text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
On-line version ISSN 2072-8050
Print version ISSN 0259-9422
Herv. teol. stud. vol.67 n.3 Pretoria Jan. 2011
ORIGINAL RESEARCH
Mentor as maestro - from minor to major: The role of transfer between mentor and mentee
Johan Nel
Department of Practical Theology, University of the Free State, South Africa
ABSTRACT
This article takes a glance at the role played by a mentor. The emphasis is on the authentic mentoring process. The metaphor of music is used to illustrate the different keys in which people experience life at large. The hypothesis poses that the transgression takes place during the interaction between the mentor and mentee. As in music, lives can be modulated into another, major key, which may lead to a life of abundance.
'This is the luxury of music ... I love it for what it makes me forget, and I love it for what it makes me remember'.
(Kennedy 2004:ii)
Inleiding
Geestelike mentorskap is wyd onder bespreking. In die meeste kerkgenootskappe is daar in mindere of meerdere mate 'n mentorskapprogram in plek. Die doel hiermee is om vir predikante en teologiese studente die infrastruktuur te skep waarbinne hulle kan ontwikkel, werk en ondersteuning vind. Ook in die korporatiewe wêreld word mentorskap, leerlingskap en tutorskap een van die sterk pilare waarbinne persone onder die leiding van 'n ervare persoon onderrig en gevorm word. 'n Mentor word onder meer beskou as 'n raadgewer, tutor, studieleier, onderwyser en instrukteur (Pharos 5 in 1 Woordeboeke n.p.).
'n Sprekende voorbeeld van mentorskap kan in die boek van Alblom (1997), en nou ook rolprent Tuesdays with Morrie, gevind word. Die mentor, wat aanvanklik slegs die tutor was, het 'n beduidende invloed op sy voormalige student. Sy lewensfilosofie daag sy student uit om nuwe horisonne te ontdek en 'n alternatiewe verhaal te ontsluit met die dekonstruksie van sy lewensnarratief (White 1992). So ook het die spraakterapeut, Lionel Logue, in die rolprent The King's Speech (2010) die rol van mentor eerder as tutor ingeneem. Die interessante binne hierdie konteks is dat die mentorskap 'n onbewustelike oordrag van waardes, norme en lewenskwaliteite is. Die mentor self is dus onbewus van die oordrag, en daar is niks doelbewus en beplan hieraan nie. Dit is derhalwe van alle kunsmatigheid gestroop. Die gees van die mentor spreek eenvoudig tot die gees van die student, met die resultaat dat die student veel meer verwerf as 'n akademiese kwalifikasie of begeleiding binne 'n sekere struktuur. Die student of mentee beleef 'n proses van rypwording deur die inspeel van die mentor in sy lewe. As derde en laaste voorbeeld geld die karakters in die Afrikaanse rolprent Roepman (2011) (gebaseer op die boek deur Jan van Tonder in die laat 1990's). Twee uiterstes word hierin uitgebeeld: die verteenwoordigers van die tradisioneel Afrikaanse kerke van die 1960's in kontras met die eenvoudige, maar inspirerende geloof van die karakter, Joon, 'n roepman. Die roepman, wat 'n uiters nederige werk by die Spoorweë verrig, se geloof word deur sy oë wat altyd hemelwaarts gerig is, vergestalt. Hy is die een in die gemeenskap wat altyd die goeie en die regte doen. Die kerk, aan die ander kant, kyk af na, asook af óp die mense. Die roepman is egter die rolmodel. In sy eenvoud is hy die mentor vir die gemeenskap, en veral vir die jong seunskarakter Timus. Let op hoe Joon, anders as die kerk, nie met dogmas en leerstellings oortuig nie, maar met sy lewe: '... care not cure will keep us floating in the ocean' (Weingarten 2001:124).
Die vraagstelling
Binne die kerk bestaan die behoefte aan mentors op verskeie vlakke: eerstens in die aanvanklike akademiese vorming van studente aan tersiêre inrigtings. Die Kuratorium vir Teologiese Opleiding kan in 'n sekere deel van hierdie behoefte voorsien, maar die skrywer is daarvan oortuig dat daar veral ook buite formele strukture en toesighoudende liggame kosbare en onontbeerlike mentorskap kan plaasvind. Later, wanneer die predikant die bediening betree, bly die behoefte aan 'n mentor steeds 'n realiteit. Verskeie faktore dra hiertoe by, onder meer die gebrek aan vertroue onder kollegas (Greenfield 2003:104). Verskeie studies, soos dié van Nieman (2010), toon dat uitbranding selfs by teologiese studente voorkom, en die hoë uitbrandingsyfer onder predikante in die bediening is reeds veelbesproke. Die omvattende studies van Greenfield (2003) en Niemann (2010) toon dat die uitbrandingsyfer onder predikante so veel as 43% beslaan. Die welstand van die predikantekorps in die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika (NHKA) wek in so 'n mate kommer, dat, tydens die Algemene Kerkvergadering in 2010 daar vir die eerste keer 'n besluit geneem en fondse bewillig en geoormerk is ten behoewe van die welstand van predikantgesinne (NHKA 2010). Die besluit lui soos volg:
- Die daarstel van 'n eenheidstruktuur binne die Kerk wat op 'n multiprofessionele basis dienswerk sal lewer ten opsigte van pastoriegesinne, word uitgevoer met die moontlikheid dat die dienswerk later uitgebrei kan word na ander teikengroepe en selfs vir ander instansies (byvoorbeeld Kerke) beskikbaar gestel kan word.
- Die voorkomende en nasorgprogramme word ingestel en gebaseer op die beradingsprogramme se inligting soos vanuit die terapie bekom.
(NHKA 2010:119)
Akademici is voortdurend besig met 'n proses om leiding te bied, kennis oor te dra, bepaalde take af te handel ter begeleiding van die student wat ten doel het om 'n akademiese mylpaal suksesvol te bereik of 'n kwalifikasie te verwerf. Die vraag ontstaan onwillekeurig: is dit die somtotaal van die dosent se rol in die kandidaat se lewe? Is daar nie, en behoort daar nie veel meer te wees as slegs die afhandeling van 'n voltooide akademiese module wat aan bepaalde akademiese vereistes voldoen nie? Hierdie artikel vra nuuskierig na die impak van die mentor self: is dit die oordrag van kennis, of die begeleiding om 'n bepaalde taak af te handel? Of impliseer dit ook 'n onbewuste krag wat van hom uitgaan, die oordrag van die kwaliteite van menswees? Het die studieleier in 'n teologiese omgewing nie veel meer te bied as in die ander wetenskappe nie? 'n Onvermydelike vraag ontstaan ook: hét die mentor of rolmodel meer om te bied as slegs akademiese vaardigheid?
'n Verdere vraag wat ontstaan, is waarom 'n predikant aanklank vind by sekere kollegas, positiewe oordrag tussen twee individue plaasvind, terwyl dieselfde persoon by 'n ander geen aansluiting vind nie? Vir die doeleindes van hierdie artikel word gefokus op die 'rapport' tussen mentor en mentee as ruimte waarbinne die oordrag plaasvind. Hierdie oordrag moet ook verreken word binne die postmoderne samelewing waarbinne ons funksioneer. 'There are no absolute truths and no fixed values, because of the principle of difference' (Janse van Rensburg 2000:9). Binne hierdie vloeibare samelewewingskonteks is die invloed van 'n mentor dikwels die anker waaraan die mentee koppel, juis vanweë die gebrek aan vaste waardes.
Metode
Hierdie artikel werk verkennend met die konsep 'mentor'. Wanneer leeswerk oor die onderwerp gedoen word, is dit spoedig duidelik dat min navorsing, selfstandige en veral gesaghebbende uitsprake oor die onderwerp beskikbaar is. Hiermee word onmiddellik 'n leemte in die teologiese veld geïdentifiseer en uitgelig. Verdere ondersoekende en volgehoue denke en navorsing is noodsaaklik.
Die uitgangspunt is dat daar nie ingrypende veranderings aangeleer word nie, maar:
... [is] not about making incremental changes that lead to new ways of doing things based on old beliefs, and they are not about self-improvement. They are geared instead toward causing a total shift of posture, perceptions, beliefs ... they are about transforming your entire world.
(Zander & Zander 2002:4)
Ten einde die konsep van mentoroordrag te begryp, word musiek as metafoor gebruik om aan te toon hoedat menselewens voortdurend tussen uiterstes beweeg. Die maestro [dirigent, voorganger, mentor] se rol in die oordrag van meer as kennis - maar inderdaad ook om 'n spesifieke indruk op die persoon se lewe te maak - word uitgewys. Die metafoor wat gebruik word, is die Messias van G.F. Händel.
'n Insetsel van kwalitatiewe gesprekvoering met 'n klein aantal respondente, wys op ervarings wat tweërlei van aard kan wees: iets van die mentor het tot die wese van die kandidaat gespreek, terwyl die respondent ontnugter deur die kliniese opset van die leiding is.
Die mentor
Die akademiese verwagte uitkoms is duidelik: om die kandidaat te begelei om suksesvolle akademiese uitsette te lewer. Akademici verkeer toenemend onder druk om navorsingsuitsette deur hulself, sowel as uit die pen van hul studente, te lewer. Binne die bestaande mentorprogramme is die veronderstelde uitkoms ook duidelik: begeleiding tot rypwording, insig en 'n ryker lewe.
Weens die beperkte omvang van hierdie artikel, is dit nie moontlik om antwoorde op al die vrae te bied nie, maar die skrywer sal minstens poog om aan die hand van die musiekmetafoor verkennend te beweeg op die terrein van mentorskap. Verder sal beginsels van die narratiewe terapie (White 1992:21) ook geïntegreer word om tot 'n sinvolle geheel te kom.
Begripsomskrywing
Dit is nodig om 'n onderskeid tussen die verskillende vorme van begeleiding te tref. Benamings wat gebruik word vir persone wat in ander se lewens 'n beduidende rol speel, sluit in tutor, lewensafrigter ('life coach'), mentor, motiveerder, protégé, rolmodel, en ander. Dit is egter belangrik om deurgaans te onthou dat die mentorskap hier ter sprake, juis nié 'n terapeutiese ingreep is nie. Linstrom (2009) maak juis 'n sterk saak daarvoor uit dat die Pastorale Terapeut of mentor nie 'n kwasi-sielkundige behoort te wees nie. Dit is veel eerder 'n begeleidingsproses waarbinne sekere stelle inligting uitgeruil word. Die gees waarbinne dit gebeur, is egter van besondere belang.
Aangesien hier van die narratiewe benadering uitgegaan word, is dit belangrik om kennis te neem van die feit dat slegs postmoderne terme binne hierdie konteks bruikbaar kan wees. 'n Tutor is byvoorbeeld iemand wat doelbewuste onderrig gee, sodat sekere beginsels en kennis oorgedra kan word, terwyl die lewensafrigter ook die deskundige is wat binne die proses beheer neem. 'n Motiveerder gaan op 'n eksakte wyse met die persoon wat onder sy vlerk geneem word, om. Die term 'sielkundige' veronderstel 'n sekere kennis en gesag op 'n bepaalde gebied wat ook vir die terme 'berader' en 'terapeut' geld. Al hierdie benamings word binne die modernistiese diskoerse gevind. In die narratief, word die terapeut egter nie as die kundige beskou nie, maar wel as die kliënt. Die filosofie is dat elkeen meester van sy of haar eie verhaal is.
Hierdie beginsel dui op die kulminasie van wat bereik wil word, naamlik dat die mentor met respek teenoor die mentee die ruimte sal laat vir nuwe ontdekkings, nuwe moontlikhede en dus 'n alternatiewe verhaal (White 1992, 1997, 2007). Aangesien die mentor 'n nie-wetende posisie inneem, bestaan die ruimte en vryheid sodat die mentee self 'n alternatiewe lewensverhaal kan ontdek.
Om te bepaal wat die rol van die mentor is, is dit miskien nodig om duidelik te omskryf wat die mentor nie is nie. Eerstens is die mentor nie 'n oordraer van kennis nie. Die mentor 'leer' nie die mentee sekere beginsels of stappe tot sukses nie. Die kruks is juis hierin geleë: die mentor se eie menswees is kongruent aan sy waardes en is geloofwaardig. Egtheid sonder pretensie is onderliggend, maar vorm die goue draad, sodat die mentee nie eens doelbewus kan verwoord wat hy of sy ervaar nie. Kortom sou dit daarop neerkom dat hy of sy sal verklaar: 'ek wil soos hierdie persoon wees'; 'hierdie persoon se lewe het snydend in my lewe ingewerk, ek moduleer op die mentor, en kan nie anders nie.' Zander en Zander (2002) werk deurgaans met die konsep van moontlikhede wat oopgaan en deur die interaksie self ontdek word.
Die metafoor: Musiek
Musiek binne die narratief
In die narratiewe terapie word daar met die verhale van mense omgegaan. Sommige individue se verhale word gekenmerk deur groot suksesse en indrukwekkende prestasies. Ander mense se verhale word deur trauma, pyn en verwonding gekenmerk. Die vraag ontstaan onmiddellik of die eersgenoemde werklik aan minder emosionele en fisiese uitdagings as die verwonde onderwerp is. Indien wel, sou die pyn van die verlede reeds geïntegreer wees, sodat die individu die heil van hoop (Louw 2005:51) ervaar? Daar word dikwels verkeerdelik aannames oor mense gemaak. Enersyds kan daar aangeneem word dat sommige mense dit (skynbaar) 'maklik' het, terwyl ander weer die een teëspoed na die ander beleef. Alle mense se lewens bestaan egter uit verskillende getye. Dit sal mettertyd vanuit die metafoor van 'n musiekkomposisie (Messias van G.F. Handel) duidelik word dat die getye beskryf word in terme van verskillende toonaarde, tempo's en ritmes in die gang van elke dag.
Die literatuur ondersteun die stelling dat alle mense in 'n mindere of meerdere mate onder verwonding gebuk gaan. Hierdie verwonde daag by die tersiêre instelling op in die hoop om op akademiese gebied sukses te bereik. Verwonde mense betree die bediening met die hoop dat hulle binne die vervulling van, en in liefdesgemeenskap, oplossings vir hulle pyn sal kry (Greenfield 2003:13). Onvermydelik moet kennis geneem word van die feit dat die mentor ook onder verwondheid gebuk gaan. Greenfield (2003:13) meld hoe hy ontnugter is: 'Looking back, I must admit that I was somewhat naive about how conflict and division take place in the church.' Intussen ervaar beide mentor en mentee dikwels dat 'n verandering in toonaard in hulle lewens plaasvind. In musiekterme word van modulasie gepraat wanneer na die verandering in toonaard verwys word. Dit is egter hierdie eie verwondheid van die mentor wat van hom maak wie hy is: die maestro. Nie net beskik hy oor die akademiese vaardigheid nie, maar is hy ook 'n Geesvervulde Christen wat lewenservaring na alle kante het.
Die lewensnarratief (komposisie) van elke mens, beide dié van die mentor en die mentee, bestaan onafhanklik van mekaar uit verskillende bewegings. Dit sluit in gelykmatige tye (ruhich) wat ander kere in stroomversnellings (accelerando) kan verander. Dikwels is dit noodsaaklik om die pas stadiger te neem (ritardando), en ander kere keer dit weer terug na die 'normale' tyd (a tempo). Seisoene van die lewe word in verskillende toonaarde beleef. Soms is die aard mineur (hartseer), ander kere majeur (positief, uitbundig).
Gevoel en emosie in musiek
Stemming en gevoel word in musiek deur verskeie elemente bewerk. Verskillende toonaarde, tempo en ritme is voorbeelde van hoe emosie in musiek vertolk kan word.
Om tot 'n beter begrip te kom van hoe die metafoor binne die lewensnarratief aangewend word, word 'n kort beskrywing van die twee toonaarde ter sprake gegee. Musiektoonlere is afkomstig van die Latynse woord scala wat 'trappe' beteken. 'n Reeks enkele note volg mekaar trapsgewys opwaarts en afwaarts. Majeur- en mineurtoonaarde word diatoniese toonlere genoem (Kennedy 2004:639). 'n Majeur is dus 'n diatoniese toonleer waarbinne die intervalle telkens een toon bevat. Die majeursleutel is die sleutel wat gebaseer is op die toonleer, genoem die majeurakkoord. Hierteenoor het die mineurtoonaard 'n sogenaamde 'relatiewe' majeurtoonaard wat op drie halftone bo die majeur dominant voorkom. Die mineurakkoord word so gevorm. Vir die doeleindes van hierdie artikel word die tegniese aspekte van die teorie onderliggend aan musiek nie verder bespreek nie, maar slegs aangehaal om by die klank (stemming) van elkeen te kom.
In leketaal kan 'n oorvereenvoudiging hiervan, waarin gesuggereer word dat die majeurtoonaard 'n sterk, positiewe klank voortbring, gebruik word. Die mineur-toonaard aan die ander kant, klink op die oor hartseer en ingetoë, selfs melankolies. Ter versterking hiervan: Lofliedere word gewoonlik in 'n majeur geskryf, terwyl die Lydensliedere byvoorbeeld weer mineurklanke voortbring, wat die terughoudende hartseerklank verteenwoordig. Wanneer die Messias van Handel ter illustrasie gebruik word, is dit opmerklik hoe daar van majeur- na mineurtoonaarde binne die komposisie verwissel word. Die stemming van die betrokke deel van Christus se lewe word hierdeur as't ware as 'n toonaard uitgedruk. 'n Stewige tempo dui gewoonlik op uitbundigheid, terwyl die mineur in musiek of menselewens teen 'n gestadigde tempo vertolk word. Dieselfde geld ritmiese dinamika binne musiek. In die Messias word hierdie momente baie sterk deur bogenoemde faktore ondersteun.
Die Messias (G.F. Händel)
In 1741 is die beroemde Messias binne drie weke deur die komponis, G.F. Handel, gekomponeer (Ainsley 1995:212). Hoewel Handel grootliks as 'n teatrale komponis beskou is, word met hierdie komposisie 'n beduidende en onuitwisbare toevoeging tot kerkmusiek gemaak.
Waarom juis Händel? Dit wil voorkom of Handel self ook 'n mentor was, met spesifieke verwysing van sy outentieke lewenswyse. Handel was bekend as 'n weldoener, sonder voorbehoud en sonder aansiens des persoons. Groot dele uit die opbrengste van die Messias is aangewend om mense se lewensomstandighede te verbeter. En tog was hy soos sy tydgenote, ook nie altyd ewe suksesvol nie (Baker 1990:159).
Die hipotese dat daar in die leeftyd van elke mens herhaaldelik majeur- en mineurbewegings voorkom, word by wyse van vergelyking, soos die 'bewegings' in Jesus se lewe, met elke mens se lewe geïntegreer. Terwyl Handel die Messias gekomponeer het, was hy op 'n persoonlike laagtepunt in sy lewe - 'n mineur by wyse van spreke. Sy lewenstempo was 'stadig' as gevolg van sy gemoedstoestand. Hy was brandarm, en sy gesondheid het 'n knou gekry weens wanvoeding. Te midde van hierdie 'mineur'-seisoen in sy lewe begin hy die Messias komponeer wat binne 24 dae afgehandel is. Daar is ook geen twyfel dat hierdie tydperk van sy lewe gekenmerk is deur 'n spirituele verdieping en besinning nie. Tog vind die modulasie plaas. 'n Weldoener wat tydens die komposisie van die Messias vir hom kos gebring het, sou na bewering meld dat hy Handel, na voltooiing van die 'Halleluja'-koor, hoor uitroep het: 'I did think I did see all Heaven before me, and the great God himself!' (Ainsley 1990:193).
Die drie bewegings in die Messias toon wat musiek sowel as teks betref ooreenkomste met sy eie lewensnarratief, uitgebeeld in die narratief van Jesus. Hierdie drie bewegings toon ook sterk ooreenkomste in elke mens se lewensnarratief: 'The three parts of this oratorio tell the events of Jesus' life and death' (Baker 1990:228). Die basiese struktuur van die komposisie bevat drie dele: die geboorte, die kruisiging en die opstanding, met die hoop op die ewige lewe:
[this] is robust enough to withstand all kinds of tinkering. The level of inspiration is amazing, from the overture through to the great fugal Amen Chorus. However overexposed it may be, it is a work of inexhaustible vitality and inventiveness.
(Ainsley 1995:212)
Juis omdat vitaliteit hoop suggereer, word die metafoor in hierdie artikel as hulpmiddel gebruik.
Die drie bewegings binne die Messias as narratief
Die Messias bestaan uit drie dele: die geboorte van Jesus, die lyding en sterwe, en die opstanding wat uitloop op die ewige lewe. Dit is in wese 'n vertelling van die verhaal van die mens, Jesus. Binne hierdie lewensnarratief leef die mens Jesus van geboorte tot dood, asook in die lewe na die dood.
In die eerste deel word hoop gebring te midde van 'n hooplose situasie. Die volk se lewe sou in musiekterme beskryf kan word as 'n mineur-gedomineerde stadige gang as gevolg van die omstandighede. Dan kondig die profeet Jesaja die koms van die Messias aan. Enkele aanhalings uit die teks volg:
Sinfonia
Comfort ye, comfort ye My people, Saith your God.
Speak ye comfortably to Jerusalem,
and cry unto her, that her warfare is accomplished
that her iniquity is pardoned.
The voice of him that crieth in the wilderness;
prepare ye the way of the Lord;
make straight in the desert a highway
for our God.
(Ainsley 1995:315)
Verskeie koorgedeeltes en arias verklank op feestelike wyse die koms van die Verlosser - die mineur-bestaan is aan die verbygaan. Teksgedeeltes uit die boek van die Profeet Jesaja, aangevul uit die Matteusevangelie, versterk die beloftes, en begelei die hoorder deur tempo en ritme om na 'n majeurtoonaard te moduleer.
In die tweede deel word die aandag gevestig op die Lam van God wat die wêreldsonde dra. Die ritme en tempo neem merkbaar af. Die duisternis van die kruisweg en Golgota word afgewag:
Behold the Lamb of God, that taketh
Away the sins of the world.
He was despised and rejected of men
A man of sorrows and acquainted with grief ...
Surely He hath borne our griefs ...
All we like sheep have gone astray,
we have turned every one to his own way
and the Lord hath laid on Him the 1iniquity of us all.
Behold, and see if there is any sorrow
Like unto His sorrow.
(Ainsley 1995:317)
Die tweede deel sluit af met die bekende 'Halleluja'-koor, waar die stemming verander na 'n algemene - 'n crescendo na 'n uitbundige en feestelike klimaks. Die majeurtoonaard kom hier tot sy volle reg. Die derde deel getuig met oorgawe van die Opstanding. Oorwinning as tema figureer sterk:
I know that my Redeemer liveth, and that he shall
stand at the latter day upon the earth,
and though worms destroy this body
yet in my flesh shall I see God.
(Ainsley 1995:318)
In die voorlaaste koorgedeelte word uitgejubel:
Worthy is the Lamb that what slain,
And hath redeemed us to God by His blood,
To receive power, and riches, and wisdom, and
Strength, and honour, glory and power,
Blessing and honour, glory and power, be
Unto Him that sitteth upon the throne, and
Unto the the Lamb, for ever and ever.
(Ainsley 1995:320)
Hierdie slotkoor loop uit op 'n oorwinnende crescendo, met 'n sterk ritmiese inslag waar klem op elkeen van die eienskappe geplaas word. Die tempo is sterk, stewig en ondersteunend.
Verskillende toonaarde
Binne die komposisie van Handel word verskillende toonaarde wat mekaar afwissel, aangetref. In die Messias vertolk die majeure die uitbundigheid en blydskap van die herders en die engelesang. Dit moduleer na 'n mineur met die Lyding wanneer die Man van Smarte se lewenslig al hoe flouer skyn, en hy uiteindelik aan die kruis uitdoof. Wanneer Hy die dood oorwin, bars 'n Halleluja los - 'n majeur.
Louw (2005:4) maak melding van die intrinsieke behoefte om onvoorwaardelike aanvaarding by elke persoon. Hierdie aanvaarding kan in die voetspore van die Man van Smarte gevind word.
Die kuns van die lewe gaan om verstaan, insig, verantwoordelikheid en singewing. In hierdie proses is die een groot vraag, die vraag na geborgenheid en sekuriteit. Hierdie vraag kan ook anders gestel word: die vraag na intimiteit. Daarmee word bedoel die soeke na iemand of 'n plek waar mens onvoorwaardelik aanvaar sal word vir wie jy is sonder die angs vir verwerping, isolasie en onregverdige diskriminasie; sonder die vrees dat jy op jou skuld en foute vasgepen sal word. 'Êrens soek mense 'n leefruimte waar liefde konkreet beteken: versoening, vergifnis en genade' (Louw 2005:4)
In die metafoor van die Messias ontplooi dié intieme ruimte op so 'n wyse dat elkeen daarbinne veilig kan voel.
Die lewensnarratief van Christus en dié van elke mens
Geen mens se lyding op aarde kan ooit vergelyk word met die lyding van Christus nie. En tog is daar binne Christus se lyding ruimte vir assosiasie met mense se lyding. Christus se lewe verklank 'n solidariteit met mense se lewens. Die Man van Smarte verstaan die lyding. Hy het dit tot die uiterste beleef. Daarom kan die mens in lyding sy lewensnarratief, te midde van die ontreddering, steeds beleef in die wete dat Iemand verstaan. Die hoop is geleë in die oorwinning uit die dood, en die ewige lewe.
Die beginsels van die narratief
Die baanbrekers in die wêreld van die narratiewe terapie, is Michael White en David Epston in die laat sewentigerjare van die vorige eeu. Hulle terapie word wêreldwyd met groot vrug, veral in huweliks- en gesinsterapie, aangewend. Daar is ook ander betekenisvolle bydraers in die veld van die narratiewe terapie, maar vir die doel van hierdie diskoers word volstaan by die beginsels soos deur White en Epston (1990) uiteengesit.
Die filosofie van die narratiewe denke
Met hulle boek, Narrative means to therapeutic ends (1990), betree White en Epston die veld van die post-modernisme (Parry & Doan 1994:18). Bateson, Foucault en Geertze (in Parry & Doan 1994) het 'n groot invloed op die werk van White en Epston uitgeoefen. Die belang van hierdie navorsers vir die doel van hierdie artikel, lê daarin dat hulle die narratief van die terapeut, in hierdie geval die mentor, deeglik verreken. Die mentor se lewe bestaan ook uit 'n bepaalde narratief wat in verskillende toonaarde uitgespeel word.
White opponeer die vraag van die strukturalisme na die 'waarheid', deur 'n ander vraag te vra, naamlik 'wat of wie is ons vandag?'. In die lewe van Christus was daar baie waarheidsoomblikke, maar die klem word na die ander vrae verskuif: 'Wie of wat het Hy geword? Wie of wat is ons in lyding? Waartoe word ons gebring in lyding?' Hierdie vrae is relevant in dié opsig dat dit die wesensvrae is wanneer na die narratief van die mentor gekyk word, en veral dan wanneer hy vanuit sy lewensnarratief onbewustelike oordrag op die mentee doen. Soos White dit stel: '... all knowing requires an act of interpretation' (White & Epston 1990:2).
Drie beginsels: Eksternalisering van die probleem, die gebruik van taal en betekenis, en dekonstruksie
In aansluiting by Prinsloo (2011:1) word die beginsels van eksternalisering, taal en dekonstruksie kortliks verduidelik. Dit sal dan lig werp op Jesus se lewensnarratief, soos gedekonstrueer deur Händel in die Messias, met eksternalisering van die dinge wat noodwendige modulering vanaf die majeur na 'n mineur en weer terug na 'n uitbundige majeur met die oorwinning uit die dood, impliseer.
Eksternalisering is die proses waarin persone tydens terapie die probleem objektiveer. Freedman en Combs (1996:47) stel dit soos volg: 'The person is not the problem, the problem is the problem.' Ook binne die teorie van die narratief funksioneer die 'uithaal' van die probleem, oftewel die eksternalisering daarvan, baie sterk. Die persoon raak nou bewus, nie net van die probleem nie, maar ook van sy verhouding met die probleem:
This takes them out of a fixed and static world, a world of problems that is intrinsic to persons and relationships, and into a world of experience, a world of flux. In this world persons find new possibilities for affirmative action, new opportunitiesto act flexibly.
(White & Epston 1990:42)
Christus se lewensnarratief word deur die Messias weergegee, maar dit is veel meer as 'n vertelling. Eksternalisering vind plaas waar insidente en gebeure nie staties en enkelvoudig voorkom nie. Die teenoorgestelde vind plaas. Lyding en vreugde wat vloeibaar is, maak deel uit van hierdie merkwaardige lewensnarratief. Deur middel van eksternalisering kan verskeie betekenisvolle 'probleme' van sy lewe uitgewys word. Noodwendig volg dan die verhouding wat Jesus met die probleem gehad het en wat uitloop op die noodwendige modaliteit: 'wie is Hy nou?'
Ten opsigte van taal en betekenis, vind oordrag op verskeie maniere en op verskillende vlakke plaas. Anderson en Goolishan (1992) wys daarop dat kennis binne die narratief in taal oorgedra word, deur middel van dialoog waar dit sosiaal gekonstrueer word. Prinsloo (2011:16) stel dit duidelik dat menslike sisteme 'taal-genererende' en 'betekenis-genererende' sisteme is. Betekenis en verstaan word sosiaal gekonstrueer: 'Twee of meer persone stem saam dat hulle dieselfde gebeure op dieselfde manier beleef en verstaan' (Prinsloo 2011:16).
Anderson en Goolishan (1992:3) beklemtoon dat die terapeut vanuit 'n posisie van 'nie weet nie' met die persoon in dialoog tree. Die terapeut beskou sigself nie as die kenner van die lewe van die kliënt nie, maar eerder as 'n nuuskierige reisgenoot wat tot 'n beter verstaan wil kom. Handel funksioneer in sy Messias as die reisgenoot wat nie weet nie, maar wel reflekteer. Die resultaat is effens anders as wat in die narratiewe terapie gevind word: die (P)persoon ontdek nie die waarhede hier nie, maar wel die leser of hoorder.
Die Franse filosoof Derrida, het die term 'dekonstruksie' die eerste keer gebruik. White (1992) se beskrywing van die term is soos volg:
... deconstruction has to do with procedures that subvert taken-for-granted realities and practises of self and of relationships that are subjugating of person' lives. Manyof the methods of deconstruction estrange these familiar and everyday taken-for-granted realities and practices by objectifying them.
(White 1992:121)
Om te dekonstrueer, beteken om as't ware die knope van 'n verhaal te ontknoop, los te wikkel, en uitmekaar te haal. Daar moet nuuskierig nagegaan word wat die betekenis is wat die persoon aan elke onderdeel gee. Dit help die persoon om betekenis daaraan te heg, en dit help die terapeut (mentor) om te verstaan. Verborge betekenisse word so betekenisvol uitgelig. Kulturele en sosiale raamwerke en die verstaan daarvan, is hier noodsaaklik (Prinsloo 2011:19). Om die Christusverhaal te verstaan, is dit noodsaaklik dat dekonstruksie plaasvind. Die Messias funksioneer as veel meer as slegs 'n vertelling wat deur musiek ondersteun word. Die hoorder word saamgeneem op 'n reis waarin die lewe van Jesus gedekonstrueer word. Die dekonstruksie is noodsaaklik vir 'n verstaan van die Persoon van Jesus, maar eweneens ook vir die leser daarvan. Weer word beklemtoon dat die Christus-narratief in solidariteit met die mens in nood afspeel.
Van C(hristus)-mineur na C(hristus)-majeur
Wanneer dit blyk dat die individu se lewenstoonaard oorwegend in 'n mineur uitspeel, is die uitdaging om 'n proses van kentering te ondergaan sodat die lewe in volheid beleef kan word, in 'n majeur. Dit is onder meer die doel van die pastorale terapie. Vanuit 'n dun beskrywing word die potensiaal om na 'n majeur te moduleer, deur middel van begeleiding, na vore gebring. Dit behels groei vanuit 'n vasgeloopte, dun situasie na 'n sogenaamde dik beskrywing -'n lewensnarratief met unieke uitkomste wat voorheen nie waargeneem kon word nie. Die aard van die mineur was te dominant.
In hierdie metafoor staan Christus sentraal, vandaar die aanwending van die C-sleutel (Lees: Christus-sleutel). Ook as Christene beleef individue bepaalde mineure, wat deel van elkeen se realiteit is. Dat die hartseer kan oorgaan in 'n oorvloed-majeurlewe word deur hierdie modulasie teweeggebring. Die implikasie is nie dat daar nooit weer mineure sal voorkom nie, maar die unieke uitkoms, die identiteit in Christus, bepaal dat die majeur nou die dominante verhaal word. Uit hierdie oorwinningsperspektief kan die musiekleestekens in die lewens-bladmusiek nou draaglik word.
'n Lewensimfonie bevat inderdaad verskillende bewegings. Daar is byvoorbeeld rustekens in die musiek. Hierdie oomblikke van rus moet gerespekteer word, want die Komponis het dit immers met 'n doel aangebring. Die decrescendo's (wegsterf-) momente, sowel as die crescendo's (geleidelik harder tot 'n klimaks), die piano's (sagter), sowel as die fortes (harder, lewendiger) bepaal die dinamiek van die komposisie. Elke beweging moet sy verloop neem. So het die Komponis dit bedoel. Die oorwinning van Christus, soos verwoord en verklank in die beroemde 'Halleluja'-koor van die Messias, word nou die lewenstema van die individu, die lewenstoonaard. Selfs binne die verskrikking van die gebroke wêreld leef Christene te midde van mineur-insidente 'n majeurlewe.
Die onbewuste modulator
'n Baie belangrike aspek in die verhouding tussen mentor en mentee, is die feit dat 'n ware mentor nie daarvan bewus is dat hy hierdie belangrike impak op die kandidaat het nie. Roepman se karakter Joon, Tuesdays se Morrie en die spraakterapeut van The Kings' Speech is eenvoudig wie hulle is. Hulle is hulle outentieke self. Dit kom spontaan na vore, dit 'gebeur net'. Daar is geen tegnieke waarmee die modulator onderrig kan word nie en geen skoling vind plaas nie. Opleiding wat die aanleer van tegnieke behels, sou 'n kunsmatigheid impliseer.
Wat wel 'n beduidende rol kan speel, is die vlak van geestelike en emosionele volwassenheid van die mentor. Hy is binne die akademiese omgewing die maestro. Sy eie oortuigings en sy definisie as persoon van integriteit, onderskei hom, en hy fasiliteer meer as slegs 'n akademiese proses, is meer as net 'n gewillige oor waar 'n oorwerkte kollega kan ontlaai. Die mentee se verhaal word verryk en versterk om uit te loop op 'n slotakkoord, 'n kadens (oplossing).
Kan 'n mentor 'gekweek' word?
Die behoefte aan mentors wat betekenisvol inspeel en lewensveranderende gedrag en alternatiewe hanterings- en oorlewingstrategieë uitdaag, kan nie oorbeklemtoon word nie. Die vraag is nou: Is dit moontlik om 'n mentor op te lei? Is daar êrens 'n handleiding beskikbaar waar die mentor kan gaan leer hoe om te werk te gaan om die mentee se lewe te stuur om vanuit die mineur na 'n majeur oor te gaan, en 'n oorvloedslewe te lei? Of kan sodanige riglyne saamgestel word vir gebruik in mentorskapprogramme?
Voordat enige uitsprake hieroor gewaag word, moet in kort van 'n kwalitatiewe houdingsgesprek van 'n aantal individue binne die bediening kennis geneem word. Elkeen het kortliks hulle mening oor die kwessie van mentorskap gegee. Al die respondente is tussen 15 en 25 jaar in die bediening. Die steekproef is ewekansig, ongestruktureerd, maar wil geensins aanspraak maak op volledigheid of wetenskaplikheid nie. Wat hieruit na vore gekom het, kan hoogstens as persepsies (of sieninge) van individue beskou word. 'n Deeglike studie hieroor sou wenslik wees.
Enkele gesprekspunte
Agt respondente is in onafhanklike gesprekke oor die rol wat ander persone in hulle lewens en vorming gespeel het, gepols. Vier van die respondente het nagraads tot op magistervlak gevorder, terwyl een gepromoveer het. Die respondente is almal in die voltydse bediening in een van die tradisioneel Afrikaanse susterskerke. Die reaksie het soveel ooreenkomste getoon dat 'n gedetailleerde ontleding daarvan onnodig is.
Op 'n vraag oor hoe elkeen hulle lewe sou beskryf in terme van die musiekmetafoor van 'n majeur- of 'n mineurtoonaard, het slegs twee geantwoord dat hulle oor die algemeen meer vreugde as hartseer, spyt en ontnugtering beleef. Die waarneming is wel gemaak dat die vyf respondente wat oor nagraadse kwalifikasies beskik, 'n verhoogde vlak van selfaktualisering het. Hulle het rapporteer dat hulle gemotiveerd is om hulle steeds verder te bekwaam, nie met die noodwendigheid van 'n alternatiewe loopbaan nie, maar wel om hulleself beter te leer verstaan. Vier van die vyf het wel aangetoon dat, indien die geleentheid van 'n alternatiewe loopbaan hom sou voordoen, hulle dit ernstig sou oorweeg om die bediening te verlaat.
In sewe van die agt gesprekke met respondente is gerapporteer dat hulle huweliks- en gesinslewe baie ruimte vir verryking toelaat. Daar was selfs suggesties dat die huwelike 'n formaliteit is, met geen inhoud. Slegs een respondent het gerapporteer dat sy huwelik meer as bevredigend was.
Op die vraag na die invloed van 'n mentor(s) op hulle menswees tydens hul opleiding, het vyf uit die agt gemeld dat daar wel persone in hulle lewens ingespeel het (of dit steeds doen), deur wie hulle verryk is, en wat hulle as rolmodelle sou beskou. Die oorkoepelende hiervan is dat hierdie sogenaamde rolmodelle se menswees, en nie soseer hulle handelinge nie, die deurslag gegee het. Op 'n vraag aan wie die mentor hulle laat dink het, was die reaksies soos volg:
- Die mentor is soos Jesus
- Hy is vir my 'n Paulus (en ek Timoteus)
Woorde wat gebruik is, was onder meer: 'integriteit', 'gemaklik', 'oop', 'beginselvas', 'betroubaar', 'iemand by wie my geheime veilig is', 'opreg', 'opregte belangstelling', 'diep', 'kongruent', 'nie 'n speel-speel Christen nie'. 'n Opmerking wat opgeval het, was: 'Ek wens ek kon ook so wees.'
'Contextual theology has to remain provisional hypothetical with continuous dialogue taking place between text and context' (Bosch 1991:439). Die behoefte aan voortdurende interaktiewe dialoog - nie noodwendig verbaal nie - tussen mentor en mentee vorm 'n belangrike bestanddeel van die oordragproses.
Al die respondente was daaroor uitgesproke dat die mentor na hulle mening onbewus was van die oordrag wat plaasvind, omdat 'nederigheid' een van die kenmerke was. Nog 'n opmerking het getref: 'Ek wens daar was meer sulke mense.' 'n Onverwagse opmerking was: 'die persoon het kort-kort erkenning aan my gegee en gesê hy leer baie by my.' (Let wel: die mentor wat by die mentee leer.)
Hoe moet die mentor dan wees? Indien die stelling waar is dat 'n mentor nie deur middel van 'n handleiding kan leer hoe om 'n rolmodel te wees nie, beteken dit dat daar slegs 'n beperkte aantal mentors op aarde rondloop wat inderdaad as maestro's modulasie in persone kan teweegbring? Die opmerkings van die respondente wat aan die gesprekke deelgeneem het, is rigtinggewend: die mentor leef wie hy is. Daar is kongruensie, erns en diepte. Die outeur se oortuiging is dat meer natuurlike mentors na vore kan kom, indien hulle uit hulle outentieke self begin leef. White (1997:33) werk in hierdie verband met metafore soos solidariteit, alliansie, medewerking en affiliasie.
Verder is dit die skrywer se oortuiging dat, indien elke persoon bewus gemaak word van die feit dat hy (onbewustelik) 'n indruk op ander se lewens maak, dit daartoe sal lei dat mentorskap 'n vaste staanplek kan kry. Dit is ook belangrik om te besef dat dit veral in die mineur-bewegings van die mentor se eie lewe sigbaar word wie hy ten diepste is. 'n Mentor wat self deur 'n louteringsproses beweeg het, beskik oor 'n rypheid van gees wat op sigself oortuiging inisieer. Hierdie mentor is reeds bekend met die innerlike dialoog wat binne elke mens, ook homself, plaasvind (Anderson 1991:40).
Gevolgtrekking en samevatting
Uit bogenoemde opmerkings met die ondersteuning van die metafoor, word die afleiding gemaak dat 'n groot behoefte bestaan aan persone wat kongruent aan hulle oortuigings leef. Sodanige persone, sulke mentors, dra daadwerklik tot die vaslegging van waardes in die persone van toekomstige mentors by. Die mentor is slegs 'n reisgenoot op die pad wat deur die skep van 'n refleksiewe selfbewustheid die proses van nuwe uitkomste inisieer (Prinsloo 2011:23).
In wese kom dit daarop neer dat, anders as met studieleiding, terapie of lewensafrigting, dat die vertrekpunt tussen mentor en mentee 'n spontane, ongedefinieerde proses is. Die vertrekpunt is nie soos by terapeutiese ingrepe dat die geï'dentifiseerde probleem die fokuspunt is nie, maar die positiewe kragte binne die individu. Daarvandaan word vertrek: 'And with that, she sailed into a universe of possibility' (Zander & Zander 2002:1).
Erkenning
Theuns Dreyer het deur 'n omvangryke akademiese loopbaan 'n onuitwisbare bydrae tot die akademiese en kerklike debat in Suid-Afrika gelewer. Prominente kerkleiding en sy betrokkenheid by die vorming van Dienaars van die Woord is sy tweede natuur. In my eie en baie ander se lewens, was en is hy as onbewuste mentor die instrument wat talle mineure na majeure moduleer.
Mededingende belange
Die outeur verklaar dat hy geen finansiële of persoonlike verbintenis het met enige party wat hom nadelig kon beïnvloed in die skryf van hierdie artikel.
Literatuurverwysings
Ainsley, R., 1995, The ultimate encyclopaedia of Classical music, Carlton Books Limited, Cape Town. [ Links ]
Alblom, M., 1997, Tuesdays with Morrie, Random Publishers, New York, NY. [ Links ]
Anderson, H. & Goolishan, H., 1992, 'The client is the expert: A not-knowing approach to therapy', in S. McNamee & K.J. Gergen (ed.), Therapy as social construction, pp. 25-39, Sage Press, London. [ Links ]
Baker, R., 1990, The Hamlyn illustrated encyclopaedia of Music, 2nd edn., The Hamlyn Publishing Group, London. [ Links ]
Bosch, D.J., 1991, Transforming mission: Paradigm shifts in theology of mission, Orbis Books, New York, NY. [ Links ]
Die Roepman, 2011, rolprent, Ster-Kinekor, Suid-Afrika. [ Links ]
Freedman, J. & Combs, G., 1996, Narrative therapy: The social construction of preferred realities, WW Norton & Company, New York, NY. [ Links ]
Greenfield, G., 2003, The wounded minister, Baker Books, Grand Rapids, MI. [ Links ]
Hendriks, H.J., 2004, Studying Congregations in Africa, 1st edn., Lux Verbi, BM, Wellington. [ Links ]
Kennedy, M., 2004, Oxford concise dictionary of music, Oxford University Press, New York, NY. [ Links ]
Linstróm, A., 2009, 'Het Pastorale Terapeute Kwasie-sielkundiges geword? 'n Pastorale studie', ongepubliseerde MA-verhandeling, Departement Praktiese Teologie, Universiteit van die Vrystaat. [ Links ]
Louw, D., 2005, Ratwerke van die menslike siel: Oor volwassenheid en lewensvaardighede, Sun Press, Stellenbosch. [ Links ]
Nieman, G.J., 2010, Die persepsies en belewenis van uitbranding by nagraadse teologiese studente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika - 'n Pastorale Studie, PU cir CHO, Potchefstroom. (Skripsie - MTh). [ Links ]
NHKA, 2010, Notule van die 69ste Algemene Kerkvergadering, NHKA, Pretoria. [ Links ]
Pharos 5 in 1 Woordeboeke, n.p., CD-ROM, Bowline Software, Kaapstad, Suid-Afrika. [ Links ]
Parry, A. & Doan, R., 1994, Story re-visions: Narrative therapy in the postmodern world, The Guilford Press, New York, NY. [ Links ]
Prinsloo, K., 2011, Narratiewe Huwelikspastoraat - VBO-werkswinkel, ongepubliseerde klasaantekeninge, Universiteit van die Vrystaat, Bloemfontein op 14-15 Maart 2011. [ Links ]
The King's Speech, 2010, motion picture, The Weinstein Company, New York. [ Links ]
Weingarten, K., 2000, 'The discourse of daily life: intimacy and the politics of hope', paper presented at workshop of the Institute for Therapeutic Development, UNISA, Pretoria, 13 April. [ Links ]
White, M., & Epston D, 1990, Narrative means to therapeutic ends, Dulwich Centre Publications, Adelaide, South Australia. [ Links ]
White, M., 1992, 'Deconstruction and therapy', Dulwich Center Newsletter 1, 27-38. [ Links ]
White, M., 1997, 'Narratives of therapists' lives', Experience, contradiction, narrative & imagination: Selected papers of Michael White & David Epston 1989-1991, South Australia, Adelaide, Dulwich Centre Publications. [ Links ]
White, M., 2007, Maps of Narrative Practice, W.W. Norton & Company, New York, NY. [ Links ]
Zander, B. & Zander, R.S., 2002, The art of possibility: Transforming Professional and Personal Life, Penguin Books, London. [ Links ]
Correspondence to:
Johan Nel
PO Box 28343, Danhoff 9310, South Africa
Email: email@example.com
Received: 30 June 2011
Accepted: 10 Aug. 2011
Published: 04 Nov. 2011
© 2011. The Authors. Licensee: AOSIS OpenJournals. This work is licensed under the Creative Commons Attribution License.
|
<urn:uuid:ce5c1d23-e7fd-44c7-b6c6-7534007a54bc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0259-94222011000300016&lng=en&nrm=iso&tlng=en
|
2019-07-24T09:02:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00413.warc.gz
|
by
|
3.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999927
| false
|
Blackie Whiteford
Jump to navigation
Jump to search
Blackie Whiteford | |
Geboortenaam | John Penman Whiteford |
---|---|
Geboorte | 27 April 1889 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 21 Maart 1962 (op 72) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Blackie Whiteford (27 April 1889 – 21 Maart 1962) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Man from New Mexico (1932), Mark of the Spur (1932), The Fighting Coward (1935), en Step on It (1936).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1932: The Man from New Mexico
- 1932: Mark of the Spur
- 1935: The Fighting Coward
- 1936: Step on It
- 1936: Last of the Warrens
|
<urn:uuid:3c5a7472-0c76-48c8-b261-025cad7c14b4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Blackie_Whiteford
|
2019-07-16T23:20:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003111-00076.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.986364
| false
|
Steggie
Steggies is ’n tegniek wat gebruik word vir die vegetatiewe (aseksuele) voortplanting van plante. ’n Deel van die stingel, wortels of blare word afgesny en in ’n geskikte medium geplaas, soos klam grond, ’n potmengsel of minerale wol. Die steggie groei dan nuwe wortels, stamme, of albei en dit word 'n nuwe plant wat onafhanklik van die moederplant is.
Tegniek[wysig | wysig bron]
Om ’n steggie te maak, word ’n klein deel van die moederplant verwyder. Hierdie steggie word dan as ’n individuele plant gegroei. Aangesien die meeste steggies nie ’n eie wortelstelsel het nie, sal hulle waarskynlik van droogte doodgaan as hulle nie nat genoeg gehou word nie.
Hulle het ’n nat groeimedium nodig, maar ook nie so nat dat die steggie vrot nie. Die omgewing moet vogtig wees (dit beteken gewoonlik die steggie moet onder ’n plastiekvel of in ’n ander ingeslote ruimte geplaas word waar die lug vogtig gehou kan word). Daar moet ook gedeeltelike skadu wees. Nadat die steggie in die groeimedium geplaas is, moet dit goed natgemaak word met ’n fyn mis. Die medium moet uitdroog en dan weer natgemaak word.
Steggies moet ook op die regte manier gemaak word.
- Die tyd moet reg wees; in lande met gematigde temperature moet dit in die lente gedoen word. As dit van harde stamme gemaak word, moet dit in die winter geskied.
- Dit moet die regte grootte of hoeveelheid blare wees; lengtes van sagte stamme wissel tussen 5 en 15 cm en van harde stamme tussen 20 en 25 cm. Twee derdes van die blare van sagtestamsteggies moet verwyder word. By harde stamme moet al die blare verwyder word.
- As die plant nie maklik sal groei nie, moet dit ’n groeihormoon kry om groei aan te moedig. Sommige plante se steggies groei makliker. Die meeste vetplantsteggies kan op ’n tafel gelos word en klein wortels sal vorm, en sommige ander plante se steggies kan in ’n beker water geplaas word.
Soorte steggies[wysig | wysig bron]
Verskeie dele van ’n plant kan gebruik word. Die algemeenste metodes is:
- Stingelsteggies, waar ’n deel van die stingel gedeeltelik in grond geplant word, insluitende minstens een oog, of knop. Nuwe wortels sal vorm, gewoonlik by die oog.
- Wortelsteggies, waar ’n deel van die wortel net onder die grondoppervlak begrawe word; dit sal nuwe uitloopsels maak.
- Oogsteggies, waar ’n deel van ’n blaar of stingel met minstens een oog gebruik word.[1]
- Blaarsteggies, waar ’n blaar op nat grond neergesit word. ’n Nuwe stingel en nuwe wortels moet vorm. Sommige blare sal ’n nuwe plant aan die onderpunt ontwikkel. By sommige spesies kan verskeie nuwe plante uit een blaar ontwikkel.
Die metode wat die suksesvolste vir ’n spesifieke plant is, moet gebruik word.[2]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Eye cuttings description". Rooting-hormones.com. 2009-02-01. Besoek op 2010-02-21.
- "Certain plant species having more success with certain types of cuttings". Healthrecipes.com. Besoek op 2010-02-21.
|
<urn:uuid:f4df814c-ffc0-448e-a3ce-fae0aec53ff5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Steggie
|
2019-07-16T23:01:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003111-00076.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Swarttobie
Die Swarttobie (Haematopus moquini) (Engels: African Oystercatcher) is die tweede skaarste voël in Suid-Afrika. Die voël was ernstig bedreig, maar bevolkings herstel noudat voertuie nie meer toegelaat word om op Suid-Afrikaanse strande te ry nie. Die bedreiging was as gevolg van die feit dat die Swarttobie haar eiers lê op die strand en voertuie die eiers beskadig het. Die Mediterreense mossel is die hoofvoedsel van dié voël.
Swarttobie | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Swarttobie te De Hoop, Suid-Afrika | ||||||||||||||||
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Haematopus moquini (Bonaparte, 1856) |
TriviaWysig
FotogaleryWysig
Sien ookWysig
- Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
- Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
- Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Wikimedia Commons bevat media in verband met Haematopus moquini. |
|
<urn:uuid:4ad9492e-4435-4889-9943-322527fc2cff>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Haematopus_moquini
|
2019-07-21T20:58:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00117.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994066
| false
|
Bespreking:Rihei Sano
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Rihei Sano-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:986a674c-7729-45d0-b264-4adc83100674>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Rihei_Sano
|
2019-07-23T02:54:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99997
| false
|
Rika Sennett
Rika Sennett | |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
---|---|
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1973 - nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Rika Sennett is 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Sy het in die 70’s bekendheid verwerf as die Rissiepit in die rolprent Snip en Rissiepit. In 1975 word sy die eerste vroulike aanbieder op plaaslike televisie. Sedertdien het sy al in verskeie verhoogproduksies, televisiereekse en films verskyn.[1]
Filmografie[wysig | wysig bron]
- Roepman as Ada Rademan, 2011
- The Mating Game (TV-reeks) as Hettie van Graan , 2010
- Mrs Mandela (TV-fliek) as Helen Joseph, 2010
- Bentley (TV-reeks) as Liz, 2006
- Hillside (TV-reeks) as Matron Lydia de Wet, 2006
- Stander (TV-aankondiger), 2003
- The Long Run as Greta , 2001
- Rienie, 1980
- Netnou hoor die kinders, 1977
- Die Square, 1975
- Olie Kolonie, 1975
- Snip en Rissiepit, 1973
- Agter Elke Man (TV-reeks)
Verwysings[wysig | wysig bron]
- SIT: Dogters sit tradisie voort, besoek op 16 September 2012
|
<urn:uuid:a10549a4-4efe-4937-bbe9-1114fa8ee027>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rika_Sennett
|
2019-07-23T03:36:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998927
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:a5b7cc46-ebe0-4b67-963e-fa403a26de76>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Iv
|
2019-07-16T22:45:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003117-00078.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Alexander Kielland
Alexander Kielland | |
Geboortenaam | Alexander Lange Kielland |
---|---|
Gebore | 18 Februarie 1849 Stavanger, Noorweë |
Oorlede | 6 April 1906 (op 57) Bergen, Noorweë |
Nasionaliteit | Noorweë |
Ouers | Jens Zetlitz Kielland (vader) |
Beroep | Romanskrywer, kortverhaalskrywer, dramaturg, essayis, sakeman en politikus |
Ander poste, ampte | Goewerneur van Møre og Romsdal |
Termyn in amp | 1902–1906 |
Voorganger | Ludvig Arnoldus Leth |
Opvolger | Birger Kildal |
Alexander Lange Kielland (* 18 Februarie 1849 in Stavanger, † 6 April 1906 in Bergen) was 'n Noorse skrywer. Kielland word beskou as een van "die groot vier" Noorse skrywers (die ander drie is Henrik Ibsen, Jonas Lie, en Bjørnstjerne Bjørnson).
Hy was ook burgemeester van Stavanger gewees.
|
<urn:uuid:0c015567-cdab-4364-8908-1780a05af052>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Alexander_Kielland
|
2019-07-20T14:38:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992629
| false
|
Bespreking:Afrikaans/Argief 1
Inhoud
- 1 Engelse artikel
- 2 Hernoeming
- 3 Vreemde tekens
- 4 Eksterne skakels
- 5 Maleisies -> Maleis
- 6 Toetsenbord
- 7 Dead link
- 8 Dead link
- 9 Formaat
- 10 Klassifikasie
- 11 Axxn
- 12 Genootskap van Regte Afrikaand(?)ers
- 13 Begin van Afrikaans
- 14 Afrikaans in die buiteland
- 15 Eksterne skakels
- 16 Stukkende eksterne skakel
- 17 Stukkende eksterne skakel 2
- 18 Waar gepraat
- 19 Streeksdialekte
- 20 Sintagma en Paradigma
Engelse artikel[wysig bron]
Iemand wat weet waarom hulle praat en kan die taal praat moet help by die Engelse artikel oor Afrikaans. (somebody who knows what they are talking about and can actually speak the language (i.e. not me) should contribute to the English Wikipedia article on Afrikaans.)
Hernoeming[wysig bron]
Indien dit artikel hernoemd wordt moeten ook alle andere talen hernoemd worden. Is dit wenselijk? Danielm 11:32, 24 12 2004 (UTC)
- Meeste van die ander tale (wat ek ten minste gebruik) is reeds in die vorm "Spaanse taal"; 'n mens kan aansture of rigtingwysers gebruik sover dit my aangaan, afhangende van hoe "generies" 'n naam is.
- Ek glo ons bespreking in hierdie verband het gelei tot die besluit om Afrikaans (taal) te gebruik. --Alias 21:31, 2 01 2005 (UTC)
Vreemde tekens[wysig bron]
Hoi Laurens,
Wat veranderde je zo net? Ik krijg nu in plaats van letters met trema vreemde vierkantjes te zien.
Danielm, 8 Mrt 2005 (UTC)
Hi - sorrie daaroor. Dis die Mac met Safari wat so nou en dan droogmaak. Ek het meeste van die nou regemaak. Van die kategorie soos Japan is nog stukkend. Laurens 22:04, 8 Mrt 2005 (UTC)
Eksterne skakels[wysig bron]
Word 22 eksterne skakels nie dalk bietjie te veel nie --Alias 21:27, 6 Augustus 2005 (UTC)
- Ik heb de schakels naar de media verwijderd; een externe schakel moet minimaal over Afrikaans gaan; als we alles wat Afrikaans gebruikt gaan noemen kunnen we een lange lijst maken. Ik denk dat de taalhulpmiddelen ook weg kunnen, dit is beter op zijn plaats in een artikel over (Afrikaanse) spelling. Danielm 21:46, 6 Augustus 2005 (UTC)
- Ek stem saam... sodra daar 'n artikel oor Afrikaanse spelling is, kan die speltoetsers soontoe geneem word. Leuce 12:26, 26 Junie 2006 (UTC)
Maleisies -> Maleis[wysig bron]
Ek het die woord 'Maleisies' na 'Maleis' verander, omdat dit veronderstel is om na die taal van die Maleiers te verwys. Indien dit na die land Maleisië sou verwys, dan is 'Maleisies' reg, maar - soos die HAT sê - ons praat hier van iets wat betrekking het op die taal en kultuur van die Maleiers as volk, en nie as staat nie. Vergelyk die Engelse ekwivalente 'Malay' en 'Malaysian'.
Groete,
Thiois Thiois 12:18, 3 Oktober 2005 (UTC)
Toetsenbord[wysig bron]
Hallo, wat voor een soort toetsenbord gebruiken jullie eigenlijk in Zuid-Afrika? Om Afrikaans te kunnen schrijven moet je toch wel wat letters met accentteken kunnen intypen (é, ê enz.), en met het Amerikaanse-dus-standaardmodel kan dat niet zo werkelijk... -- reiziger—Hierdie ongetekende kommentaar is deur 184.108.40.206 gelewer (Bespreking • Bydraes) .
- In Suid-Afrika verskaf omtrent alle plekke slegs sleutelborde met Amerikaanse uitleg (ek het al een keer ene met Verenigde Koninkryk-uitleg gesien). Die diakritiese tekens kan dan met die US_international- (of ekwivalente) uitleg verkry word, of deur 'n program te gebruik (character map of so iets). Party mense gebruik die Alt+136-tipe kodes permanent (alleenlik windows) - ongelooflik, maar dit dien hulle redelik goed. Daar is al werk gedoen aan 'n Suid-Afrikaanse sleutelborduitleg vir die VSA-sleutelbord. Sien bv. http://sourceforge.net/mailarchive/forum.php?thread_id=6929212&forum_id=39358 maar ek weet nie of dit voortgaan nie. Die idee is dat mens al die Suid-Afrikaanse tale met dié sleutelbord sal kan tik. Afrikaans, Noord-Sotho, Tswana en Venda gebruik diakritiese tekens (volgens bogenoemde skakel). Antwoord dit die vraag? --Alias 13:03, 20 Oktober 2005 (UTC)
- Die sleutelbord is klaar - kyk maar hier http://translate.org.za/content/view/24/54/lang,af/ 220.127.116.11 09:01, 16 Januarie 2007 (UTC)
- Ik ben nogal verbaasd over deze vraag, want Afrikaans gebruikt maar 1 extra diakriet ten opzichte van Nederlands: het dakje (ê), en die zit gewoon op je toetsenbord, of je nu een Amerikaans, Belgisch of Nederlands toetsenbord hebt. Wie dus geen Afrikaans kan typen, kan ook geen Nederlands typen.
- Er zijn drie mogelijkheden:
- Je gebruikt een Amerikaans toetsenbord:
- In dit dit geval stel je je toetsenbord in op V.S.-internationaal. De aanhalingstekens op je toetsenbord veranderen in tekens om trema's, accenten en dakjes mee te maken.
- Je gebruikt een Belgisch toetsenbord:
- Met de toets rechts van de P kun je een dakje maken en als de je de shift erbij gebruikt trema's. Voor accenten kun je de kant en klare tekens met accent en al gebruiken.
- Je gebruikt een Nederlands toetsenbord:
- Hierbij gebruik je net als bij het Belgische toetsenbord de toets rechts van de P om trema's en dakjes te maken. Voor accenten heb je een toets links van de enter.
- Je gebruikt een Amerikaans toetsenbord:
- Danielm 14:20, 20 Oktober 2005 (UTC)
Hé, bedankt voor de informatie, Alias. Ik heb erover nagedacht omdat mijn Windows me (als ik me niet vergis) het US-layout (standaard, niet internationaal) voor Afrikaans aanbevielt, en dat is jimmers niet zo makkelijk. En met US-int heb je altijd het probleempje dat je opletten en space drukken moet als je er een apostrof voor een klinker (b.v. 'a) wilt mee intypen. En Zuid-Afrikaans multi-talenlayout lijkt me dus een goede idee. Het Maltees heeft overigens hetzelfe probleem, ze hebben ook geen eigen layout, en de regering bevielt aan om een commercieel programma (Keyman) te gebruiken, waarmee je je eigen layout kunt configureren. @ Danielm: Ik ben Duitser en gebruik dus natuurlijk een Duits toetsenboord ;)—Hierdie ongetekende kommentaar is deur 18.104.22.168 gelewer (Bespreking • Bydraes) .
- Ik stel in Windows altijd 2 talen in: Engels en Nederlands. Bij Engels zet ik de toetsenbordindeling op V.S. en bij Nederlands op V.S.-internationaal. Zodoende kan ik makkelijk overschakelen, alhoewel ik tegenwoordig dusdanig gewend ben een spatie achter een aanhalingsteken te typen dat ik 'm eigenlijk alleen als ik programmeer nog omzet naar Engels.
- Op een Duits toetsenbord is het wat lastiger natuurlijk omdat daar geen toets op zit om het dakje en de voor het Nederlands en Afrikaans zo belangrijke trema te maken. Als je echt veel Nederlands (of Afrikaans) typt kun je overwegen een Nederlands toetsenbord op de kop te tikken (ze worden vrij weinig gebruikt overigens). Je kunt daar zonder probleem Duits mee typen, de ß zit er erop evenals toetsen om Frans mee te typen. Ze hebben ten opzichte van V.S.-internationaal het voordeel dat alles dubbel is uitgevoerd; je hebt zeg maar een toets die een echt aanhalingsteken maakt en eentje die een trema maakt. Nadeel is dat je geen kant en klare tekens met umlaut hebt zoals op het Duitse toetsenbord.
- Je kunt natuurlijk ook tijdelijk je toetsenbord even in een andere stand zetten. Danielm 17:40, 23 Oktober 2005 (UTC)
- Die Duitse sleutelborde het wél 'n kappie-teken (links bo-op, een toets vir "^" en "°"). Met die Duitse Windows-sagteware kan 'n mens maklik na die uitleg vir Franstaliges skakel om sodoende ook die trema te verkry (op die Duitse sleutelbord tik jy, sodra die Franse uitleg aktief is, HOOFLETTER + Ü + E of I -> ë; ï; Ë; Ï). -Voyageur—Hierdie ongetekende kommentaar is deur Voyageur gelewer (Bespreking • Bydraes) .
- Wat is 'n trema? --Alias 19:42, 23 Oktober 2005 (UTC)
Dank je wel voor de hulp, maar ik heb al een oplossing gevonden om in de verschillende talen te typen (evens omschakelen tussen twee toetsenbeleggingen). Wat me geïnteresserd heeft was juist hoe je dat in Zuid-Afrika (of Namibië natuurlijk) hanteert waar je dagelijks Afrikaans schrijt (en waar dus eigenlijk een minder geïmproviseerde oplossing zou te verwachten zijn), en daar heb ik nu jimmers en omvangrijke antwoord gekregen. (de "reiziger" van boven die de oorspronkelijke vraag gesteld heeft)—Hierdie ongetekende kommentaar is deur 22.214.171.124 gelewer (Bespreking • Bydraes) .
During several automated bot runs the following external link was found to be unavailable. Please check if the link is in fact down and fix or remove it in that case!
- http://www.ned.univie.ac.at/afrikaans/euroforum/artikels/kreoolkinders.htm
--FlaBot 11:48, 24 Februarie 2006 (UTC)
During several automated bot runs the following external link was found to be unavailable. Please check if the link is in fact down and fix or remove it in that case!
- http://www.openoffice.org.za/projects.php?id=4
--FlaBot 11:48, 24 Februarie 2006 (UTC)
Formaat[wysig bron]
Hierdie artikel kom baie anglisisties voor, dit sukkel om te lees... Kan iemand dalk daarn'toe insien om te kyk of hy of sy iets omtrent die saak kan doen? --en:User:Adriaan_1 17:44, 16 Mei 2006 (UTC)
- Haai, Adriaan. Noem gerus presies wat jou pla dan kan dit dalk reggemaak word. --Alias 06:28, 17 Mei 2006 (UTC)
Klassifikasie[wysig bron]
Ek het my bedenkinge oor die Klassifikasie van Afrikaans op die artikel. Afrikaans is tog nie 'n soort Nederlands nie! -- Leuce 12:32, 26 Junie 2006 (UTC)
Ja eigelik is Afrikaans 'n soort Nederlands, ons taal is misskien selfs 'n dialek van Nederlands. In andere wêreldtale het jy dialekte wat onderling baie meer verskil as (Standaard)Nederlands en Afrikaans.
- Ek stem met Leuce saam. Afrikaans is 'n sustertaal van Moderne Nederlands, wat beide van 17de eeuse Nederlands afstam. Ek het die klassifikasie verander om dit so aan te dui. Laurens 07:54, 26 November 2006 (UTC)
Ja maar die Moderne Nederlands bestond al en het Afrikaans ook 'n beetjie beinvloed. Kyk Afrikaans en Nederlands het gewoon baie veel ooreenkomste,,,
Die vraag is seker wanneer Moderne Nederlands begin vorm aanneem het en die mate van invloed wat Moderne Nederlands dan op Afrikaans gehad het. In die 19de eeu was daar sover ek verstaan nog heelwat immigrasie uit Nederland en aangesien Nederlands toe nog die amptelike taal was waar dit nie net Engels was nie, het dit seker nog 'n invloed gehad. Ek vermoed egter tog dat Afrikaans soos ons dit ken toe al redelik goed op dreef was. In die 20ste eeu vermoed ek die invloed van Engels was baie groter as die van Nederlands.
Ek sou dus tog së dat Afrikaans 'n suster taal van Nederlands is eerder as 'n dogtertaal. As mens die argument vir 'n dogtertaal te ver neem word Nederlands 'n dogtertaal van Duits was ek verstaan nie baie goed sal afgaan by meeste Hollanders nie...
Groete Laurens 10:39, 10 Desember 2006 (UTC)
Axxn[wysig bron]
Check this: http://en.wikipedia.org/wiki/Afrikaans_speaking_population_in_RSA—Hierdie ongetekende kommentaar is deur 126.96.36.199 gelewer (Bespreking • Bydraes) .
Genootskap van Regte Afrikaand(?)ers[wysig bron]
Ek sien onlangs hierdie wysiging en wonder toe wat die regte ene is. Enigiemand wat een van die boeke uit die google-resultate het? Vergelyk die google-soektogte vir "Genootskap van Regte Afrikaanders" en "Genootskap van Regte Afrikaaners". Enigiemand 'n idee? --Alias 14:47, 13 Maart 2007 (UTC)
Begin van Afrikaans[wysig bron]
Afrikaans het beslis nie woorde uit Xhosa , Zoeloe en ander Afrika-tale geneem nie . Daar is wel een of twee woorde uit daardie tale in vandag se gebruik , maar dit is nie HAT goedgekeurde woorde nie. Die bedrag is ook te klein om te se dat dit `n invloed gehad het op Afrikaans.. Prof.--Willie B 13:32, 9 Maart 2008 (UTC)
- My HAT (Tweede hersiene, uitgebreide uitgawe, eerste druk 1979 Sluit beide woorde uit die bantoetaalgroep in sowel as uit die Khoisan tale: donga (p164), dagha (p134), mamba (p678). Ek gaan nou nie almal nagaan nie, maar Conradie is darem seker 'n betroubaar genoeg bron - HAT stem met die steekproef oral met hom saam.
- Met die nagaanproses het ek sommer op nog twee woorde afgekom wat vir my lyk of hulle 'n Bantoetaal oorsprong kan hê naamlik mampoer (vernoem na 'n "Bantoekaptein" (sic) volgens HAT), en mampara.
- Die inleiding gaan nie soseer oor wanneer die woorde in Afrikaans opgeneem is nie, maar oor die feit dat Afrikaans wel woorde uit die tale opgeneem het. Die khoe en ander khoisan woorde is tog sekerlik baie vroeg opgeneem toe daar nog 'n beduidnde aantal sprekers van die tale was. Van die leenwoorde uit bantoetale is darem sekerlik al goed oor 'n honderd jaar in Afrikaans gevestig.
- So 'n paar ander, insluitend eietydse, voorbeelde uit AWS (pp 203- 208): ubuntu, tjaila, kikoejoe, boendoe, sjongololo, sangoma... Ek sou ook kwaito, en al sy afleidings, kwaito-koning, kwaito-sanger ens, insluit gegrond op Beeld se gebruik daarvan, so ook imbizo.
- laurens 14:13, 9 Maart 2008 (UTC)
- Ons moet egter in gedagte hou dat die Bantoe-leenwoorde heeltemal beperk is tot die Suid-Afrikaanse konteks en hier veral tot die natuurlewe, Swart kultuur esv. - oorsese Afrikaanssprekendes het hulle glad nie meer nodig nie. Engels het ook duisende leenwoorde uit tale van dwarsoor die wêreld ontleen wat almal in omvattende woordeboeke gelys word, maar hierdie leenwoorde is dan ook meestal beperk tot streeksvariante van Engels en maak nie deel uit van die algemene woordeskat nie. --Voyageur 14:38, 9 Maart 2008 (UTC)
- Ek verstaan nie argument mooi nie. Hoewel daar vandag meer Afrikaanssprekendes in die buiteland is as te vore is hulle nog by verre die minderheid. Die Engelse leenwoorde uit Afrikaans en ander tale word tog as volwaardige Engelse woorde gesien. Sommige wel moontlik slegs van Suid-Afrikaanse Engels maar talle as Standaardengels (apartheid, veld, aardvark, ens). My punt is dat daar goed gedokumenteerde voorbeelde van bantoeleenwoorde in Standaardafrikaans is,; meer as wat daar uit Duits, Frans, of enige ander Europese tale is behalwe Engels (let wel ek onderskei leenwoorde uit die tale in Afrikaans van leenwoorde uit die tale in Nederlands wat Afrikaans geërf het). Behalwe vir Engels, is dit waarskynlik ook dié taalgroep wat nou en in die toekoms die meeste leenwoorde aan Afrikaans gaan bydrae. laurens 14:49, 9 Maart 2008 (UTC)
Volgens hierdie wysiging moet 7 April 1652 as die begin van Afrikaans gesien word. Hoekom? Omdat dit die begin van isolasie van Nederlands is? Hoekom nie dan die dag wat hulle uit Nederland vertrek het nie? Ek sou sê hierdie veranderinge is tog geleidelik. Hoe kan mens dan tot op 'n spesifieke dag dit spesifiseer, behalwe miskien waar 'n taal 'n amptelike status of organisasie kry? --Alias 22:27, 16 Maart 2007 (UTC)
- Ek stem saam. Ek dink dit moet verwyder word. Mens kan eerder iets sê soos "Afrikaans was vir op [datum] vir die eerste keer as 'n aparte taal herken, maar is natuurlik oor 'n tydperk van [aantal jare] gevorm tot die taal wat ons vandag ken." Of watookal, maar ek dink daardie stukkie moet beslis verwyder word.Anrie 22:36, 16 Maart 2007 (UTC)
- Aaits, amper vergeet ek dat dit Wikipedia is, die ensiklopidie wat enigiemand kan verander. Toe doen ek dit sommer gou. Anrie 22:42, 16 Maart 2007 (UTC)
- Hallo allemaal, ek wil ewen gezegt het hierdie ek in Suid-Afrika was op vakansie, ek heel erg het genoot van die taal en die mense. Ek probeer hierdie taal te lere, omdat die Afrikaanse taal 'n hele mooi is.
- Ek probeer op die Afrikaanse Wikipedia te help, myn naam op die Hollandse Wiki is Casperinfo.
Groetjes,
Afrikaans in die buiteland[wysig bron]
Sommige Suid-Afrikaners reken dat daar tans ongeveer 1 000 000 Afrikaanssprekendes in Brittanje is. Hierdie persone is egter meesal besoekers op 'n 2 jaar visum.—Hierdie ongetekende kommentaar is deur 188.8.131.52 gelewer (Bespreking • Bydraes) .
Eksterne skakels[wysig bron]
Die hoeveelheid eksterne skakels ruk hande uit. Die skakels by "Taalhulpmiddels" en "Sagteware" moet almal groet, want, tensy mens elke liewe program en taalmiddel daar noem (wat nou nie juis in 'n ensiklopedie pas nie), is dit voortrekkery en onneutraal. Daar is ook te veel skakels na werwe wat Afrikaans/Nederlands ge-orienteer is. Ek sal graag bietjie hier wil skoon maak. Anrie (kontak) 16:46, 20 Januarie 2009 (UTC)
Stukkende eksterne skakel[wysig bron]
During several automated bot runs the following external link was found to be unavailable. Please check if the link is in fact down and fix or remove it in that case!
- http://www.stats.govt.nz/census/2006-census-data/quickstats-about-culture-identity/quickstats-about-culture-and-identity.htm?page=para011Master (archive)
Stukkende eksterne skakel 2[wysig bron]
- http://www2.univ-reunion.fr/~ageof/text/74c21e88-297.html (archive)
Waar gepraat[wysig bron]
In die artikelteks is Botswana as een van die lande met Afrikaanssprekende bevoking genoem, vóór Australië en Kanada, maar in die tabel ontbreek Botswana. 184.108.40.206 13:57, 13 Desember 2009 (UTC)
Streeksdialekte[wysig bron]
Weet dalkies iemand ietsie meer oor die Afrikaanse streeksdialekte? In die artikel word Oosgrens-Afrikaans (ook Oos-Kapase Afrikaans genoem), Kaapse Afrikaans (of: Wes-Kaapse Afrikaans), Oranjerivier-Afrikaans, Oorlams ens. genoem, maar dis dialekte van voor die Groot Trek wat tans nie meer bestaan nie (dalk met uitsondering van Oorlams, maar ek is nie seker oor dit nie). Tans praat die meeste mense Standaardafrikaans (uitspraak: stannerd-) mer dalkies 'n een of twee oorgeblewe dialekwoorde (is bv. anderste 'n dialekwoord, ek glo nie so nie ...). Servien | Bespreking 19:10, 18 Augustus 2011 (UTC)
Sintagma en Paradigma[wysig bron]
Sintagma en Paradigma was eers geformuleer deur Ferdinand de Saussure in sy kursus in Algemene Taalwetenskap.
Paradigma
Ferdinand de Saussure het die taalkundige term paradigma 'n meer algemene betekenis gegee deur enige reeks taalterme of linguistiese eenhede wat op grond van onderlinge sistematiese ooreenkomste as 'n klas of 'n kategorie beskou kan word, as 'n paradigma te beskryf. Die ooreenkoms waarvolgens die reeks as 'n klas of kategorie beskou kan word, kan fonologies, grammatikaal, semanties, ens. van aard wees. So vorm woorde wat rym ("pak", "bak", "rak") 'n paradigma. Ook die grammatikale vorme van 'n werkwoord of verskillende woorde wat semantiese ekwivalensie vertoon ("man", "vent", "kêrel", ens.), vorm 'n paradigma.
Op die paradigmatiese as het elke woord wat op die horisontale as
voorkom, egter ook nog ander assosiasies wat dit sou kon oproep. Die woorde sou
elk ʼn hele aantal plaasvervangers kon hê, wat die betekenis van die sin uiteindelik
verander, terwyl die sin steeds grammatikaal korrek sou lees.
Sintagma
Waar die paradigma te make het met die reekse taaleenhede wat op grond van ooreenkomste as klasse of kategorieë beskou kan word, het die sintagma te make met die ordening van tekens of taaleenhede op 'n lineêre as, d.w.s. in opeenvolging.
Op die sintagmatiese vlak funksioneer elke woord as deel van ʼn sintaktiese eenheid wat ʼn sin of deel van ʼn sin vorm. In kort is sintagma ʼn kombinasie van woorde wat ʼn sintaktiese rol in ʼn sin speel. Hierdie ordening van woorde is vasgelê volgens 7
grammatikale reëls, en ʼn sin kan dus net as ʼn sin funksioneer as die woorde volgens die reëls ingespan word. ʼn Term word gevorm deur ʼn sintaktiese kern wat die basiese funksies wys en dit kan bygevoeg word by ander woorde.
Die paradigmatiese verhouding tussen woorde word op die vertikale as voorgestel en die sintagmatiese verhouding op die horisontale as. Woorde wat tot dieselfde paradigma behoort, kan ook bepaalde semantiese verhoudings met mekaar aangaan.
Figuur 1: Kontemporêre Afrikaanse Taalkunde bl. 257.
1 2 3 4 5 ↓ ↓ Die meisie koop die lekker appels. ↓ Die dogter verkoop die slegte vrugte. → → → → → →
Die selfstandige naamwoorde in paradigma 1 staan in ʼn verhouding van sinonimie tot mekaar; die woorde in paradigma 2 en 4 staan weer in ʼn verhouding van teenoorgesteldheid (antonieme); en die in paradigma 5 in ʼn verhouding van hiponimie. Sinonimie en hiponimie het te make met semantiese insluiting en teenoorgesteldheid met semantiese teëstelling (Carstens & Bosman, 2014:257).
Verwysings
- Carstens, W.A.M. & Bosman, N., reds. 2014. Kontemporêre Afrikaanse Taalkunde. Pretoria: Van Schaik.
- Du Plooy, H. 2010. Literere Terme en Teoriee: Paradigma en Sintagma. http://www.literaryterminology.com/index.php/33-p/158-paradigma-en-sintagma. Datum van gebruik: 6 Aug. 2014.
- Le Roux, C.C. 2005. “Met de realiteit op een persoonlijke voet” – poëtika, tematiek en tegniek in die poësie van Judith Herzberg. Wes-Kaap: Universiteit van Wes-Kaapland (Thesis - MBA)
|
<urn:uuid:cf2da0a3-f079-44d9-a14c-34a79fb5944e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Afrikaans/Argief_1
|
2019-07-20T14:53:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.977244
| false
|
Tanya van Graan
Tanya van Graan | |
Geboorte | 13 Desember 1983 Nelspruit |
---|---|
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Beroep(e) | Model en aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Tanya van Graan (gebore 13 Desember 1983 in Nelspruit) is 'n Suid-Afrikaanse model en aktrise. Sy is as Mejuffrou Augustus vir die tydskrif FHM se 2006-kalender aangewys. Sy is ook in 2007 deur FHM bekroon as een van die 100 sexyste vroue ter wêreld. As akteur het sy opslae gemaak nadat sy in 'n naaktoneel in die rolprent Starship Troopers verskyn het. Sy het by AFDA in Johannesburg gestudeer.
Filmografie[wysig | wysig bron]
- Kofifi (2004) as Karen
- Starship Troopers 3: Marauder (2008) as sersant Sunday
- Malan & Kie (TV-reeks op SAUK2) (2008) as Chantelle
- Binnelanders (TV-reeks op kykNET) (2008) as Roxy
- Death Race 3 (2013)
|
<urn:uuid:6066c31b-7f8e-4153-8bdb-542215c6cc92>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tanya_van_Graan
|
2019-07-20T14:37:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999695
| false
|
rooibok
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
rooibok | rooibokke |
Verkleiningsvorm | |
Enkelvoud | Meervoud |
rooibokkie | rooibokkies |
Vertalings: | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor rooibok.
|
<urn:uuid:26af3cf5-b826-4f21-99f6-8724db8aae97>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/rooibok
|
2019-07-20T14:10:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.986381
| false
|
WASP-12
WASP-12 | ||||
’n Kunstenaarsvoorstelling van WASP-12 en WASP-12b. | ||||
Sterrebeeld | Koetsier | |||
Spektraaltipe | G0 | |||
Soort | Hoofreeksster | |||
Waarnemingsdata (Epog J2000) | ||||
Regte klimming | 06h 30m 32.7943s[1] | |||
Deklinasie | +29° 40′ 20.287″[1] | |||
Skynmagnitude (m) | +11,69 | |||
Besonderhede | ||||
Massa (M☉) | 1,35 ± 0,14 | |||
Radius (R☉) | 1,57 ± 0,07 | |||
Temperatuur (K) | 6 300 | |||
Afstand (ligjaar) | Sowat 1 300 | |||
Metaalinhoud [Fe/H] | 0,3-0,15 | |||
Eienskappe | ||||
Veelvoudigheid | 3 | |||
Planete | WASP-12b | |||
Ander name | ||||
2MASS J06303279+2940202, UCAC2 42216354.[2] | ||||
WASP-12 is ’n geeldwergster sowat 1 300 ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Koetsier.[2] Dit het ’n skynbare magnitude van 11 en min of meer dieselfde massa en radius as die Son. Sy planeet, WASP-12b, het ’n retrograde wentelbaan. Twee rooidwerg-metgeselle is om WASP-12 waargeneem. Albei is van spektraaltipe M3V en is net 38% en 37% van die Son se grootte.[3]
Planeetstelsel[wysig | wysig bron]
In 2008 is die eksoplaneet WASP-12b in ’n wentelbaan om die ster ontdek met behulp van die oorgangsmetode.[4] Die planeet se groot verhouding tussen koolstof en suurstof dui daarop dat rotsplanete moontlik in die stelsel gevorm het; dit kan ’n koolstofplaneet wees (wat meer koolstof as suurstof bevat).[5]
Planeet of skyf (vanaf ster) |
Massa | Semi-hoofas (AE) |
Wentelperiode (dae) |
Eksentrisiteit | Baanhelling (°) |
Radius |
---|---|---|---|---|---|---|
b | 1,41 ±0,1 M⊕ | 0,811-0,8748 | 1,091423 | 0.049 ±0.015 | 86 ± 3[6] | 1,736 ± 0,092[6] R⊕ |
Verwysings[wysig | wysig bron]
- (2016) “Gaia Data Release 1. Summary of the astrometric, photometric, and survey properties”. Astronomy and Astrophysics 595. doi:10.1051/0004-6361/201629512.Gaia Data Release 1 catalog entry
- "SIMBAD query result: WASP-12 -- Star". Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Besoek op 2009-04-24.
- (2014) “WASP-12b and HAT-P-8b Are Members Of Triple Star Systems”. The Astrophysical Journal 788: 2. doi:10.1088/0004-637X/788/1/2.
- Hebb (2009). “WASP-12b: The Hottest Transiting Extrasolar Planet Yet Discovered”. The Astrophysical Journal 693 (2): 1920–1928. doi:10.1088/0004-637X/693/2/1920.
- Madhusudhan, Nikku (December 8, 2010). “A high C/O ratio and weak thermal inversion in the atmosphere of exoplanet WASP-12b”. Nature 469 (7328): 64–7. doi:10.1038/nature09602..
- Staff (2015). "Planet WASP-12 b". exoplanet.eu. Besoek op 4 Augustus 2017.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:e263ff1b-b201-48c2-b868-ec13ea76ebd7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/2MASS_J06303279%2B2940202
|
2019-07-24T09:04:33Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00461.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.971623
| false
|
Verwante veranderings
← 1303
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:e6a62f1b-5937-4158-a517-0b56efe8d451>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/1303
|
2019-07-24T09:30:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00461.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999998
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Onderwys" skakel
←
Onderwys
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Onderwys
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Wes-Kaap
(
← skakels
wysig
)
Nieu-Seeland
(
← skakels
wysig
)
Marokko
(
← skakels
wysig
)
Berlyn
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Maart
(
← skakels
wysig
)
Wallies
(
← skakels
wysig
)
Plato
(
← skakels
wysig
)
Barry Hertzog
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/7 Maart
(
← skakels
wysig
)
Jacob Zuma
(
← skakels
wysig
)
Anglo-Normandies
(
← skakels
wysig
)
Wêreldberaad oor volhoubare ontwikkeling
(
← skakels
wysig
)
Pieter I van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Aleksander II van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Anna M. Louw
(
← skakels
wysig
)
Bosnië en Herzegowina
(
← skakels
wysig
)
Oseanië
(
← skakels
wysig
)
Kabinet
(
← skakels
wysig
)
Moedertaal
(
← skakels
wysig
)
Vlieg-in vlieg-uit
(
← skakels
wysig
)
Raad van die Friese Beweging
(
← skakels
wysig
)
Abdullah Abdurahman
(
← skakels
wysig
)
Christiaan Frederik Beyers
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Duitsland
(
← skakels
wysig
)
Skool
(
← skakels
wysig
)
Student
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Mense en individualiteit
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Filosofie en denkwyse
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Samelewing en sosiale wetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Tegnologie en toegepaste wetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte/Mense en individualiteit
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte/Filosofie en denkwyse
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte/Samelewing en sosiale wetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte/Tegnologie en toegepaste wetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Onderwys in Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Oorbruggingsjaar
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek
(
← skakels
wysig
)
Thomas Henry Huxley
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Afghanistan
(
← skakels
wysig
)
Tuisonderwys
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek/2013
(
← skakels
wysig
)
Joseph Priestley
(
← skakels
wysig
)
Nomade
(
← skakels
wysig
)
Minister
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek/2014
(
← skakels
wysig
)
Michail Lomonosof
(
← skakels
wysig
)
Oumatjie Stoffberg
(
← skakels
wysig
)
Volhoubare Ontwikkelingsdoelwitte
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek/2015
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Onderwys
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:05ee5fe2-afd1-40ba-83e9-aadb2c99a0b2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Onderwys
|
2019-07-24T08:59:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00461.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999364
| false
|
23ste Golden Globe-toekenningsaand
Datum | 28 Februarie 1966 | |
Beste rolprente en reekse | ||
Rolprent | Doctor Zhivago (drama) The Sound of Music (komedie of musiekspel) | |
TV-program | The Man from U.N.C.L.E. |
Die 23ste Golden Globe-toekenningsaand, wat uitnemendheid in die rolprente van 1965 vereer het, is op 28 Februarie 1966 gehou.
Wenners en benoemdes[wysig | wysig bron]
- Beste rolprent – drama
- The Collector
- The Flight of the Phoenix
- A Patch of Blue
- Ship of Fools
- Beste rolprent – komedie of musiekspel
The Sound of Music
- Cat Ballou
- The Great Race
- Those Magnificent Men in Their Flying Machines
- A Thousand Clowns
- Beste rolprentregisseur
David Lean – Doctor Zhivago
- Guy Green – A Patch of Blue
- John Schlesinger – Darling
- Robert Wise – The Sound of Music
- William Wyler – The Collector
- Beste akteur in ’n drama
- Rex Harrison – The Agony and the Ecstasy
- Sidney Poitier – A Patch of Blue
- Rod Steiger – The Pawnbroker
- Oskar Werner – Ship of Fools
- Beste akteur in ’n komedie of musiekspel
Lee Marvin – Cat Ballou
- Jack Lemmon – The Great Race
- Jerry Lewis – Boeing Boeing
- Jason Robards – A Thousand Clowns
- Alberto Sordi – Those Magnificent Men in Their Flying Machines
- Beste aktrise in ’n drama
Samantha Eggar – The Collector
- Julie Christie – Darling
- Elizabeth Hartman – A Patch of Blue
- Simone Signoret – Ship of Fools
- Maggie Smith – Othello
- Beste aktrise in ’n komedie of musiekspel
Julie Andrews – The Sound of Music
- Jane Fonda – Cat Ballou
- Barbara Harris – A Thousand Clowns
- Rita Tushingham – The Knack...and How to Get It
- Natalie Wood – Inside Daisy Clover
- Beste manlike byspeler in ’n rolprent
Oskar Werner – The Spy Who Came in from the Cold
- Red Buttons – Harlow
- Frank Finlay – Othello
- Hardy Krüger – The Flight of the Phoenix
- Telly Savalas – Battle of the Bule
- Beste vroulike byspeler in ’n rolprent
Ruth Gordon – Inside Daisy Clover
- Joan Blondell – The Cincinnati Kid
- Joyce Redman – Othello
- Thelma Ritter – Boeing Boeing
- Peggy Wood – The Sound of Music
|
<urn:uuid:47ceb7e9-66c5-40de-b1bb-59154bbd7ed5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/23ste_Golden_Globe-toekenningsaand
|
2019-07-16T22:54:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.681294
| false
|
Pous Innocentius I
Pous Innocentius I | |
---|---|
Pontifikaat begin | 21 Desember 401 |
Pontifikaat eindig | 12 Maart 417 |
Voorganger | Anastasius I |
Opvolger | Zosimus |
Gebore | Albano, Italië |
Sterf | 12 Maart 417 |
Ander pouse genaamd Innocentius |
Biografie[wysig | wysig bron]
Pous Innocentius I is in Albano gebore. Volgens Hieronimus van Stridon was hy die seun van sy voorganger Pous Anastasius I, maar die Liber Pontificalis beweer hy was die seun van Innocentius van Albano. Op 21 Desember 401 volg hy Pous Anastasius I op en regeer tot sy dood op 12 Maart 417. Hy word opgevolg deur Pous Zosimus. Die naam ‘Innocentius’ beteken ‘Onskuldige’.
Pontifikaat[wysig | wysig bron]
Pous Innocentius I het gestrewe na die uitbreiding van die mag van die biskop van Rome as die hoogste gesag in die beslegting van dispute. Sy briewe, wat behoue gebly het, aan Victricius van Rouen, Exuperius van Toulouse, Alexander van Antiogië en ander, sowel as sy optrede teen Theofilus van Alexandrië na die versoek van John Chrysostom bewys dat hy genoeg geleentheid daartoe gehad het. Hy het onder andere stelling ingeneem teen Pelagius, 'n Britse monnik, wat die erfsonde verwerp het. Augustinus het hom in die opsig gesteun.
Verering[wysig | wysig bron]
Pous Innocentius I word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 12 Maart (voorheen 28 Julie). Sy reliek is saam met die van sy voorganger Pous Anastasius I deur die Saksiese hertog Liudolf na Gandersheim gebring.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Innocentius I. |
- BBKL Inskrywing (met Literatuurverwysings) in die Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (Duits)
- Ekumeniese Heiligesleksikon (Duits)
- CE Inskrywing in die Catholic Encyclopedia (Engels)
Nota[wysig | wysig bron]
Opvolging[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur Anastasius I |
Pous (Pontifex Maximus) 401 – 417 |
Opgevolg deur Zosimus |
|
<urn:uuid:bd42de7d-b6ce-45e7-a2a6-00c0bad85c2f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pous_Innocentius_I
|
2019-07-16T23:32:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99979
| false
|
Steenbok (sterreteken)
Die Steenbok is een van die drie aardtekens en vier hooftekens. Dis ’n vroulike, negatiewe, introverte teken en is vergelykbaar met die Os van die Sjinese Diereriem.[1] Die tradisionele heerser van die Steenbok is Saturnus.
Agtergrond[wysig | wysig bron]
Jou son- of sterreteken het betrekking op die stand van die Son tydens jou geboorte. Astroloë verdeel die Diereriem, die denkbeeldige gordel aan die hemelruim waarlangs die planete beweeg, in twaalf dele: die son- of sterretekens. Die "sterrebeelde" is eintlik die astronomiese konstellasies aan die hemelruim en kom weens die presessie van die nageweningspunte nie meer ooreen met die twaalf tekens wat in die astrologie gebruik word nie.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is grootliks uit die Nederlandse Wikipedia-artikel nl:Steenbok (astrologie) vertaal.
- Theodora Lau, The Handbook of Chinese Horoscopes, pxxvii, Souvenir Press, Londen, 2005
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Die Diereriem | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ram | Bul | Tweeling | Kreef | Leeu | Maagd | Weegskaal | Skerpioen | Boogskutter | Steenbok | Waterdraer | Visse | |
|
<urn:uuid:e4e571d9-0cf8-44c7-ae89-bed2184219bc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Steenbok_(sterreteken)
|
2019-07-16T23:18:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999836
| false
|
Noer-Soeltan
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Kasakstan |
Koördinate | |
Stigting | 1830 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 810,2 vk km |
Hoogte bo seevlak | 347 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2017) | 1 029 556 |
- Bevolkingsdigtheid | 1 300/vk km |
Tydsone | UTC +6 (ALMT) |
Burgemeester | Bakhyt Soeltanof |
Amptelike webwerf | astana.gov.kz |
Noer-Soeltan (Kasaks: Нұр-Сұлтан, Nur-Sultan, Russies: Нур-Султан), tot 2019 onderskeidelik bekend as Astana, Akmola, Tselinograd of Akmolinsk, is sedert 1997 die hoofstad en tweede grootste stad van Kasakstan naas Almati met 'n oppervlakte van 710,2 km² en 'n bevolking van meer as een miljoen in 2017.
Voor 1997 was Noer-Soeltan 'n onbeduidende stad in die sentrum van Kasakstan met sy tipiese steppeklimaat. Nadat dit deur president Noersoeltan Nazarbajef tot die nuwe hoofstad van die land en 'n simbool van nasionale eenheid verklaar is, is internasionaal bekende argitekte soos Norman Foster uitgenooi om nuwe geboue te ontwerp. Na die aftrede van president Noersoeltan Nazarbajef op 20 Maart 2019 is Astana na Noer-Soeltan herdoop.[1]
VerwysingsWysig
- ( ) "Nursultan: Kazakhstan renames capital Astana after ex-president". BBC. 20 Maart 2019. Besoek op 3 April 2019.
|
<urn:uuid:2e5582e6-6132-4963-97a9-abf12513c100>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Astana
|
2019-07-21T21:44:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00165.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998783
| false
|
Elektrosensitiwiteit
Elektrosensitiwiteit, ook soms verwys na as elektromagnetiese hipersensitiwiteit, is 'n toestand waar 'n persoon fisiese of psigiese simptome ervaar wat volgens hulle veroorsaak word deur elektromagnetiese velde of ander elektromagnetiese golwe teen blootstellingsvlakke wat deur die algemene publiek sonder probleme verdra word. Of die elektromagnetiese veld die lyers se simptome veroorsaak is 'n omstrede kwessie, maar bewyse van uitlokkingstudies dui daarop dat daar geen verband is nie. In 'n onlangse hersiening van die leesstof wat die verband tussen die simptome en die elektromagnetiese velde ondersoek, is daar sewe studies gevind wat wel 'n verband gevind het, terwyl 24 ander studies geen sulke verband kon vind nie. Uit die sewe positiewe studies, kon twee egter nie met dieselfde resultate herhaal word nie, drie daarvan het ernstige metodologiese tekortkominge gehad en die laaste twee het kontrasterende resultate gehad.[1]
Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) het verklaar dat daar geen bekende wetenskaplike grond is vir die mening dat elektrosensitiwiteit veroorsaak word deur 'n blootstelling aan elektromagnetiese velde nie.[2]
Simptome[wysig | wysig bron]
Terwyl individue se gerapporteerde simptome wyd wissel, is daar geen spesifieke simptome wat verband hou met beweerings van elektrosensitiwiteit nie. Hoofpyn, moegheid, stres, slaapontwrigting, velstippel, brandende sensasies en uitslag, pyn en spierpyn onder andere word gerapporteer. In ernstige gevalle kan sulke simptome 'n werklike en soms ongemaklike probleem wees vir die geaffekteerde persoon wat sielkundige nood veroorsaak,[3] maar daar is geen wetenskaplike basis om sulke simptome te koppel aan elektromagnetiese blootstelling nie.[2]
Sommige gerapporteerde simptome is afhanlik van die geografiese gebied of die kultuur waarin dit voorkom. By voorbeeld, in Nordiese lande word meestal gesigvelprobleme gerapporteer terwyl in ander lande is verskeie ander simptome meer algemeen. Dit dui aan dat daar nie 'n oorsaaklike verband is tussen die simptome en blootstelling nie. Baie sulke gerapporteerde simptome oorvleuel met ander sindrome, bv. funksionele somatiese sindrome en idiopatiese omgewingsonverdraagsaamheid.[4]
Verskillende vlakke van vatbaardheid vir elekriese velde en magnetiese velde en verskillende frekwensies van elektomagnetiese golwe word deur diegene wat elektrosensitiwiteit aanmeld beskryf. Fluoresserende ligte, lae-energie ligte, selfone, draagbare fone, kraglyne en Wi-Fi word voorgestel as die bronne van die elektomagnetiese velde. Maar ondersoeke van elektrosensitiwiteitlyers kon nie 'n patroon vir die simptome vind nie.[3][5]
Diagnose[wysig | wysig bron]
Elektromagnetiese hipersensitiwiteit is nie 'n aanvaarde diagnose nie; Medies is daar geen gevaldefinisie of kliniese praktyk riglyn nie en daar is geen spesifieke toets om dit te identifiseer nie, en daar is ook nie 'n ooreengekome definisie waarmee kliniese navorsing uitgevoer kan word nie.[6] Klagtes van elektromagnetiese hipersensitiwiteit kan organiese of psigiatriese siekte masker. Diagnose van die onderliggende toestande behels die ondersoek en identifisering van moontlike bekende mediese oorsake van enige simptome waargeneem.[2]
Simptome kan ook aangewend word deur te verbeel dat blootstelling skade veroorsaak. Studies het getoon dat verslae van simptome meer gepaard gaan met die oortuiging dat een blootgestel word as met enige werklike blootstelling.[7][8][9]
In 2010 het 'n seltoringoperateur in Suid-Afrika op 'n openbare vergadering geopenbaar dat die toring wat nabygeleë inwoners vir hul huidige elektrosensitiwiteitsimptome blameer, ses weke voor die vergadering afgeskakel is. Dit maak dit baie onwaarskynlik dat die toring die oorsaak van die simptome was.[10][11]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Rubin, James; Das Munshi; Simon Wessely (Maart-April 2005). “Electromagnetic hypersensitivity: a systematic review of provocation studies” (in Engels). Psychosom Med 2005 Mar-Apr;67(2):224-32 67 (2): 224-32. doi:10.1097/01.psy.0000155664.13300.64. Besoek op 28 Junie 2019.
- Electromagnetic fields and public health: Electromagnetic Hypersensitivity (Engels). WGO-feiteblad 296. Wêreldgesondheidsorganisasie (Desember 2005). URL besoek op 28 Junie 2019.
- Röösli, Martin; M Moser; Y Baldinini; M Meier; C Braun-Fahrländer (Februarie 2004). “Symptoms of ill health ascribed to electromagnetic field exposure – a questionnaire survey” (in Engels). Int J Hyg Environ Health 207 (2): 141–50. doi:10.1078/1438-4639-00269.
- Electrical sensitivity: definition, epidemiology and management (Engels). GOV.UK (1 November 2005). URL besoek op 28 Junie 2019.
- Hillert, L; N Berglind; BB Arnetz; T Bellander (Februarie 2002). “Prevalence of self-reported hypersensitivity to electric or magnetic fields in a population-based questionnaire survey” (in Engels). Scand J Work Environ Health 28 (1): 33–41. doi:10.5271/sjweh.644.
- Baliatsas, C; Van Kamp I; Lebret E; Rubin GJ (2012). “Idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (IEI-EMF): a systematic review of identifying criteria” (in Engels). BMC Public Health 12. doi:10.1186/1471-2458-12-643.
- Regel, Sabine; Sonja Negovetic; Martin Röösli; Veronica Berdiñas; Jürgen Schuderer; Anke Huss; Urs Lott; Niels Kuster; Peter Achermann (Augustus 2006). “UMTS Base Station-like Exposure, Well-Being, and Cognitive Performance” (in Engels). Environ Health Perspect 114 (8): 1270–75. doi:10.1289/ehp.8934.
- J Rubin; G Hahn; BS Everitt; AJ Clear; Simon Wessely (2006). “Are some people sensitive to mobile phone signals? Within participants double blind randomised provocation study” (in Engels). British Medical Journal 332 (7546): 886–89. doi:10.1136/bmj.38765.519850.55.
- Dunning, Brian (30 Oktober 2007). Electromagnetic Hypersensitivity: Real or Imagined? (Engels). Skeptoid.com. URL besoek op 28 Junie 2019. “Die vermoë van 'n menslike brein om homself van net enigiets te oortuig, moet nie onderskat word nie. As jy glo dat jy elektrosensitief is, sal jy letterlik wees wanneer jy (dink dat jy) in die teenwoordigheid van elektromagnetisme is ... jy sal eintlik meetbare fisiese simptome ondervind en kan moontlik akuut siek word.”
- "Massive revelation in iBurst tower battle" (in Engels). Besoek op 28 Junie 2019.
- "Electrosensitives tortured by a radio tower that had been switched off for six weeks" (in Engels). Besoek op 31 Desember 2016.
|
<urn:uuid:536df98b-efc7-45be-9f19-7f6e09ddbbee>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Elektrosensitiwiteit
|
2019-07-23T03:19:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999012
| false
|
Patricia Farr
Jump to navigation
Jump to search
Patricia Farr | |
Geboorte | 15 Januarie 1913 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 23 Februarie 1948 (op 35) |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Patricia Farr (15 Januarie 1913 – 23 Februarie 1948) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Tailspin Tommy (1934), All American Sweetheart (1937), Mr. & Mrs. Smith (1941), en This Gun for Hire (1942).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1934: Tailspin Tommy
- 1935: The Lady in Scarlet
- 1936: Lady Luck
- 1937: All American Sweetheart
- 1937: Speed to Spare
- 1941: Mr. & Mrs. Smith
- 1942: This Gun for Hire
|
<urn:uuid:cdf01d41-b381-490d-a379-878a42cd57b0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Patricia_Farr
|
2019-07-23T03:22:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.971591
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:9e753418-c3c2-4ebc-8988-2ef6f6b41124>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Brahmi-skrif
|
2019-07-23T02:56:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Moving Picture Experts Group" skakel
←
Moving Picture Experts Group
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Moving Picture Experts Group
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
MPEG
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
High-Definition Multimedia Interface
(
← skakels
wysig
)
OSI-model
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Mediahulp
(
← skakels
wysig
)
Moving Pictures Experts Group
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Moving Picture Experts Group
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Moving_Picture_Experts_Group
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:4400a5a6-595a-4031-b154-e314ec3e4d83>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Moving_Picture_Experts_Group
|
2019-07-23T03:01:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991212
| false
|
110
jaar
110 |
◄ | 1ste eeu | ◄2de eeu► | 3de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:110 |
Kalenders | |
Die jaar 110 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 10de jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
|
<urn:uuid:71863137-7445-4358-a53e-cce6163e033c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/110
|
2019-07-16T22:16:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999986
| false
|
Witkruisvleivalk
Witkruisvleivalk | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Circus maurus Temminck, 1828 |
Wanneer hierdie voël sit vertoon dit swart. In vlug is die wit kruis vere sigbaar. Sy liggaamsbou is vergelykbaar met dié van ander vleivalke. Dit het 'n skraal liggaam, smal vlerke en 'n lang stert. Manlike en vroulike voëls lyk eenders. Onvolwasse voëls het dofgeel maagvere en kolle op die bors.
Soos ander vleivalke bou dit neste op die grond in hoë plantegroei, veral naby stroompies. Die wyfie lê een tot vyf eiers (meestal drie) en neem 35 dae om dit uit te broei.
Die meeste broeipare word in die Wes-Kaap provinsie in Suid-Afrika aangetref. Teling in Namibië word vermoed, maar is nie bevestig nie.
Die kuikens word vir die eerste paar weke van hulle lewens deur die wyfie versorg. Op vier weke begin die kuikens om in die plantegroei rondom die nes weg te kruip. Hulle verlaat die nes op ongeveer 36-41 dae en is twee weke later volledig onafhanklik.
Die witkruisvleivalk-bevolking het in die afgelope jaar tot minder as 1 000 gedaal. Dit word nou deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. Dit is as gevolg van die vernietiging van sy oorspronklike broeihabitat, Suid-Afrika se natuurlike struikveld, die fynbos.
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Circus maurus". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:e2bc9933-93b2-4f3b-837c-5feebadf1cfa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Witkruisvleivalk
|
2019-07-16T23:20:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999962
| false
|
1813
Jump to navigation
Jump to search
1813 |
◄ | 18de eeu | ◄19de eeu► | 20ste eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1813 |
Kalenders | |
Die landing van Willem I der Nederlanden naby Scheveningen | |
Die jaar 1813 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 13de jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 27 April – Die VSA verower York, Ontario (Toronto, Ontario).
- 21 Junie – Napoleon verloor die Slag van Vitoria.
- 10 September – Die Slag van Eriemeer vind plaas tydens die Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812.
- 2 Desember – In Nederland word die seun van stadhouder Willem V as Willem I die souverein vorst der Nederlanden
Geboortes[wysig | wysig bron]
- 5 Mei – Søren Kierkegaard, Deense filosoof († 1855).
- 10 Mei – Gustav Christian Schwabe, Duits-gebore Britse koopman en finansier († 1897).
- 22 Mei – Richard Wagner, Duitse komponis († 1883).
- 10 Oktober – Giuseppe Verdi, Italiaanse komponis († 1901).
- 16 Oktober – Carl Otto Hager, 'n Duitse argitek wat bekend geraak om die ontwerp van talle kerkgeboue van die Nederduitse Gereformeerde Kerk († 1898).
|
<urn:uuid:0f60c1ae-aea8-4e11-9122-af81567db286>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1813
|
2019-07-16T23:29:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99866
| false
|
Benny Gantz
Benny Gantz בני גנץ | |
Lid van die Knesset
Ampsbekleër | |
Termynaanvang 30 April 2019 | |
Persoonlike besonderhede
---|---|
Gebore | Benjamin Gantz 9 Junie 1959 Kfar Ahim, Suidelike distrik, Israel |
Politieke party | Hosen L'Yisrael, Kahol Lavan |
Kind(ers) | 4 |
Lojaliteit | Israeliese Weermag |
Jare in diens | 1977-2015 |
Rang | Opperbevelvoerder |
Van 1977 tot 2015 het hy in die Israeliese weermag gedien, waarvan van 2011 tot 2015 as die opperbevelvoerder.
In Desember 2018 het hy 'n nuwe party opgerig: Hosen L'Yisrael (Veerkragtigheid Israel).
In die verkiesings vir die 21ste Knesset op 9 April 2019 het Kahol Lavan 35 setels gehaal en is daardeur net so groot soos die Likoed-party.
Sedert 30 April 2019 is hy 'n lid van die Knesset en die leier van die opposisie.
Bronne[wysig | wysig bron]
- A brief biography of Benny Gantz, The Jerusalem Post, 10 April 2019
- Benny Gantz, Haaretz
- United Gantz-Lapid party to be called ‘Blue and White’; no women in top 6, The Times of Israel, 21 Februarie 2019
|
<urn:uuid:32cafce2-89b2-426f-9de5-896e2d57fa4e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Benny_Gantz
|
2019-07-16T23:27:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998769
| false
|
John Harvey (Amerikaanse akteur)
Jump to navigation
Jump to search
John Harvey | |
Geboortenaam | John Harvey Johnson, Jr. |
---|---|
Geboorte | 28 Junie 1917 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 25 Desember 1970 (op 53) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
John Harvey (28 Junie 1917 – 25 Desember 1970) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Four Jills in a Jeep (1944), Pin Up Girl (1944), en The Spider (1945), en in die televisiereeks The Chevrolet Tele-Theatre (1948).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1944: Four Jills in a Jeep
- 1944: Pin Up Girl
- 1945: The Spider
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1948: The Chevrolet Tele-Theatre
- 1948: The Growing Paynes
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1946: The First Year
|
<urn:uuid:1f6a0def-7124-453c-b4eb-f6df9b1b9c66>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/John_Harvey_(Amerikaanse_akteur)
|
2019-07-16T23:33:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994068
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Ingenieurswese" skakel
←
Ingenieurswese
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Ingenieurswese
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Fisika
(
← skakels
wysig
)
Geneeskunde
(
← skakels
wysig
)
Rekenaarwetenskap
(
← skakels
wysig
)
Stogastiese proses
(
← skakels
wysig
)
Tegnologie
(
← skakels
wysig
)
Verenigde Koninkryk
(
← skakels
wysig
)
Geologie
(
← skakels
wysig
)
Binnebrandenjin
(
← skakels
wysig
)
Rekenaarprogrammering
(
← skakels
wysig
)
Konvolusie
(
← skakels
wysig
)
Siviele ingenieurswese
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Tuisbladindeks
(
← skakels
wysig
)
Analise
(
← skakels
wysig
)
Renaissance
(
← skakels
wysig
)
Ingenieur
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
1833
(
← skakels
wysig
)
Binnebrandenjin
(
← skakels
wysig
)
Wankelenjin
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Bladsye vir vertaling
(
← skakels
wysig
)
Wolkekrabber
(
← skakels
wysig
)
Charles Coulomb
(
← skakels
wysig
)
Vergasser
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikels 2006
(
← skakels
wysig
)
Reuleaux-driehoek
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikel week 14 2006
(
← skakels
wysig
)
Sonar
(
← skakels
wysig
)
Rekenaargesteunde ontwerp
(
← skakels
wysig
)
Europabrücke (Brennerautobahn)
(
← skakels
wysig
)
Santiago Calatrava
(
← skakels
wysig
)
Shkval
(
← skakels
wysig
)
1771
(
← skakels
wysig
)
Thomas Bain
(
← skakels
wysig
)
Thales van Milete
(
← skakels
wysig
)
Brinell-skaal
(
← skakels
wysig
)
Andrew Geddes Bain
(
← skakels
wysig
)
Isaac Roberts
(
← skakels
wysig
)
Giorgi Margwelasjwili
(
← skakels
wysig
)
Golden Gate-brug
(
← skakels
wysig
)
Richard Trevithick
(
← skakels
wysig
)
Émile Zola
(
← skakels
wysig
)
Hidrologie
(
← skakels
wysig
)
Meton van Athene
(
← skakels
wysig
)
Wiktor Wekselberg
(
← skakels
wysig
)
David Scott
(
← skakels
wysig
)
Gus Grissom
(
← skakels
wysig
)
Ruimtevaardergroep 2
(
← skakels
wysig
)
Elliot M. See, Jr
(
← skakels
wysig
)
William Anders
(
← skakels
wysig
)
Charles Bassett
(
← skakels
wysig
)
Clifton Williams
(
← skakels
wysig
)
Owen K. Garriott
(
← skakels
wysig
)
Stuart Roosa
(
← skakels
wysig
)
Alfred Worden
(
← skakels
wysig
)
Ronald Evans
(
← skakels
wysig
)
Gerald P. Carr
(
← skakels
wysig
)
Paul J. Weitz
(
← skakels
wysig
)
Jack R. Lousma
(
← skakels
wysig
)
Edward Gibson
(
← skakels
wysig
)
Neville Chamberlain
(
← skakels
wysig
)
Joe Engle
(
← skakels
wysig
)
Vannevar Bush
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Ingenieur
(
← skakels
wysig
)
Juan Guaidó
(
← skakels
wysig
)
David Baszucki
(
← skakels
wysig
)
Krygskunde
(
← skakels
wysig
)
Breinkaart
(
← skakels
wysig
)
Energie-omsetting
(
← skakels
wysig
)
Spesifieke brandstofverbruik
(
← skakels
wysig
)
Mens
(
← skakels
wysig
)
José Echegaray y Eizaguirre
(
← skakels
wysig
)
Rekenaargesteunde ontwerp
(
← skakels
wysig
)
Elektriese geleier
(
← skakels
wysig
)
Poolkoördinatestelsel
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Ingenieurswese
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Ingenieurswese
(
← skakels
wysig
)
Elektronika
(
← skakels
wysig
)
Jasser Arafat
(
← skakels
wysig
)
Paleontologie
(
← skakels
wysig
)
L. Ron Hubbard
(
← skakels
wysig
)
Nywerheidsontwerp
(
← skakels
wysig
)
Komplekse getal
(
← skakels
wysig
)
Solenoïed
(
← skakels
wysig
)
Veranderlike
(
← skakels
wysig
)
Brons
(
← skakels
wysig
)
Che Guevara
(
← skakels
wysig
)
Wollongong-vuurtorings
(
← skakels
wysig
)
Hitte-enjin
(
← skakels
wysig
)
Massaoordrag
(
← skakels
wysig
)
Brinell-skaal
(
← skakels
wysig
)
Lineêre algebra
(
← skakels
wysig
)
Bodemvervloeiing
(
← skakels
wysig
)
Bikini
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Biblioteek en Inligtingkunde
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Tegnologie en toegepaste wetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoudsopgawe/Oorsigte/Tegnologie en toegepaste wetenskappe
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Inhoud/Tegnologie en toegepaste wetenskappe/Intro
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Biblioteek en Inligtingkunde/Inleiding
(
← skakels
wysig
)
Inligtingkunde
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Wetenskap
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ingenieurswese
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:41d73d06-3c94-4117-a58f-91f234393755>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ingenieurswese
|
2019-07-16T22:56:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99869
| false
|
Bespreking:Tsjeggiese nasionale rugbyspan
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Tsjeggiese nasionale rugbyspan-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:ea71a6a5-d369-4185-a675-7102ffeb343d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Tsjeggiese_nasionale_rugbyspan
|
2019-07-20T15:57:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00029.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000003
| false
|
Cantores Minores
Cantores Minores | ||
---|---|---|
Cantores Minores in 2013 | ||
Oorsprong | Helsinki, Finland | |
Genre(s) | Klassieke musiek | |
Instrument(e) | Stem | |
Aktiewe jare | 1952-hede | |
Webwerf | cantoresminores.fi | |
Musiekportaal |
Die koor bestaan tans uit sowat driehonderd 4- tot 25-jarige seuns en jong mans. Die president van Finland dien as hulle beskermheer. Hul repertoire bestaan uit musiek van die middeleeue tot die hede, maar veral die musiek van Johann Sebastian Bach. Hannu Norjanen is sedert 2005 die leier van die koor en het self in sy jonger dae in die koor gesing.
|
<urn:uuid:75bcb9c8-90b4-4d7a-87f2-191e6dfad582>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Cantores_Minores
|
2019-07-20T16:21:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00029.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999404
| false
|
André P. Brink
André P. Brink | |
André P. Brink in Lyon, Frankryk (Junie 2007)
Geboortenaam | André Philippus Brink |
---|---|
Geboorte | 29 Mei 1935 Vrede, Vrystaat |
Sterfte | 6 Februarie 2015 (op 79) Op 'n vlug onderweg van Amsterdam na Kaapstad |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Ouers | Daniël (Danie) Brink en Aletta Wilhelmina (Lettie) Wolmarans |
Beroep | Skrywer, akademikus |
Eerbewyse | Verskeie, sien teks. |
Bekende werke | 'n Droë wit seisoen Die kreef raak gewoond daaraan Houd-den-bek |
Huweliksmaat | Estelle Naudé (1959–1965) Salomi Louw (1965–1966) Alta Muller (1970–1987) Marésa de Beer (1990–?) Karina Dorn (2006–2015; sy dood) |
Kind(ers) | Anton, Gustav Francois, Danie, Sonja |
André Philippus Brink OIS (1935–2015) was ’n wêreldbekende Suid-Afrikaanse skrywer en ’n professor in letterkunde. Hy het in Afrikaans en Engels geskryf (dikwels gelyktydig in albei tale) en sy werk is in minstens 20 tale vertaal. Saam met onder andere Breyten Breytenbach word hy as lid van die letterkundebeweging die Sestigers beskou.[1] Hy het ook onder die skuilname Adrienne du Toit en Chris van Lille geskryf.
Brink is op Vrede in die Vrystaat gebore. In 1955 het hy ’n B.A.-graad met lof aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys verwerf en ná verskeie ander grade ’n M.A. in Afrikaans. Van 1959 tot 1961 het hy aan die Sorbonne in Parys studeer. Sy skryfwerk het in Parys in alle erns begin.
Van Julie 1961 af het Brink aan die Rhodes-universiteit in Grahamstad doseer. Ná die verskyning van sy opspraakwekkende roman Lobola vir die lewe het hy die Sestigers leer ken en ’n leidende aandeel in die verset teen die sensuurstelsel gehad. In 1975 het hy ’n D.Litt.-graad behaal op grond van sy reeds gepubliseerde werke Aspekte van die nuwe prosa, Aspekte van die nuwe drama en Die poësie van Breyten Breytenbach. In 1991 het hy ’n pos as professor aan die departement Engels aan die Universiteit van Kaapstad aanvaar en was later, tot met sy dood, hoogleraar.[2]
In die sewentiger- en tagtigerjare het Brink (naas die Nobelpryswenners Nadine Gordimer en J.M. Coetzee) internasionaal die bekendste Suid-Afrikaanse skrywer geword deur vertalings van sy werk in meer as dertig tale.
Hy was ’n omstrede figuur in die Suid-Afrikaanse letterkunde en is gereeld gekritiseer. Weens sy liberale sienings oor die politiek en die letterkunde is hy gou deur die konserwatiewer deel van die wit bevolking as volksvreemd en ’n "kommunis" gebrandmerk. Sy eksperimentele roman Orgie is deur Afrikaanse Persboekhandel (APB) aanvaar vir publikasie, maar in die proefleesstadium afgewys. Die klein onafhanklike uitgewer John Malherbe het daarna die werk gepubliseer.
Brink het veral met die verskyning van Kennis van die aand in 1973 midde-in die stryd teen die apartheidsregering beland. In dié roman word krities gekyk na die dinamika van Suid-Afrika se veelrassige samelewing. Dit was dan ook die eerste Afrikaanse roman wat in terme van die streng sensuurwette van destyds verbied is. Hy het die boek self in Engels en vertaal en so ’n internasionale gehoor gekry. Van daardie tyd af het sy romans gelyktydig in Afrikaans en Engels verskyn. Die verbod op Kennis van die aand het gelei tot die stigting van Taurus Uitgewers, aangesien geen ander gevestigde uitgewer hierna bereid was om sy volgende boek, ’n Oomblik in die wind, uit te gee nie. Die verbod op Kennis van die aand is in 1982 op sekere voorwaardes opgehef. In 1979 is ’n Droë wit seisoen ook verbied weens die politieke strekking daarvan, maar hierdie verbod is ook later opgehef.
Nadat van Brink se familielede slagoffers was tydens die misdaadvloed in die land ná die demokrasie van 1994, het hy in 2006 belangwekkende artikels oor die droewige stand van sake in oorsese koerante geskryf, terwyl hy toenemend kritiek uitgespreek het oor sekere ander fasette van die ANC-regering se bewind, soos korrupsie en die beoogde muilband van die vrye media.
Brink het ’n groot versameling werk geskryf en talle pryse ontvang, veral op die gebied van die prosa. Dié werk kan rofweg in vier fases verdeel word: tradisionele werk; eksperimentele werk; sterk “betrokke” werk van politieke aard, wat ook oorsee verskyn en van hom ’n internasionale skrywer van aansien gemaak het; en, ná die demokratiese verkiesings in Suid-Afrika, werk wat meer fokus op die individu en sy belewenis.
Van sy tradisionele werk sluit in die novelle Die meul teen die hang; Die gebondenes en Eindelose weë. Eksperimentele romans is onder meer Lobola vir die lewe (1962), wat as sy werklike debuut as ernstige skrywer van formaat beskou kan word en as radiodrama verwerk is; Die ambassadeur, waarin die verhaal uit die verskillende perspektiewe van die hoofkarakters vertel word; en Orgie, wat later vir die verhoog verwerk en op die Woordfees van 2014 op Stellenbosch opgevoer is.
Hierna was Brink etlike jare lank taamlik rigtingloos, tot in 1973 met die verskyning van Kennis van die aand. Hierna het hy doelbewus sy romans gebruik as wapen om die dilemmas van die rasbewustheid binne die veelrassige Suid-Afrikaanse samelewing te belig. Die sentrale gegewe in Kennis van die aand is weer ’n liefdesverhouding, maar omdat die minnaar bruin en die minnares wit is, word die verloop van die handeling nie deur emosionele nie, maar deur politieke en maatskaplike faktore bepaal.
Hierna het ’n Oomblik in die wind gevolg, waarin die werklikhede van die eietydse politiek in ’n 18de-eeuse milieu uitgebeeld word. Gerugte van reën se titel is geneem uit die uitspraak van ’n karakter dat waar dit politieke verandering in Suid-Afrika betref, dit nes by reën net by gerugte bly. ’n Droë wit seisoen was ’n hoogtepunt. Dit gaan oor ’n man wat self ondersoek instel nadat sy tuinier verdwyn en dit later blyk dat hy in aanhouding deur die veiligheidspolisie oorlede is. Dit eindig vir hom noodlottig en hy word ’n simbool van die tragiese enkeling wat hom teen die noodlot verset. Houd-den-Bek is as historiese roman gebaseer op die slawe-opstand van 1825 in die Koue Bokkeveld. Die kreef raak gewoond daaraan is ’n boekstawing van die jare van opstand en onderdrukking, geweld en brutaliteit om die blanke owerheid aan bewind te hou.
Inteendeel, wat in 1993 verskyn het, is Brink se eerste post-apartheidroman. Die titel dui op die verskeie teenstellings en weersprekings in die lewe van die hoofkarakter. In Sandkastele word die lot van swart mense in Suid-Afrika voor 1994 gekoppel met ’n ander onderdrukte groep, naamlik vroue. Duiwelskloof gebruik ou reisjoernale, die dagboeke en mistieke belewenisse van Susanna Smit en ou Boereverhale en vertellings van die Khoisan as agtergrond.
Van Brink se romans ná 2000 is Donkermaan, wat afspeel teen die agtergrond van die nuwe Suid-Afrika se toename in misdadigheid, bendegeweld en verswakking van openbare dienste; Bidsprinkaan, wat gebaseer is op die verhaal van die eerste Khoi wat as sendeling aan die Kaap die Goeie Hoop georden is; en Philida, ’n roman oor ’n slawevrou wat tussen 1820 en 1835 op die plaas Zandvliet in die Drakenstein-distrik gewoon het.
Van die aansienlike getal pryse wat sy individuele boeke verower het, is die Eugène Maraisprys in 1963 vir sy drama Caesar, die CNA-prys in 1978 vir sy roman Rumours of Rain (die Engelse weergawe van Gerugte van Reën) en in 1982 vir A Chain of Voices (die Engelse weergawe van Houd-den-Bek), die Hertzogprys in 2000 vir sy drama Die Jogger en in 2001 vir Donkermaan.
Daarbenewens is hy in 1979, 1980 en 1982 vir die Nobelprys vir Letterkunde benoem, waar hy in 1982 op die kortlys was. Die Franse regering het hom met verskeie hoë toekennings vereer en saam met Elsa Joubert het hy in 1996 die Afrikaans Onbeperk-toekenning by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees ontvang. In 2006 het die president van Suid-Afrika die Orde van Ikhamanga (Silwer) aan hom toegeken. In Desember 2006 het hy ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning vir sy lewenslange bydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde ontvang. Hy het ook verskeie eredoktorsgrade ontvang.
Inhoud
- 1 Lewe en werk
- 2 Skryfwerk
- 3 Toekennings en eerbewyse
- 4 Publikasies
- 5 Akademiese Publikasies oor André P Brink se Werk
- 6 Bronne
- 7 Eksterne skakels
Lewe en werk[wysig | wysig bron]
Vroeë lewe en opleiding[wysig | wysig bron]
André Philippus Brink is op 29 Mei 1935 op Vrede in die Vrystaat gebore as die oudste van vier kinders. Sy vader is die magistraat en gebore Swartlander Daniël (Danie) Brink en sy ma is die onderwyseres Aletta Wilhelmina (Lettie) Wolmarans, oorspronklik van Bedford in die Oos-Kaap. Hy het twee susters, die jeugverhaalskrywer Elsabé Steenberg en Marita, en ’n jonger broer, Johan. Al vier die Brink-kinders behaal later doktorsgrade, André en Elsabé in letterkunde, Marita in sielkunde en Johan in fisika. Omdat die gesin as gevolg van die vader se beroep dikwels moet verhuis, word hy agtereenvolgens groot op Vrede en Jagersfontein in die Oranje-Vrystaat, Brits in die Transvaal, Douglas in die Noord-Kaap, Sabie in die Oos-Transvaal, Bothaville in die Vrystaat en Potchefstroom in die Wes-Transvaal. In 1952 matrikuleer hy op Lydenburg[3] en behaal die hoogste punte vir hierdie eksamen in Transvaal.
Verdere studies[wysig | wysig bron]
Daarna studeer hy aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys, waar hy in 1955 ’n B.A.-graad met lof verwerf met drie hoofvakke, naamlik Afrikaans-Nederlands, Engels en geskiedenis, en hy neem ook Frans. In 1956 behaal hy ’n B.A. Honneursgraad in Engels met lof en die jaar daarop die Universiteitsonderwysdiploma. In 1958 behaal hy ’n B.A. Honneurs-graad in Afrikaans en ’n M.A.-graad in Engels (met ’n verhandeling oor Three South African poets: a critical study), albei met lof. In 1959 verwerf hy ’n M.A.-graad in Afrikaans met ’n verhandeling oor Germanicus en die tragedies van Shakespeare (later gepubliseer as Orde en chaos) ook met lof, laasgenoemde graad onder leiding van Gerrit Dekker. Tydens sy studentejare is hy aktief in die georganiseerde studentelewe en onder andere voorsitter van die Ontspanningskomitee en die PU-musiekvereniging, sekretaris van die Thalia-toneelgeselskap en lid van die redaksie van die studentetydskrif Besembos. In sy derde jaar behaal hy ’n tweede plek in ’n redenaarskompetisie wat gewen is deur die latere rektor van die universiteit, Tjaart van der Walt. Hy is ook voorsitter van die Estrarte- Letterkundige Vereniging en drie jaar lank voorsitter van die Potchefstroomse tak van die Afrikaanse Skrywerskring, terwyl hy ’n deeltydse dosent is in die departement Afrikaans-Nederlands. In hierdie tyd is hy ook lid van die Ruiterwag, die Jeugbond en die Kerklike Jeugvereniging (KJV).
Verhouding met W.A. de Klerk[wysig | wysig bron]
As jong student korrespondeer hy met W.A. de Klerk en bring vandat hy sewentien jaar oud is sommige somervakansies op De Klerk se plaas Saffier buite die Paarl deur, waar hy help in die druiwe- en vrugteboorde. De Klerk lei hom in sy leeswerk en oefen ’n groot invloed op hom uit, hoewel sy bewondering vir De Klerk later afkoel. Ná sy huwelik in Oktober 1959 met ’n medestudent, Estelle Naudé, studeer hy tot Junie 1961 aan die Sorbonne in Parys en voltooi sy studie in vergelykende literatuur. Sy skryfwerk begin in Parys in alle erns toe hy bewus word van moderne tendense in die oorsese literatuur en hy kan begin eksperimenteer met die roman. Dit is in hierdie tyd toe W.A. de Klerk ’n week vir hom en sy vrou in Parys kom kuier dat Brink besef hulle is nie eensgesind oor die letterkunde nie. Hy en sy vrou reis wyd in die Mediterreense lande, ’n tydperk wat in baie opsigte selfontdekkend vir sy eie skrywerskap is.[2]
Loopbaan as akademikus[wysig | wysig bron]
Sedert Julie 1961 doseer hy aan die Rhodes-universiteit in Grahamstad, aanvanklik as lektor en later senior lektor, van 1975 af as medeprofessor en van 1980 tot die einde van 1990 as hoogleraar en hoof van die departement Afrikaans en Nederlands. Hierdie betrekking word telkens onderbreek deur korter of langer reise deur Europa, onder meer in 1968 toe hy na Parys gaan met die vaste voorneme om nie weer terug te kom nie. Kort daarna breek studente-onluste egter in Frankryk uit en hy keer noodgedwonge terug. In Grahamstad raak hy bevriend met Rob Antonissen, wat van sy manuskripte lees en hom as skrywer van advies bedien. Ná die verskyning van sy opspraakwekkende roman Lobola vir die lewe leer hy die meeste Sestigers ken en neem hy by wyse van briewe, openbare verklarings en onderhoude met die betrokke ministers ’n leidende aandeel in die verset teen die sensuurstelsel. Hy is van die derde uitgawe af redakteur van die tydskrif Sestiger en tree toe tot die redaksie van Standpunte. As bestuurslid van die Afrikaanse Skrywersgilde beywer hy hom daarvoor om die gevangenisstraf van die digter Breyten Breytenbach – met wie hy reeds in die sestigerjare bevriend raak – verlig te kry.
Naas sy kreatiewe werk is hy ook die skrywer wat hom die meeste uitlaat oor die teoretiese aspekte van die vernuwing van die prosa en die beginsels van die Sestigers en hulle benadering tot die prosa in vele artikels formuleer. Aanvanklik werk hy onder leiding van Antonissen aan ’n doktorale verhandeling oor tyd in die roman. Hierdie studie lei tot verskeie insiggewende verkennende artikels, maar word nooit as geheel voltooi nie. Uiteindelik ontvang hy in 1975 die D.Litt.-graad op grond van sy reeds gepubliseerde werke, Aspekte van die nuwe prosa, Aspekte van die nuwe drama en Die poësie van Breyten Breytenbach. Hierdie D.Litt.-graad was die eerste in die geskiedenis van die departement Afrikaans-Nederlands aan die Rhodes-universiteit.
Op 1 Januarie 1991 aanvaar hy ’n pos as professor aan die departement Engels van die Universiteit van Kaapstad en hy word later hoogleraar. Hier woon hy in die voorstad Rosebank. Ná sy aftrede in 2001 gee hy steeds deeltyds klas aan die universiteit. Deur die jare tree hy herhaaldelik as mentor op vir verskeie aspirantskrywers en bied ook op die internet, via die webblad LitNet, ’n virtuele skryfkursus aan saam met Hennie Aucamp. Sy internasionale statuur is sodanig dat hy gereeld uitgenooi word om lesings by oorsese universiteite en op seminare en konferensies te lewer.[2]
Liefdesverhoudings[wysig | wysig bron]
Sy eerste huwelik is in 1959 met ’n medestudent, Estelle Naudé. Hulle skei in 1965. ’n Seun, Anton, word uit die huwelik gebore.
In April 1963 maak hy kennis met die digteres Ingrid Jonker en die verhouding vind neerslag in albei se werk. Jonker onderneem in 1964 ’n reis deur Wes-Europa met die prysgeld wat sy vir Rook en oker gewen het en Brink sluit hier by haar aan. Die reis eindig egter rampspoedig toe die verhouding verbrokkel en Jonker weens depressie in ’n Paryse hospitaal opgeneem word. In 2015 verskyn Vlam in die Sneeu, die liefdesbriewe wat Jonker en Brink gedurende hul verhouding vir mekaar gestuur het.[4]
Hy is kortstondig (1965–1966) getroud met die aktrise Salomi Louw, digteres van die bundel Onthuis en later professor in drama aan die Universiteit van die Noorde. ’n Seun, Gustav Francois, word uit hierdie huwelik gebore.
In 1970 tree hy in die huwelik met Alta Muller, wat hy ontmoet terwyl hy in Bloemfontein is vir die opvoering van een van sy toneelstukke. Voor haar troue was sy in beheer van die garderobe by Sukovs. Hulle het twee kinders, Danie en Sonja, maar die huwelik word in 1987 ontbind.
In 1990 tree hy weer in die huwelik, hierdie keer met Marésa de Beer, ’n kliniese sielkundige wat hy as student aan die Rhodes-universiteit ontmoet terwyl hy daar klas gee. Hierdie huwelik eindig ook in ’n egskeiding.
Ná sy laaste egskeiding knoop hy ’n verhouding aan met die baie jonger Karina Dorn (gebore Szczurek), ’n Poolse Ph.D.-student van Salzburg wat hy in 2004 ontmoet by ’n simposium in dié stad oor South Africa in perspective. Hulle trou op 20 Junie 2006 en Karina oorleef hom.
Lesings[wysig | wysig bron]
In Oktober 1994 woon koningin Beatrix van Nederland en haar man ’n lesing van Brink by op ’n simposium wat deur die Stichting Koninklijk Paleis in Amsterdam in Nederland gereël is, waar hy die politieke verandering in Suid-Afrika bespreek onder die titel Anatomy of a miracle. Verder lewer hy die D.F. Malherbe-gedenklesing in 1991 getiteld Afrikaans op pad na 2000; die Langenhoven-gedenklesing onder die titel Grense van waarskynlikheid tydens die Klein Karoo Nasionale Kunstefees in 1998; in 1999 die tweede T.T. Cloete-gedenklesing (Die duisend-en-tweede nag) en die N.P. van Wyk Louw-gedenklesing in September 2003 oor Van Wyk Louw en die idee van vernuwing. By die Woordfees van 2009 praat hy oor sy lewe en werk. In die sepie 7de Laan maak hy ’n pretverskyning as homself om sy boek Bidsprinkaan bekend te stel.
Letterkundige figuur en anti-apartheidwerk[wysig | wysig bron]
Brink is ’n omstrede figuur in die Suid-Afrikaanse letterkunde en word gereeld in die pers en op ander gebiede gekritiseer; hy raak betrokke by verskeie polemieke. Weens sy liberale sienings oor die politiek en die letterkunde word hy gou deur die meer behoudende deel van die wit bevolking gebrandmerk as volksvreemd en ’n kommunis, laasgenoemde die allesomvattende skeldnaam van daardie tyd vir enigiemand wat nie met die apartheidsbeleid saamgestem het nie. Sy eksperimentele roman Orgie word deur Afrikaanse Persboekhandel (APB), waar Bartho Smit aan die stuur van sake was, aanvaar vir publikasie. Die publikasie is reeds op bladproefstadium toe die hoof van APB, Marius Jooste, vir Bartho Smit inroep en opdrag gee om die publikasie te stop of te bedank. Geen redes word verskaf nie, maar die vermoede is dat die opdrag van die destydse eerste minister, dr. Hendrik Verwoerd, gekom het; hy is in daardie stadium voorsitter van APB se direksie. Die klein onafhanklike uitgewer, John Malherbe, publiseer daarna die werk. Truk se raad weier dat hy in 1969 die regie waarneem van die opvoering van Die terroriste van Albert Camus nadat hy reeds aangestel is. Hulle dring aan dat Francois Swart hierdie rol vervul, met Brink slegs as medewerker, maar eindelik is hy in allesbehalwe naam die regisseur. Hy gee in 1969 voor die Pretoriase Skrywerskring ’n lesing oor Letterkunde van 60 en 70: diagnose en voorskrif, waarin hy die mening huldig dat letterkunde vloei uit ’n tyd waarin daar weens ontwikkeling van die wetenskap geen absolute waardes meer bestaan nie. Die letterkunde van die toekoms moet hom bemoei met die probleme van die gemeenskap van daardie tyd. Uit hierdie menings is sy standpunt teen apartheid as vernaamste probleem van daardie tyd en die rigiede voorskrifte van dogmatiese godsdiens reeds duidelik af te lei.
In 1970 lewer hy ’n striemende aanval op die regering se apartheidsbeleid tydens die Gandhi-gedenklesing naby Durban (Mahatma Gandhi and his relevance to present-day South Africa) en in Januarie 1972 skryf hy ’n brief aan Die Transvaler waarin hy sê geen Afrikaner kan homself ’n Christen noem nie. Hy word ook gevra om in 1975 ’n toespraak tydens die oorlede Kommunistiese leier Bram Fischer se verassing te lewer. By hierdie geleentheid sê Brink as die Afrikanerdom bly voortleef, sal dit moontlik die gevolg wees van die bevrydende invloed van mense soos Fischer. Die Direkteur van Onderwys van die Wes-Kaap moet in Februarie 1974 toestemming gee dat hy uittreksels van sy werk kan voorlees aan leerlinge van Cape Town High School en in sy toestemmingsbrief bepaal hy dat Brink hom slegs by sy eie werk mag bepaal en geen kommentaar oor die politiek of enige kontensieuse onderwerp mag maak nie.
Dit is veral met die verskyning van Kennis van die aand in 1973 dat Brink midde-in die stryd teen die apartheidsregering beland, deur ’n politiek betrokke roman te skryf wat skerp krities kyk na die dinamika van ons veelrassige samelewing. Dit word dan ook die eerste Afrikaanse roman wat in terme van die streng sensuurwette van daardie tyd verbied word. Hy vertaal die boek self in Engels en verkry sodoende ’n internasionale gehoor. Van daardie tyd af verskyn sy romans gelyktydig in Afrikaans en Engels. Die verbod op Kennis van die aand lei tot die stigting van Taurus Uitgewers (onder leiding van Ernst Lindenberg, Ampie Coetzee en John Miles), aangesien geen ander gevestigde uitgewer hierna bereid is om sy volgende boek, ’n Oomblik in die wind, uit te gee nie uit vrees vir verbanning en die daarmee gepaardgaande finansiële verlies. Die verbod op Kennis van die aand word in 1982 na appèl deur Human & Rousseau opgehef, op voorwaarde dat die boek slegs in hardeband uitgegee word en slegs aan persone ouer as 18 jaar verkoop word. In 1979 word ’n Droë wit seisoen ook verbied weens die politieke strekking daarvan, maar hierdie verbod word ook later opgehef.[5]
In die sewentiger- en tagtigerjare lei sy politieke oortuigings daartoe dat Brink deur die Veiligheidspolisie dopgehou word en in verskeie voorvalle met hulle betrokke raak. Per geleentheid deursoek hulle sy huis en kantoor sonder wettige magtiging en hy word ook gereeld deur hulle ondervra. Daar word selfs een aand ’n brandbom op sy huis se dak gegooi, wat gelukkig onskadelik van die dak afrol. Oral word hy agtervolg en sy lewe word op verskeie maniere ontwrig en versuur. So word sy reisreëlings gereeld omvergegooi deur die kansellasie van sy vlugte, wat geïnisieer is deur die Veiligheidspolisie. Hy moet dus telkens onverrigter sake van die lughawe terugkeer, al het hy ’n geldige kaartjie. Op hierdie wyse word hy selfs per geleentheid in die buiteland vertraag. Selfs wanneer hy oorsee is, word elke beweging van hom dop gehou. Elkeen met wie hy in kontak is, word ook ondersoek.[6] In 1983 word hy gevra om ’n anti-apartheidsartikel te skryf vir ’n eksklusiewe publikasie wat as katalogus dien vir die internasionale kunsuitstalling met die titel Art against apartheid, wat onder beskerming van die Verenigde Nasies georganiseer is. Hy is in 1987 ’n lid van die afvaardiging wat met die ANC in Dakar in Senegal vergader om te beraadslaag oor politieke verandering in Suid-Afrika en ontmoet die ANC weer in 1989 by die Victoria-watervalle in Zimbabwe as lid van die afvaardiging van skrywers.
Sy uitgesproke politieke oortuigings is ook daarvoor verantwoordelik dat hy, nadat hy sedert die sestigerjare in die redaksie gedien het, in Januarie 1976 uit die redaksie van Standpunte moet bedank. Die bedanking volg nadat druk teen hom toeneem onder die ander redaksielede (en veral W.E.G. Louw) nadat hy onder meer in 1975 in ’n brief aan die New York Times die Suid-Afrikaanse ambassadeur by die destydse Verenigde Volkere-organisasie (nou die VN), Pik Botha, daarvan beskuldig het dat hy Suid-Afrika se saak deur “leuens en verdraaiings” stel. Toe J.C. Kannemeyer besluit om eindredakteurskap van Standpunte aan die einde van 1983 af te lê, steek hy voelers uit na Brink om hierdie pos oor te neem. Brink verklaar hom bereidwillig, maar hierdie inisiatief van Kannemeyer vind sterk teenstand by Piet Cillié, terwyl ook A.P. Grové daarteen gekant is. Eindelik word Ernst van Heerden as versoenende figuur aangewys as eindredakteur, maar Brink word van Januarie 1984 af tot die redaksie herkies. Van Heerden dui voor die redaksievergadering van 12 September 1985 aan dat hy nie langer met die taak kan voortgaan nie en toe geen ander geskikte persoon hom bereidwillig verklaar nie, word Brink oorgehaal om “voorlopig” van Januarie 1986 af die taak op sy skouers te neem. Die regering kondig in 1986 ’n noodtoestand in die land aan weens politieke onrus, wat tot kwaai kritiek binnelands en van oorsee lei. Brink lewer in ’n ope brief van 16 Junie 1985, wat in De Volkskrant van Amsterdam en die New York Times gepubliseer word, kwaai kritiek op die regering. Hy lewer ook drie artikels vir insluiting in Standpunte, naamlik vyf Standpuntjies, Noodtoestand op Witgatworteldraai en ’n Literêre noodtoestand, wat onder die redaksielede versprei word vir kommentaar. Die verstandhouding destyds is dat die eindredakteur die prerogatief het om enige stuk in Standpunte te plaas. Regsadvies toon aan dat van die stukke óf definitief in stryd is met die noodregulasies óf grensgevalle is. Die gevolge hiervan is dat ’n reeds verdeelde redaksie verder verdeeld raak. Op versoek van A.P. Grové word daar dan op 5 Augustus 1986 ’n direksievergadering van Standpunte gehou om probleme rondom die redaksionele beleid te bespreek. Reeds voor hierdie vergadering besluit Nasionale Pers egter om Standpunte nie langer te borg nie en nadat geen ander uitgewer die taak wil oorneem nie, kom ’n roemryke letterkundige tydskrif tot ’n einde. Terwyl die amptelike verskoning is dat die tydskrif nie langer finansieel kan oorleef nie, is dit ná die ontbinding daarvan egter duidelik dat die tydskrif steeds winsgewend was.
Uitsprake teen die ANC-regering[wysig | wysig bron]
Nadat van sy familielede gesterf het en aangerand is in die misdaadvloed wat die land na die demokrasie van 1994 teister, skryf Brink in 2006 belangwekkende artikels oor die droewige stand van sake in die Franse dagblad Le Monde en in die Sunday Independent, terwyl hy toenemend kritiek uitspreek oor sekere ander fasette van die ANC-regering se bewind, soos die wydverspreide korrupsie en die beoogde muilband van die vrye media. In 2006 in die Sunday Independent[7] stel hy dit duidelik dat hy nie dink daar is goeie rede meer om optimisties te wees oor Suid-Afrika nie. Die ANC-regering beoog onder president Jacob Zuma ook ’n wet wat inbraak maak op spraakvryheid onder die dekmantel dat daar inligting is wat om sekuriteitsredes nie aan die publiek beskikbaar gestel mag word nie en wat informante swaar kan straf. André en Nadine Gordimer is in 2010 van die persone wat ’n petisie opstel om beswaar te maak teen die beoogde wet op die beskerming van inligting en ander wette wat spraakvryheid in Suid-Afrika sou bedreig.
Plagiaataantygings[wysig | wysig bron]
Brink word in 2009 deur die skryfster Rina Sherman van plagiaat beskuldig omdat hy kwansuis die aanvang van sy roman Sandkastele (wat sy self erken sy nooit gelees het nie) op haar roman Uitreis gebaseer het.[8] Buiten enkele ooreenkomste in die intrige kan geen navolging egter gevind word nie en is daar geen teks wat direk met mekaar verband hou nie, en letterkundiges wat albei werke ken verwerp die bewerings. In 2009 is hy die eerste ontvanger van die Jan Rabie en Marjorie Wallace-beurs ter waarde van R350 000, wat deur die Universiteit van Wes-Kaapland toegeken word. Die toekenning is om hom te help met die navorsing en skryf van ’n roman oor die slawevrou Philida, wat in die 19de eeu in die Franschhoek-omgewing gewoon het. ’n Groot polemiek volg op die toekenning, met verskeie mense wat die mening lug dat die beurs eerder aan ’n meer behoeftige skrywer van kleur toegewys moes gewees het, hoewel die reglement van die prys nie sulke beperkings bevat nie.[9][10] Brink verklaar later dat die nydigheid waarmee die toekenning van die beurs gepaard gegaan het, hom aan sy skrywersloopbaan laat twyfel het en ook veroorsaak het dat hierdie roman baie langer as sy ander romans geneem het om te voltooi, al is dit aan die kort kant.
Sterfte[wysig | wysig bron]
André P. Brink is op Vrydagaand 6 Februarie 2015 op ’n KLM-vlug vanaf Amsterdam na Kaapstad oorlede, nadat hy kort tevore ’n eredoktorsgraad van die Franssprekende Katolieke Universiteit in Louvain-la-Neuve in België ontvang het.[1] Daar word vermoed dat hy ’n aneurisme gehad het. Sy gesondheid het in sy laaste paar jaar vinnig begin agteruitgaan en hy moes die eredoktorsgraad in ’n rolstoel ontvang.[11] Op Woensdag 11 Februarie 2015 is hy op ’n privaat geleentheid veras.
Skryfwerk[wysig | wysig bron]
Brink se eerste gediggie verskyn reeds op negejarige ouderdom in Die Jongspan. Hoewel hy daarna verskeie gedigte skryf, neem hy hierdie genre nie ernstig op nie en bly hierdie gedigte, buiten enkeles wat in Standpunte en Sestiger verskyn, ongepubliseer. Hy skryf op 12-jarige ouderdom reeds sy eerste roman, Vakansie in die noorde, waarin hy die bloeddorstige avonture vertel van vier kinders tussen kannibale en wilde diere in Nigerië. In 1950 volg Die stad van verlore Atlantis, wat as vervolgverhaal bedoel is en handel oor ’n ontdekkingsreis na die oorblyfsels van die legendariese stad Atlantis iewers in die oerwoude van die Kongo, wat deur uitgewers afgekeur word onder meer omdat dit “te eroties” is. Onmiddellik hierna skryf hy Rahja, vors van die hoogland, ’n soort Afrikaanse Tarzan-boek, wat ook vir publikasie afgekeur word. Om sy sakgeld op universiteit aan te vul skryf hy kortverhale vir tydskrifte onder skuilname om op hierdie manier meer as een kortverhaal in dieselfde uitgawe gepubliseer te kry, met sy debuut in 1953 in Die Brandwag. Hy skryf ook kortverhale vir Rooi Rose, Die Huisgenoot, Die Huisvrou, Sarie Marais, Naweekpos, Keur en Die Taalgenoot. Op universiteit publiseer hy ook enkele belangwekkende artikels in die studentejaarblad en die studentekoerant Die Wapad, insluitende in 1957 ’n ontleding van Die besondere probleme van die skrywer in Suid-Afrika en Gevra: ’n paar skrywers, waarin hy die treurige posisie van prosa in Afrikaans betreur. Terselfdertyd pleit hy reeds in hierdie tyd vir ’n meer geestelik volwasse volk wat internasionale tendense kan waardeer en sonder vrees maatskaplike en sosiale waarhede in die oë kan kyk, aangesien uitnemende skrywers slegs deur so ’n volk voortgebring kan word.
Dit is veral op die gebied van die prosa wat hy aanvanklik naam maak. Rofweg beskou, kan sy prosawerk in vier fases verdeel word. Die eerste fase is tradisionele werk waar hy in Van Wyk Louw se terme soos uiteengesit in Louw se Vernuwing in die prosa gemoedelik-lokaal-realistiese en romantiese werk lewer wat min aanduidings gee van die groot impak wat hy op die Afrikaanse letterkunde sou hê; die tweede fase is eksperimenteel van aard, veral met betrekking tot die styl en vorm van die roman, waardeur hy as lid van die Sestigers ’n groot invloed het op die vernuwing in die Afrikaanse prosa; die derde fase is sterk “betrokke” werk van politieke aard, veral om kritiek te lewer op die destyds heersende apartheid en politieke raamwerk in Suid-Afrika, met al sy werke van hierdie tyd wat ook oorsee verskyn en van hom ’n internasionale skrywer van aansien maak; en die vierde fase, ná die demokratiese verkiesings in Suid-Afrika, wat meer fokus op die individu en sy belewenis, meestal as simbool van die algemene menslikheid.
Romans[wysig | wysig bron]
Sy eerste gepubliseerde werk is tradisioneel van aard, soos die novelle Die meul teen die hang, wat die lotgevalle beskryf van ’n eensame kreupel man aan die buitewyke van ’n Oos-Transvaalse dorpgemeenskap. Hy maak vriende met ’n jong dogtertjie wat gereeld in sy meul kom speel, maar sy verongeluk onder die groot saaglem. Hierna draai die hele dorp teen hom en word sy motiewe met die dogtertjie bevraagteken. Toe rasse-onluste by die meul uitbreek, gaan die man dorp toe om hulp te soek, maar niemand is bereid om te luister nie. Op pad huis toe sien hy sy meul in vlamme opgaan.
Die gebondenes is ’n roman oor die Voortrekkers wat ’n tweede prys verower in ’n landwye historiese-roman-kompetisie. Die roman is gebaseer op die Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau se uitspraak dat die mens vry gebore is, maar oral deur bande geknel word. Hoewel die liefdesmotief en die poging om in die geskiedenis die sin van die bestaan van gewone mense te belig onbevredigend uitgewerk word, is Brink se tegniese vernuf duidelik in die hegte strukturering van die roman in drie dele.
Eindelose weë is in 1955 met ’n prys bekroon in die gesinsromanwedstryd van die Vroue-Landbouvereniging, maar word aanvanklik deur Koos Human van Nasionale Boekhandel afgewys voordat dit in 1960 deur Tafelberg gepubliseer word. Hierdie roman handel oor die vernietiging van ’n rustige, idilliese bestaan ná die ontdekking van goud. Die industrialisering eis die geluk en selfs lewens van betrokkenes, met die stryd van diegene wat vasklou aan ’n voorheen bekende lewenswyse teen die veranderings wat goed uitgebeeld word.
Eksperimentele romans[wysig | wysig bron]
In 1962 word Lobola vir die lewe (Price for life) gepubliseer, wat as sy werklike debuut as ernstige skrywer van formaat beskou kan word en ook ’n roman wat met sy aansluiting by die Wes-Europese romantradisies ’n baken is in die ontwikkeling van die Sestiger-beweging. Brink stuur reeds in 1961 die manuskrip van hierdie boek, toe nog onder die titel Naakfiguur kers en ruit na Nasionale Boekhandel. In ’n keurverslag vind W.E.G. Louw die boek “besonder verdienstelik”, maar beveel dit nie aan vir publikasie nie, omdat hy weens die gewaagde (vir sy tyd) aard van die boek vrees vir die gevolge daarvan vir Nasionale Boekhandel. Louw bel hierna vir Koos Human om die agtergrond te skets en so beland die manuskrip by Human & Rousseau, wat vir geruime tyd hierna al Brink se boeke publiseer. In hierdie roman verskuif die klem van die lokale realisme van uiterlike gebeure na die “binnewerklikheid” van die hoofkarakter (François Raubenheimer), ’n soort buitestaander en swerwer op soek na die sin van alles. Ten spyte van die persoonlike aard van hierdie soeke, is die hoofkarakter nie ’n unieke wese nie en verkry die situasie algemene toepaslikheid, met die ironie dat die buitestaander simbool word van die algemene menslikheid. Met die soektog na die sin as tema, word die verhaal self ingebed midde-in ’n proloog, waar die probleem hoofsaaklik in die vorm van vrae gestel word, en ’n epiloog, waar op simboliese wyse die “antwoord” gegee word.[12][13] Die roman word ook as radiodrama verwerk en in 2015 oor Radio Sonder Grense uitgesaai.
Brink sit hierdie eksistensialistiese tendens voort met Die ambassadeur (in Engels as The ambassador en later File on a diplomat) waar die verhaal vertel word uit die verskillende perspektiewe van die hoofkarakters. Volgens die manuskripgegewens wou Brink die roman aanvanklik Klein nag met bed en bede noem en later Die ongedurige kind. Die roman gaan oor die liefdesdriehoek tussen ’n vrou en twee mans. Die ambassadeur in Parys, Paul van Heerden, beleef 'n eksistensiële krisis weens sy skandalige verhouding met ’n jong vrou, Nicolette. Die derde sekretaris, Stephen Keyter, het self ’n verhouding met haar. Stephen gebruik die ambassadeur se verhouding met Nicolette om sy eie loopbaan te bevorder en om sy jaloesie teenoor die ambassadeur en Nicolette te laat botvier. Hy stuur ’n verslag oor die verhouding direk aan die regering in Pretoria. Toe die ambassadeur om sy kommentaar gevra word, stuur hy die verslag sonder kommentaar terug. Eindelik beteken Nicolette dan so albei mans se ondergang. Vir Stephen is dit met sy selfmoord die einde van sy bestaan en vir die ambassadeur met die verlies van sy werk, sy vrou en kind die einde van ’n lewenslange bestaanswyse. Die stad Parys is nie slegs die agtergrond nie, maar ook die simbool van die lewensdoolhof waar lewens kruis en uiteenloop terwyl alles vreemd en onbekend bly. Interessant is die vernuftige gebruik van vertelperspektief, waar die hooffigure beurtelings in die vyf afdelings aan die woord gestel word, soms afgewissel deur ’n alsiende waarnemer.[12][14] Die ambassadeur word in 1963 saam met Lobola vir die lewe met die Reina Prinsen Geerligs-prys bekroon.
Orgie neem die eksperimentering met nuwe vorm tot ’n nuwe uiterste in die Suid-Afrikaanse letterkunde, veral deur die gebruik van die fisieke voorkoms, waar die blad van die boek dwars gedraai en in kolomme verdeel word om die gedagtegang en woorde van die twee hoofkarakters in die verhouding naas mekaar weer te gee. Soms staan die karakters se gedagtes gelyktydig langs mekaar, sodat die leser moet probeer om ook hierdie faset te verwerk. Die lettertipes wissel tussen romein, kursief en vet gedruk om die hede, verlede en tydlose duur aan te dui. Die verhaal wentel rondom ’n hy (’n skrywer en dosent en ongelukkig getroud met a) en ’n sy (’n jong vrou wat nadat sy deur haar vader verstoot is en by haar grootmoeder gaan woon het, ’n verhouding aanknoop met x by wie sy later ’n kind verwag, maar wat haar tot ’n aborsie dwing en haar uiteindelik vir iemand anders verlaat). Hy en sy is albei op ’n gemaskerde bal aan die begin van die lente. Hulle het mekaar ’n jaar tevore ontmoet en hulle verhouding gaan vanaand ’n krisispunt bereik.[12] Orgie word later vir die verhoog verwerk en is by die Woordfees van 2014 op Stellenbosch opgevoer.
Miskien nooit is ’n poging tot ’n “filmroman”, waar die waarneming as’t ware deur ’n kamera-oog geskied om so die subjektiewe ervaring tot objek te maak. Die ek-verteller word by wyse van spreke in die film in ’n “hy” of derde, meer onpersoonlike mens verander wat dan aan die ervarings ’n meer algemene betekenis gee. Terselfdertyd word dit ’n dubbele verhaal, waarin benewens die verskillende perspektiewe op een persona, die ek-verteller kommentaar kan lewer oor die skeppingsproses. Hiermee eindig Brink se eksperimentele fase.
Apartheidsromans[wysig | wysig bron]
Vir etlike jare hierna dobber Brink feitlik rigtingloos voort, terwyl hy in sy skryfwerk beweeg tussen verdere eksperimente en groter betrokkenheid by die aktualiteit van Suid-Afrika. Ná die voltooiing van Miskien nooit werk hy aan ’n roman wat hy Die meisie en later Mirage noem, maar dit word nie voltooi nie. Hy voltooi die manuskrip van Ballade van die boer, waarvan die titel later verander na Dood van ’n by.[15][16][17] Die hoofkarakter is ’n boer wat sy seun doodmaak toe dié sy gesag uitdaag. Daarna verbied hy sy dogter om die lyk te begrawe, ’n duidelike verwysing na die Antigone-figuur as mitiese onderbou. Toe sy die bevel veronagsaam, maak hy haar ook dood. Daarna blyk dit sy was swanger met die kind van ’n swart arbeider. As keurder vir Human & Rousseau wys D.J. Opperman hierdie manuskrip in 1968 egter af vir publikasie en Rob Antonissen is ook van mening dat die manuskrip nie goed sal wees vir Brink se reputasie nie. Sedert 1964 oorweeg Brink dit reeds om ’n polities meer betrokke roman te skryf en hy voltooi die manuskrip van 90 dae (later herdoop tot Die saboteur). Die inspirasie vir die verhaal kom van ’n groepie jongmense in Kaapstad wat gearresteer word op aanklag van sabotasie en omverwerping van die staat. In hierdie groep anti-apartheidsaktiviste is daar onder andere die later bekende regsgeleerde Albie Sachs. Brink het noue kontak met hulle en word gefassineer deur die begeerte van bevoorregte wit mense om hulle lewens op te offer vir anderskleuriges. Twee keurders van die uitgewer John Malherbe beskou dit as sy beste werk tot in daardie stadium, maar weens kommer oor die moontlike gevolge wil die uitgewer dit voor publikasie aan die Publikasieraad voorlê. Brink is nie hiermee gediend nie. Nasionale Boekhandel wys ook die boek af, omdat dit volgens hulle mening gesien sal word as uitbeelding van die soort episodes wat slegs ten doel het om die land in ’n slegte lig te stel. Onder die titel Terug na die son is dit aan Human & Rousseau voorgelê, maar Opperman as keurder beskou dit as “literêr onopwindend” en “onbeduidend”. Brink vertaal die boek in Engels, maar die manuskrip word ook in Engeland afgekeur. Hierna gebruik hy paragrawe van die boek vir sy volgende publikasie, Kennis van die aand.
Kennis van die aand (Looking on darkness) is ’n belangrike keerpunt in sy skryfwerk. Hy gebruik hierna doelbewus sy romans as wapen om die dilemmas van die rassebewustheid binne die veelrassige Suid-Afrikaanse samelewing te belig. Hiermee keer hy ook terug na ’n meer realistiese vorm van die roman. Die titel het sy oorsprong in die geskrifte van die Spaanse filosoof San Juan de la Cruz, wat verwys na die mens se kennis as “dagkennis” en “aandkennis”. Omdat ons God nie direk ken nie, is ons kennis van Hom “aandkennis”, wat nie helder is nie, maar donker. By implikasie is die wit mens se kennis van anderskleuriges ook “aandkennis”. Die sentrale gegewe in hierdie boek is weer ’n liefdesverhouding, maar omdat die minnaar bruin en die minnares wit is, word die verloop van die handeling nie deur emosionele nie, maar politieke en maatskaplike faktore bepaal.[18][19][20][21] Looking on darkness is in 1976 op die kortlys vir die toekenning van die prys vir die beste buitelandse boek wat in Frans vertaal is en in Swede is dit in Januarie 1977 die boek van die maand.[22]
Brink volg hierdie boek op met ’n Oomblik in die wind (An instant in the wind), waarin die werklikhede van die eietydse politiek in ’n 18de-eeuse milieu uitgebeeld word. Elizabeth Larsson, die Afrikanervrou van ’n Sweedse ontdekkingsreisiger, trek saam met haar man en ’n vriend die onherbergsame Kaapse binneland in met die doel om die fauna en flora op te teken. Sy word betreklik vroeg geheel en al uitgelewer aan en afhanklik van die wegloopslaaf Adam Mantoor toe die twee mans gewelddadig sterf.[23][24][25][26][27] An instant in the wind is in 1976 op die kortlys vir die toekenning van die prestigeryke Booker-prys in Engeland.
Gerugte van reën (Rumours of rain) se titel kom van die uitspraak van ’n karakter dat waar dit politieke verandering in Suid-Afrika betref, dit nes by reën net by gerugte bly. Die roman behandel die betrokke politieke tema uit die oogpunt van die Afrikaanse mynmagnaat en onbeskaamde kapitalis, nasionalis en vrouejagter Martin Mynhardt, wat aan die spits staan van politieke en finansiële mag en sy posisie probeer regverdig. Dit is egter duidelik sy bevoorregte posisie is te danke aan ’n magsdrif en ekonomiese uitbuitingsmotief en dat hy arm is aan algemene menslikheidsbeginsels.[28][29][30][31][32] Die CNA-prys vir Engels word in 1978 aan Rumours of rain toegeken en in 1978 is hierdie boek ook op die kortlys vir die toekenning van die Booker-prys in Engeland, waar dit uiteindelik die naaswenner is.[33]
’n Droë wit seisoen (A dry white season) is ’n hoogtepunt in sy betrokke romans. Die middeljarige Ben du Toit, ’n onderwyser en doodgewone Afrikanerman, is aanvanklik onbewus van die onmenslikheid wat deurentyd onder die apartheidsbestel gepleeg word. Hy word stelselmatig in die kern van die konflik ingetrek toe sy tuinier verdwyn en dit later blyk hy is saam met ’n ander man in aanhouding deur die Veiligheidspolisie oorlede. In ’n poging om die naasbestaandes te help, kom hy tot die gevolgtrekking dat die amptelike weergawe van die gebeure onvolledig en foutief is en begin hy self ondersoek instel. Sy ondersoek is egter vir hom noodlottig, want geleidelik word hy deur dreigemente, intimidasie, polisie-optrede en geweld geestelik en fisiek afgetakel. Sy gesinslewe word vernietig, hy word vervreem van sy vriende, kollegas en vrou, hy verloor sy werk as onderwyser en eindelik sterf hy in ’n “ongeluk” wat klaarblyklik doelbewus deur die owerhede beplan is. So word hy dan ’n simbool van die tragiese enkeling wat hom teen die noodlot verset. Paradoksaal word hy ook, in opstand teen die Afrikanerbewind, simbool van die gewete en ware Christelike waardes van die Afrikaner, terwyl die boosheid van die wandade onder hierdie bestel en die mantel van Christelikheid duidelik uitgelig word.[34][35][36][27] Brink se Engelse verwerking van hierdie roman, A dry white season, word verfilm vir die internasionale mark met internasionale sterre in die hoofrolle. Dit ontvang in 1980 die Britse Martin Luther King Memorial Prize (’n jaarlikse toekenning in Brittanje vir die bevordering van geregtigheid en gelykheid vir almal op ’n niegewelddadige manier) en in dieselfde jaar die Franse Prix Médicis Étranger vir die beste vertaalde werk. Toe ’n lys van Afrika se honderd beste boeke van die afgelope eeu in 2001 opgestel word, is A dry white season op die lys.[37]
Houd-den-Bek (A chain of voices) is as historiese roman gebaseer op die slawe-opstand van 1825 in die Koue Bokkeveld en is gebou rondom die vryheidsmotief van elke mens, waardeur veral die perd simbool word van vryheid, krag, vitaliteit en ook die seksuele. Die verhaal word deur verskillende mense (dertig vertellers in geheel) uit hulle eie subjektiewe perspektief vertel, waardeur die leser dan geleidelik te midde van weersprekings en aanvullings self die hele prentjie kan inkleur.[38][39][40] Die CNA-prys vir Engels word in 1982 aan A chain of voices toegeken. In 2012 word hierdie boek in Occitaans vertaal, ’n skaars dialek wat in die suide van Frankryk deur slegs ’n handjie vol sprekers gepraat word. Vertaling in hierdie taal is dus seldsaam en kan as ’n groot kompliment beskou word, met selfs Nobelpryswenners soos Gabriel Garçia Marquez se werk wat byvoorbeeld nie hierin vertaal is nie.
Die muur van die pes (The wall of the plague) het as verwysing die klipstapeling in die Vauclus-berge teen die Swart Dood in 1721 en die Pes van die 14de en 18de eeu. Die muur word simbool van die talle mure en grense tussen mense vanweë onder meer politieke omstandighede, waar die politiek mense van mekaar skei maar ook binding tussen hulle suggereer. Hier bevind die Kaapse bruin vrou Andrea Malgas haar as politieke uitgewekene in die buiteland, nadat sy en haar eertydse Britse minnaar in die Kaap gearresteer is op ’n Ontugklag. In Parys het sy agt jaar later ’n verhouding met die uitgeweke skrywer Paul Joubert, wat haar vra om te trou. Binne die verhaal word ’n aantal bestaansvrae (“peste”) aangespreek, soos die verskillende vorms van mure wat mense teen mekaar oprig (veral met betrekking tot die Suid-Afrikaanse situasie), die soeke na identiteit en bestaansreg (veral gekoppel aan ras en geslag), die onlosmaaklike verbondenheid aan die eie en aan die verlede en die onmag van die intellektueel.[41][42][43]
Die eerste lewe van Adamastor (The first life of Adamastor) herkonstrueer Luis Vas de Camões se epiese gedig Os Lusíadas na aanleiding van die mite van die titaan Adamastor wat op die seenimf Thetis verlief raak. Thetis se moeder beloof dat hy ’n nag by haar dogter kan deurbring as hy sy oorlog teen die leërs van die see staak. Wanneer hy egter vir Thetis wil omhels, verander hy in die ruwe berge van die Kaap van Storms, van waar hy die suidelike oseane bewaak en wraak sweer teen enigeen wat hom steur. Brink gebruik ook die Khoi (die antieke oorspronklike inwoners van hierdie gebied) se mites oor Heitsi-Eibib en die bose Gaunab en transponeer dan hierdie oertekste tot Suid-Afrikaanse politieke gegewe in sy beskrywing van die heel eerste fase van kolonisering van die Kaap.[44][45]
Die kreef raak gewoond daaraan (An act of terror) is ’n boekstawing van die jare van opstand en onderdrukking, geweld en brutaliteit om die blanke owerheid aan bewind te hou en sodoende die bevolking geleidelik soos verminkte krewe daaraan gewoond te maak. Die boek ondersoek hoe ’n begaafde en beminde Afrikanerseun uit ’n eerbare en gerespekteerde Afrikanerfamilie hom met die ANC kan vereenselwig en selfs tot geweld oorgaan. Die gehele Die eerste lewe van Adamastor word as proloog tot hierdie verhaal ingesluit om sodoende die oergeskiedenis te skets.[46][47] Hiermee sluit Brink sy betrokke romans oor die apartheidsbestel af. In 1992 is An act of terror ’n finalis vir die M-Net-prys, terwyl die Afrikaanse weergawe aangewys word as die naaswenner van die ATKV-prys nadat dit in 1991 benoem is vir die Rapportprys. Die roman States of emergency word slegs in Engels gepubliseer. Deur gebruik te maak van dagboekinskrywings, word ’n jong man se liefdesgeskiedenis en verset teen die regering uitgebeeld.
Post-apartheidromans[wysig | wysig bron]
Inteendeel (On the contrary), wat in 1993 verskyn, is Brink se eerste post-apartheidroman. Die titel dui op die verskeie teenstellings en weersprekings in die lewe van die hoofkarakter. Die gebeure is gegrond op die verhaal van die Kaapse rebel Estienne Barbier, wat op sy reise uitgaan om die legendariese Monomotapa te ontdek, maar eerder tot selfontdekking kom. Hy onderneem sy reise met Don Quijote in sy knapsak en die avonture van hierdie ridder (en die geskiedenis van Jeanne d’Arc met wie sy eie lewe ’n parallel toon) vorm dan ook intertekste en kommentaar op sy eie avonture en liegstories. Barbier word veral diep geraak deur sy interaksie met die slavin Rosette, waar hy eers onstuimige seks met haar het en haar dan wreed tot die beskikking stel van sekshonger bandiete.[48][49][50][51][52] The first life of Adamastor en Inteendeel word in 1994 vir die M-Net-prys benoem, die eerste keer dat verskillende boeke in verskillende tale van ’n skrywer tegelykertyd benoem word. Inteendeel is in 1996 ook op die kortlys vir die toekenning van die Helgaard Steyn-prys.
Sandkastele (Imaginings of sand) vertel die verhaal uit ’n vrou se oogpunt en die eerste algemene demokratiese verkiesing word as aktuele agtergrond gebruik. In die roman word die lot van swart mense in Suid-Afrika voor 1994 gekoppel met ’n ander onderdrukte groep, naamlik vroue. Die hoofkarakter en verteller, Kristien, keer ná ongeveer 11 jaar se selfopgelegde ballingskap uit Londen terug na Suid-Afrika om haar ouma Kristina, 103 jaar oud, in die Klein-Karoo by te staan in haar sterwensdae.[53][54] In 1997 wen Brink in Italië die gesogte Mondello-Vyf Kontinente-prys vir Wêreldliteratuur vir Imaginings of sand en die boek is in 1998 ook op die kortlys vir Ierland se gesogte Impac Dublin-boekprys.
Duiwelskloof (Devil’s Valley) gebruik ou reisjoernale, die dagboeke en mistieke belewenisse van Susanna Smit en ou Boereverhale en vertellings van die Khoisan as agtergrond. Die roman vertel die fiktiewe verhaal van ’n groep Voortrekkers wat hulle onder leiding van die patriarg Lukas Lermiet van die res afskei en hulle in ’n ontoeganklike vallei vestig, waar hulle die ras suiwer hou en ’n selfgenoegsame gemeenskap opbou. Deur ondertrouery oor baie geslagte is die gemeenskap egter deurtrek van gedrogtelike wesens met fisiese en geestelike abnormaliteite en die streng wette en reëls lei tot wreedhede en ’n verwronge etiese kode.[55][56][57] Die W.A. Hofmeyr-prys word in 1999 aan Duiwelskloof toegeken.
Romans ná 2000[wysig | wysig bron]
Donkermaan (The rights of desire) teken die dinamiek van ’n verhouding tussen ’n ouer man (Ruben Olivier) en ’n veel jonger vrou, teen die agtergrond van die nuwe Suid-Afrika se toename in misdadigheid, bendegeweld in bruin en swart woonbuurte, verswakking van openbare dienste en aantasting van die regstelsel. Dit alles lei tot gebrek aan sekuriteit, fisiek sowel as emosioneel.[58][59][60][61][62] Die Akademie ken uiteindelik, ná vele jare se polemiek, die Hertzogprys aan hom toe, vir drama in 2000 en vir prosa in 2001, met Donkermaan. In 2001 is Donkermaan en The rights of desire albei op die kortlyste vir die toekenning van die Afrikaanse en Engelse M-Net-pryse.
Anderkant die stilte (The other side of silence) vertel die verhaal van ’n Duitse weesmeisie (Hanna) wat uit Duitsland na Duitswes-Afrika (Namibië) verskeep word as bruid vir een van die Duitse koloniste. Op die vaart word sy egter deur ’n soldaat en sy dronk makkers vermink, met die gevolg dat niemand by hulle aankoms in Duitswes in haar as bruid belangstel nie. Saam met ander vroue in ’n soortgelyke situasie word hulle dan in die kasteel Frauenstein aangehou, waar hulle erg mishandel word. Sy maak ’n man dood wat ’n jong meisie wil verkrag en begin dan ’n pelgrimstog deur die woestyn na Windhoek, saam met ander misbruiktes en lydendes, om die man te vind wat haar vermink het. Dit is veral die pyn en lyding van die vrou in die samelewing wat hier onder die loep kom, terwyl die geweld wat uitgebeeld word simptomaties is van ’n wesentlik siek samelewing. Op intertekstuele wyse word daar ook in gesprek getree met ’n breë geskiedenis van hierdie onderwerp, insluitende Jeanne d’Arc, historiese dokumente uit die stryd van die Herero’s teen die Duitsers en Westerse en inheemse volksverhale. Hedendaagse aktuele kwessies wat belig word sluit in vroueregte, seksuele mishandeling en grondregte. Die titel verwys na die strewe om anderkant die verhale na die werklike betekenis te gaan soek.[63][64][65] The other side of silence wen in 2003 die Commonwealth Writers Prize for Africa asook die Sunday Times se Alan Paton-prys vir Fiksie.
Voor ek vergeet (Before I forget) vertel van ’n bejaarde skrywer (Chris Minnaar – ’n betekenisvolle naam) wat bieg oor sy lewe. Die fokus is veral op die talle verhoudings wat hy gehad het, waardeur hy meermale moeilikheid optel en selfs politieke probleme ondervind. Sy skrywery is ’n poging om deur sy herinneringe te probeer vashou, maar hy kom mettertyd tot die insig dat die enigste manier om werklik te behou is om te laat gaan.[66][67] Before I forget is in 2005 op die kortlys vir die toekenning van die Commonwealth Writers Prize for Africa.
Bidsprinkaan (Praying mantis) is gebaseer op die lewe van die historiese figuur Kupido Kakkerlak (c. 1760–1825), die eerste Khoi wat as sendeling aan die Kaap die Goeie Hoop georden is. Die raaisel van ’n mens se lewe word egter ten beste met die verbeelding benader. Kupido is nie gebore nie, ’n arend het hom gebring. In daardie tyd het ook ’n bidsprinkaan verskyn, wat ’n teken van die gode is. Nadat Heitsi-Eibib in die veld aan Kupido verskyn het, raak hy as baasjagter bekend tot ver buite die grense van die boereplaas waar hy grootword en hy is ook die drinker, leuenaar, minnaar en bakleier van die kontrei. Onder die sendeling dr. J.T. van der Kemp se invloed word hy egter die eerste Khoi wat as sendeling aan die Kaap die Goeie Hoop georden is.[68][69][70][71] In 2006 word die Universiteit van Johannesburg-prys aan Bidsprinkaan toegeken, die boek wen in dieselfde jaar die M-Net-prys vir langerformaatprosa en is op die kortlys vir die W.A. Hofmeyr-prys. In 2006 is Praying mantis op die kortlys vir die James Tait Black Memorial Prize, Sunday Times se fiksieprys en die Commonwealth Writers Prize for Africa. Saartjie Botha verwerk Bidsprinkaan vir die verhoog en dit debuteer in 2013 by die Suidoosterfees in Kaapstad.
Die blou deur (The blue door) sluit aan by Kafka se The Metamorphosis, waar die realistiese en surrealistiese vermeng raak. Die skilder David Roux besit ’n kothuisie, maar toe hy die blou voordeur ná ’n inkopietog oopmaak, vind hy ’n ander wêreld agter die deur, een waarin ’n vreemde bruin vrou en twee kinders hom as man en pa eien. Sy eie vrou en woonplek het asof in die niet verdwyn.[72] Hierdie verhaal is ook die eerste van drie novelles wat in Ander lewens (Other lives) saamgebundel word.[73][74] In Spieël vind die argitek Steve dat hy oornag swart geword het, wat aanleiding gee tot ’n soeke na identiteit. Sy ervaring is verder vreemd omdat slegs buitestaanders soos die bergies en die au pair hom as swart eien, terwyl sy eie familie en kollegas niks anders aan hom opmerk nie. Dinge word op ’n spits gedryf toe hy en sy vrou Carla in ’n restaurant deur ’n groep gewapende mans oorval word. Appassionata vertel van die pianis Derek Hugo wat gedroom het van ’n loopbaan as konsertpianis, maar eindelik les gee aan begaafde leerlinge en goeie sangers begelei. Hy raak betrokke by die bekende sangeres Nina Rousseau met ’n donker verlede, en die leser raak ál meer bewus van ’n komende tragedie. Die verhaal bereik sy klimaks op haar verlate familieplaas buite Tulbagh. In hierdie roman word die grens tussen feit en fiksie, tussen werklikheid en droom opgehef. Hoewel dit drie afsonderlike verhale bevat, oorvleuel dit op verrassende wyse en is daar ’n wisselwerking van situasies, karakters en motiewe wat sake vanuit verskillende hoeke belig. In al drie verhale is die soeke na identiteit ’n kerntema, met ’n totaal onverwagte gebeurtenis wat die karakters dwing om te besin en die werklikheid voortaan op ’n ander manier te beoordeel en ook hulle donker geheime te konfronteer.
Philida is ’n roman oor die slawevrou Philida wat tussen 1820 en 1835 op die plaas Zandvliet in die Drakenstein-distrik gewoon het. Die plaaseienaar is Cornelis Brink en Philida het vier kinders by Frans, Cornelis se seun. Die wrede Cornelis is op sy beurt die kind van Philida se peet-ouma Petronella, nadat sy pa rondgeloop het.[75][75][76][77] Die Engelse weergawe van Philida is in 2012 op die langlys vir die toekenning van die Booker-prys. In 2013 is Philida op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys en die Universiteit van Johannesburg-prys.
In die sewentiger- en tagtigerjare raak Brink (naas die Nobelpryswenners Nadine Gordimer en J.M. Coetzee) internasionaal die bekendste Suid-Afrikaanse skrywer deur vertalings van sy werk in meer as dertig tale, insluitende Albanies, Brasiliaans, Bulgaars, Chinees, Deens, Duits, Engels, Esties, Fins, Frans, Grieks, Hebreeus, Hongaars, Italiaans, Japannees, Litaus, Ndonga, Nederlands, Noors, Occitaans, Pools, Portugees, Roemeens, Russies, Serwo-Kroaties, Slowaaks, Spaans, Sweeds, Tsjeggies, Turks, Viëtnamees, Xhosa en Yslands.
Onder skuilname publiseer hy ook twee ontspanningsverhale, naamlik Spanning op blou einders onder die skuilnaam Chris van Lille en Vlinder in die vlamkring as Adrienne du Toit. As Chris van Lille is hy ook vir verskeie vertalings verantwoordelik.
Ander prosa[wysig | wysig bron]
Verskeie ander vorms van prosa word ook deur hom beoefen. Jeugverhale skryf hy vroeg reeds met die tweeluik oor Bakkies en sy maats, onderskeidelik Die bende en Platsak. Vir die jeug vertel hy ook die historiese Die verhaal van Julius Caesar.
Sy humoristiese verhale, waarvan die meeste oorspronklik as rubrieke in koerante en tydskrifte verskyn, word gebundel in Die klap van die meul, Die wyn van bowe, ’n Emmertjie wyn, Die fees van die malles (’n keur saamgestel deur Abraham H. de Vries), Loopdoppies, Mal en ander stories en Met ’n glimlag. Hierdie verhale is meestal ’n tong-in-die-kiesweergawe van ’n grappige insident of storie, bedoel vir plesier en een-een lees vir ontspanning. Die klap van die meul bevat sketse wat eers in Beeld en later in sy rubriek "Sout en peper" in Rapport verskyn het,[78][79] met ’n tweede keur hieruit wat onder die titel Die wyn van bowe gebundel word. In die tydskrif Wynboer verskyn sy gereelde rubriek "’n Emmertjie wyn", met hoofsaaklik snaakse stories oor drinkebroers en die gevolge van die vrug van die druif. Hieruit word ’n keur saamgestel en gepubliseer as ’n Emmertjie wyn en die gewildheid hiervan lei later tot ’n tweede keur onder die titel Loopdoppies. ’n Keur uit al hierdie bundels word later uitgegee as Mal en ander stories.[80] Later word essays uit Mal en ander stories en die reisverhaal Parys-Parys retoer gekeur en uitgegee as Met ’n glimlag. Hierdie keuses is almal daarop gemik om by die leser ’n “stille grynslaggie” te ontlok, maar die herkenbare karaktertipes en die onderwerpe wat aangeroer word, gaan dikwels ook gepaard met ’n goeie skeut satire.[81][82]
Versamelbundels[wysig | wysig bron]
Van sy korter werk word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende Borde borde boordevol saamgestel deur Hennie Aucamp. Rooi is ’n versamelbundel van prominente skrywers (hoofsaaklik Sestigers) se sketse en essays wat in 1965 deur die uitgewer John Malherbe gepubliseer word. Van Brink word die stukke Rooi, Vesting, Drie vroue en ’n flentertjie, Maskers en mense en Klein eiland hierin opgeneem, wat ook die eerste keer is dat hierdie bydraes gepubliseer word. Maskers en mense word later ook deur Merwe Scholtz in Vertellers 2 opgeneem. Die kortverhaal Dertien verskyn in Augustus 1964 onder sy eie naam in Standpunte, en is ’n vernuftige weergawe van die mens se onvermoë om by ’n ander mens en by God uit te kom. ’n Fabriekwerker woon op die 13de vloer van ’n woonstelgebou, langs ’n vrou wat hy nooit sien nie. Hy kom agtuur in die oggend van sy werk terug en begin om middernag werk. Sy obsessie met die vrou langsaan vergroot en hy verwaarloos sy werk en word afgedank en aangesê om te verhuis. Dan klim hy naak van sy balkon na hare toe oor en word doodgeskiet. Hierdie kortverhaal word deur Hennie Aucamp in Bolder, Merwe Scholtz in Vertellers en Abraham H. de Vries in Die Afrikaanse kortverhaalboek opgeneem. Baie kortverhale van hom word onder skuilname in tydskrifte gepubliseer.
Hy skryf die humoristiese stories oor die nagkardrywer Kootjie Emmer. In Die geskiedenis van Oom Kootjie Emmer van Witgatworteldraai (wat ook verfilm word), is die lykbesorger en nagkardrywer Kootjie Emmer die hoofkarakter, omring deur kleurryke dorpsgenote soos Dominee Dooieweerdt, Miss Libbie Plessie, oom Sagrys Noodskoot, oom Poepies Pontak, Koekie Rautenbach, sersant Gryp-en-Ryp Koesee en die weduwee Oop-en-toe.[78] Oom Kootjie Emmer en die nuwe bedeling is ’n satire na aanleiding van staatspresident P.W. Botha se nuwe politieke bedeling van die tagtigerjare waarin bruin mense en Indiërs ook verteenwoordiging in afsonderlike parlemente gegee word, maar swart mense steeds uitgesluit bly.
Brink beskryf die wynbedryf in sy meerdere fasette in Brandewyn in Suid-Afrika, Dessertwyn in Suid-Afrika (wat albei ook in Engels gepubliseer word) en Essence of the grape. In Oktober 2006 vereer die Suid-Afrikaanse Brandewyngilde hom vir sy bydrae tot die brandewynbedryf in Suid-Afrika na aanleiding van sy boeke Brandewyn in Suid-Afrika (1970) en Essence of the Grape (1992). Verder stel hy die publikasie Heildronk saam, wat vele knap sketse bevat (waarvan talle deur homself), asook kort stukkies wyngeskiedenis en resepte.[83]
Outobiografiese werke[wysig | wysig bron]
’n Aantal werke is outobiografies van aard. ’n Vurk in die pad (A fork in the road) is sy outobiografie, waarin hy sy lewe in oënskou neem, hoofsaaklik om aan sy vyfde vrou ’n geheelbeeld van sy lewe te verskaf. Hierin wei hy uit oor die problematiese verhoudings met sy pa en met sy suster, die skryfster Elsabé Steenberg. Opvallend is dat hy wat sy verhoudings met vroue betref, vir Ingrid Jonker en Karina Dorn as die belangrikste uitsonder en nie eens ’n foto van die ander vier vroue met wie hy getroud was in die boek insluit nie.[84][85] A fork in the road word in 2009 op die langlys geplaas vir die toekenning van die Samuel Johnson-prys en is in 2010 op die kortlys vir die Alan Paton-prys. Sy essay Skuld en boete word spesiaal geskryf vir opname in Herinnering se wei, ’n versamelbundel met jeugherinneringe. Sy briefwisseling met die digter Ingrid Jonker word ná sy dood deur Francis Galloway geredigeer en onder die titel Vlam in die sneeu gepubliseer. Brink het Jonker se oorspronklike briewe aan hom en afskrifte van sy briewe aan haar van die sestigerjare af bewaar. Die titel van die boek suggereer reeds die onstuimige en veranderende aard van die liefdesverhouding tussen die briefskrywers. Die briewe gee ook insig in die politieke en literêre landskap van die vroeë sestigerjare.[86]
Reisverhale[wysig | wysig bron]
In die sestigerjare skryf hy verskeie reisverhale oor hoofsaaklik die Wes-Europese lande. Hierdie reisbundels is Pot-pourri, Sempre diritto, Olé, Midi, Parys-Parys retoer en Fado.
Pot-pourri is ’n aantal sketse oor die lewe in Parys tydens sy studentejare, wat oorspronklik eers in koerante verskyn het en ’n verwerking is van die joernale wat hy tussen 1959 en 1961 gehou het. Opmerklik is sy fyn waarnemingsvermoë waardeur hy van klein detail betekenisvolle afleidings kan maak. A.P. Grové neem Min vir ’n sikspens uit hierdie bundel op in Trekvoëls, ’n versamelbundel van reissketse, en Koos Human neem ’n Reël is ’n reël op in Willekeur.
Sempre diritto (wat beteken “hou reguit aan”) beskryf ’n besoek aan Italië, waarin hy plekke soos Florence, Assisi en Rome besoek en die boek opkikker met staaltjies oor mites, folklore en die geskiedenis van die gebied.
Vier sketse oor die lewe in Frankryk word opgeneem in die versamelbundel Rooi.
Olé is ’n Spaanse reisverhaal, geskryf na aanleiding van ’n besoek van twee maande aan Spanje in 1964. Die titel is na aanleiding van die juigkreet van bewondering by ’n stiergeveg en die woord is volgens Lorca ook verwant aan “Allah”, sodat dit saam met die juigkreet ook die religieuse aard van die land saamvat. Brink onderneem die reis as ’n soort pelgrimstog op die spoor van Don Quijote en begin waar Don Quijote eindig. Sodoende besoek hy onder meer Barcelona, Córdoba, Sevilla, Granada en La Mancha. Hy slaag daarin om in die siel van die land en mense in te dring en open dieper perspektiewe deur sy beskrywings.[87] Die CNA-prys word in 1965 aan Olé toegeken. A.P. Grové neem Mañana uit hierdie boek op in die versamelbundel Trekvoëls.
Midi is ’n verslag oor ’n verblyf in die suide van Frankryk. Midi beteken “middag” en die Midi is die naam waarmee min of meer die hele suide van Frankryk aangedui word. Dit is die middagland of die land van die son. Hier is dit veral sy beskrywings van die gewone mense wat bekoor. Die relaas van sy reis word voorafgegaan deur die mites, legendes en geskiedenis van hierdie streek as die agtergrond waarteen die mense van vandag hulle lewens lei.
Parys-Parys retoer is ’n herbesoek aan Parys en bevat sketse wat hoofsaaklik voorheen in koerante en tydskrifte verskyn het, met veral die skets oor Uys Krige se besoek aan Parys wat bekoor.
Fado beskryf ’n reis deur Portugal met ’n verkenning van die Portugese geskiedenis, legendes en literatuur. Hy gebruik die epos van Camões, Os Lusiadas, as raamwerk vir hierdie beskrywings om so aan te dui hoe die hede sy beslag uit die verlede gekry het. Die titel verwys na ’n tradisionele Portugese melancholiese tipe sang, wat in moderne tye ontaard het tot verdigsel en romantiek. ’n Keur uit die sketse in al sy reisverhale verskyn as Latynse reise.
Uit die sketse in Pot-pourri en Parys-Parys retoer word ’n keur gemaak wat uitgegee word as Herinneringe aan Parys, en Mediterreense herinneringe bevat die beste stories uit sy reissketse oor Italië (Sempre diritto), Spanje (Olé) en die suide van Frankryk (Midi). Van sy reissketse word opgeneem in die versamelbundel Kompas.
Hy publiseer ook die fotoboek Portret van die vrou as ’n meisie en die kunsboek oor Jan Vermeiren: a Flemish artist in South Africa. Vir Paul Alberts se fotoboek In Kamera, waarin fotostudies van kunstenaars oor ’n wye spektrum opgeneem word, skryf hy ’n inleiding.
Letterkundige en kritiese werke[wysig | wysig bron]
As akademikus en kritikus lewer hy ’n belangrike bydrae deur publikasies soos Orde en chaos, Aspekte van die nuwe prosa, Aspekte van die nuwe drama, die blokboeke oor Die poësie van Breyten Breytenbach en Jan Rabie se ‘21’, die keur uit sy boekresensies in Rapport wat as Voorlopige Rapport en Tweede Voorlopige Rapport verskyn, Waarom literatuur, Literatuur in die strydperk en Vertelkunde.
Aanvanklik publiseer hy resensies oor nuwe werke in Die Huisgenoot, Tydskrif vir Letterkunde, Kriterium en Dagbreek en Sondagnuus, terwyl artikels oor die aard van die nuwe literatuur in Sestiger verskyn en sy vertoë om ’n beter sensuurbedeling meestal in die briewekolomme van die dagbladpers gepubliseer word. In ’n aantal artikels in Standpunte en in bydraes tot die bundel Die Sestigers verskaf hy belangrike sleutels tot ’n begrip van sy eie werk. Orde en chaos is ’n publikasie van sy verhandeling vir sy meestersgraad, waarin hy ’n grondige ondersoek doen na die tragedie as kunsvorm na aanleiding van ’n ondersoek van Shakespeare se tragedies en Germanicus van N.P. van Wyk Louw. Soos die titel aandui, ondersoek hy hoe al hierdie dramas werk met chaos as raamwerk waarbinne die aksie plaasvind, met die teenwig daarvan die rol van die ordeskeppende held. Aspekte van die nuwe prosa is die eerste werk wat die letterkundige bydrae van die Sestigers tot op daardie stadium literêr-teoreties bespreek en dit afspeel teen die wêreldsituasie asook die vormingskragte wat daarop ingespeel het, plaaslik en in die wêreldletterkunde.[88] Aspekte van die nuwe drama is ’n tydige uiteensetting van die vernaamste kenmerke van die ontwikkelingslyne van die Nuwe Drama, wat hy kundig teenoor die klassieke drama stel en dan die dramas wat in Afrikaans aan aspekte van die Nuwe Drama voldoen, bespreek.[89]
Sy blokboek oor Die poësie van Breyten Breytenbach is ’n belangrike oorsig oor die oorsprong, denke en werkwyse agter hierdie digter se poësie en het ’n belangrike invloed op studies wat van Breytenbach gemaak word en die oordeel oor sy werk. Die blokboek oor Jan Rabie se ‘21’ is eweneens verhelderend oor die verhale in hierdie bundel.[90] In Voorlopige Rapport bundel hy resensies oor 67 literêre werke wat hy in die tydperk 1970–1975 geskryf het en belig sodoende die belangrikste werke van hierdie tydperk.[91][92] Tweede voorlopige Rapport bevat resensies oor die belangrikste literêre werke ná 1975 en die twee bundels saam gee dan ’n oorkoepelende beeld van die Afrikaanse literatuur van die dekade van sewentig.[93][94] Hy lewer verder ’n oorsig oor die Afrikaanse prosa in Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde onder redaksie van Ernst Lindenberg.
Waarom literatuur? bevat ’n keur uit die opstelle wat hy tussen die jare 1960 en 1984 geskryf het, waarin dit veral om literêre besinning gaan,[95] terwyl Literatuur in die strydperk opstelle en referate uit dieselfde tydperk bundel, maar met meer polemiese temas. Belangwekkend in laasgenoemde bundel is opstelle soos Geslag van Sestig (waarin hy nie alleen nuwe drama en prosa vir Afrikaans opeis nie, maar ook nuwe kritiek), Oor die religieuse en die seksuele (waarin hy hierdie voorheen taboe onderwerpe vir die literatuur opeis) en Kortsluiting in die kritiek? (waarin hy voorbrand maak vir ’n nuwe manier van skryf oor die literatuur). Hierdie kritiek is net so kreatief soos die literatuur van daardie vernuwende tyd en ’n broodnodige aanvulling daartoe.[95] In Vertelkunde poog hy volgens die voorskrif om vir studente en ander belangstellendes (wat nie oor diepgaande kundigheid in hierdie verband beskik nie) ’n stel gereedskap te gee waarmee die verhaalkuns omgesit kan word in vertelkunde, met ander woorde om lesers te leer hoe om ’n verhaal te interpreteer. Dit vermag hy deur die konstruksie van die driedelige program van storie, vertelteks en vertelproses en deur sy insiggewende bespreking van gebeure en ruimte binne die teks.[96][97] Benewens bogenoemde werk voorsien hy ook Simon Vestdijk se belangrike roman Terug tot Ina Damman se publikasie in Human & Rousseau se reeks Literatuur van die Lae Lande van ’n inleiding, aantekeninge en woordverklarings.[98]
In pas met sy wêreldwye aansien lewer hy belangrike kritiese en teoretiese werke in Engels. The novel: language and narratives from Cervantes to Calvino is ’n verkenning van prosateorie aan die hand van romans wat klassiek is in die wêreldletterkunde, soos die titel aandui vanaf Cervantes se Don Quijote tot in die moderne tyd Calvino se If on a winter’s night a traveller. Hy dui aan die hand van voorbeelde aan hoe die roman met die tyd ontwikkel het en wat die konvensies vir die roman in die verskillende ontwikkelingstadiums was.[99][100][101] Meer polities aktueel skryf hy oor Mapmakers: Writing in a state of siege, ’n versameling van sy sosio-politieke en literêr-politieke geskrifte en toesprake wat hy regdeur die wêreld tussen 1967 en 1982 gelewer het in plekke soos Japan, Mexiko en Swede. Die boek word in Amerika gepubliseer onder die titel Writing in a state of siege: Essays on Politics and Literature. ’n Soortgelyke werk is Reinventing a continent: writing and politics in South Africa 1982–1995, ’n versameling van verspreide politieke en taal-essays wat in diverse publikasies verskyn het.
Drama[wysig | wysig bron]
Ook op die gebied van die drama lewer hy belangrike werk.
Soortgelyk aan sy prosa is sy eerste pogings tradisioneel van aard, soos Die band om ons harte. Hierin word die lotgevalle van ’n Setlaarsgesin, die Wards, oor vyftien maande tussen Desember 1820 en Maart 1822 gedramatiseer.
Caesar is ’n historiese versdrama, waarin die laaste jaar van Julius Caesar se lewe in vyf episodes uitgebeeld word. Die gebeure is egter oorbekend, wat die dramatiese impak daarvan verlaag, terwyl die versvorm waarskynlik nie die skrywer se vernaamste sterkpunt is nie. Dit is nogtans ’n rasegte tragedie, waarin Brink ook toespelings maak op die eietydse politiek, veral die onvermoë tot daadwerklike optrede, die morele korrupsie wat uit welvaart vloei en ’n afkeer van die idee van ’n “verligte diktatuur” wat deur eietydse intellektuele as ’n potensiële politieke oplossing gesien is.[12][102] Die Eugène Marais-prys word in 1963 vir Caesar toegeken.
Met Bagasie (Die koffer, Die trommel en Die tas) bring hy vernuwing aangesien hierdie drie eenbedrywe van die eerste uitings in Afrikaans van die Teater van die Absurde is. Getrou aan die aard van hierdie soort drama word die betekenis slegs gesuggereer en is die dramas oop vir vele verskillende interpretasies. Sommige van die handelinge is so duister dat dit selfs blyk om sonder sin te wees. Die gebrek aan kohesie tussen woord en handeling, verbandlose en irrasionele dialoog is alles stylmiddele van hierdie tipe drama wat die moderne mens in sy eensaamheid, verwardheid, angs en gebrek aan sekerheid wil skets. In hierdie stukke lê Brink oënskynlik uiteenlopende maar tog verwante beelde van die problematiek van die menslike bestaan naas mekaar.[12][103]
Elders mooi weer en warm is aanvanklik as novelle onder die titel Elders bewolk en koel en later as Die seun geskryf, maar kry uiteindelik as drama sy finale beslag. Dit word verdeel in drie bedrywe, wat deur die voorspel tot elkeen aangedui word as vroeglente, somer en herfs, met ’n verdere interpolasie in die laaste bedryf wat oor die winter handel. Die stuk beweeg dus simbolies vanaf die belofte van nuwe lewe en groei tot by koue en dood.[12][104][105] Antonissen beskou hierdie drama as “die sterkste werk wat die jongste generasie tot die Afrikaanse drama bygedra het”.[104] Die eerste uitgawe van die drama word reeds in 1965 gepubliseer, maar beleef eers in September 1969 sy eerste opvoering in die Rhodes-teater in Grahamstad, onder spelleiding van die skrywer self. Hierna bring hy etlike veranderinge aan vir die professionele aanbieding deur Sukovs in April 1970 in Bloemfontein, waarna die stuk verder ingekort en verander word vir die publikasie van die tweede uitgawe in 1974.
Die verhoor en Die rebelle behandel die historiese gegewe van die Slagtersnek-opstand as agtergrond vir die teenstelling van individuele vryheid en verantwoordelikheid teenoor die mag en gesag van die owerheid. Die verhoor word in 1980 deur Brink self as sy mees bevredigende drama beskryf. Die drama slaag daarin om die vernaamste probleme en standpunte van die koloniale samelewing (waarvan apartheid ’n vorm is) uit te beeld.[106] In Die verhoor lewer ’n alomteenwoordige verteller kommentaar en praat direk met ander karakters, maar die feit dat hy nie soos Frederik in Die rebelle direk betrokke was nie, maak hierdie struktuur minder oortuigend.
Pavane se titel verwys na ’n statige, plegtige dans, vermoedelik afgelei van die Spaanse woord vir pou. Die pou is ook die roepvoël van die dood, waardeur die idee van die dood sentraal geplaas word in die drama. Die drama bied ’n ontleding van die filosofiese en menslike dinamiek wat by ’n bevrydingstryd na vore kom. Vier Suid-Amerikaanse vryheidsvegters (Mario, Miguel, Antonio en Pepe) ontvoer die dogter (Claudia) van ’n vooraanstaande Amerikaanse diplomaat om haar as gyselaar aan te hou in hulle strewe na die bevryding van sewe van hulle makkers.[107][108][105] Die drama word deur Anthony Akerman in Engels vertaal en onder meer in Brittanje opgevoer.
Die jogger is ’n greep uit die geskiedenis van Suid-Afrika onder apartheid, wat in die tyd van die Waarheid-en-versoeningskommissie afspeel.[109][110][111] Die Akademie ken uiteindelik, na vele jare se polemiek, die Hertzogprys vir drama in 2000 aan Brink toe vir Die jogger. Die jogger word ook bekroon met agt Vita-toekennings.
Hy skryf ook die blyspel Afrikaners is plesierig, waarin deur ’n oorsig van die Suid-Afrikaanse geskiedenis kommentaar gelewer word op sekere kernfigure en tipes in die Suid-Afrikaanse politiek. Ware Jakob, die “ware Afrikaner”, word aan die einde ontmasker as ’n onaangename karakter. Die meeste van die karakters is op tydgenootlike figure gebaseer, met die hippie Buiten Buitengewoon wat uiteraard verwys na Breyten Breytenbach.[105]
Verskeie van sy dramas is gebaseer op reeds bestaande werke. Hy verwerk Shakespeare se The Comedy of Errors as Kinkels innie kabel en plaas dit midde-in ’n plaaslike milieu, naamlik die denkbeeldige vissersdorpie Witbaai naby Kaapstad. Twee pare identiese tweelinge word as kinders deur omstandighede geskei. As jong volwassenes beland hulle toevallig op dieselfde plek, waar hulle in die slottoneel mekaar en hulle eie en aangenome vader vind. Brink se tegniese vernuf blyk duidelik uit hoe hy die dubbelsinnighede in die dialoog (’n vermenging van die Kaapse streektaal en Shakespeare se dialoog) en situasies skep en benut.[112]
Bobaas van die boendoe is gebaseer op The playboy of the Western world van J.M. Synge. Hierin word Synge se gegewe op vernuftige wyse verwerk om dit van toepassing te maak op die sosiale milieu van die Kaapse bruin mense. Dit is veral die realistiese en pittige taalgebruik wat imponeer.[105]
’n Soortgelyke verwerking van Molière se Les fourberies de Scapin (Die skelmstreke van Scapino) wat ook in die wêreld van die Kaapse bruin mense afspeel, is nie gepubliseer nie. Mikro se verhale oor die karakter Toiings is die basis vir die drama Toiings op die langpad. Die drama verwerk materiaal uit al die Toiings-romans en dek beide die jong en ou Toiings, waardeur sy ontwikkeling duidelik word. Die aksie word egter nie chronologies aangebied nie, maar eerder vanuit die oogpunt van die ou Totius, wat gereeld in sy herinnering terugflitse uit die verlede beleef.[113]
Die hamer van die hekse is ’n interessante eksperiment in ons letterkunde wat die klassieke teks van Die heks van C. Louis Leipoldt as sentrale gegewe neem. Leipoldt se drama word beskou as ’n uitsonderlike drama in ons vroeë letterkunde, waar die kardinaal tydens die grootskaalse heksejag in die Middeleeue uitvind dat die “heks” wat nou voor hom verskyn, sy jeugliefde is. Die einde is onbevredigend aangesien die kardinaal in ’n floute verval en die keuse wat hy moet maak tussen sy jeugliefde (wat hy nou weet onskuldig is) en die kerk (wat haar dood eis) sodoende vryspring. Brink neem die teks van Leipoldt se drama grootliks onveranderd oor, met geringe stilistiese veranderinge, wat insluit die dramatiese aanbieding van die getuienis teen die hekse. Hy skryf ’n episode aan die begin en twee episodes aan die einde by, wat die kardinaal dwing om ’n besluit te neem óf vir sy jeugliefde (wat hom as ketter teen die kerk sal brandmerk) óf vir die kerk (wat sy jeugliefde brandstapel toe sal stuur). Die keuse sluit ook aan by die eietydse deurdat die kardinaal ’n beginselvaste man is wat sterk glo in die kerk as sosiale bestel, ten spyte van die werkinge van hierdie bestel wat soms baie onmenslik is. So word die boodskap van die drama versterk, asook die spanning in die handeling. Die ondergang van ’n man soos in Leipoldt se drama lei dan tot die ondergang van ’n stelsel.[114][115]
Op ander gebiede maak hy ook ’n groot bydrae. In die sestiger- en sewentigerjare neem hy by herhaling die regie van sy dramas waar en ontwikkel hy tot toonaangewende kritikus met sy gereelde boekresensies in Rapport. Op filmgebied skryf hy in 1972 die draaiboek vir die film Peetpa, ’n satire op The godfather, wat verfilm is met Koos Roets as die regisseur. In 1975 is hy die verwerker en regisseur van die verfilming van C.M. van den Heever se Somer. Sy boek oor Kootjie Emmer word ook verfilm. Hy lewer ook werk vir die televisie deur die draaiboeke te skryf vir die televisiereekse The Settlers, oor 1820 se Britse Setlaars, en Glitter, oor Kimberley en die diamantbedryf. Verder verwerk hy Herman Charles Bosman se verhaal The picture of Gysbert Jonker vir televisie en Olive Schreiner se Story of an African farm vir die verhoog.
Samesteller, redakteur en vertaler[wysig | wysig bron]
Ook as samesteller en redakteur van boeke is hy belangrik, veral met die samestelling van Groot verseboek in 2000 en die heruitgawe van 2008, waarvoor hy die totale Afrikaanse poësie in Afrikaans moes bestudeer. Hy versorg die bundel Oggendlied, wat uitgegee word ter ere van Uys Krige met sy verjaarsdag op 4 Februarie 1977, stel die tweetalige bundels S.A. 27 April 1994 en 27 April one year later / 27 April een jaar later saam, waarin verskeie skrywers hulle gedagtes op die historiese dag van volle demokrasie vir Suid-Afrika neerpen en stel ook drie bundels gedigte en prosa saam wat in 1982, 1983 en 1985 onder die titel Aspersie deur Rhodes-universiteit uitgegee word. Saam met J.M. Coetzee is hy mederedakteur van die versamelbundel A land apart, waarin hulle ’n verteenwoordigende keuse maak uit die Engelse kortverhale van Suid-Afrikaanse skrywers, insluitende Nadine Gordimer, Gcina Mhlope, Ahmed Essop, Chris van Wyk, Mazisi Kunene, Christopher Hope, Mike Nicol en Oupa Thando Mthimkulu.
As vertaler is hy verantwoordelik vir die vertaling van ’n groot aantal boeke uit die wêreldliteratuur in Afrikaans. Die Akademieprys vir Vertaalde Werk word in 1971 aan hom toegeken vir sy vertaling van Alice deur die spieël van Lewis Carroll. Sy vertalings in Afrikaans sluit in Cervantes se Die vindingryke ridder Don Quijote de la Mancha, Marguerite Duras se Moderato cantabile, Graham Greene se Die eendstert, Lewis Carroll se Die avonture van Alice en Alice deur die spieël, André Dhôtel se Reisigers na die groot land, Mark Twain se Die avonture van Huckleberry Finn, Nina Berberova se Die begeleidster en Eugene O’Neill se ’n Lang dagreis na die nag, terwyl hy Dan Sleigh se Eilande en Jeanne Goosen se Ons is nie almal so nie[116] in Engels vertaal. Hy lewe ook ’n groot aantal vertalings van veral kinder- en jeuglektuur onder die skuilnaam Chris van Lille. ’n Volledige lys van sy vertalings word onder sy lys van publikasies hieronder uiteengesit. Sy en Antjie Krog se Engelse vertaling van Ingrid Jonker se gedigte (Black butterflies – selected poems) is in 2009 op die kortlys vir die literêre vertalingsprys van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. In 2011 verskyn sy naam op IBBY se erelys vir sy bydrae tot letterkunde vir die jeug en kinders in Suid-Afrika vir sy vertaling van Die avonture van Alice in Wonderland.
In opdrag van die streeksrade vertaal hy verskeie dramas, waarvan Richard III van William Shakespeare, Romeo en Juliet [117][118]van Shakespeare, Die seemeeu van Anton Tsjechof en Hedda Gabler van Henrik Ibsen gepubliseer word. Hy vertaal ook Albert Camus se Die terroriste, Edmond Rostand se Cyrano de Bergerac, Georges Feydeau se Hond se gedagte, Eugène Marin Labiche se Al om die ander, Michel de Ghelderode se Eskoriaal, Nikolai Erdmann se Die selfmoordenaar, Fritz Hochwälder se Die staatsaanklaer, Federico Garçia Lorca se Bloedbruilof en Richard Nash se Die reënmaker. Ongepubliseerde verwerkings van dramas sluit verder in Die hand vol vere (na aanleiding van Aristophanes se Die voëls), ’n Lang dagreis na die nag (A long day’s journey into night van Eugene O’Neill) en ’n verwerking van Story of an African farm van Olive Schreiner vir die verhoog. Daar is ook twee verwerkings in Engels, That skelm Scapino na aanleiding van Molière se Les fourberies de Scapin en Pavel Kohout se Roulette.
Toekennings en eerbewyse[wysig | wysig bron]
Eerbewyse[wysig | wysig bron]
Benewens die aansienlike aantal pryse wat sy individuele boeke verower, word sy werk en persoon op talryke maniere bekroon. Hy word in 1979, 1980 en 1982 vir die Nobelprys vir Letterkunde benoem en bevind hom in 1982 op die kortlys vir hierdie prys, wat daardie jaar aan Gabriel Garçia Marquez toegeken word. In 1983 word hy deur die Franse regering vereer deur ingehuldig te word as ridder van die Legioen van Eer en in 1987 vereer dieselfde regering hom weer toe hy ’n offisier van l’Ordre des Arts et Lettres word, die hoogste moontlike toekenning van die Franse regering. Die Universiteit van Uppsala in Swede ken in 1993 die Monisamiën-prys vir menseregte aan hom toe, wat al om die ander jaar toegeken word, en met hierdie toekenning sluit hy aan by vorige ontvangers soos Lech Walesa van Pole en die Koreaanse digter Kim Chi Ha. Hy dien ook op die jurie vir die toekenning van die Jacques Rousseau-prys vir Filosofie in Switserland, saam met die Nobelpryswenner Saul Bellow die enigste buitelander op die jurie. Toe die Akademie in 1994 aan hom die Gustav Preller-prys vir literêre kritiek toeken, weier Brink die prys, omdat hy reeds meer as vier jaar vantevore vanuit die Afrikaanse na die Engelse kritiek oorbeweeg het en dus geen nuwe bydrae gemaak het wat die toekenning van die prys sou regverdig nie. Saam met Elsa Joubert ontvang hy in 1996 die Afrikaans Onbeperk-toekenning by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees en die motivering word deur Adam Small gedoen.
In 2000 word hy aangewys as Boekjoernalis van die Jaar vir bydraes gelewer in Leadership, Insig en The Sunday Independent. Tydens die Volksblad-Kunstefees in 2002 reël die Departement Afrikaans-Nederlands van die Universiteit van die Vrystaat ’n André P. Brink-seminaar waaraan vele vooraanstaande figure in die Afrikaanse letterkunde deelneem. Brink word ook aangewys as die Feeskunstenaar en ’n uitgawe van die letterkundige tydskrif Stilet word aan hom gewy. Tydskrif vir Letterkunde wy in 2005 ten tye van sy sewentigste verjaarsdag ’n spesiale uitgawe aan sy lewe en werk. Die staatspresident ken in September 2006 die Orde van Ikhamanga (Silwer) aan hom toe. In Desember 2006 ontvang hy ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning, geborg deur die Departement van Kuns en Kultuur, vir sy lewensbydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde. Die departement Afrikaans van die Universiteit van Pretoria bied in Maart 2013 ’n tweedaagse kongres oor sy werk aan onder die titel On the contrary: André Brink and his oeuvre. Verskeie plaaslike en buitelandse letterkundiges neem daaraan deel. Hy word in 2013 deur die stad Parys vereer met hulle hoogste eer, die Médaille Grand Vermeil De La Ville, wat toegeken word aan leiers wat ’n belangrike invloed uitoefen. In 2014 word hy deur die Arts and Culture Trust vir sy lewenslange bydrae tot die letterkunde vereer.
Hy ontvang verskeie eredoktorsgrade, onder meer van die Universiteit van die Witwatersrand in 1985, die Universiteit van die Oranje-Vrystaat in 1995, Rhodes Universiteit, die Franse universiteit Montpellier, die Universiteit van Pretoria in 2003 en in 2015 die Franssprekende Katolieke Universiteit in Louvain-la-Neuve in België.
Verskeie boeke word oor hom en sy werk gepubliseer. Die letterkundige J.H. Senekal stel in 1988 ’n bundel saam onder die titel Donker weerlig, wat letterkundige opstelle oor sy skryfwerk bevat. In 1990 publiseer Bas Peters in Nederland Op zoek naar Afrika: over het verbod op ‘Kennis van die aand’ van André P. Brink. Onder redaksie van Karina Szczurek verskyn Encounters with André Brink in 2010 waarin Brink se vriende en kollegas vertel van hulle herinneringe aan hom. In 2013 word die bundel Contrary: Critical responses to the novels of André Brink deur Willie Burger en Karina Szczurek saamgestel, met literêre opstelle deur verskeie literatore in beide Afrikaans en Engels wat daarin opgeneem word.[119]
Toekennings[wysig | wysig bron]
Brink was 'n veelbekroonde skrywer. Hy ontvang onder andere die volgende toekennings:
- 1963 Eugène Maraisprys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy drama Caesar
- 1964 Reina Prinsen Geerligs-prys
- 1965 CNA-prys vir sy reisverhale Olé
- 1970 Akademieprys vir Vertaalde Werk van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy vertaling van Alice deur die Spieël (Lewis Carroll)
- 1978 CNA-prys vir sy roman Rumours of Rain (die Engelse weergawe van Gerugte van Reën)
- 1980 Prix Médicis Étranger (Frankryk)
- 1980 Martin Luther King Memorial Prize (VK)
- 1982 Ridder van die Franse Legioen van Eer (Frankryk)
- 1982 CNA-prys vir sy roman A Chain of Voices (die Engelse weergawe van Houd-den-Bek)
- 1987 Offisier van die l’Ordre des Arts et Lettres (Frankryk)
- 1994 Gustav Prellerprys vir Literatuurwetenskap en Letterkundige Kritiek van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns
- 2000 Hertzogprys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy drama Die Jogger
- 2001 Hertzogprys vir sy roman Donkermaan
- Orde van Ikhamanga (Silwer) van die president van Suid-Afrika.
Publikasies[wysig | wysig bron]
Romans[wysig | wysig bron]
- 1958: Meul teen die Hang
- 1958/9: Die Gebondenes
- 1960: Eindelose Weë
- 1962: Lobola vir die Lewe
- 1963: Die Ambassadeur
- 1965: Orgie
- 1969: Miskien Nooit
- 1973: Kennis van die Aand
- 1975: ’n Oomblik in die Wind
- 1978: Gerugte van Reën
- 1979: ’n Droë Wit Seisoen
- 1982: Houd-den-Bek
- 1984: Die Muur van die Pes
- 1988: Die Eerste Lewe van Adamastor
- 1988: States of Emergency
- 1991: Die Kreef Raak Gewoond Daaraan
- 1993: Inteendeel
- 1995: Sandkastele
- 1998: Duiwelskloof
- 2000: Donkermaan
- 2002: Anderkant die Stilte
- 2004: Voor Ek Vergeet
- 2005: Bidsprinkaan
- 2006: Die Blou Deur/The Blue Door
- 2008: Ander Lewens
- 2012: Philida
Dramas[wysig | wysig bron]
- 1956: Die Band om ons Harte
- 1961: Caesar
- 1962: Die Koffer
- 1965: Bagasie (Koffer, Tas, Trommel)
- 1965: Elders Mooiweer en Warm
- 1970: Die Verhoor
- 1970: Die Rebelle
- 1971: Kinkels innie Kabel
- 1973: Die Bobaas van die Boendoe
- 1973: Afrikaners is Plesierig
- 1974: Pavane
- 1976: Die Hamer van die Hekse
- 1979: Toiings op die Langpad
- 1997: Die Jogger
Reisverhale[wysig | wysig bron]
- 1962/3: Pot-Pourri
- 1963: Sempre Diritto
- 1965: Olé
- 1969: Midi
- 1969: Parys-Parys Retoer
- 1970: Fado
Akademiese Werke[wysig | wysig bron]
- 1959: Orde en Chaos
- 1967: Aspekte van die Nuwe Prosa
- 1971: Die Poësie van Breyten Breytenbach
- 1974: Aspekte van die Nuwe Drama
- 1976: Voorlopige Rapport
- 1977: Jan Rabie se 21
- 1980: Tweede Voorlopige Rapport
- 1983: Mapmakers: Writing in a State of Siege
- 1985: Literatuur in die Strydperk
- 1985: Waarom Literatuur?
- 1987: Vertelkunde
- 1996: Reinventing a Continent: Writing and Politics in South Africa
- 1996: Destabilising Shakespeare
- 1998: The Novel: Language and Narrative from Cervantes to Calvino
Ander Werke[wysig | wysig bron]
- 1961: Bakkies en sy Maats – 1 Die Bende
- 1962: Bakkies en sy Maats – 2 Platsak
- 1963: Die Verhaal van Julius Caesar
- 1965: Rooi (5 kortverhale in bundel; met ander)
- 1973: Portret van die Vrou as ’n Meisie
- 1973: Die Geskiedenis van Oom Kootjie Emmer van Witgatworteldraai
- 1973: Brandewyn in Suid-Afrika
- 1974: Dessertwyn in Suid-Afrika
- 1974: Die Klap van die Meul
- 1974: Die Wyn van Bowe
- 1979: In Camera: Portraits of South African Artists/In Kamera: Portrette van Suid-Afrikaanse Kunstenaars
- 1981: ’n Emmertjie Wyn
- 1981: Heildronk
- 1983: Oom Kootjie Emmer en die Nuwe Bedeling
- 1984: Loopdoppies
- 2009: 'n Vurk in die Pad (outobiografie)
Omnibusse[wysig | wysig bron]
- 1982: Die Fees van die Malles
- 1986: Mal en Ander Stories
- 1990: Latynse Reise
- 2006: Met ’n Glimlag
Samestellings[wysig | wysig bron]
- 1977: Oggendlied: ’n Bundel vir Uys Krige op sy Verjaardag
- 1979: Klein Avontuur (Top Naeff)
- 1986: A Land Apart: A South African Reader (saam met J.M. Coetzee)
- 1994: SA 27 April 1994
- 1995: 27 April – One Year Later/Een Jaar Later
- 2000: Groot Verseboek 2000
Vertalings[wysig | wysig bron]
- 1962: Reisigers na die Groot Land (Andre Dhôtel)
- 1962: Die Wonderhande (Joseph Kessel)
- 1962: Die Brug oor die Rivier Kwai (Pierre Boulle)
- 1962: Nuno, de Visserseun (LN Lavolle)
- 1963: Moderato Cantabile (Marguerite Duras)
- 1963: Verhale uit Limousin (Léonce Bourliaguet)
- 1963: Die Slapende Berg (Léonce Bourliaguet)
- 1963: Land van die Farao's (Leonard Cottrell)
- 1963: Die Bos van Kokelunde (Michel Rouzé)
- 1963: Die Goue Kruis (Paul-Jacques Bonzon)
- 1964: Land van die Twee Riviere (Leonard Cottrell)
- 1964: Volke van Afrika (CM Turnbull)
- 1965: Alice se Avonture in Wonderland (Lewis Carroll)
- 1966: Die Mooiste Verhale uit die Arabiese Nagte
- 1966: Die Avonture van Don Quijote (oorvertel deur J Reeves)
- 1966: Die Vindingryke Ridder Don Quijote de la Mancha (Cervantes)
- 1966: Die Swerfling (Colette)
- 1966: Ek was Cicero (Elyesa Bazna)
- 1966: Koning Babar (Jean de Brunhoff)
- 1966: Speurder Maigret (Simenon)
- 1967: Maigret en sy Dooie (Simenon)
- 1967: Die Eenspaaier (Ester Wier)
- 1967: Die Mooiste Sprokies van Moeder Gans (C Perrault)
- 1967: Die Eendstert (Graham Greene)
- 1967: Mary Poppins in Kersieboomlaan (PL Travers)
- 1967(?): Die Towenaar se Neef (CS Lewis)
- 1968: Die Groot Boek oor ons Dieremaats (met ander vertalers)
- 1968: Koning Arthur en sy Ridders van die Ronde Tafel
- 1968: Die Kinders van Groenkop (Lucy Boston)
- 1968: Maigret en die Lang Derm (Simenon)
- 1968: Bontnek. Die Verhaal van ’n Duif (Dhan Gopal Mukerji)
- 1968: Alice deur die Spieël (Lewis Carrol)
- 1968: Die Botsende Rotse (Ian Serraillier)
- 1968: Die Bul in die Doolhof (Ian Serraillier)
- 1968: Die Horing van Ivoor (Ian Serraillier)
- 1968: Die Kop van die Gorgoon (Ian Serraillier)
- 1968: Die Draai van die Skroef (Henry James)
- 1969: Die Gelukkige Prins en Ander Sprokies (Oscar Wilde)
- 1969: Maigret en die Spook (Simenon)
- 1969: Die Gestewelde Kat (Charles Perrault)
- 1969: Die Groot Golf (Pearl S Buck)
- 1969: Die Nagtegaal (Hans Christiaan Andersen)
- 1969: Richard III (Shakespeare)
- 1970: Die Terroriste (Camus)
- 1971: Eskoriaal (Michel de Ghelderode)
- 1972: Ballerina (Nada Ćurčija-Prodanovič)
- 1973: Jonathan Livingston Seemeeu (Richard Bach)
- 1974: Hedda Gabler (Henrik Ibsen)
- 1974: Die Wind in die Wilgers (Kenneth Grahame)
- 1975: Die Tragedie van Romeo en Juliet (Shakespeare)
- 1976: Die Seemeeu (Anton Tsjechow)
- 1978: Die Tierbrigade (Claude Desailly)
- 1979: Nuwe Avonture van die Tierbrigade (Claude Desailly)
- 1980: Die Nagtegaal en die Roos (Oscar Wilde)
- 1981: Rot op Reis (Kenneth Grahame)
- 1981: Adam van die Pad (Elizabeth Janet Gray)
- 1983: Klein Duimpie (Charles Perrault)
- 1987: Die Avonture van Alice (Lewis Carroll)
- 1992: Not All of Us (Jeanne Goosen)
- 1993: Die Begeleidster (Nina Berberova)
- 1994: Die Klein Prinsie (Antoine de Saint-Exupéry)
- 2007: Black Butterflies – Selected Poems (Ingrid Jonker) (saam met Antjie Krog)
Chris van Lille[wysig | wysig bron]
- 1977: Spanning op blou einders
Adrienne du Toit[wysig | wysig bron]
- 1967: Vlinder in die vlamkring
Akademiese Publikasies oor André P Brink se Werk[wysig | wysig bron]
- 1988: Donker Weerlig: Literêre Opstelle oor die Werk van André P. Brink (onder redaksie van Jan Senekal)
- 1991: The Lives of Adamastor (deur Anthony J. Hassall, in International Literature in English, onder redaksie van Pobert L. Ross)
- 1996: Colonization, Violence, and Narration in White South African Writing: André Brink, Breyten Breytenbach, and J.M. Coetzee (Rosemary Jane Jolly)
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "André P. Brink – ESAT". esat.sun.ac.za.
- http://www.litnet.co.za/andr-p-brink-1935/
- http://www.esaach.org.za/index.php?title=Brink,_Andr%C3%83%C2%A9_Philippus
- "Liefde, seks, Vlam in die sneeu en Tristia – LitNet". 2 Februarie 2016.
- http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html
- ’n Vurk in die pad., in die hoofstuk oor Sestigers, sensors en staatsveiligheid. op bladsye 230-281.
- Sunday Independent 9 Julie 2006, Our model democracy is a lost dream.
- Henry Cloete, Skrywers kap mekaar oor ‘plagiaat’. in Rapport van 20 Desember 2009
- Malan, Marlene. Herrie oor groot beurs vir André P. Brink. Rapport, 6 Desember 2009
- Joubert, Jan-Jan. Brink twyfel oor skryf ná venyn. Beeld, 6 April 2013.
- Netwerk24.com maak Brink se dood bekend. URL besoek op 7 Februarie 2015.
- Antonissen, Rob. Spitsberaad. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1966.
- Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 23 no. 1, Maart 1983.
- John, Philip. Beeld, 17 Julie 2006.
- Brink, André P. ’n Vurk in die pad. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe. 2009 bl. 211-114 & 225
- Kannemeyer, J.C. D.J. Opperman: ’n biografie. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1986. bl. 338-339.
- Kannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1. Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984. bl. 406.
- Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 14 no. 4, Desember 1974.
- Burger, Willie. Beeld, 16 Augustus 2004.
- Coetzee, Ampie. Rapport, 7 Oktober 1973.
- Weideman, George. Rapport, 5 September 1982.
- Smith, Margaret. Sunday Times, 13 Oktober 1974.
- Eksteen, Louis. Standpunte. Nuwe reeks 126, Desember 1976.
- Lindenberg, Ernst. Rapport, 14 Desember 1975.
- Muller, H.C.T. Rapport, 14 Desember 1975.
- Smuts, J.P. Beeld, 23 Augustus 1976.
- Smuts, J.P. Burgerband. Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1985.
- Scholtz, Merwe. Die teken as teiken. Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1978.
- Scholtz, Merwe. Rapport, 17 September 1978.
- Olivier, Gerrit. Standpunte. Nuwe reeks 140, April 1979.
- Lindenberg, Ernst. Beeld, 18 September 1978.
- Coetzee, A.J. Die Transvaler, 16 September 1978.
- Marquard, Jean. Beeld, 28 Julie 1980
- Cloete, T.T. Rapport, 2 Desember 1979.
- Müller, H.C.T. Beeld, 11 September 1979.
- Olivier, Gerrit. Standpunte. Nuwe reeks 149, Oktober 1980.
- Wilkins, Ivor. Sunday Times. 3 Februarie 1980
- Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 23 no. 1, Maart 1983
- Kannemeyer, J.C. Rapport, 18 April 1982.
- Müller, H.C.T. Die Transvaler. 24 Mei 1982
- Ferreira, Jeanette. Rapport, 1 April 1984.
- Roos, Henriette. Die Burger, 29 Maart 1984.
- Van Zyl, Ia. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985.
- Senekal, Jan. Rapport, 7 Augustus 1988.
- De Kock, Tessa. Die Burger, 4 Mei 1993.
- Kannemeyer, J.C. Insig, Oktober 1991.
- Weideman, George. Die Burger, 15 Oktober 199.1
- Gouws, Tom. Beeld, 20 September 1993.
- Huisamen, Tim. Rapport, 10 Oktober 1993.
- Kannemeyer, J.C. Insig, September 1993.
- Kannemeyer, J.C. Op weg na 2000. Tafelberg-Uitgewers Beperk. Eerste uitgawe, 1998,
- Weideman, George. Die Burger, 14 September 1993.
- Glorie, Jonker. Rapport, 17 September 1995
- Wybenga, Gretel. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 2, Mei 1997
- Hambidge, Joan. Boekewêreld. 18 November 1998
- Olivier, Gerrit. Beeld, 26 Oktober 1998
- Venter, L.S. Rapport, 1 November 1998
- Botha, Elize. Beeld, 25 September 2000
- Gerwel, Jakes. Insig, Oktober 2000
- Venter, L.S. Rapport, 5 November 2000
- Wasserman, Herman www.litnet.co.za
- Botha, Elize. Beeld, 31 Julie 2000
- Burger, Willie. Rapport, 20 Oktober 2002
- Landman, Christina “Insig” Januarie/Februarie 2003
- Roodt, Dan. Beeld, 5 Oktober 2002
- Du Plooy, Heilna. Rapport, 30 Januarie 2005
- Willemse, Hein. Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 42 no. 1, 2005
- Burger, Willie. Beeld, 4 Julie 2005
- Hugo, Daniël. Insig, Augustus 2005
- Malan, Charles. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 2, Lente 2005
- Venter, Eben. Rapport, 31 Julie 2005
- Van Vuuren, Helize. Beeld, 18 September 2006
- Anker, Johan. Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 46 no. 1, Herfs 2009
- Human, Thys. Beeld, 21 April 2008
- Cochrane, Neil. Tydskrif vir Letterkunde. Vierde reeks 50 (2) Lente 2013
- Greeff, Rachelle. Rapport, 2 September 2012
- Jansen, Ena. Beeld, 3 September 2012
- Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 19 no. 4, Desember 1979
- Van der Walt, P.D. Die Transvaler, 26 Augustus 1974
- Grobler, Daan. Rapport, 6 Februarie 2000
- Coetser, Johan. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 44 no. 2, Lente 2007
- Du Plessis, Clinton V. Rapport, 12 November 2006
- Anoniem. Rapport, 16 Junie 1985
- Anker, Johan. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 46 no. 2, Lente 2009
- Olivier, Fanie. Beeld, 2 Maart 2009
- Hambidge, Joan. Beeld, 16 November 2015
- Bekker, Pirow. Standpunte. Nuwe reeks 61, Oktober 1965
- Van der Walt, P.D. Standpunte. Nuwe reeks 77, Junie 1968
- Van der Walt, P.D. Die Transvaler, 3 Junie 1974
- Vermeulen, H.J. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 20 no. 3, September 1980
- Pheiffer, R.H. Beeld, 4 April 1977
- Venter, L.S. Standpunte. Nuwe reeks 140, April 1979
- Lindenberg, Ernst. Beeld, 6 April 1981
- Van Eetveldt, H.J. Die Transvaler, 8 Junie 1981
- Venter, L.S. Die Burger, 19 September 1985
- Ina Gräbe. Die Burger, 14 Mei 1987
- Lombard, Jean. Rapport, 17 Mei 1987
- Nienaber-Luitingh, M. Beeld, 2 June 1980
- Hambidge, Joan. Plus, 8 September 1998
- ·Oom Kootjie Emmer en die nuwe bedeling
- Olivier, Fanie. Rapport, 25 September 1983
- Grobler, P. du P. Standpunte. Nuwe reeks 38-39, Desember 1961-Februarie 1962
- Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 62, Desember 1965
- Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 66, Augustus 1966
- Spangenberg, D.F. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 13 no. 4, November 1975
- Bruwer, Johan. Rapport, 16 Maart 1980
- Odendaal, L.B. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 16 no. 2, Junie 1976
- Roodt, Dan. Rapport, 15 Junie 1980
- Beukes, Marthinus. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 4, Augustus 1997
- Conradie, Pieter. Insig, April 1997
- Van der Westhuizen, P.C. Beeld, 16 Junie 1997
- Kannemeyer, J.C. Konfrontasies. Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1977.
- Johl, Ronèl. Die Transvaler, 8 Desember 1979
- Van der Walt, P.D. Die Transvaler, 21 Januarie 1977
- Van Zyl, Hannes. Beeld, 13 September 1976
- Toerien, Barend J. Die Burger, 28 Desember 1992
- Ferguson, Ian. Rapport, 4 Julie 1976.
- Malan, Gideon. Beeld, 19 Januarie 1976
- Fourie, Reinhardt. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 51 no. 2, Vierde reeks Lente 2014
- DBNL. "André Brink · dbnl". DBNL.
- "Results for 'au:LILLE, Chris van,' [WorldCat.org]". www.worldcat.org.
Bronne[wysig | wysig bron]
Boeke[wysig | wysig bron]
- Antonissen, Rob. Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede. Nasou Beperk. Derde hersiene uitgawe. Tweede druk, 1964.
- Antonissen, Rob. Spitsberaad. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1966.
- Antonissen, Rob. Verkenning en kritiek. H.A.U.M. Pretoria. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1979.
- Aucamp, Hennie. Kort voor lank. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, Tweede druk, 1980.
- Beukes, Marthinus. André P. Brink (1935-) Deel II. in Van Coller, H.P. (red.) Perspektief en Profiel Deel I. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998.
- Beukes, W.D. (red.) Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990. Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, eerste druk, 1992.
- Brink, André P. Skuld en boete. in Herinnering se wei. Perskor-uitgewery. Johannesburg. Tweede uitgawe. Eerste druk, 1977.
- Brink, André P. Aspekte van die nuwe drama. Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede hersiene uitgawe, 1986.
- Brink, André P. e.a. Rooi. John Malherbe Edms. Bpk. Kaapstad. Tweede hersiene uitgawe, 1982.
- Brink, André P. Vertelkunde. Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1987.
- Brink, André P. ’n Vurk in die pad. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2009.
- Cloete, T.T. (red.) Die Afrikaanse literatuur sedert sestig. Nasou Beperk. Eerste uitgawe, 1980.
- Dekker, G. Afrikaanse Literatuurgeskiedenis. Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk, 1970.
- De Vries, Abraham H. Kortom. Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe, 1983.
- De Vries, Abraham H. Kortom 2. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1989.
- Grobler, Hilda. Bolder. Blokboeke 57 Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1988.
- Grové, A.P. Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans. Nasou Beperk. Vyfde uitgawe. Eerste druk, 1988.
- Grové, A.P. Trekvoëls. Voortrekkerpers Beperk. Johannesburg, 1969.
- Kannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1. Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984.
- Kannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2. Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1983.
- Kannemeyer, J.C. D.J. Opperman: ’n biografie. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1986.
- Kannemeyer, J.C. Die Afrikaanse literatuur 1652–2004. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2005.
- Lindenberg, Anita. André P. Brink (1935-) Deel I. in Van Coller, H.P. (red.) Perspektief en Profiel Deel I. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998.
- Lindenberg, E. Onsydige toets. Academica. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1965.
- Lindenberg, E. (red.) Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde. Academica. Pretoria en Kaapstad. Vierde uitgawe. Eerste druk, 1973.
- Moodie, Anita. André P. Brink. in Nienaber, P.J. et al. Perspektief en Profiel. Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969.
- Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanseletterkunde. Afrikaanse Pers-Boekhandel. Tweede hersiene uitgawe, 1963.
- Nienaber, P.J. et al. Perspektief en Profiel. Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969.
- Senekal, Jan. (samesteller) Donker weerlig. Jutalit. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1988.
- Smuts, J.P. Karakterisering in die Afrikaanse roman. Hollandsch Afrikaansche Uitgevers Maatschappij. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1975.
- Smuts, J.P. (Red.) Kompas. HAUM. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1965.
- Van Biljon, Madeleine. Geliefde leesgoed. Quellerie-Uitgewers Edms. Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1996.
- Van Coller, H.P. (red.) Perspektief en Profiel Deel I. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998.
- Van Coller, H.P. (red.) Perspektief en Profiel Deel 3. Van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 2006.
- Van Coller, H.P. Tussenkoms. HAUM. Pretoria. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1990.
Tydskrifte en koerante[wysig | wysig bron]
- Anker, Johan. Magiese realisme en die religieuse in ‘Bidsprinkaan’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 45 no. 2, Lente 2008
- Anoniem. Klassieke Kersgeskenke. Rapport, 5 Desember 2004
- Anoniem. André P. Brink deur ACT vereer. Beeld, 2 Desember 2014
- Bothma, Mathilda. Ambivalensie in die verhouding tussen slaaf en meester in Philida deur André P. Brink. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no.1 Vierde reeks Herfs 2015
- Brittan, Alice. Reading sex and violence in André Brink’s ‘Rumours of rain’ and “A dry white season’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Brümmer, Willemien. Om kaal te loop. By, 14 Februarie 2009
- Brümmer, Willemien. Vreemde leegte bly oor. Beeld, 13 Februarie 2015
- Bruwer, Johan. Die ewige siklus. Rapport, 9 Maart 1980
- Burger, Willie. Reading can be disturbing: a tribute to André Brink. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015
- Cloete, Henry en Brink, André P. Daar was nêrens bymotiewe nie. Rapport, 13 Desember 2009
- Cloete, Henry. Skrywers kap mekaar oor ‘plagiaat’. Rapport, 20 Desember 2009
- Cochrane, Neil. Die pikareske tematiek in André P. Brink se ‘Inteendeel’. Tydskrif vir Letterkunde.Jaargang 42 no. 1, 2005
- Coetser, J.L. Don Quijote (Cervantes) en Olé (Brink). Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 26 no. 4, November 1988
- Crous, Marius. ’Note on sex for the aged widower’: On André Brink’s ‘The rights of desire’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 43 no. 2, Lente 2006
- De Vries, Willem. Aangrypende briewe gepubliseer. Beeld, 5 Augustus 2015
- Diala, Isidore. André Brink: In defiance of boundaries. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015
- Ester, Hans. André Brink en de marxistische literatuuropvatting. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Fagan, Eduard. Enkele struktuurprobleme in André P. Brink se ‘Houd-den-Bek’. Standpunte. Nuwe reeks 178, Augustus 1985
- Ferreira, Jeanette. Historiese fiksie / politieke roman: ‘Houd-den-Bek’. Standpunte. Nuwe reeks 176, April 1985
- Galloway, Francis. Die verbod op ‘Kennis van die aand’ – ’n historiese oorsig. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985
- Grobler, Hilda. ’n Verwerking van André Brink. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 16 no. 1, Februarie 1978
- Hambidge, Joan. ’n Ingewikkelde metateks. Standpunte. Nuwe reeks 175, Februarie 1985
- Hambidge, Joan. Anderkant die stilte praat ons gelukkig weer. Rapport, 13 Oktober 2002
- Horn, Annette and Horn, Peter. ‘It is much more complicated and much more fluid than mere linearity’: Female genealogies in André Brink’s ‘Imaginings of sand’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Hugo, D.J. Woord en geweld by André Brink. Standpunte. Nuwe reeks 171, Junie 1984
- Human, Koos. Dis André Brink of niemand anders. Rapport, 26 Mei 1985
- John, Philip. Globale paradys of plaaslike hel? ’n Lesing van ‘Duiwelskloof (André P. Brink), ‘Lituma en los Andes (Mario Vargas Llosa) en ‘Paradise’ (Toni Morrison). Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Kemp, Theo en Burger, Willie. ’n Botsing met die self. Boeke-Insig. No. 3 Herfs 2008
- Kloppers, Albert. Perspektiewe op verhale uit ‘Bolder’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 27 no. 1, Februarie 1989
- Kossew, Sue. Giving voice: Narrating silence, history and memory in André Brink’s ‘The other side of silence’ and ‘Before I forget’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Lehmann, Elmar. Brinkmanship: Storytellers and the novelist. Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 42 no. 1, 2005
- Lemmer, Erika. Verkleurmannetjiegenres: Mutasies in metafiksionele tekste van Cervantes en Brink. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 2, Mei 1997
- Malan, Charles. André P. Brink en ideologie: Uit die ‘ivore tronen’ na die strydperk. Standpunte. Nuwe Reeks 181, Februarie 1986
- Malan, Marlene. Gilde eer Brink oor brandewyn. Rapport, 8 Oktober 2006
- Malan, Marlene. Brink se antwoord op kritiek: ‘Philida’. Rapport, 29 Julie 2012
- Malan, Pieter. Heroïese gees gegroet. Rapport, 8 Februarie 2015
- Meiring, Martie Retief. Brink swiep wyd. Rapport, 22 Februarie 2009
- Muller, Wayne. Beurs laat André skryf oor slawerny. Beeld, 4 Desember 2009
- Nieuwoudt, Stephanie. Met ‘Donkermaan’ kry hy berusting. Beeld, 24 Augustus 2000
- Olivier, Fanie. Brink se Afrikaanse woorde blink. Plus, 3 Junie 2005
- Olivier, Gerrit. ’n Eerste verkenning van enkele aspekte van André P. Brink se kritiese werksaamhede. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 13 no. 4, November 1975
- Pieterse, Henning. Braam Fischer en Bernard Franken: die figuur en die dokument. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985
- Pieterse, Henning. Birthing me: André P. Brink (1935–2015) Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015
- Pocock, Tony. Brink in die buiteland. Insig, Mei 1995
- Pretorius, Willem. Oorsee is Brink ’n Tolstoi, plaaslik ’n ploert. Die Burger, 28 November 1991
- Prins, Jo. Geweldmisdaad laat Brink se optimisme oor SA opdroog. Beeld, 10 Julie 2006
- Prins, M.J. Aspekte van die verhouding tussen ouer en kind in ‘Die kreef raak gewoond daaraan’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 1, Februarie 1997
- Rautenbach, Elmari. Om die vurk in die pad te vat. Boeke Insig. No. 7, Herfs 2009
- Retief, Hanlie. Geen droë wit seisoen op 70 nie! Rapport, 19 Junie 2005
- Richards, Kobie. André P. is verrassend alledaags. Beeld, 17 April 1982
- Scholtz, Hettie. André P. Brink – ’n Ware Renaissance-mens. Insig, September 2000
- Senekal, Burgert A. André P. Brink se posisie in die Afrikaanse literêre sisteem van die 1960’s. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 1 Herfs 2015
- Slabber, Coenie. ’n Profeet wat nie hoef te bloos. Insig, Mei 1995
- Smith, M.E. Relatiewe werklikhede en Josef Malan in ‘Kennis van die aand’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985
- Smith, M.E. Reisiger en vader. Standpunte. Nuwe reeks 184, Augustus 1986
- Standpunte Redaksie. Die beslissing oor ‘Kennis van die aand’. Standpunte. Nuwe reeks 164, April 1983
- Stehle, Rudolf. Tuks hou kongres oor Brink. Beeld, 15 Maart 2013
- Steinmair, Deborah. Booker: Te gou om bly te word, sê Brink. Beeld, 27 Julie 2012
- Toerien, Barend J. Brink steeds wydste van alle SA skrywers gelees. Insig, September 1992
- Van Coller, H.P. ’Anderkant die stilte’ (André P. Brink) en die verwerking van trauma. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Van der Merwe, C.N. Enkele aspekte van Brink se ‘Aspekte van die Nuwe Drama’. Standpunte. Nuwe reeks 138, Desember 1978
- Van Zyl, Irna. Oomblikke uit die verlede. Boeke-Insig. no. 1 Lente 2007
- Van Zyl, Wium. Karakters en betoog in André Brink se ‘Gerugte van reën’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Vaughan, Rike. Aantekeninge by ‘Pavane’. Standpunte. Nuwe reeks 127, Februarie 1977
- Viljoen, Louise. ’n Batige saldo vir Afrikaanse digkuns. Insig, Maart 2001
- Viljoen, Louise. In gesprek met André P. Brink. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005
- Willemse, Hein. André P. Brink: ’n erkenning. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 41 no. 1, Somer 2004
- Willemse, Hein. André P. Brink se bevrydende woord en dissidensie. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015
- Wroe, Nicholas. Die lewe en liefdes van André P. Brink. Insig, November 2004
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met André P. Brink. |
|
<urn:uuid:2ff7cf48-3766-4185-89a1-f124752e1b53>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Andr%C3%A9_P._Brink
|
2019-07-21T21:40:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00189.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999994
| false
|
Danny Sue Nolan
Danny Sue Nolan | |
Geboortenaam | Dorothea Alyce Nolan |
---|---|
Geboorte | 28 Februarie 1923 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 3 Augustus 2002 (op 79) |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1949–1988 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Danny Sue Nolan (28 Februarie 1923 – 3 Augustus 2002) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Prisoners in Petticoats (1950) en Smoky Canyon (1952), en in die televisiereekse Adventures of Superman (1952) en The Invaders (1967).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1949: Flame of Youth
- 1950: Prisoners in Petticoats
- 1952: Smoky Canyon
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1952: Adventures of Superman
- 1954: The Whistler
- 1967: The Invaders
|
<urn:uuid:594b94db-d72c-4b0f-b8f1-fff0e7fe02c2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Danny_Sue_Nolan
|
2019-07-19T09:10:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526153.35/warc/CC-MAIN-20190719074137-20190719100137-00453.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990103
| false
|
Beesagtiges
Beesagtiges | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Buffel (Syncerus caffer) | ||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||
Die biologiese subfamilie Bovinae omvat 'n diverse groep van 10 genera van medium tot groot hoefdiere, insluitend beeste, bisons, die buffel, waterbuffels, jak en die vierhoring- en spiraalhoring-antilope. Die ewolusionêre verwantskappe van die lede van hierdie groep is nog bestrede, en hul klassifikasie in breë sibbes eerder as formele subgroepe reflekteer hierdie onsekerheid. Algemene eienskappe sluit in die gesplete hoewe en gewoonlik horings by minstens een van die genders. Die grootste ekstante spesie is die gaur (of Indiese bison).
In baie lande word melk en vleis van hierdie diere verkry. Beeste word in meeste lande aangehou as vee, behalwe in dele van Indië en Nepal waar hulle deur Hindoe-gelowiges as heilig beskou word. Beesagtiges word ook ingespan as trek- of rydiere. Klein rasse soos die miniatuurseboe word ook as troeteldiere aangehou.
|
<urn:uuid:2e1ee131-f789-4396-af27-a4c5e8bfd6df>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Beesagtiges
|
2019-07-23T03:19:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999961
| true
|
Bespreking:Nachitsjewan
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Nachitsjewan-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
I don't know the name in Afrikaans can anyone (especially those who have HAT) can they please try and help me find out. My Afrikaans atlas refers to it as Naxçıvan. Ben Bezuidenhout (kontak) 19:25, 4 Januarie 2010 (UTC)
|
<urn:uuid:98d9a651-c853-4f2b-8415-d34898b4c253>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Nachitsjewan
|
2019-07-23T03:00:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995712
| true
|
Jode
Jode | |
---|---|
Totale bevolking: | ca. 14–14,5 miljoen[1][2][3][4][5] |
Belangrike bevolkings in: | Israel ~6,3 miljoen[6] Verenigde State 5,3–6,8 miljoen[6][7][8][9][10][11][12][13] |
Taal: | Oorwegend gesproke tale:[14] |
Geloofsoortuiging: | Judaïsme |
Verwante etniese groepe: | Asjkenasiese Jode, Bergjode, Bene Israel, Beta Israel, Boerejode, Mizrachi-Jode en Sefardiese Jode; Samaritane,[15] Droese, ander Levantyne,[15][16][17][18] Arabiere,[15][19] Assiriërs[15][18] |
Die woord Jood (Hebreeus: יְהוּדִים Jehudim, [jehuˈdim]) word op verskillende maniere gebruik, maar verwys mees algemeen na 'n navolger van die Joodse geloof, 'n kind van 'n Joodse moeder, of 'n lid van die Joodse kultuur of etnisiteit en gereeld 'n kombinasie van hierdie kenmerke.[20] Hierdie artikel bespreek die etniese groep; vir 'n oorweging van die geloof, kyk gerus na Judaïsme.
Die meeste Jode beskou hulleself as 'n volk, lede van 'n nasie, en die voorvaders van Joodse nasionale identiteit word deurgetrek vanaf die Bybelse patriarg Abraham (Avraham), sy seun Isaak en veral Jakob (Ja'akov), Isak (Jitshak) se seun, asook deur die persone wat mettertyd by hulle aangesluit het as bekeerdes (sien ook Israeliete). Die term Jood ("Jahudi") se oorsprong begin by die verdeling van die Koninkryk van Israel (Jisra'el) in die noordelike Koninkryk van Israel en die suidelike Koninkryk van Juda (Jahuda). Daarom is die Israeliete (wat later deur die Assiriërs verwoes is) afkomstig vanuit die noordelike koninkryk, en die Jode (Jahudim) – wat oorleef het – van die suidelike koninkryk. Algaande het die woord Jood begin verwys na dié van die Joodse geloof eerder as dié wat van Juda afkomstig is. Etniese Jode sluit sogenaamde "gelowige Jahudim" (die wat Judaïsme beoefen) asook "sekulêre Jahudim" (dié wat nie Judaïsme as 'n geloof beoefen nie), maar nog steeds hulleself as Jode in 'n kulturele of etniese sin identifiseer) in.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Antisemitisme, haat vir, of vooroordeel teenoor Jode.
- B'nai B'rith, organisasie wat Antisemitisme bestry en Jode help.
- Boerejode
- Jode in Suid-Afrika
- Jode in Zambië
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( DellaPergola, Sergio (2015). Dashefsky, Arnold; Sheskin, Ira, reds. ) "World Jewish Population, 2014". North American Jewish Data Bank. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "Worldwide Jewry numbers 14 million". Ynet. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "Jewish Population". Judaism101. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( Daniel J. Elazar. ) "How Strong is Orthodox Judaism -- Really? The Demographics of Jewish Religious Identification". Jerusalem Center for Public Affairs. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "The Global Religious Landscape — Jews". Pew Research Center. 18 Desember 2012. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( DellaPergola, Sergio (2015). Dashefsky, Arnold; Sheskin, Ira, reds. ) "World Jewish Population, 2014". North American Jewish Data Bank. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( “ ) American Jewish Population Estimates: 2012”. Brandeis University – Steinhardt Social Research Institute. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "Jewish Population in the United States, by State". JVL. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( Naomi Zeveloff (17 Januarie 2012). ) "U.S. Jewish Population Pegged at 6 Million". Forward. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( Arnold Dashefsky, Ira M. Sheskin. ) American Jewish Year, Book 2012.
- ( ) "US Jewish Population is Anywhere Between 5.425 Million and 6.722 Million". 18 Februarie 2013. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "A portrait of Jewish Americans Chapter 1: Population Estimates". Pew Research Center. 1 Oktober 2013. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( DellaPergola, Sergio (6 Oktober 2013). ) "Bigger Population Estimate Means Wider Definition of Jewishness". The Jewish Daily Forward. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "Links". Beth Hatefutsoth. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Maart 2009. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( (2004) “ ) Reconstruction of patrilineages and matrilineages of Samaritans and other Israeli populations from Y-chromosome and mitochondrial DNA sequence variation”. Human Mutation 24 (3): 248–60. doi:10.1002/humu.20077. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( Wade, Nicholas (9 Junie 2010). ) "Studies Show Jews' Genetic Similarity". The New York Times. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( (2000) “ ) High-resolution Y chromosome haplotypes of Israeli and Palestinian Arabs reveal geographic substructure and substantial overlap with haplotypes of Jews”. Human Genetics 107 (6): 630–41. doi:10.1007/s004390000426. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( ) "Jews Are The Genetic Brothers Of Palestinians, Syrians, And Lebanese". Sciencedaily.com. 9 Mei 2000. Besoek op 16 Mei 2019.
- ( (2010) “Abraham's Children in the Genome Era: Major Jewish Diaspora Populations Comprise Distinct Genetic Clusters with Shared Middle Eastern Ancestry”. American Journal of Human Genetics 86 (6): 850–859. ) doi:10.1016/j.ajhg.2010.04.015.
- ( ) "Jew". Encyclopædia Britannica. Besoek op 16 Mei 2019.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Jode. |
|
<urn:uuid:f4c75435-ebdb-41d8-bf2c-5788c0c02e04>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Joods
|
2019-07-23T03:17:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99384
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:ee8b5cd1-a2b4-49a2-8efa-56c82e06b49c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Sg
|
2019-07-23T03:08:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Vlag van die Republiek van die Kongo" skakel
←
Vlag van die Republiek van die Kongo
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Vlag van die Republiek van die Kongo
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Vlag van Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Frankryk
(
← skakels
wysig
)
Nasionale vlag
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Senegal
(
← skakels
wysig
)
Pan-Afrika kleure
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Mauritanië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Guinee-Bissau
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Mali
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Niger
(
← skakels
wysig
)
Vlag van België
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Nasionalevlae
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Noorweë
(
← skakels
wysig
)
Vlag van eSwatini
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Algerië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Namibië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Angola
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Botswana
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Benin
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Burkina Faso
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Burundi
(
← skakels
wysig
)
Vlag van die Comore-eilande
(
← skakels
wysig
)
Vlag van die Demokratiese Republiek van die Kongo
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Djiboeti
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Egipte
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Ekwatoriaal-Guinee
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Eritrea
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Ethiopië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Gaboen
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Gambië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Ghana
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Guinee
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Ivoorkus
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Kaap Verde
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Kameroen
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Kenia
(
← skakels
wysig
)
Vlae van Afrika
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Kongo-Brazzaville
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Lesotho
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Liberië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Libië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Madagaskar
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Malawi
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Marokko
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Mauritius
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Mosambiek
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Nigerië
(
← skakels
wysig
)
Vlag van Rwanda
(
← skakels
wysig
)
Vlag van São Tomé en Príncipe
(
← skakels
wysig
)
Vlag van die Sentraal-Afrikaanse Republiek
(
← skakels
wysig
)
Vlag van die Seychelle-eilande
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Vlag_van_die_Republiek_van_die_Kongo
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:2595107a-4583-47f4-aa6f-afeb599b10ca>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Vlag_van_die_Republiek_van_die_Kongo
|
2019-07-23T03:42:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998148
| false
|
.hk
Jump to navigation
Jump to search
.hk-domeinname word deur die Hong Kong Domain Name Registration Company uitgegee. Hulle is ook aanspreeklik is vir die '.hk'-topvlakdomein.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:91501d2d-a571-4819-a1a9-1747e568b9c1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/.hk
|
2019-07-16T23:01:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999757
| false
|
Aurora (mitologie)
In die antieke Romeinse mitologie is Aurora die godin van die daeraad. In die Griekse mitologie heet sy Eos.[1] Aurora is die Latynse woord vir dagbreek.
Aurora vernuwe haarself elke oggend met dagbreek en vlieg oor die horison. Sy kondig die koms van die oggend aan. Sy het 'n broer en 'n suster. Haar broer is die son, en haar suster die maan. Sy het ook 'n klomp mans en vier seuns, een vir elke hoofrigting: Noord, Oos, Suid en Wes.
Een van haar minnaars was Tithonus. Aurora het Zeus gevra om Tithonus onsterflikheid te gee. Sy versuim egter om vir ewige jeug te vra. As gevolg hiervan bly Tithonus vir ewig verouder.
Die asteroïde, 94 Aurora, is na haar vernoem.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Romeinse mitologie |
---|
Aeneas | Apollo | Aurora | Bacchus | Ceres | Diana | Fortuna | Hercules | Juno | Jupiter | Kupido | Maia | Mars | Mercurius | Minerva | Neptunus | Okeaniede | Pluto | Saturnus | Sol | Tartaros | Venus | Vesta | Vulcanus |
|
<urn:uuid:b0d4b8e8-913b-4c98-b92c-dad525b1133a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Aurora_(mitologie)
|
2019-07-16T22:54:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999872
| false
|
Bespreking:Erich Honecker
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Erich Honecker-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:fb75389a-7fbe-4561-b7ef-46c2652b60a5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Erich_Honecker
|
2019-07-16T23:18:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999948
| false
|
Hulp
Kategorie:Berge van Israel
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Geografie van Israel
Berge van Asië
Berge volgens lande
}
→
Berge van Israel
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Mountains of Israel
.
Bladsye in kategorie "Berge van Israel"
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
K
Karmelberg
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Berge_van_Israel&oldid=1673259
"
Kategorieë
:
Geografie van Israel
Berge van Asië
Berge volgens lande
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Azərbaycanca
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Български
Català
Cebuano
Čeština
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Frysk
Galego
עברית
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
ქართული
한국어
Latina
Lëtzebuergesch
Lietuvių
Македонски
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Polski
Português
Română
Русский
Simple English
Slovenčina
Svenska
Kiswahili
தமிழ்
Türkçe
Українська
اردو
Tiếng Việt
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 30 Mei 2018 om 16:13 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:ba93ee37-ab7b-4380-b10e-d3d930d1ffa6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Berge_van_Israel
|
2019-07-16T23:05:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992296
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 13 562.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)P
- Alice Pearce
- Mary Vivian Pearce
- Peggy Pearce
- Pearl Harbor
- April Pearson
- Ethan Peck
- Gregory Peck
- Josh Peck
- Sam Peckinpah
- Pécs
- Pedro Almodóvar
- Pedro I van Brasilië
- Pedro II van Brasilië
- Aubrey Peeples
- Nia Peeples
- Jan Peerce
- Amanda Peet
- Simon Pegg
- Edward Peil sr.
- Evelyn Peirce
- José Luís Peixoto
- Ashley Peldon
- Pelé
- Peloponnesiese oorlog
- Scott Pembroke
- Charice Pempengco
- Elizabeth Peña
- Michael Peña
- Austin Pendleton
- Nat Pendleton
- Steve Pendleton
- Pendulum
- Penelope (mitologie)
- Penelope Fitzgerald
- Chris Penn
- Kal Penn
- Leo Penn
- Sean Penn
- Pennsilvaniese Duits
- Rupert Penry-Jones
- Pensacola
- Pentatonix
- George Peppard
- Barbara Pepper
- Pepyn die Korte
- Samuel Pepys
- Piper Perabo
- Percy Sledge
- Perd
- Père-Lachaise-begraafplaas
- Shimon Peres
- Ivan Perestiani
- Benito Pérez Galdós
- Rosie Perez
- Pergamum
- Pergamum-museum
- Periodieke tabel
- Anthony Perkins
- Elizabeth Perkins
- Osgood Perkins
- Max Perlich
- Rhea Perlman
- Ron Perlman
- Pernambuco
- Eva Perón
- Juan Perón
- Ross Perot
- Perpignan
- Pauley Perrette
- Paul Perri
- Valerie Perrine
- Harold Perrineau
- Luke Perry
- Matthew Perry
- Rod Perry (akteur)
- Roger Perry
- Tyler Perry
- Diane Pershing
- Persiese Golf
- Ludwig Persius
- Christiaan Hendrik Persoon
- Perth
- Pertinax
- Sean Pertwee
- Peru
- Pietro Perugino
- Joe Pesci
- Johann Pestalozzi
- Peter Carey
- Bernadette Peters
- Brock Peters
- Clarke Peters
- Evan Peters
- Jean Peters
- William Petersen
- Amanda Peterson
- Cassandra Peterson
- Flinders Petrie
- Sammy Petrillo
- Awwakoem Petrof
- Olga Petrova
- Petrozawodsk
- Simon Petrus
- Joanna Pettet
- Lori Petty
- Alex Pettyfer
- Katija Pevec
- Joseph Pevney
- Nikolaus Pevsner
- Dedee Pfeiffer
- Michelle Pfeiffer
- Pforzheim
- Mekhi Phifer
- Philadelphia
- Mary Philbin
- John Philip
- Édouard Philippe
- Philippos II van Masedonië
- Busy Philipps
- Gina Philips
- Lee Philips
- Mary Philips
- Herman Philipse
- Arthur Phillip
- Ryan Phillippe
- Bijou Phillips
- Bobbie Phillips
- Britta Phillips
- Eddie Phillips (akteur)
- Jeff Phillips (trainer)
- Julianne Phillips
- Leslie Phillips
- Michelle Phillips
- Todd Phillips
- Grace Phipps
- Phoenix, Arizona
- Joaquin Phoenix
- River Phoenix
- Summer Phoenix
- Mathews Phosa
- PHP
- Édith Piaf
- Jean Piaget
- Renzo Piano
- Piauí
- Astor Piazzolla
- Pablo Picasso
- Niccolò Piccinni
- Irving Pichel
- Joe Pichler
- Ramon Pichot
- Slim Pickens
- Jack Pickford
- Mary Pickford
- Vivian Pickles
- Molly Picon
- Walter Pidgeon
- Wilhelm Pieck
- Piëmont
- Francois Pienaar
- Pienza
- David Hyde Pierce
- Franklin Pierce
- Tedd Pierce
- Wendell Pierce
- Arthur Pierson (regisseur)
- Emma Pierson
- Geoff Pierson
- Pieter I van Rusland
- Pieter II van Rusland
- Pieter III van Rusland
- Sasha Pieterse
- Tim Pigott-Smith
- Pikardië
- Pikardies
- Rosamund Pike
- Joseph Pilato
- Nova Pilbeam
- Mitch Pileggi
- Alison Pill
- Navi Pillay
- Colin Pillinger
- Józef Piłsudski
- Claire Pimparé
- Bronson Pinchot
- Chris Pine
- Robert Pine
- Pink (sangeres)
- Pink Floyd
- Jada Pinkett Smith
- Augusto Pinochet
- Freida Pinto
- Billie Piper
- Kelly Piper
- Piran
- Pireneë
- Camille Pissarro
- Oscar Pistorius
- Brad Pitt
- Michael Pitt
|
<urn:uuid:62ba3a31-596f-4158-a4fd-2c69a8084d23>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_BNF-identifiseerders?from=Pc
|
2019-07-16T22:54:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.683418
| false
|
Richardis
Sint Richardis | |
---|---|
Richardis se doodskis in die Abdei Andlau | |
Heilige Romeinse Keiserin | |
Gebore | ca. 840, |
Sterfte | 18 September, ca. 895, Andlau, Elsas |
Vereer in | Oosters-Ortodokse Kerk Rooms-Katolieke Kerk |
Pelgrimsoord | Andlau-abdy |
Feesdag | 18 September |
Attribute | geklee in keiserlike klere met kroon en palm, omring deur vlamme; geklee soos 'n non, met kroon opsy gelê, en brandende stukke hout, sowel as 'n beer en 'n ploegskaar |
Beskermheilige | Andlau; beskerming teen vuur |
Sy was die dogter van die Elsasiese graaf Erchanger van die familie van die Ahalolfinger en is in 862 met Karel III getroud. Saam met hom is sy in 881 tot Romeinse Keiserin gekroon. Die huwelik het kinderloos gebly. 887 word sy van egbreuk met die Kanselier Liutward van Vercelli beskuldig wat waarskynlik deel van 'n politieke intrige was. In 880 het sy haar toe in die Klooster van Andlau teruggetrek, wat deur haar vader gestig is. Sy het tot haar dood daar gebly (tussen 894 en 909) en is ook daar begrawe. Sy was van 877 tot 893 Abdis van die vroueklooster van Säckingen en tussen 878 en 893 ook die Abdis van die Fraumünsterabdy in Zürich. Beide kloosters het aan die keiser behoort. Haar man het vir haar 'n lewenslange vruggebruik op albei toegeken, sowel as op die kloosters van Sint Marinus in Pavia en die klooster in Zurzach.
Literatuur[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Richardis.
- Frank Legl (2003) (in de), Richgard, 21, Berlin: Duncker & Humblot, p. 517, http://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00016339/images/index.html?seite=531none; (full text online)
- Ekkart Sauser: Richardis. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 17, Bautz, Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8, Sp. 1141–1142. (Artikel/Artikelanfang im Internet-Archive)
- Judith Steinmann: Richardis im Historischen Lexikon der Schweiz 2010
- Wilhelm Wiegand: Richgard. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 28, Duncker & Humblot, Leipzig 1889, S. 420 f.
|
<urn:uuid:df95aa6d-2aaf-41a3-abb0-5c9b3ac5290c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Richardis
|
2019-07-16T23:06:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997002
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Mycale japonica" skakel
←
Mycale japonica
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Mycale japonica
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Mycale (spons)
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Mycale japonica
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Mycale_japonica
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:c16c1551-42a9-4dc9-a914-ecab613086e7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Mycale_japonica
|
2019-07-16T23:18:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993313
| false
|
253
jaar
253 |
◄ | 2de eeu | ◄3de eeu► | 4de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:253 |
Kalenders | |
Die jaar 253 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 53ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
|
<urn:uuid:6aed281c-c444-44dd-830f-7a77b51dd8f2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/253
|
2019-07-20T16:23:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00077.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999994
| false
|
26 Desember
datum
<< | Desember 2018 | >> | ||||
So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
1 | ||||||
2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
30 | 31 | |||||
Al die dae |
Inhoud
GebeureWysig
- 212 – Caracalla vermoor sy broer Gera en word keiser van Rome.
- 795 – Pous Leo III volg Pous Adrianus I op.
- 1527 – Giovanni Angelo Medici (later Pous Pius IV) vestig hom in Rome.
- 1790 – Lodewyk XVI van Frankryk gee sy toestemming aan die Siviele Grondwet van die Geloofstand gedurende die Franse Rewolusie.
- 1898 – Pierre en Marie Curie kondig die ontdekking van 'n nuwe element aan, wat later radium genoem word.
- 1943 – Tweede Wêreldoorlog: Die Slag van Noord-Kaap (Noorweë) vind plaas en die Scharnhorst word gekelder.
- 1966 – Die eerste Kwanzaa word gevier deur Maulana Karenga, 'n professor by die California State University, Long Beach.
- 1986 – Die eerste lang-lopende Amerikaanse TV-sepie, Search for Tomorrow, se laaste episode vertoon ná 35 jaar op die lug.
- 2004 – 'n Aardbewing van 9.0 langs die weskus van Indonesië ontketen 'n verwoestende tsoenami met meer as 310 000 sterftes in Indonesië, Thailand, Maleisië, Bangladesj, Indië, Sri Lanka, die Maledive en Somalië.
GeboortesWysig
- 1194 – Keiser Frederik II, Duitse koning en keiser van die Heilige Romeinse Ryk († 1250).
- 1537 – Albrecht van Nassau-Weilburg, graaf van Nassau-Weilburg († 1593).
- 1770 – Pierre Cambronne, Franse generaal onder Napoleon Bonaparte († 1842).
- 1771 – Julie Clary, Franse vrou van Jozef Bonaparte († 1845).
- 1777 – Lodewijk II van Hessen-Darmstadt, Duitse groothertog († 1848).
- 1791 – Charles Babbage, Engelse wiskundige, filosoof, uitvinder en meganiese ingenieur († 1871).
- 1803 – Friedrich Reinhold Kreutzwald, Duits-Baltiese digter († 1882).
- 1826 – Martinus Nijhoff, Nederlandse uitgewer († 1894).
- 1940 – Marzanne Leroux-Van der Boon, Afrikaanse skrywer.
SterftesWysig
- 268 – Pous Dionisius, die 25ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend).
- 418 – Pous Zosimus, die 41ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend).
- 1763 – Hendrik Swellengrebel, die eerste VOC-goewerneur van die Kaapkolonie wat plaaslik gebore is (* 1700).
- 1837 – Martinus van Marum, Nederlandse arts en chemikus
- 1940 – Ludo van Bronkhorst Sandberg, Nederlandse politikus.
- 1966 – Ina Boudier-Bakker, Nederlandse skrywer.
- 1966 – Herbert Otto Gille, Duitse generaal.
- 1969 – Josef Hromádka, Tsjeggiese teoloog.
- 1972 – Harry S. Truman, Amerikaanse politikus, staatsman en 33ste President van die Verenigde State (* 1884).
- 1972 – Clemens van Lamsweerde, Nederlandse baron, juris en kunstenaar.
- 1972 – Gra Rueb, Nederlandse beeldhouer en medailleur.
- 1974 – Knudåge Riisager, Deense komponis.
- 1977 – Howard Hawks, Amerikaanse rolprentregisseur (* 1896).
- 1979 – Gerrit Kempe, Nederlandse kriminoloog.
- 2001 – Jesualda Kwanten, Nederlandse beeldhouer.
- 2005 – Erich Topp, Duitse soldaat.
- 2006 – Gerald Ford, 38ste President van die Verenigde State (* 1913).
- 2010 – Salvador Jorge Blanco, president van die Dominikaanse Republiek.
- 2016 – Asjot Anastasian, Armeense skaakspeler.
|
<urn:uuid:86bb4669-bcb5-492a-aa63-095b210f2f3d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/26_Desember
|
2019-07-21T21:29:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00237.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.980987
| false
|
Kategorie:5de eeu
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met 5de eeu. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
Bladsye in kategorie "5de eeu"
Die volgende 100 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 100.
4
- 401
- 402
- 403
- 404
- 405
- 406
- 407
- 408
- 409
- 410
- 411
- 412
- 413
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
- 419
- 420
- 421
- 422
- 423
- 424
- 425
- 426
- 427
- 428
- 429
- 430
- 431
- 432
- 433
- 434
- 435
- 436
- 437
- 438
- 439
- 440
- 441
- 442
- 443
- 444
- 445
- 446
- 447
- 448
- 449
- 450
- 451
- 452
- 453
- 454
- 455
- 456
- 457
- 458
- 459
- 460
- 461
- 462
- 463
- 464
- 465
- 466
- 467
- 468
- 469
- 470
- 471
- 472
- 473
- 474
- 476
- 477
- 478
- 479
- 480
- 481
- 482
- 483
- 484
- 485
- 486
- 487
- 488
- 489
- 490
- 491
- 492
- 493
- 494
- 495
- 496
- 497
- 498
- 499
|
<urn:uuid:9e2bd198-2a68-4560-92bd-d3c6839728ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:5de_eeu
|
2019-07-23T03:19:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00397.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.974585
| false
|
T-34 Sowjettenk
'n T-34-85 tenk uitgestal te Musée des Blindés in April 2007. | |
Tipe | Mediumtenk |
---|---|
Oorsprong | Sowjetunie |
Diensgeskiedenis | |
In gebruik | 1940 tot laat 1960's (USSR) 1950's–huidig (ander lande) |
Gebruik deur | Sowjetunie en nog 39 |
Oorloë | Tweede Wêreldoorlog, en vele ander |
Produksiegeskiedenis | |
Ontwerper | Kharkiv Morozov Buro |
Ontwerp | 1937–1940 |
Vervaardig | 1940–1958 |
Aantal gebou | 84,070[1] 35,120 T-34/76[1] 48,950 T-34-85[1] |
Spesifikasie (T-34 Model 1941) | |
Massa | 26.5 t |
Lengte | 6.68 m |
Wydte | 3.00 m |
Hoogte | 2.45 m |
Bemanning | 4 (T-34/76) 5 (T-34-85) |
Voertuigbewapening | 76.2 mm F-34 tenkkanon (T-34-85: 85 mm ZiS-S-53 kanon) |
Sekondêre bewapening |
2 × 7.62 mm Degtyaryov masjiengewere |
Enjin | 38.8 L V12 Dieselenjin |
Enjinlewering | 500 pk (370 kW) |
Krag/massa | 17.5 pk/ton |
Suspensie | Christie |
Grondvryhoogte | 0.4 m |
Operasionele bereik |
400 km (250 myl) |
Spoed | 53 km/h (33 mph) |
Die T-34 Sowjettenk van die 1940's word beskou as om die beste balans van skietgoed te hê, ('n 76,2 mm kanon), beskerming en mobiliteit vir die koste van 'n tenk van sy tyd in die wêreld.[2] Die tenk se ontwikkeling is nooit tydens die Tweede Wêreldoorlog gestaak nie, en dit het voortgegaan om goed te presteer. Die ontwerpers kon egter nie die nuutste tegnologie of groot ontwikkelings inkorporeer nie, omrede noodsaaklike tenkproduksie nie tydens die oorlog onderbreek kon word nie.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:84327524-b741-480e-8dd3-5e8bb5114be5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/T-34_Sowjettenk
|
2019-07-23T03:15:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00397.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998395
| false
|
Jerry Tucker (akteur)
Jump to navigation
Jump to search
Jerry Tucker | |
Geboortenaam | Jerome Harold Schatz |
---|---|
Geboorte | 1 November 1925 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 23 November 2016 (op 91) |
Beroep(e) | Akteur |
Aktiewe jare | 1931–1942 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Jerry Tucker (1 November 1925 – 23 November 2016) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Anything Goes (1936), Captain January (1936), Federal Man-Hunt (1938), en Dick Tracy Returns (1938).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1936: Anything Goes
- 1936: Captain January
- 1938: Federal Man-Hunt
- 1938: Dick Tracy Returns
|
<urn:uuid:48ada9bf-0b67-43c9-bec2-c5fba42aa054>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jerry_Tucker_(akteur)
|
2019-07-24T08:51:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.972256
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:7c8fd651-2e51-4b5e-86b2-f70c30a22e2b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Ye
|
2019-07-24T09:20:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Litostratigrafie
Litostratigrafie is ’n vakgebied binne die stratigrafie en geologie waarin die volgorde van rotslae bestudeer word. Die doel is die opstel van litostratigrafiese kolomme waarin die dikte en eienskappe van rotslae vasgestel kan word.
In teenstelling met chronostratigrafie, waar die chronologiese volgorde van gesteentes bepaal word, gaan dit in litostratigrafie om die eienskappe van rotslae soos dit op ’n bepaalde plek aangetref word. Omdat die dikte in die lae van streek tot streek kan verskil of die materiale van die lae van plek tot plek kan verskil, is litostratigrafie per definisie ’n vorm van streeksgeologie.
|
<urn:uuid:429cb479-e96f-453c-8688-88eddd7c9a91>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Litostratigrafie
|
2019-07-24T09:18:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999909
| false
|
Stelte
Stelte is pale uit hout of metaal, wat al eeue lank deur mense gebruik word om hoog bo-oor die grond te kan staan. Hulle is dikwels van 'n trappie voorsien, waarop 'n mens met sy voete kan staan, of van rieme waarmee die stelte aan die bene vasgebind is. Stelte is gewoonlik tussen 20 en 75 sentimeter hoog, maar daar is ook hoër variante van tot by sewe of agt meter. Die wêreldrekord is met stelte van meer as tien meter opgestel.
Naas 'n gewilde vermaak in sirkusse en by straatteateropvoerings word stelte orals ter wêreld as 'n nuttige hulpmiddel gebruik, byvoorbeeld in moerasgebiede. Ook geboue in oorstromingsgebiede, op strande en op onstabiele grond word dikwels op stelte opgerig, om skade deur water, golwe en aard- en sandbewegings te voorkom.
Geskiedenis en gebruik[wysig | wysig bron]
Stelte is vermoedelik reeds in die Middeleeue vir vermaak gebruik, terwyl hulle in die Suid-Amerikaanse Andes-gebergte en in Asië as kinderspel gewild geraak het. Stelte het vir Franse stukadore en Marokkaanse en Kaliforniese vrugteplukkers as 'n nuttige werkgereedskap gedien.
In verskillende kulture speel die dans op stelte 'n besondere rol. Een van die bekendste voorbeelde is die bergers landais in Frankryk. Oorspronklik was dit skaapwagters in die département Landes, wat vermoedelik sedert die 18de eeu met behulp van stelte wag oor hulle skape gehou het. Later is hierdie stelte by volksdanse en wedlope gebruik.
Die tradisie van steltloop het ook in ander Europese lande gebiede soos België, Noord-Spanje en Nederland ontwikkel. In Namur (Wallonië) vind sportwedstryde met steltlopers al sedert die 15de eeu plaas.
Steltloop speel ook in Afrikalande 'n belangrike rol, veral in Wes-Afrikaanse lande soos Togo, Benin, Mali, Ghana en Côte d'Ivoire (Ivoorkus). Daar is egter uiteenlopende gebruike en simbolieke. Die Dogon in Mali en mense in Togo beoefen steltloop net tydens bepaalde plegtighede; hier word stelte van tussen twee en vier meter gebruik.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Stilts. |
|
<urn:uuid:b4c60356-7fb7-41d7-92ac-d885c976d4f8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stelte
|
2019-07-24T09:28:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999972
| false
|
CAM-plant
'n CAM-plant vermag om snags wanneer dit koeler is koolstofdioksied op te neem en om te sit in malaat, die suurres van appelsuur wat vier koolstofatome besit. Oordag kan die plant sy stomata dighou om vogverlies te verminder maar tog koolstofdioksied aan die ensiem rubisco aanbied om daarmee fotosintese uit te voer. Die malaat word daarby gedekarboksileer en vorm dus die stoormeganisme. Dit is 'n aanpassing wat veral by vetplante soos Mesembryanthemum nodiflorum aangetref word. [1] Die water wat vetplante in die vakuole van hul weefsels stoor, word dikwels ook gebruik om die snags gevormde malaat te stoor.
|
<urn:uuid:8d1d765b-afc2-489e-852b-b11af62af894>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/CAM-plant
|
2019-07-20T15:51:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00090.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999862
| true
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Kategorie:Kultuur volgens afhanklike gebiede
Lees in 'n ander taal
Hou hierdie bladsy dop
Wysig
Sosiale wetenskappe
→
Politiek
Alles
Natuurwetenskap
Sosiale wetenskappe
}
→
Geografie
}
→
Afhanklike gebiede
Alles
→
Kultuur
}
→
Kultuur volgens afhanklike gebiede
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie.
►
Tale volgens afhanklike gebiede
(2 K)
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Kultuur_volgens_afhanklike_gebiede&oldid=1843933
"
|
<urn:uuid:d3e34a59-1097-4007-9de9-6aada90fb2a4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Kultuur_volgens_afhanklike_gebiede
|
2019-07-20T15:34:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00090.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99946
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
Gekoördineerde Universele Tyd
(wysig)
Wysiging soos op 18:37, 11 Januarie 2013
38 grepe bygevoeg
,
6 jaar gelede
k
r2.7.1) (robot Bygevoeg:
gd:Àm Coitcheann Co-òrdanaichte
[[ga:Am Uilíoch Comheagartha]]
[[gan:世界標準時間]]
[[gd:Àm Coitcheann Co-òrdanaichte]]
[[gl:Tempo Universal Coordinado]]
[[gn:Ára pavẽ omohendava]]
ZéroBot
13 374
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1072575
"
|
<urn:uuid:babc2b3d-63f8-46f4-b071-07e756187d0c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1072575
|
2019-07-20T15:38:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00090.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.891925
| false
|
'''Pieter Georg du Plessis''' ([[14 Julie]] [[1934]] -), ook bekend as '''PG du Plessis''' is 'n [[Afrikaans]]e [[skrywer]], [[dramaturg]] en akademikus.<ref>[http://esat.sun.ac.za/index.php/P.G._du_Plessis P.G. du Plessis op ESAT], besoek op 28 Junie 2014</ref> Hy lewer 'n groot verskeidenheid skryfwerk, met 'n beduidende bydrae tot die Afrikaanse drama. Sy rubrieke wat gedurende sy loopbaan as joernalis gepubliseer is, het later uitgeloop op die TV-reeks ''Koóperasiestories''. Sy roman ''Fees van die Ongenooides'' (2008) is wyd vereer as een van die beste Afrikaanse letterkundige werke tot op hede.<ref>Van der Walt, Leana Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/onderhoude/oh_pgduplessis.htm</ref>.
== Lewe en werk ==
Na kwalifikasie werk hy vanaf [[1956]] vir ’n tyd by die Transvaalse Provinsiale Administrasie as klerk terwyl hy deeltyds aan die Pretoriase Onderwyskollege studeer vir sy Transvaalse Hoër Onderwysdiploma. Vanaf [[1957]] gee hy onderwys aan die Hoërskool Fakkel in [[Johannesburg]]. Hier ontmoet hy sy toekomstige vrou, Marie van der Merwe, die dogter van die skoolhoof. Benewens onderwys gee is hy ook betrokke by sportafrigting en skryf hy saam met Tom Smit die operette ''Baron Silvestro'', wat deur die skool opgevoer word.
In [[1960]] behaal hy die B.A. Honneurs-graad aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]].<ref>Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Du_Plessis,_Pieter_Georg</ref>. Hy word dan in [[1961]] vir ’n jaar lank dosent by die Johannesburg College of Education, waarna hy in [[1962]] deur [[N.P. van Wyk Louw]]<ref>Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/P.G._du_Plessis</ref> aangestel word as dosent in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van die Witwatersrand en in [[1968]] bevorder word tot senior lektor. Hy promoveer in [[1966]] onder N.P. van Wyk Louw aan die Universiteit van die Witwatersrand met ’n verhandeling getitel ''Die literêre verwysing aan die hand van voorbeelde uit die Afrikaanse poësie'', wat in 1968 as ''Die verwysing in die literatuur'' gepubliseer word. In die sestigerjare dien hy op die redaksie van die letterkundige tydskrif ''Kol''.<ref>Cloete, T.T. “Standpunte” Nuwe reeks 82, April 1969</ref>
=== Insituut vir Taal, Lettere en Kuns ===
=== Persoonlike lewe ===
Uit sy huwelik met Marie word ’n seun, Frits, en dogter, Marieta, gebore. Hulle bly eers in [[Johannesburg]] en daarna in [[Meyerspark]] in Pretoria, maar in [[1980]] koop hy by sy skoonpa ’n plasie by Rysmierbult naby [[Ventersdorp]] in die Wes-Transvaal, wat hy Sémoér noem. Hier word hoofsaaklik daglelies gekweek en dit is ook die plek waar hy na aftrede gaan bly.<ref>SA Vryskutskrywer: http://www.savryskutskrywer.co.za/mediamekka_pg_du_plessis.htm</ref>.
== Skryfwerk ==
In 2006 verskyn ’n bundel kortverhale ''120+ Sommerstories''.
''Kortetjies en ’n lange'' bevat die verhale van ''Het olifante elmboë'' en ''Neklis'', maar talle van die verhale is gewysig en nuwes word ook bygevoeg, sodat hierdie bundel meer is as ’n heruitgawe. Die lange van die titel is die kortverhaal ''Ons mond'', ’n treffende verhaal gesien uit die oë van ’n kind in ’n huis waar die letsels van die [[Anglo-Boereoorlog]] en die konsentrasiekamp nog nie geheel is nie. Die titel van die versameling kom van die ou slinger-luie van plaaslynoproepe.<ref>Cilliers, Stoffel “Beeld” 8 Maart 2010</ref><ref>Bookslive: http://nb.bookslive.co.za/blog/2009/09/23/nuwe-kortverhaalbundel-kortetjies-en-n-lange-deur-pg-du-plessis/</ref>.
|
<urn:uuid:fc4b7693-4d89-42d0-8165-3b637856e0eb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1504881
|
2019-07-20T15:48:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00090.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999952
| false
|
Bestand:Flag of Malaysia.svg
Oorspronkelijk bestand (SVG-bestand, nominaal 2.800 × 1.400 pixels, bestandsgrootte: 2 kB)
Bestandsgeschiedenis
Klik op een datum/tijd om het bestand te zien zoals het destijds was.
Datum/tijd | Miniatuur | Afmetingen | Gebruiker | Opmerking | |
---|---|---|---|---|---|
huidige versie | 30 mei 2013 21:33 | 2.800 × 1.400 (2 kB) | Zscout370 | Kept the same colors, but massively cleaned up the code and matched it to government specs. | |
29 mei 2013 08:05 | 2.406 × 1.200 (9 kB) | Muffin Wizard | update per discussion on Talk:Flag of Malaysia | ||
3 jun 2012 06:07 | 1.000 × 500 (1.011 bytes) | Zscout370 | from http://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Flag_of_Malaysia.svg |
Bestandsgebruik
Globaal bestandsgebruik
De volgende andere wiki's gebruiken dit bestand:
- Gebruik op ace.wikipedia.org
- Gebruik op ady.wikipedia.org
- Gebruik op af.wikipedia.org
- Asië
- Maleisië
- Satelliet
- Lys van olieproduserende state
- Britse Statebond
- Engels
- Kategorie:Maleisië
- Londen
- Moslem
- Hoofstad
- Lys van hoofstede
- Lys van lande volgens bevolking
- Vlag van Mauritanië
- Indiese Oseaan
- Cyril Ramaphosa
- Djedda
- Stille Oseaan
- Airbus A380
- Sjabloon:Landdata Maleisië
- Lys van lande
- Lys van internasionale rugbyspanne
- Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Lys van lande volgens geletterdheidskoers
- YouTube
- Olimpiese Somerspele 2008
- Olimpiese Somerspele 2012
- Olimpiese Somerspele 2004
- Kuala Lumpur
- Istanboel
- Olimpiese Somerspele 2000
- Olimpiese Somerspele 1996
- Olimpiese Somerspele 1992
Globaal gebruik van dit bestand bekijken.
|
<urn:uuid:3373b0af-896d-48f4-b8bf-f7542c6225a3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-21T22:26:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00250.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.719961
| false
|
|
Terry Pratchett
Terence David John Pratchett OBE (28 April 1948 – 12 Maart 2015) was 'n Engelse fantasie skrywer, gebore in Beaconsfield, Buckinghamshire, Engeland. Hy is beroemd vir sy Discworld-reeks. Teen Maart 2005 het hy reeds ongeveer 40 miljoen boeke wêreldwyd verkoop. Hy word algemeen beskou as een van die bekwaamste satirici in die Engelse letterkunde, en word vergelyk met sulke wyduiteenlopende persone as Douglas Adams, Jonathan Swift, Charles Dickens, Lewis Carroll, Evelyn Waugh en P. G. Wodehouse.
Terry Pratchett | |
Pratchett in 2012
Geboortenaam | Terence David John Pratchett |
---|---|
Gebore | 28 April 1948 Beaconsfield, Buckinghamshire, Engeland |
Oorlede | 12 Maart 2015 (op 66) Broad Chalke, Wiltshire, Engeland |
Nasionaliteit | Verenigde Koninkryk |
Ouers | David en Eileen Pratchett |
Beroep | Kortverhaalskrywer |
Bekend vir | Discworld Good Omens Nation |
Webblad | www.terrypratchett.co.uk |
Inhoud
BiografieWysig
Terry Pratchett is op 28 April 1948 gebore,[1] in Engeland, as die seun van David en Eileen Pratchett. Hy skryf sy opvoeding veral toe aan die Beaconsfield openbare biblioteek.
Hy publiseer 'n kortverhaal op die ouderdom van dertien in sy skooljaarboek, en daarna 'n kortverhaal in 'n tydskrif op die ouderdom van 17. In 1965 ná skool, gaan werk hy as 'n verslaggewer by die plaaslike koerantjie, en werk daarvandaan sy weg in die wêreld as joernalis op by al groter koerante, tot in 1980, waarna hy die persbeampte van 'n sentrale elektrisiteitsraad word. Teen 1987 genereer hy soveel inkomste uit sy gepubliseerde werk dat hy voltyds kan begin skryf.
Sy eerste vollengte boek The Carpet People word in 1971 publiseer. Nadat hy voltyds begin skryf, publiseer hy omtrent twee boeke per jaar. In 1998 word hy aangestel as 'n lid van die (OBE) vir diens aan die literatuur. Tipies aan sy sin vir humor, vermoed hyself dat sy "diens aan die literatuur" bestaan het daaruit dat hy hom weerhou daarvan om literatuur te skryf. Hy het drie ere-doktorsgrade verwerf.
Persoonlike leweWysig
Terry Pratchett het in 1968 met sy vrou, Lyn, getrou[2] en die paartjie het in 1970 na Rowberrow in Somerset getrek. Hulle dogter, Rhianna Pratchett (ook 'n skryfster) is daar in 1976 gebore. In 1993 het die gesin van Salisbury na Wiltshire verhuis.
Volgens Pratchett was sy tydverdrywe "skryf, stap, rekenaars, lewe".[3] Hy was ook bekend vir sy gewoonte om groot, swart hoede te dra, soos gesien kan word agter in die omslae van die meeste van sy boeke. Hy wou as kind 'n sterrekundige word en het 'n observatorium in sy tuin gebou.[4] Practhett was 'n ateïs en 'n Gesiene Ondersteuner (Distinguished Supporter) van die Britse Humanistiese Vereniging.[5]
Pratchett se belangstelling in orangoetangs word weerspieël in een van sy gewildste fiktiewe karakters, die Librarian ("bibliotekaris") en sy werk as kurator vir die Orangutan Foundation UK.[6] As deel van sy aktiwiteite daar het hy Borneo in 1995 besoek met 'n filmspan van die Britse televisiekanaal, Channel 4, om 'n episode van "Jungle Quest" te verfilm, wat orangoetangs in hulle natuurlike habitat bestudeer.[7] Gebeurtenisse wat deur Pratchett se aanhangers georganiseer word, soos bv. Skywêreld-byeenkomste, het Pratchett se voorbeeld gevolg het die Orangutan Foundation as hulle genomineerde liefdadigheidsorganisasie aangeneem.[8]
Pratchett het op 31 Julie 2005 die persdekking van die Harry Potter-skryfster, J.K. Rowling, gekritiseer en gesê dat sekere lede van die media blykbaar dink dat "die aanhoudende verheffing van J. K. Rowling slegs bereik kan word ten koste van ander skrywers".[9]<[10] Hy het egter nie enige hekel aan die Potter-boeke self genoem nie.
In Augustus 2007 was Pratchett gediagnoseer dat hy 'n klein beroerte in 2004 of 2005 gehad het. Dié beroerte het die regterkant van sy brein beskadig en, alhoewel dit sy motoriese vaardighede aangetas het, het dit nie sy skryfwerk geaffekteer nie.[11] Pratchett het op 11 Desember 2007 openbaar dat die rede vir die beroerte "'n baie skaars vorm van vroeë-aanvangende Alzheimer se siekte was".[12][13] Hy het egter beplan om optimisties te bly en aan te hou skryf.[12]
Pratchett is oorlede in sy huis op 12 Maart 2015 aan Alzheimers, volgens sy uitgewer.[14]
Die DiscworldWysig
Die Discworld-reeks ("Skyfwêreld") het reeds meer as dertig boeke. Sy oeuvre is 'n humoristiese, dikwels satiriese fantasie wat met alles onder die son die spot dryf, 'n son in dié geval wat rondom 'n plat skyf -- die wêreld van die titel -- wentel. Die skyf word gedra deur vier reuse olifante, wat op hul beurt weer gedra word op die rug van 'n enorme ruimteseeskilpad wat sy weg deur die sterre swem.
VerwysingsWysig
- Terry Pratchett Biography. Lspace.org. URL besoek op 19 April 2009.
- Terry Pratchett and his Works. Colinsmythe.co.uk. URL besoek op 4 Mei 2016.
- Terry Pratchett Biography: The Terry Pratchett Unseen Library. Laaste besoek op 2007-03-26.
- Talking with Terry Pratchett by terrypratchettbooks.com. Laaste besoek op 8 Junie 2007.
- Distinguished Supporters of Humanism by die webwerf van die Britse Humanistiese Vereniging.
- Accomplishments and Achievements - 2. Media and Publicity by die webwerf van die Orangutan Foundation UK. Laaste besoek op 6 Junie 2007.
- BFI Film & TV Database: Short Stories: Terry Pratchett's Jungle Quest. Laaste besoek op 6 Junie 2007.
- Discworld Convention 2004 , 9 September 2004. Besoek op 6 Junie 2007.
- Pratchett takes swipe at Rowling by die webwerf van die BBC. 2005-07-30.
- "Pratchett takes swipe at Rowling". BBC News. 31 July 2005. Besoek op 28 January 2008.
- Daily Mail: Terry Pratchett: "I had a stroke - and I didn't even notice", 29 Oktober 2007. Besoek op 2 November 2007.
- Terry Pratchett, PaulKidby.com: An Embuggerance, 12 Desember 2007.
- BBC: Pratchett has Alzheimer's disease, 12 Desember 2007.
- Weber, Bruce (12 Maart 2015). "Terry Pratchett, Novelist, Dies at 66". The New York Times.
|
<urn:uuid:dae99290-af3e-4cda-ba7c-9ddca916b675>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Terry_Pratchett
|
2019-07-15T18:19:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715200233-00065.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999939
| false
|
Pat Ast
Jump to navigation
Jump to search
Pat Ast | |
Geboorte | 21 Oktober 1941 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 3 Oktober 2001 (op 59) |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1969–93 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Pat Ast (21 Oktober 1941 – 3 Oktober 2001) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Heat (1972), Foul Play (1978), Reform School Girls (1986), en Homer and Eddie (1989).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1972: Heat
- 1978: Foul Play
- 1986: Reform School Girls
- 1989: Homer and Eddie
- 1992: Loving Lulu
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1973: Warhol
- 1976: Six Characters in Search of an Author
Video's[wysig | wysig bron]
- 1985: Mötley Crüe: Smokin' in the Boys Room
|
<urn:uuid:0dd39947-fec4-4760-93ea-cf12b3f6bbe0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pat_Ast
|
2019-07-16T23:29:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00194.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.978947
| false
|
Wikipedia:Sjabloondokumentasie
Hierdie bladsy is 'n Wikipedia-gebruiksgids wat prosesse of prosedures van sekere aspekte van Wikipedia se norme en standaarde uitlê. Hierdie blad is nie deel van Wikipedia se beleide en riglyne nie; waar inligting teenstrydig is met die inhoud van hierdie essay, neem daardie inligting asseblief in ag. |
Sjablone is 'n kragtige kenmerk van MediaWiki, maar dit kan verwarrend wees vir nuwe bydraers en selfs gesoute bydraers kan dit moeilik vind om die meer ingewikkelde sjablone te verstaan. Dit moet dus van dokumentasie vergesel word om die sjabloon se bruikbaarheid te verbeter.
Sjabloondokumentasie moet verduidelik wat die sjabloon doen en hoe om dit te gebruik. Dit moet eenvoudig genoeg wees sodat 'n bydraer wat nie in diepte kennis van die binnewerkings van sjabloonsintaks het nie – wat heelwat ervare bydraers insluit wie se fokus elders lê – dit na behore kan gebruik. Dit is veral die geval met sjablone wat algemeen gebruik word.
Inhoud
Wat om in te sluit[wysig bron]
Sjabloondokumentasie behoort die volgende in te sluit:
- Die basiese doel van die sjabloon: wat dit doen en indien dit nie onmiddellik duidelik is nie, hoekom dit gedoen moet word. Indien daar ander sjablone bestaan met soortgelyke name of doeleindes, sal dit 'n goeie idee wees om hulle te lys en sodoende die kans te verminder dat die verkeerde sjabloon gebruik word. Sluit belangrike beperkings in, soos die gebrek aan Navigasiekas-sigbaarheid op die Mobiele webwerf, as 'n sjabloon slegs gebruik moet word vir sekere lande of in sekere tye, of ander dinge wat bydraers kennis van moet neem alvorens hulle besluit om die sjabloon te gebruik.
- Die sjabloon se parameters: of hulle genommer is, name het of opsioneel is, en indien wel, wat die verstekwaardes is en watter uitwerking dit het. Indien 'n parameter slegs 'n beperkte stel waardes aanvaar of op enige manier beperk is, byvoorbeeld, indien dit net "ja", "nee", of 'n getal aanvaar, moet dit duidelik genoem word.
- Voorbeelde vir gebruik: spesifiseer die presiese wikitext wat gebruik behoort te word asook die resultate wat dit sal lewer. Die wikitext kan omsluit wees in
<code>...</code>
-merkers om dit duideliker te maak enmakliker om te kopieer
. Indien die sjabloon byvoorbeeld op verskillende maniere gebruik kan word, met of sonder opsionele parameters, verskaf 'n reeks voorbeelde. 'n Goeie metode hiervoor is om die sjabloon self 'n paar keer in die dokumentasie te gebruik (transklusie), met verskillende parameters in elke geval. Lys dan ook die parameters in elke geval. Met Sjabloon:Xpd kan dit gedoen word sonder om die sjabloon twee keer in die wikitext te plaas. - Sjabloondata: Sien Wikipedia:TemplateData/Handleiding.
- Verwante sjablone: indien die sjabloon een van 'n reeks sjablone is, sluit skakels tot die reeks in – verseker ook dat elke sjabloon in die reeks skakels van mekaar insluit om navigasie te vergemaklik. ('n Aparte navigasiesjabloon kan handig te pas kom in so 'n geval, sien: Sjabloon:Beskermingsjablone).
- Kategorieë waar van toepassing (InterWikimedia-skakels moet gelys word by Wikidata – meer inligting verkrygbaar by Wikipedia:Wikidata). Soos met die dokumentasie, moet kategorieë gelys word binne
<noinclude>...</noinclude>
-merkers in 'n sjabloon, of binne<includeonly>...</includeonly>
-merkers in 'n dokumentasieblad. Verskeie sjabloonkategorieë is beskikbaar, sien: Kategorie:Sjablone om deur hulle te snuffel.
Die Engelse Wikipedia is 'n bron van sjablone vir honderde ander Wikipedia's en susterprojekte. Baie maal is sjablone ten volle selfstandig, so die proses is eenvoudig: die inhoud word net so oor gekopieer na die nuwe sjabloonblad op die ander wiki, en alles werk. By meer komplekse sjablone kan die sjabloon egter moontlik 'n module inroep, ander sjablone intrek (transklusie), slegs werk indien gepaar is met 'n aparte sjabloon of spesifieke CSS- of Javascript-kode benodig om te werk. In sulke gevalle is dit nuttig om 'n kort lys van sjablone of kode, wat deur die spesifieke sjabloon benodig word, aan die einde van die dokumentasie in te sluit.
Waar om dit te plaas[wysig bron]
Sjabloondokumentasie word meermale in 'n subblad van die sjabloon self geplaas, wat dan ingetrek word aan die einde van die sjabloonblad. Dit skei die gewoonlik komplekse sjabloonkode van die dokumentasie en maak die dokumentasie sodoende makliker om te redigeer. Dit laat ook die sjablone toe om waar nodig beskerm te word, terwyl enige een die dokumentasie kan redigeer. Die metode word soms na verwys as die "sjabloon-doc-bladpatroon".
Enige soort dokumentasie op 'n sjabloonblad (insluitend Sjabloondata) moet altyd omsluit word deur <noinclude>...</noinclude>
-merkers, sodat dit nie vertoon word as die sjabloon op 'n ander bladsy gebruik word nie. Teks op die sjabloonblad dra ook by tot die hoeveelheid teks wat verwerk moet word as die sjabloon vertoon word, en vir beter werkverrigting ingeperk behoort te word. Deur die dokumentasie op 'n subblad te plaas word die probleem vermy (MediaWiki-ontwikkelaars beveel dit juis vir die rede ).
Hoe om 'n dokumentasiesubblad te skep[wysig bron]
Sjabloondokumentasiesubblaaie behoort, vir konsekwentheid, genoem en geformateer te word deur die volgende algemene patroon te gebruik.
Veronderstel jou sjabloon word Sjabloon:X
genoem. Skep 'n subblad met die naam Sjabloon:X/doc
. Sien die besonderhede by {{Dokumentasie subblad}} of begin 'n nuwe bladsy deur die volgende standaard wikitext te kopieer en plak:
{{Dokumentasie subblad}}
<!-- Plaas asseblief kategorieë, waar aangedui, aan die onderkant van hierdie blad en interwiki's by Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) -->
Vervang: Wat is die doel van hierdie sjabloon/module? Waar kan dit gebruik word? Hoekom moet dit gebruik word?
== Parameters ==
Vervang: Verskaf 'n lys van die moontlike parameters met 'n verduideliking vir die gebruik daarvan Die onderstaande is slegs voorbeelde.
Lys van alle parameters:
<pre>
{{voorbeeld
| par1 = x / y / z
| par2 = niks / [[Beeld:enige beeld.svg|40px]]
| ...
}}
</pre>
'''par1'''
:Kies uit x, y of z.
'''par2'''
: Verskaf skakel na beeld of niks.
== Gebruik ==
Vervang: Verskaf goeie voorbeelde vir die gebruik van die sjabloon met al die moontlike gevalle. Onderstaande is slegs voorbeelde.
'''Eenvoudige voorbeeld'''
<pre>
{{Voorbeeld}}
</pre> lewer:
{{Voorbeeld}}
</br>
</br>
== Sjabloondata ==
Vervang: Maak 'n lys vir inligting wat in die visuele redigeerder moet verskyn.Let wel hierdie is vir gebruik in die Visuele redigeerder. Dit verskaf behoorlike benaming en beskrywings vir die gebruiker vir 'n sjabloon. Die onderstaande genereer tans nog in Engels.
<templatedata>
{
"description": "Voorbeeldsjabloon wat 'n klein kassie skep wat noem dat dit 'n voorbeeld is.",
"params": {}
}
</templatedata>
== Sien ook ==
Vervang: Lys ander sjablone en artikels wat verwant is aan hierdie sjabloon. Onderstaande is slegs voorbeelde.
{{sj|Voorbeeld}}, 'n Sjabloon wat dien as voorbeeld vir die skep van sjablone.
<include<includeonly></includeonly>only>{{Sandput ander||
<!-- Kategorieë onder hierdie reël asseblief; interwiki's by Wikidata -->
[[Kategorie:Sjablone]]
}}</include<includeonly></includeonly>only>
Die boonste reël sal 'n boodskap vertoon wat die huidige bladsy omskryf en 'n skakel na die sjabloonblad gee.
Plaas die dokumentasie na die boonste reël en kategorieë onder die gepaste kommentaarreël – los die kommentaar in plek sodat die uitleg behoue bly indien die bladsy in die toekoms geredigeer word. Verwante sjablone, beleidsblad, projekte en so meer kan gekoppel word deur 'n "Sien ook" afdeling in te sluit.
Stoor die subblad en keer terug na die sjabloon self, Sjabloon:X
, in die voorbeeld. Redigeer die sjabloon en heg die volgende aan, aan die einde van die sjabloonkode:
[--laaste reël van jou sjabloonkode--]<noinclude>
{{Dokumentasie}}
<!--Plaas asseblief hierdie sjabloon se kategorieë by die /doc-subblad, nie hier nie!-->
</noinclude>
Dit sal {{dokumentasie}} aan die onderkant van die sjabloonblad oorbring.
Belangrik: Verseker dat die inleiding <noinclude>
onmiddellik na die laaste karakter van die sjabloonkode of -teks begin en nie op 'n nuwe reël nie, ook nie met tussenkomende spasies nie. Anders sal ekstra spasie onder die sjabloon ingevoeg word met gebruik daarvan en dit is nie wenslik nie.
Indien die sjabloon reeds beskerm word, vra 'n administrateur om dit te doen of vra 'n redigering aan op die sjabloon se besprekingsblad. As dokumentasie en kategorieë reeds in 'n afdeling bestaan, omsluit in <noinclude>...</noinclude>
-merkers, skuif hulle na die dokumentasiesubblad (waar hulle omsluit moet word in <includeonly>...</includeonly>
-merkers), aangesien dit beter is om nie dokumentasie te verdeel tussen twee aparte bladsye nie.
Indien kode eers op die sjabloonblad geplaas word, kan voordeel getrek word uit die vooraflaai-kenmerk om 'n reeds gevulde doc-blad as raamwerk te kry; as die dokumentasie blad nog nie bestaan nie, kan geklik word op die skep-skakel wat die inhoud van Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaai vooraf in die redigeringskas van die /doc-subblad sal laai.
Daar kan gekies word om die besprekingsblad van die /doc-subblad te herlei na die besprekingsblad van die sjabloon self. Daardeur sal alle besprekings rakende die sjabloon en sy dokumentasie op dieselfde besprekingsblad verskyn. Byvoorbeeld, herlei Sjabloonbespreking:X/doc
na Sjabloonbespreking:X
.
Blanko[wysig bron]
Om 'n blanko sjabloon te genereer wat gekopieer kan word vanaf die dokumentasie en op 'n ander bladsy geplak kan word gebruik:
{{subst:#tag:pre|{{subst:Parameters|code|base={{subst:BASEPAGENAME}}}}|style=overflow: auto;}}
Voorbeelde[wysig bron]
Om 'n voorbeeld van die sjabloon te genereer, gevul met sy eie eienskapname, gebruik:
({{subst:Parameters|demo|base={{subst:BASEPAGENAME}}|_base=}}
Kategorieë en interwiki-skakels[wysig bron]
- Om die sjabloon self in 'n kategorie te plaas, plaas die
[[Kategorie:Kategorienaam]]
-kode binne 'n<includeonly>...</includeonly>
-afdeling op die doc-subblad. - Om 'n interwiki-skakel vir die sjabloon self te skep, gaan na Wikidata en volg die instruksies vir die byvoeg van skakels op bladsye.
- Om die doc-subblad in 'n kategorie te plaas, voeg die
[[Kategorie:Kategorienaam]]
-kode binne 'n<noinclude>...</noinclude>
-afdeling op die doc-subblad. - Om die sjabloon 'n artikel in 'n kategorie te laat plaas (wanneer die artikel die sjabloon insluit), voeg die
[[Kategorie:Kategorienaam]]
-kode binne 'n<includeonly>...</includeonly>
-afdeling op die sjabloonblady in. Presiese plasing binne die sjabloonkode kan 'n invloed hê op hoe die kode uitgevoer word.
/sandput en /toetsgevalle[wysig bron]
Alvorens veranderinge aan 'n sjabloon aangebring word, sal dit voordelig wees om eers die sjabloonkode na 'n sandput te kopieer en 'n paar toetsgevalle teen dit te laat loop, aangesien die sjabloon moontlik op duisende ander blaaie gebruik word. Indien jy subblaaie skep wat spesifiek "/sandput" en "/toetsgevalle" genoem word sal 'n groen {{Dokumentasie}}
-kassie op die sjabloon dit outomaties bespeur en die skakels na hierdie bladsye in sy opskrif weergee. Sien Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle vir meer inligting.
Verskeie sjablone, een dokumentasieblad[wysig bron]
Wanneer verskeie sjablone saam werk of baie eenders is, is dit soms duideliker en eenvoudiger om een dokumentasieblad te onderhou wat die sjablone saam dokumenteer. Die eenvoudigste metode om dit te bewerkstellig is om 'n volledige dokumentasieblad vir een van die sjablone te skep, en dan "sagte aansture" vanaf die ander sjablone te maak. Sien byvoorbeeld, {{wrap}}.
Indien geen dokumentasie nodig is nie[wysig bron]
Wanneer 'n sjabloon soos hier vertoon, met 'n bladsy sal skakel wat as dokumentasie kan dien, is aparte dokumentasie oorbodig en hoef dit nie geskep te word nie. Sien byvoorbeeld 'n saadjiesjabloon wat, indien vertoon word, sal koppel aan Wikipedia:Saadjie. Dit is egter 'n skaars geval.
Nuttige wenke[wysig bron]
Hier volg 'n paar wenke om die skryf van dokumentasie te vergemaklik:
- Skakels na sjablone soos {{Taalaanduiding|fr|Frans}} kan ingevoeg word deur {{sjp|Taalaanduiding|fr|Frans}} te skryf. Sien {{sjp}} vir soortgelyke sjablone.
- HTML-merkers soos
<ref group="note">...</ref>
kan maklik ingevoeg word met {{tag}}. Hierdie voorbeeld is geskryf as {{tag|ref|params=group="note"}} - Isgelykaantekens = kan ingevoeg word met {{=}}. Byvoorbeeld, {{Vertaalvanaf|taalafk=en|}} word gemaak deur {{sjp|Vertaalvanaf|taalafk{{=}}en}}. Vermy die gelykstaande notasie = wat moeilik is vir ander redigeerders om te lees.
- Moenie die enkele
<nowiki />
-merker vergeet nie. [[<nowiki />
voorbeeld]] word [[voorbeeld]], en [<nowiki />
http://af.wikipedia.org geen skakel] is [http://af.wikipedia.org geen skakel]. Sien WP:NOWIKI vir die besonderhede. - Vir 'n skakel na 'n kategorie, gebruik {{kat}}. Byvoorbeeld, {{kat|Sjablone}} word Kategorie:Sjablone.
- Om kategorisering van die /sandput- en /toetsgevalle-blaaie van 'n sjabloon te onderdruk (indien hulle bestaan), plaas hierdie kode onderaan die dokumentasiesubblad:
<includeonly>{{Sandput ander||
<!-- Kategorieë onder hierdie reël asseblief; interwiki's by Wikidata -->
}}</includeonly>
Sien ook[wysig bron]
- {{Dokumentasie}} – Bring die dokumentasie oor na die sjabloonblad, verskaf sien-, redigeer- en geskiedensskakels vir die dokumentasie.
- {{Dokumentasie subblad}} – Verduidelik dat wat volg is dokumentasie, en skakel ook met die dokumentasieblad.
<noinclude>
en<includeonly>
- {{Verbeter dokumentasie}}
- Wikipedia:Hoërisiko-sjablone
- Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:8bc93126-bccb-4a67-a1f8-db30466cabaf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sjabloondokumentasie
|
2019-07-16T22:40:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00194.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999938
| false
|
Original Research
Hoe direk lei die Gees? 'n Dogmatiese en eksegetiese ondersoek rondom Romeine 8:14
About the author(s)
W. Nicol,, South Africa
Share this article
Abstract
In Rom. 8:14 en Gal. 5:18 sê Paulus dat die Gees die gelowige t.o.v. sy praktiese lewe lei. Hy verduidelik nie eksplisiet hoe die gelowige dié leiding ontvang nie. Daar is aspekte van die saak waaroor daar onder ons nie onsekerheid bestaan of hoef te bestaan nie. Dit is duidelik dat die basiese middel waardeur die Gees lei die Woord is, d.w.s. die boodskap van die koninkryk.
Keywords
No related keywords in the metadata.
Metrics
Total abstract views: 1119
Total article views: 1442
Crossref Citations
No related citations found.
|
<urn:uuid:2634a668-4f98-4b66-a065-b9b3a39150b1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://verbumetecclesia.org.za/index.php/ve/article/view/955
|
2019-07-18T03:19:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.64/warc/CC-MAIN-20190718022001-20190718044001-00354.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999838
| false
|
Collins Chabane
Collins Chabane (15 April 1960 – 15 Maart 2015) was 'n Suid-Afrikaanse Umkhonto we Sizwe-vegter, politikus, minister van staatsdiens en administrasie, asook 'n lid van die African National Congress se nasionale uitvoerende komitee.
Collins Chabane | |
Minister van staatsdiens en administrasie
Ampstermyn 26 Mei 2014 – 15 Maart 2015 | |
President | Jacob Zuma |
---|---|
Voorafgegaan deur | Lindiwe Sisulu |
Opgevolg deur | Nathi Mthethwa (interim) |
Sekretaris-generaal van die ANC
Ampstermyn 1997 – 1999 | |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 15 April 1960 Limpopo, Transvaal |
Sterf | 15 Maart 2015 (op 54) Polokwane, Suid-Afrika |
Nasionaliteit | Suid-Afrikaner |
Politieke party | African National Congress |
Chabane het op 17-jarige ouderdom in vrywillige ballingskap getree om by die ANC se ondergrondse militêre vleuel, Umkhonto we Sizwe (MK), aan te sluit. Hy is in 1980 na Angola vir militêre opleiding en het in 1981 met sy ondergrondse bedrywighede begin. In 1984 is hy deur die veiligheidspolisie gearresteer en is eers in 1990 vrygelaat.[1]
Na sy vrylating is Chabane in 1994 tot die parlement verkies, waar hy op komitees vir grondwetlike sake, verdediging en intelligensie gedien het. In 1997 is hy as 'n LUR in Ngoako Ramatlhodi se provinsiale kabinet vir Limpopo aangestel. In 1998 is hy na openbare werke verplaas, waar hy dié provinsie se padagentskap op die been gebring het. Tydens die eerste termyn van Jacob Zuma se presidentskap is hy as minister in die presidensie aangestel.
Chabane is in die vroeë oggendure van 15 Maart 2015 in 'n motorongeluk oorlede. 'n Vragmotor het 'n U-draai voor sy motor op die N1-nasionale pad buite Polokwane gemaak. Hy en sy lyfwagte is op slag dood.[2][3]
VerwysingsWysig
- "Ohm Collins Chabane - South African History Online". sahistory.org.za. Besoek op 15 Maart 2015.
- Sapa. "Minister Collins Chabane killed in Limpopo car accident". The M&G Online. Besoek op 15 Maart 2015.
- "Collins Chabane dies in car crash". News24. Besoek op 15 Maart 2015.
Eksterne skakelsWysig
- Collins Chabane op People's Assembly
|
<urn:uuid:71e1436c-15bd-45a9-8c65-893df680510b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Collins_Chabane
|
2019-07-21T20:56:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00274.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999811
| false
|
Israelisme – Is Christus steeds uniek?
Book Title: Israelvisies in beweging: Gevolgen voor kerk, geloof en theologie
Author: Steven Pass
ISBN: 978-94-91583-35-3
Publisher: Brevier Uitgeverij, 2014, R429.03*
*Book price at time of review
Review Title: Israelisme – Is Christus steeds uniek?
Reviewer: Sarel P. van der Walt1
Affiliation: 1Faculty of Theology, North-West University, Potchefstroom Campus, South Africa
Email: firstname.lastname@example.org
Postal address: PO Box 19846, Noordbrug 2522, South Africa
How to cite this book review: Van der Walt, S.P., 2015, ‘Israelisme – Is Christus steeds uniek?’, In die Skriflig 49(1), Art. #1906, 2 pages. http://dx.doi.org/10.4102/ids.v49i1.1906
Copyright Notice: © 2015. The Authors. Licensee: AOSIS OpenJournals. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits unrestricted use, distribution,
and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.
Mag Christene simpatie teenoor 'n godsdiens betoon waarin Christus verwerp word? Met hierdie onderliggende vraag in die voorwoord van die boek begin Paas sy reis op soek na duidelikheid op die betekenis van Israel as gewese verbondsdraer enersyds, en andersyds 'n inkyk op die vooronderstelling dat Israel veel eerder op gelyke voet met elke ander volk in die wêreld beskou moet word. Op hierdie reis bevind Paas hom weliswaar tussen twee vure soos hy dit self stel, naamlik die verwerping van Christus deur die Judaïsme aan die een kant en simpatie teenoor die Joodse volk in die lig van 'n afsku van wat die Jode in die westerse konteks moes ondergaan.
Paas is eerlik sonder skroom. In sy eie woorde stel hy dat sy liefde vir Jesus Christus dit vir hom moeilik maak om simpatie vir die Judaïsme te hê, aangesien Judaïsme op 'n verwerping van Christus neerkom. Tog getuig hierdie boek van 'n sensitiewe, dog eerlike benadering tot 'n moeilike vraagstuk en 'n sensitiewe onderwerp.
Op bladsy 7 stel hy die rede vir sy belangstelling in die onderwerp:
De belangrijkste reden voor publicatie van het resultaat van deze studie is om te beklemtonen dat Jezus uniek is en dat het onmogelijk is om Hem te vervangen of te verwijderen uit het centrum, waar Hij de goddelijke Messias is, de Zoon van God en de Redder van de wereld, die ieder die tot Hem gaat verlost van de eeuwige verlorenheid.
Op grond van hierdie vertrekpunt, sien 'n studiestuk van hom die lig twee jaar voor die publikasie van Israelvisies, naamlik Christian Zionism examined: A review of ideas on Israel, the church and the kingdom (2012) waarop 'n latere Nederlandse weergawe volg waarby diskussies van en reaksies op die Engelse publikasie ingewerk is. Hierdie Nederlandse weergawe dien klaarblyklik as die grondwerk vir die uiteindelike publikasie van Israelvisies.
Israelvisies beslaan 316 bladsye waarby talle verduidelikende voetnote, 'n bibliografie en twee registers van onderskeidelik terme en name ingesluit is. Die 17 hoofstukke van die boek vind sy afsluiting in konklusies (hfst. 16) en aanbevelings (hfst. 17) waarop 'n bylaag in die vorm van 'n ope brief volg. Die ope brief, gerig aan Christene in Nederland, weerspieël die outeur en mede-ondertekenaars se geïnteresseerdheid in die onderwerp, maar ook die erns en oortuiging waarmee hierdie saak benader word.
Die eerlikheid in die benadering tot die onderwerp blyk uit die volgende klompie vrae wat vroeg in die boek aan die orde gestel word: Waarom identifiseer Christene so gemaklik die huidige etniese Israel met die Israel van die Bybel? Waarom dink mense dat die Joodse volk 'n belangriker plek in God se heilsplan inneem as enige ander volk? Waarom verwag mense dat die Joodse volk as nasie hulle tot die Christendom sal bekeer en die kerk tot bloei sal bring of na die wederkoms 1000 jaar saam met Christus die aarde sal regeer? Op grond waarvan meen mense dat Jesus se ‘Jood-skap’ die kerk tot 'n meerdere mate onopgeefbaar aan die na-bybelse Israel verbind eerder as aan ander volke vir wie Hy ook as Middelaar na die wêreld toe gekom het? Waarom steun Christene die Joodse Zionisme wat selfs ook as ideologiese uitwas tot onreg teenoor ander volke gelei het?
Paas wys die (teologiese) gevolge van ‘Christelijke Zionisme’ uit. Daarmee bedoel hy Christelike steun aan Joodse Zionisme (vgl. bl. 19). Hy kies egter vir die benaming Israëlisme om daardeur die komplekse inhoud van die saak meer tot sy reg te laat kom. Alhoewel die term nêrens formeel gedefinieer word nie, word dit plek-plek beskryf, byvoorbeeld ‘een rijk geschakeerde beweging … waarvan de aanhangers … religieus gefascineerd zijn door het nabijbelse etnische, geografische en godsdienstige Israël’ (bl. 289); ‘christenen die in hun theologie plaats geven aan een aards Zion’ (bl. 31); ‘het Israëlisme stelt de Kerk in de schaduw van Israël’ (bl. 38).
Hierdie standpunte word deur duidelike eksegese begrond. God self stel 'n nuwe volk, Israel, in die vooruitsig – 'n volk wat Israel sal wees en tog nie Israel nie, want baie nasies sal by die Here aansluit en hulle sal die nuwe volk word. Hierdie nuwe volk is die kerk, want die kerk is die ware saad van Abraham, die ware uitverkorenes. In die nuwe volk het die nakomelinge van die ou Israel nie bevoorregting of benadeling nie – wie hom tot Christus bekeer, word lid van die nuwe volk; maar wie hom nie bekeer nie, staan buite hierdie volk.
Die outeur toon die gevare van Israelisme duidelik aan, synde dat die fondamente van die kerk, geloof en teologie ondergrawe word wanneer aan Sion meer prominensie as aan Christus verleen word.
Dit kan te wagte wees dat die boek, uit die aard van die onderwerp, wye belangstelling sal ontlok, waaruit steun én kritiek mag vloei. Vanuit 'n gereformeerd-teologiese oogpunt kan egter besondere waardering uitgespreek word vir die eerlike wyse waarop die lyne van die genadeverbond asook dié van die kerk en die koninkryk getrek word. Die begronding van argumente in die drie formuliere van eenheid wanneer daar oor dogmatiese aspekte van die kerk, koninkryk en Israel as volk gehandel word, is verhelderend en prysenswaardig in 'n tyd waarin die konfessies as norma normata nie altyd meer die bindingskrag geniet wat dit toekom nie. Alhoewel die boek 'n stewige akademiese werk is, word dit op so ‘n wyse aangebied dat dit leesbaar en ontvanklik vir enigeen sal wees.
|
<urn:uuid:f3c876f8-b373-416e-ab97-f826df250380>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://indieskriflig.org.za/index.php/skriflig/article/view/1906/2966
|
2019-07-18T03:30:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.64/warc/CC-MAIN-20190718022001-20190718044001-00402.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"2.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999861
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:e4a40a86-fee6-44d1-9c99-ff409a184645>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Gh
|
2019-07-19T11:00:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00002.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Kategorie:Tale van die Republiek Ierland
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Tale van Ierland. |
|
<urn:uuid:bf8f219b-5e8f-473e-871b-a807b5b6ff14>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Tale_van_die_Republiek_Ierland
|
2019-07-18T02:51:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.64/warc/CC-MAIN-20190718022001-20190718044001-00426.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.682024
| false
|
| Beeldbeskrywing = Anna Cloete se kort lewensbeskrywing in die program van die NTO se produksie van ''Die Vrek'' van 1951.
| Beeldonderskrif =
| Geboortenaam =
'''Anna Cloete''' was 'n [[Suid-Afrika]]anse aktrise. Sy was vir ses dekades deel van die [[Afrikaans]]e toneel-, rolprent- en televisiebedryf.
Cloete het vir jare lank saam met haar man, as deel van die [[James Norval]]-toergeselskap opgetree. NaNá die instelling van TV in 1976 het sy in een van die eerste Afrikaanse TV-dramas, ''Die ryk weduwee'', en daarna in ''Die koster'' gespeel.
Sy is op [[10 Februarie]] [[1999]] op 82 jarige ouderdom aan 'n [[beroerte]] oorlede. Haar enigste kind, [[Paddy Norval]], is reeds in die 1980's oorlede.<ref>[http://184.108.40.206/argief/berigte/beeld/1999/02/11/4/4.html Anna Cloete, aktrise, sterf op 82 ná beroerte], [[Beeld]], 11 Februarie 1999</ref><ref>[http://220.127.116.11/argief/berigte/dieburger/1999/02/11/2/16.html Afrikaanse toneelwêreld verloor veteraanaktrise], [[Die Burger]], 11 Februarie 1999</ref>
|
<urn:uuid:3b605e15-519a-4a93-8eb2-e8405dfaa3ba>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1396338
|
2019-07-19T10:26:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00026.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999818
| false
|
M.M. Walters
Thys Walters | |
Geboortenaam | Mattys Michielse Walters |
---|---|
Gebore | 23 Januarie 1930 Moorreesburg |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Beroep | Skrywer |
Bekend vir | Satiriese gedigte |
Kind(ers) | 2 |
Inhoud
Lewe en werkWysig
Matthys Michielse Walters is op 23 Januarie 1930[1] op Moorreesburg in die Boland gebore as oudste seun en een van drie kinders van Gerhardus Willem Daniel Walters en Helena Aletta Bester. Hy het ’n ouer suster, Helie Aletta (wat in 1939 op twaalfjarige ouderdom oorlede is), en ’n veel jonger broer, Gerhardus Willem Daniel, wat eers in 1942 gebore is. Sy familie is sakemanne en koringboere in die omgewing en sy oupa, ook M.M. Walters, was ’n bekende in onderwyskringe in die Swartland. Later koop sy ouers die vrugteplaas Onverwacht aan die Leeurivier aan die oostekant van Wellington. Hy gaan skool op sy geboortedorp Moorreesburg en wanneer sy ouers na Wellington verhuis, matrikuleer hy in 1946 aan die Hoër Jongenskool Wellington. Hy studeer verder aan die Hugenote Universiteitskollege op Wellington en behaal ’n B.A. graad en in 1950 ’n Senior Onderwysdiploma. Daarna studeer hy deeltyds aan die Universiteite van Suid-Afrika en Kaapstad, waar hy in 1972 onder leiding van professor Merwe Scholtz die M.A.-graad verwerf met ’n verhandeling oor Peter Blum getitel “’n Semantiese en morfologiese ondersoek na die ligmomente in die bundel ‘Enklaves van die lig’ van Peter Blum”. Aan die Universiteit van Kaapstad verwerf hy in 1984 ook die Ph.D.-graad met ’n proefskrif oor “Die satire as digsoort: sy ontstaan en sy beoefening in Afrikaans”, wat later in verwerkte vorm gepubliseer word onder die titel “Die tiende muse”. Hy trou met Anna Maria Zuidmeer, oorspronklik van Wellington, en hulle het twee kinders, Ludwig en Sigrid, wat albei in die Paarl skoolgegaan het. Sigrid is ’n kranige atleet en word later Suid-Afrikaanse kampioen in die 800 meter.
In 1950 begin hy onderwys gee, eers in Natal, daarna aan die South African College School (SACS) in Kaapstad en dan aan die Hoërskool Ladismith in die Klein-Karoo. Vanaf 1960 is hy as dosent in Afrikaans verbonde aan die Graaff-Reinet Onderwyskollege en vanaf 1967 aan die Paarl Onderwyskollege. In 1970 word hy dosent en in 1985 medeprofessor in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad. In hierdie tyd dien hy op die redaksie van die Tydskrif vir Letterkunde. Aanvanklik bly hy steeds in die Paarl, maar na sy aftrede in 1992 woon hy in Simonstad naby Kaapstad, waar sy vrou hom ses maande na sy aftrede weens kanker ontval.
SkryfwerkWysig
Sy eerste verse word in Standpunte opgeneem terwyl hy nog in Graaff-Reinet is en hy publiseer in hierdie tyd ook prosa, veral kinderverhale, in Naweekpos. Hy skryf verskeie skoolliedere, waaronder dié van die Laerskole Simondium en Courtrai in die Paarl en Hugo Rust in Wellington. Die kollegeliedere van die Wellington Onderwyskollege en die Onderwyskollege Boland in die Paarl is ook deur hom geskryf. Hy is veral bekend vir sy vlymskerp satire, wat geen onderwerp as heilig beskou nie. Met sy gedigte versteur hy dan telkens die idille, ondermyn vertroostende persepsies en wys teenstellings in die samelewing en veral godsdiens meedoënloos uit. Uit sy digkuns is dit duidelik dat hy deeglik onderlê is in die teologie en die klassieke en sy werk stel besonder hoë eise aan die leser se begripsvermoë. Baie van sy verwysings kan nie as algemene kennis by die gemiddelde leser veronderstel word nie. Tiperend van sy poësie is die aanwending van ’n breë taalregister en plasing van taal uit die volksmond as kommentaar op abstrak-filosofiese sake. D.J. Opperman en Fred le Roux neem van sy gedigte in 1965 op in “Stiebeuel 2”. In die sestiger- en sewentigerjare verskyn vier satiriese digbundels van hom (“Cabala”, “Apocrypha”, “Heimdall” en “Saturae”). Hierdie titels dui op die perspektief wat hy bied op die hede en die bekende deur middel van die verlede en die vreemde.
Hy maak sy debuut met “Cabala”,[2] waar die titel kan verwys na die mistieke geestelike stelsel van Judaïsme of die Christelike toepassing daarvan. Die bundel bevat dan ’n hele aantal hekelverse oor die godsdiens en Bybelse figure uit die Pentateug en reeds in hierdie bundel is sy sterk ondersoekende houding teenoor die godsdiens duidelik, wat later ’n uitstaande kenmerk van sy poëtiese temas word. Die bundel bevat ook verse oor die klassieke mitologie, kunswerke uit die Renaissance en Suid-Afrikaanse eienaardighede soos rugbyvergaderings en vet koortannies. “Vakansie in die Vrystaat” is oënskynlik ’n gedig oor ’n vakansie op die plaas Spioenkop in die Vrystaat. Gou blyk dit egter dat die titel verwys na die vakansiestemming en ekonomiese welvaart wat regdeur die jaar hier heers. Die gebrek aan waardes en tradisies blyk onder andere uit die verwaarlosing van die opstal by die histories bekende Spioenkop, waar die Boere tydens die Anglo-Boereoorlog ’n roemryke oorwinning behaal het, die woonhuis wat nou pienk geverf is en die oppervlakkigheid van die bewoners. Op knap wyse lewer Walters hier intertekstuele kommentaar op Leipoldt se gedig “Oom Gert vertel”, met die hooffiguur wat hier ook Oom Gert is, maar sonder die diepgang en bereidwilligheid tot opoffering wat gelyknamige karakters in Leipoldt se gedig gekenmerk het. Die satire is soms striemend en heftig, maar in ’n gedig soos “Reis uit die binneland” blyk byvoorbeeld ’n liefde vir die land se bekende dinge wat die toonaard enigsins versag. “Cabala” word bekroon met die Eugène Maraisprys in 1968 en met die Ingrid Jonkerprys en die W.A. Hofmeyr-prys in 1969.
In die bundel “Apocrypha”[3] word elke gedig genommer (al die gedigte is sonder titels) en word elkeen vergesel van ’n Nederlandse aanhaling uit die Bybel, waarna die gedig self ’n apokriewe uitbreiding van die teks of reaksie daarop is. Die verhewe taal van die Nederlandse aanhaling dien telkens as kontras vir die aardse en meer moderne Afrikaans, wat dan ook illustratief is van die paradoksale aard van baie gedigte. Hierdie gedigte spreek ’n groot aantal menslike gebreke en sondes oor ’n breë spektrum aan, waarin nie net die algemeen menslike blyk nie, maar ook spesifiek die Suid-Afrikaanse en Afrikaanse wêreld. Die mens word beskryf soos hy oorbluf word deur die paradokse van die Bybel, voor dinge wat hy begeer maar nie mag kry nie, hoe mooi en aanloklike dinge terselfdertyd gevaarlik is en hoe nederige of onskuldige mense slae kry. Hy spot ook met Afrikaanse digters soos Leipoldt, Van Wyk Louw, Opperman, Breytenbach en veral Visser, by wie se geestigheid hy soms aansluit. Die bundel word afgesluit met “Ses gebede”, waarin die toon van satiries hekelend verander na ’n sagter verheerliking of aanspreking van verskeie gode. Sy aanval op die ondeugde van die mens neem vele vorms aan, waaronder hekeling, ironie, satire en spot en hy lewer van sy beste werk wanneer hy humoristies te werk gaan, soos byvoorbeeld in “Apocrypha LIX”.
Die titel van “Heimdall”[4] verwys na die Germaanse god van lig, wat[5] as bewaker van die goderyk by die reënboogbrug staan tussen die wêreld en die goderyk.[6] Hy kan oneindig ver sien in twee rigtings en kondig met sy trompet die godeskemering of einde van ’n era aan. Die tema van die wagter wat fyn waarneem en ook die stem van die gode is, word dan in die bundel verder geneem. Die bundel is in drie afdelings verdeel. Die eerste afdeling bevat politieke verse, waarin die stand van die eietydse Suid-Afrikaanse “goderyk” onder die loep geneem word deur onder meer in verskeie verse in gesprek te tree met ander Afrikaanse digters, veral Eugène Marais. Die middelste afdeling het die titel “Kamera” en bevat satiriese verse wat spot met ministers, vroue van parlementslede, omroepers, die sinodebroeders en vele ander gemeenskapstipes. “Waarom is ek tog ’n gewone man” (die titel van die derde afdeling) bevat verse wat die vreemdheid en veral pretensieuse geleerdheid van vernaamdoeners kontrasteer met die eenvoud en bekoring van die spreker se eie tuiste, terwyl hy hier ook persoonlike gedigte oor sy drome, vriendskappe en gevoelens insluit. In hoofsaak volg die gedigte in hierdie bundel dieselfde patroon as in sy vorige bundels, maar is tog veel losser en minder konvensioneel in vorm.
“Saturae”[7] is sy vierde satiriese digbundel, waar die titel reeds op die satires dui,[7] maar ook ’n konnotasie het met die Latyn vir gemengde slaai. Oudergewoonte word die heilige koeie hier geslag en getrou aan die titel word ’n wye verskeidenheid van tipes en gedrag hier aangevat. Afrikaanse mense se omgang met godsdiens, kultuur en leierskap word hier blootgestel en prominente tipes (die N.G. predikant, die laerskoolhoof, ledemate van die kerk) se huigelagtigheid en vertoon gehekel. Daar is twee hoofgroepe gedigte, waarvan die eerste die Afrikaanse aktualiteit aanspreek en ’n tweede groep van sestien verse wat inspirasie put uit die kerk- en beskawingsgeskiedenis.
Eers meer as sestien jaar later volg[8] “Sprekende van God”. Hierdie bundel verken die gesprek oor godheid van die tyd[9] van die Grieke tot hier digby die einde van die twintigste eeu, met telkens die ondermyning [10] van enige sekerheid en waarheid. Die siening van God soos dit deur die eeue in die uitsprake en leer van mense na vore kom. Word ondersoek. Hierdie sieninge word dikwels duidelik ingegee deur die mens se eie behoeftes eerder as deur openbaring, maar word tot vandag toe verdedig met ’n fanatieke onverdraagsaamheid wat geen teenspraak duld nie. Onderwerpe sluit in temas wat baie gelowiges deur die eeue besig gehou het, soos die noodsaak van lyding en dood, die skynbare gebrek aan omgee in die hemele en waar sonde vandaan kom. Die poësie is duidelik betogend en intellektueel van aard en gaan dikwels dus gepaard met ’n gebrek aan emosie. Party verse neem hekelend standpunt in teen modieuse tendense aangaande God, soos ’n manlike God (“Wat ook al hul wiskundige samestelling”) en ’n God wat saam met die politiek van ’n Calvinistiese standpunt na ’n meer demokratiese liberalistiese God verander. Geestig is ’n vers soos Moses wat die verkeerde koers ingeslaan het in “Moses se kompas was skeef”.
“Satan ter sprake”[11] sluit by hierdie bundel aan en bevat weereens satiriese gedigte oor die godsdiens, hierdie keer geskryf vanuit Satan se oogpunt en dit beeld dus basies ongeloof uit.[12] Die gedigte word in drie afdelings verdeel. “Brief per pos” bevat hoofsaaklik gedigte met redenasies waarin die sienings en opvattings van Christene bevraagteken word. “Klip in die bos” is kwatryne in dieselfde trant, wat vrae stel oor alles wat na ongerymdhede, weersprekings of ’n gebrek aan logika klink. Die afdeling “Die duiwel is los” bevat meer indirekte verse met ’n verskeidenheid waarnemings van persone anders as Satan self. Enkele gedigte tref met hulle helder inhoud en knap segging, maar ongelukkig gaan meeste van hierdie gedigte oor in betoog en is ’n groot aantal eerder prosa as gedigte weens ’n gebrek aan digterlike binding.
Verder vertaal hy gedigte uit die eeue-oue Japannese en Chinese poësietradisie.[13] “Shih-ching” is ’n Chinese liedereboek waarin [14] gedigte van ouer as tweeduisend vyfhonderd jaar tot die idioom van die twintigste eeu vertaal word om die ryk intellektuele en artistieke waarde van hierdie beskawing te illustreer. Hy skryf ’n insiggewende inleiding en gee ook inligting oor die digters en die Chinese dinastieë, om die gedigte so meer verstaanbaar te maak. Sy vertalings van hierdie gedigte is gemaak uit Engelse en Duitse tekste. “Aki no Kure”[15] is ’n soortgelyke bundel oor die Japannese poësie, wat ten minste een gedig uit elke era vanaf ongeveer 794 n.C. bevat. Hy vertaal hierdie gedigte vanuit die brugtaal Engels.
In “Droom van die Weskus” verskaf Christo S. Botha die foto’s en skryf hy nege gedigte oor Saldanhabaai en omgewing. Hy neem sy taak so op dat hy nie ’n gedig vir elke foto skryf nie, sodat die gedigte nie begeleidend is tot die foto’s nie, maar op algemene manier die wese van die mense en die omgewing van die Weskus weergee. Die gedigte verken onder andere die geskiedenis, natuurkundige aard en volkekundige samestelling van die streek en weerspieël iets van die karakter van hierdie wêreld. “Die Swartland is my tuisland” en “Die Weskus van die Kaap” is ook koffietafelboeke waar Siegfried Behm die foto’s verskaf en hy die essays en gedigte by die illustrasie skryf. By die Klein Karoo Nasionale Kunstefees word drie jaar na mekaar poësieprogramme uit sy werk deur Johan Nel aangebied, onder die titels “Uitverkoop”, “Praat van die duiwel” en “Ha-ha-ha Afrika”. Laasgenoemde werk word ook in Julie 2001 by die Afrikaanse kunstefees in Londen aangebied.
As redakteur stel hy die reeks “Poësie uit verre lande” saam, wat vertalings van Spaanse gedigte in “Spaanse dans” deur Uys Krige en “Die lewensweg van Lao-Tse” (Chinese gedigte) deur Marthinus Versfeld bevat, asook sy eie “Shih-Ching” en “Aki no Kure”. Sy gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”, “Digters en digkuns”, “Nuwe verset”, “Die dye trek die dye aan”, “Miskien sal ek die wingerd prys”, “Kraaines”, “Woordpaljas”, “Verse vir Opperman”, “Voorspraak” en die “Versindaba” bundels wat jaarliks na hierdie fees uitgegee word. Hy skryf die skoolliedere vir die Laerskole Simondium, Courtrai in die Paarl en Hugo Rust in Wellington en die kollegeliedere van die Wellington Onderwyskollege en die Onderwyskollege Boland.
DramaWysig
Ook op dramagebied lewer hy ’n bydrae. In 1969 skryf hy die geleentheidstuk in verse, “Taalfees”, wat deur studente van die Paarlse Opleidingskollege opgevoer word om fondse in te samel vir die oprigting van die Afrikaanse Taalmonument. Hierin tree twee vertellers op om die geskiedenis en ontwikkelingsgang van Afrikaans oor te dra. In 1970 word hy deur die Paarlse tak van die Afrikaanse Taal en Kultuurbond gevra om weer ’n geleentheidstuk vir daardie jaar se Taalfees te skryf.
Die hoorspel-in-verse [16]“Die vroue van Kores” het as agtergrond die Bybelse verhaal van Esra,[17] waar die Israeliete na hulle terugkeer uit ballingskap opdrag gegee word om die vroue van Kores[18] met wie hulle in die vreemde getrou het, terug te stuur na Babilon [19] ten einde die volk suiwer te hou. Dit lei tot konflik tussen die volksvader Paros en die jong man Seraja. Paros is bereid om op te offer ter wille van die ideologie, maar Seraja sien nie kans om van sy pragtige vrou en klein kind afstand te doen nie. Deur lang swaarkryjare was hierdie vroue bereid om op te offer en saam met hulle mans te werk en te trek, maar nou is hulle nie goed genoeg nie. Hierdie gegewe speel af teen die destydse politieke beheptheid van die Afrikaner met sy velkleur en volksuiwerheid, wat die stuk besonder aktueel maak vir sy tyd. Ongelukkig is die dialoog eerder betoog aan ’n gehoor as wat dit gesprek is, sodat die dramatiese impak en konflik daaronder ly.
“’n Wingerdstok sal rank”[20] is ’n geleentheidstuk geskryf vir Taalfeesdag in 1975, met die viering van die honderd jaar verloop na die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners.[18] Hierdie stuk behandel die historiese figuur van S.J. du Toit en die geskiedenis van die Genootskap van Regte Afrikaners,[19] met hulle stryd teen Engels en teen mekaar.[21] Die aksie wentel veral rondom die Malherbe-gesin, waar Oom Gideon Malherbe eers ’n groot ondersteuner is van S.J. du Toit se sienings oor taal, maar dan baie teleurgesteld is in Du Toit se latere politieke sienswyses.
“Miskien woon julle onder ons” [22] behandel weer ’n Bybelse tema, hierdie keer die gegewe van [23] die Gibeoniete in Josua 9 wat onder valse voorwendsels ’n verdrag met die Israeliete onder Josua sluit,[24] eerder as om soos die ander volke te veg.[25] Dit red hulle lewe, maar maak slawe van wat ’n ryk volk was. Die dramatiese konflik vind plaas tussen die Gibeonitiese raadgewer Elsafan (ondersteun deur die hoëpriester Elisama en die soldaat Sammua) wat ’n militêre oplossing en kragdadige verset voorstaan, en raadgewer Peres (ondersteun deur Ouan, Tola en Hefer) wat eerder wil onderhandel en hulle op menseregte beroep. Tussen hierdie strydende groepe staan die koning van Gibeon, Adonisedek. Onderliggend aan al die karakters is hulle eie selfsugtige agendas, waardeur die materialistiese inslag en korrupsie en die geestelike verval van hierdie ontwikkelde maar dekadente volk blootgestel word. Soortgelyk aan “Die vroue van Kores” is hierdie drama onder andere kommentaar op die behandeling van bruin mense in die apartheidspolitiek, maar word die karakters weereens eerder spreekbuise van bepaalde standpunte as volwaardige karakters.
Nog ’n geleentheidstuk is “Drakenstein, my Drakenstein”[26] (subtitel “’n klug in drie tragiese bedrywe”), wat die honderdjarige bestaan van Franschhoek se munisipaliteit herdenk. Hierdie satiriese klug dramatiseer die ontdekking van olie in die Drakenstein-vallei deur die staatsbeheerde organisasie Soekom, waarin die aantrekkingskrag van geld en persoonlike welvaart alle weerstand in verband met lojaliteit teenoor geskiedenis en omgewing oorweldig. Die ontwikkeling van hierdie oliebron sal baie groot finansiële voordeel bring, maar sal ook in die proses noodgedwonge die historiese omgewing en tuiste van die Hugenote van ouds vernietig. Sonder veel probleme word die Provinsiale Raad, die Afdelingsraad en die Franschhoek Munisipaliteit egter oorkom, die drie bastions wat moontlik teenkanting teen ontwikkeling kon beteken. Dan blyk dit egter dat die olievonds ’n vergissing was. Walters steek hier die draak met menslike swakhede soos ydelheid, selfsug en gierigheid, terwyl selfs die rol van seks in die besigheidswêreld onder die loep geneem word.
“Oor die limiete”[27] is gebaseer op Andrew Murray se werk in Wellington en[28] is geskryf ter geleentheid van Wellington se Goodnowfees in 1986,[29] waarin die effek wat Murray se werk op uiteenlopende groepe mense gehad het, gedemonstreer word. Die hoofkarakter is die Ware Afrikaner Frans Marais, wat stry teen verandering op Wellington. Dan is daar die groep wat Murray ondersteun, insluitende David en Jan Malan, Koos Retief, Daniël Rossouw en die Amerikaanse onderwyseresse in die Seminarie. Eindelik besluit selfs Frans Marais se vrou Babs en daarna sy dogter Katrien om teen hom te draai en eerder Murray se Seminarie en by implikasie sy sogenaamde “liberalisme” te ondersteun.
Hy skryf ook die ongepubliseerde dramas “Broer Loer” (wat die “Big Brother” televisie aktualiteitsprogram satiriseer en in 2002 in die Klein Libertas-teater in Stellenbosch opgevoer word) en “Meester” (wat spot met die Suid-Afrikaanse onderwysstelsel oor die dekades heen, wat in 2004 by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees opgevoer word).
ProsaWysig
Op prosagebied skryf hy ’n reeks “Afrikaanse kinderverhale” wat in die tydskrif Naweekpos gepubliseer word. Later verskyn van hom die bundel satiriese essays oor heilige koeie, genaamd “Saturae: die essays”.[30] Onderwerpe wat hy aanraak,[31] is die Christelike godsdiens en Bybelverhale soos die skepping,[32] die Drie-eenheid en die maagdelike geboorte[33] van Jesus, rugby, die akademici en natuurlik die politiek. Die temas word uiteraard breedvoeriger uitgewerk as in sy gedigte, maar verloor terselfdertyd iets van die humor. Desnieteenstaande is dit ’n knap bundel wat van ’n bedrewe vakman in sy vakgebied getuig. Sy proefskrif oor satire as digsoort word as “Die tiende muse” gepubliseer. Hierdie boek bevat ook ’n bloemlesing van satiriese gedigte in Afrikaans, waaruit sy eie bydrae duidelik blyk, al is daar ook gedigte van onder andere A.G. Visser, N.P. van Wyk Louw, I.D. du Plessis en S.J. Pretorius.
EerbewyseWysig
Dorothea van Zyl lewer in 2010 by Versindaba ’n huldeblyk aan hom met sy tagtigste verjaarsdag. In 2015 word hy by die Breytenbach-sentrum in Wellington in die Tuin van Digters gehuldig vir sy letterkundige bydrae.
PublikasiesWysig
Jaar | Publikasies |
---|---|
1967 | Cabala |
1969 | Apocrypha |
1974 | Heimdall |
1975 | ’n Wingerdstok sal rank |
Die vroue van Kores | |
1976 | Droom van die Weskus (saam met Christo S. Botha) |
1978 | Miskien woon julle onder ons |
1979 | Saturae |
1982 | Drakenstein, my Drakenstein |
1985 | Die tiende muse |
1987 | Oor die limiete |
1990 | Die Swartland is my tuisland (saam met Siegfried Behm) |
1994 | Saturae, die essays |
1996 | Sprekende van God |
1998 | Die Weskus van die Kaap (saam met Siegfried Behm) |
2003 | Shih-Ching |
2004 | Satan ter sprake |
2006 | Aki no Kure – Herfsskemering |
2011 | Braille-briewe |
Redakteur | |
1988 | Die lewensweg van Lao-Tse – Marthinus Versfeld |
1992 | Spaanse dans – Uys Krige |
Sien ookWysig
BronnelysWysig
BoekeWysig
- Askes, H. en Landman, J.N. (samestellers) “Voorspraak” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe Tiende druk 1994
- Botha, Andries (samesteller) “My Paarl” Andries Botha Paarl 1987
- Brink, André P. “Aspekte van die nuwe drama” Academica Pretoria en Kaapstad Tweede hersiene uitgawe 1986
- Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
- Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
- Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
- Kannemeyer, J.C. (red.) “Kraaines” Human & Rousseau Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1988
- Kannemeyer, J.C. “Verse vir die vraestel” Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
- Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
- Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) “Digters en digkuns” Perskor-Uitgewers Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007
- Pheiffer, R.H. “Woordpaljas” Human & Rousseau Kaapstad en Johannesburg Derde uitgawe Derde druk 1993
- Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
- Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
Tydskrifte en koeranteWysig
- Anoniem “Ingrid Jonker-prys vir Walters” “Die Burger” 23 September 1969
- Breytenbach, Jan “‘Tragiese’ klug vir Franschhoek” “Rapport” 4 Oktober 1981
- Hugo, Daniel “Digterlike kastyder is 85” “Rapport” 1 November 2015
- Ohlhoff, H. “’Vakansie in die Vrystaat’ van M.M. Walters” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 3, Augustus 1979
- Ohlhoff, H. “’Apocrypha XLI’ van M.M. Walters” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 19 no. 4, November 1981
- Verslaggewer “Taalfeesskrywer ingespan” “Die Transvaler” 27 Februarie 1970
InternetWysig
Cameron, S.M. Literator: http://www.literator.org.za/index.php/literator/article/view/1027
- Cameron, S.M. Noordwes Universiteit: http://dspace.nwu.ac.za/handle/10394/10103
- Christelike Kernensiklopedie: http://cke.christians.co.za/2016/04/08/walters-matthys-michielse/
- Digitale Bibliotheek voor Nederlandse Letteren: http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=walt013
- Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Walters,_Matthys_Michielse
- Hugo, Daniel Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boeke/Digterlike-kastyder-is-85-20151031
- LitNet ATKV-Skrywersalbum 29 April 2009: www.litnet.co.za
- NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/189
- Protea Boekhuis: http://www.proteaboekhuis.com/site.php/protea-outeurs-authors-mm-walters
- Van Zyl, Dorothea Versindaba: http://versindaba.co.za/2010/09/20/dorothea-van-zyl-huldeblyk-aan-mm-walters/
- Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/m-m-walters/
- Walters Familie: http://www.waltersfamilie.co.za/walfeb2008/pafg32.htm
Ongepubliseerde dokumenteWysig
- Walters, M.M. Lewenskets Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein
VerwysingsWysig
- Verskeie bronne gee ’n alternatiewe geboortedatum van 23 Januarie 1929 aan. Volgens Daniel Hugo se huldigings-artikel in Rapport van 1 November 2015 is Walters egter 85, wat 1930 die geboortejaar maak. Verdere bevestiging is verkry uit die Walters familie-webwerf se genealogiese inligting: http://www.waltersfamilie.co.za/walfeb2008/pafg32.htm
- Lindenberg, E. “Standpunte” Nuwe reeks 74, Desember 1967
- Cloete, T.T. “Standpunte” Nuwe reeks 88, April 1970
- Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976
- Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 15 no. 2, Junie 1975
- Coetzee, Ampie “Beeld” 4 Desember 1974
- Botma, Gabriël “Die Burger” 8 Februarie 1995
- Grové, A.P. “Insig” Augustus 1996
- Hambidge, Joan “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 34 no. 4, November 1996
- Olivier, Fanie “Beeld” 29 Julie 1996
- Cloete, T.T. “Beeld” 28 Maart 2005
- Hambidge, Joan Woorde wat Weeg: http://joanhambidge.blogspot.co.za/2013/02/mm-walters-satan-ter-sprake-2004.html
- Du Plooy, Heilna “Beeld” 29 Maart 2004
- Hambidge, Joan “Rapport” 2 Mei 2004
- Naudé, Charl-Pierre “Beeld” 5 Maart 2007
- Brink, André P. “Rapport” 16 November 1975
- Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976
- Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 16 no. 1, Februarie 1978
- Conradie, P.J. “Standpunte” Nuwe reeks 134, April 1978
- Brink, André P. “Rapport” 21 Desember 1975
- K.S. “Rapport” 22 Augustus 1971
- Brink, André P. “Rapport” 8 April 1979
- Conradie, P.J. “Standpunte” Nuwe reeks 146, April 1980
- Odendaal, L.B. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 20 no. 3, September 1980
- Van Zyl, Dorothea “Beeld” 21 Mei 1979
- Brink, André P. “Rapport” 5 September 1982
- Brink, André P. “Rapport” 17 April 1988
- Odendaal, L.B. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 29 no. 4, Desember 1989
- Schutte, H.J. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 26, no. 4 November 1989
- Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 20 no. 2, Junie 1980
- Coetzee, A.J. “Standpunte” Nuwe reeks 151, Februarie 1981
- Johl, Ronel “Die Transvaler” 16 Februarie 1980
- Viljoen, Hein “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 18 no. 3, Augustus 1980
|
<urn:uuid:74ec8ca6-a4d2-467c-b0a9-8972ddccd0e1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/M.M._Walters
|
2019-07-20T15:52:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00186.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999991
| false
|
Binyamina-Giv'at Ada
(Aangestuur vanaf Binyamina)
Jump to navigation
Jump to search
Binyamina-Giv'at Ada בנימינה-גבעת עדה بنيامينا غفعات عادة |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Israel |
---|---|
Distrik | Haifa |
Stigting | 2003 |
Regering | |
- Burgemeester | Itay Weisberg |
Oppervlak | |
- Munisipaliteit | 25,7 km² (9,9 vk m) |
Bevolking (2017) | |
- Munisipaliteit | 15 634 |
- Digtheid | 610/km² (1 579,9/myl2) |
Tydsone | IST (UTC+2) |
- Somer (DST) | IDT (UTC+3) |
Saamvoeging van | Binyamina, Giv'at Ada |
Die munisipaliteit is in 2003 gestig en lê in die Haifa distrik.
Binyamina-Giv'at Ada lê suidelik van die stad Haifa.
Geboortes[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:3bc223be-a85d-45c1-8372-863b6042631b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Binyamina
|
2019-07-20T16:00:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00186.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.722268
| false
|
Garrison Keillor
Jump to navigation
Jump to search
Garrison Keillor | |
Geboortenaam | Gary Edward Keillor |
---|---|
Geboorte | 7 Augustus 1942 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Akteur, skrywer, en vervaardiger |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Garrison Keillor (gebore 7 Augustus 1942) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent A Prairie Home Companion (2006) en in die televisiereeks A Prairie Home Companion with Garrison Keillor (1987).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2003: The Danish Solution: The Rescue of the Jews in Denmark
- 2006: A Prairie Home Companion
- 2011: The Hayloft Gang: The Story of the National Barn Dance
- 2012: Let There Be Light
- 2016: Vince Giordano: There's a Future in the Past
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1987: A Prairie Home Companion with Garrison Keillor
- 2003: ArtStreet
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1988: A Prairie Home Companion: The Second Annual Farewell Performance
- 1993: The Dakota Conflict
- 1997: The Haunted History of Halloween
- 2000: The Sandy Bottom Orchestra
- 2002: The Main Stream
- 2010: A Prairie Home Companion Live in HD!
- 2010: A Prairie Home Companion Live in HD! Again!
Video's[wysig | wysig bron]
- 2004: A Prairie Home Companion 30th Broadcast Season Celebration
- 2006: A Prairie Home Companion: Exclusive Sneak Peek
- 2013: Tom and Jerry's Giant Adventure
- 2016: A Prairie Home Companion with Garrison Keillor
|
<urn:uuid:42848e5a-0d59-4811-b01a-6bcf2bd4e48c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Garrison_Keillor
|
2019-07-23T03:13:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00506.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.841194
| false
|
Kategorie:Nedersettings in die Noord-Kaap
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
Bladsye in kategorie "Nedersettings in die Noord-Kaap"
Die volgende 149 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 149.
B
D
G
H
K
L
M
P
S
Media in kategorie "Nedersettings in die Noord-Kaap"
Die volgende 4 lêers is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 4.
- Colesberg 1870.jpg 4 561 × 1 415; 1,98 MG
- Hutchinson, Noord-Kaap, 2013.jpg 3 422 × 1 772; 1,7 MG
- Pofadder liggingskaart.jpg 425 × 378; 149 KG
- Toeriste-inligtingskantoor, Springbok, Noord-Kaap, Morné van Rooyen.jpg 1 025 × 1 481; 241 KG
|
<urn:uuid:4f81bae3-620a-41a9-a9de-c835ac40797e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Nedersettings_in_die_Noord-Kaap
|
2019-07-23T02:58:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00506.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991171
| false
|
Comte de Rochambeau
Marshal Jean-Baptiste Donatien de Vimeur, Comte de Rochambeau, (Gebore: 1 Julie 1725, Vendomê- Oorlede: 10 May 1807, Thorê), was 'n Franse edelman en generaal, wat 'n sleutelrol gespeel het in die beleg van Yorktown, en sodoende bygedra tot die onafhanklikheid van die 13 kolonies onder Britse gesag, gedurend die Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog.
Inhoud
Militêre loopbaan[wysig | wysig bron]
Rochambeau was aanvanklik bestem vir die kerk, maar het by 'n kavalerie-regiment aangesluit nadat sy ouer broer gesterf het. Hy het in die Oostenrykse-Opvolgings oorlog gedien en homself sodanig onderskei dat hy teen 1747, tot kolonel bevorder is. Hy het deelgeneem in die Beleg van Maastricht (1748), en was daarna geëer deur 'n aanstelling as die goewerneur van Vendome in 1749. Alhoewel sy bydraes in die militêre veldtogte in Europa 'n impak gehad het, is hy veral bekend vir sy deelname aan die Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog.
Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog[wysig | wysig bron]
In 1780 het koning Louis XVI van Frankryk, Charles aangestel as luitenant-generaal in die Franse leër, en was in bevel van 6000 soldate, wat gesuur was na Noord-Amerika om die Amerikaanse koloniste te ondersteun, in hul stryd om onafhanklikheid van Engeland te verkry.
Hy het in Newport, Rhode Island, in Julie 1780 aangekom, en het later sy magte verenig met dié van generaal George Washington en sy Kontinentale Lëer. Die twee gekombineerde magte, byna 19 000 sterk, het suidwaarts gemars na Yorktown, waar 'n Britse mag van 8000, onder bevel van Charles Earl Cornwallis, gestasioneer was. Na 'n 21 dag beleg, het Charles Earl Cornwallis en sy lëer oorgegee. Die verpletterende nederlaag van Cornwallis en sy militêre mag het Brittanje gedwing om 'n vredesverdrag te heroorweeg, aangesien die oorlog te duur en uitgestrek sou wees.
Die Oorlog van die Oostenrykse-Opvolging[wysig | wysig bron]
Oorsaak van die oorlog:[wysig | wysig bron]
Na Philip I se dood, in 1711, was Charles VI die enigste manlike erfgename van die Habsburgse ryk, en was sy titels en besittings dus verdeel onder hom. Op daardie stadium was Charles VI sonder kinders, en asgevolg van die Pactum Mutuae Successionis, was Philip I se dogter, genoem erfopvolger. In 1713, stel Charles VI die Pragmatiese verklaring op, en verontagsaam die Saliese wet, waarin dit stipuleer dat n vrou nie mag erfopvolger wees, sowel het hy sy eie nakomelinge dogters verkies vir die erfnaaming, bo die van sy broer.
In 13 Mei, 1717, was Maria Therisa gebore, aan Charles VI en Elisabeth Christine van Brunswick-Wolfenbüttel, en word dus die opvolger van die Habsburg Ryk. In 1740, sterf Charles VI, en word Maria Therisa, die Erzherzogin genoem. Dit het toe gelei na die oorlog.
Alhoewel die oorlog gestempel is as n oorlog vir of teen, en oor die opvolging van Maria Therisa, het dit hoofsaaklik gebied as n regverdiging om besittings te byt, en sodoende teenstanders se posisies te versterk.
Comte de Rochambeau se rol in die Oorlog[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:283197c2-e36b-4552-94eb-94c9c8cfdff2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Comte_de_Rochambeau
|
2019-07-16T23:05:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00290.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999965
| true
|
1462
jaar
1462 |
◄ | 14de eeu | ◄15de eeu► | 16de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1462 |
Kalenders | |
Die jaar 1462 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 62ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
GebeureWysig
GeboortesWysig
- 27 Junie – Koning Lodewyk XII van Frankryk. († 1515)
|
<urn:uuid:3d00e2aa-b4d4-4b71-8353-b45745594128>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/1462
|
2019-07-19T10:23:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999947
| false
|
Gametofiet
’n Gametofiet is die stadium in die generasiewisseling-lewensiklus van plante en alge wat die gamete vorm. Dit het net een stel chromosome (n) en is dus haploïed. Dit ontwikkel deur mitose uit ’n spoor, wat weer deur meiose ontstaan uit ’n sporofiet (met twee stelle chromosome, dus 2n of diploïed).
Die generasiewisseling sorg dus vir ’n kringloop waar gametofiete en sporofiete om die beurt bestaan.
WerkingWysig
Die diploïede sporofiet (2n) vervaardig haploïede spore (n) deur meiose. Dié spore ontwikkel in ’n gametofiet. Die gametofiet vervaardig manlike of vroulike gamete (of albei) deur mitose. Die samesmelting van ’n manlike en vroulike gameet vorm ’n sigoot (2n), wat weer in ’n sporofiet ontwikkel.
Sien ookWysig
Eksterne skakelsWysig
- Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
|
<urn:uuid:92f92461-0e6d-4d0c-aa08-31a6f86e70bf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Gametofiet
|
2019-07-19T10:54:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999906
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
1923
(wysig)
Wysiging soos op 16:43, 25 April 2017
128 grepe bygevoeg
,
2 jaar gelede
→Gebeure
* [[26 Junie]] – Die eerste 24 uur [[Le Mans]] resies.
* [[8 November]] – [[Adolf Hitler]], Erich Ludendorff en ander lede van die [[Kampfbund]] begin die ''Biersaalputsch'' in [[München]], in 'n poging om beheer oor te neem in [[Duitsland]].
* Die [[Gotthard-spoorlyn]] in [[Switserland]] tussen [[Zürich]] en [[Chiasso]] skakel oor van stoom na elektrisiteit.
*
[[
Hiperinflasie
]]
in
[[
Duitsland
]]
.
* Stigting van die [[Suid-Afrikaanse Elektrisiteitsvoorsieningskommissie]] (Evkom/Eskom).
* [[Warden]] in die [[Oos-Vrystaat]] word geproklameer.
Wernigruenenfelder
2 125
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1546029
"
|
<urn:uuid:84306c10-de52-42b8-8c74-e484710302bf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1546029
|
2019-07-19T09:54:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99813
| false
|
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie.
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
|
<urn:uuid:e2700ba4-d103-443d-b83c-70fefba1ced7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Ekonomie_van_Spanje
|
2019-07-19T11:08:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Knoxville
Jump to navigation
Jump to search
Knoxville | |
Bynaam: The Marble City | |
Ligging van Knoxville in Tennessee | |
Ligging van Tennessee in die VSA | |
Land | Verenigde State van Amerika |
---|---|
Staat | Tennessee |
Distrik | Knox |
Stigting | 1786 |
Regering | |
- Burgemeester | Madeline Rogero |
Oppervlakte | |
- Totaal | 254,0 km² (98,1 myl²) |
Bevolking (2007) | |
- Totaal | 183 546 |
- Digtheid | 724,6/km² (1 876,7/myl²) |
Areakode(s) | 865 |
Webwerf: www.cityofknoxville.org |
Geografie[wysig | wysig bron]
Knoxville lê in die ooste van Tennessee, en ook in die ooste van die VSA.
|
<urn:uuid:587f5d41-d22c-4026-a275-c93fce20864b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Knoxville
|
2019-07-19T10:34:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.904848
| false
|
Kwark (suiwelproduk)
Kwark is 'n soort heel vars kaas wat van aangesuurde gepasteuriseerde melk vervaardig word. Dit is 'n voorproduk van die hardekaasvervaardiging wat nog ontwater moet word voordat dit as kaas ryp kan word. Kwark is veral in Sentraal- en Oos-Europa 'n gewilde suiwelproduk wat onder meer as nagereg geniet of vir soet en pikante geregte gebruik word.
Dit moenie met maas- of roomkaas verwar word nie.
Etimologie en geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die term "kwark" (Duits Quark) is in die Laat-Middelhoogduitse taalperiode as twarc, quarc en zwarg uit die Nedersorbiese Slawiese taal ontleen waar dit as twarog bekend staan (vergelyk Pools twaróg, Russies tworog en Tsjeggies tvaroh). Die vroegste Middelduitse bronne dateer uit die 14de eeu. Die Hongaarse túró is eweneens uit die Slawiese taalgebied oorgeneem.[1]
Die Beiers-Oostenrykse term Topfen kom reeds in 13de eeuse bronne voor en verwys moontlik na die potte (Duits Topf) wat vir die kaasvervaardiging gebruik is, of na die wit kaas se destydse kenmerkende ronde vorm.
Die Romeinse skrywer Tacitus noem 'n soort gefermenteerde melk (Latyns lac concretum) as deel van die Germaanse voeding. Dit is tans nie duidelik of lac concretum kwark, dikmelk of 'n ander soort vars kaas was nie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Vergelyk Friedrich Kluge: Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache. 24ste hersiene en uitgebreide uitgawe onder redaksie van Elmar Seebold. Berlyn/New York: Walter de Gruyter 2002, bl. 734
|
<urn:uuid:f585d7fe-0c08-492d-9560-bf0455183592>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kwark_(suiwelproduk)
|
2019-07-19T11:00:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999797
| false
|
Salem
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Salem
kan wees:
Salem, Massachusetts
, stad in Massachusetts
Salem, Oos-Kaap
, dorp in die Oos-Kaap
Salem, Oregon
, stad in Oregon
Hierdie is ’n
dubbelsinnigheidsbladsy
: ’n lys van artikels wat met dieselfde titel geassosieer word. Indien ’n interne skakel u hierheen verwys het, kan u gerus daardie skakel verander sodat dit direk na die gewenste artikel wys.
Wys alle artikels waarvan die titel
begin met
Salem
of
met
Salem
in die titel
.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Salem&oldid=1121889
"
Kategorie
:
Dubbelsinnig
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Haal dié blad aan
Ander tale
Brezhoneg
Català
Cebuano
Čeština
Cymraeg
Dansk
Deutsch
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
עברית
Magyar
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
한국어
Latina
Limburgs
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Polski
Português
Română
Русский
Srpskohrvatski / српскохрватски
Simple English
Slovenčina
Српски / srpski
Svenska
Kiswahili
Türkçe
Українська
اردو
Tiếng Việt
Volapük
Winaray
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 8 Maart 2013 om 23:37 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:25ad774f-df37-45af-9db6-f77a43d70ac8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Salem
|
2019-07-19T10:30:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00050.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997608
| false
|
Vliegdekskip
'n Vliegdekskip is 'n soort skip wat ontwerp is om as 'n drywende lugbasis te dien. Dit laat 'n lugmag toe om 'n groter gebied te patrolleer, en om dieper in vyandige areas in te dring aangesien daar minder tyd en brandstof benodig word om by die teiken uit te kom.
Ander take wat vliegdekskepe verrig is die diens van vliegtuie en ander toerusting en die vervoer van soldate.
Samestelling van 'n vliegdekskipWysig
Bo-op, gewoonlik aan die kant van die skip, is die eiland. Dit huisves die brug, vanwaar die skip beheer word, die beheerkamer, vanwaar die vliegtuigbewegings beheer word en baie toerusting bv. kommunikasie en radars. Daar is ook 'n beheertoring in die brug, net soos by 'n lughawe. Die eiland staan op die vliegdek. Die vliegdek word gebruik deur vliegtuie om te land en op te styg. Die vliegdek word ook goed gepantser vir beskerming van die skip. Op die vliegdek is 'n stoomkatapult, wat gebruik word om die vliegtuie te versnel wanneer hulle opstyg. Onder die vliegdek is die loodse waar die vliegtuie gestoor word wanneer hulle nie in gebruik is nie. Die vliegdekskip het tot drie hysers waarmee die vliegtuie na en van die vliegdek geneem word.
Binne, onder die vliegtuigloodse, is daar verskeie dekke vir die verblyf van die bemanning wat tot 5 000 groot kan wees. Op die onderste vlak is die enjinkamer. Daar is ook tenks vir bunkerolie vir die skip self, tenks vir vliegtuigbrandstof en tenks vir drinkwater. Daar moet ook voorsiening gemaak word vir stoorplek van rantsoene (voedsel) vir die bemanning, ammunisie en onderdele vir die vliegtuie en instandhouding van die skip self.
Daar kan tot 95 vliegtuie op die skip gestoor word.
|
<urn:uuid:4022dc38-e806-4602-880d-0bf8f2819b03>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Vliegdekskepe
|
2019-07-15T17:54:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00154.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000006
| false
|
Eerste Babiloniese dinastie
Oor hierdie eerste bloeitydperk, die eerste dinastie van Babilon, bestaan talle bronne. Een bron (die argiewe van Mari) bied insig in die politieke en diplomatieke verhoudinge van die Babiloniërs met volke buite Mesopotamië. 'n Provinsiale argief te Larsa verduidelik hoe Hammoerabi die land verdeel wou hê en hoe die administrasie daar moes uitsien.
Die gemiddelde Mesopotamiese stad is in die tydperk deur 'n raad van oudstes met 'n burgemeester aan die hoof bestuur, terwyl 'n soort "kamer van koophandel" vir die belastings verantwoordelik was. Die uitgestrekte landgoedere is meestal deur religieuse ordes beheer. Onder die bronne wat bewaar gebly het, is wetboeke van 3 konings (waaronder die beroemde Codex Hammurapi of Kodeks van Hammoerabi) en duisende ander juridiese dokumente.
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409591, volume 18, bl. 1443
|
<urn:uuid:c3b508dc-4aba-4a15-8bca-2773611fca12>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Eerste_Babiloniese_dinastie
|
2019-07-20T15:57:45Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00234.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999906
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Nieu-Kaledonië" skakel
←
Nieu-Kaledonië
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Nieu-Kaledonië
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Kiribati
(
← skakels
wysig
)
Vanuatu
(
← skakels
wysig
)
Guam
(
← skakels
wysig
)
Nieu-Seeland
(
← skakels
wysig
)
Frankryk
(
← skakels
wysig
)
Australië
(
← skakels
wysig
)
Nauru
(
← skakels
wysig
)
Endemies (ekologie)
(
← skakels
wysig
)
Morbihan
(
← skakels
wysig
)
Finistère
(
← skakels
wysig
)
Ille-et-Vilaine
(
← skakels
wysig
)
Lys van Wêrelderfenisgebiede
(
← skakels
wysig
)
Calvados (département)
(
← skakels
wysig
)
Parys
(
← skakels
wysig
)
Sint Pierre en Miquelon
(
← skakels
wysig
)
Lys van hoofstede
(
← skakels
wysig
)
Côtes-d'Armor
(
← skakels
wysig
)
Lys van lande volgens bevolking
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Lande van Oseanië
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Départements van Frankryk
(
← skakels
wysig
)
Lozère
(
← skakels
wysig
)
Nikkel
(
← skakels
wysig
)
Javaans
(
← skakels
wysig
)
Mayotte
(
← skakels
wysig
)
Réunion
(
← skakels
wysig
)
Nord
(
← skakels
wysig
)
Renzo Piano
(
← skakels
wysig
)
Manche
(
← skakels
wysig
)
Franse Suidelike en Antarktiese Gebiede
(
← skakels
wysig
)
Lys van indringerplante in Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Pyrénées-Atlantiques
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Lande in Oseanië
(
← skakels
wysig
)
Lys van lande volgens BBP (Koopkragpariteit)
(
← skakels
wysig
)
Stille Oseaan
(
← skakels
wysig
)
Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid
(
← skakels
wysig
)
Musée maritime fluvial et portuaire de Rouen
(
← skakels
wysig
)
Lys van Internettopvlakdomeine
(
← skakels
wysig
)
Bouches-du-Rhône
(
← skakels
wysig
)
Gard
(
← skakels
wysig
)
Frans-Guyana
(
← skakels
wysig
)
Lys van lande
(
← skakels
wysig
)
Fidji
(
← skakels
wysig
)
Alpes-de-Haute-Provence
(
← skakels
wysig
)
Hawaii
(
← skakels
wysig
)
Lys van internasionale rugbyspanne
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Landdata Nieu-Kaledonië
(
← skakels
wysig
)
Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
(
← skakels
wysig
)
Lys van lande volgens oppervlak
(
← skakels
wysig
)
Lys van landskakelkodes
(
← skakels
wysig
)
Alpes-Maritimes
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Nieu-Kaledonië
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:3da74e0a-9f69-48db-8059-b367b342b961>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Nieu-Kaledoni%C3%AB
|
2019-07-20T16:37:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00234.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998955
| false
|
Pluto (mitologie)
Pluto of Plouton was in die mitologie die heerser van die onderwêreld. Hy was in die Griekse mitologie aanvanklik as Hades bekend, en het die heerser van die onderwêreld geword nadat die wêreld in drie verdeel is tussen hom en sy broers Zeus, wat oor die lug geheers het, en Poseidon, wat die god van die see geword het. Sy naam het vrees ingeboesem; sy sentrale mite gaan oor die ontvoering van Persefone, wat hy toe sy vrou en die koningin van sy ryk gemaak het.[1]
Pluto | |
---|---|
Romeinse god | |
Naam | Pluto |
Posisie | Heerser van die onderwêreld |
Broers | Jupiter, Neptunus |
Gade | Proserpina |
Griekse eweknie | Hades/Plouton |
Later is hy in Grieks dikwels Plouton genoem, wat ’n streng heerser was maar nie die donker, gewelddadige karakter gehad het wat met Hades verbind word nie.[2] Die naam Hades het later bekender geraak as die naam van die onderwêreld self, terwyl Plouton beskou is as die god van die rykdomme van die aarde: van die gewasse bo die grond sowel as die onderaardse rykdomme soos goud en silwer.[3] Onder dié naam het sy karakter verskil: hy was ’n streng heerser, maar ook Persefone se liefdevolle eggenoot. Hy verskyn ook as Plouton in ander mites in ’n sekondêre rol, veral mites oor die aankoms van Orfeus en ander helde in die onderwêreld.[4]
Romeinse mitologieWysig
In die Romeinse mitologie was Pluto (die verlatynsde vorm van die Griekse Plouton) aanvanklik nie die god van die onderwêreld nie. Hy was eerder die Romeinse eweknie van Plouton, die minsamer god van aardse rykdomme. Hy is ook Dis Pater genoem: "Ryk Vader". Later is hy geleidelik ook met die onderwêreld verbind en is hy gelykgestel aan die Griekse god Hades. So het die verband met Plouton verdwyn.
Hoewel Pluto en Hades se karaktertrekke dus verskil, bly hulle een god met dieselfde mites.
VerwysingsWysig
- Hansen, Classical Mythology,, bl. 180.
- Tsagalis, Inscribing Sorrow, bl. 101–102; Morrow, Plato's Cretan City, bl. 452–453; John J. Hermann, Jr., "Demeter-Isis or the Egyptian Demeter? A Graeco-Roman Sculpture from an Egyptian Workshop in Boston" in Jahrbuch des Deutschen Archäologischen Instituts 114 (1999), bl. 88.
- Fernando Navarro Antolin, Lygdamus: Corpus Tibullianum III.1–6, Lygdami Elegiarum Liber (Brill, 1996), bl. 145–146.
- Hansen, Classical Mythology, bl. 180–181.
Eksterne skakelsWysig
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Pluto (mitologie).
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse en die Nederlandse Wikipedia
Romeinse mitologie |
---|
Aeneas | Apollo | Aurora | Bacchus | Ceres | Diana | Fortuna | Hercules | Juno | Jupiter | Kupido | Maia | Mars | Mercurius | Minerva | Neptunus | Okeaniede | Pluto | Saturnus | Sol | Tartaros | Venus | Vesta | Vulcanus |
|
<urn:uuid:cbe2547e-5b96-4ad0-8082-ce52320e4ed4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Pluto_(mitologie)
|
2019-07-21T21:40:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00394.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9999
| false
|
Slag van die Twee Riviere
Die Slag van die Twee Riviere (aan die Britte bekend as die Battle of Modder River) het op die 28ste November 1899 tydens die Tweede Vryheidsoorlog by die sameloop van die Modderrivier en die Rietrivier plaasgevind naby die N12 nasionale pad. Generaal de la Rey het na die veldslae te Graspan en Belmont waargeneem dat die ou Boerestrategie om koppe in te neem nie meer 'n volhoubare strategie was nie aangesien die koppies nie net binne bereik was van die Britse kanonne nie maar ook uitstekende teikens vir die artillerie was. Verder het die styl hellings van die koppe ook goeie dekking aan die aanvalsmag verleen as hulle eers die voet van die kop bereik het. Hy het besef dat gelyke grond veel beter skuiling kon bied en ook 'n meer doeltreffender skootveld aan die moderne gewere besorg het. Generaal de la Rey het ook anders as die gewone gebruik om 'n rivier as hindernis te gebruik, sy burgers aan die suidekant, sowat 50 tot 'n 100 meter van die rivierwal af laat ingrawe. Generaal de la Rey se Transvalers saam met sowat 'n 1200 burgers onder bevel van Generaal Piet Cronjé het die Boeremagte op ongeveer 3500 tot 4000 te staan gebring. Hulle het ses Krupp-kanonne en ten minste vier pom-pom masjiengewere by hul gehad. Die Britse magte het uit ongeveer 10 000 manskappe bestaan met drie artillerie-batterye asook vier swaar 12-pond skeepskanonne.
Slag van die Twee Riviere | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Deel van Tweede Vryheidsoorlog | |||||||
Die Slag van die Twee Riviere | |||||||
Strydende partye | |||||||
Verenigde Koninkryk | Zuid-Afrikaansche Republiek Oranje-Vrystaat | ||||||
Bevelvoerders | |||||||
Lord Methuen | Piet Cronje Koos de la Rey | ||||||
Sterkte | |||||||
8 000 | 9 000 | ||||||
Ongevalle | |||||||
72 | 75 |
Om 04:00 die oggend van die 28ste was die Britse mag aan't opmars na die Modderrivier-brug (die spoorbrug loop vandag nog op dieselfde plek oor die rivier en 'n replika van 'n blokhuis kan vandag nog daar gesien word). Lord Methuen wat die Boeremagte op die koppe verwag het, het reguit in die Boere se lokval ingestap. Die skietgeveg tussen die twee magte het 'n volle 10 uur lank geduur. Die Britte was aanvanklik vasgepen op die oop veld maar 'n aanval op die Boeremagte se regterflank was suksesvol en het die Boere genoop om te onttrek. Die Britse verliese was 70 sterfgevalle en 413 gewondes; Methuen self is in die regterheup gewond tydens die geveg. Aan die Boeremagte se kant het 16 soldate gesneuwel, 66 gewond en 13 manskappe is gevange geneem.
|
<urn:uuid:4e2c3bc3-b0ab-49ef-8835-e22ae9696ab9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Slag_van_die_Twee_Riviere
|
2019-07-21T21:01:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00394.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999982
| false
|
Armagh
Armagh Ard Mhacha (Iers) |
Die Rooms-Katolieke Sint Patrick-katedraal | |
Bynaam: Ireland's Ancient Cathedral City | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Verenigde Koninkryk |
---|---|
Land (VK) | Noord-Ierland |
County | Armagh |
Distrik | Armagh, Banbridge and Craigavon |
Regering | |
- Lord Mayor | Cllr Garath Keating (SF) |
Bevolking (2011) | |
- Stad | 14 749 |
Tydsone | MGT (UTC+00:00) |
- Somer (DST) | BST (UTC+01:00) |
Poskode | BT60, BT61 |
Skakelkode(s) | 028 |
Webwerf: Armagh City, Banbridge & Craigavon |
Armagh ([ɑrˈmɑː], afgelei van die oorspronklike Iers-Gaeliese naam Ard Mhacha of "Macha se Hoogte", 'n verwysing na 'n mitiese godin wat haar volgens oorlewerings saam met haar stam hier gevestig het) is die administratiewe setel (county town) van die gelyknamige Noord-Ierse graafskap (County Armagh) asook een van Ierland se historiese burgerlike parogieë of civil parishes.
Armagh vervul daarnaas 'n belangrike rol in kerkadministrasie as die setel van die Rooms-Katolieke Aartsbiskoppe van Armagh (wat ook die status van "Primate van heel Ierland" het) en die Anglikaanse Kerk van Ierland. So het hier sowel 'n Rooms-Katolieke asook 'n Anglikaanse katedraal ontstaan – die twee bekendste geboue in Armagh naas die plaaslike sterrewag en die planetarium (die enigste in Ierland).
Alhoewel Armagh met 'n bevolking van 14 749 (volgens die sensus van 2011) net 'n middelgroot nedersetting is, het koningin Elizabeth II in 1994 stadstatus en in 2012 Lord Mayoralty-status aan Armagh toegeken. Dit is tans die kleinste nedersetting met stadstatus in Noord-Ierland asook die vierde kleinste in die Verenigde Koninkryk. Armagh het reeds in Voor-Christelike Ierland 'n leidende politieke rol gespeel as een van die koninklike setels van die eiland.
|
<urn:uuid:96cfb248-7dee-4e83-a3a2-64c4041fd2b0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Armagh
|
2019-07-23T03:29:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00554.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998228
| false
|
Édith Piaf
Édith Piaf | ||
---|---|---|
Geboortenaam | Édith Giovanna Gassion | |
Alias | La Môme Piaf | |
Geboorte | 19 Desember 1915 Belleville, Parys (Franse Derde Republiek) | |
Afsterwe | 10 Oktober 1963 Plascassier, Alpes-Maritimes (Frankryk) | |
Beroep(e) | Sangeres, liedjieskryfster, aktrise | |
Genre(s) | Kabaret, moderne chanson | |
Tipe stem | Mezzosoprano[1] | |
Instrument(e) | Stem | |
Aktiewe jare | 1935 – 1963 | |
Musiekportaal |
Édith Piaf (* 19 Desember 1915 as Édith Giovanna Gassion, † 10 Oktober 1963) was 'n Franse sangeres en kultuurikoon van Algeriese en Italiaanse afkoms[2][3][4] wat as een van Frankryk se gewildste sangers bekend staan.[5] Piaf het haar lewe in haar sang uitgebeeld, en haar spesialiteit was die ballade. Van haar bekende snitte is "La vie en rose" (1946), "Hymne à l'amour" (1949), "Milord" (1959), "Non, je ne regrette rien" (1960), "l'Accordéoniste" (1941), "Padam...Padam", en "La Foule".
Inhoud
FamilieWysig
Ondanks verskeie biografieë is min oor Piaf se lewe bekend.[6] Sy is as Édith Giovanna Gassion gebore[7] in Belleville, Parys. Volgens legende is sy op ’n sypaadjie gebore, maar haar geboortesertifikaat dui aan sy is op 19 Desember 1915 in die Hôpital Tenon in Parys gebore.[8] Haar bynaam, Piaf, wat "mossie" beteken, het sy 20 jaar later gekry.
Haar pa, Louis Alphonse Gassion (1881-1944), was ’n straatakrobaat van Normandië. Haar ma, Annetta Giovanna Maillard (1895-1945), was van Italië; sy was van Franse herkoms aan haar pa se kant en Italiaanse en Marokkaanse herkoms aan haar ma se kant.
Vroeë leweWysig
Piaf se ma, ’n kafeesangeres, het haar met haar geboorte verlaat en sy het ’n kort rukkie by haar ouma aan moederskant, Emma (Aïcha), gebly. Toe haar pa in 1916 by die Franse leër aansluit om in die Eerste Wêreldoorlog te gaan veg, het hy Piaf by sy ma, wat ’n bordeel in Normandië bestuur het, afgelaai. Daar het prostitute na haar gekyk.[5]
In 1929, op 14-jarige ouderdom, het Piaf by haar pa aangesluit in sy akrobatiese straatvertonings oor die hele Frankryk. Sy het toe die eerste keer in die openbaar gesing.[9] Op 15 het sy Simone "Mômone" Berteaut, wat haar halfsuster kon gewees het, ontmoet en dié het Piaf se metgesel vir die grootste deel van haar lewe geword. Saam het hulle in die straat gesing en geld verdien. Hulle kon met dié geld hul eie plek bekostig.[5]
In 1932 het sy Louis Dupont ontmoet en op hom verlief geraak. Ná ’n kort tyd het hy by haar en Mômone ingetrek. Hy het vir haar ander werke probeer kry, maar sy was nie daarvoor te vinde nie totdat sy swanger geraak en vir ’n kort rukkie kranse in ’n fabriek gemaak het.[10]
In Februarie 1933 het die 17-jarige Piaf die lewe aan haar dogter, Marcelle, geskenk. Nes vir haar ma, was dit vir haar moeilik om vir die kind te sorg, want sy het min moedersinstink, kennis van ouerskap en huishoudelike vaardighede gehad. Sy het gou na die strate teruggekeer tot die somer van 1933, toe sy in Juan-les-Pins, Rue Pigalle, begin sing het.[10]
Ná ’n rusie oor haar gedrag is Piaf en Dupont (Marcelle se pa) uitmekaar. Sy, Mômone en Marcelle het in ’n hotel gewoon en Piaf het Marcelle alleen in die kamer gelos wanneer sy gaan sing het. Dupont het Marcelle eindelik kom haal en sy is op tweejarige ouderdom aan meningitis dood. Daar word beweer Piaf het met ’n man geslaap om vir die begrafnis te betaal.[10][11]
SangloopbaanWysig
In 1935 is Piaf in die Pigalle-gebied van Parys ontdek[5] deur die nagkluneienaar Louis Leplée.[7] Sy klub, Le Gerny's, was naby die Champs-Élysées[12] en is besoek deur mense uit die hoër én laer stand. Hy het haar oorreed om te sing al was sy vreeslik senuagtig. Dit, saam met haar lengte van net 142 cm (’n outydse 4 voet 8 duim),[8][13] het hom geïnspireer om haar die bynaam te gee wat sy vir die res van haar lewe as verhoognaam sou hou: La Môme Piaf[7] (Paryse slang vir "Die Klein Mossie").[5] Leplée het haar die basiese dinge van verhoogoptrede geleer en haar aangesê om ’n swart rok te dra; dit sou haar handelsmerk word.[5]
Leplée het ’n groot openbare veldtog geloods vir Piaf se openingsaand, met baie bekendes wat dit sou bywoon.[5] Haar optrede het gelei tot twee plate wat in dieselfde jaar opgeneem is.[13] In 1940 het Piaf in Jean Cocteau se suksesvolle vertoning Le Bel Indifférent opgetree.[5] Sy het die liriek van baie van haar liedjies geskryf. In die lente van 1944 het sy saam met Yves Montand in die Moulin Rouge opgetree en ’n liefdesverhouding met hom begin.[8][14]
In 1947 het sy die liriek van die liedjie "Mais qu’est-ce que j’ai ?" ("Wat kan ek doen?") vir Montand geskryf (musiek deur Henri Betti). Binne ’n jaar het hy een van die beroemdste sangers in Frankryk geword. Sy het die verhouding beëindig toe hy amper net so beroemd soos sy word.[5]
In dié tyd was sy hoog in aanvraag in Parys[7] as Frankryk se gewildste vermaakkunstenaar.[13] Ná die Tweede Wêreldoorlog het sy internasionaal beroemd geword[7] en in Europa, die VSA en Suid-Amerika getoer. Sy het in die vroeë 1950's gehelp om Charles Aznavour se loopbaan te laat vlam vat deur hom saam met haar op toer te neem en van sy liedjies op te neem.[5]
Piaf se bekendste liedjie, "La Vie en rose",[5] is in 1945 geskryf en het in 1998 ’n Grammy Hall of Fame-prys gewen. Bruno Coquatrix se bekende Paris Olympia-musieksaal is waar Piaf tussen Januarie 1955 en Oktober 1962 ewigdurende roem behaal het.[8] In April 1963 het sy haar laaste liedjie, "L'Homme de Berlin", opgeneem.
VerwysingsWysig
- http://www.experiencefestival.com/a/Mezzo-soprano_-_Famous_mezzo-sopranos/id/1762431
- Piaf: the triumphant return of La Môme, The Independent, Donderdag 8 Februarie 2007
- On the trail of Edith Piaf, Otago Daily Times, Dinsdag 16 September 2008
- Jacques Verrière, Genèse de la nation française, Flammarion, 2000, p.119
- "Édith Piaf: Biography" (in Engels). Yahoo! Music. Besoek op 2007-07-19.
- Morris, Wesley (15 Junie 2007). "A complex portrait of a spellbinding singer". The Boston Globe. Besoek op 3 September 2009.
- Rainer, Peter (8 June 2007). "'La Vie en rose': Édith Piaf's encore". The Christian Science Monitor. Boston. Besoek op 3 September 2009.
- "Biography: Édith Piaf". Radio France Internationale Musique. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 February 2003. Besoek op 3 September 2009.
- Willsher, Kim (2015-04-12). "France celebrates singer Edith Piaf with exhibition for centenary of her birth". The Guardian (in Engels). ISSN 0261-3077. Besoek op 2017-08-15.
- "Piaf's Paris". Besoek op 9 Junie 2013.
- Allen, Brooke (28 Maart 2011). ""No Regrets": Discovering Edith Piaf's epically messy love life". Salon. Besoek op 2 Augustus 2014.
- Ray, Joe (11 October 2003). "Édith Piaf and Jacques Brel live again in Paris: The two legendary singers are making a comeback in cafes and theatres in the City of Light". The Vancouver Sun. Kanada. p. F3. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 December 2012. Besoek op 18 July 2007.
- Fine, Marshall (4 Junie 2007). "The soul of the Sparrow". Daily News. New York. Besoek op 19 Julie 2007.
- Mayer, Andre (8 Junie 2007). "Songbird". CBC. Besoek op 19 Julie 2007.
|
<urn:uuid:17015a83-fa85-4cf8-94c3-89c9a05289a9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Edith_Piaf
|
2019-07-15T18:55:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00178.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999881
| false
|
Desmond & the Tutus
(Aangestuur vanaf Desmond and the Tutus)
Jump to navigation
Jump to search
Desmond & the Tutus | ||
---|---|---|
Oorsprong | Pretoria, Gauteng (Suid-Afrika)[1] | |
Aktiewe jare | Sedert 2005 | |
Etikette | Awesomeland Records | |
Webwerf | desmondandthetutus.co.za | |
Lede | Shane Durrant Craig Durrant Nicholas Dinnie Douglas Bower | |
Assosiasies | Yo Grapes | |
Musiekportaal |
Desmond & the Tutus is 'n Suid-Afrikaanse musiekgroep vanuit Pretoria, Gauteng.[1] Die groep bestaan uit die vier lede Shane Durrant op stem, Douglas Bower op kitaar, Nicholas Dinnie op baskitaar, en Craig Durrant op tromme.[1]
Inhoud
Diskografie[wysig | wysig bron]
Vollengtealbums[wysig | wysig bron]
- Tuckshop (2008, Awesomeland Records)
- MNUSIC (2012, Sony BMG)
EP's[wysig | wysig bron]
- And The EP (2009, Awesomeland Records)
Enkelspelers[wysig | wysig bron]
- Kiss You On The Cheek 12″ Enkelspeler (2008, Tigersushi Records)
|
<urn:uuid:adc8e50b-0111-4b16-b51e-170447f1a38b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Desmond_and_the_Tutus
|
2019-07-16T23:09:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00338.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.952051
| false
|
Russell Wolfe
Jump to navigation
Jump to search
Russell Wolfe | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Vervaardiger, akteur, en skrywer |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Russell Wolfe is 'n Amerikaanse vervaardiger, akteur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Me Again (2012), The Mark (2012), Apostle Peter and the Last Supper (2012), en God's Not Dead (2014).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2006: Hidden Secrets
- 2007: The Wager
- 2012: Me Again
- 2012: The Mark
- 2012: Apostle Peter and the Last Supper
- 2013: This Is Our Time
- 2013: The Book of Esther
- 2013: The Mark: Redemption
- 2013: Revelation Road 2: The Sea of Glass and Fire
- 2013: The Book of Daniel
- 2014: God's Not Dead
- 2014: Revelation Road: The Black Rider
- 2014: Redeemed
- 2015: Dancer and the Dame
- 2016: God's Not Dead 2
Video's[wysig | wysig bron]
- 1993: Karate Warrior 6
- 2009: In the Blink of an Eye
- 2011: Run On
|
<urn:uuid:12dde321-28c9-4b3d-878f-5735f80bcb82>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Russell_Wolfe
|
2019-07-16T23:32:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00338.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.937143
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "1434" skakel
←
1434
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
1434
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
15de eeu
(
← skakels
wysig
)
1534
(
← skakels
wysig
)
1424
(
← skakels
wysig
)
1429
(
← skakels
wysig
)
1430
(
← skakels
wysig
)
1431
(
← skakels
wysig
)
1432
(
← skakels
wysig
)
1433
(
← skakels
wysig
)
1435
(
← skakels
wysig
)
1436
(
← skakels
wysig
)
1437
(
← skakels
wysig
)
1438
(
← skakels
wysig
)
1439
(
← skakels
wysig
)
1444
(
← skakels
wysig
)
1334
(
← skakels
wysig
)
Kalmarunie
(
← skakels
wysig
)
Phnom Penh
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Inligtingskas Monarg
(
← skakels
wysig
)
Karel VII van Frankryk
(
← skakels
wysig
)
Pous Eugenius IV
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:1434
(
← skakels
wysig
)
Houttier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1434
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:6d5d861c-4e79-4849-989b-998c6097ddee>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1434
|
2019-07-16T22:58:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00338.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999095
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "385" skakel
←
385
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
385
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
10 Februarie
(
← skakels
wysig
)
23 Februarie
(
← skakels
wysig
)
4de eeu
(
← skakels
wysig
)
461
(
← skakels
wysig
)
485
(
← skakels
wysig
)
375
(
← skakels
wysig
)
380
(
← skakels
wysig
)
381
(
← skakels
wysig
)
382
(
← skakels
wysig
)
383
(
← skakels
wysig
)
384
(
← skakels
wysig
)
386
(
← skakels
wysig
)
387
(
← skakels
wysig
)
388
(
← skakels
wysig
)
389
(
← skakels
wysig
)
390
(
← skakels
wysig
)
395
(
← skakels
wysig
)
285
(
← skakels
wysig
)
Arles
(
← skakels
wysig
)
Pous Siricius
(
← skakels
wysig
)
Sint Patricksdag
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 385
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:385
(
← skakels
wysig
)
Houthaan (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/385
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:a279fb21-c55e-4306-a76e-52bc9474afc7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/385
|
2019-07-16T23:34:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00338.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999055
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Louis Tregardt" skakel
←
Louis Tregardt
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Louis Tregardt
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
1838
(
← skakels
wysig
)
3 September
(
← skakels
wysig
)
Krugerwildtuin
(
← skakels
wysig
)
Voortrekkers
(
← skakels
wysig
)
Louis Trichardt, Limpopo
(
← skakels
wysig
)
Andries Hendrik Potgieter
(
← skakels
wysig
)
Groot Trek
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Louis Tregardt
(
← skakels
wysig
)
Louis Trichardt
(
← skakels
wysig
)
Louis Trichardt (persoon)
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Protea
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Louis Tregardt
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Volksraad van Natalia
(
← skakels
wysig
)
Pioniershuis
(
← skakels
wysig
)
Pionierslewe
(
← skakels
wysig
)
Louis Trigardt
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Gebruikerbespreking:Morne/argief 2
(
← skakels
wysig
)
Coenraad de Buys
(
← skakels
wysig
)
Jo Roos
(
← skakels
wysig
)
Trichardt
(
← skakels
wysig
)
Sarel Cilliers
(
← skakels
wysig
)
Louis Trichardt (Voortrekkerleier)
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Schoemansdal
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Geselshoekie/Argief2011
(
← skakels
wysig
)
S.P.E. Trichard
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Geselshoekie/Argief2011
(
← skakels
wysig
)
Hans Dons de Lange
(
← skakels
wysig
)
Johannes Janse van Rensburg
(
← skakels
wysig
)
NG gemeente Louis Trichardt
(
← skakels
wysig
)
Louis Tregardt-gedenktuin
(
← skakels
wysig
)
Louis Tregardt-gedenktekens
(
← skakels
wysig
)
Paul Kruger-beelde
(
← skakels
wysig
)
Jeanette Ferreira
(
← skakels
wysig
)
Johann Botha (skrywer)
(
← skakels
wysig
)
Antjie Scheepers
(
← skakels
wysig
)
Carolus Tregardt
(
← skakels
wysig
)
Mazeppa (skip)
(
← skakels
wysig
)
Jan Meyer
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Louis_Tregardt
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:1ab24300-73af-488a-aae9-db8f79c7946b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Louis_Tregardt
|
2019-07-16T23:24:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00338.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997024
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Southwark" skakel
←
Southwark
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Southwark
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Londen
(
← skakels
wysig
)
Strata SE1
(
← skakels
wysig
)
Groter Londen
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Southwark
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Southwark
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:d4419796-d288-4f13-9ad4-327629fe1507>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Southwark
|
2019-07-16T23:34:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00338.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997253
| false
|
Endectyon pearsi
Endectyon pearsi | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||
Spesie | ||||||||||
Endectyon pearsi |
Endectyon pearsi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Bronne[wysig | wysig bron]
- Van Soest, R. (2011). Endectyon pearsi (Wells, Wells & Gray, 1960). In: Van Soest, R.W.M, Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, De Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseer op inligting uit die World Register of Marine Species, te vinde op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=168039.
|
<urn:uuid:f47486df-db91-48e3-8e6b-afd28eaa20b5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Endectyon_pearsi
|
2019-07-19T10:42:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00098.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.774767
| false
|
Kategorie:Nederlandse sokkerspelers
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Nederlandse sokkerspelers. |
Bladsye in kategorie "Nederlandse sokkerspelers"
Die volgende 20 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 20.
|
<urn:uuid:ea52912d-aa38-437f-a97a-bbae7a81d018>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Nederlandse_sokkerspelers
|
2019-07-19T10:42:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00098.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.979808
| false
|
Orrel
'n Orrel is 'n klawerbord-musiekinstrument wat uit meer as een afdeling bestaan. Elke afdeling word op sy eie klawerbord of manuaal met die hande gespeel, en die pedale met die voete. Die orrel is 'n relatiewe ou musiekinstrument wat terugdateer van die tyd van Ctesibius van Alexandrië.
Inhoud
Tipes orrels[wysig | wysig bron]
- Pyporrels gebruik wind wat deur pype beweeg om klank voort te bring. Hierdie pype word van 'n verskeidenheid materiale gemaak wat die klank se tint en volume beïnvloed. Die pype is in afdelings verdeel wat deur registers beheer word. Pyporrels kom in baie groottes voor.
- Elektroniese of digitale orrels bring klank elektronies voort deur een of meer luidsprekers.
Konstruksie[wysig | wysig bron]
Die orrel is een van die grootste en oudste musiekinstrumente in Wes-Europa. Die naam is afgelei van die Griekse woord organon (Latyn: organum, oorspronklik "werktuig", later "musiekinstrument"). 'n Orrel bestaan uit vyf onderdele: die windvoorsiening, die windverspreiding (of windlaaie), die speelaksie (of traktuur), die pype en die orrelkas.
Die windvoorsiening[wysig | wysig bron]
Aanvanklik het die windvoorsiening geskied deur middel van 'n eenvoudige blaasbalk, die sogenaamde voubalk, waarop in die 16e eeu verbeter is met die spaanbalk (of trekblaasbalk). waarmee die lug sowel opgesuig as saamgepers kon word. Om te verseker dat die winddruk so gelykmatig moontlik sou bly, is daar gebruik gemaak van verskeie spaanbalke wat die wind om die beurt deur die wind kanale gestoot het.
'n Aansienlike verbetering is teweeggebring deur die ontwikkeling van die magasynblaasbalk (19e eeu), waarin wind versamel en onder 'n konstante druk gehou is alvorens dit die windkanaal binnegegaan het. In omstreeks 1900 is die magasynblaasbalk gekoppel aan ʼn elektriese ventilator, wat 'n bykans konstante windtoevoer verseker het. Deesdae word die magasynblaasbalk dikwels vervang deur 'n aantal reguleerbalke wat verbind is aan die windlaaie en die wind onder die vereiste druk hou.
Die windlaaie[wysig | wysig bron]
Die funksie van die windlaaie is om die wind eweredig tussen al die pype te verdeel. Aanvanklik het al die pype op dieselfde windlaai gestaan en gelyktydig (en bloc) geklink wanneer ʼn klawer afgedruk is. Dit is dan ook blokwerk genoem. In omstreeks 1350 het die dubbellaai sy verskyning gemaak, waardeur dit moontlik geword het om die pype met die laagste toonhoogte a1 te skei van die blokwerk en deur middel van 'n afsonderlike klawerbord (manuaal) te laat klink.
'n Baie belangrike uitvinding was die meganiese sleep- en springlaaie (begin van die 15e eeu). Die sleeplaaistelsel berus op die verdeling van die windlaai in ʼn aantal vakke (kansèlle) wat geleë is onder pype met dieselfde toonhoogte (toonkanselle). Dwarsoor hierdie kansèlle loop latte (slepe) wat onder die pype van dieselfde register geleë is. Die aantal gate wat in die sleep geboor word, stem ooreen met die aantal pype van elke register. Die slepe word verskuif deur middel van trekknoppe wat vanaf die speeltafel beheer word. Op hierdie manier kan 'n mens die pype van 'n afsonderlike register laat klink. Die springlaaistelsel word deesdae selde gebruik.
By hierdie stelsel word die funksie van die slepe oorgeneem deur registerlyste wat dwars oor die toonkansèlle lê. Wanneer 'n register in werking gestel of getrek word, word die registerlys afwaarts gedruk. Met behulp van drade wat loodreg deur die boonste blad van die windlaai loop, word die ventiel onder elke pyp oopgemaak en die pyp klink. In 1842 is die aanslag aanmerklik ligter gemaak deur die uitvinding van die kegellaai deur Eberhard Walcker. Die kansèlle word onder die pype van elke afsonderlike register aangebring (registerkansellaai) en onder elke pyp is ʼn kegelvormige ventiel, wat na bo gestoot word wanneer die speler ʼn klawer afdruk.
In omstreeks 1830 het Charles Spackmann Barker (1804-1879) die Barkerhefboom ontwerp, wat verbind word met ʼn windbalkie wat bokant die klawers aangebring is. Wanneer die klawer afgedruk word, word die balkie met wind gevul, en die opwaartse beweging van die hefboom wat hierdeur veroorsaak word, stel die speelaksie in werking. Hierdie knopkonstruksie was die voorloper van die pneumatiese kegellaai (ca. 1880), wat die meganiese traktuur of speelaksie deur 'n buissisteem vervang het.
Wanneer ʼn klawer afgedruk word, stroom die wind deur 'n loodbuisie na 'n windbalkie onder die ventiel van elke pyp. Die balkie word met lug gevul en druk die ventiel omhoog, sodat die wind in die pyp instroom. Na 1900 het die elektro-pneumatiese aksie en die elektriese aksie algemeen in gebruik gekom. In eersgenoemde stelsel word die windbalkies in werking gestel deur elektromagnete, terwyl die ventiel in die geval van die elektriese aksie onmiddellik met behulp van 'n elektriese stroom oopgemaak word.
Die sogenaamde eenheidsorrel, waarvan die pype direk op die windlaai geplaas is, gebruik ook hierdie aksie. In hierdie geval is 'n bepaalde register nie slegs tot een manuaal beperk nie; verskillende registers of dele van registers (pypreekse met verskillende klankkleure en -sterktes) kan van 2 of meer manuale (insluitende die pedale) af bespeel word.
Die elektro-pneumatiese en die elektriese aksies het egter na 1920 geleidelik plek gemaak vir die meganiese sleeplaaistelsel, waardeur 'n direkter kontak tussen speler en pyp moontlik gemaak is (die oomblik wanneer die weerstand van die klawer oorkom word, stem presies ooreen met die oomblik waarop die pyp klink). Ander voordele van hierdie stelsel is die oombliklike aanspreek van die pype en 'n voller orrelklank.
Speelaksie of traktuur[wysig | wysig bron]
Onder die term speelaksie of traktuur word verstaan die verbindingstelsel tussen klawers en ventiele, tussen registertrekkers en slepe, en tussen die manuaal- en pedaalkoppelaars (die meganisme wat die klawers van die manuale onderling of aan die pedale koppel). By die meganiese speelaksie is die klawers deur middel van trekdrade en draaipunte verbind aan wiegasse, lang ronde stokke wat in 'n wiegasbord bymekaar kom.
Dit oorbrug die soms aansienlike afstand tussen klawers en ventiele. Teenswoordig word die meganiese speelaksie algemeen gebruik. Vir groot orrels is die registeraksie dikwels elektries vanweë die aanwesigheid van vrye en Setzerkombinasies (speelhulpe wat die voorbereiding van registerkombinasies moontlik maak).
Die pype[wysig | wysig bron]
Orrelpype word verdeel in labiale pype (lippype) en linguale pype (tongpype) en word van sowel hout as metaal gemaak. Die pyplengte word gemeet in voet (1 Engelse voet = 0,304 8 m). 'n Pyp waarvan die toonhoogte ooreenstem met die laagste toon van die klavier (gewoonlik C van die onderste oktaaf), is 8 voet (8') lank. Hiervan kan afgelei word dat 'n 16'-pyp 'n oktaaf laer klink, 'n 4'-pyp ʼn oktaaf hoër, ensovoorts. Verder word daar onderskei tussen oop pype, gedektepype en halfgedekte pype. Wanneer 'n pyp gedek is (met ander woorde aan die bokant afgesluit is), is sy lengte die helfte van die van 'n oop pyp met dieselfde toonhoogte.
'n Halfgedekte pyp (met 'n nou opening aan die bokant) is effens langer as die helfte van ʼn oop pyp. Die klankkleur (timbre) van labiale pype hang af van die mensuur (dit wil sê die verhouding van die lengte tot die deursnee van die pyp), die winddruk, die lengte en breedte van die kernspleet en van die opsnit of mondwydte (dit is die afstand tussen die lippe van die pyp), die vorm van die pypliggaam en die pypmateriaal. By 'n pyp met 'n wye mensuur klink die grondtoon sterker as die botone.
By 'n normale mensuur is die verhouding ewewigtiger en by 'n nou mensuur oorheers die botone. Wyd gemensureerde registers is onder meer die holfluit en die naghoring; die prestante het 'n normale mensuur, terwyl die viola da gamba en die kwintadeen nou mensure het. Die klankkleur van tongpype word veral bepaal deur die lengte, die wydte en die vorm van die skalbeker. In die geval van lang, wye skalbekers oorheers die grondtoon en by kort, nou bekers die botone.
Tongwerke met volle bekerlengte is byvoorbeeld die trompet en basuin, met halwe bekerlengte die kromhoring en fagot, met kort bekers die regaal, en met dubbele bekerlengte die oorblasende trompet of sogenaamde trompette harmonique. Ten opsigte van hulle funksie word orrelregisters verdeel in grond- en vulstemme. Die grondregisters verskaf die melodiese lyn, terwyl die vulstemme die botone versterk en gewoonlik nie selfstandig gebruik word nie.
Daar word verder onderskei tussen enkelvoudige en saamgestelde vulstemme, en in laasgenoemde geval klink verskeie pype vir elke klawer wat gedruk word. Die aantal pype word aangedui deur die woord sterk (meestal afgekort met st), byvoorbeeld simbel 3 st en mikstuur 6 st.
Die kas[wysig | wysig bron]
Die orrelkas vervul 'n drievoudige funksie: In die eerste plek omsluit dit die orrelpype en in die tweede plek beskerm dit die pype teen skadelike toestande soos vog, koue, hitte of ongediertes (byvoorbeeld rotte). In die derde plek dien dit as 'n klankbord. Die voordeel van 'n geslote kas met 'n oop voorkant (die orrelfront) is dat die klank van die orrelpype gemeng word en nie as die van 'n aantal afsonderlike pype gehoor word nie.
Verwante instrumente[wysig | wysig bron]
Instrumente waarvan die werking min of meer ooreenstem met die van die orrel, is die harmonium (traporrel), die akkordeon (trekklavier) en die mondfluitjie. Die sogenaamde elektroniese orrel ('n meer juiste benaming is elektronikum) is ʼn nabootsing van die orrel deur middel van klanke wat elektronies voortgebring en versterk word. Die homogene klank van die harmonium is toe te skryf aan die uitsluitlike gebruik van tongpype (met deurslaande tonge). Deurdat die lugtoevoerdeur middel van voetpedale direk deur die speler beheer word, is kenmerkende ekspressiewe spel op die instrument moontlik.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die orrel het ontstaan uit die sogenaamde pansfluit (panfluit). Die eerste orrel wat gebou is, was die waterorrel of hidroulis, wat reeds gedurende die 3e eeu v.C. deur Ktesibos van Alexandrië gebou is. Die tugtoevoer van hierdie instrument is beheer deur 'n waterreservoir wat onder druk geplaas is.
Die instrument is deur die Romeine in hulle teaters en sirkusse gebruik. Gedurende die 4e eeu n.C. het die waterorrel geleidelik begin plek maak vir die pneumatiese orrel, wat van blaasbalke voorsien was en tot na die val van die Wes-Romeinse ryk in Bisantium bly voortbestaan het. Van daar is dit in die Weste bekend gestel toe afgesante van keiser Constantinos Kopronymos in 757 so 'n orrel aan Pepyn die Korte geskenk het. Die instrument is terselfdertyd vir die eerste maal in die kerk gebruik en die klawerbord is vanweë die verhoging van die winddruk deur 'n veel moeiliker hanteerbare lattestelsel (linguae) vervang.
Alle pype het dieselfde deursnee gehad en was of op dieselfde toonhoogte (unisoon), of 'n oktaaf uit mekaar gestem. Eers gedurende die 13e eeu is daar melding gemaak van pype wat in kwarte en kwinte gestem is, en in dieselfde eeu is die linguae-stelsel deur klawers vervang. Aan die begin van die 14e eeu het daar naas die kerkorrel ook ʼn draagbare portatief en 'n positief ontwikkel wat op die grond gestaan het. Die regaal, 'n klein orrel wat bestaan uit tongpype met kort skalbekers, het in die 15e eeu ontstaan. Kerkorrels is van 'n voetklawerbord (pedaal) voorsien, maar die pedale het aanvanklik geen eie windlaai gehad nie en het as die sogenaamde aangehange pedaal bekend gestaan.
Aan die begin van die 15e eeu is die kerkorrel uitgebrei deur die toevoeging van 'n rugwerk tot die blokwerk (of hoofwerk). Die omvang van die rugwerk het ooreengekom met die van die positief en is daarom ook die rugpositief genoem. Die verdeling in registers is vergemaklik deur die uitvinding van die sleep- en springlaaie en na 1500 is die aantal registers en manuale (klawerborde) uitgebrei. Naas die blokwerk (wat sedertdien die hoofwerk genoem word) was daar die borswerk (direk bokant die speeltafel), en daar is ook vir die eerste keer van tongwerke gebruik gemaak. Gedurende die 16e eeu was die middelpunt van die Europese orrelboubedryf in Nederland, waar die orrel ook belangrike vernuwings ondergaan het. In omstreeks 1520 het die bowerk ontstaan waarin nuwe registers soos die dulsiaan, die kwintadena, ensovoorts, gebruik is.
Uit die Suid-Nederlandse orrel het die Franse orrel ontwikkel, wat gekenmerk is deur 'n volledige reeks vulstemme en 'n voorliefde vir tongwerke. Die Duitse orrel, waarin alle registerfamilies so volledig moontlik op elke manuaal verteenwoordig word, is 'n direkte afstammeling van die Noord-Nederlandse orrel. Onder die grootste 17e-eeuse orrelbouers tel die Noord-Duitser Arp Schnitger en in Suid-Duitsland het Gottfried Silbermann groot bekendheid verwerf.
Die Italiaanse orrel het heeltemal onafhanklik ontwikkel en het 'n kenmerkend milde, sangerige klank gehad wat meegebring is deur wye mensure en die afwesigheid van tertse, miksture en tongwerke. Die pedaal was meestal aangehang. Gedurende die 16e eeu het daar in Spanje twee tipes orrels voorgekom, naamlik die Kastiliaanse orrel, wat 'n sterk ooreenkoms met die 16e-eeuse Nederlandse orrel vertoon, en die Katalaanse tipe, wat verwant is aan die Italiaanse orrel.
Na 1600 het daar uit die twee tipes die klassieke Spaanse orrel ontwikkel. Sy vernaamste kenmerke is die halvering van registers in bas en diskantgedeeltes, die horisontale tongwerke (die sogenaamde en chamade) en die pedaal wat dikwels aangehang is, Die ontwikkeling van die Engelse orrelboukuns is erg in die wiele gery deur die afwysende houding van die Anglikaanse kerk en die diktatuur van Cromwell, wat bykans alle orrels laat vernietig het. Eers na die Restourasie in 1660 het daar ʼn bloeiperiode begin. Die omvang van Engelse orrels het egter beskeie gebly. Eers na 1720 het die eerste pedale verskyn en was in die reël aangehang; eers in die 19e eeu het dit selfstandig geword. Onder die invloed van die wisselende algemene musieksmaak het die Engelse orrel teen 1750 van gedaante begin verander.
Die heterogene klankkarakter is vervang deur 'n homogene klankkarakter, waarmee daar gestreef is na die nabootsing van die klank van 'n simfonie-orkes. Klankdinamiese skakerings is moontlik gemaak deur 'n swelkas, waarvan die beweegbare vertikale hortjies die sterkte van die klank bepaal het. George Joseph Vogler (bekend as abbé Vogler, 1749-1814) het 'n groot invloed op hierdie ontwikkeling gehad. Hy was (onder invloed van die Franse Barok-orrel) 'n voorstander van ʼn groot aantal manuale. elk met 'n eie klankkarakter en met meer tong werke as die tipiese Duitse orrel.
ʼn Vermindering in die aantal vulstemme en tongwerke, die uitbreiding van die aantal 8- en 4- voetregisters, 'n verhoging van die winddruk en die gebruik van wyer mensure het egter bygedra tot ʼn afname in die kragtigheid van die orrelklank. Ander minder geslaagde invloede was die uitvinding van die pneumatiese kegellaai en die elektriese speelaksie. Gunstige uitsonderings op hierdie tendense was die orrels van Eberhard Friedrich Walcker (1794- 1872) en, in Frankryk, die van Aristide Cavaillé-Coll (1811-1899), wat voortgebou het op die ou tradisies van die Franse en Spaanse orrelboukuns.
Na 1900 het die orrelboukuns ʼn laagtepunt bereik met die verskyning van fabrieksvervaardigde orrels waarvan die kwantiteit omgekeerd eweredig was aan die kwaliteit. Aan die begin van die 20e eeu het die leiers van die orrelhervorming in Eisas – Albert Schweitzer en E. Rupp - stand punt ingeneem teen die onverfynde, lomp mensure en hoe winddruk . Hulle was ten gunste van die hetrogene klank van die Barokorrel. Aanvanklik is ou instrumente sorgvuldig gerestoureer en in 1921 het die meganiese sleeplaai opnuut sy verskyning gemaak.
Op die oomblik is die toonaangewende Europese orrelbouers Marcussen (Denemarke), Van Vulpen en Flentrop (Nederland), Metzler (Switzerland), König en Gonzalez (Frankryk), Von Beckerath (Duitsland) en Hradetsky (Oostenryk). Orrelmusiek het gedurende die Renaissance van verwerkings van vokale stukke tot selfstandige komposisies ontwikkel. Die bloeityd van orrelmusiek was gedurende die Barokperiode, met komponiste soos Sweelinck, Frescobaldi, F. Couperin, Buxtehude en J.S. Bach. Na 'n eeu van geringe belangstelling in die orrel het daar in die middel van die 19e eeu 'n herlewing ontstaan. Dit was hoofsaaklik te danke aan Mendelssohn en veral Liszt. Die belangrikste romantiese orrelkomponiste was Franck en Reger, terwyl belangrike 20e-eeuse orrelkomponiste Hindemith en Messiaen is.
Suid-Afrikaanse orrels en orrelbou[wysig | wysig bron]
Orrels vir gebruik in Suid-Afrikaanse kerke en konsertsale is aanvanklik in hulle geheel uit veral Duitsland, Engeland en die VSA ingevoer. Sekere onderdele is later plaaslik vervaardig, maar die pype is steeds ingevoer. Die firma Suid-Afrikaanse Orrelbouers (gestig 1948) vervaardig egter sedert 1963 ook sy eie pype. Onder invloed van die Engelse orrelhoukuns is die meeste Suid-Afrikaanse orrels tot onlangs gekenmerk deur 'n romantiese klankkarakter. Daar is in oorwegende mate gebruik gemaak van pneumatiese en elektriese speel- aksies, die kegellaaistelsel en die eenheidsorrel.
Op aandrang van ʼn toenemende aantal orrelonderwysers, orreliste en orreladviseurs toon die Suid-Afrikaanse orrelboukuns nou tekens van 'n terugkeer na die meganiese speelaksie en sleeplaaistetsel van die klassieke Europese orrelboukuns. In enkele gevalle word orrels van bekende oorsese firmas ingevoer, ondanks die hoë koste.
Onlangse voorbeelde van sulke orrels is die van die Konservatorium vir Musiek aan die Universiteit van Stellenbosch (Marcussen), die Baxterteater in Kaapstad (Von Beckenrath) en die Ned. Geref. gemeente Welgelegen in Stellenbosch (Paul Ott). Voorbeelde van groot orrels wat deur plaaslike bouers vervaardig is, is die van die SAUK (E. Fehrle), die Ned. Geref. gemeente Universiteitsoord, Pretoria (SAOB), die Ned. Geref. gemeente Universitas, Bloemfontein (Cooper, Gill & Tomkins). Ander bekende bouers is Fehrle en Roeleveld (voorheen E. Fehrle) van Randburg, Suidelike Orrelbouers (Kaapstad) en E. de Waardt (Bloemfontein).
Sien ook[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Orrels. |
Sien orrel in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 090840963X, volume 22, bl. 5
|
<urn:uuid:909301f0-8b2f-4e1d-872d-82e88bb67032>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Orrel
|
2019-07-19T10:40:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00098.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999965
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
1753
(wysig)
Wysiging soos op 08:43, 1 Julie 2010
16 grepe bygevoeg
,
9 jaar gelede
k
robot Bygevoeg:
gan:1753年
[[fy:1753]]
[[ga:1753]]
[[gan:1753年]]
[[gd:1753]]
[[gl:1753]]
ArthurBot
20 664
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/641468
"
|
<urn:uuid:2830915f-b17b-4e66-ad9b-d7886e9d413b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/641468
|
2019-07-20T16:22:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00258.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994068
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:71016d10-4516-4000-8e88-c5248a68e21a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/978-0-415-77294-5
|
2019-07-23T05:23:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00018.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "709" skakel
←
709
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
709
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
8ste eeu
(
← skakels
wysig
)
704
(
← skakels
wysig
)
705
(
← skakels
wysig
)
706
(
← skakels
wysig
)
707
(
← skakels
wysig
)
708
(
← skakels
wysig
)
710
(
← skakels
wysig
)
711
(
← skakels
wysig
)
712
(
← skakels
wysig
)
713
(
← skakels
wysig
)
714
(
← skakels
wysig
)
719
(
← skakels
wysig
)
809
(
← skakels
wysig
)
609
(
← skakels
wysig
)
699
(
← skakels
wysig
)
24 April
(
← skakels
wysig
)
Mont-Saint-Michel
(
← skakels
wysig
)
Pous Johannes
(
← skakels
wysig
)
Alemanne
(
← skakels
wysig
)
Gotfrid
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 709
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:709
(
← skakels
wysig
)
Aardhaan (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/709
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:52e0b05a-aed9-4154-81f5-0c90818109c2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/709
|
2019-07-23T05:26:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00018.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998921
| false
|
Silwerstormvoël
Die Silwerstormvoël (Fulmarus glacialoides) is 'n seldsame stormvoël wat voorkom aan die weskus en suidkus van Suid-Afrika. Die voël is 45 – 51 cm groot en weeg 670 - 1 000 g met 'n vlerkspan van 110 - 120 sentimeter. Die voël is liggrys met 'n wit borskant. In Engels staan die voël bekend as Southern fulmar.
Silwerstormvoël | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Fulmarus glacialoides (Smith, 1840) |
Inhoud
FotogaleryWysig
Sien ookWysig
BronWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Fulmarus glacialoides. |
|
<urn:uuid:0bb8e196-b6e4-4cc5-9d4a-bf19957353fe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Silwerstormvo%C3%ABl
|
2019-07-15T17:57:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00202.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.988964
| false
|
Ottomaanse Kalifaat
Tydens die groeitydperk van die Ottomaanse ryk het die Ottomaanse sultan Selim I die posisie van kalief, die hoof van ’n kalifaat, opgeëis. Die verval van die Ottomaanse Ryk weens die vermindering van sy mag en grondgebied het daartoe gelei dat eers die sultanaat tydens die bewind van Mehmet VI en daarna die kalifaat onder leiding van Abdülmecid II afgeskaf is ná die stigting van die Republiek van Turkye.
VerwysingsWysig
- Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:894bb2f4-7e5c-432e-b9f2-6f9a848ce8b3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Ottomaanse_Kalifaat
|
2019-07-16T22:32:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00362.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999975
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
1890
(wysig)
Wysiging soos op 11:42, 18 Desember 2018
142 grepe bygevoeg
,
6 maande gelede
→Sterftes
:
Verbeter
* [[29 Julie]] – [[Vincent van Gogh]], [[Nederlandse]] skilder (* [[1853]]).
* [[28 Desember]] – ds. [[Dirk Postma]], grondlegger van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] (* [[1818]]).
* Onbekend – Kommandant-Generaal [[Stephanus Schoeman]], waarnemende Staatspresident van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] (* [[1810]]).
[[Kategorie:19de eeu]]
Oesjaar
Administrateurs
102 888
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1868376
"
|
<urn:uuid:6c0026d6-af33-46ec-a7f9-8e7895eaca9a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1868376
|
2019-07-16T22:52:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00362.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.980444
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.