bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Үҙҙәре бәләкәй генә булһа ла, тештәре бик үткер.
Сами они маленькие, но у них очень острые зубы.
0.342995
real
48
47
Ғаиләһе бер тирәлә йәшәһә лә, күпселектә улар яңғыҙ йәшәргә ярата.
Хотя семья живет неподалеку, в большинстве своем они любят жить одиноко.
0.63114
real
66
72
Туй ваҡытында бергә булалар.
Собираются вместе в брачный сезон.
0.354625
real
28
34
Был март-апрель айҙарына тура килә.
Это приходится на март-апрель.
0.972735
real
35
30
Баҡһаң, мәхлүктәрҙең оя һәм һунар коридорҙарына яҙа баҫып, аттарҙың тояғы имгәнеүе, һыбайлының ҡолауы бар икән.
Оказывается, в коридорах гнездовий и охоты имелись повреждения копыт лошадей, падение всадника.
0.436727
real
111
95
Октябрь-ноябрьҙан май-июньгә тиклем диңгеҙ боҙ менән ҡапланған.
С октября-ноября по май-июнь море покрылось льдом.
0.737362
real
63
50
Чукот диңгеҙенә Амгуэма һәм Ноатак йылғалары ағып төшә.
Море питают реки Амгуэма и Ноатак.
0.716887
real
55
34
Чукот диңгеҙе аша Төньяҡ юл трассаһы үтә.
Через Чукотское море проходит трасса Северного пути.
0.781334
real
41
52
Аралаш төп булмаған рангтар бында күрһәтелмәгән.
Сквозные несерьезные ранги здесь не показаны.
0.603759
real
48
45
Әммә ҡайһы саҡта бер төр эсендәге заттар шул тиклем үҙгәреүсән була.
Ну, иногда, когда Ваши устройства СЛЕГКА изменяются, это может потребоваться.
0.333921
real
68
77
Әммә ул төрҙәрҙең заттары бер-береһе менән ҡауышмайҙар.
Но эти свойства еще не связываются друг с другом.
0.433457
real
55
49
Мәҫәлән, ҡара ҡомаҡтың 38 һәм 42 хромосомалы ике игеҙәк төрө бар.
Так, под названием "крыса черная" различают два вида-двойника, имеющих 38 и 42 хромосомы.
0.790765
real
65
89
Төрҙәрҙең ҡауыша алмауы уларҙың енес органдарының төҙөлөшөндә, үрсеү ваҡыттарында айырмалыҡтар булыу менән аңлатыла.
Критические периоды поражения разных органов отличаются из-за временных различий в их дифференцировке.
0.363805
real
116
102
Уларҙың күбеһе кеше эшмәкәрлеге менән бәйләнгән (ҡый үләндәренең күп төрҙәре, зарарлы бөжәктәр).
Многие из них заняты перевозками людей.
0.297828
real
96
39
Төрҙө билдәләгәндә географик критерий шулай уҡ хәл иткес була алмай.
Полиграфия оперативная, как относящаяся к сфере услуг, также не разрешена.
0.326632
real
68
74
Мәҫәлән, зәһәр лютик болондарҙа, яландарҙа таралған.
Например, люмбалгия - это прострелы в области поясницы.
0.470511
real
52
55
Халыҡ һаны 2010 йылда 32,3 мең кеше (1970 йыл — 42,4 мең; 1989 йыл — 31,6 мең; 1994 йыл 32,2 мең).
Численность населения в 2010 году составила 32,3 тысячи человек (1970 год - 42,4 тысячи; 1989 год - 31,6 тысячи; 1994 год - 32,2 тысячи).
0.937052
real
98
137
Һунар-промысла хайуандарын һаҡлау өсөн Оло Эйек һәм Кесе Эйек йылғалары бассейнында Эйек дәүләт заказнигы ойошторолған.
Для охраны охотничьих и промысловых животных в бассейне рек Большой Иек и Малый Иек организован Эйекский государственный заказник.
0.785912
real
119
130
Район ауылы хужалығы йүнәлешендә үҫешкән.
Район развит в направлении сельского хозяйства.
0.692903
real
41
47
Техник фәндәр докторы (2002).
Доктор технических наук (2002), профессор (2007).
0.828832
real
29
49
Филология фәндәре кандидаты, доцент.
Кандидат филологических наук, доцент.
0.951652
real
36
37
Медицина фәндәре кандидаты, доцент.
Кандидат медицинских наук, доцент.
0.959427
real
35
34
Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы.
Заслуженный врач Башкирской АССР.
0.920341
real
36
33
Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы.
Должность - инструктор по ковке лошадей.
0.270075
real
40
40
Түбән Аҡбаш ауылынан.
Село Нижнее Пронге.
0.435457
real
21
19
Районда 26948 кеше йәшәй.
В районе проживает 26948 человек.
0.964213
real
25
33
Районда 85 ауыл.
В районе 85 сел.
0.923391
real
16
16
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1988).
Герой Социалистического Труда (1988).
0.959521
real
33
37
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1997).
Заслуженный художник РБ (1997).
0.857655
real
55
31
Йыуылған типик ҡара, ҡара-һоро урман тупраҡтары киң таралған.
Широко распространены размытые типичные чёрные, темно-серые лесные почвы.
0.781457
real
61
73
Уларҙың исемдәре лә йыш үҙгәреп тора.
Названия тоже часто менялись.
0.592491
real
37
29
Хатта ҡайһы берҙәре губерна картаһынан төшөп ҡалған саҡтар ҙа була.
Некоторые выскабливали проклятую букву даже из паспортов.
0.47261
real
67
57
Ауыл хужалығы ерҙәре 173,8 мең га майҙанды биләй, шул иҫәптән 116,0 мең — һөрөнтө ерҙәр, 14,5 мең — бесәнлектәр, 43,1 мең — көтөүлектәр.
Сельскохозяйственные угодья занимают 173,8 тысячи га, в том числе 116,0 тысячи - пашни, 14,5 тысячи - сенокосы, 43,1 тысячи - пастбища.
0.846793
real
136
135
Районда мал һимертеү буйынса хужалыҡ-ара комплекс, “Ужа” емеш-еләк совхозы, инкубатор ҡошсолоҡ станцияһы, элеватор эшләй.
В районе действуют межхозяйственный комплекс по откорму скота, плодово-ягодный совхоз "Ужа", инкубаторная птицеводческая станция, элеватор.
0.888333
real
121
139
Районда 26253 кеше йәшәй.
В районе проживает 26253 человека.
0.951036
real
25
34
1944 йылдан КПСС ағзаһы.
Член КПСС с 1944 года.
0.949615
real
24
22
Алексеевка ауылынан.
село Алексеево.
0.795748
real
20
15
Яңы Троицкий ауылынан.
Новый мир Троицкого района.
0.577933
real
22
27
Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2006).
Мастер спорта по футболу (2006 г.).
0.892806
real
41
35
Хеҙмәт ветераны.
Ветеран труда.
0.9411
real
16
14
Административ үҙәге – Ҡырғыҙ-Миәкә ауылы.
Административный центр - село Киргиз-Мияки.
0.828631
real
41
43
Районда 31247 кеше йәшәй.
В районе проживает 31247 человек.
0.952093
real
25
33
Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1999).
Народный артист РБ (1999).
0.907021
real
49
26
Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2004).
Народный артист РБ (2004).
0.920459
real
49
26
Рәсәй Федерацияһы Геройы (1996).
Герой Рос. Федерации (1996).
0.891052
real
32
28
Халыҡ һаны 2010 йылда 21,5 мең кеше (1970 — 34,3 мең; 1979 — 28,1 мең; 1989 — 22,9 мең; 1995 — 22,4 мең).
Численность населения в 2010 году составила 21,5 тысячи человек (1970 - 34,3 тысячи; 1979 - 28,1 тысячи; 1989 - 22,9 тысячи; 1995 - 22,4 тысячи).
0.921246
real
105
145
Районда 2 ҡасаба — Ҡыҙыл Шишмә (3,1 мең кеше), Павловка (1989 — 3,9 мең кеше) һәм 50 ауыл бар.
В районе 2 поселка - Красная Чишма (3,1 тысячи человек), Павловка (1989 - 3,9 тысячи человек) и 50 сел.
0.93526
real
94
103
Техник фәндәр докторы (1992), профессор (2000).
Доктор технических наук (1992), профессор (2000).
0.975506
real
47
49
Тупрағы: һоро урман, аҡһыл һоро, ҡара һоро урман, кәҫле-көлһыу.
Почвы: Серый лес, светло-серый, темно-серый лес, карие-смешливые.
0.748977
real
63
65
Районда эре панелле йорттар төҙөү тресының ярҙамсы хужалығы (Өфө ҡалаһы) бар.
В районе имеется подсобное хозяйство треста крупнопанельного домостроения (г. Уфа).
0.646996
real
77
83
Төп тармаҡтары — һөт-ит йүнәлешендәге мал үрсетеү, сусҡасылыҡ, игенселек, картуф үҫтереү.
Основные отрасли - разведение скота молочно-мясного направления, свиноводство, земледелие, картофель.
0.791162
real
89
101
Халҡы 2010 йыл — 27,8 мең кеше (1970 йыл — 32,9; 1979 йыл — 28,8; 1989 йыл — 26,9 мең; 1995 йыл 27,3 мең кеше).
Население в 2010 году - 27,8 тысячи человек (1970 год - 32,9; 1979 год - 28,8; 1989 год - 26,9 тысячи; 1995 год - 27,3 тысячи человек).
0.928599
real
111
135
Климаты уртаса һалҡынса, вегетация осоро ҡыҫҡа һәм дымлы.
Климат умеренно прохладный, период вегетации короткий и влажный.
0.876417
real
57
64
Ауыл хужалығы ерҙәре 107,9 мең га, шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр — 66,9, көтөүлектәр — 26,6 һәм сабынлыҡтар — 14,3 мең га тәшкил итә.
Сельскохозяйственные земли занимают 107,9 тысячи га, в том числе пашни - 66,9, пастбища - 26,6 и сенокосы - 14,3 тысячи га.
0.90244
real
129
123
Бәхәстәр ҡуйыра башлағас, мәсьәләне КПСС Өлкә Комитетында ҡарарға хәл итәләр.
В случае конфликтных ситуаций, вопрос решался в партийном комитете.
0.581093
real
77
67
Өлкә Комитет башҡаса бындай бәхәстәр ҡуҙғатмаҫҡа тигән ҡарар сығара.
И сессия городского совета ведется таким образом, что эти вопросы не дискутируются.
0.352097
real
68
83
Мәсетле ауылынан.
Из московской деревни.
0.742054
real
17
22
Административ үҙәге – Стәрлебаш ауылы.
Административный центр - село Стерлибашево.
0.838002
real
38
43
Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1989).
Заслуженный деятель искусств Башкирской АССР (1989).
0.945838
real
52
52
Административ үҙәге – Стәрлетамаҡ ҡалаһы.
Административный центр - город Стерлитамак.
0.84374
real
41
43
Техник фәндәр докторы (1996), профессор (1997).
Доктор технических наук (1996), профессор (1997).
0.978009
real
47
49
Техник фәндәр докторы (2004).
Доктор технических наук (2004).
0.958069
real
29
31
Район Ағиҙел буйы убалы тигеҙлегендә урынлашҡан.
Район расположен на равнине набережной реки Белой.
0.62567
real
48
50
Климаты континенталь, дымлылығы етерлек дәрәжәлә.
Климат континентальный, достаточно влажный.
0.861267
real
49
43
Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2013).
Народная артистка Республики Башкортостан (2013).
0.932864
real
49
49
Районда 53 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 16 урта; 26 дөйөм китапхана, 51 клуб учреждениеһы, үҙәк район һәм 2 ауыл участка дауаханалары эшләй.
В районе функционируют 53 общеобразовательные школы, в том числе 16 средних; 26 общеобразовательных библиотек, 51 клубное учреждение, центральные районные и 2 сельские участковые больницы.
0.925743
real
150
188
Туймазы урман хужалығы эрозияға дусар булған текә битләүҙәрҙә ағас ултыртыу менән шөғөлләнә.
Туймазинское лесничество занимается посадкой деревьев на крутых склонах, подверженных эрозии.
0.773445
real
92
93
Тарих фәндәре кандидаты, профессор.
Кандидат исторических наук, профессор.
0.905271
real
35
38
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1964).
Герой Социалистического Труда (1964).
0.964338
real
33
37
Район баҫыусылыҡта — игенселек, шәкәр сөгөлдөрө, картуф, йәшелсә үҫтереү, малсылыҡта һөт-ит йүнәлешендәге мал үрсетеү, сусҡасылыҡ, ҡошсолоҡ буйынса махсуслаша.
Район специализируется на земледелии, выращивании сахарной свеклы, картофеля, овощей, разведении скота молочно-мясного направления в животноводстве, свиноводстве, птицеводстве.
0.804835
real
159
176
Район территорияһы буйлап Ульяновск—Шишмә тимер юлы, Һамар—Өфө—Силәбе автомобиль юлы үтә.
По территории района проходит железная дорога Ульяновск - Чишмы, автодорога Самара - Уфа - Челябинск.
0.77277
real
89
101
Районда 48 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 22 урта мәктәп, 35 дөйөм китапхана, 54 клуб учреждениеһы, ауыл участка дауаханаһы бар.
В районе 48 общеобразовательных школ, в том числе 22 средние школы, 35 общедоступных библиотек, 54 клубных учреждения, сельская участковая больница.
0.905516
real
136
148
Ҡандракүлдең тирә-яғында Октябрьский, Туймазы ҡалаһы предприятиеларының ял итеү базалары, профилакторийҙары урынлашҡан.
Вокруг Кандрыкуля расположены базы отдыха, профилактории предприятий города Октябрьский, Туймазы.
0.781162
real
119
97
Районда 19541 кеше йәшәй.
В районе проживает 19541 человек.
0.95936
real
25
33
1993 йылдан Рәсәй Федерацияһы Рәссамдар союзы ағзаһы.
Член СХ РФ с 1993 года.
0.727711
real
53
23
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2010).
Заслуженный художник Республики Башкортостан (2010).
0.879775
real
55
52
Административ үҙәге – Аҡъяр ауылы.
Административный центр - село Акъяр.
0.769276
real
34
36
Районда 32342 кеше йәшәй.
В районе проживает 32342 человека.
0.959345
real
25
34
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, медицина хеҙмәте полковнигы.
Участник Великой Отечественной войны, полковник медицинской службы.
0.857829
real
62
67
Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған табибы.
Врач, лечащий ВСД.
0.514695
real
33
18
Энциклопедияла 1800-гә яҡын, шул иҫәптән 1000 самаһы библиографик мәҡәлә, 650-нән артыҡ иллюстрация бар.
В энциклопедию включено около 1800 статей, в том числе около 1000 библиографических, более 650 иллюстраций.
0.933872
real
104
107
Административ үҙәге – Саҡмағош ауылы.
Административный центр - село Чекмагуш.
0.808343
real
37
39
Районда 30 139 кеше йәшәй.
В районе проживает 30 139 человек.
0.964602
real
26
34
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959).
Герой Социалистического Труда (1959).
0.963491
real
33
37
РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1963).
Заслуженный учитель школы РСФСР (1963).
0.94712
real
46
39
1942 йылдан КПСС ағзаһы.
Член КПСС с 1942 г.
0.89979
real
24
19
Техник фәндәр докторы (1990), профессор (1991).
Доктор технических наук (1990), профессор (1991).
0.976351
real
47
49
Районда 32321 кеше йәшәй.
В районе проживает 32321 человек.
0.958369
real
25
33
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1951).
Герой Социалистического Труда (1951).
0.963062
real
33
37
Климаты йылы, бер аҙ ҡоролоҡло.
Климат теплый, немного засушливый.
0.884437
real
31
34
Район территорияһында Сөн йылғаһы башлана.
На территории района начинается река Сюнь.
0.763261
real
42
42
Ере йыуылған һәм типик ҡара, Төньяҡ һәм төньяҡ-көнбайышта һоро һәм ҡара һоро урман тупраҡлы.
Почва выщелоченная и типичная, с серыми и темно-серыми лесными почвами на Севере и северо-западе.
0.644612
real
92
97
Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002).
Заслуженный деятель науки Российской Федерации (2002).
0.872509
real
52
54
Совет Армияһы полковнигы.
Полковник Советской Армии.
0.828925
real
25
26
Умартасылыҡ һәм балыҡсылыҡ үҫешкән.
Развиты пчеловодство и рыболовство.
0.36062
real
35
35
Шаран ауылы май яҙыу һәм кирбес заводтары эшләй.
В селе Шаран работают маслобойный и кирпичный заводы.
0.86829
real
48
53
Үҙәге — Яңауыл ҡалаһы.
Центр - город Янаул.
0.306059
real
22
20
Күпселек ере һоро урман һәм көлһыу тупраҡлы.
Большинство земель имеют серые леса и смешанные почвы.
0.675524
real
44
54
Советтар Союзы Геройы (1945, үлгәндән һуң).
Герой Советского Союза (1945, посмертно).
0.937493
real
43
41
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945 йыл).
Участник Великой Отечественной войны, Герой Советского Союза (1945 г.).
0.897343
real
67
71