Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
សម្តេចប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជា នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយ វួង ឌិញ ហួ (Vuong Dinh Hue) ប្រធានរដ្ឋសភាវៀតណាម និងមេដឹកនាំកំពូលផ្សេងទៀតរបស់វៀតណាម។ បន្ទាប់មក សម្តេច សម្តេច នឹងបន្តទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅឡាវ ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា។ ព័ត៌មានលើគេហទំព័ររបស់រដ្ឋសភាកម្ពុជា សរសេរដូច្នេះថា៖«ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងពង្រឹងចំណងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិ ក៏ដូចជានីតិប្រតិបត្តិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ក៏ដូចជាព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយឡើង»។ អ្នកស្រី ម៉ែន សំអន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទំនាក់ទំនងរដ្ឋសភា-ព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានក្រុមមិត្តភាពសភាកម្ពុជា-វៀតណាម រួមទាំងសមាជិករដ្ឋសភាមួយចំនួនទៀត ដូចជា លោក ឈាង វុន និង លោក សួស យ៉ារ៉ា ជាដើម បានអមដំណើរសម្តេច ហេង សំរិន ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសជិតទាំង២នេះ៕	សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជា បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូទៅកាន់វៀតណាម នៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២២នេះ។ សម្តេច នឹងចំណាយពេលនៅវៀតណាម ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា។
ការប្រកួតកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ លក្ខណៈម៉ារ៉ាតុនវិលជុំ ក្នុងកម្មវិធីរាជសីគុនខ្មែរ មាន៤ប្រទេសចូលរួម។ ក្នុងនោះ កម្ពុជាមាន ធឿន ធារ៉ា រួមជាមួយ កីឡាករ ប៉ាវែល ហ្គ្រីសានណូវិច (PAVEL GRISHANOVICH) មកពីបេឡារុស, កីឡាករអ៊ីរ៉ង់ ហាសាន់ ស៊ីរូស ( HASSAN CYRUS) និង គីម ហ៊ីយុនជុន (KIM HYUNJUN) មកពីកូរ៉េខាងត្បូង។ នៅជុំដំបូង ធារ៉ា បានផ្តួលកីឡាករកូរ៉េខាងត្បូង ហ៊ីយុនជុន សន្លប់ត្រឹមទឹកទី១ ស្របពេល ប៉ាវែល ហ្គ្រីសានណូវិច ក៏បានបញ្ចប់ ហាសាន់ ស៊ីរូស នៅទឹកទី១ដូចគ្នា។ ធារ៉ា និង ប៉ាវែល ហ្គ្រីសានណូវិច ត្រូវជួបគ្នានៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ជើងឯកម៉ារ៉ាតុន ប្រភេទទម្ងន់៧២គីឡូក្រាម។ ក្នុងការប្រកួតដ៏ស្វិតស្វាញ ធឿន ធារ៉ា បានយកឈ្នះ ហ្គ្រីសានណូវិច ទាំងយ៉ាប់យឺន។ នៅទឹកទី១ កីឡាករទាំងពីរបង្ហាញក្បាច់គុនប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ប៉ុន្តែឈានដល់ទឹក២ កីឡាករបេឡារុស មានប្រៀបតាមរយៈការវាយ ធារ៉ា ស្ទើទប់ស្មារតីមិនជាប់ បើទោះអាជ្ញាកណ្តាលមិនសម្រេចចិត្តរាប់ក្តី។ ធារ៉ា រងការបែកដល់ទៅពីរកន្លែងមុនចប់ទឹកទី២។ ឈានដល់ទឹក៣ ដែលជាទឹកផ្តាច់ព្រ័ត្រ គ្រូបង្វឹកលោក អេ ភូថង បានប្រាប់ពីចំណុចខ្សោយរបស់ដៃគូ និងប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រខ្លះ ទៅធារ៉ា។ អ្វីៗបានផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុង ស្របពេល ធារ៉ា បានបង្ហាញភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួនឡើងវិញ តាមរយៈការវាយហ្គ្រីសានណូវិច រាប់ដល់ទៅ២លើក មុនអាជ្ញាកណ្តាលសម្រេចបញ្ចប់ការប្រកួតត្រឹមចុងទឹកទី៣។ ទីបំផុត ធឿន ធារ៉ា ដែលបែកពីរកន្លែង និងមានឈាមហូរស្រក់ពេញខ្លួន លើកពានការប្រកួតម៉ារ៉ាតុនវិលជុំពីកម្មវិធីរាជសីគុនខ្មែរ ជាមួយប្រាក់រង្វាន់ ២០លានរៀល និងការឧបត្ថម្ភផ្សេងៗទៀត។ ក្រៅពីគូនេះ ក៏មានជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិជាច្រើនគូផងដែរ ហើយក្នុងនោះក៏មានជំនួបសងសឹកដណ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ជាថ្មី រវាង រិន ដេវីត និង ធន់ អៀងឡៃ ក្រោយកីឡាករទាំងពីរនេះធ្លាប់មានបញ្ហាម្តងរួចមកហើយនាការប្រកួតកន្លងទៅ។ នៅលើសង្វៀនរាជសីគុនខ្មែរ ដែលរៀបចំដោយទូរទស្សន៍ថោន នៅទឹកដីខេត្តតាកែវ រិន ដេវីត បានផ្តាច់ ធន់ អៀងឡៃ ឱ្យសន្លប់ធំត្រឹមទឹកទី១ប៉ុណ្ណោះ។ ធន់ អៀងឡៃ ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តតាកែវភ្លាមៗ ផងដែរ៕	ធឿន ធារ៉ា បានផ្តួលកីឡាករបរទេសពីររូបឱ្យសន្លប់លើសង្វៀនរាជសីគុនខ្មែរ ដើម្បីដណ្តើមជើងឯកការប្រកួតម៉ារ៉ាតុនវិលជុំ ក្នុងប្រភេទទម្ងន់ ៧២គីឡូក្រាម ដែលធ្វើឡើងនៅទឹកដីខេត្តតាកែវ ថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា។
លោកវរសេនីយ៍ទោ ហេង ហាប់ ត្រូវបានតែងតាំងជាស្នងការរងនគរបាលខេត្តកំពត កាលពីថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៣។ ការដកតំណែងលោក ហេង ហាប់ ពេលនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីសាធារណជនរិះគន់ លើការតែងតាំងបុគ្គលរូបនេះ ដែលធ្លាប់ជាប់ចោទពីករណីលួចទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកទៃ។ កាលថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ មន្ដ្រីនគរបាល ហេង ហាប់ ដែលបម្រើការងារនៅនាយកដ្ឋានការពារព្រំដែនទឹក បានលួចយក iPad នៅក្នុងហាងប្ដូរប្រាក់មួយកន្លែង នៅខណ្ឌទួលគោក។ ក្រោយមកនាយកដ្ឋានព្រហ្មទណ្ឌ បានកោះហៅមន្ត្រីរូបនេះ ទៅធ្វើកិច្ចសន្យា ហើយឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះ។ ប៉ុន្តែគ្រានោះ សាធារណជនមិនពេញចិត្តចំពោះការសម្រេចបែបនេះឡើយ ទើបលោក នេត សាវឿន ដែលកាន់តួនាទីជាអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ពេលនោះ បានបញ្ជាឱ្យសមត្ថកិច្ចកសាងសំណុំរឿង បញ្ជូនបុគ្គល ហេង ហាប់ ទៅតុលាការ ដើម្បីអនុវត្តតាមនីតិវិធីច្បាប់៕	លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស សុខា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចដកតំណែងលោក ហេង ហាប់ ស្នងការរងខេត្តកំពត ឱ្យមកជាមន្ត្រីវិញ។ បើតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់លោក ស សុខា កាលពីថ្ងៃទី១២ កញ្ញា ការដកតំណែងស្នងការរងខេត្តកំពតរូបនេះ ដោយសារតែរូបគេល្មើសវិន័យរបស់កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំ «បូកសរុបលទ្ធផលអនុវត្តផែនការយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនលើកទី១ និងលើកទិសដៅសម្រាប់ផែនការលើកទី២ ក្នុងឆ្នាំ២0១៧» ដែលរៀបចំឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធាននៃយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានថ្លែងថា ការផលិតនិងការលក់គ្រឿងញៀន នៅតែបន្តកើតឡើង ហើយក្លាយទៅជាបញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញ នៅតាមបណ្តាប្រទេសនានា និងនៅក្នុងពិភពលោកទាំងមូល។ សម្តេច ស ខេង បន្តថា បញ្ហាគ្រឿងញៀននេះ ក៏បានជះឥទ្ធិពលមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា ផងដែរ។ សម្តេច ស ខេង អះអាងទៀតថា ថ្វីដ្បិតគ្រឿងញៀន នៅតែចរាចរក្នុងតំបន់និងពិភពលោកក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បញ្ហាគ្រឿងញៀន បានថមថយគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ជាពិសេសស្ថិតក្នុងយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនលើកទី១ ដែលមានរយៈពេល៦ខែ ដើមឆ្នាំ២0១៧នេះ។ បើតាមសម្តេច ស ខេង ផែនការ ដែលរដ្ឋាភិបាល បានកំណត់ គឺមានគោលដៅលុបបំបាត់ការជួញដូរនិងការប្រើប្រាស់នូវគ្រឿងញៀនឲ្យបានទាំងស្រុងតែម្តង។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះ និយាយដូច្នេះថា៖«[.] ដំណើរដ៏វែង ឆ្ពោះទៅសម្រេចគោលដៅរបស់យើង គឺទប់ស្កាត់ឲ្យបានទាំងស្រុង និងជាប្រចាំនូវរាល់ការប៉ុនប៉ងលួចលាក់ផលិត ចរាចរ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនគ្រប់ប្រភេទ ដើម្បីការពារសុខមាលភាព ជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងដើម្បីបង្កបរិយាកាសងាយស្រួល ដល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិរបស់យើងឲ្យមានភាពរុងរឿង»។ សូមបញ្ជាក់ថា សមត្ថកិច្ច បានបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនជាង៤ពាន់ករណី និងបានចាប់ជនល្មើសជិត១ម៉ឺននាក់ ក្នុងយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនលើកទី១ ដោយគិតពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២0១៧៕	ភ្នំពេញ៖ បទល្មើសគ្រឿងញៀន បានថយចុះ ក្នុងរយៈពេល៦ខែ ដើមឆ្នាំ២0១៧នេះ។ រដ្ឋាភិបាល នឹងបន្តប្រឹងប្រែង ដើម្បីលុបបាត់បទល្មើសគ្រឿងញៀនឲ្យបានទាំងស្រុង នៅពេលខាងមុខ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។
បេក្ខជនដែលបានចូលរួមប្រឡង SASMO នេះ នឹងអាចមានឱកាសធ្វើការប្រកួតប្រជែងការប្រឡងគណិតវិទ្យាអន្តរជាតិផ្សេងៗទៀតបាន។ ជ័យលាភីមេដាយមេដាយមាស ប្រាក់ និងសំរឹទ្ធិ ពីការប្រឡង SASMO នឹងមានសិទ្ធិចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ការប្រឡងប្រជែងគណិតវិទ្យាអូឡាំព្យាដអន្តរជាតិរបស់សិង្ហបុរី (SIMOC៖ Singapore International Math Olympiad Challenge)។ ជ័យលាភីមេដាយមាសដ៏ឆ្នើមពីការប្រឡង SASMO បេក្ខជនក៏អាចមានសិទ្ធិចូលរួម ការប្រឡងគណិតវិទ្យា យុវជនអន្តរជាតិ អូឡាំព្យាដ(IJMO៖ International Junior Math Olympiad) ផងដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុន កម្មវិធីនេះបានទាក់ទាញសិស្សានុសិស្សចូលរួមចំនួនជាង១ពាន់នាក់ គិតចាប់ពីសិស្សថ្នាក់ទី២ ដល់ទី១១ ដែលមកពីសាលារដ្ឋ សាលាអន្តរជាតិ និងសាលាពីរភាសាខុសៗគ្នាចំនួន៤៤។ ចំនួនមេដាយសរុបមានចំនួន៤៥៤គ្រឿង ដែលរួមមានមេដាយមាសចំនួន៨៦ ប្រាក់១៤៧ និងសំរឹទ្ធិ២២១ និងបានប្រគល់ជូនម្ចាស់មេដាយ នៅក្នុងកម្មវិធីប្រគល់រង្វាន់ និងជ័យលាភី ក្រោមអធិបតីភាព ឯកឧត្តម អ៊ឹម កុច រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ សម្រាប់ការប្រកួតនាឆ្នាំនេះដែរ កម្មវិធីប្រឡងនេះនឹងត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីទាក់ទាញបេក្ខជនចូលរួម ឱ្យកាន់តែមានចំនួនច្រើនឡើងៗ និងអាចទទួលបានសមិទ្ធផលល្អ ដែលអាចលើកទឹកដល់សិស្សានុសិស្សឯទៀត ឱ្យខិតខំបន្តឧត្តមភាពលើការសិក្សា សម្រាប់ឆ្នាំក្រោយៗទៀត៕ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ការប្រឡងគណិតវិទ្យាអូឡាំព្យាដរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី និងសាលាក្នុងតំបន់អាស៊ាន ២០១៨ សម្រាប់ជុំប្រកួតនៅកម្ពុជានឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងនាមជាដៃគូរ SASMO នៅប្រទេសកម្ពុជា អង្គការពិព័រណ៍វិទ្យាសាស្ត្រកម្ពុជា នឹងទទួលរៀបចំកម្មវិធីនេះ ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ វិញ្ញាសារប្រកួតនេះមិនមែនត្រឹមតែរៀបរៀងឡើង ដើម្បីផ្ដោតទៅលើសិស្សឆ្នើមប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ដើម្បីបណ្តុះបណ្ដាលគំនិតឱ្យយុវជនមានការជឿជាក់លើខ្លួនឯងផងដែរ។ ការប្រកួតនេះបានផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងល្អ ស្របតាមកម្មវិធីសិក្សា ដោយផ្តោតសារៈសំខាន់លើលំហាត់គណិតវិទ្យាជាពិសេស។ ការត្រៀម ប្រឡងគណិតវិទ្យាអូឡាំព្យាដរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី និងសាលាក្នុងតំបន់អាស៊ាន ហាក់ដូចជាការត្រៀមប្រឡងគណិតវិទ្យាកម្រិតអន្តរជាតិមួយផងដែរ។
តាមការចេញផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា MRTV នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា សេដ្ឋវិទូអូស្រ្តាលី Sean Turnell ដែលជាទីប្រឹក្សាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី, ផលិតករភាពយន្តឯកសារជប៉ុន Toru Kubota, អតីតអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំមីយ៉ាន់ម៉ា Vicky Bowman និងជនជាតិអាម៉េរិក Kyaw Htay Oo ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកទោស ៥ ៧៧៤ នាក់ដែលត្រូវបានដោះលែង។ ប៉ុន្តែស្ថានទូតអង់គ្លេសប្រចាំក្រុង Yangon បញ្ជាក់ថា លោកស្រី Bowman មិនទាន់ត្រូវបានដោះលែងចេញពីពន្ធនាគារនៅឡើយ ខណៈស្ថានទូតជប៉ុនប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា ពួកគេត្រូវបានឱ្យដំណឹងថា លោក Kubota នឹងត្រូវបានដោះលែងនៅថ្ងៃនេះ។ បើតាមទូរទស្សន៍ Aljazeera មិនទាន់មានដំណឹងពីស្ថានទូតអូស្រ្តាលី និងអាម៉េរិកទេ។ ទាក់ទងរឿងនេះ ដោយយោងតាមក្រុមប្រឹក្សាយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Myanmar Now បញ្ជាក់ថា ការលើកលែងទោសធ្វើឡើង ដោយសារតែថ្ងៃនេះជាទិវាជ័យជម្នះជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា។ មីយ៉ាន់ម៉ាធ្លាក់ចូលក្នុងភាពចលាចលតាំងពីរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ ការរើបម្រះប្រឆាំងរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា និងជម្លោះរវាងក្រុមប្រដាប់អាវុធផ្សេងៗនាំឱ្យមនុស្សជិត ២ ៥០០នាក់បាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សជាង ១៦ ពាន់នាក់ត្រូវបានឃុំខ្លួនក្រោមបទចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយ។ នេះបើតាមសមាគមជំនួយអ្នកទោសនយោបាយ។ តាមក្រុមសង្គមស៊ីវិលនេះ មកទល់ពេលនេះ មនុស្សប្រហែល ១៣ ពាន់នាក់នៅតែជាប់ឃុំខ្លួននៅឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការណ៍ដែលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាដោះលែងអ្នកទោសធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំអាស៊ានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមកាលពីសប្តាហ៍មុនទាមទារឱ្យយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆន្ទទាំងប្រាំចំណុចតាមពេលកំណត់ជាក់លាក់ បើមិនដូច្នោះទេនឹងត្រូវផាត់ចេញពីកិច្ចប្រជុំរបស់ប្លុកអាស៊ានបន្តទៀត៕	នៅថ្ងៃជ័យជម្នះជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា របបសឹកនៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ដោះលែងអ្នកទោសជិតប្រាំមួយពាន់នាក់ដែលក្នុងនោះមានជនបរទេសបួននាក់។ នេះបើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានារបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។
ខាងក្រោមនេះគឺជាដំណោះស្រាយដែលគេតែងតែធ្វើជាញឹកញាប់៖ ខំប្រឹងជញ្ជក់ដុំទឹកកកយឺតៗ ទប់មិនដកដង្ហើមរយៈពេលខ្លីមួយ យកដៃសង្កត់ច្រមុះថ្នមខណៈពេលកំពុងតែលេបអាហារ យកដៃសង្កត់នៅសន្ទះខណ្ឌទ្រូង និងពោះថ្នមៗ (ចុងដង្ហើម) ញ៉ាំក្រូចឆ្មាមួយម៉ាត់ លិឍទឹកខ្មេះបន្តិច ផ្លុំប៉េតប៉ោង លើកជង្គង់ឲ្យប៉ះទ្រូង បើសិនជាការត្អើករបស់អ្នកបង្កឡើងដោយសារជំងឺអ្វីមួយនោះ ការព្យាបាលជំងឺនោះជា អាការៈត្អើកនឹងបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯងហើយ។ បើសិនជាការត្អើកនៅតែបន្តជាប់យូរជាង ៤៨ម៉ោង វាគួរតែដល់ពេលទៅជួបពេទ្យដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុរបស់វាហើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការត្អើកវានឹងបញ្ឈប់វិញដោយខ្លួនឯង។ ខណៈពេលដែលមានដំណោះស្រាយជាច្រើនអាចព្យាបាលអាការៈត្អើកនេះដោយខ្លួនឯងបាន តែវាដូចជាមិនត្រូវបានវិទ្យាសាស្ត្រគាំទ្រនោះទេ ប៉ុន្តែយើងក៏គួរតែសាកល្បងដែរនូវអ្វីដែលអាចធ្វើបាន ហើយអត់ប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។
ជ័យជម្នះរបស់ Liverpool លើ Leeds United ជាការប្រកួតឈ្នះក្នុងលទ្ធផលដ៏ច្រើនលើកដំបូង ចាប់តាំងពីពួកគេបានបំបាក់ក្រុម Manchester United ៧-០ កាលពីដើមខែមីនាមក។ យកឈ្នះលទ្ធផល ៦-១ បានជួយឱ្យ Liverpool បន្តក្តីសង្ឃឹមប្រដេញតាមប្រជែងក្រុមចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង ៤ ដើម្បីកៅអី Champions League រដូវកាលក្រោយ ខណៈរុញច្រាន Leeds ឱ្យខិតជិតតំបន់កាត់ចោល។ នាសន្និសីទកាសែតក្រោយបញ្ចប់ការប្រកួតលោក Klopp សរសើរការបង្ហាញទម្រង់លេងរបស់កូនក្រុមថាជាការលេងល្អបំផុតក្នុងរដូវកាល ២០២២-២៣ នេះ។ «ខ្ញុំគិតថាវាជាការប្រកួតល្អបំផុតនៅក្នុងរដូវកាលនេះ ហើយវាក៏ខុសពីការប្រកួតដទៃផ្សេងទៀត។ យើងបានបង្កើតនូវកំហុសជាច្រើន ការរកគ្រាប់បាល់ ការវាយបកការដាក់សម្ពាធ នេះជាប្រកួតល្អបំផុតដែលយើងមិនធ្លាប់មានមកជាយូរ។ យើងបានឆ្លងកាត់គ្រាលំបាក យើងរបូតគ្រាប់បាល់ជាច្រើន ប៉ុន្តែថ្ងៃនេះរឿងនេះបានកើតឡើង វាជាអ្វីដែលយើងចង់បាន ជាភាពខ្លាំងគឺការគ្រប់គ្រងការប្រកួតតែម្តង។»។ លោក Klopp បាននិយាយប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky Sports បែបនេះ។ រដូវកាល ២០២២-២៣ Liverpool ក៏បានបំបាក់ក្រុម AFC Bournemouth ក្នុងលទ្ធផលដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ពួកគេនៅក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ Premier League និងបានបំបាក់ក្រុម Rangers លទ្ធផល ៧-១ នៅក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ Champions League។ ទោះយ៉ាងណាលោក Klopp បាននិយាយបញ្ជាក់ថាលោកតែងតែវិនិច្ឆ័យទៅលើទម្រង់លេងរបស់កីឡាករ ជាជាងការស៊ុតគ្រាប់បាល់ដែលពួកគេរកបាន។ Liverpool បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៨ នៃតារាង Premier League ដោយរកបាន៤៧ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមលេខ៤ Newcastle United ចំនួន៩ពិន្ទុ។ ការប្រកួតលីគកំពូលអង់គ្លេសរបស់ Liverpool រដូវកាល២០២២-២៣ នៅសល់៨ប្រកួតទៀតប៉ុណ្ណោះនឹងបញ្ចប់រដូវកាល៕	Liverpool បំបាក់ក្រុម Leeds United ដោយលទ្ធផល ៦-១ ក្នុងការប្រកួត Premier League សប្តាហ៍ទី៣០ នាកីឡដ្ឋាន Elland Road ថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា។ ជ័យជម្នះនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកចាត់ការក្រុមហង្សក្រហមលោក Jurgen Klopp រំភើបចិត្ត និងសរសើរកូនក្រុមមានទម្រង់ប្រកួតល្អបំផុតប្រចាំរដូវកាល ២០២២-២៣។
រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានបញ្ជាក់ថា មនុស្សទាំង៦នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងព្រះសីហនុ ដើម្បីសួរនាំ និងចាត់ការតាមនីតិវិធីហើយ។ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទម្រង់ពាក្យស្នើសុំចុះឈ្មោះ និងប័ណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចុះចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋដល់លំនៅដ្ឋាន ដោយមិនគិតថ្លៃឡើយ។ «ដូច្នេះសកម្មភាពនៃការលក់ដូរ ប័ណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំង និងទម្រង់ពាក្យស្នើសុំចុះឈ្មោះចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមឱកាសនិយមទាំងនេះ គឺជាទង្វើខុសច្បាប់ ដែលត្រូវចាត់ការតាមនីតិវិធីច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ»។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ គោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលចាក់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ កម្មករ កម្មការិនី និងជនបរទេស ដែលកំពុងបំពេញការងារ និងរស់នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដោយឥតគិតថ្លៃ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក៏មានករណីគ្រូពេទ្យនៅខេត្តកណ្ដាល ទារប្រាក់ពីពលរដ្ឋ៦ម៉ឺនរៀលក្នុងម្នាក់ ជាថ្នូរនឹងការពិនិត្យសំណាករកកូវីដ-១៩ ដែរ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋចំនួន៣៩នាក់ ដែលទៅតេស្តរកូវីដ-១៩នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាលនោះ បានទទួលថវិកាក្នុងម្នាក់ ៦ម៉ឺនរៀលវិញ ក្រោយពីមានការអន្តាគមន៍ពីអាជ្ញាធរ។ អត្ថបទទាក់ទង ពលរដ្ឋ៣៩នាក់ ដែលបង់ប្រាក់៦ម៉ឺនរៀលដើម្បីតេស្តរកកូវីដ-១៩នោះ បានទទួលថវិកាវិញហើយ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានវ៉ាក់សាំងបង្កាកូវីដ-១៩ ជាង៩លានដូស សម្រាប់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ។ ក្នុងនោះវ៉ាក់សាំង Sinoivac ៥,៥ លានដូស, Sinopham ៣,២លានដូស និង AstraZineca ៣២៤,០០០ដូស។ គិតមកដល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាល បានចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យមន្ត្រីរាជការ និងពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេសជាង៣,៧លាននាក់ហើយ ដែលស្មើ៣៧ភាគរយ នៃផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងយ៉ាងតិចឱ្យបាន១០លាននាក់។ ក្នុងនោះអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងទាំង២ដូស មានជាង២,៧ លាននាក់។ បើតាមគម្រោងរដ្ឋាភិបាល នឹងចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យពលរដ្ឋយ៉ាងតិច៥លាននាក់ នៅត្រឹមបំណាច់ឆ្នាំ២០២១នេះ ។ ចំពោះផែនការចាក់វ៉ាក់សាំង គឺមិនគិតថ្លៃឡើយ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ មិថុនានេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លង ៤៦,០៦៥នាក់ ក្នុងនោះ២,០៣៨នាក់ ជាករណីនាំចូល, ជាសះស្បើយសរុប ៤០, ៧៦៩នាក់ និងស្លាប់ ៥០៩នាក់៕	អាជ្ញាធរខេត្តព្រះសីហនុ បានឃាត់ខ្លួនមនុស្ស៦នាក់ ដែលបានធ្វើសកម្មភាពលក់ប័ណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដែលផ្ទុយពីគោលការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាល។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី២៥ មិថុនានេះ។
ការអំពាវនាវនេះធ្វើឡើង ចំពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន កំពុងជួបប្រជុំគ្នានៅក្នុងទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ដើម្បីចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានលើកទី៥០ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនទៀត។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបញ្ជាក់ដែរថា ពលរដ្ឋទាំងអស់នៅក្នុងសហគមន៍អាស៊ាន សមនឹងទទួលបានសិទ្ធិជាមូលដ្ឋាន និងការគោរពនូវសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរនិងភាពជាមនុស្សរបស់ពួកគេ។ ការថ្លែងនេះកើតឡើង ក្រោយពីសមាជិកសភាអាស៊ាន ដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស បានបញ្ចប់បេសកកម្មស្វែងរកការពិតរយៈពេល៤ថ្ងៃរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីពិនិត្យមើលសិទ្ធិមនុស្ស ដោយផ្ដោតទៅលើបញ្ហាចំណាកស្រុក។ លោក សេង ម៉ារឌី សមាជិកព្រឹទ្ធសភារបស់ប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នេះថា «រឿងរ៉ាវដែលពួកយើង បានឮពីជនភៀសខ្លួនផ្ទាល់នោះ គឺគួរឲ្យព្រួយបារម្ភមែនទែន។ ពលរដ្ឋទាំងនេះកំពុងរស់នៅដោយគ្មានឯកសារផ្លូវច្បាប់ឬសន្តិសុខឡើយ ហើយក្នុងករណីជាច្រើន ពួកគេមិនបានទទួលសេវាថែទាំសុខភាព ការអប់រំ ឬការរស់នៅឲ្យបានសមរម្យនោះទេ»។ លោកសមាជិកព្រឹទ្ធសភារបស់ប្រទេសកម្ពុជារូបនេះ បន្ថែមថា ក្នុងនាមលោកជាអតីតជនភៀសខ្លួនម្នាក់ដែរ លោកមានអារម្មណ៍ក្ដុកក្ដួល ដោយបានឃើញថាពលរដ្ឋទាំងនេះនៅតែខ្វះការការពារ។ គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាយ៉ាងតិច១លាននាក់ កំពុងធ្វើចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាពិសេសនៅប្រទេសថៃ និងម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែពួកគេមួយចំនួនធំ នៅមិនទាន់ទទួលបានការការពារសមស្របនិងការគោរពសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានក្នុងការរស់នៅរបស់ពួកគេឲ្យបានត្រឹមត្រូវនៅឡើយ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន ៖ ក្រុមសមាជិកសភាអាស៊ាន ដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស (ASEAN Parlianmentarians for Human Rights) បានជំរុញរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់អាស៊ាន ឲ្យធ្វើកិច្ចការច្រើនថែមទៀត ដើម្បីការពារពលករចំណាកស្រុកនិងជនភៀសខ្លួនក្នុងតំបន់។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយរបស់ក្រុមសមាជិកសភាអាស៊ាននេះ ដែលបានចេញផ្សាយជាសាធារណៈនៅថ្ងៃច័ន្ទនេះ។
ភ្នំពេញ៖ ជប៉ុន ផ្តល់ជំនួយឥតសំណង ដល់សមាគមទឹកកម្ពុជាជាង ៩,៦ ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីសាងសងប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត នៅកោះពាមរាំង ខេត្តព្រៃវែង។ គម្រោងនេះនឹងជួយឱ្យពលរដ្ឋ ១,៣ពាន់នាក់ ដែលរស់នៅលើ កោះពាមរាំង ទទួលបានទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ដើម្បីកែលម្អជីវភាពពួកគេ ។ ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាលោក ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ បានបញ្ជាក់ថា ជំនួយថវិកាទាំងនេះ នឹងធានានូវទឹកស្អាត និងសេវាកម្មអនាម័យគ្រប់គ្រង់ដោយសុវត្ថិភាព តាមរយៈការសាងសងប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹក និងការដំឡើងបណ្តាញចែកចាយទឹក ប្រវែង ៩,៦ គីឡូម៉ែត្រ នៅកោះពាមរាំង ខេត្តព្រៃវែង។ ថ្លែងក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា ផ្តល់ជំនួយឥតសំណងជាមួយ ប្រធានសមាគមទឹកកម្ពុជា លោក ចៃ ឡូ លើគម្រោងកសាងប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតខ្នាតតូចលើកោះពាមរាំង ខេត្តព្រៃវែងនេះ លោកឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា បានលើកឡើងថា៖« ខ្ញុំសង្ឈឹមយ៉ាងមុតមាំថាគម្រោងនេះនឹងនាំទៅរកអនាម័យល្អប្រសើរ និងកែលម្អជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន ដែលរស់នៅលើកោះនោះ»។ លោក ម៉ិល គារី មេឃុំកោះចេក នៃកោះពាមរាំង បានបញ្ជាក់ថា ទឹកអណ្តូងនៅលើកោះពាមរាំង សម្បូរទៅដោយជាតិអាសេនិក ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពមនុស្ស ដូចជារាគរូស រមាស់ និងឈានដល់ជំងឺមហារីកជាដើម។ ដូច្នេះពលរដ្ឋចាំបាច់ត្រូវទិញទឹកស្អាតសម្រាប់តម្រូវការប្រចាំថ្ងៃ ក្នុងតម្លៃខ្ពស់ ។ មេឃុំកោះចេក នៃកោះពាមរាំងរូបនេះ បាននិយាយថា៖« ពេលនេះ ជំនួយរបស់ប្រទេសជប៉ុន ពិតជាបានដោះស្រាយកង្វល់របស់ប្រជាជននៅលើកោះនេះជាពុំខានឡើយ»។ គួរបញ្ជាក់ថា គិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩១មក ជប៉ុនបានផ្ដល់ជំនួយឥតសំណងជាង៦២លានដុល្លារដល់កម្ពុជា លើគម្រោងជាង៦០០ នៃកម្មវិធី «KUSANONE» ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពពលរដ្ឋកម្រិតមូលដ្ឋាន ៕	ដោយ៖ ហុង ស្រីណា
Sala App ជាកម្មវិធីទូរសព្ទដៃ ដែលប្រមូលផ្ដុំព័ត៌មានទាក់ទងនឹងជំនាញសិក្សាថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ និងព័ត៌មានទាក់ទងនឹងសាកលវិទ្យាល័យជាង៤០ ទាំងសាលារដ្ឋ និងឯកជនទូទាំងរាជធានីភ្នំពេញ។ Sala App បង្កើតឡើងបានរយៈពេលជាង២ឆ្នាំហើយ ដែលអាចជួយដល់សិស្សស្វែងរកព័ត៌មានសិក្សា មុខវិជ្ជាជំនាញ កម្មវិធីសិក្សា អាហារូបករណ៍ ព័ត៌មានទូទៅ និងទិដ្ឋភាពរបស់សាលាផងដែរ។ លោក សុខ លាភ ដែលជាស្ថាបនិកបង្កើតកម្មវិធី Sala App នេះ យល់ថា ការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាសម្រាប់និស្សិតម្នាក់ៗជារឿងសំខាន់ ដូច្នេះមុនសម្រេចចិត្តសិក្សាមុខវិជ្ជាជំនាញណាមួយ ត្រូវស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់។ លោក សុខ លាភ បន្តថា ការស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង ទាំងចំណូលចិត្ត ក្ដីស្រឡាញ់ ទេពកោសល្យ និងក្ដីស្រមៃ ជាកត្តាជំរុញឱ្យយុវជនអាចជ្រើសរើសជំនាញមួយល្អសម្រាប់អនាគតពួកគេ។ លោក ពន្យល់ដូច្នេះ៖«មនុស្សម្នាក់ៗមានចំណាប់អារម្មណ៍ ការលូតលាស់ ការយល់ដឹង និងចំណូលចិត្តផ្សេងៗគ្នា។ Sala App ក៏មានមុខងារសម្រាប់ពួកគាត់អាចស្វែងយល់ពីខ្លួនឯងបានច្បាស់ជាងមុន អ៊ីចឹងគាត់អាចដឹងព័ត៌មានបឋមពីខ្លួនឯងថា គួររៀនមុខវិជ្ជាជំនាញអ្វីដែលសាកសម។ អ៊ីចឹងនៅក្នុង Sala App ផ្ដោតចម្បងទៅលើការស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង ផ្ដល់ព័ត៌មានទាក់ទងនឹងអាជីពជំនាញ និងសាលាទូទាំងរាជធានីភ្នំពេញ»។ ចំពោះព័ត៌មានអំពីជំនាញសិក្សា មហាវិទ្យាល័យទាំងអស់នៅក្នុង Sala App គឺលោក ប្រមូលពីការផ្សព្វផ្សាយតាមសាកលវិទ្យាល័យនានា មានទាំងហ្វេសប៊ុក វេបសាយ និងប័ណ្ណផ្សព្វផ្សាយរបស់សាលាជាដើម។ ហើយព័ត៌មានទាំងអស់នោះក៏ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយមហាវិទ្យាល័យមុនពេលបញ្ចូលក្នុង Sala App។ ស្ថាបនិកវ័យ៣៧ឆ្នាំរូបនេះ អះអាងថា Sala App ជាកន្លែងប្រមូលផ្ដុំព័ត៌មានសិក្សាសម្រាប់សិស្សឧត្តម ដូចជាព័ត៌មានអំពីមហាវិទ្យាល័យ និងមុខវិជ្ជាជំនាញជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀតលោក ក៏ចង់ជំរុញឱ្យសិស្ស ឬយុវជនរៀនស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង និងរៀនស្វែងយល់ពីអ្វីឱ្យបានច្បាស់លាស់មុនសម្រេចចិត្តផងដែរ។ ក្នុងនាមជាអតីតនិស្សិតជំនាញបច្ចេកវិទ្យា និងកំពុងធ្វើការងារក្នុងវិស័យនេះ លោក សុខ លាភ លើកទឹកចិត្តដល់សិស្សគួររៀនជំនាញដែលខ្លួនស្រឡាញ់ ឬមានទេពកោសល្យ ប៉ុន្តែត្រូវស្វែងយល់ពីជំនាញនោះឱ្យបានច្បាស់ ដើម្បីកុំឱ្យខាតពេលវេលា និងថវិកា៕	ភ្នំពេញ៖ លោក សុខ លាភ ជាស្ថាបនិក Sala App ដែលជាកម្មវិធីទូរសព្ទដៃសម្រាប់សិស្ស ឬយុវជន ប្រើប្រាស់សម្រាប់ស្វែងរកព័ត៌មានសិក្សាទាក់ទងនឹងជំនាញនីមួយៗ នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យទូទាំងប្រទេស។ លោកបង្កើតកម្មវិធីនេះ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់សិស្ស ក្នុងការស្វែងរកព័ត៌មានសិក្សា និងស្វែងយល់ពីជំនាញឱ្យបានច្បាស់លាស់ មុនសម្រេចចិត្តចូលរៀន។
សមត្ថកិច្ចបាននាំខ្លួនលោក គឹម សុខ អ្នកវិភាគនយោបាយ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនគារ ដោយសារតែបណ្តឹងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ នៅរសៀលថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧នេះ ដើម្បីចូលរួមសវនាការ។ ការដាក់បណ្តឹងទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ គឺដើម្បីប្រឆាំងនឹងចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលសម្រេចឃុំខ្លួន លោក គឹម សុខ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧។ ក្រោយបញ្ចប់សវនាការ ក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គជំនុំជម្រះ បានច្រានចោលសំណើរបស់មេធាវី ដែលសុំជំទាស់នឹងការឃុំខ្លួនលោក គឹម សុខ។ បើតាមលោក ជូង ជូងី មេធាវីរបស់លោក គឹម សុខក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គជំនុំជម្រះ បានលើកហេតុផលមួយចំនួន ក្នុងការបដិសេធនូវសំណើខាងលើ។ ការឃុំខ្លួនលោក គឹម សុខ គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើតឡើងនូវបទល្មើសផ្សេងទៀត ហើយក៏ដើម្បីបង្កាកុំឲ្យមានភាពវឹកវរដល់សន្តិសុខសង្គមផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត ការរក្សាខ្លួនលោក គឹម សុខ ក្នុងពន្ធនាគារ គឺដើម្បីធានាដល់ការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ។ ទាំងនេះ គឺជាហេតុផលរបស់ក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គជំនុំជម្រះ ដែលលោក ជូង ជូជី បានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ។ ក្រៅពីដាក់បណ្តឹងទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ លោក ជូង ជូងី ក៏បានដាក់លិខិតមួយផ្សេងទៀត ទៅកាន់ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ ដើម្បីសុំឲ្យដោះលែងលោក គឹម សុខ បាននៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន។ ប៉ុន្តែ ការសុំនៅក្រៅឃុំនេះ ក៏មិនត្រូវបានអនុញ្ញាត ដែរ។ លោក គឹម សុខ ត្រូវបានចោទពីបទ «ញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ និងបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ»។ លោក គី តិច មេធាវីរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ធ្លាប់អះអាងថា មូលហេតុនៃការប្តឹង គឺដោយសារតែលោក គឹម សុខ បានចោទគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថានៅពីក្រោយខ្នងនៃអំពើឃាតកម្មលើលោក កែម ឡី។ ក្នុងបណ្តឹងនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន សុំទារសំណងជំងឺចិត្តពីលោក គឹម សុខ រហូតដល់ទៅកន្លះលានដុល្លារឯណោះ។ លោក គឹម សុខ នៅជាប់បណ្តឹងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន មួយផ្សេងទៀត។ ការរងបណ្តឹងលើកទីពីរនេះ គឺដោយសារតែលោក គឹម សុខ និយាយថា ប្រព័ន្ធមួយ ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន មានការសម្លាប់មនុស្ស ហើយរកមុខឃាតកមិនឃើញ។ ក្នុងបណ្តឹងនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន សុំទារសំណងជំងឺចិត្តពីលោក គឹម សុខ តែ២៥០០ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងបន្ទប់សវនាការនៃសាលាឧទ្ធរណ៍ មេធាវី បានសុំជំទាស់នឹងចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលសម្រេចឃុំខ្លួនលោក គឹម សុខ។ ប៉ុន្តែ ការសុំជំទាស់របស់មេធាវី នៅក្នុងសវនាការនៃសាលាឧទ្ធរណ៍ នារសៀលថ្ងៃចន្ទនេះ ត្រូវបានក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គជំនុំជម្រះ ច្រានចោល។
បក្សយុវជនកម្ពុជាបានចុះបញ្ជីគណបក្សបោះឆ្នោត និងបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្ររួចហើយ គឺនៅមណ្ឌលឈរឈ្មោះ២៥រាជធានី-ខេត្ត។ ចំពោះបេក្ខជនឈរឈ្មោះ គឺមាន២៦៦រូប ក្នុងនោះមានស្រី៩០នាក់។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាស ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក ពេជ្រ ស្រស់ បញ្ជាក់ថា លោកឈរជាបេក្ខជនលេខរៀងទី១ នៅមណ្ឌលកំពង់ចាម។ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃបក្សយុវជនកម្ពុជារូបនេះ បានចូលប្រឡូកនយោបាយតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ជាមួយបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ដែលដឹកនាំដោយលោក កឹម សុខា។ លុះដល់ឆ្នាំ២០១០ លោកចេញទៅបង្កើតអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តយុវជន ហើយផ្ដល់ប្រឹក្សាច្បាប់ដល់ពលរដ្ឋនៅសហគមន៍។ ប៉ុន្តែ បានរយៈពេល៥ឆ្នាំ លោក ពេជ្រ ស្រស់ ក៏បានលាលែងចេញពីអង្គការនោះ។ នៅអំឡុងឆ្នាំ២០១៥នោះ លោក ពេជ្រ ស្រស់ ក៏បានទៅប្រឡូកនយោបាយជាមួយ លោក ម៉ម សូណង់ដូ នៅគណបក្សសំបុកឃ្មុំ។ ប៉ុន្តែ ពុំរួមផ្លូវជាមួយគ្នាបានយូរឡើយ គឺត្រឹមតែ៣ខែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារ លោក ពេជ្រ ស្រស់ យល់ថា បក្សសំបុកឃ្មុំពុំសូវឱ្យតម្លៃយុវជន។ ដូច្នេះ លោក ពេជ្រ ស្រស់ បន្តទៅចូលរួមធ្វើនយោបាយជាមួយបក្សហ្វ៊ុនស៊ីនប៉ិច។ នៅជាមួយបក្ស ហ្វ៊ុនស៊ីនប៉ិច លោក ពេជ្រ ស្រស់ ពិនិត្យឃើញស្ថានភាព ហាក់ចង្អៀត ទើបងាកចេញទៅបង្កើតបក្សខ្លួនឯង គឺបក្សយុវជនកម្ពុជា នៅចុងឆ្នាំ២០១៥វិញ៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក ពេជ្រ ស្រស់៖ ពីកម្មករសំណង់ក្លាយជាប្រធានគណបក្សយុវជនកម្ពុជា	ភ្នំពេញ៖ លោក ពេជ្រ ស្រស់ ប្រធានគណបក្សយុវជនកម្ពុជា ត្រូវបានសមាជិកបក្សបោះឆ្នោតធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយឈរជាបេក្ខជនទី១នៅមណ្ឌលកំពង់ចាម។
«ជាផលិតផលធម្មជាតិដែលមិនប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ ហើយកាន់តែមានការគាំទ្រច្រើនឡើងៗពីអតិថិជន»។ អ្នកស្រី សាន់និមល បានរៀបរាប់ពីគុណប្រយោជន៍នៃផលិតផលខ្លួនយ៉ាងដូច្នេះ ប្រាប់ ThmeyThmey25។ ស្ត្រីអាយុ៣៨ឆ្នាំ រួមជាមួយអ្នកនាង ញឹម សូរីដា ដែលជាសហស្ថាបនិក បានដាក់គោលដៅពង្រីកអាជីវកម្មខ្លួនបន្ថែមទៀតនៅដើមឆ្នាំ២០២១ ខាងមុខ។ អ្នកស្រី ស៊ីម៉ែន សាន់និមល ដែលជាអ្នកភ្នំពេញ បានរំលឹកពីកត្តាដែលនាំឲ្យមានសិប្បកម្ម «បុរាណឃែរ» ថា៖ «កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៩ មិត្តភិក្តរបស់ខ្ញុំ [សូរីដា] ដែលជាអ្នកបន្ទាយមានជ័យ បានទៅលេងថៃ ហើយឃើញប្រជាជនថៃប្រើផលិតគ្រឿងរក្សាសម្រស់ផ្សំឡើងពីធម្មជាតិ។ ដោយយល់ថាជាការល្អ ព្រោះវាមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ផងនោះ ក៏សម្រេចចិត្តសាកល្បងធ្វើជាប៊ូដុសខ្លួន សាប៊ូលាងមុខ ផ្សំពីសម្បុកដង្កូវនាង»។ សហស្ថាបនិករូបនេះ បានអះអាងថា សិប្បកម្មផលិតផលសម្រស់ផលិតដោយដៃមួយនេះ ចូលរួមបំពេញចន្លោះផលិតគ្រឿងសម្អាងធម្មជាតិ មិនប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់គ្រឿងថែសម្រស់ផលិតឡើងពីធម្មជាតិ ដោយការផលិតនៅកម្ពុជា មានកម្រិតនៅឡើយ។ អ្នកស្រី សាន់និមល បន្តទៀតថា ទម្រាំតែការកែច្នៃសិប្បកម្មបានជោគជ័យ គឺពួកគាត់បានចំណាយពេលប្រមាណ១ឆ្នាំឯណោះ ហើយ ក៏មិនទាន់ចេញលក់ភ្លាមដែរ ដោយសាកល្បងប្រើខ្លួនឯងសិន។ ក្រោយឃើញថាលទ្ធផលល្អ ក្រោយប្រើផលិតដែលច្នៃបាននោះ ទើបអ្នកស្រី សម្រេចចិត្តធ្វើបន្ថែម និងដាក់លក់តាំងពីពេលនោះមក។ អ្នកស្រី ស៊ីម៉ែន សាន់និមល បន្ថែមដូច្នេះ ៖«បង្កើតដំបូងមិនសូវមានអ្នកស្គាល់ និងមិនមានអ្នកគាំទ្រច្រើន តែសហស្ថានិក ទាំងពីរមិនលះបង់ និងគិតថាយ៉ាងហោច ក៏អាចប្រើខ្លួនឯងដែរ ព្រោះជារបស់ផ្សំពីធម្មជាតិ មិនមែនបញ្ហាអីនោះទេ»។ បច្ចុប្បន្ន បុរាណឃែរ មានផលិតផលប្រមាណ១០មុខ ដែលរួមមាន សាប៊ូលាងមុខ សាប៊ូដុសខ្លួន សេរ៉ូមលាបមុខ សាប៊ូកក់សក់ ប្រេងបន្ទន់សក់ ឡេលាបស្បែកជាដើម ដែលផ្សំឡើងពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិដូចជាកាហ្វេ អង្ករសំរូប ទឹកឃ្មុំ ប្រេងដូង សំបុកដង្កូវនាង ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ និងរុក្ខជាតិឱសថមួយចំនួនទៀត៕	អ្នកស្រី ស៊ីម៉ែន សាន់និមល និងអ្នកនាង ញឹម សូរីដា បានរួមគ្នាបង្កើតផលិតផលថែរក្សាសម្រស់ ដែលកែច្នៃ និងផលិតពីរុក្ខជាតិ វត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិផ្សេងៗ។ សិប្បកម្មដែលមានយីហោរឈ្មោះ «បុរាណឃែរ» មានអាយុកាលជិត២ឆ្នាំហើយ។
សម្តេច ស ខេង បានឲ្យដឹងថា អនុរដ្ឋលេខាធិការរូបនោះ ត្រូវបានដកចេញពីក្រសួងមហាផ្ទៃហើយ (តាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ បន្ទាប់ពីមានការក្រាបបង្គំថ្វាយសុំពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី។ សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តី ថ្លែងដូច្នេះថា៖«ធាតុពិត អត់មានសង្ឃឹមថា បាន [ក្របខ័ណ្ឌនគរបាល] ទេ តែអ្នកនុ៎ង ចេះតែជឿគេទៅ ឲ្យលុយឲ្យកាក់គេអ៊ីចឹងទៅ។ តែវាមានបានឯណា ព្រោះគាត់ហ្នឹង មានលទ្ធភាពអី! អ្នកដែលធ្វើការងារហ្នឹង ឆបោកគេសុទ្ធតែម្តង»។ សម្តេច ពុំបញ្ចេញឈ្មោះអនុរដ្ឋលេខាធិការរូបនោះឡើយ។ សម្តេច អះអាងថា សូម្បីសម្តេចជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏មិនមានសិទ្ធិផ្តល់ក្របខ័ណ្ឌនគរបាលជាតិដល់អ្នកណាម្នាក់ ដោយមិនឆ្លងកាត់ការប្រឡងដែរ។ សម្តេច បញ្ជាក់ថា សម្តេច មានសិទ្ធិត្រឹមអនុញ្ញាតឲ្យចូលប្រឡងប៉ុណ្ណោះ។ សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តី ដែលមានអំណាចគ្រប់គ្រងលើកម្លាំងនគរបាលជាតិ ធ្លាប់ឮពាក្យចចាមអារ៉ាម ជុំវិញទង្វើរបស់មន្រ្តី ដែលដើរលក់ក្របខ័ណ្ឌនគរបាលជាតិ។ សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី លើកឡើងពីពាក្យចចាមអារ៉ាមថា មន្រ្តីខ្លះ ទទួលយកប្រាក់១ម៉ឺនដុល្លារ ឬ២ម៉ឺនដុល្លារ ឬ៣ម៉ឺនដុល្លារ ជាដើម ពីអ្នកដទៃ ហើយសន្យាជាមួយអ្នកនោះថា នឹងបានក្របខ័ណ្ឌនគរបាលជាតិ។ សម្តេច ជឿថា ពាក្យចចាមអារ៉ាមនេះ មិនសូវជាខុសប៉ុន្មាននោះទេ។ សម្តេច មានប្រសាសន៍ថា បើអាចផ្តល់ក្របខ័ណ្ឌនគរបាលជាតិដល់អ្នកណាម្នាក់ដោយគ្មានការប្រឡងពិតមែននោះ គឺចុចឈ្មោះយកតែម្តង ដោយពុំចាំបាច់រៀបចំឲ្យមានការប្រឡង ដែលនាំឲ្យខាតថវិកា និងខាតពេលវេលាឡើយ។ សម្តេច បន្តថា ការប្រឡងទៀតសោត ក៏ត្រូវប្រកបដោយគុណភាព និងតម្លាភាព។ សម្តេច បន្ថែមថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ កំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើការធ្វើកំណែទម្រង់នគរបាលជាតិ ដូច្នេះ ត្រូវតែអារកាត់ចោលចំពោះមន្រ្តី ដែលប្រព្រឹត្តទង្វើនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើកំណែទម្រង់នេះ ដូចជា ករណីដើរលក់ក្របខ័ណ្ឌនគរបាលជាតិនេះ ជាដើម៕	សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានសុំទៅសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ឲ្យដកអនុរដ្ឋលេខាការម្នាក់ ចេញពីក្រសួងមហាផ្ទៃ ដោយសារដើរសន្យាផ្តល់ក្របខ័ណ្ឌនគរបាលជាតិដល់អ្នកដទៃដោយមិនឆ្លងកាត់ការប្រឡង ហើយទទួលប្រាក់ពីអ្នកដែលជឿលើការសន្យានោះ។ សម្តេច ទម្លាយព័ត៌មាននេះ ក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោកប្រចាំឆមាសទី១ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។
លោកគ្រូពេទ្យ Liu Kai ដែលបម្រើការនៅពេទ្យក្រុងសៀងហៃ ហើយត្រូវចាត់ទៅបំពេញបេសកកម្មនៅវូហាន។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ពេទ្យវ័យ២៧ឆ្នាំរូបនេះ បាននាំអ្នកជំងឺ COVID-19 ទៅស្កែន CT ប៉ុន្តែក្នុងដំណើរទៅកាន់បន្ទប់ស្កែន លោកបានរុញគាត់ទៅមើលពន្លឺថ្ងៃរៀបអស្តង្គត។ រូបភាពដែល បង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម Weibo របស់មន្ទីរពេទ្យ Zhongshan នៃសាកលវិទ្យាល័យ Fudan បានទាក់ទាញអារម្មណ៍រំជួលចិត្តនៃមនុស្សជាច្រើន។ យោងតាម Peoples Daily លោក Liu Kai បានអះអាងថា បុរសចំណាស់រូបនោះ បានរស់នៅដាច់ដោយឡែកជិតមួយខែ ដែលធ្វើឲ្យគាត់តប់ប្រម៉ល់ក្នុងចិត្តជាខ្លាំង ដូច្នេះពន្លឺថ្ងៃរួមចំណែកទាញអារម្មណ៍គាត់ឲ្យស្រស់ស្រាយឡើងវិញ។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា លោកតាវ័យ៨៧ឆ្នាំ បានលើកមេដៃជូនដល់ក្រុមការងារវេជ្ជសាស្ត្រក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បន្ទាប់ពីប្រកាសថា សុខាភាពរបស់លោកធូរស្បើយ ហើយមានលទ្ធផលតេស្តឈានទៅអវិជ្ជមានវិញ។ «សូមអរគុណចំពោះជំនាញដ៏អស្ចារ្យ និងការងារដ៏ម៉ត់ចត់របស់ក្រុមគ្រួសារដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំធូរស្បើយឆាប់រហ័ស។ ក្រោយសះស្បើយ ខ្ញុំចង់កូតវីយ៉ូឡុងអមដោយបទចម្រៀងសម្រាប់ពួកគាត់។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញឆាប់រហ័ស»។ នេះបើតាមសំដីដែលដកស្រង់ដោយ Peoples Daily។ បច្ចុប្បន្ន អតីតអ្នកលេងវីយូឡុងរូបនោះ មានសភាពធូរស្បើយច្រើន ដែលអាចដើរចេញពីគ្រែរបស់ខ្លួនឯងបាន៕	ដំណឹងល្អសម្រាប់អ្នកជំងឺ COVID-19 អាយុ៨៧ឆ្នាំម្នាក់នៅក្រុងវូហាន ដែលចាប់ផ្តើមពីសភាពធ្ងន់ធ្ងរ មកសភាពធូរស្បើយ។ រូបថតមួយសន្លឹកដែលបង្ហោះដំបូងនៅបណ្តាញសង្គម Weibo បានទាក់ទាញមនុស្សជាច្រើន ដោយអ្នកជំងឺដែលជាអតីតតន្ត្រីករវីយូឡុងរូបនោះ បានសុំគ្រូពេទ្យទៅមើលថ្ងៃរៀបលិច នៅក្រៅមន្ទីរពេទ្យក្រុងវូហាន។
នាវេលាយប់ម៉ោងប្រមាណ ៧ ពន្លឺព្រះអាទិត្យបានចាកចោលភពផែនដី ដោយជំនួសមកវិញនូវពន្លឺអគ្គិសនីដ៏ស្រទន់ ដើម្បីបំភ្លឺរូបថតចំនួន១៨ផ្ទាំង ដែលបានតាំងពិព័រណ៍ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា។ រូបថតបង្ហាញពីគ្រឿងអលង្ការ វត្ថុបុរាណ ក្រមា ដែលដាក់នៅលើអង្រឹង ទៃអង្ករ ដែលមានកន្ត្រៃនៅពីលើ ឯកសារជាសៀវភៅ ខ្សែលួស វត្ថុប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះបាយ និងមានច្រើនទៀត ដែលរំលេចពណ៌ដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ខ្លួន ចេញពីក្នុងស៊ុមពណ៌ខ្មៅ។ វាហាក់បង្ហាញពីភាពឈឺចាប់ ដែលនៅពីក្រោយភាពរីករាយដូច្នោះដែរ។ ស្ថិតក្នុងចំណោមមនុស្សប្រមាណ ៤០នាក់ ដែលមកចូលរួមក្នុងថ្ងៃសម្ពោធពិព័រណ៍របស់ខ្លួន លោក គឹម ហាក់ ថាយ៉ាងហោចណាស់ លោកត្រូវការពេលប្រមាណជា១០ឆ្នាំ ដើម្បីបញ្ចប់គម្រោង«រស់រាន»នេះ។ ឆ្លើយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ចំថ្ងៃបើកសម្ពោធ ការតាំងពិព័រណ៍រូបថតក្នុងជំពូកទី៣ សិល្បករឯករាជ្យ គឹម ហាក់ ថាពិព័រណ៍ថ្ងៃនេះ ផ្ដោតសំខាន់លើបទពិសោធជនអន្តោប្រវេសខ្មែរ ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសនូវែលសេឡង់។ ពិព័រណ៍នេះ ភាគច្រើនបង្ហាញពីគ្រឿងអលង្ការ និងរបស់របរប្រើប្រាស់ ជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសម័យសង្គ្រាម ដែលអ្នករស់រានមានជីវិតបានរក្សាទុក។ បុរសរាងខ្ពស់សម្បុរស្រអែមរូបនេះ បញ្ជាក់ស្របពេលអ្នកទស្សនាដើរមើលរូបថតរបស់ខ្លួននាយប់ថ្ងៃទី១ សីហា ឆ្នាំ២០១៩ បន្តថា៖«ពិព័រណ៍នេះ ខ្ញុំផ្ដោតសំខាន់លើរបស់របរ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសម័យខ្មែរក្រហម។ របស់ខ្លះ វាមានវត្តមានមុនសម័យសង្គ្រាម។ ខ្លះទៀត នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាម ហើយខ្លះទៀត ក្រោយសង្គ្រាម។ របស់ខ្លះ ពួកគាត់ភៀសខ្លួនទៅហើយ ទើបគាត់មាន។ ខ្ញុំបង្ហាញពីវត្ថុ ព្រោះខ្ញុំគិតថា វាអាចត្រូវនឹងរឿងរបស់មនុស្សច្រើនគ្នា។ វាហាក់បង្ហាញពីសិល្បៈច្រើន ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពទាំងនោះ វាបានបង្កត់នូវរឿងជាច្រើន»។ មុនតាំងបង្ហាញនៅប្រទេសកម្ពុជា រូបថតដាក់ក្នុងស៊ុមកញ្ចក់ពណ៌ខ្មៅ ចំនួន១៨ផ្ទាំងដែលនីមួយៗមានទំហំប្រមាណមួយម៉ែត្រនោះ បានតាំងបង្ហាញក្នុងវិចិត្រសាល Objectspace នៅឯទីក្រុង Auckland ប្រទេសនូវែលសេឡង់ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា រហូតដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ដែលមានចំនួន៣០ផ្ទាំង រួមជាមួយនឹងវត្ថុទាំងនោះផង។ ដោយមានការគាំទ្រពីមូលនិធិ Rei Foundation ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ លោក គឹម ហាក់ អាចចំណាយពេលជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួន១២គ្រួសារ នៅប្រទេសនូវែលសេឡង់ ដើម្បីធ្វើកិច្ចការរបស់ខ្លួន។ ស្ថិតក្នុងវ័យ៣៨ឆ្នាំ លោក គឹម ហាក់ ដែលមានស្រុកកំណើត នៅខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវប្រឹងប្រែងស្រាវជ្រាវបញ្ចប់គម្រោងរបស់ខ្លួន ព្រោះតែការមើលឃើញថា មនុស្សចាស់ៗកាន់តែបាត់បង់ជាបន្តបន្ទាប់។ ចាយពេលអស់៥ឆ្នាំ ទើបអាចបញ្ចប់បាន៣ជំពូក សិល្បកររូបនេះ ត្រូវការពេលយ៉ាងហោចណាស់៥ឆ្នាំបន្តទៀត ដើម្បីបញ្ចប់៤ជំពូកបន្ទាប់។ ការស្វែងរកប្រភព គឺជារឿងដ៏លំបាកមួយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលកាន់តែលំបាកជាងនេះទៅទៀត គឺការស្វែងរកជំនួយ។ លោក គឹម ហាក់ ត្អូញត្អែរនៅចំកណ្ដាលវិចិត្រសាលនាមជម្ឈមណ្ឌលសោតទស្សន៍បុប្ផាណា ខណៈពេលអ្នកទស្សនា កំពុងពិភាក្សា គ្នាពីរូបថតដែលពួកគេកំពុងមើលដូច្នេះថា៖«វាពិតជារឿងលំបាក ក្នុងការស្វែងរកជនជាតិខ្មែររស់នៅរបទេស ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាម។ខ្ញុំត្រូវស្វះស្វែងរកពួកគាត់ តាមរយៈសហគមន៍ខ្មែរ នៅតាមប្រទេសទាំងនោះ។ ពេលខ្លះ ខ្ញុំបានជួបគាត់ហើយ ប៉ុន្តែគាត់មិនចង់រំឭករឿងឈឺចាប់ទាំងនោះទៀត។ ហើយអ្វីដែលជាឧបសគ្គធំ គឺជំនួយ។ ម្ចាស់ជំនូយ គេទាមទារឯកសារច្រើនណាស់ ព្រោះតែខ្ញុំត្រូវការប្រាក់ច្រើន»។ គម្រោង«រស់រាន»បែងបែកជា៧ជំពូក។ មកដល់ពេលនេះ សិល្បករឯករាជ្យ គឹម ហាក់ បញ្ចប់គម្រោងរបស់ខ្លួនបាន ៣ជំពូក ដោយនៅសល់ ៤ ជំពូកទៀត។ ជំពូកទី១ លោក គឹម ហាក់ បានជាមួយប្រជាជនខ្មែរនៅក្នុងប្រទេស។ ចំណែកជំពូកទី ២ ធ្វើការជាមួយប្រជាជនខ្មែរនៅអូស្ត្រាលី និងជំពូកទី៣ ជាមួយខ្មែរនៅប្រទេសនូវែលសេឡង់។ សម្រាប់ជំពូកទី៤ ដែលជាការងារបន្ទាប់លោក គឹម ហាក់ គ្រោងដាក់ទៅជប៉ុន។ បន្ទាប់មកគម្រោងទី៥ ទៅបារាំង ហើយគម្រោងទី៦ ទៅអាមេរិក និងដំណើរចុងក្រោយ គឺទៅប្រទេសកាណាដា។ បន្ទាប់ពីបានទៅគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ ដែលមាននៅក្នុងគម្រោងរួចហើយ អ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះ មានការងារមួយចុងក្រោយមួយទៀត គឺធ្វើការជាមួយកូនខ្មែរ ដែលកើតនៅបរទេស ប៉ុន្តែពួកគេបានត្រឡប់មកកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសកំណើត របស់ម្ដាយឪពុកពួកគេ ដើម្បីស្វែងរកឫសគល់។ អះអាងទាំងមិនសូវមានទំនុកចិត្ត លោក គឹម ហាក់ ថា ទោះជាយ៉ាងណាជំពូកទាំង៤ចុងក្រោយ ដែលស្ថិតក្នុងគម្រោងនៅឡើយនោះ លោកនឹងប្រឹងប្រែងស្វែងរកជំនួយបន្ត។ «ទោះជាយ៉ាងណា ខ្ញុំនឹងធ្វើទៅតាមលទ្ធភាព។ រាល់ការងារទាំងអស់ ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមសរសេរគម្រោងសុំជំនួយជាបណ្ដើរៗ។ ខ្ញុំមិនចាំឱ្យការងារចាស់ចប់ហើយ ទើបខ្ញុំចាប់ផ្ដើមសុំជំនួយនោះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែម របស់លោក គឹម ហាក់។ បុរសដែលកើតក្រោយសម័យសង្គ្រាមប៉ុលពត ត្រឹម២ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវចំណាយប្រាក់រាប់ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ការងារស្រាវជ្រាវ តាមប្រទេសនីមួយៗ ដែលការងារនេះ បានចាប់ផ្ដើម តាំងពីឆ្នាំ២០១៤មកនោះ។ មិនរារែកក្នុងការប្រាប់ពីបំណងធំរបស់ខ្លួន សិល្បករឯករាជ្យ គឹម ហាក់ ថានឹងចងក្រងអ្វី ដែលលោកប្រមូលបានជាសៀវភៅ សម្រាប់ទុកជាឯកសារនៃការចងចាំ ដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ ទោះជាយ៉ាងណា មុនចងក្រងសឿវភៅក្បាលធំ លោក ហាក់ នឹងបោះពុម្ពសៀវភៅស្ដីពីជំពូកទី៣របស់ខ្លួន នៅក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ លោកបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖«យើងត្រូវតែដឹងពីរឿងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន។ ខ្មែរជំនាន់ក្រោយ មិនអាចប្រហែសខ្លួនបានទេ បើពុំដូចនោះទេ យើងអាចនឹងដើរជាន់ដានចាស់។ ពិភពលោក នៅតែមានសង្គ្រាម។ ដូច្នេះឯកសារមួយនេះ នឹងក្លាយជាសារមួយព្រមានជាសកល»។ ការតាំងពិព័រណ៍រូបថតក្នុងគម្រោង«រស់រាននេះ ចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី៣១ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩៕	ភ្នំពេញ៖«រស់រាន» គឺជាគម្រោងរុករកបែបផ្សងព្រេងមួយ របស់ លោក គឹម ហាក់ ដែលផ្ដើមពីស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន ទៅបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងពិភពលោក ដើម្បីស្វែងរកប្រជាជនខ្មែរ ដែលនៅរស់រានមានជីវិត ក្រោយរបបខ្មែរក្រហម។ តាមរយៈការចងចាំរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលបានឆ្លងផុត ពីសេចក្ដីស្លាប់ ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោក គឹម ហាក់ សង្ឃឹមថា វានឹងក្លាយជាកញ្ចក់ឆ្លុះ ដល់សង្គ្រាមនៅជុំវិញពិភពលោក ដែលប្រៀបបាននឹងភ្នំភ្លើងផ្ទុះ បំផ្លាញជីវិតមនុស្សមិនរើសមុខនោះ។
កម្ពុជា ទទួលបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្រោយរង់ចាំអស់រយៈពេល៦៤ឆ្នាំ។ ក្រៅពីស៊ីហ្គេម កម្ពុជា ក៏នឹងរៀបចំកីឡាប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ផងដែរ។ នាពិធីប្រកាសលទ្ធផលកំណត់ត្រា «បេះដូងច្រើនជាងគេលើពិភពលោក» របស់ Guinness World Records ដោយកម្ពុជាបានបំបែកកំណត់ត្រារបស់អង់គ្លេសក្នុងចំនួន ៣,៩១៧,៨០៥បេះដូង លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានរៀបរាប់ពីគោលបំណងនៃយុទ្ធនាការនេះដោយផ្តោតសំខាន់ ទៅលើអត្តពលិកស៊ីហ្គេម និងប៉ារ៉ាហ្គេមកម្ពុជា។ «គោលបំណងធំមួយ ក្នុងចំណោមគោលបំណងធំៗជាច្រើន ដើម្បីបង្ហាញទឹកចិត្ត ក្តីស្រឡាញ់ និងការគាំទ្រទៅដល់ក្រុមអត្តពលិកស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមរបស់យើង។ យើងបត់បេះដូងនេះដើម្បីរំលឹកដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អត្តពលិក ក្នុងការចូលរួមប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជានេះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រធាន ស.ស.យ.ក មុនបង្ហាញការអរគុណ CAMSOC និងអរគុណអ្នកចូលរួមបត់បេះដូងទាំងអស់។ កម្ពុជា បត់បេះដូងក្រដាសបានសរុប ៣,៩១៧,៨០៥បេះដូង ដែលបានបំបែកកំណត់ចាស់របស់ប្រទេសអង់គ្លេសដែលកាន់កំណត់ត្រាបត់បានចំនួន៥៣ ៧០៤បេះដូង។ លោកស្រី Tomomi Sekioka តំណាង Guinness World Records បានប្រគល់លិខិតទទួលស្គាល់ដែលបញ្ជាក់ពីកំណត់ត្រាបេះដូងច្រើនជាងគេលើលោកមកកាន់លោក ហ៊ុន ម៉ានី រួចរាល់ហើយ។ បច្ចុប្បន្ន ម្ចាស់កំណត់ត្រាបេះដូងក្រដាស (Largest display of origami hearts) កាន់កាប់ដោយគម្រោង Paper Hearts Project ក្រុង Chatham ចក្រភពអង់គ្លេស។ គម្រោងនេះ សម្រេចបានកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រុមនិស្សិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកីឡា និងលំហាត់ប្រាណ នៃសាកលវិទ្យាល័យ Kent៕	គោលបំណងសំខាន់ ក្នុងចំណោមគោលបំណងធំៗ នៃយុទ្ធនាការបត់បេះដូងក្រដាសនៅប្រាសាទអង្គ ដើម្បីបង្ហាញក្តីស្រឡាញ់ និងគាំទ្រដល់អត្តពលិកស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម របស់កម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា អះអាងបែបនេះចំពោះមុខអ្នកចូលរួមប្រកាសលទ្ធផលកំណត់ត្រា «បេះដូងច្រើនជាងគេលើពិភពលោក» របស់ Guinness World Records នៅល្ងាចថ្ងៃទី១១ ខែមេសា នាខេត្តសៀមរាប។
និយាយឲ្យមែនទែនទៅ «ជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត» ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា «វិបត្តិផ្លូវចិត្ត» គឺជាដំបៅមួយ នៅក្នុងទ្រូង ក្នុងវិញ្ញាណ ឬក្នុងអារម្មណ៍ ដោយគ្មានអ្នកណាដឹងឮឡើយ ទោះបីគ្រូពេទ្យយកឈាមទៅពិនិត្យក៏មិនអាចមើលដឹងថា ជាជំងឺអ្វីដែរ។ រយៈពេលថ្មីៗនេះ មានយុវជនជាច្រើនរូប បានសម្លាប់ខ្លួនដោយសារតែខ្លួនមានជំងឺបាក់ទឹកធ្ងន់ធ្ងរ។ តើមូលហេតុអ្វីបានជានាំ ឲ្យពួកគេឈានទៅដល់ការសម្លាប់ខ្លួនបែបនេះ? មានហេតុផលជាច្រើនខុសៗគ្នា ដែលបណ្តាលឲ្យពួកគេធ្វើអត្តឃាតខ្លួនឯងដោយសារមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ដោយហេតុផលទាំងនោះ មកពីពួកគេ ខ្វះសុភមង្គលក្នុងក្រុមគ្រួសារ ដោយសារឪពុកម្តាយស្រឡាញ់កូនលម្អៀង, ការបាត់បង់ក្រុមគ្រួសារ,បែកបាក់ពីមនុស្សដែលខ្លួនស្រឡាញ់, ទំនាស់ក្នុងក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ និងមានបញ្ហាជាច្រើនទៀតផងដែរដែលកើតឡើងនៅជុំវិញខ្លួន។ មនុស្សដែលមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត តែងតែបង្ហាញសញ្ញាដូចជា បាត់បង់ភាពរីករាយ ដែលខ្លួនធ្លាប់មាន, មានអារម្មណ៍តូចចិត្ត និងសោកសៅជាខ្លាំង,គិតច្រើន គេងមិនលក់,អស់កម្លាំង, គ្មានអារម្មណ៍នៅក្នុងខ្លួន,គ្មានអារម្មណ៍ចង់ធ្វើអ្វីទាំងអស់, មានអាម្មរណ៍មួម៉ៅក្តៅក្រហាយ ខឹងច្រឡោត, ចិត្តមិនស្ងប់, តែងតែយំមិនដឹងមូលហេតុ, ចូលចិត្តស្ងៀមស្ងាត់, ប្រើប្រាស់ថ្នាំ ឬគ្រឿងស្រវឹង និងគិតតែចង់ធ្វើអត្តឃាតខ្លួនឯង៕	ពាក្យ «Depression» ដែលខ្មែរហៅថា «ជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត» កំពុងតែធ្វើឲ្យមហាជនប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក យល់ថាជំងឺនេះ កំពុងតែកើតមានឡើងចំពោះពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលមានអារម្មណ៍តូចចិត្ត និងមានអារម្មណ៍លើសពីការសោកសៅ។ ពលរដ្ឋបានចាត់ទុកថា ជំងឺនេះអាចបណ្តាលឲ្យមនុស្សគិតខ្លី ដែលឈានទៅផ្លូវស្លាប់តែមួយគត់តែប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចគេចផុតពីសេចក្តីទុក្ខបាន។
It's just gone 3:00 pm at the Lichtenberg youth centre in east Berlin, where youngsters are laying out cherry tomatoes and carefully chopped cucumber as they get ready to prepare dinner together. For many of them, the weekday ritual is an eagerly awaited moment. "We notice it a lot especially among the teenagers, they ask us: 'When can we eat? I haven't eaten all day'," said Patric Tavanti, head of the centre run by the charity Caritas. Many of the youngsters' parents often lack the money or the time to provide regular meals, he said, adding that the centre aims to give the youths a space "where they can feel at home". "I come almost every day," Leila, one of the teens, told AFP. "We chat, cook together and just have fun." - Downward spiral - In Europe's powerhouse, the economy is humming, public coffers have never been fuller and unemployment is at its lowest since reunification in 1990. Yet some 20 percent of under-18s live in "relative poverty", according to the family ministry, defined as living in households that have to get by on less than 60 percent of the average German household income. For a single parent with one child, that amounts to a monthly net income below 1,192 euros ($1,470). For a family with four children, it's under 2,355 euros. Despite record employment, only a third of the parents of Germany's roughly 2.8 million impoverished children have jobs, said Heinz Hilgers, of the Child Protection Association (Kinderschutzbund). Beyond the material shortcomings they suffer, growing up poor takes its toll in many other, more insidious ways. "It's a downward spiral," said professor Klaus Hurrelmann, of the Hertie School of Governance in Berlin. "The children feel excluded, they start to feel ashamed when they can't join in school excursions or invite friends over for a birthday party. They end up losing confidence in themselves and struggle at school," he said. - Falling behind at school - Tavanti, of the Berlin youth centre, said it was a phenomenon he had witnessed first-hand. "Just one of our adolescents is currently trying to pass the Abitur," he said, referring to the secondary-school leaving certificate required to pursue higher education. He believes many German schools struggle to meet the needs of these at-risk children, who often come from immigrant families or single-parent homes. "We're seeing a growing need for food, but also for help with homework and reading," agreed Lars Dittebrand, who runs the Manna family centre in Berlin's Gropiusstadt area, famed for its towering social housing estates. Compounding the problem is Germany's early-age education sorting system, critics say, which can prematurely put disadvantaged pupils on a less academic route, potentially leading to lower-paying and less secure jobs. Decrying what it calls "hereditary poverty" in Germany, a study by the Bertelsmann Foundation think tank found that just some three to 16 percent of households, depending on calculations, managed to cross the poverty line and improve their lot. "That's how generations of poor children become poor adults and poor parents," said Hilgers, of the Child Protection Association. As well as being a stain on Germany's conscience, it's "a huge economic risk", he warned, in a greying nation already grappling with a shortage of skilled labour. - 'Making their own way' - Germany's new government, a repeat coalition of Merkel's conservatives and the centre-left Social Democrats, has vowed to tackle the challenges by raising child benefits, offering more child care facilities and all-day schools to make it easier for parents, especially mothers, to work. But for lawmaker Lisa Paus, of the opposition Greens party, those promises don't go far enough. She said Germany urgently needed to do more to support single parents. "Poverty often starts when couples split up," she said. Indeed, statistics show that 45 percent of children raised by a sole parent, usually their mother, live in relative poverty. Some politicians and campaigners have called for a basic monthly income for children of around 500 euros for the lowest-earning households to help break the poverty doom loop. But for a government determined to maintain a balanced budget, any hint of lavish spending is anathema. Instead, Family Minister Franziska Giffey plans to introduce a law in coming months aimed at improving the quality of daycare facilities, with a bigger emphasis on early-child development. "Every child should be allowed to make their own way, regardless of where they come from and where they grew up," she said.	Berlin, Germany \| Chancellor Angela Merkel touted Germany as a country "in which we live well and happily" during her re-election campaign. But those words ring hollow to the one in five children living in poverty in Europe's top economy, with little prospect of climbing the social ladder.
ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ថ្មីនៅថ្ងៃនេះ មានជនជាតិចិនចំនួន១៣នាក់,ជនជាតិវៀតណាមចំនួន៣នាក់,ជនជាតិម៉ាឡេស៊ីចំនួន១នាក់ និងជនជាតិខ្មែរចំនួន៤នាក់។ ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺទាំង២១នាក់នោះមានជនជាតិចិនចំនួន៣នាក់ដែលស្ថិតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និង១០នាក់ទៀតនៅខេត្តព្រះសីហនុ,ជនជាតិវៀតណាម និងម៉ាឡេស៊ីនៅរាជធានីភ្នំពេញ,និងជនជាតិខ្មែរម្នាក់ជាកុមារស្ថិតនៅសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ និង២នាក់ទៀតនៅសង្កាត់ទួលស្វាយព្រៃ រាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកជំងឺទាំងអស់នោះត្រូវបានពេទ្យយកទៅព្យាបាលនៅមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែនៅមណ្ឌលចត្តាឡីស័ករាជធានីភ្នំពេញ និងមន្ទីរបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុ។ ក្រសួងសុខាភិបាលនៅថ្ងៃនេះក៏បានប្រកាសករណីជាសះស្បើយចំនួន២នាក់ដែលជាករណីនាំចូល។ អ្នកទាំងពីរនោះជាជនជាតិចិនស្នាក់នៅសង្កាត់បឹងកក់២ ខណ្ឌទូលគោក ធ្វើដំណើរមកពីប្រទេសចិន ហើយចូលមកកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ និងម្នាក់ទៀតនៅខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ត្រឡប់មកពីប្រទេសអារ៉ាប់ ហើយចូលមកកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ។ នៅកម្ពុជាទាំងមូលមានអ្នកឆ្លងសរុបចំនួន៩៥៣នាក់ហើយ ក្នុងនោះករណីសះស្បើយ មាន៤៩១នាក់ រីឯអ្នកជំងឺក្នុងសហគមន៍២០កុម្ភៈ ឡើងដល់៤៤៦នាក់ហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាលនាថ្ងៃទី៦ ខែមីនា បានរកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ចំនួន២១ថ្មី ដែលសុទ្ធសឹងពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ។ ករណីឆ្លងថ្មីនៅថ្ងៃនេះធ្វើឲ្យតួលេខអ្នកឆ្លងសរុបទូទាំងប្រទេសកើនដល់៩៥៣នាក់។
ចំណោមប្រទេស៤៣ ចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីប៉ារ៉ាហ្គេម ក្រុងហាងចូវ ឆ្នាំ២០២៣ មាន៣១ប្រទេសហើយដណ្តើមបានមេដាយ ខណៈ១២ប្រទេសទៀត មិនទាន់រកបាននៅឡើយ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កីឡាអាស៊ីជាមួយមេដាយដ៏លើសលុបរួចមក ចិន ដែលជាប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ នៅតែបន្តប្រជែងមេដាយអាស៊ីប៉ារ៉ាហ្គេមយ៉ាងខ្លាំងក្លាថែមទៀត។ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែតុលានេះ ចិន ក្រសោបបានមេដាយសរុបចំនួន៣៩៧ ក្នុងនោះមាស១៥៨ ប្រាក់១២៩ និងសំរឹទ្ធ១១០ ឈរកំពូលតារាងបណ្តោះអាសន្ន ខណៈក្រុមលេខ២អ៊ីរ៉ង់ រកបានមេដាយសរុប១០០ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងនោះមាស ៣៣ ប្រាក់៣៧ និងសំរឹទ្ធ៣០។ ជប៉ុន ឈរលេខរៀងទី៣ បណ្តោះអាសន្ន ដោយរកបានមេដាយមាស៣០ ប្រាក់៣៣ និងសំរឹទ្ធ៤២ សរុប១០៥។ ដោយឡែកថៃ ដែលឈរលេខ៤ ក្នុងតារាងមេដាយ ជាក្រុមដ៏លេចធ្លោពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយអាចរកបានមេដាយមាស២១ ប្រាក់១៨ និងសំរឹទ្ធ៣៧ សរុប៧៦មេដាយ។ ក្នុងចំណោម១១ប្រទេសពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានតែថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម សិង្ហបុរី និងមីយ៉ាន់ម៉ា ឈ្នះមេដាយរៀងខ្លួន ស្របពេល កម្ពុជា ឡាវ ទីម័រខាងកើត និងព្រុយណេ មិនទាន់រកបានឃើញមេដាយនៅឡើយ ស្របពេលការប្រកួត នឹងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ស្អែកនេះ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី រកបានមេដាយ៦២ ក្នុងនោះមាស១៩ ប្រាក់១៧ និងសំរឹទ្ធ២៦ ឈរលេខ៨ ដោយនាំមុខក្រុមលេខ៩ ម៉ាឡេស៊ី ដែលរកបានមេដាយមាស៧ ប្រាក់១២ និងសំរឹទ្ធ១៣ សរុប៣២។ ហ្វីលីពីន បានមេដាយមាស៤ ប្រាក់៣ និងសំរឹទ្ធ៥ សរុប១២ ឈរលេខ១២។ វៀតណាម ដណ្តើមបានមេដាយ១៤ ក្នុងនោះមាស១ ប្រាក់៧ និងសំរឹទ្ធ៦ ឈរលេខ២០ ស្របពេលសិង្ហបុរី នៅលេខ២១ ដោយរកបានមេដាយមាស១ ប្រាក់៣ និងសំរឹទ្ធ២ សរុប៦ និងមីយ៉ាន់ម៉ា នៅលេខរៀងទី២៤ ដោយរកបានមេដាយសំរឹទ្ធ៣៕	ម្ចាស់ផ្ទះចិន នៅតែបង្ហាញភាពខ្លាំង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី៤ ដោយនាំមុខមេដាយលើសលុប ក្រោយដំណើរការប្រកួតផ្លូវការរយៈពេល៤ឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់២៦ខែតុលា។ អ៊ីរ៉ង់ ជប៉ុន និងថៃ នៅចំណាត់ថ្នាក់បន្តបន្ទាប់។ ក្រុមប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍៧ ថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម សិង្ហបុរី និងមីយ៉ាន់ម៉ា រកបានមេដាយ។ ឯ៤ប្រទេសទៀត ដែលមានកម្ពុជាផង មិនទាន់រកឃើញមេដាយ ស្របពេលការប្រកួតនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា។
យោងតាមលិខិតមួយច្បាប់ចុះថ្ងៃ ៨មីនា ដែលទស្សនាវដ្តី Foreign Policy ទទួលបាន សហរដ្ឋអាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងដកអាមេរិកចេញពីក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិដែលស្ថិតនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ បើសិនជាស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សនេះមិនព្រមកែទម្រង់ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់ខ្លួនទេ។ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឲ្យក្លាយជាសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិដែលមានសមាជិកសរុប ៤៧ ហើយអាណត្តិជាសមាជិកនេះនឹងផុតនៅឆ្នាំ ២០១៩ខាងមុខ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson បានអាមេរិកកំពុងបន្តការវាយតម្លៃលើប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់ស្ថានប័នសិទ្ធិមនុស្សនេះ ស្របពេលដែលសមាជិកទាំងអស់នៃក្រុមប្រឹក្សានេះកំពុងបន្តប្រជុំគ្នានៅទីក្រុងហ្សឺណែវ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះលើកឡើងថា៖ «យើងប្រហែលជាមិនមានការយល់ឃើញរួមគ្នាទេពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសមាជិកភាពនេះ»។ លោក Tillerson លើកឡើងពីសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាមានដូចជាចិននិងគុយបាដែលត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិករិះគន់ខ្លាំងពាក់ព័ន្ធការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនោះ។ «ខណៈដែលវាប្រហែលជាមានតែអង្គការមួយនេះទេដែលមានគោលដៅដោះស្រាយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនេះត្រូវការការកែទម្រង់ដ៏ធំមួយដើម្បីឲ្យយើងបន្តចូលរួមជាមួយទៀត»។ ការទាមទារកែទម្រង់ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សនេះអាចពាក់ព័ន្ធបញ្ហាអ៊ីស្រាអែលផងដែរ។ លោក ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ កន្លងមកបានរិះគន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនិងក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សដែលហ៊ានអនុម័តដំណោះស្រាយថ្កោលទោសអ៊ីស្រាអែលដែរ។ បន្ថែមពីនេះយោងតាមលិខិតដដែល រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងទាមទារឲ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតថ្មីចំពោះបញ្ហាស៊ីរី និងធានាពីការបន្តការងាររបស់បេសជនពិសេសទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំប្រទេសកូរ៉េខាងជើង,អ៊ីរ៉ង់ និងមីយ៉ាន់ម៉ាជាដើម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មកដល់ពេលនេះអាមេរិកមិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ពីកាលបរិច្ឆេទពិតប្រាកដពាក់ព័ន្ធការសម្រេចលើអាសនៈអាមេរិកនៅក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនេះឡើយ។ បណ្តាក្រុមគាំទ្រសិទ្ធិមនុស្សបាននាំគ្នាទទូចសុំឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបន្តយកចិត្តទុកដាក់និងឈឺឆ្អាលរឿងសិទ្ធិមនុស្សពិភពលោកថែមទៀត។	រដ្ឋបាលអាមេរិកគំរាមដកខ្លួនចេញពីក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបើសិនជាក្រុមប្រឹក្សានេះមិនចាប់ផ្តើមកែទម្រង់ទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងស្ថាប័នខ្លួនទេនោះ។ អាមេរិកបច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តសិក្សានិងវាយតម្លៃពីប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស ។
មេដឹកនាំចិន និងរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ បានជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទ ដោយវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែនជាប្រធានបទសំខាន់។ លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន បានប្រាប់សមភាគីចិន ស៊ី ជិនភីង ពីជំហររបស់រុស្ស៊ី និងហេតុផលដែលរុស្ស៊ីសម្រេចចិត្តធ្វើប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងទឹកដីប្រទេសជិតខាងមួយនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua លោក ពូទីន បញ្ជាក់ថា អាម៉េរិក និងអង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង ឬណាតូ មិនខ្វល់ខ្វាយពីក្ដីបារម្ភផ្នែកសន្តិសុខរបស់រុស្ស៊ីឡើយ និងបានក្បត់សម្ដីម្ដងហើយម្ដងទៀត ហើយបន្តការពង្រាយទ័ពមកប៉ែកខាងកើត។ សម្រាប់លោក ពូទីន សកម្មភាពទាំងនេះ ជាការបំពានបន្ទាត់ក្រហមសន្តិសុខរបស់រុស្ស៊ីតែម្ដង។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកអះអាងថា រុស្ស៊ីត្រៀមបញ្ជូនប្រតិភូទៅចរចាជាមួយតំណាងអ៊ុយក្រែននៅបេឡារុស។ លោក ស៊ី វិញ និយាយថា វិបត្តិនៅប៉ែកខាងកើតអ៊ុយក្រែន បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សហគមន៍អន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង។ លោកប្រកាសជំហររបស់ចិនថា ចិនចិនសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាអ៊ុយក្រែនទៅតាមស្ថានការណ៍។ មិនខុសពីបញ្ហាកន្លងទៅឡើយ ប្រមុខរដ្ឋចិន ស្នើឱ្យប្រទេសនានាបោះបង់គំនិតសល់ពីសង្រ្គាមត្រជាក់ ផ្ដល់ការគោរពដល់ក្ដីបារម្ភផ្នែកសន្តិសុខដល់ប្រទេសនានា ហើយបង្កើតយន្តការសន្តិសុខនៅអឺរ៉ុបតាមការចរចា។ «ភាគីចិនគាំទ្រភាគីរុស្ស៊ីក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតាមការចរចាជាមួយភាគីអ៊ុយក្រែន។» ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ស្រង់សម្ដីលោក ស៊ី ប្រាប់លោក ពូទីន បែបនេះ។ ប្រធានាធិបតីចិន ក៏មិនភ្លេចបញ្ជាក់ទៅកាន់សមភាគីរុស្ស៊ីរបស់លោកថា ចិនមានជំហរមិនផ្លាស់ប្ដូរឡើយលើការគោរពអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីប្រទេសទាំងអស់ ក៏ដូចជាអនុវត្តតាមគោលការណ៍ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ៕	ជុំវិញវិបត្តិអ៊ុយក្រែន ចិនដែលកំពុងល្អូកល្អឺនជាមួយរុស្ស៊ី មិនសូវមាត់កច្រើនឡើយ ហើយក៏មិនបានថ្កោលទោសរុស្ស៊ីដែលធ្វើឱ្យមានការរិះគន់ថា ចិនគាំទ្រទង្វើរុស្ស៊ីទៀតផង។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង បានប្រាប់សមភាគីរុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន តាមទូរស័ព្ទថា ចិនគាំទ្រការចរចារវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិ។ លោក ស៊ី ក៏អះអាងដែរថា ចិននៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់ឥតងាករេគោលការណ៍អធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសទាំងអស់ដែលនេះរាប់បញ្ចូលទាំងអ៊ុយក្រែនផងដែរ។
ក្រសួងធនធានទឹកព្យាករណ៍ថា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៦កក្កដា ដល់១សីហា កម្ពុជាបានទទួលឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធសម្ពាធទាបអូសបន្លាយលើអាងទន្លេមេគង្គភាគខាងលើកាត់ប្រទេសថៃ ឡាវ និងភាគកណ្តាលវៀតណាម ជាមួយនឹងខ្យល់មូសុងនិរតីក្នុងកម្រិតមធ្យម ។ ចំណែកក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងកើតប្រទេសហ្វីលីពីនឯណោះវិញ មានព្យុះទី៥ ឈ្មោះ «ដុកស៊ូរី» បានបង្កើនកម្លាំងទៅជា (TY DOKSURI) កំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅប្រទេសចិន ក្នុងចន្លោះប្រទេសហ្វីលីពីន និងកោះតៃវ៉ាន់។ ព្យុះនេះ នឹងអាចទៅដល់ប្រទេសចិន នៅអំឡុងថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ។ លក្ខណៈបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យ តំបន់ទំនាបកណ្តាល អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតពីតិចទៅមធ្យម និងបង្គួរ។ លើកលែងតែបណ្តាខេត្តនៅពាយ័ព្យអាចមានភ្លៀង ជាបង្គួរ លាយឡំដោយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ ។ តំបន់ខ្ពង់រាបវិញ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតពីតិចទៅមធ្យម និងបង្គួរដោយផ្នែក លាយឡំដោយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ ។ ចំណែក តំបន់មាត់សមុទ្រ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតពីបង្គួរ ទៅច្រើន លាយឡំដោយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់។ នៅលើផ្ទៃសមុទ នឹងមានខ្យល់បក់បោកខ្លាំង ព្រមទាំងរលកសមុទ្រមានកម្ពស់ខ្ពស់។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងធនធានទឹក បានអំពាវនាវដល់សារធារណជនឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះបាតុភូតធម្មជាតិដែលអាចកើតមានឡើងជាយថាហេតុ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា បន្តធ្លាក់ភ្លៀងលាយឡំផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្រ្តាក់មួយសប្ដាហ៍ទៀត ដោយសារឥទ្ធិពលព្យុះទី៥ ឈ្មោះ «ដុកស៊ូរី» ដែលកំពុងតែធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅប្រទេសចិនក្នុងចន្លោះប្រទេសហ្វីលីពីន និងកោះតៃវ៉ាន់។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធាតុទឹក និងឧតុនិយម នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា។
ត្រឹមរយៈពេលតែ ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ មេដឹកនាំ គីម ជុងអ៊ុន បានចូលរួមត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់ ក្នុងសមយុទ្ធយោធាកូរ៉េខាងជើងរហូតដល់ទៅពីរដង។ ជាក់ស្តែងនាថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា លោកគីម ជុងអ៊ុន បានចូលរួមមើលការប្រកួតប្រជែងបើកយន្តហោះចម្បាំងជាលើកទីមួយ ។ អស់ពីមើលការសាកល្បងយន្តហោះចម្បាំង ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ក៏បានឆ្លៀតថតរូប និងសើចយ៉ាងសប្បាយជាមួយក្រុមអ្នកបើកយន្តហោះផងដែរ។ ចំណែកលើកទីពីរ ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ បានទៅមើលសមយុទ្ធរបស់កងទ័ពលោតឆត្រយោង និងកងកម្លាំងប្រឆាំងយន្តហោះទៀត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយនេះ លោកគីម បានលើកឡើងថា ការធ្វើសមយុទ្ធយោធាលើកនេះ គឺសំខាន់ណាស់ ដើម្បីឲ្យកងកម្លាំងយោធាកូរ៉េខាងជើង បានត្រៀមខ្លួនឲ្យបានល្អ។ នេះបើតាមការស្រង់ពាក្យសម្តីមេដឹកនាំ កូរ៉េខាងជើងពីសំណាក់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA។ ការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារកូរ៉េខាងជើងដូចខាងលើនេះ គឺធ្វើឡើងតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយលោក ម៉ាក អេស្ពើ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក និង លោកJeong Kyeong-doo រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានប្រកាសនាទីក្រុងបាងកក ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ថា ការធ្វើសមយុទ្ធយោធារវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងសេអ៊ូល ត្រូវលើកយកទៅធ្វើនៅពេលក្រោយ។ អស់ពីបញ្ហាសមយុទ្ធយោធានៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ ភាគីអាមេរិក បានលើកឡើងពីកិច្ចចរចារំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរម្តង។ ពិតណាស់ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រាំ បានចេញមុខម្តងទៀត តាមរយៈការសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter។ ក្នុងនោះ លោកត្រាំ បានជំរុញឲ្យមេដឹកនាំគីម ចូលតុចរចាសារជាថ្មី និងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងរំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចចរចារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង បានទទួលរងបរាជ័យម្តងហើយម្តងទៀត ចាប់តាំងពីកិច្ចចរចានៅប្រទេសសិង្ហបុរីមក។ ប៉ុន្តែបើតាមការអះអាងរបស់ប្រមុខចរចាកូរ៉េខាងជើង គីម ម្យ៉ុងគីល(Kim Myong-gil) នៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា អាមេរិក បានបបួលកូរ៉េខាងជើង ឲ្យចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចាថ្នាក់ក្រុមការងារម្តងទៀតនៅខែក្រោយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ៕	មេដឹកនាំលោក គីម ជុងអ៊ុន បានចេញមុខត្រួតពិនិត្យមើល សមយុទ្ធកងទ័ពអាកាសជាលើកទី២ ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA នៅថ្ងៃទី១៨ ខែ វិច្ឆិកា ដែលធ្វើឡើងតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ពន្យារពេលធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា។ សមយុទ្ធនេះ ទំនងធ្វើឡើងស្របពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងចូលតុចរចាឲ្យឆាប់បំផុត។
ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលបានចូលទិញបណ្ណ ឬសំបុត្រចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរមានចំនួន ៥២១,៩៥០ នាក់ គិតជាទឹកប្រាក់ស្មើនឹង ២៤,៣៥៧,៦៩៤ ដុល្លារអាមេរិក។ ចំណូលនេះកើនឡើងជាង៣៦ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គ្រឹះស្ថានអង្គរ នាថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា។ ភ្ញៀវទេសចរជនជាតិអាមេរិក ឈរនៅកំពូលតារាងដែលមកទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរច្រើនជាងគេ គឺជាង៥៥,០០០នាក់។ បន្ទាប់មក ទេសចរជនជាតិអង់គ្លេស ជាង៤៨,០០០នាក់, បារាំង ជិត៤៤,០០០នាក់, កូរ៉េខាងត្បូង ជិត៤៤,០០០នាក់ និងទេសចរចិន ជាង៣៨,០០០នាក់។ ចំណែកលេខរៀងបន្ទាប់មាន ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ និងអូស្រ្តាលី រីឯឥណ្ឌា ឈរនៅលេខរៀងទី៩ មានទេសចរជាង២ម៉ឺននាក់។ តាមរបាយការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ថវិកាដែលដកពីការលក់បណ្ណ យកឧបត្ថម្ភដល់មូលនិធិ គន្ធបុប្ផាកម្ពុជា រយៈពេល៦ខែនេះ សរុបមានចំនួន ១,០៤៣,៩០០ដុល្លារអាមេរិក៕	សៀមរាប៖ ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋបានរកចំណូលពីការលក់បណ្ណ ចូលទស្សនា តំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរបានជាង ២៤លានដុល្លារអាមេរិក។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា ចំណាយពេលជិត២ម៉ោង ទស្សនាប្រាសាទបាយ័ន និងអង្គរវត្ត លោក Sirisena៖ កម្ពុជា-ស្រីលង្កា មានទំនាក់ទំនងគ្នាជាង១ពាន់ឆ្នាំហើយ សម្តេច ហ៊ុន សែន លើកទឹកចិត្តអ្នកវិនិយោគកម្ពុជាឲ្យពិចារណាយកស្រីលង្កាជាប្រទេសគោលដៅ បន្ទាប់ពីប្រគេនដើមពោធិ៍ព្រឹក្ស ដែលជាវត្ថុតំណាងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដល់ព្រះអង្គ សៅរ៍ ច័ន្ទថុល្ល លោកប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា និងភរិយា បានទៅចូលរួមដាំដើមឈើ១០ដើមនៅមជ្ឈមណ្ឌលវិបស្សនាភ្នំឧត្តុង្គ។ ដើមឈើទាំងនោះ តំណាងឲ្យប្រទេសស្រីលង្កា ដោយលោក Maithripala Sirisena ចង់បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរឹងមាំរវាងប្រទេសដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងពីរ។ តាមរយៈហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានអរគុណដល់លោក Maithripala Sirisena ដែលបាននាំយកដើមពោធិព្រឹក្សមកពីក្រុងអនុរាធបុរៈ ប្រទេសស្រីលង្កា មកដាំនៅកម្ពុជា ដែលនាំមកនូវសេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើនដល់ប្រទេសជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស។ «យើងមានជំនឿ និងសង្ឃឹមថា ចំណងមិត្តភាព សាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរនឹងកាន់តែរីកចម្រើននិងរឹងមាំខ្លាំងឡើង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី៕	លោក Maithripala Sirisena ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃដំណើរទស្សនកិច្ច៤ថ្ងៃរបស់លោកនៅកម្ពុជា បានអញ្ជើញទៅកាន់វត្តលង្កា ដើម្បីប្រគេនដើមពោធិព្រឹក្សដែលយកមកពីក្រុងអនុរាធបុរៈ (Anuradhapura) ប្រទេសស្រីលង្កា ប្រគេន សម្តេចព្រះមហាអរិយវង្ស សៅរ៍ ច័ន្ទថុល្ល ព្រះចៅអធិការវត្តលង្កា។
គិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ គ្រោះរាំងស្ងួត បានធ្វើឱ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក យ៉ាងហោចណាស់ ១២៤ពាន់លានដុល្លារ និងប៉ះពាល់ដល់មនុស្សជាង ១,៥ពាន់លាននាក់។ យ៉ាងណាមិញ របាយការណ៍ UN ដដែលនេះ ក៏បានបន្ថែមផងដែរថា ទំហំនៃការប៉ះពាល់ វាអាចនឹងធំជាងនេះ។ ការឡើងកម្ដៅផែនដី បានធ្វើឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួត និងប៉ះពាល់ខ្លាំងនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងត្បូង និងអាហ្វ្រិកខាងលិច។ បើតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រទេសប្រហែល១៣០ អាចប្រឈមនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងសតវត្សរ៍នេះ ដោយសារការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់បន្តកើនឡើងខ្លាំង។ លើសពីនេះ ប្រទេសចំនួន២៣ ទៀត អាចប្រឈមនឹងកង្វះខាតទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ដោយសារកំណើនប្រជាជន និងខណៈប្រទេសចំនួន៣៨ ផ្សេងទៀត អាចរងគ្រោះដោយបញ្ហាទាំង២ តែម្តង។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ លោកស្រី Mami Mizutori អ្នកតំណាងពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកលើការកាត់បន្ថយហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយ បានលើកឡើងថា គ្រោះរាំងស្ងួត ដែលប្រៀបដូចជាវីរុស អាចបង្កផលវិបាករយៈពេលយូរ និងប៉ះពាល់ក្នុងទំហំធំ។ «គ្រោះរាំងស្ងួតកំពុងតែក្លាយជាជំងឺរាតត្បាតបន្ទាប់ពីជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយវាមិនមានវ៉ាក់សាំងបង្ការឡើយ»។ លោកស្រី Mizutori បានព្រមានបែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ មុនរបាយការណ៍UN ចេញផ្សាយ ដោយបន្ថែមថា គ្រោះរាំងស្ងួតអាចជះឥទ្ធិពលដោយប្រយោលដល់បណ្តាប្រទេសទផ្សេងទៀត តាមរយៈអសន្តិសុខស្បៀងអាហារ និងការឡើងថ្លៃម្ហូបអាហារជាដើម។ អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានប៉ាន់ប្រមាណទុកផងដែរថា គ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ អាចនឹងវាយប្រហារលើទ្វីបអាហ្រ្វ៊ិក, ទ្វីបអាមេរិកកណ្តាល និងខាងត្បូង, អាស៊ីកណ្តាល, អឺរ៉ុបខាងត្បូង, អាមេរិក និងម៉ិកស៊ីកូ។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយឡែកមួយ ដែលត្រូវបានចុះផ្សាយលើទិនានុប្បវត្តិ Nature Communications ក្នុងសប្តាហ៍នេះ បានបង្ហាញផងដែរថា ការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មជាង ៤០ ភាគរយរបស់អឺរ៉ុប អាចនឹងរងគ្រោះខ្លាំងដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតនៅត្រឹមពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២១នេះ ដែលបង្កដោយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ៕	កង្វះខាតទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត កំពុងក្លាយជាបញ្ហាធំដែលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងមកលើជីវិតមនុស្សនិងសត្វ ដោយសារការកើនឡើងកម្ដៅសកលលោក។ កង្វះទឹកស្អាត និងគ្រោះរាំងស្ងួត អាចក្លាយជាបញ្ហាចម្បងមួយទៀត បន្ទាប់ពីជំងឺកូវីដ-១៩ បញ្ចប់ទៅ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា។
តំណែងរបស់លោកនៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវបានជំនួសដោយ លោក ទៀ សីហា កូនប្រុសរបស់សម្តេច ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ។ អត្ថបទទាក់ទង កូនសម្ដេច ទៀ បាញ់ ត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលខេត្តសៀមរាប ជំនួសលោក ឃឹម ប៊ុនសុង	លោក ឃឹម ប៊ុនសុង អតីតអភិបាលខេត្តសៀមរាប ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការពារជាតិ។ នេះបើយោងតាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។ ជាមួយគ្នានេះ លោកត្រូវបានតម្លើងឋានន្តរស័័ក្តិជានាយឧត្តមសេនីយ៍ (ផ្កាយ៤) នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។
ឥឡូវនេះអតិថិជនទាំងឡាយអាចប្រើប្រាស់សេវា Ria ដើម្បីផ្ញើប្រាក់មកកម្ពុជា ហើយអ្នកទទួលអាចដកប្រាក់តាមរយៈភ្នាក់ងារវីងដែលមានស្លាកយីហោ Ria បានយ៉ាងងាយស្រួលដោយមិនអស់ថ្លៃសេវាឡើយ។ លោក ម៉ានូ រ៉ាចាន់ អគ្គនាយកនៃធនាគារឯកទេស វីង បានមានប្រសាសន៍ថា៖«យើងមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយក្នុងការផ្តល់ជូននូវជម្រើសកាន់តែច្រើនសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលកំពុងប្រកបការងារនៅក្រៅប្រទេស។ ពួកគេគួរតែអាចផ្ញើប្រាក់ដែលរកបានដោយលំបាកមកក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេនៅស្រុកកំណើត ដោយមិនមានឧបសគ្គអ្វីទាំងអស់ បើទោះបីជានៅតំបន់ដាច់ស្រយ៉ាលយ៉ាងណាក្តី ដើម្បីដោះស្រាយតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃក៏ដូចជាតម្រូវការនានាក្នុងគ្រាមានអាសន្នផងដែរ។ សេវាផ្ទេរប្រាក់របស់យើងលឿនបំផុត។ លោកម៉ានូបានបន្តថា៖« ភាពជាដៃគូនេះបានច្របាច់បញ្ចូលនូវបណ្តាញនៃស្ថាប័នយើងទាំងពីរ ដោយផ្សារភ្ជាប់អតិថិជននៅជុំវិញពិភពលោក។» Ria ជាក្រុមហ៊ុនផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេសឈានមុខគេនៅលើពិភពលោកដែលបានបង្កើតឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៧និងមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាសហរដ្ឋអាមេរិក។ សព្វថ្ងៃ Ria ផ្តល់សេវាជាង៤៤៧ ០០០កន្លែងដែលស្ថិតនៅជាង១៦០ប្រទេស ដោយរួមមាន៖ សហរដ្ឋអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង ថៃ ហ្វីលីពីន ចិន ម៉ាឡេស៊ី អូស្ត្រាលី ឥណ្ឌា និងវៀតណាមជាដើម។ Ria ធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែរួមតូច ដោយផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងគ្រួសារនិងមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេ តាមរយៈការផ្ទេរប្រាក់កំរិតពិភពលោក។ លោក Espen Kristensen នាយកគ្រប់គ្រង APAC របស់ Ria មានប្រសាសន៍ថា៖« យើងពិតជារីករាយដែលបានសម្ពោធជាផ្លូវការនូវភាពជាដៃគូជាមួយវីង។ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ យើងនឹងផ្តល់សេវាផ្ទេប្រាក់កាន់តែល្អប្រសើរដល់អតិថិជនដែលកំពុងមានតំរូវការខ្លាំង និងទៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលចាំបាច់ ដោយឆាប់រហ័ស ងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាព។» អ្នកទទួលប្រាក់នៅកម្ពុជា គ្រាន់តែតម្រូវឲ្យមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ លិខិតឆ្លងដែន ឬប័ណ្ណបើកបរច្បាប់ដើម ជាមួយលេខកូដ១១ខ្ទង់ដែលទទួលបានពីអ្នកផ្ញើប្រាក់។ ជាមួយឯកសារណាមួយក្នុងចំណោមឯកសារទាំងនេះ ពួកគេអាចបំពេញព័ត៌មានជាមួយឯកសារដែលភ្នាក់ងារវីងចែកជូន ហើយពួកគេអាចដកប្រាក់ជាមួយភ្នាក់ងារវីងជាង៤០០០កន្លែងដែលមានស្លាកយីហោ Ria។ យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ប្រជាជនចំណាកស្រុកបានផ្ញើប្រាក់មកកម្ពុជាប្រមាណ ១, ៤ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ហើយ៥៣លានដុល្លារបានផ្ញើមកពីប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។	ឥឡូវនេះអតិថិជន Ria អាចផ្ញើប្រាក់មកប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈវីងបានហើយ។ ធនាគារឯកទេសវីង (ខេមបូឌា) លីមីតធីត ដែលផ្តល់សេវាធនាគារចល័តឈានមុខគេនៅកម្ពុជា កំពុងពង្រីកប្រតិបត្តិការផ្ទេរប្រាក់ចូលមកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដោយសហការជាមួយ Ria ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេសឈានមុខគេនៅលើពិភពលោក ហើយក៏ជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Euronet Worldwide, Inc. (NASDAQ: EEFT)ផងដែរ។
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មី លោកស្រី Milling បានលើកសរសើរពីតួនាទីសំខាន់របស់ស្ត្រីកម្ពុជាជាពិសេសក្នុងវិស័យសហគ្រិន និងធុរកិច្ច។ លោកស្រីបន្តថា ក្នុងនាមជាដៃគូអង់គ្លេសផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើតួនាទីស្ត្រីក្នុងវិស័យសំខាន់ៗជាពិសេសកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ STEM ដែលរួមមានមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា។ «ពេលមកដល់កម្ពុជាភ្លាម ខ្ញុំបានចូលរួមកម្មវិធីជាមួយសហគ្រិនស្រ្តី។ ខ្ញុំបានស្តាប់រឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេ ហើយសម្រាប់ខ្ញុំ វាជារឿងគួរឱ្យស្ងើចសរសើរ។ មានចំណុចដែលទាក់ចិត្តខ្ញុំច្រើន ហើយខ្ញុំចាត់ទុកពួកគេជាបុគ្គលគម្រូដែលអាចផ្តល់សារទៅកាន់ស្ត្រីនិងក្មេងស្រីឯទៀតថា ពួកគេអាចសម្រេចបានកិច្ចការងារធំ និងរួមចំណែកសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមបានច្រើន»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោកស្រី Milling។ លោកស្រី Milling ស្ថិតក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗនាថ្ងៃ ១០ខែមករា។ រូបភាពដោយ សែម វណ្ណា ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី បានជួបពិភាក្សាជាមួយស្ត្រីដែលជោគជ័យនិងមានឥទ្ធិពលក្នុងវិស័យធុរកិច្ច ក៏ដូចជា ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងអតីតនិស្សិតដែលសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេសក្រោមអាហារូបករណ៍ Chevening ក្នុងគោលបំណងស្តាប់ពិសោធន៍របស់ពួកគេ ជាពិសេសឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។ ពេលសាកសួរទាក់ទិននឹងគម្រោងគាំទ្រដល់ស្ត្រី និងក្មេងស្រីក្នុងកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ លោកស្រីឆ្លើយតបថា ចក្រភពអង់គ្លេសនឹងបន្តគាំទ្រគម្រោងជាច្រើនផ្សេងទៀត ដោយសហការជាមួយភាគីកម្ពុជាក្នុងគោលដៅលើកទឹកចិត្តក្មេងស្រី និងស្ត្រីឱ្យជ្រើសយកមុខវិជ្ជាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងជ្រើសរើសយកកម្មវិធីអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស Chevening ផងដែរ។ លោកស្រីបន្តថា៖ «ខ្ញុំដឹងថា រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសកំពុងធ្វើការងារយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលជាមួយក្រសួងអប់រំ និងអង្គការនានាតាមរយៈកម្មវិធីផ្តល់អាហារូបករណ៍សម្រាប់ការសិក្សា STEM ដែលមានគោលដៅផ្តល់ឱកាសដល់ក្មេងស្រី និងស្រ្តីកម្ពុជាទៅសិក្សានៅអង់គ្លេស»។ សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសទទួលបន្ទុកអាស៊ី លោកស្រី Milling ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់ខ្លួនមកកាន់កម្ពុជារយៈពេលពីរថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ ៩ ខែមករា។ ជាទស្សនកិច្ចដំបូង បន្ទាប់ពីអង់គ្លេសបានក្លាយជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ានកាលពីខែសីហាឆ្នាំ ២០២១ ទស្សនកិច្ចនេះផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងចំណងការទូតទ្វេភាគីជាមួយកម្ពុជា ជំរុញការផ្សាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានជាពិសេសដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩ និងវិបត្តិប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេសទទួលបន្ទុកអាស៊ីលោកស្រី Amanda Milling លើកឡើងថា អង់គ្លេសនឹងបន្តជួយកម្ពុជាលើកស្ទួយការសិក្សារបស់ក្មេងស្រី និងស្រ្តីក្នុងកម្មវិធីសិក្សាបែបវិទ្យាសាស្ត្រ STEM តាមរយៈអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅចក្រអង់គ្លេស។
1. កូនកាត់កុំព្យូទ័រ Huawei MatePad T 10s កំពូលអេក្រង់ 10.1 ស្តេចសំឡេង Harman Kardon តម្លៃ $249 នឹងទទួលបាន Bluetooth Key, Cover និងកាដូយក្ស Huawei Entertainment Gift Box តម្លៃ $59 កូនកាត់កុំព្យូទ័រជំនាន់ថ្មី Huawei MatePad T 10s រៀនអនឡាញម៉ាអែម E-School, Zoom, Google classroom និង មើល YouTube ខ្សែភាពយន្ត គំនូរជីវចល ម៉ាសាលាញ់ ជាមួយអេក្រង់ធំត្រជាក់ភ្នែក 10.1 Full HD+ ភ្ជាប់មុខងារ ការពារភ្នែកធីយូវី (TUV) របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ អស់កង្វល់បញ្ហាភ្នែក ទោះបីជាសម្លឹងមើលច្រើនម៉ោងក៍ដោយ ចំណែកឯសំឡេងវិញខ្ជិលនិយាយ គឺថាលាន់លឺពិរោះរណ្តំចិត្តតែម្តងរបស់ Harman Kardon Speakers ជាពិសេស មានភ្ជាប់មុខងារគ្រប់គ្រងកុមារ ដែលគេហៅថា ឃីត ខនណឺ (Kids Corner) ដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់មាតាបិតា អាចកំណត់ម៉ោង និង កំណត់កម្មវិធីរបស់កូនៗលេង ដោយ មិនប៉ះពាល់ឯកសារសំខាន់ ការសម្ងាត់ឯកជន។ 2. កូនកាត់កុំព្យូទ័រស្តេចសម្លេង ស្តេចអេក្រង់ Huawei MatePad តម្លៃត្រឹមតែ $349 ថែមជូនប៊ិច, Cover, Bluetooth Keyboard, Bluetooth Mouse និង កាដូយក្ស Huawei Entertainment Gift Box តម្លៃ $59 ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Huawei រចនាឡើងជាមួយនឹងរូបរាងតូចច្រឡឹង ស្តើងងាយស្រួលកាន់ប្រើ បំពាក់នូវស្តេចអេក្រង់ មានពណ៌ដិត កម្រិតបង្ហាញ 2K FullView Display (2000x1200) ទំហំអេក្រង់ធំ 10.4 គែមកាន់តែតូច (7.9mm) បន្ថែមរស់ជាតិនៃការទស្សនាត្រជាក់ភ្នែក សម្រាប់ការសិក្សា ធ្វើការ តាមអនឡាញ។ Huawei MatePad មានរន្ធបំពងសំលេងធំៗចំនួន4 របស់ក្រុមហ៊ុន Harman Kardon ផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ថ្មីស្រឡាងនៃ Surround Sound ទំាង4ទិស ហើយមានគុណភាពសំឡេងលឺច្បាស់អស្ចារ្យ ពុំចាប់បាច់ត្រូវការបាសបន្ថែម បង្កលក្ខណៈភាពងាយស្រួលសម្រាប់បុត្រធីតាសិក្សាតាមអនឡាញ។ ជាពិសេស អ្នកនិងបុត្រធីតា អាចរីករាយជាមួយនឹងមុខងារ eBook Mode ដែលផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលក្នុងការអានពិតៗ និងមិនព្រួយបារម្ភខ្លាចខូចភ្នែក ព្រោះ Huawei MatePad ភ្ជាប់នូវបច្ចេកវិទ្យាការពារភ្នែកដែលទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័ន TUVRheinland របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ 3. កូនកាត់កុំព្យូទ័រស៊េរីថ្មីខ្មៅដៃវេទមន្ត Huawei MatePad Pro តម្លៃ $699 ថែមជូនខ្មៅដៃវេទមន្ត Huawei M-pencil និងBluetooth Keyboard MatePad Pro ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Huawei រចនាឡើងជាមួយនឹងរូបរាងតូចច្រឡឹង(W:246 mm, H:159 mm, D: 7.2 mm) ទម្ងង់ត្រឹមតែ 460g ជាមួយនឹងអេក្រង់ទំហំ 10.8 អ៊ីញ មានកម្រិតបង្ហាញលំដាប់កំពូល 16.7 លានពណ៌ Huawei FullVidw Display ភ្ជាប់បច្ចេកវិទ្យាការពារភ្នែកដែលទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័ន TÜV Rheinland របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ កុំព្យូទ័រយួរដៃកូនកាត់ស៊េរីថ្មីនេះ មានខ្មៅដៃវេទមន្ត HUAWEI M-pencil សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ដូចខ្មៅដៃ ប៉ុន្តែមានភាពឆ្លាតវៃជាង និងបង្ហាញរូបភាព ការសរសេររបស់អ្នកឲ្យមើលទៅកាន់តែស្អាត ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតនិងទាក់ទាញបំផុត។ អ្នកអាចប្រើប្រាស់ខ្មៅដៃវេទមន្ត Huawei M-pencil សសេរលើអេក្រង់ Huawei MatePad Pro តាមចិត្តចង់ដូចជាកំពុងយកខ្មៅដៃសរសេរលើក្រដាសអញ្ចឹងដែរ ប៉ុន្តែការបង្ហាញគឺមានលក្ខណៈរស់រវើកជាមួយនឹងរូបភាព លេខ អក្សរ បែបឌីជីថល។ 4. Huawei Matebook D15 ទ្រទ្រង់ការ Share អេក្រង់ពីទូរស័ព្ទទៅកុំព្យូទ័រ តម្លៃ $569 ថែកាដូយក្ស Huawei Entertainment Gift Box និង កាបូបស្ពាយម៉ាកហួវៃ សរុបជាសាច់ប្រាក់ $94 ជាប្រភេទកុំព្យូទ័រយួរដៃ ដែលរចនាមាន រាងស្តើង ស្រាល មានទំងន់ស្រាលត្រឹមតែ 1,5 គីឡូក្រាម និងកម្រាស់រូបរាងគឺត្រឹមតែ 16.95មម មានអេក្រង់ទំហំ 15.6 អ៊ីង ប្រភេទ FHD 1080p មានគែមស្ដើងត្រឹមតែ 5.3មម តែប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចមើលរូបភាពបានធំ និងត្រជាក់ភ្នែក។ វាប្រើឆ្នាំងសាកថ្មរហ័សបំផុត 65W Type-C ដែលអាចសាកថ្មបានលឿនដូចផ្លេកបន្ទោរត្រឹមតែ 30 នាទី សាកបានរហូតដល់ 53%។ Matebook D 15 អ្នកប្រើប្រាស់អាចដោះសោរបានរហ័សនឹងសុវត្ថិភាពបំផុតជាមួយការមុខងារស្គេនក្រយៅដៃដោះសោរ។ វាសម្គាល់ស្នាមម្រាមដៃរបស់អ្នកលឿននិងដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅពេលអ្នកចុចប៊ូតុងថាមពល។ នេះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសន្តិសុខការពារភាពឯកជនរបស់អ្នកប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយសន្សំសំចៃពេលវេលាក្នុងការបញ្ចូលលេខសម្ងាត់បង្កើនប្រសិទ្ធភាពការិយាល័យ 1 ឆ្នាំអាចចំណេញពេលវេលាបានច្រើន។ Matebook D 15 បំពាក់នូវ AMD R3500U processor ដោយប្រើកាតក្រាហ្វិក Radeon Vega 8 មានSS ទំហំធំ 256GB SSD + 1T HDD។ 5. Huawei Matebook D 14 កំពូលស្តើង ទ្រទ្រង់ការ Share អេក្រង់ពីទូរស័ព្ទទៅកុំព្យូទ័រ តម្លៃ $649 ថែម Huawei Entertainment Gift Box, Mouse Bluetooth និងកាបូបស្ពាយម៉ាកហួវៃ សរុបជាសាច់ប្រាក់ $133 ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Huawei សម្រិតសម្រាង ជាមួយនឹងរូបរាងកាន់តែស្តើង មានទំងន់ស្រាលត្រឹមតែ 1.38 គីឡូក្រាម ជាមួយនឹងវិមាត្រ 322.5mm×214.8mm×15.9mm អេក្រង់លាតពេញគែម ទំហំ 14" IPS FHD (1920x1080) កម្រិតបង្ហាញ FullView Display (84% Screen-Ratio ) ដែលអាចមើលរូបភាពបានធំ និងត្រជាក់ភ្នែក។ Huawei Matebook D 14 ប្រើឆ្នាំងសាកថ្មកាន់តែតូច Pocket Charger ប៉ុន្តែល្បឿនសាកថ្មកាន់តែរហ័សបំផុត 65W Type-C ដែលអាចសាកថ្មបានលឿនដូចផ្លេកបន្ទោរ ជាពិសេសអាចប្រើសម្រាប់សាកទូរស័ព្ទដៃក៏បានថែម។ Huawei Matebook D 14 មានភាពកាន់តែលេចធ្លោជាមួយនឹងកាមេរ៉ាបង្កប់ខ្លួនចន្លោះ គ្រាប់ចុច F6 និង F7 របស់ក្តារចុច ហើយកាមេរ៉ានឹងលេចចេញដំណើរការស្វ័យប្រវិត្តសម្រាប់សុវត្ថិភាពឯកជនភាព។ ម្យ៉ាងវិញទៀត មុខងារ ស្គេនក្រយៅដៃដោះសោរ អ្នកប្រើប្រាស់អាចដោះសោរបានរហ័សនឹងសុវត្ថិភាពបំផុត ដោយវាសម្គាល់ស្នាមម្រាមដៃរបស់អ្នកលឿននិងដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅពេលអ្នកចុចប៊ូតុងថាមពល។ Matebook D 14 បំពាក់នូវ CPU AMD Ryzen 5 3500U ប្រើប្រាស់ Radeon Vega 8 Graphics ប្រតិបត្តិការណ៍ដោយ Windows 10 Home មានរ៉េម 8GB និង Storage 512 SSD។ 6. Huawei Matebook X Pro កំពូលស្តើង ស្តេចអេក្រង់ តម្លៃ $1699 ថែមកាដូយក្ស Huawei Entertainment Gift Box, Bluetooth Mouse និងកាបូបស្ពាយម៉ាកហួវៃ សរុបជាសាច់ប្រាក់ $133 ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនសម្រិតសម្រាងកាន់តែស្រាលតូចស្លីមស្អាតបំផុត ដែលមានទម្ងន់ត្រឹមតែ 1.33kg (304 mm X 217 mm X14.6 mm) អមជាមួយនឹងរចនាបថអេឡេហ្គង់ល្អប្រណីត ភ្លឺចែងចាំងគ្រប់ជ្រុងដូចគ្រាប់ពេជ្រ មានអេក្រង់ទំហំ 13.9អ៊ីញ ប្រភេទ IPS ជាមួយនឹងកម្រិតបង្ហាញ 3K (3000 x 2000,) សមាមាត្រអេក្រង់ 91% ដែលការបង្ហាញកាន់តែធំ ជាមួយនឹង100% sRGB ដំណើរការដោយ CPU Intel® Core i7-10510U Processor ជំនាន់ទី 10, មានgraphics NVIDIA® GeForce® MX250, 16GB + 1TB SDD បំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាសម្បូរបែបដូចជា Touch Screen (សម្រាប់ Hardware) ដែលអនុញាតឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចធ្វើ Screenshot ដោយគ្រាន់តែអូសម្រាមដៃបីចុះក្រោមជាការស្រេច, បច្ចេកវិទ្យាស្គេនក្រយៅដៃ Login នៅលើប៊ូតុង Power លឿនរហ័សទាន់ចិត្តគ្រាន់តែ ចុចមួយ (One Touch) អាចចូលដល់ផ្ទាំង Desktop តែម្តងប្រកបដោយសុវត្ថិភាពបំផុត, Speakers 4គ្រាប់បំពងសម្លេងបានលាន់លឺច្បាស់ល្អ ពិរោះរណ្តំ 3600 ភ្ជាប់Microphones 4 មានឥទ្ធិពលស្រូបសម្លេងច្បាស់ក្រឡែត អាចចាប់យកសម្លេងរបស់អ្នកក្នុងរយៈចំងាយ 4ម៉ែត្រ ដោយគ្មានសម្លេងរំខាន តាមរយៈមុខងារកាត់បន្ថយសម្លេងរំខាន, កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព POP UP ថាមពលថ្ម 56Wh គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ទស្សនាវីដេអូជាប់គ្នារយៈពេល 13ម៉ោង, ភ្ជាប់បច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មរហ័ស សាកថ្ម 30នាទី ប្រើប្រាស់ជាប់បាន 6ម៉ោង។ សរុបមកធ្វើតាមបេះដូងនៃការស្រលាញ់ និងតម្រូវការជាក់ស្តែង អាចជ្រើស កូនកាត់កុំព្យូទ័រក៏បាន ឬឡេបថប់ស៊េរីណាមួយខាងលើក៏បានធានាដឹងតែបានរបស់ដែលមានគុណភាពល្អបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើបឈានមុខសម្បូរបែប និង កាដូយក្សសម្រាប់អបអរសាទរឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខាងមុខនេះដូចគ្នា លឿនឡើងកាដូមានកំណត់៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដើម្បីអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរខាងមុខនេះ ក្រុមហ៊ុនហួវៃត្រៀមកាដូយក្សថែមសម្រាប់អតិថិជន ដែលជាវ កូនកាត់កុំព្យូទ័រ Huawei MatePad T`10s តម្លៃ $249, Huawei MatePad តម្លៃ $349, Huawei MatePad Pro តម្លៃ $699, ឡេបថប់ Huawei Matebook D 15 តម្លៃ $569, Huawei Matebook D 14 តម្លៃ $649, នឹង Huawei Matebook $1699 ចាប់ពីថ្ងៃទី 21 មីនា ដល់ 13មេសា 2021។
អង់ស៊ីមរបស់ថ្លើមជាក់លាក់ដែលភាគច្រើនកើនឡើងរួមមាន · ATanine Transaminase(ត្រង់សាមីណាសALT ) · ASpartate Transaminase(ត្រង់សាមីណាស AST ) ការកើនឡើងនូវអង់ស៊ីមថ្លើមអាចត្រូវបានរកឃើញក្នុងអំឡុងពេលធ្វើតេស្តឈាមជាទម្លាប់ណាមួយ។ នៅក្នុងករណីជាច្រើនកម្រិតអង់ស៊ីមថ្លើមគឺគ្រាន់តែកើតឡើងជាបណ្តោះអាសន្ន ឬកើនឡើងតែបន្ទិចបន្ទួចតែប៉ុណ្ណោះ។ ភាគច្រើនបំផុតអង់ស៊ីមថ្លើមកើនឡើងមិនមែនជា សញ្ញានៃបញ្ហារ៉ាំរ៉ៃ ឬភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់ថ្លើមនោះឡើយ។ ជំងឺ និងលក្ខខណ្ឌជាច្រើនអាចរួមចំណែកដល់ការកើនឡើងនៃអង់ស៊ីមថ្លើម។វេជ្ជបណ្ឌិត អាចកំណត់រកមូលហេតុជាក់លាក់នៃការកើនឡើងនៃអង់ស៊ីមថ្លើមរបស់អ្នកដោយពិនិត្យឡើងវិញនូវប្រវត្តនៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំរបស់អ្នក សញ្ញា និងរោគសញ្ញារបស់អ្នក និងក្នុងករណីខ្លះ ការធ្វើតេស្ត និងនីតិវិធីផ្សេងទៀត។ មូលហេតុជាទូទៅបន្ថែមទៀតនៃការកើនឡើងនៃអង់ស៊ីមថ្លើមរួមមាន: · ថ្នាំតាមវេជ្ជបញ្ជាមួយចំនួនរួមទាំង ពពួកថ្នាំStatinដែលប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងជាតិ កូឡេស្តេរ៉ូលក្នុងឈាម · ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង · ជំងឺខ្សោយបេះដូង · ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទA · រលាកថ្លើមប្រភេទB · ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទC · ជំងឺខ្លាញ់កកក្នុងថ្លើម · ការធាត់ · ការប្រើថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ច្រើនពេករួមទាំងថ្នាំពពួកAcetaminophen (ដូចជាParacetamol Tylenol ឬផ្សេងទៀត) មូលហេតុផ្សេងទៀតនៃការកើនឡើងអង់ស៊ីមថ្លើមអាចរួមមាន: · ជំងឺរលាកថ្លើមដោយការប្រើគ្រឿងស្រវឹង (ការរលាកថ្លើមបណ្តាលមកពីការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹង ) · ជំងឺរលាកថ្លើមដោយសារតែអូតូអ៊ីម៉ាញ៉ូន · ជំងឺពោះវៀន ( ការខូចខាតពោះវៀនដែលបណ្តាលមកពីgluten ) · ក្រិនថ្លើម(cirrhosis) · ការឆ្លងមេរោគCytomegalovirus ( CMV )៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការកើនឡើងនូវអង់ស៊ីមថ្លើមអាចបង្ហាញពីការរលាក ឬការខូចខាតដល់កោសិកានៅក្នុងថ្លើម។ កោសិកាថ្លើមរលាក ឬរងរបួសធ្វើអោយមានការបញ្ចេញបរិមាណខ្ពស់ខ្លាំង ជាជាងមរិមាណ ធម្មតានៃសារធាតុគីមីមួយចំនួនដែលរួមទាំងអង់ស៊ីមរបស់ថ្លើមទៅក្នុងឈាមដែលអាច បណ្តាលឱ្យអង់ស៊ីមថ្លើមកើនឡើងនៅពេលដែលមានការធ្វើតេស្តឈាម។
ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ ប្រចាំថ្ងៃនៅវៀតណាម កាន់តែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ បើទោះបីជាអាជ្ញាធរ បានខិតខំ ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងកាត់ផ្តាច់ចរន្តឆ្លងក៏ដោយ។ ក្រោយស្ងប់មួយរយៈ ករណីឆ្លងបានផ្ទុះជាថ្មីចាប់ពីចុងខែមេសា។ ក្នុងថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា វៀតណាម មានករណីឆ្លងរហូតដល់ ១០៩ករណីឯណោះ ដែលជាចំនួនឆ្លងប្រចាំថ្ងៃដ៏ច្រើនបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ ករណីឆ្លងនេះ កើនឡើងបន្ទាប់ពីវៀតណាមទើបតែមានករណីឆ្លងចំនួន ៩២ករណី នៅថ្ងៃម្សិលមិញ ដែលជាកំណត់ត្រាមួយដែរនោះ។ ចាប់តាំងពីផ្ទុះកូវីដ-១៩ នៅចុងខែមេសាមក កូវីដ-១៩ បានរីកសាយទៅខេត្ត ក្រុងចំនួន ២៦នៅវៀតណាម និងមានអ្នកឆ្លងថ្មីជាង៤០០នាក់។ ករណីឆ្លងភាគច្រើន មាននៅភាគខាងជើង និងភាគកណ្តាលប្រទេស។ ស្របពេលករណីឆ្លង កំពុងតែកើនឡើងបែបនេះ វៀតណាម បានបិទខ្ទប់តំបន់ដែលផ្ទុះករណីឆ្លង ដាក់ចេញវិធានការរឹតបន្តឹងនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ និងតំបន់ផ្សេងទៀត។ ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុបនៅវៀតណាមមានជាង ៣ពាន់ករណី និងអ្នកស្លាប់មានចំនួន៣៥នាក់។ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ២៦០២នាក់។ វៀតណាម នៅតែជាប្រទេសរងគ្រោះតិចជាងគេ បើធៀបនឹងប្រទេសផ្សេងក្នុងតំបន់៕	វៀតណាម នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា បានរាយការណ៍ ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ មានច្រើនជាង ១០០ករណីជាលើកដំបូង ចាប់តាំងពីផ្ទុះករណីឆ្លងនៅក្នុងប្រទេសតាំងពីឆ្នាំមុនមក។
ក្នុងបរិវេណវិទ្យាល័យចំណេះទូទៅ និងបច្ចេកទេស ហ៊ុន សែន ជម្ពូវ័ន(សាលារៀនជម្ពូវ័ន) ដែលក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈរៀបចំជាកន្លែងចត្តាឡីស័ក និងពិនិត្យសុខភាពរកមេរោគកូវីដ-១៩ របស់កម្មកររោងចក្រដែលទើបត្រឡប់ពីស្រុកកំណើត ក្រោយបានឈប់ពេលចូលឆ្នាំ អ្នកស្រី យី ហន ដែលជាកម្មករបោសសម្អាតរបស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ីនទ្រី ក៏ដូចជាកម្មករជិត១០នាក់ទៀត កំពុងបោសសំរាមនៅមុខអគារដែលគេបានដាក់កម្មករនៅដាច់ដោយឡែកពីគេក្នុងរយៈពេល១៤ថ្ងៃ(ចត្តាឡីស័ក) ក្នុងបន្ទប់ និងទីកន្លែងផ្សេងៗទៀត។ អត្ថបទទាក់ទង កម្មករ៣៨នាក់ ត្រូវបានផ្ទេរពីការដាក់ចត្តាឡីស័ក នៅវិទ្យាល័យជម្ពូវ័ន្ត ទៅផ្ទះវិញ ក្រសួងសុខាភិបាល ផ្តើមធ្វើតេស្តរកកូវីដ-១៩ លើកម្មករដែលទៅស្រុកពេលចូលឆ្នាំ មន្ត្រីជំនាញ ធ្វើតេស្តរកCOVID-19 លើកម្មករ ដែលត្រឡប់ពីស្រុកកំណើតវិញ នៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញ ស្ត្រីដែលជាកម្មករបោសសំរាមនៅតាមដងវីថីនានា ក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបានមេក្រុមរបស់ខ្លួនឱ្យមកបោសសម្អាតអនាម័យនៅបរិវេណសាលារៀនជម្ពូវ័ននេះ តាំងពីថ្ងៃ១៨ ខែមេសា មកម្ល៉េះ ដោយគ្មានផ្តល់ ឬចែកនូវសម្ភារនានា ដូចជាម៉ាស់ ទឹក អាល់កុល និងស្រោមដៃ-ស្រោមជើងអនាម័យជាដើម ដើម្បីការពារនៃការឆ្លងមេរោគកូវីដ-១៩ នៅក្នុងតំបន់នេះឡើយ។ បើតាមអ្នកសម្អាតអនាម័យវ័យ៥៨ឆ្នាំរូបនេះ មិនថាការបោសសម្អាតអនាម័យនៅទីនេះ ឬនៅតាមផ្លូវសាធារណៈនោះទេ ខាងមេក្រុម និងក្រុមហ៊ុនមិនដែលចែកសម្ភារ ដើម្បីការពារពីមេរោគកូវីដ-១៩ឡើយ ចាប់តាំងពីកម្ពុជារកឃើញអ្នកឆ្លងមេរោគនេះ ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០មក។ «ខ្ញុំធ្វើការងាររាល់ថ្ងៃបើឆ្លងមេរោគហ្នឹង(កូវីដ-១៩) ក៏មិនដឹងដែរ។ បើយើងដើរបោស ដើរប្រមូលសំរាមគ្មានអ្វីការពារត្រឹមត្រូវផង គឺមានតែស្រោមដៃក្រណាត់ធម្មតាហ្នឹង។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី យី ហ៊ន ដោយបានបន្តថា ដោយសារតែខ្លាចឆ្លងមេរោគនេះ បានអ្នកស្រី យី ហន បានទិញទឹកអាល់កុលបន្តិចបន្តួច សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងពេលធ្វើការងារប្រចាំថ្ងៃនៅកន្លែងនានា។ កម្មករបោសសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីខាងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ កំពុងអង្គុយមុខទីចាត់់ការនៃសាលារៀនជម្ពូវ័ន ស្ត្រីចំណាស់ដែលមានពាក់មួក និងម៉ាស់ក្រណាត់ ដោយដៃកំពុងកាន់អំបោស បោសសម្អាតទីធ្លា នៅមុខអគារចត្តាឡីស័ករូបនេះ បាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey) ថា ៖«ខ្ញុំចង់ស្នើក្រុមហ៊ុន ចែកសម្ភារឱ្យកម្មករដូចជាពួកខ្ញុំ តែខ្ញុំមិនដឹងស្នើទៅអ្នកណា។ មិនឱ្យសម្ភារយើងដើម្បីការពារកូវីដ-១៩ហ្នឹងហើយ! ពេលយើងធ្វើការងាររួចមុនម៉ោង ក៏គេមិនឱ្យយើងទៅផ្ទះដែរ ដោយតម្រូវឱ្យពួកខ្ញុំអង្គុយរហូតដល់ម៉ោង បានអាចទៅផ្ទះបាន»។ រីឯអ្នកស្រី គង់ សុខុម ដែលមានវ័យ៦២ឆ្នាំ គឺកាន់តែភ័យខ្លាចឆ្លងកូវីដ-១៩ នៅពេលដែលប្រធានក្រុម មកឱ្យអ្នកស្រីមកជួយបោសសំរាម និងសម្អាតអនាម័យនៅក្នុងសាលារៀនជម្ពូវ័ន ពិសេសនៅតំបន់ដែលកម្មកររោងចក្រជាប់ចត្តាឡីស័កក្នុងរយៈពេល១៤ថ្ងៃ។ មិនខុសគ្នាពីអ្នកស្រី យី ហន ក៏ដូចកម្មករបោសសម្អាតរបស់ស៊ីនទ្រី៧នាក់ទៀត ដែលកំពុងបោសសំរាម និងលាងសម្អាតកន្លែងនានា នៅក្នុងបរិវេណសាលារៀននេះ អ្នកស្រី សុខុម ក៏គ្មានសម្ភារត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ការពារមេរោគកូវីដ-១៩ ក្នុងពេលកំពុងធ្វើនេះផងដែរ។ អ្នកស្រី គង់ សុខុម កំពុងអង្គុយសម្រាកពីការងារបោសសម្អាត នៅក្នុងសាលារៀនជម្ពូវ័ន។ អ្នកស្រីបាននិយាយដូច្នេះ៖«ខ្ញុំចេះតែភ័យខ្លាចឆ្លងមេរោគហ្នឹងដែរ តែមិនដឹងធ្វើម៉េច បើជាការងារយើងហើយ។ គេប្រើយើងទៅណា យើងទៅហ្នឹងទោះចង់មិនចង់ក៏ត្រូវទៅ»។ ទន្ទឹមនឹងការភ័យខ្លាចនេះ អ្នកស្រី សុខុម ក៏បានទិញស្រោមដៃពេទ្យឬស្រោមដៃអនាម័យប្រើពេលបំពេញការងារ និងទិញអាល់កុលទុកបាញ់ពេលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ កំពុងអង្គុយលើកាំជណ្តើរមុខអាគារសម្រាប់ដាក់ចត្តាឡីស័ករបស់កម្មកររោងចក្រ កម្មករបោសសម្អាតវ័យចាស់ និងមានសុខភាពទន់ខ្សោយរូបនេះ បាននិយាយថា ការងារអនាម័យនៅតាមទីសាធារណៈគឺប្រឈមមុខនឹងមេរោគគ្រប់ប្រភេទ មិនថាតែកូវីដ-១៩នោះទេ គឺមានមេរោគច្រើនណាស់ដែលអាចបង្កជាជំងឺផ្សេងៗ ដូច្នេះហើយខាងក្រុមហ៊ុនគួរណាស់ផ្តល់នូវសម្ភារការពារសុខភាពឱ្យគ្រប់គ្រាន់ដល់បុគ្គលិក មិនមែនឱ្យតែឯកសណ្ឋានការងារ អំបោស និងធុងសំរាមឡើយ។ អ្នកស្រីគង់ សុខុម បន្តនិយាយបែបនេះ៖«ថាមិនទាន់មានមេរោគកូវីដទៅមិនឱ្យម៉ាស់ ស្រោមដៃ និងអាល់កុលហ្នឹងចុះ តែដល់ពេលខ្មែរមានមេរោគហ្នឹងចូលហើយ គួរតែគិតពីសុវត្ថិភាពពួកខ្ញុំផង។ គេគ្រប់គ្នាខ្លាចឆ្លង! ចុះទំរាំពួកខ្ញុំធ្វើការងារជាមួយសំរាមដែលមានមេរោគគ្រប់ភេទ តើអត់ខ្លាចឆ្លងទេអី?»។ បើលោក ផល ធារ៉ា ប្រធានក្រុមបោសសម្អាតអនាម័យ នៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ បានបញ្ជាក់ថា ខាងកម្មករស៊ីនទ្រី ប្រចាំនៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ គឺគ្មានគោលការណ៍ចែកទឹកអាល់កុល ម៉ាស់ និងស្រោមដៃ ដល់កម្មករពេលបំពេញការងារទេ ពោលសម្ភារទាំងនេះ គឺស្ថិតនៅលើបន្ទុករបស់កម្មករនីមួយៗផ្ទាល់។ ជាមួយគ្នាលោកបានរៀបរាប់ថា កម្មករស៊ីនទ្រី ដែលបានមកសម្អាតនៅមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក និងបរិវេណនេះ គឺគ្រាន់តែបោសសំរាម រើសដបទឹកសុទ្ធ ថង់ផ្លាស្ទិក នៅមុខអាគារនិងកន្លែងផ្សេងៗ ដែលមិនទាន់មានអ្នកសង្ស័យកូវីដ-១៩ចូលនៅប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនតម្រូវឱ្យចូលទៅបោសសម្អាតក្នុងបន្ទប់ ដែលដាក់ឱ្យអ្នកសង្ស័យមានកូវីដ១៩ ស្នាក់នៅឡើយ។ ដូច្នេះ ការបំពេញការងាររបស់កម្មករស៊ីនទ្រីនៅតំបន់នេះ គឺមិនហានិភ័យក្នុងការឆ្លងមេរោគកូវីដ-១៩ឡើយ។ លោក ផល់ ធារ៉ា ប្រធានក្រុមបោសសម្អាត របស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ីនទ្រី ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ។ ប្រធានក្រុមបោសសម្អាតអនាម័យ នៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យរូបនេះ បាននិយាយថា៖«ពួកគាត់(កម្មករបោសសម្អាតស៊ីនទ្រី) ដែលចូលមកសម្អាតអនាម័យនៅតំបន់នានា ក្នុងសាលារៀននេះ គឺមានខាងក្រុមការងារជំនាញបានបាញ់អាល់កុលសម្លាប់មេរោគរួចហើយ»។ តែយ៉ាងណាមិញ លោក ទួន ស៊ីផេង ប្រធានក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី បានអះអាងថា កន្លងមកក្រុមហ៊ុនក៏បានចែកក្រម៉ា ឬម៉ាស់ក្រណាត់ និងទឹកអាល់កុលបន្តិចបន្តួចដល់កម្មករទាំងនោះ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងពេលបំពេញការងារប្រចាំថ្ងៃ ផងដែរ។ ប៉ុន្តែបើតាមសម្តីរបស់ប្រធានក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មី(ThmeyThmey)តាមទូរសព្ទ កាលពីថ្ងៃទី២២មេសា ឆ្នាំ២០២០ ការផ្តល់សម្ភារឱ្យកម្មករនេះ គឺមិនមែនជាបន្ទុករបស់ក្រុមហ៊ុនឡើយ តែវាជាលើកទឹកចិត្តដល់កម្មករ ក្នុងស្ថានភាពដែលកម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងកូវីដ-១៩។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណើរដែលកម្មករបោសសម្អាតចង់ឱ្យក្រុមហ៊ុនផ្តល់ម៉ាស់ ស្រោមដៃ-ស្រោមជើង និងទឹកអាល់កុល ដើម្បីការពារខ្លួនកុំឱ្យឆ្លងមេរោគផ្សេងៗ ក្នុងពេលធ្វើការងារប្រចាំថ្ងៃនោះ លោក ទួន ស៊ីនផេង បាននិយាយ លោកនឹងពិនិត្យមើលស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់កម្មករ។ សូមជម្រាបថា សាលារៀនជម្ពូវ័នគឺមណ្ឌលមួយក្នុងចំណោមមណ្ឌលទាំង១០កន្លែងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលយកធ្វើជាកន្លែងពិនិតសុខភាពរកមេរោគកូវីដ-១៩ របស់កម្មករោងចក្រដែលបានទៅស្រុកកំណើតថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ហើយត្រឡប់មកធ្វើការវិញ ដែលចាប់ផ្តើមអនុវត្តតាំងពីថ្ងៃទី២០មេសា មក។ សាលារៀននេះ ក្រៅជាកន្លែងពិនិត្យសុខភាព ក៏ជាកន្លែងចត្តាឡីស័កកម្មកររោងចក្រដែលសង្ស័យមេរោគកូវីដ-១៩ ក្នុងរយៈពេល១៤ថ្ងៃ ផងដែរ។ គិតត្រឹមម៉ោង១១ ព្រឹកថ្ងៃទី២៣ មេសា កម្មករ-កម្មការិនី ជិត២,៨៥០នាក់ ដែលត្រូវបានពិនិត្យសុខភាព និងដាក់ឱ្យនៅដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃ ក្រោយពិនិត្យសុខភាពរកCOVID-19 ។ ក្នុងនោះសំណាកកម្មករចំនួន៨៩នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅធ្វើតេស្តរកCOVID-19 បន្ត។ នេះបើតាមក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។ ក្នុងចំណោមកម្មកររោងចក្រទាំងនោះនាក់ មានកម្មករ៨៩នាក់ ដែលត្រូវដាក់ឱ្យនៅដោយឡែកកម្រិត២ (ក្នុងមួយបន្ទប់អាចរស់នៅបានតែ១នាក់ប៉ុណ្ណោះ ) និងបន្ទប់កម្រិត១ ចំនួន៥៨នាក់(អាចស្នាក់នៅរួមគ្នាលើសពី២នាក់ឡើងទៅ) នៃមណ្ឌលវិទ្យាល័យជម្ពូរវ័ន្ត ។ ក្រៅពីនេះ កម្មករជាង២៧០៣នាក់ទៀត ត្រូវបានដាក់ឲ្យធ្វើចត្តាឡីស័កនៅផ្ទះ ១៤ថ្ងៃ ។ សូមជម្រាបថា កម្ពុជារកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន១២២ករណី ក្នុងរាជធានី-ខេត្តចំនួន១៣។ ក្នុងនោះមានអ្នកជាសះស្បើយចំនួន១១០នាក់ ដោយគិតត្រឹមថ្ងៃទី២២មេសា ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅផ្ទះ! ធ្វើការពីផ្ទះ! ពិតជាមិនអាចទៅរួចនោះឡើយសម្រាប់អាជីពមួយចំនួន ក្នុងនោះមានក្រុមកម្មករប្រមូលសំរាមជាដើម។ ពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត កម្មករបោស និងប្រមូលសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី ពិតជាបារម្ភខ្លាំងណាស់ពីការឆ្លងកូវីដ-១៩ ដោយសារតែពួកគាត់មិនមានមធ្យោបាយការពារគ្រប់គ្រាន់។ នៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ បានសាកសួរកម្មករបោសសំរាមមួយក្រុម ដោយពួកគាត់លើកឡើងដូចៗគ្នាពីកង្វះលទ្ធភាពក្នុងការទិញម៉ាស់ ស្រោមដៃ និងទឹកអាល់កុល។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទះកម្ពុជា បានកំណត់គោលដៅយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងការប្រជែងមេដាយនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជា ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ បន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យជម្នះលើក្រុមជម្រើសជាតិសង្ហបុរី ២-១ សិត(២៥-២១,២២-២៥,២៧-២៥) កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ជំនួបទល់នឹងគុយបា នេះជាការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិលើកទី២ ហើយសម្រាប់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ ក្រោយប្រកួតឈ្នះសិង្ហបុរី លោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទះកម្ពុជា មើលឃើញភាពរីកចម្រើនរបស់កីឡាករកម្ពុជា មានការវិវឌ្ឍន៍ខ្លួនបានលឿនក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកជនជាតិគុយបា។ ដើម្បីបន្តការបង្កើនសមត្ថភាពបន្ថែមទៀតសហព័ន្ធនឹងបន្តខ្នះខ្នែងស្វែងរកការប្រកួតមិត្តភាពនៅក្រៅប្រទេសផងដែរ មុនដំណើរមកដល់នៃព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទះជម្រើសជាតិកម្ពុជា នឹងទទួលស្វាគមន៍ក្រុមជម្រើសជាតិគុយបា អាយុក្រោម២១ឆ្នាំ ក្នុងជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា នាទីលានបាល់ទះក្នុងសាលព្រីនស៍។ ជំនួបមិត្តភាពនេះ ដើម្បីតេស្តសមត្ថភាពកីឡាករកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមដណ្តើមមេដាយនៅស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣។
គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអ៊ីតាលីដែលត្រូវបានដឹងថា ជាអ្នកស្នងតំណែងដឹកនាំក្រុម Brighton បន្តពីលោក Potter ទទួលបានកិច្ចសន្យារយៈពេល ៤ឆ្នាំជាមួយក្រុមកំពុងបង្ហាញទម្រង់លេងល្អនៅ Premier League មួយនេះ។ លោក De Zerbi នឹងកាន់កាប់លើ Brighton ដែលកំពុងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ នៃ Premier League ក្រោយពេលលេងបានល្អខ្លាំង ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Potter ដែលមាន ១៣ពិន្ទុឆ្លងកាត់ ៦ប្រកួតរួច។ គ្រូបង្វឹកវ័យ ៤៣ឆ្នាំ ដែលឈប់ពីការងារ និងចាកចេញពីក្រុម Shakhtar Donetsk កាលពីខែកក្កដា ព្រោះមូលហេតុសង្គ្រាមក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន នឹងត្រូវដឹកនាំក្រុម Brighton ប្រកួតក្រៅទឹកដី និងជាការដឹកនាំប្រកួតដំបូងនៅកីឡដ្ឋាន Anfield ដោយត្រូវប៉ះ Liverpool ថ្ងៃទី១ ខែសីហា។ ចំពោះការមកដល់នៃគ្រូបង្វឹកថ្មី ប្រធានក្លិប Brighton លោក Tony Bloom បានប្រាប់គេហទំព័រផ្លូវការក្លិបថា មានការរំភើបចិត្តខ្លាំងដែលលោក Zerbi ព្រមមកដឹកនាំក្រុមនៅអង់គ្លេស។ «ខ្ញុំពិតជារំភើបចិត្តជាខ្លាំង ដែលលោក Roberto de Zerbi យល់ព្រមក្លាយជាគ្រូបង្វឹកថ្មីរបស់ក្រុមយើង។ ក្រុមដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំដោយ Roberto គឺតែងមានភាពរីករាយ និងភាពក្លាហានក្នុងការលេងបាល់របៀបថ្មីមួយ ហើយខ្ញុំរំពឹងយ៉ាងមុតមាំថា បច្ចេកទេស និងស្តាយនៃការលេងរបស់គាត់នឹងធ្វើឱ្យក្រុមយើងកាន់តែមានភាពអស្ចារ្យខ្លាំងឡើង។»។ នេះបើតាមសម្តីលោក Tony Bloom។ ក្រៅពីការដឹកនាំក្រុមខ្លាំងប្រចាំអ៊ុយក្រែន Shakhtar Donetsk លោក De Zerbi វ័យ៤៣ឆ្នាំ ក៏ធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុមផ្សេងៗប្រកួតប្រជែងក្នុងទឹកដីប្រទេសអ៊ីតាលី ជាពិសេសក្នុងក្របខណ្ឌ Serie A ដោយលោកធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុម Palermo, Benevento និង Sassuolo។ អតីតកីឡាករខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធក្រុម AC Milan និង Napoli រូបនេះ ធ្លាប់បានដឹកនាំ Sassuolo បញ្ចប់ចំណាត់លេខ៨ នៅក្របខណ្ឌ Serie A អំឡុងពេលដឹកនាំ៣ឆ្នាំ នៅអ៊ីតាលីពេលនោះ៕	ក្លិប Brighton & hove Albion ថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា បានប្រកាសតែងតាំងលោក Roberto de Zerbi ជាគ្រូបង្វឹកថ្មីដោយស្នងតំណែងបន្ទាប់ពីលោក Graham Potter ដែលបានផ្លាស់ទៅដឹកនាំ Chelsea កាលពីដើមខែកញ្ញានេះ។
«ខ្ញុំអរគុណ សម រង្ស៊ី ចំពោះការបង្ហាញភស្តុតាងដាក់បន្ទុក សម្រាប់ខ្លួនឯង ក៏ដូចជាភស្តុតាងដាក់បន្ទុកជនជាប់ចោទ កឹម សុខា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក គី តិច មេធាវីការពារក្តីរដ្ឋាភិបាល ដែលបានថ្លែងបែបចំអកថា លោក សម រង្ស៊ី បានផ្តល់ភស្តុតាងឱ្យតុលាការយ៉ាងងាយស្រួល ដោយមិនចាំបាច់ស្រាវជ្រាវរកបន្ថែម តាមរយៈការបង្ហោះសារទទួលស្គាល់ពីសកម្មភាពក្បត់ជាតិខ្លួន រួមទាំងលោក កឹម សុខា។ មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុកខ្លួនថា លោក និងលោក កឹម សុខា ពាក់ព័ន្ធនឹងការគប់គិតជាមួយបរទេស ក្នុងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។ «កឹម សុខា ពាក់ព័ន្ធតិចជាង សម រង្ស៊ី ឆ្ងាយណាស់ ក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្ម សន្ទិដ្ឋិភាព គឺសមគំនិតជាមួយបរទេស ដើម្បីរៀបចំឲ្យមានបដិវត្តន៍ពណ៌ ផ្តួលរំលំរបប ហ៊ុន សែន តាមការចោទប្រកាន់ពីតុលាការទីក្រុងភ្នំពេញ»។ នេះជាការសំណេរបស់លោក សម រង្ស៊ី។ លោក សម រង្ស៊ី ដែលបានបង្ហោះរូបលោក និងលោក កឹម សុខា ជួបជាមួយបរទេសជាង២០សន្លឹកនោះ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «នេះជាសំណុំឯកសារទី ២ ដែលខ្ញុំ សម រង្ស៊ី ផ្ញើជូនតុលាការទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីបញ្ជាក់ជាភស្តុតាងថាខ្ញុំបានសហការជាមួយអង្គការបរទេសជាច្រើន ក្នុងគោលបំណងរៀបចំឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយ នៅប្រទេសកម្ពុជា គឺផ្លាស់ប្តូរពីរបបផ្តាច់ការ មករបបប្រជាធិបតេយ្យ»។ ដោយសារឃើញសំណេររបស់លោក សម រង្ស៊ី ខាងលើនេះ មេធាវីការពារក្តីរដ្ឋាភិបាល លោក គី តិច ហ៊ានអះអាងថា លោក កឹម សុខា ទំនងជាមិនអាចឈ្នះក្តីនេះបានឡើយ។ «ខ្ញុំអរគុណចំពោះការស្វែងរកភស្តុតាងដ៏មានសារសំខាន់នេះ ទី១ គឺខ្ញុំសង្ឃឹមថា តំណាងអយ្យការ សមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ក៏ដូចជាចៅក្រមស៊ើបសួរច្បាស់ជាប្រមូលភស្តុតាងដែលសម រង្ស៉ី បានបង្ហាញ ទុកសម្រាប់ដាក់បន្ទុកបន្ថែមទាំងទណ្ឌិត សម រង្ស៉ី ទាំងជនជាប់ចោទ កឹម សុខា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក គី តិច ដែលបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សំណុំរឿងលោក កឹម សុខា នេះ ត្រូវបានតុលាការបំបែករួចហើយ ដើម្បីរង់ចាំស្វាគមន៍លោក សម រង្ស៉ី ។ មេធាវីការពារក្តីលោក កឹម សុខា មិនបារម្ភពីសំណេររបស់លោក សម រង្ស៊ី នេះ ក្លាយជាបន្ទុកបន្ថែមដល់កូនក្តីខ្លួនឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក ចាន់ ចេន បានអះអាងថា កូនក្តីខ្លួនគឺជាមនុស្សស្អាតស្អំ ហើយប្រកាន់គោលនយោបាយអហិង្សា ដោយគ្មានគំនិតគប់គិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ។ លោក ចាន់ ចេន ក៏ឆ្លៀតតបទៅលោក សម រង្ស៊ី វិញថា លោក រង្ស៊ី តែងតែលួចឱកាសកេងចំណេញនយោបាយលើកូនក្តីខ្លួនជាញឹកញយ ដូចជាការយកសេរីភាពលោក កឹម សុខា ទៅភ្នាល់ជាមួយសម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាដើម។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ មេធាវីការពារក្តីរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ទោះបីថា អ្នកណាលើកភស្តុតាងអី ដាក់អី វាគឺជាសិទ្ធិរបស់ភាគីម្ខាងទៀត ក្នុងការស្វែងរកភស្តុតាងជូនតុលាការ។ ប៉ុន្តែសួរថា តើភស្តុតាងនោះ វាមានតម្លៃ ហើយវាអាស្រ័យលើការសម្រេចរបស់ចៅក្រម ក្នុងការជំនុំជម្រះទេ»។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ មករា តុលាការបានបន្តដំណើរការសវនាការក្តីលោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយមានការសួរដេញដោលលើសកម្មភាពរយៈពេល២០ឆ្នាំ របស់មេដឹកនាំរូបនេះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ ដល់២០១៣ ។ ការសួរដេញដោលគ្នានេះ គឺយោងតាមវីដេអូវែងរយៈពេលជាង១ម៉ោងរបស់លោក កឹម សុខា និងវីដេអូ២នាទីរបស់មេធាវីរដ្ឋាភិបាល។ ឃ្លីបវីដេអូទាំងពីរនេះ គឺមានទាំងសំឡេងនិងរូបភាពលោក កឹម សុខា ថ្លែងនៅក្នុងទីក្រុងមែលប៊ន ប្រទេសអូស្ត្រាលី តាំងពីឆ្នាំ២០១៣ អំឡុងក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិទី៥។ អត្ថបទទាក់ទង ៣ម៉ោងនៃការដេញដោលលើវីដេអូដែលចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា អយ្យការអមសាលាដំបូង២រូប គឺលោក ប្លង់ សុផល និងលោក ធាម ពិសិដ្ឋ រួមទាំងមេធាវីរដ្ឋាភិបាល៤រូប ដឹកនាំដោយលោក គី តិច បានចោទសួរលោក កឹម សុខា មិនតិចជាង៤០សំនួរ ជុំវិញទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក , ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្ស ,ការបង្កើតគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើជាមេដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជាពិសេសពាក្យពេចន៍របស់លោក កឹម សុខា ដែលគេសង្ស័យថា បង្កប់អត្ថន័យក្នុងបំណងផ្ដួលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែសំនួរទាំងអស់នេះ ត្រូវបានលោក កឹម សុខា បកស្រាយតាមលំដាប់លំដោយនៃពាក្យពេចន៍នីមួយៗនៅតាមចំណុច ដែលព្រះរាជអាជ្ញា និងមេធាវីរដ្ឋាភិបាល បានកត់សម្គាល់។ សរុបសេចក្តីនៃអត្ថន័យពាក្យទាំងអស់នេះ លោក កឹម សុខា បានអះអាងថា ខ្លួនគ្រាន់តែទៅបកស្រាយពីជំហរគណបក្ស និងស្ថានភាពនយោបាយ រួមទាំងអរគុណអ្នកគាំទ្របក្ស នៅអូស្ត្រាលីប៉ុណ្ណោះ។ លោក កឹម សុខា ក៏បានពន្យល់វិញថា ក្នុងខ្លឹមសារវីដេអូ និងប្រតិចារឹតទាំងស្រុង គ្មានពាក្យណាមួយដែលបង្ហាញថា លោកចង់ធ្វើបដិវដ្តព័ណ៌ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលទេ ។ «ខ្ញុំចេះតែធ្វើអ្វីដោយអហិង្សា ធ្វើអ្វីដោយសន្តិវិធីតាមការបោះឆ្នោត ហើយខ្ញុំអត់ដែលមានគំនិតចង់ធ្វើបដិវដ្ដព័ណ៌ទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក កឹម សុខា ដែលបានពន្យល់សេចក្តីចុងក្រោយមុនបញ្ចប់សវនាការនៅម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ថា ក្នុងវីដេអូលោកជាង១ម៉ោង ក៏បានរំលេចពីគោលការណ៍ និងគោលជំហរប្រកាន់នយោបាយអហិង្សា និងប្រជាធិបតេយ្យដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា សំណុំរឿងលោក កឹម សុខា នឹងត្រូវដំណើរការរយៈពេល៣ខែ ដោយសារជារឿងក្តីធំ។ នេះបើតាមតុលាការ៕	ភ្នំពេញ៖ មេធាវីការពារក្តីរដ្ឋាភិបាល អះអាងថា ខ្លួនមានភស្តុតាងថ្មីទៀត សម្រាប់ដាក់បន្ទុកលើលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ នោះគឺសារលោក សម រង្ស៊ី ដែលបានអះអាងថា លោក កឹម សុខា ជាប់ពាក់ព័ន្ធ«ឧក្រិដ្ឋកម្ម សន្ទិដ្ឋិភាព គឺសមគំនិតជាមួយបរទេស»។ មេធាវីរដ្ឋាភិបាល ថា សាររបស់លោក សម រង្ស៊ី នេះនឹងក្លាយជាភស្តុតាងរឹងមាំថែមទៀត ដែលធ្វើឱ្យលោក កឹម សុខា មិនអាចគេចផុតពីទោសបានទេ។
នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃ២៩ ខែឧសភា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី ហួ ឈួនអ៊ីង ត្រូវបានអ្នកសារព័ត៌មានសួរថាតើក្រុងប៉េកាំង មានប្រតិកម្មបែបណាដែរនៅពេល ក្រុងតៃប៉ិ បានលើកឡើងថា តៃវ៉ាន់មិនប្រកួតប្រជែងជាមួយ «នយោបាយការការទូតដុល្លារ ឬ Dollar Diplomacy » របស់ចិនលើសំណុំរឿងបួគីណា ហ្វាសូ ឡើយ។ ដូចសព្វមួយនោះ ក្រុងប៉េកាំង បានបដិសេធ ការអនុវត្តគោលនយោបាយការទូតលុយ ដើម្បីអូសទាញសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់ឲ្យមកទទួលស្គាល់គោលនយោបាយចិនតែមួយ។ តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានដដែលនោះ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យ បានតបយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការចោទប្រកាន់របស់របស់អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ ថា ចិន អនុវត្តការទូតដុល្លារ ជាការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះចិនទាំងស្រុង»។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យ ក៏បានលើកឡើងជាថ្មីទៀតថា ចិនមានតែមួយប៉ុណ្ណោះលើកលោក ហើយរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនគឺ ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ដែលតំណាងឲ្យចិនទាំងមូល ខណៈតៃវ៉ាន់ គឺគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃអធិបតេយ្យចិនប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រីបន្ថែមថា ចិនមិនដែលបានយក , មិនយក ហើយក៏នឹងមិនយកគោលនយោបាយចិនតែមួយសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអ្វីដែរ។ គួររម្លឹកផងដែរថា នៅថ្ងៃ២៦ ឧសភា កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលចិន និង រដ្ឋាភិបាលបួគីណា ហ្វាសូ ដែលអតីតកល្យាណមិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថែ្លងការណ៍រួមមួយក្នុងការបន្តចំណងការទូតជាមួយនឹងគ្នាជាផ្លូវការ។ ការមករួមរស់ជាមួយនឹងចិនរបស់បួគីណា ហ្វាសូនេះដែរ ធ្វើឲ្យតៃវ៉ាន់ នៅសល់សម្ព័ន្ធមិត្តមួយប៉ុណ្ណោះប្រចាំតំបន់អាហ្វ្រិក ខណៈរដ្ឋនិងប្រទេសដៃគូដែលទទួលស្គាល់ តៃវ៉ាន់ ថា ជារដ្ឋអធិបតេយ្យ កាន់តែថយទៅៗ៕	បន្ទាប់ពីបានស្វាគមន៍រដ្ឋអាហ្វ្រិក បួគីណា ហ្វាសូ ក្នុងការជ្រើសរើសយកគោលនយោបាយចិនតែមួយហើយនោះ រដ្ឋាភិបាលចិនបានព្រមានរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ដែលចោទប្រកាន់ខ្លួនដោយគ្មានមូលដ្ឋានពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តគោលនយោបាយការទូត។ ក្រុងប៉េកាំង បានចាត់ទុកការចោទប្រកាន់របស់ក្រុងតៃប៉ិ មានចេតនាបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះចិននៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិសុទ្ធសាធ។
សម្រាប់អ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ សំណេរ ឬការនិយាយក្នុងវីដេអូទាំងនោះ មិនមែនកើតចេញពីទឹកចិត្តផ្ទាល់របស់កូនអ្នកស្រីខ្លួនឡើយ ពោលអាចមានអ្នកបង្ខិតបង្ខំពីក្រោយ។ «រាល់សារ ដែលកូនបាននិយាយ ថាគាត់មិនមានអ្នកបង្ខិតបង្ខំទេ ទៅ[ចេញពីផ្ទះ] ដោយខ្លួនគាត់ ប៉ុន្តែសភាពកូនខ្ញុំនៅផ្ទះ គឺនាងមានសភាពល្អណាស់ មិនដូចអ្វីដែលនិយាយ[ក្នុងវីដេអូ] នោះទេ ។ ដូច្នេះនាងខ្ញុំសោកស្ដាយ ការណ៍ដែលគាត់និយាយមិនមែនជាទឹកចិត្តពិតរបស់គាត់ទេ ក្នុងន័យមានអ្នកបង្ខិតបង្ខំ ពីព្រោះមើលកែវភ្នែកគាត់មានសភាពមិនធម្មតា មិនប្រក្រតី បានន័យថាកូនខ្ញុំមានការរារាំង ឬការបង្ខិតបង្ខំពីក្រុមណាមួយ ដែលឱ្យគាត់និយាយរបៀបនេះ ព្រោះអីកូនខ្ញុំជាក្មេងល្អ។ នាងមិនដែលធ្វើឱ្យគ្រួសារមានការពិបាក ក្នុងការទូន្មានទេ»។ នេះជាការទួញសោករបស់អ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ វ័យ៤៧ឆ្នាំ រស់នៅស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ អ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ ដែលបានមកស្វែងរកកូនស្រីដែលចាកចេញពីផ្ទះអស់រយៈពេល៧ខែ មករស់នៅក្នុងចម្កាលោក ខឹម វាសនា នៅជើងភ្នំគូលែន។ ដៃជាប់ស៊ីរ៉ូម ក្រោយអស់កម្លាំងដោយសារឡើងចុះទៅចម្ការរបស់លោក ខឹម វាសនា ជាង១០ថ្ងៃមកហើយ ដើម្បីទន្ទឹងរង់ចាំកូនស្រីដែលមានវ័យ១៨ឆ្នាំ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា មិនជឿរាល់ពាក្យសំដីដែលចេញតាមបណ្ដាញសង្គមឡើយ គឺទាល់តែបានជួបកូនស្រីផ្ទាល់។ អ្នកស្រីថា៖«យ៉ាងណាទាល់តែនាងបានជួបនឹងខ្ញុំ ទើបខ្ញុំទទួលយកការពិតបាន។ តែត្រឹមបង្ហោះក្នុងបណ្ដាញសង្គម មិនអាចទទួលយកបានទេ»។ ក្រៅពីបដិសេធមិនទទួលស្គាល់ សារ និងវីដេអូ របស់កូនស្រីបែបនេះហើយ អ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ ក៏សុំឱ្យមហាជនឈប់ជេរស្ដីដល់កូនស្រីខ្លួនផងដែរ ដោយបញ្ជាក់ថា កូនស្រី និងគ្រួសាររបស់ខ្លួនគឺជាជនរងគ្រោះតែប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកស្រីមានការបារម្ភពីកូនកាន់តែខ្លាំង ក្រោយឃើញភាពមិនប្រក្រតីរបស់កូនតាមរយៈសារ និងវីដេអូដែលចេញមកម្ដងៗ។ អ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ៖« គ្រួសារខ្ញុំ ទាំងម្ដាយ និងកូនស្រីខ្ញុំពេជ្រនី គឺជាជនរងគ្រោះដូចគ្នា។ ដូច្នេះឃ្លីបចេញនីមួយៗសូមបងប្អូនមហាជនទាំងអស់ ក៏ដូចជាសង្គមហ្វេសប៊ុក សូមពិចារណាឡើងវិញ កុំវាយប្រហារទៅលើកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ ព្រោះនាងក៏ជាជនរងគ្រោះដែរ»។ ពេជ្រនី អាយុ១៨ឆ្នាំ ជាកូនស្រីពៅ មានបងប្អូន៣នាក់ (ប្រុស២) ក្នុងគ្រួសារជាអ្នករកស៊ីធូរធារមួយ នាស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ នាងត្រូវបានគ្រួសារអះអាងថា បានបាត់ពីផ្ទះនៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ គឺមានរយៈពេល៧ខែហើយ ដោយមិនដឹងមូលហេតុ។ ពេលបាត់ខ្លួនដំបូង គ្រួសារនេះមិនដឹងថាកូនស្រីនៅទីណាទេ និងព្យាយាមស្វែងរកគ្រប់ទិសទី និងគ្រប់មធ្យោបាយ ទាល់តែឃើញរូបភាពក្នុងឡាយវីដេអូរបស់លោក ខឹម វាសនា នាចុងខែ សីហា ទើបដឹងថា កូនខ្លួនជឿតាមការអូសទាញ សុខចិត្តរស់នៅឆ្ងាយគ្រួសារ ដោយសារតាមគណបក្ស LDP។ គ្រួសារបន់អ្នកតាឲ្យពេជ្រនី ឆាប់ចេញពីចម្ការលោក ខឹម វាសនា ជាក្មេងរៀនសូត្រពូកែមួយរូប ពេជ្រនី ត្រូវបានគ្រួសារអះអាងថា ជាក្មេងល្អ ស្លូតបូត គោរពឪពុកម្ដាយ បងប្អូន រួមនិងអ្នកជិតខាងគ្រប់គ្នា។ នាងគិតតែពីការរៀនសូត្រតែប៉ុណ្ណោះ រហូតជាប់អាហារូបករណ៍សិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររយៈពេល៤ឆ្នាំ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ គេអាចដឹងចំណុចនេះបាន តាមរយៈបន្ទប់គេងនាង។ ក្រដាសមេរៀនរាប់សិបផ្ទាំងមានបិទតាមជញ្ជាំងជុំវិញបន្ទប់គេង មុខបន្ទប់ទឹកក៏មិនចន្លោះដែរ។ សៀវភៅរាប់សិបក្បាល និងសម្ភារជាច្រើនក្នុងបន្ទប់គេងក្មេងស្រី ពេជ្រនី ត្រូវបានទុកដាក់យ៉ាងមានរបៀប តែបាត់ម្ចាស់ដែលធ្លាប់នៅជាមួយមិនដែលឃ្លាតឆ្ងាយ។ អ្នកជិតខាងទទួលយកមិនបានចំពោះការប្រែប្រួលអត្តចរិតក្មេងស្រី ពេជ្រនី អ្នកស្រី ប៉ាត់ ឆេងលន ជាអ្នកជិតខាងរបស់គ្រួសារអ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ។ អ្នកស្រីមានអារម្មណ៍សោកស្ដាយជាខ្លាំង ចំពោះការប្រែប្រួលអត្តចរិតក្មេងស្រី ពេជ្រនី និយាយមើលងាយគ្រួសារ ខុសពីមុនដែលនាងមានចរិតស្លូតបូត សុភាពរាប់សា រាក់ទាក់ និងមិនចេះដើរលេងផ្ដេសផ្ដាស ខិតខំតែរៀនសូត្រតែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកគ្រួសារវិញ ត្រូវបានអ្នកស្រី ប៉ាត់ ឆេងលន អះអាងថា ស្លូត និងស្រឡាញ់ថ្នាក់ថ្នមកូនស្រីតែមួយនេះជាខ្លាំង មិនដែលធ្វើឱ្យទើសចិត្តឡើយ។ «មិនដឹងក្មួយស្ដាប់ពាក្យគេក៏មិនដឹង តែក្មួយត្រូវដកពាក្យវិញ មិនត្រូវស្ដាប់ពាក្យអ្នកដទៃជាងម្ដាយយើងទេ។ ឡាយមកសុទ្ធតែថា គ្រួសារគាបសង្កត់ មិនត្រូវទេ គ្រួសារនេះស្រឡាញ់ថ្នាក់ថ្នមកូនណាស់ លុយក៏មានចាយ តាមចិត្តកូន មានកូនស្រីតែមួយ ម្ដាយណាមិនស្រឡាញ់កូន។ ក្មេងនេះល្អណាស់ ដល់តែចេញមកអ៊ីចឹង អ្នកណាមិនយំ អ្នកណាមិនស្រណោះ គ្រាន់តែវាឡាយ ខ្ញុំយំ២-៣ដងហើយ ខ្ញុំអាណិតម្ដាយឪពុក»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី ប៉ាត់ ឆេងលន។ ក្រៅពីសុំឱ្យក្មេងស្រី ពេជ្រនី ឈប់ជឿសំដីអូសទាញគេហើយ ស្រ្ដីខាងលើ ក៏សំណូមពរទៅលោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ដែលអ្នកស្រីជឿថា បានអូសទាញក្មេងស្រី ពេជ្រនី ដោះលែងក្មេងស្រីរូបនេះ វិលមកជួបគ្រួសារវិញផងដែរ។ អ្នកស្រី ឆេងលន៖« ស្រណោះដល់ម្ដាយឪពុកគ្នាផង កូនតែមួយ ខ្ញុំសូមសំណូមពរឱ្យគាត់ដោះលែងពេជ្រនីមក ព្រោះម្ដាយឪពុកគ្នានេះស្រឡាញ់កូនណាស់ គ្នាមានតែកូនស្រីតែមួយទេ»។ អ្នកជិតខាងមួយទៀត គឺអ្នកស្រី សំ អឿន៖«ខ្ញុំមិនដឹងថា នៅខាងក្នុងនោះគេបង្រៀនគាត់ ឬបង្ខិតបង្ខំគាត់ឱ្យនិយាយឬយ៉ាងណាទេ ពេជ្រនីដែលខ្ញុំស្គាល់ និងឥឡូវ គឺវាខុសគ្នាដាច់ ខុសទទួលយកអត់បាន ចង់និយាយថាក្មេងពីមុនវាសុភាពគិតពីការសិក្សារៀនសូត្រ អត់ចេះមានដើរហើរអីទេ ដឹងតែរៀន ហើយរឿងថាម៉ែឪគាបសង្កត់ មិនអ៊ីចឹងទេ គាត់ស្រឡាញ់លើកស្ទួយ សឹងថាដូចកែវ អត់មានថាធ្វើអីឱ្យទាស់ចិត្តអត់មានទេ ហើយកូននោះក៏មិនដែលឱ្យម្ដាយពិបាកចិត្តដែរ រហូតដល់ថ្ងៃបាត់ខ្លួន សូម្បីខ្ញុំជាអ្នកជិតខាងក៏ស្ដាយ ក៏ជួយរកដែរ»។ យុវតី ពេជ្រនី (រូបទី២ រាប់ពីឆ្វេង) ថតរូបជបជុំគ្រួសារ មុនចុះចោលផ្ទះ នៅក្នុងស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ រីឯអ្នកស្រី យ៉ុង អេង អាយុ៥០ឆ្នាំ ចាត់ទុកជាអ្នកស្និទ្ធមួយរូប ជាមួយគ្រួសារពេជ្រនី ផងដែរ។ ពេជ្រនី ធ្លាប់លេង និងគេងក្នុងតូបលក់របស់អ្នកស្រីតាំងពីតូចៗមក ហើយអ្នកស្រី ចាត់ទុកនាងដូចជាកូនស្រីម្នាក់ដូច្នោះដែរ។ អ្នកស្រី យ៉ុង អេង និយាយលាយទឹកភ្នែក ដោយស្រណោះ និងអាណិតក្មេងស្រី ពេជ្រនី និងគ្រួសារយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំអាណិតរូបវា ដែលជាមនុស្សល្អ ដល់តែនិយាយដូច្នេះមកខ្ញុំសោកស្ដាយណាស់ សោកស្ដាយក្មេងអីដឹងពាក្យ ដឹងជាគេនៅពីក្រោយខ្នង ដឹងជាគេបញ្ជាយ៉ាងម៉េច បានទៅនិយាយដូច្នេះ បើថាពាក្យវាពិត គឺមិនមែនទេ។ ខ្ញុំយល់ថា អ្នកណាហើយបានគ្រប់គ្រងក្មេងនេះ សូមឱ្យជួយជូនក្មេងនេះមកវិញចុះ សូមឱ្យជួបមុខម្ដាយចុះ ខ្ញុំសូមសំណូមពរថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលដឹកនាំប្រទេស សូមជួយវែកញែករឿងនេះ រកយុត្តិធម៌ជូនគាត់ផង»។ ក្នុងវីដេអូរយៈពេល២.៥០នាទី ដែលបង្ហោះតាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកនាយប់ថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ក្មេងស្រី ពេជ្រនី បានប្រាប់ទៅក្រុមគ្រួសារឱ្យឈប់បន្តរកនាងទៀត និងអះអាងថា នាងចេញពីផ្ទះដោយខ្លួនឯង ពុំមានអ្នកណាបង្ខិតបង្ខំនាងឡើយ។ នាងបន្តថា ក្រោយចេញពីផ្ទះមួយថ្ងៃ ខ្លួនបានសរសេរសារប្រាប់ទៅគ្រួសាររួចហើយ និងប្រាប់ថា កុំឱ្យបារម្ភពីនាង។ ពេជ្រនី រៀបរាប់ថា៖« ដំបូងអះអាងថា មិនរកខ្ញុំទេ ឱ្យតែដឹងថា នៅកន្លែងមានសុវត្ថិភាព មានក្ដីសុខ លែងរកទៀតហើយ តែគាត់នៅតែទាមទាររកកន្លែងនៅ ឱ្យខ្ញុំប្រាប់គាត់ម៉េច បើខ្ញុំស្គាល់ចរិតរបស់គាត់ គាត់ដឹងកន្លែងខ្ញុំនៅ គាត់ប្រាកដជាតាមមកចាប់ខ្ញុំទៅវិញហើយ ហើយអ្នកផ្សេងទៀតដែលគ្នាមិនដឹងអី ប្រាកដជាមានគ្រោះជាមួយគ្នា ច្បាស់ជាមិនរួចខ្លួនទេ អាហ្នឹងចរិតគ្រួសារខ្ញុំ ចរិតគាត់ជាមនុស្សអាត្មានិយមណាស់...ហើយមូលហេតុដែលខ្ញុំចេញពីផ្ទះហ្នឹង គឺមិនចាំបាច់និយាយទៀតទេ ព្រោះខ្ញុំបានសរសេរក្នុងសាររួចហើយ សារហ្នឹងខ្ញុំអ្នកសរសេរខ្លួនឯងផ្ទាល់ អត់មានពីណាកែតម្រូវ អត់មានពីណាបន្ថែមឱ្យខ្ញុំទេ»៕	សៀមរាប៖ អ្នកស្រី គង់ ចាន់ថូ ដែលជាម្ដាយរបស់យុវតីដែលបានចាកចេញពីផ្ទះប្រមាណ៧ខែ មករស់នៅក្នុងចម្ការលោក ខឹម វាសនា នាជើងភ្នំគូលែន បានស្នើឱ្យសាធារណជនបញ្ឈប់ការរិះគន់ និងប្រើពាក្យសម្តីវាយប្រហាលើកូនស្រីខ្លួន។ ការស្នើសុំរបស់អ្នកម្តាយរូបនេះ គឺបន្ទាប់ពីកូនស្រីខ្លួន រងព្យុះតិះដៀល ខឹងសម្បារពីមហាជន បន្ទាប់ពីនាងបានចេញពីវីដេអូ និងសំណេរបកស្រាយពីដើមចមនៃការសម្រេចចិត្តចាកចេញពីផ្ទះ។
សុធីរ៖ ពីមុនកូវីដ អញដើរទៅណា ក៏ឮតែគេអួតពីរឿងដីធ្លីឡើងថ្លៃ ខុនដូឡើងថ្លៃ ដីចម្ការ ផ្ទះលម្ហែឡើងថ្លៃ។ល។ ចុះឥឡូវម៉េចហើយ? សំណាង៖ ឥឡូវនេះ អញនៅតែឮគេនិយាយគ្នាដដែលហ្នឹង តែពួកគេមិនសូវនិយាយពីអចលនវត្ថុឡើងថ្លៃទៀតឡើយ។ ពួកគេច្រើនតែត្អូញត្អែ រឿងលក់មិនចេញ ឬគ្មានហាងឆេងទាល់តែសោះ។ មានតែអ្នកលក់ តែគ្មានអ្នកទិញ។ ស្លាកដាក់លក់ច្រើនណាស់ នៅក្នុងក្រុង ក្រៅក្រុង និងនៅតាមខេត្តនានា។ សុធីរ៖ អា សំណាង តើអ្ហែងដឹងពីមូលហេតុនៃការធ្លាក់ចុះតម្លៃឬទេ? សំណាង៖ មែនទែនទៅ អញមិនមែនជាអ្នកជំនាញស្អីទេ។ អញគ្រាន់តែអាចប្រាប់អ្ហែងតាមគំនិតអញប៉ុណ្ណោះ។ សុធីរ៖ អើ! តាមគំនិតអ្ហែង តើវាបណ្តាលមកពីហេតុអី? សំណាង៖ មូលហេតុចម្បង គឺបណ្តាលមកពីកូវីដ ដែលបានធ្វើឲ្យគាំងសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ ទីពីរ ពីព្រោះទីផ្សារអចលនវត្ថុកម្ពុជា ពឹងខ្លាំងទៅលើអ្នកវិនិយោគចិន ហើយនៅពេលអ្នកវិនិយោគចិន ត្រឡប់ទៅស្រុកវិញដោយសារកូវីដ ដូច្នេះ ទីផ្សារអចលនវត្ថុនៅស្រុកខ្មែរ ក៏គាំងដូចគ្នាដែរ។ ទី៣ តម្លៃឡើងថ្លៃ កាលពីមុនកូវីដ ក៏ជាតម្លៃខ្សល់ដែរ មានន័យថាអ្នកទិញអចលនទ្រព្យកាលនោះ គ្រាន់តែទិញដើម្បីទុកលក់ចេញវិញ យកចំណេញតែប៉ុណ្ណោះ។ ទី៤ កាលនោះ ក្រុមខ្លះ គ្រាន់តែនាំគ្នាបំផុសបំប៉ោងតម្លៃតែប៉ុណ្ណោះ តាមពិត ទីផ្សារពិត ឬតម្លៃពិត គឺគ្មានទេ។ ចរន្តនេះ ត្រូវបានគេហៅថា ទីផ្សារពពុះសាប៊ូ។ សុធីរ៖ ចុះឥឡូវនេះ ទីផ្សារអចលនវត្ថុវាយ៉ាងម៉េចទៅហើយ? សំណាង៖ ឥឡូវនេះ ទីផ្សារដូចជាគាំងហើយ លើកលែងតែបូរីល្អៗមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលទីផ្សារលក់ដូររបស់គេ ប៉ះពាល់តិចតួច។ សុធីរ៖ ចុះអ្នកពុះដីឡូតិ៍លក់យ៉ាងម៉េចដែរ? សំណាង៖ អញមិនចង់បង្អាប់គេទេ តែអញអាចនិយាយលេងសើចថា អ្នកលក់បានលុយ អ្នកទិញបានដី ឬផ្ទះ។ល។ តែបើថា ឲ្យទិញហើយ លក់ចេញវិញបានប្រាក់ចំណេញស្រួលដូចមុននោះ បែបទៅមិនរួចទេ។ សុធីរ៖ ចុះហាំងឆេងផ្ទះលម្ហែ ឬផ្ទះចុងសប្តាហ៍នោះ យ៉ាងម៉េចទៅវិញដែរ? សំណាង៖ បើអ្នកមានលុយទិញទុកសម្រាប់កម្សាន្តលេង ពុំជំពាក់ធនាគារ គ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយ។ តែសម្រាប់អ្នកមិនទាន់ធូរធារ ដែលខ្ចីលុយទៅទិញផ្ទះលម្ហែ ឬផ្ទះចុងសប្តាហ៍ ទំនងជាចង់ខ្សល់ដែរហើយ មើលទៅ។ សុធីរ៖ បើអញស្តាប់អ្ហែងមើលទៅ ទីផ្សារអចលនវត្ថុដូចជាមិនងាយងើបឡើងវិញទេ មិនថា អ៊ីចឹង? សំណាង៖ បើគិតមកដល់ពេលនេះ អញគិតថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យ ដូចជាឆ្អែតគួរសមដែរហើយ។ ការផ្គត់ផ្គង់ ដូចជាច្រើនជាងតម្រូវការហើយ។ សម្រាប់បូរី ឬក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍល្អៗ អាចមិនមានបញ្ហាទេ តែចំពោះអ្នកជំនួញដីឡូតិ៍ ឬបូរី ដែលមិនសូវមានឈ្មោះ អាចប្រឈមនឹងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។ តាមយោបល់អញ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ អ្នកទិញ ត្រូវគិតឲ្យហ្មត់ចត់ មុននឹងបោះទុនទិញអចលនវត្ថុណាមួយ៕	អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ ដែល សុធីរ និងសំណាង មិនបាននិយាយគ្នាច្រើន ជុំវិញរឿងសង្គម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចឡើយ ព្រោះម្នាក់ៗគិតតែពីក្រពះរៀងៗខ្លួន។ តែនៅថ្ងៃនេះ ក្លើទាំងពីរក៏បានឆ្លៀតពេលខ្លះ និយាយពីទីផ្សារអចលនវត្ថុ នៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជា នៅក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។
ខណៈដែលកម្ពុជា មានចក្ខុវិស័យប្រែក្លាយទៅជាប្រទេស ដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៥០នោះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវផ្ដោតលើការលើកកម្ពស់ និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស គឺជាសមាសធាតុដ៏សំខាន់សម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រ និងផែនការទាំងអស់នេះ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រី រ៉ូណាល់ ស្មីត។ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅនេះ លោកស្រី ស្មីត បានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលរៀបចំអភិបាលកិច្ចល្អ និងតម្រូវឲ្យមាននូវស្ថាប័នរឹងមាំ ហើយបើកទូលាយ ស្របតាមដំណើរការនៃគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ដែលរួមមាន សិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន , ការទទួលបានយុត្តិធម៌ដោយមានការគាំទ្រពីសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសង្គមស៊ីវិល ដែលធ្វើការងារយ៉ាងរស់រវើក ប្រកបដោយសេរីភាព និងនវានុវត្តន៍ ហើយតម្លាភាព។ ជាពិសេសការផ្ដល់ឲ្យពលរដ្ឋចូលរួមជាសាធារណៈ ក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត និងគណនេយ្យភាពរបស់មន្ត្រីសាធារណៈ និងមន្ត្រីរាជការ។ បើតាមលោកស្រី រ៉ូណាល់ ស្មីត បច្ចុប្បន្នប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងមួយទៀត ស្របពេលកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងវឌ្ឍនភាពក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រឲ្យគួរកត់សម្គាល់ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ «ដើម្បីជួយបង្ហាញផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យនេះ រដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទី IV និងកំពុងរៀបចំបញ្ចប់នូវផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ និងផែនការមូលដ្ឋានរូបនីយកម្ម សម្រាប់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។ ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដល់រដ្ឋាភិបាលឲ្យបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស និងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយផែនការមូលដ្ឋានរូបនីយកម្ម»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ។ សម្រាប់លោកស្រី រ៉ូណាល់ ស្មីត គោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ដែលរួមមានសមភាព ដោយគ្មានការរើសអើង ហើយមានត្រូវគណនេយ្យភាព ក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនេះ វាគឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ អនុវត្ត និងវាយតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទី៤ ស្របតាមក្របខណ្ឌគោលដៅអភិវឌ្ឍទី១៦ ដែលផ្ដោតលើបរិយាប័ន្ន តម្លាភាព និងយុត្តិធម៌ គឺជាយានសម្រាប់គោលដៅនេះ។ អ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ដើម្បីកម្ពុជាសម្រេចបានចក្ខុវិស័យឆ្នាំ២០៥០ ការសិក្សានានា បង្ហាញថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចត្រូវមានបរិយាប័ន្ន និងសមធម៌ច្រើនថែមទៀត ដើម្បីជាប្រយោជន៍នៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ ការណ៍នេះមានន័យថា មិនមានមនុស្សណាម្នាក់ត្រូវបានគេទុកចោលឡើយ ដោយក្នុងនោះរួមទាំង ស្ត្រី អ្នកក្រីក្រ អ្នកដែលស្ថិតជិតបន្ទាត់ក្រីក្រ អ្នកដែលមិនមានភាពជាតំណាង និងអ្នកមិនត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងសង្គម និងអ្នកទាំងឡាយដែលរស់នៅក្នុងស្ថានភាពងាយរងគ្រោះ»។ ដ្បិតលោកស្រី រ៉ូណាល់ ស្មីត វិភាគចំណុចដៅ និងសូចនាករ ដែលមាននៅក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជាក្តី ប៉ុន្តែលោកស្រី មិនភ្លេចរំឭកពីបញ្ហាសិទ្ធិដីធ្លី ឯករាជ្យភាពរបស់ប្រព័ន្ធតុលាការ និងការទទួលបានយុត្តិធម៌ ប្រព័ន្ធពន្ធនាគារ សិទ្ធិនយោបាយ ការទទួលបានសេវាដោយគ្មានរើសអើងនានា ទៅកាន់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ក្នុងរយៈពេលទស្សនកិច្ចកម្ពុជា ១១ថ្ងៃឡើយ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោកស្រី ស្មីត បានជួបជាមួយសម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ , លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ , លោក ជា សុផារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ , លោក អង្គ វង្ស វឌ្ឍនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌, លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ,លោក សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ,លោក វ៉េង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ,លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ,លោកស្រី អៀត សុភា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ,លោក ប៉ូច ប៊ុនណាក់ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងផែនការ ,លោកស្រី ហង្ស លីណា អគ្គនាយកវិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិ និងលោក រិទ្ធ វុទ្ធី អគ្គលេខាធិការរង នៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា រួមទាំងតំណាងសង្គមស៊ីវិល និងគណបក្សនយោបាយ។ ចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ អ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ ផ្ដោតលើកិច្ចការមូលដ្ឋានរូបនីយកម្ម នៃគោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងយុទ្ធសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធនានា ជាពិសេសគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ទី១៦ ស្តីពី«សន្តិភាព យុត្តិធម៌ និងស្ថាប័នរឹងមាំ»៕	ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្នប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងមួយទៀត ស្របពេលកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងវឌ្ឍនភាពក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រឲ្យគួរកត់សម្គាល់ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ លោកស្រី រ៉ូណាល់ ស្មីត អ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ និយាយបែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត នាថ្ងៃបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា។
សម្រាកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ការសិក្សាបានឲ្យដឹងថា ការគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់អាចធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ហើយការសម្រាកគ្រប់គ្រាន់អាចបង្កើនមុខងាររបស់វាវិញបាន។ រាងកាយនឹងមានសមត្ថភាពក្នុងការសម្លាប់ការបង្ករោគដែលធ្វើឲ្យក្តៅខ្លួន និងឈឺខ្លួនបាន។ ទោះបីជាអ្នកប្រើថ្នាំបំបាត់រោគសញ្ញាក៏ដោយ ក៏រាងកាយត្រូវការសម្រាកដែរ ដើម្បីមានសមត្ថភាពកាន់តែខ្លាំងប្រឆាំងនឹងការបង្ករោគ។ ប្រើទឹកក្តៅឧណ្ហៗដើម្បីបញ្ចុះកម្តៅ ចូរព្យាយាមងូតទឹកក្តៅឧណ្ហៗ ឬប្រើកន្សែងជូតខ្លួន ដើម្បីផ្តល់ភាពត្រជាក់ដល់រាងកាយ។ ចូរចាំថា អ្នកមិនគួរធ្វើបែបនេះឡើយបើសិនជាកំពុងតែមានអាការៈគ្រុន។ ការត្រជាក់រាងកាយនឹងធ្វើឲ្យញាក់ខ្លាំង ហើយក៏ធ្វើឲ្យក្តៅខ្លួនកាន់តែខ្លាំងទៀតដែរ។ ញ៉ាំទឹកឲ្យបានច្រើន នៅពេលរាងកាយក្តៅខ្លួនខ្លាំង រាងកាយនឹងបាត់បង់ជាតិទឹកកាន់តែលឿន។ ការខ្សោះជាតិទឹកអាចធ្វើឲ្យអាការៈនេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរបានបើសិនជាការក្តៅខ្លួនកើតឡើងជាមួយនឹងការក្អួត ឬរាករូស។ រាងកាយត្រូវការជាតិទឹកច្រើនដើម្បីជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ជំរុញដល់ការឆាប់ជាពីការបង្ករោគ។ ចូរញ៉ាំទឹកត្រជាក់ដើម្បីបង្គ្រប់ជាតិទឹកក្នុងខ្លួនផង និងផ្តល់ភាពត្រជាក់ដល់រាងកាយផង។ ការញ៉ាំតែបៃតងនឹងជួយបង្កើនមុខងារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។ តែបើអ្នករាកវិញ វានឹងធ្វើឲ្យរាកកាន់តែខ្លាំង ដូច្នេះកុំញ៉ាំតែបៃតងពេលកំពុងតែរាកអី។ ញ៉ាំអាហារសម្បូរសារធាតុអង់ទីអុកស៊ីដង់ អាហារដែលផ្ទុកទៅដោយអង់ទីអុកស៊ីដង់អាចជួយបង្កើនមុខងារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងធ្វើឲ្យរាងកាយកាន់តែងាយស្រួលប្រឆាំងនឹងការបង្ករោគបាន។ អាហារដែលអ្នកគួរតែញ៉ាំនោះគួរតែជា បឺរីពណ៌ខៀវ ប៉េងប៉ោះ និងផ្លែឈើផ្សេងៗទៀតដែលមានពណ៌ចាស់ៗ។ បន្លែក៏ល្អដែរជាពិសេសម្ទេសប្លោក។ ចូរពាក់ស្រោមជើងសើម វិធីសាស្ត្រមួយនេះនឹងជួយបញ្ចុះកម្តៅរាងកាយបាន។ ចូរពាក់ស្រោមជើងស្តើងដែលជ្រលួកនឹងទឹកក្តៅឧណ្ហៗ។ ចូរពាក់ស្រោមជើងនេះនៅជើងទាំងសងខាង និងក្នុងពេលគេង។ ការធ្វើបែបនេះ វានឹងជំរុញដល់ឈាម និងទឹករងៃធ្វើចរាចរណ៍ក្នុងរាងកាយកាន់តែល្អ ព្រមទាំងភ្ញោចដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំទៀត។ អ្នកអាចធ្វើបែបនេះ ៥ ទៅ ៦យប់បាន។ បន្ទាប់មក សម្រាករយៈពេល ២យប់សិនចាំបន្តទៀត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការផ្សំចូលគ្នានៃការក្តៅខ្លួន និងឈឺខ្លួនច្រើនតែបង្កឡើងដោយការបង្ករោគដោយបាក់តេរី ឬវីរុស ហើយភាគច្រើនជាវីរុសជំងឺផ្តាសាយតែម្តង។ ការបង្ករោគនៅពោះវៀន រលាកសួត និងផ្លូវទឹកម៉ូត្រក៏មានអាការៈក្តៅខ្លួន និងឈឺខ្លួនដែរ។ការបង្ករោគដោយបាក់តេរីអាចព្យាបាលបានដោយថ្នាំផ្សះ ប៉ុន្តែបើវីរុសវិញ ច្រើនតែជាវិញដោយខ្លួនឯង។ យ៉ាងណាមិញ មិនខ្វល់ថា ភាពមិនស្រួលខ្លួននេះព្យាបាលដោយរបៀបណាឡើយ តែបើសិនជាអ្នកប្រើរបៀបរស់នៅដូចខាងក្រោមនេះ វានឹងជួយបញ្ចុះកម្តៅ និងបន្ថយការឈឺចាប់បានកាន់តែលឿនផង។
អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍សិង្ហបុរី បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុតនៅលើពិភពលោក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅរសៀលថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា យន្តហោះ Boeing 777-300ER របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយនេះ ត្រូវចុះចតជាបន្ទាន់នៅទីក្រុងបាងកកដោយសារខ្យល់ព្យុះបោកបក់ខ្លាំង។ ឧបទ្ទវហេតុនេះបានធ្វើឲ្យមនុស្សរាប់សិបនាក់រងរបួស និងយ៉ាងហោចណាស់មនុស្សម្នាក់បានស្លាប់។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ភ្លាមៗនៅពេលដែលពួកគេជួបប្រទះខ្យល់កន្រ្តាក់នៅលើអាកាស បុគ្គលិកជើងហោះហើរលេខ SQ321 ភ្លាមៗបានប្រាប់អ្នកដំណើរឱ្យរឹតបន្តឹងខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ។ ទិន្នន័យពី Flightradar24 បង្ហាញថា ជើងហោះហើរពីទីក្រុងឡុងដ៍ ទៅកាន់សិង្ហបុរី បានជួបប្រទះខ្យល់កន្រ្តាក់យ៉ាងខ្លាំងអស់រយៈពេលជាង១នាទី ខណៈកំពុងហោះហើរលើប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងរយៈកម្ពស់ ១១៣០០ម៉ែត្រ ដែលបណ្តាលឱ្យយន្តហោះញ័រឡើងលើ ចុះក្រោមជាច្រើនដង។ រូបភាព ៖ Standard សេវាកម្មព្យាករណ៍អាកាសធាតុ AccuWeather បាននិយាយថា ទិន្នន័យផ្កាយរណប និងផ្លេកបន្ទោរបង្ហាញពីព្យុះផ្គររន្ទះនៅជិតផ្លូវហោះហើរ ដែលអាចទុកពេលឱ្យអ្នកបើកយន្តហោះមានប្រតិកម្មតិចតួច។ នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Singapore Airlines លោក Goh Choon Phong បានប្រកាសថា យន្តហោះបានជួបប្រទះខ្យល់ព្យុះខ្លាំង និងមិននឹកស្មានដល់។ «ការរំខាននៅលើផ្ទៃមេឃស្រឡះគឺមើលមិនឃើញ ហើយស្ទើរតែមិនអាចរកឃើញជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្ន។ ដូច្នេះវាកាន់តែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកដំណើរក្នុងការពាក់ខ្សែក្រវាត់គ្រប់ពេលដែលពួកគេអង្គុយ។ វាជាបញ្ហានៃជីវិត និងការស្លាប់»។ លោកស្រី Sara Nelson ប្រធានសមាគមអ្នកបម្រើលើយន្តហោះអន្តរជាតិ CWA បាននិយាយបែបនេះ។ សមាគមអ្នកបើកយន្តហោះ Airline (ALPA) ដែលតំណាងឱ្យអ្នកបើកយន្តហោះជាង ៧៧០០០នាក់នៅក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ៤១របស់អាម៉េរិក និងកាណាដា បានឲ្យដឹងដែរថា មធ្យោបាយសុវត្ថិភាពបំផុតសម្រាប់អ្នកដំណើរដើម្បីការពារខ្លួនគឺត្រូវប្រាកដថាខ្សែក្រវាត់សុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេត្រូវបានរឹតបន្តឹងគ្រប់ពេលវេលា។ ការសិក្សាឆ្នាំ២០២១ ដោយក្រុមប្រឹក្សាសុវត្ថិភាពដឹកជញ្ជូនជាតិអាម៉េរិក បាននិយាយថា គ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងភាពខ្យល់កន្រ្ទាក់ គឺជាប្រភេទគ្រោះថ្នាក់ទូទៅបំផុត។ ថ្មីៗនេះ នៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ យន្តហោះ Boeing BA.N 787 ដំណើរការដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ LATAM ស្រាប់តែជួបបញ្ហាស្រដៀងគ្នានេះនៅពាក់កណ្តាលជើងហោះហើរ បណ្តាលឲ្យមនុស្សជាង ៥០នាក់រងរបួស៕	ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍សិង្ហបុរីត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុត ដោយសារកំណត់ត្រាក្រុមហ៊ុននេះមិនដែលមានគ្រោះថ្នាក់ធំណាមួយនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះទេ។ ដូច្នេះហើយ គ្រោះថ្នាក់នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា បានបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលដល់មនុស្សភាគច្រើន។
១. សូកូឡា ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយកម្ចាត់រ៉ាឌីកាល់សេរីនិងលើកកម្ពស់អារម្មណ៍ល្អប្រសើរឡើងវិញពីភាពស្ត្រេស។ ២. ផ្លែបឺរ ជាតិខ្លាញ់សុខភាពល្អក្នុងផ្លែបឺរអាចជួយបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទបានយ៉ាងប្រសើរ។ នេះក៏ព្រោះតែជាតិខ្លាញ់សុខភាពល្អផ្ដល់នូវកាឡូរី ហើយក្នុងពេលជាមួយគ្នាជួយសម្រួលចរន្តឈាមពេញរាងកាយរួមបញ្ចូលទាំងចរន្តឈាមដែលហូរទៅប្រដាប់ភេទរបស់អ្នក។ ៣. អយស្ទ័រ បរិមាណនៃជាតិស័ង្កសីក្នុងអយស្ទ័រជួយរាងកាយផលិតអ័រម៉ូនតេស្តូស្តេរ៉ូនដែលមានតួនាទីគ្រប់គ្រងពង្រឹងដំណើរការមុខងារផ្លូវភេទរបស់បុរសនិងស្ត្រី។ ចំពោះបុរសការទទួលទានអយស្ទ័រជួយបង្កើនដល់បរិមាណនៃមេជីវិតឈ្មោល និងសមត្ថភាពនៃការហែល។ រីឯស្ត្រីវិញជាតិស័ង្កសីជួយដល់អូវែធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងអ័រម៉ូន estrogen អ័រម៉ូន progesterone និងអ័រម៉ូន testosterone។ ៤. គ្រាប់ល្ពៅ ក៏ជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃជាតិស័ង្កសី ព្រមទាំងប្រូតេអ៊ីន ជាតិដែក ប៉ូតាស្យូម និងផូស្វ័រដែលសុទ្ធតែមានប្រសិទ្ធភាពបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ៥. ឪឡឹក ជាតិសសៃក្នុងផ្លែឪឡឹកជួយសម្រួលចរន្តឈាមហូរដែលជាអ្វីមួយចាំបាច់សម្រាប់ចំណង់ផ្លូវភេទ។ លើសពីនេះទៅទៀតផ្លែឈើនេះក៏មានផ្ទុកអាមីណូអាស៊ីត L-citruline ដែលពង្រឹកសសៃឈាមក្នុងប្រដាប់ភេទ។ ៦. ទំពាំងបារាំង សារធាតុ Folate ក្នុងទំពាំងបារាំង គឺចាំបាច់សម្រាប់ការផលិតសមាសធាតុ histamine ជួយសម្រួលសសៃឈាម។ ការរួមបញ្ចូលទំពាំងបារាំងក្នុងរបបអាហារ គឺផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ណាស់ចំពោះបុរសដែលប្រដាប់ភេទមិនងាយឡើងរឹង។ ៧. ខ្ទឹមស សារធាតុ allicin នៃខ្ទឹមសជួយបង្វែរលំហូរឈាមលំហូរឈាមទៅកាន់សរីរាង្គផ្លូវភេទងាយនឹងរំញោចដាស់អារម្មណ៍ផ្លូវភេទរបស់អ្នក។ ការទទួលទានខ្ទឹមសឆៅឬឆ្អិនជាប្រចាំ គឺល្អសម្រាប់សុខភាពរាងកាយ រួមទាំងសុខភាពផ្លូវភេទផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ចំណង់ផ្លូវភេទថយចុះច្រើនតែបណ្ដាលមកពីភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ការគ្មានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង ការជក់បារី គេងមិនគ្រប់គ្រាន់ និងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាចំណង់ផ្លូវភេទខ្លួនកំពុងធ្លាក់ចុះ ចូរប្រយ័ត្នចំពោះអ្វីដែលអ្នកទទួលទាន។ ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារមួយចំនួនដែលជួយបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទឡើងវិញ ៖
កាលពីខែកក្កដា ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី១៦ FIFA ធ្លាប់ប្រកាសថាខ្លួនបានលក់សំបុត្រ World Cup 2022 បានជាង ១,៥លានសំបុត្រសម្រាប់អំឡុងពេលការលក់លើកដំបូង។ សំបុត្រដែលត្រូវបានអ្នកទស្សនាទិញច្រើនជាងគេសម្រាប់ការប្រកួតក្នុងវគ្គចែកពូលមានដូចជា ជំនួប កាមេរូន ប៉ះ ប្រេស៊ីល, ប្រេស៊ីល ប៉ះ ស៊ែប៊ី, ព័រទុយហ្គាល់ ប៉ះ អ៊ុយរូហ្គាយ, កូស្តារីកា ប៉ះ អាល្លឺម៉ង់ និងអូស្ត្រាលី ប៉ះ ដាណឺម៉ាក។ បើតាម FIFA ការលក់សំបុត្រព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 តាមគេហទំព័រផ្លូវការ World Cup ប្រទេសកាតាជំហានចុងក្រោយ នឹងប្រកាសនាចុងខែកញ្ញានេះ ហើយការលក់សំបុត្រដោយផ្ទាល់ សម្រាប់អ្នកគាំទ្រដែលមិនទាន់បានទិញលើគេហទំព័រ នឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងឌូហា។ «អ្នកគាំទ្ររស់នៅក្នុងប្រទេសកាតា, អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត, អាម៉េរិក, ម៉ិកស៊ិក, អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម, អង់គ្លេស, អាហ្សង់ទីន, ប្រេស៊ីល, វែលស៍ និង អូទ្រីស គឺជាក្រុមប្រទេសដែលបានទិញសំបុត្រក្នុងបរិមាណច្រើនបំផុតមកដល់ពេលនេះ។»។ FIFA បានប្រកាសបែបនេះ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup នៅកាតា នឹងលើកដំបូងក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ដែលជាការប្រកួតរបស់ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ និងការប្រារព្ធកម្មវិធីបើក ហើយការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ៕	មកដល់ពេលនេះ អ្នករៀបចំកម្មវិធី World Cup 2022 នៅកាតា បានលក់សំបុត្រដាច់អស់ជាង ២,៤៥លានសំបុត្រហើយ សម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកចុងឆ្នាំ ២០២២។ នេះបើតាមសហព័ន្ធបាល់ទាត់ពិភពលោក (FIFA) នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា។
ជំនួបរវាង Tyson និង Roy Jones នេះ ត្រូវបានគណៈកម្មការរៀបចំកីឡាប្រដាល់នៃរដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា សហរដ្ឋអាចមេរិកសម្រេចឲ្យការប្រកួតនេះមានចំនួន ៨ទឹក និងចាក់ផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ដោយមានការបង់ប្រាក់។ Tyson ដែលសព្វថ្ងៃឈានចូលដល់វ័យ ៥៤ ឆ្នាំ ធ្លាប់ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីពិភពប្រដាល់កាលពីខែឧសភាពកន្លងទៅបន្ទាប់ពីរូបគាត់បោះពាក្យថា គ្រោងនឹងពាក់ស្រោមដៃប្រដាល់ឡើងវិញសម្រាប់យុទ្ធនាការសប្បុរសធម៌មួយដើម្បីរៃអង្គាសប្រាក់។ ខ្សែវីដេអូថ្មីបំផុតដែលបានបង្ហោះនោះ Tyson បានស្រែកខ្លាំងៗអំឡុងពេលហ្វឹកហាត់ដើម្បីបង្ហាញពីថាមពលដ៏សាហាវដែលមើលទៅគួរឲ្យខ្លាចបំផុត។ អតីតកីឡាករប្រដាល់សញ្ជាតិអាមេរិក បានក្លាយជាអ្នកប្រដាល់ទម្ងន់ធ្ងន់វ័យក្មេងដំបូងគេត្រឹមវ័យ២០ឆ្នាំ ដោយអាចក្តោបបានខ្សែក្រវាត់ពិភពលោក WBA, WBC និង IBF។ Tyson បង្ហាញខ្លួនលើសង្វៀនចុងក្រោយក្នុងអាជីពនៅឆ្នាំ ២០០៥ នៅពេលចាញ់កីឡាករអៀរឡង់ Kevin McBride ដោយសន្លប់ក្នុងទឹកទី ៦។ ប្រវត្តិប្រកួតចំនួន៥៨ដងរបស់ Mike Tyson គឺឈ្នះ៥០ដង ចាញ់៦ និងមិនមានការប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការ២លើក។ ចំណែកដៃគូ Tyson ដែលជាមិត្តរួមជាតិអាមេរិក Roy Jones សព្វថ្ងៃក៏បានប្រកាសចូលនិវត្តន៍ពីអាជីពកីឡាប្រដាល់នេះហើយដែរ។ អតីតម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ពិភពលោក៤ស្ថាប័នផ្សេងគ្នា វ័យ៥១ឆ្នាំរូបនេះបញ្ចប់អាជីពរបស់ខ្លួន ក្រោយផ្តួលកីឡាករ Scott Sigmon នាខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨។ Jones ដែលមានប្រវត្តិប្រកួត៧៥ដង ឈ្នះ៦៦ដង ចាញ់៩ដង ផ្តួលដៃគូឲ្យសន្លប់៤៧លើក ធ្លាប់ដណ្តើមបានខ្សែក្រវាត់ពិភពលោកលើប្រភេទទម្ងន់ Middleweight, Super-Middleweight, Light-Heavyweight និង Heavyweight អំឡុងពេលប្រកបអាជីពប្រដាល់នេះរយៈពេល៣០ឆ្នាំ៕	Mike Tyson អតីតម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ទម្ងន់ធ្ងន់ពិភពលោក វិលចូលសង្វៀនប្រដាល់វិញហើយ ដោយត្រូវប៉ះអតីតម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់៤ស្ថាប័ន Roy Jones Jr. នាការប្រកួតដើម្បីសប្បុរសធម៌មួយនៅទឹកដីអាមេរិក។ ជំនួបនេះ គ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា នៅទីក្រុង Los Angeles។
ម៉ាស់ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាកំពុងប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយការពារខ្លួនពីការឆ្លងកូវីដ-១៩ កំពុងតែធ្វើឲ្យមានការប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវិតសត្វ ទាំងសត្វស្លាប និងជីវិតសត្វក្នុងទឹកផងដែរ។ ជារឿយៗ ម៉ាស់ត្រូវរកឃើញនៅជាប់ជើង ឬស្លាបសត្វដែលងាប់ ឬពេលខ្លះត្រូវបានជួយទាន់ពេលវេលា។ ខណៈជួយមនុស្សក្នុងការការពារខ្លួនទល់នឹងជំងឺរលាកសួតកូវីដ-១៩ ម៉ាស់ ក៏ក្លាយជាបន្ទុកសម្រាប់ភាវៈមានជីវិតឯទៀត។ ការបោះចោលម៉ាស់ពាសវាលពាសកាលបន្ទាប់ពីប្រើរួច កំពុងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ជីវចម្រុះទាំងលើគោក និងក្នុងទឹក។ ចាប់តាំងពីបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ជុំវិញពិភពលោក ផ្តើមនាំគ្នាប្រើប្រាស់ម៉ាស់នៅតាមទីសាធារណៈ ដើម្បីកាត់បន្ថយការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ មក ម៉ាស់ដែលប្រើតែម្ដង ត្រូវបានប្រទះឃើញពាសវាលពាសកាល ទាំងនៅតាមផ្លូវ ក្នុងទឹក និងតាមឆ្នេរសមុទ្រជាដើម។ ម៉ាស់ ដែលជាសារធាតុប្លាស្ទិក ត្រូវការពេលរាប់រយឆ្នាំដើម្បីបាត់ពីផែនដី។ «សារធាតុប្លាស្ទិកដែលនៅក្នុងម៉ាស់ មិនងាយនឹងរលាយឡើយ ហើយនៅពេលយើងបោះវាចោល វាបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ក៏ដូចជាជីវិតសត្វដែលរស់នៅ រួមលោកជាមួយយើង»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក Ashley Fruno ប្រធានសមាគមន៍ការពារសត្វ PETA ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារពត៌មាន AFP ។ ផលប៉ះពាល់របស់ម៉ាស់លើជីវិតសត្វ ត្រូវបានកត់ត្រាកាន់តែញឹកញាប់ឡើងៗ នៅជុំវិញពិភពលោក។ នៅម៉ាឡេស៊ី សត្វស្វា Macaques ត្រូវប្រទះឃើញកំពុងទំពារខ្សែម៉ាស់ ដែលមនុស្សបោះចោល នៅលើភ្នំមួយក្រៅរដ្ឋធានីកូឡាឡាំពួ។ វាអាចទុកជាគ្រោះថ្នាក់មួយធ្ងន់ធ្ងរ សម្រាប់សត្វស្វាប្រភេទនេះ ដែលកំពុងតែជិតផុតពូជ។ ចំណែកឯនៅទីក្រុង Chelmsford នៃចក្រភពអង់គ្លេសវិញ សត្វរំពេមួយក្បាល ត្រូវជួយសង្គ្រោះ ដោយជើងរបស់វាជំពាក់ជាមួយម៉ាស់កញ្ចាស់មួយ។ ជើងរបស់វាឡើងហើម និងមានរបួសដែលទំនងជាជាប់ម៉ាស់យូរថ្ងៃមកហើយ។ មិនត្រឹមលើគោកឡើយ ជីវៈចម្រុះក្នុងទឹក ក៏រងការគំរាមខ្លាំងដែរ។ បើ AFP ការប៉ះពាល់ដ៏ខ្លាំងអាចកើតឡើងក្នុងទឹក ដោយសារកាលពីឆ្នាំ២០២០ ម៉ាស់ និងសម្លៀកបំពាក់ការពារច្រើនជាង ១,៥ពាន់លាន ហូរចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រ ដែលបង្កឲ្យមានការបំពុលទឹកយ៉ាងខ្លាំង ហើយជីវិតក្រោមសមុទ្រក៏ជួបហានិភ័យដែរ។ កន្លងមក ក្រុមអ្នកអភិរក្សនៅប្រេស៊ីលបានរកឃើញម៉ាស់មួយ នៅក្នុងក្រពះរបស់សត្វភេនឃ្វីន ខណៈត្រី pufferfish ក៏បានងាប់ដោយជាប់ក្នុងម៉ាស់នៅឆ្នេរ Miami នៅអាមេរិក។ ចំណែកក្រុមអ្នកធ្វើយុទ្ធនាការ Operation Mer Propre របស់បារាំង បានប្រទះឃើញក្តាមងាប់ដោយជាប់នៅក្នុងម៉ាស់ នៅបឹងទឹកប្រៃមួយ ក្បែរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ កាលពីខែកញ្ញាកន្លងទៅដែរ។ តាមពិតទៅ ដំណោះស្រាយក្នុងការកាត់បន្ថយម៉ាស់ ក៏មានដែរដូចជាការប្រើម៉ាស់ដែលអាចប្រើច្រើនដង និងការទុកដាក់ឲ្យមានរបៀបរៀបរយ។ ប៉ុន្តែភាគច្រើន មនុស្សនៅតែជ្រើសប្រើម៉ាស់ ដែលពាក់បានតែមួយដង ធ្វើឲ្យកាកសំណល់ម៉ាស់ មានកាន់តែច្រើនឡើងរាល់ថ្ងៃ។ យុទ្ធនាការជំរុញឲ្យការទុកដាក់ម៉ាស់មានរបៀប ក្រោយប្រើរួច ឬក៏ផ្ដាច់ខ្សែម៉ាស់ ត្រូវបានធ្វើជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ លើសពីនេះ ក្រុមអភិរក្ស ក៏បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឲ្យបង្កើនការផាកពិន័យ ចំពោះការទុកដាក់សំរាមមិនត្រឹមត្រូវ ហើយលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រើប្រាស់ម៉ាស់ដែលអាចបោកសម្អាតបាន ដើម្បីប្រើបានច្រើនដង៕	ដោយ ៖ឈួន ឈីវអ៊ីង
នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសនាកម្មវិធី Reuters Next លោក ចាស្ទីន ទ្រូដូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា បានលើកឡើងថា កាណាដា មានការសម្របខ្លួនខ្ពស់ ពោលគឺមិនត្រឹមតែជាមួយអាមេរិកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តនៅជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីតតាំងនឹងការទូតចាប់បង្ខំ ដែលចិនកាន់តែប្រើប្រាស់ខ្លាំងឡើង។ «យើងត្រូវតែក្រោកឈរទាំងអស់គ្នា ដោយសារយើងមិនដឹងប្រជាជនរបស់ប្រទេសណា នឹងត្រូវចិនចាប់ នាពេលខាងមុខទេ»។ លោក ទ្រូដូ បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយទំនងចង់សំដៅការដែលចិនបចាប់ខ្លួនបុរសជនជាតិកាណាដាពីររូប នៅចុងឆ្នាំ២០១៨ ។ ការចាប់ខ្លួនបុរសពីររូបនេះ ត្រូវបានកាណាដា ចាត់ទុកជាទង្វើសងសឹករបស់ចិនក្រោយយកាណាដា បានចាប់ខ្លួន ប្រធានហិរញ្ញវត្ថុ លោកស្រី Meng Wanzhou តាមដីការចាប់ខ្លួនរបស់អាមេរិក។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ពេលនេះ លោក Meng Wanzhou កូនស្រីរបស់ប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Huawei ត្រូវបានឃុំខ្លួននៅក្នុងផ្ទះ នៅក្នុងក្រុង Vancouver ប្រទេសកាណាដា។ ការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាដាណា ធ្វើឡើងស្របពេលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បើកផ្លូវកាន់តែធំឲ្យកាណាដាអាចទំនាក់ទំនងជាមួយបុរសទាំងពីររូបនោះ។ កន្លងទៅ លោកស្រី Syrine Khoury អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកាណាដា បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលបានធ្វើព្រមព្រៀងជាមួយចិនរួចហើយ ដែលពាក់ព័ន្ធក្រុមគ្រួសារ និងទំនាក់ទំនងជាមួយបុរសត្រូវឃុំខ្លួនទាំងពីរ។ ប្រភពជិតស្និទ្ធនឹងករណីចាប់ខ្លួនបុរសទាំងនោះ បានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយចិនលើការទាក់ទងជាមួយជនជាតិកាណាដា បានស្តារឡើងវិញតាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ ឯណោះ។ អ្នកទាំងពីររូប ក៏បាននិយាយទូរសព្ទជាមួយក្រុមគ្រួសារផងដែរ។ ចំណែកភាគីកាណាដាវិញ រដ្ឋាភិបាល ក៏បានអនុញ្ញាតឲ្យគ្រួសាររបស់លោកស្រី Meng ចូលជួបផងដែរ ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមការវិធានរឹតបន្តឹង ដើម្បីទប់ស្កាត់កូវីដ-១៩។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យរបស់រដ្ឋមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ បានបដិសេធ សុំមិនបញ្ចេញចម្លើយអ្វីទាំងអស់ ដែលថាតើ ការអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមគ្រួសារលោកស្រី Meng ចូលជួបនោះ មានទាក់ទិននឹងការស្តារការទាក់ទងជាមួយបុរសត្រូវឃុំទាំងពីរដែរឬយ៉ាងណា។ សូមបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងចិន និងកាណាដា បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីករណីចាប់ខ្លួនប្រធានហិរញ្ញវត្ថុ Huawei នេះ។ កាណាដា និងចិន តែងតែប៉ះសម្តីគ្នាជាញឹកញាប់ ហើយឈានទៅដល់ចិន ហាមឃាត់ការនាំចូលផលិតផលរបស់កាណាដាមួយចំនួន ថែមទៀត៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក ចាស្ទីន ទ្រូដូ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា បានជំរុញឲ្យប្រជាជាតិនៅជុំវិញពិភពលោក រួបរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងការឃុំខ្លួនជនបរទេសពីសំណាក់ចិន។ លោក ទ្រូដូ ព្រមានប្រទេសទាំងអស់ សុទ្ធតែអាចរងគ្រោះដោយសារទង្វើរបស់ចិនដែរ។
«អ្វីដែលខ្ញុំរំភើបខ្លាំង គឺជនជាតិនៃប្រទេសអ៊ីតាលី យល់ព្រមឱ្យអ្នកដើរម៉ូតរបស់ខ្ញុំ ដើរចុះពីលើឆាក។ ដោយសារ Designer ទាំងអស់ គេឱ្យដើរពីក្រោមឆាក។ ប៉ុន្តែខ្ញុំថាអត់! ដោយសារតែម៉ូតរបស់ខ្ញុំ ដកស្រង់ចេញពី ស្ត្រីភាពជាអ្នកដឹកនាំ ហើយបានដកស្រង់ចេញពីអប្សរាអង្គរ។ ពាក្យថាអប្សរាគឺទេពអប្សរ គឺយាងចុះពីឋានសួគ៌ ដូច្នេះមិនអាចឡើងពីក្រោមឆាកបានទេ»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក ម៉ែន សីហា ហៅ Oliva Kong ប្រាប់មូលហេតុទៅកាន់អ្នករៀបចំកម្មវិធី Milan Fashion Week ដើម្បីឱ្យការដើរម៉ូត សមនឹងតម្លៃគំនិតច្នៃប្រឌិត។ ទោះជាយ៉ាងណា មុនពេលដើរបង្ហាញម៉ូត បុរសមកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ ម៉ែន សីហា ហៅ Oliva Kong បានតវ៉ាជាមួយអ្នករៀបចំកម្មវិធី Milan Fashion Week ដើម្បីឱ្យអ្នកដើរម៉ូតរបស់លោកទាំងអស់ ដើរចុះពីលើឆាកមកក្រោមវិញ។ ការស្នើសុំបែបនេះ បញ្ច្រស់ពីការរៀបចំខាងដើម ដ្បិតអីអ្នកដើរម៉ូតទាំងអស់ គេតម្រូវឱ្យដើរបង្ហាញសម្លៀកបំពាក់របស់ខ្លួន ពីក្រោមឆាកទៅ។ សូមទស្សនាវីដេអូបទសម្ភាស រវាងកញ្ញា ប៉ូ សាគុន និងលោក ម៉ែន សីហា ហៅ Oliva Kong ដោយមេត្រីភាព៖ ក្រោយស្ដាប់ការបកស្រាយ អ្នករៀបចំកម្មវិធី Milan Fashion Week បានយល់ព្រមតាមសំណើររបស់ បេក្ខភាពពីកម្ពុជា។ ហើយលោកពន្យល់ដូច្នេះ៖«ការដើរម៉ូតហ្នឹង មាន១៦ប្រទេសចូលរួម ដូច្នេះមានន័យថា មានអ្នកច្នៃម៉ូត១៦នាក់។ គេឱ្យអ្នកដើរម៉ូតទាំង១៦ប្រទេសហ្នឹង ដើរពីក្រោមឡើងមកលើឆាក។ ប៉ុន្តែខ្ញុំថាអត់ ដោយសារតែម៉ូតរបស់ខ្ញុំ ដកស្រង់ចេញពី ស្ត្រីភាពជាអ្នកដឹកនាំ ហើយបានដកស្រង់ចេញពីអប្សរាអង្គរ។ ពាក្យថាអប្សរាគឺទេពអប្សរ គឺយាងចុះពីឋានសួគ៌ ដូច្នេះមិនអាចឡើងពីក្រោមឆាកបានទេ»។ លោក ម៉ែន សីហា ហៅ Oliva Kong សូមបញ្ជាក់ថា ការដើរម៉ូតក្នុងកម្មវិធី Milan Fashion Week នៅប្រទេសអ៊ីតាលី កាលពីអំឡុងខែកញ្ញាកន្លងទៅ មាន១៦ប្រទេស ហើយមានតែកម្ពុជាមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានពាន គឺពាន Top Fashion Designer។ ឈុតសម្លៀកបំពាក់របស់លោក ម៉ែន សីហា ហៅ Oliva kong មានឈ្មោះថា ស្រ្តីភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដែលមាន២០ឈុត។ ឈុតទាំងនោះ ១០ឈុតបែបសម័យសុទ្ធ និង១០ឈុតទៀត បែបសហសម័យ ដែលបញ្ចូលក្បាច់ពីប្រាសាទអង្គរវត្ត និងការប៉ាក់ឌិនបែបបុរាណខ្មែរ។ ម៉ូតសក់អប្សរាចំនួន១០ម៉ូត បានស្រង់ពីប្រាសាទអង្គរវត្ត ដើម្បីដាក់បញ្ចូល ជាមួយឈុតសម្លៀកបំពាក់ទាំងនោះ។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យឈុតរបស់លោក សីហា លេចធ្លោខ្លាំងក្នុងក្រសែភ្នែកជនបរទេស ពិសេសគណៈកម្មការ គឺម៉ូតសក់អប្សរា និងការប៉ាក់ឌិនដោយដៃ បង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ម៉ែន សីហា ហៅ Oliva Kong បានឈ្នះពាន Top Fashion Designer ពីកម្មវិធី Milan Fashion Week នៅប្រទេសអ៊ីតាលី កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ។ លោក Oliva Kong ឈ្នះពានបង្ហាញម៉ូតនៅអ៊ីតាលី ដោយសាររចនាម៉ូត ចេញពីអប្សរាអង្គរ។
ជាពាក្យប្រៀប «ដល់ក» មានន័យថា ឆ្អែតចិត្តខ្លាំង, ហួសចិត្ត : ស៊ីឆ្អែតដល់ក ផឹកស៊ីដល់ក។ ន័យមួយទៀតសម្រាប់ថ្នាក់ពាក្យជាគុណសព្ទ និងកិរិយាសព្ទ «ដល់ក» សំដៅលើការប្រៀបធៀបលក្ខណៈអ្វីមួយឱ្យដល់កម្រិតកំពូល, មែនទែន, ខ្លាំងណាស់: នាងស្អាតដល់ក; ត្រជាក់ដល់ក៕	«ដល់ក» ជាគុណកិរិយាផង និងជាកិរិយាសព្ទផង ដែលមានន័យថា ដែលបរិភោគអ្វីមួយហួសកម្រិត លេបលែងទៅរួចទៀត។ នេះបើតាមវចនានុក្រមខ្មែរ២០២២របស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ គួរកត់សម្គាល់ថា ចាប់ពីជំងឺកូវីដ-១៩ បានរាលដាលនៅកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់រេលវេ ដែលគ្រប់គ្រងការជិះអយស្ម័យយានទូទាំងប្រទេស បានផ្អាកការជិះរថភ្លើង លើខ្សែទាំង២សម្រាប់អ្នកដំណើរ ម្តងជាពីរដង។ បើតាមលោកស្រី សក់ វណ្ណនី ប្រធានគ្រប់គ្រងខ្សែអ្នកដំណើរ ការដឹកអ្នកដំណើរ នឹងបើកវិញ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ កម្ពុជា មានផ្លូវរថភ្លើងចំនួន២ខ្សែ គឺខ្សែភាគខាងជើង និងខ្សែភាគខាងត្បូង ដែលមានប្រវែងសរុប ៦៥០គីឡូម៉ែត្រ។ ខ្សែភាគខាងជើង ពីរាជធានីភ្នំពេញ ទៅក្រុងប៉ោយប៉ែត មានប្រវែងសរុប ៣៨៦គីឡូម៉ែត្រ និងបានចាប់បើកដំណើរការទាំងស្រុងឡើងវិញ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ ចំណែកខ្សែភាគខាងត្បូង ពីភ្នំពេញ ទៅខេត្តព្រះសីហនុ មានប្រវែង ២៦៤គីឡូម៉ែត្រ និងបានបើកឱ្យដំណើរការឡើងវិញ នាខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦។ តាមពិត ខ្សែរថភ្លើងដំបូងបង្អស់ ត្រូវបានបើកឆ្នាំ១៨៩៥។ វាចេញពីកំពង់ផែមាត់ពាម ទៅដល់ក្រុងសៀមរាប។ ដោយឡែក មិនសល់អ្វីសោះពីផ្លូវដែក៨គីឡូម៉ែត្រនោះ។ ឆ្នាំ២០១៧ ក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់រេលវេ ទទួលបាននូវសម្បទានរយៈពេល៣០ឆ្នាំ លើការដឹកជញ្ជូនតាមរថភ្លើងក្នុងប្រទេស។ នៅពេលដែលរ៉ូយ៉ាល់រេលវេ នឹងបើកខ្សែអ្នកដំណើរវិញ អតិថិជនអាចទិញសំបុត្របានតាមគេហទំព័រ ដែលមានអាសយដ្ឋាន http://royal-railway.com៕ អត្ថបទទាក់ទង Mercedes ប្រភេទW108 នៅក្នុងចំណោមឡានបុរាណ៩គ្រឿង ដែលគេដាក់លក់នៅសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី	នៅស្ថានីយអាយស្ម័យានភ្នំពេញ មានក្បាលរថយន្តភ្លើងចំណាស់ចំនួន២ ដែលត្រូវបានគេទុកចោ ដោយសារតែវាខូចប្រើលែងកើត។ ដ្បិតប្រើការមិនបាន តែក្បាលរថភ្លើងចំណាស់នេះ ក៏ជាផ្នែកមួយដែលគួរជាទីចាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកដំណើរទូទៅដែរ។
ខេត្តចំនួន៣ ដែលក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចឲ្យបង្កើតការិយាល័យនេះ រួមមាន ខេត្តព្រះសីហនុ សៀមរាប និងស្វាយរៀង។ ខេត្តទាំង៣នេះ កំពុងរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បីដំណើរការអនុវត្តការងារនាពេលខាមុខ ខណៈដែលអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិរាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបចំការិយាល័យនេះរួចរាល់ហើយ។ ថ្លែងក្នុងពិធីផ្ទេរតំណែងឲ្យអភិបាលខេត្តសៀមរាបថ្មីនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ធ្នូនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំឲ្យបង្កើតនៅតាមស្នងការដ្ឋាន បង្កើតការិយាល័យមួយនៃស្នងការដ្ឋាន៤កន្លែង គឺការិយាល័យប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា ។ហើយនៅក្រសួងអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិមានហើយ ប៉ុន្ដែខេត្ត៣ផ្សេងទៀតឲ្យបង្កើតនៅខេត្តសៀមរាប ព្រះសីហនុ និងស្វាយរៀង បង្កើតប៉ុណ្ណឹងសិន ហើយថ្ងៃក្រោយយើងនឹងបង្កើតទូទាំងប្រទេស»។ សូមស្តាប់ប្រសាសន៍រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ៖ មូលហេតុដែលសម្ដេច ស ខេង សម្រេចឲ្យមានការបង្កើតការិយាល័យប្រយុទ្ធប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា នៅតាមស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិតាមខេត្តនេះ គឺដោយសារតែបញ្ហាចាប់ជំរិត តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត កំពុងមានការរីករាលដាលខ្លាំង នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងនៅពិភពលោក។ បើតាមសម្ដេច ស ខេង ជនល្មើសចាប់ជំរិតនេះ ភាគច្រើនជាជនជាតិចិន ដែលមកស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈរូបភាពជាភ្ញៀវទេសចរ ។«ពេលមកកម្ពុជាជាភ្ញៀវទេសចរទេ ដំបូង ដល់រួចហើយយើងឲ្យនៅ៣០ថ្ងៃ រួចហើយសុំពន្យាពេល(ស្នាក់នៅ)អ៊ីចឹងទៅ តែធាតុពិតមក ដើម្បីកសាងមូលដ្ឋាន ចាប់ជំរិតតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនេះ។ អាហ្នឹងសុទ្ធតែជើងអ្នកលេងខ្លាំងណាស់ ទើបអាចចាប់ជំរិតបាន ព្រោះអ្នកនោះមានបណ្ដាញនៅស្រុកចិន ដែលអែបអ្នកមានលុយនៅស្រុកចិន ហើយបញ្ជូន(ព័ត៌មាន) ឲ្យចិនរស់នៅកម្ពុជា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ កម្ពុជាបានបញ្ជូនជនជាតិចិនខុសច្បាប់២៣២នាក់ ក្នុងនោះស្រី៣៨នាក់ ទៅប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួនវិញ ក្រោយពីរកឃើញថាជនជាតិទាំងនោះ បានជាប់ពាក់ព័ន្ធបទល្មើសឆរបោក គំរាមគំហែង ជំរិតទារប្រាក់ តាមប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ (VOIP)។ ជនជាតិចិនទាំងនោះ ជាក្រុមដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសក្នុងទឹកដីខេត្តតាកែវ ហើយត្រូវបានបង្ក្រាបកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨។ នាយកដ្ឋានស៊ើបអង្កេត និងអនុវត្តនីតិវិធី នៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ នាយកដ្ឋានប្រឆាំងភេរវកម្ម និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន នៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ រួមជាមួយសមត្ថកិច្ចចិន បានសហការគ្នាក្នុងការបណ្តេញចេញក្រុមល្មើសច្បាប់ទាំងនេះពីកម្ពុជា តាមជើងយន្តហោះពិសេសទៅប្រទេសចិនវិញ តាមច្រកទ្វារអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចឲ្យមានការបង្កើតការិយាល័យប្រយុទ្ធប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា នៅក្នុងខេត្តចំនួន៣ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសចាប់ជំរិតតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាននាដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សា និងផ្សព្វផ្សាយអំពីសហគ្រាសជលផលក្រោយប្រមូលផល ដែលរៀបចំដោយក្រសួងកសិកម្ម និងអង្គការ UNIDO លោក យន់ សំណាង លើកឡើងថា៖«និមិត្តសញ្ញាគុណភាពផល ផលិតផលជលផលកម្ពុជានេះ វាមានតម្លៃណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ។ មិនងាយមានអ្នកណាទទួលបាន។ ការទទួលបាននេះ វាល្អប្រសើរសម្រាប់សហគ្រាសខ្ញុំ»។ ទោះមានផលលំបាកក្ដី តែលទ្ធផលមួយនេះ កើតចេញពីឆន្ទៈ និងការព្យាយាមរបស់លោក និងភរិយា។ ម្ចាស់សិប្បកម្មដែលមានពិការភាពជើងរូបនេះ បានឱ្យដឹងថា ការទទួលបានវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់គុណភាព CQS ពេញលេញ បានធ្វើឱ្យសិប្បកម្មរបស់លោកកាន់តែភាពល្បីល្បាញនៅក្នុងទីផ្សារ។ ក្រៅពីផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារខេត្តសៀមរាប ភ្នំពេញ និងខេត្តមួយចំនួន សិប្បកម្មរបស់លោក សំណាង ក៏បាននាំចេញក្រៅផ្លូវការតាមរយៈឈ្មួញកណ្ដាលទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េ, អាម៉េរិក, ណូវែលហ្សេឡង់ និងអូស្ដ្រាលីជាដើម។ រសជាតិ និងអនាម័យ បានធ្វើឱ្យលោក សំណាង អាចលក់ត្រីងៀត ត្រីប្រឡាក់ បានប្រមាណ ២តោន ក្នុងមួយខែ។ ផលិតផលរបស់សិប្បកម្មលោក មានតម្លៃចាប់ពី ៦ទៅ១៥ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ក្រោយផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារបាន២តោន ក្នុងមួយខែ លោក សំណាង គ្រោងបង្កើនការផលិត ដើម្បីផ្ដល់ចំណីអាហារដែលសុវត្ថិភាពដល់អតិថិជន ជាពិសេសបង្កើនកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងស្រុក។ បច្ចុប្បន្ន សិប្បកម្មនេះ មានបុគ្គលិកចំនួន ១២នាក់ ក្នុងនោះ មានស្ត្រី៦នាក់ផងដែរ។ សិប្បកម្មកែច្នៃត្រី សំណាង សុធា របស់លោក យន់ សំណាង បានបំពាក់សម្ភារ និងបរិក្ខារយ៉ាងរៀបរយ រួមទាំងមានទូសម្ងួតដែលប្រើពន្លឺសូឡា ក្រោយទទួលបានតាមរយៈកម្មវិធីពន្លឿនរបស់កម្មវិធីគាំទ្រសហគ្រាសជលផលខ្នាតតូច និងមធ្យម។ ថ្មីៗនេះ សហគ្រាសលោក សំណាង ទើបតែទទួលបានធុងក្លាសេ តុកាត់សាច់អ៊ីណុក តុសម្រាប់វេចខ្ចប់ ម៉ាស៊ីនអ៊ុតឡូត៌ និងបរិក្ខារជាច្រើនផ្សេងៗទៀតពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជលផលក្រោយប្រមូលផលក្រោមសហហិរញ្ញប្បទានពីសហភាពអឺរ៉ុប ដែលអនុវត្តដោយអង្គការUNIDO និងរដ្ឋបាលជលផល។ គួររម្លឹកថា និមិត្តសញ្ញាគុណភាពផល ផលិតផលជលផលកម្ពុជា CQS ជាវិញ្ញាបនបត្រផ្អែកលើគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីធានាថាប្រតិបត្តិករជលផល បានអនុវត្តការត្រួតពិនិត្យអនាម័យ ដើម្បីផលិតផលម្ហូបអាហារមានសុវត្ថិភាព អនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិជាតិ និងលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារអន្តរជាតិ៕	លោក យន់ សំណាង ជាម្ចាស់សិប្បកម្មកែច្នៃត្រីងៀត ដែលមានឈ្មោះថា សំណាង សុធា នាសង្កាត់សៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។ ក្រោយបង្កើតសិប្បកម្មអស់រយៈពេល១៥ឆ្នាំ លោក សំណាង បានទទួលវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់គុណភាព CQS ពេញលេញ របស់គម្រោងCAPFISH ដែលអនុវត្តដោយអង្គការUNIDO និងរដ្ឋបាលជលផល។
IOC កាលពីខែមីនា បានចេញនូវអនុសាសន៍ដំបូង សម្រាប់សហព័ន្ធកីឡាអន្តរជាតិ ដើម្បី អនុញ្ញាតឱ្យអត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុស វិលត្រលប់មកវិញ ចាប់តាំងពីពួកគេ ត្រូវបាន ហាមឃាត់ បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់ទីក្រុងម៉ូស្គូ លើអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំមុន។ បើតាមការប្រកាសកំណែទម្រង់ថ្មីនៃអនុសាសន៍របស់ IOC កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ស្ថាប័នកីឡាដ៏ធំប្រចាំពិភពលោក ប្រឈមមុខនឹងការមិនអាចផ្សះផ្សាបញ្ហានេះបាន។ «យើងនៅតែប្រឈមមុខនឹងមុខតំណែងពីរ ដែលមិនអាចផ្សះផ្សាបាន។ ភាគីរុស្ស៊ី ចង់ឱ្យ IOC មិនអើពើនឹងសង្គ្រាម ហើយអ៊ុយក្រែនចង់ឱ្យ IOC ហាមអត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុស ឬនរណាម្នាក់ដែលមានលិខិតឆ្លងដែនប្រទេសទាំងពីរ ចូលរួមប្រកួត។»។ នេះបើតាមការ ប្រកាសរបស់ IOC។ បើទោះជា IOC និយាយថា គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកនៃប្រទេសរុស្ស៊ី និងបេឡារុស នឹងមិនទទួលយកការអញ្ជើញផ្លូវការ ឱ្យចូលរួមក្នុងការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកប៉ារីស ២០២៤ ដូចប្រទេសដទៃទៀត។ ការសម្រេចចិត្តចូលរួមរបស់ពួកគេ នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅពេលក្រោយ។ IOC បាននិយាយដូច្នេះថា ៖ «IOC នឹងសម្រេចចិត្តនៅលើពេលវេលាដ៏ស័ក្កិសម នឹងការសម្រេចចិត្តពេញលេញរបស់ខ្លួន ដោយមិនត្រូវកំណត់ដោយលទ្ធផល នៃការប្រកួតជម្រុះអូឡាំពិកមុខៗឡើយ។»។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុស បានទទួលភ្លើងខៀវឱ្យចូលរួមប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍កីឡា Asian Games នៅក្នុងទីក្រុងហាងចូវ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងស្វែងរកសំបុត្រទៅកាន់ការប្រកួត Paris 2024។ អត្តពលិកមកពីរុស្ស៊ី និងបេឡារុស ត្រូវបានកំណត់ចំនួនត្រឹម ៥០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ហើយសំណើ ក៏ត្រូវតែទទួលបានការអនុញ្ញាតពី IOC៕	គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា បាននិយាយថា ខ្លួនប្រឈម មុខនឹងបញ្ហាមិនអាចផ្សះផ្សា ជម្លោះរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ទាក់ទងនឹងការចូលរួមរបស់ អត្តពលិករុស្ស៊ី និងបេឡារុស ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤។
លោក សាយ សូនី នាយកប្រតិបត្តិរបស់ប្រាសាក់ បានមានប្រសាសន៍ថា កម្មវិធីសេវាធនាគារចល័តជំនាន់ថ្មីនេះ មានរូបរាងថ្មីស្រស់ស្អាត មុខងារកាន់តែច្រើន ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ជាងមុន សុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងកាន់តែទំនើប។ អតិថិជន អាចចូលទៅកាន់សេវាធនាគារចល័ត តាមទូរស័ព្ទតាមរយៈការស្កេនមុខរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ (Face ID) ឬស្កេនក្រយៅដៃ សម្រាប់ទូរស័ព្ទដែលអាចស្កេនមុខ ឬក្រយៅដៃរបស់អ្នកប្រើប្រាស់បាន។ ជាមួយសេវាធនាគារចល័តប្រាសាក់ លោកអ្នកអាចបង់ថ្លៃទឹក ថ្លៃភ្លើង ផ្ទេរប្រាក់ទៅកាន់ដៃគូជំនួញ ឬ មនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ផ្ទេរប្រាក់តាមលេខសម្ងាត់ ឬផ្ទេរប្រាក់ទៅកាន់អ្នកដែលគ្មានគណនី ទិញកាតទូរស័ព្ទ ពិនិត្យមើលសមតុល្យគណនី របាយការណ៍គណនី និងសេវាជាច្រើនទៀត ដោយមិនគិតកម្រៃសេវា។ លោក សូនី បន្តទៀតថា នេះគឺជាការប្ដេជ្ញាចិត្តពីប្រាសាក់ ដើម្បីផ្តល់ជូននូវបទពិសោធន៍ដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដល់អតិថិជន ក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការធនាគារផ្សេងៗ បានគ្រប់ពេលវេលា គ្រប់ទីកន្លែង ប្រកបដោយភាពងាយស្រួល សុវត្ថិភាព និងលឿនរហ័ស។ អតិថិជនអាចទាញយកកម្មវិធីនេះ ចេញពី Apple's App Store: https://apple.co/308KJ3h និង Googles Play Store: https://bit.ly/2KT72Cf បានដោយឥតគិតថ្លៃ ឬ ចូលទៅប្រើសេវាធនាគារចល័តតាមកុំព្យូទ័រតាម https://ibanking.prasac.com.kh/។ សូមបើកគណនីសន្សំនៅប្រាសាក់នៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីរីករាយក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការធនាគារ តាមសេវាធនាគារចល័តប្រាសាក់ ដោយឥតគិតកម្រៃសេវា និងទទួលបានអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់។ ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទងមកទូរស័ព្ទលេខ 086 999 911 ឬ 023 999 911 ឬ 0969 999 911 ឬ សាខាប្រាសាក់ដែលនៅជិតលោកអ្នក ឬ ចូលទៅកាន់ www.prasac.com.kh ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ប្រាសាក់ ដែលជាគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុធំជាងគេនៅកម្ពុជា និងឈានមុខគេផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ (FinTech) បានធ្វើទំនើបកម្ម និងបានដាក់ឱ្យទាញយកកម្មវិធី (Download App) សេវាធនាគារចល័ត ដែលមានមុខងារកាន់តែពិសេស ផ្ដល់ភាពងាយស្រួល ទំនើប និងមានរូបរាងកាន់តែស្រស់ស្អាត សម្រាប់ឱ្យអតិថិជនអាចធ្វើប្រតិបត្តិការធនាគារបានដោយខ្លួនឯង គ្រប់ពេលវេលា គ្រប់ទីកន្លែង។
ក្រោយយកឈ្នះគូប្រកួតរៀងៗក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រក្នុងនោះក្រុមអាណាចក្របៃតងឈ្នះ Old Town Garden និងក្រុមយុវជនមូស្លីមកម្ពុជាឈ្នះ Pisnoka FC កាលពីសប្តាហ៍មុននៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់។ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិនាវេលាម៉ោង៣រសៀសថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨ ខែតុលា នេះក្រុមអាចក្របៃតងត្រូវប្រជែងជាមួយក្រុមសម្ព័ន្ធយុវជនមូស្លីមកម្ពុជាក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីដណ្តើមជើងឯកពានរង្វាន់សម្តេច ហេង សំរិន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧។ សម្រាប់ការប្រកួតដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣កាលពីរសៀលថ្ងៃទី៧ តុលា ម្សិលមិញក្រុម Pisnoka FC បានលត់ក្រុម Old Town Garden ក្នុងលទ្ធផល ៥-០ ដើម្បីគ្រងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ប្រចាំពានរង្វាន់សម្តេច ហេង សំរិន លើកទី១៕	ក្រុមបាល់ទាត់អាណាចក្របៃតងប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមសម្ព័ន្ធយុវជនមូស្លីមកម្ពុជាដណ្តើមជើងឯកពានរង្វាន់សម្តេច ហេង សំរិន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ នាវេលាម៉ោង៣រសៀលថ្ងៃទី៨ ខែតុលា នេះនៅកីឡដ្ឋានជាតិ។ ចំណែកក្រុម Pisnoka FC ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្រោយយកឈ្នះក្រុម Old Town Garden ៥-០ កាលពីម្សិលមិញ។
រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប៉មចំនួន១២ ដើម្បីឱ្យក្រុមឆ្មាំសមុទ្រយាមកាម និងការពារសុវត្ថិភាពភ្ញៀវទេសចរ មកលេងតាមឆ្នេរសមុទ្រ។ ប៉មទាំងនេះបានពង្រាយ នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រសំខាន់ៗផងដែរ។ លោក ឃាង ភារម្យ អ្នកនាំពាក្យខេត្តព្រះសីហនុ បានលើកឡើងថា ប៉មទាំងនេះសាងសង់ សម្រាប់ឆ្មាំសមុទ្រត្រួតពិនិត្យមើល សុវត្ថិភាពភ្ញៀវទេសចរ អាកាសធាតុ និងបញ្ហាផ្សេងៗ ជាយថាហេតុ។ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ដាក់ពង្រាយប៉មចំនួន១២នោះ តាមឆ្នេរអូរឈើទាល ឆ្នេរអូរត្រេះ និងឆ្នេរជំទាវម៉ៅ។ រូបភាព រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25ថា៖ « កាលពីមុនយើងក៏ធ្លាប់មានប៉មដែរ ប៉ុន្តែវាមានសភាពចាស់ណាស់ទៅហើយ។ ចំណែកប៉មដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ថ្មីនេះ វាមានលក្ខណៈស្តង់ដា និងមានកម្ពស់សមស្រប។ ឆ្មាំសមុទ្រទាំងអស់បានណែនាំ ឱ្យប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដូចជា កែវពង្រីក កញ្ចែ មេក្រូ និងសម្ភារៈមួយចំនួន ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មាន និងសង្រ្គោះដល់ភ្ញៀវទេសចរ »។ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា លោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប៉មយាមទាំង១២កន្លែងនេះហើយ៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
គិតមកត្រឹមពេលនេះ កូរ៉ូណាវីរុស បានកើនឡើងដល់ជាង ៧០០០ពាន់ករណី នៅចិន និងបណ្តាប្រទេសចំនួន១៦ និងមានកើនចំនួនស្លាប់រហូតដល់ ១៧០នាក់ នៅក្នុងប្រទេសចិន។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃវីរុស ចិន និងរុស្ស៊ី បានសហការគ្នា ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកវ៉ាក់សាំងកូរ៉ូណាវីរុស។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន ស្ថានកុងស៊ុលរុស្ស៊ីប្រចាំនៅក្រុង Guangzhou ប្រទេសចិន បានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «អ្នកជំនាញរុស្ស៊ី និងចិន កំពុងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងកូរ៉ូណាវីរុស»។ បើតាមស្ថានកុងស៊ុល ពេលនេះចិនបានផ្តល់ ហ្សែនកូរ៉ូណាវីរុស មកឲ្យរុស្ស៊ីរួចហើយ។ ការណ៍នេះ វានឹងជួយឲ្យអ្នកជំនាញរុស្ស៊ីអាចពិសោធ និងកំណត់អត្តសញ្ញាណវីរុសថ្មី ដែលមានក្នុងខ្លួនមនុស្សត្រឹមតែរយៈពេល ២ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការសហការគ្នានេះ គេមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេ ថាតើក្រុមអ្នកជំនាញចិន និងរុស្ស៊ី ត្រូវធ្វើការជាមួយគ្នា ឬដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ព្រោះស្ថានកុងស៊ុលរុស្ស៊ី មិនបានបញ្ជាក់បញ្ហានេះឲ្យបានច្បាស់លាស់ទេ។ សូមបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ី មិនទាន់មានករណីកូរ៉ូណាវីរុសណាមួយកើតឡើងនៅឡើយទេ។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ បញ្ហានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Mikhail Mishustin បានបញ្ជាឲ្យក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសុខភាពរុស្ស៊ី តាមដាន និងត្រួតពិនិត្យមើលភ្ញៀវទេសចរទាំងអស់ ដែលត្រលប់មកពីចិនវិញ និងតាក់តែងគម្រោងមួយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងនៃកូរ៉ូណាវីរុស៕	រុស្ស៊ី និងចិន កំពុងសហការគ្នាស្រាវជ្រាវរកវ៉ាក់សាំង ការពារកូរ៉ូណាវីរុស ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលវីរុសថ្មីនេះ និងអត្រាការស្លាប់របស់ប្រជាជនចិន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ស្ថានកុងស៊ុលរុស្ស៊ីនៅក្រុង Guangzhou ប្រទេសចិន នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា។
«អាម៉េរិកនឹងក្លាយជាឃ្លាំងសម្រាប់ផ្ដល់វ៉ាក់សាំងដូចដែលយើងធ្លាប់ជាប្រភពជំរុញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ដែរ»។ លោក ចូ បៃឌិន ប្រាប់មេដឹកនាំប្រទេសនានាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលស្ដីពីជំងឺកូវីដ-១៩ នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ។ នាជំនួបតាមអនឡាញ លោក បៃឌិន ក៏ប្រកាសចំពោះមុខមេដឹកនាំពិភពលោកទៀតថា អាម៉េរិកនឹងផ្ដល់វ៉ាក់សាំងកន្លះពាន់លានដូសទៀតនៅឆ្នាំក្រោយ។ ការសន្យារបស់លោក បៃឌិន នឹងធ្វើឱ្យចំនួនវ៉ាក់សាំងដែលអាម៉េរិកប្តេជ្ញាចិត្តបរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងកើនដល់១,១ ពាន់លានដូស ខណៈលោក បៃឌិន បានសន្យាផ្ដល់វ៉ាក់សាំងជាង៥០០លានដូសរួចម្ដងហើយ។ លោក បៃឌិន អះអាងថា មកទល់ពេលនេះ អាម៉េរិកបានបញ្ជូនវ៉ាក់សាំងជាង១៦០លានដូសទៅកាន់ប្រទេសជាង១០០រួចហើយ។ បន្ថែមពីនេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងរបស់អាម៉េរិក មិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយឡើយ។ វ៉ាក់សាំងថ្មីចំនួនកន្លះពាន់លានដូសដែលគ្រោងនឹងបរិច្ចាគនេះ ជាវ៉ាក់សាំងដែលរដ្ឋបាលលោក បៃឌិន ទិញពីក្រុមហ៊ុន Pfizer ហើយនឹងផ្តល់ទៅឱ្យប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបនិងមធ្យមលើពិភពលោក។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ក៏បានជំរុញឱ្យមេដឹកនាំនៃប្រទេសអ្នកមានផ្តល់វ៉ាក់សាំងបន្ថែមដល់ប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលទាបនិងមធ្យមផងដែរ ខណៈប្រទេសទាំងនេះកំពុងខ្វះខាតវ៉ាក់សាំង។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដដែលនេះ លោក បៃឌិន បានជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងអស់រួមគ្នាដើម្បីសម្រចបានគោលដៅ ចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យបាន៧០ភាគរយនៃប្រជាជនសរុបក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ កន្លងមក អាម៉េរិកនិងប្រទេសអ្នកមានផ្សេងទៀត ត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោករិះគន់ខ្លាំង ដោយបានអនុវត្តផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ ឬដូសជំរុញជូនពលរដ្ឋខ្លួន ខណៈប្រទេសផ្សេងលើពិភពលោកកំពុងខ្វះខាតវ៉ាក់សាំង។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាត អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស ក៏បានរិះគន់ប្រទេសអ្នកមានពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងវ៉ាក់សាំងផងដែរ។ វិសមភាពនៃការចែកចាយវ៉ាក់សាំងនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមលើពិភពលោក។ ជាក់ស្តែង ប្រទេសអ្នកមានមួយចំនួនដូចជា អ៊ីស្រាអែល អង់គ្លេស បារាំងជាដើមសុទ្ធសឹងតែមានអត្រាអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងហើយលើសពី៥០ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុប ខណៈប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ហៃទី និងប្រទេសក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិកមានអត្រាអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងហើយតិចជាង៥ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុប៕	ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា បានសន្យាថា បរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៥០០ លានបន្ថែមទៀតដល់ប្រទេសក្រីក្រនៅជុំវិញពិភពលោក។ លោក បៃឌិន ក៏បានជំរុញឱ្យប្រទេសអ្នកមានផ្សេងទៀតបរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងបន្ថែមផងដែរ។
«ក្រសួងអប់រំ ត្រូវផ្តោតលើការឆ្លើយតបទៅនឹងទីផ្សារការងារដោយអនុវត្តវិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមការរិះរក និងអនុវត្តវិធីសាស្រ្តបង្រៀនថ្មីៗក្នុងសតវត្សទី២១ ដែលជាវិធីសាស្ត្រតាមបែបចម្រុះ ដោយសិស្សត្រូវអនុវត្តក្នុងថ្នាក់រៀន ស្វ័យសិក្សា និងផ្តោតលើការសិក្សាមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា ដែលជាមុខជំនាញចាំបាច់ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល»។ នេះជាសារលិខិតរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សម្តេចក៏បានតម្រូវឲ្យក្រសួងអប់រំ បន្តកែលម្អ និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីរបស់សាលារៀន បន្ទប់រៀន បន្ទប់ពិសោធន៍ បន្ទប់កុំព្យូទ័រ និងបន្ទប់សាស្ត្រាចារ្យ រួមទាំងចូលរួមកសាងសាលារៀនស្អាតដោយមានទឹកស្អាត បង្គន់អនាម័យ និងកន្លែងលាងដៃ និងសួនធម្មជាតិជាដើម។ បន្ថែមលើឪពុកម្តាយ និងអាណាព្យាបាល សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានណែនាំដល់គ្រូបង្រៀនគ្រប់កម្រិតទាំងអស់បន្តដើរតួជាឪពុកម្តាយទី២ ជាមគ្គុទេ្ទសក៍ ជាអ្នកស្រាវជ្រាវ ជាទីប្រឹក្សា និងជាអ្នកច្នៃប្រឌិត និងពង្រឹងសមត្ថភាពការបង្រៀនតាមបច្ចេកវិទ្យា សម្រាប់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សប្រកបដោយគុណភាព៕	ភ្នំពេញ៖ នាឱកាសបើកបវេសនកាលឆ្នាំសិក្សាថ្មី (២០២១-២០២២) ដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា នេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានណែនាំក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាឲ្យពង្រឹងវិស័យអប់រំអនុវត្តតាមបែបឌីជីថលឲ្យបានទូលំទូលាយ និងមានគុណភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្ន។
ខាងក្រោមនេះ ខ្ញុំសូមណែនាំអំពីគន្លឹះជំនាញ ៥យ៉ាងដែលអ្នកអាចធ្វើបានដើម្បីការពារខ្លួនពីជំងឺគ្រុនឈាមបាន៖ ១. គេងក្នុងមុងជានិច្ច ចូរចំណាយលុយបន្តិចបន្តួចដើម្បីទិញមុងដើម្បីគេងព្រោះវាមិនជាថ្លៃប៉ុន្មានឡើយ យកល្អគួរតែទិញមុងណាដែលត្រូវនឹងចំនួនមនុស្សដែលត្រូវគេង ដោយធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យតូចពេក ព្រោះបើតូចពេក មូសនៅតែអាចខាំបាននៅពេលគេងលក់ខណៈពេលដៃឬជើងប៉ះជើងមុងពេកចូរព្យាយាមគេងក្នុងមុងទាំងយប់ និងថ្ងៃ ព្រោះជំងឺគ្រុនឈាមមិនមែនចម្លងតែពេលយប់ឡើយ។ ២. រក្សាធុងសំរាមក្នុងផ្ទះឲ្យស្អាតល្អ ឬបិទគម្របឲ្យបានជិតត្រឹមត្រូវ ធុងសំរាមដែលចំហ ហើយមានមេរោគច្រើនគឺជាកន្លែងដែលទាក់ទាញសត្វមូសខ្លាំងណាស់ ហើយក៏ងាយនឹងធ្វើឲ្យអ្នកឆ្លងជំងឺដោយសារតែមូសខាំដែរ។ ការលាងសម្អាតធុងសម្រាមបានទៀងទាត់ ហើយដាក់វាផ្កាប់ឲ្យស្ងួតជានិច្ច នឹងអាចជួយការពារអ្នកពីជំងឺដោយសារតែមូសបាន។ ៣. ស្លៀកពាក់ខោអាវជើងវែង ដៃវែង ចាប់តាំងពីជើង និងប្រអប់ដៃគឺជាគោលដ៏ងាយស្រួលក្នុងការខាំរបស់មូស មធ្យោបាយដ៏សាមញ្ញបំផុត និងមានប្រសិទ្ធិភាពដើម្បីការពារខ្លួន គឺស្លៀកពាក់ខោអាវដៃវែង និងជើងវែង ជាការស្រេចហើយ។ ៤. ប្រមូលចោលឲ្យអស់នូវអ្វីដែលជាប្រភពទឹកដក់ មូលហេតុធំបំផុតសម្រាប់មេរោគ និងមូសពងនោះគឺរដូវភ្លៀង ព្រោះទឹកភ្លៀងនឹងបង្កជាការដកទឹកគ្រប់កន្លែងនៃទីធ្លាអ្នករស់នៅ ហើយវាក៏ជាកន្លែងដែលមូសចូលចិត្តទម្លាក់ពងដើម្បីបង្កើតជាកូនចៅរបស់វាថែមទៀតដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ វិធីបង្ការជំងឺគ្រុនឈាមដ៏ល្អនោះគឺ ត្រូវលុបបំបាត់ចោលឲ្យអស់នូវវត្ថុដែលអាចដក់ទឹកបានទាំងក្នុងផ្ទះ និងក្រៅផ្ទះ។ ៥. ដាំរុក្ខជាតិសម្រាប់បណ្តេញមូស មធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពមួយទៀតក្នុងការបណ្តេញមូសកុំឲ្យមកជិត គឺការដាំរុក្ខជាតិដែលមានជំនាញក្នុងការបណ្តេញសត្វមូសកុំឲ្យមកជិត។រុក្ខជាតិទាំងនោះមានដូចជា Tulsi និងដើមស្លឹកគ្រៃជាដើម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ដូចអ្នកទាំងអស់គ្នាបានដឹងរួចមកហើយថា ក្រសួងសុខាភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រាកដរួចថា ក្នុងឆ្នាំនេះនឹងមានការផ្ទុះជំងឺគ្រុនឈាមទ្រង់ទ្រាយធំ ហើយបច្ចុប្បន្នក៏កំពុងតែមានចំនួនអ្នកជំងឺគ្រុនឈាមយ៉ាងច្រើនកំពុងតែសម្រាកក្នុងមន្ទីរពេទ្យស្ទើរតែគ្រប់កន្លែងទាំងអស់ក្នុងប្រទេសយើង។ អ្វីដែលយើងបារម្ភអំពីរឿងនេះគឺដោយសារតែមូសខ្លាញីតែម្តង ដែលជាប្រភពចម្លងដ៏ខ្លាំងមួយតាំងពីដើមមកម្ល៉េះ។ ជំងឺគ្រុនឈាមត្រូវបានសម្គាល់ដឹងតាមរយៈ ការឈឺសាច់ដុំ ក្តៅខ្លួន អស់កម្លាំង និងឈឺខ្លួន។ ការជាសះស្បើយពីជំងឺនេះក៏មិនមែនជារឿងងាយស្រួលដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយយើងគួរតែមានវិធានការការពារជំងឺនេះទើបជាការល្អ។
ថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ទីក្រុង Ruili ដែលបានព្រំដែនជាប់ជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសបិទខ្ទប់ទីក្រុង និងធ្វើតេស្តរកជំងឺកូវីដ-១៩ ទ្រង់ទ្រាយធំលើប្រជាជន បន្ទាប់ពីរកឃើញជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន ៣ករណី។ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង បានជួបប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង និងអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មឺហ្គែល។ ក្នុងជំនួបនោះ លោក ស៊ី ប្រាប់មេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបទាំងពីរថា ចិនចង់ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអឺរ៉ុបដោយស្មើភាព និងផ្ដល់ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយចិនមិនចង់ជំនួសតំណែងអ្នកណាឡើយ។ ថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ប្រតិបត្តិការដកទ័ពពីអាហ្វហ្កានីស្ថានរបស់អាមេរិក សម្រេចបានជាង៩០ភាគរយហើយ។ ស្របពេលអាមេរិកដកទ័ព ក្រុមតាលីបង់ក៏បង្កើនប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន និងបានដណ្ដើមស្រុកជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថានដាក់គោលដៅការពារទីក្រុងធំៗ និងទីតាំងយុទ្ធសាស្រ្តប៉ុណ្ណោះ។ ប្រេសិតពិសេសរបស់អាមេរិកសម្រាប់កិច្ចការកូរ៉េខាងជើង លោក សុង គីម បានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយសមភាគីចិន ទាក់ទងបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងដែលជាការងារស្នូល។ កិច្ចពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទនេះធ្វើឡើង ស្របពេលកូរ៉េខាងជើងបន្តបដិសេធការបោះដៃរកការចរចារបស់អាមេរិកជាច្រើនលើក។ ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា លោក Jovenel Moise ប្រធានាធិបតីហៃទី ត្រូវបានគេធ្វើឃាតនៅគេហដ្ឋានរបស់ខ្លួនក្នុងក្រុង Port-au-Prince ដោយសមាជិកក្រុមប្រដាប់អាវុធម្នាក់។ ប៉ូលិសហៃទី បានសម្លាប់មនុស្សបួននាក់ដែលត្រូវជឿថា នៅពីក្រោយការធ្វើឃាតប្រធានាធិបតី Jovenel Moise។ ជនសង្ស័យពីរនាក់ទៀត ត្រូវបានប៉ូលិសចាប់ខ្លួនផងដែរ។ ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា សារព័ត៌មានវៀតណាម បានចុះផ្សាយថា ក្រុងហូជីមិញ នឹងបញ្ជូនគ្រូពេទ្យចំនួន២ពាន់នាក់ ដើម្បីប្រមូលសំណាកប្រជាជនឱ្យបាន ១,៣លាននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីរកជំងឺកូវីដ-១៩។ អគ្គរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ី បានលើកឡើងថា នាយករដ្ឋមន្រ្តី លោកមូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន និងគណៈរដ្ឋមន្រ្តី នៅតែអាចបន្តអនុវត្តអំណាចរបស់ស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ បើទោះមានការប្រកាសដកការគាំទ្រពីបក្សអង្គការបង្រួបបង្រួមជាតិម៉ាឡេ (UMNO)។ ថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ភាពអត់ឃ្លាននៅលើពិភពលោក កើនឡើងខ្លាំងក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយប្រជាជនរស់នៅក្នុងស្ថានភាពអត់ឃ្លានកើនឡើងរហូតដល់ ៦ដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩។ នេះបើតាមរបាយការណ៍មួយរបស់អង្គការ Oxfam។ ថៃ បានប្រកាសបិទខ្ទប់ និងបម្រាមគោចរក្នុងក្រុងបាងកក និងខេត្តចំនួន៩ ផ្សេងទៀត បន្ទាប់ពីករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ហក់ឡើងខ្លាំង។ ការបិទខ្ទប់នេះ នឹងមានសុពលភាពចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដាតទៅ និងមានរយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ ១៤ថ្ងៃ។ ថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា វៀតណាម បានទទួលវ៉ាក់សាំង ២លានដូសលើកដំបូងពីការបរិច្ចាគរបស់អាមេរិក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ស្ថានទូតអាមេរិក នៅទីក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា។ ការមកដល់នៃវ៉ាក់សាំងទាំងនោះ ធ្វើឡើងស្របពេលវៀតណាម កំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ ។ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា បានព្រមានរំលាយបក្សលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ជាថ្មី បន្ទាប់ពីរកឃើញករណីបន្លំ ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅ មានរហូតដល់ ១១លានករណី៕	ពីមួយសប្តាហ៍ទៅមួយសប្តាហ៍ ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិសំខាន់ៗជាច្រើនបានកើតឡើង។ ជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ និងវីរុសបង្កជាជំងឺកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួនថ្មី នៅតែជាប្រធានបទក៏ក្តៅសម្រាប់ពិភពលោក ក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ ករណីឆ្លងនៅតែបន្តហក់ឡើង បើទោះពិភពលោក បានផ្តល់វ៉ាក់សាំងជាច្រើនលានដូសឱ្យប្រជាជនខ្លួនក្តី។ ស្របគ្នានឹងបញ្ហាកូវីដ-១៩ ការធ្វើឃាតប្រធានាធិបតីហៃទីក៏សំខាន់ផងដែរ។
លក្ខខណ្ឌនៃការជ្រើសរើស បេក្ខជនត្រូវមានសញ្ញាបត្របណ្ឌិតឡើងទៅ ដោយមិនកំណត់អាយុ។ បេក្ខជនត្រូវមានសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ឬសញ្ញាបត្រសមមូល ត្រូវមានអាយុច្រើនបំផុត៤០ឆ្នាំ។ ចំពោះបេក្ខជនជាមន្ត្រីរាជការ មិនកំណត់អាយុឡើយ។ សម្រាប់បេក្ខជនជាមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល ត្រូវមានលិខិតអនុញ្ញាតពីប្រធានអង្គការ ឬក្រសួង ស្ថាប័នសាមី។ ចំពោះបេក្ខជនជានារី ឬជនមានពិការភាពដែលមានសមត្ថភាពសមស្រប ត្រូវបានក្រសួងអប់រំលើកទឹក។ បេក្ខជនដែលមានបំណងប្រឡងអាចទាញយកសំណុំឯកសារ តាមគេហទំព័ររបស់ក្រសួងអប់រំ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ដោយដាក់ពាក្យនៅការិយាល័យក្របខណ្ឌ នៃនាយកដ្ឋានបុគ្គលិក ឬតាមតេឡេក្រាមទូរសព្ទលេខ ០១១៨៥៥០៤៥ ឬ០១២៧៥១១០៩។ បេក្ខជន នឹងត្រូវប្រឡងផ្នែកវប្បធម៌ទូទៅ រយៈពេល២ម៉ោង, មុខវិជ្ជាជំនាញ រយៈពេល៣ម៉ោង និងភាសាអង់គ្លេស ឬបារំាង ទៅតាមការជ្រើសរើសរបស់បេក្ខជន រយៈពេល១ម៉ោងកន្លះ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានប្រកាសជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តមចំនួន៨៥នាក់ សម្រាប់បម្រើការនៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈ និងអង្គភាពនានាក្រោមឱវាទទីស្តីការក្រសួង។
នៅពេលនេះ ការបញ្ជូនទ័ពរបស់ប្រទេសអឺរ៉ុប ទៅអ៊ុយក្រែន បានក្លាយជាប្រធានបទ ដែលត្រូវជជែកដេញដោលយ៉ាងខ្លាំង។ ទោះមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយចំនួន និងអាម៉េរិកបានបដិសេធផែនការបញ្ជូនទ័ពជួយអ៊ុយក្រែនក៏ដោយ លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ប្រធានាធិបតីបារាំង មិនបានបោះបង់ផែនការដ៏សំខាន់នេះឡើយ។ «ប្រតិបត្តិការផ្លូវគោករបស់ប្រទេសលោកខាងលិច នៅអ៊ុយក្រែន គឺចាំបាច់ក្នុងពេលណាមួយ»។ មេដឹកនាំបារាំង បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍មួយចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា។ ការបញ្ជាក់របស់លោកប្រធានាធិបតី ធ្វើឡើងក្រោយជំនួបជាមួយមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ និងប៉ូឡូញ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍មួយទៀតនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ជាមួយកាសែត Le Parisien លោកម៉ាក្រុង បានអះអាងថា បារាំង ហើយប្រទេសលោកខាងលិច មិនបានផ្តើមគំនិតសម្រាប់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធាផ្លូវគោកនៅអ៊ុយក្រែនឡើយ ប៉ុន្តែវានឹងអាចកើតមាន ដើម្បីទប់នឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។ សូមបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះ សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន បានឈានចូលដល់ឆ្នាំទី៣ហើយ ដោយរុស្ស៊ីបន្តវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែនមិនបន្ធូរដៃ៕	ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅតែមិនបោះបង់ផែនការបញ្ជូនទ័ពទៅអ៊ុយក្រែន ដើម្បីជួយច្បាំងប្រឆាំងរុស្ស៊ី ដែលបន្តឈ្លានពាននោះទេ។ មេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបមួយនេះ បានព្រមានថា ប្រតិបត្តិការយោធាផ្លូវគោក អាចកើតមាននៅពេលណាមួយ។
ក្រោយការលាចុះពីតំណែងជាប្រធានបក្សរបស់លោកស្រី Liz Truss នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស បក្សអភិរក្សនិយម បានចាប់ផ្តើមបើកទទួលការជ្រើសតាំងបេក្ខភាពចូលរួមប្រជែងតំណែងប្រធានបក្ស ដែលនឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសនៅពេលបន្ទាប់។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងការប្រកួតប្រជែងលើកនេះ មិនមែនសមាជិកបក្សអភិរក្សនិយមចូលរួមច្រើនឡើយ។ បន្ទាប់ពីលោក បូរីស ចនសុន អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស ប្រកាសមិនចូលរួម វាមានតែបុគ្គលតែពីររូបប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រកាសចូលរួមការប្រជែងតំណែងប្រធានបក្សគឺ លោក Rishi Sunak អតីតរដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុ និងអតីតរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ លោកស្រី Penny Mordaunt។ យ៉ាងណាមិញ លោកស្រី Penny Morndaunt ក៏បានប្រកាសបោះបង់ការប្រកួតនៅក្នុងបក្សដែរ មុនពេលការជ្រើសតាំងបិទបញ្ចប់។ ដោយសល់តែបេក្ខភាពមួយរូប លោក Sunak បានក្លាយជាប្រធានបក្សអភិរក្សនិយម បន្ទាប់ពីលោកស្រី Truss។ ពិធីប្រគល់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តី នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ក្រោយលោកស្រី Truss កាន់បាន ៤៩ថ្ងៃ ឬ៧សប្តាហ៍។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC។ លោកSunnak នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសក្មេងជាងគេបំផុត ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអង់គ្លេស បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ១៨១២ ដោយបច្ចុប្បន្នបុរសរូបនេះ មានវ័យ ៤២ឆ្នាំ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកជាជនជាតិអង់គ្លេសដើមកំណើតអាស៊ីដំបូង ដែលនឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសទី៥៧៕	លោក Rishi Sunak អតីតរដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុអង់គ្លេស នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា បានក្លាយជាប្រធានបក្សអភិរក្សនិយមថ្មីរបស់អង់គ្លេស បន្ទាប់ពីលោកស្រី Penny Mordaunt ដែលជាគូប្រជែង បានបោះបង់ មុនពេលការជ្រើសតាំងបេក្ខភាពចូលរួមប្រជែងតំណែងប្រធានបក្សបិទបញ្ចប់។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ លោក Sunak នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីដែលក្មេងជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអង់គ្លេស បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៨១២ មក។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖ សត្វផ្សោត ជារតនសម្បត្តិរបស់ជាតិ ដែលត្រូវការការពារ និងអភិរក្សឱ្យបានគង់វង្ស។ សត្វផ្សោត តែងងើបដកដង្ហើមក្នុងរយៈពេល ១២នាទីម្ដង។ សត្វផ្សោត ក្នុងខេត្តក្រចេះ ត្រូវបានការពារដោយឆ្មាំ ដែលជាមន្រ្តីជលផលនៅខេត្តក្រចេះជាប្រចាំ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន លោក នុត ឫទ្ធី ប្រធានតំបន់អភិរក្សផ្សោតកាំពី បានលើកឡើងថា៖«ក្នុងនាមជាឆ្មាំទន្លេនៅតំបន់នេះ យើងត្រូវរៀបចំផែនការ ដើម្បីល្បាតនៅតាមតំបន់ណា ដែលប្រឈម»។ បើតាមលោក នុត ឫទ្ធី «ឧបករណ៍ឆក់,មង និងសន្ទូច» ជាសត្រូវធំបំផុតរបស់សត្វផ្សោត ព្រោះឧបករណ៍ទាំងនោះ ត្រូវបានប្រជានេសាទដាក់ ដើម្បីយកត្រី ប៉ុន្តែមកត្រូវផ្សោតវិញ។ បច្ចុប្បន្ន សត្វផ្សោតនៅខេត្តក្រចេះ មានចន្លោះពី៣៥ទៅ៤០ក្បាល៕	ភ្នំពេញ៖ «ឧបករណ៍ឆក់,មង និងសន្ទូច» នៅតែជាបញ្ហាចម្បងរបស់សត្វផ្សោត។ នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ សត្វផ្សោត នៅខេត្តក្រចេះ បានស្លាប់អស់៥ក្បាល ដោយសារឧបករណ៍ឆក់ មង និងសន្ទូចរបស់ប្រជានេសាទ។ នេះបើតាមលោក នុត ឫទ្ធី ប្រធានតំបន់អភិរក្សផ្សោតកាំពី។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មានគ្រោះថ្នាក់ច្រើនណាស់ទាក់ទងនឹងការញ៉ាំអាហារច្រើនៗជ្រុល។ ឡើងទម្ងន់ខ្លាំង ពិតណាស់ វាគឺងាយនឹងធ្វើឲ្យអ្នកឡើងទម្ងន់ខ្លាំងណាស់បើសិនជាអ្នកញ៉ាំច្រើនជាងតម្រូវការចាំបាច់។ នេះគឺជារឿងដែលអាចនឹងកើតឡើងនៅពេលអ្នកផ្តល់កាឡូរីដល់រាងកាយជាងអ្វីដែលគេត្រូវការ។ កាន់តែខ្លាំងទៀតនោះគឺថា បើសិនជាអ្នកមិនបានហាត់ប្រាណទៀងទាត់ទេ ការញ៉ាំអាហារច្រើនជ្រុលគឺជារឿងដែលងាយនឹងឡើងទម្ងន់ខ្លាំងណាស់ ដោយសារតែកាឡូរីដែលញ៉ាំលើសនឹងបំលែងទៅជាកោសិកាខ្លាញ់។ លើសសម្ពាធឈាម តើអ្នកជាមនុស្សដែលចូលចិត្តញ៉ាំច្រើន ជាពិសេសអាហារកែឆ្នៃ និងអាហារលឿន? បើសិនជាចឹងមែន វាពិតជាគ្មានអ្វីត្រូវភ្ញាក់ផ្អើលឡើយបើសិនជាសម្ពាធឈាមអ្នកឡើងលើសពីធម្មតាជាប់រហូតនោះ ព្រោះអាហារដែលអ្នកញ៉ាំមានជាតិសូដ្យូមខ្ពស់ដែលអាចធ្វើឲ្យមានជំងឺដោយមិនផ្តល់ជារោគសញ្ញាដឹងមុនឡើយ។ បើសិនជាសម្ពាធឈាមចេះតែលើស អ្នកនឹងប្រឈមជំងឺបេះដូងសរសៃឈាមថែមទៀត។ លើសជាតិស្ករក្នុងឈាម ជាធម្មតា ការដែលចូលចិត្តញ៉ាំអាហារមានជាតិផ្អែមពេក អាចធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងលើសកម្រិតបាន។ ដោយសារតែអាហារដែលអ្នកញ៉ាំច្រើនៗនោះមិនមានជាតិផ្អែម មិនមែនមានន័យថា វានឹងមិនធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ឡើយ ព្រោះអាហារនោះអាចសម្បូរទៅដោយជាតិកាបូអ៊ីដ្រាត ឬអាមីដុង ដែលអាចធ្វើឲ្យលើសជាតិស្ករក្នុងឈាមបាន។ ដូច្នេះកាលណាលើសជាតិស្ករក្នុងឈាមបែបនេះ អ្នកពិតជាប្រឈមខ្ពស់នឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ជាមិនខាន។ ច្រាលអាស៊ីតក្រពះ ធម្មតាទេ កាលណាអ្នកបង្ខំញ៉ាំអាហារច្រើនៗរហូតដល់ជ្រុលចូលទៅក្នុងក្រពះបែបនេះមិនមែនជារឿងល្អឡើយ។ នៅពេលក្រពះមិនអាចទទួលយកបានទេ វានឹងបង្កជាអាការៈច្រាលអាស៊ីតឡើងទៅខាងលើបំពង់កវិញ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អាហារលឿនមិនពិបាករញ៉េរញ៉ៃ ថោក ឆ្ងាញ់ និងស្រួលរកទិញ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបមនុស្សយើងច្រើនតែជ្រើសរើសវាចៀសវាងការញ៉ាំអាហារផ្តល់សុខភាព ជាពិសេសក្នុងពេលរស់នៅក្នុងជីវិតដែលមានភាពមរមាញឹកច្រើន។ ចាប់តាំងពីវាងាយស្រួលក្នុងការវិចខ្ចប់ និងផ្តល់នូវតម្រូវការបានច្រើន ជាពិសេសគ្រប់ពេលដែលស្ត្រេស ថប់អារម្មណ៍ បាក់ទឹកចិត្ត ឬប្រញ៉ាប់ តែវាអាចជារឿងមួយដែលធ្វើឲ្យអ្នកទទួលទានងាយនឹងញ៉ាំវាច្រើនជ្រុលណាស់។
បើមិនជឿអាចគិត និងរកមើលខ្លួនឯងបាន ថាតើមានស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានណាដែ លមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាការពារជម្រាបទឹក IPX68 មុនគេ? មានស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានណាដែលមានកាមេរ៉ាបង្កប់ក្រោមអេក្រង់មុនគេ? មានស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានណា ដែលបំពាក់កញ្ចក់ទាំងមុខ និងក្រោយប្រភេទ Gorilla Glass Victus ដែលអាចការពារឆ្កូត សឹក បានរហូដល់ 4 ដង (4X scratch resistance) មុនគេ? មានស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានណា ដែលអាចប្រើជាមួយ ប៊ិកបាន (S-Pen Fold Edition Support) មុនគេ? និងកំពូលអេក្រង់ភ្លឺច្បាស់ត្រជាក់ភ្នែក Dynamic AMOLED 2X Display នោះ គឺអត់មានទេ មានតែ Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G ប៉ុណ្ណោះ។ ហេតុនេះហើយបានជា Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G ជាជម្រើសស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានដ៏ស័ក្តិសមឥតខ្ចោះ សម្រាប់លោកអ្នកដែលចង់បានភាពលេចធ្លោ និងបង្ហាញនូវភាពអស្ចារ្យ ដ៏រស់រវើករបស់ខ្លួន។ ម្យ៉ាងទៀតឥឡូវនេះ វាជារដូវធ្លាក់ភ្លៀងផង ហើយពេលខ្លះលោកអ្នក ក៏ជៀសសើមមិនផុតដែរ ប៉ុន្តែ Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G នៅតែអាចឱ្យលោកអ្នក បង្ហាញនូវភាពទាក់ទាញ ទាន់សម័យ និងបំពេញការងារសំខាន់ប្រចាំថ្ងៃបន្ទាន់ៗ ក្នុងពេលតែមួយ (អាវក្រោះការពារជម្រាបទឹក IPX68 & Multi-tasking split screen) ក៏ដូចជាឱ្យលោកអ្នក អាចរក្សាទំនាក់ទំនងបាន កាន់តែងាយស្រួលផងដែរ។ គួររំលឹកផងដែរថា ក្រៅពីចំណុចអស្ចារ្យខាងលើនេះ Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G ក៏មិនភ្លេចនូវលក្ខណៈពិសេស និងកំពុងដើរតួនាទីសំខាន់ សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់ផងដែរនោះ គឺសមត្ថភាពកាមេរ៉ាដ៏អស្ចារ្យ! Galaxy Z Fold3 5G គឺត្រូវបានបំពាក់នូវកាមេរ៉ាក្រោយ 3 គ្រាប់ ដែលបានបំពាក់មុខងារទប់លំនឹង និងធ្វើការបានយ៉ាងល្អ ក្នុងការផ្តិតយករូបភាព ឬវីដេអូបានយ៉ាងច្បាស់ ស្រស់ស្អាតគ្រប់ប្លង់ គ្រប់ស្ថានភាពពន្លឺ ជាមួយនឹងទំហំ 12MP Ultra-Wide (F2.2), 12MP OIS Wide-angle (F1.8), 12MP Telephoto OIS (F2.4), 2X Optical Zoom, 10x digital Zoom។ អ្វីដែលពិសេសបំផុត និងលេចធ្លោជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកាមេរ៉ាគឺ កាមេរ៉ាបង្កប់ក្រោមអេក្រង់ ដំបូងគេតែម្តង (Under Display Camera) ទំហំ 4MP (F1.8) ខណៈដែលកាមេរ៉ាខាងមុខ ពេលមិនទាន់បើក (Cover Camera) ឬ Selfie Camera មានទំហំ 10MP ផងដែរ។ បើនិយាយពី អង្គចងចាំ និងអង្គផ្ទុកវិញ គឺ Galaxy Z Fold3 5G ពិតជាមិនធ្វើឱ្យលោកអ្នកខកចិត្តឡើយ ហើយលោកអ្នកក៏មិនបាច់បារម្ភពីទូរស័ព្ទអស់កន្លែងផ្ទុក រូបថត វីដេអូ កម្មវិធី ឬឯកសារឡើយ ឬម៉ាស៊ីនធ្លាក់ល្បឿន ព្រោះ Galaxy Z Fold3 5G មកជាមួយនឹង RAM 12GB ខណៈ ROM មានទំហំចាប់ពី 256GB ដល់ 512GB។ វ៉ាវពិតជាឡូយមែនទែន! ចុះ Galaxy Z Flip3 5G វិញ? មានអ្វីពិសេស និងអស្ចារ្យខ្លះទៅ! ប្រាកដជាមាន បើមិនមាន មិនបាច់ហៅកំពូលស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានដ៏អស្ចារ្យនោះទេ។ ក្រៅពីមានរាង Sexy ស្អាត ទាក់ទាញ ទាន់សម័យ និងមាន Cover Screen ធំ ភ្លឺច្បាស់អាចឱ្យលោកអ្នកមើល Notification ផ្សេងៗ បាននោះ Galaxy Z Flip3 5G ក៏បំពាក់មកជាមួយ កាមេរ៉ាមុខ ទំហំ 10MP (F2.4) Single Recording ជាមួយមុខងារ Directors View ងាយស្រួល និងស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តធ្វើ Video Vlog បានថែមទៀតផង បន្ថែមពីលើនេះសម្រាប់កាមេរ៉ាក្រោយ វិញមានទំហំ 12MP Ultra-Wide (F2.2), 12MP Wide Dual Pixel OIS (F1.8) បំពាក់នូវមុខងារទប់លំនឹង និងកញ្ចក់ភ្លឺរលោងស្អាតដ៏រឹងមាំ Super Clear Glass (Gorilla DX) ជាមួយនឹង អង្គចងចាំ 8GB ជាមួយ អង្គផ្ទុក 128 GB និង 256 GB ផងដែរ។ យ៉ាងម៉េចដែរប៉ុណ្ណឹង នៅមានចំណុចពិសេសលើសហ្នឹងទៀតដែលក្រុមហ៊ុន សាមសុង មិនទាន់ បង្ហាញជូនអស់នៅឡើយ តែក្រុមហ៊ុនជឿជាក់ថាលោកអ្នកប្រាកដជាដឹងច្បាស់ថា Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G ដែលបំពាក់មកជាមួយនឹងចំណុចពិសេស ក៏ដូចជាបច្ចេកវិទ្យាខាងលើ និងតាមការបង្ហាញជូនកាលពីពេលមុនថ្មីៗនេះគឺពិតជាស័ក្តិសមជាកំពូលស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងឆ្នាំ 2021 នេះប្រាកដមែន។ Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G ផ្តល់នូវកំពូលបទពិសោធន៍មិនធ្លាប់មាន (Experience like no other) នៃកំពូលស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់ដ៏លេចធ្លោទាក់ទាញ និងទាន់សម័យបំផុត! Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G បង្ហាញឱ្យឃើញនូវពិភពដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់អ្នក (Unfold Your World) សាមសុងជាទីទុកចិត្តបំផុត!! សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមអញ្ជើញមកសាកសួរ ឬធ្វើតេស្តដោយផ្ទាល់នៅតាមដេប៉ូចែកចាយរបស់ សាមសុង ទាំងអស់ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ឬក៏អាចទំនាក់ទំនងសេវាបម្រើអតិថិជនឥតគិតថ្លៃតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ៖ 1800-203232 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	(ភ្នំពេញ) ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១៖ ទទួលស្គាល់ទាំងអស់គ្នាក្នុងឆ្នាំ2021នេះ ស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់បានដែល លេចធ្លោជាងគេ អស្ចារ្យជាងគេ ទំនើបទាន់សម័យជាងគេ និងបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយគេ គឺមានតែ Galaxy Z Fold3 5G និង Galaxy Z Flip3 5G របស់ក្រុមហ៊ុន សាមសុង តែប៉ុណ្ណោះ។
កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា គណៈកម្មការវិន័យនៃសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា បានចេញសេចក្តីសម្រេចចោទលោក ហៅ សុជាតិ គ្រូបង្វឹកក្រុមបឹងកេតថា បានរុញ និងប្រើប្រាស់សម្តីមិនសមរម្យដាក់មន្ត្រីការប្រកួត។ តាមរយៈបទចោទនេះ មានន័យថា លោក ហៅ សុជាតិ រងពិន័យមិនឲ្យពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពកីឡាបាល់ទាត់ ដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់រយៈពេល១ខែ និងថវិកា៥០ម៉ឺនរៀល។ សេចក្តីសម្រេចដែលចុះហត្ថលេខាដោយ លោក អេង ពៅទិត្យ ប្រធានគណៈកម្មការវិន័យបានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ពិន័យលោក ហៅ សុជាតិ គ្រូបង្គោលក្លិបបឹងកេតមិនឲ្យចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នានា ដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ចំនួន១ខែ និងថវិកា៥០ម៉ឺនរៀល ក្រោមបទចោទ ប្រើឥរិយាបថមិនសមរម្យ គឺរុញនិងប្រើសម្តីមិនសមរម្យដាក់មន្ត្រីការប្រកួត»។ ករណីមិនឯកភាពលើសេចក្តីសម្រេច គណកម្មវិន័យនៃសហព័ន្ធបាល់ទាត់ ទុកពេលឲ្យជនរងការចោទប្រកាន់ខាងលើចំនួន៥ថ្ងៃ ដើម្បីដាក់បណ្តឹងទៅកាន់គណៈកម្មការឧទ្ធរណ៍នៃសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែបើរយៈពេល៥ថ្ងៃនេះ សាមីខ្លួន និងក្លិបមិនដាក់បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ទេនោះ សេចក្តីសម្រេចខាងលើនឹងចូលជាធរមានតែម្តង។ ការពិន័យលោក ហៅ សុជាតិ កើតឡើងក្នុងជំនួបសប្តាហ៍ទី១៥ពានរង្វាន់មិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគរវាងក្រុមបឹងកេតជាមួយក្រុមសូលទីឡូអង្គរ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ ដោយកាលនោះ បឹងកេតបានយកឈ្នះសូលទីឡូអង្គរ ២-១៕	លោក ហៅ សុជាតិ គ្រូបង្វឹកក្រុមបឹងកេត ត្រូវបានគណៈកម្មការវិន័យនៃសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ពិន័យមិនឲ្យពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពកីឡាបាល់ទាត់រយៈពេល១ខែ និងថវិកា៥០ម៉ឺនរៀល ក្រោយប្រើប្រាស់ឥរិយាបទមិនសមរម្យដាក់មន្ត្រីការប្រកួត។ គណៈកម្មវិន័យទុកពេលឲ្យ លោក ហៅ សុជាតិ ចំនួន៥ថ្ងៃក្នុងការដាក់បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ បើមិនឯកភាពចំពោះការពិន័យនេះ។
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា មានមនុស្សវ័យចាស់ចាប់ពីអាយុ៦០ឆ្នាំឡើង ចំនួនជាង ១លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ។ ដោយឡែក ចំនួនមនុស្សចាស់ នឹងឈានដល់ ១,៥ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និងអាចកើនឡើងរហូតទ្វេដងនៅឆ្នាំ២០៥០។ នេះបើតាមទិន្នន័យរបស់ ក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា។ យោងតាមរបាយការណ៍ KAC បញ្ហាមនុស្សចាស់នៅតែបន្តជួបប្រទះការលំបាក និងបញ្ហាប្រឈម ដោយសារកត្តាជីវភាព ប្រាក់ចំណូល សុខភាព មិនមានអ្នកថែទាំជាប់លាប់។ ហើយថែមទាំងទទួលបន្ទុកថែទាំកុមារដែលម្តាយឪពុកចេញទៅធ្វើការរកស៊ីឆ្ងាយទៀត។ ទិដ្ឋភាពក្នុងវេទិកាមនុស្សវ័យចាស់ថ្នាក់ជាតិលើកទី៣ មនុស្សចាស់ភាគច្រើន ត្រូវការប្រាក់ឧបត្ថម្ភក្នុងវ័យចាស់ជាចាំបាច់ ដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគាត់។ លោកស្រី ភាណ សោភ័ណ នាយិកានៃអង្គការអុកស្វាម បានលើកឡើងថា អង្គការអុកស្វាម បានសហការជាមួយអង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជា និងស្ថាប័ននានា ដើម្បីទទួលបានការងារសមរម្យ ការថែទាំ និងកិច្ចគាំពារសង្គមពេញលេញ។ ជាពិសេស នៅពេលមានអសន្តិសុខប្រាក់ចំណូល មានជំងឺនិងគ្រោះអាសន្ននានាជាដើម។ ក្នុងនោះរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានផ្តល់អាទិភាពលើកិច្ចគាំពារ និងថែទាំមនុស្សវ័យចាស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ការកើនឡើងនៃចំនួនមនុស្សវ័យចាស់នេះ ជារឿងដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ បញ្ហាទាំងនេះ តម្រូវឱ្យមានកម្មវិធីដោះស្រាយចម្រុះ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសម្រាប់ថែទាំ និងគាំពារមនុស្សចាស់ ជាពិសេសមនុស្សវ័យចាស់ជាស្រ្តី។ លើសពីនេះ មនុស្សចាស់គ្មានប័ណ្ណក្រីក្រ និងប្រាក់សោធនិវត្តន៍ ត្រូវកាជំនួយសម្រាប់រស់នៅ ពិសេសពេលមានជំងឺ។ យ៉ាងណាមិញ លោក ទុំ វីរ៉ា ជានាយកប្រតិបត្តិ របស់អង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ស្របពេលកម្ពុជាតែងផ្តល់ការគោរព ផ្តល់តម្លៃដល់មនុស្សចាស់ និងចាត់ទុកគាត់ថាជាធនធានដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត ដូចជាមនុស្សចាស់ជរា មនុស្សចាស់គ្មានទីពឹង ក៏ត្រូវបានយល់ថាជាជនងាយរងគ្រោះផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ លោក ទុំ វីរ៉ា បន្តថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថាលទ្ធផលនៃវេទិកាមនុស្សចាស់ថ្នាក់ជាតិលើកទី៣ នឹងផ្តល់ការស្វែងយល់ពីមនុស្សចាស់ជាសក្ខីភាព និងអាចជាធាតុចូលយ៉ាងចាំបាច់សម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីរៀបចំកម្មវិធី និងការឆ្លើយតបដល់ពួកគាត់ សម្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ជាពិសេសសតាមយន្តការគណៈកម្មាធិការជាតិកម្ពុជាដើម្បីមនុស្សចាស់»។ សូមបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍ជំរឿនប្រជាជនកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ បានបង្ហាញថា កម្ពុជាមានប្រជាជនសរុបជាង១៥លាននាក់ ក្នុងនោះមាន៨,៩ភាគរយ មានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងទៅ ដែលទិន្នន័យនេះបានកើនឡើង៥,២៥ភាគរយ ក្នុងពេលពីរទសវត្សរ៍កន្លងទៅ៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១នេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងសរុប ១១៣ ៧០៣នាក់ ក្នុងនោះករណីនាំចូល ១៩ ១៣៦នាក់។ អ្នកសះស្បើយសរុប មាន១០៥ ៣៥០នាក់ និងស្លាប់២ ៤១៨នាក់៕	លទ្ធផលវិភាគដោយឧបករណ៍តេស្ត PCR បានបង្ហាញថា កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ចំនួន២៨៨នាក់បន្ថែមទៀត។ រីឯអ្នកជាសះស្បើយមាន៤៨៥នាក់ និងស្លាប់១២នាក់។ ក្នុងចំណោម២៨៨ករណីថ្មី មានតែ៣នាក់ប៉ុណ្ណោះជាអ្នកដំណើរពីបរទេស។ នេះជាលទ្ធផលផ្លូវការពីម៉ាស៊ីន PCR ដោយមិនរាប់បញ្ចូលលទ្ធផលវិភាគ ពីឧបករណ៍តេស្តរហ័ស (Rapid Test) នោះឡើយ។
កញ្ញា ឡុង សុខហេង ជានិស្សិតរៀនវិស្វករឧស្សហកម្ម នៅប្រទេសថៃ មិនបានឈប់សម្រាកនោះទេ ដោយសាររវល់រៀន។ ក្នុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ និស្សិតឆ្នាំទី៣រូបនេះ ត្រូវរៀនតាមអនឡាញ ដោយមិនអាចជួបជុំមិត្តភក្កិនៅសាលា ធ្វើឱ្យនាងមានអារម្មណ៍ឯកា និងកាន់តែនឹករលឹកដល់ស្រុកកំណើត និងក្រុមគ្រួសារក្នុងឱកាសភ្ជុំបិណ្ឌ។ «អារម្មណ៍នឹកផ្ទះខ្លាំង ព្រោះធ្លាប់តែរាល់ឆ្នាំ យើងបានជូបជុំបងប្អូនដើរលេង។ ទោះឆ្នាំនេះមិននៅខ្មែរ មិនអាចទៅវត្តជួបជុំដោយសារកូវីដ-១៩ ក៏នៅតែស្ដាយដែលមិនបានទៅផ្ទះដូចគេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ កញ្ញា សុខហេង។ កញ្ញា ឡុង សុខហេង និស្សិតវិស្វករឧស្សហកម្ម នៅប្រទេសថៃ ។ មិនខុសពី កញ្ញា សុខហេង និស្សិតសិក្សានៅប្រទេសថៃ លោក អន សុភក្រ្កា ក៏នឹករលឹកស្រុកកំណើតអនេកដែរ ។ និស្សិតឆ្នាំទី៣រូបនេះ តែងតែមកលេងស្រុកកំណើត១ឆ្នាំម្ដង ក្នុងរដូវវិស្សមកាល ប៉ុន្តែដោយសារវិបត្តិកូវីដ-១៩ ធ្វើឱ្យលោកខកខានមកលេងក្រុមគ្រួសារ រយៈពេល២ឆ្នាំមកហើយ។ និស្សិតវ័យ២៤ឆ្នាំរូបនេះ អះអាងថា៖ «ពេលភ្ជុំបិណ្ឌខាងសាលារៀនធម្មតា ព្រោះនៅប្រទេសថៃមិនមានការប្រារព្ធដូចកម្ពុជាទេ។ ហើយសព្វថ្ងៃខ្ញុំរៀនតាមអនឡាញ មិនសូវបានទៅណា កាន់តែនឹកអ្នកផ្ទះ»។ លោក អន សុភក្រ្កា និស្សិតនៅប្រទេសថៃ។ ដ្បិតនៅប្រទេសថៃមិនមានការប្រារព្ធពិធីភ្ជុំបិណ្ឌក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃភ្ជុំធំ អ្នកទាំងពីរ និងនិស្សិតដទៃទៀតនៅទីនោះ តែងយកចង្ហាន់ទៅវត្តនៅជិតៗសាលា ដើម្បីឧទ្ទិសដល់សាច់ញាតិដែលបានចែកឋានទៅ។ និស្សិតម្នាក់ទៀត ដែលកំពុងសិក្សានៅប្រទេសអូស្រ្តាលី កញ្ញា ម៉ម ស្រីពៅ ក៏មិនអាចមកស្រុកកំណើតនាពេលភ្ជុំបិណ្ឌដែរ។ វិស្សមកាលឆ្នាំនេះរបស់ស្រីពៅ ចំពេលពិធីភ្ជុំបិណ្ឌនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែដោយសារបញ្ហាកូវីដ-១៩ ធ្វើឱ្យនិស្សិតឆ្នាំទីពីររូបនេះ មិនអាចទៅលេងស្រុកកំណើតបាន។ យុវតីវ័យ២១ រូបនេះរៀបរាប់ដូច្នេះ៖ «ថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌឆ្នាំនេះ ខ្ញុំបានឈប់សម្រាក ដោយសារចំថ្ងៃវិស្សមកាលខ្ញុំដែរ។ ទោះខ្ញុំអត់បានទៅលេងខ្មែរវិញ តែខ្ញុំអាចដើរលេងនៅអូស្រ្តាលីបាន»។ កញ្ញា ម៉ម ស្រីពៅ និស្សិតនៅប្រទេសអូស្រ្តាលី(អាវខ្មៅ) ថតជាមួយម្ដាយនៅអាកាសយន្តដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ។ សម្រាប់និស្សិតមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តកំពត ស្រីពៅ សោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ដែលវិស្សមកាលឆ្នាំនេះ ខកខានជួបជុំគ្រួសារ ព្រោះវិស្សមកាលនៅទីនោះ តែងតែខុសពេលគ្នារាល់ឆ្នាំ។ យុវតីរូបនេះ សង្ឃឹមថា ឆ្នាំក្រោយស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ ធូរស្បើយ និងវិស្សមកាលរបស់នាងចំពេលភ្ជុំបិណ្ឌដូចឆ្នាំនេះទៀត ដើម្បីអាចទៅស្រុកជួបជុំគ្រួសារ។ ទោះអំឡុងភ្ជុំបិណ្ឌ និស្សិតខ្មែរនៅបរទេសទាំងនេះ មិនអាចទៅស្រុកកំណើតដើម្បីជួបជុំគ្រួសារ និងសាច់ញាតិក្ដី តែយ៉ាងណាពួកគេតែងតែវីដេអូខល ដើម្បីកាត់បន្ថយការនឹករលឹកដល់ក្រុមគ្រួសារ និងបង្កើនភាពស្និទ្ធស្នាលផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ អំឡុងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និស្សិតខ្មែរដែលកំពុងសិក្សានៅបរទេស មិនបានឈប់សម្រាកឡើយ ដែលនាំឱ្យពួកគេនឹករលឹកដល់គ្រួសារនៅស្រុកកំណើតយ៉ាងខ្លាំង។ ពេលនឹកដល់គ្រួសារ ពួកគេបានត្រឹមវីដេអូខល និងផ្ញើក្ដីរលឹកពីចម្ងាយប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ លោកអធិការរង សូ អាត បានបញ្ជាក់ថា៖«ក្មេង មានជំងឺ ឈឺពោះ និងបានទៅចាក់ថ្នាំ ហើយក្មេង ពិតជាបានស្លាប់មែន តែបើថាស្លាប់ដោយសារចាក់ថ្នាំ ឬក៏អត់នោះ ខ្ញុំ មិនហ៊ានសន្និដ្ឋានទេ ទាល់តែសួរខាងបច្ចេកទេសគេ»។ បើតាមលោកអធិការរងរូបនេះដដែល មន្រ្តីអធិការដ្ឋាននគរបាលស្រុករំដួល បានបញ្ជូនសំណុំរឿង និងគ្រូពេទ្យនោះ ទៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តស្វាយរៀងហើយ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីបន្តនីតិវិធី។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កែវ រដ្ឋា ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តស្វាយរៀង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទថា ក្រុមការងារជំនាញ កំពុងចុះទៅស្រាវជ្រាវករណីខាងលើ។ លោក ផ្តល់ព័ត៌មានបឋមដូច្នេះថា៖«គាត់ ជាគិលានុបដ្ឋាក ហើយគាត់ បើកបន្ទប់ថែទាំអ្នកជំងឺ គាត់ ទើបនឹងបើក។ សញ្ញាបត្រ គាត់មាន»។ ចំពោះព័ត៌មានលម្អិតផ្សេងទៀត លោកប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាល ប្រាប់ឲ្យរង់ចាំការរាយការណ៍ពីក្រុមការងារជំនាញសិន៕	ក្មេងប្រុសអាយុ៧ឆ្នាំម្នាក់ នៅស្រុករំដួល ខេត្តស្វាយរៀង បានបាត់បង់ជីវិត ក្រោយទទួលការចាក់ថ្នាំពីលោកគ្រូពេទ្យឯកជនម្នាក់វ័យ៣៦ឆ្នាំ។ លោកវរសេនីយ៍ទោស សូ អាត អធិការរងស្រុករំដួល អះអាងថា គ្រូពេទ្យ បានចាក់ថ្នាំឲ្យក្មេងប្រុស នៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ហើយក្មេងប្រុស បានបាត់បង់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃចាក់ថ្នាំនោះតែម្តង។
សប្តាហ៍នេះប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញក្រឹត្យលុបចោលគោលនយោបាយថ្នាក់ជាតិដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុពិភពលោកដែលជាមរតករបស់រដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ ក្នុងពេលចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យប្រធានាធិបតី លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាឲ្យអង្គភាពការពារបរិស្ថាន (EPA) ចាប់ផ្តើមនីតិវិធីដើម្បីដកនិងរៀបចំឡើងវិញរាល់បទបញ្ញត្តិស្តីពី «ផែនការថាមពលស្អាត»ដែលបង្កើតឡើងក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ ផែនការនេះមានគោលដៅបិទចោលរោងចក្រថាមពលធ្យូងថ្មជាច្រើនកន្លែងនិងជំនួសមកវិញដោយការបង្កើតកសិដ្ឋានដែលផលិតថាមពលស្អាតករកើតឡើងវិញមានកង្ហារខ្យល់និងបន្ទះសូឡា។ យោងតាមសារព័ត៌មាន New York Times បទបញ្ជារបស់ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលបញ្ចប់ការប្រឹងប្រែងរបស់អាមេរិកដែលជាមហាអំណាចបំពុលពិភពលោកជាងគេលេខរៀងទី២ ក្នុងការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ បានធ្វើឲ្យបណ្តាអ្នកការទូតទូទាំងពិភពលោកព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ វាក៏បង្ហាញឲ្យឃើញថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅតែមិនជឿថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះជារឿតពិតប្រាកដ ហើយលោកចិញ្ចឹមចិត្តគិតថា វាជារឿងបោកប្រាស់បង្កើតដោយក្រុងប៉េកាំងដើម្បីពន្យឺតការលូតលាស់អាមេរិកថែមទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ វាមានភាគរយច្រើនដែលរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ នេះនឹងដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុប៉ារីសដែលសម្រេចបានកាលចុងឆ្នាំ២០១៥ ទៀត ថ្វីបើដូណាល់ ត្រាំ មិនទាន់សម្រេចចិត្តជាផ្លូវការក៏ដោយ។ តាមពិតទៅ កិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុដែលគេសម្រេចបាននៅចុងឆ្នាំ២០១៥នេះ ជាលិខិតូបករណ៍អន្តរជាតិដ៏មានសារសំខាន់មួយ។ ប្រទេសជិត២០០ ក្លាយជារដ្ឋហត្ថលេខី ដោយវាមានគោលដៅចម្បងទប់ស្កាត់ការកើនកម្តៅច្រើនជាង ៣,៦ អង្សាដែលតាមការវាយតម្លៃរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ កម្រិតនេះនឹងបង្កើតបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរជាពិសេសគ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ការកើនឡើងនៃកម្រិតនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ និងគ្រោះទុរភិក្សកង្វះស្បៀងជាដើមនាពេលអនាគត។ ការដើរចេញរបស់អាមេរិកនាពេលណាមួយខាងមុខ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់យុទ្ធនាការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុរបស់ពិភពលោកផងដែរ។ អាមេរិកជាប្រទេសបំពុលបរិយាកាសលេខរៀងទី២ បន្ទាប់ពីចិន ហើយអាមេរិកនៅអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានប្រឹងប្រែងខ្លាំងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលចិនឲ្យទទួលខុសត្រូវក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ ប៉ុន្តែពេលនេះអាមេរិកខ្លួនឯងជាអ្នកដកខ្លួនទៅវិញ។ ១.ទោះអាមេរិកដើរចេញក៏ដោយ ពិភពលោកត្រូវបន្តគាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក កូហ្វីអាណាន់ បានលើកឡើងក្នុងវេទិកាស្តីពីអនាគតនៃវិស័យកសិកម្មលើកទី១០នាទីក្រុងព្រុចសែលដើមសប្តាហ៍នេះថា វាជារឿងមិនច្បាស់លាស់ឡើយពាក់ព័ន្ធការបន្តប្តេជ្ញាចិត្តគាំទ្រយុទ្ធនាការប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុរបស់អាមេរិកនេះ។ ប៉ុន្តែលោកបានអំពាវនាវយ៉ាងទទូចសុំឲ្យប្រទេសនានាលើពិភពលោកជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបន្តប្រឹងប្រែងគាំទ្រនិងសហការគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន African News លោក កូហ្វី អាណាន់បានលើកឡើងដូច្នេះ៖«អាមេរិកប្រហែលជាដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដោយសារគោលនយបាយលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ ប៉ុន្តែប្រទេសឯទៀតនឹងនៅបន្តទៅមុខ»។ ក្នុងករណីដែលអាមេរិកចាកចេញ បណ្តារដ្ឋអឺរ៉ុបដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗប្រហែលជាត្រូវប្រមូលផ្តុំកម្លាំងគ្នាដើម្បីដឹកនាំ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះគេមើលឃើញសក្តានុពលរបស់ចិនក្នុងការចូលមកជំនួសតំណែងរបស់អាមេរិកក្នុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។ គេមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបាននៅឡើយទេថា ចិនមានឆន្ទៈធ្វើជាក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំយុទ្ធនាការសង្គ្រោះពិភពលោកនេះកម្រិតណាដែរ។ ២.កូហ្វី អាណាន់ ចោទសួរថា សេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់បានប្រយោជន៍អ្វី បើមនុស្សដកដង្ហើមមិនបានផង? ម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពរូបនេះក៏ព្យាយាមរិះគន់បណ្តាប្រទេសដែលមិនចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដោយគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនជាងប្រយោជន៍មនុស្សជាតិទូទាំងពិភពលោកដូចជាអាមេរិកនេះដែរ។ លោកសួរក្នុងរបៀបឌឺដងផ្លែផ្កាថា៖ «តើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនោះមានប្រយោជន៍អ្វី បើអ្នកឯងមិនទាំងអាចដកដង្ហើមបានផង?»។ លោក កូហ្វី អាណាន់ បានកត់សម្គាល់ថា ប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះជាឧបសគ្គធំបំផុតសម្រាប់ការអភវិឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តភាពរបស់ពិភពលោក។ បើគ្មានដំណោះស្រាយទាន់ពេលវេលាទេ គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិមានរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះ និងគ្រោះទុរភិក្សជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលអាចបង្កឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់ប្រឈមការអត់ឃ្លាននិងកង្វះខាតអាហារូបត្ថម្ភដោយសារអសន្តិសុខស្បៀងជាដើម។ ដូច្នេះ វាជាពេលដែលពិភពលោកត្រូវគិតគូរយកចិត្តទុកដាក់លើការអនុវត្តគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពឲ្យបានជោគជ័យ ដើម្បីប្រយោជន៍មនុស្សជាតិទាំងមូល។ «ដល់ពេលយើងប្តូរក្តីសង្ឃឹមរបស់យើងទៅជាសកម្មភាពនិងចាប់ផ្តើមកសាងសមត្ថភាពដើម្បីធានាសន្តិសុខស្បៀងនិងលើកកម្ពស់ការអភវិឌ្ឍន៍ដោយនិរន្តភាពនិងប្រកបដោយវិបុលភាព»។ នេះជាការលើឡើងរបស់លោក កូហ្វីអាណាន់។ លោកបន្តថា ដំណោះស្រាយគឺ ប្រទេសអភិវឌ្ឍ ត្រូវរួមចំណែកវិនិយោគក្នុងប្រទេសក្រីក្រដើម្បីលើកស្ទូយវិស័យកសិកម្មនិងប្រព័ន្ធចំណីអាហារ។ វាត្រូវការទាំងបច្ចេកទេសនិងធនធានដើម្បីធានាថា ប្រទេសក្រីក្រអាចផលិតអាហារបានច្រើនជាងមុននិងប្រើប្រាស់ធនធានតិច៕	ពិភពលោកព្រួយបារម្ភថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសនៅពេលខាងមុខ។ រដ្ឋបាលត្រាំ នៅតែជឿថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជារឿងបោកប្រាស់បង្កើតឡើងដោយចិនដើម្បី បង្អាក់ការលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកជាដើម។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ អតីតអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ កូហ្វី អាណាន់ (Kofi Annan) បានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសនានាលើពិភពលោកប្រឹងប្រែងសហការគ្នាដើម្បីគាំទ្រការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុនេះដើម្បីប្រយោជន៍មនុស្សជាតិទូទាំងពិភពលោក ទោះជាអាមេរិកដើរចេញក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែលោកចោទសួរគ្រប់គ្នាផងដែរថា៖«តើសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់មានន័យអ្វី បើសិនអ្នកមិន ទាំងអាចដកដង្ហើមបានផង?» ដែលសារនេះហាក់ដូចជាឌឺដងឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលខ្វល់តែពីសេដ្ឋកិច្ចរហូតភ្លេចគិតពីបរិស្ថានដែលជួយទ្រទ្រង់ជីវិតមនុស្សនោះ។
អភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លោក សុខ លូ រំឭកអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានតាមដាន និងចុះបង្រ្កាប ករណីឈ្មួញចងការប្រាក់ ដែលយកអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណពីពលរដ្ឋ ផ្ទុយពីគោលការណ៍កំណត់របស់រដ្ឋាភិបាល។ អភិបាលខេត្តបាត់ដំបង បានបន្តថា មានក្រុមជនជាតិឥណ្ឌា បានដើរចងការប្រាក់ឥណទាន ដោយតម្រូវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ បង់ប្រាក់ដើម និងការប្រាក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ពោលគឺមិនតម្រូវឲ្យមានការបង់ប្រាក់ជារៀងរាល់ខែនោះទេ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានស្ថាប័នឥណទាន ឬអង្គការមួយចំនួន បានការយកឯកសារសម្គាល់អត្តសញ្ញាណពលរដ្ឋ មកធ្វើជាទ្រព្យបញ្ចាំ ដែលអាចជាការព្រមព្រៀងរវាងបុគ្គល និងភាគីខាងនីតិបុគ្គល ។ នេះបើតាមលោក សុខ លូ។ សេចក្តីប្រកាសនាថ្ងៃទី ២២ ខែមិថុនា អភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លើកឡើងថា៖ « ថ្មីៗនេះមានករណីមួយបានកើតឡើងនៅក្នុងស្រុកមួយចំនួននៃខេត្តបាត់ដំបង ដែលវាកើតឡើងនៅតាមភូមិមួយចំនួននៅក្នុងស្រុកបាណន់ និងស្រុករតនមណ្ឌល គឺជនជាតិឥណ្ឌាមួយក្រុម រកស៊ីចងការប្រាក់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយគ្រាន់តែយកអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ ឬឯកសារបញ្ជាក់ផ្សេងៗទៀត ធ្វើជាទ្រព្យសម្រាប់បញ្ចាំ»។ សម្រាប់ទឹកប្រាក់កម្ចីចំនួន ២០ម៉ឺនរៀល ចុះក្រោម គឺត្រូវយកឯកសារស្រាលៗដូចជាអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ សំបុត្រកំណើត, សៀវភៅគ្រួសារ , បណ្ណបើកបរ , កាតគ្រីជាដើម ធ្វើជាទ្រព្យសម្រាប់បញ្ចាំ ។ ចំពោះទឹកប្រាក់ចាប់ពី ៤០ម៉ឺនឡើង គឺតម្រូវយកឯកសារដែលមានលក្ខណៈសំខាន់ៗ លើសពីឯកសារទាំងនេះ ធ្វើជាថ្នូរសម្រាប់បញ្ចាំ។ នេះបើតាមអភិបាលខេត្ត។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាខាងលើ លោក សុខ លូ បានធ្វើក្រើនរំលឹកអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទាំងអស់ ឱ្យតាមដានយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហានេះ ព្រោះវាជាករណីល្មើសច្បាប់ ដែលខុសពីគោលការណ៍កំណត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លោក សុខ លូ ឱ្យអាជ្ញាធរស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបក្រុមឈ្មួញដើរចងការប្រាក់ឥណទានតាមភូមិ-ស្រុកទាំងនោះ ទៅតាមច្បាប់ជាធរមាន ឲ្យទាន់ពេលវេលា។ ជាពិសេសពន្យល់ណែនាំដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យមានការយល់ដឹង អំពីបញ្ហានេះ ជៀសវាងមានការចាញ់បោកដោយណាប្រការណាមួយ។ អភិបាលខេត្តបាត់ដំបង ក៏បានក្រើនរំឭក និងដាស់តឿនទៅកាន់ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ និងសហការគ្នា ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យបញ្ហានេះកើតឡើងទៀត ។ លោក សុខ លូ ក៏ហាមពលរដ្ឋ មិនឲ្យផ្ដល់អត្តសញ្ញាប័ណ្ណ ឬឯកសារណាមួយជាទ្រព្យបញ្ចាំ សម្រាប់ខ្ចីប្រាក់ឡើយ ព្រោះឯកសារអត្តសញ្ញាប័ណ្ណនេះ ជាឯកសារសំខាន់ សម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់ពេលបោះឆ្នោតខាងមុខ។ «ដូចនេះគោលបំណងនៃក្រុមខាងលើ ដើម្បីឱ្យដំណើរការបោះឆ្នោតមិនបានប្រព្រឹត្តិដោយរលូន»។ នេះបើតាមលោក សុខ លូ ៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ថ្លែងទៅកាន់សមាជិកអាយឆា ក្នុងពិធីអបអរខួបលើកទី១០ នៃសេចក្ដីប្រកាសសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន និងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ភ្នំពេញស្ដីពីការអនុម័តសេចក្ដីប្រកាសសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន នាថ្ងៃទី១៨ វិច្ឆិកា នៅខេត្តសៀមរាប លោក ឱម យិនទៀង អាយឆា នឹងបន្តការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សអាស៊ានតាមរយៈការបញ្រ្ជាបសិទ្ធិមនុស្សទៅក្នុងសសរស្ដម្ភទាំង៣។ សសរស្ដម្ភដែលលោកទេសរដ្ឋមន្រ្តីលើកឡើង រួមមាន សហគមន៍ នយោបាយ សន្ដិសុខអាស៊ាន, សហគមន៍ សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងសហគមន៍ សង្គម វប្បធម៌អាស៊ាន និងបន្តពង្រឹងកិច្ចសប្រតិបត្តិការ និងកិច្ចសហការជាមួយស្ថាប័នតាមវិស័យរបស់អាស៊ាន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឱម យិនទៀង បានអំពាវនាវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ បន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍របស់អាស៊ាន រួមមានគោរពអធិបតីភាព បរមណភាពទឹកដី ការមិនជ្រៀតជ្រែតកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសជាសមាជិក និងការដោះស្រាយជំលោះដោយសន្ដិវិធី។ តំណាងកម្ពុជាប្រចាំអាយឆា និងជាប្រធានកិច្ចប្រជុំអាយឆា លោក កែវ រ៉េមី ក្នុងនាមជាប្រធាន កម្ពុជាបានសហការជាមួយឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលជាប្រធានអាយឆាប្ដូរវេន ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២របស់អាយឆា ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់១៧ វិច្ឆិកា។ តាមការបញ្ជាក់ពីលោក កែវ រ៉េមី កិច្ចប្រជុំបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពលើការវិវត្តន៍ថ្មីៗពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្សតំបន់អាស៊ាន ដូចជាការបង្កើតច្បាប់ បទប្បញត្តិ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីៗ។ល។ កិច្ចប្រជុំក៏បានពិភាក្សាលើវឌ្ឍនភាពអាយឆាឆ្នាំ២០២២ ដែលពាក់ព័ន្ធវិស័យកុមារ សិទ្ធិជនពិការភាព សិទ្ធិមនុស្សនិងបរិស្ថាន ធុរកិច្ចនិងសិទ្ធិមនុស្ស និងការជួញដូរមនុស្សជាដើម។ល។ លោក កែវ រ៉េមី តំណាងកម្ពុជាប្រចាំអាយឆា ក្នុងនាមប្រធានអាយឆាចប់អាណត្តិ លោក កែវ រ៉េមី លើកឡើងថា ទាំងអស់គ្នានៃសមាជិកអាយឆា សុទ្ធតែមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការអភិវឌ្ឍ ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ពិសេសមានទំនួលខុសត្រូវមិនមែនតែរដ្ឋាភិបាលទេ គឺគ្រប់ភាគីទាំងអស់គ្នា។ សូមបញ្ជាក់ថា នារសៀលថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា គឺក្រោយកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២របស់អាយឆា ក៏មានរៀបចំពិធីផ្ទេរតួនាទីប្រធានអាយឆាថ្មីទៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។ លោក កែវ រ៉េមី រំពឹងថា អាយឆា-ឥណ្ឌូនេស៊ី ក្នុងនាមជាប្រធាន នឹងបន្តដឹកនាំបេសកកម្មសិទ្ធិមនុស្សឱ្យសម្រេចបានលទ្ធផលថ្មីៗបន្ថែមទៀត ដើម្បីផលប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជនអាស៊ាន ទាំងក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត៕	សៀមរាប៖ ទេសរដ្ឋមន្រ្តី និងជាប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ លោក ឱម យិនទៀង មានភាពជឿជាក់ថា គណៈកម្មការអន្ដររដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់ថា អាយឆា (AICHR) នឹងបន្តកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សនៅតំបន់អាស៊ាន។
មូលហេតុដែលត្រូវដាក់សញ្ញាឧទាន (!) នៅខាងចុងនៃពាក្យ «កណ្តឹមឆែម» នេះ ពីព្រោះពាក្យនេះ ជា មានសូរបន្លឺឡើងដោយការភ្ញាក់ ដែលត្រូវនឹងលក្ខខណ្ឌនៃការប្រើឧទានសញ្ញា។ ឧទានសញ្ញា ( ! ) នេះ គឺប្រើនៅពេលបញ្ចេញសំឡេងឮខ្លាំង, បន្លឺឬកម្ទរសំឡេងឮខ្លាំងៗដោយមានអំណរ ឬទុក្ខព្រួយ, ដោយមានសេចក្ដីអស្ចារ្យ, ដោយមានកំហឹងជាដើម៕	ពាក្យ «កណ្តឹមឆែម» មានន័យថា សូរដែលបន្លឺឡើង ដោយការភ្ញាក់ ឬ ដោយការជ្រលួសមាត់ ព្រោះជំពប់ប៉ះអ្វី ៗ។ ឧទាហារណ៍ យាយគាត់ភ្លាត់មាត់ថា កណ្ដឹមឆែប! ។ ការប្រើពាក្យនេះនៅក្នុងការសរសេរភាសាខ្មែរ គឺត្រូវតែដាក់សញ្ញាឧទាន (!) នៅខាងចុងនៃពាក្យ «កណ្តឹមឆែម» ។ នេះជាការបញ្ជាក់នៅក្នុងវចននានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួន ណាត។
តំណាងក្រុមហ៊ុនរថភ្លើងចំនួន ៧០ មកពីប្រទេសចិន បេឡារុស អាល្លឺម៉ង់ កាហ្សាក់ស្ថាន ម៉ុងហ្គោល ប៉ូឡូញ និងរុស្ស៊ីផងនោះបានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំរយៈពេលបីថ្ងៃនៅខេត្ត Henan ប្រទេសចិន។ សារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Peoples Daily ផ្សាយថា កិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងក្រុមហ៊ុនរថភ្លើង និងស្វែងរកផែនការថ្មីដើម្បីធានាប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការផ្តល់សេវាដឹកជញ្ជូនទំនិញពីចិនទៅប្រទេសអឺរ៉ុបនោះ។ កាលពីខែមេសា ក្រុមហ៊ុនរថភ្លើងចិន បេឡារ៉ុស អាល្លឺម៉ង់ កាហ្សាក់ស្ថាន ម៉ុងហ្គោល ប៉ូឡូញ និងរុស្ស៊ីក៏បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួមគ្នាផងដែរដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្នា។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដែរ ភាគីទាំងអស់ក៏រម្លឹកឡើងវិញពីការប្តេជ្ញាចិត្តមានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ និងកំណត់ផែនការថ្មីសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលមានបច្ចុប្បន្នក្នុងការផ្តល់សេវាដឹកជញ្ជូនផងដែរ។ បើតាមរបាយការណ៍ក្រុមហ៊ុនរថភ្លើងចិន China Railway Corporation សេវាដឹកជញ្ជូនតាមរថភ្លើងពីចិនទៅកាន់អឺរ៉ុប និងទៅកាន់ប្រទេសនានាដែលស្ថិតនៅតាមផ្លូវសូត្រឬសមាជិកគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ។ សេវាដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវរថភ្លើងនេះចាប់ផ្តើមឡើងតាំងពីឆ្នាំ ២០១១ មកម្ល៉េះ ហើយការដឹកជញ្ជូនតាមរថភ្លើងនេះមានយ៉ាងហោចណាស់ ៥ពាន់ដងឯណោះ។ ផ្លូវរថភ្លើងសរុបដែលត្រូវបានបើកដំណើរការភ្ជាប់ទៅកាន់ទីក្រុង ៣៤ នៅអឺរ៉ុបមានចំនួនទាំង ៥៧ ខ្សែ។ ផ្លូវនេះភ្ជាប់ចេញពីទីក្រុងរបស់ចិនចំនួន ៣៤ ដូចគ្នា។ គ្រាន់តែឆ្នាំ ២០១៦ រថភ្លើងដឹកទំនិញនេះធ្វើដំណើរសរុប ១៧០០ ជើង ក្នុងនោះចេញពីប្រទេសចិន ១១៣០ ដងនិងមកពីអឺរ៉ុប ៥៧២ ជើង។	កិច្ចប្រជុំតំណាងក្រុមហ៊ុនរថភ្លើងរបស់អឺរ៉ុប និងចិនទទួលបន្ទុកផ្តល់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនតាមរថភ្លើងត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅនៅខេត្ត Henan សប្តាហ៍មុន ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្នរថភ្លើងដឹកទំនិញរវាងភាគីទាំងពីរបានជួយភ្ជាប់ចិនជាមួយទីក្រុងចំនួន ៣៤ នៅប្រទេសចំនួន ១២ ទូទាំងអឺរ៉ុប។
និស្សិតជ័យលាភីចំនួន៣៦នាក់ត្រូវបានប្រគល់សញ្ញាបត្រជូនដោយសាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណា សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋហ្វតហេស៍ និងសាកលវិទ្យាល័យ AUPP នៅល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍កន្លងទៅនេះ ។ លោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត Kenneth Dunn សាកលវិទ្យាធិការ AUPP បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «AUPP និងសាកលវិទ្យាល័យដៃគូនៅសហរដ្ឋអាមេរិកទាំងពីរ មានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងដែលនិស្សិតជ័យលាភីរបស់យើងជំនាន់ទី១ និងទី២ បានកំពុងតែទទួលបានជោគជ័យទាំងក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ»។ និស្សិតជ័យលាភីមួយចំនួនធំបានបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ (អនុបណ្ឌិត) និងបណ្ឌិត នៅតាមបណ្តាសាកលវិទ្យាល័យធំៗ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងចក្រភពអង់គ្លេស។ ក្នុងចំណោមនិស្សិតជ័យលាភីទាំងពីរជំនាន់ មាននិស្សិតមួយចំនួនបានឱកាសការងារពីស្ថាប័នក្នុងស្រុកនិងក្រៅប្រទេស ដោយទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ខ្ពស់ ទៅតាមទីផ្សារអន្តរជាតិ។ លោក Gregory Bardzell តំណាងជាន់ខ្ពស់មកពីសាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណា បាននិយាយថា៖ «សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណា សាកលវិទ្យាល័យ AUPP និងសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋហ្វតហេស៍ មានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងដែលបានបង្កើតនូវធនធានមនុស្សប្រកបដោយសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់សង្គម»។ តាមរយៈកម្មវិធីសិក្សាយកសញ្ញាបត្រពីរ (Dual Degree) និស្សិត AUPP នឹងទទួលបានសញ្ញាបត្រចេញដោយសាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណា ឬសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋហ្វតហេស៍ បន្ថែមពីលើសញ្ញាបត្រចេញដោយសាកលវិទ្យាល័យ AUPP៕	(ភ្នំពេញ)៖ សាកលវិទ្យាល័យរបស់អាមេរិកធំៗចំនួនពីរ និងសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ (AUPP) បានប្រារព្ធ ពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់និស្សិតជ័យលាភីដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ AUPP ។
ការសម្រេចបញ្ចប់អាជីពរបស់ Valencia បណ្តាលមកពីរូបគេមានបញ្ហារបួសប្រអប់ជើងរយៈពេលយូរអំឡុងពេលលេងឱ្យក្រុម Querétaro នៃលីគកំពូលម៉ិកស៊ិក។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ អតីតខ្សែការពារឆ្នើមក្រុមបិសាចក្រហម ដែលធ្លាបើបាក់ជើងលើកដំបូងកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ នៅជំនួប Manchester Derby បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter របស់ខ្លួនថា៖ «ខ្ញុំនឹងបញ្ចប់អាជីពរបស់ខ្ញុំនៅ Queretaro។ ខ្ញុំមិនដែលគិតថា នេះជាពេលខ្ញុំត្រូវព្យួរស្បែកជើងទេ ប៉ុន្តែរាងកាយរបស់ខ្ញុំបានស្នើឱ្យខ្ញុំសម្រេចចិត្តបែបនេះ»។ Valencia បានរៀបរាប់ពីមោទកភាពដែលខ្លួនមិននឹងស្មាន គឺនៅពេលបានទៅលេងនៅលីគអឺរ៉ុប។ «ខ្ញុំអាចធ្វើដំណើរទៅអឺរ៉ុបដែលជាអ្វីដែលខ្ញុំមិនដែលនឹកស្មានដល់។ Wigan គឺជាបទពិសោធដ៏ពិសេសមួយហើយបន្ទាប់មកព្រះជាម្ចាស់បានផ្តល់ឱកាសឱ្យខ្ញុំដើម្បីទៅដល់ Manchester United និងធ្វើជាប្រធានក្រុមថែមទៀត»។ នេះជាការះអាងរបស់ Valencia ខណៈរូបគេពិតជាមិនអស់ចិត្តនឹងការបញ្ចប់អាជីពនេះ។ Valencia បានរួមរស់នៅទឹកដី Old Trafford រយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១៩ ចាប់តាំងពី Sie Alex Ferguson ទិញយករូបគេពី Wigan Athletic។ Valencia ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានក្រុមបិសាចក្រហមនៅឆ្នាំ២០១៨ ក្រោយពេលមិត្តរួមក្រុម Michael Carrick ចូលនិវត្តន៍។ រយៈពេល១០រដូវកាល អតីតប្រធានក្រុមអេក្វាទ័រ វ័យ៣៥ឆ្នាំរូបនេះ បានជួយ Man Utd ឈ្នះពាន Premier League ចំនួន២សម័យ FA Cup និង Europa League រួមជាមួយ League Cup ២ ដងផងដែរ មុនផ្លាស់ទៅក្រុម L.D.U. Quito នៃលីគកំពូលអេក្វាទនៅឆ្នាំ ២០១៩៕	Antonio Valencia អតីតខ្សែការពារ Manchester United និងប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអេក្វាទ័រ នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា បានប្រកាសចូលនិវត្តន៍ពីអាជីពកីឡាករបាល់ទាត់ទាំងសោកស្តាយ នៅត្រឹមវ័យ៣៥ឆ្នាំ។
លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា បង្ហាញជំហក្នុងការបន្តរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិចក្រភពខ្មែរ ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ នៅខេត្តសៀមរាប។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំនេះអាចខុសពីឆ្នាំមុនៗ ដោយសារគណៈកម្មការរៀបចំការប្រកួត នឹងកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកចូលរួម និងកម្មវិធីធំៗមួយចំនួន។ «យើងកំពុងចាត់វិធានការធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យការប្រកួតប្រព្រឹត្តទៅបាន។ យើងរៀបចំ ប៉ុន្តែរៀបចំតាមរបៀបថ្មី និងកាត់កម្មវិធី៦០ទៅ៧០ភាគរយ»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន លើកឡើងបែបនេះ ហើយបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការធ្វើបែបនេះ គឺដើម្បីចូលរួមបង្ការ និងទប់ស្កាត់ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលកម្ពុជាកំពុងទទួលរងរលកឆ្លងទីពីរ។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះបានពន្យល់ថា ការរៀបចំតាមរបៀបថ្មី គឺចង់សំដៅដល់ការរៀបចំដោយមានការចាត់វិធានការការពារ និងគោរពតាមវិធាន ឬគោលការណ៍សុវត្ថិភាពរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ពោលគឺធ្វើយ៉ាងណាឲ្យព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិចក្រភពខ្មែរប្រប្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ បច្ចុប្បន្នការចុះឈ្មោះចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សប្បុរសធម៌ខាងលើ ត្រូវបានបិទជាបណ្តោះអាសន្ន ដ្បិតគណៈកម្មការរៀបចំចង់កំណត់ចំនួនអ្នកចូលរួម ដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងគ្រប់គ្រង។ ប៉ុន្តែបើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន ការចុះឈ្មោះនឹងបើកឡើងវិញនៅសប្តាហ៍ក្រោយ បើសិនការធ្វើតេស្តរកកូវីដ-១៩ របស់អ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ៣ វិច្ឆិកា អវិជ្ជមានទាំងលើកទី៣ និងទី៤។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទេសចរណ៍មួយនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីប្រមូលថវិកាសប្បុរសធម៌ជួយដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា និងអង្គការសប្បុរសធម៌មាន។ ការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យទៅទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងខេត្តសៀមរាប និងបំផុសស្មារតីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋស្រលាញ់បរិស្ថាន ក៏ស្ថិតក្នុងគោលបំណងរបស់ព្រឹត្តិការណ៍នេះដែរ។ ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទេសចរណ៍ធំៗចំនួនពីរត្រូវបានលុបចោល។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនោះរួមមានការរត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាអន្តរជាតិភ្នំពេញ និងម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិអង្គរនៅខេត្តសៀមរាប៕	ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអន្តជាតិចក្រភពខ្មែរនៅខេត្តសៀមរាប នឹងប្រព្រឹត្តទៅតាមការគ្រោងទុក តែក្រោមទម្រង់បែបបិរបទថ្មី។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា លោកកំពុងរិះរកវិធានការធ្វើយ៉ាងណាឲ្យព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទេសចរណ៍មួយនេះអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមានសុវត្ថិភាព។
យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Sinar Harian daily លោក Osman បាននិយាយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈថា លោកធ្លាប់បានសិក្សានៅសាលា Kolej Pertanian Malaya មុននឹងវាត្រូវបានប្តូរទៅជាសកលវិទ្យាល័យ Putra ម៉ាឡេស៊ីវិញ។ ប៉ុន្តែលោកអះអាងថា លោកពុំបានបញ្ចប់ការសិក្សារបស់លោកពេញលេញឡើយ។ «ដោយគ្មានការឯកភាពពីខ្ញុំ គេហទំព័រមួយចំនួនបានអះអាងថា ខ្ញុំបានបញ្ចប់ការសិក្សាជាមួយសញ្ញាបត្រផ្នែកគណនេយ្យពីសកលវិទ្យាល័យ Putra ម៉ាឡេស៊ី»។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោក Osman ដោយបន្ថែមទៀតថា លោកចេញមុខទទួលខុសត្រូវនឹងរឿងនេះ ថែមទាំងបានបញ្ជាឲ្យគេដកព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវទាំងអស់ចេញពីបណ្តាគេហទំព័រទាំងនោះផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោកអភិបាលរដ្ឋ Johor គឺជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំនៃសម្ព័ន្ធនយោបាយដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ Pakatan Harapan ដែលសញ្ញាបត្ររបស់ពួកគេស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងល្អិតល្អន់ ក្រោយពីអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី លោក Marzuki Yahya ត្រូវបានរកឃើញថា មានសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយ។ ក្រៅពីអ្នកទាំងពីរនេះ មេដឹកនាំនៃបក្ស Pakatan Harapan ផ្សេងទៀត រួមមាន រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិម៉ាឡេស៊ី លោក Mohamad Sabu និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងលំនៅដ្ឋាននិងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន លោកស្រី Zuraida Kamaruddin កាលពីថ្មីៗនេះក៏ទទួលរងការចោទប្រកាន់លើបញ្ហាសញ្ញាបត្រ និងប្រវត្តិនៃការសិក្សាផងដែរ៕	លោក Osman Sapian ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋ ឬហៅបានម្យ៉ាងទៀតថា ប្រធានរដ្ឋមន្ត្រី (Chief Minister) នៃរដ្ឋJohor ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានសារភាពថា លោកពុំមានសញ្ញាបត្រពីសកលវិទ្យាល័យ Putra ម៉ាឡេស៊ី (UPM) នោះទេ។ ទាក់ទិននឹងរឿងនេះ លោកសុំទោសប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់ចំពោះបញ្ហានេះ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey.com ជាលោក យ៉ង សាំងកុមារ អ្នកជំនាញកសិកម្មដូចតទៅ៖ «ទឹក, ទុន, ទីផ្សារ, បច្ចេកទេស និងការទំនាក់ទំនង» ជាបញ្ហាប្រឈមដែលកសិករជួបប្រទះ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក យ៉ង សាំងកុមារ។ បើតាមអ្នកជំនាញកសិកម្មរូបនេះ បញ្ហាទាំង៥ បានផ្សារភ្ជាប់គ្នាដែលធ្វើឲ្យកសិករតូចតាច និងលក្ខណៈគ្រួសារ មានផលលំបាកក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ «ទឹក» ជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ដែលកសិករត្រូវការ ដើម្បីស្រោចស្រពដំណាំ និងការចិញ្ចឹមសត្វ។ ចំណែក «ទុន» គឺថវិកាដែលកសិករត្រូវការសម្រាប់វិនិយោគលើការដាំដុះ និងចិញ្ចឹមសត្វជាដើម។ ដោយឡែក «ទីផ្សារ, បច្ចេកទេស និងការទំនាក់ទំនង» ក៏ជាធាតុផ្សំសំខាន់ផងដែរ។ ប្រសិនបើមានទឹក ទុន តែគ្មានទីផ្សារ និងបច្ចេកទេស រួមទាំងការទំនាក់ទំនងទេ នឹងធ្វើឲ្យកសិករជួបប្រទះបញ្ហាក្នុងវិស័យកសិកម្មនេះ។ ដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាដែលកសិករជួបប្រទះ លោក យ៉ង សាំងកុមារ បញ្ជាក់ថា៖«ទីមួយ គឺកសិករខ្លួនឯង គួរចងក្រងគ្នាជាសហគមន៍ ហើយដើម្បីធ្វើកិច្ចការនេះបាន ត្រូវមានអ្នកដឹកនាំ ដើម្បីចេះដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹង។ ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាល ត្រូវមានគ្រូកសិកម្មល្អៗ និងមានការអភិវឌ្ឍដោយចុះធ្វើការជាមួយកសិករ»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក យ៉ង សាំងកុមារ ចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលមានកម្មវិធីគាំទ្រដល់កសិករលើទុន និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ដោយទម្លាក់ទុនសម្រាប់ឃុំ និងសហគមន៍ចាត់ចែង ដើម្បីយកមកជួសជុលប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។ លោក យ៉ង សាំងកុមារ ក៏ចង់ឲ្យមានកន្លែងស្រាវជ្រាវ និងកន្លែងបណ្ដុះបណ្ដាលដល់កសិករ រួមទាំងការពង្រឹង និងពង្រីកការងារចងក្រងកសិករជាសហគមន៍ផងដែរ។ លោក យ៉ង សាំងកុមារ លើកឡើងថា៖«រឿងនេះ ជារឿងមួយដែលលំបាក ព្រោះមានភាគីពាក់ព័ន្ធជាច្រើនក្នុងប្រព័ន្ធកសិកម្ម។ វាទាមទារឲ្យមានការដឹកនាំមួយ ដែលឲ្យភាគីទាំងអស់ធ្វើការជាមួយគ្នា ហើយវាអាចមានក្នុងស្រុកមួយ ក្នុងខេត្តមួយ ឬឈានទៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ»។ បើតាមលោក យ៉ង សាំងកុមារ កសិករខ្លួនឯងត្រូវដើរតួនាទីសំខាន់ដើម្បីធ្វើការងារនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រទេសកសិកម្ម ប៉ុន្តែ ពលរដ្ឋដែលជាកសិករ តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន។ បើតាមអ្នកជំនាញកសិកម្ម លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ កសិករធ្វើកសិកម្មលក្ខណៈគ្រួសារ តែងជួបប្រទះបញ្ហា៥យ៉ាង គឺទឹក, ទុន, ទីផ្សារ, បច្ចេកទេស និងការទំនាក់ទំនង។ ដើម្បីជៀសផុតពីបញ្ហានេះ លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ លើកឡើងថា កសិករគួរចងក្រងគ្នាជាសហគមន៍ ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលត្រូវមានគ្រូកសិកម្មល្អៗ និងអ្នកដឹកនាំដល់កសិករផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាមប្រាប់ទូតចិន៖ វៀតណាមមិនចាប់ដៃប្រទេសមួយប្រឆាំងប្រទេសមួយទៀតទេ អនុប្រធានាធិបតី៖អាម៉េរិកនឹងឈរជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត ប្រឈមមុខនឹងការគំរាមរបស់ចិន ជាថ្មីម្តងទៀតបន្ទាប់ពីរិះគន់ចិននៅសិង្ហបុរី អ្នកស្រីម៉ាឡា ហារីស អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក បានថ្លែងប្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំវៀតណាម ឱ្យចូលរួមជាមួយខ្លួន ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើចិន ដែលតែងអុកឡុកនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ «យើងត្រូវស្វែងរកវិធី ដើម្បីដាក់សម្ពាធ...លើក្រុងប៉េកាំងឱ្យគោរពអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ»។ មេដឹកនាំអាម៉េរិក បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីវៀតណាម លោកង្វៀន សួនហ្វ៊ុក ដោយបន្ថែមថា ការធ្វើបែបនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ចិន ពីការសម្លុតលើប្រទេសដទៃ និងការទាមទារយ៉ាងធំ នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាដែនសមុទ្រយុទ្ធសាស្រ្តដ៏សំខាន់មួយ។ អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិករូបនេះ ក៏បានបង្ហាញពីការគាំទ្រលើការបញ្ជូននាវាល្បាតអាម៉េរិកឱ្យមកវៀតណាម ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍វៀតណាម នៅក្នុងដែនទឹកជម្លោះជាមួយចិន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដែរ។ មេដឹកនាំរូបនេះ បានសន្យាថា អាម៉េរិក នឹងបន្តវត្តមានក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើម្បីប្រជែងជាមួយចិន។ ក្នុងសុន្ទរកថានៅសិង្ហបុរី អ្នកស្រី ហារីស បានចោទចិនថា បានសម្លុត និងបង្ខិតបង្ខំប្រទេសដទៃទាក់ទិននឹងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកស្រី បានលើកឡើងថា អាម៉េរិកមិនបានជំរុញឱ្យប្រទេសមួយជ្រើសរើសយកអាម៉េរិក ឬប្រទេសណាមួយឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ មុនការមកដល់របស់អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាម ផាម មិញឈិញបានប្រាប់អគ្គរដ្ឋទូតចិនថា វៀតណាម នឹងមិនចាប់ដៃប្រទេសណាមួយ ដើម្បីប្រឆាំងប្រទេសមួយទៀតឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងទស្សនកិច្ចនេះ មេដឹកនាំអាម៉េរិក បានបង្ហាញពីភាពជាដៃគូថ្មីមួយជាមួយវៀតណាម និងគាំទ្រប្រទេសមួយនេះ លើបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ពាណិជ្ជកម្ម និងទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើម៕	អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក អ្នកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា បានអំពាវនាវឱ្យវៀតណាម ចូលរួមជាមួយខ្លួន ដើម្បីជំទាស់នឹងការសម្លុតរបស់ចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ មេដឹកនាំអាម៉េរិក រូបនេះ ក៏បានគាំទ្រការបញ្ជូននាវាល្បាតសមុទ្ររបស់អាម៉េរិកឱ្យមកវៀតណាម ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍សន្តិសុខ នៅក្នុងដែនទឹកជម្លោះផងដែរ។
តាមការបង្ហោះរបស់វេបសាយ Garens by the Bay ផ្កាកេសរកូលកម្ពុជា កំពុងត្រូវបានតាំងបង្ហាញនៅទីតាំង Orchid Haven ក្នុងសួន Cloud Forest។ ការដាក់បង្ហាញ នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹកដល់ម៉ោង៩យប់ ពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា។ «នៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅសិង្ហបុរី កម្មវិធី Orchids of Angkor Wat នៅតំបន់ Cloud Forest នឹងដាក់បង្ហាញ ផ្កាកេសរកូលកម្ពុជា»។ វេបសាយ Garens by the Bay បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ ពិព័រណ៍កេសរកូលខាងលើ នឹងមានការបង្ហាញប្រភេទកេសរកូល ដែលមានដើមកំណើតនៅកម្ពុជា និងប្រភេទផ្កាកេសរកូលកូនកាត់។ ផ្កាកេសរកូល ត្រូវបានផ្តល់តម្លៃតាំងពីអាណាចក្រអង្គរ ហើយជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់មួយ រួមទាំងត្រូវបានឆ្លាក់លើប្រាសាទអង្គរវត្តថែមទៀត៕	ផ្កាកេសរកូលកម្ពុជា កំពុងត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅសួនច្បារ Garden by the Bays នៅសិង្ហបុរី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា។ ការនាំកេសរកូនទៅដាក់បង្ហាញនៅសិង្ហបុរីនេះ ធ្វើឡើងក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ប្រចាំនៅសិង្ហបុរី។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ព័រទុយហ្គាល់ (PFF) កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែតុលាបានប្រកាសថាខ្សែប្រយុទ្ធរបស់ Juventus វ័យ ៣៥ ឆ្នាំរូបនេះបានអន់ថយពីជំងឺហើយ ខណៈរូបគេក៏ត្រូវខកខានការប្រកួតពាន Nations League ជាមួយក្រុមស៊ុយអែតនៅយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែតុលាផងដែរ។ នៅរដ្ឋធានី Lisbon ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ជាទីដែល Ronaldo កំពុងធ្វើចត្តាឡីស័ក មានអ្នកគាំទ្រជាច្រើននៅទីនោះបានបង្ហាញពីការមិនភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះព័ត៌មានដែល Super Star របស់ពួកគេឆ្លង COVID-19 នេះ។ លោក Antonio Rodrigues ដែលជាអ្នកលក់ម្ហូបអាហារនៅក្នុងក្រុង Lisbon បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា៖«យើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែជាមនុស្សដូចគ្នា។ មិនមែនដោយសារគាត់ជា Ronaldo ដែលមានស្ថានភាពខុសគ្នាពីយើងនោះទេ នណាៗក៏អាចឆ្លងជំងឺនេះដែរ»។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ លោក Fernando Marques បុរសវ័យ ៧៤ ឆ្នាំ ក៏មានទស្សនដូចគ្នានេះដែរ ដោយថា Ronaldo មិនមានអ្វីផ្សេងខុសពីលោកទេ គឺ Ronaldo ជាកីឡាករល្អម្នាក់ មានលុយច្រើន ប៉ុន្តែទាំងគេទាំងគាត់ដូចតែគ្នា។ ដោយឡែក អ្នកគាំទ្រកីឡាបាល់ទាត់របស់ក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្គាល់ ក៏ដូចជា Fans របស់ម្ចាស់ពាន Ballon d'Or ៥សម័យមួយចំនួនទៀត ក៏បានលើកហេតុផលដូចគ្នានេះដែរ ដោយពួកគេមិនភ្ញាក់ផ្អើលពីករណីឆ្លង COVID-19 លើ Ronaldo ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញអ្នកគាំទ្រដទៃទៀតបានអះអាងថា គ្មានវត្តមាន Ronaldo ក្នុងការប្រកួតជាមួយស៊ុយអែត គឺជាឱកាសល្អសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្គាល់ ដើម្បីសាកល្បងរកកីឡាករថ្មីជំនួសតំណែងនេះ។ ព័រទុយហ្គាល់ពិតជាបានយកឈ្នះ ស៊ុយអែត ៣-០ ដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Diogo Jota ដែលជំនួសកន្លែង Ronaldo រកបាន២គ្រាប់ម្នាក់ឯង ខណៈ Bernardo Silva ស៊ុតបាន១គ្រាប់។ Ronaldo បានរកឃើញថាឆ្លង COVID-19 នៅក្រោយការប្រកួតដែលព័រទុយហ្គាល់ស្មើបារាំង ០-០ ក្នុងពានរង្វាន់អឺរ៉ុប Nations League មុនការប្រកួតមិត្តភាពទល់អេស្ប៉ាញដែលបញ្ចប់ទៅដោយគ្មានគ្រាប់បាល់ដែរនោះ៕	អ្នកគាំទ្រកីឡាបាល់ទាត់ក្នុងក្រុង Lisbon មិនមានការភ្ញាក់ផ្អើលអ្វីនោះទេនៅពេលប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្គាល់ Cristiano Ronaldo ឆ្លង COVID-19។ មិនត្រឹមតែមិនភ្ញាក់ផ្អើល ពួកគេថែមទាំងអះអាងថា ករណីនេះគ្រាន់តែបង្ហាញឲ្យគ្រប់គ្នាដឹងពីការប្រឈមនឹងការឆ្លងជំងឺរាតត្បាតនេះដោយគ្មានករណីលើកលែង។
នៅខែមេសា កប៉ាល់ចំនួន៦ ដែលផ្ទុកប្រេងឆៅប្រហែល ៧,៦លានបារ៉ែលនឹងទៅដល់ឥណ្ឌា ដែលជាបរិមាណប្រេងច្រើនបំផុតរបស់អាម៉េរិកដែលឥណ្ឌាបានបញ្ជាទិញក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនថាមពល Kpler។ កប៉ាល់ទាំងនេះនឹងចូលចតនៅភាគខាងលិចប្រទេសឥណ្ឌា ដែលដឹកប្រេងឲ្យក្រុមហ៊ុនថាមពលយក្ស Reliance Industries, Vitol និង Equinor ។ បច្ចុប្បន្ន ឥណ្ឌាជាប្រទេសនាំចូល និងប្រើប្រាស់ប្រេងនាំមុខគេរបស់ពិភពលោក។ កន្លងមកនេះ រុស្ស៊ីបាននាំចូលប្រេងឆៅយ៉ាងច្រើនពីរុស្ស៊ីដែលមានតម្លៃថោកជាងទីផ្សារ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយរុស្ស៊ីរងទណ្ឌកម្មពីលោកខាងលិចជាបន្តបន្តាប់ ប្រទេសនេះចាប់ផ្តើុមងាកទៅទិញប្រេងពីអាម៉េរិកតាមតម្លៃទីផ្សារវិញ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការក្នុងស្រុក។ កាលពីខែកុម្ភៈ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនរដ្ឋរុស្ស៊ី Sovcomflot និងនាវាដឹកប្រេងពាក់ព័ន្ធចំនួន ១៤ផ្សេងទៀតត្រូវបានដាក់ក្នុងបញ្ជីទណ្ឌកម្មរបស់អាម៉េរិក។ ក្រុមហ៊ុន Reliance ដែលមានរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកមិនបានទិញប្រេងពីក្រុមហ៊ុន Sovcomflot ទេ ក្រោយការដាក់ទណ្ឌកម្មខាងលើ។ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងជាច្រើនផ្សេងទៀតនៅឥណ្ឌា ក៏មានគម្រោងបញ្ឈប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននេះដែរ។ នេះអាចដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងលើក្រុមហ៊ុនប្រេងរុស្ស៊ី ដែលបណ្តាលឱ្យចំនួនអតិថិជនធ្លាក់ចុះ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសជាច្រើនបានបញ្ឈប់ការទិញប្រេងពីរុស្ស៊ី ដោយសារតែការភ័យខ្លាចទណ្ឌកម្មរបស់លោកខាងលិចមកលើទីក្រុងមូស្គូ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនបានផ្ទុះឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២២។ នៅពេលបាត់បង់អតិថិជនពីលោកខាងលិចទៀត រុស្ស៊ីបានងាកទៅលក់ប្រេងនៅអាស៊ីវិញ។ ឥណ្ឌា និងចិនជាទីផ្សារប្រេងដ៏ធំបំផុតរបស់រុស្ស៊ី។ ឥណ្ឌាបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសទិញប្រេងធំបំផុតពីរុស្ស៊ីតាមផ្លូវសមុទ្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សកម្មភាពជួញដូរប្រេងរវាងប្រទេសទាំងពីរនាពេលថ្មីៗនេះបានជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន។ កាលពីខែមករា សារព័ត៌មាន Reuters បានរាយការណ៍ថា កប៉ាល់ចំនួន ១៤គ្រឿងដែលផ្ទុកប្រេងរបស់ក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ី Sokol ចំនួន ១០លានបារ៉ែលបានជាប់គាំងនៅឆ្នេរសមុទ្រកូរ៉េខាងត្បូងអស់រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍។ ប្រេងនេះ ត្រូវគ្រោងដឹកឱ្យក្រុមហ៊ុនប្រេងរដ្ឋឥណ្ឌា Indian Oil Corp។ យ៉ាងណាមិញ ប្រតិបត្តិការនេះត្រូវបានពន្យារពេលដោយសារការដាក់ទណ្ឌកម្មអាម៉េរិក និងបញ្ហាការទូទាត់៕	ឥណ្ឌាកំពុងសម្លឹងរកការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឆៅពីទីផ្សារផ្សេងជាពិសេសអាម៉េរិក ខណៈរុស្ស៊ីកំពុងរងទណ្ឌកម្មពីលោកខាងលិចដែលធ្វើឲ្យការដឹកជញ្ជូនមានការជាប់គាំង។
កូរ៉េខាងត្បូងស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន២២ដែលមានករណីជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស។ ដោយគិតម៉ោង២រសៀលថ្ងៃទី៣១ ខែមករា នេះ អ្នកជំងឺសរុបមានជាង៩៨០០នាក់ ដែលក្នុងនោះជាង៩៧០០នាក់ស្ថិតក្នុងប្រទេសចិន រួមទាំងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសហុងកុង ម៉ាកាវ និងតៃវ៉ាន់។ ប្រទេសផ្សេងទៀតរួមមានជប៉ុន ថៃ សិង្ហបុរី អូស្ត្រាលី ម៉ាឡេស៊ី បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ វៀតណាម អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម កាណាដា អ៊ីតាលី កម្ពុជា ហ្វាំងឡង់ ណេប៉ាល់ ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌា និងស្រីលង្កា។ មនុស្សចំនួន២១៣នាក់បានស្លាប់ ដែលស្ថិតក្នុងប្រទេសចិនទាំងអស់ និងភាគច្រើននៅក្រុងវូហាន ជាទីកន្លែងដែលមេរោគបានផ្ទុះឡើងដំបូងគេ៕	កូរ៉េខាងត្បូង បានរាយការណ៍ពីការរកឃើញអ្នកជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី៤ករណីទៀតនៅថ្ងៃសុក្រនេះ ដែលនាំឲ្យចំនួនសរុបនៅក្នុងប្រទេសកើនដល់១១នាក់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។
អ្នកនាង ស៊ូ សុភី ដែលមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តបាត់ដំបង បានបង្កើតស្នាដៃគំនូរផុសយ៉ាងស្រស់ស្អាត ចំនួន២៥ផ្ទាំង ដោយចំណាយពេល៥ឆ្នាំ ក្នុងការធ្វើឱ្យពួកវាកើតចេញជារូបរាង។ គំនូរផុសទាំងនោះនិយាយអំពី ទំនាក់ទំនងជីវិតលើផែនដី ជាមួយនិងធម្មជាតិ ក៏ដូចជារុក្ខជាតិនិងព្រៃព្រឹក្សា។ គំនិតស៊ីជម្រៅក្នុងស្នាដៃនេះ ក៏បង្ហាញជាការឧបមាមួយ នៃជីវិតមនុស្សនិងសត្វទន់ខ្សោយ ដែលត្រូវបានមនុស្ស មានកម្លាំងខ្លាំងជាង និងមានចិត្តកាចឃោរឃៅ ធ្វើទុកបុកម្នេញដែរ។ ស្វាក្នុងព្រៃភ័យឱបគ្នា ព្រួយខ្លាចស្លាប់ព្រោះភ្លើងព្រៃ អំពីការកើតគំនិត ច្នៃសំរាមដែលត្រូវបានគេបោះបង់ចោល ធ្វើជាវត្ថុសិល្បៈគំនូរផុសដ៏ទាក់ទាញ អ្នកនាង ស៊ូ សុភី បានឃើញវាដោយចៃដន្យបំផុត។ ថ្ងៃមួយអ្នកនាងបានឃើញក្រដាសឡាំង នៅតាមផ្លូវត្រូវបានម៉ូតូឡានកិនបែកខ្ទេចទៅជាម្សៅ។ ពេលនោះហើយ ដែលអ្នកនាងគិតឃើញថា ប្រសិនយកវត្ថុនោះ ទៅច្នៃជាអ្វីម្យាង នោះនឹងអាចជួយកាត់បន្ថយ សំរាមដែលនាំឱ្យខូចសោភ័ណភាពដងផ្លូវ។ បន្ថែមពីនោះ ក្រដាសខិតបណ្ណ ដែលត្រូវបានគេបោះចោល រាយប៉ាយពេញផ្លូវ ក៏កាន់តែជំរុញចិត្តសិល្បការិនីរូបនេះ ឱ្យរិះរកគំនិតច្នៃប្រឌិត កាន់តែខ្លាំងឡើង។ «ប្អូនៗខ្លះគាត់ហុចខិតបណ្ណឱ្យអ្នកដំណើរតាមផ្លូវ ខ្លះគាត់ដាក់នៅកន្ត្រកកង់ ម៉ូតូ ហើយអ្នកខ្លះទៀតគាត់ប្រញាប់ពេក គាត់បោះពង្រាយពេញហ្នឹង។ នេះជាចំណុចដែលខ្ញុំពិចារណាមួយដែរ។ ក្រដាសហ្នឹង វាងាយរលាយមែន ប៉ុន្តែយើងមិនគួរពង្រាយបែបនេះទេ»។ នេះជាការពិចារណារបស់អ្នកនាង សុភី។ សត្វពង្រូល ធ្លាប់ជាសិស្សនិងជាគ្រូគំនូរ ក្នុងអង្គការហ្វារពន្លឺសិល្បៈ ពីឆ្នាំ២០០៤ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៧ អ្នកនាង សុភី ធ្លាប់បានរៀនវគ្គច្នៃចំបើង ដើម្បីផលិតជាក្រដាសសម្រាប់គូរគំនូរ។ ចំណេះនោះហើយ បានជួយអ្នកនាង កើតគំនិតច្នៃក្រដាស គេបោះបង់ចោល ធ្វើជាវត្ថុសិល្បៈ។ សិល្បការិនីញញឹមស្រស់ សុភី បន្ថែម៖«មានពេលមួយ មានគ្រូម្នាក់ គាត់បង្រៀនពីការកែច្នៃចំបើង ដើម្បីធ្វើក្រដាសសម្រាប់គូរគំនូរ។ កាលនោះខ្ញុំដឹកនាំសិស្សទៅរៀន ហើយខ្ញុំក៏បានរៀនជាមួយសិស្សដែរ។ ក្រោយមកខ្ញុំបានច្នៃកាកអំពៅដែរ»។ ក្រដាសដែលអ្នកនាង សុភី យកទៅច្នៃ មានក្រដាសការិយាល័យ ដែលគេឈប់ប្រើប្រាស់ ក្រដាសកេះ ក្រដាសឡាំង និងក្រដាសដាក់ពងមាន់ពងទាជាដើម។ មុនយកទៅកែច្នៃ ក្រដាសទាំងនោះ ត្រូវបែងចែកតាមក្រុមផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលរំលាយ និងញែកពណ៌។ សត្វសុនកដែលត្រូវបានឈ្មួញដឹកលក់តាមផ្លូវ អ្នកនាង សុភី បន្ថែម៖«ខ្ញុំព្យាយាមរកក្រដាសដែលគេបោះបង់ចោល ឬក្រដាសដែលគេឈប់ប្រើដើម្បីច្នៃ។ ក្រដាសឡាំង ឬក្រដាសកេះ ត្រូវបកប្លាសស្ទីកចោលឱ្យអស់ ទើបយកវាទៅកែច្នៃ។ ក្រោយពីត្រាំឱ្យវាទន់សាច់ យើងត្រូវយកវាទៅលាងទឹក ដើម្បីឱ្យអស់ក្លិន។ បន្ទាប់មកយកវាទៅត្រាំទឹកម្ដងទៀត។ យើងយកក្រដាសទាំងនោះ ដាក់ក្នុងធុង ហើយយកដំបងបុកឱ្យហ្មត់ដូចម្សៅ។ ខ្ញុំមិនប្រើម៉ាស៊ីនទេ ដើម្បីសន្សំភ្លើង។ ម្យ៉ាងខ្ញុំគិតថា អ្វីដែលយើងអាចធ្វើដោយដៃបាន គួរតែធ្វើដោយដៃល្អជាង»។ ចំពោះដំណាក់កាលលាយពណ៌ នារីសម្បុរស្រអែមស្រស់រូបនេះ ពន្យល់ថា ម្សៅក្រដាសខ្លះ មិនចាំបាច់លាយពណ៌បន្ថែមឡើយ ប៉ុន្តែប្រភេទក្រដាសខ្លះត្រូវការលាយពណ៌បន្ថែម ដើម្បីឱ្យរូបសិល្បៈ មានភាពស្រស់ស្អាត។ អ្នកនាងពន្យល់៖«ម្សៅខ្លះពេលនៅសើម ពណ៌របស់វាធ្វើឱ្យខ្ញុំពេញចិត្ត ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាស្ងួត ពណ៌វារាងស្រាល ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវប្រើពណ៌ផាត់ពីលើ ប៉ុន្តែមិនប្រើពណ៌ខ្លាំងទេ គ្រាន់តែលាបសើៗតិចៗ ឱ្យវាមានពណ៌ធ្ងន់ជាងពណ៌ដើមបន្តិចប៉ុណ្ណោះ»។ បក្សីបក្សា ដែលមានគ្រួសារកក់ក្ដៅ ដំណើរការច្នៃវត្ថុធាតុដើម ទៅជាវត្ថុសិល្បៈដ៏ស្រស់ស្អាតនេះ មានច្រើនដំណាក់កាល និងទាមទារការអត់ធ្មត់ខ្ពស់។ អ្នកនាង ស៊ូ សុភី ថាគាត់អានបើកជាសិក្ខាសាលា បង្រៀនពីរបៀបច្នៃសំរាម ជាវត្ថុសិល្បៈខាងលើ សម្រាប់សាធារណជន ដែលចង់ចេះច្នៃប្រឌិត។ ប៉ុន្តែអ្នកនាង មិនទាន់កំណត់ ពេលវេលាជាក់លាក់ឡើយ។ អ្នកនាង ស៊ូ សុភី ថាប្រជាជនកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានការយល់ដឹងច្រើនជាងមុន ពីការទុកដាក់សំរាម។ ប៉ុន្តែអ្នកនាងសង្កត់ធ្ងន់ថា សំរាមខ្លះមិនគួរចោលទេ ព្រោះវាអាចច្នៃ ធ្វើជារបស់របរប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ ឬធ្វើជាវត្ថុសិល្បៈបាន៕ ជីវិតសត្វរស់ក្នុងព្រៃ ដោយសន្តិភាព និងសេរីភាព	ភ្នំពេញ៖ ជាសិល្បការិនីឯករាជ អ្នកនាង ស៊ូ សុភី កើតគំនិតច្នៃក្រដាស គេបោះបង់ចោល ជាសិល្បៈគំនូរផុសដ៏ទាក់ទាញ និងមានភាពស្រស់ស្អាត ដែលមានភាពជាអត្តសញ្ញាណផ្ទាល់ខ្លួន។ គំនិតនេះកើតឡើង ក្រោយពេលអ្នកនាងបានឃើញ ក្រដាសឡាំងបែកខ្ទេចនៅលើដងផ្លូវ ដោយសារឡាននិងម៉ូតូកិន និងឃើញក្រដាសខិតបណ្ណ ត្រូវបានគេបោះចោលរាយប៉ាយពេញផ្លូវ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ក្រុមហ៊ុន Google បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា៖«យើងកំពុងអនុលោមតាមបទបញ្ជា និងពិនិត្យមើលលើការអនុវត្ត។ សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់សេវាកម្មរបស់យើង Google Play និង Google Play Protect នឹងបន្តដំណើរការលើទូរសព្ទ Huawei ដែលមានសេវាកម្មទាំងនេះស្រាប់»។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ការផ្អាកនេះ អាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្មទូរសព្ទរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei នៅក្រៅប្រទេសចិន ជាពិសេសក្នុងទីផ្សារអឺរ៉ុប ព្រោះថា ក្រុមហ៊ុននេះ នឹងបាត់បង់សិទ្ធិចូលទៅកាន់ការដំឡើងក្នុងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android របស់ Google ភ្លាមៗតែម្តង។ និយាយឲ្យចំ អនាគតនៃទូរសព្ទឆ្លាតវៃរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ជំនាន់ថ្មី ដែលដំណើរការលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android នឹងបាត់បង់សេវាកម្មពេញនិយមមួយចំនួន រួមមាន Google Play Store, Gmail, Chrome browserនិង YouTube ជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ ទូរសព្ទ Huawei ប្រភេទថ្មី នឹងបង្ខំចិត្តប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Andriod ប្រភេទ Public Version តាមរយៈអាជ្ញាបណ្ណ Open Source ដែលស្គាល់ថា Android Open Source Project (AOSP) ។ ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការនេះ បើកឲ្យគ្រប់គ្នាប្រើប្រាស់ដោយសេរី ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមហ៊ុន Google បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ទូរសព្ទប្រមាណ ២,៥ពាន់លានគ្រឿងនៅទូទាំងពិភពលោក កំពុងប្រើប្រាស់សេវាកម្មនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃ១៦ ខែឧសភា បានដាក់បញ្ចូលក្រុមហ៊ុន Huawei Technologies Co Ltd របស់ចិន ក្នុងបញ្ជីខ្មៅ ដែលរឹតត្បឹតលើការធ្វើជំនួញរវាងក្រុមហ៊ុនអាមេរិកទាំងអស់ជាមួយក្រុមហ៊ុនយក្សចិននេះ។ កន្លងទៅ ភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលសហព័ទ្ធអាមេរិក ក៏ត្រូវបានដាក់បម្រាមទិញសម្ភារបច្ចេកវិទ្យានានាពីក្រុមហ៊ុន Huawei ផងដែរ៕	ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សអាមេរិក Google បានកាត់ផ្តាច់អាជីវកម្មមួយចំនួន ជាមួយក្រុមហ៊ុនទូរសព្ទចិន Huawei ជាពិសេស ផ្នែកនៃការដំឡើងកម្មវិធីសំខាន់មួយចំនួនក្នុងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android ។ ការកាត់ផ្តាច់នេះ បានធ្វើឡើងក្រោយពីមានបទបញ្ជាពីរដ្ឋបាលអាមេរិកដាក់ក្រុមហ៊ុនចិននេះក្នុងបញ្ជីខ្មៅ។
ក្រោយយកឈ្នះ RB Salzburg ដោយលទ្ធផល ៤-០ នៅជំនួបចុងក្រោយវគ្គសន្សំពិន្ទុពូល E ក្រុម AC Milan បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ដោយទទួលបានកៅអីទៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ ក្រុមអ៊ីតាលីមួយនេះ រកបាន១០ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមកំពូលតារាង Chelsea ៣ពិន្ទុ និងនាំមុខក្រុមលេខ៣ RB Salzburg ចំនួន៤ពិន្ទុ។ RB Salzburg សល់កៅអីទៅលេខ Europa League ខណៈ Dinamo Zagreb នៅបាតតារាង ក្រោយបន្តចាញ់ Chelsea ២-១ ហាលអាវ។ ដោយឡែកពូល F ក៏មិនខុសពីពូល E ដែរ ដោយក្រុមលេខ២ និងលេខ៣ សុទ្ធតែត្រូវប្រជែងគ្នាដើម្បីបានទៅវគ្គបន្ត។ RB Leipzig នៅរក្សាចំណាត់ថ្នាក់ទី២របស់ខ្លួន ដោយយកឈ្នះ Shakhtar Donetsk ក្នុងជំនួបចុងក្រោយដល់ទៅ ៤-០។ ក្រុមពូល E នេះ Real Madrid ដែលឈរកំពូលតារាង រួមជាមួយ RB Leipzig បន្តទៅវគ្គខ្វែង ឯក្រុមអ៊ុយក្រែន Shakhtar Donetsk សល់កៅអី Europa League។ Celtic នៅបាតតារាង ត្រូវត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ ពូល G ក្រុម Sevilla នៅតែមិនរងភាពអាម៉ាសក្រោមថ្វីជើង Manchester City ក្នុងលទ្ធផល ៣-១ បន្ទាប់ពីបរាជ័យនៅជើងទីមួយ ៣-១ ដូចគ្នា។ ក្នុងពូល G នេះ Man City និង Dortmund ចាប់ដៃគ្នាទៅវគ្គបន្តតាំងពីជំនួបមុន ខណៈ Sevilla សល់កៅអី Europa League។ ពូល H ក្រុម Benfica ឡើងទៅឈរកំពូលតារាងជំនួស PSG ក្រោយឈ្នះ Maccabi Haifa ៦-១ ទោះមាន១៤ពិន្ទុស្មើគ្នា។ PSG ធ្លាក់ទៅលេខ២វិញ បើទោះឈ្នះ Juventus ២-១ នៅជំនួបចុងក្រោយក្រោយ។ Juventus សល់កៅអី Europa League ឯ Maccabi Haifa នៅបាតតារាង ព្យាយាមម្តងទៀតនៅរដូវកាលក្រោយ។ ក្រុមទាំង១៦ដែលបន្តឡើងទៅប៉ះគ្នានៅវគ្គ ១/៨ផ្តាច់ព្រ័ត្ររួមមាន Bayern Munich, Benfica, Chelsea, Liverpool, Man City, Spurs, Inter Milan, Real Madrid, Porto, Dortmund, Frankfurt, Club Bruges, Napoli, PSG, AC Milan និង RB Leipzig។ ៨ក្រុមធ្លាក់ទៅលេង Europa League មាន Ajax, Leverkusen, Barcelona, Sporting, Shakhtar Donetsk, Juventus, RB Salzburg និង Sevilla៕	AC Milan និង RB Leipzig ជាក្រុមចុងក្រោយបង្អស់ទទួលបានកៅអីទៅវគ្គ១/៨ផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ UEFA Champions League ក្រោយរកបាន៣បន្ថែមរៀងខ្លួននៅជំនួបចុងក្រោយវគ្គសន្សំពិន្ទុ។ Shakhtar Donetsk, RB Salzburg និង Juventus សល់កៅអីទៅលេងពាន Europa League ជាមួយក្រុម៥ទៀត ដែលបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៣តាមពូលនិមួយៗ។
តើអ្នកកំពុងតែប្រឈមមុខទៅនឹងការបាត់បង់ឆ្អឹងរបស់អ្នកដោយសារតែស្ថានភាពសុខភាពរបស់អ្នកមែនទេ? រូបអ្នកប្រហែលជាដឹងអំពីកត្តាប្រឈមទៅនឹងជំងឺពុកឆ្អឹង (osteoporosis) រួចទៅហើយ ស្ត្រីភេទ, អ្នកដែលអស់រដូវ (menopause), អ្នកជក់បារី ឬ អ្នកដែលមានគ្រោងឆ្អឹងស្តើង គឺជាមនុស្សដែលងាយនឹងទទួលរងគ្រោះថ្នាក់នេះជាទីបំផុត។ប៉ុន្តែ តើអ្នកមានបាន ដឹងដែរឬទេថា លក្ខណៈសុខភាព ឬ ក៏ស្ថានភាពជំងឺរបស់អ្នកមួយចំនួន អាចបណ្តាល អោយមានបញ្ហាឆ្អឹងពុក និង បាត់បង់ឆ្អឹងបាន? ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតក្នុងចំណោមស្ថានភាពខាងក្រោមនេះ, ទោះបីជាដោយសារ ផលប៉ះពាល់ នៃជំងឺ ឬ ក៏ដោយសារតែផលប៉ះពាល់នានាដែលបណ្តាលមកពីការព្យាបាល ជំងឺ ទាំងនោះក៏ដោយ, អ្នកត្រូវតែចាត់វិធានការក្នុងការគ្រប់គ្រងវាអោយបានល្អប្រសើរ, បើមិនដូច្នេះទេ អ្នកនឹងប្រឈមមុខទៅនឹងការវិវត្តទៅរកជំងឺពុកឆ្អឹងថែមមួយកំរិតទៀត ។ ជំងឺពុកឆ្អឹង និង ការបាក់ឆ្អឹងខ្នង តើអ្នកមានធ្លាប់ឈឺខ្នង (back pain) និង ព្រួយបារម្ភអំពីការបាក់ឆ្អឹងខ្នង (spinal fracture) ដែរឬទេ? មនុស្សជាច្រើន - ពិសេស អ្នកដែលមានជំងឺពុកឆ្អឹង (osteoporosis) តែងតែមានការឈឺចាប់ទៅលើខ្នងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែការបាក់ឆ្អឹងខ្នង (spinal fracture) ។ ការបាក់ឆ្អឹងខ្នងអាចបណ្តាលអោយមានការឈឺចាប់ខ្លាំងខ្លាំស្ទើរទ្រាំមិនបាន ។ វាអាចធ្វើអោយខ្នងរបស់យើងខូចទ្រង់ទ្រាយ (disfigurement) និង មិនអាចកំរើក ឬ ធ្វើចលនាបានឡើយ (immobility) ។ ១. ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និង ជំងឺពុកឆ្អឹង អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏នៅតែមិនទាន់យល់ពេញលេញថា អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ១ (type 1 diabetes) ទំនងហាក់ដូចជាមានឆ្អឹងមិនសូវហាប់ណែនល្អ (lower bone density) ។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា មនុស្សដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ១ មានឆ្អឹងមិនសូវរឹងមាំ និង ការបង្កើតឆ្អឹងខ្សោយជាងធម្មតា ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Beatrice Edwards បាននិយាយថា វាហាក់ដូចជា កំរិតជាតិស្ករខ្ពស់នៅក្នុងឈាម (high blood sugar) អាចកាត់បន្ថយការកកើតឆ្អឹងអញ្ចឹង, គ្រាន់តែជាមួយនឹង steroids ប៉ុណ្ណោះ ។ ចាប់តាំងពីជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ១ វិវត្តពីកុមារភាពមក, នៅពេលដែលខ្លួនមនុស្សនៅតែដុះឆ្អឹងង (building bone), អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ១ មួយចំនួនមិនអាចនឹងមានឳកាសឈានទៅដល់ការលូតលាស់របស់ឆ្អឹងនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយឡើយ មានន័យថា ឆ្អឹងមិនអាចឈានទៅដល់កំហាប់ហាប់ណែនចុងក្រោយបាន នោះទេ ។ ទោះបីជាទម្រង់ ឬ រូបរាងឆ្អឹងមិនសូវជាតូចជាងធម្មតាក៏ដោយ, ក៏អ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ១ និង ប្រភេទ ២ មានការប្រឈមមុខទៅនឹងគ្រោះថ្នាក់នៃការបាក់បែកឆ្អឹងជាងមនុស្សធម្មតាដែរ ។ ២. ជំងឺលើស្បែក Lupus និង ជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង ក្មេងជំទង់ជនជាតិអាមេរិកជិត ៣ លាននាក់អាចមានជំងឺមួយក្នុងចំណោមជំងឺលើស្បែក Lupus ឬ ជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង ។ ជំងឺទាំងពីរនេះ គឺជាលក្ខណៈស៊ាំទៅនឹងមេរោគអ្វីមួយ (autoimmune conditions), ដែលធ្វើអោយខ្លួនមនុស្សយើងវាយប្រហារទៅលើកោសិកា (cells) ឬ ជាលិកា (tissues) របស់ខ្លួនឯង បណ្តាលអោយការរលាក (inflammation) កើតមានឡើង ។ លោក Edwards បានបន្ថែមទៀតថា ជំងឺរលាករ៉ាំរ៉ៃ (chronic inflammatory disease) អាចបង្កើនការប្រឈមមុខទៅនឹងជំងឺពុកឆ្អឹង (osteoporosis), ដោយសារតែវាហាក់ដូចឆាប់ង្កើនអត្រាការផ្លាស់ប្តូរឆ្អឹង (bone turnover)ពេក។ អ្នកដែលមានជំងឺទាំងពីរខាងលើនេះតែងតែប្រើប្រាស់ថ្នាំពពួក corticosteroids ក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែង ដើម្បីគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញារបស់ពួកគេ ។ ការទទួលទានថ្នាំ steroids ក្នុងរយៈពេលមួយដ៏យូរ ដូចជា ថ្នាំ Prednisone អាចនាំអោយការពុកឆ្អឹង (ដោយសារតែវាទៅបន្ថយ និង បង្អង់ល្បឿនសកម្មភាពកោសិកាក្នុងការបង្កបង្កើតឆ្អឹង) ។ ជំងឺសើរស្បែក Lupus គឺជាបញ្ហាពិសសេសមួយ ពីព្រោះតែវានិយមកើតលើស្ត្រីដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៥ ទៅ ៤៥ ឆ្នាំ ជារឿយៗ អំឡុងពេលឆ្អឹងឈប់លូតលាស់ រហូតដល់អាយុ ៣០ឆ្នាំ ។ លោក Edwards បានបកស្រាយថា អ្វីដែលរារាំងដល់ការលូតលាស់របស់ឆ្អឹងអំឡុងពេលនោះ គឺជាកត្តាប្រឈមទៅនឹងជំងឺពុកឆ្អឹង ។ ៣.ជំងឺ Hyperthyroidism ជំងឺ Hyperthyroidism កើតឡើងនៅពេលដែលក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត (thyroid gland) ធ្វើសកម្មភាពច្រើនពេក និង បញ្ចេញអ័រម៉ូនលើសកំរិត ។ ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត (thyroid gland) គឺជាក្រពេញតូចមួយ ដែលមានរាងដូចជាមេអំបៅ (butterfly-shaped gland) ស្ថិតនៅខាងក្រោម ក (base of the neck) ។ ជំងឺ Hyperthyroidism បង្កើនចំនួនវដ្តនៃការបណ្តុះឆ្អឹងឡើងវិញ (bone-remodeling cycles) ។ ចាប់ពីអាយុ ៣០ ឆ្នាំឡើងទៅ, សមត្ថភាពបណ្តុះ និង កែលំអឆ្អឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយ ។ អ្នកនឹងមានការបាត់បង់ឆ្អឹងច្រើនជាងការដុះចេញមកវិញ ។ នោះមានន័យថា, ឆ្អឹងរបស់អ្នកកាន់តែបាត់បង់ នៅពេលអ្នកឆ្លងកាត់វដ្តនៃការបណ្តុះឆ្អឹងកាន់តែញឹក ។ ៤.ជំងឺ. Celiac Disease វិបត្តិក្នុងការរំលាយអាហារ (digestive disorders) ដូចជា ជំងឺហ្ក្រន (Crohns disease) អាចបណ្តាលឆ្អឹងពុកបាន ។ មូលហេតុអាចមកពីការអាលែកស៊ី (allergy) ទៅនឹង ជាតិ ប្រូតេអ៊ីន (protein) ម្យ៉ាងដែលគេហៅថា គ្លុយធែន (gluten) ដែលមាននៅក្នុង ផលិត ផល ស្រូវសាលី ។ ប្រសិនបើគ្មានការយកចិត្តដាក់ និង ព្យាលបាលទេ, celiac disease អាចបំផ្លាញទៅដល់ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និង ការរំលាយសារជាតិចិញ្ចឹមផ្សេងៗបាន ដោយរួមបញ្ចូលទាំង ជាតិកាល់ស្យូម និង វីតាមីន D ដែលមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង សំរាប់សុខភាព ឆ្អឹងរបស់មនុស្ស ។ ដូច្នេះ, ទោះបីជាអ្នកបានទទួលទានជាតិកាល់ស្យូម និង វីតាមីន D គ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ, ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកមានជំងឺ celiac disease ដែរ, នោះអ្នកនឹង មិន អាច បានទទួលសារជាតិចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ទេ, ដែលជាហេតុធ្វើអោយឆ្អឹងរបស់អ្នកមាន កំហាប់តិច ។ ៥.ជំងឺហឺត ជំងឺហឺត (asthma) មិនអាចបណ្តាលអោយឆ្អឹងពុកបាននោះទេ, ប៉ុន្តែ ថ្នាំសំរាប់ព្យាបាលវាទៅវិញទេ ដែលជាអ្នកបំផ្លាញឆ្អឹងរបស់អ្នក ។ មនុស្សប្រហែលជា ២០ លាននាក់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិចមានជំងឺហឺត រាប់បញ្ជូលទាំងក្មេងៗ ដែលមាន អាយុ ក្រោម ១៨ ឆ្នាំ (៩ លាននាក់) ។ អ្នកជំងឺហឺតតែងតែប្រើប្រាស់ពពួកថ្នាំ corticosteroids ដូចជា ថ្នាំឆ្ពុង ឬ ស្ប្រៃបាញ់ ដើម្បីជួយសំរួលដល់ស្ថានភាពជំងឺរបស់ពួកគេ ។ អំឡុងពេលជំងឺហឺតធ្វើទុក្ខ វាជារឿងធម្មតាហើយក្នុងការទទួលទានថ្នាំ ដូចជា Prednisone សំរាប់រយៈពេលខ្លីនោះ ។ វាពិតជាមានប្រសិទ្ធិភាពណាស់ក្នុងការជួយបន្ធូរបន្ថយការដកដង្ហើមខ្លីៗ (shortness of breath) និង សំលេងក្រេតក្រត (wheezing) ដែលបណ្តាលមកពីជំងឺហឺត ឬ ជំងឺហើមសួត (emphysema), ប៉ុន្តែ ថ្នាំទាំងនេះក៏បានចូលរួមក្នុងការធ្វើអោយអ្នកពុកឆ្អឹង និង បាត់បង់ឆ្អឹង របស់អ្នកផងដែរ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Andrew Bunta មកពីសាកលវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ Northwestern University Feinberg បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ បន្ថែមពីលើនេះ, យុវជនក្មេងៗដែល មានជំងឺហឺតអាចនឹងមានការលំបាកក្នុងការធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗ ដែលមានន័យថា ពួកគេមិនអាចធ្វើចលនា ឬ ក៏ហាត់ប្រាណតាមដែលពួកគេចង់បាន ដើម្បីជួយបណ្តុះឆ្អឹងរបស់ពួកគេបានឡើយ ។ ៦.ជំងឺក្រិនសរសៃឈាម(Multiple Sclerosis) ជំងឺហឺត (asthma) និង multiple sclerosis គឺជាជំងឺពីរខុសប្លែកពីគ្នា, ប៉ុន្តែ វាមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ត្រង់ថា វាអាចធ្វើអោយឆ្អឹងពុកបាន ។ អ្នកដែលមានជំងឺ multiple sclerosis ក៏ដូចជាអ្នកជំងឺហឺតដែរ, គឺត្រូវទទួលទានថ្នាំពពួក steroid-based ដើម្បីគ្រប់គ្រង់ស្ថានភាព និង រោគសញ្ញារបស់ពួកគេ (ថ្នាំពពួក steroids បណ្តាលអោយមានការបាត់បង់ឆ្អឹង) ។ ជំងឺ multiple sclerosis អាចធ្វើអោយមនុស្សគ្មានតុល្យភាព និង មិនអាចធ្វើចលនាផ្សេងៗបាន, ជាពិសេសលំបាកក្នុងការហាត់ប្រាណ ដើម្បីជួយថែរក្សា និង បណ្តុះឆ្អឹងរបស់ពួកគេ ។ លោក Edwards នៅតែអះអាងថា អ្វីដែលបង្អាក់សកម្មភាព ឬ សមត្ថភាពក្នុងការដើរ និង ធ្វើចលនាផ្សេងៗ គឺជាអ្នកធ្វើអោយឆ្អឹងរបស់អ្នកបាត់បង់ ។ ប្រសិនអ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងចំនោមស្ថានភាពខាងលើនេះ, តើអ្នកអាចការពារខ្លួនអ្នកពីការពុកឆ្អឹងដោយវិធីណា? ជាបឋម, សូមកុំស្មានគិតថា វេជ្ជបណ្ឌិតរបស់អ្នកពិតជាអាចមើលថែរក្សា និង ការពាររូបអ្នកបានអោយសោះ ! លោក Felicia Cosman, ជាវេជ្ជបណ្ឌិត និង ជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ Helen Hayes Hospital ក្នុងរដ្ឋ New York បានអោយដឹងថា ៖ នៅពេលដែលអ្នកមានបញ្ហាជាមួយនឹងជំងឺ multiple sclerosis, ជំងឺហឺត ឬ ជំងឺ lupus, អ្នកមិនដែលគិតដល់ផលប៉ះពាល់របស់វានោះទេ ។ តាមពិត, វាអាចបណ្តាលអោយមានជំងឺពុកឆ្អឹងបានដោយងាយ ។ វាជារឿងមួយគួរអោយងាយយល់ណាស់ យើងដឹងថាអ្នកពិតជាមិនចង់អោយកើតមានបញ្ហាការពុកឆ្អឹង បន្ថែមទៅលើជំងឺដែលអ្នកកំពុងកើតឡើងហើយនោះថែមមួយកំរិតទៀតទេ ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើវេជ្ជបណ្ឌិតព្យាបាលជំងឺ celiac disease ឬ ជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹងរបស់អ្នកមិនទាន់ធ្វើអោយអ្នកមានបញ្ហាឆ្អឹងពុកទេ, សូមពិគ្រោះ-ពិភាក្សាអោយបានច្បាស់លាស់ជាមួយពួកគាត់ ។ យោងទៅតាមអាយុ និង ស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់អ្នក, អ្នកអាចមានជំរើសមួយចំនួនដើម្បីជួយការពាររោគសញ្ញានៃជំងឺឆ្អឹងពុកបាន ដូចជា ៖ -ធ្វើតេស្តដើម្បីអោយដឹងពីកំហាប់ឆ្អឹងរបស់អ្នក (bone density test) ។ ជាធម្មតា, គេមិនដែលធ្វើតេស្តនេះទៅលើស្ត្រីដែលមិនទាន់អស់រដូវនោះទេ, ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតក្នុងលក្ខណៈណាមួយនៃជំងឺខាងលើនេះ, វាចាំបាច់ណាស់សំរាប់អ្នក ដើម្បីធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និង ព្យាបាលការបាត់បង់ឆ្អឹងរបស់អ្នក ។ -ជំរុញ និង បន្ថែមការទទួលទានវីតាមីន D និង កាល់ស្យូម (calcium) នៅក្នុង របបចំណីអាហាររបស់អ្នក ។ លោក Edwards បានផ្តល់ជាអនុសាសន៍ថា មនុស្សដែលមានបញ្ហាខាងលើនេះ គួរតែបរិភោគ ៖ -កាល់ស្យូមក្នុងបរិមាណយ៉ាងហោចណាស់ពី ១០០០ ទៅ ១៥០០ មីលីក្រាម ក្នុងមួយថ្ងៃ -វីតាមីន D ពី ៤០០ ទៅ ៦០០ IU ក្នុងមួយថ្ងៃ ។ -ទទួលទានអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់តិច (low-fat dairy) -បរិភោគអាហារណាដែលធ្វើអោយសុខភាពឆ្អឹងកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជំងឺ៦មុខ ដែលធ្វើអោយឆ្អឹងពុក
ជម្រើសដ៏ពេញនិយមមួយចំនួននៅក្នុងជួរថ្នាក់នៃរថយន្តស៊ីឌានរួមមានដូចជា៖ MG GT, MG6, Honda Civic, Toyota Vios និង Chevrolet Camaro។ ប៉ុន្តែពួកគេមានតម្លៃ និងលក្ខណៈពិសេសផ្សេងៗគ្នា។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្វែងរកមធ្យោបាយធ្វើដំណើរមួយដ៏អស្ចារ្យហើយចំណាយថវិកាសមរម្យ នោះរថយន្តបែបស្ព័រទាំង ៣ម៉ូឌែលខាងក្រោមអាចពិចារណាបាន។ ១. រថយន្ត MG GT គឺជារថយន្តប្រភេទស៊ីឌាន ដែលមានរូបរាងទាន់សម័យ និងដំណើរការម៉ាស៊ីនដ៏ល្អ ដោយត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ថ្មីនៃការបើកបររថយន្តស្ព័រប្រកបដោយផាសុកភាព និងផ្តល់នូវសុវត្ថិភាពខ្ពស់ជាមួយផ្នែកខាងក្នុងធំទូលាយ និងប្រណិត ហើយសម្រាប់តម្លៃវិញចាប់ពី $34,999 ប៉ុណ្ណោះ។ រថយន្ត MG GT ក៏បានបំពាក់មកជាមួយម៉ាស៊ីនតួបូចំណុះ 1.5T ដែលផ្តល់កម្លាំងបាន 169hp និងកម្លាំងរមួល 250Nm ហើយវាបានក្លាយជារថយន្តដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់អ្នក ដែលចង់លេងស្ទីលបង្ហាញស្ទាយផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយរថយន្តស្ព័រ។ រថយន្ត MG GT ត្រូវបានរចនាមកជាមួយមុខងារទំនើបៗជាច្រើនដូចជា៖ ប្រព័ន្ធសោរឆ្លាតវៃ និងប៊ូតុងចុចចេញចូលរថយន្តដោយមិនបាច់ប្រើសោរ, ប្រព័ន្ធកម្សាន្តអេក្រង់ចុចទំហំ 10.1អ៊ីញ, តាប់ឡូឌីជីថលទំហំ12.3អ៊ីញ, ដំបូលលើបិទបើក sunroof និងមុខងារសុវត្ថិភាពជាច្រើនដូចជា៖ ប្រព័ន្ធព្រមានពេលបើកបរខុសគន្លងផ្លូវ, ប្រព័ន្ធ Blind Spot Monitoring, កាមេរ៉ា360ដឺក្រេនិងសេនស័រក្រោយដែលជំនួយពេលចតរថយន្ត, ប្រព័ន្ធហ្វ្រាំងអេឡិចត្រូនិចនិង Auto hold, ប្រព័ន្ធវាស់សម្ពាធកង់ TPMS និងច្រើនទៀត។ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្វែងរករថយន្តដែលផ្តល់នូវរចនាបទថ្មី ហើយមានមុខងារទំនើបនិងសុវត្ថិភាពខ្ពស់ក្នុងតម្លៃសមរម្យ នោះរថយន្ត MG GT គឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នក។ ២. រថយន្ត MG6 គឺជារថយន្តប្រភេទស៊ីឌាន ដែលមានរូបរាងបែបស្ព័រ និងមានលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនដែលបានធ្វើឱ្យរថយន្តនេះទទួលបានការគាំទ្រជាខ្លាំងនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ការរចនារូបរាងខាងក្រៅគឺពិតជាមានភាពស្រស់ស្អាត និងទាន់សម័យ ដោយទំហំស្តង់ដាររបស់រថយន្តនេះគឺ ប្រវែងបណ្តោយ 4,695mm, ទទឹង 1,848mm, កម្ពស់ 1,462mm និង គម្លាតពីកង់មួយទៅកង់មួយប្រវែង 2,715mm។ នៅផ្នែកខាងក្នុងរថយន្ត MG6 ក៏បានផ្តល់នូវកាប៊ីនដ៏ធំទូលាយនិងមានផាសុខភាពខ្ពស់ ជាមួយទំហំនៃឃ្លុបក្រោយអាចផ្ទុកសម្ភារៈបានរហូតដល់ 424L ដែលជាទំហំធំជាងបើប្រៀបទៅនឹងរថយន្តដទៃនៃប្រភេទរថយន្តស៊ីឌាន។ សម្រាប់មុខងារសុវត្ថិភាពវិញគឺមានកម្រិតខ្ពស់ដូចជា: ប្រព័ន្ធព្រមានអំពីការបើកបរចាកគន្លងផ្លូវ, ប្រព័ន្ធ Bling Spot Monitoring និងកាមេរ៉ាក្រោយ ដោយមានសេនស័រងាយស្រួលចតរថយន្តនិងផ្តល់សុវត្ថិភាពខ្ពស់នៅលើដងផ្លូវ។ ចំណែកឯដំណើរការម៉ាស៊ីនវិញ រថយន្ត MG6 ត្រូវបានបំពាក់ដោយម៉ាស៊ីនសាំងតួបូចំណុះ 1.5T ដែលផ្តល់កម្លាំង 169hp និងកម្លាំងរមួល 250Nm ហើយសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈផងដែរ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្វែងរករថយន្តស្ព័រដែលអាចជួយសន្សំសំចៃដល់ថវិការនិងប្រេងឥន្ធនៈបានច្រើន នោះរថយន្ត MG6 គឺពិតជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកជាមួយនឹងតម្លៃចាប់ពី $28,999 ប៉ុណ្ណោះ ហើយមានការធានារយៈពេល5ឆ្នាំ ឬ 150,000Km។ ៣. រថយន្ត Chevrolet Camaro ក៏ជារថយន្តបែបស្ព័រដ៏ពេញនិយមដែរ ដោយមានការរចនាយ៉ាងកាច ហើយម៉ាស៊ីនក៏ខ្លាំងដែរ និងមានដំណើរការបើកបរយ៉ាងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ប្រសិនបើបើកបរនៅលើដងផ្លូវ។ រថយន្ត Chevrolet Camaro គឺជាម៉ូឌែលចុងក្រោយបង្អស់ដែលបានភ្ជាប់មកជាមួយនូវមុខងារប្រើប្រាស់ទំនើបៗជាច្រើនដូចជា: sport-tuned និង Auto brakes។ រថយន្តនេះក៏មានលក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយនឹងការផ្តល់ជូននូវលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ រថយន្ត Chevrolet Camaro គឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកដែលចង់បានរថយន្តស្ព័រដ៏មានឥទ្ធិពល និងទាន់សម័យ។ សរុបមក រថយន្តប្រភេទស៊ីឌាន គឺជាប្រភេទរថយន្តដ៏ពេញនិយម និងផ្តល់នូវបទពិសោធន៍បើកបរប្រកបដោយផាសុកភាព, ភាពធំទូលាយ និងសមត្ថភាពខ្ពស់។ រថយន្តទាំង៣ ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ គឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកដែលកំពុងស្វែងរករថយន្ត ដែលរួមបញ្ចូលគ្នានៃរចនាបទបែបស្ព័រ និងមុខងារប្រើប្រាស់ទំនើបៗ។ រថយន្តទាំងពីរនេះផ្តល់ជូនលោកអ្នកនូវការបើកបរប្រកបដោយផាសុកភាព និងភាពរីករាយដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាជម្រើសដ៏ល្អ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រថយន្តបែបស្ព័រ ដែលមានតម្លៃសមរម្យគឺជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមមួយក្នុងចំណោមអ្នកចូលចិត្តលេងរថយន្ត និងស្វែងរកបទពិសោធន៍ថ្មីៗនៃការបើកបរដ៏រីករាយ។ ជាធម្មតារថយន្តទាំងនោះផ្តល់នូវភាពស្មើគ្នារវាងការដំណើរការបើកបរ និងភាពទាន់សម័យ អមជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេសដូចជាពូកស្បែកដ៏ប្រណិត, កម្លាំងម៉ាស៊ីនដ៏ខ្លាំង និងរចនាបទបែបថ្មីយ៉ាងមានអំណាច។
បុរសឥណ្ឌូណេស៊ីឈ្មោះ Dwi Susilarto បានធ្វើដំណើរទៅកាន់តុលាការ Karangayar ដោយនាំយកលុយចំនួន១៣ការុង ដែលមានទម្ងន់សរុប៨៩០គីឡូក្រាម ដោយមានជំនួយពីមិត្តភក្តិចំនួន២នាក់ទៀត។ យោងតាមការផ្សាយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ទឹកប្រាក់សរុបមានប្រមាណ១ម៉ឺនអឺរូ ដោយភាគច្រើនជាសន្លឹកកាក់។ ទំនាស់គ្រួសារ បានឈានទៅដល់ការលែងលះ ដោយតុលាការសម្រេចឲ្យលោក Susilarto ត្រូវបង់អាហារកិច្ចសម្រាប់រយៈពេល៩ឆ្នាំ ដល់កូនទាំងពីរ។ ការសម្រេចក្តីលើកដំបូង លោក Susilarto ត្រូវបានតម្រូវឲ្យបង់ប្រាក់៤៣លានរូពី (ជិត៣០០០ដុល្លារអាមេរិក) ប៉ុន្តែអ្នកស្រី Hemi Setyowati បានប្តឹងឧទ្ធរណ៍ ដែលក្រោយមក ប្រាក់អាហារកិច្ចបានឡើងដល់ ១៧៨លានរូពីឥណ្ឌូណេស៊ី (ជាង១២០០០ដុល្លារអាមេរិក)។ បុរសរូបនោះ មិនពេញចិត្តទាល់តែសោះចំពោះការសម្រេចរបស់តុលាការ ប៉ុន្តែគាត់នៅតែសុខចិត្តបង់អាហារកិច្ចដល់អតីតភរិយាខ្លួនក្នុងទឹកប្រាក់ ១៥៣លានរូពី (ជាង១ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក) ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ លុយដែលគេយកទៅបង់ភាគច្រើនបំផុត គឺកាក់ប្រាក់១០០០រូពី រីឯក្រដាសលុយមានបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីជាហាក់ដូចហួសចិត្តក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកស្រី Setyowati យល់ព្រមទទួលលុយទាំងនោះ។ សម្រាប់មេធាវីរបស់អ្នកស្រី Setyowati វិញ លោកចោទថា អតីតស្វាមីនោះ ព្យាយាមធ្វើឲ្យកូនក្តីខ្លួនរងការអាម៉ាស។ លោកបានបដិសេធរាប់លុយទាំងនោះ។ លោក Susilarto ដែលមានមុខងារជាមន្ត្រីតូចតាចមួយរូបនោះ បានបញ្ជាក់ថា លោក និងមិត្តភក្តិអាចជួយសម្រួលរាប់លុយទាំងនោះ តែទីបំផុតលោកចៅក្រម បានស្នើទៅមន្ត្រីរបស់ខ្លួនឲ្យធ្វើកិច្ចការនេះ។ ការផ្ទៀងផ្ទាត់ចំនួនទឹកលុយនោះ ត្រូវចំណាយពេលយ៉ាងហោច១សប្តាហ៍៕	នៅភូមិ Karanganyar នៅលើកោះជ្វា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បុរសម្នាក់បានស្ពាយប្រាក់១៥៣លានរូពី (ជាង១ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក) ដែលភាគច្រើនជាកាក់ យកទៅឲ្យអតីតភរិយាខ្លួន ទៅតាមការសម្រេចរបស់តុលាការទាក់ទងនឹងអាហារកិច្ចសម្រាប់កូន ក្រោយពួកគេលែងលះគ្នា។
កាលពីថ្ងៃទី១៤ សីហា អំឡុងការប្រកួតរវាងក្រុម Hanoi ទទួលក្រុមភ្ញៀវ Hoang Anh Gia Lai (HAGL) នៅនាទី៣៣ នៃការប្រកួតបញ្ហាបច្ចេកទេស របស់អាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីការប្រកួត លោក Ngo Duy Lan បានកើតមាន ព្រោះលោកមិនបានពិន័យ ពេលកីឡាករ Do Duy Manh ក្រុម Hanoi ជាន់ជើងកីឡាករ Bruno Henrique ក្រុម HAGL ក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់។ លោក DuyLan ជាអាជ្ញាកណ្តាល បានឃើញការប៉ះគ្នានោះផ្ទាល់ភ្នែក តែលោកមិនបានពិន័យអ្វីឡើយ ហើយកីឡាករ ក្រុម HAGL ហាក់មិនមានការតវ៉ាអំពីរឿងនេះ ពេលការប្រកួតនោះដូចគ្នា។ លទ្ធផលការប្រកួតក្រុម Hanoi ឈ្នះ ក្រុម HAGL លទ្ធផល ២-១។ កំហុសនោះ ត្រូវបាន VFF ចាក់ទុកថា ជាការសម្រេចចិត្តខុស របស់អាជ្ញាកណ្តាល ដែលនាំឱ្យមានការរអាក់រអួល ត្រង់ផ្នែកបច្ចេកទេសកាត់សេចក្តី។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការ VFF លោក Doung Van Hien បានប្រាប់កាសែត VnExpress ថាលោកបានហៅអាជ្ញាកណ្តាលការប្រកួតគឺ លោក Duy Lan មកសួរនាំអំពីបញ្ហាកើតមាននោះ ហើយលោក Duy lan ផ្ទាល់អះអាងថា ពេលនោះជាការសម្រេចចិត្តខុស និងលឿនពេក ហើយលោកក៏បានលើកហេតុផលថា កីឡាករពាក់ស្បែកជើងពណ៌សដូចគ្នា ធ្វើឱ្យលោកពិបាកកំណត់សម្គាល់។ ដោយសារតែមានបញ្ហាផ្នែកបច្ចេកទេស នៃក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីក្នុងលីគកំពូលវៀតណាម ឬ V-League លោក Van Hien ប្រធាន VFF ជាថ្មីម្តងទៀត ស្នើឱ្យមានការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ VAR ក្នុងការប្រកួត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចេកទេសទាំងនេះ។ «យើងបានស្នើទៅកាន់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងនៃលីគកំពូលជាច្រើនដងហើយ ចំពោះការបំពាក់ VAR ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការឆ្លើយតបអ្វីមួយឡើយ។ ដោះស្រាយបញ្ហាដូចក្នុងការប្រកួតទាំងនេះ ក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលនៃ VFF ត្រូវការប្រើ VAR ជាចាំបាច់ ហើយរឿងរ៉ាវពីក្រោយនៅទីនេះ ពិតណាស់ គឺជាសេដ្ឋកិច្ច មិនមែនមកពីមនុស្សមិនចង់ដាក់ការប្រើប្រាស់ VAR ឡើយ។»។ លោក Van Hien បាននិយាយប្រាប់កាសែត VnExpress បែបនេះ។ ក្រៅពីការប្រកួតនេះ ការប្រកួតរវាងក្រុម Ho Chi Minh City ជាម្ចាស់ផ្ទះ ទល់ក្រុម Binh Dinh កាលថ្ងៃទី១២ សីហា ក៏កើតមានបញ្ហាបច្ចេកទេស នៃអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីដែរ។ នៅនាទី៨៩ នៃការប្រកួតនោះ កីឡាករ Nguyen Xuan Nam ក្រុម Binh Dinh បានប្រើដៃប៉ះបាល់ បញ្ជូនទៅឱ្យកីឡាករ Jermie Lynch ជាមិត្តរួមក្រុមស៊ុតបញ្ជូលទី លើក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ។ អាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីការប្រកួតនោះ គឺលោក Truong Hong Vu មិនបានពិន័យឡើយចំពោះករណីនេះ ហើយការប្រកួតនោះ ក្រុមភ្ញៀវ ឈ្នះក្រុមម្ចាស់ផ្ទះលទ្ធផល ២-១។ ក្រោយការប្រកួតបានបញ្ចប់ នាយកប្រតិបត្តិក្រុម Ho Chi Minh City លោក Nguyen Huu Thang បានបង្ហាញអារម្មណ៍មិនពេញចិត្ តចំពោះទង្វើររបស់អាជ្ញាកណ្តាល ដែលសម្រេចចិត្ត រហូតធ្វើឱ្យក្រុមគូប្រកួត អាចទទួលបានលទ្ធផលឈ្នះលើក្រុមលោក៕	សហព័ន្ធអាជ្ញាកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម (VFF) កាលពីថ្ងៃទី១៥សីហា បានស្នើឱ្យសហព័ន្ធបាល់ទាត់ប្រទេសនេះ ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តី តាមវីដេអូ(VAR) ក្នុងការប្រកួត ដើម្បីដោះស្រាយកំហុសរបស់ក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលគ្រប់គ្រងការប្រកួត ដែលតែងកើតមានជារឿយៗ។
ឥណ្ឌូណេស៊ី ជាប្រទេសមានអត្រាអ្នកស្លាប់ដោយសារ COVID-19 ខ្ពស់ជាងគេមួយ។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងទូទាំងប្រទេស១៥២៨នាក់ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានរាយការណ៍ពីករណីស្លាប់ដល់ទៅ១៣៦នាក់ទៅហើយ។ លោក ចូកូ វីដូដូ ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ក៏ប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន សំដៅទប់ស្កាត់ការរាលដាលកាន់តែខ្លាំង ប៉ុន្តែវិធានការបិទប្រទេស មិនទាន់អនុវត្តនៅឡើយទេ។ លោក វីដូដូ រងការរិះគន់ខ្លាំងចំពោះចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលឆ្លើយតបមិនទាន់សមស្របនឹងស្ថានការណ៍ក្នុងប្រទេស។ ការមិនព្រមបិទទីក្រុងសំខាន់ៗ ពិសេសរដ្ឋធានីហ្សាការតាដែលមានប្រជាជនជាង៣០លាននាក់ ធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាមុខសញ្ញារិះគន់កាន់តែខ្លាំងថែមទៀត។ ទាក់ទងរឿងប្រកាសអាសន្ននេះវិញ លោក វីដូដូ ដែលត្រូវបានស្គាល់ជាទូទៅថា ចូកូវី មិនបានផ្ដល់ព័ត៌មានលម្អិតច្រើនឡើយ។ លោកបានត្រឹមបង្ហើមពីវិធានការគម្លាតសង្គម និងការបញ្ចេញលុយចំនួន១,៥ពាន់លានដុល្លារដើម្បីជួយសង្គម និងឧបត្ថម្ភកម្មករដែលមានប្រាក់ខែទាប។ នៅឥណ្ឌូណេស៊ី កម្មករប្រាក់ខែទាប មានចំនួនរាប់លាននាក់ ហើយដែលជីវភាពគ្រួសារពឹងពាក់ស្ទើរទាំងស្រុងលើចំណូលដ៏ស្ដួចស្ដើងនេះ។ «ដើម្បីជម្នះផលប៉ះពាល់ដោយសារ COVID-19 យើងបានជ្រើសរើសការអនុវត្តគម្លាតសង្គមទ្រង់ទ្រាយធំ។ យើងត្រូវតែរៀនពីបទពិសោធប្រទេសផ្សេង ប៉ុន្តែមិនអាចធ្វើតាមប្រទេសផ្សេងទាំងស្រុងឡើយ ព្រោះប្រទេសនីមួយៗមានលក្ខខណ្ឌខុសគ្នា។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ចូកូវី ។ តួលេខឆ្លងទូទាំងប្រទេសមានត្រឹមជាង១៥០០នាក់បែបនេះ ក៏ជាក្ដីបារម្ភដែរ ព្រោះនេះជាចំនួនទាបបើប្រៀបធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីសរុបនោះ។ សមាគមគ្រូពេទ្យឥណ្ឌូណេស៊ី ព្រមានថា វិបត្តិ COVID-19 គឺអាក្រក់ខ្លាំងជាងរបាយការណ៍រដ្ឋាភិបាលទៅទៀត ហើយករណីសង្ស័យជាច្រើន មិនទាន់ត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើយ៕	ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា បានប្រកាសភាពអាសន្នក្នុងប្រទេស ខណៈដែលករណីឆ្លង និងការស្លាប់ដោយសារ COVID-19 នៅប្រទេសនេះ បានបន្តកើនឡើង។ យ៉ាងណាមិញ លោក វីដូដូ នៅតែរុញរារឿងបិទប្រទេស ទោះរងការរិះគន់ខ្លាំងក្ដី។
លោកស្រី មូរ សុខហួរ បានចូលរួមរំលែកទុក្ខគ្រួសារសពលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ និងបានសំដែងការសោកស្ដាយចំពោះការបាត់បង់ស្ថាបត្យករខ្មែរដ៏ឆ្នើមរូបនេះ ដែលលោកស្រីចាត់ទុកលោកជាមនុស្សសំខាន់ម្នាក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕	សៀមរាប៖ លោកស្រី មូរ សុខហួរ អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រួមទាំងសហការីរបស់លោកស្រី បានទៅគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ខែតុលានេះ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.