text
stringlengths
0
1.28k
Вади” хамэди”
Ра­хиль – еврей” нисянато’ нися’ – Иаков’ сянда
нябимдей пухуцяда, нюрте”эда Лия ӈэвы. Рахиль’
нюм’ еврей” небянато’ ӈобнзер’ нюмдо’. (Мф 2:18)
Рим’ ӈар­ка па­ра­ӈо­да (ке­сарь) – Рим параӈодадава’
ӈэвахана мэна сямян ӈарка параӈода. Муӈгнанда
мэнида” : я’ ӈаркта” ӈэдакы”, параӈода” ӈэдакы”,
нюдямбой я’ ерв” ӈэдакы” – Пилатха’ Иродха’ то”­
лаха ерв. Тикы’ то”лаха ерв «Юлий Цезарь’» нюмгад
кесарьӈэ нюмдеба пявыдо’. (Мф 22:17-21)
Са­ва ва­ди мэ”­ма (бла­гос­ло­ве­ние) – тикы вада’ мале
сян хамэдита: 1) Нум’ ненэцянд’ ӈуда’ терӈэ сямян
савам’ тамбава. 2) Хибяри, ӈани нянда Нумгад сава ӈуда’ терм’ ня”мава’ е”эмня Нумд’ хынумдава.
3) Нумгад сямян сава ӈуда’ терм’ ня”мавы ненэця’
Нувм’ саву”ма. Тикы вада’ хамэдидо’ ӈани тэнз”
вадаха” тэврамбабато’ ӈани несэй вади мэцеты”.
(Мф 21:9; Рим 12:14; Евр 6:14)
Сад­ду­кей” – Едэй Вато’ мальӈгана сидя ӈарка
Нумд’ пунрёда’ мандалкад нябиюм’ мандалм’ тарем’ нюмдебавы”. Нябиюм’ мандалкав фарисей”
ӈэвы”. Саддукей” поӈгана серо тасламбада”, ӈарка
Нумд’ ханондана”, сиддо’ хахаялтембада” мэвы”.
Фарисей” тотрев’ Моисей Ватом’ сатавна нёдавэдо’. Тарем’ ӈэбто’ ӈод”, фарисейхат яӈга, нув’ юне
ядэланан’, ӈылека’ таняван’, яӈгумы’ илело”ман’
нивы” пунрю”. Падвы Хэбидя Падарлим’ нёраку”
нёдавы”. (Мф 3:7; Мк 12:18; Лк 20:27)
Са­ма­рия’ тер” – Иисус’ я’ ниня илеванда мальӈгана Самария’ яхана илевы ненэця”. Самария’ тер”
Вади” хамэди”
145
иудей” тотрев’ Моисей’ Ватом’ нёдавы”. Ханяӈэхэбидо’ Иерусалимхана Нумд’ нивы” туёс”, Гаризимам’
нюбета хойхана ӈэда сямян ӈарка хэбидя яхандо’
туёманзь ханмы”. Иудейха’, Самария’ терха’ ӈобня’
нивэхэ’ нят”, ниди’ ненэся пунрёбцоход хэвня’ хэвыӈэ толабавыди’. (Мф 10:5; Ин 4:9)
Се­ро тас­лам­ба­ди” ман­дал” (си­нед­ри­он) – сямянхат
ӈарка Нумд’ пунрёди” иудей” серо тасламбади”
мандал”. Тикы мандалкана си”ив ю” ненэць’ ӈэвы;
ханондана”, Моисей’ Ватом’ теневана”, тадтикахад
хуркари” ненэцие” ӈаркта”. Помнандо’ хэбидя серо”
хавна хуркари” серо тасламбавы”; тикы мандал” Рим’
параӈодадава’ ервха” иудей” серо манэ”лабтамбавы,
тикы’ хавна тикы мандал” суд’ ӈэваӈэ таравы. Едэй
Вато’ мальӈгана пыдо’ ня”мавы серодо’ Рим’ параӈодадава’ ерв” таслабто’ таравы. (Мф 5:22; Мк 14:55)
Си­он – Иерусалим марад’ ӈэсь’ мале сян хой” ӈопойндо’ нюм’. Ӈадьбята ханяӈэхэна Иерусалимам’
Сионӈэ нюмдебидо’. Тикы’ хавна нув’ няӈы Иерусалим Сионӈэ толы. Тикы маркана тид” ӈэда” малсяда
илӈгана Нувм’ няць илеванда”. (Мф 21:5; Евр 12:22)
Смир­на – мирета, ё”йда юр”, ядембада яхана вадёдана ӈамдэд’ хадэкад сертабада. Тикы едясялмдембада пардонаӈэ мэцетыдо’, хальмерм’ сюрма’ нерня
хальмерм’ пэбта”ми масарпа мэцетыдо’. Нюдя Азия’
няна ӈэда ӈарка ту ӈано’ нулӈгалава тэмдорць’ харад
ӈобтарем’ «Смирна’» нювм’ мэ”ӈа. (Мф 2:11; Ин 19:39)
Со­ло­мон – Давид’ ню, Давид параӈода’ пуд Израиль’ параӈодаӈэ таравы (тюку илӈгы по” толыр’ техэ
146
Ва­ди” ха­мэ­ди” Ва­ди” ха­мэ­ди”
10-ей юр” по’ ма­ль­ӈга­на). Со­ло­мон ӈу­ли” иӈу­до”­мы,
пы­да па­ра­ӈо­да­ӈэ та­ра­бта, Из­ра­иль ӈу­ли” са­ва илева­нда па­ӈо ӈэ­вы. Со­ло­мон Иеру­са­лим­ха­на нюр­те”э’
Хэ­би­дя Ха­радм’ сер­та­вы. Ти­кы’ нер­ня Из­ра­иль’ тер”
Хэ­би­дя Мяд’ хэв­ха­на ту­ё­цет­вы”. Со­ло­мон Нев­хы
Ва­то­хо­на ӈэ­да ма­ле сян па­дарм’ пад­вы: «Иӈу­до­та
ва­да’ ха­ри», «Нум’ Ва­ди мин­ре­ни», «Со­ло­мон’ сё­хот
сём’». (Мф 12:42)
Су­деӈ­го­ва яля /пу­да­на яля (суд­ный день/пос­лед­ний
день) – тю­ку ил’ су­са­ва’ яля­да. Ха­ня­ӈы” ев­рей”
ӈа­хат ха­вы не­нэ­цие” яӈор’ иле­ван’ пун­рё­вы”. Пыдо’ ихи­нян­до’ ху­су­вэй не­нэць’ хан­зер” иле”­мям­да
ва­де”­ма’ е”эм­ня Нум’ сят’ нул­ты”. Едэй Ва­то­хо­на
ӈа­ни’ та­рем’ па­ды, ӈо­пой ӈоб­карт’ не­нэць’ ти­кы
яля­ха­на хар­та сер­ка”­на­та пы­хы­да­мда ни­да ӈэ­даӈгу”. Иисусм’ хан­ӈэ мэць пы­хы­да­мда ӈэ­да пир­та­да.
(Мф 11:22; Ин 6:39-40)
Тид” ӈэ­ва (пра­вед­ность) – Нум’ тид” ӈа. Ся­мян
Пы­да cер­та – не­нэ­ся, яв­нан­да ӈа. Едэй Ва­то­вна,
Нум’ не­нэ­ця­ӈгад хэ­бя­хы­да ха”­ав­ра”­ма­ри­хид ненэць’
не­нэй­ва­на тид” ӈэ­да­ӈэ хан­да. Нум’ ти­ка­ха­на Хар­та
тид” ӈэ­ва­мда не­нэ­цянд’ ми­та. Ти­кы ха­мэ­ди­та тар­ця:
хэ­бя­ха­са­вэйм’ хэ­бя­ха­ся­да­ӈэ то­ла­ва. Не­нэць’, Нум’
ва­то’ сер’ ӈэ­ва­нда е”эм­ня, хар­та ӈод” ил­ӈ­га­нан­да
ху­су­вэ­хэ­на тид” иле­ван’ ла­дар­па­та та­ра. (Мф 3:15;
Лк 1:75; Ин 16:8)
Тим­деӈ­гось’ (зак­вас­ка) – ху­сам’ по­саб­там­ба мэ­та.
Нев­хы по­хо”­на тим­де­вы ху­сам’ тя­нё­ков­на ва”­ла­ба­вэ­до’,
ӈа­ни ху­сам’ сер­таб­то’ мер” по­са­ван­да е”эм­ня, ти­кым’
Ва­ди” ха­мэ­ди”
147
мэ­мэ­до’. Тад ӈо” Иудей”, Пас­ха хэ­би­дя яля’ нер­ня
ӈа­хат тим­деӈ­го­сье­до’ ха­е­ба­ва’ мэ­сы­то’ та­ня­вы, ти­кы
хэ­би­дя яля­ха­на тим­де­ӈо­сян­зя­да няньм’ яб­цы­ба­вы”.
Ха­ра явна ла­ха­на, тим­де­ӈго­сь­ӈэ не­нэ­цям’ ӈэб­та ӈод”,
не­нэ­цие” ман­далм’ ӈэб­та ӈод” вом­да­ба­да то­хо­ламба­вам’ нюм­де­би. (Мф 13:33, 16:6-12)
То­хо­лам­ба­да (уче­ник) – Едэй Ва­то­хо­на Иисус
Хрис­тос’ то­хо­лам­ба­ди, То­хо­лир­м­нан­да иле­ни та­рем’
пэр­мы”. (Мф 10:1-4)
Ту­ё”­ма (мо­лит­ва) – Едэй Ва­то­хо­на Нумд’ ту­ё”­ма
тэнз – си­дя: ӈо­пой – не­нэ­ця’ хар­та ва­да­ха”­на­та Нувм’
са­вуць Нумд’ са­ва ва­ди мэць, ӈам­гэ­ри’ е”эм­ня хынум­да­ва, ня­би­юм’ – Хэ­би­дя Ха­рад­ха­на ӈэб­то’ ӈод”,
ма”­люӈ­г­ла­ва мя­ка­на ӈэб­то’ ӈод”, ӈобт’ ма”­лё­хоя,
тас­ла­вы ёль­ць­ӈга­на, Нумд’ пун­рё­ди” мэ­сы”­ма­нандо’ Нумд’ ӈэв­до’ ха”ав­ра­ва. (Мф 21:13, 21:22; Ӈэд 3:1)
Фа­ри­сей” – Едэй Ва­то’ ма­ль­ӈга­на, си­дя Нумд’
пун­рё­ди” ман­дал­кад ня­би­юм’ ман­далм’ та­рем’
нюм­де­ба­вы. Ня­би­юм’ ман­дал­кав cад­ду­кей” ӈэ­вы”.
Пы­до’ cад­ду­кей­хат ма­нэць, пад­вы Хэ­би­дя Па­дар­лим’
ни” нё­да”, ӈар­ка не­нэ­цие” ва­де­”мы нев­хы ва­ди ӈани’ нё­да­вы­до’. Ти­кы’ хав­на пы­до’ та­рем’ пун­рё­вы”,
пу­да­на яля­ха­на Нум’ сят’ нул­ман­до’ е”эм­ня ха­вы”
мал’ илеӈ­гуд”. Пы­до’ ири­на­то’ ва­то­вна хаб­то ӈэ­ва­до’
ня­на­ндо’ ёль­це та­ра. Не­нэ­ця” сид­до’ ӈар­ци­е­”мы”,