id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0014021 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tropikoko lekuetan ezezik, gure artean ere badira heriotza eragin dezaketen intsektuak. Lasai egon zaitezte, hori ez baita salbuespen-kasuetan baino gertatzen. Edonola ere, era guztietako intsektuen bisitarako sasoi egokia oraintxe da Euskal Herrian. Ezusterik gerta ez dadin, adi egotea komeni da.
Zenbait intsekturen e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014022 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Udaberriko lehen egun goxoetan, txorien txorrotxio alaiek negua joana dela gogorarazten dutenean, apo arruntak hezeguneetara abiatzen dira ugaltzera.
Errekatan eta inguruetan apo ugari ikusten da: asko bakarka, beste batzuk bikoteka, eta zenbaitzuetan zer pasatzen den jakitea zaila den apo mordo bat baino gehiago. Baka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014023 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ordenadorez Lagunduriko Irakaskuntza (OLI) orain dela hamar urte genuen ametsa zen. Ordenadoreek eta programek eskaintzen zituzten posibilitateen arabera baikorregiak izan ginela iruditzen zait. Muga teknologikoekin batera erresistentzia pertsonalak zeudenez, ia ezinezkoa izan zen garaiko helburuak betetzea.
Une honeta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014024 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hienek gizaki askok berarentzat nahiko lukeen ahalmena dute: aldian aldiko beharren arabera, umaldian nagusi izango den sexua aukera dezakete.
Hienek, aldian aldiko beharren arabera, umaldian nagusi izango den sexua aukera dezakete.
Michigango Unibertsitateko biologoek zuzendu dituzte Keniako ikerketa horiek. Berriki p... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014025 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kazakhastango antilopea arriskuan dago. Ez da albiste bera plazaratzen den lehen aldia, baina TRAFFIC erakundeak eman dituen azken datuen arabera, oraingoa baino egoera larriagorik ez da inoiz gertatu.
Kazakhastango antilopea arriskuan dago. Legez kanpoko ehizak jarri du mehatxupean.
Ehiztariek gauaren ilunpean egiten ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014026 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Errebelatzea (eta positibatzea) ez da argazkizale guztiek egiten duten aukera. Batzuentzat nahikoa da argazkiak ateratzea, eta horiek laborategiren batera bidaltzea errebelatzera. Beste batzuk nahiago dute argazkia errebelatu eta guzti beraiek egin, argazkiak manipulatzeko aukera handia ematen baitu laborategiak.
Ale h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014027 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Leitzarango autobidearen inaugurazioa dela eta egunkarietan zenbait artikulu kaleratu dira. Batzuen hitzetan, horrenbeste zeresan eman duen "obrak" oso bukaera ona izan omen du, ezponda guztiak berde-berde, atseden-guneetan bista paregabeak ikusteko aukera,...
Esangura hauen atzean, azken urteetan gure gizartean "ekolo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014028 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Familia honen barruan zuhaitzak topatuko ditugu eta inoiz zuhaiskaren bat. Zuhaitz hauek, hosto iraunkorrak izaten dituzte eta oso estuak, orratz-formakoak hain zuzen ere, 2, 3 edo 5eko sortetan bildurik. Adaburu piramidala du eta adarrak erregularki bertizilatuak izaten dira.
Aztergai dugun mendi-pinuak, 25 m-ko altue... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014029 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bielorrusia, Errusia eta Ukraniako Osasun-erakundeek jakitera eman dutenez, tiroideko minbizia da une honetan duten arazorik larrienetarikoa.
Tiroideko minbizia gero eta ugariagoa da Txernobileko zentral nuklearraren inguruetan bizi diren umeen artean. Bielorrusia, Errusia eta Ukraniako Osasun-erakundeek jakitera eman ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014030 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Komoreak uharteetako arrantzaleek lehen alea harrapatu zutenez geroztik, arriskupean bizi da zelakantoa. Bizirik diharduen fosil bakarrenetakoa da.
Bizirik diharduen fosil bakarrenetakoa da zelakantoa eta bitxia ezezik, ornodunek itsasoa utzi eta lehorrera jo zuteneko unea ulertu ahal izateko giltza ere bada irudiko an... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014031 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mont Saint Michel herri ikusgarria albiste bilakatu zaigu berriro, granitozko irlak eta horren gainean dagoen beneditarren abatetxeak turistengan sortzen duen xarma.
Biologoek baieztatu ahal izan dutenez sedimentazioaren ondorioz itsasgora eta itsasbeheraren eragina moteldu dezakeen flora garatzen ari da irlaren inguru... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014032 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako kostaldean hildako sardinak nonahi ageri dira. Biologoek ezin izan dute gaurdaino argitu hildako sardinen misterioa.
Australiako sardinak zerk erasotzen dituen ez daki inork. Dena delako horrek sardina helduak hiltzen ditu, 12 cm ingurukoak. Izurritea azaldu bezala desagertu egiten da hiruzpalau egunen buru... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014033 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zebra marra zuriak dituen animalia beltza ala marra beltzak dituen animalia zuria da?. EEBBetako ikerketa-zentru batean jadanik argitu digute kontua.
EEBBetako ikerketa-zentru batean zebren marrak ezabatzea lortu dute gene-manipulazioa eginez.
Edonola ere, esperimentua ez da estetika hutsean geratu. Zebren marrak, izan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014034 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Finlandiako ikerlari-talde batek baieztatu ahal izan duenez, kolesterol-maila baxua dutenen artean ohi baino altuagoa da suizidiorako joera.
Kolesterol-mailari eusteak bihotzekoak saihesten dituela gauza jakina da. Aitzitik, depresioak eta portaera-arazo larriak sor ditzakeela oraintsu jakin dugu. Finlandiako ikerlari-... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014035 | zientziaeus | General | articulos cientificos | XVIII. mendearen azkeneko urteetan eta XIX.aren lehenengoetan, eta Ingalaterran bereziki, ekonomia politiko modernoa sortarazi zuten gizarteko hiru klaseak gorpuztu ziren; industri kapitalismoa, lur-sail handien ugazabak eta proletalgoa.
Industri kapitalismoari dagokionez aurrerapen teknikoak, produktuak lortzeko eta h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014036 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Produkzio-filosofia berria dakar CIM (Computer Integrated Manufacturing - Ordenadorez Integratutako Fabrikazioa) fabrikazio-sistemak.
Azken urteotan merkatuaren ezaugarri eta beharrak zeharo aldatu dira eta horregatik enpresetako plangintzak bizirik iraun ahal izateko moldatu behar izan dira. Kalitatea, malgutasuna, pr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014037 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizakiak denbora neurtzeko erabili izan dituen sistemak eta unitateak fenomeno astronomikoen ondorio zuzena dira. Astroen higidura periodikoa dela medio, kosmosak Lurraren eta lurtarron bizitza arautu egiten du. Beraz, landareen eta animalien bizi-zikloak higidura horietara egokitzea ezin liteke halabeharraren ondoriot... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014038 | zientziaeus | General | articulos cientificos | igris eta Eufrate ibaien artean zegoen Mesopotamiako antzinako arte-objektuen altxorrik handiena Sir Leonard Woolley-k zuzendutako espedizioari zor diogu. Mende honen 2. hamarkadakoa da aurkikuntza eta bertan British Museum-ak eta Pennsylvaniako Unibertsitateak hartu zuten parte.
Argazkiko taula Londresko British Museu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014039 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBB, Errusia, Norvegia eta Ukrania elkarlanean hasi dira Ozeano Bareko "kosmodromo" berria martxan jartzeko. Eta berria diogu orain arte ez delako itsasoan sateliteak jaurtitzeko edo koheteak lurruzteko pistarik jarri.
Besteak beste, sateliteak ohi baino orbita altuagora jaurtitzeko modua eskainiko du kosmodromo berri... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014040 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bourget hirian burutu berri den Aeronautikako Nazioarteko Azokan aurkeztu zuten maketa hori eta jendaurrean azaldu zuten zein lan egin beharko duen Ard izeneko koheteak datorren urteko udaberrian.
Irudian ikusten den maketari dagokion kohetea, koheteen babesgarri gisa erabiltzen diren materialen portaera aztertzeko era... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014041 | zientziaeus | General | articulos cientificos | New Yorkeko Cornell Unibertsitateko ikerlariek, esaterako, Galileok emandako datuetan oinarritu dira Ida asteroideari buruz orain arte genekiena osatzeko.
Galileo zundak bidalitako informazioa uste baino emankorragoa suertatzen ari da. New Yorkeko Cornell Unibertsitateko ikerlariek, esaterako, Galileok emandako datueta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014042 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Edozein momentutan gerta daitekeela esatea asko bada ere, astronomoek arruntzat jotzen dituzte unibertsoan gertatzen diren talkak.
Astronomoek arruntzat jotzen dituzte unibertsoan gertatzen diren talkak.
Hubble zundak jaso duen irudi horretan talkak sorrarazi dituen uhinak ageri dira. Astronomoek uste dutenez, uhinetak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014043 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Victoria lakua munduko hirugarren lakurik handiena arrisku bizian dago. Handia bezain aberatsa, txirotzetik nork libratuko zain dago.
Nilo ibaiaren iturrien bilaketa frenetikoaren garaia zen. John Hanning Speke esploratzaile ingelesa Ekialdeko Afrikako bazter zabaletan zebilen betiereko loria eman ziezaiokeen aurkikunt... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014044 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaiker 1985ean sortu zen Bizkaian. Enpresa txiki eta ertainei teknologia- eta garapen-zerbitzua eskaintzea zen lan-talde gazte horren zeregin nagusia. Horretan ari dira gaur egun ere, puntako ikerketa egiten eta hori gizarteratzeko ahaleginetan. Horretan harrapatu genituen Zamudioko Parke Teknologikora hurbildu ginen g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014045 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela zenbait aste Araban Behe Kretazeoko eduki paleoentomologiko handia duen anbar-aztarnategia topatu denaren berri izan dugu.
1995/08/01 Apellaniz Ingunza, Estibaliz Nuñez-Betelu, Koldo Iturria: Elhuyar aldizkaria
Anbarra, harri sedimentario kontinentaletan agertzen den koniferoen erretxina fosila, aspaldidanik du e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014046 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Matematikari suitzar hau, Basilea-n jaio zen 1707. urteko apirilaren 15ean. Bere aitarengandik ikasi zuen matematika. Basileara bidali zuten teologiako ikasketak egitera. Bertan, Jacques I Bernouilli, suitzar jakintsua, izan zuen irakasle, honen semeen lagun handi egin zelarik.
1735. urtean, garuneko kongestio baten er... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014047 | zientziaeus | General | articulos cientificos | CFCen aurkako borrokan urrats berria eman dute Japoniako ikerlariek. Osakako Ikerketa Zentruan berotegi-efektua sortzen duten substantziak desagertarazteko teknologia berria landu dute eta agidanez, aurki jarriko dute merkatuan.
1987an CFCen erabilera murriztu eta horrek sortutako kalteak gutxiagotzeko konpromezua hart... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014048 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gasolindegien inguruko lurzoruaren poluzioak uste baino konponbide errazagoa izan dezake. Horrela uste du behintzat, erregaien hondakinak garbitzeko soinu-uhinak erabiltzen ari den Holandako ikerlari-taldeak.
Holandako zientzilariek arrakastaz erabili duten soinu-teknika berria erabiliz, hondakinaren osagaiak laborateg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014049 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Miopia uste baino arazo larriagoa da garatutzat jotzen diren herrialdeetan.
Miopia uste baino arazo larriagoa da garatutzat jotzen diren herrialdeetan. Miopiari aurrea hartuz - Zientzia.eus Miopiari aurrea hartuz
New Yorkeko ikerlari-talde batek burutu berri duen ikerketaren arabera, lau eta zortzi urte bitarteko umeek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014050 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Guadalajarako Unibertsitateko ikerlariek X kromosomaren sekzio batekin identifikatu dute otsoaren zenbait ezaugarrirekin erka litezkeen sintomak eragiten dituen gaixotasuna.
Herri-sinesteetan ageri den alegiazko kondaira zela uste bagenuen ere, Mexikoko ikerlariek arrazoia eman diete gizotsoaren gaitza gene oker batek ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014051 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Goiko irudian azaltzen dena biziaren molekula da. Zehatzago esanda, proteinazko kristal batean zehar X izpiak igorriz lortu den molekularen irudia. Errubisko izenaz ezagutzen da.
Irudiko Errubisko izeneko molekula landare guztietan dago eta gure planetako entzimarik ugariena eta garrantzitsuena da. | cc-by-sa |
zientziaeus_0014052 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Usurbilgo Plazan, Udarregi Zaharreko lokaletan aurkitu genuen Fermin Leizaola, Aranzadi Zientzi Elkarteko Etnografia Saileko koordinatzailea. Usurbilgo Udalak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Aranzadik antolatutako "Zaharkinak" erakusketa bisitatzera jo genuen bertara. Solasaldiak guri piztu zigun jakinmina zuei transmit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014053 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ozen esatera ausartzen ez badira ere, Los Angeleseko Ospitalean lehen aldiz gene terapia arrakastaz erabili dute.
Los Angelesen erabili duten gene-terapiak jabioberriei ADA entzima sortzen eta inmunoeskasiaren genea desagertarazten laguntzen die.
SCID edo inmunoeskasia orokorra eragiten duen geneak ADA entzimarik gabe ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014054 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frantziako Troyes hiriko aztarnategia uste baino emankorragoa suertatu da, erromatar Inperioko biztanleek salerosketan erabiltzen zituzten txanponak ezagutzeko aukera paregabea eskainiko dute.
Aztarnategian lanean ari diren arkeologoen iritziz, aurkikuntza berriak Erromatar Inperioko ohituraz gain, garai horretan erabi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014055 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Koloretan entzuten dute. Ez galdetu nola litekeen hori, Cambridgeko Unibertsitateko ikerlariek ez baitute oraindik sinaestesia delakoaren funtzionamendua aurkitu.
Orain arte salbuespen-kasuetan gertatzen dela uste izan bada ere, uste hori erdi ustela suertatu dela jakin dugu. Cambridgeko ikerlariek egin duten saioaren ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014056 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun telekomunikazioek garrantzi handia dute. Telefonoa adibidez, eguneroko bizitzan oinarrizkoa da. Baina ez dago hau bakarrik. Erosoago bihurtuz gure bizitza aldatzen duten beste batzuk ere badaude: telegrafoa, fax-a, posta elektronikoa, ordenadore pertsonala, telefonia higikorra, irrati bidezko mezularitza...
1... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014057 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko alean erantzun gabe utzi genuen izenburuko galdera eta orduan agindu bezala, irakasteko orduan ume/gaztearen nortasunaren garapenari lotuko natzaio, hiru une desberdin bereiztuz, adinari zehatz-mehatz lotzea zaila bada ere.
8-12 urte bitarteko umeek itzalak eta argia bereizten badituzte ere, pertzepzio-maila tx... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014058 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egoera normal batean, lagun batek egunero zortzi ordu pasatzen du bere lanpostuan. Lagun horrek industria batean lana egiten baldin badu, proportzio handi batean, lanari buruzko elkarrizketak, idazlan teknikoak, txostenak eta abar erdaraz egingo ditu.
Gaur egun hizkuntza ezin da kultura-arloan bakarrik kokatu. Gure kas... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014059 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako Elkarte Ekonomikoan sartu gintuztenetik hona gure elikagaien legislazioa doituz joan da, aipagarria izanik kontserbatzaileen konposaketa eta etiketak.
Gehigarrien definizioa era askotan egin daiteke eta kasurako egokienetariko bat erabiliko dugu. Gehigarriak elikagaiei botatako substantziak ez-elikatzaileak di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014060 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Uda honetako erronka nagusia askorentzat: pisua galtzea eta ondoren gramo bakar bat ere ez berreskuratzea. Borondate-apur bat baino zertxobait gehiagorekin, dieta egoki eta osasungarriarekin eta jateko orduan ohitura aldaketa batekin posible da sobera dauzkagun kilo horiek galtzea. Ikusi dezagun, bada.
Gaur egun espezi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014061 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egungo ingurugiroaren arazo larrienetariko bat hondakinena da. Gure produkzio prozesuetatik eta kontsumotik sortzen diren zaborrek ekosistemaren berriztapen ahalmena gainditu egin dute.
Zer gertatu da berriztapen-ahalmena gainditzeko? Lehenik biztanlegoa izugarri hazi da, gehiena hirietan kontzentratu delarik. Gal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014062 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Autonomi Elkartean. Gaixoen bizi-kalitate fisikoa eta sikikoa nabarmenki hobeagotu da, gaixo horiei gizartean integratzeko bide berriak eskaini zaizkie eta Osasun-Erakundeetan itxaron-zerrendak ebitaezinak diren minimoetara ekarri dira.
Ehun- eta organo-transplanteen garapena handia eta ikusgarria izan da azken ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014063 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zimbabweko Hwange Parke Naturaleko arduradunek merke eskaini dituzte elefanteak. Zimbabweko Parke Natural horretan, izan ere, elefante-populazioa % 5 handiagotu da azken bost urte hauetan.
Merkealdietako sasoia iritsi ez bada ere, Zimbabweko Hwange Parke Naturaleko arduradunek merke eskaini dituzte irudiko elefanteak. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014064 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Familia hau, San Jose lorea aztertu genuenean ezagutzeko aukera izan genuen eta oraingo honetan Anagallis generoari ekingo diogu. Aipatu genero horren barruan, 20 espezie inguru izendatu dira, planetako zona epeltsuetan bereziki banatzen direlarik.
Anagallis tenella espeziea belarkara bizikorra da, herrestaria eta nahi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014065 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alemaniako Seven Ploem ikerlariak aurkeztu duen aparatu berriaren betekizun nagusiak. Erradiologoei lana erraztea eta X izpien eraginpean egon behar duten gaixoei erradiazio arriskua gutxiagotzea.
Erradiologoei lana erraztea eta X izpien eraginpean egon behar duten gaixoei erradiazio arriskua gutxiagotzea. Horiexek dir... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014066 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nazioarteko Erakundeak plazaratu berri duen txostenak dioenez, azken urteotako datuak aztertu eta gero balearen populazioa % 10 handiagotu dela baiezta omen daiteke.
Azken urteotako datuak aztertu eta gero balearen populazioa % 10 handiagotu dela baiezta omen daiteke.
Ez dakigu 1901eko Maiatzaren 14az geroztik balerik ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014067 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Prozac antidepresiboa berriro ere albiste bilakatu da zientzilarien artean. Duela urte batzuk depresioaren sintomak ezkutatzeaz gain garunetan arazo larriak sortzen zituela zabaldu zen.
Ikerketa-eremua definitzeko orduan, lehen azterketa-fasea Prozac-ek animalien ohituretan sortzen dituen aldaketetara mugatu zuten. Ora... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014068 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eskuak garbitzea haurtzaroan hala-moduz irakatsitako ohitura baino zerbait gehiago izan daitekeenaren berria oraintsu heldu zaigu.
Azken urte hauetan Lapurdiko kostaldeak ezagutu duen turismoaren garapen izugarriak, zorigaitzeko ondorioa suposatu du lurralde honen itsasbazterrarentzat orokorrean eta hondartzentzat bere... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014069 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Biologiaren munduan buru-belarri sartuta ez dagoen jendeari kontrakoa iruditu dakiokeen arren, izen zientifikoek askotan esanahi argi eta adierazkorra dute. Horren adibide izan daiteke hain zuzen ere, Anguis fragilis ziraunak duen izen zientifikoa.
Eskualde kantauriarrean nonahi eta mediterraniarrean leku heze eta fres... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014070 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urumea eta Leitzaran ibaien artean dago Onddi mendia. Halaber, hantxe kokaturik dago ORONA, igogailuak eta eskailera mekanikoak egiten dituen enpresa. Maiatzaz geroztik, Onddi mendiari harro begiratzen dion gorakako eraikuntza ikus daiteke paraje eder horretan. Lekuak berak eman dio izena ORONA enpresaren saiakuntza-do... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014071 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hiru elementu nagusi daude kolorea atzemateko: "argi zuriko" iturria, uhin-luzera batzuk zurgatu eta beste batzuk isladatu egiten dituzten materialak eta uhin-luzeren multzoak kolore bateko ala besteko ikusteko giza-begiak duen ahalmena.
1995/06/01 Nogeras, Itziar - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Hiru el... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014072 | zientziaeus | General | articulos cientificos | British Telecom enpresako ikerketa-zentruan gizakiaren kopia osatzeari aspaldian ekin zioten. Giza ahotsa artifizialki sortzea izan da azken bost urteotako zio nagusia eta agidanez, bide onean ari dira.
Artea bezalaxe, teknologia naturaren kopia bat da. Horretan saiatzen da, behintzat. Zientzia fikzioari esker izan gen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014073 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aire-poluzioaren arazoa ez da azken hamarkadatara mugatzen den auzia. Jadanik Erdi Aroan airearen poluzioa nahikoa kaltegarria baitzen Bradford Unibertsitateko Charlotte Roberts eta Mary Lewis arkeologoek frogatu ahal izan dutenez.
Lanbidearen eta gaixotasunaren arteko erlazioa ere frogatu nahi izan dute eta horretarak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014074 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kaliforniako Unibertsitateko Arkeologia Sailak bost urte eman ditu Bazko Irlako monumentu ikusgarriak ikertzen.
Arkeologoek makina bat hipotesi plazaratu dute orain arte, baina oraingoz ez dago Bazko Irlako moai direlakoei buruzko teoria fidagarririk. Kaliforniako Unibertsitateko Arkeologia Sailak bost urte eman ditu B... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014075 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Chicagoko Unibertsitateko biologo-talde batek frogatu duenez, ahuntz aziendako animaliek giza garezurra aise zatituko lukeen indarra jasaten dute borrokan ari direlarik.
Biologoen esanetan, adarrak arma gisa erabiltzen dituzten animaliek garezurrean motelgailu-sistema berezia dute.
Animalia askok adarrak eta garezurra ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014076 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Maria Arantzazu Linaza, Jose Mari Rodriguez eta Jose Jabier Urkola CEIT Ikerketa-Zentruko Material-Sailan egiten dute lan. Lan horren emaitzak Elhuyarrek argitara emango ditu aurki. Jaso baino lehen, ikerlari horiek hobeto ezagutu ditzazuen, beraiekin aritu gara hitzaspertuan. Altzairuari buruz, jakina.
"Altzairuen zai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014077 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mendeetan zehar iraun zuen neurrigabeko arrantzak aspaldi urrundu zuen euskal balea Bizkaiko itsasotik. Belaunaldiz belaunaldi, herri-oroimena zahartzearekin batera, euskaldunon itsas bizitzako osagai nagusi izandakoa, bertso zahar eta armarrietako mamu isil bilakatu zen.
1995/06/01 Mendizabal Idiazabal, Mikel Iturria:... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014078 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Titulu horrek analisi derrotista baten sarrera dirudi. Baina, zaude unetxo bat ondorioetara iritsi aurretik. Edozein osaketa bideratu baino lehen gaixotasunaren sintoma guztiak zehazki aztertu behar baitira. Gero ikusiko da konponbiderik badagoen!
Unibertsitatearen iharduera guztiak Elizaren Dogma-pean geratu ziren, ez... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014079 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Asmatzaile estatubatuar hau, Milan-en (Ohio-n) munduratu zen 1847. urteko otsailaren 11n. Bere familian ez zen diru askorik eta gaztetandik lanean hasi behar izan zuen. Zientzi liburuak irakurtzen hasi zenean, laborategia ipini zuen bere etxean.
1862an Port Hurongo telegrafi bulegoetan hasi zen lanean. Han, telegrafo b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014080 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gutako askok horrela uste ez badu ere, trafiko-istripuen eragile nagusitakoa logura da. Ingalaterrako ikerlari-talde bat ondorio horretara heldu da 1987 eta 1994 urteen bitartean gertatutako trafiko-istripuei buruzko datuak aztertu eta gero.
Gutako askok horrela uste ez badu ere, trafiko istripuen eragile nagusitakoa l... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014081 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako Unibertsitateko ikerlariak alkoholismoaren jatorri genetikoa ezagutzea tratamendu eraginkorragoak aurkitzen lagunduko duelakoan daude.
Alkoholismoaren genea deritzonak portaera-arazoak sortzen ditu eta genearen aldaketa txiki horrek alkoholarekiko joera handiagotzen duela frogatu dute.
Hipotesi hori baiezta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014082 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Martxoan Berlinen burutu zen Klimari buruzko Nazioarteko Biltzarra CFC-ak ordezkatzeko FFC-ak erabiltzearen aldekoa azaldu zen.
Berotegi-efektua sortzen duten gasen artean guztiz fluorizaturiko konposatuak edo FFC direlakoak nagusitzen ari dira. Aitzitik, Martxoan Berlinen burutu zen Klimari buruzko Nazioarteko Biltzar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014083 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Buru-hezurrak uste baino ezuste gehiago eman dizkie Washingtongo Unibertsitateko Ikerlariei.
Irudiko buru-hezurrak uste baino ezuste gehiago eman dizkie Washingtongo Unibertsitateko Ikerlariei.
Ezusterik handiena buru-hezurrekin batera aurkitutako tresnek eman dute: Mayen zibilizazioa garatu baino lehenagokoak badira e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014084 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kaltzioa eta fosfatoa. Sinplea iruditu arren, bi elementu horien nahasketak orain arteko buruhauste eta hezur-hauste gehienak ahazteko aukera eskainiko digula zabaldu da.
Hezurren hausturak osatzeko erabiltzen ari den ore edo lekeda berriaren osagai nagusiak kaltzio eta fosfato baino ez dira, hezurren osagai nagusiak, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014085 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Berotegi-gasen eragina gutxiagotu ahal izateko gas horien erabilera aldatzea da askok amesten duten irtenbidea. Suitzako kimikari-talde baten ikerketak bide horretatik doaz.
Landare berdeen fotosintesiarekin pareka daiteke prozesu kimiko hori, eguzki-argiari esker gertatzen baita. Edonola ere, argi-espektroaren azken i... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014086 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jende askok sobeltzei enara deitzen die eta ostera Euskal Herrian bertan lau enara espezie ezberdin dagoenik ez daki makina batek. Artikulutxo honen bidez Euskal Herrian bizi diren enarei begiradatxo bat emango diegu, betidanik hain ezagunak izan diren hegazti hauengana zertxobait gehiago hurbilduz.
Euskal Herriko edoz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014087 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Biosferaren Erreserba da eta industriaren garapenak bortizki astindu izan du. Martxoaren 23an aurkeztu zuten Bilbon "Urdaibaiko Industri Hondakinen Kudeaketarako eta Minimizaziorako Plana".
Oka ibaiaren bokalean, Gernika eta Mundaka artean dago Urdaibai. Bere balio ekologikoa ukaezina da eta halaxe aitortu zuen UNESCO ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014088 | zientziaeus | General | articulos cientificos | MIT edo Massachusettseko Teknologia Institutuan lan egiten dutenen zeregina amets egitea da. 1985ean sortu zen zentru bitxi hau eta jadanik munduko ikerketa-gune garrantzitsuenetarikoa da.
MIT ikerketa-zentruan etorkizuneko belaunaldien beharrak aurrikusi eta aisialdirako edo ikerketarako erabiliko diren sistemak garat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014089 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Flashik ez erabili". Londresko National Gallery Museoko ikerlariek baieztatu ahal izan dutenez mundu osoko museoetan aurki daitekeen oharra aldatu egin beharko dute aurki.
Londresko National Gallery Museoko ikerlariek baieztatu ahal izan dutenez, orain arte uste izan denaren kontra, flasharen argiak ez ditu margolarie... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014090 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzilariak ADN-probaz baliatuko dira Itsaso Hilan aurkitutako pergaminoen jatorria argitu ahal izateko.
Askoren iritziz, antzinako kristau-komunitateei buruzko datu baliogarri asko jakin ahal izango da Itsaso Hilan aurkitutako pergaminoen jatorria argitzean.
Zientzilariak ADN-probaz baliatuko dira Itsaso Hilan aurki... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014091 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Parisko Zientzia eta Industriaren Hirian bideoteka informatizatua zabalduko dute aurten. Zientziari, teknologiari, naturari eta garapenari buruzko 4.000 pelikula baino gehiago eskaintzeko moduan prestatu da.
Museoan propio ezarritako 17 irakurgailu berezi erabiliko dira zerbitzu berri horretan. Bezeroak pertsonaiaren, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014092 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bonneko Unibertsitatean egiten ari diren ikerketen arabera, gaur egungo parasitoen familiako izakia da. Zenbait hegaztiren, zaldien eta krokodriloen gaixotasunak sortzen dituzten parasitoak aztertu dituzte.
Egindako ikerketak ontzat ematekotan, argazkikoa sekulan aurkituriko parasitorik zaharrena litzateke.
Museorako b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014093 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1993ko ekainaren 23an Cambridgeko Unibertsitateko Newton Institutuan, hiru hitzaldiko saioa amaitzen ari zelarik Andrew J. Wiles, Princetongo Unibertsitateko irakasle den matematikari ingelesak hauxe idatzi zuen frogatutako teoremaren ondorio gisa:
Entzuten ari ziren matematikariak berehala konturatu ziren Wiles-ek "Fe... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014094 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gauez ikusten den zerua gustuko baldin baduzu, askoz ere gehiago gozatuko duzu argazkiak ateraz! Hastera doanari edo astronomia lantzera animatzen den irakasleari, argazkiak ateratzeko bi era proposatuko dizkiogu.
Agian askotan behatu izan duzu gauez zerua eta liluratuta geratu izan zara izarren edertasunaz. Hartz Nagu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014095 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pelikulaz hitz egin dugu jada, 88. alean hain zuzen ere, bertakoa goitik behera errepikatzen hasi gabe, hura oinarri, koloretako pelikularen berezitasunak aztertuko ditugu.
1995/05/01 Nogeras, Itziar - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Aurrera jo aurretik, bi berezitasun nagusi daudela esan behar: bata, bi ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014096 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aspaldidanik esan eta entzun izan da giro itxietako airea berritu egin behar dela aire berriari sartzen utziz. Eraikuntza barneko poluzioak zenbait kasutan patologia sor dezake.
Horrelako giroetan sor daitezkeen gaixotasunak bi eratakoak dira:
Gaixotasuna sortzen duen gaia edo germena ezaguna da eta eritasunak nortasun... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014097 | zientziaeus | General | articulos cientificos | NASA Agentzia Ilargirako bidaia berria prestatzen ari da. 1997an egingo den ikerketa espedizioaren helburua Ilargiaren Hego eta Ipar Poloetako izotz-lakuak aztertzea izango da.
Prestatzen ari diren azken bidaia horretan, bestalde, 1970eko hamarkadan Apollo espaziuntziak egin zituen ikerketak osatzeko modurik izango da.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014098 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Britainia Haundiko Osasun-txosten zaharrak miatu ostean, XIX. mendeko itsasaldeko biztanleek zorabiorako joera handia zutela baieztatu ahal izan da.
Trafalgarko batailan erabilitako eredua aztertu dute, bereziki itsasuntziaren oreka sistemak. Jakina denez, britainiarren gerrarako teknika arerioak ezustean harrapatu eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014099 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bakarka baino hobe elkarlanean. Irakaspena ongi hartu omen dute Japonian eta Martxoaren 18an irten zen espaziora ikasitakoaren lekukoa. H-II izeneko kohetearen jaurtiketak lan-eredu berria ezarriko duela uste da.
H-II kohetearen lana ez da xamurra izango. Besteak beste, propultsiorako sistema elektriko berria ikertzeko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014100 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako ProCD izeneko enpresak British Telecom telefono-konpainia kinka larrian jarri du oraingoan.
Horrela gertatuko balitz, CD-ROM irakurgailua duen edonork Britainia Haundiko telefono zerrenda kontsultatu eta bertan dagoen informazioaz baliatu ahal izango da segundo gutxiko tartean. Iaz EEBBetako telefono-zenbaki ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014101 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Klima-aldaketa hitzetik hortzera darabilkigu eztabaidagai maiz, bai lagunen artean, baita komunikabideetan ere. Askoren iritziz dagoeneko Euskal Herria "tropikalizatu" egin zaigu, eta neguak ez dira negu, gaztaroan gure kaleetan elurra maizago ikusten genuen eta horrelakoak entzuten dira.
Baina klimek berez fluktuazioa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014102 | zientziaeus | General | articulos cientificos | XIX. mendearen hasieran matematika itxuraz desberdinak diren arloetan banaturiko ezagumenduen multzo zabala da: aritmetika eta zenbaki-teoria; geometria elementala, analitikoa eta deskriptiboa; algebra eta kalkulu infinitesimala.
1789-1795 bitartean Iraultza Frantsesa egin zen. 1796an Napoleon eszenan agertu zen, armad... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014103 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herrian zehar errepide bazterreko leku deigarri batean lasai asko pausatuta dagoen hegazti arre bat. Gure bizimodu azkarraren aldean alferkerian dagoela iruditzen zaigun arren, dagoen meta, zuhaitz edo argi-indarraren zutoinetik begira, ehizakiak ikusi nahian dabil.
Euskal Herrian zehar batetik bestera goazela, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014104 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mugimendu seismikoak eta aktibitate tektonikoa oso loturik daude, eta aktibitate tektonikoa, maila desberdinetan bada ere, mundu osoan ematen da. Lurrikara gehienak eta bortitzenak plaka tektonikoek elkarren aurka dauden aldeetan gertatzen dira.
Ozeano Barearen inguruan gertatzen da egun aktibitate sismikorik handiena,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014105 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gerrak arriskua uxarazi egiten zuen eta orain, armadak erretiratu ostean, Itsaso Gorrira itzuliko den pake-giroak uste baino kalte handiagoa eragingo ei dio inguruneari.
Bilera horretan zabaldutako lankidetza-egitasmoan Saudi Arabiako biologoek ere parte hartuko dutela espero da. Gerra eta pakea izan zuten aztergai. Ge... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014106 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela sei urte azaldu zitzaien arazoak erabat txoratu ditu astronomoak. Martitzi buruzko azterketa xehetua egitera joandako guztiek esku-hutsik itzuli behar izan dute etxera.
Oain dela sei urte azaldu zitzaien arazoak erabat txoratu ditu astronomoak. Martitzi buruzko azterketa xehetua egitera joandako guztiek esku... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014107 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Charles Munn zientzilariaren aginduz, oihaneko arak bizi diren eskualdeetan habi artifizialak egitera joan zen eta atseden-orduetan egin zuen argazkia, ale eder horiek buztinezko amildegian zintzilik zeudela.
Eduardo Nycander arkitektoak Peruko Tambopata eskualdean lortu du irudiko argazki bikain hori. Charles Munn zie... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014108 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mundu osoan 5.000tik 7.000ra tigre inguru daude eta hauetatik 3.750 Indian bizi dira. Txina aldiz, tigre-produktuen kontsumitzaile handiena da.
Txinan tigrerik ez dagoenez, Indian lan egiten duten isilpeko ehiztarien bidez hornitzen dira.
Egoera horren aurrean India oso kezkaturik azaldu da eta tigrearen trafikoari aur... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014109 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Amazonia ekologiaren ikurra izan da urte askotan. Kanpaina eta ekitaldi entzutetsuei esker, munduko paradisu koloretsu eta aberatsa arriskupean zegoela ohartu zen jende asko.
Landsat satelitea erabiliz, Amazonian gertatzen diren neurrigabekeriak kontrolatzeko aukera izango dela uste da. | cc-by-sa |
zientziaeus_0014110 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako Armadak martxan jarri duen prestakuntza-eredu berria albiste bilakatuko da aurki. EEBBetako soldaduek mundu osoan borrokatu ahal izango dute koarteletik irten gabe.
Gerra eta teknologia elkarren lagun min direla sarritan frogatu ahal izan da. Oraingoan, EEBBetako Armadak martxan jarri duen prestakuntza-eredu ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014111 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gehienentzat, hondartzak, larruazaleko zelulen melanina-tasa handitzeko, eta honi esker belztasun ederra erakusteko leku egokiak baino ez badira ere, ikuspegi geologiko zein ekologikotik, itsasbazterreko elementu geomorfologiko hauek erakarpen handiko lekuak dira.
Hala eta guztiz ere, azken hamarkadatan kostaldeak ezag... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014112 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bilboko Erakustazokan PROMA Ingurugiroaren Nazioarteko Azoka burutu berri da. Martxoaren 23an euskal industriak ingurugiro-erronkaren aurrean joka dezakeen papera aztertu zuen IHOBE Sozietate Publikoak antolatu zuen "Lehiakortasuna eta Ingurugiroa. Teknologia Garbiak eta Ingurugiro Kalitatea" Biltzarrak. Han entzundako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014113 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Supertxikia den unibertsoaren aurkikuntza izan da gure mendeko iraultzarik handienetakoa. Mundu subatomikoaren jokabidearen (eta beraz kontrolaren) azterketa, jadanik, ia-ia ehun urte diraun historia baten lana dugu. Historia hori da, hain zuzen, fisika kuantikoaren historia.
1995/05/01 Martinez Lizarduikoa, Alfontso I... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014114 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bularreko minbizia gero eta gazteagoak diren emakumeetan ikusten da. Prebentzioa da gaur egun minbizi-mota horren kontrako armarik eraginkorrena. Ondorengo lerroetan erakutsiko dugu nola jarri martxan guzti hau, pausoz pauso.
Gaur egun emakumeak ginekologoari nahikoa maiz egiten dio bisita, eta hainbat hitz eta proba e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014115 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Osasun arloan ari garen profesional gehienok oso argi dugu haur jaio berriarentzat ez dagoela amaren esnea bezalako elikagairik. Horren adierazle eta ezaugarri da edoskitzaroari buruz egin diren hainbat eta hainbat ikerketatan behin eta berriz demostratu dena; hau da, ez dago bularra-ematea bezalakorik.
Haurdunaldiko a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014116 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Asmatzaile estatubatuar hau, Waterville-n (New Yorken) jaio zen 1854. urteko uztailaren 12an. Bere ikasketak, Rochester-ko (New Yorkeko) eskola publikoan egin zituen; ez baitzuen beste inora joateko dirurik.
Eastmanen garairarteko argazki-plakak kristalezkoak ziren eta hauei emultsio bat igurtzi behar zitzaien argazkia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014117 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oraingo honetan aztergai dugun espezie honen familian, 8 genero eta 200 espezie inguru ezagutzen dira eta, Ipar Hemisferio eta Hego Amerikako herrialde epeletan daude banatuta.
Aipatu genero honen barruan, gure eskualdeetan hobekien ordezkatuta dagoena, Cistus salvifolius espeziea da, dudarik gabe. Zuhaiska edo mulu tx... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014118 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteotako garapen azkarra ikusita, osasun-ikerlariak harriturik eta kezkaturik azaldu dira. Garapenaren abiaduraz eta honek sor ditzakeen bigarren mailako ondorioez kezkatuta, hain justu.
Merkatuaren eskakizun-maila altuegia dela eta osasun-teknika berriak merkaturatzeko orduan jasaten duten presioaz mintzo dira ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014119 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain arteko joera nagusia gaixotasunaren hedadura kontrolatzea eta ahal izanez gero murriztea izan bada ere, difteria kasu berriak ezagutu dira Errusia eta Sobietar Batasuna zeneko lurraldeetan eta argi gorria piztu da.
Difteriaren hedadura handiagotu egin dela esan daiteke zalantzarik gabe. Iaz Sobietar Batasuna zene... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014120 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Prostatako minbizia gerarazteko sendabide berria aurkitu dute Michigango Unibertsitatean. Orain arte laborategiko arratoiekin baino ez dute esperimentatu, baina lortu dituzten emaitzak baikor azaltzeko modukoak dira.
Elikagai eta botiketan erabiltzen da eta barazki zein frutetan aurkitzen da, bereziki laranja- eta saga... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.