abstract
stringlengths
40
681
section_names
stringlengths
11
94
article
stringlengths
4.61k
164k
Lần đầu tiên NASA hợp tác với Việt Nam trong một dự án nghiên cứu đa quốc gia quy mô nhất chưa từng có về khía cạnh khoa học và xã hội của việc quy hoạch đất đai.
NASA hợp tác nghiên cứu đất đai với VN
Lần đầu tiên NASA hợp tác với Việt Nam trong một dự án đa quốc gia với quy mô nghiên cứu lớn nhất chưa từng có. Dự án có thể sẽ đưa ra một câu trả lời bao quát hơn về tình hình ô nhiễm môi trường, thiên tai lũ lụt hạn hán, và mối quan hệ tương quan giữa chính sách, con người và môi trường ở Việt Nam nói riêng cũng như khu vực ba nước Đông Dương nói chung. Tám sự kiện khoa học nổi bật năm 2017 John Glenn, phi hành gia tiên phong, qua đời Ô nhiễm môi trường 'đe dọa ổn định ở VN' Nghiên cứu quy mô nhất giữa Việt Nam-NASA Tiến sĩ người Mỹ gốc Việt, Nghiêm Văn Sơn, trưởng dự án nghiên cứu Tình hình sử dụng đất, thay đổi và tác động ở Việt Nam, Lào và Campuchia Dự án nghiên cứu Tình hình sử dụng đất, thay đổi và tác động ở Việt Nam, Lào và Campuchia, bắt đầu tiến hành từ tháng 5/2018 và sẽ kéo dài 3 năm, với sự hợp tác của nhiều nhà khoa học và nghiên cứu từ hơn 20 trường đại học và viện nghiên cứu từ nhiều quốc gia ở Hoa Kỳ, Châu Âu và Châu Á. "Khi bạn nghe đến NASA, bạn ngay lập tức nghĩ đến mặt trăng và sao hỏa. Đó chỉ là một phần của NASA mà thôi. Chúng tôi có rất nhiều vệ tinh bay quanh Trái Đất, liên tục theo dõi giám sát sự thay đổi của nó," Tiến sĩ Nghiêm Văn Sơn, nhà nghiên cứu cấp cao của NASA cho BBC biết hôm 10/5. Ông Sơn cho biết, dự án này nằm trong dự án nghiên cứu Độ che phủ đất và Thay đổi đất (LCLUS) của NASA, vốn đang được thực hiện bởi hàng trăm nhà khoa học toàn thế giới. Mục đích của dự án nghiên cứu là tìm hiểu tình trạng sử dụng đất ở Việt Nam, Lào và Campuchia và tác động từ những thay đổi đến môi trường hệ sinh thái và đưa ra kết quả phục vụ cho các nghiên cứu thực tiễn trên toàn thế giới. "Đây là dự án đầu tiên quy mô như thế, bằng việc kết hợp dữ liệu từ vệ tinh của NASA đến các nghiên cứu trên mặt đất và khảo sát người dân để giúp đưa ra các dự đoán cho tương lai, phục vụ cho việc quy hoạch đô thị." Phía Việt Nam có các nhà nghiên cứu và sinh viên từ một số trường đại học như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách Khoa TP HCM, Đại học Hoa Sen và một số trung tâm, cơ quan nghiên cứu tham gia dự án dự án này. "Chúng tôi sẽ chia sẻ dữ liệu vệ tinh của NASA cho đoàn nghiên cứu Việt Nam, và cũng chia sẻ những phát hiện, kết quả nghiên cứu cho các nhà khoa học trong dự án, để họ có thể tiếp tục đưa ra những nghiên cứu riêng, xa hơn, phù hợp cho quốc gia của họ," ông Sơn nói. Dự án này nhận được sự quan tâm đặc biệt của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, ông Sơn nói, đặc biệt là khi có phái viên Khoa học bà Magaret Leinen, người đã có bài phát hiểu mở đầu cuộc khai mạc dự án hôm 7/5. Phái viên Khoa học của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ bà Margaret Leinen có mặt tại buổi khai mạc dự án Tình hình sử dụng đất, thay đổi và tác động ở Việt Nam, Lào và Campuchia, hôm 7/5 Tìm hiểu vấn đề đất đai và môi trưởng ở Việt Nam Vị tiến sĩ người Mỹ gốc Việt Nghiêm Văn Sơn, trưởng dự án nghiên cứu nói: "Sự phát triển đô thị hóa ở Việt Nam diễn rất nhanh. Nhiều tòa nhà chọc trời mọc lên ở nhiều thành phố lớn. Cần phải xác định nó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tình trạng ô nhiễm không khí và nguồn nước." Việt Nam có tỷ lệ khu vực xây dưng đô thị cao nhất và tốc độ đô thị nhanh nhất toàn khu vực Đông Nam Á, theo một nghiên cứu của tiến sĩ Peilei Fan của Đại Học Michigan. "Chúng tôi sẽ đo đạc, sử dụng thông tin chuyên gia địa phương để xác định khu vực có tính chất địa lý như thế nào, tìm ra khu vực dễ bị cháy rừng hoặc lũ lụt hoặc có thể chịu ảnh hưởng nặng nề từ ô nhiễm không khí." Ông Sơn cho biết cũng sẽ tìm hiểu các nhân tố chính trị xã hội như chính sách di dân, phát triển đô thị, cũng như các yếu tố địa lý, hóa chất tác động lên một khu vực như thế nào. Ông cho biết, nhóm nghiên cứu dự kiến tiến hành ở một số khu vực như Vườn Quốc gia Ba Vì, Nha Trang, thành phố Hồ Chí Minh cũng như vùng ngoại thành ven biển. "Nếu chúng tôi có thể thiết lập một bản đồ xác định nơi lũ lụt có thể xảy ra, chúng tôi sẽ cung cấp thông tin cho các bên cần nó như các cơ quan đô thị, quản lý cứu hộ." Một nhân viên lao công lau dọn ở tầng skyview của tòa nhà Bitexco, tòa nhà cao nhất Việt Nam "Về mặt tác động, đây là cơ hội để nâng cao nhận thức về tình trạng ô nhiễm không khí ô nhiễm nguồn nước và vấn đề thiên tai tự nhiên, cụ thể là cách các phát hiện của nghiên cứu sẽ hỗ trợ giải quyết các vấn đề này như thế nào." Về mặt chính sách, ông Sơn nói dự án sẽ tìm hiểu chính sách nào đã tác động đền sự thay đổi về đất đai và ngược lại, sự thay đổi đất đai dẫn đến sự thay đổi trong chính sách như thế nào. Việc so sánh chính sách giữa các nước cũng có thể cho thấy chính sách của nước nào là hiệu quả, phù hợp cho từng khu vực. Formosa, lũ lụt, nhiệt điện? Khi được hỏi về các vấn đề môi trường và đô thị hóa nổi cộm nhất Việt Nam, Tiến sĩ Nghiêm Văn Sơn nói ông có nắm các vấn đề này. Ông nói ông có biết về sự cố ô nhiễm môi trường Formosa ở miền Trung Việt Nam, nhưng nó thuộc lĩnh vực môi trường biển và nằm ngoài dự án nghiên cứu của dự án của ông, Tuy nhiên, tình trạng ngập lụt ở các thành phố lớn cũng như ô nhiễm không khí ở các khu công nghiệp, nhiệt điện, sẽ là một số vấn đề mà nhóm của ông sẽ nghiên cứu và tìm hiểu. "Điều này liên quan đến đô thị hóa, sự chuyển động dân số. Ngày càng có nhiều người sống trong các khu vực đô thị, thì càng nhiều xe cộ, càng thải ra nhiều chất thải ra môi trường. Đồng thời, nhiều người hơn thì nhu cầu sử dụng năng lượng càng cao, dẫn đến sự mọc lên của các nhà máy nhiệt điện than. "Và cũng phải nói đến vấn đề thủy văn học, phải nhìn nhận nó vào một bức tranh lớn hơn, như lượng mưa, biến đổi khí hậu, lượng nước sông giảm, mức nước biển tăng...v.v." Đô thị hóa và ô nhiễm không khí, hai vấn đề tương quan sẽ được dự án này nghiên cứu Ông Sơn nói, dự án sẽ gặp nhiều thách thức nhất định, như sự hạn chế về cơ sở vật chất ở nước sở tại, sự đối chiếu thông tin giữa các nguồn dữ liệu vệ tinh và mặt đất, cũng như thời gian nghiên cứu eo hẹp. Tuy nhiên, ông muốn coi dự án này là "sự khởi đầu của một hành trình hơn là sự kết thúc." "Từ đó các nghiên cứu riêng biệt có thể tiếp tục tìm hiểu đề xuất giải pháp cho quy hoạch đô thị, giải quyết ô nhiễm môi trường và làm sao để xây dựng một thành phố tốt hơn, đáng sống hơn ở, không chỉ cho khu vực này mà còn vượt ra khỏi vùng Đông Nam Á."
Ai nói người Việt không thích chính trị thì đó là một nhận xét thiếu chính xác.
Bầu cử ở San Jose: quan sát và những bài học
Ðầu năm nay, khi nghị viên Terry Gregory thuộc đơn vị 7 của hội đồng nhân dân thành phố San Jose vừa từ chức - vì bị cáo buộc nhận quà gồm những chai rượu vang, những bữa ăn ngon, những vé xem thể thao mà không khai báo - tức thì bà con ta xôn xao lên chuyện ai sẽ ra ứng cử vì người Việt sống tại thành phố điện tử này khá đông, khoảng 100 nghìn, chiếm 10% số cư dân và cần có tiếng nói trong chính quyền địa phương. Trong cuộc diễn hành Xuân Ất Dậu 2005 đã thấy hai cô gái Việt xuất quân: Linda Hàn Nguyễn đứng trên lễ đài chính, đọc diễn văn chào mừng quan khách. Còn Madison Phương Nguyễn trước nay ít đến với cộng đồng cũng có mặt trong đoàn diễn hành, tươi cười vẫy tay chào bà con cô bác, như một lần ra mắt trở lại sau hơn hai năm vắng bóng kể từ khi cô được bầu vào hội đồng giáo dục học khu Franklin-McKinley năm 2002. Ngoài ra còn thêm hai người Việt nữa cũng muốn tranh cử, nhưng vì nhiều lý do nên đã thôi. Ryan Hubris thuộc giòng họ Nguyễn, đã thay tên và đổi cả họ, có nhiều kinh nghiệm vận động tranh cử trước đây, nhưng sau lại cáo buộc ứng cử viên gà nhà là Andy Quách đã phạm luật gây quỹ tranh cử. Ủy Ban Giám Sát Bầu Cử sau khi điều tra đã tìm ra 9 điều vi phạm và phạt chế tài nghị viên Andy Quách 11 nghìn 500 đô la. Ryan hiện là chủ tịch tổ chức VANG (Vietnamese American National Gala) có ý muốn tranh cử. Sau bị báo chí phanh phui về những điều ông không làm mà nói có nên đã rút lui. Bửu Thái được một số hội đoàn người Việt yểm trợ, nhưng trong thủ tục đề cử đã không làm đúng luật. Giấy đề cử do một người điền cho người khác ký tên nên trở thành bất hợp lệ để cuối cùng số người đề cử không đủ 50 và cô đã bị loại. Bài học của hai chuẩn ứng cử viên Ryan Hubris, Bửu Thái ở San Jose và của nghị viên Andy Quách ở quận Cam âu cũng là bài học cho những ai muốn tham gia sinh hoạt chính trị dòng chính. Còn lại là hai cô Nguyễn. Madison 30 tuổi và Linda 28. Madison có bằng thạc sĩ, đang học tiến sĩ, còn Linda có bằng tiến sĩ luật và hiện là luật sư. Cả hai đều tuổi trẻ tài cao, là gương sáng cho thế hệ trẻ, là niềm hãnh diện cho người Việt. Mấy tháng qua hai cô đều có mặt trong nhiều sinh hoạt cộng đồng, như buổi tiếp xúc với đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam để nêu vấn đề nhân quyền, tự do dân chủ nơi quê nhà, có mặt trong những sinh hoạt 30-4, đến việc vận động thành phố San Jose chấp thuận nghị quyết cờ vàng. Tháng trước cô Madison cũng đã lên Sacramento, thủ phủ bang California, vận động lập pháp tiểu bang công nhận cờ vàng. Chỉ còn vài hôm nữa là đến ngày bầu cử, hai cô đang ráo riết đến gõ cửa nhiều nhà cử tri trong khu vực để xin phiếu. So với tất cả 9 ứng cử viên thì khả năng gây quỹ của hai cô cũng vượt trội hơn. Linda đã tiêu 85 nghìn đô - nhiều nhất - cho việc vận động, trong đó số tiền gây quỹ được 67 nghìn, còn lại là tiền túi của cô. Như thế Linda có khá nhiều người ủng hộ, vì theo luật một cá nhân chỉ được phép đóng góp không quá 250 đô. Những buổi gây quỹ cho cô đều diễn ra trong vùng San Jose. Còn Madison gây quỹ được 45 nghìn đô - nhiều thứ ba - trong đó có hơn 10 nghìn đô do cảm tình viên ở xa như San Francisco hay Oakland đóng góp trong một buổi gây quỹ tại Oakland với sự có mặt của nhiều dân cử gốc Việt như dân biểu tiểu bang Trần Thái Văn, các ủy viên giáo dục Nguyễn Quốc Lân và Nguyễn Quang Trung từ thành phố Garden Grove, quận Cam. Theo những số liệu về bầu cử thì đơn vị 7 có khoảng 32 nghìn cử tri, trong đó 30% là gốc Việt, 45% gốc châu Mỹ La Tinh, còn lại là những sắc dân da trắng và gốc châu Á khác. Giới quan sát ước đoán sẽ có chưa đến 20% cử tri đi bỏ phiếu vì là cuộc bầu cử điền khuyết và sẽ không ai trong số 9 ứng cử viên hội đủ 50% cộng 1 phiếu để thắng cử trong vòng đầu. Như thế sẽ có bầu cử vòng hai với 2 ứng viên được cao phiếu nhất. Nhiều cơ sở thương mại, nhân vật cộng đồng của vùng thung lũng hoa vàng đã ủng hộ hai cô gái Việt. Linda được sự yểm trợ của Little Saigon Radio, Lee's Catering, Hi-Tech Dental Care, ông Trần An Bài, ông Nguyễn Thế Vũ, ông Lê Văn Chiêu. Madison có sự yểm trợ của Grand Century Mall, Lee's Sandwiches, Hương Lan Sandwiches, King Eggroll, phở Công Lý, ông Hồ Quang Nhựt, ông Henry Lê Văn Hướng, luật sư Nguyễn Tâm, bác sĩ Nguyễn Xuân Ngãi, ông Huỳnh Lương Thiện. Có nhiều người ủng hộ cả hai cô như Bích Liên Beauty Center và ông Lâm Hữu Kính. Nhưng không phải mọi cử tri gốc Việt đều ủng hộ các cô nhà Nguyễn. Bryan Công Ðỗ trong Hội Ðồng Cố Vấn Thư Viện, một nhà hoạt động cộng đồng đã tích cực vận động cho nghị quyết cờ vàng thì lại ủng hộ ứng cử viên gốc Mễ là Rudy Rodriguez. Ðối với cử tri gốc Việt, việc chia phiếu đã có một bài học đắng cay vào năm 2000 khi ba ứng viên gốc Việt cùng ra tranh chức nghị viên thành phố Westminster, nơi có mật độ cử tri gốc Việt cao hơn đơn vị 7 của San Jose. Năm đó cả ba đều thua. Phải đến năm 2002 với một mình Andy Quách tranh cử thì mới đạt kết quả. Dù ủng hộ Linda hay Madison, người Việt vùng San Jose đang rất chú ý đến cuộc tranh cử này. Lân Nguyễn, vị dân cử gốc Việt thứ nhì ở San Jose, hiện là ủy viên hội đồng giáo dục học khu East Side Union, cho biết ý kiến như sau: "Nếu chỉ có một ứng viên gốc Việt thì cơ hội thắng cử sẽ cao hơn nhiều. Nhưng tôi cũng muốn nhấn mạnh là cộng đồng người Việt ngày càng trở nên trưởng thành và khôn ngoan hơn." Ông kêu gọi cử tri gốc Việt hãy tìm hiểu kỹ về hai cô Nguyễn và bỏ phiếu cho người đáng tín nhiệm nhất. Còn Hùng Nguyễn, không có họ hàng gì với hai cô, 40 tuổi, một cán sự điện tử, thì muốn Madison rút lui nhường cho Linda vì Madison đang là chủ tịch hội đồng giáo dục học khu Franklin-McKinley, tức đang giữ một chức vụ dân cử. "Tôi chọn Linda, nhưng cũng kêu gọi mọi người đi bầu đông để nói lên sức mạnh của cộng đồng chúng ta qua lá phiếu." Việc tranh phiếu giữa hai cô Nguyễn đã tạo nên những tranh chấp, nói xấu nhau từ những nhóm ủng hộ. Hệ quả và sự vận động của hai cô sẽ đạt kết quả ra sao thì đêm thứ Ba 7 tháng Sáu tới đây sẽ rõ. Sẽ là điều ngạc nhiên và thích thú nếu cả hai cô Nguyễn được nhiều phiếu nhất.
Ngày 3/9/2015, Trung Quốc kỷ niệm 70 năm ngày kết thúc Đại chiến Thế giới lần thứ hai với một màn trình diễn đầy ấn tượng, phô trương sức mạnh quân sự.
Quân sự: TQ và công nghệ ngụy trang mới
Hàng trăm thiết giáp xa và khoảng 12 ngàn binh lính thuộc Quân đội Giải phóng Nhân dân diễu hành qua Quảng trường Thiên An Môn tại Bắc Kinh. Nhiều chiếc trong số các chiến đấu xa này trước đó chưa từng xuất hiện trước công chúng. Điều khiến nhiều người cảm thấy ngạc nhiên trong sự kiện này là việc quân đội Trung Quốc đã sử dụng các mẫu hình ngụy trang 'kỹ thuật số' rất ấn tượng trên những chiếc xe tham gia diễu hành. Lễ diễu hành đầy phô trương của Trung Quốc gồm các đoàn xe quân sự được sơn các hình vuông, một số màu xanh, vàng, một số mà xanh dương, trắng, đen lạ lùng. Hình thù ngụy trang được làm từ các khối graphics của trò chơi computer game Minecraft, hoàn toàn tương phản với các mẫu ngụy trang truyền thống mà quân đội các nước từng dùng kể từ Thế kỷ 19 trở lại đây, vốn dùng cách làm nhòe màu để bắt chước hình dạng của cỏ cây, hay các cảnh vật tự nhiên trong môi trường. Hình ngụy trang bằng các hình khối vuông rõ nét, hiện đang ngày càng được quân đội nhiều nước trên thế giới sử dụng bất chấp những ngần ngại ban đầu, có vẻ như ngược đời - bởi chả có thứ gì trong tự nhiên lại trông rõ hình khối như thế. Thế nhưng cách ngụy trang này lại hiệu quả, và nó đã hiệu quả hơn đáng kể tới mức gây ngạc nhiên cho nhân vật được cho là đã phát triển ra ý tưởng này hồi 40 năm trước, một sỹ quân quân đội Hoa Kỳ. "Khi tôi nhìn vào dữ liệu, tôi đã nghĩ là cách quan sát của mình là cái gì đó hoàn toàn vớ vẩn," Trung tá nay đã nghỉ hưu, Tiến sỹ Timothy R O'Neill nhớ lại khi chúng tôi hỏi ông về những thử nghiệm ban đầu về cách ngụy trang này. Hồi cuối thập niên 1970, O'Neill đề xuất với quân đội Mỹ là các khối hình vuông có màu sắc khác nhau có thể giúp ngụy trang cho các chiến đấu xa tốt hơn so với các mảng lớn màu lẫn lộn. Ý tưởng của ông là xây dựng ra một mẫu ngụy trang tạo hiệu ứng tốt, bất kể là đối tượng được ngụy trang ở cách vị trí theo dõi bao xa. Các mẫu hình khối lớn tỏ ra hiệu quả ở khoảng cách xa, và các hình khối nhỏ thì hữu hiệu hơn ở tầm nhìn gần. Nhưng các mẫu hình làm từ các hình vuông nhỏ - các khối pixel, có thể sơn lên để tạo hiệu ứng tốt ở cả hai khoảng cách. Khi nhìn gần, các mẫu với hình khối nhỏ trông giống như hình ảnh tự nhiên của những chiếc lá trên cây, nhưng nhìn từ xa thì các nhóm khối hình vuông tạo cảm giác như hòa trộn với các cành cây, thân cây và bóng râm. "Các hình đồ họa trên máy tính bắt đầu được dùng vào thời gian đó - nhằm điều chỉnh các hình ảnh kỹ thuật số," O'Neill nói. "Một số người làm công việc được gọi là 'thô hóa hình ảnh", tức là biến các hình ảnh thành những khối vuông nhỏ. Với tôi thì đây là một cách tốt để tưởng tượng ra hình ảnh thật ở hậu cảnh." Rốt cuộc O'Neill đã phối hợp với ba, bốn người bạn, chi khoảng 100 đô la để làm một thử nghiệm kỹ thuật số công nghệ ngụy trang. Họ đã sơn lên một chiếc vỏ xe bọc thép chở lính, không gắn động cơ mà được kéo đi bằng một trục lăn có đường kính khoảng 5cm - và hình vuông là những khối hình dễ làm nhất trên máy tính. Thử nghiệm đã cho kết quả vượt quá sức mong đợi, nhưng cần khá nhiều thời gian để việc ngụy trang bằng kỹ thuật số mới bắt kịp. Một phần là bởi để tìm cho ra mẫu tốt nhất và sơn vẽ mẫu đó lên xe là công việc đòi hỏi hết sức tỷ mẩn, tốn thời gian. (Tất nhiên là với công nghệ ngày nay thì các máy tính và các robot có người điều khiển có thể dễ dàng làm được những việc này.) Thế nhưng, thách thức lớn hơn hóa ra lại là việc làm thế nào để có thể thuyết phục được các quan chức quân sự đầy nghi ngờ về việc liệu có thật là các hình khối sẽ giúp ngụy trang vào môi trường tốt hơn so với các thiết kế kinh điển hay không. "Nó thực sự đã gặt hái được kết quả vào cuối thập niên 1970," Guy Cramer, Chủ tịch đồng thời là CEO của hãng công nghệ Hyper Stealth Biotechnology Corp, nói. Ông là một trong những nhà thiết kế hàng đầu của mô hình ngụy trang hiện đại. "Việc thử nghiệm tiếp tục cho thấy là kỹ thuật số đúng là hiệu quả hơn, nhưng quý vị vẫn cần phải vượt qua những rào cản hành chính, và có những người không hiểu rõ về vấn đề ngụy trang sẽ nhảy dựng lên mà cho rằng cách làm này là không tốt, không hiệu quả, và không dùng được." Mô hình ngụy trang này hiện đang được dùng ở những mức độ khác nhau trong các lực lượng quân đội ở nhiều nơi khác nhau trên thế giới. Thế nhưng tương lai của công nghệ ngụy trang nhiều khả năng sẽ còn trở nên phức tạp hơn nữa. Cramer đang phát triển một loại ngụy trang kỹ thuật số có khả năng thích nghi, đổi màu như tắc kè hoa, mà ông gọi là SmartCamo. Nhược điểm của cách làm này là tốn kém và đòi phải có nguồn năng lượng đi kèm. Tuy nhiên, các điểm này thực ra không phải là vấn đề quá lớn nếu dùng cho xe cộ chứ không phải cho từng cá nhân binh lính. "Để áp dụng vào các loại phương tiện có năng lượng, như máy bay, tàu bè hoặc xe cộ đi lại trên mặt đất, hay nhất là khi ta có thể thay đổi màu sắc ngụy trang, thay đổi cả hình mẫu ngụy trang," ông nói. Hơn thế, nhà thầu quốc phòng của Anh, BAE Systems đã phát triển ra một hệ thống phủ nhiệt lên các xe bọc thép khiến làm thay đổi toàn bộ hình thức của xe từ các điểm pixel phát nhiệt, khiến xe trông khác đi một khi bị hệ thống tầm nã hồng ngoại phát hiện. Hệ thống phủ nhiệt có thể khiến hệ thống tầm nhiệt hồng ngoại tưởng lầm chiếc xe tăng là một chiếc xe hơi, hay thậm chí là một con bò. Tương tự, Mercedes-Benz ra loại xe dùng nhiên liệu pin B-Class, hoàn toàn "biến mất" trong môi trường thành phố, nhờ vào việc dùng camera ở một bên để bắn hình ảnh vào một "màn hình" ở phía bên kia thân xe, gồm những tấm đệm linh hoạt gắn hàng ngàn chiếc đèn diod phát sáng. Nhưng giải pháp công nghệ thấp gồm các hình vuông có màu sắc khác nhau, vốn được phát triển hồi thập niên 1970, vẫn là cách ngụy trang đơn giản nhất, hiệu quả nhất. Cả O'Neill và Cramer vẫn đang tiếp tục hoàn thiện nó, và ngày nay chúng ta vẫn nhìn thấy, hay nói đúng hơn là vẫn không nhìn thấy, những chiếc xe được ngụy trang bằng cách thức này. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Autos.
Thành phố Vũ Hán của Trung Quốc đang lên kế hoạch xét nghiệm toàn bộ dân số 11 triệu cư dân xem có bị nhiễm Covid-19 không, truyền thông nhà nước cho hay.
Virus corona: Vũ Hán có cụm dịch mới, dự định xét nghiệm 11 triệu cư dân
Thành phố Vũ Hán có khoảng 11 triệu cư dân, lớn hơn London Kế hoạch dường như đang ở giai đoạn đầu, tất cả các quận ở Vũ Hán được yêu cầu gửi chi tiết về cách xét nghiệm có thể được thực hiện trong vòng 10 ngày. Virus corona: Bốn y tá kể chuyện làm việc trong thời đại dịch Nhân viên Nhà Trắng được yêu cầu đeo khẩu trang Virus corona: ‘Tôi dùng ứng dụng video nói chuyện với mẹ vào lúc bà lâm chung' Quyết định này được đưa ra sau khi Vũ Hán, nơi virus đầu tiên xuất hiện, ghi nhận sáu trường hợp nhiễm mới vào cuối tuần qua. Vũ Hán, đã bị phong tỏa chặt chẽ trong suốt 11 tuần, bắt đầu mở cửa trở lại vào ngày 8/4. Đã có lúc dường như cuộc sống đã trở lại bình thường, khi trường học mở cửa trở lại, các doanh nghiệp dần xuất hiện và giao thông công cộng hoạt động lại. Nhưng sự xuất hiện của một loạt các trường hợp - tất cả từ cùng một khu dân cư - hiện đã đe dọa sự trở lại bình thường này. 'Trận chiến mười ngày' Một tường trình của The Paper, trích dẫn tài liệu nội bộ được lưu hành rộng rãi cho thấy mỗi quận trong thành phố đã được yêu cầu lập một kế hoạch xét nghiệm 10 ngày vào trưa thứ Ba. Mỗi quận chịu trách nhiệm đưa ra kế hoạch riêng dựa trên quy mô dân số của họ và liệu có hay không có một ổ dịch đang hoạt động trong khu vực. Tài liệu, gọi kế hoạch xét nghiệm là "trận chiến 10 ngày", cũng nói rằng người già và cộng đồng dân cư đông đúc nên được ưu tiên khi xét nghiệm. Tuy nhiên, một số quan chức y tế cao cấp được trích dẫn bởi tờ Hoàn cầu Thời báo chỉ ra rằng việc kiểm tra toàn bộ thành phố sẽ không khả thi và rất tốn kém. Peng Zhiyong, giám đốc bộ phận chăm sóc đặc biệt của Bệnh viện Trung Nam của Đại học Vũ Hán, nói thay vào đó, xét nghiệm có thể sẽ nhắm vào các nhân viên y tế, những người dễ bị tổn thương và những người tiếp xúc gần gũi với bệnh nhân bị nhiễm virus. Một giám đốc khác của Đại học Vũ Hán cho rằng một tỷ lệ lớn dân số Vũ Hán - khoảng 3-5 triệu người - đã được xét nghiệm và Vũ Hán "có khả năng" xét nghiệm 6-8 triệu người còn lại trong khoảng thời gian 10 ngày. Để so sánh, Hoa kỳ hiện đang thực hiện được 300.000 xét nghiệm mỗi ngày, theo Nhà Trắng. Cho đến nay, nước này đã xét nghiệm tổng cộng gần 9 triệu người. Trên trang mạng xã hội Trung Quốc Weibo, mọi người đặt ra câu hỏi liệu số lượng lớn xét nghiệm như vậy có thể được thực hiện chỉ trong vài ngày không. "Không thể xét nghiệm nhiều người như vậy", một người bình luận, người cũng đặt câu hỏi rằng việc này tốn kém bao nhiêu. Một người khác nói rằng các xét nghiệm như vậy lẽ ra nên được thực hiện trước khi Vũ Hán mở cửa lại để giao dịch với phần còn lại của Trung Quốc. Không thể coi thường Phân tích của Stephen McDonnell, BBC News, Bắc Kinh Vũ Hán là nơi khẩn cấp toàn cầu này bắt đầu và có sự thở phào nhẹ nhõm khi tâm dịch cụm đầu tiên dường như đã thoát khỏi nguy hiểm. Cũng sẽ có sự tuyệt vọng nếu thành phố bị phong tỏa đầu tiên một lần nữa lại bị nhấn chìm bởi virus corona. Không để điều này xảy ra đã trở thành ưu tiên của chính phủ Trung Quốc. Khi một loạt nhiễm trùng trong nước mới xuất hiện ở thành phố ba ngày trước, bạn có thể cảm thấy mối lo ngại cách đó hơn 1.000km ở Bắc Kinh. Sau đó, năm người khác bị nhiễm bệnh bởi người đàn ông 89 tuổi trước đó đã được tuyên bố "không có triệu chứng", và người quản lý khu nhà ở của họ đã bị sa thải. Tuy nhiên, sa thải các quan chức địa phương theo cách này cũng có thể khuyến khích xu hướng che giấu các ca nhiễm trong tương lai. Bảy người quyền lực nhất của Trung Quốc, trong Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị, đã họp vào tuần trước để thảo luận về việc cải thiện hệ thống cảnh báo sớm của đất nước đối với các vụ nhiễm như thế này. Họ có thể bắt đầu bằng cách nới lỏng cách quản lý "không có lỗi bằng mọi giá", trong đó những người tiết lộ tin xấu có thể sẽ bị trừng phạt. Các cụm dịch mới Các cụm dịch virus corona mới được báo cáo đã xuất hiện tại thành phố Vũ Hán và tỉnh Cát Lâm phía đông bắc Trung Quốc. Vũ Hán đã báo cáo năm trường hợp nhiễm virus mới vào thứ Hai, sau khi xác nhận trường hợp đầu tiên kể từ ngày 3/4. Nhà chức trách cho biết cụm trường hợp nhỏ này đều thuộc cùng một khu dân cư. Trung Quốc đã nới lỏng các hạn chế trong những tuần gần đây và các trường hợp nhiễm đã giảm. Các cơ quan và chuyên gia y tế đã cảnh báo rằng khi các quốc gia cho sinh hoạt lại sau biện pháp phong tỏa chặt chẽ và mọi người di chuyển tự do hơn, có thể số người bị nhiễm virus corona sẽ gia tăng. Cụm dịch nhỏ ở Vũ Hán là cụm đầu tiên xuất hiện kể từ khi phong tỏa chặt chẽ ở đây kết thúc vào ngày 8/4. Một trong năm trường hợp được báo cáo hôm thứ Hai là vợ của một người đàn ông 89 tuổi, người đã trở thành trường hợp được xác nhận đầu tiên ở thành phố trong hơn một tháng vào Chủ nhật. Tất cả các trường hợp mới nhất trước đây được phân loại là không có triệu chứng - có nghĩa là họ đã xét nghiệm dương tính với virus nhưng không biểu hiện các dấu hiệu lâm sàng như ho hoặc sốt. Những người như vậy có thể truyền virus mặc dù không bị bệnh, nhưng Trung Quốc không tính các trường hợp không có triệu chứng trong các trường hợp nhiễm chính thức được xác nhận cho đến khi họ xuất hiện triệu chứng. Hàng trăm trường hợp không có triệu chứng đang được các cơ quan y tế Vũ Hán theo dõi. Trong khi đó cuối tuần qua, thành phố Thư Lan thuộc tỉnh Cát Lâm, gần biên giới với Nga và Bắc Hàn, đã báo cáo 11 trường hợp mới. Disneyland tại Thượng Hải đã mở cửa lại hôm 11/5 Chuyện gì đang xảy ra ở Thư Lan? Truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết 11 trường hợp lây nhiễm trong nước đã được ghi nhận tại thành phố Thư Lan hôm thứ Bảy. Một ngày sau đó, thành phố tuyên bố thiết quân luật và bị phong tỏa, chính phủ ra lệnh tạm thời đóng cửa tất cả các địa điểm công cộng, Hoàn cầu Thời báo cho biết. Thư Lan đã được nâng cấp thành rủi ro cao, thành phố duy nhất trong cả nước có chỉ định này. Tất cả cư dân được yêu cầu ở nhà và chỉ một thành viên trong gia đình được phép ra ngoài mỗi ngày để mua các sản phẩm thiết yếu. Tất cả các phương tiện giao thông công cộng đã bị đình chỉ và taxi không được phép rời khỏi thành phố. Việc này xảy ra sau khi Trung Quốc tuần trước tuyên bố rằng tất cả các khu vực trong nước được chỉ định là có rủi ro thấp. Thành phố Cát Lâm gần đó cũng đã bị nâng cấp mức độ rủi ro từ thấp lên trung bình sau khi có hai trường hợp nhiễm virus mới - và hiện đang có lo ngại rằng cả tỉnh có thể gặp nguy hiểm. Các thành phố khác trong tỉnh hiện đang trong tình trạng báo động cao. Thành phố Trường Xuân gần đó và quận Dongfeng cho biết tất cả những người trở về từ Shulan sẽ phải cách ly trong 14 ngày. Dịch vụ xe lửa từ Shulan đến một số thành phố cũng đã bị đình chỉ. Tỉnh Liêu Ninh lân cận đã báo cáo một trường hợp mới vào Chủ nhật - một thanh niên 23 tuổi vừa trở về từ Cát Lâm. Các thành phố khác trong tỉnh hiện đang trong tình trạng báo động cao. Thành phố Trường Xuân gần đó và quận Dongfeng cho biết tất cả những người trở về từ Shulan sẽ phải cách ly trong 14 ngày. Dịch vụ xe lửa từ thành phố Thư Lan đến một số thành phố cũng đã bị đình chỉ. Tỉnh Liêu Ninh lân cận đã báo cáo một trường hợp mới vào Chủ nhật - một thanh niên 23 tuổi vừa trở về từ Cát Lâm.
Báo Nhân Dân trích lời Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao VN Lê Dũng khẳng định rằng "Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa".
Việt Nam phản hồi cảnh báo của TQ
Phản hồi này được đưa ra nhằm bình luận về những phát biểu của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc phản đối việc Việt Nam phân lô, gọi thầu và hợp tác với Tập đoàn dầu khí BP của Anh xây dựng đường ống khí đốt ở Trường Sa. Ông Lê Dũng được trích lời nói "Mọi hoạt động của Việt Nam tiến hành trên các quần đảo và vùng biển của Việt Nam, kể cả việc phân lô, thăm dò và khai thác dầu khí là hoàn toàn bình thường, phù hợp với luật pháp Việt Nam, luật pháp và thực tiễn quốc tế.." Ông nói thêm "Dự án hợp tác giữa Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và Công ty dầu khí BP của Anh được thực hiện từ năm 2000 nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, hoàn toàn thuộc quyền chủ quyền của Việt Nam". 'Xâm phạm chủ quyền' Trước đó Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng chỉ trích việc Việt Nam hợp tác với công ty BP của Anh để lắp đặt đường ống khí đốt tại quần đảo Trường Sa cũng như tổ chức bầu cử quốc hội trên quần đảo này. Việt Nam cũng đang có kế hoạch mở một số lô đấu thầu dầu khí tại vùng biển Trường Sa, mà Trung Quốc gọi là Nam Sa. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương nói trong buổi họp báo thường kỳ hôm thứ Ba tuần trước rằng việc "Việc Việt Nam áp dụng hàng loạt hành động mới trên quần đảo Nam Sa đã đi ngược với nhận thức chung quan trọng về các vấn đề trên biển" mà hai bên đã đạt được. Ông Tần gọi đây là hành động "xâm phạm chủ quyền lãnh thổ cũng như chủ quyền và quyền cai quản của Trung Quốc". "Trung Quốc bày tỏ hết sức quan tâm việc này và đã giao thiệp nghiêm khắc với Việt Nam". Tuyên bố của Người phát ngôn Trung Quốc được đưa ra trong lúc Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đang có chuyến thăm chính thức nước này. Vùng tranh chấp Khu vực mà Việt Nam gọi là Trường Sa, còn được các nước bao gồm Đài Loan, Brunei, Malaysia và Philippines tuyên bố chủ quyền. Tuy nhiên, Việt Nam và hãng BP của Anh đang chuẩn bị thực hiện dự án trị giá hai tỷ đôla lắp đặt đường ống dẫn khí đốt thiên nhiên từ hai mỏ khí ở khu vực này. Việt Nam cũng muốn tổ chức bầu cử quốc hội tại quần đảo mà Việt Nam cho là "chủ quyền không thể xâm phạm" của mình. Tiếp ông Nguyễn Phú Trọng hôm 9/4, Chủ tịch Quốc hội Trung Quốc Ngô Bang Quốc nói hai bên cần "giải quyết ổn thoả vấn đề biên giới lãnh thổ, thực hiện tốt các Hiệp định liên quan, cùng nhau giữ gìn ổn định của vùng Biển Nam Trung Quốc". Về phần mình, Trung Quốc cũng cho các công ty dầu khí, mà điển hình là PetroChina, thăm dò và khai thác dầu khí trong khu vực tranh chấp. Việt Nam và Trung Quốc bình thường hóa quan hệ năm 1991, sau nhiều năm cắt quan hệ ngoại giao và Trung Quốc mở chiến tranh biên giới năm 1979. Năm 1988 từng xảy ra đụng độ vũ trang giữa hai nước tại Trường Sa, trong đó hơn 70 thủy thủ Việt Nam thiệt mạng. ------------------------------------------------------------ Le Hung Quoc, HCM, Việt namAnh bạn TQ của chúng ta luôn luôn là một nhân vật đáng đề phòng. Từ cổ chí kim chúng ta đều thấy. Đây là một anh chàng nham hiểm khôn lường. Bề ngoài anh anh em em, rồi đồng chí...Nhưng bên trong lúc nào cũng toan tính lấn đất,lấn biển, lấn người. Phải nói rằng từ ngàn xưa đến nay dân tộc Bách Việt chỉ chịu lép vế trước một dân tộc Hoa Hạ(Hán)mà thôi. Vì vậy bị bọn chúng đẩy chúng ta từ Động Đình Hồ lần xuống phía nam như ngày nay. Chứ Quảng Đông và Quảng Tây ngày nay là đất của ta ngày xưa đó. Người Bách Việt về mọi mặt không thua gì người Hoa Hạ, nhưng thua họ về việc nhìn xa trông rộng, tính kế lâu dài. Tôi là người Bách Việt có trong người 1/3 máu Hoa Hạ xin mạo mụi hiến 1 kế sách nhỏ nhưng thiết nghĩ vô cùng hiệu quả,đảm! bảo ta sẽ khôi phục HS&TS trong vòng 20 năm nữa nếu chính phủ VN dám làm(nếu vì nước vì dân). Chúng ta hãy cho Mỹ thuê Cảng Hải Phòng và Cam Ranh làm Quân cảng trong 50 năm với điều kiện đảm bảo an ninh cho ta khu vực Biển Đông thì lập tức anh Chệt run rẫy liền làm sao dám dòm ngó gì nữa. Được như thế ta rảnh rang lo phát triển kinh tế. Ta mạnh kinh tế rồi thì 100 năm nữa anh Tàu phải nễ chúng ta. Hỡi những đồng bào của chúng ta! Hỡi những con cháu của bộ tộc lưu vong Bách Việt! Ta đã bị bọn Hoa Hạ dồn vào đường cùng rồi!Hãy lột bỏ những lợi ích cá nhân,mối thù Đảng phái mà tập trung trí tuệ ,sức lực cho một Việt nam hùng cường trong tương lai. Đừng nghe theo đường lối của Tàu Cộng mà làm suy vong Tổ Quốc. Đã đến lúc chúng ta đoàn kết lại,huy động s! c mạnh toàn dân tộc. Chứngminh cho bọn Hán tộc ! thấy ược sức mạnh của đại tộc Bách Việt ta! LE KY, TP HCM, Việt namThật không thể tin được. Nước VN có hai quần đảo lớn là Hoàng Sa và Trường Sa. Đó là một sự thật, có lịch sử hàng ngàn năm, và trong mỗi người dân VN ai cũng biết rõ. Từ lâu, TQ vẫn có tư tưởng của một nước lớn, là "anh cả", là quốc gia "thần thông" và họ cứ tìm mọi cách "ức hiếp" người Việt ta. Trên đất liền, chúng ta đã phải nhiều lần đo mốc đường biên giới và cứ mỗi lần cắm mốc là mỗi lần VN ta lại phải nhường nhịn "thu hẹp" diện tích đi một chút. Trên biển, Hoàng Sa có tranh chấp từ lâu. 100 đảo lớn nhỏ trên Hoàng Sa của VN đã không còn đủ. Người TQ đã sở hữu một số đảo nhỏ phía bắc, đem cả hài cốt lên chôn (khi sảy ra tranh chấp họ sẽ nói là ông bà của họ đã sinh sống và "chết" trên đây từ lâu. Đã đến l! úc VN có những hành động cụ thể để tìm lại chủ quyền của chính mình. Minh, Melbourne, ÚcCả thế giới bây giờ còn sót lại 4, 5 anh cộng sản. Trong vòng vây trùng trùng điệp điệp của các thế lực thù địch, thay vì dựa vào nhau mà sống, lại quay ra cãi nhau, tranh giành gây mất đoàn kết nội bộ. Môi với răng đấy, nhưng răng mọc dài quá suốt ngày cắn vào môi. Đau quá đi thôi! GM, Los Angeles, MỹTừ trước đến nay, Trung Quốc chưa bao giờ là một láng giềng tốt và hoà hảo với Việt Nam cả, kể từ ngày tổ tiên ta khai quốc đến nay. Quần đảo Hoàng Sa nay đã mất trắng, lẽ nào chúng ta để mất luôn Trường Sa? Dân tộc ta thà hi sinh tất cả chứ không chịu đầu hàng, nhượng bộ bọn Tàu! Nếu có cần bắt tay với quân đội Hoa Kỳ chúng ta cũng phải làm để bảo vệ Tổ quốc. Mọi người hẳn vẫn nhớ phía Chính phủ Mỹ đã nhiều lần đề nghị chính phủ VN cho họ sử dụng cảng Cam Ranh làm căn cứ hải quân? Có quân Mỹ ở đó, thử hỏi quân Tàu còn dám gây hấn nữa thôi? LacHong, TP HCM, Việt namKhông thể gọi là biển Nam Trung Hoa mà phải gọi là Biển Đông Việt Nam. Chúng ta cần phải cho cộng sản Trung Quốc biết rằng cái gì không phải là của họ thì họ không thể chiếm đoạt bằng vũ lực. Thi HoàngHai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là đất của Việt Nam, là đảo của Việt Nam, là biển của Việt Nam. Nếu Trung Quốc dùng lực lượng Hải Quân Trung Hoa làm đoàn tàu hộ tống để bành trường chủ nghĩa Đại Hán xuống phía nam thuộc khu vực Biển Đông của VN, thì Trung Quốc sẽ phải chuốc lấy thêm sự thất bại nhục nhã của mình đối với một dân tộc VN kiên cường, và có bề dày lịch sử 1000 năm chống đô hộ giặc Tàu. Xin mời các bạn đọc hãy bấm vào trang địa chỉ dưới đây để tìm hiểu thêm: http://vi.wikipedia.org/wiki/Huy%E1%BB%87n_%C4%91%E1%BA%A3o_Ho%C3%A0ng_Sa Nguyen, PrahaHỏa mù đấy, ông anh cộng sản Tầu muốn giúp đàn em cộng sản vn hướng dư luận người việt trong nước cũng như hải ngoại sang viêc chủ quyền đất nước để quên việc chống đối bầu quốc hội 99.5% nhất trí đấy.Tầu cộng đâu có dại dột để đưa ra cảnh báo đó trong lúc có ông em Trọng đang sang thăm. Manh Thuong Quan, Montreal, CanadaHiện nay Trung Quốc là một cường quốc quân sự không chỉ trong vùng mà trên bình diện quốc tế. Tuy nhiên với tình thế hiện nay họ chưa thể có bất cứ hành động quân sự nào với chúng ta. Vả lại các nước trong khu vực đang nhìn TQ bằng cặp mắt đề phòng. Người Mỹ vì quyền lợi của họ tất đã và đang kềm chân. Trong lúc này họ chỉ sử dụng một đòn gió, một mặt hàn gắn với người Nhật vì quyền lợi khai thác biền Đông sẽ lôi kéo làm cô thế tiếng noi của Việt Nam trong việc giành chủ quyền. Trên các diển đàn, người Trung Quốc cũng đã nhìn thấy sự đoàn kết của tất cả người Việt bất kể chính kiến. Sự đoàn kết này sẽ làm họ e ngại mọi toan tính giành lấn.! Và sự tham gia tích cực trên vủ đài quốc tế của Việt nam hiện nay, tuy sức mạnh quân sự không bì kịp, nhưng trong thời gian ngắn họ cũng chẵng thể lấn sân nổi chúng ta.Chỉ khi người Mỹ suy yếu nếu sa lầy tại một cuộc chiến mới có thề, khi đó tình hình sé trở thành nguy kịch. Nguoi Vietnam, Tp HCMCó những chuyện như thế này cũng là do chính sách ngoại giao lập lờ của Việt Nam thôi, có tài liệu lịch sử tôi đọc được, Trung Quốc dòm ngó Trường Sa từ rất lâu. Chính phủ Ngô Đình Diệm đem cả xe tăng máy bay quyết giữ Trường Sa, cắm lại mốc mới xác đinh chủ quyền. Đó là yêu nước. Tôi buồn vì thác Bản Dốc buồn vì các biên giới của chúng ta bị Trung Quốc ngày một thu hẹp lại, bằng cách này hay cách khác Hữu Nghị quan với đường cao tốc Nam Hữu chẳng hạn. Tôi có thể nông cạn, nhưng cá nhân tôi cảm thấy về tình đồng chí tình anh em bạn bè Trung Quốc hơn ta rất nhiều, tất nhiên chúng ta cũng vẫn luôn đề phòng người anh em này,họ vẫn xem ta chỉ là nước nhược tiểu thôi, lịch sử hàng ngàn năm đã chứng minh. Lang Thang, Tp HCMDầu khí ở Trường Sa chừng vài tỷ USD thôi, so với GDP hơn 1000 tỷ/năm của Trung Quốc chỉ là mẩu bánh nhỏ. Thế mà Trung Quốc cũng hùng hổ dành lấy từ VN. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc hãy nhìn kỹ xem, có quốc gia nào gần Trung Quốc - đặc biệt là những vùng biên giới tiếp cận Trung Quốc - mà không đói nghèo không? Quan chức ngoại giao VN nên mở mắt cho Trung Quốc thấy rằng: Trong quá khứ, chính vì chính sách xem các quốc gia láng giềng nhỏ quanh mình là chư hầu - hàng năm phải cống triều cho Trung Quốc - đã làm cho Trung Quốc tự cô lập chính mình dẫn tới mất nước và bị phương tây cùng Nhật Bản xâu xé đất nước trong thế kỷ thứ 20. Nếu họ tiếp tục chính sách đó qua việc xử lý quần đảo Trường Sa thì tự họ hại họ nhiều hơn là được lợi từ ! mẩu bánh dầu hỏa bé xíu mà họ sẽ khốn khổ lắm mà chưa chắc sẽ có được. Tiếp ý của Chalie Phan: Gia đình tôi có họ hàng dâu gia với một người Hoa ở Chợ Lớn. Ông ấy nói rằng tất cả các người Hoa phải bỏ quê đi lang thang khắp thế giới là để trốn chạy sự khốn khổ hà khắc mà họ phải chịu đựng tại Trung Quốc. Hãy thương lấy họ chứ đừng vì ghét TQ mà xử tệ với họ. Charlie Phan, NYGiải phảp cho quần đảo Trường sa có thể là một giải pháp “Ăn đều, kêu sẵn.” mà Việt Nam và Trung Hoa đều có lợi. Nhân cơ hội này, tôi muốn bày tỏ một điều ở đây: Trong tinh thần ôn cố tri tân, chính quyền VN đã, ít nhiều, kỳ thị người Việt gốc Hoa sau vụ Trung Quốc mở cuộc chiến tranh biên giới năm 1979. Hành động kỳ thị người Việt gốc Hoa là một việc mà VN cần nên tránh trong tương lai khi có những đụng chạm về kinh tế hay quân sự với Trung Quốc. Sự vật lộn về chủ quyền của quần đảo Trường sa và sự lên tiếng chỉ trích những hành động của Việt Nam từ phía của Trung cộng mới đây cũng có thể dẫn đến sự kỳ thị, phân biệt đối xử từ phía VN với những nạn nhân “Người Việt gốc Hoa” vô tội vạ đang sinh sống trên đất nước VN. Về phía người Việt gốc Hoa thì nên hiểu là: Dầu biết rằng chim có tổ, người có tông. Tuy nhiên, nền kinh tế VN có phát triển thì công dân VN, trong đó có người Việt gốc Hoa, cùng hưởng. VN có hút được dầu lửa ở Trường sa thì đời sống kinh tế của người Việt gốc Hoa ở VN cũng tăng triển, khấm khá theo. Còn nếu Trung Quốc giành lấy và hút hết dầu lửa ở quần đảo Trường sa thì người Việt gốc Hoa có được xơ múi gì từ phía Trung Quốc không? Câu trả lời chắc chắn là “Không”. Tóm lại, chính quyền và công dân VN không nên phân biệt đối xử với người Việt gốc Hoa trong dù bất cứ hoàn cảnh nào, vì làm như vậy là thiếu khôn ngoan về đạo đức và chính trị. Và, người Việt gốc Hoa nên luôn xem mình là công dân VN, hãy giữ gìn, bảo vệ và thương yêu đất nước Việt Nam, chống lại những hành động lấn đất, lấn biển của Trung cộng. Lời cuối, không nên cắn cái bàn tay đã đem lại cơm áo cho các bạn. (Do not bite the hand that feeds you.) SonataboyCần phải sáng suốt trong vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa, các bạn trên diễn đàn này cũng nên chịu khó tìm hiểu thêm lịch sử về hai quần đảo này, các bạn có thể tham khảo thêm các trang web đang bị tường lửa để hiểu thêm, tuy nhiên vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa rất nhạy cảm và phải giải quyết lâu dài trước tiên là biện pháp ngoại giao, nhưng là người dân VN tôi cũng như các bạn đều rất bức xúc trước những lời lẽ của TQ, nhưng Hoàng Sa thì mất năm 1974 có phần công nhận của CSVN thông qua công hàm của ông Phạm Văn Đồng gửi cho phía TQ, như vậy CSVN cũng có tội bán Hoàng Sa cho TQ, vì thế ngư dân VN bị TQ bắt và phạt thì VN không dám hó hé gì cả, còn Trường Sa thì hoàn toàn khác với Hoàng Sa năm 1974, TQ ngang nhiên tấn công VN vào năm 1988, nhưng ! CSVN cũng chỉ phản ứng yếu ớt rồi để mất một số đảo, rõ ràng, CSVN khôn nhà dại chợ rất nhiều. tuy nhiên tôi và các bạn đều có tinh thần yêu nước, nhưng chỉ ở mức độ là cùng nhau lên tiếng trên diễn đàn này thôi. Người Việt Mới, Halifax, Canada"Keep your friend close, but keep your enemy closer" Đây phải là cách mà chúng ta đối xử với Trung quốc. Hay là họ đối xử với chúng ta? Trung quốc là bạn hay thù hay cả hai? Các bạn phải hiểu rằng đây là một đòn "gió" của Trung quốc nhằm "uốn nắn" Việt Nam quay lại đúng quỹ đạo và trong tầm ảnh hưởng của họ. Các bạn có tự hỏi tại sao là bây giờ? dự án này đã được ký kết lâu rồi. Vụ này có liên quan gì đến vụ "tràn dầu" ở giàn khoan ở Hải nam không? Có liên quan gì đến dự án chậm chạp ở Sài gòn mà báo chí đang đánh? Tôi không tin Trung quốc muốn gây chiến tranh với Việt nam - vì như thế khác nào đẩy Việt nam vào vòng tay của Mỹ, điều mà Trung quốc "hãi" nhất. Do đó, đòn "gió" này nhằm hóa giải các đe doạ hoặc không biết điều của chính phủ Việt nam mà thôi. Tuy nhien, đây cũng là một "đòn" thử ý chí và phản ứng cho chính phủ Việt nam đấy! Trung, Hamilton, CanadaĐúng vào lúc ông Chủ tịch Quốc Hội VN thăm hữu nghị Trung Quốc (từ 8/4 đến 15/4), thì Bộ Ngoại Giao TQ lên tiếng phản đối VN, với giọng điệu kẻ cả: " giao thiệp NGHIÊM KHẮC" với VN. Điều đó cho thấy rõ TQ đã "coi nhẹ" quan hệ với VN - không như họ vẫn thường tuyên bố " láng giềng hữu nghị, hợp tác lâu dài...(16 chữ vàng)- Mặt khác, họ cũng coi thường chính quyền VN quá đáng. Chính vì thế, diễn đàn này đã có tiếng nói rất đoàn kết của mọi con dân Việt, bất kể hải ngoại hay trong nước, bất kể theo xu hướng chính trị nào (CS hay Tự Do, Tả hay Hữu...). Chính phủ VN nên biết và cần phải biết: đó là NGUYỆN VỌNG của mọi công dân còn mang dòng máu Lạc Hồng, nhất quyết không nhượng tấc đất, tấc biển nào cho bá quyền TQ. Chỉ trong tư thế này, chính quyền VN mới mong tạo sự đoàn kết nhất trí giữa mọi người dân trong cũng như ngoài nước, CS hay Tư Bản, Tả hay Hữu, Nam hoặc Bắc... Minh Melbourne, AustraliaPhát ngôn nhân của Việt Nam đã "tuyên bố" khi được báo giới hỏi. Vẫn là những câu cũ rích: "Việt Nam hoàn toàn có đủ chứng cứ pháp lý để khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa". Nếu có đủ chứng cứ thì đem ra trước tòa án quốc tế mà đòi phân xử, chứ cứ để khư khư trong cặp tài liệu không đưa ra thì rốt cuộc cũng vô giá trị. VHDNói đi nói lại, chúng ta cũng có thể khẳng định là nước Việt Nam lên đến tận phía nam bờ sông Dương Tử và phía Đông ra đến biển Đông . Nếu căn cứ vào gốc gác của giống người Bách Việt, thì Hồng Kông, Ma Cao là của Việt Nam rồi Đối với Hoàng Sa, các thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay có thể đổ lỗi cho Phạm Văn Đồng, và Đảng Công Sản VN đã nhường phần đất này cho TQ sau hiệp định Paris, 1973 . Cũng từ đó TQ mới muốn lấy luôn cả Trường Sa, bởi những hòn đảo này khá gần với Hoàng Sa về phía nam Tôi là thế hệ 1 1/2 sống lưu vong trên xứ người, nhưng tôi sẳng sàng cầm súng để bảo vệ quê hương cho đến hơi thở cuối cùng, tôi cũng mong muốn thế hệ trẻ ngày nay phải có cách nào đó để chính quyền trong nước nhìn nhận những sai lầm của họ về biên giới ngoài biển, cũng như những vùng đất ngoài Bắc đã nhường cho TQ trong mấy năm gần đây OkeyTóm lại tất cả chúng ta luôn luôn Đoàn Kếy chống ngoại xâm. Anh em gì với Trung Quốc ? Rách việc, cư nhăm nhe xơi Mỏ Dầu mà thôi, Tình nghĩa gì. Cái gì có lợi cho nhân dân thì ta làm, có hại thì bác bỏ. Tốt nhất hoà hiệp với Mỹ, chiến lược với Nga, còn anh Trung Hoa thì bye bye là vừa. (Nhờn nó quen đi, phức tạp lắm). Nam Sài GònVô cùng hoan nghênh tinh thần đoàn kết của anh em. Chúng ta thà hi sinh tất cả chứ không để Trung Quôc muốn làm gì thì làm. Trung Quốc chưa bao giờ là người bạn lớn của Việt Nam cả, nhân dân ta biết điều đó, đảng Cộng sản biết điều đó... Tôi chắc rằng Bộ Ngoại giao Việt Nam cung sắp phát đi ý kiến của mình. Ngoại giao không thành, chúng ta không ngại lựa chọn phương án khác....Vẫn sẽ bầu cử, vẫn sẽ khai thác dầu bởi hai việc này có ý nghĩa chính trị và kinh tế to lớn với nước ta. Trung Quôc đang đi lên, nhưng năm 1979 TQ đã chứng tỏ nó chỉ là con hổ giấy, chẳng những không dạy cho VN được bài học mà cũng không ngăn cản nổi VN vào Campuchia. Khi lợi ích dân tộc bị xâm phạm thì không việc gì phải ngầnngại trươc Trung Quốc cả. QYMMKhổ quá! Đọc ý kiến mấy bác, chỉ thấy mấy bác hăng tiết vịt, chẳng làm được gì đâu! Hải quân Việt nam nghe thấy hơi Hải quân TQ là chạy dài rồi, đánh sao cho lại? Vũ khí thì cũ kỹ, làm sao bù lại vũ khí Trung Quốc? Trung Quốc tăng cường vũ khí của họ, ngay cả “đế quốc Mỹ” còn phải “run” mà? Trung Quốc nói vậy, các bác có thấy báo chí Việt Nam phản bác gì không hay là ngậm tăm? Chúng ta đang “học tập” theo gương Trung Quốc để phát triển kinh tế, không ngờ đồng chí “môi hở răng lạnh – núi liền núi, sông liền sông, chung một biển Đông (thơ Tố Hữu đấy)” khăm thật. Rob Nguyễn, Hạ Long, VNTrung Quốc từ xưa đến nay là một nước luôn luôn có tư tưởng bành trướng. Từ tổ tiên của họ đến con cháu ngày nay luôn tìm cách cướp đất đai của Việt Nam. Tôi còn nhớ một lần Trung Quốc lấy cớ có hài cốt của người Trung Quốc ở vùng đất hoàn toàn thuộc Việt Nam và có ý định bắt Việt Nam ta "trao trả lại". Nhưng một quan chức Việt Nam ( Tôi không nhớ rõ tên ) đã trả lời rất sắc sảo rằng " Nếu Trung Quốc nghĩ rằng mảnh đất đó của Trung Quốc là do có hài cốt của người Hoa. Vậy tại sao Trung Quốc không nhận Gò Đống Đa - Hà Nội là đất của mình. Nơi đó là nấm mồ của 29 vạn người Tàu đấy ". Nhìn lại lịch sử của mình, người Việt hẳn tự hào đã có 4000 năm dựng và giữ nước. Thời điểm này chính là lúc cần sự đoàn kết, ! phát huy truyền thống của tổ tiên để cùng nhau xây dựng một nước Việt Nam hùng mạnh, đập tan mọi ý đồ xâm lược của kẻ thù. Việt Nguyên, SeattleNếu anh Tầu mà mạnh như Mỹ thì hàng xóm láng giềng sẽ bị nuốt hết như từng trắng trợn xâm lăng nột quốc gia hiền hòa như Tây Tạng. Sao chưa thấy phát ngôn viên của Việt Nam lên án TQ "can thiệp vào chủ quyền và công việc nội bộ của VN"? Poor VNKhó tin là vẫn có người lợi dụng chuyện này để cổ vũ cho bên chính quyền, hay bên chống cộng. Đây là chuyện chung, cộng sản hay không miễn sao là có thể bảo toàn được lãnh thổ là được, mong mọi người đừng tranh thủ đánh hôi như vậy trông mất văn hóa lắm! Nguyễn An Nam, TP HCMKhông thể nhẫn nhịn mãi được, tôi ủng hộ việc chính quyền CSVN tổ chức bầu cử ngay ngoài đảo và tiếp tục các công việc về dầu khí với BP. Chúng ta sẵn có bằng chứng lịch sử về chủ quyền điều này ngay cả Chế độ Cộng Hòa xưa kia cũng rõ. Chúng ta - con người Việt Nam hãy đoàn kết đập tan mưu đồ xâm lăng của TQ. Hung Phong, Hà NộiMỗi lần đọc tin về vấn đề biển Đông là tôi không chịu được. Bọn Tàu không khi nào từ bỏ tham vọng bá quyền của chúng, nhưng do thời thế cũng như tình hình thế giới mà chúng ta cần lấy ngoại giao để xử lý các vấn đề. Tuy nhiên chính phủ nên tích cực tuyên truyền nhận thức cho đồng bào, mặt khác chuẩn bị các bằng chứng về mặt lịch sử, pháp lý để khi cần có thể đấu tranh tại toà án quốc tế. Còn đường cuối thì dù có thế nào cũng nhất quyết bảo vệ từng tấc đất của cha ông, dù phải hi sinh thế nào. Hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa là của VN, chủ quyền của chúng ta trên Biển Đông là bất khả xâm phạm. DN, TP HCM1000 năm đô hộ của giặc tàu, bài học nhãn tiền còn đó. Có thể nói TQ là một nước lớn láng giềng rất khó chơi và đang là một thế lực lớn trên thế giới. Họ đã ăn cuớp mất quần đảo Hoàng Sa của nước ta rồi, nay lại còn hăm he đe dọa chủ quyền về quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Tuy nhiên tôi ủng hộ giải pháp đàm phán bằng con đường ngoại giao để không làm căng thẳng thêm trong mối quan hệ hữu nghị, để các bên hiện đang tranh chấp trên quần Đảo Trường Sa cùng khai thác tài nguyên biển và dầu khí. TQ là một cường quốc nhưng không có nghĩa là Việt Nam ta sợ họ, chúng ta còn có mối bang giao với nhiều quốc gia và nếu họ muốn đi ngược lại nguyện vọng yêu hòa bình của nhân dân Việt Nam thì họ sẽ chuốc lấy thất bại mà thôi. Toàn! dân tộc Việt Nam sẽ chiến đấu đến cùng để bảo vệ từng tấc đất của tổ quốc. TQ hãy coi chừng! Việt Nam không dễ "bắt nạt" đâu, bài học năm 1979 còn đó! Dimej bebecow, Trùng KhánhTrung Quốc đưa tàu thuyền ra đảo Hoàng Sa từ năm 74 lấy chiêu bài là hỗ trợ Việt Nam giải phóng, chứ không phải bác Đồng đâu, đừng nhầm. Nếu không có trận quyết tử năm 79 để giành lại đảo Trường Sa thì có lẽ mất luôn rồi. Việc mình, mình cứ làm, giống như xây sân bay ở đảo Trường Sa lớn và trạm thu phát tín hiệu viễn thông đấy. Trung Quốc phản đối kịch liệt thì có làm gì được đâu, cứ lấy hiệp Pháp- Thanh ra mà làm cơ sở. Đây là vấn đề nhạy cảm, Trung Quốc mà làm cho đến cùng, cẩn thận Việt Nam bắt tay với Mỹ thì coi như đường rút của TQ ở phía nam đã tự tay TQ bịt lại. Đánh nhau làm gì cho khổ. Cứ đợi khi TQ tan rã, có nội chiến chúng ta lấy lại cũng không muộn, đánh nhau làm gì, cá c triều đại của TQ cho dù hưng thịnh nhất cũng không quá 300 năm đâu. Hãy nhắc nhở con cháu chúng ta về chủ quyền của đất nước, tôi hy vọng trong những năm tới chúng ta sẽ được nhìn thấy cờ tổ quốc tung bay trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Long Trần, Nam ĐịnhSao bây giờ tôi thấy những ý kiến chống đối chính phủ Việt Nam lên tiếng ít thế. Nếu thật sự các ông là những người đấu tranh vì sự phát triển của Việt Nam thì hãy lên tiếng đi chứ, lúc này chúng ta phải đoàn kết lại để chống lại ngoại xâm. Chúng ta hãy thể hiện quan điểm cứng rắn, kể cả chiến tranh để bảo toàn lãnh thổ Việt Nam. Chúng ta phải đứng lên để TQ thấy rằng dân Việt Nam không dễ bắt nạt. Thể hiện mình đi hỡi những người mang dòng máu LẠC HỒNG. Trung Dung, Quy NhơnTrung Quốc đã trở thành cường quốc trên thế giới nhưng thực tế đất nước đang đứng trước vô vàn khó khăn: 800 triệu nông dân mà hơn một nửa trong số đó sống dưới mức nghèo khổ, kinh tế phát triển nhanh trong thời gian gần đây làm gia tăng khoản cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn, đẩy một bộ phận nhân dân Trung Quốc vào con đường bần cùng hoá, cộng với sự quản lý hà khắc của ĐCS Trung Quốc thì sớm hay muộn nhân dân Trung Quốc cũng nổi dậy. Đứng trước những khó khăn như vậy các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng muốn "kiếm chác" các quốc gia nhỏ hơn để đáp ứng các nhu cầu cấp thiết của đất nước. Trong vụ Trường Sa này Trung Quốc chỉ hù doạ chứ chẳng dám làm gì chúng ta. Nếu có chiến tranh xảy ra hơn 80 triệu con dân đất Việt đâu có thể để cho người Trung Quốc yên! Trung Dung, TP HCMLà người của một nước nhỏ như Việt Nam, luôn hiểu rằng các "đại gia" lớn như Trung Quốc, Mỹ,.. thì luôn lăm le xâm chiếm nước ta, có nhiều bạn đã bức xúc và sôi lên dòng máu anh hùng trong mình, nhất định không chịu khuất phục và sẵn sàn ra trận thật cảm kích. Xứng đáng là con cháu của Dân Tộc Việt Nam và là tấm gương sáng cho triệu triệu người con Đất Việt noi theo. Nhưng cũng có những kẻ có được cái cảm giác "sung sướng" khi thấy Trung Quốc "ăn hiếp" Việt Nam mình, trông cho có chuyện để đổ tội và đòi lật đổ CS, lật đổ chính quyền Việt Nam hiện tại. Thật là tàn ác, vô nhân đạo. Chỉ có những kẻ bán nước, mất nòi, mất giống mới mong điều xấu cho Đất nước. (mà tôi thấy trên BBC cũng nhiều kẻ loại này lắm nha). Lê Minh, TP HCMChúng tôi vô cùng bức xúc khi đọc được thông tin này. Tôi đã từng đau đớn khi nghe tin TQ bắn ngư dân Việt Nam trên địa phận của Việt Nam và mới đây lại bắt tàu thuyền đánh cá của Việt Nam trên địa phận Việt Nam. Trung Quốc rất giàu mạnh nhưng không vì thế chúng ta cứ luôn gọi là "Đồng chí". Họ đang xâm chiếm đất nước chúng ta. Họ không học thuộc lịch sử bao nhiêu lần xâm chiếm là bấy nhiêu lần thất bại. Người Việt chúng ta hãy đoàn kết lại hãy đứng lên đấu tranh dù có ngã xuống. Bác Hồ có nói "Thà hy sinh tất cả chứ chúng ta không chịu mất nước", kính mong chính phủ Việt Nam có biện pháp mạnh về vấn đề này. Nếu như hy sinh tính mạng để đổi lấy mảnh đất Hoàng Sa và Trường Sa, tôi sẵn sàng đánh đổi. Hoàng Kha, Cần ThơTôi nghĩ đã đến lúc chúng ta cần hợp tác với Hoa Kỳ và phương Tây trong việc cũng cố nền quốc phòng. Một “đồng chí” mà cứ lăm le cướp đất của mình sao? Quý vị hãy nhớ lại đã có bao nhiêu xương máu của đồng bào ta đổ trên đất nước này rồi? Hoàng Sa giờ đã mất chưa biết ngày nào giành lại được. Quý vị ơi đất mẹ đang đứt từng thớ thịt người đang đau buốt chỉ vì chúng ta không biết chọn bạn mà chơi. Nếu lần này chúng ta để mất Hoàng Sa thì ai dám chắc sau này TQ không nói Hà Nội là lãnh thổ của họ? Lynh, Sài GònĐây là cái giá phải trả khi Đảng ta lấy tư tưởng Mao làm nền tảng tư tưởng vũ khí đạn dược của Trung Quốc để tiêu diệt Miền Nam. ADN, HCMTôi chưa bao giờ tin TQ tốt với VN cả. Bạn thấy đấy, từ trước đến nay TQ cứ xâm lấn đất nước chúng ta hoài. TQ giúp VN đánh Mỹ chỉ là bài toán "Đài Loan" không những thế họ được lợi ngay khi chiếm quần đảo Hoàng Sa từ tay VNCH. Chưa hết, lúc chúng ta đang bị bao vây cấm vận thì họ "dần" cho một trận tơi bời vào mùa xuân 1979. Gần 10 năm sau đó lại gây chiến lấn chiếm Trường Sa năm 1988 ...Chẳng lẽ lần này cũng gần 10 năm họ muốn gây chiến nữa ???!!! Đoàn Lie, Sài GònViệt Nam và Trung Quốc đã có mối ban giao lâu dài, mặn có, nhạt có. Hiện nay chế độ công sản đang tồn tại một số nước trên thế giới, không phải vì thế mà TQ bắt ép các nước khác phải luôn theo mình, theo đường lối cộng sản của TQ. VN phải phát triển theo đường lối của Việt Nam, theo tự chủ của mình, không vì phát triển kinh tế, ổn định xã hội mà bất chấp đánh đổi cả lãnh thổ. Thiết nghĩ phải đấu tranh công bằng với bạn Tàu trên tinh thần ngoại giao và sự đồng thuận của thế giới. Nếu phải buộc nhân nhượng hay thù địch thì tôi nghĩ mọi người con Việt Nam sẽ chọn con đường bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ cho tổ quốc. Vì nếu không thì như Bác Hồ đã nói:"Ta càng nhân nhượng thì chúng càng lấn tới". Lê Quang, TP HCMNgười TQ thật hết sức tham lam.Đất nước họ rộng lớn thế mà ngày đêm vẫn tìm cách lấn sang phần đất chúng ta. Họ đã "ăn" quần đảo Hòang Sa rồi và bây giờ muốn "cướp" luôn quần đảo Trường Sa. VN có đầy đủ chứng cứ lịch sử để chứng minh rằng quần đảo Trường Sa là của mình. Đã đến lúc chúng ta không thể im lặng mãi đối với người bạn láng giềng xấu tính nầy. Để tránh cuộc chiến tranh có thể xảy ra, tôi ủng hộ việc giải quyết tranh chấp bằng con đường ngoại giao nhưng phải hết sức thẳng thắn và công bằng, không nhượng bộ với họ. Nguyen Phong, TPHCMTôi không đồng ý với bạn Cương Nguyên. Không bao giờ người Việt Nam sợ Trung Quốc.Trung Quốc sẽ thua, nghìn đời cũng thất bại nếu xâm lăng Việt Nam. Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam, chứng cứ rõ ràng. Không bao giờ chúng ta để mất Trường Sa. Trung Quốc lớn mạnh nhưng tư duy quân sự thì mãi đi sau, không thể thích làm gì cũng được. Có chiến tranh tôi và hàng triệu thanh niên Việt Nam sẵn sàng cầm súng bảo vệ tổ quốc. Việt Nam không bao giờ sợ Trung Quốc! Mai Ninh, VNXin nước bạn (như răng với môi) đừng bôi tro trát trấu lên mặt đồng chí Nguyễn Phú Trọng của chúng tôi (hiện đang ở thăm Tàu). Chẳng gì thì đây cũng là uỷ viên bộ chính trị, chủ tịch hội đồng lý luận trung ương và chủ tịch quốc hội nước chúng tôi. Sao muốn cảnh báo VN lại không để cho đồng chí Nguyễn Phú Trọng về nước đã? TrầnTrung Quốc thâm hiểm khi ngàn đời nay họ luôn muốn xâm lượt Việt Nam. Cho dù đất đai của họ rộng nhất thế giới thì họ cũng không bao giờ từ bỏ tư tưởng bá quyền. Phải nói rằng Trung Quốc xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam mới đúng, vì sự thật là Hoàng Sa, Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam. Cần phải tiêu diệt tham vọng của Trung Quốc. AP, Hà NộiNếu các bạn chịu khó nghiên cứu thì sẽ thấy một thực tế là Hải quân Việt Nam rất yếu so với Hải quân Trung Quốc. Gần 20 năm qua sau chiến tranh biên giới với Việt Nam Trung Quốc đã đầu tư rất lớn và có hiệu quả vào quân sự. Sức mạnh của Hải quân Trung Quốc lớn hơn nhiều so vói hải quân các nước Asean cộng lại chính vì vậy trong thời điểm hiện tại theo tôi nên tránh đối đầu. Mặt khác để duy trì và củng cố vi trí độc tôn của mình nên ĐCS Việt Nam chả dại gì gây xích mích ông anh lớn Trung Quốc cả. Ẩn danh, TP HCMTrường Sa, Hoàng Sa là của Việt Nam. Đó là một sự thật không thể chối cãi được. Đất nước TQ rộng lớn nhường ấy còn đòi luôn cả 2 quần đảo của chúng ta sao? Từ lúc tôi sinh ra Trường Sa và Hoàng Sa đã có tên trên bản đồ nước ta và tôi sẽ không thay đổi suy nghĩ đó. TQ có là "anh cả" gì đi chăng nữa thì việc này cũng không thể chấp nhận được. VN cần cứng rắn hơn để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ nước nhà. Nhưng chúng ta sẽ giải quyết bằng phương pháp ngoại giao cho đến khi còn có thể. Trần Tuyên, Hà NộiTôi cho rằng đối với Trung Quốc là nước làng giềng chúng ta bắt buộc phải chơi nhưng hết sức cảnh giác. Vì chung luôn luôn muốn thôn tính Việt Nam trên mọi lĩnh vực. Đối với Trung Quốc càng thân thiện càng phải cảnh giác hơn. Chúng ta không thể để Trung Quốc muốn làm gì thì làm. Tôi kịch liệt phản đối bọn Trung Quốc bắn chết ngư dân Việt Nam. Đề nghị toàn thể nhân dân cùng lên án. Và chúng ta luôn luôn phải cảnh giác. Lim Ksor, Buôn Mê ThuộtTheo tôi là phải căn cứ vào dấu tích lịch sử trên quần đảo Trường sa là của ông nào, dân tộc nào thì quần đảo đó thuộc về của dân tộc đó, ngay cả quần đảo Hoàng sa cũng thế, chứ không phải ông ỷ ông lớn muốn làm gì thì làm. Nên nhớ rằng Việt nam có câu "Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh". Le Han, HanoiBầu cử đây không phải lần đầu, kệ TQ muốn nói gì thì nói, Trường Sa thuộc chủ quyền của ta, ta cứ tiến hành bầu cử bình thường. Trung quốc thăm dò dầu khí ta cũng làm thế. Nếu chiến tranh xẩy ra không biết bên nào hơn bên nào, chúng ta không gây chiến, nhưng TQ đánh ta TQ chỉ có thiệt mà thôi. Lịch sử cho thấy, TQ chỉ giỏi nội chiến thôi, còn đánh nhau với bên ngoài chưa thắng bao giờ, có thắng chỉ là nhất thời. Ẩn danhHải quân Việt Nam vốn yếu hơn Trung Quốc nhiều. Nếu có xảy ra chiến sự thì VN có khi còn mất đất. Thật, nước nghèo đâm ra hèn. Nếu giàu có thì ngay khi có dân có 20 triệu như Đài Loan, họ cũng chẳng phải sợ ai. Giờ Việt Nam chỉ có một cách để cự được sự lấn lướt dọa nạt của Trung Quốc là bắt tay hợp tác quân sự với Mỹ. Lợi dụng sự quan ngại của Mỹ đối với những tham vọng của Tàu trong khu vực. "Trung Quốc là kẻ thù truyền kiếp của Việt Nam" - câu này ai đó trong bộ chính trị CSVN đã từng nói trong chiến tranh Việt Nam mà tôi thấy đúng nhất trong tất cả những cái CSVN từng nói. TNTQ từ xưa tới nay ỷ mình là nước lớn, đông dân vẫn dòm ngó các nước nhỏ lân bang đặc biệt là VN và giấc mộng "bá bành" vẫn còn đó. Theo binh pháp thì một trong những cách đánh địch tốt nhất là lúc địch phân hóa, chia rẽ nội bộ. Với một đội quân đông đảo và vũ khí tối tân TQ thừa sức áp đảo VN. Như vậy làm sao để TQ kiêng nể VN - theo thiển ý tôi - có 3 vấn đề lãnh tụ VN cần lưu ý: một là ĐCSVN phải đắc nhân tâm, thu phục và kết hợp được mọi thành phần trong lẫn ngoài nước trong tình đoàn kết muôn người như một (tinh thần Hội nghị Diên Hồng khi xưa). Hai là phải tranh thủ sự ủng hộ của thế giới bằng cách sống hòa hợp giống với đại đa số các nước khác và ba là một đội quân với những vũ khí hiện đại. Ba điều đó đã làm được điều nào chưa? Ngoài ra, hãy thực tế một chút, hăng khí không chưa đủ, lòng yêu nước không chưa đủ, phải có thêm những lãnh tụ tài đức đủ để người dân tôn kính, sẵn sàng xả thân vì họ mà không chút do dự (thí dụ Nhật hoàng trong Thế chiến II). Tòa án quốc tế có xử các tướng lãnh Đức chứ đâu thấy xử Nhật hoàng hay các tướng Nhật, sợ động chạm đến toàn dân Nhật chăng mặc dù Nhật cũng là nước bại trận. Có người dân nào muốn bảo vệ một chế độ tham nhũng thối nát bòn rút của cải của mình đóng góp không?. Đã ích kỷ, không màng đến quyền lợi nhân dân thì những kẻ tham nhũng sẽ "bấm nút" chuồn trước khi đất nước có ngoại xâm, đó là điều khả dĩ. Vấn đề đã nêu lên còn làm như thế nào thì câu trả lời thuộc về các lãnh tụ VN vậy. Hải Trần, San DiegoThế nào là giao thiệp nghiêm khắc? Ngôn ngữ ngoại giao cuả người Tàu sử dụng rất ngạo mạn. Tại sao khi người Pháp và người Mỹ có mặt tại VN thì người Tàu chết run chết dế không dám động ho he gì đến các hòn đảo thuộc chủ quyền cuả nước ta? Cho đến bây giờ thì hết cho Việt Nam một bài học rồi đến ngang nhiên lấn chiếm biên giới hải phận? Cưỡng chiếm đảo Hoàng Sa rồi ngắm nghé Trường Sa. Được đằng chân lân đằng đầu, nếu nhà nước nhu nhược và dân chúng không tỏ thái độ thì khẩu hiệu đầu môi chót lưỡi hoà bình, ổn định để tiến tới tương lai làm nô lệ giặc Tàu không xa???. Hơn một ngàn năm nô lệ giặc Tàu mà nhà cầm quyền Hà Nội vẫn chưa nhận chân đâu là kẻ thù truyền kiếp. Điều đau đớn nhất là dân chài Đà Nẵng bị Tàu bắt đòi mãi lộ khi đánh cá gần Hoàng Sa thân yêu cuả tổ quốc. Minh, MelbourneKể ra có một láng giềng thâm hiểm và tham lam như Trung Quốc quả thật khó chịu. Biết thằng hàng xóm nó lấn chiếm cổng ngõ nhà mình, đánh con mình, phá hoại mảnh vườn với lại căn bếp nhà mình, nhưng chủ hộ không thể làm gì được mà vẫn phải nói cười giả lả tay bắt mặt mừng. Vị thế kém xa. Sức lực quá yếu. Nội bộ gia đình lại suốt ngày lục đục. Thôi cứ giả câm giả điếc, vờ như không thấy gì, nhẫn nhịn cho qua ngày. Thi thoảng lôi vài trang sử cũ ra xem lại một chút cho tinh thần khỏi sa sút thêm. Rõ thật là chán! Trung, TorontoBạn Tommy Thái đã nói lên tình yêu thương đất nước của tuổi trẻ VN qua ý kiến cảm động.Với lời văn chân thành và đầy nhiệt huyết, mặc dù là một Du sinh ở xứ lạnh tôi cũng cảm thấy giòng máu Lạc hồng trong mình được hâm nóng lên. Khi Tổ quốc lâm nguy, tôi xin hứa như bạn sẽ trở về. Chúng ta cùng đâu lưng vai kề vai chiến đấu bảo vệ từng tất đất của quê mẹ. Như những lần trước,ngang nhiên bắn chết 9 ngư dân vô tội của Thanh Hóa, mà không thấy chính phủ VN,có một động thái ngoại giao nào như là chính thức đòi hỏi TQ điều tra và giải thích sự việc, hay mạnh hơn là chính thức phản đối. Chỉ thấy nhà nước VN im như hến, lặng lẽ đi nhận xác các ngư dân đáng thương về. Vừa rồi lại bắt thêm một số ngư dân đang hành nghề gần đảo Hoàng sa, và ra giá phải nộp phạt..Chính phủ VN phải tự xét lại và thay đổi, việc nhượng bộ quá đáng như thế đã làm TQ ngang ngược hơn. Chúng ta cần có một thái độ dứt khoát và rõ ràng hơn đối với bất kể ai xâm phạm chủ quyền, lãnh thổ và lãnh hải của Tổ Quốc. Lê Minh, Hà NộiVị thế của chúng ta nay đã khác, TQ mạnh nhưng không phải mạnh nhất. CSTQ muốn chiếm Trường Sa của chúng ta chứ không phải nhân dân TQ. Chúng ta còn cả thế giới ủng hộ, không nước nào để yên nếu TQ có ý định như vậy. Trường Sa phải là đất của nhân dân VN, đó là chân lý, không ai có quyền xâm phạm. Người TQ chỉ đoàn kết và khôn vặt còn trong chiến tranh không dân nước nào đoàn kết như người Việt Nam chúng ta. Hãy thử động vào xem.... Dã tâm của người TQ thời nào cũng vậy: Ác độc và nham hiểm Ly Lưu Linh, TP HCMRất vui mừng vì đã có nhiều bạn thể hiện được ý chí của người con đất Việt. Với tinh thần của 1 người quân nhân, và với danh dự của 1 con người, tôi xin thề tôi sẽ là người cùng sát cánh với các bạn. Tuy nhiên, trước nhất, tôi ủng hộ 1 giải pháp ngoại giao. Đất nước vừa đi qua chiến tranh không bao lâu, nhân dân còn chưa thoát khỏi nỗi ám ảnh đó, nên bây giờ lại có chiến tranh nữa thì không tốt cho lắm. Tôi nghĩ lãnh đạo ta cũng đang rất quan tâm đến vấn đề này, và đang tìm 1 hướng giải quyết tối ưu nhất. Chả phải chúng ta đang muốn làm bạn với Mỹ để tìm 1 thế chân vạc trên bàn ngoại giao sao? 1 điều nữa, do bối cảnh lịch sử, tôi nghĩ rằng bọn Tàu vẫn chưa dám động đậy tay chân gì đâu. Một lần nữa, tôi rất hoan nghênh tinh thần yêu Tổ Quốc, yêu đồng bào của các bạn, và hy vọng rằng, những ai còn mang trong mình dòng máu Lạc Hồng, cũng nghĩ như các bạn. Chúc sức khỏe và tình đoàn kết anh em. Kevin Nguyễn, Sài GònTrong thế kỷ 21, chúng ta không thể có thêm một cuộc chiến nữa. Chúng ta phải biết thương lượng để cả hai bên cùng có lợi. Tôi ủng hộ giải pháp ngoại giao. Tommy Thái, Sài Gòn“Sông núi nước Nam, vua Nam ở. Rành rành định phận tại sách Trời. Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm? Chúng bây sẽ bị đánh tơi bời!” Trung Quốc là một cường quốc của thế giới. Vâng đúng là như thế, và người Trung Quốc có quyền tự hào về điều đó! Nhưng đối dân tộc Việt Nam thì cái lớn mạnh của TQ không có nghĩa là anh muốn làm gì thì làm. Lịch sử dân tộc VN đã đánh bại bao nhiêu cuộc xâm lăng, bao nhiêu mưu đồ đồng hóa của bọn giặc phương Bắc, điều này có lẽ cũng là một lý do chính đáng để chính quyền Cộng sản TQ suy nghĩ kỹ lại trước khi muốn bành trướng xuống phương nam lần nữa! Thực sự, tôi rất oán hận trước những tin tức về chuyện TQ bắn chết ngư dân VN ngay trên vùng hải phận VN hay là chuyện TQ đang muốn nuốt lấy từng tấc đất của cha ông để lại! Vậy mà không hiểu sao chính phủ VN cứ khăng khăng gọi TQ là “Láng giềng hữu nghị” rồi lại “hợp tác lâu dài - hướng tới tương lai”. Chơi bạn phải biết chọn bạn mà chơi chứ. Thử nghĩ xem có 1 anh bạn mà mình xem là thân thiết, nhưng anh ta cứ rắp tâm cua bồ mình, vậy thì anh ta lấy tư cách gì làm bạn thân của mình! Tôi mong rằng chính phủ VN sẽ đừng vì tình “đồng chí” mà hy sinh luôn cả những gia tài cha ông để lại! Các vị lãnh đạo đảng CSVN chắc hẳn luôn tôn sùng chủ tịch Hồ Chí Minh, vậy các vị còn nhớ câu dặn dò của Bác không? “Các vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước!” Mỗi người chỉ có một cái mạng để sống. Đúng là mạng sống rất quý giá, nhưng nếu đem cái quý giá nhất của tôi để đánh đổi lấy chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cho quốc gia thì tôi sẵn sàng đánh đổi. Giả sử, nếu có một cuộc chiến biên giới xảy ra, không cần chính phủ tổng động viên, tôi sẽ ôm súng lên đường để chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng nhằm bảo vệ bằng được Đất Mẹ của chúng ta! Tôi xin thề! Trung Kiên, TP HCMThật là khôi hài khi TQ tuyên bố họ là chủ quyền ở quần đảo Trường Sa. Hoàng Sa đã bị các người chiếm đóng đến nay VN vẫn chưa đòi lại được mặc dù đã có bằng chứng lịch sử. Nay lại lớn tiếng lăm le đòi luôn cả Trường Sa, phải chăng việc chiếm đất VN là điều các người phải làm khi mà cả ngàn năm qua các bậc tiền nhân trước kia đến nay vẫn chưa thực hiện được? Nếu các người tuyên bố Trường Sa là chủ quyền thì VN ta nói đất của TQ là của Việt Nam vẫn được chứ? VivekacittaCác nước trong vùng bao quanh biển Đông của VN, hay biển Nam TQ, nên vận động cơ quan bản đồ quốc tế cho tên chính thức của biển này là ASEAN SEA (BIỂN ĐÔNG NAM Á). Ẩn danh, Quảng NinhMỹ còn không sợ thì sợ gì Trung Quốc??? Chẳng phải chúng ta cũng đã từng nhiều lần thắng TQ rồi hay sao? Tuy nay tình hình đã thay đổi nhưng chúng ta vẫn còn sức mạnh tinh thần, sức mạnh của sự đoàn kết, sức mạnh của những khối óc thương hiệu Việt Nam...Chúng ta sẽ lại thắng nếu TQ lại muốn gây chiến. Ngô An, Sài GònTôi thấy nhiều người chỉ biết sống cho bản thân mà hay lên giọng phán xét này nọ. Nếu có chiến tranh vì chủ quyền đất nước đối với Trường Sa, tôi sẵng sàng tham gia quân đội, cầm súng bảo vệ biển trời tổ quốc. Các vị thì sao? Trần KhôiTôi nghĩ bác Cương nói đúng. Trước đây do Phạm Văn Đồng vì "cương" với "anh cả" nên mất đảo " Hoàng Sa". Lần này không khéo léo có khi lại chiến tranh biên giới đấy chứ. TQVNTrường Sa phải là của Việt Nam. Trước 1975 nó đã là của Việt Nam và đã xảy ra nhiều trận chiến đẫm máu của những người con Việt Nam đổ ra cho quần đảo này. Cuong NguyenAi cũng biết là hiện nay CSVN sợ CSTQ, chỉ cần anh cả ho một tiếng là đàn em phải đáp ứng răm rắp. Đúng là "khôn nhà, dại chợ". Tôi đoán là sau sự việc này, CSVN sẽ lại làm chìm xuồng cái chuyện bầu cử ngoài đảo và chuyện dầu mỏ thôi.
Sách trắng Quốc phòng 2019 do Việt Nam vừa công bố đã bổ sung thêm 'một không' vào chính sách 'Ba không' vốn đã gây tranh cãi của Việt Nam trước đây.
Quanh chính sách quốc phòng 'Ba không' hay 'Bốn không' của Việt Nam
Sách trắng Quốc phòng 2019 vừa được Việt Nam công bố tiếp tục khẳng định chính sách quốc phòng hòa bình và tự vệ của Việt Nam. Sau khi đã công bố tại Việt Nam cuối tháng 11, Sách trắng Quốc phòng Việt Nam 2019 đã được giới thiệu tại Úc, Thái Lan, Ukraina... nhằm bạch hóa chiến lược bảo vệ tổ quốc, chiến lược quốc phòng của Việt Nam với tính chất hòa bình và tự vệ. Có mâu thuẫn trong Sách trắng Quốc phòng 2019 của VN? Quan hệ Việt - Trung: Bãi Tư Chính là thời điểm thay đổi với VN? Quốc phòng Việt Nam: 'Ba Không' còn phù hợp? Cụ thể, Sách trắng viết rằng "Việt Nam chủ trương không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Sách trắng Quốc phòng 2019 nêu rõ những thách thức mà Việt Nam đang đối mặt như: các yếu tố gây mất ổn định, căng thẳng gần đây ở Biển Đông, các vấn đề an ninh phi truyền thống, hậu quả chiến tranh. Tất nhiên, như trước nay vẫn vậy, hoạt động chống phá của "các thế lực thù địch" được nêu lên như một thách thức. Tiến sĩ Lê Thu Hường (nhà phân tích cấp cao thuộc Viện Chính sách chiến lược Úc tại Canberra), trong bài viết 'Vietnam Draws Lines in the Sea" cho rằng, một trong những điểm mới trong Sách trắng là Việt Nam tuyên bố sẵn sàng hợp tác bảo vệ biên giới của Việt Nam, cả trên bộ và trên biển, bao gồm các cuộc tuần tra và trao đổi chung. Khi khẳng định điều này, cũng tức là từ chối ngầm yêu cầu không quốc tế hoá các tranh chấp biển Đông của Trung Quốc. Đồng thời, Hà Nội cũng tuyên bố tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông của các quốc gia, phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế. Theo Tiến sĩ Hường, so với các bên khác trong tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, tuyên bố của Việt Nam mạnh mẽ nhất. Có cần khẳng định lại 'Ba không'? Anh Ngô Di Lân (nghiên cứu sinh ngành Quan hệ Quốc tế tại Đại học Brandeis, Hoa Kỳ) viết trên Facebook cá nhân, cho rằng, "Việt Nam có thể vẫn có thể theo đuổi chính sách 'Ba không,' nhưng không cần khẳng định mạnh mẽ điều đó trong Sách trắng quốc phòng.'' Anh Lân viết: ''Tuy việc tái khẳng định lại chính sách này làm rõ hơn ý đồ chiến lược của Việt Nam và làm nổi bật tính hoà bình và hữu nghị trong chính sách đối ngoại - quốc phòng của Việt Nam, nhưng tuyên bố như vậy sẽ cắt đường rút lui của Việt Nam nếu chẳng may tình hình an ninh khu vực thay đổi đột ngột." "Một khi đã tuyên bố rõ ràng như vậy, chúng ta sẽ khó kiếm được đồng minh nếu Trung Quốc đổi ý. Hơn nữa, việc khẳng định như vậy làm mất đi con bài mặc cả quan trọng của Việt Nam với cả Mỹ và Trung Quốc. '' "Trong con mắt của người Mỹ, Việt Nam chỉ có giá trị chừng nào chúng ta có thể trở thành quân bài để kiềm chế Trung Quốc ở Đông Nam Á (dù là đồng minh hay không). Ngược lại, đối với Trung Quốc, họ sẽ dè chừng hơn nếu họ biết rằng o ép Việt Nam một cách quá mức sẽ khiến chúng ta buộc phải tìm kiếm "đồng minh" để chống lại họ. "Còn nếu Bắc Kinh tin rằng dù họ chèn ép ta đến mấy mà ta vẫn không thay đổi lập trường thì khó có thể kì vọng vào bất kỳ sự nhượng bộ nào từ họ," nhà nghiên cứu trẻ này viết. Sách trắng Quốc phòng 2019 tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông của các quốc gia, phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế. Nên "Ba không' hay 'Bốn không'? Quốc phòng Việt Nam 'ba không' và 'một có' Donald Rumsfeld và Robert Gates nhắc lại chiến tranh VN Nhưng nay thì không dừng ở 'Ba không', Sách trắng Quốc phòng 2019 còn bổ sung thêm chính sách "không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế" để thành 'Bốn không.' TS Lê Hồng Hiệp, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore) viết trên trang web Nghiên cứu quốc tế rằng, thay đổi này xét ra "không thực sự cần thiết và hữu ích trong việc giải thích các khía cạnh quan trọng khác của chính sách quốc phòng Việt Nam." Tiến sĩ Hiệp phân tích rằng, đây là nguyên tắc được cộng đồng quốc tế công nhận rộng rãi như nền tảng của quan hệ quốc tế sau Thế chiến II. Do đó, việc bổ sung một nguyên tắc phổ quát như vậy vào chính sách 'Ba không'' là không cần thiết. Đồng thời, có nguy cơ "làm loãng thông điệp chính về tính chất không liên kết của chính sách quốc phòng Việt Nam." Cũng theo Tiến sĩ Hiệp, nguyên tắc mới có xu hướng tạo ra sự hiểu lầm về chính sách quốc phòng của Việt Nam, đặc biệt là khi đoạn nói về nguyên tắc này không đi kèm với các ngữ cảnh và giải thích phù hợp. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper và Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Ngô Xuân Lịch. Nên cân nhắc liên minh không chính thức? VN không thể là 'đồng minh quân sự' của Mỹ? Quốc phòng Mỹ - Việt ‘giúp gìn giữ môi trường hòa bình’ Trung Quốc: Hoa Kỳ ‘cần ngừng can thiệp’ ở Biển Đông Tuy nhấn mạnh đến tính chất 'Bốn không' nhưng Sách trắng Quốc phòng Việt Nam 2019 cũng khẳng định: "Tùy theo diễn biến của tình hình và trong những điều kiện cụ thể, Việt Nam sẽ cân nhắc phát triển các mối quan hệ quốc phòng cần thiết với mức độ thích hợp trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau cũng như các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế." Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh , Thứ tưởng Bộ Quốc phòng VN, trả lời phỏng vấn VnExpress trong bài đăng hôm 16/12 giải thích rằng: Việt Nam "không liên minh quân sự, nhưng vẫn tăng cường hợp tác quốc phòng với các quốc gia để có sự ủng hộ quốc tế, không để bị bao vây, cô lập. Với tình hình quốc tế, khu vực, khả năng của đất nước và cách xử trí đối với các thách thức quốc phòng hiện tại, tôi tin rằng chúng ta đủ điều kiện để quản trị được tình hình an ninh, không để phát sinh xung đột, không để xảy ra chiến tranh". Phát triển các mối quan hệ quốc phòng nhưng tránh tham gia liên minh quân sự, như vậy phải chăng đã đến lúc Việt Nam cần tái định nghĩa thế nào là "liên minh quân sự," và từ đó, xem xét để có những liên minh quân sự không chính thức, như đề xuất của nhà nghiên cứu Ngô Di Lân. Nhà nghiên cứu này phân tích: "Điểm mạnh của liên minh không chính thức là nhìn chúng 'không giống' các liên minh quân sự thông thường, vì thế cho phép chúng ta phủ nhận nếu bị cáo buộc đi ngược lại chính sách ba không. Hơn nữa, liên minh không chính thức không yêu cầu các bên tham gia phải ký kết hay phê chuẩn bất kỳ hiệp định nào, do đó khiến việc thiết lập liên minh trở nên dễ dàng hơn. "Thế nên, mô hình liên minh không chính thức chứ không phải các liên minh chính thức như NATO hay liên minh Mỹ - Nhật mới là mô hình mà Việt Nam ít nhất là nên xem xét hoặc thậm chí theo đuổi trong tương lai".
Chúng ta thường nói về năm loại giác quan khác nhau. Thực tế thì có người có ít hơn, lại có người có nhiều hơn, tùy thuộc vào cách ta nhìn nhận. Christian Jarrett giải thích.
Con người có 'giác quan thứ sáu'?
Có một số điều huyền bí nổi tiếng về não, đặc biệt là trong giới các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về hệ thần kinh. Chẳng hạn như có ý kiến nói chúng ta chỉ sử dụng có 10% chất xám mà thôi. Những câu chuyện như vậy thỉnh thoảng lại được đưa ra, nhưng rồi lại nhanh chóng bị bác bỏ. Khác với những gì hay được nói tới, lại có những cách hiểu lầm khác, âm thầm và không được nói ra. Nguyên tắc 'Năm giác quan' Một trong số đó là ý tưởng cho rằng não người được điều khiển bởi năm giác quan. Niềm tin này ăn sâu tới mức thậm chí một số nhà trí thức cũng đương nhiên coi đó là kiến thức phổ thông. Nguyên tắc về năm giác quan căn bản của con người thường được cho là khởi nguồn từ tác phẩm De Anima (Bàn về Linh hồn) của Aristotle, nhà triết học và bác học thời Hy Lạp cổ đại. Trong tác phẩm này, ông đã dành nguyên một chương để nói về thị giác, thính giác, xúc giác, khứu giác và vị giác. Ngày nay, năm giác quan đó được coi như là nền tảng và đôi khi được dùng để tham chiếu trước khi các tác giả muốn đề cập tới những chủ đề nào đó huyền bí hơn, gây tranh cãi hơn. “Chúng ta thực sự muốn nói tới điều gì khi nói tới thực tế đó?” một tác giả viết trong bài báo gần đây đăng trên tạp chí khoa học New Scientist. “Câu trả lời đi thẳng vào vấn đề là đó là tất cả những gì chúng ta có thể cảm nhận được bằng năm giác quan của mình.” Thông tin Giá như mọi thứ đơn giản như vậy thì tốt quá. Tuy nhiên, đưa ra một định nghĩa giản dị về “giác quan” khiến ta dễ rơi vào vết trượt triết học. Người ta có thể lập luận rằng, dẫu cho có mờ nhạt tới đâu, một giác quan của con người chỉ đơn giản là một cách riêng để não bộ nhận được những thông tin về thế giới xung quanh và về cơ thể mình. Mà nếu quả vậy thì chúng ta có thể nói một cách tự tin rằng rõ ràng là con người có nhiều hơn năm giác quan. Trước tiên, hãy tính đến các giác quan có liên quan tới vị trí cơ thể. Bạn hãy thử nhắm mắt lại và chạm đầu ngón tay trỏ bên phải vào mỏm khuỷu tay trái? Có dễ dàng không? Làm thế nào để bạn làm được việc đó? Rõ ràng là bạn biết đầu ngón tay của bạn ở đâu và mỏm khuỷu tay trái của bạn ở đâu. Giác quan này được biết đến với tên gọi “proprioception”, từ gốc La Mã, tức là khả năng tự cảm nhận một cách chính xác các vị trí trên cơ thể mình cũng như sức mạnh của mỗi hành động mà mình thực hiện. Giác quan này có được là nhờ khả năng cảm nhận trong các cơ bắp, là bộ phận gửi tin hiệu lên não bộ về độ dài và độ căng của cơ bắp. Hãy tưởng tượng là bạn bị bịt mắt và tôi đỡ bạn nghiêng người về phía trước một cách từ từ. Ngay lập tức bạn sẽ cảm nhận được sự thay đổi tư thế. Đó là nhờ vào hệ thống tiền đình chứa đầy chất dịch ở khu vực tai trong của bạn, là hệ thống giúp ta giữ thăng bằng. Hệ thống này cũng cho chúng ta nhận biết được về độ tăng tốc và nó liên kết với mắt, khiến ta có thể cân đối được các cảm giác khi di chuyển. Nếu bạn lắc đầu trong lúc đang đọc sách chẳng hạn, thì bạn sẽ vẫn đọc được bình thường và vẫn tập trung được vào những dòng chữ mà bạn đang chăm chú theo dõi. Rồi còn một loạt những giác quan khác nữa, giúp ta nhận biết được những gì diễn ra bên trong cơ thể mình. Rõ nhận thấy nhất là cảm giác đói, khát, đau đớn bên trong, hay khi muốn đi vệ sinh. Có một số giác quan khác mà chúng ta khó nhận ra hơn, như những dấu hiệu về huyết áp, độ pH trong dịch tủy chẳng hạn. Rồi ta cũng có thể lập luận tiếp rằng các giác quan cần phải được định nghĩa bằng những hình thức cảm nhận mà chúng ta có, tức là mỗi cách cảm ứng khác nhau đồng nghĩa với việc có một giác quan khác nhau. Mà nếu như vậy thì ngay cả những giác quan đã quá quen thuộc cũng sẽ nhanh chóng được chia ra thành các biến thể khác nhau. Chẳng hạn khi bạn nhắm mắt rồi ai đó bất thình lình thả một viên nước đá vào lưng thì bạn sẽ lập tức thấy sốc vì lạnh. Mà như vậy thì cảm giác đó khác với cảm giác khi chạm vào một viên nhựa. Rồi bên cạnh các cảm ứng nhạy cảm với nhiệt độ thì da chúng ta cũng có những cảm ứng rất nhạy với các áp lực khác như đau đớn, hay ngứa ngáy. Dùng logic tương tự sẽ khiến cho vị giác phải được chia thành ngọt, chua, mặn, đắng và có thể cả “umami”, là cảm giác có vị “thịt” mà chất mì chính tạo ra. Và cứ như vậy thì con người có tới hàng ngàn khả năng cảm ứng khác nhau. Liệu mỗi thứ có nên được coi là một giác quan không? Từ một cách nhìn cực đoan khác, ta có thể hạn chế định nghĩa về giác quan theo chỉ ba nhóm, là cơ học (gồm sờ mó, nghe ngóng và “proprioception”, hóa học (gồm nếm, ngửi và các cảm giác bên trong cơ thể), và ánh sáng. Cũng có một cách tiếp cận khác, đó là không đánh giá theo nhóm các thông tin ta đón nhận được, mà theo nhóm các cách cảm nhận thông tin của cơ thể. Ví dụ rõ rệt nhất là khả năng của con người trong việc định vị bằng âm thanh. Chẳng hạn một người tạo ra tiếng động bằng cách tặc lưỡi và nghe thấy ngay âm thanh đó phát ra như thế nào trong môi trường. Tại Mỹ thậm chí còn có một nhóm những người đi xe đạp bị mù - nhóm có tên là Team Bat (Nhóm Dơi) - do Daniel Kisch đứng đầu, chuyên vận dụng khả năng định vị bằng âm thanh để di chuyển bằng xe đạp. Đây là khả năng vốn phụ thuộc vào thính giác, nhưng trải nghiệm về cảm nhận này lại khá giống với thị giác. Bạn không cần phải là người khiếm thị mới có thể thử nghiệm, bởi những người tinh mắt vẫn có thể học cách “nhìn trong bóng tối” với khả năng định vị bằng âm thanh. Bởi vậy, có những người lập luận rằng đây cũng là một loại giác quan. Như vậy, ta thấy là không có một cách đơn lẻ, logic nào để định nghĩa về các giác quan. Sẽ là không mấy hợp lý khi đưa ra những phân tách giữa các giác quan, khi mà chúng ít nhiều đều hòa trộn với nhau. Giống như màu sắc của thức ăn hay âm thanh trong một nhà hàng sẽ gây tác động tới vị giác của bạn vậy. Một khi bạn bắt đầu nghĩ tới tất cả những sự khác nhau trong những thông tin mà não bạn nhận được thì có thể bạn đã phát hiện ra là bạn vừa tìm thấy một giác quan hoàn toàn mới – giống như sự nhạy cảm của radar đối với một số quan niệm sai lầm về cách thức não bộ nhận biết thế giới bên ngoài. Có thể bạn đã từng gọi đó là “giác quan thứ sáu” – nhưng bạn nay đã hiểu rõ hơn giác quan là gì rồi, phải không? Bài báo này được viết dựa trên một chương trong cuốn sách “Great Myths of the Brains” (tạm dịch: Những điều bí hiểm nhất của não bộ) của tác giả Christian Jarrett, và bản gốc tiếng Anh bài báo này đã được đăng trên BBC Future.
Cuộc thảo luận trên trang Facebook do Đại sứ Anh, tiến sỹ Antony Stokes chủ trì chiều 19/6/2013 theo giờ Hà Nội về chủ đề ‘An toàn cho nhà báo’ đã khép lại nhưng nhiều câu hỏi vẫn cần được trả lời.
Làm báo 'an toàn' trong lòng dư luận
Được Sứ quán Anh mời trong vòng 60 phút, tôi cũng muốn diễn giải thêm ở đây để bạn đọc hiểu thêm về BBC và cách làm việc của chúng tôi. Vì dù là trong tiếng Anh, Nga, Việt, Trung, Uzbek hay Ả Rập... cả 28 ngôn ngữ của BBC Global News Languages đều tuân theo một Nguyên tắc Biên tập chung, Editorial Guidelines. Chọn diễn đàn nào? Đại sứ Antony Stokes đã nhờ tôi trả lời câu hỏi của bạn Trần Nam Hiếu như sau: “Tôi không phải là một nhà báo, tôi chỉ tốt nghiệp ĐH theo ngành Kinh tế. Nhìn thấy Tổ quốc đang bị kìm hãm do sự ngu dốt của mấy người quản lý mà chán quá. Nhiều khi tôi rất muốn đóng góp những bài viết có ích để góp phần vào tiếng nói của các bạn trẻ. Nhưng cứ ngại bị mấy ông sờ gáy. Xin hỏi BBC tôi có thể gửi những bài viết của mình ở đâu?” Tôi trả lời câu này rằng: “BBC có mục Diễn Đàn để ghi nhận các ý kiến của các bạn về những đề tài dư luận cùng quan tâm như báo chí, quản trị kinh tế, thời sự, xã hội. Tuy nhiên, bạn cần phân biệt các bài viết mang tính ý kiến cá nhân và các phân tích của giới chuyên gia," "Không phải bài và ý kiến nào BBC Tiếng Việt cũng nhận để đăng. Về sự an toàn khi bày tỏ quan điểm thì BBC không muốn để bất cứ ai cảm thấy bị nguy hiểm vì bất cứ lý do gì vì đăng bài với chúng tôi nên sẽ đăng khi người viết hoàn toàn thoải mái.” BBC phân biệt các bài viết của những nhà bình luận đã có tên tuổi, những blogger độc lập và đã có vị trí trong mạng xã hội, căn cứ vào số bài, thâm niên viết, số người theo (follow), với các bài mang ý kiến riêng của rất nhiều cây viết mạng. Thế giới mạng ngày nay cũng có những nhóm nhà hoạt động thuộc giới vận động cho một dạng quan điểm chính trị, tôn giáo hay môi sinh. BBC không ngần ngại đăng một số quan điểm của họ dù thuận hay trái chiều so với truyền thông chính thống, nếu được viết ra một cách có trách nhiệm, kể cả ý kiến phê phán BBC, nhưng cũng không đăng liên tục các bài chỉ khen hoặc phê một chiều. Theo Hiến chương Hoàng gia (Royal Charter), BBC có trách nhiệm mở ra các cuộc thảo luận về những vấn đề công chúng quan tâm nhưng BBC không chọn vị trí ủng hộ hay đối kháng với bất cứ chính quyền, đảng phái, phong trào nào. Vì thế, để công bằng cho các nhà quản lý mà Trần Nam Hiếu thấy ‘chán quá’, BBC cũng vẫn phỏng vấn họ hoặc trích thuật ý kiến của họ vì BBC tuân theo nguyên tắc bất thiên vị. Về sự lo ngại khi nêu lên ý kiến của mình, và sợ bị ‘sờ gáy’, tôi chỉ có thể nhắc lại quan điểm về an toàn cho nhà báo của BBC rằng ‘No story is worth your life’, tức là không có chuyện gì đáng để bạn phải ‘mất mạng’. ĐS Antony Stokes có nhiều nỗ lực giới thiệu nền giáo dục và báo chí Anh với Việt Nam Như thế BBC không dám dấn thân và đi tới tận cùng vì sự thật? Không hẳn như thế các bạn ạ. BBC tin rằng đưa các câu chuyện bị che dấu ra ánh sáng công luận là thiên chức của mọi nhà báo nhưng không hề khuyến khích bất cứ ai trong công chúng, giới cầm bút hay chính nhân viên đặt mình vào vị trí nguy hiểm tới tính mạng chỉ vì mục tiêu đưa tin. Đơn giản là về mặt đạo đức, BBC hay bất cứ cơ quan truyền thông nào cũng không có quyền đòi hỏi chuyện đó từ bất cứ ai. Nhưng khi quyết định làm các phóng sự điều tra sâu rộng, như khi cử phóng viên Mark Daly cải trang làm tân binh vào Học viện Cảnh sát Anh để lôi ra ánh sáng nạn phân biệt chủng tộc trong lực lượng này hồi 2003, BBC luôn tham vấn các luật sư kỳ cựu để chuẩn bị an toàn cho phóng viên, kể cả an toàn về pháp lý nếu bị kiện. Tránh hiểm nguy mà vẫn đưa được tin tức là điều tối ưu. Còn về từng cá nhân, tôi nghĩ trong quan hệ xã hội, gia đình hay khi làm báo, một khi ta phải nêu ý kiến mà còn sợ và e ngại thì không nên nêu vì ý kiến khi ấy chưa chắc đã nói hết được điều muốn nói. Tức là sợ thì đừng nên viết nhưng khi đã viết sau khi suy nghĩ chín chắn thì đừng sợ. Trong lòng dư luận Một phần trong cuộc thảo luận của Đại sứ quán Anh nói về chuyện làm sao bảo vệ nhà báo khỏi bị hành hung. Tôi chỉ xin nêu ví dụ ở Anh rằng các nhà báo được huấn luyện theo khóa 'Hostile Environment' (Môi trường nguy hiểm) để giữ an toàn khi vào các vùng chiến sự, thiên tai hoặc nơi có rối loạn. Ở nơi công cộng, các nhà báo Anh và Phương Tây nói chung đều đội mũ và mặc áo jacket có chữ PRESS (báo chí) để cảnh sát biết rõ họ là ai. Còn nếu chính cảnh sát cố ý nhằm vào người khoác áo PRESS để tấn công thì đấy là chuyện ngoài sức tưởng tượng của thế giới văn minh, và không một tòa báo nào có thể làm được gì hơn. Nhưng va chạm, xô xát nơi xảy ra tuần hành, biểu tình thường không tránh khỏi nên ngoài ra các biện pháp phòng vệ, phóng viên BBC cũng tham gia các nghiệp đoàn báo chí Anh Quốc để có sự bảo vệ hơn nữa và khi cần thì các tổ chức này cũng lên tiếng. Có lẽ đây cũng là điều một số ý kiến trong cuộc thảo luận nêu ra: khi công đoàn nghề báo không giúp gì, các nhà báo ở Việt Nam cần trợ giúp nhau trên các diễn đàn nghề nghiệp để tìm hiểu pháp luật và tạo ra lập luận vững chắc bảo vệ mình khi cần. Về phía mình, tôi nghĩ nhà chức trách và tòa án ở Việt Nam cũng cần đạt đúng chỗ các vụ việc về báo chí. Nếu bài báo đụng chạm đến một lãnh đạo thì hãy để cá nhân nhà lãnh đạo đó kiện báo hoặc phóng viên ra tòa, như ở Singapore, chẳng hạn về tội vu khống, bôi nhọ. Và nếu chính trị gia có thể thắng, như ông Lý Quang Diệu đã thắng kiện năm 1998, trong vụ kiện dân sự, không phải mang tính chính trị ồn ào. Tất nhiên, nhà báo có quyền bào chữa công khai để bảo vệ quan điểm và tòa án cũng được tiếng là hoạt động đúng nguyên tắc Nhà nước pháp quyền chứ không theo cách diễn giải tùy tiện của phe phái chính trị hay chịu tác động của các nhóm lợi ích. Các nhà báo BBC biểu tình đòi thả tự do cho Urunboy Usmono ở Tajikistan Còn khi nhà báo gặp nạn trước bạo lực mang tính nhà nước thì BBC làm được gì? Tôi nhớ hồi 2011, anh Urunboy Usmono, phóng viên cho ban Trung Á của BBC bị chính quyền Tajikistan bắt vì tội 'khủng số' sau các phóng sự anh làm về giới chức ở đó. BBC đã tổ chức cuộc vận động trên khắp châu Âu đòi chính quyền nước đó thả nhà báo này, và bản thân tôi cũng tham gia biểu tình ở London tiếp sức cho cuộc vận động mà cuối cùng đã thành công. Xin chia sẻ là trước đó, hồi 2007, tôi cũng tham gia biểu tình trước trụ sở cũ Bush House đòi thả một đồng nghiệp khác, anh Alan Johnston bị một nhóm vũ trang bắt cóc và giam cầm ở dải Gaza hơn 100 ngày. Ngay tuần này, một cuộc vận động khác đang diễn ra để đánh động dư luận về chuyện 20 gia đình các phóng viên ban BBC tiếng Iran bị chính quyền ở Tehran truy bức, bắt bớ, thẩm vấn chỉ vì con em họ làm việc tại London. BBC không phải là một thế lực chính trị nên chỉ có cách là 'kêu cứu' với công chúng khi phóng viên của mình gặp nạn. Nhưng con số 245 triệu người trên toàn cầu đọc, nghe và xem BBC bằng tất cả các ngôn ngữ mỗi tuần cũng tạo cho BBC một chỗ dựa chắc chắn trong lòng dư luận quốc tế. Xét cho cùng, dư luận là tấm 'áo giáp' ấm áp, mềm mại và an toàn tốt nhất cho chúng tôi khi làm công việc truyền thông của mình. Bên ngoài là vậy, còn về nội tâm thì viết có trách nhiệm và dũng cảm chịu trách nhiệm cho cả sự đúng và sai mình nêu ra là cách tốt nhất để bạn an tâm với nghề báo hết sức thú vị này.
Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua "Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004".
Bàn luận về nhân quyền ở Việt Nam
Dự luật bao gồm nhiều điều khoản chế tài nếu Việt Nam không chứng minh được với Hoa Kỳ là đã cải thiện tình hình nhân quyền trong nước. Bộ ngoại giao Việt Nam đã có tuyên bố bác bỏ dự luật này, nói rằng nó xuyên tạc và bóp méo tình hình ở Việt Nam. Tạp chí Tư duy thế kỷ do Lê Quỳnh thực hiện phát sóng sáng Chủ Nhật 25/07/2004 đã chuyển đến quý vị hai nhận định khác nhau về dự luật nhân quyền Việt Nam 2004. Mở đầu chương trình, đài BBC có cuộc phỏng vấn với bà Tôn Nữ Thị Ninh, hiện là phó chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại Quốc hội Việt Nam. Một trong những nhân tố đằng sau Dự luật nhân quyền mà Hạ viện Mỹ vừa thông qua là sự vận động của nhiều tổ chức của người Việt ở hải ngoại. Đài BBC đã có cuộc phỏng vấn với một người đã tham gia vận động cho vấn đề này, bà Ngô Thị Hiền, chủ tịch tổ chức ở nước ngoài mang tên Ủy ban Tự do Tôn giáo cho Việt Nam. Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004 hiện còn đang được vận động để xem có thể đưa Thượng viện Mỹ bỏ phiếu hay không. Thư từ ý kiến xin quý vị gửi về vietnamese@bbc.co.uk hoặc sử dụng hộp tiện ích bên tay phải. --------------------------------------------------------- Dân đen, Đồng NaiMuốn biết có nhân quyền không thì các bạn về VN ở ít lâu rồi hãy nhận xét. Còn chuyện bạn gặp một thiểu số cán bộ kém phẩm chất rồi từ đó đánh giá chế độ là không ổn rồi. Tôi thấy một số người kiêu hãng vì chuyển về quốc nội một số ngoại tệ, rồi nói thế này thế kia. Các bạn ơi, các bạn chuyển tiền về cho thân nhân, chứ có phải chuyển cho các ông trong chính phủ đâu, mà các bạn cứ nói mãi. Lê Huy, TP. HCMTôi thật sự rất mừng vì trong nước Việt Nam yêu dấu vẫn còn rất nhiều người hiểu biết, tôi hy vọng sẽ còn nhiều người hơn nữa tạo nên một diễn đàn về tiếng nói của những người yêu tổ quốc, yêu dân tộc. Hy vọng góp phần đưa đất nước VN qua khỏi thời kỳ đen tối này. Tiến Mỵ U.S.A.Gửi đến Anh Vô Danh, Bình Định. Tôi mới vừa về VN và qua lại Mỹ cách đây một tuần. Những điều Anh kể về những đài nước ngoài thì có, nhưng thông tin trung thực thì ko. Báo chí VN vẫn là thông tin và tuyên truyền một chiều. Bằng chứng là báo công an đăng chuyện ko có sự thật là nhà bất đồng chính kiến Lê Chí Quang ăn năn hối cải trước Đảng và Nhà Nước, lại còn chỉ điểm thêm một người đồng lõa nữa. Chuyện như vậy có phải là thông tin chính xác hay ko? Còn nữa, khi nói về nước Cu Ba, theo văn bản tiếng Anh thì 'nghèo nàn', nhưng khi qua lờI thuyết minh thì lại là 'phát triển và vươn lên theo kinh tế thị trường'. Thật là láo hết chổ nói. Trong nước thì kiểm soát internet, phá sóng các đài nước ngoài. Các cuộc điện đàm thì bị nghe lén, khi nói đến chuyện thờI sự thì cắt dây, công an đến nhà điều tra. Đây cũng là vi phạm nhân quyền căn bản của con người đó anh Vô Danh ạ! Vô Danh, Bình ĐịnhChúng ta đều biết hiện nay việc theo dõi thông tin rất thuận tiện và nhanh chóng, nhiều bạn cho rằng ở Việt Nam thông tin chỉ một chiều, không được cập nhật là không có căn cứ. Tất nhiên không phải ở đâu cũng truy cập Internet được, cũng xem truyền hinh cáp được (trong đó ngoài các kênh giải trí còn có CNN, BBC, TV5...). Cũng như nhiều bạn cho rằng ở Việt Nam bây giờ trong trường học hay trên các phương tiện thông tin đại chúng chỉ ca ngợi ĐCS và hô hào thù hận chống Mỹ và các nước phương Tây thì đúng là các bạn như "ếch ngồi đáy giếng", chỉ hình dung Việt Nam như những năm 70, 80 của thế kỷ trước. Vậy nên phải nói chính xác người khác mới nghe được. Tôi không tranh luận nhân quyền kiểu Mỹ, nhưng tôi cho rằng điều đáng phải suy nghĩ là tại sao tổng thống Mỹ va Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ đi đâu cũng bị phản đối kịch liệt và phai đưa đi hàng ngàn vệ sĩ giống như các trùm xã hội đen trong các phim bạo lực của Hồng Kông và Mỹ. Phan Thanh, TPHCMNhân quyền ở Việt Nam hiện nay vẫn còn là một thứ xa xỉ. Tuy trong hiến pháp có quy định rõ người dân có đủ thứ quyền nhưng trong thực tế thì lại chẳng có gì. Người ta chỉ được quyền nòi những gì Đảng nói, làm những gì Đảng làm, như một cái máy vô tri. Xin lỗi, tôi chưa tự giới thiệu, tôi sinh ra trong một gia đình cách mạng, được tiếp thu lý thuyết của Đáng từ bé và cũng nhận ra những điều vô lý, mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm của Đảng. Đảng quy định về tự do ngôn luận nhưng chúng ta chỉ được nói những gì ca ngợi Đảng mà thôi, Đảng quy định tư do làm ăn nhưng lại ưu tiên cho các công ty nhà nước độc quyền, tạo ra những đặc quyền đặc lợi hết sức trắng trợn. Không biết các bạn có biết những quy định khi đề bạt cán bộ của nhà nước hay không. Muốn lên chức Trưởng phòng, Trưởng bộ phận của một cơ quan, công ty nhà nước thì phải là Đảng viên, muốn là quân nhân, công an, hay là Đảng viên thì lý lịch ba đời phải khong có vết đạo Thiên chúa, người thân ở nước ngoài hay làm việc cho chế độ cũ. Với tình hình nhân quyền thế này thì cái chính sách đào tạo và sử dụng nhân tài mới ra lò đây chắc quý vị cũng đã biết tên các nhân tài ấy rồi. Cái chính sách về Việt kiều mang tính mị dân kia cũng sẽ đi vào sọt rác thôi vì không thực tế. Đảng có dám giao trọng trách cho ngay những người ngoài Đảng không, chưa nói đến Việt kiều, nếu dám thì hãy cụ thể bằng những quy chế, quy định bỏ hết các hạn chế, ưu đãi bất công hiện nay, đừng quan tâm đến những lo ngại về "diễn biến hòa bình", "âm mưu lật đổ", "lợi dụng dân chủ" nữa. Có thế mới huy động được tất cả các nguồn lực để phát triển đất nước... Chi, SaigonViệc Việt Nam vi phạm nhân quyền là sự thật, tôi không muốn bàn thêm về chuyện này. Điều tôi băn khoăn là khoảng thời gian những người có ý thức thiểu số phải sống theo cách của những người vô thức chiếm thế đa số trong xã hội VN là bao lâu? 20 năm, 50 năm hay thậm chí còn hơn thế nữa...Tuy nhiên, trong số những kẻ mà tôi cho là vô thức cũng có những người hoàn toàn có ý thức nhưng vì một mục đích nào đó họ buộc phải làm người vô thức. Công Nguyễn, Đà LạtGởi bạn Trung, TPHCM. Thời buổi này mà bạn nghĩ đến chuyện giặc ngoại xâm xâm lấn, bạn hãy hỏi ĐCSVN rằng Hoàng Sa, Ải Nam Quan mất về tay Trung Quốc là do ai. Xin chào bạn. Tiểu học sĩ...Chính phủ Mỹ lợi dụng nhân quyền để áp lực nhử mồi cho một thuơng thảo gì đó, cứ hạ viện thông qua rồi thượng viện chặn lại như nhiều việc họ vẫn làm với nhiều quốc gia khác. Nếu thật sự cần thiết cho Mỹ thì đơn phương bên hành pháp của họ vẫn có thể làm trước, biện bạch sau. Đảng CSVN cũng vậy, họ phản đối cho có lệ thôi chứ đảng còn mạnh thì đâu có ảnh hưởng gì khi chỉ thoả mãn một số yêu cầu có tính cách hình thức, cách này đảng rất kinh nghiệm. Còn những ai nghe nói đến nhân quyền là nghĩ đến sự nhượng bộ, sự lung lay quyền cai trị của CS cũng đừng lo, đảng chỉ buông ra có điều kiện cho vài kẻ phản động, chứ còn dân lành thì đảng luôn nắm chặt. Vấn đề này dù có ý kiến dài dài cũng không làm chúng ta cùng hiểu được ý nghĩa đẹp của nhân quyền, vì chúng ta một đằng thì hướng tới con người, một đằng thì hướng đến đảng, không ai chấp nhận ai. Đừng lo điều gì hợp với con người thì nhất định sẽ trở thành hiện thực, cứ ông nói xuôi bà nói ngược mãi .....Tây nó cười. Cám ơn BBC. Trung, TP HCMTôi muốn trao đổi với anh Nguyễn Thanh ở San Diego cùng tất cả các bạn. Tôi rất thích đọc bài của anh Nguyễn Thanh vì nó khá dí dỏm. Tôi nghĩ tất cả các anh chị đều vô tư nên không nhận ra cả đống thịt chó phía sau cái đầu dê chiêu bài nhân quyền,dân chủ. Biểu tình ở Mỹ khác ở VN, ở Mỹ chỉ đơn thuần đòi dân chủ, ở VN có một nhóm người muốn lợi dụng nó để thay đổi chế độ, cõng rắn cắn gà nhà nhằm hy vọng đạt được một cái gì đó tương tự như gia đình Chalabi ở Irac. Nếu chỉ đòi hỏi nhân quyền vô tư thì chẳng ai cấm đâu. Hy vọng bạn Nguyễn Thanh hiểu ra vấn đề. Tất cả chúng ta đều là người VN, đừng vô tình tạo cớ cho ngọai bang xâm lấn. Rất mong nhận được ý kiến của các bạn. Tiến, TP. HCMTôi thật sự rất buồn khi một người mang dòng máu Việt lại muốn vết thương gần ba mươi năm không lành lại được. Tuy ý thức hệ cũng như hình hài đều không giống nhau nhưng đều có một nguồn gốc như nhau. Muốn cho nhân quyền trong nước ngày càng cải thiện thì trước tiên điều kiện sinh sống phải được phát triển, có cơm ăn áo mặc thì khi đó người ta mới suy nghĩ đến quyền lợi của chính bản thân họ. Hà cớ gì mà "Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004" phải được thông qua. Nếu dự luật này thông qua thì đất nước chúng ta sẽ không được thuận lợi thì khi đó thu nhập của những người dân nghèo có được đảm bảo trọn vẹn không. Do đó người Việt Nam trong cũng như ngoài nước phải bắt tay nhau để gạt qua nỗi đau tiến về phía trước. Có như vậy thì nhân quyền mới đâm chồi nẩy lộc hơn. Có ai liên tưởng đến nhân quyền ở Việt Nam những năm 90 so với những năm gần đây có chuyển biến rõ rệt là do nguyên nhân gì không? Paul HoàngAnh Chí Trung (TP.HCM) nhầm rồi, không có chính quyền Úc hay Mỹ nào cấm những chuyện đó nếu không có hàng chục ngàn công dân gốc Việt biểu tình yêu cầu. Tôi biết rằng ở VN thật khó có các thông tin và các nhận định đa chiều, nhưng anh cũng biết dùng Internet kia mà? Nguyễn Thanh, San DiegoTrước hết tui muốn trao đổi với bạn Chí Trung ở Sài Gòn. Vấn đề thì xảy ra hàng ngày bạn à, nhưng cách mà chúng ta giải quyết vấn đề thì khác nhau. 1) Việc treo cờ : Thưa với bạn là bạn KHÔNG BỊ CẤM treo cờ đại diện cho chính quyền đương thời của Việt Nam(cờ đỏ sao vàng). Vấn đề lá cờ của nước trong Liên Hiệp Quốc và có bang giao với Mỹ hay không cũng vậy bạn nhé, chả có tí thớ nào cả. Nó bị 1 số đông ngừời dân Mỹ(gốc Việt) tẩy chay, thì nó sẽ chẳng được thấy treo ở chợ nào cả, và ai muốn treo nó thì cũng bị ...dân chúng biểu tình trong trật tự à nha . Ngừơi ta biểu tình nho nhỏ cho tới rầm rộ ầm ào vài chục nghìn ngừơi,truyền thông tha hồ đưa tin, thế là các ông dân biểu thấy dạ cũng xốn xang bụng bảo dạ, ấy, sao đông đứa phản đối thế, mình phải giúp 1 tay nếu mai mốt ra ứng cử tổng thống cũng kiếm thêm được tí lá phiếu. Cái thanh thế của Dân Chủ là thế đấy bạn Chí Trung à. Bạn có quyền bày tỏ quan điểm Thuận, Nghịch trong phạm vi của pháp luật thật sự, đó là tha hồ tụ tập và biểu tình mệt nghỉ, không sợ bị chụp tội... phá hoại an ninh quốc gia. 2) Truyền hình: Vấn đề đài VTV bị cúp sau khi bị cả chục ngàn ngừơi phản đối thì còn dễ hiểu hơn bạn à. Nó chả phải chứng minh cho bạn 1 điều là ...sức mạnh của ngừơi dân đó hay sao. Đó là 1 khiá cạnh tốt đẹp của dân chủ mà ngừơi dân ở các quốc gia tự do được tha hồ hưởng,ngoại trừ Việt Nam. Đài truyền hình tự ngưng phát chương trình của VTV trên đài của họ vì họ thấy chả có lợi, vì khi chương trình bị cả chục ngàn ngừơi phản đối thì họ phải xét lại vì lợi ích chung của 2 bên. Phần ngừơi xem VTV thì có ai cấm,nếu họ xem ở nhà. Ai thèm đến nhà họ mà phản đối đâu . Nhưng khi tiền đóng thuế của 1 số đông dân bị dùng vào việc phát hình 1 chương trình làm khó chịu họ thì họ phản đối, đòi hỏi cơ quan truyền thông phải đáp ứng nguyện vọng của họ. 3)Ca sĩ: Ai hành hung kẻ khác thì chỉ có 1 con đường để đi tiếp, đó là đi ...hầu tòa, chờ ngày đóng tiền phạt và ngồi bóc lịch trong tù bạn a. Người ta biểu tình phản đối, đúng, trong tinh thần có quyền được bày tỏ quan điểm của họ. Vậy thôi, đừng đi xa vấn đề chính là Dân Chủ và Nhân Quyền ... Tóm lại, ở Mỹ hay Canada, Úc hoặc Âu .. Dân và chính quyền có nhiều vấn đề phải giải quyết với nhau. Vì quyền lợi Quốc Gia mà chính quyền bang giao với nước này nước nọ, cũng như vì quyền lợi của Dân mà dân phản đối chính quyền chuyện kia chuyện khác . Vấn đề cốt lõi của Dân Chủ và một nước có 1chính quyền tôn trọng dân chủ hay không nằm ở điểm : Dân Không bị cấm và bị kết tội phản động, gián điệp v.v.khi dân đòi hỏi Quyền Lợi của họ. Ngược lại Việt Nam, dân KHÔNG CÓ QUYỀN hành động để đòi quyền lợi cho dân, mặc dù vẫn có cái gọi là Dân Chủ. Có Dân Chủ mà bị CẤM SỬ DỤNG DÂN CHỦ NHÉ, buồn cừơi ghê. Gửi bạn Peter Ha: Cái dân chủ, nhân quyền bạn đang hưởng ở San Diego, Mỹ là do công sức của ngừơi khác đòi về cho bạn đấy. Nhân quyền không phải là cái bánh mà chính quyền nào muốn phát cho dân thì phát, muốn giữ để cho cán bộ và con cháu cán bộ ăn mảnh với nhau thì cứ việc chia nhau nội bộ ăn cho no tức trong khi dân chúng thì đói rách ... Không bàn tới chính phủ Mỹ làm gì, đạo đức giả thế nào trên trường quốc tế trong bang giao của họ, chúng ta đang bàn về Nhân Quyền, mà bạn là kẻ đang được hưởng nó. Vậy đó, bạn thấy điều gì chính quyền làm khiến cho bạn bực bội thì có cả 1 tá các vị Dân Biểu cho bạn đi vận động với họ, néu bạn được nhiều ngừơi ủng hộ thì nhanh chóng truyền thông báo chí sẽ là diễn đàn cho bạn tự do phát biểu ý kiến chỉ trích chính phủ nhé. Chí Trung, TP.HCMTui thấy ở Mỹ cũng có nhiều vấn đề lắm. Khoan nói chuyện nước khác chỉ nói về VN thôi cũng thấy nhiều. Treo cờ của 1 nước trong Liên hiệp quốc và đã ký hiệp ước bang giao với Mỹ cũng bị cấm, truyền hình VTV phát ở Mỹ ( nghe nói cả ở Úc) cũng không được vì sợ không đủ dân chủ, dân sẽ nghe theo lời VC, nghệ sĩ VN qua biểu diễn bị hành hung vì sợ nói tốt cho VC (cấm nói khác Mỹ)...
Ca sĩ Thu Phương, người vừa xin ở lại Mỹ, nói cô mong "bắt đầu cuộc sống mới với nhiều niềm vui và thành công hơn tại mảnh đất này."
Ca sĩ Thu Phương nói về cuộc sống ở Mỹ
Cô nói với tuần báo Việt Tide, xuất bản tại Mỹ số ra ngày 30-7: "Chỉ mong rằng, thời gian sắp tới, tất cả những gì Thu Phương có thể làm ở mảnh đất này, đó chính là sự chia sẻ với quý khán giả yêu mến mình bằng âm nhạc và bằng tấm lòng của Thu Phương. Ước mong quý vị khán giả đón nhận và dành thời gian hiểu Thu Phương." Một số người Việt ở hải ngoại vẫn tỏ ra dị ứng đối với những nghệ sĩ từ trong nước ra nước ngoài. Khi được hỏi cô có cảm thấy điều đó khi diễn ở Mỹ, Thu Phương nói tình cảm khán giả dành cho cô rất lớn: "Có thể do những bài hát Thu Phương hát là những bản tình ca mang nội dung rất trữ tình, nói lên tình yêu đôi lứa, tình yêu cuộc đời, và thêm vào đó, tấm lòng của Thu Phương khi đến với khán giả nên Thu Phương không gặp phải tình cảm "dị ứng" của mọi người." Trong cuộc phỏng vấn, ca sĩ Thu Phương nói 18 năm đi hát ở Việt Nam đã để lại nhiều kỷ niệm đáng nhớ và xúc động cho cô. Cô nhắc lại năm 1997, khi mình đạt nhiều giải thưởng, và có những đêm đi hát sôi nổi. "Khó tả được những giây phút hạnh phúc đó lắm. Tình cảm của khán giả là cả một tổng thể dành cho mình." Cô nói 17 tháng hát tại Mỹ, cảm xúc đem lại khác hơn một chút. "Có nhiều bề bộn vì mình bắt đầu một cuộc sống mới, đang gặp những khán giả mới, mình bắt đầu chinh phục mọi người. 17 tháng còn quá ít để Thu Phương có cơ hội gặp nhiều người hơn, hát nhiều hơn, tâm sự nhiều hơn và cần được hiểu nhiều hơn." Tờ Việt Tide cũng hỏi về đời sống tình cảm hiện nay của Thu Phương. Cô nói hiện tại điều này không được trọn vẹn. "Bởi vì có nhiều điều mang ý nghĩa với người phụ nữ, chẳng hạn như Thu Phương hiện ở Mỹ, trong khi hai con nhỏ thì còn ở Việt Nam. Đây là nỗi nhớ rất vô bờ và Thu Phương không dám nhắc đến nỗi nhớ đó. Chỉ hi vọng là đời sống tình cảm của Thu Phương trong tương lai sẽ được vui vẻ hơn." Nội dung cuộc phỏng vấn được đăng trên tuần báo Việt Tide, số ra ngày 30-7. ....................................................................................................................... Ngân Giang, Hà NộiThu Phương muốn sống và ca hát ở đâu là tùy sự lựa chọn của cô ấy. Cô ấy hát ở Mỹ để kiếm tiền cũng đâu có phải là điều xấu xa. Tuy nhiên, nếu chỉ vì để được ở lại định cư tại Mỹ mà phải phát ngôn những lời sai sự thật như tại cuộc họp báo vừa qua thì Thu Phương đã tự coi rẻ chính bản thân mình trước khi bị khán giả trong nước coi thường cô ấy. Theo tôi, cô ấy chỉ là một con tốt thí trên bàn cờ chính trị của một số người Việt lưu vong ở Mỹ mà thôi. Thu Phương đừng nên dùng những nguyên nhân chính trị, mất tự do để để lấy lý do cho cuộc ra đi của mình. Dù sao cũng mong cho cô ấy may mắn. Ngọc Linh, TP. HCMTôi nhận thấy rằng Thu Phương làm gì cô ấy tự chịu trách nhiệm với quyết định của cô ấy. Việc cô ấy tìm cách qua Mỹ để định cư hay vì lý do nghề nghiệp thì đó cũng là chuyện riêng tư hay miếng cơm manh áo của người ta. Bằng Kiều hay Đơn Dương cũng vậy, chúng ta không nên đặt họ vào khía cạnh chính trị để rồi lôi người ta lên báo "chửi" nhiều cái quá đáng của một vài tờ báo. Làm thế thì có vẻ ghen ghét, bó buộc người ta và tào lao quá. Tôi ko thích những cái lối chơi xỏ mũi của nhà báo. Toàn là con dao 2 lưỡi mà thôi. Phóng viên gì mà thật tức cười, đến doanh nghiệp chung với đoàn kiểm tra cho tiền thì lên báo khen hết chỗ chê, còn không cho thì chê họ chẳng còn manh giáp. Chán quá. Dương Kiệt, San DiegoTôi nghĩ Thu Phương là nghệ sĩ thật sự tài giỏi và dũng cảm. Tôi thật sự ngưỡng mộ và tôn trọng tuyệt đối sự lựa chọn của chị và tin rằng chị sẽ thành đạt nhiều hơn nữa không những trong nghệ thuật mà còn thể hiện lòng can đảm và chịu đựng của người phụ nữ Việt Nam. Mến chúc chị mọi điều may mắn và thành công. Võ Thi, CaliforniaThu Phương muốn sống, đi & ở đâu thì đó là quyền tự do của Thu Phương. Đất lành chim đậu. Xin chấm dứt những sáo ngữ vô bổ "Thu Phương nên thế này hoặc Thu Phương nên thế nọ". Trong tinh thần tự do của thể chế dân chủ & kinh tế toàn cầu, sự ra đi của Thu Phương và hai triệu người Việt Nam hải ngoại là bằng chứng hùng hồn về suy nghĩ của họ đối với chánh quyền Hà Nội. Cúc Phương, TP. HCMThu Phương là một người Việt nên cuộc sống tại Việt sẽ dễ dàng hơn đối với cô và gia đình, cô đã rất thành công ở Việt Nam, đó chính là bước nhảy cho cô vào nghề dược dễ dàng hơn. Còn ở Mỹ cô phải làm lại từ đầu, nhưng chưa chắc cô sẽ thành công như ở Việt Nam, nếu suy nghĩ lại mà Thu Phuơng vẫn muốn ở Mỹ thì đó là quyết định của cô, mọi người chỉ muốn góp ý cho cô thôi, rất mong cô sẽ nghĩ lại. Hoàng Hà, BerlinNgười nghệ sĩ ở đâu cũng được nếu thấy mình hạnh phúc. Nhưng đừng dính vào chuyện chính trị vì đó là cái bẫy nguy hiểm mà người nghệ sĩ phải tránh xa. Thu Phương đã sai lầm khi chọn điều này. Còn nếu vì để kiếm tiền cho nhiều thì lại là điều khác. Chúc Thu Phương sớm hội nhập vào cuộc sống mới và hãy tỉnh táo. Thanh Vân, TP. HCMThu Phương có quyền định cư tại bất kỳ nơi đâu trên trái đất này. Tuy nhiên việc ra đi của Thu Phương phải theo đường chánh đạo chứ không phải theo lối tà đạo. Đặc biệt Thu Phương phải biết mình là, có gốc từ đâu và tốt nhất đừng có dính dáng đến chính trị và có những phát biểu chống lại nơi mình đã ăn, uống, và thở. Nguyễn Quang, OsloCon chim hẳn sẽ hạnh phúc hơn khi được hót trong bầu trời xanh bao la. Người nghe vẫn thế. Thu Phương hát "Về một nơi xa lắm " vẫn cảm động lòng người, dù ở phương trời nào. Xin cám ơn Thu Phương và chúc Thu Phương may mắn. Phúc Long, Hà NộiTôi thật sự không hiểu giới ca sĩ họ sống và suy nghĩ như thế nào. Tất nhiên mỗi người đều có hoàn cảnh riêng của mình nhưng dù hoàn cảnh nào đi nữa để buộc mình lựa chọn cuộc sống cho mình thì cũng đừng có bán rẻ danh dự của mình, lòng tự hào dân tộc cho dù đang ở chế độ nào để mà xin cơm xẻ áo. Ví như ca sĩ Bằng Kiều sinh ra, lớn lên và thành danh cũng là nhờ " Cộng Sản" thế rồi chả ai làm gì bỏ đi và rồi để tồn tại anh ôm cờ ba que và hát quốc ca của Miền Nam cộng hoà. Quý vị hãy thử nghĩ xem chắc chắn anh ta từ bé đến khi bỏ đi đã rất nhiều lần hát Quốc ca Việt nam và còn có thể hát rất say xưa. Tôi cũng xin nhắn nhủ với những ai là ca sĩ và đang lựa chọn con đường sống cho mình là muốn làm gì thì làm nhưng hãy nghĩ một chút về nòi giống của mình. NCM, Hà NộiTôi cho rằng nhưng ngày tới chỉ là những ngày để nuối tiếc của Tha Phương mà thôi. Từ Hải Phòng lên Hà Nội và thành danh ở đây, Tha Phương đã không biết khả năng thực sự của mình. Hoàng, TP. HCMCho đến thời điểm này, theo tôi nghĩ, chị Thu Phương qua Mỹ cũng chỉ là đi làm ăn xa mà thôi và chị hát cho đồng bào Việt Nam tại hải ngoại có gì xấu đâu. Tôi tin chị đủ bản lĩnh đễ hiểu việc mình làm và biết cách giử gìn tình cảm của công chúng không bị tổn thương. Madona cũng đã đi từ Mỹ qua Anh để làm ăn mà có ai chửi đâu. Đây là thời điểm nhạy cảm của chị và tôi rất thông cảm với chị. Tôi tin mọi việc rồi sẽ trôi qua mau và chị sẽ tiếp tục sự nghiệp của mình. Vấn đề quan trọng là chị có thêm nhiều bài bài hát trữ tình và lãng mạn cho công chúng nghe tiếp hay không thôi. Công chúng sẽ là người quyết định sự nghiệp của chị. Thêm một chút, tôi nghĩ rằng ngày nay, hai nước Mỹ và Việt Nam đang có những nỗ lực để trở thành những đối tác kinh tế của nhau và thậm chí tàu Mỹ cũng đã được phép ghé lại thăm Việt Nam vài lần, việc giao lưu văn hóa giữa hai nước cũng sẽ được dễ dàng hơn trong thời gian sau này. Tôi chúc chị thành công trong việc đi chinh phục một miền đất mới. Lê Sao, Hải PhòngThu Phương muốn tìm một hơi thở mới cho sự nghiệp của cô ấy. Tôi nghĩ đó cũng là một quyết định hay, không nên ép buộc con người về suy nghĩ. Nam, TP. HCMThu Phương, Bằng Kiều ... họ thật nhẹ dạ và thiếu chín chắn. Ở trong nước họ có nhiều người hâm mộ, thu nhập đâu có ít, muốn đi lưu diễn ở nước ngoài cũng không khó và nếu muốn sống ở Mỹ thì thiếu gì cơ hội ra đi một cách đàng hoàng đâu ai ngăn cản. Để bây giờ mặt mũi nào về lại thăm quê, xa cách gia đình con cái. Bài học của Đơn Dương còn đó mà. Nguyễn Linh, TP. HCMTheo tôi thấy Thu Phương quyết định như thế là thượng sách vì tương lai của chính bản thân cô cũng như hai đứa con của cô ấy. Nguyễn Tùng, TP. HCMThu Phương cũng là một con người, cô ấy có quyền lựa chọn con đường mình phải đi tới. Tôi nghĩ cô ấy đã phải hi sinh rất nhiều thứ để đổi cho việc ở lại Mỹ. Chúng ta hãy có sự thông cảm nhất định cho lựa chọn của Thu Phương. Thanh Trung, Hà NộiTôi hòan tòan đồng ý với Tuấn Hảiphòng. Đó thực sự là một sai lầm lớn. Trong nước Thu Phương rất được mến mộ và có thu nhập tốt. Ở Mỹ xa gia đình, con cái và sẽ gặp nhiều khó khăn Tuấn, Hải PhòngTheo tôi, Thu Phương ra nước ngoài hát là chưa suy nghĩ kỹ. Vì trong nước cô là người nổi tiếng, được nhiều người mến mộ. Còn ở Mỹ, cô chỉ là ca sĩ bình thường. Khi quyết định ở lại Mỹ là một sai lầm lớn.
Hơn 1000 năm trước ở vùng La Rioja của Tây Ban Nha, các tu sĩ đã viết ghi chú bên lề các văn bản Latinh. Đây được cho là những bước đầu tiên mà ngôn ngữ Tây Ban Nha được viết lên giấy.
Nơi đây là cái nôi của chữ viết Tây Ban Nha?
Tu viện Suso ở La Rioja, Tây Ban Nha, được cho là nơi sinh ra chữ viết Tây Ban Nha. Sau một quãng đường ngắn lên dốc từ ngôi làng nhỏ San Millán de la Cogolla, tôi đã đứng trước tu viện Suso. Được thành lập bởi nhà sư ẩn dật thế kỷ thứ 6 St Millán, tu viện gây cảm giác như nó thuộc một thời đại khác và một nơi nào khác. Từ vị trí hẻo lánh này được bao quanh bởi rừng cây, tôi nhìn thấy thung lũng Cárdenas bên dưới và đỉnh núi San Lorenzoiên ở phía xa. Xung quanh tôi, những cây hoa chuông đánh dấu lối vào các hang động trên sườn núi, nơi các thầy tu sống rất lâu trước khi xây dựng tu viện Suso. Tôi đang ở vùng La Rioja ở Tây Ban Nha, nơi thu hút du khách vì những vườn nho nổi tiếng và tuyến đường hành hương Camino de Santiago. Nhưng tôi đến đây để tìm hiểu về làm thế nào mà vùng này lại định hình được cách thức để hàng triệu người trên thế giới giao tiếp được với nhau. Khi tôi đi qua hành lang tối và mát mẻ của tu viện, tôi có thể cảm thấy các bức tường vang ra tiếng quay ù ù của lịch sử ngôn ngữ. Đứng lặng yên, ta dễ dàng hình dung ra các nhà sư cúi đầu trên các bản thảo chữ Latinh, ghi nhanh sang lề trang giấy ý nghĩa của câu chữ để chuyển sang ngôn ngữ địa phương từ hơn 1000 năm trước. Cái ngôn ngữ mà ngày nay chúng ta gọi là tiếng Tây Ban Nha. Thành phố Ấn Độ nơi con người đến tìm cái chết Nỗi ám ảnh của người Trung Quốc về những con số Hơn 1.000 năm trước, các thầy tu của tu viện Suso đã dịch văn bản Latinh sang ngôn ngữ địa phương Ibero-Romance, hay cái mà ngày nay chúng ta gọi là tiếng Tây Ban Nha. Ngôn ngữ chính thức tại 20 quốc gia và tiếng mẹ đẻ của 480 triệu người trên thế giới, tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ bản địa được sử dụng rộng rãi thứ hai trên hành tinh sau tiếng Trung Quốc, theo Viện Ngôn Ngữ Tây Ban Nha. Ở làng San Millán de la Cogolla, tôi đã được nghe những từ ngữ mà người địa phương nói liến thoắng về thời tiết và trao đổi tin tức gia đình - như thể ngôn ngữ phức tạp này vẫn luôn tồn tại. Giáo sư Jairo Javier García Sánchez, thuộc khoa triết học, truyền thông và lập dữ liệu tại Đại Học Alcalá ở ngoại ô phía đông bắc Madrid, tìm thấy nguồn gốc của tiếng Tây Ban Nha là từ tiếng Latinh, "nhưng không phải tiếng Latinh viết, văn học và cổ điển, mà là một tiếng Latinh có biến hóa cho thích ứng hơn với tiếng Latinh của ngôn ngữ nói của thời kỳ sau này và thậm chí cả thời kỳ cổ đại." Tiếng Latin này được gọi là tiếng Latinh dân dã - "dân dã" nghĩa là chung, dùng để nói, chứ không phải với nghĩa xấu, ông giải thích. Tiếng Latinh đã đến bán đảo Iberia cùng với người La Mã trong Chiến Tranh Punic lần 2 vào thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên, khi mà sự hình thành của ngôn ngữ Ibero-Romance (một nhóm phụ của các ngôn ngữ Romance phát triển trên bán đảo Iberia) bắt đầu. Quá trình tiến hóa này diễn ra khi người dân bản địa tiếp nhận tiếng Latin và kết hợp nó vào ngôn ngữ địa phương, vào ngữ âm, vào hệ thống nguyên âm và từ vựng của họ. Vẻ đẹp cố đô Nam Kinh quyến rũ người nước ngoài Ba giá trị định hình Singapore hiện đại Bản ghi chú nổi tiếng nhất của các thầy tu của tu viện Suso đã được biên soạn trong 'Chú Giải Emilian' Thủ đô xấu nhất châu Âu Kỳ quan thiên nhiên 'Nhà thờ đá cẩm thạch' Trong khi "không có một thời điểm cụ thể khi nào tiếng Latinh mất đi và tiếng Tây Ban Nha sinh ra," theo García Sánchez, thì những gì có thể truy tìm ra nơi sinh của thứ này chính là hình thức sớm nhất của chữ viết Castellano, tức hình thức chữ Tây Ban Nha từ bán đảo Iberia. Claudio García Turza, giám đốc Khoa Nguồn Gốc Ngôn Ngữ Tây Ban Nha tại Trung Tâm Điều Tra Ngôn ngữ Tây Ban Nha đã dành hơn 40 năm cho việc điều tra và giảng dạy tiếng Tây Ban Nha tại Đại học La Rioja. Chúng tôi gặp nhau tại tu viện Yuso, tu viện 'chị em' với tu viện Suso, nhưng lớn hơn và hùng vĩ hơn nằm ở dưới chân đồi. Cả hai tu viện này đều được xếp hạng Di Sản Thế giới của Unesco năm 1997. García Turza giải thích rằng vào thế kỷ thứ 10, một trong những tu sĩ của tu viện bắt đầu dịch các bài giảng và lời cầu nguyện (tất cả đều được viết và đọc bằng tiếng Latin, mà ở thời đó không phải tất cả đều hiểu) ra phương ngữ Ibero-Romance để các tu sĩ ở đó hiểu được. Ông để lại những ghi chú bên lề của các văn bản gốc. Những lời ghi chú dịch thuật này, (mà những lời nổi tiếng nhất trong số đó đã được biên soạn trong ở lời Chú Giải Emilian) là một số trong những bước sớm nhất của ngôn ngữ này được viết trên giấy. Một bản sao của 'Chú Giải Emilian' được trưng bày tại tu viện 'chị em' với tu viện Suso, tu viện Yuso. Chuyến hành hương tìm bát phở 'ngon nhất Việt Nam' Chữa bệnh bằng rượu vang ở Pháp "Những ghi chú đó cung cấp một ý niệm đại cương về ngôn ngữ nói của nhiều thế kỷ trước, vào thời điểm mà hầu hết mọi người đều mù chữ," García Turza nói và nghiêng về phía trước, giọng nói mạnh mẽ vì phấn khích. Vai trò của tu viện Suso trong sự phát triển của ngôn ngữ Tây Ban Nha không phải là kết thúc ở đó. Nhiều thế kỷ sau, nhà thơ Gonzalo de Berceo đã cư trú tại tu viện, nơi ông viết những câu thơ bao gồm các thuật ngữ chưa từng thấy trước đó. Được công nhận là nhà thơ tiếng Tây Ban Nha đầu tiên, de Berceo đã mở rộng từ vựng tiếng Tây Ban Nha thêm hơn 2000 từ trong suốt cuộc đời. Hai tu viện Suso và Yuso thu hút hơn 100.000 du khách mỗi năm. Chín thầy tu vẫn ở một nhà ngang của tu viện Yuso và giảng cho du khách về kiến trúc kiểu Baroque của tu viện. Khi tôi khám phá khu phức hợp yên tĩnh này, tôi thấy những cuốn sách hợp xướng to vô cùng bọc da bò, mỗi cuốn nặng từ 20-60kg, ở phía trên của tu viện. Một trong những kho báu khác ở đây - mặc dù nó không có trong danh mục hướng dẫn của các thầy tu - là thư viện chứa đầy ắp hơn 10.000 cuốn sách từ Thế kỷ 11 đến 18, bao gồm cả một cuốn mang tên của vùng này, Rioja (tên của sông địa phương Río Oja), ghi chép kỹ số liệu, được cho đây là lần đầu tiên. Tại đây cũng trưng bày một bản sao của Lời Chú Giải Emilian (bản dịch gốc hiện được lưu giữ tại Học Viện Lịch Sử Hoàng Gia ở Madrid). Các ví dụ xa xưa khác về chữ viết tiếng Ibero-Romance cũng tồn tại, bao gồm 'Cartularios de Valpuesta', là các tài liệu thời trung cổ có chứa các từ chữ Ibero-Romance được tìm thấy tại tu viện Santa María de Valpuesta ở tỉnh Burgos lân cận. Bà Belén Almeida Cabrejas, đồng nghiệp của García Sánchez, tại Đại học Álcala, rất muốn chỉ ra rằng tất cả các văn bản ban đầu đều có giá trị trong việc thể hiện chữ viết Ibero-Romance dọc hành trình phát triển của nó. "Khó để nói rằng văn bản nào là văn bản đầu tiên được viết bằng chữ Romance," bà nói, bởi vì điều đó phụ thuộc vào các tiêu chí được sử dụng để xác định "chữ viết Romance" là gì. Chữa bệnh bằng rượu vang ở Pháp 'Thế giới thần tiên' cửa hàng tiện lợi ở Nhật Ngày nay, thư viện của tu viện Yuso là nơi lưu trữ hơn 10000 cuốn sách từ Thế kỷ 11 đến Thế kỷ 18 Tuy nhiên, không nghi ngờ gì là tu viện Suso đã đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển ngôn ngữ Tây Ban Nha. García Turza gọi tu viện là ngôi nhà của từ ngữ, nhưng trước tiên và trên hết, là ngôi nhà của triết học". Ông giải thích rằng những ghi chú dài nhất của thầy tu, được gọi là Chú Giải số 89, tạo nên văn bản toàn diện đầu tiên viết bằng ngôn ngữ Ibero-Romance, trong đó, "một chuỗi các từ được ghép lại với nhau, liên quan đến nhau, để truyền tải một thông điệp." Đó là văn bản đầy đủ đầu tiên mà tất cả các mức độ ngôn ngữ học của tiếng nói được thể hiện - không chỉ bằng các từ, mà còn cả ngữ pháp và cú pháp - cho thấy bằng chứng về sự phức tạp lớn hơn. Theo García Turza, nếu các thầy tu ở Suso là những người đầu tiên ghi lại âm thanh của tiếng nói Ibero-Romance lên trang giấy, thì họ cũng là người tạo ra bảng chữ cái tiếng Tây Ban Nha. "Đây là sự phát minh ra chữ viết Tây Ban Nha, trong đó có sự phát minh ra bảng chữ cái Tây Ban Nha," García Turza nói. Cũng là dễ hiểu khi nhà thơ và nhà triết học nổi tiếng người Tây Ban Nha thế kỷ 20 Dámaso Alonso đã gọi Chú Giải số 89 là 'tiếng khóc chào đời đầu tiên của ngôn ngữ của chúng ta'. Và với dự đoán của tổ chức Instituto Cervantes có 756 triệu người nói tiếng Tây Ban Nha vào năm 2050 thì có một điều chắc chắn: còn lâu chúng ta mới nghe thấy tiếng khóc cuối cùng. Bài tiếng Anh trên BBC Travel
Qua cuộc bầu cử quốc hội Nhật Bản ngày 16/12/2012, đảng Dân chủ Tự do (LDP), một đảng bảo thủ, toàn thắng và lấy lại chính quyền từ tay đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ).
Nhật Bản đang tái vũ trang?
Trần Bình Nam Gửi cho BBC từ California, Hoa Kỳ Ông Shinzo Abe, chủ tịch đảng LDP trở thành thủ tướng. Ngày 26/12, thủ tướng Shinzo Abe công bố thành phần nội các đa số là thành phần cực hữu. Ngay sau đó ông có chương trình công du Đông Nam Á, bắt đầu là Việt Nam, tiếp theo là Thái Lan và Indonesia trong tháng Giêng 2013. Sau khi bị Hoa Kỳ đánh bại trong trận Thế chiến Hai, chấp nhận bản Hiến Pháp do Hoa Kỳ soạn thảo, quân đội Nhật chỉ tồn tại về hình thức (gọi là lực lượng tự vệ) như một lực lượng cảnh sát. Người Nhật thực tế chấp nhận tư thế của kẻ bại trận chịu đặt mình dưới sự bảo vệ của Hoa Kỳ để dồn nỗ lực vào xây dựng kinh tế. Kết quả trong ba bốn thập niên từ 1970 trở đi Nhật Bản trở thành một lực lượng kinh tế lớn thứ hai trên thế giới cho mãi gần đây mới xuống hàng thứ ba sau Hoa Kỳ và Trung Quốc. Trong suốt hậu bán thế kỷ trước Nhật Bản hoàn toàn tin cậy vào Hoa Kỳ ngay cả sau khi Hoa Kỳ thua trận tại Việt Nam. Quân đội Hoa Kỳ còn đóng tại Nhật Bản và Nam Hàn và Hạm đội Thái Bình Dương vẫn còn là một lực lượng áp đảo trong khi Trung Quốc còn là một quốc gia hậu tiến về mọi phương diện. Ông Shinzo Abe giành thắng lợi giòn giã để trở thành Thủ tướng Nhật Bản Trong nhiệm vụ xây dựng kinh tế, nhân dân Nhật Bản tin cậy đảng Tự Do Dân Chủ và đã bầu cho đảng này cầm quyền liên tục trong 38 năm (từ 1955 đến năm1993). Giữa thập niên 1990 đảng Dân chủ Tự do trở lại quyền hành và chỉ tạm mất quyền vào tay đảng Dân Chủ Nhật Bản từ năm 2009. Và nay trước tình hình khẩn trương trong vùng Á châu Thái Bình Dương nhân dân Nhật Bản lại đưa đảng Dân chủ Tự do trở lại chính quyền. Một sự chuyển đổi chính sách bắt đầu. Bàn cờ thay đổi Bước vào thế kỷ 21, bàn cờ Á châu – Thái Bình Dương không còn như trước. Hoa Kỳ bận rộn và lúng túng với hai cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan, kinh tế khủng hoảng, trong khi tại Á châu Thái bình Dương, Bắc Hàn chế bom nguyên tử và Trung Quốc trở thành một lực lượng khuynh đảo với tham vọng độc chiếm Biển Đông, con đường thông thương huyết mạch của nền kinh tế Nhật Bản. Tình hình xê dịch trước mắt cho Nhật Bản thấy Nhật Bản không còn có thể đặt an ninh của mình dưới chiếc dù Hoa Kỳ. Nhật Bản thấy họ phải chọn con đường tự bảo vệ. Thật ra Nhật Bản luôn luôn ý thức nhiệm vụ tự bảo vệ nên dù Hiến Pháp không cho phép thành lập một quân đội nhà nghề, Nhật Bản cũng đã chuẩn bị sẵn để khi cần Nhật Bản có một quân lực trong một thời gian ngắn. Các tàu chở dầu của Nhật Bản có thể cải biến thành mẫu hạm nhanh chóng, đội ngũ nhân sự cấp sĩ quan lái thương thuyền và hàng không dân sự được huấn luyện như các sĩ quan Hải quân và Không quân. Và dù là nước chống vũ khí nguyên tử mạnh nhất trên thế giới Nhật Bản cũng chuẩn bị sẵn phương tiện kỹ thuật và hiểu biết khoa học để có thể chế bom nguyên tử trong một thời gian ngắn. Thủ tướng Shinzo Abe trở lại chính quyền với một chương trình tu chính Hiến Pháp để giải phóng Nhật Bản ra khỏi những hạn chế của Hiến Pháp hậu Thế chiến 2. Hai điểm ưu tiên là hủy bỏ điều khoản tước bỏ quyền của Nhật Bản phát động chiến tranh và quyền trưng dụng nhân sự cho quân lực. Nhật Bản và Trung Quốc có căng thẳng kéo dài vì tranh chấp biển đảo Trong dự thảo tu chính Hiến Pháp của đảng LDP có nhiều điểm làm thế giới không an tâm như cho phép quốc hội ban bố tình trạng khẩn trương và trong thời kỳ khẩn trương các sắc lệnh của quốc hội là luật. Ngoài ra thủ tướng Shinzo Abe còn dự tính duyệt lại Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật. Và thay đổi chương trình giáo dục để thẳng thắn giáo dục thanh niên Nhật Bản không có gì phải sợ hải vũ khí nhất là khi đất nước bị đe dọa. Với các thành phần cực hữu trong nội các, Nhật Bản đã bày tỏ ý muốn từ bỏ các nhượng bộ của các chính phủ Nhật Bản trước đây. Chính phủ của thủ tướng Shinzo Abe cho rằng: (1) giành quyền thăm viếng đền Yasukuni nơi thờ các tướng lãnh Nhật bị Hoa Kỳ xử tử sau chiến tranh, (2) phủ nhận các hành động vô nhân đạo của quân đội Nhật Bản trong chiến tranh và (3) phủ nhận giá trị của các bản án xử tội phạm chiến tranh tại Tokyo trong các năm 1946-1948 là những đòi hỏi hợp lý và công bình đối với Nhật Bản. Tái vũ trang? Một thành phần nhân dân Nhật có thể cho thủ tướng Shinzo Abe đi quá xa. Nhưng nếu tháng 7/2013 này đảng LDP thắng trong cuộc bầu cử Thượng viện thì không có gì để ngăn cản thủ tướng Shinzo Abe mạnh tay thực hiện các chính sách chuẩn bị Nhật Bản cho tình huống mới. "Trong thế cài răng lược hiện nay tại Á châu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ con đường tốt nhất và an toàn nhất của Nhật Bản là tái vũ trang để trở thành một lực lượng “lót” giữa hai thế lực kềnh chống nhau. Trung Quốc sẽ mất một ít thế tự tung tự tác, và Hoa Kỳ nhờ thế sẽ tránh khỏi những trường hợp phải làm những chọn lựa khó khăn." Trong thế cài răng lược hiện nay tại Á châu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ con đường tốt nhất và an toàn nhất của Nhật Bản là tái vũ trang để trở thành một lực lượng “lót” giữa hai thế lực kềnh chống nhau. Trung Quốc sẽ mất một ít thế tự tung tự tác, và Hoa Kỳ nhờ thế sẽ tránh khỏi những trường hợp phải làm những chọn lựa khó khăn. Một Nhật Bản ra khỏi ràng buộc của bản Hiến Pháp “hòa bình”, tái võ trang, mạnh về kinh tế và nếu cần trang bị vũ khí nguyên tử theo công thức của Do Thái (là không công nhận, cũng không chối bỏ) Nhật Bản sẽ giúp làm cho các đụng chạm giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ bớt nảy lửa. Trong cuộc tranh chấp ngấm ngầm hiện nay tại Á châu Thái Bình Dương, Việt Nam cũng đang gặp nhiều khó khăn trong sự chọn lựa chính sách. Sự đe dọa của Trung Quốc đối với sự vẹn toàn của đất, biển và nền độc lập của nước nhà lồ lộ trước mắt, nhưng tiến thối lưỡng nan vì Việt Nam cũng không thể tin vào chính sách lâu dài của Hoa Kỳ, nhất là khi Hoa Kỳ không còn sức mạnh như trước. Và trước sự khó khăn này, một Nhật Bản mạnh có chính sách độc lập làm trái độn có thể là một chỗ dựa tốt cho Việt Nam. Nhìn về mặt nào, sự tái võ trang của Nhật Bản để Nhật Bản có thể đóng một vai trò trên vũ trường Thái Bình Dương và thế giới là một sự suy nghĩ tích cực và hợp thực tế. Như một thông lệ các nước Tây Âu và Hoa Kỳ thường tỏ ra lo ngại khi Nhật Bản tỏ ý vượt thoát các ràng buộc hạn chế hành động của Nhật Bản áp đặt sau Thế chiến 2. Lần này cũng vậy, nhất là các tổ chức đấu tranh cho nhân quyền trên thế giới nhất thiết cho rằng tu chính Hiến Pháp là bước đầu đưa Nhật Bản trở lại con đường tạo sự mất ổn định của Á châu như trong bán thế kỷ 20. Nhưng khung cảnh thế giới hôm nay đã thay đổi một cách căn bản, và Hoa Kỳ cần có một cái nhìn thấu triệt về Á châu và vai trò mới của Nhật Bản. Chính sách chuyển hướng về Á châu không có nghĩa là chuyển một ít quân đến Úc châu, đưa 60% hạm đội đến Tây Thái Bình Dương mà chính yếu là thay đổi cách nhìn chiến lược trong đó Nhật Bản cần được xem là một yếu tố tích cực chứ không phải là một con cờ nép bóng dưới sự che chở của Hoa Kỳ. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, một nhà bình luận đang sống ở bang California, Hoa Kỳ. Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Nước nóng hay lạnh? Xà phòng hoặc nước rửa tay? Lau tay bằng khăn giấy hay sấy khí nóng? Thủ tục để ra khỏi phòng vệ sinh là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, nhưng cách tốt nhất là gì?
Bạn có rửa tay và làm khô tay sai cách không?
Có rất nhiều cuộc tranh luận xung quanh cách rửa tay. Bây giờ bạn hãy rửa tay đi! Nghe có vẻ đơn giản, nhưng không phải đâu. Mặc dù có rất nhiều bằng chứng rằng rửa tay sau khi bạn ở nhà vệ sinh ra, trước khi ăn, hoặc sau khi đi trên phương tiện giao thông công cộng có thể làm giảm lây lan bệnh, nhưng chỉ có 5% số người luôn rửa tay đúng cách. Giải mã mối liên hệ giữa tự vẫn và mùa xuân Loại sữa để hàng tháng không hỏng Nên ăn những món gì để hết mất ngủ? Một nghiên cứu quan sát của hơn 3.000 người đã phát hiện ra 10% người rời nhà vệ sinh công cộng mà không hề rửa tay và thậm chí nếu rửa thì 33% không dùng xà phòng. Điều này là quan trọng vì, thật không may, chúng ta không khỏi chạm tay vào mặt mình, làm vi trùng truyền từ tay sang mũi và mồm, rồi vào trong cơ thể ta. Các nhà nghiên cứu ở Braxin và Mỹ thấy rằng chúng ta chạm vào các bề mặt ở nơi công cộng trung bình 3,3 lần một giờ và chạm vào miệng hoặc mũi khoảng 3,6 lần một giờ. Vậy rõ ràng là chúng ta cần phải rửa tay đúng cách. Vấn đề là có rất nhiều điều phải nói về cách rửa tay. Để tay được sạch có cần nước phải nóng không? Trong một cuộc khảo sát của 500 người lớn ở Mỹ, 69% người tin rằng nhiệt độ nước có tác động đến hiệu quả của việc rửa tay. Đúng là nhiệt có thể giết chết vi khuẩn (đó là lý do tại sao chúng ta cần đảm bảo một số thức ăn nhất định phải rất nóng khi ăn), nhưng nước sẽ cần phải nóng bỏng thì điều này mới xảy ra trên da bạn. Thí dụ, vi trùng Salmonella, có thể sống ở nhiệt độ 55C trong hơn 10 phút. Nếu bạn rửa tay trong nước nóng đến như vậy thì bạn sẽ bị bỏng nặng trước 30 giây. Hầu hết các nghiên cứu cho thấy khăn giấy dùng một lần là phương pháp vệ sinh nhất Để tìm hiểu chính xác có bao nhiêu vi khuẩn vẫn còn trên tay sau khi rửa bằng nước ở nhiệt độ từ 4,4C đến 50C, các nhà nghiên cứu ở Florida đã sử dụng một phương pháp được gọi là kỹ thuật dịch trong găng. Tay của tình nguyện viên được lau bằng nước chứa vi khuẩn hoặc thịt bò thái mỏng. Sau đó tay của họ được rửa trong nước ở nhiệt độ nhất định trước khi đeo găng tay cao su, và một dung dịch đặc biệt được đổ vào phía trong găng tay. Sau một phút xoa bóp bằng tay qua găng tay để đảm bảo tất cả các vi khuẩn này đi vào dung dịch, nước dich trong găng được hút ra bằng ống hút để đưa đi thử nghiệm. Họ phát hiện ra rằng cho dù nước là lạnh, nóng hay trung bình không có sự khác biệt gì đáng kể mang tính thống kê về số lượng vi khuẩn còn lại trên tay tình nguyện viên. Nhưng trước khi các vòi nước nóng được gỡ bỏ ở các nhà vệ sinh công cộng, chúng ta không nên quên sự bất thường ở hành vi con người. Trong những thí nghiệm này, thời gian rửa tay được tính đếm cẩn thận, nhưng trong thực tế nếu nước là rất nóng hoặc rất lạnh thì ta có xu hướng không rửa lâu. Chỉ dơ tay vào nước là không đủ, và nước ấm vừa độ khuyến khích ta lưu bàn tay lại lâu hơn trên bồn rửa. Nước rửa chống vi khuẩn có tốt hơn xà phòng không? Đã có thêm rất nhiều nghiên cứu về vấn đề này. Từ năm 2007, một cuộc tổng kết các nghiên cứu tốt nhất đã kết luận rằng chất chủ yếu được phát minh trong nước rửa tay chống vi khuẩn vào thời đó, chất triclosan, không làm giảm nhiều hơn số lượng vi khuẩn còn lại trên tay sau khi rửa so với việc dùng xà phòng, cũng như không hơn gì so với xà phòng trong việc ngăn ngừa các triệu chứng nhiễm trùng. Một đánh giá năm 2015 mới đây cũng đi đến những kết luận như vậy. Ở sạch mau chết? Mẹo hay để hơi thở hết mùi tỏi khó chịu Khi bị cảm ăn kem hay uống sữa có sao không? Trong khi đó một sự kết hợp các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy triclosan có thể làm tăng nguy cơ sức kháng diệt khuẩn và nó có thể ảnh hưởng đến lượng hoocmon ở động vật, dẫn đến việc cấm dùng triclosan trong nước rửa tay ở Mỹ và ở Liên minh châu Âu. Vì vậy, ta trở lại với xà phòng và nước ở bất cứ nhiệt độ nào thích hợp. Bạn có cần phải làm khô tay sau đó? Các máy sấy tay kiểu cũ mất nhiều thời gian để sấy, nhưng máy sấy tia khí hiện đại nhanh hơn nhiều. Khi bạn vội vàng, để tay bạn nhỏ giọt cho khô thì cũng được. Điều đó là tốt nếu bạn không chạm vào bất cứ thứ gì trên đường ra khỏi nhà vệ sinh. Nếu chạm vào, bạn có thể mang theo vi trùng vì chúng chuyển sang tay bạn dễ dàng hơn nếu tay ướt. Bạn cũng bỏ lỡ những lợi ích của việc làm khô tay mà nó có thể làm giảm số lượng vi khuẩn còn lại trên tay bạn. Máy sấy tay hoặc khăn tay? Có rất nhiều cuộc tranh luận xung quanh vấn đề này. Hầu hết các ấn phẩm ủng hộ dùng khăn giấy được sử dụng chỉ một lần. Trước hết là nó có thể nhanh hơn việc chờ đợi để một máy sấy tay truyền thống sấy xong. Trong một nghiên cứu của New Zealand (cần phải nói rằng được tài trợ bởi công ty khăn New Zealand), người ta cần chờ 45 giây để để sấy khô tay. Hầu hết chúng ta không muốn nán lại lâu như thế ở nơi này. Tất nhiên giờ đây thế hệ máy sấy tia khí kiểu mới làm việc nhanh hơn. Nó sấy khô cũng nhanh và hiệu quả như dùng khăn giấy. Với khăn giấy và với máy sấy chỉ cần 10 giấy là tay khô như nhau. Nhưng máy sấy này đã bị phê phán, với ý kiến cho rằng chúng mạnh đến nỗi có thể làm phân tán vi trùng ra quanh phòng. Một nghiên của đại học Westminster cho thấy các máy sấy mạnh nhất có thể làm lan truyền một vi-rút đến tới 1,5m trong phòng và một nghiên cứu sau đó tăng lên đến 3 mét. Nhưng vấn đề này chưa dứt điểm. Hầu hết các nghiên cứu này đã được tài trợ bởi ngành công nghiệp khăn giấy mà họ kiếm tiền bằng bán khăn giấy chứ không phải máy sấy điện. Rồi còn nữa, các tác giả lại cởi mở về vấn đề này và nghiên cứu được công bố trong các tạp chí được những người ngang vế (bằng vai phải lứa) đánh giá. Bước tiếp theo là nghiên cứu thêm trong các nhà vệ sinh công cộng thực sự, hơn là trong phòng thí nghiệm. Và còn nữa, sở thích của chúng ta cần phải được tính đến. Bất kỳ phương pháp nào khuyến khích mọi người làm khô tay, thay vì để chúng ướt, là một sự cải tiến. Làm cho nhà vệ sinh đẹp hơn có thể tạo sự khác biệt. Việc nghiên cứu quan sát thấy hơn 3.000 người ở một thị trấn đại học ở Mỹ, nhận thấy rằng nếu nhà vệ sinh là sạch sẽ và được giữ gìn cẩn thận thì người ta có nhiều khả năng sẽ dừng lại và rửa tay. Khi bồn rửa bẩn, họ chỉ muốn ra khỏi đó. Dù bạn chọn cách nào để rửa và sấy khô tay, kết quả chính của nghiên cứu là để bạn làm việc này lâu hơn bạn nghĩ. Xoa cho bông bọt lên, vào lòng và mu bàn tay cũng như cọ sạch các kẽ ngón tay và móng tay, cổ tay, trong ít nhất từ 15 đến 30 giây. Hãy thử hát hai lần bài Happy Birthday (nhưng không to quá nếu là nhà vệ sinh công cộng). Bài tiếng Anh trên BBC Future
Báo Anh, tờ The Guardian cho rằng lễ khai mạc Thế vận hội Bắc Kinh hôm nay chứng tỏ mức độ quan trọng thế giới nhìn nhận Trung Quốc ngày nay.
Điểm báo về ngày khai mạc Olympics
Sự kiện 80 lãnh đạo quốc tế, 91 nghìn người xem và 15 nghìn nghệ sĩ trình diễn cùng có mặt tại Bắc Kinh hôm thứ Sáu nói nên tầm vóc của Trung Quốc. Nhưng báo Pháp, tờ Le Monde bản điện tử lại nhắc đến lễ khai mạc Olympics trong bối cảnh có các cuộc biểu tình ủng hộ người Tây Tạng. Một bộ ảnh lớn của Le Monde ngoài hình hai ông George Bush và Hồ Cẩm Đào bắt tay nhau trước thềm Olympics là nhiều hình biểu tình vì tự do cho Tây Tạng, ở ở Paris, Katmandu, New York và các nơi trên thế giới. Tại New York, người ta đeo mặt nạ diễn cảnh các ông Ôn Gia Bảo, Hồ Cẩm Đào và ông Jacques Rogge, chủ tịch Ủy ban Olympics Quốc tế lên bục nhận huy chương “những kẻ phá hoại ý tưởng Olympics”. Báo Mỹ, tờ International Herald Tribune thì nêu ngay trên trang nhất, bản điện tử cho châu Á nỗi khổ của người lao động nhập cư Trung Quốc vì Olympics. Bài của Andrew Jacobs nói “giấy mời” Thế vận hội đối với nhiều người đến Bắc Kinh kiếm việc là “Hãy biến đi”. Vì Olympics, các công trình xây dựng bị ngăn lại từ 20/07, khiến rất nhiều người trở nên mất việc và họ cũng không được phép ở lại Bắc Kinh trong thời gian có cuộc vui. Báo này cũng viết không rõ ai trong số 17 triệu người Trung Quốc ở Bắc Kinh là lao động từ tỉnh xa nhưng có ước tính cho rằng họ chiếm tới 4 triệu người. Hơn hẳn 1997 Báo Asia Times trong bài của Muhammad Cohen thì nhắc Olympics là sự kiện Trung Quốc lên vũ đài quốc tế lần thứ hai, chỉ sau lần nhận Hong Kong năm 1997. Trước đó, nhà báo Cohen nhận định uy tín của Trung Quốc bị "tuột dốc" vì vụ thảm sát Thiên an môn năm 1989. Nhưng nếu như năm 1997, Trung Quốc mới chỉ chứng tỏ vị thế vươn lên, giành lại tầm quốc tế bằng việc nhận về phần lãnh thổ giàu có là Hong Kong, thì năm nay, Trung Quốc đã vào cuộc chơi như một quốc gia có dự trự ngoại tệ và các trái phiếu kho bạc Mỹ vào hàng lớn nhất thế giới. Việc chi tiêu khổng lồ cho Thế vận hội cũng khẳng định tinh thần của nước Trung Hoa mới: “Giàu có là vinh quang”. Báo tiếng Anh China Daily của Trung Quốc có trang đặc biệt về Thế vận hội, với bài trước giờ khai mạc rằng"‘Không khí tốt, hãy để Thế vận hội mở màn". Bức hình khổ 160x95 pixel dẫn vào bài có hình trời trong xanh mây trắng bay trên sân vận động Tổ chim (Điểu Sào) khác với các tin tức truyền thông Phương Tây đưa về bầu không khí vàng đục tại đây. Báo the Guardian cho rằng với nước chủ nhà, lễ khai mạc là một sự kiện chính trị trọng đại và từ hôm qua, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã mở tiệc chiêu đãi các khách quốc tế, đứng đầu là Tổng thống Bush. Paul Kelso của The Guardian trong bài từ Bắc Kinh cũng nhắc đến màn sương do ô nhiễm bao phủ bầu trời Bắc Kinh. Nhưng báo chí Anh cũng nhắc đến việc Thủ tướng Gordon Brown không dự lễ khai mạc, mà chỉ dự lễ bế mạc. Ông Boris Johnson, Thị trưởng London, thành phố sẽ nhận cờ Olympics từ Bắc Kinh cho Thế vận hội 2012 cũng không dự lễ hôm nay. Được biết trong thời gian diễn ra Olympics Bắc Kinh, tại trung tâm London có các lễ hội với sự tham gia của nhiều đoàn nghệ thuật Anh và Trung Quốc đón mừng sự kiện này. Quý vị có cảm nghĩ ra sao về Thế vận hội Bắc Kinh 2008, xin chia sẻ với BBC ở địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk HVTLễ khai mạc Olympics Bắc Kinh có thể nói hoành tráng và tốn kém nhất từ trước tới nay. Qua sự kiện này Bắc Kinh muốn khoe khoang với thế giới về tiềm lực kinh tế "hùng mạnh" và một xã hội " ưu việt".... của TQ. Theo cảm nhận của tôi buổi lễ thiếu hẳn đi tinh thần đoàn kết, hoà bình, tự do nhân ái.... Có thể nói rằng Olympics BK mang đậm màu sác chinh trị, tư tương bành trướng của CS TQ, còn tính thể thao, hòa bình nhân quyền ... theo tinh thần của Olympics bị xem nhẹ. Cho dù có tổ chức một Olympics hoành tráng, tốn kém đến đâu cũng không che đậy được môt xã hội TQ bất ổn về chính trị, nguy cơ ly khai nội chiến, đàn đạp tự do nhân quyền... Trung, Toronto, CanadaTrên dưới 40 tỷ USD được chi ra để trang trải phí tổn cho Olympic, mà TQ mong muốn thế giới làm quen tìm hiểu thêm và nhìn nhận một siêu cường mới. Thêm một thông điệp khác thay thế cho đàn em, là TQ muốn thế giới nên quên đi CS là nghèo đói, khắc khe và lạc hậu. Nhưng hơn ai hết, người TQ hiểu rõ những thịnh vượng sung túc ngày nay mà họ có được chắc chắn không nhờ vả một điều gì với cái lý thuyết kinh tế Mác-Lê phi tự nhiên và phản khoa học đem lại, cũng không phải do nhờ vào làm ăn và hợp tác với các nước anh em CS của mình. Chúc mừng người dân TQ có được những Minh quân dù rằng vẫn độc tài như Tần thủy Hoàng xưa kia, khác với VN mình lảnh đạo không phải là Minh quân nhưng vẩn độc tài và cố vị. Listener 08Khai mạc Olympics Bắc Kinh khiến hàng triệu người dân Trung Quốc hoặc có nguồn gốc Trung Quốc đang tự hào và hãnh diện, hàng triệu người các dân tộc khác trên thế giới trầm trồ vì quy mô to lớn và tính chính xác, tinh xảo của các màn trình diễn. Nhưng buổi lễ khai mạc ấy còn thiếu một điều gì đó mà những lễ khai mạc Olympics nhỏ hơn lại có. Thì ra, sự phô trương và tự hào dân tộc quá đáng đã làm ý nghĩa hoà bình, bác ái bị mờ đi. Điều này làm chúng ta nhớ lại trào lưu làm phim bom tấn của Mỹ những thập niên 1890, vốn được người Anh cho là "to nhưng trống rỗng". Người Trung Quốc cũng không tránh khỏi căn bệnh dễ mắc phải của tất cả các nước lớn, đó là sự ham thích được khoe mình bằng cách gây ấn tượng về quy mô. Trương Nghệ Mưu, một đạo diễn điện ảnh trước đây nổi tiếng với những bộ phim về thân phận nhỏ nhoi trong xã hội nhưng gần đây cũng đã bị cuốn hút vào các bộ phim bom tấn, mang tính thương mại mà ít giá trị nhân văn. Ông được chỉ định làm tổng đạo diễn của lễ khai mạc này. Và điều này cũng là một chi tiết cần xem xét lại về lễ khai mạc Olympics tốn kém nhưng không có tác dụng này.
Vụ ‘ly hôn’ bên họng súng của Crimea dự kiến diễn ra ngày 16/3 này khiến tôi nhớ lại nhân vật Taras Bulba.
Ukraine với Nga: tình yêu và hờn giận
Ukraine có tượng tôn thờ vị anh hùng dân tộc Bohdan Khmelnytsky Các bạn đọc văn học Nga chắc còn nhớ tiểu thuyết cùng tên của văn hào Nikolai Gogol (1809-1852) kể về một chiến binh Ukraine đã giết chết con trai mình vì yêu một cô gái Ba Lan và ‘phản bội’ lại Ukraine. Dù tiểu thuyết của Gogol bị phê phán là chống Ba Lan, bài Do Thái và đề cao tinh thần dân tộc Đại Nga, câu chuyện cũng phần nào gợi lại đôi điều mang tính thời sự. Trong các sắc dân Đông Âu, người Ukraine gần gũi với người Nga hơn cả, gần như anh em một nhà, và phải chăng đó là lý do cơn giận của Putin với Kiev, như Taras Bulba trong tiểu thuyết, trở nên cay đắng và độc địa hơn bao giờ hết? Vừa quyết định cho Ukraine khoản viện trợ 15 tỷ USD rồi nhanh chóng đưa quân đặc nhiệm cải trang vào chiếm Crimea, ta thấy cơn giận của ông Putin không bình thường mà có mang tính yêu-ghét quá mức. Và sự lựa chọn hướng về phía Tây của Ukraine như tình yêu của chàng kỵ sĩ Andriy Bulba với công nương Ba Lan Natalia trong sách, có phải cũng tiềm ẩn bi kịch vì sự khác biệt trình độ và hoàn cảnh trái ngược? Bi kịch 'yêu công chúa' Taras Bulba qua diễn xuất của Bogdan Stupka trong phim do Nga tài trợ hồi 2009 Sau hơn 20 năm thay đổi dân chủ, pháp quyền và kinh tế và thị trường, Ba Lan nay thu nhập cao gấp nhiều lần Ukraine và đóng vai trò dẫn đầu nhóm quốc gia Nato mới ở Đông Âu, trong khi an ninh của Ukraine vẫn còn rất bấp bênh, kinh tế, xã hội còn đầy vấn đề. Dù là một dân tộc Slavơ, khác với Nga và Ukraine, Ba Lan luôn nghiêng hẳn về phía Tây từ thời lập quốc vào thế kỷ 10. Không chỉ cùng đạo Thiên Chúa giáo La Mã với Pháp, Ý, mà về kinh tế, Ba Lan là một phần của nhóm nước Hanseatic bên tuyến đường thương mại quốc tế từ Hamburg lên tới Rostock, Gdansk, Tallin và nối với bên kia biển Baltic là Thuỵ Điển. Từ nhiều thế kỷ Ba Lan cũng giao lưu chặt chẽ với Áo - Hung, các xứ Moravia, Saxonia, Bavaria, nhận từng người Hà Lan, Do Thái nhập cư và phát triển một nền văn hóa quý tộc rạng rỡ trong nhiều thế kỷ. Phần biên địa miền Đông của Ba Lan nay là Tây Ukraine vốn lạc hậu hơn và là vùng nông nghiệp quý tộc Ba Lan đem quân đánh chiếm, khai thác và tranh giành ảnh hưởng với Nga. Ở vùng đất này, phải đến thế kỷ 18, các hetman - thủ lĩnh quân sự Ukraine - mới tạo dựng được lãnh địa của mình nhưng liên tục bị Ba Lan và Nga đem quân tấn công. Các vị vương Ukraine thường phải ngả nghiêng giữa Moscow và Warsaw để tồn tại. Quân Cossack Ukraine không chỉ đánh nhau với các binh đoàn Đại bàng trắng của Ba Lan mà còn giao chiến với quân Cossack của Nga. Như câu chuyện của cha con nhà Bulba ngày xưa, giới trẻ Ukraine ngày nay hướng về phía Tây và muốn học theo Ba Lan – dù điều này không nhất thiết là họ ưa dân Ba Lan vì các hiềm khích lịch sử vẫn còn khá mạnh. Những người già hơn, sùng đạo Chính Thống giáo, giống như các cụ ông cụ bà cầm cờ đỏ, đeo huy hiệu Lenin ngày nay, có xu hướng nhìn về phía Đông và tôn thờ truyền thống. Chủ nghĩa dân tộc Ukraine ngày nay còn được nuôi dưỡng bởi một số người theo truyền thống của lực lượng UPA, tựa như Ostap, người con trai khác của Taras Bulba, vốn ưa hành động và ghét bỏ mọi thế lực bên ngoài. Dân quân Ukraine mặc quân phục và cầm cờ của UPA tại Lviv tháng 10/2010 Xin mở ngoặc nói về tổ chức UPA này một chút. UPA tức Quân khởi nghĩa Ukraine (Ukrayins’ka Povstans’ka Armiya) từng ủng hộ phát-xít Đức với mục tiêu thoát khỏi Liên Xô và sau Thế chiến 2 tiếp tục bị Hồng quân Liên Xô cùng Quân đội Cộng hòa Nhân dân Ba Lan truy quét. UPA cũng bị cáo buộc đã giết nhiều dân Ba Lan trong cuộc chiến du kích kéo dài ở núi Carpathian tới tận năm 1949 và chính quyền cộng sản Ba Lan cũng vì cớ này đã gây ra một vụ ‘nạn kiều’ rất lớn, đẩy hàng chục nghìn dân Ukraine ở vùng biên Đông Nam sang vùng phía Tây giáp Đức và cấm hoàn toàn tiếng Ukraine. Vì thế, khi Moscow nói một số nhóm thanh niên Ukraine ở quảng trường Maidan ngày nay là UPA kiểu mới, chắc chắn người Ba Lan lắng nghe và cũng lo ngại dù chính sách chung của chính phủ Ba Lan là ủng hộ xu hướng thân phương Tây tại Kiev. Sửa lại định mệnh Như ai cũng biết, trong quá trình giằng xé Đông Tây, các thế lực nhỏ và yếu hơn luôn thua thiệt. Dù được quân Tatar và một ông già Do Thái (Yankel) hết lòng giúp đỡ, Taras Bulba sau đó cũng bị vị hetman Ukraine phản bội. Quân Ba Lan đã bao vây, giết chết ông trong một pháo đài đổ nát, và vương quốc Zaporozhian của người Ukraine sau cùng cũng bị quân Nga xóa sổ. Khủng hoảng ngoại giao vì trưng cầu dân ý ở Crimea ngày 16/3 này làm thổi lên nghi kỵ, thậm chí thù hằn giữa Nga và Ukraine và nhắc đến vai trò của Ba Lan. Nhưng lịch sử có phải là định mệnh cho cả một dân tộc như câu chuyện Gogol viết lại từ rất nhiều huyền thoại chiến binh Cossack người Ukraine vùng sông Dniestr? Không ai thay đổi được lịch sử nhưng ai cũng có thể đổi cách nhìn về lịch sử. Năm 2009, Bộ Văn hóa Nga chi 15 triệu đô để dựng lại bộ phim Taras Bulba sau một bộ trước đó của Mỹ năm 1962. Các nét chống Ba Lan của phim là có thật nhưng phim vẫn có sự tham gia của nữ diễn viên Ba Lan, Magdalena Mielciarz. Bộ phim mang tên ‘Taras Bulba – người chinh phục’ sau đó vẫn được trình chiếu ở Ba Lan dù một phần báo chí phê phán nó. Người Cossack Ukraine hôn cô gái quàng quốc kỳ xanh vàng ở Maidan Lý do là sau nhiều năm dân chủ và đa nguyên về tư tưởng, xã hội Ba Lan đã thoát khỏi đầu óc kỳ thị truyền thống và dư luận có đủ tính bao dung để xem một bộ phim ca ngợi người chống lại cha ông họ. Vì thế, một tương lai hòa bình cho Ukraine và cả Nga có lẽ phụ thuộc nhiều vào sự dịch chuyển các lằn ranh tâm lý, tư duy hơn là biên giới địa lý. Nếu cùng chia sẻ các giá trị đang được đề cao ở châu Âu hiện nay như bao dung, đa văn hóa, tha thứ nhưng không quên quá khứ, thì tôi nghĩ người dân Crimea có thuộc về Nga hay Ukraine cũng không phải là quá quan trọng. Đấy cũng là những giá trị không riêng gì của châu Âu, Nga, Ba Lan hay Ukraine mà của chung nhân loại chừng nào chúng ta còn cùng chia sẻ số phận của Trái đất này. Vấn đề là, như lời bà Angela Merkel, nữ thủ tướng trưởng thành ở Đông Đức kể lại một cuộc điện đàm với ông Vladimir Putin, nhà lãnh đạo Nga ‘như đang sống trên một địa cầu khác’.
BBC Tiếng Việt mời nhà báo Hồng Nga của BBC và nhà báo tự do Phạm Cao Phong điểm lại những sự kiện đáng chú ý trong năm 2016 của thế giới, cả hai ý kiến cùng cho rằng đây là một năm đầy bất ngờ và biến động, với những hệ quả sẽ còn ảnh hưởng và kéo dài trong những năm tới.
Những sự kiện làm thế giới đảo lộn năm 2016
Những sự kiện làm đảo lộn năm 2016 Nhà báo tự do Phạm Cao Phong lựa chọn ba vấn đề chính là "sự thắng lợi giấu mặt nhưng toàn diện và gần như áp đảo của Tổng thống Vladimir Putin trong tất cả các mặt trận," việc Thủ tướng Đức đón tiếp "thành công" hàng triệu di dân, và sự kiện người dân và Quốc hội Nam Hàn phế truất nữ Tổng thống Park Guen-hye. Trong khi đó nhà báo Hồng Nga nhắc tới sự kiện được cả thế giới quan tâm là cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ, phán xử của Tòa Trọng tài quốc tế về vụ Philippines kiện các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông, và phân tích về nhân vật gây tranh cãi ở châu Á, ông Rodrigo Duterte. BBC tóm lược một số nét chính từ cuộc thảo luận hôm 14/12. Quý vị có thể xem lại toàn bộ chương trình chất lượng cao tại đây. 'Tại sao là Vladimir Putin?' Tranh vẽ Tổng thống Nga và tân Tổng thống đắc cử Donald Trump ở Lithuania Nhà báo Phạm Cao Phong: Tổng thống Vladimir Putin là người kiến tạo ra những nhà lãnh đạo của thế giới hôm nay. Ông Putin chơi ván bài Syria, mà nếu thực sự muốn đánh Daesh [tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng, còn biết đến là IS] thì với tiềm năng quân sự của Nga với Hezbolla, với quân đội Syria có thể đánh được. Nhưng Putin không đánh mà có một kiểu trả thù lại Liên minh châu Âu đã phản đối khi sát nhập Crimea vào Nga, thì Putin chơi kiểu gì? Đánh để cho dân chạy rồi lại đánh, mà không quây lại để đánh - tạo ra gánh nặng. BBC: Vậy những gì đang diễn ra ở châu Âu một phần do tác động của cuộc khủng hoảng di dân? Nhà báo Phạm Cao Phong: Gánh nặng đó khủng khiếp vì chúng ta phải chìa tay ra giúp đỡ, những giá trị nhân đạo của châu Âu bắt buộc phải làm điều đó. ... Vladimir Putin lợi dụng điều đó để hàng mấy triệu người Syria, Afghanistan vào châu Âu và làm đảo lộn tiến trình phát triển kinh tế, tiến trình văn hóa. Nhà báo Hồng Nga: Không ai có thể phủ nhận là khủng hoảng di dân hiện đang ảnh hưởng tới tất cả những diễn biến hiện nay trên toàn cầu, nhưng chưa đủ chứng cứ để có thể kết luận được đó có chính là bàn tay của Vladimir Putin. Một khía cạnh nữa, là trong những cuộc chiến, như Syria chẳng hạn, hay những cuộc chiến khác, thì những nước nhỏ, yếu bao giờ cũng bị kẹt giữa các cường quốc. Có thể nói rằng đó là Mỹ, Anh hay Nga, nhưng cuối cùng thì những người chịu chết chóc là ai, cũng chính là dân thường. Diễn biến Biển Đông Người Việt Nam biểu tình phản đối Trung Quốc về Biển Đông hồi tháng 8/2016 tại Manila, Philippines Nhà báo Hồng Nga: Về phiên tòa The Hague hôm 12/07, đã có sự phấn khích trước khi có phán xử của tòa... Nhưng rất đáng buồn là từ đó đến giờ không có gì thay đổi ở Biển Đông. Trung Quốc vẫn giữ những gì mà họ đã chiếm, họ vẫn cơi nới những gì họ đã có trong tay, họ vẫn tiếp tục tuần tra, ngăn cản ngư dân của các nước khác đánh bắt. Vậy câu hỏi là những phiên tòa như vậy, các tổ chức quốc tế đi đến đâu nếu như không có chế tài thực hiện cụ thể nào, và ai sẽ là người đứng ra để thực hiện các chế tài nếu có. Như anh Phong nói, là trong năm nước thường trực trong Hội đồng Bảo an thì Trung Quốc nằm ở đấy rồi, và hiện giờ Nga bỗng trở thành đồng minh ruột của họ. Vậy ai sẽ giúp để áp đặt những chế tài đó và thực hiện như thế nào? Nhà báo Phạm Cao Phong: Donald Trump lật lại ván bài hệt như Kissinger chơi với Việt Nam năm 1972, là sử dụng một nước nhỏ đề kiềm chế một nước đang lên. ... Donald Trump ngày 09/12 đã điện cho bà Thái Anh Văn, là đã chơi ván bài đó. Trung Quốc có dám dằn mặt Đài Loan không? Tôi nghĩ là không. Trung Quốc cũng cần một Biển Đông ổn định để xuất khẩu đi, vì nếu xuất khẩu mà tình hình trên biển căng thẳng như thế, tăng trưởng kinh tế Trung Quốc mà dưới 6% thì sẽ loạn, hơn 1 tỷ người sẽ không có công ăn việc làm. Và còn những thế lực như Nhật Bản, rồi các Hạm đội 3, Hạm đội 7 của Mỹ có để cho như vậy không? Nhân vật gây tranh cãi ở châu Á, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte Nhà báo Hồng Nga: Khi nhắc tới sự kiện Biển Đông thì cũng cần nhắc tới những nhân tố khác như Việt Nam và Philippines. Tổng thống Philippines, ông Rodrigo Duterte là một nhân vật rất gây sóng gió, gây bàn luận, gây tranh cãi trong cả một năm nay. ... Ông ta là nhân vật màu mè, cũng như ông Donald Trump gây ra nhiều xáo trộn rồi tranh cãi, nhưng ông ta cũng chỉ làm những gì mà ông ta nghĩ là có lợi cho đất nước ông ta. Lãnh đạo Việt Nam có lẽ sẽ không lấy làm lạ khi thấy rằng vì lợi ích của Philippines mà ông ta phải xích lại gần với Trung Quốc, phải tách ra xa Hoa Kỳ một chút, và vì người dân mà phải hòa hoãn một chút với Trung Quốc để người dân có thể được đánh bắt ở vùng tranh chấp - tuy là giữ nguyên phán quyết nhưng không làm cho tình hình rối ren, phức tạp hơn. Qua vụ này Việt Nam càng trở nên cô đơn hơn lúc nào hết trong lập trường ở Biển Đông. Vì xưa nay, nước nhỏ mà yếu như Việt Nam phải có bạn, phải có đồng minh ít nhất là về mặt lập trường, chủ trương, chính sách, nhưng trong năm vừa rồi nhiều cuộc khủng hoảng, rối ren như vậy mà bạn bè hoặc đồng minh hiện giờ chưa thấy. Rất khó cho Việt Nam, nếu đơn thương độc mã, để giải quyết những vấn đề không chỉ đối nội mà còn là đối ngoại phức tạp như Biển Đông. Biến động Nhà báo Phạm Cao Phong: Mọi người đều nghĩ sẽ có nhiều sự biến động trong năm tới và năm nay là năm bản lề cho những biến động ấy. Donald Trump lên thì có rất nhiều sự kiện cần theo dõi, chẳng hạn như không phải là Một Trung Quốc nữa, thì Trung Quốc sẽ xử sự thế nào. Và chúng ta cần nhìn nhận cuộc chiến khủng bố như thế nào? Như Tổng thống Obama và cũng như Thủ tướng Manuel Valls của chúng tôi nói, đây là một cuộc thế chiến, vì nó xảy ra không chỉ ở Mỹ mà còn ở Pháp, ở nhiều nước khác. Chúng ta cần nhìn thấy vấn đề là sự co cụm, sự thoái lui của Toàn cầu hóa và tư tưởng dân túy thắng lớn ở gần như tất cả các nước châu Âu. Bấm vào đây để xem đánh giá, bình luận của các nhà báo về năm 2016.
Các cỗ máy khổng lồ đào đường hầm trong dự án đường sắt mới ở London – dự án Crossrail – đang hoàn tất đoạn cuối của đường hầm. Jon Excell tới tham quan một khu vực xây dựng dự án.
Quái vật đào hầm dưới lòng London
Một phần đường hầm đang thi công (Hình: Emma Lynch, BBC) Dưới lòng đất London là một nơi ngột ngạt, rối rắm với những đường hầm, cống thoát nước thải, các trụ móng nhà, là hệ thống đường dây điện chằng chịt và các nhà ga tàu điện ngầm bỏ hoang. Thế nhưng đây đang là nơi có công trình xây dựng 26 dặm (42km) đường hầm mới, là phần chạy ngầm dưới lòng đất của Crossrail, dự án giao thông công cộng 14,8 tỷ bảng, vào loại lớn nhất thế giới. Trong nhiều năm, những cỗ máy khổng lồ đã thận trọng đào bới. Nay, sau ba năm kể từ ngày khởi công hồi tháng 5/2012, công việc đã gần như hoàn tất, với hai cỗ máy đào (TBM) có tên Victoria và Elizabeth đang cán đích ở khu vực sâu dưới lòng đất tại Đông London. Khi xong việc, hai cỗ máy này sẽ khép lại quá trình đào bới cần mẫn của toàn bộ tám chiếc TBM ngay giữa trung tâm một trong những thành phố đông đúc nhất thế giới. Ngay trước khi thông hầm, chúng tôi xuống độ sâu 40m bên dưới các con phố ở trung tâm London, điểm nằm giữa đường Liverpool Street và điểm cuối đường hầm ở Farringdon, để tận mắt chứng kiến hoạt động của cỗ máy đào khổng lồ Elizabeth. Mỗi cỗ máy đào hầm nặng chừng 1.000 tấn (Hình: Crossrail) Trên mặt đất, ta dễ cảm nhận được kích thước khổng lồ của một máy TBM hơn nhiều. Với những răng cào đất khổng lồ, thô kệch, trông nó như những cỗ máy chỉ có trong các phim khoa học viễn tưởng. Chui vào lòng “quái vật” Thế nhưng một khi đã chui xuống lòng đất, ta sẽ khó phân biệt được đâu là đường hầm, đâu là cỗ máy. David Shepherd, quản đốc của Công ty xây dựng Bechtel, dẫn chúng tôi đi vòng vèo, lên xuống các bậc cầu thang, thang máy, rồi có một chuyến đi ngắn trên thứ trông giống như những con tàu một ngày sẽ chạy trên tuyến đường ngầm, rồi bất ngờ thông báo là chúng tôi đang đứng trong bụng của cỗ máy khổng lồ này. Cỗ máy là "hàng thửa" độc đáo, được sản xuất chỉ phục vụ dự án này, và là sản phẩm của công ty Herrenknecht, Đức - một trong một số ít các nhà sản xuất TBM trên thế giới. Nó có giá khoảng 10 triệu bảng (15 triệu USD), nặng gần 1.000 tấn, đường kính ngoài là 7,1m và chiều dài từ đầu mũi khoan, đào tới hết máy là 150m. “Chống sập hầm” Bắt tay vào làm việc từ 11/2012, Elizabeth điển hình cho các cỗ máy dùng nguyên lý cân bằng áp suất đất được dùng cho việc đào hầu hết các đoạn đường hầm của dự án Crossrail. Hình: Crossrail Lần đầu tiên được ứng dụng ở Nhật Bản vào cuối thập niên 1970, đây là kỹ thuật dùng biện pháp nén phần đất vừa được đào sao cho chúng đạt áp suất tương đương với phần đất và nước ngầm xung quanh - do vậy giảm nguy cơ sập hầm trong quá trình máy TBM hoạt động. Việc duy trì cân bằng áp suất được thợ điều khiển TBM liên tục theo dõi, qua đó điều chỉnh tốc độ khoan, đào của máy và tốc độ của băng chuyền tải phần đất mới được đào ra ngoài. “Bằng cách kiểm soát tốc độ đào đất và phối hợp với việc tải lượng đất đào được ở đầu mũi khoan ra ngoài, chúng tôi duy trì được áp suất ở trong hầm, là thứ lẽ ra bị giảm bởi áp lực dội từ phía trên xuống,” Shepherd nói. Công nghệ dựng vách hầm Khi máy đào di chuyển, các tấm bê tông đúc sẵn nặng tới 3.000 kg được băng tải chuyền lên phía trước. Tại đó, các cánh tay thuỷ lực khổng lồ sẽ ghép chúng lại với nhau. Cứ tám tấm như vậy dựng thành một đoạn ống khung vách hầm dài 1,6m. Trong toàn bộ đường hầm, có tới 250.000 tấm bê tông được sử dụng. Cứ mỗi khi một đoạn ống bê tông được lắp xong, vữa cao áp sẽ được bơm vào xung quanh để cố định các tấm ghép với nhau. Sau đó, piston thuỷ lực sẽ ngàm chặt vào phần đầu của ống bê tông vừa tạo ra rồi đẩy máy đào di chuyển lên phía trước. Máy đào đất khổng lồ nhích lên từ từ, và để lại đằng sau những đoạn vách hầm được dựng lên phù hợp với tốc độ đào của máy (Hình: Getty Images) Mỗi 'đoạn' vách đường hầm được ghép lại bằng tám tấm bê tông (Hình: Crossrail) Quy trình này được thực hiện không ngơi nghỉ suốt tuần, với các tốp thợ lái thay nhau liên tục, cứ mỗi phiên làm việc 12 giờ gồm 15 phiên đổi ca. Họ chỉ có những khoảng thời gian giải lao ngắn tại chỗ khi muốn uống nước hoặc đi vệ sinh ở toilet đặt ngay trên máy (mà chúng tôi không được “dùng thử”). Máy đào hầm đạt tốc độ khá ấn tượng. Shepherd, người từng tham gia nhiều dự án như làm đường hầm qua eo biển Manche nối Anh với Pháp, hay đoạn kéo dài tuyến tàu điện ngầm Jubilee Line của London, cho biết thường trong một ca làm việc liên tục thông, họ có thể xây dựng được khoảng 16m đường hầm. Nếu điều kiện thuận lợi, tiến độ xây dựng có thể nhanh hơn. "Chúng tôi từng có một số ca đạt năng suất kỷ lục… lắp đặt được 20 ống bê tông chỉ trong một ca 12 giờ”, ông nói, "nhưng đó chỉ là trường hợp ngoại lệ, trong một đoạn ngắn, khi nền đất dễ đào, và ca đó toàn các tay thợ lành nghề nhất, họ làm "tới bến" luôn!" Nhích từng tí Với tốc độ khoảng một mét một giờ, ta sẽ không mấy cảm giác là mình đang di chuyển trên một “chiếc xe”. Chỉ có tiếng rầm rầm không ngừng của đầu khoan và chuyển động lặng lẽ của những bánh xe nhỏ trên máy đào cho biết bạn đang di chuyển. Hình: Crossrail Tuy cần hạn chế tối đa việc cho máy nghỉ, nhưng các bộ phận khoan, phá, đào đất lại chỉ có thể làm việc trong một giới hạn nhất định, Shepherd nói, và cứ mỗi khi đào được 1km là lại cần kiểm tra xem đầu mũi khoan phá xem đã cần thay chưa. Thường thì việc này có thể được thực hiện trong môi trường phi điều áp, nhưng đôi khi có những quan ngại về độ ổn định của nền đất khiến người ta cần thực hiện một tác vụ đặc biệt gọi là can thiệp bội áp. Trong quá trình này, mà Shepherd nói cũng hiếm khi xảy ra, thợ cơ khí sẽ phải chui vào một túi khí nằm phía đầu máy đào. Sau đó, khí nén sẽ từ từ được bơm vào để cân bằng với áp suất cuối đường hầm, thường khoảng 2 bar, tương tự với áp suất mà một thợ lặn phải chịu ở độ sâu 10m nước. Sau một thời gian ngắn để thích nghi với áp suất, các thợ cơ khí sẽ chui ra khỏi máy TBM qua một ô cửa nhỏ phía đầu khoan để kiểm tra, thay thế các răng khoan, cắt. Xong việc, họ lại phải chui trở lại và qua một quy trình giảm áp tương tự, tốn nhiều thời gian hơn lúc chui ra, phụ thuộc vào khoảng thời gian họ làm việc ở khu vực tăng áp cuối đường hầm. Hành trình đào đất của máy TBM được hoạch định đặc biệt cẩn thận. Nền đường trên tuyến đào được khảo sát và lập bản đồ chi tiết. Máy đào cũng được dẫn hướng bằng hệ thống laser hiện đại. Qua nói chuyện với Shepherd, tôi thấy rõ là không có gì phải lo lắng về chuyện các máy đào có thể đi chệch sơ đồ, dẫn đến việc các tuyến đường hầm không thông kết lại với nhau một cách chính xác. Tuy vậy, ông nói, vẫn có những thứ không lường trước được hết. Chẳng hạn như đất ở các điểm khác nhau thì độ cứng sẽ ít nhiều có sự khác biệt, nhưng sự khác biệt đó chỉ được biết tới khi máy TBM đào đến. Khi đó, người điều khiển sẽ phải rất quyết đoán để đảm bảo máy không đào chệch quá 50mm so với vị trí thiết kế. Phần cửa dẫn vào đường hầm ở khu vực Kingsway (Hình: Emma Lynch, BBC) "Có thể gặp nền đất cứng ở một phía khi đào khiến máy đào nghiêng đi," Shepherd giải thích, "hoặc tầng đất bên dưới cứng hơn, khiến máy muốn đào lui lên. Khi đó, người điều khiển phải hành động một cách quyết đoán." Để làm điều này, thợ lái sẽ chỉnh áp lực riêng biệt trên từng piston đặt vòng quanh máy, là các bộ phận đẩy chiếc TBM về phía trước theo hướng dự định. Công nghệ bơm vữa cao áp Với việc tuân thủ đúng lộ trình thiết kế và giám sát chặt chẽ áp suất cân bằng giữa máy và nền đất xung quanh, người thợ lái đóng vai trò then chốt trong việc giảm tới mức tối đa sự dịch chuyển môi trường đất quanh đường hầm, là điều sẽ làm gây tác động tới các đường hầm hoặc cơ sở hạ tầng xung quanh. Nhưng họ không phải đơn độc lo hết chuyện này. Sử dụng vữa để trợ giữ ổn định nền đất dọc theo đường hầm là giải pháp được sử dụng rộng rãi trong dự án Crossrail. Trong phương pháp này, trước tiên người ta đào các giếng sâu 10-20m có đường kính 5m. Các kỹ sư sẽ bơm vữa cao áp vào giếng, rồi từ đó vữa được bơm vào các vị trí cần thiết quanh giếng thông qua hàng loạt các ống có tiết diện nhỏ được gọi là TAM (Tubes-a-Manchette), đặt nằm ngang, tỏa ra từ đáy giếng và có thể dài tới 80m. Các giếng được đào theo chiều thẳng đứng, không sâu xuống lòng đất như đường hầm nhưng lại khiến người ta phát hiện ra một số vết tích khảo cổ kinh ngạc và rùng rợn trong quá trình thực hiện dự án Crossrail. Chẳng hạn như đã có “hố địa ngục” được tìm thấy ở gần Farringdon, chứa toàn xác các bệnh nhân dịch hạch hồi thế kỷ 14. Sau gần ba năm, với khoảng 250.000 tấm bê tông được sử dụng và lượng đất đá đào ra đủ để đắp thành một hòn đảo, ống ngầm tạo khung vách đường hầm Crossrail đã gần như hoàn thành. Việc tiếp theo chỉ còn là xây dựng tuyến đường sắt trong đó. Bản gốc tiếng Anh bài viết đã đăng trên BBC Future.
Ứng cử viên của Đảng Cộng hòa Donald Trump đã thề sẽ tạo ra một cú lội ngược dòng giờ chót "gấp năm lần Brexit" trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sắp tới. Liệu điều đó có thể thành hiện thực?
Liệu Trump có tạo ra bất ngờ phút chót?
Hàng triệu cử tri Anh đã tắt TV đi ngủ sớm vào Thứ Năm ngày 23 tháng Sáu, với tâm trạng tương đối tự tin rằng, bất kể tốt xấu ra sao, sẽ chẳng có gì thay đổi cả. Khi tỉnh giấc, họ nhìn thấy Nigel Farage - lãnh đạo Đảng Độc lập Anh quốc (UKIP) - tuyên bố với những ủng hộ viên đang sung sướng ngây ngất rằng "Mặt trời lại mọc trên một Vương quốc Anh độc lập". Nước Mỹ có khi nào sẽ gặp một sự bất ngờ tương tự lúc ban mai ngày mùng 9 tháng Mười một? Trump và Clinton: Ai sẽ tốt hơn cho châu Á? Điều gì sẽ xảy ra với chính sách ngoại giao Hoa Kỳ? Các cuộc thăm dò nói không… Lãnh đạo UKIP Nigel Farage xuất hiện cùng Trump trong chiến dịch tranh cử Nhìn qua thì, khả năng đó không lớn. Ông Donald Trump đã bị bà Hillary Clinton dẫn trước từ 3% đến 10% trong phần lớn các cuộc thăm dò dư luận trên phạm vi toàn quốc. Đó là trước khi Cục Điều tra Liên bang (FBI) thông báo họ sẽ xem xét các tài liệu mới liên quang đến cuộc điều tra vào hệ thống email của bà Clinton. Cần thêm thời gian để có thể đánh giá tác động của bản tin này lên ý kiến của các cử tri. Trump và những người ủng hộ chỉ ra rằng các cuộc thăm dò dư luận đã sai về kết quả Brexit, nhưng sự thật thì nó phức tạp hơn một chút. Thực tế là, ngoại trừ một sự dịch chuyển sai nhưng khá đồng đều về phía Ở lại trong những ngày cuối, các cuộc thăm dò dư luận cho những kết quả rất khác nhau, khi thì phe Ra đi thắng, khi thì phe Ở lại thắng. Điều thú vị là, các cuộc thăm dò qua internet trong những tuần cuối cùng trước bầu cử, ngoại trừ một vài trường hợp, đều dự đoán phe Ra đi sẽ thắng trong khi các cuộc thăm dò qua điện thoại thì hướng đến kết quả là Ở lại. Nhưng giới chính trị và truyền thông chính thống đều cho rằng tính thận trọng cố hữu của các cử tri sẽ khiến họ lựa chọn giữ nguyên hiện trạng vào phút chót. Các nhà cái - ý kiến của họ luôn được tin tưởng hơn ở Anh - cũng đồng ý. Và ngay cả những cổ động viên nhiệt thành nhất của phe Ra đi cũng không đánh giá cao khả năng chiến thắng. Sau khi cuộc bỏ phiếu ngày 23 tháng Sáu kết thúc ít lâu, Farage đã trả lời một phóng viên truyền hình thế này: "Dường như là phe Ở lại sẽ thắng sít sao." …Nhưng sự tin tưởng vào chúng thì đã giảm sút Điện thoại di động có thể gây khó khăn cho việc thăm dò dư luận Kết quả của Brexit là một cái tát vào uy tín của các công ty chuyên thăm dò dư luận, những người cũng dự báo sai về kết quả bầu cử toàn quốc 2015 ở Anh và Israel và kết quả một số bang trong vòng sơ bộ của Đảng Dân chủ năm 2016. Ở cả Anh và Mỹ, các công ty đang ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc chọn ra các nhóm cử tri thật sự tiêu biểu để lấy ý kiến. Từng có thời họ có thể dựa vào việc quay số ngẫu nhiên đến các máy điện thoại bàn nhưng sự bùng nổ điện thoại di động - và sự ngần ngại ngày càng cao của công chúng với việc tham gia khảo sát - đã làm cho việc đảm bảo chất lượng thăm dò ý kiến trở nên khó khăn và tốn kém. Luật pháp Mỹ hạn chế việc sử dụng các máy quay số tự động, có nghĩa là những người phỏng vấn phải quay số bằng tay. Không hiếm trường hợp người ta phải quay đến 20.000 số điện thoại chỉ để đạt mốc 1.000 người cần thăm dò. Các công ty viễn thông không dư dả về tài chính đang ngày càng dựa nhiều hơn vào việc thăm dò ý kiến qua Internet, rẻ hơn nhưng thường bị cho là kém chất lượng hơn, dù rằng có vẻ như chúng lại gần với sự thật hơn trong sự kiện Brexit. Bầu cử Mỹ 2016: Hỏi nhanh đáp gọn Bầu cử Hoa Kỳ đầy căng thẳng IBD/TIPP, một công ty Mỹ có tiếng là đưa ra các kết quả chính xác nhất ngành và có trong mẫu khảo sát một tỉ lệ người sử dụng điện thoại di động so với điện thoại bàn rất cao so với trung bình, đã dự đoán một kết quả sít sao hơn so với các công ty khác trước khi Clinton bứt lên. Ravagan Mayr, chủ tịch công ty TechnoMetrica Market Intelligence điều hành cuộc thăm dò IBD/TIPP, đã phát biểu rằng kết quả của Brexit cho thấy sự khiếm khuyết của "mô hình 'cử tri biểu kiến' độc quyền" mà đa phần các công ty sử dụng để dự đoán xem cử tri nào sẽ đi bầu. Ông cũng nhấn mạnh vấn đề truyền thống - cử tri không chịu tiết lộ ý kiến của mình trong các thuộc thăm dò - có thể đã ảnh hưởng đến hiện tượng Brexit: "Những người ủng hộ Trump có thể ngại thông báo lựa chọn của mình vì không muốn là đối tượng của các chỉ trích bởi giới tinh hoa trên truyền thông hoặc những người khác," ông nói. Gallup, một trong những công ty đầu ngành, thì nhanh chóng bỏ cuộc, thông báo rằng họ sẽ không dự đoán người chiến thắng năm nay sau khi đã thất bại trong lần trước đó. Thay vào đó họ đang tập trung vào nghiên cứu ý kiến cử tri về các chính sách. Những cử tri thờ ơ có đi bầu? Phe Ra đi đã thành công trong việc khuyến khích các cử tri vốn không hay đi bỏ phiếu trong các kỳ bầu cử trước Hãy dẹp đi tất cả những phỏng đoán quanh cách thức tiến hành thăm dò và những gì còn lại là một sự thật không thể chối cãi về kết quả Brexit. Khoảng 2.8 triệu người - gần 6% khối cử tri - vốn không đi bầu trong hàng thập kỷ nay, hoặc chưa bao giờ đi bầu, đã đi bỏ phiếu vào ngày 23 tháng Sáu - và hầu như tất cả bọn họ bỏ phiếu Ra đi. "Thế là quá đủ để đảm bảo chúng ta thua," thủ lĩnh phong trào Ở lại, Ngài Craig Oliver, viết trong một cuốn sách mới. "Đáng ra chúng ta đã phải nỗ lực hơn để tìm hiểu những lo toan của họ và giải thích cho họ tại sao rời khỏi Liên minh Châu Âu sẽ mang lại kết quả tiêu cực cho họ." Phong trào Ở lại đã tin lời các chuyên gia, theo ông Oliver, những người đã quả quyết rằng các cử tri thờ ơ sẽ tiếp tục bàng quan. Nhưng các chuyên gia đã nhầm to. Giám đốc FBI có thể 'sai luật' Công nghiệp quần jean Mỹ bất mãn vì thương mại tự do Nếu hiện tượng này lặp lại trong cuộc bầu cử Mỹ, có vẻ như Trump sẽ có nhiều cơ hội vào Nhà Trắng. Đặc biệt là nếu các cử tri theo Đảng Dân chủ không hăng hái bỏ phiếu với số lượng lớn như năm 2013 khi bầu Obama. Giống như chiến dịch tranh cử của bà Clinton, phong trào Ở lại tập trung vào việc cảnh báo mối đe dọa về kết quả khó lường của một sự thay đổi đột ngột. Nhưng họ đã không lường trước được cơn giận dữ từ các cộng đồng dân lao động, những người dường như cảm thấy quan điểm của họ về tình trạng nhập cư và toàn cầu hóa đã bị làm ngơ quá lâu bởi những người họ coi là tầng lớp tinh hoa chính trị ích kỷ. Bầu cử và trưng cầu dân ý không giống nhau Một vài người ủng hộ Brexit - giống như những người ủng hộ Trump - tin rằng kết quả bỏ phiếu sẽ bị làm sai lệch bởi những thế lực cầm quyền. Một số thậm chí còn thúc giục, qua mạng xã hội, bạn bè mình mang bút mực đến phòng bỏ phiếu, đề phòng trường hợp lực lượng an ninh tìm cách xóa vết bút chì trên lá phiếu. Trưng cầu dân ý, tuy thế, lại có bản chất rất khác với các cuộc bầu cử. Kết quả không phụ thuộc vào một số nhỏ "chiến trường" hay các cuộc đối đầu có kết quả sít sao. Tất cả các phiếu đều có giá trị như nhau. Cuộc trưng cầu dân ý về Brexit cũng có tỷ lệ cử tri đi bầu cao hơn nhiều, ở mức 72%, so với số cử tri được trông chờ là sẽ đi bầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng, dựa theo tỷ lệ ủng hộ thấp của cả hai ứng cử viên chính. Đằng sau sự căm ghét Hillary Clinton Nhưng dự đoán kết quả là một nghề đầy rủi ro trong cuộc bầu cử khác thường này. "Chưa đến lúc ăn mừng" Nate Silver, chủ trang blog FiveThirtyEight, nổi danh nhờ dự đoán đúng kết quả ở cả 50 bang trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2012, cho Trump một cơ hội thắng cao hơn nhiều so với các nhà chuyên môn khác. Ông đưa ra ý kiến, trong một bài viết gần đây, rằng nhiều công ty thăm dò dư luận đã không đưa vào mô hình dự đoán của mình đủ các yếu tố khó lường, đặc biệt trong tình cảnh các ứng cử viên đảng thứ ba đang nhận được sự ủng hộ cao và còn rất nhiều cử tri chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ông vẫn tin rằng Clinton "nhiều khả năng" sẽ trở thành Tổng thống Hoa Kỳ tiếp theo, nhưng bổ sung "Nếu bạn là người ủng hộ Trump thì đừng bỏ cuộc, và cũng chưa tới lúc ăn mừng nếu bạn đang bầu cho Clinton." Thường thì khi các chính trị gia đang tuyệt vọng phải chứng kiến bằng chứng về sự thiếu tín nhiệm cử tri dành cho họ, họ thường lẩm bẩm rằng con số duy nhất có giá trị là con số vào ngày bầu cử. Năm nay điều đó có khi lại đúng. #USElection #DonaldTrump #HillaryClinton #Trump2016 #Hillary2016 Tính cách Donald Trump qua người viết tiểu sử của ông Giới quyền lực Washington bất an nếu Trump thành tổng thống
Vào buổi sáng lạnh giá ở Bắc Kinh, trên một đoạn đường tẻ nhạt ở sông Thông Huệ, người ta thấy một người cô đơn viết chữ khổng lồ lên tuyết.
Virus corona: Covid-19 đe dọa phá hủy chính trị, kinh tế Trung Quốc
Dòng chữ tưởng niệm bác sĩ Lý Văn Lượng ở Bắc Kinh Virus corona: Tôi bỏ lại gia đình ở Trung Quốc Virus corona có lây qua tay nắm cửa không? Anh có thêm 4 người mắc virus corona, đưa tổng số lên 8 Thông điệp nhắc về một bác sĩ vừa qua đời: "Tạm biệt Lý Văn Lượng!". Tác giả dòng chữ dùng cả thân mình để vẽ thành dấu chấm than trong câu viết. Năm tuần trước đó, bác sĩ Lý Văn Lượng (1986-2020) đã bị cảnh sát phạt vì tìm cảnh cảnh báo cho đồng nghiệp về nguy hiểm của một loại virus mới, lạ tại bệnh viện của ông, ở Vũ Hán. Rồi chính ông dính virus và chết. Các hình chụp dòng tưởng niệm tuyết đã lan nhanh trên mạng internet Trung Quốc, chụp lại khoảnh khắc cả nước sốc và giận dữ. Vẫn còn nhiều điều ta chưa biết về Covid-19, tên chính thức hiện nay của virus. Trước khi nó lây nhiễm con người đầu tiên, có lẽ nó đã ẩn bên trong sinh hóa của một loài động vật nào đó mà hiện không rõ. Con vật này, có thể bị nhiễm sau khi virus bắt nguồn từ một con dơi, được cho là đã được giữ tại một chợ ở Vũ Hán, nơi buôn động vật trái phép. Ngoài giả thiết này, giới khoa học vẫn còn đang cố gắng định vị và không thể nói gì chắc chắn. Nhưng có một điều chắc chắn: Sau hơn một tháng phát hiện, Covid-19 đã làm lung lay gốc rễ xã hội và chính trị Trung Quốc. Nó đã bộc lộ giới hạn của một hệ thống chính trị mà tại đây, kiểm soát xã hội mới là giá trị cao nhất. Nó đục vỡ rào cản kiểm duyệt bằng cơn bão buồn đau và phẫn uất. Kết quả sắp tới phụ thuộc vào những câu hỏi mà chẳng ai biết trả lời: liệu chính phủ có thể kiểm soát bệnh dịch, và sẽ mất bao lâu? Trên thế giới, dư luận có vẻ cũng không biết nên làm gì với số ca nhỏ được phát hiện tại nước họ. Tình cảm công chúng có thể ngả nghiêng, từ sợ hãi sang chủ quan. Bằng chứng từ Trung Quốc có lẽ cho hay rằng cả hai phản ứng trên đều sai. Cúm mùa đúng là có tỉ lệ tử vong thấp, khoảng 1% nhưng vẫn xấu vì ảnh hưởng nhiều người toàn cầu. Số người chết vì cúm mỗi năm vẫn lên tới hàng trăm ngàn người. Các ước đoán ban đầu cho rằng virus mới ít nhất sẽ gây tử vong bằng cúm - vì thế chúng ta đang phải cố gắng ngăn không cho nó biến thành đại dịch toàn cầu. Nhưng lại còn một ước tính mới cho rằng nó còn ghê hơn thế, sẽ giết 1% những ai bị nhiễm. Với từng cá nhân, rủi ro lây nhiễm vẫn tương đối nhỏ. Tất nhiên cần lưu tâm rằng mọi ước đoán chỉ mang tính trung bình; người già, người ốm sẽ nguy nan hơn. Tuy nhiên, trải nghiệm hiện nay của Trung Quốc đề ra hai việc. Thứ nhất, nó hé lộ viễn cảnh đáng sợ khi hệ thống y tế đối diện với tình trạng lây nhiễm lan nhanh và rộng. Thứ hai, nó cho ta thấy tầm quan trọng của thái độ phải rất xem trọng việc kiểm soát lây lan các loại virus mới. Đa số chuyên gia đồng tình rằng cách hay nhất dựa vào minh bạch, niềm tin, có thông tin tốt, và hành động phù hợp, kịp thời của chính phủ. Nhưng trong một hệ thống độc đoán, với kiểm duyệt gắt và nhấn mạnh vào ổn định chính trị, minh bạch và niềm tin thật khó kiếm. Có nhiều bằng chứng rằng giới chức ban đầu đã bỏ qua tín hiệu cảnh báo. Đến cuối tháng 12, nhân viên y tế ở Vũ Hán bắt đầu lưu ý triệu chứng lạ, gắn với mua bán động vật hoang dã trái phép. Ngày 30/12, bác sĩ Lý Văn Lượng đăng lo ngại trong một nhóm chat riêng, khuyên đồng nghiệp cẩn thận. Vài ngày sau, công an mời ông lên, bắt ký đơn thú tội. Tivi nhà nước còn đưa tin tám người ở Vũ Hán bị điều tra vì "đưa tin đồn". Thực ra nhà chức trách đã biết về vụ lây lan. Vì một ngày sau khi bác sĩ Lý đăng tin, chính Trung Quốc thông báo cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Một ngày sau nữa, nguồn nghi ngờ, cái chợ, đã bị đóng cửa. Nhưng nhà chức trách đã hầu như không làm gì để bảo vệ dân. Tại cuộc họp chính trị hàng năm ở Vũ Hán, lãnh đạo không nói về virus. Ủy ban Y tế Quốc gia thì tiếp tục nói số lượng lây nhiễm chỉ hạn chế, và không có bằng chứng bệnh này có thể lây từ người sang người. Ngày 18/1, Vũ Hán cho tổ chức dạ tiệc khổng lồ với 40.000 gia đình. Hai ngày sau, Trung Quốc xác nhận đã xảy ra lây lan từ người sang người. Khi chính quyền đóng cửa thành phố Vũ Hán ngày 23/1, đã quá muộn. Tới lúc đó, dường như 5 triệu dân đã rời Vũ Hán để đi nghỉ ăn Tết. Dòng hashtag #Iwantfreedomofspeech được xem gần hai triệu lần trước khi bị xóa So sánh với Chernobyl Một số người bắt đầu gọi đây là Chernobyl của Trung Quốc. Sự so sánh về thất bại thông báo tin xấu cho cấp trên, và động cơ đặt quyền lợi ngắn hạn về ổn định trước an toàn công chúng, có vẻ rõ ràng. Cái chết của bác sĩ Lý Văn Lượng đã khiến quần chúng phẫn nộ, đến mức giới kiểm duyệt Trung Quốc dường như không chắc nên xóa cái gì, cho phép cái gì. Dòng hashtag #Iwantfreedomofspeech được xem gần hai triệu lần trước khi bị xóa. Biết tình cảm dân chúng, Đảng bắt đầu ca ngợi bác sĩ Lý Văn Lượng, gọi ông là anh hùng dân tộc. Trong lịch sử, các cuộc chiến, nạn đói và bệnh tật từng lay đổ các vương triều. Chuyện này khiến các nhà cai trị hiện nay có trí nhớ lịch sử rõ rệt về nguy hiểm của khủng hoảng bất ngờ. Họ cũng sẽ hiểu Chernobyl đã làm gì với tính chính danh của Đảng Cộng sản ở Liên Xô ngày đó. Doctor Li Wenliang tried to warn authorities about the new virus and died after contracting it Một dấu hiệu gợi ý rằng lãnh đạo nhận rõ rủi ro hiện nay, chính là vai trò của Chủ tịch Tập Cận Bình. Tuần này, lần đầu tiên từ khi có khủng hoảng, ông Tập đã ra ngoài phố gặp nhân viên y tế, thăm một bệnh viện và một trung tâm kiểm soát virus ở Bắc Kinh. Ngược lại, Thủ tướng Lý Khắc Cường được cử tới tận Vũ Hán, được phong làm trưởng nhóm lãnh đạo đối phó bệnh dịch. Một số nhà quan sát nhận định ông Tập có lẽ khôn ngoan khi đóng vai trò là giao phó trách nhiệm công tác. Một nhà quan sát cho rằng ông Tập "rõ ràng lo ngại khủng hoảng có thể làm ông sa cơ, vì thế ông đưa cấp dưới ra làm gương mặt công chúng đại diện cho phản ứng của Đảng". Cũng có dấu hiệu bộ máy kiểm duyệt tăng cường công suất, và ông Tập ra lệnh giới chức "thắt chặt kiểm soát truyền thông mạng". Có một số dấu hiệu là các biện pháp cách ly nghiêm ngặt có thể có tác dụng. Ngoài tỉnh Hồ Bắc thì con số các ca nhiễm mới mỗi ngày đang giảm. Nhưng với nhu cầu tái khởi động nền kinh tế, đã đóng băng cả tuần qua, Trung Quốc chỉ mới chầm chậm quay lại làm việc. Trung Quốc khẳng định họ đang chiến đấu trên đà thắng, đã học được kinh nghiệm. Các câu hỏi về thất bại hệ thống bị bác bỏ, gọi đó là thiên kiến của ngoại quốc. Nhưng tầm mức của thảm họa có thể đe dọa thế giới này đã bộc lộ điều quan trọng. Hàng ngàn người mất người thân, hàng triệu người đang bị cách ly, và các doanh nghiệp chịu thiệt hại tài chính, đã hỏi những câu hỏi khó.
Hội nghị trung ương 3 khóa 18 của đảng Cộng sản Trung Quốc, đang được tổ chức từ ngày 9 đến 12/11/2013, nhằm đưa ra “những cải cách sâu sắc, toàn diện”.
Cải cách Trung Quốc có tác động VN?
“Những sai trái trong hệ thống và cơ chế phải bị loại bỏ” - như một nội dung trong thông báo sau phiên họp do Tổng bí thư Tập Cận Bình chủ trì, cho thấy Trung Quốc đang muốn thực hiện mục tiêu chưa có tiền lệ tính từ thời Cách mạng Văn hóa đến nay. Những lĩnh vực sẽ phải cải cách mạnh mẽ, gồm thủ tục hành chính, các ngành công nghiệp độc quyền, đất đai, hệ thống thuế và tài chính, quản lý tài sản nhà nước, chính sách mở cửa và cải cách. Theo đó, chính phủ sẽ sử dụng các công cụ thuế và tài chính để giám sát thị trường ở tầm vĩ mô. Điểm trùng hợp là hội nghị trung ương 3 của Trung Quốc diễn ra cùng thời gian với kỳ họp quốc hội cuối năm 2013 tại Việt Nam. Nội tình Đảng cộng sản và Quốc hội Việt Nam có lẽ cũng đang diễn ra “những cải cách chưa từng có”, kể từ thời điểm ban hành hiến pháp 1992 đến nay. Trong suốt nửa đầu năm 2013, lần đầu tiên chính thể được xem là “toàn trị” ở quốc gia này buộc phải chấp nhận một kiến nghị chưa từng có của gần 15.000 công dân về bãi bỏ chế độ độc đảng cùng một số nội dung liên quan đến tính độc quyền trong các lĩnh vực then chốt. Tuy nhiên cho tới nay, điều được hy vọng về một cuộc cải cách chưa từng có ở Việt Nam lại đang được Ban thường vụ quốc hội hứa hẹn sẽ chưa từng có một thay đổi đáng kể nào, từ điều 4 Hiến pháp về chế độ “đảng lãnh đạo toàn diện” đến các tranh cãi về tên nước, lực lượng vũ trang, tổ chức nhà nước, sở hữu đất đai, kinh tế quốc doanh và độc quyền doanh nghiệp nhà nước… 'Đặc quyền đặc lợi' Một phác thảo của Hội nghị trung ương 3 tại Trung Quốc đáng được chú ý: Trong lĩnh vực công nghiệp độc quyền, nhà nước sẽ dỡ bỏ kiểm soát đối với việc nhập khẩu dầu khí. Ngành công nghiệp viễn thông sẽ được tái tổ chức nhằm khuyến khích cạnh tranh. Đầu tư vào ngành đường sắt sẽ được đa dạng hóa, ngành điện và hệ thống giá điện sẽ được cải cách. Sau mấy thập niên đóng kín, một số ngành kinh tế “mũi nhọn” như đường sắt, viễn thông, dầu khí và cả ngân hàng đang có cơ may được trút bớt gánh nặng độc quyền sang các thành phần kinh tế khác. Nhưng đáng chú ý hơn, sự đổi thay này không xảy ra vào các nhiệm kỳ chấp chính của những đời tổng bí thứ trước đây như Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào, mà lại xảy ra có phần đột ngột trong khẩu khí “diệt cả ruồi lẫn hổ” của tổng bí thư mới là Tập Cận Bình. Mới vào giữa năm nay, nguyên bộ trưởng đường sắt Lưu Chí Quân của Trung Quốc đã bị kết án tử hình vì tội nhận hối lộ và lạm quyền. Người dân Trung Quốc quỳ gối khiếu kiện chính quyền Từ tháng 6/2013, Trung Quốc đã hai lần phải giảm quyền trong phê duyệt dự án. Khoảng 310 loại phí do chính quyền địa phương lập nên đã bị xóa bỏ… Trong khi đó, ở Việt Nam vẫn chưa có bất cứ tín hiệu nào về công cuộc xóa bỏ nạn độc quyền và đặc lợi. Sau những phát hiện đột biến vào năm 2011, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam cùng với Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã bị báo chí và dư luận người dân xem là một trong những thủ phạm đẩy nền kinh tế vào tình trạng tiêu điều do đầu tư trái ngành cùng số lỗ trên 40.000 tỷ đồng, kéo theo các chiến dịch tăng giá xăng dầu không ngừng nghỉ nhằm trút lỗ lên đầu 90 triệu dân chúng, gần 4 triệu đảng viên, 2 triệu công chức và toàn bộ lực lượng vũ trang. Cũng cho tới nay, tấm lưng còng người dân Việt Nam vẫn phải “cõng” đến 432 loại phí - một trong những biểu tả đậm đà nhất nhằm hoàn chỉnh “nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. “Nguồn gốc tội ác” Một cải cách dự kiến khác cũng rất đáng lưu tâm của Trung Quốc là điều chỉnh cơ chế sở hữu đất đai. Từ nhiều năm qua, tình trạng thu nhập của chính quyền địa phương phụ thuộc tiền bán đất chính là một trong những nguyên nhân gây ra quá nhiều tranh chấp giữa chính quyền và người dân. Khiếu kiện và biểu tình đất đai cũng là một vấn nạn ở Trung Quốc trong nhiều năm qua. Mỗi năm, quốc gia đông dân nhất thế giới này lại xảy ra đến hàng trăm ngàn cuộc khiếu kiện, so với hàng chục ngàn ở Việt Nam. Lần này, ban soạn thảo kế hoạch cho Hội nghị trung ương 3 Trung Quốc đã đề xuất cho phép đất sở hữu tập thể và đất sở hữu nhà nước được gia nhập thị trường đất phi nông nghiệp. Theo đó, nông dân có quyền sở hữu tập thể trong việc bán đất và được đền bù thỏa đáng dựa trên tiêu chuẩn thị trường. Chính quyền địa phương sẽ không còn được mua đất của dân với giá quá thấp rồi bán lại cho các công ty xây dựng hoặc doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh với giá cao hơn nhiều. Cải cách trong lĩnh vực này được đề xuất tiến hành trong 3 giai đoạn: 2013-2014, 2015-2017 và 2018-2020. So với Trung Quốc, tác giả cho rằng Đảng CS VN chưa có cải tổ gì đáng kể thời gian qua Nếu chế độ sở hữu đất đai được mở rộng sang hình thức tập thể ở Trung Quốc, đó sẽ là cơ hội cho chính thể của quốc gia này được gia cố hơn trong con mắt dân chúng. Nhưng ở Việt Nam, sau vụ người nông dân Đoàn Văn Vươn năm 2012, dường như những người cầm quyền vẫn chưa rút ra được một bài học sắc giá nào về lòng dân và câu chuyện nước nâng thuyền nhưng cũng sẽ lật thuyền. Trên toàn quốc vẫn diễn ra không ngớt các cuộc thu hồi đất bất công và dẫn tới những cuộc cưỡng chế thô bạo, đôi khi làm chết dân. Người ta có thể chứng kiến nhan nhản tình trạng này trong mấy năm qua ở Bắc Giang, Nam Định, Hưng Yên, Bắc Ninh, cả Dương Nội thuộc ngoại thành Hà Nội, hoặc Thủ Thiêm ở TP.HCM… Nguồn cơn được nhiều người dân xem là “nguồn gốc tội ác” mà đã gây ra nạn cường hào ác bá cướp bóc đất đai chính là chế độ sở hữu đất đai toàn dân, mà cho đến nay vẫn không được thay đổi, bất chấp quá nhiều kiến nghị của các nhóm trí thức, nhân dân trong nước và ở hải ngoại. Cải cách hay là chết? Dù vậy, não trạng của những người trong đảng vẫn hầu như chưa thoát khỏi “bóng đè” của “sở hữu đất đai toàn dân.” Bất chấp việc quyền định đoạt và mua bán phải thuộc về người dân, cho tới nay Ủy ban thường vụ quốc hội vẫn thay mặt cho “tuyệt đại đa số cử tri” để thể hiện chỉ đạo của tổng bí thư về “Cương lĩnh đảng quan trọng hơn hiến pháp”, tức nhiều khả năng sẽ không có bất kỳ thay đổi nào về chế độ sở hữu đất đai trong hiến pháp mới. Thậm chí, vấn nạn mà dân oan kêu gào khắp nơi về việc thu hồi đất đối với “các dự án kinh tế - xã hội” vẫn đang được duy trì một cách đầy nghi ngờ. Gần đây, những tờ báo trong nước đã phải hé lộ về những vụ “lobby” chính sách nào đó của các nhóm lợi ích bất động sản kết hợp với các nhóm thân hữu chính trị. Chính đảng cầm quyền ở Trung Quốc sẽ không thể tồn tại nếu không tự thay đổi. Sự thay đổi ấy sẽ phải thể hiện bằng một cuộc cải cách, nếu không đủ xứng đáng làm nên một cuộc cách mạng toàn diện thì tối thiểu cũng phải giúp cho chế độ độc đảng có lý do để kéo dài thêm một thời gian nữa. Theo giới quan sát, Bộ chính trị Bắc Kinh đang phải đối mặt với nguy cơ sụp đổ, và tương lai đó sẽ không kéo dài quá lâu, từ 7-10 năm tới. Được xem là người bạn “môi hở răng lạnh” và gắn bó với những người đang muốn khuếch trương chủ thuyết “Nhân nghĩa lễ trí tín” của Khổng Tử, đảng cầm quyền ở Việt Nam sẽ phải tự tìm ra một lối thoát cho mình để không phải rước lấy nỗi căm phẫn hồi tố vẫn đang trên đà trào dâng dữ dội của đại đa số dân chúng. “Cải cách hay là chết!” - một số quan chức Việt Nam đã thốt lên bức cảm thầm kín ấy bên ngoài hành lang, ngay sau khi kết thúc những cuộc họp chi bộ và thảo luận nghị trường đầy tính khoa trương và giáo điều. Bài viết phản ánh quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, một nhà báo tự do đang sống ở TP. Hồ Chí Minh.
Truyền thông nhà nước Việt Nam chính thức đưa tin hai luật sư bất đồng chính kiến là Nguyễn Văn Đài và Lê Thị Công Nhân sẽ bị mang ra Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội vào ngày 11/5 tới để xử về tội Tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
VN sắp xử LS bất đồng chính kiến
Thông tấn xã Việt Nam cho biết ngày 23/4, Viện kiểm sát nhân dân Hà Nội đã ra cáo trạng hai luật sư về tội trên, theo điều 88 bộ luật hình sự. Cáo trạng của Viện này nói ông Đài và bà Công Nhân đã "lợi dụng việc hành nghề luật sư để thực hiện hành vi tuyên truyền, phỉ báng chính quyền nhân dân và làm ra, tàng trữ, lưu hành nhiều tài liệu có nội dung xuyên tạc nhằm chống Nhà nước Việt Nam". Ngoài ra, cáo trạng còn nói hai luật sư này "cũng bị phát hiện lưu giữ nhiều tài liệu của các đối tượng cơ hội chính trị, chống đối trong nước biên soạn, tài liệu, ấn phẩm của các tổ chức người Việt phản động lưu vong ở nước ngoài có nội dung chống phá Nhà nước và kêu gọi phá hoại cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII". Được biết, luật sư Trần Lâm đã chính thức được chấp nhận bào chữa cho ông Nguyễn Văn Đài và bà Lê Thị Công Nhân. Nói chuyện với đài BBC, luật sư Lâm cho biết ông hiện đang bắt tay vào chuẩn bị công việc bào chữa cho hai thân chủ, mặc dù chưa thể nói trước được điều gì. Ông Lâm cũng nói cách giới chức xét xử những người bất đồng chính kiến tại Việt Nam dạo này có vẻ cũng "dịu dàng hơn" và "bớt căng thẳng hơn" so với trước. Ông Lâm nói các vụ xét xử ngày trước "căng hơn nhiều". Tuy nhiên, luật sư Lâm nói đối với trường hợp ông Nguyễn Văn Đài và bà Lê Thị Công Nhân thì "hi vọng cũng không nhiều". Ông Lâm cho biết mức án đối với tội "tuyên truyền chống phá nhà nước" có thể lên đến 20 năm tù, nhưng trường hợp của hai luật sư Đài và Nhân thì "không đến mức đấy đâu", mà theo ông dự đoán chắc chỉ ở mức nhẹ, tức khoảng 5 - 7 năm tù thôi. Luật sư Trần Lâm cũng cho biết ông sẽ được trực tiếp gặp gỡ với hai thân chủ trong thời gian từ ngày mùng 2 đến 10 tháng 5 tới, trước khi phiên xét xử diễn ra. ====================================Victoria, St Petersburg, NgaSao chưa xử mà Ls Trần Lâm đã đưa ra khung hình phạt 5-7 năm tù thế? Như vậy, dưới tư các là một Ls ông sẽ làm việc không hết mình, không hết trách nhiệm. Trước mỗi phiên bào chữa cho thân chủ trước tòa, luật sư cần phải tin rằng - đồng thời cố gắng bào chữa - thân chủ của mình vô tội. Lê Nghĩa, tp HCMTôi ủng hộ việc mọi người đấu tranh cho dân chủ, ngày càng làm trong sạch bộ máy lãnh đạo. Nhưng mình đừng đấu tranh kiểu như khủng bố như vậy. Như vậy là phá hoại rồi chứ đâu phải đấu tranh vì cuộc sống của người dân VN đâu. Phải xét xử họ thôi để làm gương cho kẻ khác nửa. Nguyễn Long, Biên HoàThật đáng giận thay cho những kẻ tự lấy nước sôi dội vào đầu mình. Trải qua hàng ngàn năm đấu tranh đất nước với được hưởng thái bình, kinh tế phát triển, đời sống người dân ngày một ồn định, ấy vậy mà có những người lại đi tiếp tay cho những kẻ lưu vong cực đoan chống phá tổ quốc, đi ngược lại với sự tiến bộ của xã hội, rồi đây họ sẽ phải ngồi tù, khi ra tù họ phải chịu sự khinh miệt của xã hội. Thật đáng tiếc thay cho những kẻ tự lấy nước sôi dội vào đầu mình Không nêu tênChúng tôi muốn thay đổi nhưng thay đổi như thế nào và ai là người lãnh đạo chung tôi. Đừng bảo những kẻ như Đài, Nhân, Sơn... lãnh đạo đất nước chúng tôi, trừ khi tổ tiên chúng tôi là những người tâm thần điên loạn. Lý Vân Anh, San FransiscoLs Trần Lâm chắc chắn không thể nào cứu được Ls Nguyễn văn Đài và Ls Lê Thị Công Nhân thoát khỏi án tù tối đa, vì bộ luật của nhà nước cộng sản Việt Nam chẳng khác gì là luật rừng - Trên , dưới đều mâu thuẫn lẫn nhau. Nên họ muốn bẻ cong, hay bóp méo ra sao đều được cả. Trong khi điều 68, 69 ghi là người dân có quyền tự do ngôn luận , còn điều 88 thì lại bảo là: Nói, viết những điều gì không tốt, không có lợi cho nhà nước, đảng cộng sản thì bị tội HÌNH SỰ là tuyên truyền chống nhà nước xhcn. Đây là hình thức bịt miệng nhân dân hữu hiệu nhất từ 60 năm qua Hiến pháp nầy do những đại biểu trong quốc hội soạn thảo - Mà 90% trong số 500 đại biểu là đảng viên chẳng ai hiểu MÔ TỀ gì về luật pháp cả. Hãy xem vụ án PMU18 nổi tiếng trong và ngoài nước bây giờ đang cố tình cho chìm xuồng. Còn những nhà dân chủ, bất đồng chinh kiến YÊU NƯỚC (lời của đại sứ Mỹ) thì bị trù dập, đàn áp, khủng bố, xiềng xích, tù đày, làm nhân dân cả thế giới đều phẫn nộ. Nguyễn Hoàng, Sài Gòn, VNChắc lần này họ làm kỹ lắm đây vì lỡ có một tấm hình như Cha Lý bị bịt miệng thì nguy to. Một phiên tòa thuộc loại "tiến thoái lưỡng nan" của giới cầm quyền. Ẩn DanhHai nhà dân chủ này hoạt động có sự tài trợ của thế lực thù địch bên ngoài nên theo tôi là không đúng luật, không sòng phẳng. Như thế có khác nào VN bị các thế lực thù địch bên ngoài can thiệp. Phải trừng trị thẳng tay. Mai Ninh, VNĐảng ta nên chuẩn bị người bịt miệng và khoá tay. Tuyệt đối không gọi hai người này là bất đồng chính kiến mà là phạm tội hình sự. VN không có tù chính trị, không ai ngo ngoe phản đối bất kỳ chính sách nào của đảng ta. Toàn dân, từ trẻ sơ sinh đến cụ già sắp chết đều một lòng theo đảng. Minh Tâm, quận Hai Bà Trưng, Hà NộiChúng tôi xin được bày tỏ lòng nể phục đến hai bạn Công Nhân và Văn Đài, cùng nhiều bạn đang đấu tranh vì một xã hội Việt Nam công bằng và dân chủ. Những ai sống chung với Công Sản đều hiểu, chính quyền Cộng Sản sẽ không từ bỏ mọi thủ đoạn để làm suy yếu những người muốn đòi hỏi một xã hội tôn trọng nhân quyền và dân chủ. Lịch sử Việt Nam đã chứng minh điều đó. Nhưng chúng tôi tin rằng, sự can trường của các bạn sẽ đặt những viên đá vững chắc cho phong trào đấu tranh đòi hỏi dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam vốn còn đang sơ khai. Sự kiên trung vì môt lý tưởng cao đẹp và tiến bộ của các bạn sẽ giúp thức tỉnh nhiều bạn trẻ vốn còn đang bị nhối nhét bởi những ý thức hệ Cộng Sản lạc hậu phản tiến bộ. Xin gửi đến các bạn hai câu thơ trong áng văn Bình Ngô Đại Cáo của anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi, như một lời động viên các bạn trước những nguy hiểm mà các bạn đang đối mặt: "Đem đại nghĩa để thắng hung tàn Lấy chí nhân thay cường bạo" Xin chúc các bạn vững lòng và mạnh mẽ. Những người Việt Nam yêu chuộng công bằng và dân chủ rất cảm phục sự đấu tranh quên hạnh phúc bản thân của các bạn. Tuấn, HoustonNếu hai vị này chỉ vì bức xúc với chế độ mà nói vài câu thì cũng nên tha. Nhưng nếu cấu kết với các nhà "dân chủ nửa mùa" ở hải ngoại để chống phá đất nước thì phải xử thật nặng. Phú, Sài GònCó thể mấy vị này có mục tiêu cao cả, cũng có thể là vì lợi ích cá nhân hoặc hận thù chế độ gì đó... Tuy nhiên tôi thấy làm như các vị là sai đường rồi, ví dụ các vị "về đích" đi nữa thì chính trị, kinh tế xáo trộn lắm lắm. Tôi thấy vấn đề ở đây là năng lực của nhà cầm quyền chứ không phải là chế độ. Muốn vậy, người giỏi phải thâm nhập vào bộ máy cầm quyền thay thế dần người kém tài thiếu đức rồi tính cách nâng cao "quan trí". Hiện nay lãnh đạo chế độ bên trên tôi thấy xuất hiện mấy vị rất là được, thế nhưng các cấp bên dưới thì tệ quá, tạp nham quá, mong mấy vị có tâm huyết hiến kế cho mấy bác đó về vườn sớm tí nữa. Lên án, chỉ trích thì dễ, tìm ra phương thức hơp thời, hợp lòng người mà làm mới khó. Chung quy lại, mấy vị bất đồng chính kiến là không hợp thời, không thực tế tôi chẳng ủng hộ tí tẹo nào. Nếu dư năng lượng quá thì nên mở trại trẻ mồ côi giúp đời chứ ai đi làm chuyện tào lao thế..! VHDChuyện này cũng hơi lạ, LS Trần Lâm chưa ra đến tòa mà đã thấy thân chủ của mình bị kết án rồi, chẳng lẽ TAND làm việc vậy thôi sao ??? Nguyễn Tự Do, Paris, PhápXin chúc anh Đài và chị Nhân giữ vững tinh thần. Anh chị sẽ mãi là tấm gương đấu tranh cho tự do dân chủ của tuổi trẻ Việt Nam. Vinh, Kansas, USATôi đã nghe phỏng vấn LS Trấn Lâm trên đài RFA và bây giờ trên BBC. Tôi không nghĩ Ls Trần Lâm có thể làm được gì vì ngay chính ông Trần Lâm, một LS bào chữa mà còn nghĩ LS Đài và Nhân là có tội thì làm sao bào chữa? Thật là buồn cười và irony cho một LS bào chữa khi chính ông ngày xưa là người đã đưa bao nhiêu người vào tù cũng vì cái tội "tuyên truyền nói xấu chế độ". Ông Lâm không thể nào làm gì đuợc và ông Lâm sẽ không làm gì để phản lại chính ông. Ông Lâm là luật sư của chế độ XHCN, một chế độ độc tài. Ông Lâm, chính ông đã chỉ ra mức án từ 5-7 năm và ông còn coi là nhẹ thì tôi xin "hết ý kiến" cho một LS bào chữa. LS Đài và Công Nhân là những người vô tội. Luật pháp sai thì phải sửa, luật pháp không thể bỏ tù bất cứ ! ai chỉ vì ngưòi đó ôn hoà lên tiếng phản đối chế độ. Đó không phải là cái tội.
Đúng 44 năm về trước, Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon xuất hiện trên truyền hình, công bố 'hòa bình trong danh dự' tại Việt Nam.
Hiệp định Paris 1973: 'Hai miền Nam Bắc cùng vi phạm'?
Bà Nguyễn Thị Bình, Bộ trưởng Ngoại giao của CP Cách mạng Lâm thời CH miền Nam VN ký Hiệp định Paris 1973 Tuyên bố được đưa ra cùng lúc tại Washington và Hà Nội, xác nhận thỏa thuận hòa bình được ký tại Paris vào lúc 1230 giờ địa phương, dẫn tới sự chấm dứt cuộc chiến dài nhất của Hoa Kỳ. Lệnh ngừng bắn bắt đầu vào nửa đêm giờ Hà Nội, thứ Bảy 27/1, và được một lực lượng quốc tế gồm binh lính từ Canada, Ba Lan, Hungary và Indonesia giám sát. Bài phát biểu của Tổng thống Nixon được thực hiện từ Phòng Bầu dục trong Tòa Bạch ốc, và được phát đi toàn quốc trên sóng phát thanh, truyền hình. Ông nói: "Qua nhiều năm đàm phán, chúng ta đã đạt được hòa bình trong danh dự." "Trong thỏa thuận nay đã được [các bên] đồng ý, mọi điều kiện tôi đưa ra đều đã được đáp ứng." Những phụ nữ VN chiến đấu vì đất nước họ Đại sứ Nhật gặp gia đình ‘Người Việt Nam Mới’ Trong các điều kiện được nêu, có yêu cầu phải trao trả tù nhân chiến tranh trong vòng 60 ngày, và toàn bộ các lực lượng Hoa Kỳ sẽ rút khỏi Việt Nam trong cùng thời gian này. Một hội nghị quốc tế sẽ được tổ chức trong vòng 30 ngày, có thể là ở Vienna, để đảm bảo đạt được hòa bình. Các lực lượng Hoa Kỳ tham gia vào cuộc xung đột ở Việt Nam tính tới khi đó đã là được hơn một thập niên. Vào năm 1967, có nửa triệu lính Mỹ được triển khai tại Việt Nam. Với người dân Nam Việt Nam, vị tổng thống Hoa Kỳ đưa ra thông điệp: "Bằng sự quả cảm, sự hy sinh của mình, các bạn đã giành được quyền quý giá là quyền quyết định tương lai của chính mình, và các bạn đã có được sức mạnh để bảo vệ quyền đó." Với giới lãnh đạo Bắc Việt Nam, ông nói: "Bởi chúng ta đã kết thúc chiến tranh thông qua đàm phán, chúng ta hãy xây dựng hòa bình, hòa giải." BBC Tiếng Việt điểm lại một số nội dung liên quan tới sự kiện lịch sử này: Bách khoa Toàn thư Anh (Britannica): "Ngày 29/03/1973, đơn vị tác chiến cuối cùng của quân đội Hoa Kỳ rút khỏi Việt Nam. Vào thời gian đó, cả lực lượng Cộng sản và Nam Việt Nam (VNCH) đã can dự vào điều mà báo giới gọi là 'cuộc chiến sau chiến tranh' (postwar war). Hai bên cùng cáo buộc, khá đúng, rằng bên kia vi phạm các điều khoản của hiệp định. Quân đội Hoa Kỳ tại Nam Việt Nam - hình tư liệu Tom Valentine (thevietnamwar.info): "Cả hai người, Henry Kissinger và Lê Đức Thọ đều được ca ngợi nhờ vai trò dẫn đầu tạo ra thỏa thuận hòa bình. Cả hai được trao giải Nobel Hòa bình nhưng ông Thọ đã từ chối nhận. Dù có nhiều nỗ lực đàm phán và thỏa thuận, Hiệp định Paris đã không tạo ra hiệu ứng thực. Trên thực tế, nó bị quân đội của cả hai miền Nam và Bắc vi phạm trắng trợn, đặc biệt là Bắc Việt vì quân của họ cùng lực lượng Việt Cộng liên tiếp tấn công các tỉnh miền Nam. Hai năm sau, trong 'Chiến dịch Hồ Chí Minh' vào mùa xuân 1975, quân Bắc Việt chiếm Sài Gòn và chấm dứt 30 năm chiến tranh..." VietnamNet (17/01/2013) đăng lại bình luận của sử gia Canada Gabriel Kolko: Quân lực VNCH sơ tán dân khỏi Bến Súc, Dầu Tiếng năm 1967 - hình tư liệu "... Những người Cộng sản đã dốc hết sức, lại kém xa về quân số và trang thiết bị so với các lực lượng của Thiệu, do Thiệu nhận được một nguồn cung quân sự khổng lồ từ Mỹ mà phần lớn trong số đó họ không thể bảo trì hoặc vận hành. Những vũ khí mới này không chỉ là một sự vi phạm Hiệp định Paris mà chúng còn khuyến khích Thiệu dám liều về quân sự, mà rút cục ông ta đã bị đánh bại. Thực tế kể trên đã khiến quân đội Mỹ đi đến kết luận rằng tiếp thêm vũ khí cho chính quyền Sài Gòn chỉ lãng phí tiền của (hóa ra đúng như vậy). Hơn nữa, vào năm 1973, nhiều sĩ quan Mỹ hiểu rõ thực tế rằng nhiệm vụ chủ yếu của tư lệnh quân đội của Thiệu là củng cố quyền lực chính trị cá nhân của ông này hơn là phục vụ như một lực lượng chiến đấu hiệu quả - và rằng sự vượt trội về vũ khí của lực lượng này là vô nghĩa..." Cựu Đại sứ VNCH Bùi Diễm trả lời BBC Tiếng Việt 20/01/2013: Ông Bùi Diễm, người cũng là quan sát viên do Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chỉ định tại Hòa đàm ở Paris, phản bác một số ý kiến nói chính Chính quyền Sài Gòn đã 'vi phạm hiệp định: "Nếu nói chính quyền ở miền Nam Việt Nam đã vi phạm hiệp định Ba-Lê là quá đáng là bởi vì sự thực ra những người ở miền Bắc đã chủ trương rõ rệt là để lại, mà họ đã làm được việc đó qua Hiệp định Ba-Lê, là giữ lại một số quân của họ ở trong miền Nam. Và đến khi Hiệp định Ba Lê ký kết, thì những lực lượng võ trang đó bắt đầu khởi một cuộc công kích, mà người ta thấy về sau có những trận như trận Bình Long, rồi những trận ở Ban-Mê-Thuật, rồi từ đó mới lan sang trường hợp gọi là chiến tranh quy mô, những đoàn quân miền Bắc tiến vào miền Nam." Quân Bắc Việt và Mặt trận miền Nam Việt Nam - hình tư liệu Quan điểm của Pierre Asselin (ĐH Honolulu, 28/01/2013): "Hà Nội chiến thắng cuộc chiến Việt Nam, đó là điều chắc chắn, tuy nhiên họ cũng không thắng dựa trên các điều khoản của mình, là thắng một cách vô điều kiện. Chiến thắng của Hà Nội là một chiến thắng trả bằng cái giá đắt, không phải là một chiến thắng vẹn toàn mà những lãnh đạo của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đặc biệt là Lê Duẩn, đã mường tượng khi cuộc chiến bắt đầu. Để đạt được sự “giải phóng” hoàn toàn miền Nam và thống nhất đất nước dưới một quốc kỳ, Hà Nội đã phải vi phạm Hiệp định Paris - thỏa thuận đã giúp cho cả Lê Đức Thọ và Kissinger, hai đại diện của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ, nhận giải Nobel Hòa bình. Việc vi phạm Hiệp định Paris, điều mà phía Mỹ ít nhất đã cố gắng tôn trọng ở mức độ không đưa quân trở lại miền Nam, đã phá vỡ hình ảnh nạn nhân của chiến tranh chỉ muốn độc lập và hòa bình mà phe Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã dựng lên hơn một thập kỷ qua. Điều đó, cùng với những tình huống khác, đã làm giảm sự đáng tin của Hà Nội trong mắt thế giới, và một phần nào đó giải thích tại sao nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam lại bị quốc tế bỏ rơi hồi năm 1980. Hiệp định Paris không phải là một “thắng lợi vĩ đại” của Hà Nội; nó là một sự hòa bình cay đắng và cần thiết để tạo những điều kiện dẫn đến chiến thắng nhanh chóng nhưng đầy rắc rối năm 1975..."
Hồi năm 2010, BBC Tiếng Việt đã đăng bài của nhà phê bình Đặng Tiến từ Pháp về một bức hình lịch sử về Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013) và Tướng Philippe Leclerc (1902-1947) nhưng không có đúng ảnh đó để minh họa. Nay chúng tôi đã mua được tấm hình từ kho tư liệu Keystone-France\Gamma-Rapho qua công ty Getty Images nên xin đăng lại toàn bài như sau:
Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong bức hình lịch sử
Tướng Võ Nguyên Giáp, Tướng Philippe Leclerc de Hauteclocque cùng truy điệu binh lính tử trận ở Đông Dương, đằng sau là Cao ủy Jean Sainteny (mặc Âu phục trắng). Ảnh của Keystone-France\Gamma-Rapho/Getty Images công bố lần đầu ngày 17/06/1946 "Hình ảnh tướng Giáp xuất hiện lần đầu trên sách báo phương Tây có lẽ là tấm ảnh chụp chung với tướng Leclerc, khi hai vị lãnh đạo quân đội cùng đi duyệt binh tại Hà Nội ngày 22 tháng 3-1946, trước những đơn vị Pháp vừa mới trở lại, và Việt Nam vừa mới thành lập. Võ Nguyên Giáp thời ấy chưa có quân hàm, mặc thường phục, đội mũ phớt cố hữu, và Leclerc chào quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, lá cờ cũng mới được chính thức công bố trước đó. 'Chính phủ Việt Nam và tình thế trong nước' 1945-46 Lưỡi kiếm đêm trăng 03/1945: Nhật lật Pháp Cuộc chiến ít biết của quân Anh ở Việt Nam Nội các Trần Trọng Kim: 5 thành tựu trong 4 tháng Jean Sainteny, Đặc ủy Cộng Hòa Pháp tại Bắc Bộ, có mặt hàng đầu bức hình, kể lại: "Cuộc duyệt binh có sự tham dự của tiểu đoàn Việt Nam đầu tiên, gồm hầu hết là cựu binh sĩ khố đỏ, hàng ngũ chỉnh tề. Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Quốc phòng, đi cạnh Leclerc (…) ; quốc thiều Việt - Pháp đã trổi lên và quan khách đứng nghiêm trước đài tử sĩ Việt - Pháp. Giáp nghiêm nghị và tươi cười, mũ phớt chụp xuống tận tai, chào với nắm tay." Cuốn Lịch sử một hòa đàm dang dở của tác giả Jean Sainteny, xuất bản năm 1953, tóm tắt một bi kịch lịch sử kéo dài 30 năm. Cuối sách có phụ lục tiểu sử tướng Giáp (đến năm 1948) "người nhỏ thó nhưng rắn rỏi, Võ Nguyên Giáp kết hợp óc thông minh xuất chúng với ý chí sắt đá và cá tính can trường". Sainteny là chính khách uy tín, đã trở lại Hà Nội làm Tổng đại diện cho Pháp, 1954-1958, và sau đó tới năm 1966 là Đặc phái viên của Tổng thống De Gaulle tại Miền Bắc. Tướng Giáp trong một hình chụp của Eastphoto năm 1952 Trong hình, bên cạnh Sainteny là tướng Salan, thời ấy là thiếu tướng Tư lệnh quân lực Pháp tại Bắc Bộ, có nói thêm: "Tiểu đoàn Việt Minh có lúc ngừng bước, dập nhịp để hát vang một đoạn ca giải phóng, rất gây ấn tượng", như theo cuốn Mémoire (Hồi ức) của tướng Raoul Salan, xuất bản năm 1971. Tướng Salan lăn lộn trên chiến trường Đông Dương từ 1924, cấp bậc trung úy; trong Hồi Ức I (viết đến thời kỳ năm 1946), ông nói nhiều đến những cố gắng thương thảo giữa hai bên Việt Pháp vào năm 1946 với nhiều cảm tình và kỷ niệm tốt đẹp với tướng Giáp. Một ví dụ là chuyện đang hội họp căng thẳng thì cận vệ vào báo tin vợ ông sinh con gái; tướng Giáp chúc mừng và mấy hôm sau gửi tặng vợ ông một bức bình phong sơn mài rất đẹp tả cảnh nông thôn miền Bắc. Chuyện nhỏ thôi, nhưng ngày nay đọc lại vẫn cảm động. Hồi Ức II (1946-1954) kể lại chi li cuộc chiến tranh Việt Pháp, khách đối tác trở thành địch thủ, khi thắng khi thua, nhưng lời lẽ lúc nào cũng tao nhã. Khi Salan qua đời, 1985, tướng Giáp có gửi người viếng tang và phân ưu. Khách mã thượng một thời Gần đây hơn, tướng Marcel Bigeard đã tham dự mặt trận Điện Biên Phủ ở cấp tá, trong hồi ký 'Một mảnh vinh quang', viết 1973, nhắc lại trận Trung Lào đầu 1954, một tướng lãnh Pháp đã reo mừng: "cho Việt Minh đo ván". "Giáp từ ấy đã tồn tại hai mươi lăm năm, đã thua điểm đôi khi, thậm chí đo ván, nhưng ông luôn luôn rút ra bài học, giành lại ưu thế để đến chung cuộc trở thành một tướng lãnh không ai bì kịp, sau khi đã canh tân, đã chỉ huy trong một phần tư thế kỷ cuộc chiến với người Pháp, người Mỹ. Xin ngả mũ chào ông, ông Giáp," theo tác giả Marcel Bigeard trong cuốn Pour une parcelle de gloire, xuất bản tại Paris năm 1975. Giáp, từ lâu người Pháp vẫn có thói quen gọi tên ông như vậy, lý do chính là dễ phát âm, dễ nhớ, dễ viết, hơn nữa, họ dùng tên này khi vị đại tướng chưa có quân hàm, như trong sách Sainteny, Salan. Cũng có người gọi xách mé, về sau, khi quân Việt Nam, đêm 19/12 năm 1946, tổng công kích vào người Pháp. Dần dần tên Giáp thành cách gọi thông dụng của sách báo phương Tây, kể cả dưới ngòi bút những tướng lãnh, hay sử gia kinh viện. Có khi tên Giáp đồng nghĩa với Việt Minh; thậm chí với Việt Nam. Sử gia người Pháp, Georges Boudarel, có nhiều kiến thức về Việt Nam, đã từng tham dự chiến cuộc Việt Pháp về phía Việt Minh, có một tác phẩm, tựa đề vỏn vẹn một chữ: Giáp, chiếm trọn bìa sách, trên nền hình vị tướng, xuất bản năm 1977 tại Paris. Các tiểu đoàn của Pháp chuẩn bị nhảy dù xuống lòng chảo Điện Biên. Tờ 'Le Monde' cho con số chi tiết, 3500 lính dù nhảy xuống Điện Biên Phủ có 1600 lính gốc Đức. Lính dù thuộc biên chế các đơn vị phản ứng nhanh là lực lượng tinh nhuệ nhất của Pháp. Người đánh giá tướng Giáp dè dặt nhất có lẽ là Bernard Fall, sử gia Pháp lai Mỹ, giáo sư Đại Học Howard, tử thương năm 1967 tại Mặt trận Quảng Trị, chuyên gia hàng đầu về chiến tranh Việt Nam từ 1953 với cuốn 'Đại lộ buồn thiu' (1961) và nhiều tác phẩm khác. Theo Bernard Fall, tướng Giáp không phải là người sáng tạo ra thuyết chiến tranh nhân dân như nhiều người thường nói; tác giả của nó là Trường Chinh, với cuốn sách mỏng 'Kháng chiến nhất định thắng lợi' (1947), lấy lại ý của Mao Trạch Đông từ Trường kỳ kháng chiến, với ba giai đoạn đưa đến tổng tấn công. Sách của tướng Võ Nguyên Giáp (1951 và 1952), chỉ phát triển những tư tưởng sẵn có. Theo Fall, "sự đóng góp sáng giá nhất của Giáp trong chiến tranh cách mạng có lẽ là đã nhận định được thế yếu của những chế độ dân chủ khi phải đương đầu với một chiến cuộc vô hạn định. Trong chế độ dân chủ, dân chúng sẽ đòi hỏi chính quyền phải chấm dứt 'cuộc đổ máu vô ích', quốc hội sẽ chất vấn (…) Điều này đúng với 1967 cũng như đã đúng với 1951" (trích dẫn từ Les deux Vietnam, Bernard Fall, xuất bản năm 1967 tại Paris. "Giáp đã phạm sai lầm lớn lao khi ngỡ là người Pháp đã chín muồi cho giai đoạn thứ ba (tổng tấn công) từ mùa xuân 1951, và đã tổn phí một phần lớn của ba sư đoàn mới thành lập", chống lại quân chính quy của tướng De Lattre, trong hai chiến dịch Hoàng Hoa Thám, vẫn theo Bernard Fall. Những dè dặt của Bernard Fall nhắc nhở chúng ta chừng mực trong việc xưng tụng tài ba của vị "tướng quân huyền thoại" được tác giả người Anh, Ducan Towon, xếp vào số 21 danh tướng thế giới qua 25 thế kỷ. Bách khoa Toàn thư Anh, 1985, tập 10, ghi tên hai danh tướng Việt Nam: Trần Hưng Đạo và Võ Nguyên Giáp. Người Việt Nam kính trọng Đại Tướng, không những vì tài thao lược và những chiến công mà còn vì nhiều lý do khác, tâm cảm hướng về một lãnh tụ bình dị, ngay thẳng, tiến bộ, luôn luôn tận tụy với đất nước, suốt cuộc đời sẽ còn dài hơn thế kỷ." Bài đã đăng lần đầu hôm 28/08/2010 trên BBC Tiếng Việt, thể hiện quan điểm riêng của ông Đặng Tiến từ Orleans, Pháp. Xem thêm về Cách mạng Tháng 8/1945 và giai đoạn 1945-46: Lính SS cũng thua Việt Minh ở Điện Biên 1945-1975: Tính chính thống và chủ quyền quốc gia Ngoại giao Pháp và những cơ hội bị bỏ lỡ của VN Băn khoăn về màu cờ cho Việt Nam năm 1945
Trong Hiến pháp của tất cả các nước trên thế giới đều qui định quyền lực tối thượng của quốc gia thuộc về nhân dân. Và tất cả những gì có liên quan đến tự do đều thuộc về Hiến pháp.
Điều 4 Hiến pháp và quyền con người
LS Nguyễn Văn Đài Gửi tới BBC từ Hà Nội Hiến pháp không chỉ là văn kiện pháp lý cao nhất qui định hình thức hay thể chế chính trị quốc gia, mà còn là một văn kiện pháp lý cao nhất bảo đảm quyền của người dân chống lại mọi trường hợp lạm quyền của chính phủ. Bổn phận của mọi quyền lực quốc gia là bảo vệ và kính trọng phẩm giá con người. Mâu thuẫn với nhân quyền Quốc hội Việt Nam bắt đầu đưa bản dự thảo Hiến pháp 1992 sửa đổi ra lấy ý kiến nhân dân. Mục đích của việc lấy ý kiến của nhân dân là để cho bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi sẽ hoàn thiện hơn trước khi được Quốc hội thông qua. Tất cả mọi người dân Việt Nam đều mong muốn có một bản Hiến pháp mới tôn trọng và bảo đảm nhân phẩm và các quyền con người. Và Hiến pháp mới phải định định hình nên một thể chế dân chủ để cho mọi người dân đều có quyền ngang nhau trong việc xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng và văn minh. Bởi quyền và trách nhiệm của mỗi công dân, chúng ta có nghĩa vụ phải góp ý vào bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi. Đang có đợt thu thập ý kiến đóng góp của người dân đối với Hiến pháp Trong bài viết này, tôi chỉ đề cập đến sự xung đột, mâu thuẫn giữa điều 4 Hiến pháp với các quyền con người về chính trị. Điều 2 bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi qui định “Nhà nước là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân”. Điều này được hiểu là đa số người dân có toàn quyền quyết định về thể chế chính trị, kinh tế, đối ngoại, an ninh, quốc phòng,… thông qua trưng cầu dân ý. Đa số người dân có quyền lựa chọn đảng cầm quyền, người đứng đầu quốc gia thông qua cuộc bầu cử tự do và công bằng. Tức là đa số người dân có quyền quyết định đảng nào là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Tóm lại là đa số người dân có quyền quyết định về mọi vấn đề của đất nước. Các tổ chức, đảng phái chính trị có trách nhiệm đưa ra các ứng cử viên, cương lĩnh, đường lối của mình để nhân dân lựa chọn và quyết định. Trong khi đó điều 4 của bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi qui định “đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Điều này đã phủ nhận quyền lực của nhân dân trong việc lựa chọn đảng cầm quyền thông qua bầu cử cũng như phủ nhận quyền lực của nhân dân trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội. Qui định của điều 4 trái với nguyên tắc của một thể chế Nhà nước dân chủ. Như vậy rất rõ ràng là điều 4 đã mâu thuẫn và xung đột với điều 2. Nếu Quốc hội giữ điều 4 qui định quyền lãnh đạo Nhà nước và xã hội là của đảng Cộng sản thì điều 2 phải sửa lại là “Nhà nước là của đảng Cộng sản, do đảng Cộng sản và vì đảng Cộng sản. Tất cả mọi quyền lực Nhà nước thuộc về đảng Cộng sản.” Hoặc là ngược lại, Quốc hội muốn giữ điều 2 qui định “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân thì phải sửa đổi toàn bộ điều 4. Bất bình đẳng? Điều 6 của bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi qui định “Nhân dân thực hiện quyền lực Nhà nước bằng các hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước.” Điều này được hiểu là mọi công dân Việt Nam không phân biệt dân tộc, đảng phái, quan điểm chính trị, tôn giáo,… đều có quyền ứng cử trực tiếp vào vị trí lãnh đạo trong các cơ quan Nhà nước, chính quyền từ trung ương đến địa phương. Nhưng điều 4 lại chỉ cho phép những công dân là đảng viên đảng Cộng sản có quyền lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Điều 4 đã bóp chết quyền của những công dân không phải đảng viên đảng Cộng sản thực hiện quyền lực Nhà nước bằng hình thức dân chủ trực tiếp. Như vậy điều 4 đã mâu thuẫn và xung đột với điều 6. "Sẽ không có tự do nếu không có sự bình đẳng thực sự giữa các thành viên trong xã hội với nhau. " Điều 17 qui định “ Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật; không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội”. Điều này được thể hiện là nhu cầu của một chủ thể tự nhiên với tư cách một con người cần phải có và buộc phải có. Sẽ không có tự do nếu không có sự bình đẳng thực sự giữa các thành viên trong xã hội với nhau. Quyền bình đẳng còn là một giá trị nhân bản của xã hội loài người. Quyền bình đẳng trước pháp luật là quyền không bị pháp luật phân biệt đối xử do sự khác nhau về chủng tộc, giới tính, tôn giáo, quan điểm chính trị,… Trong đời sống chính trị, quyền bình đẳng trước pháp luật được hiểu là mọi công dân Việt Nam đều bình đẳng, có quyền và cơ hội ngang nhau trong việc tự do tham gia ứng cử vào các vị trí lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Trong khi đó theo tinh thần của điều 4 thì chỉ những công dân Việt Nam là đảng viên đảng Cộng sản mới có quyền và cơ hội tham gia ứng cử vào các vị trí để lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Hiện nay, ở Việt Nam chỉ có hơn 3 triệu công dân là đảng viên đảng Cộng sản, trong khi có hơn 80 triệu công dân không phải đảng viên đảng Cộng sản. Như vậy, thật rõ ràng là hơn 3 triệu đảng viên đảng Cộng sản đã tước đoạt quyền và cơ hội của hơn 80 triệu công dân khác. Như vậy điều 4 đã phủ nhận quyền bình đẳng trước pháp luật của công dân. Điều 4 đã mâu thuẫn và xung đột với điều 17 và trái với nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt quan điểm chính trị, đảng phái,… Điều 29 của bản dự thảo Hiến pháp sửa đổi qui định “Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội”. Theo tinh thần của điều này thì mọi công dân Việt Nam không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, đảng phái, quan điểm chính trị, tôn giáo, nghề nghiệp, thời gian cư trú,…đều có quyền tham gia quản lý, lãnh đạo đất nước một cách trực tiếp hoặc thông qua đại diện mà họ lựa chọn trong việc tham gia ứng cử hay bầu cử. "Từ khi quyền lãnh đạo Nhà nước và xã hội của đảng Cộng sản đã được qui định trong điều 4 Hiến pháp 1980 đã không làm cho đảng Cộng sản mạnh hơn. Ngược lại đã làm cho đảng Cộng sản ngày càng suy yếu về đạo đức, năng lực lãnh đạo và quản lý." Nhưng theo qui định của điều 4 thì chỉ những công dân Việt Nam là đảng viên đảng Cộng sản mới có quyền và cơ hội để tham gia quản lý, lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Một lần nữa, điều 4 lại phủ nhận quyền và cơ hội của những công dân không phải đảng viên đảng Cộng sản trong việc tham gia quản lý Nhà nước và xã hội. Như vậy điều 4 đã mâu thuẫn và xung đột với điều 29. Qua các phân tích trên, chúng ta thấy rằng các điều 2, điều 6, điều 17 và điều 29 có mối liên hệ mật thiết với nhau, bổ sung cho nhau nhằm khẳng định các quyền con người về chính trị của công dân là bất khả xâm phạm. Qui định của điều 4 thể hiện nguyên tắc phản dân chủ, nó trái với nguyên tắc của một thể chế chính trị dân chủ. Điều 4 đã vô hiệu hóa việc công dân thực hiện quyền lực Nhà nước bằng hình thức dân chủ trực tiếp. Điều 4 đã xóa bỏ quyền bình đẳng và quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội của hơn 80 triệu công dân Việt Nam không phải là đảng viên đảng Cộng sản. Trong thực tế, từ khi quyền lãnh đạo Nhà nước và xã hội của đảng Cộng sản đã được qui định trong điều 4 Hiến pháp 1980 đã không làm cho đảng Cộng sản mạnh hơn. Ngược lại đã làm cho đảng Cộng sản ngày càng suy yếu về đạo đức, năng lực lãnh đạo và quản lý. Trước hiện trạng tham nhũng trở thành quốc nạn, giặc nội xâm của dân tộc, sự suy đồi về đạo đức và lối sống của các đảng viên. Hầu hết những lãnh đạo cao cấp của đảng Cộng sản đều thừa nhận một thực tế hiển nhiên là họ ngày càng đánh mất uy tín và niềm tin của nhân dân. Họ đã thừa nhận nguy cơ đảng Cộng sản bị mất quyền lực trong một cuộc cách mạng xã hội do nhân dân tiến hành. Quan điểm của tôi cho rằng khi đảng Cộng sản Việt Nam từ bỏ quyền lãnh đạo trong điều 4 Hiến pháp thì sẽ tạo ra thách thức thực sự cho đảng Cộng sản. Từ đó, họ sẽ có động lực để chỉnh đốn đảng và xây dựng một đội ngũ những nhà lãnh đạo có đạo đức, năng lực, uy tín để giới thiệu với nhân dân. Thách thức đó sẽ làm cho đảng Cộng sản mạnh lên chứ không yếu đi nếu họ dám loại bỏ những thành phần cơ hội, tham nhũng ra khỏi đảng. Đảng Cộng sản cần phải thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức và năng lực lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong một thể chế chính trị dân chủ đa đảng. Muốn vậy, đảng Cộng sản phải tôn trọng quyền lực của nhân dân, tôn trọng các quyền con người, quyền bình đẳng của mọi công dân trong xã hội. Bài phản ánh quan điểm và văn phong của riêng tác giả, một luật sư bất đồng chính kiến sống tại Hà Nội. Chủ đề liên quan
Theo tin từ Ngân hàng Thế giới, Chủ tịch mới của Ngân hàng, ông Robert B. Zoellick, sẽ tới Việt Nam trong chuyến công du đầu tiên trên cương vị mới.
'Thành công cũng tạo thêm phức tạp'
Văn phòng của Ngân hàng Thế giới ở Việt Nam nói rằng ''Việt Nam sẽ là một điểm đến quan trọng'' trong chuyến thăm mà trong đó ông cũng tới Úc dự hội nghị Bộ trưởng tài chính APEC và thăm Campuchia và Nhật Bản. Đài BBC đã hỏi chuyện ông Martin Rama, quyền Giám đốc Ngân hàng Thế giới ở Việt Nam, về chuyến thăm này: Martin Rama: Trước hết tôi phải nhấn mạnh rằng đây là chuyến thăm đầu tiên của Chủ tịch Ngân hàng Thế giới tới các nước đang phát triển và việc chọn Việt Nam cũng cho thấy sự nhìn nhận các thành công của Việt Nam. Đó là các thành công về phát triển kinh tế và xóa đói giảm nghèo. Nó cũng cho thấy sự hợp tác giữa Ngân hàng Thế giới và Việt Nam trong vấn đề trợ giúp tín dụng cũng như hỗ trợ chính sách. Vì vậy các vấn đề được bàn thảo trong chuyến đi sẽ không chỉ là một mà là nhiều vấn đề khác nhau. Ông Chủ tịch sẽ có dịp tận mắt chứng kiến những dự án mà Ngân hàng Thế giới tham gia tại Việt Nam, thảo luận với các nhà lãnh đạo cao cấp trong đó có ông Thủ tướng về hợp tác trong tương lai. Trong các vấn đề thảo luận có việc Ngân hàng Thế giới sẽ hoạt động như thế nào tại Việt Nam khi Việt Nam chuyển từ một nước trong danh sách các quốc gia nghèo nhất thế giới thành nước có thu nhập trung bình. Điều này sẽ tạo ra các thách thức như phát triển các thể chế, đưa ra các chính sách phức tạp hơn bên cạnh chuyển từ xóa đói trước đây sang giảm nghèo. BBC:Qua những gì ông nói thì Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ, nhưng liệu tốc độ tiến như vậy đã đủ để có thể bắt kịp với các quốc gia khác trong vùng trong một thời gian tương đối ngắn nữa không? Chúng tôi tin rằng điều này phụ thuộc nhiều vào bốn, năm năm tới đây. Theo tôi đây là thời gian mang tính quyết định. Rất nhiều nước trên thế giới đã từ chỗ kém phát triển chuyển sang có mức thu nhập trung bình nhưng chỉ có một số ít chuyển tiếp lên thành nước phát triển. Chúng tôi cho rằng điều cốt lõi là cần sớm thiết lập các cơ chế và chính sách hợp lý trong các lĩnh vực từ ngân hàng, hội nhập quốc tế, cơ sở hạ tầng, bảo hiểm xã hội, môi trường và chống tham nhũng. Nếu Việt Nam có được nền móng hợp lý trong các lĩnh vực như vậy, Việt Nam sẽ trở thành một nước có thu nhập trung bình với những cơ sở vững chắc để có thể đuổi kịp các nước khác. Ngược lại, nếu Việt Nam bỏ lỡ cơ hội này, việc sửa chữa những sai sót về sau sẽ rất tốn kém. Đó là khi người ta có những lợi ích cá nhân gắn với các công trình cơ sở hạ tầng, các chính sách bảo hiểm xã hội không hợp lý để có thể đảm báo sự vững chắc về tài chính. Trong những năm tới, sự hợp tác của chúng tôi sẽ liên quan tới những vấn đề phức tạp hơn, những vấn đề chính sách phát triển. BBC:Dựa vào những gì ông chứng kiến và những động thái gần đây của lớp lãnh đạo mới ở Việt Nam, ông có tin rằng Việt Nam sẽ làm được điều mà ông nói là cần thiết để trở thành nước phát triển cao trong tương lai? Chúng ta không thể nói chắc được điều gì. Trong thời gian ngay trước mắt có rất nhiều việc quan trọng và phức tạp cần được thực hiện ngay. Nhưng chúng tôi ấn tượng với cam kết cải cách của Việt Nam, tin vào việc tham vấn rộng rãi và khuyến khích sự tham gia rộng rãi trong xã hội vào việc phát triển. Có những quốc gia mà chúng ta có thể lạc quan và Việt Nam là một trong những nước đó. BBC:Một số tổ chức phi chính phủ trong các báo cáo gần đây đã tỏ ra lo ngại về tốc độ cải cách trong một số lĩnh vực trong đó có chính trị và họ cho rằng việc chậm trễ này sẽ ảnh hưởng tới việc tăng trưởng kinh tế? Ông nghĩ sao về vấn đề này? Tôi phải nói ngay là chức năng của Ngân hàng Thế giới không liên quan gì tới chính trị, mà chỉ liên quan tới phát triển kinh tế và xóa đói giảm nghèo. Nhưng cũng phải nói rằng nền kinh tế của Việt Nam đã phức tạp hơn trước rất nhiều nhờ chính sự thành công của Việt Nam. Và khi Việt Nam bước vào một nền kinh tế với nhiều người bên tham gia với những lợi ích khác nhau, Việt Nam cần có cơ chế phản hồi tốt về những cản trở cũng như các vấn đề của những người tham gia. Trên phương diện phát triển, chứ không phải trên phương diện chính trị vì như tôi đã nói nhiệm vụ của chúng tôi không liên quan tới mảng này, việc có cơ chế phản hồi tốt và việc tăng tính chịu trách nhiệm và độ minh bạch là quan trọng. BBC:Trong thời gian gần đây, khi Việt Nam phát triển theo hướng công nghiệp hóa, nhiều tranh chấp đã xảy ra liên quan tới đất đai được chuyển từ mục đích nông nghiệp sang công nghiệp. Mới đây nhất đã có các cuộc biểu tình ở các thành phố lớn. WB có thể giúp Việt Nam như thế nào trong lĩnh vực này? Chắc chắn là có. Thực tế là chúng tôi đang chuẩn bị dự án giúp Việt Nam tăng cường và cải cách việc quản lý đất. Đất đai đã tăng giá trị rất nhiều trong quá trình công nghiệp hóa của Việt Nam và điều này tạo nguy cơ tham nhũng. Người ta sẽ bị cám dỗ khi đứng trước cơ hội kiếm tiền từ việc tăng giá trị này. Chẳng hạn nếu ông biết trước đường sẽ được xây ở đâu, ông sẽ có thể kiếm tiền từ việc đó. Nếu chúng ta nhìn lại sự phát triển của các nước công nghiệp, những vấn đề như thế này cũng đã xảy ra. Khi Hoa Kỳ ở trong giai đoạn phát triển đầu tiên, họ cũng gặp phải chuyện tham nhũng và phải đấu tranh quyết liệt trong nhiều thập niên để giải quyết triệt để. Nhưng nếu chúng ta tạo ra được sự minh bạch trong vấn đề định giá và đền bù đất đai, điều này sẽ có tác động tốt tới việc quản lý đất đai nói chung. BBC:Trở lại vấn đề xóa đói giảm nghèo, Ngân hàng Thế giới từng bày tỏ lo ngại rằng tỷ lệ đói nghèo trong số người dân tộc thiểu số ở Việt Nam vẫn còn cao so với các nhóm sắc tộc khác. Trong mấy năm qua, vấn đề có được cải thiện không? Tôi có thể trả lời là có và cũng là không. Có là ở chỗ đã có tiến triển nói chung trong lĩnh vực này và số người đói nghèo ở Việt Nam đã giảm xuống. Bởi vậy nếu anh là người sắc tộc thiểu số sống ở các nước phát triển thì cuộc sống của anh sẽ khá hơn khi anh ở Việt Nam so với các nước khác. Tuy nhiên, tỷ lệ người nghèo ở những người thiểu số vẫn khá cao. Họ chiếm chừng 14 phần trăm dân số nhưng lại chiếm tới gần 40 phần trăm trong số người đói nghèo. Đây là số liệu của năm 2004 vì hiện chúng tôi đang thống kê để đưa ra con số mới nhất. Nhưng nhìn chung những người thiểu số vẫn chiếm tỷ lệ cao trong số những người nghèo so với phần còn lại của xã hội. Có những chính sách phù hợp với đại bộ phận dân số nhưng lại không phù hợp với người thiểu số. Người ta dễ nói rằng do các vấn đề văn hóa, hay người thiểu số lạc hậu và không biết cách làm ăn. Đây là những thành kiến trong xã hội. Còn về mặt phát triển, chúng tôi và chính phủ Việt Nam cần tìm ra các chính sách phát triển phù hợp với người thiểu số để khoảng cách giàu nghèo ở Việt Nam không tăng thêm nữa sau khi Việt Nam vào Tổ chức Thương mại Thế giới, nhất là đối với người thiểu số.
Tuần trước, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ ngừng cấp tiền cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong khi chính quyền của ông xem xét các hành động của tổ chức này.
Cuộc đấu Donald Trump, Trung Quốc và WHO: Chống bê bối, hay trốn trách nhiệm?
Tổng thống Donald Trump Virus corona: Tôi bỏ lại gia đình ở Trung Quốc Virus corona: Quanh câu chuyện 'điều tra WHO' và 'kiện Trung Quốc' Ông cáo buộc WHO quản lý yếu kém và che đậy sự lây lan của virus corona sau khi nó xuất hiện ở Trung Quốc và đã không ép Trung Quốc cần phải minh bạch hơn. Điều này diễn ra trong bối cảnh Hoa Kỳ có nhiều ca mắc Covid-19 nhất và số người chết cao nhất thế giới hiện nay, với chính Tổng thống Trump hứng chịu chỉ trích vì cách xử lý đại dịch. Không có gì đáng ngạc nhiên khi quyết định của ông Trump đã thu hút sự chỉ trích rộng rãi từ cả trong và ngoài nước, bao gồm Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ, Tổng Giám đốc WHO, Tổng thư ký LHQ, các nhà tài trợ lớn, các chuyên gia y tế và các đồng minh châu Âu đã cam kết tiếp tục ủng hộ cho WHO vào thời điểm đầy khó khăn này. Trung Quốc, nước mà nhiều người coi là mục tiêu thực sự của cuộc tấn công của ông Trump, cũng đã phản ứng nhanh chóng và quyết liệt. Trung Quốc là mục tiêu thực sự Tân Hoa Xã đã thể hiện sự phẫn nộ rõ nét nhất trong quyết định của ông Trump, đồng thời tránh đề cập đến những điều mà ông phàn nàn về Trung Quốc. "Trong cuộc chiến toàn cầu chống lại đại dịch này, WHO rất cần các quỹ để phát triển vắc-xin, cung cấp đồ bảo hộ cá nhân và hỗ trợ cho các nước kém phát triển hơn," Tân Hoa Xã nói. "Vào thời điểm quan trọng này, Hoa Kỳ không chỉ không đóng góp cho nỗ lực này mà họ còn ngưng hỗ trợ WHO, hành vi xấu như vậy đi ngược lại các nguyên tắc nhân đạo." Các nhà bình luận cũng tham gia, chẳng hạn như Tống Lỗ Trịnh, sống ở Pháp nhưng làm việc như một nhà nghiên cứu tại Đại học Phục Đán ở Thượng Hải: "Khi Trung Quốc vẫn tự chống dịch, WHO đã ca ngợi Trung Quốc về các biện pháp tích cực của họ và khuyến nghị thế giới nên học hỏi. Điều này làm cho một số chính trị gia và truyền thông ở châu Âu và Mỹ không hài lòng, bởi vì nó không phù hợp với các giá trị và cách diễn giải của họ," ông Tống Lỗ Trịnh viết. "Đối với Hoa Kỳ, nếu họ có thể phá bỏ WHO thì điều đó là bác bỏ hiệu lực về kinh nghiệm chống dịch của Trung Quốc và họ đã thành công trong việc đẩy trách nhiệm của họ sang cho người khác." Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus Nghi ngờ hợp lý Tôn Vận, nhà nghiên cứu cao cấp và cũng là Giám đốc Chương trình nghiên cứu Trung Quốc tại Trung tâm Stimson ở Washington DC, đưa ra nhận xét: "Một số quyết định của WHO về Covid-19 mà mọi người đã nghi ngờ bao gồm kêu gọi các quốc gia khác đừng phản ứng quá mức với Covid-19 vào tháng 2 và quyết định của họ về việc hoãn gọi đây là đại dịch toàn cầu. Chúng tôi không biết liệu các quyết định này có động cơ chính trị không, nhưng chúng đã trùng lặp với lập trường của Trung Quốc nhiều tới mức rằng sự nghi ngờ là hợp lý," Tôn Vận đã nói với tôi trong một cuộc phỏng vấn. Đúng là Trung Quốc đã có mối quan hệ làm việc rất tốt với Tedros Adhanom Ghebreyesus, đương kim Tổng Giám đốc WHO. Ông đã đến Bắc Kinh vào ngày 28 tháng 1 và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Trong một bài phát biểu tại Geneva vào ngày hôm sau, ông đã ca ngợi ông Tập vì sự lãnh đạo của ông, gọi đó là chuyện hiếm, và đánh giá cao những nỗ lực của Trung Quốc: "Trung Quốc đã xác định mầm bệnh trong thời gian kỷ lục và chia sẻ nó ngay lập tức, điều này dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của các công cụ chẩn đoán. Họ hoàn toàn cam kết về tính minh bạch, cả bên trong lẫn bên ngoài," ông Tedros nói. Nhiều người sẽ chỉ ra rằng Trung Quốc có thể đã chia sẻ thông tin với WHO, nhưng Bắc Kinh đã không thông báo cho người dân của mình đủ sớm về mức độ nghiêm trọng của virus vào tháng Một. Thay vào đó, họ khiển trách những người cố gắng đưa ra cảnh báo, bịt miệng các bác sĩ muốn thông báo các ca từ bệnh viện và làm dịu đi cuộc khủng hoảng để rồi mọi người đã bị thiếu chuẩn bị cho những gì sắp xảy ra. Bệnh nhân bị cách ly tại Vũ Hán, nơi khởi phát dịch bệnh Thiếu minh bạch là một trong những lời chỉ trích nhắm vào Trung Quốc, bao gồm cả số người chết. Một số cơ quan truyền thông của chính Trung Quốc đã thực hiện phóng sự dẫn nguồn là nhân viên y tế về báo cáo thiếu về số ca chết do Covid-19. Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà vài ngày sau tuyên bố của ông Trump, Trung Quốc đã sửa đổi số người chết ở Vũ Hán thành 3.869, tăng 50%. Trung Quốc khẳng định điều này là do báo cáo thiếu thay vì che giấu. Nhưng Tổng thống Trump không thấy ấn tượng. "Rất nhiều điều kỳ lạ đang xảy ra nhưng có rất nhiều cuộc điều tra đang diễn ra, và chúng tôi sẽ tìm ra," ông nói. Chính phủ Pháp và Anh cũng đã đặt câu hỏi về cách xử lý dịch bệnh của Trung Quốc. Tôn Vận từ Trung tâm Stimson không nghĩ rằng Trung Quốc sẽ hợp tác dưới bất kỳ hình thức điều tra nào về hành vi của mình, nhưng "sẽ có việc rà soát lại lập trường, các tuyên bố, sự không nhất quán và chính sách của Trung Quốc để đưa ra kết luận về những gì Trung Quốc đã làm sai". Điều này không phụ thuộc vào sự hợp tác của Trung Quốc, bà Tôn Vận đã nói với tôi trong một cuộc phỏng vấn. Quan hệ lâu dài Trung-Mỹ Vụ việc liên quan tới WHO chỉ là một trong chuỗi các cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trong thời gian gần đây. Vương Lập Tư, giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, dự báo tương lai của mối quan hệ song phương đang đi đến một giai đoạn đầy bão tố. "Sự ngờ vực của chúng tôi với Hoa Kỳ và không thích Hoa Kỳ đã đạt đến một mức độ chưa từng thấy kể từ khi chúng tôi thiết lập quan hệ ngoại giao cách đây 41 năm," ông Wang nói trong một bài giảng gần đây. So với các vụ việc gồ ghề khác, ông Vương nhận xét, thì lần này đã đi quá xa đụng chạm vào những lĩnh vực khác rộng hơn, mang nhiều cảm xúc hơn và ăn sâu hơn vào dư luận. Tôn Vận từ Trung tâm Stimson ở Washington DC cũng nhìn thấy hướng tiêu cực đó. "Tôi sẽ nói cả hai bên đều có trách nhiệm. Trung Quốc đã cố đổ lỗi cho virus do Hoa Kỳ (một số người Trung Quốc vẫn nói vậy) và cố gắng sử dụng cơ hội để bảo vệ tính chính danh và thậm chí là ưu việt của hệ thống chính trị Trung Quốc. Và rằng sức mạnh mềm, kết hợp với chính sách ngoại giao đanh thép, đã không được nhìn nhận tích cực ở Hoa Kỳ," Tôn Vận nói với tôi. Tuy nhiên, bà cảm thấy rằng một khi Hoa Kỳ và Trung Quốc đã thành công trong việc kiểm soát Covid-19, một số yếu tố rạn nứt sẽ được loại bỏ và hai bên có thể nhìn về mối quan hệ ổn định hơn. Nhưng ông Vương Lập Tư từ Đại học Bắc Kinh thì kém lạc quan hơn nhiều. "Trong tương lai, mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ sẽ đầy căng thẳng và xung đột, không có nhiều cơ hội để thỏa hiệp và điều chỉnh. Khi một cuộc cạnh tranh toàn diện trở thành đối đầu hoàn toàn, kịch bản Bẫy Thucydides không thể bị loại trừ," ông Vương nói. Đó sẽ là một viễn cảnh đen tối. Nếu đại dịch cho ta bài học gì thì có thể nói là virus sẽ giết chết bất kể người ta quốc tịch gì, ý thức hệ và niềm tin gì, và điều quan trọng hơn là các quốc gia chia sẻ thiện chí cũng như kiến thức, kinh nghiệm và chuyên môn, và bảo vệ toàn thể nhân loại. Trung Quốc và Hoa Kỳ nên đi đầu trong nỗ lực này thay vì phá hủy dần bất kỳ điểm chung nào. Bà Ngô Ngọc Văn là một nhà phân tích Trung Quốc tại London và là cựu nhà báo lâu năm của BBC.
Những nhà siêu cự phú từ Rome đi đến đây vào dịp cuối tuần để tiệc tùng.
Baia, thành phố La Mã tội lỗi nơi đáy biển
Áp suất bên dưới khiến mặt đất quanh Baia liên tục trồi sụt so với mặt nước Các chính khách quyền lực xây các căn biệt thự xa hoa trên bãi biển với các phòng spa được sưởi ấm và các hồ tắm được khảm đá, nơi họ có thể thỏa mãn các lạc thú điên dại nhất. Vì sao tiếng Ý trở thành ngôn ngữ của tình yêu Món mì Ý hiếm hoi nhất thế giới Từ kẻ bị truy nã ở Ý thành người hùng Thụy Sỹ Một cư dân thậm chí còn đặt hàng làm một hang động riêng được bao quanh bằng những bức tượng cẩm thạch chỉ dùng để tận hưởng các ‘lạc thú trần gian’. Nơi diễn ra các âm mưu Hơn 2.000 năm trước, Baia là Las Vegas củs Đế quốc La Mã – một thị trấn nghỉ mát nằm cách Naples khoảng 30km trên bờ biển phía tây của nước Ý lỗ chỗ những hố sâu. Nơi này chiều lòng ý thích thất thường của các nhà thơ, các tướng lĩnh cũng như tất cả những người khác. Nhà hùng biện vĩ đại Cicero soạn các bài diễn văn từ nơi nghỉ dưỡng của ông bên vịnh, còn nhà thơ Virgil và nhà tự nhiên học Pliny có chỗ ở cách các nhà tắm công cộng không xa mấy. Đó cũng là nơi mà những người giàu và có quyền lực đến để thực hiện những mối mánh mờ ám. “Có rất nhiều những câu chuyện về âm mưu liên quan đến Baia,” ông John Smout, một nhà nghiên cứu hợp tác với các nhà khảo cổ địa phương để nghiên cứu địa điểm này, nói. Theo lời đồn thì Nữ hoàng Cleopatra trốn thoát khỏi Baia trên một con thuyền sau khi Julius Caesar bị ám sát vào năm 44 trước Công nguyên, còn Hoàng hậu Julia Agrippina âm mưu giết chồng là Hoàng đế Claudius ở Baia để con trai bà có thể trở thành hoàng đế của Rome. “Bà ấy đã hại Claudius bằng nấm độc,” Smout giải thích. “Nhưng bằng cách nào đó mà Claudius đã không chết, do đó cũng vào đêm đó, Agrippina đã ra lệnh cho thầy thuốc của bà ta bơm bí dại độc vào qua đường hậu môn và cuối cùng Claudius cũng bị giết chết." Hơn 2000 năm trước, Baia từng là Las Vegas của La Mã cổ đại Nước khoáng và khí hậu ôn hòa là lý do ngày xưa giới quý tộc Rome kéo đến Baia vào nửa sau thế kỷ thứ hai trước Công nguyên, và họ gọi thị trấn này là Cánh đồng Phlegraean (có nghĩa là ‘bốc lửa’) do những hố nham thạch lỗ chỗ khắp nơi trong vùng. Ikaria, hòn đảo 'trường thọ' ở Hy Lạp Ngôi làng cổ của những người thấp bé ở Iran Bay xích đu trên 'Họng Lửa' chờ 'Tận Thế' “Tôi đến thăm nơi này khi còn nhỏ và người hướng dẫn chọc cái dù lên mặt đất, thế là hơi nước và dung nham trào ra,” Smout nhớ lại. Hoạt động núi lửa Các hố nham thạch được người Hy Lạp và La Mã cổ đại tôn thờ như cổng vào thế giới dưới lòng đất, tuy nhiên chúng cũng giúp đưa tới một số tiến bộ kỹ thuật: sự chế tạo ra xi măng không thấm nước, vốn là sự pha trộn giữa đá vôi và đá núi lửa, đã giúp thúc đẩy việc xây dựng nên những mái vòm thông thoáng và những mặt tiền cẩm thạch cũng như những hồ cá tư nhân và các nhà tắm xa hoa. Nhưng Baia khét tiếng là nơi tội lỗi, cho nên có lẽ cũng hợp lý khi các hoạt động núi lửa tập trung trong khu vực đã dẫn đến sự suy tàn của nơi này. Trải qua hàng trăm năm, sự trồi lên và sụt xuống dần dần của vỏ Trái Đất do kết quả của các hoạt động địa chấn và hơi nước đã khiến phần lớn thành phố sụt xuống thành một nghĩa địa dưới lòng nước, nơi mà nó vẫn tọa lạc cho đến ngày nay. 'Cuộc chiến Hummus' ở Trung Đông Athens: Thành phố châu Âu mến khách Hành trình gian khổ đến 'Lưỡi Quỷ' Sự quan tâm của du khách đối với vùng bờ biển từng một thời rất hút khách được hồi sinh vào những năm 1940, khi một phi công chia sẻ một bức ảnh chụp từ trên không một công trình nằm ngay dưới mặt biển. Chẳng lâu sau, các nhà địa chất cảm thấy thắc mắc trước những miệng hố do động vật thân mềm để lại trên những phế tích được tìm thấy gần bờ biển – những dấu hiệu cho thấy ngọn đồi này đã từng chìm dưới mặt biển. Hai thập niên sau, giới chức Ý đã cho triển khai tàu ngầm để khảo sát phần nằm dưới nước của thị trấn. Những gì họ phát hiện thật lý thú: kể từ thời La Mã, áp lực dưới lòng đất đã khiến cho mặt đất xung quanh Baia liên tục trồi lên và sụt xuống, đẩy những phế tích cổ xưa lên phía mặt biển rồi sau đó lại từ từ nuốt chửng chúng một lần nữa – một dạng thanh lọc địa chất. Những nguồn nước khoáng và khí hậu ôn hòa khiến Baia trở nên địa chỉ ưa thích của giới thượng lưu thành Rome Những phế tích dưới mặt nước là lãnh địa của chỉ một vài nhà khảo cổ can đảm mãi cho đến gần đây. Khu vực khảo cổ dưới nước không được chính thức xếp vào vùng hải dương được bảo vệ mãi cho đến năm 2002, khi nó được mở cửa cho công chúng. Kể từ đó, công nghệ quét 3D và những tiến bộ khác trong khảo cổ hải dương đã lần đầu tiên cho chúng ta thấy sơ qua về giai đoạn cổ xưa này: các thợ lặn, các nhà sử học và các nhà nhiếp ảnh đã chụp lại được những hàng cột dài và cổng chìm dưới mặt nước, trong đó có Đền Vệ Nữ nổi tiếng (không phải là đền mà là phòng tắm hơi) – những khám phá giúp chúng ta hiểu phần nào về sự thác loạn điên cuồng nhất ở Rome. Mở cửa cho du khách Do các mảng địa tầng có hình gợn sóng, những phế tích thật sự nằm ở vùng nước tương đối cạn ở độ sâu trung bình chỉ có 6 mét. Điều này cho phép du khách quan sát một số công trình lạ lùng dưới nước từ trong một chiếc tàu đáy kính. Cộng sản, Bạch vệ và kho báu Sa Hoàng Cộng sản, Sa hoàng, cướp biển Viking và nước Nga Các trung tâm lặn địa phương như Centro Campi Flegreo cũng cung cấp các tour lặn snorkel và scuba để tham quan thành phố dưới nước nằm một vài kilomet bên ngoài biển Tyrrhenian. Vào một ngày biển lặng, du khách có thể nhìn thấy các cây cột La Mã, các con đường cổ xưa và các quảng trường được lát gạch tỉ mỉ. Các bức tượng của Octavia Claudia (chị gái của Hoàng đế Claudius) và Ulysses đánh dấu lối vào các hang động dưới nước. Các cánh tay tượng duỗi ra lốm đốm những vỏ sò bám vào. Ngoài ra ở phía trên mặt đất cũng có nhiều thứ để xem. Thật ra, nhiều tác phẩm điêu khắc chìm dưới nước chỉ là bản sao tái hiện lại; bản gốc được lưu giữ ở phía trên ngọn đồi ở Lâu đài Baia, nơi Viện quản lý Khảo cổ Campania quản lý một bảo tàng các di tích trục vớt từ dưới biển. Nhiều phế tích La Mã trên mặt đất cũng có thể nhìn thấy được ở gần Parco Archeologico delle Terme di Baia, phần thành cổ vẫn còn nằm ở phía trên mặt đất. Được Amedeo Maiuri, nhà khảo cổ từng phát hiện ra Pompeii và Herculaneum, khai quật vào những năm 1950, di tích lịch sử trên mặt đất này có tàn tích của những sân hiên khảm gạch và những nhà tắm có mái vòm. Bao quanh Parco Archeologico delle Terme di Baia, Baia ngày nay là cái bóng của hào quang của chính nó xưa kia, mặc dù ở nơi này vẫn còn thấy không khí lười nhác và ăn chơi. Ngày nay trên bờ biển mà xưa kia đã từng có rải rác những dinh thự và nhà tắm là một bến tàu nhỏ, một khách sạn và vài nhà hàng hải sản dọc theo con đường hẹp chạy về Naples theo hướng đông bắc. Thời gian ngày càng cạn để cho chúng ta chiêm ngưỡng di tích thể hiện sự phồn vinh của nước Ý cổ đại: các nhà địa chấn học đã dự đoán sẽ có thêm các hoạt động núi lửa dọc theo bờ biển Baia trong tương lai gần, khiến cho số phận thành phố này một lần nữa trở nên bấp bênh. Chỉ tính riêng trong năm ngoái đã có 20 trận động đất nhỏ được ghi nhận và trong những năm gần đây người ta đã nói đến đóng cửa vĩnh viễn khu di tích này. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Travel.
Hôm 10/8 Bộ Ngoại giao Mỹ vừa công bố Phúc trình Tự do Tôn giáo Quốc tế năm 2015 trong đó có phần nói về Việt Nam.
Còn 'giới hạn về tự do tôn giáo' ở VN
Phần Tóm tắt Phúc trình Tự do Tôn giáo Quốc tế về Việt Nam năm 2015 đã nhắc tới thực tế Hiến pháp Việt Nam khẳng định tất cả mọi người đều có quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo, tuy nhiên các quy định tôn giáo tại nước này lại cho phép “có những giới hạn về tự do tôn giáo vì các lợi ích an ninh quốc gia và đoàn kết xã hội đã được nêu ra”. Tóm tắt phúc trình viết: “Giới chức chính phủ tiếp tục hạn chế các hoạt động của các nhóm tôn giáo không được đăng ký, đặc biệt là những nhóm chính phủ cho là tham gia vào các hoạt động chính trị, trong khi thành viên của các nhóm đã đăng ký có thể thực hành tín ngưỡng của họ mà ít bị can thiệp hơn”. Phúc trình cũng nhắc tới việc chính phủ Việt Nam “tiếp tục hạn chế các hoạt động của mọi nhóm tôn giáo trong lĩnh vực giáo dục và y tế, và yêu cầu nhiều hoạt động khác phải được xin phép”. Hiện tại theo con số được Phúc trình đưa ra, chính phủ Việt Nam đã công nhận 38 tổ chức tôn giáo, 36 trong số này được công nhận hoàn toàn. Các tổ chức tôn giáo được công nhận này xuất phát từ 14 tôn giáo được nhà nước ghi nhận, gồm Phật giáo Hồi giáo, Công giáo, Tin Lành, Mormon, Hòa Hảo, Cao Đài, Bửu Sơn Kỳ Hương, Tịnh Độ Cư sĩ Phật hội, Tứ Ân Hiếu nghĩa, Phật Đường Nam Tông Minh Sư Đạo, Minh Lý Đạo Tam Tông Miếu và đạo Bà La Môn. “Một số thành viên của các nhóm không được đăng ký đã nói về nhiều hình thức sách nhiễu của chính phủ, bao gồm, nhưng không chỉ giới hạn ở, hành hung, giam giữ ngắn hạn, truy tố, giám sát, hạn chế về đi lại, và từ chối cho đăng ký và / hoặc các cho phép khác,” tóm tắc phúc trình viết. Phân biệt đối xử Người thiểu số tại Tây Nguyên (hình minh họa của Khắc Giang) Tuy nhiên các đối xử của chính phủ đối với các nhóm tôn giáo có sự khác biệt rõ rệt giữa các vùng, và giữa các cấp trung ương, tỉnh và địa phương quản lý. Vẫn theo phúc trình thì quyền hiến pháp về tín ngưỡng và thực hành tín ngưỡng vẫn được diễn giải không đồng đều và không được bảo vệ đồng nhất, đặc biệt liên quan tới các nhóm sắc tộc thiểu số tại một số tỉnh ở Tây Nguyên và Tây Bắc. Các tín đồ tôn giáo đã báo cáo về việc chính quyền địa phương hoặc cấp tỉnh, chứ không phải chính quyền trung ương, chính là nơi thực hiện phần lớn các vụ việc đó, phúc trình viết. “Một số giới chức địa phương và cấp tỉnh đã sử dụng một cách có hệ thống và công khai các cơ chế quản lý địa phương và quốc gia để làm chậm, phi hợp pháp hóa, và đàn áp các hoạt động tôn giáo của các nhóm cưỡng lại sự quản lý chặt chẽ của chính phủ đối với cơ cấu lãnh đạo, chương trình đào tạo, các cuộc tụ họp, và các hoạt động khác của các nhóm này,” phúc trình viết. “Có nhiều tin tức nói tới các vụ hành hung, giam cầm và phá hủy tài sản tại các tỉnh nông thôn, đặc biệt là tại cao nguyên ở Tây Nguyên và Tây Bắc.” Một số trường hợp cụ thể được nêu ra trong Phúc trình bao gồm việc đàn áp nhóm tôn giáo Dương Văn Minh, hay trường hợp mục sư Nguyễn Hồng Quang có tin nói là đã bị cảnh sát lùng sục nhà trong dịp Tết hay bị “khoảng 20 cá nhân mặc thường phục đánh” hồi tháng Ba v.v. Phúc trình cũng nói tới những căng thẳng trong các nhóm dân tộc H'mong liên quan đến tôn giáo mà cụ thể như vụ bảy dân làng có tin đã bị hành hung khi ngăn chặn hay quay phim các viên chức cảnh sát thường phục và không mặc thường phục phá nhà don của nhóm tôn giáo Dương Văn Minh tại Tây Bắc, hay vụ việc được cho là giới chức địa phương đã trục xuất một số tín đồ Thiên chúa giáo ra khỏi làng tại tỉnh Điện Biên, v.v. Yêu cầu về thủ tục, cơ cấu Tình trạng không phản hồi trước đơn xin đăng ký của nhiều nhóm tôn giáo cũng được nêu ra trong Phúc trình với ví dụ con số “vài trăm hội đoàn thuộc Giáo hội Tin Lành Việt Nam quyết định đơn xin đăng ký của họ vượt quá thời gian quy định theo Nghị định 92”. Việc chính quyền địa phương yêu cầu sáp nhập các hội đoàn nhỏ vào nhau dường như cũng khá phổ biến đối với Giáo hội Tin Lành Miền Nam Việt Nam hay với một số nhóm Tin Lành, theo Phúc trình. Ngoài ra Phúc trình cũng nói tới “các nhóm Phật giáo, Cao Đài, Hòa Hảo và Thiên Chúa giáo không đăng ký thường báo cáo giới chức ở một số địa phương dùng quy chế đăng ký địa phương để gây áp lực, dọa nạt, đe dọa, tống tiền, sách nhiễm và tấn công các thành viên” của các nhóm tôn giáo này. Một số lượng đáng kể các tổ chức tôn giáo có đăng ký nói rằng việc họ có thể công khai gặp gỡ để thờ cúng đã được cải thiện trong những năm gần đây. Ví dụ hai nhóm Tin lành chính cho biết họ được tự do hơn trong việc tổ chức các hoạt động tôn giáo. “Tuy nhiên chính phủ tiếp tục yêu cần các nhóm tôn giáo đăng ký trước các hoạt động của mình và dùng yêu cầu này để giới hạn và không khuyến khích việc tham gia vào các hoạt động của một số nhóm tôn giáo không đăng ký nhất định, kể cả các nhóm Phật giáo, Tin Lành, Cao Đài và Hòa Hảo không bị cấm,” Phúc trình viết. Giám sát các tín đồ và tổ chức tôn giáo Hòa Thượng Thích Quảng Độ là trong số các lãnh đạo tôn giáo được nhắc tới trong Phúc trình. Phúc trình cũng nhắc tới trường hợp những người theo phái Pháp Luân Công đã bị cấm thực hành tín ngưỡng của mình tại một công viên ở thành phố Hồ Chí Minh, hay việc giới chức thành phố tiếp tục thương thuyết với lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Thống nhất về Chùa Liên Trì cũng như thương thuyết với một nhà thờ Công giáo gần đó phải rời đi để thực hiện một dự án phát triển đô thị. Phúc trình nói tới tình trạng người Thượng ở Tây Nguyên nói rằng “chính phủ tiếp tục giám sát, thẩm vấn và phân biệt đối xử với họ, một phần vì nghi ngờ họ liên kết với các tổ chức Tin lành có liên hệ với các tổ chức chính trị ly khai”. Phúc trình cũng nói tới việc giám sát của giới chức trách, ngăn chặn đi lại, gặp gỡ với một số các lãnh đạo tôn giáo như trường hợp Hòa thượng Thích Quảng Độ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Linh mục Công giáo Phan Văn Lợi ở Huế, mục sư Phạm Đình Nhân ở thành phố Hồ Chí Minh.v.v. Trong khi một số nhóm Tin Lành và Công giáo nói về tình trạng tiếp tục hạn chế hoặc cấm không cho các tổ chức tôn giáo này mở các cơ sở giáo dục và y tế như bệnh viện hay trường đạo nhưng ở một số nơi chính quyền địa phương cho phép các tổ chức tôn giáo được mở các dịch vụ xã hội, chẳng hạn như tại Hà Nội các viên chức thành phố cho phép các nhà thờ Tin lành mở các trung tâm cai nghiện. Phúc trình cũng ghi nhận việc là thành viên của một nhóm tôn giáo nói chung không gây bất lợi cho các cá nhân trong các tổ chức dân sự phi chính phủ, kinh tế và thế tục. Nhiều người là thành viên của các nhóm tôn giáo có đăng ký khác nhau cũng là thành viên của Mặt trận Tổ Quốc và nhiều người nắm giữ các vị trí trong chính quyền địa phương và cấp tỉnh và có đại diện tại Quốc hội. Các viên chức cao cấp trong chính phủ thường gửi thư chúc vào các dịp lễ tôn giáo như Giáng sinh, Phục sinh hay dự các lễ kỷ niệm Phật đản. Chính sách của chính phủ Hoa Kỳ Phúc trình nêu rõ :“Tổng thống Hoa Kỳ và Bộ trưởng Ngoại giao, trong các cuộc họp với các quan chức cao cấp của chính phủ, đã kêu gọi tiếp tục cải thiện về tự do tôn giáo. “Đại sứ quán và lãnh sự quán Hoa Kỳ thúc giục giới chức trách cho phép tất cả các nhóm tôn giáo được hoạt động tự do, trong đó có Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất, Tin Lành và các nhà thờ Công giáo, và các nhóm tôn giáo độc lập Hòa Hảo và Cao Đài; tìm cách có được tự do hơn cho các nhóm tôn giáo đã được công nhận; và kêu gọi chấm dứt những hạn chế và sách nhiễm đối với các nhóm chưa đăng ký. “
Tổng thống Joe Biden đã tuyên bố tình trạng thảm họa nghiêm trọng ở Texas, dọn đường cho nhiều quỹ liên bang hơn sẽ được chi cho các nỗ lực cứu trợ tại tiểu bang này.
Tổng thống Biden tuyên bố tình trạng thảm họa nghiêm trọng tại Texas
Nhiều nơi, như ở Pflugerville, đã trải qua nhiều giờ không có điện trong thời tiết băng giá Điện đang bắt đầu hoạt động trở lại khắp Texas và nhiệt độ đang tăng dần lên, nhưng ít nhất 14 triệu người vẫn không có nước sạch. Ông Biden nói sẽ đến thăm Texas miễn là sự hiện diện của ông không phải là gánh nặng cho các nỗ lực cứu trợ. Lạnh chết người ở Mỹ, vậy 'trái đất nóng lên' đâu? Thị trấn Greenland đang tan chảy ở Bắc Cực Gần 60 người chết được cho là do thời tiết lạnh trên khắp nước Mỹ. Người dân tập trung đi lấy nước đóng chai được phân phát ở Galveston, Texas Chính quyền đã ban bố tình trạng khẩn cấp cho tiểu bang Texas, cùng với Oklahoma và Louisiana. Trong một văn bản về Texas do Nhà Trắng công bố, Tổng thống Biden nói ông đã "ra lệnh cung cấp hỗ trợ liên bang để bổ sung nỗ lực của tiểu bang và địa phương để phục hồi những khu vực bị ảnh hưởng bởi bão mùa đông nghiêm trọng". "Hỗ trợ có thể gồm các khoản tài trợ để sửa chữa nhà ở và nhà ở tạm thời, các khoản cho vay chi phí thấp để bù đắp tổn thất các tài sản không có bảo hiểm, và các chương trình khác để giúp cá nhân và chủ doanh nghiệp phục hồi sau những ảnh hưởng của thảm họa," văn bản cho biết. Ông Biden đã liên lạc với thị trưởng của một số thành phố lớn nhất của Texas, chẳng hạn như Houston, Austin và Dallas, để đảm bảo họ có quyền truy cập vào các nguồn lực của chính phủ, một quan chức chính quyền cho biết. Một số tiểu bang miền nam khác bị ảnh hưởng bởi bão tuyết và băng trong tuần này cũng đã báo cáo tình trạng nước bị cúp. Thời tiết mùa đông cũng làm tê liệt nguồn cung cấp nước sạch ở thành phố Jackson, Mississippi - nơi sinh sống của khoảng 150.000 người - cũng như quận lớn nhất ở Tennessee, bao gồm thành phố Memphis, với hơn 651.000 cư dân. Các quan chức thành phố Jackson cho biết các nhà máy xử lý nước hiện đã hoạt động trở lại, nhưng 43.000 hộ gia đình vẫn không có hoặc áp lực nước thấp, đài WLBT TV tường thuật. Khắp miền Nam Hoa Kỳ, một khu vực không quen với nhiệt độ lạnh giá như vậy, đường ống nước bị đóng băng khiến nhiều người phải đun sôi tuyết để lấy nước. Điều gì đang xảy ra ở Texas? Nhân viên bảo trì đường nước xử lý sự cố vỡ đường ống ở Fort Worth Hệ thống điện của bang Tây Nam đã bị quá tải do nhu cầu nhiệt tăng vọt khi nhiệt độ giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong 30 năm, chạm mức -18C vào đầu tuần này. Tính đến thứ Sáu, khoảng 180.000 ngôi nhà và cơ sở kinh doanh ở Texas vẫn chưa có điện. trong khi nhiệt độ xuống mức băng giá vào đầu tuần này, có tới 3,3 triệu người không có điện. Khoảng 13 triệu người - gần một nửa dân số của bang - phải đối mặt với tình trạng mất nước do hàng trăm hệ thống nước bị hư hỏng do đóng băng. Trẻ em Việt Nam và nỗi lo sợ biến đổi khí hậu TQ hỗ trợ điện than, gây lo ngại biến đổi khí hậu Austin, thủ phủ của bang, đã mất 325 triệu gallon (1,2 tỷ lít) nước khi đường ống bị vỡ, giám đốc cấp nước của thành phố nói với các phóng viên hôm thứ Năm. Thành phố lớn nhất của Texas, Houston, đang thực hiện "thông báo về nước sôi". Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyên rằng tất cả nước sinh hoạt - ngay cả khi đã được lọc - phải được đun sôi vì bị ô nhiễm. Nước đóng chai trở nên khan hiếm Các quan chức tại đây cho biết họ đang làm việc để nhanh chóng phân phối nước đóng chai, cũng như máy phát điện, cho những người có nhu cầu. Các nhà máy bia và các doanh nghiệp địa phương khác cũng đã nỗ lực cung cấp nước uống. Hôm thứ Sáu, Thống đốc Texas Greg Abbott cho biết tiểu bang này đang cung cấp "bất kỳ và tất cả các nguồn lực để hỗ trợ và đẩy nhanh phản ứng ở cấp địa phương". Các quan chức nhà nước không thể đưa ra mốc thời gian chính xác khi nào sẽ cung cấp nước trở lại, họ nói rằng đó là một câu hỏi đối với các nhà cung cấp nước địa phương - và nhiều nhà cung cấp vẫn chưa đánh giá đầy đủ thiệt hại đối với hệ thống của mình. Thống đốc Abbott cũng cho biết thêm nhiều thợ ống nước đang được điều động đến bang này. Các đường ống dẫn nước bị vỡ khắp Texas do tình trạng đóng băng và các thợ ống nước địa phương đã phải vật lộn để đáp ứng nhu cầu. Hơn 320 thợ ống nước đã gia hạn giấy phép và các cơ quan nhà nước đang làm việc với các công ty đường ống nước ngoài tiểu bang để đảm bảo có thêm sự trợ giúp, ông nói. Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia (NWS), kể từ thứ Sáu, cảnh báo bão vẫn được áp dụng trên phần lớn Texas, nhưng nhiệt độ sẽ tăng lên trong những ngày tới. Cơ quan dự báo thời tiết cũng đã cảnh báo về tình trạng nguy hiểm cho giao thông và tình trạng mất điện ở các vùng phía đông của Mỹ khi một loạt các cơn bão mùa đông khác dự kiến sẽ đổ bộ mang theo tuyết dày, mưa băng và băng. Khi tiểu bang tiếp tục vật lộn với cuộc khủng hoảng thời tiết, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Texas Ted Cruz đang phải đối mặt với phản ứng dữ dội sau khi ông rời Houston vào thứ Tư để đi nghỉ ở Mexico với gia đình. Ông Cruz đã xin lỗi vào thứ Năm và trở về Mỹ sau khi ban đầu dự định ở lại cuối tuần. Cơn bão chết người Những trường hợp tử vong được ghi nhận ở Texas bao gồm những người chết vì tai nạn giao thông, một số người bị ngộ độc khí carbon monoxide do chạy ô tô và máy phát điện trong nhà để giữ ấm. Tại hạt Harris, ở Houston, có hơn 300 trường hợp nghi ngờ ngộ độc khí carbon monoxide trong đợt lạnh này. Một bác sĩ địa phương đã mô tả đây là "một sự kiện thương vong hàng loạt loại nhỏ" trên tờ báo Houston Chronicle. Ít nhất 4 người thiệt mạng sau vụ cháy nhà ở Houston mà các quan chức cho rằng có thể do thắp nến. Trong một diễn biến khác, cảnh sát cho biết hai người đàn ông được tìm thấy dọc theo đường cao tốc Houston được cho là đã chết do lạnh. Một cậu bé 11 tuổi đã chết sau khi nhiệt độ bên ngoài chiếc xe kéo di động không được sưởi ấm xuống dưới mức đóng băng. Các nhà chức trách hiện đang điều tra xem liệu Cristian Pavon, người sinh ra ở Honduras và nhìn thấy tuyết lần đầu tiên trong đời một ngày trước khi qua đời, có bị hạ thân nhiệt vào thứ Ba hay không. Người em kế ba tuổi của Cristian, ngủ cùng giường với, không bị thương. Carrol Anderson, một cựu chiến binh Chiến tranh Việt Nam 75 tuổi, đã chết trong xe tải của mình sau khi hết bình dưỡng khí mà ông dùng để thở và đi ra ngoài để lấy bình dự phòng. "Lẽ ra ông ấy không phải chết vì không thở được chỉ vì chúng tôi điện", người vợ 30 năm của ông nói với tờ Chronicle. Cái chết của ông là một trong bốn cái chết được các quan chức vùng Houston công bố hôm thứ Năm. Hai người đàn ông khác chết trong nhà của họ và một người đàn ông khác được tìm thấy đã chết trong một bãi đậu xe. Cảnh sát trưởng hạt Harris Ed Gonzalez nhấn mạnh: "Thời tiết không chỉ lạnh mà còn gây chết người".
Sáng ngày 21/2/2014 Ủy ban thường vụ Quốc hội họp theo định kỳ, có thông tin đưa ra là Quốc hội sẽ dừng việc lấy phiếu tín nhiệm trong kỳ họp sắp tới.
Chính phủ và sự tín nhiệm
Một số ý kiến thắc mắc là việc lấy phiếu tín nhiệm thực hiện từ một nghị quyết của Quốc hội thì dừng hay không phải do quốc hội quyết định, chứ khi quốc hội chưa họp và chưa quyết thì làm sao đã nói là dừng? Thắc mắc đó là đúng và nó cho thấy rõ một điều: Quốc hội Việt Nam chỉ là cơ quan thừa hành của Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản. Liên quan đến việc hình thành, triển khai và giờ là hoãn dừng thực hiện Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội về việc lấy phiếu tín nhiệm và bỏ phiếu tín nhiệm, đây là một sự việc cụ thể, nhưng nhìn rộng ra đó là ví dụ điển hình cho thấy tình trạng chính sách kém chất lượng, gây tổn hại vô cùng cho đất nước. 'Tín nhiệm thấp' Nghị quyết 35 có điểm vô lý là ở hoạt động lấy phiếu tín nhiệm có tới 3 mức đánh giá là tín nhiệm thấp, tín nhiệm và tín nhiệm cao. Trong khi đánh giá tín nhiệm là đánh giá về hoạt động, chủ thể bị lấy phiếu tín nhiệm là những người thực thi công vụ, khi đó hoặc là anh có làm việc và làm tốt, hoặc là anh không làm việc hay làm việc nhưng không đạt kết quả tốt. Từ đó mà chỉ có hai mức đánh giá là tín nhiệm và không tín nhiệm. Đánh giá tín nhiệm là một loại hình phán xét về hành vi, giống như phán quyết của tòa án về hành vi của bị cáo, khi đó chỉ có thể quyết định là có tội hoặc không có tội, chỉ một trong hai loại thôi chứ không được nửa vời. Việc "lấy phiếu tín nhiệm" theo Nghị quyết 35 của Quốc hội được thực hiện trong năm 2013 Như thế rõ ràng là bất hợp lý khi để ba mức đánh giá như hiện tại. Ngoài ra Nghị quyết 35 còn có điểm bất hợp lý là có tới hai hoạt động đánh giá tín nhiệm là “lấy phiếu tín nhiệm” và “bỏ phiếu tín nhiệm”. Theo đó, để loại bỏ được một cán bộ yếu kém năng lực thì phải qua hai bước đánh giá với điều kiện, tiêu chuẩn và thủ tục khác nhau. Sau lấy phiếu tín nhiệm rồi lại phải bỏ phiếu tín nhiệm. Điều này gây mất thời gian và làm lợi cho người được đánh giá bởi vì họ sẽ có thời gian và cơ hội để “chạy chữa”. Điều đó sẽ không thể xảy ra khi việc đánh giá được thực hiện bằng chỉ một thủ tục ngắn gọn rõ ràng và minh bạch. Học hỏi không đến nơi đến chốn Hoạt động đánh giá tín nhiệm đối với thành viên chính phủ bộc lộ mối tương quan trách nhiệm giữa hai cơ quan quốc hội và chính phủ. Đây là việc làm đúng đắn để dân kiểm soát chính quyền mà các nước dân chủ tiến bộ đã thực hiện từ lâu. Với bề dày kinh nghiệm các nước đã cho ra đời cách thức đánh giá tín nhiệm mà chúng ta tuy chưa tận mắt chứng kiến nhưng cũng có thể tin là khoa học và hiệu quả. Vậy tại sao Việt Nam đi sau học hỏi và áp dụng mà sao lại kém thế, để đến nỗi chính sách ban hành sau duy nhất một lần thực hiện đã phải dừng lại thay đổi? Tuổi thọ của chính sách kém thế sao? Chất lượng của chính sách yếu kém thế sao? Hay phải chăng có những lực cản ngay từ trong khâu ban hành chính sách khiến cho chính sách có chất lượng thấp và khi thực thi không đem lại hiệu quả? Ở nhiều nước, hoạt động đánh giá tín nhiệm chỉ áp dụng đối với thành viên chính phủ do quốc hội bầu; cán bộ chính phủ không được đồng thời là đại biểu quốc hội và khi đánh giá họ không được quyền biểu quyết. Ở Việt Nam, cán bộ chính phủ chiếm số lượng lớn ở cả Quốc hội, Bộ Chính trị và Ban chấp hành Trung ương. Vì chiếm nhiều vị trí nên đương nhiên những người này có ảnh hưởng chi phối tới các quyết sách của cả bên Đảng lẫn Quốc hội. Mặc dù không rõ thực tế thế nào nhưng có thể hình dung là trong cuộc họp bàn cho ra đời chính sách về lấy phiếu tín nhiệm, thành viên bên chính phủ đã không đồng ý, quan điểm của họ sẽ là cứ giữ nguyên như lâu nay không đánh giá gì hết. Hoặc nếu bị ép quá về việc phải có chính sách về đánh giá tín nhiệm thì họ sẽ gây áp lực để việc đánh giá thì đánh giá “cả làng”, không chỉ thành viên chính phủ mà đánh giá cả cán bộ thuộc quốc hội và cán bộ tư pháp, tất cả đều đánh giá về chính mình và về người thuộc khối cơ quan mình. Cũng không loại trừ các thành viên chính phủ đã tác động ảnh hưởng khiến cho chính sách ra đời nhưng quy định chẳng đâu vào đâu, để tới ba mức đánh giá và qua hai khâu đánh giá mới cho ra kết quả. Đó là tác hại của việc để cho những người của cơ quan hành pháp chịu sự đánh giá được tham gia vào việc quyết định xem có đánh giá hay không và đánh giá như thế nào? Đó cũng chính là câu trả lời cho tình trạng chất lượng kém của các chính sách và là nguyên nhân khiến đất nước chậm phát triển. Quyền chi tiêu ngân sách? Một điều thực tế ở Việt Nam xuất phát từ tình trạng kiêm nhiệm nên Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương và Quốc hội đều trao quyền quá lớn cho Chính phủ. Các cơ quan lãnh đạo chỉ giao những mục tiêu nhiệm vụ chung chung trong những nghị quyết, Chính phủ được trao quyền rộng rãi khi thực hiện. Điều đó dẫn đến kết quả là Chính phủ vừa ban hành chính sách vừa thực thi chính sách, Chính phủ được quyết định phân bổ và sử dụng nguồn lực đất nước. Tại sao Chính phủ lại được quyền quyết định dành tiền chi tiêu cho việc này mà không phải việc khác? Chính phủ lấy tư cách nào để đánh giá tính chính đáng và cấp thiết trong việc giải quyết những vấn đề của các nhóm cộng đồng dân cư? Căn cứ vào đâu Chính phủ cho rằng việc dành nguồn lực tài chính để cứu trợ thị trường bất động sản, thu mua nợ xấu ngân hàng là cấp thiết hơn việc đầu tư cung cấp nước sạch cho hàng chục triệu dân nông thôn hay cải thiện nơi ăn chỗ ở cho hàng chục triệu công nhân công nghiệp? Ở các nước khác họ làm thế nào? Xuất phát từ yêu cầu về sự công bằng, ở nhiều quốc gia họ quy định chỉ Quốc hội là cơ quan đại diện cho mọi tầng lớp dân chúng mới có tính chính đáng khi xác quyết thứ tự các vấn đề cần ưu tiên cần giải quyết và theo đó là phân bổ nguồn lực đất nước. Hiến pháp mọi nước đều quy định tinh thần chung là quốc hội mới là cơ quan quyết định về ngân sách quốc gia chứ không phải chính phủ. Hiến pháp Nhật Bản theo đó đã sử dụng câu chữ khiến cho việc hiểu không thể nào lệch lạc đi được khi viết rằng: Không một khoản tiền nào được chi cho dù chính phủ có yêu cầu trừ khi được quốc hội cho phép. Nước Mỹ năm vừa rồi có sự kiện là Chính phủ Mỹ đã đóng cửa dừng hoạt động mà nguyên nhân chính là Quốc hội Mỹ đã không đồng ý cấp khoản chi ngân sách cho một đề án theo yêu cầu của chính phủ. Chính phủ Mỹ đã không được tự ý chi tiêu ngân sách. Để thuyết phục Quốc hội đồng ý cho đề án của mình, Chính phủ Mỹ đã phải thuyết phục bằng hàng loạt lý do chính đáng và trong nỗ lực cuối cùng đã phải làm một việc kinh khủng là đóng cửa dừng hoạt động để gây áp lực đòi hỏi Quốc hội phải thông qua. Kỷ luật ngân sách là yếu tố then chốt để có được những quyết định chi tiêu đúng đắn. Trong khi đó ở Việt Nam không có gì ngăn trở Chính phủ chi tiêu ngân sách. Thực tế hiện tại cả Ngân hàng Nhà nước và Kho bạc Nhà nước đều nằm dưới sự quản lý điều hành của Chính phủ. Kiểm soát Chính phủ Nếu như đề xuất chi tiêu của Chính phủ là chính đáng hợp lý thì tại sao lại không thể đưa ra Quốc hội bàn luận để việc thực thi đạt hiệu quả cao nhất? Ví dụ như gói cứu trợ bất động sản 30 nghìn tỷ mà có thông tin tới đây có gói 100 nghìn tỷ? Quốc hội bận gì mà không bàn luận những vấn đề đó? Chính phủ vội gì khi Quốc hội một năm hai lần họp vào giữa và cuối năm? Tại sao một chính sách lớn như thế mà Chính phủ thì vội vàng, Quốc hội thì thờ ơ để đến nỗi gói cứu trợ bất động sản thực hiện èo uột mà như nhiều người đánh giá là đã thất bại? Trong khi đó Chính phủ vẫn chỉ đạo triển khai và mỗi lúc lại nới rộng thêm những tiêu chí mới để có thể giải ngân? Nếu hiệu quả của chính sách là mục tiêu tối cao thì tại sao lúc đầu không đưa ra được các tiêu chí này, tầm nhìn hạn chế quá chăng? Tại sao không đưa ra quốc hội bàn luận để tổng hợp trí tuệ tập thể? Cũng phải hỏi lại là Quốc hội có đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân không? Nếu có thì Quốc hội chịu trách nhiệm thế nào về sự thành công hay thất bại của gói cứu trợ bất động sản? Biết bao nhiêu vấn đề đời sống dân sinh cần được giải quyết, Quốc hội có phản ánh ý chí nguyện vọng của đông đảo các tầng lớp nhân dân lao động khác không? Nếu có thì ai đại diện cho những nữ công nhân công nghiệp làm việc đầu tắt mặt tối mà cân nặng chưa tới 45kg? Ai đại diện cho những cặp vợ chồng công nhân có con nhỏ chỉ vài tháng tuổi đã phải gửi đi nhà trẻ để bố mẹ đi làm? Tại sao họ vốn tính chăm chỉ mà mãi sống cuộc đời nhọc nhằn trong những khu xóm trọ tồi tàn như vậy? Đại biểu nào đại diện cho các bậc phụ huynh và các em học sinh vùng núi khi mỗi lần đến trường là sự đánh đổi nguy hiểm đến tính mạng vì sông lũ? Đại biểu nào đại diện cho các công chức viên chức với mức lương không đủ cho sinh hoạt để rồi phải đánh đổi nhân phẩm bằng những việc làm trái lương tâm? Ai đẩy họ đến nông nỗi ấy? Tại sao họ lại không thể có được một mức lương đủ sống để không phải mất đi nhân phẩm? Tất cả là do các chính sách phát triển kinh tế xã hội và vấn đề về chất lượng của nó, đằng sau đó là vấn đề về sự bố trí hợp lý các thiết chế và sự vận hành khoa học của hệ thống. Các đại biểu có nhận ra điều đó không và làm gì để thúc đẩy điều đó? Tinh hoa nhân loại đã đúc kết ra hệ thống tam quyền phân lập, tách bạch nhân sự giữa cơ quan làm chính sách và cơ quan thực thi chính sách, tách bạch nhân sự giữa quốc hội và chính phủ. Ở Việt Nam lâu nay duy trì tình trạng kiêm nhiệm bất hợp lý, khi bộ máy vận hành không khoa học thì sản phẩm ra đời của nó là các chính sách sẽ bị lỗi. Các cơ quan lãnh đạo như Bộ Chính trị, Trung ương Đảng và Quốc hội cần xem xét lại tính hợp lý trong tổ chức và hoạt động của mình. Nếu không thay đổi rập khuôn ngay mô hình nước ngoài thì cũng phải thay đổi sao cho tiệm cận với các thiết chế dân chủ để tạo động lực cho đất nước phát triển. Như thế mới là vì nước vì dân. Trước mắt có thể làm ngay là giảm mạnh tình trạng kiêm nhiệm do Luật tổ chức Quốc hội đang được xem xét sửa đổi và kiểm soát việc chi tiêu ngân sách của Chính phủ do Luật đầu tư công đang được trình Quốc hội thông qua (tại sao một hoạt động như đầu tư công được thực hiện từ mấy chục năm nay, bây giờ mới cho ra đời luật về nó?). Tăng cường đòi hỏi Chính phủ giải trình về các quyết sách, tăng cường hoạt động đánh giá tín nhiệm tạo áp lực loại bỏ chính là cách đốc thúc Chính phủ làm tốt công việc của mình. Khiến cho Chính phủ không dễ dàng trong hoạt động chính là cách khiến cho Chính phủ hoạt động tốt hơn. Có như thế mới có hy vọng đất nước phát triển lên được. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và cách hành văn của tác giả, từ Nam Định.
Sự hiện diện của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Đà Nẵng cho thấy ông ở đây để đưa các vấn đề Châu Á Thái Bình Dương vào chương trình nghị sự của mình.
Putin tại Việt Nam: Sự hiện diện đa nghĩa
Tổng thống Nga Putin được bắt gặp đi cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump tại APEC 2017 tại Đà Nẵng Bàn tròn cuối tuần: APEC bế mạc, TPP đổi tên, Trump tới Hà Nội Tổng thống Nga đẩy mạnh quan hệ với VN - BBC Tiếng Việt “Kịch bản Putin” cho chính khách Việt- - BBC Tiếng Việt Quan hệ Nga-Việt và liên hệ Bắc Kinh - BBC Tiếng Việt Khi Việt Nam chủ trì Hội nghị APEC với Tuần lễ Cấp cao APEC là hoạt động quan trọng cuối cùng, Đà Nẵng trở thành giao điểm của các con đường địa chính trị. Một trong những lữ khách phải kể đến là Tổng thống Nga Vladimir Putin, một nhà lãnh đạo mà những ngày này ít được nhắc đến trong quan hệ chính trị với Châu Á Thái Bình Dương, thay vào đó là mối quan hệ rạn nứt với phương Tây. Khi phương Tây ngày càng tỏ ra thiếu tin cậy Nga, truyền thông dường như tập trung nhiều hơn vào việc đào bới những phương thức mới gây tổn hại lợi ích của phương Tây mà Kremlin có thể thực hiện, trong khi bỏ qua những nỗ lực của Nga nhằm thúc đẩy một chương trình nghị sự mang tính xây dựng về chính trị toàn cầu và khu vực. Putin cùng Chủ tịch nước Trần Đại Quang và phu nhân Châu Á Thái Bình Dương chỉ là một ví dụ. Khi các đại diện của Trump tại APEC quyết tâm thúc đẩy "thương mại công bằng" thay vì 'thương mại tự do', Nga lại chủ trương xây dựng một bức tường chắn trước các cuộc đàm phán thương mại tự do trong khuôn khổ APEC. Trong bối cảnh này, Nga - vốn không phải là kẻ tình nghi phá vỡ các sáng kiến như vậy - lần này lại có vẻ rất nhiệt tình trong việc tiếp tục xu hướng tự do hoá thương mại. Việt - Nga bàn chuyện hợp tác năng lượng - BBC Tiếng Việt Ông Nguyễn Phú Trọng sẽ thăm Nga - BBC Tiếng Việt Tuy nhiên, có một sự cảnh báo. Nga hiện đang lãnh đạo một khối thương mại trong khuôn khổ Liên minh kinh tế Á-Âu (EEU), nơi mà thuế suất được quy định ở cấp độ quốc tế. Điều đó có nghĩa Nga có thể tham gia các hiệp định thương mại tự do như một phần của EEU, chẳng hạn cùng với Kazakhstan, Kyrgyzstan, Armenia và Belarus. Điều này khiến Moscow có thêm nhiệm vụ khó khăn là dành thời gian ở châu Á để giải thích và thuyết phục các đối tác trong EEU rằng Nga quan tâm đến các giao dịch thương mại với các quốc gia xa xôi nơi mà họ có thể thực hiện chút ít thương mại song phương. Một cách để đối phó với vấn đề hóc búa này là thông qua sáng kiến Đối tác Á - Âu (GEP) mới đây nhất của Nga - từng được đề cập đến trong một bài phát biểu của Putin tại APEC được truyền thông Châu Á đăng tải ngay trước các cuộc họp tại Đà Nẵng. Sáng kiến GEP nhằm đưa Liên minh Á-Âu trở thành một thị trường duy nhất cho các đối tác trên khắp Âu Á, chủ yếu ở Đông Á. EEU đã ký một hiệp định thương mại tự do với Việt Nam và đang đàm phán với Singapore, có khả năng sẽ ký kết với nước này vào năm 2018. Ý tưởng là xây dựng một hiệp định thương mại tự do và hợp tác kinh tế với các quốc gia châu Á xoay quanh sáng kiến EEU của Nga và Vành đai Con đường của Trung Quốc. Vấn đề chính đối với Nga ở đây là nước này kém thu hút về kinh tế so với Trung Quốc, nhưng chắc chắn ít đe doạ hơn về chính trị, do đó, là một đối tác an toàn hơn đối với các quốc gia Đông Nam Á. Ông Trump và Putin không gặp gỡ chính thức tại Đà Nẵng Cơ hội gặp gỡ Bản thân APEC có thể là một kế hoạch đa phương của Nga ở châu Á. Nga đã tham gia APEC năm 1998 (cùng với Việt Nam) và diễn đàn này trở thành một phần không thể thiếu trong chính sách của Nga. Một số nhà quan sát ở Nga cho rằng Nga không theo đuổi chính sách hướng đông tích cực cho tới khi đảm nhận vị trí chủ nhà APEC 2012. Rằng Hội nghị thượng đỉnh này, được tổ chức ở vùng Viễn Đông Nga, là một kinh nghiệm quan trọng về chủ nghĩa đa phương châu Á cho giới tinh hoa Nga. Vladimir Putin lúc đó vừa trở lại nắm quyền với hứa hẹn tăng ảnh hưởng của Nga trên toàn cầu và theo đuổi chính sách đối ngoại đa phương. APEC đã trở thành một diễn đàn đa phương mà Putin quan tâm trong khi nhìn chung ông thường không chú trọng đến các cuộc nhóm họp lớn như vậy. Putin sẽ chơi cứng hơn- - BBC Tiếng Việt G20- Putin lên án lệnh trừng phạt - BBC Tiếng Việt Một trong những lý do chính của việc Putin tham dự APEC thường xuyên là do ông có thể gặp gỡ song phương với các lãnh đạo trong khu vực. Lần này ông gồi chung với Donald Trump, Shinzo Abe của Nhật Bản, Tập Cận Bình của Trung Quốc, Moon Jae-in của Hàn Quốc. Cả bốn đều là lãnh đạo của các nền kinh tế lớn, những người hoặc vừa tái lập quyền lực hoặc vừa nhận nhiệm vụ chính trị, họ sẽ đảm trách vị trí này ít nhất vài năm. Mặc dù cuộc họp chính thức với Trump không diễn ra, nhưng Putin gặp mặt bên lề với ông Tập, Abe, Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang và Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Tháng 3/2018, Nga sẽ tiến hành các cuộc bầu cử tổng thống và có lý do để tin rằng Vladimir Putin sẽ ứng cử và giành chiến thắng. Đó là lý do tại sao chúng ta có thể tin tưởng rằng Putin đối thoại với các đối tác ở Đà Nẵng như một người đồng cấp chứ không phải như một tổng thống sắp mãn nhiệm. Mặc dù có cuộc họp với ông Trần Đại Quang, chuyến đi của Vladimir Putin đến Đà Nẵng không phải là chuyến thăm chính thức hay chuyến thăm cấp nhà nước Quan hệ kinh tế với Việt Nam Mặc dù có cuộc họp với ông Trần Đại Quang, chuyến đi của Vladimir Putin đến Đà Nẵng không phải là chuyến thăm chính thức hay chuyến thăm cấp nhà nước. Không giống như Donald Trump, nhà lãnh đạo Nga sẽ không tới Hà Nội sau hội nghị thượng đỉnh và sẽ không gặp 'tứ trụ'. Mặc dù điều này có thể gây thất vọng nhưng lý do có thể vì ông Trần Đại Quang đã viếng thăm Moscow mùa hè năm 2017 nơi hầu hết các vấn đề chính đã được giải quyết. Moscow trông đợi mối quan hệ với Việt Nam sẽ được khôi phục thông qua hiệp định tự do thương mại có hiệu lực từ tháng 10 năm ngoái. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam quyết định hủy bỏ các dự án nhà máy điện hạt nhân của Nga và Nhật Bản ở tỉnh Ninh Thuận. Tăng trưởng thương mại Nga-Việt Nam đã bắt đầu tăng năm 2017 và có thể vượt con số 3,8 tỷ đô la Mỹ năm ngoái. Tuy nhiên, con số này còn xa mới chạm tới mục tiêu 10 tỷ đô la Mỹ năm 2020. Các rào cản chính của tăng trưởng thương mại không phải là thuế mà là năng lực cạnh tranh hạn chế của các mặt hàng Việt và Nga tại các thị trường trọng điểm, cũng như mức tiêu thụ của các thị trường này. 'Nhiều người Nga còn lưu luyến Liên Xô' Cách mạng Ukraine và kịch bản Việt Nam - BBC Tiếng Việt Tuy nhiên, Việt Nam vẫn sẽ là đối tác mua vũ khí quan trọng của Nga, trong khi Nga vẫn là nhà cung cấp vũ khí số một cho Việt Nam. Hiện đại hóa quân đội là chìa khóa cho Việt Nam nhằm nâng cao năng lực ngăn chặn các can thiệp đầy quyết đoán của Trung Quốc và Nga hiện là nước duy nhất có thể cung cấp các năng lực đó. Quan hệ Nga-Trung Quốc không phải là một trở ngại ở đây: Bắc Kinh biết rằng Việt Nam thiết lập hệ thống vũ trang theo cách này hay cách khác. Và rằng tốt nhất Việt Nam nên mua chúng từ một nước Nga thân thiện hơn là từ các đối thủ chiến lược ở Mỹ hay châu Âu. Không kém phần quan trọng là việc Trung Quốc cho rằng vũ khí Nga không đi kèm với dân chủ hóa hoặc các ràng buộc về quyền con người. Vì vậy, Nga có thể sẽ vẫn là đối tác thương mại vũ trang được ưu tiên hơn cho lãnh đạo Việt Nam trong những năm tới, chưa kể đến chi phí nâng cấp vũ khí mới. Cuối cùng, về phần Việt Nam, sự quan tâm của ông Putin tới Tuần lễ Các nhà Lãnh đạo Kinh tế APEC và tới cuộc gặp với Chủ tịch nước tượng trưng cho sự hiệu quả của chính sách 'đa phương hóa, đa dạng hóa'. Nga, mặc dù hiện lên như kẻ phá vỡ luật lệ nền chính trị toàn cầu, vẫn đóng một vai trò quan trọng và Việt Nam tự hào là đối tác thân thiết của Nga ở Đông Nam Á. Do đó, chuyến đi của ông Putin đến Đà Nẵng không chỉ là cách để chỉ ra sự hiện diện và mối quan tâm của Nga tới chủ nghĩa đa phương ở châu Á, mà còn là đề xuất cho một vị trí quyền lực chính trị ở khu vực châu Á Thái Bình Dương. Câu hỏi lớn là - liệu các cường quốc châu Á có coi Nga như một đối tác trong khu vực? Anton Tsvetov là nhà nghiên cứu chính trị Đông Nam Á và Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược (CSR), cơ quan nghiên cứu có trụ sở tại Moscow. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả và không phản ánh quan điểm của CSR hoặc bất kỳ tổ chức nào.
Nếu Trung Quốc đơn phương lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) ở Biển Đông, điều này sẽ ảnh hưởng thế nào tới quan hệ với Hoa Kỳ và tính chính danh của Trung Quốc trong luật pháp quốc tế?
Biển Đông: Nếu Trung Quốc lập ADIZ, ‘sẽ tác động lớn về địa chính trị’
Máy bay quân sự Mỹ B-1B Lancer bay ở Biển Hoa Đông, tháng 6 năm 2017 Biển Đông: TQ và kế hoạch công bố vùng nhận dạng phòng không Asean làm gì nếu Trung Quốc đơn phương lập ADIZ ở Biển Đông? Những ngày gần đây, tin đồn về một kế hoạch lập ADIZ của Bắc Kinh bao trùm lên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa lại nổi lên, xuất phát từ một bài báo của South China Morning Post đặt ở Hong Kong. Cần nhắc lại, ngày 23/11 năm 2013, Trung Quốc đơn phương tuyên bố thành lập vùng ADIZ ở Biển Hoa Đông tạo ra phản đối từ Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Vùng ADIZ này bao trùm lên quần đảo Senkaku do Nhật đang kiểm soát nhưng Trung Quốc cũng đòi chủ quyền và gọi là quần đảo Điếu Ngư Đài. Nó cũng bao trùm vùng nhận dạng phòng không của Hàn Quốc và vùng biển mà Hoa Kỳ xem là hải phận quốc tế. Theo định nghĩa chính thức của chính phủ Việt Nam, vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) là "vùng trời đặc biệt được thiết lập có kích thước xác định trong đó tàu bay phải tuân theo các phương thức báo cáo hoặc nhận dạng đặc biệt ngoài các phương thức liên quan đến việc cung cấp dịch vụ không lưu". Khi đi vào vùng ADIZ của một quốc gia, các máy bay được yêu cầu thông báo nhận dạng, kế hoạch bay và vị trí của máy bay. Các chiến đấu cơ J-15 trên tàu Liêu Ninh trong một lần diễn tập ban ngày trên biển hồi 4/2018 Biển Đông, với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là một trong những vùng biển có tranh chấp nhất về chủ quyền Từ Trường Luật Koguan, Đại học Giao thông Thượng Hải, Tiến sĩ Matthias Vanhullebusch nói với BBC News Tiếng Việt rằng sẽ có tranh cãi là liệu bước đi tiềm năng này của Trung Quốc có phù hợp với Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) năm 2002. Ông Matthias Vanhullebusch nhận bằng tiến sĩ ở trường School of Oriental and African Studies, Đại học London năm 2011. Ông giảng dạy tại Trường Luật Koguan, Đại học Giao thông Thượng Hải từ cuối năm 2012 tới nay. Ông Matthias Vanhullebusch giải thích: "Trung Quốc xem vụ kiện của Philippines lên Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) là khiêu khích và vi phạm Đàm phán về bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC)." "Trong quá khứ, Bắc Kinh cũng chỉ xem Tuyên bố về Ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC) là văn bản chính trị, không phải pháp luật có tính ràng buộc quốc tế." "Có lẽ Trung Quốc sẽ xem một vùng ADIZ ở Biển Đông không phải là vi phạm quy tắc ứng xử, mà là một cam kết chính trị." Còn từ U.S. Naval War College, Hoa Kỳ, Giáo sư về Luật biển Quốc tế James Kraska nói mặc dù kế hoạch ADIZ ở Biển Đông chưa chính thức được xác nhận, nhưng "gần như chắc chắn" là Trung Quốc đã xem xét khả năng này. Liên quan vùng ADIZ mà Trung Quốc đơn phương đặt ra ở Biển Hoa Đông từ 2013, Trung Quốc yêu cầu mọi máy bay, khi bay trong vùng ADIZ của Trung Quốc sẽ phải - dù quá cảnh hay đến Trung Quốc -báo cáo về lịch trình bay, duy trì liên lạc hai chiều, hồi đáp với yêu cầu nhận dạng của Trung Quốc. Các lãnh đạo Việt Nam họp Quốc hội ngày 20/5 Giáo sư James Kraska, đang dẫn dắt Trung tâm Stockton về Luật Quốc tế, U.S. Naval War College, nói với BBC News Tiếng Việt rằng một vùng ADIZ ở Biển Đông sẽ không có ảnh hưởng thực tế tới Hoa Kỳ và Trung Quốc. "Nguyên do là vì Hoa Kỳ đã tiếp tục cho bay máy bay quân sự ở Biển Hoa Đông bất chấp ADIZ của Trung Quốc, và Hoa Kỳ sẽ tiếp tục làm như vậy ở Biển Đông." U.S. Naval War College, đặt ở Newport, Rhode Island, là nơi đào tạo sinh viên phục vụ quân đội và chính phủ Hoa Kỳ. Giáo sư James Kraska nói tiếp: "Nhưng vùng ADIZ ở Biển Đông có thể thành cớ sử dụng vũ lực cho Trung Quốc chống lại máy bay quân sự của các nước láng giềng như Việt Nam, Malaysia, Indonesia hay Philippines." Trong khi đó, Tiến sĩ Matthias Vanhullebusch chỉ ra rằng trên thực tế, "đa số hãng hàng không đều đã tuân thủ nhiệm vụ thông báo" với Trung Quốc khi đi qua vùng ADIZ này ở Biển Hoa Đông. "Vì thế, một vùng ADIZ tương lai ở Biển Đông sẽ không có hậu quả tức thời cho việc đi lại của máy bay." Tiến sĩ Matthias Vanhullebusch dự đoán: "Trung Quốc sẽ phải phân biệt rõ lý do thiết lập vùng ADIZ ở Biển Đông, tách nó ra khỏi cuộc tranh chấp biển đảo để không gây hại cho niềm tin của các quốc gia." "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu Trung Quốc sử dụng lợi ích an ninh quốc gia do hành vi của Hoa Kỳ để làm lý do lập vùng ADIZ." "Vì Hoa Kỳ đã làm mất lòng nhiều nước ven biển, Trung Quốc có thể hy vọng tìm ủng hộ miễn là lý do lập vùng ADIZ không liên quan tranh chấp Biển Đông." Ông Matthias Vanhullebusch giải thích, theo cách nhìn của Trung Quốc, việc yêu cầu nhận dạng với máy bay trên một vùng ADIZ ở Biển Đông có thể là "cách để tránh hiểu nhầm". "Logic này đã được dùng khi Trung Quốc yêu cầu nhiệm vụ thông báo tương tự với các chuyến tàu đi trên biển, mà Hoa Kỳ đang thách thức dọc đường đi gần các đảo tranh chấp." "Liệu vùng ADIZ có đổ thêm dầu vào lửa sẽ phụ thuộc các nước ven Biển Đông phản ứng thế nào về sự có mặt của Hoa Kỳ." "Vì thế, mọi thông báo về ADIZ sẽ phải đi sau các cuộc nói chuyện ngoại giao với các bên liên quan trong vùng để kế hoạch không trượt khỏi hiệu ứng mà Trung Quốc muốn, đó là tách Hoa Kỳ ra khỏi khu vực, duy trì niềm tin và ủng hộ của các quốc gia ven biển," Tiến sĩ Matthias Vanhullebusch dự đoán. Hình ảnh ở Hà Nội Còn từ Hoa Kỳ, Giáo sư James Kraska nói về rủi ro có thể xảy ra nếu Trung Quốc đơn phương tuyên bố lập ADIZ ở Biển Đông. "Có rủi ro là việc này dẫn tới xung đột quân sự nếu Trung Quốc định thực thi ADIZ với máy bay quân đội nước ngoài." "Tuy nhên, Trung Quốc đã ít khi làm thế ở Biển Hoa Đông, nên hiện tại xung đột sẽ không xảy ra." Nhưng ông kết luận với nhận định về "rủi ro lớn nhất". "Rủi ro lớn nhất của vùng ADIZ Biển Đông là nó sẽ phục vụ như lý lẽ bổ sung cho đường chín đoạn phi pháp của Trung Quốc." "Như thế, ảnh hưởng lớn nhất sẽ mang tính chất địa chính trị chứ không phải quân sự," giáo sư James Kraska phân tích.
Cựu thủ tướng Việt Nam, ông Võ Văn Kiệt, thừa nhận Việt Nam sau 1975 đã có cách nhìn hẹp hòi, phân biệt thắng - thua, và kêu gọi có đại đoàn kết dân tộc.
Ông Võ Văn Kiệt kêu gọi đoàn kết dân tộc
Trong một bài viết nhân 60 năm Quốc khánh Việt Nam và được các báo trong nước đồng loạt đăng lại, ông Võ Văn Kiệt nhắc đến chủ trương thời kì đầu lập nước 1945 khi chính phủ Hồ Chí Minh "xoá bỏ mọi hận thù và chia rẽ do chế độ cũ để lại, sẵn sàng thu dụng những người có tài, có năng lực, có tâm huyết, mà không kể đến quá khứ." Ông nói thêm "tiếc rằng một số năm sau đó, tư tưởng đại đoàn kết đã bị coi nhẹ, quan điểm giai cấp đã được vận dụng một cách máy móc, một chiều." Trong thời gian gần đây, vị cựu thủ tướng Việt Nam có một số bình luận được đánh giá là cởi mở, trong đó điểm xuyên suốt là ông bày tỏ mong muốn có sự nhìn nhận lại một số vấn đề lịch sử và thu phục nhân tâm từ các giới trong ngoài nước. Coi nhẹ tư tưởng đại đoàn kết Trong bài viết mang tiêu đề "Đại đoàn kết dân tộc-cội nguồn sức mạnh của chúng ta", ông Võ Văn Kiệt nhắc lại những lời nói của chủ tịch Hồ Chí Minh như một điểm tựa trước khi bày tỏ suy nghĩ của mình về tình hình Việt Nam mấy mươi năm qua. "Bác đã tuyên bố: 'Chính phủ không để tâm moi ra những tội cũ để đem ra làm án mới làm gì." Ông Võ Văn Kiệt bày tỏ tiếc nuối rằng "một số năm sau đó, tư tưởng đại đoàn kết đã bị coi nhẹ, quan điểm giai cấp đã được vận dụng một cách máy móc, một chiều." "Trong các chiến dịch cải cách ruộng đất và cải tạo công thương nghiệp, nhiều nhân sỹ yêu nước, nhiều nhà kinh doanh có công với cách mạng đã không được coi là bạn nữa, gây những tổn thất lớn về chính trị và kinh tế." "Tư tưởng thành phần chủ nghĩa đã dẫn tới hai kết quả: Làm mất đi nhiều tài năng của một bộ phận đáng kể trong dân tộc, đồng thời đưa một cách gượng ép những nhân tố tuy rất cơ bản về chính trị nhưng lại không đủ chất lượng trong quản lý và xây dựng." Đoàn kết phải đồng nghĩa khoan dung Ông Võ Văn Kiệt nhắc rằng sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, nhiều người ở miền Nam muốn đóng góp cho công cuộc xây dựng đất nước: "Một đội ngũ đông đảo công thương gia và trí thức miền Nam, có những khả năng và kinh nghiệm trên nhiều lĩnh vực khác nhau, là một vốn quý, có thể đóng góp vào việc xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, giàu mạnh." "Hầu hết quân đội, sỹ quan và những viên chức trong chính quyền cũ cũng đều mong mỏi được sống trong hoà bình, hoà hợp, có cơ hội làm lại một cuộc sống yên ổn." Nhưng tác giả nói ý thức đoàn kết một lần nữa bị xao lãng. "Rất tiếc là ý thức đoàn kết dân tộc lại một lần nữa bị phần nào xao nhãng bởi bệnh chủ quan và say sưa vì chiến thắng, bởi những cách nhìn hẹp hòi, biệt phái, bởi chuyện phân biệt thắng- thua, bởi những kỳ thị ta - ngụy…" "Kinh tế khó khăn, đời sống bế tắc, cộng với những phương thức quản lý xã hội quá cứng nhắc và tình trạng kỳ thị thành phần…đã làm cho cả một số người yêu nước, muốn đóng góp cho đất nước cũng đành dứt áo ra đi." Những phát biểu gây tranh luận Đây là một đánh giá hiếm gặp trong những tuyên bố chính thức của các lãnh đạo ở Việt Nam khi nhìn về giai đoạn này. Trong một cuộc phỏng vấn gây tranh luận của tuần báo Quốc Tế đầu năm nay, ông Võ Văn Kiệt cũng bộc lộ suy nghĩ tương tự về cách đánh giá lại thời kì này. Tổng kết bài viết, cựu thủ tướng Việt Nam nhấn mạnh "chỉ dùng đối đầu và bạo lực để giải quyết những thù hận thì chỉ đẻ ra thù hận." "Nếu dùng cách cảm hoá để giải quyết thù hận thì có thể triệt tiêu được thù hận và tạo ra sức mạnh càng ngày càng dồi dào hơn." "Nếu cứ còn chia rẽ do hận vì bại, kiêu vì thắng, thì có ích gì cho bản thân, cho đất nước, cho hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế?" "Nhìn ra thế giới, càng nghiệm thấy rằng tài nguyên lớn nhất cho mọi quốc gia chính là tài nguyên con người. Nếu quy tụ được sức người, thì nhiều nguồn lực khác cũng có thể được quy tụ. Con người mà không quy tụ, thì mọi nguồn lực khác cũng rơi rụng." ......................................................................... Xin lưu ý do thư gửi về cho chủ đề rất nhiều, nên chúng tôi chỉ có thể đưa lên trang web những email có đánh dấu tiếng Việt. Mong quý vị thông cảm. Quang Trung, TPHCMTôi là một người Việt gốc Hoa đã sống qua hai chế độ.Hiện tôi vẫn còn sinh sống tại VN.Nói chung Tôi đã cùng nếm trải với những ai đã trải qua những biến cố của quê hương.Tôi đã được đọc rất nhiều bài viết gây tranh luận trên các diễn đàn trong nước & hải ngoại.Dưới cái nhìn vừa trong cuộc vừa ngoài cuộc như tôi về vận mệnh và tương lai cua môt dân tộc.Vì sao môt dân tộc có thừa tài năng và ý chí đến như vậy mà vẫn luôn tụt hậu so với rất nhiều quốc gia trên thế giới trong một thời gian dài như vậy?Vấn đề là ở chổ "Tính đoàn kết của cả một tộc đã bị chia rẽ qua nhiều giai đoạn của lịch sử xây dựng đất nước"Cho đến ngày hôm nay tính chia rẽ trong ý thức hệ trong cả hai phía vẫn còn khá nặng nề.Không biết đến b! ao giờ mới có một đảng phái nào hay một nhân vật tầm cỡ nào có thể làm được điều tốt nhất cho toàn thể dân tộc Việt Nam.Chúng ta hãy gác lại những gì có thể làm chậm bước tiến của dân tộc mà cùng nhìn về tương lai với những hành động thiết thực nhất vì vận mệnh đất nước chứ đừng vì bất cứ quyền lợi riêng nào cả.Hãy ngước nhìn ra thế giới xem xem những dân tộc tiên tiến văn minh giàu mạnh ,họ đã làm gì cho dân tộc va cho quốc gia của họ có được sự kính trọng của toàn nhân loại.Những Hoa kiều giàu có thành đạt trên khắp thế đã đóng góp tài năng và sức mạnh tài chính của mình cho sự khởi sắc kinh tế và vị thế lớn mạnh của Trung Quốc ngày nay.Những sách lược khôn ngoan và sáng suốt có tầm nhìn rộng và sâu của các nhà lãnh đạo của vài quốc gia nhỏ bé trên thế giới đã làm rạng rỡ cho đất nước mình sau chỉ vài thập niên phấn đấu tiến lên đón lấy cơ hội thay đổi tương lai ảm đạm của một đất nước trở nên thịnh vượng va sung túc tột bật như ngày nay.Một lần nữa xin hãy nhìn lại chính mình. Độc giả ở Phan RangTôi cũng là một trong số rất nhiều những nạn nhân của cuộc chiến sau năm 1975, mặc dù tôi chưa một ngày trong quân ngũ của bất cứ phe nào. Khi đọc bài viết những lờI phát biểu cuả Ông Kiệt về vấn đề hòa giảI dân tộc, tôi vẫn cho là điều đúng đắn cần phảI suy nghĩ. Chiến tranh đã gây bao nhiêu là đau thương cho đạI gia đình Việt Nam, không lý gì lạI giữ mãi những thù hằn âm ỷ cháy trong lòng mỗI ngườI, nhưng sự thật không phảI thế. Không biết Ông Kiệt đang đứng ở góc độ nào mà phát biểu. Nếu kêu gọI hòa giảI dân tộc, theo tôi nghĩ các phương tiện truyền thông nên ít đi cái gợi lên niềm đau của rất nhiều gia đình miền nam, bạn có chạnh lòng khi thấy trên truyền hình cứ chiếu đi chiếu lạI mãi hình ảnh chiến thắng, trong đó có ảnh các chiến sĩ chế độ củ nằm phơi thây trên chiến trường không ?họ là ai ?họ cũng là ngườI Việt Nam, da vàng máu đỏ… Thôi cái gì đã qua đi khá xa xôi rồI thì nên cho nó qua đi nhắc lạI làm gì thêm đau lòng! Vài chục năm nữa lịch sử cận đạI của Việt Nam sẽ phơi bày ra tất cả, nên để dành lạI cho các nhà sử học. Đã 30 mươi năm qua, mặc dù cho là đã chiến thắng, thì đã đến lúc nên nghĩ lạI trả công bằng cho xã hộI, tôi đồng ý là có công thì thưởng, nhưng không thể thưởng trong lãnh vực trí tuệ đư ợc, các gia đình có công có thể được thưởng về vấn đề vật chất như nhà cửa, xe cộ, tiền bạc nhưng con cái họ không thể thưởng bằng điểm ưu tiên vào các trường ĐạI học được. MH, Hà NộiTôi không thể chịu được những lời cay cú của những kẻ chống lại chế độ hiện nay và cũng chống lại ngay những người đang làm ăn sinh sống tại VN mà theo tôi không còn là đồng bào của họ nữa. Có lẽ tôi phải đồng ý với lời lẽ của bạn Khanh ở Biên hoà mới dược. Các ông hãy đặt lại cuộc chiến, nếu bây giờ mới kết thúc và chiến thắng thuộc về CS thì các thì chắc rằng vùng đất mà các ông đang sống và gọi là thế giới tự do đó họ không chứa chấp các ông đâu. thời thế thay đổi rồi tất nhiên là muốn nhanh thì phải chung sức còn người xây kẻ phá thì chỉ chậm thêm thôi! Minh Nam, Hà NộiSự thay đổi thể chế ở VN không phải do "mức chửi bới thô lỗ" từ hải ngoại như tôi thấy đầy rẫy trên một số diễn đàn, mà do sự thức tỉnh của đồng bào quốc nội. Vai trò những người CS phản tỉnh là rất quan trọng, nhất là những người từng giữ chức vụ cao trong đảng và chính quyền CSVN. Tuy vậy, họ rất cần sự an toàn khi đấu tranh ngay trong lòng chế độ toàn trị. Phát biểu hớ hênh rất dễ bị trấn áp, bị giam giữ thì còn đâu hoàn cảnh và điều kiện mà đấu tranh tiếp, nói gì chuyện hy vọng vào trung ương đảng khoá tới mà đấu tranh trực diện hơn. Một biện pháp an toàn là sử dụng ngay lời nói của lãnh tụ thần tượng và chê trách giới lãnh đạo hiện nay là "chưa quán triệt lời lãnh tụ". Ví dụ, ông Kiệt từng đề nghị phát huy dân chủ trong đảng. Nếu được thực hiện, người ta hy vọng thành phần ban chấp hành TW sắp tới sẽ thay đổi và nhân tố đổi mới sẽ tăng tỷ lệ đáng kể. Nên vun đắp, phát tán và khuếch trương yếu tố tích cực trong lời phát biểu của các nhân vật CS phản tỉnh thì hơn là chửi bới họ. ĐCSVN rất mong có nhiều lời chửi bới, càng thô tục càng hay, đối với những người phản tỉnh mà giới lãnh đạo hiện thời rất không ưa, căm ghét và kiếm cớ cô lập, trấn áp. Quang Huy, Hà NộiTôi tin không riêng cá nhân tôi mà còn có nhiều người Vn khác cùng ngưỡng mộ ông Kiệt. Ông Kiệt cùng ông Linh là những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm khi thực hiện đổi mới đất nước. Xóa bỏ cơ chế quan liêu bao cấp trì trệ, để tiến hành đổi mới kinh tế theo cơ chế thị trường và kết quả của nó thì những ai ở Vn đều cảm nhận và được hưởng thành quả của nó, kinh tế phát triển hơn 7% năm, đời sống nhân dân được cải thiện. Song nguy cơ tụt hậu về kinh tế vẫn còn. Giá như lúc còn đương chức ông Kiệt mà thực hiện được hòa hợp dân tộc có lẽ mọi người còn ngưỡng mộ hơn, nhưng nói ra những điều mình còn trăn trở chưa làm được cũng là điều tốt để nhắc nhở thể hệ sau thực hiện. Đất nước 30 chiến tranh đau! thương và chia rẽ, rồi 30 năm giải phóng mà lòng người vẫn còn phân cách. 30 năm quá dài xin đừng để dài thêm nữa. Trần ThanhTôi hoan nghênh ý kiến Ông Vỏ Văn Kiệt. Đảng CSVN hay mau thay đồi, cứ làm theo đúng như hiến pháp năm 1992 là tốt lắm rồi. Lãnh đạo Đảng CSVN đừng lo lắng và sợ hải gì trước xu thế mới này,bây giờ chẳng ai dành chính quyền bằng bạo lực nữa, thực chất của sự thay đổi theo xu thế chung cũng chỉ vì mục đích:" dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh". Thu Phong, Silver Spring USAKhi còn quyền hành trong tay ông Kiệt thì nạn phân biệt còn nặng nề hơn hiện tại cả bội phần. Ông Kiệt chính là người đã thi hành những sách lược chia rẻ đó. Cả nửa triệu người bỏ mình dưới biển đông, cả ba triệu người phải lìa xa đất tổ. Bây giờ thấy họ chẳng những được sống sót mà còn vượt lên hơn hẵn về trình độ khoa học kỹ thuật thì mấy ông lại muồn “tự phê” để “hòa giải hòa hợp”. Ai mà còn dám tin nữa chứ! Huy, TP.HCMCái quan trọng bây giờ là cần 1 lời xin lỗi chính thức về những gì đã gây ra vậy thôi, công nhận giai đọan những giai đọan đồng bào đã vượt biên ra đi sau 1975. Giống như Thủ tướng Nhật đã phải lên tiếng xin lỗi vầ những lỗi lầm của quân đội Nhật vào thế chiến thứ 2. Không thể chỉ đi nói xuôn là chúng ta cần đại đoàn kết dân tộc mà phải giải quyêt được bất đồng trong quá khứ. Từ Nguyên, Milwaukee, USAHoan hô bạn Hùng Văn Australia, ý kiến của bạn rất hay.Tổng thống Thiệu đã từng dặn: Ðừng nghe những gì CS nói, mà hãy nhìn kỹ những gì CS làm. Hung Van, Sidney AustraliaÐọc thoán qua, thì thấy anh Sáu tự thú đảng của anh, tức đảng CSVN, từ thời HCM cho đến hôm nay, toàn làm điều hại nước giết dân. Theo ý bài này, anh Sáu đã từng là một thành viên của bộ não trung ương của đảng CSVN, là Thủ tướng, nên anh cũng là "tội phạm" của nước Việt Nam trong giai đoạn hậu 75 và từ năm 54 đến 69, "tội phạm" chính không ai khác hơn là HCM và từ 69 đến 75 là hậu duệ của HCM. Trong bài với bao nhiêu lỗi lầm tày trời cho chính anh nêu ra, anh Sáu chỉ thốt lên có mỗi một chữ " Tiếc" với thờ kỳ HCM làm chủ tịch ( Tiếc rằng một số năm sau đó (1954) ...quan điểm giai cấp đã được vận dụng một cách máy móc, một chiều). Lúc đó, HCM ở đâu ? Ông ta là chủ tịch nước mà ! Và lại cũng "Rất Tiếc" trong thời kỳ anh Sáu làm Thủ tướng ( Rất tiếc là ý thức .....lại một lần nữa ( sau 75) bị phần nào sao nhãng bởi bệnh chủ quan, những cách nhìn hạn hẹp, biệt phái, những kỳ thị ta và ngụy...). Chỉ có "tiếc rằng" rồi "rất tiếc" là giải quyết xong mọi lỗi lầm mà đảng của anh từng gây ra cho nước Việt thôi sao ? Ai đó chỉ cần nói lên vài lời phê bình đảng của anh thì bộ máy công an cho sớm đi chơi mút mùa, không có tiếc và rất tiếc gì cả ! Ðảng cũng tiếc nhưng rồi sau đó bình chân như vại mà lại còn lộng quyền thêm hơn. Nóii lòng vòng thì anh cũng lòi cái đuôi của "kẻ cả". Ðảng anh khoan dung, đảng anh tha thứ, đảng anh kêu gọi đoàn kết với điều lệnh phải nghe đảng anh chỉ bảo. Dân Việt trong ngoài nước đòi đảng anh trả lại quyền của họ chứ không phải cầu xin đảng anh khoan dung. Nói vòng vòng, anh cũng lấy bóng ma của HCM ra khoe và "nổ". Anh dùng lời rất ư là đại ngôn mà cũng dám nói : "nền văn hóa Việt Nam không của riêng ai, của một giai cấp đảng phái nào". Còn việc điều hành đất nước thì anh không đá động gì vì anh chỉ muốn đảng anh độc quyền cai trị. Anh ra lệnh mọi người Việt phải có trách nhiệm đóng góp, không lôi thôi đối lập phê bình gì cả. Nói chung thì cũng là thùng rỗng kêu rè. Ngày nào nước Việt được thực sự tự do, không bị độc quyền cai trị bởi một đảng nào thì ngày đó không cần phải réo gọi hòa giải, yêu nước mà tất cả mọi người sẽ tự nhiên mở rộng vòng tay để " châu về hiệp phố ". Ðảng của ông Võ văn Kiệt nếu " thực sự" yêu nước như HCM và hậu duệ đã từng tuyên bố thì chỉ cần thực hiện một điều thôi: đó lá xóa bỏ điều Bốn của bản Hiến pháp do đảng ông viết ra. Ngay lúc điều Bốn được thay thế, thì cả nước sẽ mở hội ăn mừng. Mọi người sẽ ôm nhau vui cả và vòng tay hòa giải sẽ tự động mở rộng. Cả nước sẽ thăng hoa. Khi đó không phải hàng ngàn người Việt nước ngoài về lại quê hương, mà hàng triệu sẽ về. Dân Việt không cần visa mà chỉ cần mang họ Việt là tự do ra vào. Ðó mới thực sự là hội Long Hoa như cả nước hằng mơ ước. Không cần kêu gọi đoàn kết gì cả. Mong lắm thay. Lincoln USAHãy tự vấn với lương tâm chính mình. Những tranh giành quyền lực, những nịnh bợ chức quyền. Ðâu có lo cho dân cho đất nước. Thử nhìn lại ở Việt Nam bây giờ, ai có tiền bạc, giàu sang hơn những kẻ nắm chính quyền !!!! Hong USAHãy nhìn nhận, phê phán từng sự việc, nêu đích danh sai trái của từng nhân vật, đừng nói chung chung. Ông Võ văn Kiệt hãy nhìn rõ, thật rõ vào guồng máy lãnh đạo bây giờ, đừng thổi phòng giả tạo và cũng đừng giấu giếm những ung thối kinh niên. Muốn đất nước Việt Nam vươn lên, và có đại đoàn kết trước tiên hãy thay đổi toàn bộ những tư tưởng cố hữu trong đầu của giới lãnh đạo. Thật là mò kim đáy biển. Dầu sao cũng cám ơn ông Võ văn Kiệt để mọi người có ý kiến đóng góp. Trung Dung, Hà NộiXã hội là vậy. Không dơn giản như các bạn nghĩ đâu. Phải có vai chính và vai phụ mới là cuộc sống. Nói chung, không thể một lúc làm được hết mọi việc, từng bước tháo gỡ. Như phó Thủ tướng Vũ Khoan đã nói: "các bạn chờ thêm 10 năm nữa, sẽ thấy VN như thế nào". Michael Tran, San Jose USAPhải chi ông và ông Khải lên tiếng mười mấy năm về trước thì đở cho dân lành biết mấy, hết chức mới dám xì ra chút xíu thôi. Gần chết đến nơi rồi cũng chưa hoàn toàn dám nói lên sự thật. Giờ nầy còn nhắc đến ông Hồ để làm điểm tựa bớ bà con làng trên xóm dưới có tin được những gì cs nói không? Nguyen Hung, Đà NẵngTrong một khu rừng nọ chỉ có một bầy hưu sinh sống, không có hổ, sư tử nên bầy hưu càng ngày càng diệt vong, trong khi đó ở một khu rừng khác ngòai bầy hưu còn có cả hổ, sư tư ...nên bấy hưu lại năng động,sinh sôi nảy nở... Hãy coi việc cần cải cách dân chủ ở VN hiện nay là hình ảnh tương tự. Tôi mong Ông Kiệt cùng với đồng chí của Ông hãy dũng cảm phá bỏ cái cũ để xây dựng cái mới. Hoa La Lan, TP HCMTôi là người sống ở VN nên tôi hiểu những tâm trạng của người VN, lời phát biểu của ong Võ Văn Kiệt có phải là gáo nước để dân VN giải khát không hay là sẽ có những hành động như thế? Tôi mong rằng VN sớm được tự do dân chủ, nhân quyền được coi trọng thì lúc đó những con người xa quê hương đất tổ sẽ gom về để cùng xây dựng VN, nếu như CS vẫn độc tài thì VN coi như tụt hậu là cái chắc. Nguyễn Nam, TP HCMÔng Võ Văn Kiệt nói một chuyện đã rồi. Trước đây, khi ông ta còn làm Thủ tướng, ông ta đã thực hiện chính sách CS đối với dân mình. Hôm nay, về hưu gần mười năm, ông ta lại đem chuyện cũ ra nói. Tại sao lúc đương chức, ông ta không nói để dân chúng đỡ khổ. Sống trong chế độ CS, khi không còn quyền lực coi như mất tất cả. Chính ông Kiệt đã nhiều lần góp ý với Liên đoàn bóng đá Việt Nam mà chẳng ai thèm nghe, huống hồ gì ông ta than thở về những chính sách của đảng và nhà nước ông ta. Ông Kiệt nói chuyện vớ vẩn. Chính sách của Đảng và nhà nước CS là một mà thôi. Chỉ có cách nói và làm của họ là khác nhau. Việc cải cách ruộng đất ruộng đất năm 1946 và việc quy hoạch giải tỏa hôm nay chỉ là một. Cải cách ruộng đất để điạ chủ mất ruộng, còn quy hoạch giải tỏa thì dân mất đất; nhưng cả hai lần thì quan chức CS dùng quyền lực để thỏa mãn sự thèm khát và tham vọng của họ. Chính sách CS chỉ làm gia tăng bất công xã hội, chứ làm sao mà có thể đoàn kết được. Nếu những ai không tin điều tôi nói thì hãy đi theo Đoàn kiểm tra về tình hình thực hiện Luật đất đai ở các địa phương sẽ rõ. Cứ mỗi lần muốn giải quyết khó khăn gặp phải thì những quan chức CS thường nhắc lại di huấn cuả ông Hồ. Bác Hồ từng đã nói thế này, đã từng đã nói thế kia. Những lời Bác dạy vẫn còn giá trị đến ngày nay... Những người lãnh đạo nên giải quyết những bức xúc cuả nhân dân, chứ không phải học thuộc lòng những lời huấn thị. Những nhà chính trị phải có đầu óc thực tế và tầm nhìn xa trông rộng, chứ không phải ngồi hối hận với những sai lầm cuả mình. Nên nhớ rằng; xã hội CS là một xã hội khép kín, tất cả phải vận động theo quỹ đạo cuả nó. Cấp trên ban quyền lực, quyền lợi cho cấp dưới thì bên dưới phải chấp nhận đường lối của bên trên. Bên dưới muốn giữ được quyền lực (cái ghế) thì phải cống nạp cho lên trên. Những quan chức cấp cao thì thường đổ lỗi rằng; sai sót là do cán bộ cấp dưới, chứ đường lối không bao giờ sai... Đây là một cách ngụy biện cuả CS. Những quan chức cấp thấp phải cướp bóc cuả dân chúng thì mới có cuả cải để cống nạp lên trên, đây cũng là cách giải thích tại sao tham nhũng ở VN ngày càng gia tăng. Tục ngữ VN có câu: Một cây làm chẳng nên non. Ba cây chụm lại nên hòn núi cao. Chứ đâu cần đến lời dạy của ông Hồ: Đoàn kết, đoàn kết... Thành công, thành công... Ai cũng biết đoàn kết dẫn đến thành công, nhưng vì tham lợi tham danh nên chẳng muốn đoàn kết với ai hết. Dại gì đoàn kết để nó cùng hưởng, phải đập chết nó đi để hưởng một mình. Ngay trong nội bộ cuả đảng hiện nay lại chia rẽ rất sâu sắt thì làm sao mà có thể đoàn kết toàn dân được? Trần Ngọc Hùng, TP HCMSuy nghĩ này rất nhiều người có và thể hiện dưới nhiều góc độ khác nhau. Tuy nhiên một cán bộ cao cấp thể hiện là tốt rồi, thay đổi thế nào còn tuỳ rất nhiếu sự can đảm, nhiệt huyết chỉ thích chỉ trích ít biết xây dựng. Và đức hy sinh tiên phong làm điều khó ví dụ : Không bao giờ có suy nghĩ tháo gởi khó khăn bằng vật chất... Hoài Lan, Bắc NinhTôi là người ngưỡng mộ ông Kiệt từ khi ông còn là Thủ tướng. Trong thời kỳ này, nền kinh tế chuyển đổi mạnh từ tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường. Nhân dân được tự do làm ăn hơn, kinh tế vì thế được cải thiện phần nào. Ông cũng là người đẩy mạnh quan hệ đối ngoại theo hướng đa dạng hoá, đa phương hoá, làm cho Việt Nam thêm bạn, bớt thù. Tuy nhiên trong cơ chế độc Đảng cộng sản lãnh đạo thì nỗ lực của cá nhân ông Kiệt cũng chả có ý nghĩa gì nhiều. Hiện nay trong nội bộ đảng cộng sản cũng có rất nhiều người cùng quan điểm với ông. Tôi hy vọng ông không chỉ "NÓI HAY" mà phải "LÀM HAY" nữa, như ông đã từng làm khi còn đương nhiệm. Xin ông hãy một lần nữa chiến đấu vì tương lai của dân tộc. Để một ngày nào đó khi ra nước ngoài, chúng ta có thể ngẩng cao đầu, không phải xấu hổ cúi gằm mặt xuống và nói "I come from Viet Nam". Phước, Biên HòaĐây là một hành động can đảm của ông Võ Văn Kiệt. Có lẽ, sau này người viết sử , còn có chút gì để viết về ông như là một người có lương tâm. Việc ông còn ca tụng hoặc dẫn chúng lời của ông Hồ Chí Minh chỉ để ngắm giúp ông ta còn được cơ hội nổi lên tiếng nói của mình mà thôi. Xin quí bạn hiểu dùm, chắc quí bạn cũng đã biết rằng chế độ này sẽ không chừa một ai nếu họ xét ra là nguy hiểm cho họ. Quang Huy, Hà NộiHoan hô ông Võ Văn Kiệt đã có những lời nói rất thực lòng rất tình người và đầy tâm huyết với đất nước. Lời nói đó bây giờ thực hiện vẫn chưa muộn, cái quan trọng là người ta nhận ra được điều đó và làm theo nó. Đứng trước nguy cơ tụt hậu về kinh tế, hơn bao giờ hết cần phát huy mọi tiềm lực của cả dân tộc, của đồng bào trong nước và đang ở nước ngoài. Giang sơn tổ quốc Vn không phải là của riêng ai, hãy đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết, đặt mục tiêu đất nước giàu mạnh là đích quan trọng nhất. Gia đình tôi có một người bác ruột hy sinh trong cuộc chiến, và vừa rồi nhân ngày lễ Vu lan, Phật giáo Vn có tổ chức một buổi lễ cầu siêu cho các nạn nhân chiến tranh. Tôi mong hàng năm đến ngày này sẽ có một buổi lễ cầu siêu cho tất cả mọi người dù họ ở bên nào, và họ đều là nạn nhân của một thời kỳ lịch sử đau thương của dân tộc. Để nhắc nhở mọi người rằng chiến tranh có nhiều mất mát, đã có nhiều đau thương và chia rẽ, mọi người hãy cùng nhau giữ gìn cuộc sống thanh bình hôm nay, đừng để bao giờ quá khứ lặp lại cũng như đừng để cơ hội hòa giải đoàn kết dân tộc một lần nữa bị bỏ qua. Camel, HuếĐọc ý kiến của Nhat Glorious, thật sự tôi không muốn viết thêm nữa. Nhưng rồi tôi thấy áy náy, tôi muốn nói ra vài suy nghĩ của mình để các bạn biết. Những gì cựu thủ tướng Kiệt nêu ra, theo ý kiến cá nhân tôi là những ý kiến đúng đắn và đáng nghe. Bỏ qua tất cả những nghi ngờ, nhiều bạn cũng đồng ý với tôi điểm đó. Nhưng tôi cũng biết rằng, để thực hiện được một phần nhỏ việc mà ông Kiệt nêu ra thôi, rằng phải xoá bỏ hận thù cũ, cùng nhau xây dựng đất nước,... là một việc vô cùng khó. Kể cả phía "thắng" và bên "thua". Ông Kiệt viết bài này chủ yếu cho độc giả là người trong chính quyền VN hiện nay, khi ông tập trung chỉ ra những sai lầm trong quá khứ của họ. Dù với động cơ gì, dù muộn hay không thì những ý kiến đó là có giá trị và tôi coi đó là một điều tốt cho tương lai đất nước. Xin đừng vì thù hận mà bỏ qua những điều tốt như vậy, trong khi tôi nghĩ rằng bất cứ người VN chân chính nào cũng đều mong muốn người VN đoàn kết hơn, tập trung loại bỏ cái sai lầm, cái xấu xa hiện tại (dù bằng những cách khác nhau). Nhất là đối với những người trẻ, sinh ra sau khi cuộc chiến tranh kết thúc, tôi muốn khuyên các bạn: học lịch sử là để hiểu quá khứ, học được những bài học trong quá khứ nhằm phục vụ cho tương lai tốt đẹp hơn cho chính các bạn và con cháu các bạn. Xin đừng để cho bóng ma quá khứ (kể cả bóng ma kiêu hãnh của chiến thắng phải đánh đổi bằng nhiều xương máu, hay bóng ma đen tối của kẻ bị coi là thua cuộc) làm chùn bước trên con đường đi lên của dân tộc. Lính giàQua phổ biến từ báo chí nhà nước VN, tôi thấy lời lẽ của ông cựu thủ tướng Võ văn Kiệt hay, và rất đúng, thoát xa khỏi tư tưởng bảo thủ cố hữu của những người CS đang trị vì đất nước. Nhưng tựu trung vẫn còn quanh quẩn dưới bóng tượng đài của ông Hồ chủ tịch. Cho nên có thể đoán ông đang được giao phó nhiệm vụ làm khởi sắc cho ngày lễ kỷ niệm 60 năm đảng CS hoạt động và nắm quyền tại VN mà thôi, chứ không hẳn đây là thời điểm nhà nước CS mở ra một giai đoạn mới cho phép tiếng nói đối lập của bất cứ ai cũng được công khai như ông Kiệt. Lời kêu gọi "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết" từ hồi nào đến giờ của những người CS vẫn là đoàn kết phe ta với nhau mà thôi để có thể đem lại "Thành công, thành công, đại thành công" cho sự trường tồn một chính quyền CS. Văn Tâm, CopenhagenTôi lấy làm bất nhẫn mổi khi nghe một vị quan chức nhà nước về hưu phát biểu về ”đoàn kết đại đoàn kết” để sửa sai. Tại sao khi đương tại chức không nghe một vị nào phê phán chính sách nhà nước trực tiếp như vậy? Ông nào cũng đem cái thời kỳ ”vàng son” của thời kỳ cụ Hồ còn sống để so sánh, nào là thời ấy có dân chủ, tự do, đoàn kết dân tộc vân vân, thực ra ”cái quả” tựu thành phải từ ”cái nhân” mà ra. Tại các quốc gia dân chủ như Đài Loan, Nam Hàn, Singaborg, hay như bên Âu-Mỹ ý kiến phê phán trực tiếp rất cần thiết vì chánh quyền ”đuợc” các đảng đối lập kềm chế bớt lại và đi đúng theo nguyện vọng của đa số cử tri, từ đó quốc gia mới phát triển được. Tôi đã dùng chữ ”được” thay vì ”bị”, vì đảng đối lập rất cần để giúp chánh quyền xây dựng đất nước, vì khi phê phán sửa sai không có nghĩa là không có đại đoàn kết dân tộc hay có ý đồ lật đổ chánh phủ. Văn A, Đà NẵngÝ kiến các bạn rất hay, như vậy các bạn dù ở đâu trên thế giới đều hướng về tổ quốc, các bạn càng tranh luận thì sẽ tìm ra cái đúng. Để qua đó cùng đóng góp cho quê hương ngày càng giàu mạnh. Thanh ThanhTuy muộn nhưng còn hơn không. Nói thì dễ, làm mới khó. Cần phải có những việc làm thật thiết thực để thể hiện. Tôi mà là thủ tướng VN, việc đầu tiên mà tôi sẽ làm là cho sửa sang lại các nghĩa trang quân đội VNCH. Ba tôi từng là một người lính của VNCS. Thật buồn khi thấy nhiều người VN ngày ngày mạt sát lẫn nhau. Chúng ta đều cùng là người VN, việc gì phải thế? Nguyễn Văn Nam, Đà NẵngTôi đồng ý với bài viết của ông Cựu Thủ tướng nhưng rất tiếc lại là Cựu Thủ tướng chứ không phải là Thủ tướng tại chức, nên cũng chẳng mang lại lợi ích gì, mà chỉ có tiếng cho ông. Nhưng dù sao có còn hơn không. Còn như ý kiến của bạn Khánh, Biên Hgòa thì chắc bạn ấy cũng chỉ là nghị gật, hay cóc ngồi đáy giếng,hãy dựa cột đi bạn ạ. Việt Nam không ngóc lên được vì sự con hát mẹ vỗ tay đó. Quách Vương, ĐứcTôi đã nhiều lần góp ý kiến trên mục Ý kiến của BBC nhưng không được đăng lại cùng Bạn đọc, làm tôi mất cảm hứng vậy chắc Bye bbc...Bye! Trung, USAGởi bạn Mumei, Anh đề cập tới các bài của ông Võ Văn Kiệt như một chuyện thừa nhận sai lầm "của Đảng." Có hai điểm muốn nói với bạn: +Chỉ những cựu này, cựu kia (cựa TBT Lê Khả Phiêu, cựu TT Võ Văn Kiệt) khi về hưu, hết chức, hết quyền thì mới thừa nhận sai lầm này, thiếu sót nọ, đầy rẫy kỳ thị, thiếu dân chủ, v.v.. Nếu bây giờ ông Phan Văn Khải, Nông Đức Mạnh, Trần Đức Lương -những lãnh đạo cao cấp đương thời- lên tiếng thừa nhận sai lầm & nhận thức lại thì đúng đó mới một cuộc hòa hợp hoà giải thật sự mới bắt đầu. Lúc đó mới gọi là "Đảng thừa nhận sai lầm" được, còn hiện tại các phát biểu, suy nghĩ của ông Kiệt, ông Phiêu hoàn toàn chỉ mang tính cá nhân của các ông ấy thôi, chẳng có đại diện cho ai hay đảng phái, tổ chức nào hết. +Thừa nhận sai lầm như vậy chính là gián tiếp khẳng định sự đúng đắn của những người đã và đang dám chỉ ra những sai lầm, thiếu sót, lên tiếng đòi tự do dân chủ. Quá khứ đã sai lầm tại sao hiện tại vẫn tiếp tục sai lầm như vậy? (đàn áp Phật Giáo Hoà Hòa, TIn Lành, Giáo Hội Phật Giáo VN Thống Nhất, bắt bớ cầm tù những người bất đồng chính kiến, v.v...) Minh, Veenendaal, Hòa LanĐọc bài viết của ông Võ Văn Kiệt mà tôi mắc tức cười, phải chi ông viết và thực hành bài nầy lúc ông còn tại chức thì đở cho dân tộc Việt Nam biết mấy, hay là ông muốn tạo thiện cảm với dân tộc trong quảng đời còn lại của mình. Ông còn nói Hồ chí Minh tuyên bố :"Chính phủ không để tâm moi ra những tội cũ để đem ra làm án mới làm gì". Vậy thì việc xét lý lịch cả ba đời của một cá nhân mà Bác và Đảng chủ trương có phải đi ngược lại lời tuyên bố đó không? Xin đùng nghe những gì CS nói mà hãy nhìn kỹ những gì CS làm. Lê Văn, Đà NẵngÝ kiến các bạn rất hay, như vậy các bạn dù ở đâu trên thế giới đều hướng về tổ quốc, các bạn càng tranh luận thì sẽ tìm ra cái đúng,để qua đó cùng đóng góp cho quê hương ngày càng giàu mạnh. Nào tranh luận đi... Billy Nguyễn, Anaheim, Hoa KỳÍt ra giờ này ông Võ Văn Kiệt đã nói lên ít nhiều sự thật. Sự thật tại sao người VN bỏ nước ra đi, sự thật về chính sách cướp đêm hay cướp ngày đều là quan chức CS vào những năm 1978 cải tạo công thương do nguyên tổng bí thư Đỗ Mười cầm đầu. Tôi nhớ năm 1976, tháng 6 thì phải, ông Kiệt lúc đó là chủ tịch UBND Tp Hồ Chí Minh phát đông phong trào TNXP, chúng tôi đã được ong cho ăn bánh vẽ, tự hào của THẾ HỆ THỨ TƯ đứng lên xây dựng đất nước. Say men bánh vẽ của ông, chúng tôi lên đường ở LỨA TUỔI 20 (như bây giờ vậy) xây dựng những vùng kinh tế mới. Sau vài năm ăn bánh vẽ về một xã hộ công băng, nhà nhà no đủ, chính sách mang dân thành phố lên vùng kinh tế mới với mỗi hộ một căn nhà mái cỏ tranh và bốn cây cột trống không tường vách, tôi cảm thấy hình như chúng đã tôi bị lừa...... Hùm chết để da, người chết để tiếng, nên bây giờ nguyên thủ tướng mới nói lên ít nhiều sự thật về tình người sau cuộc chiến. Hy vọng rằng chính sách đại đoàn kết dân tộc sẽ có và được áp dụng cho tương lai VN sáng lạn hơn chứ không còn là cái BÁNH VẼ như mấy chục năm về trước. Tri Đạo, Biên HòaĐây là một ý kiến đúng. Khanh, Biên HòaVẫn những cay cú, hằn hộc, vẫn những giọng điệu cũ rích lỗi thời, vẫn những lời lẽ thiếu thân thiện. Đọc ý kiến của các ông, tôi là người đang sống trong đất nước tôi thấy rằng các ông chả có chút thông tin gì về tổ quốc mình, chỉ lấy quá khứ ra để chửi bới, nhận xét hồ đồ cái hiện tại. Tôi nói với mấy ông như thế này,CSVN mạnh lắm, lẽ ra họ không thèm đại đoàn kết với mấy ông làm gì, nhưng họ đang làm đấy, còn đoàn hay không đoàn kết với họ tuỳ mấy ông, có điều những giọng điệu mấy ông viết thực sự gây phản cảm cho người trong nước, ít nhất trong đó là tôi.Thực ra các ông chả là gì so với những lãnh tụ CSVN, chỉ là những viên sỏi nhỏ bên cạnh núi cao, xin đừng hồ đồ. Tôi thấy CSVN đã làm những điều mà lẽ ra họ phải làm từ lâu, xã hội công dân đang dần hình thành, quản lý đất nước bằng luật (mặc dù chưa đủ,Quốc Hội nói còn thiếu gần hơn 200 luật nữa), chính sách đại đoàn kết dân tộc đang được dư luận đón nhận, họ xét xử và bỏ tù bọn CS hư hỏng ngày càng nhiều, đời sống kinh tế ngày có khá hơn. Chưa đáp ứng yêu cầu nhưng tôi cho rằng cần trân trọng và hãy cùng họ xây dựng đất nước phát triển hơn là chăm chăm cấu xé, đấu đá lẫn nhau. Nhat Glorious, tp Hồ Chí MinhCựu Thủ Tướng Võ Văn Kiệt đã có công rất nhiều cho Việt Nam trong giai đoạn đổi mới từ năm 1986. Trong bài viết, Cựu Thủ Tướng Võ Văn Kiệt đã nêu công- tội, đúng-sai khá rõ ràng. Các tờ báo lớn của Việt Nam như VietNamnet, Tuoitre,...đều đăng tải bài viết này trên trang đầu, nên bài viết được phổ biến khắp nơi. Vì thế các bạn cũng đừng nghi ngờ nhiều về tính trong sáng, và tích cực của bài viết. Thiết nghĩ "trước trách mình, sau trách người, truớc xem xét mình, sau xem xét người", mỗi người chúng ta cần xem lại bản thân mình đã làm được gì chưa, đã giúp ích cho đất nước chưa? Các bạn nêu ra "tội" của Đảng CSVN là rất đúng, và cần tiếp tục nêu ra nữa, nhưng các bạn cũng nên ghi nhận những gì Đảng CSVN đã cùng toàn dân làm được:phá! bỏ chế độ phong kiến, đánh đuổi giặc ngoại xâm giành lại độc lập, tự chủ cho đất nước, và những thành quả đã đạt được trong giai đoạn đổi mới từ năm 1986 đến nay, tuy chưa xứng với tiềm năng... Chúng ta cùng đoàn kết đấu tranh với cái sai, cái xấu, và cùng ghi nhận, ủng hộ,...cái đúng, cái tốt đẹp phải không? Chúc các bạn tham gia diễn đàn sức khỏe, thành đạt và hạnh phúc. Minh Khố Chuối, ChicagoKhi nào những lời ông Kiệt hay ông Đảng Cộng Sản nào nói được đăng trên một tờ báo độc lập do tư nhân làm chủ thì tôi mới có thể tin mấy ông CS hay giỏi chơi trò tuyên truyền này. Mấy lời nói này có gì mới đâu? Tôi đã nghe nói quá nhiều từ khi còn nhỏ xíu cho đến nay đã sắp già rồi mà Vũ Như Cẫn cũng chỉ vẫn như cũ. Tôi không tin và không được thuyết phục gì cả bởi những lời tuyên truyền, nói suông, nói không biết gượng. Vừa rồi về VN, tôi có đến nhà đứa em họ chơi. Tình cờ nó đang làm đơn xin việc. Mèn ơi, đã 30 năm rồi mà còn phải khai "sơ yếu lý lịch". Tôi có xem qua và thấy nội dung y hệt 20 năm trước khi tôi còn ở VN. Đoàn kết cái gì hở khi mà mọi người dân khi xin việc làm phải kê khai cố sơ sờ sỗng đã từng làm gì, phản động cho ai, bán nước cho ai, ngụy quân ngụy quyền cho ai, giết bao nhiêu người, có công với cách mạng như thế nào,... Tôi đọc mà thấy rợn tóc gáy. Chưa hết, sau đó thằng em họ rủ tôi đi ra phố mua một gói "555". Tôi hỏi, "bộ em hút thuốc hả". Nó trả lời một cách bất mãn nghe não ruột, "thế đó anh, VN là thế đó anh, không biết mua chuộc thì không có thể làm gì cả. Mọi chuyện ở đây khởi đầu từ ba số 555 đó anh" Thế là tôi chỉ biết câm miệng thở dài. Sau đó nó chở tôi vào UBND xã (ủy ban nhân dân) để cho tôi xem nó trổ tài đút lót. Và y như dự đoán, cái "sơ yếu lý lịch" đã được đóng dấu và có vài chữ ký mặc dù có vài khoản thằng em họ phải khai láo và nó còn bảo, "bà con mình đi Mỹ làm gì cho em khổ vậy? Em mà khai vô đây có bà con ở nước ngoài thì chắc nằm nhà chết đói dài dài" . Tôi vội an ủi nó, "còn đỡ hơn ngày xưa em. Em mà khai như vậy chắc vào tù đếm lịch dài dài". Nó bỗng bật cười và nói, "em thà ngồi tù đếm lịch mà còn được ăn không ngày ba bữa còn hơn nằm dài chết đói anh". Rồi hai đứa cười xòa. Nguyễn Brian, CaliforniaLại tư tưởng Hồ Chí Minh, không biết trong những khoản thời gian từ khi khởi nghĩa 1945 cướp chính quyền đến khi Chủ tịch HCM qua đời đi tìm gặp Mác và Lê Nin, cụ Hồ có những tư tưởng cụ thể được quảng bá rộng rãi trong quần chúng không? Vì lúc Cụ chết thì Brian chưa sinh ra đời, nhưng đến nay mỗi khi nghe nói về một vấn đề gì, nhiều người muốn biện minh rằng điều nầy lẻ kia là đúng và thêm vào vài câu cho là tư tưởng HCM. Qua sách vở đọc được, tôi thấy ông Hồ Chí Minh không nêu cao tinh thần đại đoàn đoàn kết ,đã vậy ông còn làm ngược lại. Vì ngay khi cướp chính quyền từ tay thực dân Pháp và Phát xít Nhật Chính quyền và Đảng do ông lãnh đạo đã giết chết không biết bao nhiêu chiến sĩ yêu nước không CS, chẳng hạn như ông Tạ Thu Thâu Cọng sản đệ tứ Quốc tế bị chặn bắt và giết tại tỉnh Quảng Ngãi v.v. rồi rập khuôn theo kiểu Trung Quốc phát động chiến dịch cải cách ruộng đất đấu tố giết người qua nhiêu năm tháng, rồi vụ Nhân văn giai phẩm,... để cho những chiến dịch đó đã chín mùi "Bác" tuyên bố vài điều vô bổ. Cuối cùng đâu vào đó rồi chấm dứt, người nào thiệt mạng, thiệt hại cứ thiệt mạng thiệt hại,đừng nói rằng "Bác" không biết đấy nhé, bởi bác là người lãnh đạo tài giỏi thì đừng hòng hạ cấp qua mặt, như tôi đã ý kiến trong mục " Đạn lạc thời bình". Người chỉ huy là người đưa ra kế hoạch , ban chỉ thị (Lệnh) và phải kiểm soát việc thi hành lệnh, cho nên đừng đổ thừa mọi sai trái cho thuộc cấp. Theo tôi chuyện CS phân biệt thắng thua, phân biệt giai cấp là một chính sách, một sách lược vĩnh viễn, nếu không thì không là CS. Cho nên nếu muốn có sự đoàn kết dân tộc thì chỉ có con đường Tự do , Nhân quyền, Dân quyền. Huynh Phan, San JoseTôi là lính giữ gìn an ninh Miền Nam VN, không hề đánh ra Bắc, ngoại trừ "sự cố" bị CS đầy ải tôi ở Bắc Việt nhiều năm trời. Xét như thế, giữa cộng sản Bắc Việt và tôi (chúng tôi), ai là người có tội lỗi? Có tội mà lem lẻm không nhận tội, thì làm sao mà hoà với giải được. Mà hoà cái gì, khi người "đánh lén" tôi, vẫn lăm lăm cái Mác và cái Lê trong tay? Tony, CanadaNếu tầng lớp lãnh đạo đất nước là những người có TÀI có TÂM thực sự thì nhân dân cả nước chắc chắn đoàn kết một lòng. Chỉ sợ rằng họ chỉ là tập hợp một đội ngũ có CÔNG nên họ cho rằng chỉ có họ mới có quyền chia nhau cái bánh DÂN TỘC dưới mọi hình thái, ngoài mặt thì lúc nào cũng kêu gọi đoàn kết nhưng thâm tâm thì nghĩ rằng chẳng ngu gì, ngay cả những đồng chí ruột thịt trong kháng chiến là các cán bộ cao cấp của mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam sau giải phóng còn bị thất sủng, bị gạt ra ngoài chiếu trên,thì làm sao những thành phần chế độ cũ VNCH có cơ may được trọng dụng. Hậu quả là gì? sự sai lầm trong chính sách thưởng bổng lộc cho kẻ có công cách mạng bằng chức quyền mở đường cho hàng loạt cán bộ yếu kém văn hóa tham chính,xã hội đầy dẫy những ông bà giám đốc xí nghiệp lớn với văn bằng lớp năm,một xã hội như vậy mà tiến được mới là lạ. Trở lại vấn đề đoàn kết dân tộc mà ông Kiệt kêu gọi tôi thấy nghe thì hay nhưng chẳng có tác dụng, vì cái gốc của hiểm hoạ vẫn còn đó,nếu cho tôi làm thủ tướng VN, tôi sẽ ra các tuyên bố sau: 1-Các cán bộ có công trong kháng chiến suốt 30 năm qua đã hưởng biết bao bổng lộc rồi,kể từ nay chấm dứt mọi hình thức đặc cách bổ nhiệm cán bộ mà chỉ xét theo công lao trong kháng chiến. 2-Trong bộ máy lãnh đạo nhà nước,ông nào không có văn bằng đại học xin tự giác từ chức trước khi bị buộc thôi việc vì không có khả năng,song song với qui định học xong 12 mới được vào đoàn,có bằng đại học mới được vào đảng,như vậy thì không thể lọt vào bộ máy lãnh đạo những kẻ dốt nát cơ hội. 3-Cho tự do thành lập đảng và bầu cử tự do,(không lẽ 80 triệu dân VN đều dốt nát hay sao mà lại bầu cho những đảng không biết mang lợi ích cho dân tộc). Lúc đó tôi tin rằng con rồng Việt Nam sẽ trỗi dậy chứ không phải 1 con rồng ngủ mớ tự bẻ gẫy nah vuốt của mình. Phan Kim Lan, Zurich, Thụy SĩKhoảng 20 năm sau ông Khải cũng sẽ phát biểu như vậy, nói chung lúc đương thời thì ông tướng CS nào cũng chiến đấu với giới trí thức và nhân dân từ hải ngoại đến trong nước. Đừng quên những nơi ăn nên làm ra như Club Lan Anh ở Sài Gòn là của con ông Kiệt. A&A, Tuy Hòa, Việt NamNhận định về bài phát biểu của Ông Cựu Thủ tướng Trước hết, bài nầy nếu được ông Cựu thủ tướng gởi tham gia dự thi “60 năm …” thì tôi chắc sẽ bị Ban giám khảo “đánh rớt”, vì mang tư tưởng “hữu khuynh, xét lại”. Còn nếu để góp ý cho Đại Hội Đảng lần thứ X, thì tôi e rằng, ý kiến của những “cây cao bóng cả có lập trường cộng sản chính thống và kiên định” như ông Hữu Thọ (trợ lý cho Tổng Bí Thư), chắc là được Đảng Ta lắng nghe và ưa thích hơn nhiều. Nhưng cho dù “một con én không làm nổi mùa Xuân”, thì ít ra, ở giữa bầu trời xám xịt ý thức hệ độc tài, cực đoan, biệt phái và kiêu căng của Đảng, cũng có được một “cánh én lẻ loi” vút ngang lưng trời. Nói thật hay, nói thật nhuyễn và thật nhiều đó là “cái tài” của các nhà lãnh đạo cọng sản Việt nam. Cũng dễ hiểu thôi,! vì từ ông “bí thư thôn” cho tới Vị Tổng Bí Thư Đảng, ngày nào mà không có chương trình họp, phát biểu, báo cáo… Lượng giấy dành cho các bản báo cáo, các bài diễn văn, các nghị quyết của các đồng chí lãnh đạo, của các ban ngành đoàn thể e rằng đủ để phát không cho học sinh học cả năm không hết! Chính vì thế, dân gian vẫn thường bông đùa nhắc lại câu nói của ông Tổng thống Thiệu : “Đừng nghe những gì cộng sản nói mà hãy nhìn kỹ những gì cộng sản làm”. Cho nên, những gì ông Cựu thủ Tướng Kiệt phát biểu thật đúng, thật hay, nhưng e rằng sẽ không bao giờ trở thành hiện thực trong định hướng chính trị của Đảng hiện nay. Ưu tiên hàng đầu của Đảng hiện nay vẫn là “xây dựng Đảng” vững mạnh, đào tạo đảng viên có bản lĩnh chính trị v! ng, thấm nhuần hệ tư tưởng Mác-Lê và tư tưởng bác Hồ…Tôi có linh cảm rằng nếu bài phát biểu trên không phải là một “chiêu bài” xuất phát từ mệnh lệnh của Đảng, thì e rằng, sẽ là một “dấu chấm hết” sự nghiệp cách mạng mà ông cựu Thủ Tướng đã một đời tích góp được. Chỉ mong Ông bình an. Nguyễn Quang, Oslo, Na UyỦng hộ lời kêu gọi của ông, dù muộn màng quá đỗi. Muộn cho cả một thế hệ. Quách VươngCá nhân tôi sau nhiều năm sống ở nước ngoài về Việtnam nhiều lần mà bị công an hạch hỏi đủ thứ trong quá khứ dù xưa kia tôi chỉ là một Học sinh. Lý lịch là ưu tiên hàng đầu ba đời. Thực sự ông Kiệt đang nghĩ gì, không ai biết được. Vậy khoan vội mừng. Phong Huy, ĐứcÔng Võ Văn Kiệt quả có những quan điểm tích cực hơn so với trứơc đây, cũng như so với các đồng chí của ông hiện nay trong vai trò lãnh đạo đất nước. Trước bối cảnh Việt Nam đầy rẫy kỳ thị, phân hóa, chia rẽ trên khắp mọi lãnh vực nào chính trị, tôn giáo, xã hội v.vv.. Tại sao ông VVK không dùng ảnh hưởng chính trị còn lại của bản thân mình trong guồng máy chính phủ, trong đảng CS, để điều chỉnh cụ thể một vài việc làm nho nhỏ mà ích lợi vô cùng to lớn. Để tạo nền tảng cho các bước đi xa hơn của ông về sau (nếu có), vừa làm thước đo cho lời nói mình và cũng như trước khi chia tay với cuộc đời ô trọc này không mang tiếng là nói cho to hơn các đồng chí của ông, nhưng chỉ có bấy nhiêu là hết! Thí dụ như ngưng đàn áp những giáo phái Tin Lành, Phật Giáo Hòa Hảo. Cho Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất phục hoạt. Trả tự do tức khắc những người tù lương tâm như Nguyễn Vũ Bình, Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Khắc Toàn v.vv.. Những cái nho nhỏ ấy thì nhiều lắm và ông hãy cho chúng tôi thấy kết qủa từ đây đến cuối năm 2005 này đi. Dĩ nhiên tốt nhất vẫn là bây giờ và ngay lập tức ! Nguyễn Minh, TP. HCMNhững điều ông Kiệt nói rất đáng tin là ông đang suy nghĩ như thế bởi vì hiện nay ông không còn giữ một chức vị quan trọng nào trong bộ máy lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên ngay trong bài viết của ông vẫn còn coi chính quyền miền Nam cũ thật sự là "tay sai của Mĩ", điều đó hiển nhiên sẽ làm buồn lòng không ít người. Những tư tưởng đoàn kết mà ông kiệt đã nói là của Bác có thật sự là của Bác hay không. Việc cải cách ruộng đất, chống tư sản, đấu tranh giai cấp là suy nghĩ của tất cả những người cộng sản. Bác sẽ phải là người chịu trách nhiệm chính khi để xảy ra chuyện này, cần phân biệt rõ công và tội của Bác Hồ. Không thể hình tượng mãi Hồ Chủ tịch. Sai lầm lớn nhất trong cuộc đời Bác Hồ có thể là không nhìn ra chủ nghĩa cộng sản là một chủ nghĩa chuyên chế, toàn trị. Nếu đọc "Con đường dẫn tới tự do" của Hayek thì mới thấy rõ chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa phát xít có cùng điểm xuất phát và những gì xảy ra ở xã hội của 2 chủ nghĩa này khá giống nhau. Ẩn danhNgày ông làm Thủ Tướng, ông cũng chỉ biết im lặng thi hành những gì Đảng đề ra. Hôm nay ông kêu gọi đoàn kết dân tộc tuy muộn màng nhưng cũng chưa là quá trễ. Hy vọng rằng ông sẽ dùng suốt quãng đời còn lại của ông để thực hiện điều ông nói chứ đừng "đánh trống bỏ dùi - xúi trẻ vào bụi rậm". Quốc Bảo, Anchorage, Hoa KỳÔng Võ Văn Kiệt kêu gọi đoàn kết dân tộc, đó là một điều tốt. Tuy nhiên, tôi và nhiều người Việt phải rời bỏ quê hương, không tin những người cộng sản muốn có tự do hay dân chủ một khi vẫn còn độc đảng. Đừng dùng những lời kêu gọi nhân danh dân tộc để làm chiếc áo che đi và duy trì chế độ. Ba PhiKính thưa Ông Võ Văn Kiệt. Chúng tôi không biết những lời của ông nhắm đến đối tượng nào, khi các Đồng chí đương thời của ông còn đang mải mê tranh thủ danh lợi, nên tiếng nói của ông ví như gió thỏang đêm hè mà thôi. Nếu thực sự là người vì dân vì nước thì Ông hãy chứng tỏ bằng lời nói và hành động cụ thể để chúng tôi trông vào mà còn hy vọng. Thanh Hoàng, Kansas CityTư tưởng này của Ngài cựu Thủ tướng cũng chưa muộn. Vậy Ngài hãy thực hiện ngay bây giờ, làm Cách Mạng một lần nữa tôi tin chắc Nhân dân VN sẽ nhớ ơn Ngài mãi mãi. Hoàng Hiền, Bình ThuậnBài viết kêu gọi đoàn kết của ông Võ Văn Kiệt đến muộn. Từ hồi ông nghỉ làm thủ tướng tới nay, hình như ông thoáng hơn. Nếu tư tưởng của ông như thế, tôi đề nghị ông nên ra tranh cử chức vụ thủ tướng. Chúng tôi rất biết ơn, cảm phục, dân được nhờ. Mà mỗi khi dân thích thì mọi việc của đất nước sẽ tốt đẹp. Nhưng mặt khác, tôi nghĩ một người có đầu óc cởi mở, thì lại rất khó lọt vào mắt xanh của giới cấp cao. Minh Tân, TP. HCMÝ kiến của cựu thủ tướng rất là hay, nhưng bây giờ mới nói thì hơi muộn. Khi mà nhận thức đã sâu vào ý nghĩ của các vị lãnh đạo, họ vẫn phân biệt ngụy - ta. Ví dụ, con cái của lính ngụy thì sống trong xã hội này chẳng làm được gì, đi tới đâu xét hỏi lý lịch mà biết là 'ngụy' thì làm thủ tục rất khó khăn. Phạm Tuấn CanadaNgưòi ta vẫn thường nói : con chim trước khi chết bao giờ cũng kêu lên những tiếng bi thương , người gần ...chết ( trong xã hội cộng sản có nghĩa là...hết cầm quyền ) bao giờ cũng nói lên những lời nói thật! tiếc thay dũng khí của người đảng viên cộng sản chỉ dám bày tỏ khi mình chẳng còn gì để ...mất ! Không hiểu là lúc còn cầm quyền, ông Kiệt đả có ý nghĩ nay chưa? Nếu có mà không dám làm gì cả thì quả thật là điều đáng tiếc cho sự nghiệp chính trị của ông.
Trên chuyến bay ra Bắc, tôi mở tạp chí Heritage của Vietnam Airlines ra đọc và ngạc nhiên thấy địa danh Sài Gòn được dùng rất tự nhiên, như thể đấy mới là tên gọi chính thức của đô thị lớn nhất Việt Nam.
Sài Gòn đang trở lại với Hà Nội
Không kể bài về khu Nam Sài Gòn, các bài khác về chủ đề văn hóa, xã hội đều gọi Sài Gòn một cách bình thường. Thậm chí có bài song ngữ, phần tiếng Việt viết "Sài Gòn" còn bản tiếng Anh lại để là TP Hồ Chí Minh. Ra đến Hà Nội, ngồi lên taxi thấy ngay trước mặt dòng chữ "Taxi Sao Sài Gòn" và nghe người lái hỏi: "Anh ở Sài Gòn ra?". Đi qua ga Hàng Cỏ thấy dòng chữ chạy trước mắt trên bảng điện tử: "Tuyến tàu Hà Nội - Sài Gòn". Ta đi Sài Gòn Gần như chính thức cái tên Sài Gòn cũng trở lại mặt báo, trên truyền thông, trong giao thông công cộng. Chỉ có đi máy bay thì vẫn nghe đều đặn "Hàng khách đi chuyến bay VN...đi TPHCM ra cửa số...". Phải chăng tàu hỏa thì bình dân hơn nên dễ "Sài Gòn hóa" hơn phi cơ vốn nhiều quan chức bay đi bay lại? Nhưng ra khỏi Việt Nam hay bay về nước thì lại thấy ngay ký hiệu chuyến bay từ lâu nay vẫn là SGN. Lịch sử quả là kỳ lạ. Thực ra, theo tôi biết, việc dân chúng sống ở phía Nam và nhất là trên địa bàn TPHCM đã có những cách dùng hai chữ Sài Gòn hay gọi tên thành phố này theo kiểu riêng của họ từ lâu nay. Nhưng tại Hà Nội, việc Sài Gòn trở lại trong ngôn ngữ và báo chí, văn hóa có phần mới và đậm nét đáng chú ý. Nếu để ý kỹ thì sẽ thấy việc dùng cách tên ngoại tỉnh hay ngoại quốc ở Hà Nội là một trào lưu có từ mấy năm nay. Tâm lý "thương nhớ đồng quê" - một chỉ dấu về gốc tích làng xã của nhiều người sống ở thủ đô, được thể hiện trong các biển hiệu: "Gà đồi, lợn Mán, cơm quê", "Vịt Lạng Sơn", "Gà Mạch Hoạch", (có chỗ viết là Mạnh Hoạch), hay các món "cơm niêu", "cháo cá". Rồi gần thì bánh cuốn Thanh Trì, rượu làng Vân, xa thì quán Huế, phở Nam Định, mì Quảng...cũng Việt Nam ta cả thôi nhưng nghe cũng khoái khẩu ra phết. Xa và lạ hơn chút nữa thì "Lẩu Tứ Xuyên", "Bia Đức, Xúc-xích Tiệp" đủ kiểu. Ngoài ra, cứ ngồi trên taxi lúc kẹt xe mà nhìn biển phố thì còn thấy đủ kiểu cách ghép thương hiệu, biển hàng pha trộn Âu-Á hoặc chơi nguyên tiếng Anh, tiếng Pháp. Nào Cà phê Honey, Laptop Khoa Nam, Phở Bò nằm cùng Games Online. Xuyên vùng văn hóa Một nhịp của toàn cầu hóa chính là việc tự kiến tạo bản sắc của mỗi người hay từng nhóm người qua sinh hoạt, tiêu dùng, dựa vào những nhãn hiệu, thương hiệu tự chọn, tự chế biến. Tính cách xuyên vùng văn hóa là một trào lưu không tránh khỏi. Trong bối cảnh đó, tôi tin rằng nhãn hiệu Sài Gòn có vẻ như được dùng để mô tả những gì có phần mới lạ, hiện đại hơn những thứ vịt gà hay cơm cháo kể trên. Nó nằm trong dòng trở lại những cái tên thời Pháp, thời Mỹ mà người nước ngoài dùng để đặt cho khu vực này. Cứ để ý sẽ thấy những chữ như Indochine, thậm chí Tonkin hay Orient nay được dùng khá nhiều trong mảng liên doanh, đầu tư du lịch. Nhưng cách dùng hai từ Sài Gòn không chỉ có vậy. Theo tôi, trong trái tim người Hà Nội và những người mang tâm thức Bắc Hà chân chính, Sài Gòn luôn chiếm một vị trí đầy tình cảm. Cảm giác vừa tự hào vì đó là miền đất cha ông gây dựng được, vừa thương, vừa nể, vừa mặc cảm có lỗi gì đó với Sài Gòn, nhất là vì giai đoạn sau 1975, luôn bâng khuâng trong tâm trí. Kể từ thời Pháp, rồi sang đến thời đất nước bị chia làm hai, Sài Gòn là nơi người Bắc hướng đến. Trong làn sóng mở cửa, người Hà Nội, cả gốc Hà thành và những người đến sống một hai thế hệ nhưng hấp thụ văn hóa Thăng Long, đã và đang chứng kiến một cuộc xâm nhập ào ạt, nóng hổi thời Đổi Mới của quan chức và người dân các tỉnh. Lúc đó, họ lại càng thầm thông cảm với tâm trạng của người Sài Gòn sau 1975. Bây giờ dù mức sống hai thành phố đã không còn khoảng cách xa như thập niên 70, với người Hà Nội thì Sài Gòn xưa và nay, vẫn đậm chất Pháp, chất Mỹ và nét miền Nam ngày trước. Với cả nước, đây vẫn là cửa ngõ lớn nhất hướng sang Hoa Kỳ vì chỉ người Sài Gòn mới thực sự có liên hệ gia đình đông đảo với khối Việt Kiều ở Bắc Mỹ, còn quan hệ với Phương Tây của Hà Nội vẫn nặng tính quan chức, ngoại giao. Nhưng cũng phải nói rằng trong tình cảm dành cho Sài Gòn, người Hà Nội cũng có đôi điều ghen tị pha lẫn tự hào riêng về phong cách người ta cho là thuần Bắc. Ý thức hệ cộng sản - tư bản và cuộc chiến vài chục năm trước giữa hai chính thể cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc định hình bản sắc hai thành phố. Chính vì thế, người ta đã phản ứng mạnh trước những lời chê bai Hà Nội một cách thô ráp của một cô bé blogger từ Sài Gòn ra hồi 2007. Chính trị Việt Nam là chính trị Hà Nội và sẽ còn như thế trong nhiều năm tới. Nhưng theo tôi, sự cạnh tranh, đi cùng giao lưu giữa hai đô thị này sẽ còn tăng, với Sài Gòn trở thành một điểm đối trọng quý báu và cần thiết. Và như sự trở lại Hà Nội một cách tự nhiên của cái tên Sài Gòn cho thấy, việc xích lại gần nhau không đến từ những mệnh lệnh chính trị, mà từ sinh hoạt của người dân, từ các dòng chảy của văn hóa của ẩm thực sôi động. Ra phố Vọng buổi tối, thấy tấm biển sáng choang "Tẩm quất Sài Gòn" thì tôi cũng "choáng" luôn. Đấm bóp kiểu Sài Gòn là kiểu gì thế, có đê mê hơn kiểu Thanh Hóa hay Nghệ Tĩnh? Hai chữ Sài Gòn đã đi vào tận da thịt người Hà thành thế này thì chỉ còn cách ngả mũ chào sức sống dân gian! Rudy, LàoAnh bạn Nguyễn Giang thân mến tôi sinh ra ở Quận Bình Thạnh, vợ tôi người quận Gò Vấp, vậy tôi có phải người Sài gòn không, nhưng chắc chăn tôi là người TPHCM, nói như vậy cho thấy sự ngây ngô về bài viết này: thứ nhất địa giới hành chính SS chỉ nhỏ bằng 1/10 TP HCM. Thứ hai trong ngữ cảnh nói ngắn gọn hoặc thiếu tôn trọng thì dùng tên SG chứ không dùng tên lãnh tụ ra, thí dụ khi nói" mấy thằng SG ăn chơi nhỉ". Hãy nhớ văn nói khác văn viết, có lẽ ông không nên cầm bút thì hay hơn vì qua đây thấy trình độ Việt ngữ quá dở, chỉ ngang tư duy mấy kẻ it học ở VN đang hcó ý đồng quan điểm như ông. BBC đăng bài này chỉ làm tầm thường cho tờ báo, chuyện lãng nhách trở nên "vĩ đại" của mấy cấi đầu rỗng. Người dân thành phố Bác- Sài GònTôi là một người trẻ, cư dân 9x của "Sài Gòn"-đúng như bài báo này đề cập. Tôi và các bạn, thậm chí là cả cha mẹ vẫn dùng từ Sài Gòn để gọi Thành phố Hồ Chí Minh một cách tự nhiên. Đơn giản chỉ bởi nó ngắn gọn, thế thôi. Còn những gì mọi người bình luận là nó gắn liền với những gì hào hùng...gì gì ấy, thì xin thưa, tôi, em tôi, bạn tôi, toàn những công dân trẻ của thành phố Bác, chưa hề nghĩ tới (nay thì đọc cái này chắc cũng có nghĩ tới chút chút). Mẹ tôi gọi thế, ba tôi (những con người sống từ thời chiến tranh nên quen gọi thế) gọi thế thì tôi gọi thế. Nhưng khi gặp một người khách nước ngoài, tôi luôn tự hào mà nói rằng tôi là công dân thành phố Bác, và thành phố tôi sinh sống mang tên Thành phố Hồ Chí Minh, một niềm tự hào tự trong trái tim chứ không phải "áp đặt" như ai kia tự "đem bụng ta mà suy bụng người". Haiprg, Praha, CH CzechChủ đề này không phải là chuyện vặt đâu,ý nghĩa chính trị đấy. Các bác cộng sản ngày xưa có phong trào đổi tên các thành phố của mình sang tên các lãnh tụ CS để khẳng định điều gì đó với muôn dân.Bắt đầu từ đ/c E.Honecker ở Đức đổi Chemnitz thành Karl-Marx-Stadt, ở bên Nga thì các bác đổi Saint Petersburg thành Leningrad, ở Tiệp thì Zlin thành Gottvaldov. Sau khi thuyết lý của chủ nghĩa CS được trân trọng đem cất vào viện bảo tàng cùng với các tượng đài các lãnh tụ thì tên cũ của các thành phố lại được trả lại.Sài Gòn cũng thế thôi, khi nào mình cất tượng đ/c Lê-Nin ở công viên Lê-Nin vào viện bảo tàng thì chắc Sài Gòn sẽ lại là Sài Gòn thôi. Han Quang Tu, Hà NộiNếu nói là ngày nay đa phần người dân nói "Sài Gòn" thay vì nói TPHCM là vì nó ngắn ngọn và vì thói quen thì không đúng rồi. Vậy tại sao không gọi là Gia Định? Chắc mọi người còn nhớ Địa Danh Sài Gòn còn có một tên nữa đó là Gia Định, cũng rất ngắn gọn và cũng thuận tai đấy. Sao chẳng có ai gọi bằng tên ấy? Sở dĩ người ta gọi Sài Gòn vì Những năm tháng mảnh đất này mang tên Sài Gòn nó cũng đồng thời gắn liền với rất nhiều sự kiện về lịch sử , tư tưởng, văn hoá... Nó là cái tên của những kỷ niệm khó phai của những ngưòi lính cộng hoà, cũng như của những chiến sỹ quân báo của Việt cộng. Nó cũng là tên của một địa danh chứng kiến những biến cố chính trị, văn hoá , nghệ thuật kinh hoàng nhất đã từng xẩy ra trên dải đất chữ S này kể từ khi có sự hiện diện của những người da trắng. Freud nhà phân tâm học có nói đại ý là đôi khi chúng ta biết rất rõ người mình gặp bất chợt nhưng không làm sao nhớ nổi tên. Và đôi khi chúng ta muốn quên hẳn đi một người tình nào đó nhưng ta lại luôn thấy bức thư của nàng ở trong túi áo vét của ta! Tất cả những điều nay là sự hoạt động nằm sâu trong miền tâm thức. Nó được chi phối bởi những định luật khác... Luu LySài Gòn muôn đời nó vẫn là Sài gòn trong lòng nhân dân VN, dẫu ai đó cố tình muốn nó mất đi. Nó thiêng liêng và lớn hơn tên Đảng rất nhiều vì thế Đảng không đủ sức làm cho nó mất đi! Điều đó tự nhiên như không khí ta thở vậy. Đảng có thể mất tên nhưng SG mãi mãi vẫn còn trong lòng dân tộc. Ky Tran, CanadaĐọc thấy vài ý kiến cho rằng một số độc giả đã chính trị hóa vấn đề. Theo tôi, chính những người ra lệnh thay đổi cái tên Sài Gòn mới đúng là họ muốn chính trị hóa vấn đề, nhưng rõ ràng là họ đã sai lầm và thất bại, cũng như rất nhiều sai lầm khác đã xảy ra, nhất là trong khoảng thời gian đầu, sau năm 1975. Saigonese, Sài GònCó nhiều người nói "gọi Sài Gòn hay Hồ Chí Minh thì có khác gì nhau", thưa rằng rất khác đó chứ. Sài Gòn là tên gọi từ xưa đến nay vẫn dùng, còn TP.HCM chỉ là một cái tên bị áp đặt cho thành phố Sài Gòn. Do đó khi gọi Sài Gòn thì người ta cảm giác đó là "nhà" mình hơn là cái tên "TP.HCM". VCta HNMỗi ngưòi VN dùng theo quan điểm chính trị hay tôn giáo nào đều cần làm một cái gì đó có tính xây dựng hình ảnh VN tốt hơn trong con mắt quốc tế, việc tranh luận này thật vô bổ. Anh nói tên "Sài Gòn" thấy sang hơn "TP HCM" và mặc cảm thì thật buồn cười, cái tên "Sài Gòn" sinh ra khi đân ta bị mất nước thì có gì là tự hào. Nếu đổi thì theo tôi dùng tên khi chúa Nguyễn đặt cho vùng đất này khi lần đầu khai phá thì hợp lý hơn cái tên "Sài Gòn". Ha noi Ha NoiTác giả có tư tưởng quá lỗi thời, bất cứ cái gì cũng có thể chính trị hóa được, đúng là bó tay ... Tôi đây, người Hà Nội, Sài Gòn hay TP Hồ Chí Minh đối với tôi là một, chưa bao giờ tôi nghĩ việc phân biệt hai cái này cả. Ở nhà mọi người thường nói: "Sài gòn có kem Bạch Đằng ngon thật, lần này vào TP HCM phải ăn nhiều mới được". Bạn có hiểu không??? Saigonman76, SaigonMình cảm ơn anh Nguyễn Giang rất nhiếu vì đã nêu lên một vấn đề hay nhưng tế nhị đối với nhiều người. Mặc dù đó chỉ là một sự thay đối tên của Sàigòn thành TP.HCM nhưng nó đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng của dân tộc và là một biểu tượng của một quyền lực mới tại Việtnam. Mình cũng mong ước ngày nào đó thành phố sẽ trở về với tên cũ của mình nhưng chắc ngày đó xa lắm. Tuy nhiên mình vẫn có một niềm tin ở tương lai đúng như câu nói – Cái gì của Cesa thì trả lại cho Cesa. Vo Quy, Hà NộiTôi cũng thấy gần đây không chỉ người dân, mà ngay cả trên truyền thông, những văn bản không chính thức cũng bắt đầu dùng lại từ Sài Gòn. Tôi thấy đó là một điều không đáng lạ, vì trong tâm thức của người Việt thì Sài Gòn vẫn là gần gũi và tự nhiên hơn. Hồ Chí Minh là một người đáng kính với số đông dân chúng Việt Nam, nhưng đối với một bộ phận người việt ở trong và đặc biệt là những lưu dân VN ở nước ngoài (chủ yếu từ Sài Gòn) thì lại có thái độ khác. Vì vậy trong thời kì hội nhập toàn cầu hóa, đặc biệt chính sách kêu gọi Việt Kiều đầu tư về nước hiện nay cách gọi tên TP Hồ Chí Minh một cách ép buộc là không hợp lý. Nhất là đây là một thành phố có một giai đoạn lịch sử gắn liền với phương Tây-nơi không thiện cảm với cộng sản. Tôi nghĩ việc quay lại gọi Sài Gòn là do hội nhập mà có. Sue, Sài Gòn "Sài Gòn" là cái tên vẫn hiển nhiên hiện hữu trong lòng những người hiểu về nét văn hóa riêng của Sài Gòn. Khi người ta muốn đổi tên vĩnh viễn nhưng người ta không hiểu rằng Sài Gòn đã đi vào lòng người, cộng đồng người Sài Gòn có lòng thương người, mến khách, yêu quê hương... Nên chăng mở diễn đàn hoặc thống kê xem người Sài Gòn yêu thích tên Sài Gòn như thế nào. Và tôi cũng yêu thích địa danh Sài Gòn. Tran Duy HungTôi thấy bài viết này cũng hay và rất có cảm xúc. Tuy nhiên, chúng ta nên biết và hiểu rằng mọi người thường hay sử dụng theo thói quen bình dân mà thôi. Tôi thấy quý vị bình luận hơi bị chính trị hóa vấn đề (thật ra chính trị đâu có ý nghĩa gì với một người dân bình thường?!). Tôi là một người dân bình thường thuộc thế hệ 7X, sinh ra và trưởng thành tại Tp HCM nhưng tôi vẫn thích tất cả từ chỉ địa danh ở Việt Nam và tôi đều yêu mến, kể cả tên địa danh ở nước ngoài mà tôi có thể biết. Đơn giản tên vẫn là tên, thế thôi. Theo tôi, suy cho cùng đa số người Việt thích dùng từ đơn giản, dễ hiểu & dễ gợi nhớ. Một số ví dụ tại Tp HCM có Xóm Củi (trước là khu bán củi); Lò Than (khu vực bán than); Lộ Đá Đỏ (trãi đất đỏ); Lộ Đất (chưa tráng xi măng); Cầu Đỏ (sơn màu đỏ); Cầu Chữ Y(có hình chữ Y)...mà hình như người nước ngoài họ cũng vậy mà? Và đặc biệt là khi chưa có tên địa danh cũng như chính quyền chưa có tên đặt thì người dân họ tự đặt ra nhằm định vị vị trí mà thôi. Hình như trong mỗi người Việt chúng ta khi đã tuổi cao thường hay thích nhớ về dĩ vãng và chỉ nhớ lại một kỷ niệm (xấu hoặc đẹp tùy hoàn cảnh mỗi người) và dĩ nhiên nó sẽ gắn liền với những tên, địa danh cũ. Phan Nam, HCMNói Sài Gòn hay TP HCM thì có gì đáng để bàn, bởi trong lòng người dân chúng tôi, Sài Gòn là TP HCM và ngược lại. Lấy một cái đề tài vớ vẩn này để kích động thì tôi thấy ông Giang này đúng là ngớ ngẩn, nhỏ mọn và vụn vặt. Chẳng lẽ tài năng của ông chỉ moi móc được đến thế thôi sao?... Tôi là người Việt Nam, tôi cũng có chút bất mãn về chế độ này, nhung tôi vẫn yêu mảnh đất này dù nó là Sài Gòn hay TP HCM. SaigonmanAnh Nguyễn Giang đã viết rất khéo léo và lột tả được suy nghĩ của nhiều người Sài Gòn lẫn Hà Nội. Cám ơn rất nhiều. X Sài GònNgười Việt Nam có tính hay gọi tắt, tên gọi phải ngắn gọn, gọi Thành Phố Hồ Chí Minh gồm 5 từ (không thể nói đi Hồ Chí Minh được mặc dù có thể nói đi Buôn Ma Thuột) là quá dài vì vậy gọi là Sài Gòn là ngắn gọn và hợp lý nhất . Thực tế đại đa số dân chúng từ Bắc đến Nam đều gọi là Sài Gòn, đi Sài Gòn, người Sài Gòn, tôi cũng gọi Sài Gòn. VN, Hà NộiChuyện vặt vãnh mà cũng phải chính trị hóa nó lên, bệnh thật. Nguyen Nhan Ai"Sài Gòn" Hòn Ngọc Viễn Đông theo dòng lịch sử "Huế" ngàn năm văn vật tình tự quê hương "Hà Nội" ba mươi sáu phố phường, Thành Thăng Long soi bóng hồ gươm. Lòng không then lòng, Quê hương vẫn còn trong ta mãi mãi. Kim Diễn Đàn BBCTôi là một người Bắc vào Sài gòn từ bé, sau 1975. Nhưng lớn lên tôi thích dùng từ Sài gòn khi giao tiếp, không chỉ vì sự ngắn gọn, vì "oai" mà quan trọng hơn là sự tôn trọng lịch sử. Bài viết của tác giả tương đồng với quan điểm của tôi. Mong rằng rồi đây Sài gòn sẽ "trở về" giống như các TP đã từng mất tên ở Nga, Đông Đức và Tiệp Khắc cũ. Nguoi SaigonTuy đã hơn 30 năm sau cuộc chiến nhưng trong tư tưởng của những người sanh ra và lớn lên ở Sàigòn chỉ có danh từ Sàigòn mà thôi, còn danh từ TP HCM chỉ là sự bắt buộc phải dùng trên giấy tờ hành chánh. Cái tên TP HCM vẫn xa lạ, ngột ngạt, đe dọa và không thoãi mái đối với người Sàigòn. Vì người Sàigòn không thấy ý nghĩa của "Giải Phóng" chỉ là sự đổi đời mà thôi có gì phải mang ơn. Trung, France"Vừa mặc cảm có lỗi gì đó với Sài Gòn, nhất là vì giai đoạn sau 1975". Tôi không hiểu anh Nguyễn Giang tưởng tượng đâu ra cái mặc cảm có lỗi này. Tôi là người Hà Nội, tôi gọi Sài Gòn trong giao tiếp hàng ngày đơn giản vì nó ngắn gọn. Hai từ so với năm từ "TP HCM". Còn nếu dùng văn bản chính quy tôi vẫn dùng tên chính thức của nó là Thành Phố Hồ Chí Minh. Linh HoaBài viết thật sinh động... Một chi tiết khá chủ quan, cảm tính mà có lẽ nhiều người cũng cảm thấy như vậy: "...Vừa thương, vừa nể, vừa mặc cảm có lỗi gì đó với Sài Gòn, nhất là vì giai đoạn sau 1975, luôn bâng khuâng trong tâm trí". Mà cảm tính thì khó đúng. Tuy nhiên, vẫn mong là như thế để mọi người cùng cố làm cho Hòn ngọc Viễn đông" sáng trở lại. Đặc biệt là ai đó nếu có cảm giác có lỗi. Nhưng khổ nỗi, nhiều người cho rằng mình đã làm cho Sài Gòn đẹp hơn rồi đấy! NobodyBài viết "nghe ra hay thật là hay, xem ra ngậm đắng nuốt cay thế nào". Ôi Huế, Sài Gòn, Hà Nội tuy xa mà gần, tuy gần mà xa. HT, Sài GònTên một địa danh gắn liền với lịch sử hình thành nó. Khi gọi tên nó người ta nhớ lại nguồn gốc, xuất xứ của nó. Cho nên việc đổi tên SG thành HCM sau 1975 là rất cực đoan và điều này sẽ không bền vững. Nó chỉ tồn tại trên giấy tờ thôi chứ trong lòng mọi người thì lúc nào nó cũng là SG. Ky Tran, CanadaRất mong các nhà lãnh đạo VN đọc được bài này để hiểu rõ tâm tư tình cảm của người dân đối với cái tên "Sài Gòn" thân thuơng. Hy vọng một ngày không xa, "Sài Gòn" sẽ được chính thức được phục hồi, có thể từ đó góp phần xóa bỏ sự ngăn cách lòng người. DTKính thưa BBC, đọc bài của anh Nguyễn Giang tôi quá đỗi ngạc nhiên khi thấy anh Giang như người ở trên cung trăng vừa xuống trái đất! Thực ra cái tên Sài Gòn hay TP Hồ Chí Minh (HCM) không có gì quan trong để phân biệt hoặc để bình luận ngoại trừ "một số người lưu vong quá quan trọng hóa những chuyện không đâu vào đâu, do đầu óc của họ đã đóng khung từ thế kỷ trước!" (ý tôi muốn nhấn mạnh). Tôi thấy từ năm 1976 đến nay tên gọi Sài Gòn vẫn được dùng trong "văn nói" của người dân, còn tên gọi TP HCM thì dùng chính thức trong các văn bản hành chánh! Ngày nay TP HCM có diện tích rộng lớn hơn nhiều so với khu vực Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn trước năm 1975. Chẳng hạn Củ Chi, Cần Giờ,...trước đây đâu có phải là Sài Gòn, nhưng bây giờ lại là những Quận của TP HCM! Do đó tôi thấy không có vấn đề gì để phải viết một bài báo như anh Giang "phát hiện" ra cả! Tôi là một người dân miền Trung! Tôi thấy vấn đề này đang thời sự hơn: Không hiểu khi mở rộng Hà Nội thì người ta sẽ vứt cái tên Hà Tây và Hà Đông đi đâu? Và còn nhiều địa danh "truyền thống" khác nữa, khi bị sát nhập vào thủ đô thì giải quyết thế nào? Xin mọi người hãy hiến kế! Nguyen Viet, Sai GonCám ơn anh Nguyễn Giang đã có một bài rất hay về Sài Gòn. Tôi luôn yêu cái tên Sài Gòn và mong một ngày nào đó cái tên đó sẽ lại có vị trí chính thức ở VN. SG bây giờ tuy lộn xộn, đường xá ngổn ngang nhưng tôi vẫn mơ một ngày nào đó nó được trật tự trở lại, con người đối xử với nhau thân thiện hơn so với trước đây vài chục năm.
Đối với chàng trai trẻ Madi Zhasekenov, mùa hè trên bờ biển Aral từng là điều giản dị. Ba tháng nghỉ hè của anh trôi qua tại cảng gần nhà của anh ở Aralsk, ở tây nam Kazakhstan, gặp gỡ giao lưu với ngư dân kéo lưới hàng ngày.
Sự hồi sinh của một vùng biển đã chết
"Tôi thường móc mồi vào lưỡi câu rồi ra đứng dọc bờ biển câu cá," Zhasekenov, nay đã 58 tuổi, kể. "Tôi từng bắt được cá to cá bé đủ cả. Chúng tôi hay nghịch, lấy cá câu được cho chó, mèo ăn." Cái chết của một cảng biển Liên Xô Nơi ngôn ngữ trở nên thất truyền Người Iceland sinh tồn bằng xác động vật thối rữa Nhưng đến năm Zhasekenov 17 tuổi, mực nước biển Aral giảm xuống và độ mặn tăng nhanh đến nỗi cá nước ngọt vốn từng rất nhiều ở đó đã không thể tồn tại được nữa. Một trong những khoảnh khắc khó khăn nhất đối với Zhasekenov là khi anh nhận ra mình cần đi mua cá cho cả nhà ăn. "Chúng tôi không biết cách mua cá vì chúng tôi từ trước tới giờ chỉ biết đi câu về thôi", ông nói. "Lần đầu tiên đi mua cá, tôi có cảm giác thật tồi tệ." Ở bờ bên kia của Biển Aral, cư dân vùng Moynaq, một trung tâm đánh bắt cá nhộn nhịp của bắc Uzbekistan với hơn 30.000 lao động, cũng gặp phải vấn đề tương tự. Những con tàu rỉ sét nằm trên sa mạc nơi từng là cảng biển ở Moynaq, Uzbekistan "Hồi tôi 5, 6 tuổi là lúc tôi lần cuối cùng nhìn thấy các tàu thuyền trên biển khi tôi đi bơi," Marat Allakuatov, 47 tuổi, người từng sinh sống tại Moynaq, nói. Bưu điện ở nơi cao nhất thế giới Về tấm bản đồ đặt tên cho Châu Mỹ 5 nước dẫn đầu thế giới về ảnh hưởng văn hóa Ngày nay, đáy biển trơ khấc, chỉ còn lại lớp cặn muối và những vỏ tàu cá rỉ sét bị bỏ hoang. Nền kinh tế địa phương đã bốc hơi cùng với nguồn nước. "Do biển biến mất, người dân nơi đó thành ra thất nghiệp," Allakuatov nói. Ông nay làm việc tại một khách sạn ở Nukus, thủ phủ của Cộng hòa Karakalpakstan, một vùng tự trị thuộc Uzbekistan nằm quanh Moynaq. "Thế hệ trước đã chính thức mất hy vọng về tương lai." Một nhà máy đóng hộp cá từng rất phát đạt nay rơi vào tình trạng hoang tàn Do nghề cá lụi tàn, các cộng đồng ở hai bên bờ biển đối diện nhau đã phải đối diện với số phận tàn khốc tương tự như nhau trong thời thập niên 1990. Trung tâm thương mại "ma" giữa lòng Bangkok Loài quả dẫn đến cuộc binh biến huyền thoại Bữa ăn đậm nét Tây Ban Nha là thế nào? Thế nhưng sau hơn hai thập niên, họ đã có những hướng đi khác nhau. Ngày nay, Biển Bắc Aral ở Kazakhstan đã hồi sinh, nguồn nước và nền kinh tế đã quay trở lại Aralsk. Nhưng Biển Nam Aral ở Uzbekistan vẫn khô đáy, và cư dân nơi đó phải chịu một bầu không khí ngột ngạt. Tại sao hai thành phố lại có hai kết cục khác nhau đến vậy? Ở phía bên kia của biển, thành phố Aralsk của Kazakhstan có một số phận rất khác Trở về từ cõi chết Từng là hồ nước ngọt lớn thứ tư trên thế giới, Biển Aral ngày nay chỉ còn diện tích bằng một phần mười so với diện tích nguyên thủy của nó Với hơn 67 ngàn cây số vuông, Biển Aral từng là hồ nước ngọt lớn thứ tư trên thế giới. Thế nhưng những chính sách nông nghiệp cứng nhắc của Liên Xô hồi thập niên 1950 đã nắn dòng chảy từ hai dòng sông là Amu Darya và Syr Daryam, thay vì đổ vào biển thì lại chảy vào hệ thống thủy lợi tưới tiêu cho các thảo nguyên sa mạc ở vùng Trung Á để trồng bông. Mực nước biển giảm mạnh; các loài cá nước ngọt từng sinh sôi nảy nở rất nhiều ở nơi này dần biến mất theo mực nước cạn dần. Ngày nay, biển chỉ còn diện tích bằng một phần mười so với trước kia, và hầu như bị chia làm đôi. Trông hơi giống như hình số 8, Biển Bắc Aral - nửa trên - thì nằm ở Kazakhstan. Biển Nam Aral, gồm một dải nước ở phía tây và một bể cạn ở phía đông, nằm ở Uzbekistan. Phần biển Aral thuộc Uzbekistan đã biến thành sa mạc Hồi thập niên 1990, cả hai nửa đều đối diện với cùng kết cục. Nhưng đã có sự thay đổi kể từ khi Ngân hàng Thế giới đưa một dự án cứu trợ trị giá 87 triệu đô la vào Kazakhstan. Dự án này bao gồm việc xây dựng một con đập dài 12 km chạy dọc theo kênh hẹp nối Biển Bắc Aral với phần phía nam, nhằm giảm bớt tình trạng nước tràn khỏi Biển Bắc Aral. Việc cải tạo các dòng kênh có sẵn trên sông Syr Darya chạy ngoằn ngoèo từ Dãy núi Thiên Sơn của Kazakhstan lên phía bắc cũng giúp tăng dòng nước đổ vào Biển Bắc Aral. Con đập dài 12km, được chỉ tay trên bản đồ, đã cứu được một phần Biển Bắc Aral Hoàn thành vào mùa hè 2005, đập Kokaral vượt quá sự mong đợi của Ngân hàng Thế giới, giúp mực nước trong biển dâng cao lên lên 3,3m chỉ sau bảy tháng, điều mà các khoa học gia những tưởng phải mất đến khoảng 10 năm. "Khi đó, chúng tôi không trông đợi quá nhiều, và kết quả đạt được thật là kỳ diệu," Masood Ahmad, người đứng đầu nhóm làm việc tại Ngân hàng Thế giới, người đã chuẩn bị và thẩm định dự án hồi 2001, nói. Sự trở lại của Biển Bắc Aral đã làm sống lại ngành ngư nghiệp ở Aralsk. Vào 2006, tổng sản lượng cá đánh bắt được là 1.360 tấn, trong đó đa số là cá bơn, một loài cá nước mặn mà người Kazakhstan không thích. Đến 2016, Cơ quan Thanh tra Nghề cá Aralsk ghi nhận đánh bắt được 7.106 tấn cá do các loài cá nước ngọt đã xuất hiện trở lại, trong đó có cá vược, sản phẩm mà ngư dân bán rất được giá, cùng các loài cá tráp, rắn mào, và cá da trơn. Nhờ sự hồi sinh của Biển Bắc Aral mà nghề cá đã quay trở lại với Aralsk Đáng ngạc nhiên là chính phủ Kazakhstan đã đóng một vai trò then chốt trong quá trình phục hồi này. "Hầu hết các chính phủ thường ưu tiên cho những gì tạo ra thu nhập, như là cải thiện hệ thống tưới tiêu thủy lợi để tăng sản lượng cây trồng, hoặc quản lý nguồn nước để cung ứng cho các thành phố," Ahmad nói. "Cải thiện môi trường và hệ sinh thái là điều cuối cùng mà các chính phủ đưa vào danh sách các việc ưu tiên, thế nhưng chính phủ Kazakhstan đã làm." Thay đổi vận may Với Aldanbek Kerinov, sự trở lại của ngành cá ở Biển Bắc Aral cho phép anh đổi nghề. Từng làm tài xế taxi từ hồi bảy năm về trước, kiếm được từ 3.000 đến 5.000 tenge (7 đến 11 bảng Anh) một ngày, nay, chàng trai 27 tuổi làm việc cùng hai anh trai trên hồ. Ở nhiệt độ dưới 0 độ C trong tháng Hai, họ nhấc lên chừng 20kg cá vược từ các mẻ lưới đặt dưới mặt nước băng giá của Biển Aral. Được người Kazakhstan vô cùng ưa chuộng, loài cá này được basn với giá khoảng 650 tenge (1,45 bảng) một ký cho các nhà máy chế biến cá và cho các khách hàng khác. Nay, các ngư dân địa phương ở Aralsk có khi đánh bắt được mẻ lưới trị giá tới 10 bảng Anh "Vào mùa đông, đôi khi chúng tôi mỗi người đánh bắt được [lượng cá trị giá] khoảng 50.000 tenge" trong một lần cất lưới, Kerinov nói. "Tức là 150.000 tenge (335 bảng Anh) cho ba anh em chúng tôi. Chúng tôi thích đánh bắt được cá vược như thế này, dù chỉ một mẻ thôi cũng đã tốt hơn lái xe taxi rồi." Kerinov thì còn quá trẻ để chứng kiến cảnh nước biển đánh vào các bức tường ở cảng Aralsk. Bờ biển hiện nằm cách thị trấn chừng 20km, tức là bạn cần phải lái xe hai giờ đồng hồ mới tới nơi nếu đi trong điều kiện tuyết mùa đông rơi dày. "Chúng tôi đang mơ một ngày biển sẽ về gần đến Aralsk để mình khỏi phải lái xe đi xa quá," Kerinov nói. "Mỗi ngày, chúng tôi sẽ có thể từ nhà đi ra đánh bắt cá luôn." Nghề cá đã trở lại với người dân Kazakhstan sống gần Biển Aral, nhưng họ vẫn phải lái xe đi 20 km mới ra tới vùng nước trước kia từng ở ngay sát thềm nhà Theo Ahmad, điều này hoàn toàn có thể xảy ra. Nhờ vào việc cải thiện dòng chảy của sông Syr Darya, khoảng 2,7 tỷ mét khối nước mỗi năm tràn qua đập Kokaral đi xuống vùng biển phía nam. "Nước tràn ra, bốc hơi mất," ông nói. "Nó không đem lại giá trị sinh thái hay các lợi ích gì nhiều. Kể từ khi đập Kokaral được xây dựng vào năm 2005 cho đến nay, hơn 30 tỷ mét khối nước đã chảy tràn ra khỏi Biển Bắc Aral." Nâng đập cao thêm 4 mét nữa sẽ giúp giữ thêm được 15 tỷ mét khối nước ở Biển Bắc Aral, ông nói thêm. Điều này sẽ giúp tăng diện tích mặt biển, hiện đang là 800 cây số vuông, rộng thêm 400 cây số vuông nữa. "Sẽ tăng thêm 50%," Ahmad nói. "Điều này sẽ cần khoảng 4, 5 năm." Các kế hoạch để làm việc này đang được đưa ra như giai đoạn hai dự án của Ngân hàng Thế giới, nhưng gần đây đã bị ngưng lại. Theo Ngân hàng Thế giới, dự án đang chờ chuẩn thuận từ chính phủ Kazakhstan. Tại Moynaq, Uzbekistan, nơi cũng từng có ngành ngư nghiệp rất phát triển ở Biển Aral, câu chuyện lại đi theo hướng rất khác Ở bên kia biên giới, tại Uzbekistan, câu chuyện rất khác. Ngân hàng Thế giới đã có một số dự án khôi phục các hồ có sẵn quanh Biển Nam Aral, như Hồ Sudoche, nhưng mức độ thành công thì khiêm tốn hơn. Trở ngại chính có vẻ như là sự đòi hỏi từ phía Uzbekistan, bởi dòng chảy của Sông Amu Darya đang được dùng ở thượng nguồn phục vụ nông nghiệp, không đủ nước để chạy xuống đổ vào Biển Nam Aral. Sự phụ thuộc to lớn vào thu nhập của ngành trồng bông cũng làm trở ngại tới các nỗ lực đưa Biển Nam Aral trở về thời hoàng kim. Từ 1930 đến 1990, Uzbekistan cung cấp trên hai phần ba lượng cotton được sản xuất tại Liên Xô. Nước này đứng thứ năm trong tổng số 90 quốc gia trồng bông trên thế giới, và là nhà xuất khẩu bông lớn thứ hai vào thị trường Mỹ. Ngày nay, Uzbekistan vẫn là nhà xuất khẩu bông lớn thứ năm trên thế giới, chỉ sau Mỹ, Ấn Độ, Brazil, và Úc. "Chính phủ lẽ ra có thể hành động để phục hồi Biển Nam Aral, nhưng nếu vậy thì họ lại thành ra đẩy rất nhiều nông dân, những người đang dùng nguồn nước này, vào cảnh thất nghiệp," Ahmad nói. "Bạn không thể từ bỏ thứ đang đem lại thu nhập cho mình." Việc làm hồi sinh Biển Nam Aral thì phức tạp hơn, do nông dân cần dùng nguồn nước cho việc trồng trọt Vào năm 2015, bể trũng phía đông của Biển Nam Aral đã hoàn toàn cạn kiệt và dòng nước đã không bao giờ trở lại. "Thật đáng tiếc," Allakuatov xót xa. "Tôi nghĩ rằng tình hình kinh tế đang được coi trọng hơn vào lúc này so với việc giữ gìn nguồn nước, đời sống tự nhiên và môi trường." Những trận bão cát Ở Moynaq vẫn có công ăn việc làm. Đáy biển khô cạn đem lại những cơ hội mới cho các công ty khai thác khí đốt tự nhiên trong việc tìm kiếm các nguồn tài nguyên nằm bên dưới. Thế nhưng điều này cũng khiến cư dân địa phương có thêm những mỗi lo ngại mới. Với việc một diện tích mặt nước rộng lớn nay bị thu hẹp lại ghê gớm, khí hậu khu vực bị ảnh hưởng, gồm cả việc thay đổi nhiệt độ và lượng mưa. Đáy biển trơ ra cũng làm lộ ra nhiều muối và trầm tích, trong lúc việc các nhà nông trồng bông sử dụng phân hóa học từ hàng chục năm qua thì khiến tồn đọng lại nhiều hóa chất độc hại trong đất. Khi có gió lớn, các trận bão cát được hình thành, quần đảo các khu vực cư dân gần đó. Các nghiên cứu cho thấy việc phải đối diện với thứ bụi cát này một cách dai dẳng làm tăng bệnh dịch về đường hô hấp ở những người sống gần đó. "Bụi cuốn lên từ đáy biển Aral, thế là muốn bay khắp nơi - không chỉ ở vùng Karakalpakstan mà còn cả ở vùng tây bắc Turkmenistan nữa," Allakuatov nói. "Người dân phải chịu đựng bụi cát có lẫn muối." Bên kia biên giới, ở Aralsk, biển tiếp tục là tâm điểm cuộc sống của Zhasekenov. Là giám đốc của Bảo tàng Khu vực Aralsk và Bảo tàng Ngư nghiệp, vị trí mà ông được thừa kế từ người cha đã quá cố - Zhasekenov biết cặn kẽ về lịch sử của biển, và về những giấc mơ đem dòng nước chảy về cảng cũ, nơi đặt bảo tàng của ông. Vào lúc này, ông vui khi thấy sự hồi sinh của Biển Bắc Aral, và ông lạc quan rằng biển rồi sẽ trở lại thời hoàng kim khi xưa. "Giờ đây, nếu tôi đi tắt thì biển chỉ cách có 14km, và tôi sẽ có thể đưa một số ngư dân về nhà. Rồi các ngư dân sẽ đem cá đến cho chúng tôi. Điều này khiến tôi nhớ lại tuổi thơ," ông nói. "Tôi tin rằng tôi sẽ được nhìn thấy nước lại dâng cao lên đến cảng." Bài viết có sự đóng góp của Serik Dyussenbayev. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Tôi có một tình cảm khá bất công với nước Mỹ: tôi yêu nước Mỹ hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới, ít nhất là gần bằng với Việt Nam nơi tôi sinh ra, Pháp hay Anh nơi tôi học tập, sinh sống và có con. Đến độ mà người bạn đón tôi tại sân bay Washington DC Dulles cách đây vài năm đã quá ngạc nhiên vì sự phấn khích của tôi khi đến Mỹ, một sự phấn khích không tưởng đối với một người đã sống gần một nửa thời gian ở nước ngoài.
Cơn bão Điện Capitol và niềm tin vào nền dân chủ Mỹ
Điện Capitol, trụ sở Quốc hội, là biểu tượng nền dân chủ độc đáo của Hoa Kỳ Bạo loạn Điện Capitol có ý nghĩa gì với chính sách đối ngoại của Mỹ? Đảng Dân chủ sẵn sàng cho việc luận tội Trump sau bạo loạn Có thể tình cảm này là bởi vì khi còn nhỏ, hơn ba mươi năm trước, ở Việt Nam tôi đã tìm thấy trong nhà mình giữa nhiều cuốn sách có bìa mang hình những cái bắt tay của USAid với nền lá cờ Những ngôi Sao và Vạch. Hoặc sau này khi tôi lớn lên, tôi đến thăm nghĩa trang của người Mỹ ở Normandy, Pháp nơi hàng chục nghìn người Mỹ đã chết để bảo vệ tự do cho Châu Âu và thế giới. Chính với tình cảm này, tôi xem hình ảnh người dân tràn vào Điện Capitol gây ra cái chết của năm người với một nỗi buồn tột cùng. Mặc dù tôi đồng ý với việc lên án những hành vi này, nhưng tôi không chia sẻ những bình luận hạ nhục nước Mỹ và nền dân chủ của nước này, hay thậm chí một số người còn chế nhạo cái mà họ gọi là sự suy đồi của ngọn hải đăng của thế giới tự do. Quân Mỹ dùng loại xuồng đổ bộ để từ tàu chiến đáp vào bãi biển Pháp. Chỉ trong ngày D-Day, Đồng minh dùng 7000 chiến hạm các loại và chuyển sang Pháp 10 nghìn xe cộ, chiến xa. Dân chủ không phải là 'đương nhiên' Bỏ qua những lời nói từ những kẻ thù của thế giới tự do, có vẻ những người hiện giờ thất vọng về nước Mỹ phần nào đã coi dân chủ như một lẽ đương nhiên và đơn giản như một đặc ân, một món quà vĩnh cửu đặc biệt cho phương Tây, một đặc-tính-ngoại-hạng của phương Tây. Nên bỗng nhiên họ bị sốc vì hình ảnh của Mỹ và con người Mỹ không mỹ miều như mong đợi, phần nào là kết quả của sự lý tưởng hóa quá đáng một xã hội dân chủ. Hay mọi người có thể hơi quá coi trọng sự khác biệt của con người phương Tây để giải thích các đặc điểm dân chủ của xã hội phương Tây? Sống ở những quốc gia phương Tây trong nhiều năm, tôi phải thừa nhận rằng có rất ít sự khác biệt giữa người dân phương Đông và phương Tây nói chung. Khác với những gì tôi đã suy nghĩ, khi đến những đất nước phương Tây này, tôi phát hiện ra rằng cỏ cũng là cỏ, con người cũng là con người, với tất cả những thăng trầm, tốt và xấu, thông minh và ngu ngốc, ôn hòa và bạo lực. Tất cả con người chúng ta đều giống nhau và có nhiều vấn đề. Tranh tuyên truyền của quân Đồng minh với cờ các nước tham gia liên quân đánh phe Trục. Phương Tây dân chủ hơn không phải vì người dân của họ khác hay vượt trội hơn phương Đông và, cụ thể trong trường hợp này, người Việt Nam. Họ không khôn ngoan hơn, văn minh hơn, hay về bản chất ít bạo lực hơn. Nếu có khác biệt thì họ dũng cảm hơn một chút, chỉ một chút thôi vì nhiều người cũng bắt buộc phải vậy chứ không phải tất cả đều tự nguyện, trong việc lựa chọn cách sống với nhau tốt hơn, công bằng hơn. Dân chủ là một sự lựa chọn. Và sự lựa chọn sống cũng như tổ chức xã hội theo một lối sống dân chủ được điều hành bởi pháp quyền không phải là không có tai nạn, mà cơn bão Điện Capitol hôm qua là một ví dụ. Nhưng dầu đáng lên án đến đâu, đây là một tai nạn của lối sống can đảm chọn dân chủ thay vì chủ nghĩa độc tài. Hãy tưởng tượng làm thế nào một cảnh tượng như vậy có thể xảy ra ở Trung Quốc, Nga, hoặc thậm chí Việt Nam, nơi mọi cuộc tụ họp chẳng hại ai cũng được giám sát, đừng nói đến các biểu tình, đình công và tất nhiên là không có chuyện gây bão cho bất kỳ Cung điện hay tòa nhà Quốc hội nào. Thành thật mà nói, việc xông vào điện Capitol, dù mang nhiều tính biểu tượng, không phải là quá ấn tượng với tôi, một công dân Pháp, nơi mọi người biểu tình vài tuần một lần và môn thể thao quốc gia là phản đối, hầu hết đều rất mãnh liệt: bao gồm cả nhặt đá trên vỉa hè ở Champs Elysees ném vào cảnh sát, biến đường xá thành chiến hào, đốt ô tô, đập phá bất kỳ tác phẩm điêu khắc hàng nhiều trăm năm tuổi nào ở Khải Hoàn Môn. Tất cả nhằm chống lại bất kỳ chính phủ của bất kỳ tổng thống được bầu nào: từ tả sang hữu, hoặc thậm chí ở giữa. Lên án những hành vi bạo lực này là một quyền. Lên án mà không cố gắng tìm hiểu gốc rễ của vấn đề là đơn giản phớt lờ thực tế, hoặc là một lựa chọn chính trị có chủ ý, và do đó cướp đi ở người dân cơ hội được lắng nghe, được hiểu lý do của hành vi của họ và thậm chí được thông cảm. Đúng, dù họ có vẻ xấu đi chăng nữa, những người này có quyền được hiểu, cũng như những người đã biểu tình vì Black Lives Matter. Tôi luôn nghĩ rằng việc chỉ lên án những hành vi bạo lực do một số thành viên BLM đơn độc gây ra cũng phần nào bóp nghẹt phong trào đòi hỏi quyền lợi hợp pháp và đúng đắn cho người da đen. Lên án là một chuyện, tìm hiểu nguyên nhân và tìm ra giải pháp tận gốc càng quan trọng hơn. Thậm chí còn quan trọng hơn nhiều ở một đất nước như Hoa Kỳ, nơi chúng ta có những người sắc sảo nhất cùng chung một nồi nấu chảy, từ một Barack Obama nào đó mà tôi đọc được hai từ “be cool” và “đòn bẩy”, đáng nhớ nhất trong "Những giấc mơ từ cha tôi" của ông. Không biết ông Obama sử dụng đòn bẩy như thế nào trong cuộc đời chính trị của mình nhưng sự điềm tĩnh là đặc điểm rất đáng chú ý của ông. Và lại càng quan trọng khi nước Mỹ có một người mang tên Donald Trump, một nhân vật táo bạo mà chỉ một nền dân chủ như Mỹ mới có thể kiềm chế và...phát triển. Tôi vẫn tin rằng nước Mỹ cùng nền dân chủ của mình vẫn luôn là nơi tốt nhất để cả hai nhân vật trên và nói rộng ra là cho tất cả chúng ta có thể cùng sống và mưu cầu hạnh phúc. Tiến sĩ Lê Trung Tĩnh, công dân Pháp, hiện sống và làm việc tại Gloustershire, Anh Quốc. Bài viết đã đăng trên trang LivenGuide của tác giả.
Trong cuốn sách Lee Kuan Yew, The Grandmaster's insights on China, the US and the world, ông Lý Quang Diệu cho rằng Mỹ và Trung Quốc trong tương lai sẽ là hai siêu cường cùng tồn tại, cạnh tranh chứ không phải đối đầu.
Quan hệ quốc tế: Singapore khác VN thế nào?
Tổng thống Barack Obama tiếp Thủ tướng Ly Hiển Long ngày 2/8/2016 Hai nước sẽ có cạnh tranh ảnh hưởng, đặc biệt trong vùng Tây Thái Bình Dương. Nếu hai nước không thể hợp tác thì sẽ cùng tồn tại. Với ông Lý Quang Diệu, Singapore là một tiểu quốc nhỏ, cần biết thực dụng, khôn ngoan cân bằng mối quan hệ với các siêu cường, để cùng tồn tại và phát triển. Từ trước tới nay, Singapore vẫn ủng hộ sự hiện diện của Mỹ tại khu vực Biển Đông để duy trì hoà bình và ổn định. Tại cảng biển quân sự của Singapore hiện có tàu ngầm của Mỹ đồn trú, cùng với máy bay trinh sát Poseidon. Singapore cũng gửi quân đội đi đào tạo tại đảo Guam và nhiều nơi khác tại Mỹ. Mặc khác, Singapore cũng được lợi rất lớn từ sự trỗi dậy của kinh tế Trung Quốc trong vòng 30 năm qua. Singapore có hơn 72% sắc dân người Hoa, có thể nói được tiếng Hoa. Hợp tác kinh tế giữa Singapore và Trung Quốc rất sâu rộng. Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Singapore, trong khi đó Singapore là một trong những nhà đầu tư vào Trung Quốc. Kinh tế Singapore phụ thuộc nhiều vào các tập đoàn đa quốc gia và gia thương quốc tế. Nhiều tập đoàn đa quốc gia này đóng trụ sở Châu Á tại Singapore để giám sát hoạt động kinh doanh của họ tại Trung Quốc và Châu Á. Singapore cũng là thiên đường của các tỷ phú Trung Quốc, do phát triển mạnh hệ thống Private Banking (Ngân cho cá nhân giàu có). Có thể nói sự phát triển nhanh chóng của Singapore là nhờ biết tận dụng sự trỗi dậy của Trung Quốc và Châu Á. Vì sao ông Đinh Thế Huynh thăm Mỹ? 'Mỹ - Việt đang gần nhau hơn bao giờ hết' Mục tiêu của Singapore là duy trì mối quan hệ tốt với cả Mỹ và Trung Quốc để duy trì hoà bình ổn định trong khu vực, đảm bảo lưu thông hàng hải tự do qua Biển Đông đến eo biển Malacca. Chỉ trích của Hoàn Cầu Thời Báo Ông Lý Quang Diệu thăm Việt Nam, gặp Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Minh Triết ở Hà Nội ngày 16/4/2009 Vào ngày 21/09/2016, tờ Hoàn Cầu Thời Báo (Global Times), đã có bài chỉ trích Singapore rằng trong cuộc họp thượng đỉnh lần thứ 17 của Phong Trào Không Liên Kết tại Venezuela trước đó, Singapore đã cố tình đưa tình hình tranh chấp ở Biển Đông vào tuyên bố chung hội nghị. Global Times cũng nói rằng Singapore đã cố gắng nhưng thất bại trong việc thêm điều khoản ủng hộ vụ thắng kiện phán quyết Biển Đông của Philippines trước Trung Quốc. Tổng biên tập Hoàn Cầu Thời báo còn bình luận rằng Singpore đã chọn lập trường ngả theo Mỹ và Nhật trong vấn đề Biển Đông. Ngay lập tức, Đại sứ Singpore tại Trung Quốc là Stanley Loh đã cáo buộc tờ Hoàn Cầu Thời Báo đưa tin sai lệch và vô căn cứ. Tuy nhiên ông Loh thừa nhận, Singapore muốn tác động đưa quan điểm chung của Đông Nam Á về tranh chấp Biển Đông tại hội nghị, nhưng đây là quan điểm chung của các nước Đông Nam Á chứ không chỉ riêng Singapore. Ông Loh cáo buộc Hoàn Cầu Thời Báo đã tường thuật vô trách nhiệm. Quốc Yến đãi vợ chồng Lý Hiển Long Trong chuyến thăm Mỹ vào tháng 8/2016, nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Singapore và Mỹ, Thủ tướng Singapore ông Lý Hiển Long và phu nhân được tổng thống Mỹ Obama đón với nghi thức trang trọng nhất cùng chiêu đãi trong quốc yến. Singapore là một số ít trong các nước ở Châu Á được vinh dự này. Một đảo quốc nhỏ với chỉ 3,9 triệu dân, nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong thương mại quốc tế, và địa chính trị trong khu vực Đông Nam Á. Quốc yến cũng cho thấy tầm quan trọng của Singapore trong chiến lược xoay trục của Mỹ tại Á Châu. Hiện nay Singapore đã cho Mỹ đỗ tàu ngầm và máy bay trinh sát tại hải cảng quân sự của mình ở Eo biển Malacca. Rõ ràng Singapore ủng hộ sự tự do hàng hải như Mỹ mong muốn, và không thừa nhận đường 9-đoạn như tuyên bố của Trung Quốc Sau chuyến thăm của ông Lý Hiển Long tới Mỹ vào tháng 8/ 2016, tình hình quan hệ của Trung Quốc và Singapore bỗng có vài thông tin căng thẳng đáng chú ý. Tại hội nghị thượng đỉnh Đông Á tại Lào cũng vào tháng 8 sau đó, thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường yêu cầu Singapore có thái độ xây dựng trong tranh chấp tại Biển Đông. Nhiều tờ báo của Trung Quốc đã lên tiếng cảnh báo Singapore hãy đứng ngoài tranh chấp tại Biển Đông. Singapore khác với Việt Nam thế nào? Khác với Việt Nam, Singapore không phải là láng giềng với Trung Quốc, không có mối quan hệ của kẻ xâm lược và kẻ bị xâm lược trong hang nghìn năm. Về chính trị, Singapore cũng không cùng ý thức hệ Cộng Sản với Trung Quốc. Về ơn huệ chính trị, Singapore cũng không mang ơn Trung Quốc đánh đuổi xâm lược. Về mặt kinh tế, mặc dù Trung Quốc đóng vai trò quan trọng, nhưng Singapore cũng đã có những kết nối rất bền chặt với Mỹ và EU. Ngay từ thời giành độc lập năm 1965, ông Lý Quang Diệu đã mời nhiều chuyên gia kinh tế từ Hà Lan, New Zealand, Mỹ.. đến để tư vấn về chiến lược phát triển cho quốc đảo này. Hiện nay, với sự chậm lại của kinh tế Trung Quốc, kinh tế Singapore đang có dấu hiệu chậm lại. Tuy nhiên, với nguồn dự trữ quốc gia lớn, Singapore đã sẵn sàng đối phó với khủng hoảng kinh tế nếu có thể xảy ra. Về mặt quân sự, Singapore liên hệ chặt chẽ với Mỹ và Israel. Chính các tướng Israel đã giúp ông Lý Quang Diệu thiết kế hệ thống quốc phòng, đề phòng nguy cơ từ hai nước hồi giáo là Indonesia và Malaysia. Thiết bị quân sự, vũ khí của Singapore hầu hết đều mua từ Mỹ, đặc biệt không quân Singapore rất mạnh với nhiều chiến đấu cơ F-15, F-16 Một điều đáng quan trọng đó là nội lực về con người của Singapore. Với cái nhìn quang minh của Lý Quang Diệu và bộ máy lãnh đạo, Singapore đã nhanh chóng phát triển nguồn lực con người và hội nhập sâu với Phương Tây. Hệ thống giáo dục của Singapore hiện thuộc top đầu thế giới, với 2 trường đại học NUS và NTU xếp trong top 50 trường Đại Học hàng đầu thế giới. Với tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức trong trường học, công sở, người dân Singapore dễ dàng hơn trong việc tiếp nhận trí thức, văn hoá của thế giới. Hàng năm, Singapore đều gửi sinh viên giỏi đi học những trường hàng đầu của Mỹ (Harvard, Yale, Stanford) hay của Anh (Cambridge, Oxford..). Giao lưu tri thức giữa Singapore và Phương Tây đã rất sâu rộng. Vai trò của Mỹ và TPP Trong phỏng vấn với phóng viên Ian Bremmer trên tạp chí Time, thủ tướng Lý Hiển Long tỏ vẻ lo lắng với tương lại của TPP. Ông cho rằng Mỹ là nước khởi xướng và thuyết phục các nước khác tham gia TPP, nay dư luận tại Mỹ phản đối, khả năng khó được thông qua tại quốc hội. Điều này sẽ gây sự mất niềm tin lớn vào khả năng lãnh đạo của Mỹ trong khu vực. Mục tiêu của TPP là để xoay trục của Mỹ về Á Châu song song với các hoạt động quân sự. Nay nếu TPP không thành thì việc xoay trục sẽ dang dở, Trung Quốc sẽ tận dụng cơ hội để lôi kéo các nước khác về phe mình. Nếu tình hình Biển Đông trở nên căng thẳng hơn, thì quan hệ Trung Quốc và Singapore cũng sẽ căng thẳng hơn. Tuy nhiên với sự khôn khéo và tế nhị trong điều hoà các mối quan hệ, Singapore biết kiệm ngôn trong việc bình luận, không làm nổi giận Bắc Kinh. Dù là tiểu quốc, Singapore đã khôn xây dựng cho mình một vị thế mà các siêu cường cũng có lợi ích quốc gia đáng kể ở tiểu quốc này. Singapore không phải là một quốc gia dễ bắt nạt.
Khi lộn nhào xuống một hố băng trên lòng biển Baltic, Didrik Dege Dimmen khiến người xem ở Oulu, Phần Lan nín thở.
Khởi nghiệp thành công trong kỷ nguyên khoe khoang
Chàng trai 24 tuổi người Na Uy khi đó trình bày ý tưởng về việc quảng bá chế độ ổn định điện thoại trước một nhóm các nhà đầu tư từ quỹ đầu tư mạo hiểm bằng cách xuất hiện trong tình trạng nước biển lạnh căm ngập đến ngực, và trên ngực trần có viết tên sản phẩm. Không thăng tiến vẫn thành đạt 'Bí kíp' giúp bạn được mọi người yêu thích 'Giàu bất hạnh, nghèo hạnh phúc' Màn trình diễn của anh đi ngược lại một quy tắc bất thành văn ở Na Uy "luật của Jante", tức thông lệ văn hóa theo đó coi việc phô trương là điều không nên. Nhưng Dimmen đã thắng giải nhất trong Cuộc thi Trình bày Ý tưởng Polar Bear Pitching năm 2016 - với giải thưởng 10.000 euro (tương đương 11.128 đô la Mỹ), kèm một vị trí làm việc tại Thung lũng Silicon, cộng với sự nổi tiếng toàn cầu và có thêm các mối quan hệ mới. Doanh nhân người Na Uy trình bày ý tưởng bằng cách xuất hiện trong tình trạng nước biển lạnh căm ngập đến ngực, và trên ngực trần có viết tên sản phẩm "Đó là cách cực kỳ hiệu quả để quảng bá chính chúng ta," anh nói. Kể từ khi đồng sáng lập công ty Công nghệ FlowMotion Technologies ở Oslo hai năm trước, tiếng tăm ngày càng nổi bật trước công chúng của công ty khởi nghiệp này khiến anh cùng công ty đã thu hút đến 1,3 tỷ đô la Mỹ đầu tư. Nếu như việc để mình trần nhảy xuống làn nước băng giá có lẽ là một cách cực đoan để giành được những cái gật đầu đồng ý cấp vốn, thì nhu cầu được chú ý và có được thương hiệu cá nhân đang ngày càng trở nên được coi trọng. Nghiện Facebook nguy hiểm hơn nghiện rượu? Người lười biếng có khả năng sáng tạo tốt? Đám cưới và sự khoe khoang thời đại Facebook Các cuộc thi trình bày ý tưởng như vậy đang ngày càng được tổ chức ở nhiều nơi trên thế giới. Những thứ như "cuộc chiến khởi nghiệp" hay các sự kiện cuối tuần liên tục diễn ra. Phiên bản cực đoan hơn của các thử thách thu hút người xem này dành cho những doanh nhân như Thea Myhrvold, người đã trình bày ý tưởng về dịch vụ học trực tuyến của mình, Tech Me Now, trong lúc ngồi ở khoang sau một chiếc xe hơi đang chạy trên đường đua với vận tốc 112mph (tương đương 180km/h). Doanh nhân 27 tuổi này đã thắng vòng chung kết cuộc thi trình bày ý tưởng 2015 Infiniti Speech tại Hong Kong với 40.000 đô la Mỹ tiền mặt. Truyền hình thực tế đã hết lòng ủng hộ ý tưởng về những cuộc thi trình bày ý tưởng kỳ quặc. Các chương trình có tên như Dragon's Den, Shark Tank và Adventure Capitalists - tất cả đều giới thiệu những doanh nhân ra thuyết trình ý tưởng với các nhà đầu tư để tìm quỹ - và các chương trình này có ở gần 30 nước trên thế giới. Thậm chí cả ông trùm công nghệ Apple cũng đã tham gia, với một chương trình mới về những nhà thiết kế ứng dụng nỗ lực trình bày sản phẩm của họ cho các ngôi sao trong khoảng thời gian cùng đi xuống trên một thang máy lớn. Thea Myhrvold, doanh nhân 27 tuổi hoạt động chính tại Dubai, đã thắng 40 ngàn đô la từ việc trình bày ý tưởng trong lúc ngồi ở ghế sau của một chiếc xe hơi đang lao nhanh Đây là việc liên quan tới khả năng thể hiện trước ống kính. Kết quả nghiên cứu cho thấy những người cực kỳ nhút nhát thường bị các nhà đầu tư từ chối cấp vốn. Một nghiên cứu kéo dài 27 năm được thực hiện trên các sinh viên đại học ở Hoa Kỳ nhận thấy vào năm 2008, mức độ ái kỷ gia tăng; các nhà nghiên cứu nhấn mạnh kết quả họ tìm ra bổ sung cho những nghiên cứu trước đó cho thấy sự gia tăng trong xu hướng cá nhân như lòng tự trọng và ngoại tình. Đừng 'sống thật' ở chốn công sở? Phải nhậu giỏi mới nhanh lên sếp? Ẩn ý sau câu nói "tôi đang bận" Tương tự, một nghiên cứu năm 2011 về mức độ gia tăng sự kiêu căng trong xã hội Trung Quốc hiện đại cho thấy đây là tình trạng xảy ra với người trẻ Trung Hoa. "Phải là người gây ồn ào nhất" Truyền hình thực tế đã góp phần định hình thói quen thích thể hiện "nhìn tôi này", Jonathan Hirshon, một chiến lược gia quan hệ công chúng ở Thung lũng Silicon đứng sau các đợt ra mắt sản phẩm của Sony, Apple và Pioneer, nhận định. Sau cuộc đình công của các nhà biên kịch Hoa Kỳ hồi một thập niên trước, truyền hình thực tế bước lên đỉnh cao, tạo ra sự nổi tiếng của Paris Hilton, Kim Kardashian và gia đình nhà Jenners, theo Hirshon từ San Francisco. "Những gì cuối cùng chúng ta có là ý tưởng sống một cuộc đời công cộng," ông nói. Kim Kardashian và Paris Hilton bị quy trách nhiệm một phần cho văn hóa 'hãy nhìn tôi này', Jonathan Hirshon nói Điều này diễn ra do tác động của hàng loạt các mạng xã hội vốn lệ thuộc vào hàng tỷ người dùng, là các đối tượng chia sẻ những chi tiết và suy nghĩ trong đời sống của họ ở nhiều cấp độ khác nhau trong thời kỹ thuật số. Sự nổi tiếng của các ngôi sao YouTube và những người có ảnh hưởng trên Instagram càng khiến con người ta cảm nhận được tầm quan trọng của việc mình cần phải nổi bật hơn so với người xung quanh. Hirshon nói ý tưởng về sự thể hiện bắt đầu lấn sang thế giới kinh doanh vào giữa thập niên 90, khi Thung lũng Silicon cất cánh và trở thành tên tuổi lớn. Văn hóa cạnh tranh và đối đầu của quỹ đầu tư thể hiện rõ trong các cuộc thi trình bày ý tưởng với nhu cầu ngày càng đòi hỏi người tham gia đem thêm tính giải trí trong phần thuyết trình của họ. Ngày nay, xu hướng này tiếp tục được củng cố thêm. "Có quá nhiều công ty mới xuất hiện trong những năm qua, đến nỗi mọi người quyết định họ phải thật ồn ào để được biết tới, thay vì cứ âm thầm lặng lẽ." Trong môi trường này, có vẻ như ý tưởng của bạn cùng với sự làm việc chăm chỉ và tài năng sẽ không giúp bạn tiến xa được nếu bạn không học cách tạo ồn ào để khoe khoang chúng ra. Nhưng bạn phải làm gì nếu đó không phải là phong cách của bạn? Ưu thế văn hóa Với Hirshon, xu hướng đây nổi về sự khoe khoang là một điều "không may". "Rất nhiều công ty khoe khoang nhưng thật ra đó lại là các công ty có ít công nghệ khả thi nhất và đưa ra kế hoạch kinh doanh tồi nhất," ông nói. Nó cũng đẩy những người xuất thân từ những nền văn hóa kín đáo vào thế bất lợi. "'Nổ' ở Nhật Bản là cách nhanh nhất để chẳng đạt được điều gì," ông nói. "'Nổ' với người Na Uy là cách nhanh nhất để chẳng đạt được điều gì. Nó gây rắc rối thay vì tạo ra ưu thế, vì văn hóa ở các nước này rất khác so với những nơi như Hoa Kỳ và Anh Quốc, nơi sự khoe khoang đã trở nên bình thường." Ngược lại, tỏ ra quá khiêm nhường trong những nền văn hóa hay khoe khoang có thể khiến bạn bị bất lợi, Charlene Solomon từ RW3 CultureWizard, một công ty huấn luyện liên văn hóa trên mạng cho biết. Trong một cuộc phỏng vấn xin việc hoặc trình bày ý tưởng ở Hoa Kỳ, "bạn phải sẵn sàng nói về mình, vì nếu bạn trình bày không đủ mức để thể hiện khả năng của bản thân thì điều đó rất có thể khiến bạn để vuột mất hợp đồng." Những người ít nói thường là những người có nhiều ý tưởng hay,theo giáo sư kinh donah Ros Taylor Cái nguy hiểm của việc tưởng thưởng cho sự khoe khoang là nó ưu đãi một số kiểu tính cách, bác sỹ tâm lý Ros Taylor cảnh báo. Bà là người huấn luyện lãnh đạo cũng như giảng dạy kinh doanh ở Đại học Strathclyde ở Anh Quốc. Nói chung, quan niệm thông thường ở rất nhiều công ty là lãnh đạo tốt nhất cần phải là người hướng ngoại, có cái nhìn tổng thể và có thể nói ra điều đó một cách nổi bật, bà cho biết. "Điều này có nghĩa là mọi thứ đều hời hợt xô bồ, không có gì sâu sắc hoặc đáng tin cậy," Taylor nói. "Và điều này là chuyện đáng lo, vì những người trầm tĩnh, chịu khó quan sát - những người phản tỉnh - thường là người có ý tưởng tuyệt vời và suy nghĩ sáng tạo." "Tôi dành thời gian đi vòng vòng các ban lãnh đạo và các nhóm chuyên gia và nói, 'Không, không, không - không có kiểu người nào là kiểu thích hợp để chuyên làm lãnh đạo.' Sự đa dạng thực sự là phải có nhiều kiểu người khác nhau quanh bàn làm việc, và điều đó có nghĩa gồm cả người hướng nội và hướng ngoại." Thậm chí khi nói đến vai trò lãnh đạo, thì người có tính cách kín đáo có thể làm việc tốt hơn những người ồn ào. Một nghiên cứu gần đây trên hơn 2.000 giám đốc điều hành cho thấy người hướng nội có xu hướng nổi bật hơn kỳ vọng của ban lãnh đạo và nhà đầu tư, so với người hướng ngoại có tính cách hấp dẫn. Nếu bạn không thể đánh bại họ Nếu bạn cảm thấy mình cần thể hiện thêm, nhưng sự ồn ào lại không phải tính cách tự nhiên của bạn, vậy có gì khác bạn có thể làm? Từ kinh nghiệm làm công tác huấn luyện giới lãnh đạo, Taylor tin rằng mỗi người có thể học cách thể hiện tiếng nói của bản thân, và bà nói những người trầm lặng nếu có thể làm cho bản thân mình trở nên cứng rắn hơn một chút để thu hút thêm sự chú ý của đám đông là đã có thể đạt được những thành công ấn tượng. Trước khi có những buổi huấn luyện với Taylor hai năm trước, Gerry Tyrrel 44 tuổi luôn im lặng trong các cuộc họp. Là người điều hành tài chính đầy kinh nghiệm tại một công ty công nghệ đa quốc gia ở Scotland, ông tự tin vào chuyên môn nhưng cảm thấy khó khăn khi phát biểu, nhất là khi đồng nghiệp tỏ ra "lạc quan hơn" và chơi "đòn tâm lý" để củng cố luận điểm của họ. Ông từng luôn làm việc phía sau, nêu ra các rủi ro tài chính và chia sẻ hướng dẫn của mình với mọi người trước hoặc sau các cuộc họp lớn. Thế nhưng ông cảm thấy là những đóng góp đó của mình không được công nhận, và điều này không giúp cho sự nghiệp. "Tôi biết tôi cần phải chuẩn bị bản thân thêm một chút." Nói nhẹ nhàng và có xu hướng nhanh hơn nếu trong tâm trạng hồi hộp, Tyrrel học cách nói chậm lại, chọn ra một hoặc hai điểm quan trọng và đưa thông điệp của ông đi. Vậy liệu ông có sẵn sàng đứng trước ánh đèn theo cách giống như những tay trình bày ý tưởng quyết liệt không? "Hai năm trước không cách gì tôi chịu làm vậy. Nhưng giờ tôi làm, tuy tôi sẽ không bước lên đỉnh cao. Tôi chuyển tải mọi thứ theo cách của tôi." Hirshon, người làm giám khảo tại cuộc thi trình bày ý tưởng Polar Bear Pitching, đã phải chỉ dẫn một doanh nhân khiêm tốn rằng người đó cần phải 'khoe hàng' một chút. "Tôi có một khách hàng ở Thụy Điển, họ có công nghệ nhận diện khuôn mặt tuyệt vời, tốt hơn bất cứ thứ gì khác trên thị trường, nhưng họ cứ ra ngoài và nói về công nghệ 'khiêm tốn' [của họ]," ông nhớ lại. "Cuối cùng tôi đã huấn luyện họ để họ có thể nói ra rằng 'Chúng tôi thật sự có một thứ độc đáo'." Dù vậy, ông tin rằng không phải ai cũng nên học cách thể hiện. "Khi tất cả mọi người cùng lên tiếng, thì chính người nói nhỏ nhẹ là người khiến người khác phải nghe," ông cho biết. "Nếu một công ty có sản phẩm tốt, nếu bạn truyền đạt nó theo cách đơn giản và thực tế, mọi người sẽ đón nhận, mọi người sẽ hiểu." "Quan hệ công chúng không phải là trò chơi đua nhau khoe khoang. Nó là ván cờ." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.
Tôi nâng ly rượu như một võ sĩ quyền anh bầm dập vừa được tuyên bố là người chiến thắng sau 12 hiệp đấu. Xung quanh tôi, 10 người khác cũng nâng ly khi người đàn ông ngồi đầu bàn nâng ly chúc mừng.
Georgia, đất nước của những bữa tiệc triền miên
Và sau đó, đúng như dự đoán, chúng tôi đặt mạnh ly rượu màu hổ phách xuống bàn và tôi đảo mắt nhìn chiếc bàn dài chất đầy thức ăn. Ở nơi chuối là linh thiêng và phép màu chữa lành bệnh Gochujang, món tương ớt Hàn Quốc khuynh đảo thế giới Nơi làm món thịt nướng thần sầu ngon nhất thế giới Đây không phải là lần cụng ly đầu tiên trong ngày. Thậm chí không phải là lần thứ hai. Thứ mười sáu? Hai mươi lăm? Tôi không nhớ mình đã đếm đến lần bao nhiêu rồi. No nhưng vẫn ăn tiếp Chào mừng đến với supra, một bữa tiệc truyền thống của người Georgia. Ở Cộng hòa Georgia, những bữa tiệc hoành tráng này được tổ chức vào những dịp đặc biệt hay, như trong trường hợp này, không có lý do thực sự nào cả. Tôi đang ở vùng Racha núi non ở phía tây bắc của đất nước, và trước mặt tôi là một bàn tiệc thịnh soạn các món ăn Georgia: cá hồi nguyên con rưới sốt óc chó; món đậu hầm thịt heo béo ngậy, gọi là lobio; bánh mì phô mai nướng có tên khachapuri; gà phết quả mâm xôi; cừu hầm; gà sốt tỏi vị kem có tên shkmeruli; và, theo phong cách Georgia điển hình, ba loại bánh mì khác nhau - tại một sự kiện hóa ra là bữa tiệc ăn uống xa hoa kéo dài 5 tiếng đồng hồ tại nhà của một người bạn của bạn. Không có đủ chỗ cho lượng thức ăn phong phú trên chiếc bàn dài hình chữ nhật, vì vậy những người phụ nữ trong nhà bắt đầu xếp chồng các đĩa đầy ứ thức ăn lên nhau, đôi khi cao đến bốn đĩa. Không có gì lạ khi ở những bữa tiệc này, những chiếc bàn ăn sẽ oằn xuống do khối lượng thức ăn đặt trên bàn. Người phương Tây 'không biết dùng nghệ'? Bánh xèo Nhật và vụ ném bom hạt nhân Hiroshima Món bánh chuối cả thế giới mê trong thời Covid-19 Không chỉ có rượu mới khiến tôi cảm thấy choáng váng và rối trí. Tôi đã bị hôn mê thực phẩm nghiêm trọng. Hay nói cụ thể hơn là tôi đã mắc chứng shemomechama, một từ Georgia không thể dịch được. Mako Kavtaradze, người sáng lập Bảo tàng Công thức Nấu ăn ở Tbilisi, nói với tôi: "Đối với người Georgia, shemomechama có nghĩa là khi bạn đã no mà vẫn ăn tiếp, tức là bạn ăn quá trớn." Nhưng cụ thể hơn, như Meri Gubeladze, đầu bếp nổi tiếng và chủ nhà hàng Shavi Lomisaid lúc nào cũng tấp nập ở Tbilisi, nói, "Đó là khi bạn không muốn ăn nhiều nhưng vô tình lại ăn quá nhiều. Thường là món gì đó ngon đến mức bạn không thể cầm lòng. Bạn đổ lỗi cho món ăn - chứ không phải người ăn - khi nó ngon như vậy." Món 'khachapuri', món bánh mỳ nướng phô-mai của Georgia, thường góp mặt trong các bữa tiệc supra Và chuyện này xảy ra nhiều hơn bạn tưởng. "Tôi thích từ này," Tekuna Gachechiladze, bếp trưởng và chủ nhà hàng Culinarium Khasheria được ca ngợi ở Tbilisi, nói. "Tôi không nhớ lần đầu tiên tôi nghe thấy từ này ở đâu nhưng shemomechama xảy ra thường xuyên. Chuyện này thường xảy vào bữa ăn muộn, khi mà sau một ngày dài làm việc trong nhà bếp, bất thình lình tôi có một bữa supra, tức bữa tiệc truyền thống, vào tối muộn. Và mặc dù có thể không đói chút nào, tôi vẫn ăn và ăn, và trải nghiệm này còn có thêm ca hát, cười nói, uống rượu và sau đó thì đích thị Shemomechama xảy ra." Bản sắc dân tộc "Anh biết người Georgia bày nhiều thức ăn lên bàn đến mức nào khi có tiệc supra. Vì vậy, gần như lúc nào anh cũng no nhưng sau đó anh vẫn tiếp tục ăn vì những món ăn ngon cứ được đưa ra không dứt," Gubeladze nói thêm. Từ shemomechama và nghĩa của nó được gắn kết chặt chẽ với supra - xét cho cùng, lên tới mức shemomechama ở bữa tiệc supra là điều không thể tránh khỏi, vì khi ê hề thức ăn ngon như vậy khiến bạn tự hỏi làm thế nào mà toàn bộ người dân nước này không bị bệnh gút. Đó có thể là lý do chính yếu khiến từ này hình thành xung quanh nền văn hóa ẩm thực như của Georgia. "Ẩm thực Georgia có đặc tính quyến rũ nhất định khiến bạn không cưỡng lại được, và trong bối cảnh bữa tiệc, khi có rất nhiều món ăn khác nhau bày trên bàn, bạn luôn cảm thấy cám dỗ muốn ăn nhiều hơn một chút so với nhu cầu, bởi vì ở đây bữa ăn luôn có cảm giác như là một dịp tưng bừng," Darra Goldstein, tác giả cuốn 'Bữa tiệc Georgia', nói. "Về mặt vật chất, đó là cảm giác đã ăn no (đôi khi là quá no) nhưng không thể cưỡng lại ăn thêm một miếng nhỏ cuối cùng, để hương vị đọng lại trên đầu lưỡi. Nhưng điểm mấu chốt để hiểu shemomechama là từ này có ý nghĩa là đó là việc xảy ra một cách không cố ý - thực sự là bởi có cái gì đó khiến bạn phải ăn thêm chút nữa, mặc dù bạn không thực sự muốn ăn. Chỉ là nó xảy ra như vậy." Carla Capalbo, tác giả của cuốn 'Nếm món ăn Georgia', nói: "Một trong những 'quy tắc' chính của tiệc supra là các đĩa thức ăn phải được đơm liên tục và khi thực khách rời đi, bàn tiệc vẫn thừa mứa như khi họ ngồi xuống, vì vậy 'vô tình' ăn cho hết quả là một thử thách." Ẩm thực thường gắn với bản sắc của một quốc gia, đặc biệt như là cách để phân biệt họ với những quốc gia nước ngoài khác đang chiếm đóng đất nước. Ở Georgia, có sự liên kết chặt chẽ giữa ẩm thực và nhận thức về dân tộc, nhất là khi nói đến lịch sử thống trị lâu dài của Nga trong khu vực, bắt đầu khi đế chế của Sa hoàng xâm lược Georgia vào năm 1801 và sự cai trị tiếp tục diễn ra trong thời Liên Xô, cho đến năm 1991. Món gà nấu tỏi kiểu Georgia (Chkmeruli) "Do người Nga, khác với những kẻ xâm lược trước đây, có cùng tôn giáo với dân Georgia, nên tôn giáo không còn là yếu tố phân biệt giữa 'chúng tôi' (người Georgia) và 'họ' (người Nga)," nhà nhân chủng học Florian Mühlfried viết trong bài 'Cùng Chung Dòng Máu - Văn hóa và Ẩm thực ở Cộng hòa Georgia' được đăng trên tạp chí 'Nhân chủng học ẩm thực'. "Việc 'làm cho mình khác biệt' của dân tộc Georgia phải dựa trên một thứ khác: văn hóa dân gian. Tiệc supra nhanh chóng trở thành biểu tượng của sự khác biệt về văn hóa đó, một biểu hiện của lòng hiếu khách của người Georgia dựa trên cách ăn, uống và tiệc tùng đặc trưng. Nó vẫn là một chỉ dấu văn hóa quan trọng của bản sắc dân tộc cho đến thời Liên Xô, hiện thân sự phản kháng vì không muốn trở thành Xã hội Xô-viết. Đối với người Georgia thời hậu Liên Xô, tiệc supra dường như đem đến sự bảo đảm vĩnh viễn về tính xác thực văn hóa khi đối mặt với toàn cầu hóa vốn san bằng hết." 'Ăn trong thế bị động' Kevin Tuite, nhà nhân chủng học từ Đại học Montreal, người đã nghiên cứu rất nhiều về văn hóa vùng Caucasus, phân tách ngữ nghĩa của từ này: "Theo một nghĩa, động từ 'chama', có nghĩa là 'ăn' - trở thành bị động, và chủ ngữ là tân ngữ gián tiếp: 'đồ ăn được ăn, và tôi ít nhiều dính vào đó bằng cách nào đó'. Ngôn ngữ Georgia có không ít động từ can dự gián tiếp như vậy, chẳng hạn như shemoexarjeba (Tôi đã đốt cháy tiền của tôi mà không nhận ra) và shemoesriseba (nó [một số đồ vật trong tay tôi] vô tình bị bóp nát)." Mülfried, qua email, giải thích thêm: "Lực đẩy chính của từ này nằm ở chỗ nó đưa quyền làm chủ cho đối tượng hơn là chủ thể. Đó là cách diễn đạt sự choáng ngợp, tương tự như cách người Georgia diễn đạt 'đang yêu': Tôi là đối tượng, người kia là chủ thể. Ai đó, điều gì đó khiến tôi choáng ngợp. Nó cũng có thể là một cảm giác, lòng tràn ngập căm thù vốn có thể biến thành bạo lực. Có điều gì đó ập đến với tôi và nó biến tôi thành nạn nhân; trong trường hợp shemomechama, nạn nhân của thức ăn ngon vượt quá khả năng kháng cự." Tuy nhiên, làm thế nào mà một từ như vậy lại có thể ra đời từ nền văn hóa ẩm thực này? "Kết luận duy nhất mà tôi có thể rút ra là người Georgia không muốn chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Chúng tôi thường đổ lỗi cho 70 chiếm đóng của Liên Xô, khi nhà nước đưa ra mọi quyết định thay bạn. Nhưng đổ lỗi cho shemomechama cũng còn dễ hơn là thừa nhận mình là lợn!" Gubeladze nói. Tôi chắc chắn thấy mình như lợn vào lúc tiệc supra kết thúc. Tôi và bạn bè đi bộ trở lại nhà khách trong im lặng, vì shemomechama đã phát tác từ lâu. Khi chúng tôi đến nơi, chủ nhà khách cứ một mực cho rằng chúng tôi cần được đãi ăn. Chúng tôi nài nỉ bà ấy rằng chúng tôi không thể ăn thêm được nữa, nhưng bà ấy cứ nhất quyết là phải ăn. Suy cho cùng, ở Georgia, mọi người vẫn nói rằng "mỗi vị khách là một món quà của Chúa". Và như vậy, chúng tôi ngồi xuống bàn ăn trong sân và bắt đầu một bữa tiệc nữa lại từ đầu; shemomechama sẽ còn diễn ra ở đó thêm vài giờ nữa. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Trận cầu sôi nổi kết thúc với tỷ số 2-2 chung cuộc, Đức tiếp tục đứng đầu bảng G với bốn điểm, nhưng chưa thể lấy được chiếc vé sớm vào vòng 16.
Bảng G: Đức và Ghana hòa 2-2
Ghana đã có trận cầu tuyệt vời khi buộc Đức phải thủ hòa 2-2 trên sân Estádio Castelão. Cuối trận đấu, ông bầu Akwasi Appiah của Ghana nói với BBC ông rất tiếc vì Ghana đã lội ngược dòng tốt, nhưng cuối cùng lại 'bị' bàn gỡ của Klose khiến họ đánh mất ba điểm quý giá. Chuyên gia bóng đá Alan Hansen nói với BBC rằng Ghana đã có một trận cầu tuyệt vời, họ đã chơi sắc sảo, mạnh mẽ, đầy quyết tâm. Còn cựu tuyển thủ Hà Lan Clarence Seedorf nói với BBC ông không thể tưởng tượng Ghana đã có thể đá hay như vậy trước tuyển Đức. Cựu tuyển thủ Anh Gary Lineker nói ông bầu Joachim Low đã thành công với hai dự bị chiến lược vào sân ở hiệp hai là Klose và Schweinsteiger. Trong khi đó, cựu tuyển thủ Pháp và Arsenal, Thierry Henry thừa nhận ông đã ngạc nhiên với khả năng của Ghana 'đá hay' đến như vậy. Seedorf ca ngợi bàn thắng của Klose, bàn thắng thứ 15 ở World Cup của tiền đạo này, là một pha làm bàn mẫu mực và kịp thời. Sau trận cầu, trung phong Ghana Asamoah Gyan nói với BBC: "Đây là một trận cầu lớn, chúng tôi đã đá rất ngang phân với Đức và vượt lên họ, buộc họ phải cố gắng gỡ hòa sau đó. "Các đồng đội của tôi đã đá rất tốt, tôi muốn chúc mừng họ. Với phong độ này, chúng tôi sẽ thắng Bồ Đào Nha trong trận tới," trung phong 28 tuổi nói với BBC. Trực tiếp Trận cầu sôi nổi từ đầu đến cuối cống hiến tới 4 bàn thắng chia đều cho hai bên. Còn khoảng 2 phút nữa là hết giờ đấu chính thức, hai đội vẫn chơi ăn miếng trả miếng quyết liệt. Hậu vệ Asamoah cùng hàng thủ của Ghana đã làm việc rất hiệu quả để hạn chế các pha dứt điểm và hãm thành của tuyển Đức. Phút 89, các học trò của HLV Appiah có pha tấn công cánh phải nhưng không thành công. Đức đáp lại bằng một pha phản công rất hay với Klose sút chệnh cột dọc khung thành Dauda trong gang tấc. Phút 90, Neuer có pha chuyền phóng lên khá mạo hiểm khi anh lóng ngóng ném bóng bằng tay không thành công và chữa sai lầm bằng pha sút nhanh lên phía trước từ ngoài vòng cấm địa. Trận đấu bước vào phút bù giờ đầu tiên sau khi được cộng thêm 3 phút. Ghana tổ chức tấn công nhanh với hai đánh bốn, nhưng pha phối hợp cuối cùng bất thành vì mắc bẫy việt vị. Bàn thắng của lão tướng Klose đưa hai đội trở lại vạch xuất phát với tỷ số 2-2 cân bằng. Phút 78, Ghana có pha phối hợp công thành mạnh mẽ từ pha đá phạt góc, pha dứt điểm của tiền vệ áo đỏ đi không chính xác. Hai phút trước đó, Schweinsteiger có tình huống đá phạt trực tiếp nguy hiểm. Đội đức tổ chức pha sút phạt 'điệu đà' với ba cầu thủ chạy làm động tác giả, không sút bóng, trước khi cầu thủ số 7 sút bóng sát xà ngang của thủ thành Dauda. Phút 77, ông bầu Akwasi Appiah của Ghana rút tiền vệ Rabiu ra và thay thế anh bằng Badu. Ghana vẫn thể hiện quyết tâm tấn công quyết liệt. Phút 83, A.Ayew có pha chạy cánh bên phải theo hướng tấn công, nhưng pha sút bóng của anh nhẹ và không nguy hiểm cho Neuer. Phút 84, tuyển Đức đan bóng hết từ cánh trái sang cánh phải, rồi đưa vào trung lộ, nhưng Ghana đọc được ý đồ. Chỉ vài chục giây sau đó, Muller có pha đối mặt với thủ thành Dauda, nhưng hậu vệ trái Asamoah kịp thời rút về xoạc bóng, ngăn chặn thành công. Ghana lội ngược dòng thành công và tạm dẫn Đức 2-1 trong hiệp hai. Ghana đã làm được điều kỳ diệu khi Gyan nâng tỷ số lên 2-1 cho các cầu thủ áo đỏ. Tuyển Đức sau bàn thắng có vẻ tỏ ra lo lắng hơn và có phần vội hơn. Phút 70, ông bầu Loev tung Bastian Schweinsteiger vào sân. Và chỉ sau một phút, lão tướng Klose từ ghế dự bị vào sân đã có bàn gỡ hòa 2-2 với pha đá đệm bóng ngay trong vòng 5m50 sau khi đón pha đánh đầu của đồng đội. Trận đấu trở lại cân bằng và hai đội phải làm lại từ đầu. Sang đầu hiệp hai, tuyển Đức vẫn có bóng nhiều, và họ có bàn thắng sớm ở phút 51. Chỉ trong vòng mười phút đầu của hiệp hai, hai đội đã có hai bàn thắng cho mỗi bên. Ghana chỉ cần đúng ba phút để A Ayew có bàn gỡ hòa cho đội bóng châu Phi. Bàn gỡ ở phút 54 làm Ghana phấn khích, họ dâng lên liên tục ẻe hãm thành Neuer. Phút 61, thủ thành Dauda của Ghana đổ người bắt gọn pha căng ngang của cầu thủ chạy cánh phía Đức. Hai bàn thắng làm trận cầu ở bảng G trở nên hấp dẫn và sôi nổi hơn lúc nào hết từ đầu trận đấu tới lúc này. Hiệp hai diễn ra được 6 phút khi tuyển Đức có bàn thắng mở màn nhờ pha đánh đầu của Gotze, sau khi anh nhận được đường chuyền tuyệt đẹp của đàn anh Muller lúc này di chuyển sang cánh phải. Bàn thắng ở phút 51 của Gotze, cầu thủ trẻ nhất bên phía tuyển Đức hứa hẹn hiệp hai sẽ đẩy nhanh nhịp độ hơn hiệp một, khi Ghana rõ ràng phải đá tích cực hơn nữa, nếu muốn gỡ hòa. Thủ thành Neuer của tuyển Đức đã phải nhiều lần trổ tài cứu thua ở hiệp một. Đã bước sang phút thứ 45, của trận đấu, tỷ số vẫn là 0-0. Hiệp một được cộng thêm một phút bù giờ. Cả hai pha dứt điểm cuối hiệp của hai đội bóng đều chưa đem lại kết quả. Alan Hansen, chuyên gia bóng đá nói với BBC rằng Đức có vẻ 'vất vả' trong hiệp một, mặc dù ngay từ đầu trận, họ đã tạo ra nhiều cơ hội tốt. Khedira đã thi đấu tốt ở cánh phải, nhưng hàng thủ Ghana đã đá rất tốt và ngăn chặn được nhiều pha căng ngang của anh. Thierry Henry, cựu tuyển thủ Pháp và Arsenal cho rằng mặc 'di chuyển' nhiều, nhưng Muller vẫn chưa thoát khỏi được sự 'chăm sóc' của hàng thủ áo đỏ. Anh chưa thể có bàn thắng nào, trong khi ở phía các đối thủ Tây Phi, các đường phối hợp của Ghana khá tốt. Chỉ cầm bóng khoảng 40%, Ghana khi phản công vẫn có những pha rất nguy hiểm và sắc sảo, như pha sút bóng từ ngoài vòng cấm một cách dũng mãnh của Muntari ở đầu hiệp. Boateng có pha lật bóng tạo điều kiện cho đồng đội uy hiếp tuyển Đức. Lúc này, các fan của tuyển Đức đang chờ đợi các tỷ số cầm bóng cao hơn, nhiều cú sút và cú sút trúng thành hơn sẽ biến thành bàn thắng. Celidion Phuc, một fan trong số này viết trên trang Facebook của BBC Việt ngữ: "Đức vào ít nhất là tứ kết, không có gì phải nghi ngờ cả," cổ động viên bóng đá này tin tưởng. Trở lại sân Estádio Castelão ở Fortaleza, hai độ còn non 5 phút trước khi kết thúc hiệp một. Phts 41, Đức liên tục có hai pha uy hiếp khung thành của Dauda, với Boateng bên áo trắng lật bổng từ cánh phải và trước đó là nỗ lực của Muller, nhưng đều bị hàng thủ áo đỏ cản phá. Phút 43, Atsu lẻn cửa từ bên cánh phải đón một đường chuyền vượt tuyến của đồng đội, nhưng anh đã bị rơi vào thế việt vị. Có thể cả hai đội chưa có đủ 'duyên' để mở tỷ số tới những phút này. Quá nửa hiệp một, hai đội bóng cống hiến nhiều pha bóng hay cho khán giả. Phút 33, Muntari của Ghana tung cú sút xa rất căng từ ngoài vòng cấm địa, thủ thành Neuer bay người đấm bóng ra. Hai đội chơi ăn miếng trả miếng, với các bên phòng thủ chặt bên phần sân nhà và tổ chức các đợt tấn công sắc sảo về phía khung thành đối phương. Phút 34, Gyan có cú đột phá dọc cánh trái, anh đối diện ở góc hẹp với thủ thành tuyển Đức, nhưng Neur đã kịp băng ra khép góc ngăn chặn. Tuyển Đức lúc này vẫn cầm nhiều bóng hơn với 55%. Phút 36, Kroos phối hợp từ cánh phải, lật vào cho Muller ở trong vòng cấm địa, tuy nhiên hàng thủ đội bóng từ Tây Phi đã kịp thời phá ra. Tuyển Đức cần thắng để lọt vào vòng 16 đội ngay tối nay. Hai mươi phút đầu của trận đấu, hai bên đã có những cơ hội đầu tiên. Phút 13, Boateng có pha sút xa từ ngoài vòng cấm địa buộc thủ thành Neuer phải trổ tài đẩy bóng ra. Trước đó, phút thứ 10, cầu thủ chạy cánh Kroos của tuyển Đức cũng dứt điểm căng, bóng bật hàng thủ áo đỏ bật ra. Phút 23, trận đấu diễn ra với nhịp điệu trung bình, nhưng bất ngờ Đức ổ chức pha đánh trung lộ, bóng câu vào vòng 16m50, nhưng trung vệ Mensah tung người móc bóng ra. Đức có bóng nhiều hơn những phút này, họ phối hợp chậm rãi bên phần sân nhà, sau đó mở các đường đan bóng trung bình và tìm cách tiếp cận khung thành của thủ môn Dauda. Đức đang đứng đầu bảng G gặp Ghana đứng thứ ba hôm 21/6. Gần mười phút bắt đầu trận đấu, hai đội vẫn đang trong quá trình tăng dần nhịp độ. Đức chơi với đội hình 4-3-3, với Muller là trung phong, trong khi ở cánh phải của hàng công là Ozil và cánh trái là Gotze. Lam phụ trách hàng tiền vệ với vị trí trung tâm và kinh nghiệm dày dạn. Bên phía đối thủ, các cầu thủ Ghana triển khai đội hình 4-2-3-1, với trung phong Gyan là niềm hy vọng. Đá hộ công cho anh ngay sau lưng là Boateng. Tuyển Đức, đội đang đứng đầu bảng G gặp Ghana đứng thứ ba, trong trận cầu ngày 21/6 trên sân Estádio Castelão, Fortaleza. Nếu chiến thắng trận này, Đức sẽ là đội bóng châu Âu kế tiếp theo chân Hà Lan vào vòng 16.
Lớp trẻ Cuba, sinh ra dưới thời Castro, đang đối mặt với một cuộc cách mạng mới. Với sự xuất hiện của điện thoại thông minh và internet- và đi kèm với chúng là Facebook, Google, Skype, phim và nhạc Mỹ - lớp trẻ không những thay đổi cách ăn mặc và nói năng mà cả cách liên lạc với nhau và với thế giới. Họ đang trải nghiệm những thay đổi lớn nhất trong cuộc đời mình. (Ảnh: Oded Wagenstein)
Internet đang thay đổi Cuba như thế nào?
Chuẩn bị sẵn sàng Nhìn và được nhìn thấy Trong tất cả những thay đổi và cải cách ở Cuba trong 20 năm qua, hầu hết đều đồng ý là cái lớn nhất là sự xuất hiện của internet, nó được đưa vào cho quần chúng sử dụng từ tháng 7/2015. Mặc dù cực kỳ chậm và đắt, nhân dân Cuba, lần đầu tiên kể từ cuộc cách mạng 1959, có thể tiếp cận với thế giới bên ngoài. Internet chỉ có ở một số sảnh khách sạn nhất định, ở những quảng trường công cộng và vườn hoa, như là vườn hoa wifi trong ảnh này của thành phố cảng Matanzas. Và những nơi này hiện nay là nơi lớp trẻ đến để nhìn và được nhìn thấy. (Ảnh: Oded Wagenstein) Xa, nhưng nay gần hơn Gia đình Baigos đang thử nói qua Skype với người con cả và anh của họ, Michal, đi Miami một tuần trước từ Matanzas. Do cuộc sống khó khăn vì cấm vận của Mỹ từ ngày 19/10/1960, nhiều người trẻ quyết định di cư và gửi tiền về cho gia đình họ. Đối với một nền văn hóa coi trọng giá trị gia đình và sự quây quần đoàn tụ, sự việc phải ra đi như vậy thật khó tả. Nhưng giờ đây, với internet, gia đình có thể nhìn và nghe thấy những người thân thương ở xa. (Ảnh: Oded Wagenstein) Thiết bị mới Một cặp tự chụp hình trên một sân thượng ở Havana cổ. Ở xa xa phía sau là tòa El Capitolio, gần giống như tòa nhà Qquốc hội Capitol của Mỹ ở Washington DC. Nó là trụ sở của chính phủ cho tới cuộc cách mạng 1959, và hiện nay là Thư viện Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia. Ngay cả ở các thị trấn ở nông thôn thì điện thoại thông minh cũng trở thành một phần của cuộc sống, không chỉ được dùng vì mục đích thực tế mà còn là thứ đồ có tính biểu tượng về địa vị xã hội. (Ảnh: Oded Wagenstein) Ông vua mới ở thành phố “Buôn bán bùng nổ!” Omer Gosman, thợ chữa điện thoại thông minh duy nhất ở thành phố Sancti Spiritus, nói. Các khách hàng ở khắp trong tỉnh đến xếp hàng trung bình khoảng 3 giờ để nhận được dịch vụ của Gosman. Mặc dù phải mất nhiều giờ sử dụng các thiết bị lạc hậu hoặc tự chế, Omer nói ông rất sung sướng vô cùng được đem kỹ năng phục vụ cộng đồng. Việc có wifi và việc sử dụng điện thoại thông minh ngày càng tăng, cùng với luật mới cho phép mở cửa hàng tư dễ dàng hơn, đã tạo ra nhiều nghề mới, tạo các doanh nghiệp và tạo cơ hội cho thế hệ trẻ, tất cả đều thay đổi hết sức nhanh chóng. (Ảnh: Oded Wagenstein) Hợp thời trang và sang trọng Ở Cuba, ngay cả lúc này, không có quảng cáo thương mại. Tuy nhiên, văn hoá nước ngoài trên internet đã tràn ngập đất nước. Với nhiều phim Mỹ, thời trang châu Âu và nhạc pop Hàn Quốc để lựa chọn, giới trẻ Cuba đang theo kịp văn hoá thế giới và luôn luôn mong ngóng những xu thế lớn tiếp theo. Trong ảnh là một cô gái trẻ đã sẵn sàng để đi chụp ảnh cho kỷ niệm sinh nhật lần thứ 15. Theo người dân ở đây thì những đợt ăn mừng như thế này ngày càng được dân ở Havana ưa thích. (Ảnh: Oded Wagenstein) Nền văn hóa có chiều sâu Việc sống trong các căn hộ nhỏ, không có điều hòa nhiệt độ, với gần hết người nhà và cả họ hàng khiến trẻ em Cuba ra buộc phải ra khỏi nhà. Cho tới gần đây, người ta thường trông thấy các em chơi đuổi bắt, chơi chốn tìm, nhảy dây, chơi bi ở tất cả các góc phố. Nhưng những năm gần đây điều này đã thay đổi đột ngột, những trò chơi đường phố cổ điển dần nhường chỗ cho các ứng dụng kỹ thuật số. Tuy nhiên với sự tụ tập ngấm sâu trong nền văn hóa Cuba, việc chơi đùa vẫn là một hoạt động xã hội. Trong ảnh là một nhóm bé gái chơi game Angry Birds ở thành phố cổ Trinidad (được hình thành cách đây 500 năm). (Ảnh: Oded Wagenstein) Những thay đổi “Bạn có sợ thay đổi không?” Andy hỏi tôi một lúc sau khi tôi gặp anh và bạn gái, Diana, ở một ga xe buýt nhỏ ở Sancti Spiritus. Tôi ngạc nhiên về câu hỏi thẳng thừng, nó làm tôi sửng sốt. Tôi vừa qua tuổi 30 và đang có nhiều câu hỏi cho cuộc sống, như là nên có con hay không hoặc sẽ định cư ở nước nào. “Hơi sợ” tôi trả lời. “Thế còn anh?” “Tôi không sợ những thay đổi,” anh nói. “Thật thà mà nói, tôi rất phấn chấn và mong đón nhận tương lai mới.” Diana không nói câu nào, nhưng nhìn mắt cô ta, tôi biết có thể là cô nghĩ khác. (Ảnh: Oded Wagenstein) Đặt cạnh nhau Đi ngoài phố ta có thể thực sự thấy sự thay đổi. Quang cảnh của quá khứ vẫn lấn át và hiện hữu, trong khi tương lai với những cơ hội (và quan ngại) thì ở ngay gần thôi. Khi đi lang thang ở vùng ngoại ô của Havana Cổ, tôi đi theo âm thanh ầm ĩ của nhạc hip hop để tới cái hiệu cắt tóc được làm một cách tạm bợ này. “Công việc thế nào?” tôi hỏi những người trẻ bên trong. “Chúng tôi sẵn sàng rồi,” họ trả lời. Khi đó khoảng chưa đầy 2 tuần trước ngày Obama tới nước này. Cảnh này, cảnh các anh hùng Cuba, Castro và Che Guevara, đặt cạnh lá cờ Mỹ, chỉ mới đây thôi, là điều không thể tưởng tượng nổi. (Ảnh: Oded Wagenstein) Một kỷ nguyên mới Mặc dù du lịch đang bùng nổ như chưa từng có, những tàu du lịch cỡ lớn vẫn còn là cảnh hiếm thấy ở Cuba và làm cho dân ở đây vô cùng phấn khích. Trong ảnh này là một con tàu rời cảng Havana trong khi hàng trăm dân chúng tập trung xem và tự chụp bằng điện thoại. Tôi nhìn con tàu đi ra xa cùng Ray Lorenzo Rodriguez là người bạn địa phương và giúp về dịch thuật và thu xếp phỏng vấn. Khi tàu khuất chân trời, Rodriguez nói với tôi: “Tôi nghe thấy các du khách nói họ sợ nước này rồi sẽ mất bản sắc của mình. Chắc chắn sẽ có thay đổi. Chúng tôi xứng đáng để thay đổi. Nhưng tôi chắc chắn rằng một điều sẽ không thay đổi, đó là tinh thần của người dân ở đây.” (Ảnh: Oded Wagenstein) Bài tiếng Anh đăng trên BBC Travel
Qua cửa kính xe bus mùa hè, tôi nhớ mình cảm thấy bàng hoàng trước đường viền mờ của khối núi tuyết có hình dạng như tam giác khổng lồ; phủ mờ sau những đợt mây cuộn chỉ trong chừng một phút ngắn ngủi đó là ngọn núi, mái nhà của thung lũng Pokhara nổi tiếng ở Nepal và thành phố cùng tên.
Machhapuchhare, đỉnh núi cấm linh thiêng trên dãy Himalaya
Chứng kiến hình ảnh ngọn núi cao hùng vĩ từ phía đường chân trời xa ngay trên đỉnh thành phố náo nhiệt không giống với ánh nhìn đầu tiên nào của tôi với dãy Himalaya mà tôi từng trải qua trong suốt một thập niên khám phá dãy núi này, dù là khi ở Ấn Độ hay khi ở Nepal. Khám phá nước Mỹ theo cách mới trên lối mòn cũ Sealand, 'Cuba ngoài khơi' phía đông nước Anh Hồ Abbe, nơi tận cùng thế giới nứt thành đại dương Tôi khá thích thú vì không phải đi bộ nhiều ngày mới được thấy vẻ đẹp ngoạn mục; tôi chỉ cần ngồi trong xe bus. Ngọn núi vô tình thâu tóm trí tưởng tôi không phải Everest hay bất cứ đỉnh núi nào cao hơn 8.000m ở quốc gia này, mà lại chỉ là một đỉnh núi khá thấp, có độ cao không tương xứng với vẻ đẹp của nó. Mà hóa ra tôi không phải người duy nhất bị cuốn hút. Nhiều thập niên trước tôi, một người khác cũng yêu ngọn núi, và để lại một di sản khá kỳ quặc. Machhapuchhare, tên ngọn núi dịch ra là "đuôi cá" - là ngọn núi cao 6.993m ở dãy Annapurna ở miền trung Nepal, dãy núi có ba trong số 10 đỉnh núi cao nhất thế giới. Nhưng Machhapuchhare tự nhiên là ngọn núi nổi bật nhất, một phần là vì vị trí cách xa những ngọn núi cao hơn nhiều trên dãy Annapurna, nơi nó đứng đơn độc và trông có vẻ rất cao dù chỉ có chiều cao khá khiêm tốn. Với độ dốc và hình tam giác nổi bật, Machhapuchhare là một trong những đỉnh núi đẹp và dễ nhận ra nhất trên dãy Annapurna Vị trí địa lý của ngọn núi cho phép người ta có thể ngắm nhìn từ những giác độ khác nhau từ nhiều mặt khác nhau, và vẻ đẹp nổi bật của độ cao thẳng đứng không hề giảm đi dù ở khoảng cách hay góc độ nào. Vươn cao như hai tòa tháp hình nón xoắn vào nhau, dãy núi đôi Machhapuchhare nối liền với nhau nhờ phần sườn núi sắc cạnh, đẹp quyến rũ không thua gì đỉnh núi tam giác dốc đứng đối xứng - ở một mặt cắt khác. Thành phố Hy vọng ở thiên đường du lịch Maldives Tiễn Khấu, đoạn Vạn Lý Trường Thành nơi rừng xanh núi thẳm Những mái nhà 'trường tồn' 40 tấn làm từ rong biển Sau lần bắt gặp ban đầu đó, tôi trở lại Nepal nhiều lần và luôn dành thời gian để đến ngắm nhìn ngọn núi yêu thích. Tôi sẽ dành vài ngày ở Pokhara, ngắm hình ảnh phản chiếu kỳ vĩ của núi Machhapuchhare trên Hồ Phewa. Những ngày khác sẽ là lúc dành thời gian ngắm buổi sớm tinh mơ và ánh mặt trời lộng lẫy khi chiều muộn phủ lên đỉnh cao chót vót ở phần sườn núi quanh Hồ Begnas. Và những ngày khác nữa, tôi ngắm nhìn ngọn núi từ sườn núi ở Sarangkot hoặc Astam quanh thung lũng Pokhara. Vào một mùa đông, cuối cùng tôi cũng đi bộ đến khu trại ở chân núi của ngọn núi nhỏ hơn, Mardi Himal, nằm bên dưới Machhapuchhare. Được thiết lập từ năm 2012, cung đường đi bộ dài 40km, kéo dài 5 ngày này đi đến độ cao 4.500m và giúp ta có được góc nhìn cận cảnh, hoàn hảo nhất với ngọn núi Machhapuchhare. Vượt qua đỉnh Mardi Himal khoảng 1.000m độ cao là điểm gần nhất mà người ta từng tiếp cận ngọn núi. Đó là vì nơi đây cấm leo núi Machhapuchhare, một hiện tượng hiếm hoi ở quốc gia như Nepal vốn khuyến khích du lịch leo núi nồng nhiệt đến mức thậm chí đỉnh núi cao nhất thế giới - đỉnh Everest ở độ cao 8.848m - còn bị tắc đường. Nhưng lý do khiến Machhapuchhare vẫn còn là đỉnh núi nguyên sơ - cũng như sự bùng nổ của ngành thương mại thám hiểm và leo núi ở Nepal ngày nay - có thể đều là từ một người: Trung tá James Owen Merion Roberts (1916-1997). Hồ Phewa ở Pokhara có góc nhìn ấn tượng hướng về đỉnh Machhapuchhare và dãy núi Annapurna Jimmy Roberts, ông thường được gọi bằng cái tên này, là một sĩ quan nổi tiếng trong Quân đội Anh, với những đóng góp đáng kể trong hành trình thám hiểm dãy núi Himalaya và Nepal. Roberts được chỉ định làm tùy viên quân sự thứ nhất tại Nepal vào năm 1958. Ông sử dụng chức vụ, niềm đam mê và kiến thức với dãy Himalaya để mở cửa dãy núi xa xôi ở quốc gia này cho ngành thương mại leo núi và thám hiểm, một ngành công nghiệp sau đó tiếp tục đóng góp đáng kể vào nền kinh tế Nepal và đời sống của cư dân bản địa. Ông không chỉ là người tiên phong trong kỷ nguyên vàng thám hiểm dãy Himalaya, mà còn khiến thế giới có thể tiếp cận vẻ đẹp của nơi này khi ông sáng lập công ty du lịch lữ hành đầu tiên, hãng Mountain Travel, vào năm 1964. Ông thậm chí cũng đã đưa từ "trek" [đi bộ đường trường] và làm từ này trở nên phổ biến, đây cũng là từ đồng nghĩa với các chuyến đi bộ đường trường ở dãy Himalaya ngày nay. Nhờ đó, ông vẫn được mọi người ngưỡng mộ nhớ đến với tên gọi "cha đẻ ngành trekking" ở Nepal. Niềm đam mê của Roberts với Pokhara và đỉnh Machhapuchhare bắt đầu sau khi ông đọc bản báo cáo từ Nepal do một sĩ quan quan đội viết năm 1936 - viết về ngọn núi và một thị trấn kỳ thú bên bờ hồ. "Việc nhìn ngắm Pokhara và Machhapuchhare và những ngôi làng nơi lính tôi sinh sống ở đó, và đặc biệt là ngắm những người tộc Gurung [một trong những bộ tộc Gurkha chính ở dãy Himalaya) đã sớm trở thành niềm say mê," Roberts viết trong phần đề tựa quyển sách "Leo Ngọn Núi Đuôi Cá" [Climbing the Fish's Tail] của tác giả Willfrid Noyce. "Nhưng thời đó, phần đất bên trong Nepal là vùng đất linh thiêng, bị canh giữ cẩn mật hơn cả thánh địa Mecca hay Lhasa ở thời thịnh vượng." Chính thức hoạt động từ năm 2012, hành trình đi bộ kéo dài 5 ngày đến đỉnh Mardi Himal đem lại góc nhìn hùng vĩ với đỉnh Machhapuchhare Vào năm 1950, cuối cùng ông cũng được ngắm đỉnh núi yêu quý từ vị trí cận cảnh. "Tôi là người Anh đầu tiên trong thánh địa Mecca của riêng mình [Pokhara]. Ngọn núi Machhapuchhare tỏa sáng trong ánh trăng, một kim tự tháp trắng khổng lồ lạnh lùng," ông viết trong lần chạm mặt đầy ấn tượng. "Vì vậy, Machhapuchhare trở thành đỉnh núi lý tưởng trong tôi, như một sở hữu riêng tư ngoài kia trên thế giới, không thể chạm tới nhưng vẫn thuộc về riêng tôi bởi chút quyền phi lý, nghiền ngẫm về một đất nước và con người sẽ định hình phần còn lại đời tôi." Vào năm 1957, sau hơn 20 năm ngắm nhìn Machhapuchhare, Roberts tổ chức chuyến thám hiểm đầu tiên lên đỉnh núi (do Noyce dẫn đầu và có một số nhà leo núi khác tham dự), đến khi ấy ngọn núi vẫn chưa có ai leo. Một điều nổi bật khi Noyce nhớ lại về chuyến đi đó là Roberts đã dễ dàng bỏ cuộc ngay ra sau khi vấn đề hậu cần buộc nhóm tiếp cận đỉnh núi giảm xuống chỉ còn hai người. Roberts tình nguyện đưa nhóm hỗ trợ xuống núi trong khi Noyce và một nhà leo núi khác tiếp tục hành trình tiến về đỉnh núi. Cuối cùng họ cũng bỏ dở chinh phục đỉnh núi, chỉ 45m ngay bên dưới đỉnh vì thời tiết xấu. Sau chuyến hành trình, Roberts đưa ra một đề nghị khá khác thường với chính quyền Nepal: đặt lệnh cấm leo lên đỉnh núi và khiến Machhapuchhare là một đỉnh trên dãy Himalaya mãi mãi không có người leo. Ngạc nhiên thay, họ chấp thuận đề nghị. Đỉnh núi đôi Machhapuchhare có hình dạng sắc như dao không có ai leo từ thập niên 1960 Lisa Choegyal, nhà văn và là chuyên gia lâu năm trong ngành du lịch sống ở Nepal từng quen biết Roberts từ năm 1974, cho tôi biết, "Jimmy không phải là nhà leo núi với cái tôi khổng lồ. Dù vậy, trong trường hợp này, có vẻ như là do sự kiêu ngạo, nếu ông không leo được ngọn núi, ông không muốn ai leo được hết. Nhưng điều đó không thực sự phản ánh tính cách lịch thiệp của ông trong đời thực." Roberts có sự gắn bó ruột thịt với người Gurungs, những người coi Machhapuchhare là đỉnh núi linh thiêng. Và với người ở Chomrong, ngôi làng tộc Gurung gần núi Machhapuchhare nhất, thì quả là không thực sự vui vẻ gì khi thấy những người leo núi nước ngoài cố gắng lên tới đỉnh núi. Tuy nhiên, nhiều ngọn núi là linh thiêng với nhiều cộng đồng ở Nepal, và điều đó không hề khiến chính phủ Nepal ngừng cấp giấy phép leo núi, cũng như không khiến Roberts ngừng không leo các ngọn núi khác. Nhưng có lẽ vì tình yêu với người Gurung và sự say mê không suy xuyển của ông với ngọn núi, Roberts đã đưa ra đề nghị khác thường đó. Chính xác bằng cách nào Roberts có thể thuyết phục chính phủ Nepal đồng ý đến giờ vẫn còn là điều bí ẩn. Tuy nhiên, sự cảm thông có vẻ rõ nét, số đông ở Nepal chấp thuận không cho phép leo đỉnh núi nguyên sơ này này. Trong thực tế, mối liên hệ giữa Roberts với việc cấm leo núi hầu như đã bị quên lãng. Trong những năm sau này, "Ông ấy thường cười nói, 'Thật tốt là họ vẫn chấp thuận lời khuyên của tôi rằng đỉnh núi nên được gìn giữ trong sự linh thiêng.' Và sau đó nói chung mọi người cơ bản là chấp nhận rằng nơi này linh thiêng," Choegyal cho biết. Sĩ quan quân đội Anh Jimmy Roberts, người tiên phong tạo ra kỷ nguyên vàng trong ngành thám hiểm Himalaya, có niềm say mê đặc biệt đối với đỉnh Machhapuchhare Ngày nay, đa số mọi người cho rằng ngọn núi là nơi linh thiêng, vì vậy là nơi cấm leo. "Đỉnh Machhapuchhare không phải là nơi để giẫm chân lên; đó là nơi chỉ để ngắm nhìn ngưỡng mộ," Tirtha Shrestha, nhà thơ và là người dân sống lâu năm ở Pokhara, nói với tôi, và giải thích rằng người địa phương đồng tình với việc không nên mở cửa cho leo núi ở Machhapuchhare. "Bất cứ đối thoại nào, không chỉ riêng về Pokhara, mà về vẻ đẹp của dãy Himalaya, sẽ đều không trọn vẹn nếu thiếu Machhapuchhare. Vẻ đẹp nơi này đã khiến nhiều nhà thơ, nhà văn và nghệ sĩ xúc động. Trong nhiều tác phẩm dân ca, ngọn núi xuất hiện với bao lời tụng ca. Với chúng tôi Machhapuchhare là mẫu mực của cái đẹp," ông nói. Cả Roberts và tôi đều không phản đối. Cũng không có ai từng đi chuyến trekking đến Mardi Himal hay vùng lân cận thung lũng Pokhara phản đối. Khi tôi dạo qua những bụi hoa đỗ quyên ở bên dưới đồi thấp, rồi mơ màng trên những đám mây khi lên đến vị trí cao điểm có thể ngắm nhìn trọn vẹn dãy Annapurna, đỉnh Machhapuchhare luôn nổi bật tận chân trời và khiến tôi cảm thấy quy phục trong trạng thái lạ lùng. Và đỉnh núi cấm, ngay trong tầm với như trêu ngươi, khiến nơi đây càng thêm mời gọi. Dù người ta không bao giờ biết rõ vì sao Roberts muốn đỉnh núi không bao giờ bị xâm hại, đặc biệt là sau khi tự bản thân ông cố gắng leo tới đỉnh một lần và đã đến rất gần, ta khó mà bắt lỗi Roberts khi ông làm vậy, khi nhìn thấy bao nhiêu nơi đã tan hoang vì du lịch quá độ và ngành leo núi thương mại. Có lẽ cũng phù hợp khi nhiều ngọn núi khác ở Nepal giúp sinh ra lợi nhuận mà người dân cần đến, thì vẫn còn một ngọn núi hùng vĩ nguyên vẹn, nơi con người không thể chạm tới, lặng yên dõi theo thế giới từ đỉnh cao cô độc và linh thiêng. Ngày nay, mọi người thường biết đến ngọn Machhapuchhare là nơi linh thiêng và là đỉnh núi cấm, nhưng không ai biết câu chuyện đầy đủ đằng sau yêu cầu của Roberts Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Trước việc dân số của Bulgaria giảm rất nhanh là mối đe dọa cho nước này, một số người bản địa đang cố gắng cung cấp cho những người đã ra đi một lý do để quay trở về.
Bulgaria: khi dân số giảm nhanh là mối đe dọa
Là ở nước thành viên nghèo nhất của EU, người Bulgaria đang lũ lượt rời bỏ quê hương của mình, tìm kiếm những cơ hội khác để làm việc, cho cuộc sống và du lịch. Vào một buổi sáng đầy ánh nắng tại Đại học Sofia, trường đại học lớn nhất ở Bulgaria, các bậc phụ huynh tự hào đã chụp những bức ảnh của những sinh viên mới tốt nghiệp khi họ tung mũ lên trời. Chỉ vài tuần nữa, nhiều người trong số họ sẽ ở cách quê hương Bulgaria hàng trăm, thậm chí hàng ngàn Km, để tìm kiếm những cơ hội tốt hơn, công việc và thu nhập chờ họ ở nước ngoài. Sinh ra ở nước thành viên nghèo nhất của Liên Minh Châu Âu, người Bulgaria đang lũ lượt rời bỏ quê hương, góp phần vào việc làm giảm dân số nhanh nhất trên thế giới. Dân số Bulgaria khoảng 9 triệu vào cuối những năm 1980, nhưng đã giảm xuống dưới 7 triệu vào năm 2018, và dự kiến sẽ giảm xuống dưới 6 triệu sau 50 năm. Cục Dân Số Liên Hợp Quốc dự tính rằng Bulgaria sẽ mất 23% dân số vào năm 2050 - một dự tính cao đến mức đất nước này, cùng với Litva, là nước có dân số bị giảm nhanh nhất thế giới. Tỷ lệ sinh thấp là yếu tố lớn nhất cho sự suy giảm tụt dốc như vậy. Nhưng điều khiến Bulgaria khác biệt so với các nước đang giảm dân số khác ở Châu Âu là sự di cư ồ ạt ra nước ngoài. Chính phủ không lưu giữ số liệu thống kê đáng tin cậy nhưng một số nhà kinh tế, có cả Cvetan Davidkov, ước tính rằng ít nhất 60.000 người Bulgaria ra đi mỗi năm. Và thậm chí ước tính đó có thể là thấp vì chỉ riêng Đức đã nói rằng họ chào đón 30.000 cư dân mới người Bulgaria trong năm 2017. "Việc dự đoán dân số là không lạc quan, và đó là một khó khăn lớn đối với chúng tôi," Davidkov, một giáo sư khoa kinh tế tại Đại học Sofia, nói. Việc chảy thoát chất xám, ông nói, ảnh hưởng đến tất cả các ngành của nền kinh tế vì phần lớn người Bulgaria - từ bác sĩ đến công nhân xây dựng - tin rằng những cơ hội tốt hơn đang đón chờ ở nước ngoài. Vì sao giới trẻ Đức không thích nghề bán thịt Lò đào tạo người nổi tiếng kiếm triệu đô online ở Trung Quốc Vì sao người Thụy Điển không khoe giàu Tác nhân cho việc thay đổi Một số người Bulgaria đang nỗ lực làm việc để thay đổi làn sóng suy giảm dân số, bắt đầu các chương trình và sáng kiến để giữ cư dân ở lại. Anthony Hristov, 58 tuổi, nằm trong số họ. Là một giám đốc nghệ thuật cho hãng Pixar ở Mỹ, Hristov đã làm việc cho Finding Nemo và Wall-E, sau đó trở về Bulgaria với mục đích giúp quê hương của mình. Ông tin rằng sự giáo dục chắc chắn, cơ hội việc làm và thu nhập cao hơn có thể sẽ đảo ngược xu hướng di cư. Năm ngoái, ông chuyển về Sofia để bắt đầu Học Viện Arc, một trường hạng 3 dành cho các nghề sáng tạo kỹ thuật số, như chơi game và thiết kế phim hoạt hình. Trường này, Hristov nói, là sự đóng góp của ông để cho phép những người Bulgaria trẻ tuổi và tài năng có được một nền giáo dục ngang tầm - hoặc thậm chí tốt hơn - các nước EU khác. "Chúng tôi đang mất đi rất nhiều người trẻ, nghĩa là bị thiếu hụt tài năng nghiêm trọng. Sẽ phải có rất nhiều người trẻ, nhưng họ tìm cơ hội ở nước ngoài, nơi mà giáo dục và việc làm tốt hơn," ông nói. Học viện Arc sẽ bắt đầu năm đầu tiên vào tháng 10, và Hristov nói rằng một số trong số 80 sinh viên mới đăng ký đã viết trong đơn xin học rằng họ cũng đã có ý định rời Bulgari để học và cuối cùng để làm việc ở Bulgaria ngoài, và rất phấn khích khi thấy một trường được mở, cho phép họ được ở gần nhà. Tuy nhiên, ngay cả khi các trường như trường của Hristov khuyến khích thanh niên Bulgaria ở lại học tập thì dân số vẫn có thể bị ảnh hưởng: những người trẻ tuổi vẫn có thể di chuyển ra nước ngoài sau đó để tìm việc làm với lương cao hơn. Với 320 đô la, mức lương tối thiểu ở quốc gia thuộc khối Xô Viết cũ này là thấp hơn lương bất kỳ nước thành viên nào khác của EU. Và mặc dù GDP tăng 3,1% trong năm ngoái, và dự kiến sẽ tăng 3,3% trong năm nay, tỷ lệ thất nghiệp của nước này là 5,3% vào tháng 7. Nhà rộng làm cuộc sống gia đình tốt hơn? Khi dân tại những hòn đảo nghỉ mát không còn nơi sống Nếm thất bại là động cơ để thành công Hristo Boyadzhiev, 33 tuổi, là một người trở về Bulgari, đã điều hành tổ chức phi lợi nhuận Tuk Tam để giúp những người Bugari khác cũng cảm thấy muốn trở về nước. Như Davidkov chỉ ra, ngay cả các chuyên gia có tay nghề cao cũng thường ra đi, biết rằng họ có thể kiếm được nhiều tiền hơn ở nước ngoài khi làm công việc đòi hỏi ít kỹ năng hơn và ít đào tạo hơn. "Đối với hầu hết, thà có một công việc tồi ở nước ngoài còn hơn có một công việc tốt ở đây," ông nói. Khả năng làm việc, cư trú và đi lại công khai trên khắp Liên Minh Châu Âu cũng là một yếu tố đáng kể trong việc suy giảm dân số Bulgari. Ở Đức, nền kinh tế lớn nhất khối, số lượng người Bulgaria mới đến tăng vọt từ 8.000 vào năm 2006, một năm trước khi Bulgari gia nhập EU, lên đến 20.000 vào năm sau đó. Hristov cho rằng nền kinh tế của Bulgaria hiện đang phải đối mặt với vấn đề con gà-và- quả trứng: liệu cơ hội việc làm có cần phải tồn tại để thu hút và tạo ra tài năng ngay từ đầu, hay là các công ty địa phương và toàn cầu sẽ tạo ra những công việc này một khi có thể tìm được những người có tài, có kỹ năng ? Một tiếng xấu không đáng bị? Bulgaria không xứng đáng bị tiếng xấu trong cộng đồng dân tộc của mình, Hristo Boyadzhiev, 33 tuổi, nói. Bản thân quay về với Bulgaria, Boyadzhiev là người đồng sáng lập ra Tuk Tam, một tổ chức phi lợi nhuận phối hợp các phòng giới thiệu việc làm cho những người trở về, cung cấp học bổng và cố gắng phổ biến tin tức tích cực về sự phát triển của đất nước. "Nếu bạn sống ở Anh hoặc ở đâu đó, rất có thể tiêu đề báo sẽ đến với bạn không phải là một công ty lớn có 1.000 việc làm mới ở Varna, mà có thể là bệnh cúm lợn đã bùng phát," Boyadzhiev nói. Petya Kertikova, 30 tuổi, là người dẫn chương trình 'The Returnees', một chương trình nêu bật những người Bugari đã sống ở nước ngoài và quyết định trở về quê hương Bulgari. Khi sự thiên vị khiến gây ra thảm họa Cách thoát khỏi đầu óc quá bận rộn của công việc thời hiện đại Ông nói thêm rằng nhiều người trong số 1,1 triệu người Bulgaria ước tính sống ở nước ngoài không muốn trở về nước vì không biết chắc chắn cuộc sống của họ sẽ như thế nào, và liệu họ có thể tìm được việc làm tốt hay không. "Nhiệm vụ của chúng tôi không phải là đưa họ trở về Bulgaria, nhưng chúng tôi muốn cung cấp cho họ thông tin mà họ cần để họ tự đưa ra quyết định," ông nói. Tổ chức Tuk Tam không thể theo dõi số lượng người mà nó đã gây ảnh hưởng để họ về nước, nhưng Boyadzhiev nói rằng ông thấy phấn khởi vì cơ quan đã tiếp cận được 200.000 người Bulgaria qua truyền thông xã hội, và ông nhận được nhiều email của những người nói rằng họ đang suy tính trở về nước. "Họ viết cho chúng tôi để nói, 'Các bạn đã đẩy tôi vượt qua ranh giới," ông nói. Khi người Bulgaria trở về, Petya Kertikova làm cho họ được mọi người chú ý tới. Người thiếu nữ 30 tuổi này là người sáng tạo và dẫn chương trình 'The Returnees' (Những Người Trở Về), phát trên đài truyền hình tư nhân 'Bulgaria on Air'. The Returnees nêu bật những câu chuyện thành công của những người Bulgaria ở mọi lứa tuổi đã từng sống ở nước ngoài nhưng giờ đã trở về nước. Cho đến nay Kertikova đã đưa tin hơn 70 chuyên gia, bao gồm bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân, nhà quản lý, nghệ sĩ và chuyên gia CNTT. Câu chuyện thành công của họ, cô hy vọng, sẽ truyền cảm hứng cho những người khác. "Nhóm những người này trở về là rất quan trọng đối với nước ta. Kinh nghiệm của họ và tầm nhìn mới của họ rất quan trọng đối với nền kinh tế, và sẽ thúc đẩy đất nước ta tiến lên," cô nói. Mặc dù cô nói rằng nhiều người quay trở lại Bulgaria vì nỗi nhớ nhà, nhiều người trở về cũng muốn đóng góp cho sự phát triển của đất nước họ. Khi phỏng vấn họ, Kertikova nói rằng cô có thể nhấn mạnh rằng việc quay trở về là có thể được, và xóa bỏ cái bất chắc của những gì đang chờ đợi những người Bulgari quyết định làm điều đó. Theo nghĩa này, Kertikova nói, cô thường cảm thấy như cô đang tự phỏng vấn mình: cô cũng đã trở về nước 2 năm trước đây sau khi làm việc ở Chicago với tư cách là người dẫn chương trình truyền hình cho một đài nhỏ nói tiếng Bulgaria. Trong một lần về thăm nhà vào dịp Giáng sinh, cô đã thấy những cải thiện về chất lượng cuộc sống của người Bulgari, điều đó đã khơi dậy mong muốn quay về nước. Khi cô rời Chicago về Sofia, Kertikova nói, cô đã thấy những người khác giống mình, và nảy ra ý tưởng lập chương trình The Returnees vì cô muốn cho họ một tiếng nói. Hầu hết những người Bulgaria sống ở nước ngoài chỉ hiểu những thay đổi tích cực ở quê hương mình khi chính họ nhìn thấy điều đó, cô nói. Đó là trường hợp của một người quản lý hạng trung mà cô giới thiệu trên 'The Returnees', về thăm nhà chỉ để dự tiệc cưới, nhưng đã vô cùng ngạc nhiên vì nước Bulgaria mới đến nỗi ông đã hủy chuyến bay trở về Mỹ. "Họ có ước mơ được sống ở nước ngoài, và họ đã sống trong giấc mơ đó," ông Kertikova nói. "Bây giờ tôi muốn họ sống trong giấc mơ Bulgaria." B Bài tiếng Anh trên BBC Capital
“Cuối cùng chúng tôi cũng đã khám phá được những điều tuyệt vời tại Thung Lũng, một ngôi mộ kỳ diệu trông vẫn còn nguyên bản,” Howard Carter viết vội trong tin nhắn gửi đến George Herbert, khuyến khích ông cùng tham gia khám phá với mình.
Bí mật bên trong kim tự tháp
Đó là vào năm 1922. Carter khi đó vừa khám phá ra ngôi mộ được bảo tồn rất tốt, mộ pharaoh Ai Cập Tutankhamun. Việc khám phá ra những kho báu của Tutankhamun đã trở thành sự kiện gây chấn động toàn thế giới. Dù bản thân Tutankhamun không được chôn bên trong kim tự tháp, việc khám phá ra các pharaoh khác tại đây đã dẫn tới nhiều sự tò mò về những gì ẩn chứa bên trong công trình này. Bất chấp việc các kim tự tháp đã đứng vững giữa sa mạc hàng nghìn năm, chúng ta vẫn không biết gì nhiều về những gì ẩn kín bên trong chúng. Gần đây, ứng viên tổng thống Hoa Kỳ Ban Carson đưa ra giả thiết rằng các kim tự tháp thực chất được sử dụng để chứa ngũ cốc, điều khiến cho giới truyền thông Hoa Kỳ phải sửng sốt. Vì sao các giả thuyết và huyền thoại về kim tự tháp vẫn tồn tại đến ngày nay? Và vì sao chúng ta chưa bao giờ có thể khám phá chúng một cách đầy đủ? Nhà khảo cổ người Anh Howard Carter tại ngôi mộ pharaoh Tutankhamun hồi 1923 Một trong các lý do là kim tự tháp có giá trị vô cùng quan trọng về khảo cổ - từ thiết kế phức tạp cho đến các cổ vật bên trong - đến nỗi bất cứ đề xuất nào về việc mở đường đi hay đào xuyên vào bên trong đều có thể bị xem là không hợp lý và vô trách nhiệm. Các phương pháp khảo cổ học ngày nay đều tuân theo quy tắc “không làm tổn hại đến những di tích mà chúng ta đang tìm cách để hiểu”, Alice Stevenson, từ Bảo tàng khảo cổ Ai Cập Petrie thuộc Đại học University Collge of London, nói. Ví dụ, CyArk, một tổ chức phi lợi nhuận, gần đây đã bắt đầu việc bảo tồn bằng phương pháp điện toán đối với hơn 500 di tích trên thế giới, từ Cổng Brandenburg ở Đức cho đến Ziggurat của Urin ở Iraq, bằng kỹ thuật laser không làm hại đến hiện vật. Kỹ thuật mà họ sử dụng cho phép ta thu về hình ảnh 3D từ các công trình này mà không cần đụng chạm vào chúng. Tuy nhiên, Stevenson cho rằng các giả thiết nói kim tự tháp thực tế là những nơi chứa ngũ cốc khổng lồ không mấy hữu ích. “Các nhà khảo cổ học trên thực tế đã tìm thấy những kho chứa ngũ cốc ở Ai Cập, chúng rất phổ biến và trông không giống gì với kim tự tháp,” bà nói. Giới chức Ai Cập gần đây cũng đã lên tiếng bác bỏ giả thiết của ông Carson. Các kim tự tháp có tầm quan trọng về khảo cổ tới nỗi các đề xuất khoan đường hầm hay chọc xuyên vào bên trong kết cấu này đều bị cho là không hợp lý, vô trách nhiệm Tuy nhiên điều đó khiến chúng ta vẫn đối mặt với những câu hỏi về những gì bên trong các kim tự tháp. Ví dụ như kim tự tháp khổng lồ ở Giza, Great Pyramid. Được xây hơn 3000 năm trước từ hơn hai triệu khối đá, Great Pyramid là kim tự tháp lớn nhất cho đến nay, với chiều cao 139m. Nó thậm chí có thể còn cao hơn vậy khi mới được xây xong. Đó là một công trình vĩ đại. Nhưng chúng ta chỉ mới tiếp cận được một số ít các căn phòng bên trong nó, như phòng lớn ở tầng thấp nhất, và phòng vua, phòng nữ hoàng. Gần đây, một đội kiến trúc sư và các nhà khoa học quốc tế đã dùng kỹ thuật hồng ngoại nhiệt để phát hiện những sự khác biệt nhiệt độ bất thường giữa các khối đá bên trong Great Pyramid. Điều này có lẽ đang làm dấy lên nhiều nghi vấn hơn là mang lại lời giải. Nhiệt độ cao hơn ở một số khối đá được phát hiện khi mặt trời mọc hoặc lúc hoàng hôn có thể là tín hiệu cho thấy đó là nơi có các đường ống thông hơi đi qua. Hình chụp tầm nhiệt cho thấy một số tảng đá trong kim tự tháp nóng hơn (có màu đỏ trong hình) so với những tảng đá khác Kẹt nỗi chúng ta không có những cách đơn giản để nhận biết xem cụ thể đó là cái gì - các nhà khoa học tham gia dự án đều phải tuân thủ theo mệnh lệnh nghiêm ngặt là không được phép khám phá mạnh tay. Tuy nhiên, National Geographic đưa tin chính quyền Ai Cập đã tỏ ra quan tâm trước ý tưởng quảng bá du lịch đối với những căn phòng có thể được tìm thấy. Đây là điều cần được thực hiện một cách có trách nhiệm, nhưng Stevenson nói bà hiểu vì sao ý tưởng này nhận được sự quan tâm. “Tôi nghĩ rằng điều này rất quan trọng cho ngành du lịch của Ai Cập,” bà nói. “Và tôi cũng hiểu vì sao họ muốn phát huy tối đa cơ hội để triển lãm những kỳ quan của thế giới cổ đại.” Các công nghệ quét và cảm ứng nhiều khả năng sẽ là công cụ chính cho các nhà khám phá kim tự tháp trong những năm tới. Các kết quả hồng ngoại từ vệ tinh bay quanh quỹ đạo Trái Đất đã giúp chúng ta khám phá ra các kim tự tháp bị chôn vùi, vì vậy có nhiều ví dụ ngày nay về việc những công nghệ như vậy sẽ giúp con người tìm hiểu tốt hơn về những kết cấu bí ẩn này ra sao. Nhưng chúng ta cũng có thể nhờ đến sự giúp đỡ của robot. Một trong các căn phòng của Great Pyramid, vốn không thể được tiếp cận bởi con người, đã được tiếp cận bởi robot. Có một đường hầm nhỏ kỳ lạ từ căn phòng của nữ hoàng đến một khu vực bị bít kín. Nơi này đã được biết đến kể từ năm 2002, khi một robot được sử dụng để khoan xuyên qua một cánh cửa đá và ghi lại cảnh tượng phía sau nó. Thế nhưng các hình ảnh không cho thấy nhiều. Năm 2011, một thiết bị linh hoạt hơn đã được sử dụng để ghi lại hình ảnh của những chữ viết cổ đại bí ẩn màu đỏ, vốn chưa được con người nhìn tận mắt từ hàng nghìn năm nay. Ngay cả những cuộc khám phá hiện đại này cũng chỉ cho chúng ta có được cái nhìn thoáng qua về những gì bên trong căn phòng của Great Pyramid. Cho đến khi có được những bằng chứng khoa học thực sự, chúng ta sẽ tiếp tục không biết được về những gì ở trong những căn phòng khác trong các kim tự tháp Ai Cập. Stevenson nhận xét rằng chúng ta đã chung sống với cảm giác bí ẩn đó trong suốt một thời gian dài. Trên thực tế, đó là một phần của mối quan hệ về văn hoá của chúng ta với các kim tự tháp hàng trăm năm nay. “Chúng đã là nguồn gốc của những câu hỏi suốt nhiều thế kỷ nay,” bà nói. “Tôi nghĩ đó là bản chất của các di tích - chúng đi qua nhiều thế hệ.” Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Culture.
Tính đến ngày 10/3, Ý đã phải đặt toàn bộ đất nước vào tình trạng phong toả cách ly. Số người nhiễm tại đây đã là 9172 trong đó có 463 người chết, tỷ lệ tử vong là 5%.
Virus corona: Việt Nam học được gì từ khủng hoảng Covid-19 ở Ý?
Italy đang vất vả đối phó Covid-19 Covid-19: Xét nghiệm của VN đã thực sự chính xác? Covid-19: Bệnh nhân 21 thu hút bình luận bức xúc ở VN Virus corona: Mất năm ngày để thấy triệu chứng Tại sao một quốc gia Châu Âu với trình độ và cơ sở hạ tầng y tế tương đối tốt hơn nhiều nước khác lại có tỉ lệ tử vong cao như thế? Nên nhớ rằng tỉ lệ tử vong trong lúc dịch bệnh đang diễn ra tại nhiều quốc gia khác trên thế giới là rất thấp, điển hình là Hàn Quốc đang có tỉ lệ tử vong 0,4%, Tây Ban Nha và Pháp là 2% [1] Theo tôi, có 5 lí do chính dẫn đến việc này, cả khách quan và chủ quan: Bị động #1. Lí do đầu tiên chính là Ý chỉ phát hiện người bệnh một cách bị động. Con số 9172 ca nhiễm chỉ đại diện cho số người được phát hiện dương tính với COVID-19, số người đang thực sự nhiễm bệnh hay có một số triệu chứng nhẹ và đã tự khỏi chắc chắn là cao hơn. Sáng ngày 19 tháng 2 Ý vẫn chưa có ca nhiễm được ghi nhận nào thì chỉ trong 24h, sáu bệnh nhân đã nhập viện và tất cả đều trong trường hợp nguy kịch [2]. Những con số người bệnh và tử vong tại đất nước hình chiếc ủng từ đó tăng lên nhanh chóng. Những trường hợp sau đó ghi nhận là dương tính với Corona Virus chủng mới hầu hết chỉ được phát hiện khi đã phát triệu chứng và đến bệnh viện kiểm tra, có nghĩa là họ đều ở trong giai đoạn phát bệnh. Điều này là khác biệt rõ ràng khi được so sánh với Hàn Quốc. Hàn Quốc tìm và xét nghiệm chủ động nên rất nhiều ca dương tính của họ được phát hiện ngay trong thời gian ủ bệnh. Nói cách khác, Ý chỉ phát hiện được người bệnh ở giai đoạn sau còn Hàn Quốc đã phát hiện từ giai đoạn đầu khi nồng độ virus còn thấp và ít nguy cơ tử vong. Nếu tính cả những ca bệnh chưa được phát hiện thì tổng số ca nhiễm tại Ý phải cao hơn rất nhiều, điều đó dẫn đến chuyện tỷ lệ tử vong hiện tại được tính toán lại cao như vậy. Quá tải hệ thống y tế #2. Lí do thứ hai là Ý đã xảy ra tình trạng quá tải hệ thống y tế. Ở Ý có sự phân hoá phát triển rất lớn ở miền Bắc và miền Nam và kéo theo đó là hệ thống y tế không đồng đều. Tuy nhiên ở Lombardy, vùng giàu nhất quốc gia với thành phố Milan thì các bệnh viện cũng đã quá tải. Bác sĩ Christian Salaroli là một trong những người đang chiến đấu trên tuyến đầu với COVID-19 tại tâm dịch cho biết "Sau một vài ngày bệnh nhân nhập viện, chúng tôi phải lựa chọn. Thật không may là có một sự bất cân xứng giữa các nguồn lực của bệnh viện, số giường hồi sức với số lượng bệnh nhân nguy kịch. Không phải ai cũng có thể được đặt nội khí quản. Chúng tôi quyết định dựa trên tuổi và tình trạng sức khỏe, nếu một người từ 80 đến 95 tuổi bị suy hô hấp nặng, có khả năng chúng tôi sẽ không chữa trị tiếp cho họ." Như vậy, Ý đang chấp nhận bỏ các ca có tiên lượng xấu như người cao tuổi có tiền sử bệnh án để tập trung nguồn lực cứu những người trẻ hơn. Thảm kịch này còn trở nên trầm trọng hơn khi từ ngày 4 tháng 3, tờ Washington Post đã cho biết nhiều bác sĩ Ý đã trở thành bệnh nhân và các phòng hồi sức của bệnh viện đã chật kín. Khi các bệnh viện quá tải thì tỉ lệ tử vong sẽ tăng một cách chóng mặt vì 20% số người bị nhiễm sẽ cần trợ giúp y tế tối thiểu là trợ thở, điều này đã được ghi rõ trong nhiều báo cáo. Tỉ lệ tử vong lên đến 5% của Ý là trùng khớp với tỉ lệ tử vong tại Vũ Hán, khi thành phố này cũng gặp tình trạng quá tải y tế tương tự và tỷ lệ tử vong tại đây chắc chắn cao hơn nhiều con số được Trung Quốc công bố. Văn hoá #3. Lí do thứ ba thuộc về văn hoá mà cụ thể là ngôn ngữ và phong cách giao tiếp của người Ý. Tiếng Ý là một trong những ngôn ngữ đòi hỏi nhiều sự biểu cảm và đặc biệt là sử dụng tay để diễn tả rất nhiều. Thực tế, người Ý có riêng một quy ước để sử dụng các cử chỉ bằng tay, bao gồm múa tay liên tục trong khoảng cách giữa bản thân và người đối diện trong giao tiếp. Từ đó dẫn đến nguy cơ cao các giọt bắn li ti từ miệng người này bắn sang tay người kia rồi lây nhiễm, hoặc từ tay chuyển sang đồ vật trung gian và ngược lại. Trong khi đó, lây nhiễm qua giọt bắn li ti (droplets) và qua đồ vật bám virus (formites) được cho là 2 cách truyền nhiễm chính của dịch bệnh lần này. Người Ý theo văn hoá lại là một trong những dân tộc chuộng đứng gần nhau hoặc thân thiết thì đứng sát vào nhau khi giao tiếp. Như vậy, yếu tố văn hoá giao tiếp đã vô tình khiến người Ý nhạy cảm hơn với dịch bệnh lần này. Yếu tố chính trị và chính sách #4. Lí do thứ tư lại thuộc về yếu tố chính trị và chính sách của chính phủ Ý, bao gồm trước và sau khi bùng dịch tại Lombardy. Ý là quốc gia đi đầu ở Châu Âu trong việc tham gia vào sáng kiến "vành đai - con đường" của Trung Quốc. Từ đó, họ đã nới lỏng chính sách nhập cư và xin VISA du lịch của người Trung Quốc từ năm 2014. Quê hương của rất nhiều công trình cổ điển và là một trong những cái nôi văn hoá Tây Âu cũng là điểm đến yêu thích của khách du lịch Trung Quốc. Ý luôn nằm trong top các quốc gia khách du lịch Trung Quốc đến tham quan và chi nhiều tiền để mua sắm. Bằng việc tích cực tham gia vào sáng kiến "vành đai - con đường", Ý đã mở rộng cửa cho nạn buôn người và nhập cư trái phép lao động Trung Quốc vào nước này, trở thành cửa ngõ đến Châu Âu cho nhiều người Trung Quốc. Từ 1995 đến 2011, cộng đồng người Hoa ở Ý tăng gấp 5 lần từ 60.000 lên 330.000 người. Lao động giá rẻ gốc Hoa là xương sống của ngành công nghiệp may mặc tại Ý và có mặt ở các tỉnh thành lớn như Florence, Turin, Naples và nhiều nhất là tại tâm dịch lần này, Milan của vùng Lombardy. Đường dây "buôn" lao động Trung Quốc là ngành béo bở của các tổ chức Mafia tại Ý, vốn đóng góp đến 14,6% GDP cho đất nước. Khi đã bùng dịch, chính phủ Ý cũng lúng túng và không dứt khoát trong cách xử lý. Tại tâm dịch Lombardy, Ý cấm tụ tập nơi công cộng bao gồm các buổi đám cưới, đám ma, hoà nhạc, các hoạt động thể thao, vv…nhưng vẫn cho phép sân bay và ga tàu lửa hoạt động, các chuyến bay và chuyến tàu lửa vẫn đến và đi đúng giờ. Các quán cà phê được phép mở cửa từ 6 giờ sáng đến 6 giờ chiều nhưng giữa những chỗ ngồi phải có khoảng cách nhất định (?). Các biện pháp không rõ ràng của chính phủ Ý đã tiếp thêm dầu vào lửa và càng làm người dân hoang mang hơn. Như vậy để dẫn đến sự bùng dịch lần này, yếu tố chính trị và quan hệ ngoại giao của Ý với Trung Quốc đóng vai trò không nhỏ. Tuy Ý đã ngưng các chuyến bay đến từ Trung Quốc, nhưng người Trung Quốc đã đến Ý từ trước và ngay cả sau khi lệnh này được ban hành qua một nước thứ ba. Thủ đô Rome những ngày này vắng bóng người Khí hậu #5. Lí do cuối cùng để dịch bệnh bùng phát rất nhanh tại Ý là do khí hậu. Ý đang nằm trong dải nhiệt độ lí tưởng cho COVID-19. Theo một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Trung Quốc, Corona Virus chủng mới rất nhạy cảm với nhiệt độ và lây lan tốt nhất ở môi trường 9 độ C. Ý vừa bước qua mùa Đông từ tháng 12 đến tháng 2 và đang có nhiệt độ trung bình từ 7 đến 14 độ C. Cho dù giới khoa học vẫn còn nhiều tranh cãi về sự ảnh hưởng của nhiệt độ môi trường đối với SARS-CoV-2, thì khi quan sát và đối chiếu tính hình dịch bệnh tại các nước ôn đới như Hàn Quốc, Nhật Bản, Ý, Đức, vv… với các nước nằm trong vùng nhiệt đới như Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia, Philippines ta có thể nhận thấy rằng Corona virus chủng mới không chuộng nhiệt độ môi trường cao. Điều này là may mắn rất lớn cho hàng tỉ người vì nói chung các nước ở vùng nhiệt đới có trình độ và hạ tầng y tế không cao. Nếu dịch bệnh lần này không bị kềm chế bởi khí hậu nhiệt đới, có lẽ nhiều thảm hoạ y tế và khủng hoảng nhân đạo đã xảy ra tại các nước này. Như vậy, 5 nguyên nhân chính dẫn đến bùng dịch tại Ý với tỷ lệ tử vong cao lần lượt là: Chính sách phòng dịch thụ động, Quá tải và thiếu chiều sâu hệ thống y tế, Văn hoá giao tiếp của người Ý, quan hệ chính trị của Ý đối với Trung Quốc và Khí hậu. Trong đó lí do thứ 2, 3, và 4 là nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt nổi bật giữa tình hình dịch bệnh tại Ý và Đức. Theo phân tích di truyền học, bên cạnh Trung Quốc thì biến thể của Corona virus tại Ý cũng xuất phát từ Đức, có nghĩa là có nguồn lây nhiễm từ Đức sang [18]. Thế nhưng trong khi Đức vẫn đang phần nào kiểm soát được dịch bệnh với 1307 ca nhiễm và 2 ca tử vong tính đến ngày 10/3, thì Ý đã rơi vào hỗn loạn. Nhìn Ý, Việt Nam học được điều gì? ------------------------------------------ 1. Số ca tử vong/ Tổng số ca nhiễm tại Hàn Quốc (54/7513), Tân Ban Nha (35/7512), Pháp (30/1412). Số liệu tính đến ngày 10/3 theo Worldometers.info 2. Theo BNO News và Hãng thông tấn Ý ANSA. Vì trang web của BBC bị chặn ở một số nơi tại Việt Nam, thông tin trong bài này và các bài khác nhằm phục vụ công chúng lo ngại về Covid-19 có thể không đến được với đông đảo độc giả nên các bạn nhớ chia sẻ nội dung này qua mạng xã hội.
Một nhà bất đồng chính kiến hàng đầu và cựu tù nhân chính trị của Việt Nam nói với BBC rằng Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn có tương lai 'lâu dài' nếu như đảng này biết chấp nhận từ bỏ 'chế độ độc tài' và 'chia sẻ quyền lực' với nhân dân và các lực lượng chính trị khác trong xã hội.
Lối thoát nào cho sự tồn tại của Đảng?
Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ tin rằng 'thiếu chính danh' chính là thách thức chính của Đảng CSVN hiện nay. Trao đổi với Tọa đàm (Hangout) Cuối tuần của BBC hôm 01/2/2015 từ Mỹ, Tiến sỹ Luật Cù Huy Hà Vũ nói: "Nếu như Đảng Cộng sản Việt Nam biết chấp nhận xóa bỏ chế độ độc tài của mình, để rồi từ đó đi vào cạnh tranh một cách bình đẳng, tự do với tất cả các đảng phái, thì Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn có thể tồn tại được." Quan điểm này được Tiến sỹ Hà Vũ đưa ra vào dịp chính quyền Việt Nam sắp đánh dấu tròn 85 năm ngày Đảng Cộng sản ra đời. Theo ông Vũ lẽ ra Đảng Cộng sản Việt Nam đã có thể có những điều chỉnh ít nhất từ sau tháng Tư năm 1975, ngày cuộc chiến Việt Nam chấm dứt. Nhà bất đồng nói: "Sau 30/4/1975, Đảng Cộng sản Việt Nam phải chấm dứt ngay học thuyết dùng bạo lực để giành chính quyền, dùng bạo lực để giữ chính quyền như hiện nay. "Cụ thể, theo tôi sau 30 tháng Tư năm 1975, khi đất nước Việt Nam đã thống nhất, thì Đảng Cộng sản Việt Nam phải chủ động đứng ra để tuyên bố từ bỏ sự cầm quyền độc tài của mình và tổ chức cuộc bầu cử tự do với sự tham gia của tất cả các đảng phái thể hiện tất cả các quan điểm chính trị khác nhau "Đặc biệt những quan điểm khác biệt và thậm chí hoàn toàn khác biệt với Đảng Cộng sản Việt Nam. Cho nên từ sau 30/4/1975 đến nay, Việt Nam chỉ có Hiến pháp duy trì độc tài của Đảng Cộng sản Việt Nam, thể hiện ở Điều 4 Hiến pháp. 'Thách thức và hậu quả' Theo ông Vũ sự 'không chính danh' chính là thách thức lớn nhất của Đảng và ông chỉ ra hậu quả nếu Đảng Cộng sản không trả lại các quyền thực sự cho người dân. Tiến sỹ Luật nói: "Tôi cho rằng đó không những không chính danh, mà đó là một sự cướp quyền của dân, và chính sự cướp quyền này của dân của Đảng Cộng sản Việt Nam cần phải bị xóa bỏ. "Cho nên thách thức lớn nhất hiện nay, hay nói đúng ra cái thách thức từ trước tới nay, thách thức cốt lõi của Đảng Cộng sản Việt Nam, đó chính là việc cướp quyền của dân và nếu Đảng Cộng sản Việt Nam không trả lại quyền của dân, đó là quyền được tham gia bầu cử một cách tự do. "Có quyền tự do lựa chọn các ứng cử viên của mình, trên cơ sở sự cạnh tranh bình đẳng của tất cả các đảng phái thể hiện tất cả các quan điểm chính trị, thì Đảng Cộng sản sẽ phải bị nhân dân Việt Nam và các lực lượng dân chủ trên thế giới xóa bỏ. Ông Cù Huy Hà Vũ cho rằng thách thức lớn nhất của Đảng hiện nay là 'thiếu tính chính danh'. "Và trong trường hợp đó, đương nhiên Đảng CSVN bắt buộc phải biến mất. "Và theo tôi đó cũng không phải là hay cho một đảng cộng sản Việt Nam." 'Kêu gọi Đại hội đảng' Tiến sỹ Hà Vũ nhân dịp này trình bày mong muốn cá nhân và đưa ra lời kêu gọi với Đảng Cộng sản Việt Nam ở kỳ Đại hội lần thứ XII dự kiến được nhóm họp vào đầu năm 2016 tới đây. Ông nói: "Tôi luôn chủ trương giải thể chế độ độc tài của Đảng CSVN một cách hòa bình, tức là thông qua con đường pháp luật, thông qua con đường bầu cử tự do. Chỉ có trên cơ sở đó thì người dân Việt Nam mới thực sự thực hiện được quyền làm chủ vận mệnh của bản thân mình và cũng như vận mệnh của dân tộc, của quốc gia. "Cho nên tôi mong muốn rằng Đảng Cộng sản Việt Nam, ở Đại hội 12 tới của Đảng CSVN, chủ động tuyên bố chấm dứt chế độ độc tài của Đảng CSVN, bỏ điều 4 ra khỏi Hiến pháp. "Và đồng thời tuyên bố ngay lập tức bầu cử tự do, trên cơ sở đa đảng, tức là một cuộc bầu cử có sự tham gia của tất cả các chính kiến, cho dù hoàn toàn khác biệt với Đảng Cộng sản Việt Nam. "Đó là ước muốn của tôi và tôi tin rằng đó cũng là ước muốn của nhiều người. Vì vậy, tôi cho rằng đó là giải pháp tốt nhất cho Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như cho đất nước Việt Nam. Thế nhưng, theo ông Cù Huy Hà Vũ, khả năng mong muốn của ông trở thành hiện thực là không có, vì theo ông Đảng Cộng sản sẽ lựa chọn theo một hướng hoàn toàn khác. Ông nói: "Tuy nhiên xác suất của kịch bản này diễn ra, theo tôi là 0%, vậy thì những kịch bản còn lại là gì? Nó cũng chỉ có một kịch bản thôi. Đó là kịch bản Đảng CSVN, ban lãnh đạo CSVN duy trì đến cùng, kể bằng bạo lực sự cầm quyền của mình." 'Khen Chân dung Quyền lực' Bình luận về một trang mạng mới đây vừa bị chính quyền Việt Nam, mà đại diện là Bộ Thông tin & Truyền thông công khai chỉ trích, kêu gọi tẩy chay, trang 'Chân dung Quyền lực' vì được cho là trang mạng 'nhảm nhí', 'xấu độc', nhân dịp này, ông Cù Huy Hà Vũ nói: Lãnh đạo Bộ Thông tin & Truyền thông tuần này vừa chỉ trích đích danh trang 'Chân dung Quyền lực' và kêu gọi 'tẩy chay' trang này. "Trước hết, tôi phải có lời khen ngợi trang 'Chân dung Quyền lực', bởi vì những thông tin mà trang 'Chân dung Quyền lực' đưa ra có thể nói là rất chính xác, có những tài liệu liên quan đến hành vi tham nhũng của các Ủy viên Bộ chính trị Đảng CSVN như chúng ta thấy. "Đó là những tài liệu rất xác thực. Những tài liệu này ở đâu ra? "Chắc chắn là phải từ trong nội bộ Ban lãnh đạo cộng sản Việt Nam đưa ra, bởi vì người bình thường không thể tiếp cận được những hồ sơ đó. "Vấn đề ở chỗ những tài liệu đó đưa ra để làm gì? "Tất nhiên, về mặt khách quan là để cho người dân Việt Nam cũng như trên thế giới thấy là chế độ Cộng sản Việt Nam là một chế độ tham nhũng, là một chế độ tội ác, nói một đằng, làm một nẻo, đối với dân là lừa đảo, đối với quốc tế cũng là lừa đảo. "Mồm thì nói chống tham nhũng, nhưng thực tế là ăn cướp và có những tài sản rất nhiều," ông nêu quan điểm. 'Dù sao vẫn có lợi?' Tuy nhiên, vẫn theo Tiến sỹ luật Hà Vũ, trang mạng này cũng có tính hai mặt và đặc biệt phản ánh một khía cạnh khác mà ông gọi là 'tranh đấu quyền lực' nội bộ. Ông nói tiếp: "Đó là một chuyện, thế nhưng xét cho kỹ thì đây là một hình thức đấu tranh quyền lực trong những người cầm quyền, trong Ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam. Và như chúng ta đã thấy, trang 'Chân dung Quyền lực' này lần lượt tố cáo nhiều Ủy viên Bộ chính trị, thậm chí cao cấp nhất. "Nhưng lại chừa ông Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng ra, thì điều này cho thấy trang 'Chân dung Quyền lực' được dựng ra để phục vụ cho việc thanh toán các băng nhóm khác với ông Nguyễn Tấn Dũng. Điều này có thể được khẳng định một cách rất rõ ràng." Nhà bất đồng chính kiến cho rằng trong cuộc 'đấu tranh nội bộ này' của Đảng, người dân Việt Nam phải có 'sự lựa chọn'. Ông nói: "Nhân dân Việt Nam phải có sự lựa chọn của mình, biết rằng tất cả là mọi thành viên trong Bộ Chính trị của Đảng CSVN, trong Ban lãnh đạo CSVN, trong Ủy ban Trung ương Đảng CSVN, đã không có ai vì dân, vì nước cả. Tất cả đều vì quyền lợi vật chất, vì những ham muốn tội ác của mình. Ông Cù Huy Hà Vũ cho rằng trang 'Chân dung Quyền lực' là 'rất có lợi' cho người dân 'từ trong nước đến ngoài nước'. "Cho nên kết luận lại, trang 'Chân dung Quyền lực' này theo tôi rất có lợi để cho tất cả mọi người, từ người dân trong nước, cho đến ngoài nước, thấy rõ hơn nữa bộ mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam. "Cho dù trang này được dựng ra là nhằm phục vụ đấu đá nội bộ giữa Ban lãnh đạo Đảng CSVN, giữa ông Nguyễn Tấn Dũng và các thành viên khác còn lại của Bộ Chính trị hiện thời của Đảng," nhà bất đồng chính kiến nêu quan điểm với Tọa đàm Cuối tuần của BBC. Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ từng bị kết án 7 năm tù giam vì tội "Tuyên truyền chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" tại các phiên tòa của chính quyền vào tháng Tư và tháng Tám năm 2011, nhưng ông đã được phóng thích vào ngày 6/4/2014 và rời Việt Nam tới Mỹ cùng ngày. Ông Vũ được Tổ chức Ân xá Quốc tế công nhận là 'tù nhân lương tâm' và được nhiều tổ chức quốc tế, khu vực lên tiếng yêu cầu Việt Nam trao trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện trong suốt thời gian ông bị bắt và thọ án tù.
Từ đầu năm tới nay, cơ quan điều tra Ba lan đã bắt ít nhất ba vụ án kinh tế lớn liên quan tới người Việt hay do người Việt chủ mưu.
Người Việt và những vụ án kinh tế lớn tại Ba Lan
Cảnh sát vũ trang Ba Lan trong một vụ truy bắt hàng lậu ở Rozalin, gần Warsaw năm 2016 - hình chỉ có tính minh họa Dường như sự bắt bớ đã không làm chùn tay các nhóm tội phạm người Việt, hay không khiến họ dừng lại, dù chỉ là tạm thời. Gần đây nhất và cũng là vụ án lớn nhất, gây ầm ĩ trên các cơ quan truyền thông là vụ một người phụ nữ Việt Nam được cho là đã nhẩy khỏi cửa sổ lúc đang bị cơ quan điều tra khám xét nhà hôm 23/5/2018. Người phụ nữ tên Hương (49 tuổi) chết trên đường tới bệnh viện, gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng người Việt, kể cả các những nghi vấn nhắm vào cơ quan điều tra. Đây là trường hợp hết sức hy hữu, mới chỉ có một tiền lệ được ghi nhận trong mấy chục năm qua, khiến công tố tối cao cùng những chuyên gia khám nghiệm tử thi giỏi phải vào cuộc và ủy ban Helsinki về quyền con người cũng lên tiếng yêu cầu một cuộc điều tra nghiêm túc. Ba Lan: 'Một phụ nữ VN tử vong khi bị bắt' Ba Lan: Nhiều người Việt đến làm giấy tờ EU Ba Lan bắt người làm 17 hộ chiếu Việt Nam giả Những sai sót dẫn tới chết người của các nhân viên thuộc Ủy ban An ninh Quốc gia (ABW) sẽ được xử lý theo một cam kết mới đây của cơ quan này. Nhưng sai sót này không làm lu mờ đi vụ án đang được cả xã hội quan tâm. Những con số khủng Sau hơn một tuần im lặng bởi sự cố đáng tiếc của vụ phá án, hôm 1/6/2018 những chi tiết liên quan tới vụ việc đã được chính thức công bố. Cơ quan điều tra cho rằng, người phụ nữ bị chết - không còn nghi ngờ gì - giữ vai trò đồng phạm trong vụ án, với tư cách là người tình của trùm băng đảng và cùng tham gia trực tiếp vào hoạt động tội phạm. Người phụ nữ này đã cảm thấy 'khó ở' khi những nhân viên công vụ bất ngờ tìm thấy một két sắt được ngụy trang kín ở trong nhà. Trong két sắt đó có 2,1 triệu zł, tương đương khoảng 650.000 đô la Mỹ. Quầy hàng của người Việt trong khu thương mại ở Wolka Kosowska Những nhân viên công vụ đã đưa nước cho người phụ nữ uống, để cảm thấy dễ thở hơn, nhưng sau đó, bà này hét lên và bất ngờ nhẩy khỏi cửa sổ từ tầng 3 - theo những thông tin ban đầu được cơ quan điều tra đưa ra và trang Rzeczpospolita công bố. Nhưng 2,1 triệu zł vừa được tìm thấy chỉ là số tiền lẻ. Những con số tiếp theo khiến các nhà điều tra phải hoa mắt chóng mặt. Họ không thể ngờ được lại có những băng đảng hoạt động ngang nhiên như chốn không người như vậy. Vì sao người Việt Nam vẫn sang Ba Lan? Tỷ phú đô la và các doanh nhân từng du học Liên Xô Bị gọi lên đồn công an chỉ vì là cộng sản? Ngay sau đó, từ các két sắt trong nhà bank, tiền sót lại từ tài khoản, chính quyền Ba Lan thu thêm được: 885.000 đô la Mỹ và 180.000 euro nữa. Ngoài ra họ cũng thu được ba xe hạng sang, trong đó riêng chiếc BMW i8 có giá trị khoảng 100 ngàn euro. Bên cạnh đó là những đồ vật hết sức đắt tiền, những chiếc đồng hồ giá chừng 50 ngàn đô la và nhiều giấy tờ, sổ sách. Đây là vụ án gian lận tài chính mà phòng công tố Warsaw cho rằng 'lớn chưa từng có'. Những người Việt Nam này đã lập ra rất nhiều các công ty khác nhau, buôn bán khống (trên giấy tờ) với doanh số khoảng 5 tỉ zł (tương đương 1,5 tỉ đô la). Họ đã chuyển ra nước ngoài - theo những con số tạm thời được công bố - là 854 triệu đô la và 322 triệu euro. Có thể nói gọn là trên 1 tỉ đô la. Hoạt động từ năm 2015, băng nhóm này đã chuyển tiền đi 60 địa điểm khác nhau trên thế giới trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Hong Kong, Singapore, Mỹ.v.v và cả Vương quốc Ả rập Xê út. Họ đã lập ra nhiều các công ty 'xuất nhập khẩu', rồi đem những bao tải tiền mặt nộp vào các tài khoản công ty trong nhà bank, rồi cứ như vậy, chuyển ra nước ngoài. Ngân sách nhà nước Ba Lan thất thoát nặng nề, một con số được đánh giá là cao chưa từng có trong một vụ án. Thời 'hoàng kim' của giới 'họa sĩ' Trong vụ việc kể trên một nhóm nhỏ đã lập ra hàng chục công ty với những chức năng hầm hố, buôn to bán lớn nhưng thực chất chẳng buôn bán gì, hoặc gần như không buôn bán gì. Những công ty này xuất hóa đơn cho nhau lòng vòng, ký những hợp đồng xuất nhập khẩu với các công ty nước ngoài, phần lớn cũng là các hợp đồng ma, các công ty ma, rồi căn cứ vào đó chuyển tiền ra khỏi Ba Lan. Các hóa đơn 'xuất khẩu' cũng giúp họ đòi tiền hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) của nhà nước Ba Lan. Nếu so với các vụ người Việt bị bắt từ trước tới nay, thì vụ này là tổng hợp của tất cả các loại tội phạm kinh tế, từ trốn thuế, rửa tiền, đục khoét ngân sách nhà nước... Hàng ngàn người Việt Nam đã có mặt làm ăn sinh sống ở CH Ba Lan Sơ hở của luật đầu tư, luật doanh nghiệp đã khiến cho các công ty nước ngoài mọc ra như nấm sau cơn mưa. Riêng trong khu thương mại Wólka Kosowska đã hoạt động chừng 3000 công ty. Điều đáng nói, trong đó trà trộn nhiều công ty của giới 'họa sĩ'. Đây là một từ lóng của cộng đồng chỉ những kẻ chuyên 'vẽ' ra tiền. Họ kiếm tiền chỉ bằng mỗi chiếc máy in và những tập giấy A-4. Quy mô có thể khác nhau, nhưng phương pháp hoạt động thì hầu như giống nhau. Đó là lập ra các công ty, rồi 'bán VAT'. Tức xuất/ in hóa đơn cho bất kỳ thứ gì, cho bất kỳ công ty nào muốn 'mua hàng'. Việc mua bán hóa đơn này cũng khiến nhiều công ty người Việt bị chịu hậu quả khi phòng thuế xác định họ sử dụng những hóa đơn giả. Theo một thống kê không chính thức, có thể tới 80% các công ty trong khu trung tâm thương mại Wólka dính phải những hóa đơn từ giới 'họa sĩ'. Sở dĩ có con số khủng như vậy, vì 'họa sĩ' cung cấp các hóa đơn 'đầu vào' với giá rẻ cho các công ty. Thay vì phải trả mức VAT theo quy định nhà nước để có được những hóa đơn thật, từ các nguồn cung cấp hàng thật, thì các công ty tại đây mua hóa đơn với giá rất rẻ từ những chiếc máy in A-4 lưu động trong các khu buôn bán. Những công ty của các 'họa sĩ' thường được lập ra vài ba năm, bán chừng vài ba chục triệu 'tiền hàng' rồi lại xóa đi và lập ra các công ty khác. Lợi dụng việc lập công ty quá dễ dàng, chỉ mất chừng 1 giờ đồng hồ qua phòng công chứng, giới 'họa sĩ' mỗi người nằm trong tay cả mớ công ty. Đây là một ma trận mà cơ quan điều tra Ba Lan, nếu có tóm được cũng khó lòng tìm ra được thủ phạm chính. Bởi đa số các công ty của các 'họa sĩ' đều do những 'người rơm' đứng tên. Giới 'họa sĩ' đã dùng nhiều quyển hộ chiếu trắng (chủ nhân không có visa, không có quyền cư trú tại Ba Lan hay bất kỳ nước nào trong EU), thậm chí hộ chiếu của người đã về VN, đã chết, đã đi các quốc gia khác để lập ra các công ty trách nhiệm hữu hạn. Ở đây, không loại trừ có sự thông đồng hoặc yếu kém nghiệp vụ của các phòng công chứng Ba Lan. Việc lập các công ty ma kiểu này chỉ giảm bớt trong hai năm trở lại đây, khi luật đòi hỏi phải có số đăng ký công dân (Pesel) mới lập được công ty. Làm nhà hàng là một nghề của nhiều người Việt tại Ba Lan Chuyện không lạ ở trong cộng đồng, khi có bà bàn xôi dạo cũng làm (hoặc bị làm) giám đốc công ty với vòng quay tiền triệu; hay trong vụ án kể trên, một cô làm nail, không có giấy tờ gì, nhưng đứng tên giám đốc một công ty với doanh số 30-40 triệu đô la / năm. Gần đây, có dư luận cho rằng, tham gia làm 'họa sĩ' có thể còn có các văn phòng kế toán. Các văn phòng kế toán của người Việt nắm trong tay hàng trăm công ty và có nhiều khả năng một số đã lợi dụng sự tin tưởng của các chủ công ty để buôn bán hóa đơn lòng vòng giữa các công ty. Chừng hai tuần trước, cơ quan thuế vụ Ba Lan đã ụp một văn phòng kế toán lớn, nơi quản lý hồ sơ của khoảng 400 công ty Việt Nam. Hiện toàn bộ hồ sơ, sổ sách, giấy tờ, máy tính từ công ty kế toán này đã bị niêm phong để phục vụ cho công tác điều tra. Việc các văn phòng kế toán của người Việt bị sờ gáy không phải là chuyện quá mới mẻ, nó đã từng xảy ra lác đác trong dăm bẩy năm trở lại đây. Nhưng với trình độ kiểm tra ngày càng 'lên tay' cộng với chính sách chặt chẽ về thuế khóa của chính quyền hiện tại, nhiều vụ án kinh tế lớn có thể sẽ lộ diện trong tương lai không xa. Ba Lan trong năm qua đã đưa vào hệ thống báo cáo tài chính online, thông qua một tập tin điện tử thống nhất hàng tháng, nhằm dễ bề phát hiện và đi tới chấm dứt hoạt động của giới 'họa sĩ' và đưa khu vực kinh tế xám đi vào quỹ đạo. Nói cho công bằng, mafia Việt Nam hay giới 'họa sĩ' chỉ là 'học trò' trong lĩnh vực ăn cắp VAT. Nhiều vụ việc lớn trước đó do người Ba Lan hay các tập đoàn mafia quốc tế đã được cơ quan điều tra phanh phui. Nhưng họ - người Việt Nam - là những học trò xuất sắc nhất mà không một sắc nhập cư nào có thể sánh kịp. Ít nhất, cho tới nay chưa có một người Trung Quốc hay Ukraine nào bị 'xướng tên' trong những vụ án tương tự. Thất thoát thuế của nhà nước Ba Lan qua những cách kể trên, có thể tới chục tỉ đô la mỗi năm qua một thống kê được công bố gần đây. Làm lợi hay phá hoại? Đã đến lúc những người hoạt động cộng đồng hay những người quan tâm tới cộng đồng cần nhìn thẳng vào sự thật, thay vì hát mãi những điệp khúc mang tính 'ru ngủ'. Người ta thường nghe kể hoài chuyện trẻ con Việt Nam học giỏi hay người Việt đóng góp về văn hóa, nhưng những tìm kiếm trên mạng lại cho kết quả hoàn toàn trái ngược. Nơi đó, tràn ngập các tin tức về lừa đảo, ăn cắp, chiếm đoạt tiền thuế, trồng cần sa, vượt biên trái phép hay những chuyện tương tự. Có thể những tin xấu luôn có sức nóng của nó, hơn là những việc tốt. Nhưng sự thật khó chối cãi là những gì tốt đẹp đang chìm nghỉm đi qua những vụ án như trên. Một điệp khúc cũ mòn khác là người Việt đóng thuế cho xã hội Ba Lan. Đúng là có đóng thuế thật. Nhưng các vị có trình độ toán tiểu học ơi, các vị hãy làm phép so sánh đi! Nhân viên Ba Lan chặn đường kiểm tra giấy tờ trước khu buôn bán có đông người Việt Nam ở Wolka Kosowska dịp Giáng Sinh 2017 Tháng 1/2018, khi thuế vụ kiểm tra gắt gao, bao vây mọi ngả ra vào của khu trung tâm thương mại Wolka, ép các công ty tại đây phải đi vào quy củ, họ thu được 8 triệu zł tiền thuế. Đó là một con số kỉ lục, khiến phòng thuế mừng húm. Tháng sau, mức độ kiểm tra giảm xuống, còn số đóng góp thuế của Wolka chỉ còn một nửa, chưa đầy 4 triệu. Vậy một năm có nộp 'kịch kim' cũng không nổi 100 triệu tiền thuế. Nhưng, thất thoát của nhà nước Ba Lan, chỉ trong 1 vụ án kể trên đã là 164 triệu - theo tính toán của cơ quan điều tra. Và đó chỉ là một trong ba vụ án kinh tế lớn mang 'yếu tố Việt Nam' bị phá kể từ đầu năm 2018. Tiền nào cũng thơm? Những đồng tiền kiếm được từ hoạt động mafia nằm lại Ba Lan thì ít mà chảy về Việt Nam thì nhiều. Việt kiều Ba Lan không có những tên tuổi đình đám cỡ tỉ phú đô la nhưng những đầu tư lớn rải rác từ Bắc tới Nam là không kể xiết. Đương nhiên, phần lớn đó là tiền mồ hôi nước mắt trong mấy chục năm làm ăn của bà con, nhưng không loại trừ một dòng tiền 'bẩn' lớn đã chảy vào Việt Nam qua những hoạt động mafia từ nước ngoài. Lượng tiền chảy từ Ba Lan hay khu vực Đông Âu nói chung được cho là rất lớn và nó có thể nằm ngoài những thống kê kiều hối của nhà nước Việt Nam bởi cách chuyển tiền khác biệt đặc thù của khu vực này. Nhưng đối với nhà nước Việt Nam, những người đem nhiều tiền về đều được ưu ái như những Việt kiều yêu nước, những doanh nhân thành đạt, được tạo cơ hội để đầu tư. Trong vụ án vừa phá, cơ quan điều tra tìm được rất nhiều sổ đỏ, loại giấy tờ sở hữu nhà đất ở Việt Nam, được để trong két sắt. Câu hỏi được đặt ra là phía Ba Lan làm gì với những sổ đỏ này. Liệu Việt Nam có hợp tác để điều tra hay không và Ba Lan có hy vọng gì trong việc thu hồi tài sản thất thoát bên ngoài lãnh thổ của mình. Nhưng có một chuyện khác thời sự hơn và xem ra khả thi hơn. Đó là Ba Lan đang phát lệnh truy nã với một người tên là Duong, một con cá lớn được cho là đã vọt mất trong vụ án kể trên. Đương sự đang du ngoạn tại Đức vào thời điểm xảy ra vụ khám xét tại Ba Lan và đã kịp bay thẳng về Việt Nam, trước khi các cửa khẩu của EU nhận được lệnh chặn xuất cảnh. Ba Lan đang nắm giữ con bài Vũ Đình Duy vì đã cấp thẻ cư trú ba năm cho nhân vật này vào tháng 5/2017. Theo luật, Duy phải sinh sống và làm việc tại Ba Lan và nước này có quyền truy nã, bắt giữ hay trục xuất người mà họ đang quản lý. Nên chăng, làm một cuộc hoán đổi mà cả hai quốc gia đều có lợi. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của nhà báo Mạc Việt Hồng hiện sống và làm việc tại Warsaw, Ba Lan. Xem thêm về Ba Lan: Người Ba Lan suýt ngăn được Cuộc chiến VN? Trận Ba Lan thắng Hồng quân năm 1920 Voi VN lên tàu Ba Lan ra Bắc rồi đi đâu? Tết Mậu Thân: sỹ quan Ba Lan gặp ai ở Sài Gòn?
Báo chí Việt Nam đưa tin Tổng công ty Dầu khí Việt Nam vừa tiến hành nghiên cứu, khảo sát địa bàn xã đảo Long Sơn (Bà Rịa-Vũng Tàu) để lập dự án xây dựng nhà máy lọc dầu, phục vụ các sản phẩm dầu khí và nguyên liệu hóa dầu cho các tỉnh phía Nam.
Dời dự án lọc dầu Dung Quất ?
Đảo Long Sơn cách Vũng Tàu chừng 6 cây số về hướng Tây Bắc, nằm gần giếng dầu Nam Côn Sơn, trong khi Dung Quất-Quảng Ngãi cách đó đến 600 cây số. Báo Nhân Dân trích dẫn Tuổi Trẻ nói rằng đánh giá bước đầu cho thấy, đảo Long Sơn hội đủ các tiêu chuẩn cho việc xây dựng nhà máy lọc hóa dầu liên hợp hoặc tích hợp, với tổng vốn đầu tư khoảng 3 tỷ USD, lớn gấp hai lần Nhà máy lọc dầu Dung Quất và quy mô sản xuất từ 7-9 triệu tấn dầu/năm. Petrovietnam không chịu xác nhận tin này, và không rõ có phải dự án trong nam sẽ thay thế cho Dung Quất, nhưng một nguồn tin trong nghành năng lượng cho thông tấn xã Reuters biết công ty sẽ trình quốc hội duyệt trước tháng Tư. Việc xây nhà máy lọc dầu Dung Quất bị chậm trễ trong mấy năm qua. Ban đầu một số công ty dầu khí nước ngoài đã hăm hở xin đấu thầu cho dự án ước tính 1 tỉ rưởi đôla nhưng sau đó dần dần rút lui vì cho là dự án không kinh tế. Chúng ta có thể rút được bài học gì trong chuyện này? Hãy dùng hộp tiện ích trên góc phải màn hình để gửi ý kiến tham gia thảo luận đề tài này bằng tiếng Việt unicode có dấu. ------------------------------------------------------------------------------------------------------ Trung, Quảng NgãiTôi là người sinh ra từ Quảng Ngãi. Chúng tôi mong đợi rất nhiều về nhà mấy lọ dầu này. Tôi nghĩ các người quá ích kỷ khi phê phán dự án này. Chỉ mượn cớ tốn kém tiền vận chuyển thì không thuyết phục người ta được. Có người bảo nơi ấy cơ sở hạ tầng còn thấp kém, chẳng lẽ chỉ đầu tư những những nơi đã xây dựng sẵn, mà có khi nào các người đầu tư vào những tỉnh này đâu mà có cơ sở hạ tầng? Có người bảo cán bộ tỉnh còn quan liêu, gây khó dể cho các nhà đầu tư? Thử hỏi trong nước này chỗ nào các bộ không quan liêu? Cái ấy là bản chất của cộng sản mà ! Chuyện mấy công ty nước ngoài họ rút lui có nhiều lý do, nhưng đó là quyền của họ, bởi vì kinh danh nếu họ không thấy lời thì họ rút thôi. Nếu chúng ta bỏ ra một số tiền vào việc vận chuyển (có thể không lời hơn so với xây dựng ở Vũng Tàu) nhưng nó mang lại nhiều điều có ý nghĩ khác thì cũng đáng đầu tư lắm chứ Điều quan trọng tôi nghĩ là nếu nhà máy tạo thành thì sẽ tạo công ăn việc làm cho nhiều người ở xứ sở nghèo này, làm cho sự phát triển cân bằng giữa các vùng trong nước, tránh tạo sự di cư gây mất trật tự về an ninh chính trị. Các người chỉ tính cái lợi ích trước mắt, chỉ đầu tư cái nơi các người sinh sống, các nơi các người đang làm việc. Chỉ xây dựng ở Hà nội và những thành phố lớn, xây dựng những nhà máy xí nghiệp rồi tuyển nhân viên từ vùng quê lên bóc lột sức lao động bằng cách trả lương ít ỏi. Khi có chiến tranh thì bắt đi lính nhiều ở vùng quê. Khi giành được chính quyền thì các người chiếm những nơi phì nhiêu và chỉ đầu tư xây dựng nơi ấy. Nếu các người xây dựng ở Vũng Tàu thì chỉ phục vụ cho những kẻ có quyền hành thôi. Thành phố Vũng Tàu phần lớn là dân cộng sản chiếm đóng, chính vì vậy mà có rất nhiều công trình đầu tư vào ấy. Còn người dân ngu thì cũng chẳng khá gì ! Còn ở Dung Quất như thế nào ? Thực tế cho tới nay thì cái công trình này chủ yếu xây dựng cho những công ông cháu cha cộng sản thôi, còn người dân thì chẳng hưởng gì mà phải di cư ở chỗ khác. Họ xây những biệt thự, những khách sạn cho những cán bộ từ Hà Nội vô, còn những trí thức ở tỉnh thì không được tuyển dụng mà phải bỏ xứ ra đi. Xin giấu tênTôi là một kỹ sư đang tham gia vào dự án Dung Quất. Tôi đến đây vào năm 1999, các nhà lãnh đạo của PetroVietnam nói rằng dự án này sẽ hoàn thành vào năm 2003, bây giờ là 2004 rồi. Tôi đã trải qua 3 đời Tổng giám đốc của dụ án này, những thăng trầm của nó tôi đều nếm trải. Những gì các bạn viết về Dung quất đều đúng cả, lý do kinh tế, lý do chính trị... Tôi muốn nói thêm với các bạn về những sự tình xung quanh dự án này: - Ở dự án DQ nầy như không có ai là người có trách nhiệm để làm việc, những vị có chức sắc là những người chỉ lo đấu đá quanh năm, khi có công việc thì không biết mình sẽ làm gì, có lẽ họ thiếu cả trình độ lẫn tinh thần trách nhiệm. Tất cả đều lo đá các vấn đề cần xử lý sang người khác. Có lẽ họ sống trong chế độ bao cấp quen rồi, bàng quang với việc cần mình xử lý. - Từ khi LD Vietross bị tan rã việc làm hàng ngày của cán bộ là phe cánh, đấu đá; việc làm hàng ngày của nhân viên là đi muộn, uống cà phê, chơi game, và không làm gì cả. - Petrovietnam là chủ đầu tư nhưng không có quyền quyết định những sự việc nhỏ nhất, cũng chỉ là những mắt xích "báo cáo". - Chi phí hành chính hàng ngày của Ban QLDA rất lớn và lãng phí; không ai đau xót cho tiền của này cả, ở Việt nam tiền là của chung mà! Tôi chỉ thương cho những người dân bình thường phải nai lưng ra đóng thuế. Nguyễn Minh Đức, Orlando, USACó người ước lượng tiền xây nhà máy lọc dầu tốn đâu khoảng 1 tỷ đô la, tiền xây cơ sở hạ tầng cho nhà máy lọc dầu bao gồm bến cảng, đường đi và các hệ thống điện, ống cống, nhà ở nhân viên... tốn khoảng 1 tỷ đô la nữa, tiền Việt Nam phải nhập cảng dầu khi chưa có nhà máy lọc dầu là khoảng 200 triệu đô la mỗi năm. Lấy con số đại khái đó ra tính toán thì giả sử nhà máy lọc dầu được xây gần Vũng Tàu thì sẽ xong từ hồi năm 1998 và có thể đưa vào hoạt động lúc đó thì mỗi năm Việt Nam sẽ tiết kiệm được 200 triệu đô la tiền nhập cảng dầu. Nếu máy lọc dầu tại Dung Quát xây xong và đưa vào xử dụng năm 2005 thì từ 1998 cho đến 2005, trong 7 năm đó Việt Nam phải nhập cảng dầu vì chưa có nhà máy lọc dầu tốn hết 200 triệu x 7 = 1 tỷ 400 triệu đô la. Tính luôn tiền vì phải mua dầu trong khi chưa xây được nhà máy lọc tại Dung Quát vào tổng số phí tổn cho nhà máy lọc dầu Dung Quát là : 1 tỷ USD cho hạ tầng cơ sở + 1 tỷ USD xây cất + 1,4 tỷ USD tiền phải nhập dầu = 3 tỷ 400 triệu USD. Trong khi đó nếu xây tại Vũng Tàu thì chỉ tốn 1 tỷ mà thôi và Việt Nam đã có nhà máy lọc dầu từ 1998 rồi . Giả sử xây nhà máy lọc dầu tại Vũng Tàu thì trong vòng 7 năm từ 1998 cho đến 2005, Việt Nam tiết kiệm được 2 tỷ 400 triệu . Với số tiền này, Việt Nam có thể xây thêm 2 nhà máy lọc dầu khác nữa . Bài tính khái quát trên cho thấy là nếu đầu tư vào khu vực đã có điều kiện thuận lợi sẵn có thì ít tốn kém và mau sinh lợi . Rồi sau đó có thể dùng số tiền sinh lợi đó mà đem đầu tư thêm vào các công trình khác. Từ đó mà chúng ta thấy cần phải định ra kế hoạch phát triển ngắn hạn và kế hoạch phát triển dài hạn cho Việt Nam. Trong trường hợp nhà máy lọc dầu thì việc xây nhà máy lọc dầu tại Vũng Tàu có thể nằm trong kế hoạch phát triển ngắn hạn, sau đó số tiền sinh lợi sẽ dùng để phục vụ cho các kế hoạch phát triển dài hạn hơn, như xây dựng cơ sở hạ tầng cho các tỉnh ngoài các khu vực công nghiệp hiện có . Ý kiến xây dựng các khu công nghiệp tại các tỉnh miền Trung để tránh cho dân số quá tập trung vào khu vực TP HCM và Hà Nội là điều nên làm, nhưng cách thức như thế nào thì có nhiều cách và cần phải nằm trong kế hoạch ngắn và dài hạn được hoạch định trước . Xây dựng nhà máy lọc dầu không phải là cách duy nhất để tạo ra một trung tâm kinh tế mới, mà có nhiều cách khác . Kế hoạch xây khu giải trí Walt Disney cũng là một cách. Đã có ý kiến miền Trung có thể phát triển về các cây công nghiệp và các công nghiệp chế biến các loại cây này cũng là một trong những giải pháp tạo công ăn việc làm cho Quảng Ngãi và các tỉnh miền Trung . Việc trồng loại cây công nghiệp nào, nhà máy nào lại tùy thuộc nhiều vào sáng kiến cá nhân của các doang gia (nếu doanh gia được đủ tự do để phát huy sáng kiến). Việc đầu tiên để cho các tỉnh miền Trung và các tỉnh khác phát triển về công nghiệp là phải xây dựng hạ tầng cơ sở cho các tỉnh này, cụ thể là xây dựng đường giao thông nối các tỉnh với nhau. Lấy thí dụ, quốc lộ 1 và quốc lộ 4 nếu được mở rộng, làm tăng tốc độ giao thông lên thì sẽ làm cho các nhà đầu tư thấy là có thể mở nhà máy ở các tỉnh xa hai khu vực TPHCM và Hà Nội mà không sợ bị trở ngại vì giao thông tốn thì giờ. Một thí dụ về giao thông là tỉnh Vĩnh Long có nhiều người không có công ăn việc làm và tỉnh tìm cách thu hút đầu tư ngoại quốc nhưng không thành công. Lãnh đạo tỉnh cũng tính xây một bến cảng mới để tàu ngoại quốc có thể chở hàng hoá đến thẳng Vĩnh Long . Vĩnh Long chỉ cách TPHCM có khoảng 80 km nhưng từ Vĩnh Long đi TPHCM mất 3 – 4 tiếng đồng hồ. Nếu quốc lộ 4 được mở rộng thành 4 làn xe, 2 đi, 2 về, tốc độ giao thông tăng lên 80km/giờ thì thời gian đi từ Vĩnh Long đến TPHCM chỉ tốn 1 tiếng đồng hồ . Với thời gian này, hàng hoá có thể chuyên chở đi lại giữa TPHCM và Vĩnh Long mau lẹ, nhà đầu tư ngoại quốc sẽ bớt ngại khi nghĩ đến mở nhà máy tại Vĩnh Long và việc xây thêm một bến cảng tại Vĩnh Long có thể là không cần thiết. Đây chỉ là một thí dụ cho thấy việc mở mang đường giao thông là điều phải cần làm trước tiên khi muốn phát triển kinh tế, kêu gọi đầu tư. Đường xá giao thông là huyết mạch của nền kinh tế . Đường xá tắc nghẽn là huyết mạch kinh tế bị tắc nghẽn . Huyết mạch cơ thể tắc nghẽn thì cơ thể không thể hoạt động điều hòa, huyết mạch kinh tế tắc nghẽn thì kinh tế ì ạch khó phát triển. Đường xá thường là được làm trước khi khu công nghiệp được thành lập. Khi xa lộ Hà Nội nối liền Sài Gòn và Biên Hòa được làm vào giữa thập niên 1960 thì khu công nghiệp Đồng Nai chưa có nhưng người vạch kế hoạch muốn biến Biên Hòa thành khu công nghiệp nghĩ đến việc sẽ cần có đường xá để chuyên chở nguyên vật liệu, hàng hóa và công nhân giữa Biên Hòa và Sài Gòn. Hiện nay xa lộ này bị quá tải nhưng việc xử dụng xa lộ này xảy ra đúng theo dự tính của người lập kế hoạch 40 năm trước đây . Xa lộ vòng đai chạy vòng quanh Sài Gòn được làm vào đầu thập niên 70 . Lúc mới làm xong cũng chẳng có mấy xe chạy nhưng bây giờ cũng trở thành quá tải vì phục vụ các khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai. Việc xử dụng cũng đúng như người lập kế hoạch dự tính! Khu chế xuất Tân Thuận Đông có từ 10 năm nay nhưng các cầu nối liền khu Tân Thuận Đông và TPHCM thì vẫn như cách đây 40, 50 năm cho nên xảy ra nạn kẹt xe thường xuyên trên cầu Tân Thuận, nhất là vào những giờ cao điểm lúc công nhân đi làm và tan sở. Đáng lẽ người nào qui hoạch khu chế xuất Tân Thuận Đông cũng phải nghĩ luôn đến việc xây cầu đường phục vụ cho khu này vì khu chế xuất sẽ có chục hàng ngàn người từ TPHCM qua Tân Thuận Đông làm việc và sẽ đi đến nhà máy và tan sở cùng một lúc, cộng thêm các xe tải chở nguyên vật liệu và sản phẩm thì khối lượng xe giao thông sẽ tăng lên rất nhiều . Một kỹ sư qui hoạch khi bị nhà báo hỏi về nạn kẹt xe tại trên cầu Tân Thuận đã trả lời là chúng tôi không ngờ là có nhiều xe như vậy . Kỹ sư qui hoạch được trả lương là để nghĩ đến những chuyện “không ngờ” như vậy nếu không thì không còn gọi là qui hoạch nữa . Chính vì ảnh hưởng rất quan trọng của đường xá đến việc mở mang các trung tâm kinh tế mà thay vì đem tiền xây hạ tầng cơ sở cho Dung Quát, làm xa lộ Trường Sơn thì có thể đem số tiền đó biến quốc lộ 1 thành con đường cao tốc hiện đại, có 4 làn xe, làm cầu vượt, hầm chui và tất cả mọi hình thức làm sao đừng có các xe cộ băng ngang đường để có tốc độ giao thông trung bình 80 – 100 km/giờ suốt từ Bắc xuống Nam thì các tỉnh nằm dọc hai bên đường giao thông này cũng sẽ có được sự thuận lợi để đầu tư vào . Đây chỉ là một yếu tố, còn khi lập kế hoạch thì các nhà qui hoạch sẽ phải cân nhắc nhiều yếu tố phức tạp hơn về nhiều mặt bao gồm giao thông, kinh tế, cách phân bố dân số... Trần Minh Sơn, Hà nộiMột trong những sai lầm của chính phủ là phải xây bằng được nhà máy tại miền trung (nhằm thúc đẩy kinh tế khu vực này) nhưng họ lại thiếu kiến thức, kinh nghiệm và cả tiền. Theo tôi, trước hết tiến hành xây dựng một nhà máy ở Vũng tàu làm nền tảng cho nền công nghiệp quan trọng này. Nếu XD ở Vũng tàu sẽ có rất nhiều đối tác tham gia và hiệu quả kinh tế sẽ rất cao. Qua đó có thể tiến hành nghiên cứu tự XD nhà máy ở nơi khác. DungPhát triển miền Trung nghèo thành một vùnh kinh tế, như trường hợp của TPHCM-Đồng Nai-Bình Dương hoặc là vùng kinh tế Thẩm quyến ở Trung quốc là một chiến lược nên làm trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, việc đặt nhà máy lọc dầu ở Quảng Ngãi thực sự vẫn chưa là tốt nhất, tại sao không phải là Đà Nẵng với cơ sở hạ tầng tốt hơn. Nếu đặt ở Đà Nẵng thì chắc chắn có nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm hơn ít ra là hơn tình cảnh chợ chiều như hiện nay. Hoàng Thanh, Hà NộiNếu Chính phủ dời nhà máy này như thông tin của BBC thì có thể là 1 tín hiệu tốt lành.Trước đây,ý định đặt NMLD tại Dung Quất có thể do tư duy cục bộ, nịnh thủ trưởng mà có. Chẳng hạn ở Hà Nội của tôi nếu có gia cư của Chủ tịch TP, thậm chí thân nhân của CT ở đâu thì lập tức đường sá, nước sạch sẽ có ngay ở đó, chứ nếu là dân thì cứ mà chờ đấy. Hồi định làm lọc dầu ở DQ, có vị LĐ quê ở vùng này mà. Ai chả thích làm việc gì đó cho quê nhà. Người ta còn định làm thêm 1 nhà máy ở Thanh Hoá cũng theo cách này, lại đúng theo nguyên tắc "cân bằng" như làm chính trị. Bên cạnh đó, sự ấu trĩ, manh mún, hám lợi tư đã lấn át cách nghĩ về một phương án tối ưu. Với lại, cái động lực của việc tìm cách tiêu cho nhanh, cho trôi tiền bạc nó không phụ thuộc vào hiệu quả dài lâu của dự án này nọ. Trò này may mắn hơn vụ "chương trình mía đường". Có người bảo cầm đầu CTMĐ là một ông học ở TQ về, con cháu có rất nhiều đất đẹp. Người ta thấy hậu quả CTMĐ thật là tệ hại, khi người TQ bán tống bán tháo được công nghệ, thiết bị lạc hậu của họ cho hầu như cả chương trình này, để rồi họ "tợa sơn" nhìn đầu tư của Anh (tại Nghệ An), của Pháp (Tây Ninh) chết sặc. Nhà máy đường của châu Âu chết thì hỡi các nhà đầu tư FDI khác, hãy coi chừng! Chưa hết, CTMĐ bị khai tử nhưng chưa chết hẳn mà chôn, thì cứ phải tiếp tục bỏ tiền nuôi. Hậu quả tiền mất, tật mang (do tác động xấu có tính chất đa nghành lên môi trường kinh doanh, đầu tư) còn chưa kinh khủng bằng nội bộ quan thầy lục đục để ngoại bang thêm một phen "toạ sơn" mà giật chính trường. Nói thật, cái chuyện người Tàu làm cho ông láng giềng lục đục để dễ bề trục lợi thì nhiều vô kể. Chẳng hạn mới đây là vấn đề biên giới V-T. Tương tự câu chuyện này, tôi mới xem đâu đó cái tin TQ chào bán điện cho VN khoảng 4 cent/kw trong khi VN loan báo khuyến cáo của WB, IMF gì đó, rằng EVN nên tăng giá bán lên 7 cent mới chuẩn. BBC nên đem việc này ra thảo luận thử xem? Quay lại nhà máy lọc dầu, có nhiều chỉ tiêu để đánh giá,trong dó quan trọng nhất bao gồm tính hệ thống công nghiệp, nguồn nguyên liệu và vận tải, tính tập trung quy mô, suất đầu tư, giá thành, hiệu quả... tôi tin chắc phương án mới là tốt hơn nhiều. Tuy nhiên, còn vấn đề xã hội và công nghiệp hoá miền Trung nghèo khó, đề nghị BBC và quý vị trở lại với câu chuyện Disney ở Bình Thuận để bàn luận và tiếp tục tìm lời giải. Phước, San JoseMột nhà máy chỉ cách giếng dầu 6km,một giếng cách 600km. Lợi hại đã rõ, nhưng nhà nước VN cứ dậm chân tại Dung Quất cho đến giờ nầy vẫn còn lừng khừng chưa chịu buông tay ? Ly Hồng Yến, Sài GònTrước đây đã có ý kiến cho rằng Dung Quất, Quảng Ngãi, rất xa nơi khai thác dầu khí. Vì vậy việc di chuyển rất là tốn kém từ khâu chuyển đến và sản xuất đi. Dù rẳng cần mở mang cơ sở lớn ở Dung Quất để cân bẳng về địa lý của nước ta; nhưng lại thất thu về kinh tế. Sao ta không mở cơ sở lớn cho Dung Quất với ngành nghề nào thích hợp cho nơi đây và có lợi cho cả nước một cách thực tiễn. Trong khi xây dựng nhà máy lọc dầu Long Sơn cách giếng dầu có 6 km, mà Dung Quất tới 600 km. Nếu tính về chi phí chuyên chở thì lợi gấp 100 lần hơn. Và lợi thế hơn nữa là mở mang bờ cõi và giữ gìn đảo ngoải biển. Trong tương lai còn có thể mở cơ sở du lịch cho thành phố và cho cả nước. Lê Văn Nghĩa, Montreal, CanadaDự án xây nhà máy lọc dầu ở Dung Quất đã có từ lâu. Phía VN có ý phân bể nguồn lợi kinh tế đến đó, vì thứ nhất đây là quê hương của thủ tướng Phạm Văn Đồng. Nơi đây không có phát triển kỹ nghệ. Muốn giúp dân có việc làm. Sau đó phía LX rút vốn ra, VN cũng nhất định làm, nhưng chắc thiếu tiền, đành bỏ dở. Vận chuyển dầu thô đến một nơo xa xôi hẻo lánh, chì vì đem lợi ích cho địa phương là việc tréo cẳng ngỗng, vừa tốn kém lại mất thời gian, các nước bỏ vốn ra họ không bao giờ làm thế. Nay lại xây dựng tại chỗ đang khai thác dầu là hợp lý thôi. Tôn Thất Mai, Copenhagen, Đan MạchĐến ngày hôm nay, VN có hai dự án xây dựng nhà máy lọc dầu. Một, Dung Quất, Quãng Ngãi, Nam Trung Phần. Hai, Thanh Hoá, Trung Bắc Phần. Sự chọn lựa hai nơi này để đầu tư mang nặng tính cách chính trị nhiều hơn là kinh tế xã hội. Do đó, dự án Dung Quất đã gặp rất nhiều bế tắc về hợp tác vốn đầu tư nước ngoài. Cuối cùng, VN đành bao sân một mình. Đối với việc đầu tư lớn như thế, theo thông lệ hoạt động dầu khí, khu vực mà hệ số rủi ro rất cao, các công ty dầu khí thường hợp tác với nhau. Khả năng rủi ro tài chính, về hậu quả môi trường giảm thiểu. Tận dụng được chiến luợc thị trường, khoa học kỹ thuật và ưu thế về quản trị. Do đó,VN đã phải và còn phải một mình trăn trở về mọi mặt trước khi tìm ra ánh sáng cuối đường hầm cho Dung Quất. Trong khi dự án có thành công lại là chuyện khác. Là một người may mắn làm về đầu tư ngành dầu khí cho nhiều công ty Mỹ, Pháp và Hoà Lan, và đã từng đến Dung Quất, làm việc với các quan chức dầu khí VN, tôi cho rằng: quyết định đầu tư nhà máy lọc dầu Dung Quất là một chiến luợc kinh tế sai lầm. Còn dự án nhà máy lọc dầu thứ hai ở Thanh Hoá, nổi lên từ thời ông ông Lê Khả Phiêu. Ông là người Thanh Hoá. Dự án này nhỏ hơn, chưa thuyết phục được vốn nước ngoài, trừ một công ty của Nhật tham gia nghiên cứu dự án tiền khả thi. Dự án này sẽ chẳng đi đến đâu. Có thể dự án Long Sơn, Bà Rịa Vũng Tàu thay thế cho dự án Thanh Hoá. Dự án Long Sơn có khả năng nhiều hơn là Thanh Hoá nhưng cần phải thuyết phục về luận chứng kinh tế nghiêm túc và tham gia dầu tư vốn với các tập đoàn dầu khí nước ngoài. Theo đánh giá của các chuyên gia dầu khí (về upstreams) thế giới, trữ lượng dầu khí tại VN không lớn nhưng VN cần phải có nhà máy lọc dầu riêng. Đây là yêu cầu từ khách quan thực tế cho chiến lược phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật đất nước.
Người dân và giới lãnh đạo ở Anh cũng như nhiều nước khác trên thế giới, trong đó có tổng thống Mỹ Barack Obama, đã dành nhiều lời khen ngợi cho bà Margaret Thatcher, cựu Thủ tướng Anh, người vừa qua đời hôm 08/04.
'Bà đầm thép' và người Việt Nam tỵ nạn
Cộng đồng người Việt tại Anh – đặc biệt những người được tị nạn sau năm 1979 – chắc cũng dành cho bà một sự quý mến, thương tiếc khi hay tin bà qua đời vì nhờ bà, nước Anh đã tiếp nhận họ. Nhưng xem ra không phải mọi quyết định, chính sách của bà Thatcher luôn được mọi người ủng hộ. Bên cạnh những lời khen ngợi, cảm phục có không ít người cho rằng bà là một người gây nhiều tranh cãi. Với thuyền nhân hay người ti nạn Việt Nam, bà có tốt như họ từng nghĩ hay nghe về bà? 'Miễn cưỡng đón thuyền nhân' Năm 1979, khi bà Thatcher được bầu lên làm Thủ tướng nước Anh, cũng là thời điểm có hàng loạt người Việt bỏ quê hương vượt biển ra nước ngoài. Trong số đó, có ít nhất 10 ngàn người được chính phủ Anh đón nhận và cho định cư tại đây. So với con số khoảng gần 25 ngàn người đang sống tại Anh (theo số liệu tác giả bài viết có được trong một nghiên cứu về người Việt và cộng đồng người Công giáo tại Anh năm 2005), 10 ngàn người là con số không nhỏ. Do đó, không ngạc nhiên nếu có nhiều người Việt ở Anh bày tỏ sự biết ơn đối với bà Thatcher vì đa số họ (họ và con cháu họ sau này) được định cư và sống tại Anh phần lớn nhờ quyết định ấy của bà 34 năm trước. Nhưng tài liệu mật được công bố vào năm 2009 cho thấy bà Thatcher không mặn mà đón nhận người Việt tị nạn lúc ấy. Theo tài liệu đó, trong một cuộc họp với Bộ trưởng Ngoại giao Peter Carrington và Bộ trưởng Nội vụ William Whitelaw ngày 14/06/79 – chỉ hơn một tháng sau khi đảng Bảo thủ của bà thắng cử – bà Thatcher lặp lại lời bà từng nói rằng nếu thuyền nhân Việt Nam được cấp nhà ở Anh trước người bản địa da trắng thì sẽ là điều ‘không đúng’. Và bà còn cho rằng ‘[N]ếu chính phủ đón nhận và cho người tị nạn vào ở nhà của Nhà nước thì thế nào cũng có nổi loạn trên đường phố’. Vì sợ như vậy nên bà Thatcher đã đề nghị với ông Malcolm Fraser, Thủ tướng Úc lúc bấy giờ, là Anh và Úc cùng mua một hòn đảo nào đó ở Indonesia hay Philippine để cho những Việt tị nạn tái định cư ở đấy. Nhưng ý tưởng đó bị Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu ngăn cản vì ông sợ rằng đảo ấy sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh đảo quốc Singapore. Theo các tài liệu mật được tiết lộ đó, bà Thatcher cũng thách thức những người dân Anh yêu cầu chính phủ Anh tiếp nhận thuyền nhân Việt Nam rằng chính họ ‘nên nhận một người Việt Nam về mà nuôi’. Nhưng cuối cùng, trước yêu cầu của Liên Hiệp Quốc và các tổ chức nhân đạo và đặc biệt với sự thuyết phục của Bộ trưởng Ngoại giao và Nội vụ, bà Thatcher đồng ý cho 10 ngàn người Việt vào định cư ở Anh trong vòng ba năm. Sau những chi tiết đó, nhiều người cho rằng bà Thatcher không ưa thuyền nhân Việt Nam hay vui lòng tiếp nhận họ như dư luận từng nghe hay biết. Hơn nữa, đâu đó cũng có người cho rằng bà Thatcher là một người kì thị, có cách nhìn không tốt về những người di dân. Một bài viết của Mark Tran được đăng trên nhật báo The Guardian sau khi những tài liệu mật ấy được công bố cho rằng, thuyền nhân Việt Nam được nhận vào Anh sau 1979 luôn biết ơn bà Thatcher. Thậm chí đối với những ai không ưu thích chính sách của bà cũng coi việc bà đồng ý đón nhận 10 ngàn người Việt tị nạn là một cử chỉ cao thượng vì họ nhận ra rằng ‘trong người đàn bà thép ấy vẫn còn có một trái tim biết rung động’. Theo Mark Tran, giờ hóa ra mọi chuyện không phải như thế. Vì vậy, người Việt không cần biết ơn bà Thatcher. Trái lại, người mà họ cần cám ơn là ông Carrington và Whitelaw. ‘Ân nhân của người tị nạn’ Đúng vậy, theo những tài liệu đó, ban đầu bà Thatcher tỏ ra không muốn cho người Việt tị nạn vào Anh định cư và người đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận họ là hai vị bộ trưởng của bà. Nhưng việc cuối cùng bà đồng ý cho 10 ngàn thuyền nhân vào Anh chứng tỏ rằng bà Thatcher không phải là ‘Bà Đầm Thép’, chai đá, phớt lờ nỗi đau của người khác hay là một người kì thị, có thái độ phân biệt. Hơn nữa, điều đó cũng cho thấy bà là một nhà lãnh đạo biết lắng nghe cộng sự cũng như nguyện vọng của người dân của mình. Không phải ai cũng có thể làm được điều đó. Chính bà Thatcher đã tổ chức một hội nghị quốc tế để giải quyết vấn đề người tị nạn Việt Nam ồ ạt vào Hong Kong (thuộc địa Anh lúc bấy giờ) và tháng 7 năm 1979. Ông Vũ Khánh Thành, người được tiếp nhận vào Anh vào tháng 10 năm 1979 – và sau đó được thành phố Hackney xin Chính phủ Anh giúp 250 ngàn bảng để sửa sang một nhà tắm công cộng cũ thành Trung tâm An Việt với mục giúp người Việt tị nạn định cư – cho rằng bà Thatcher là ‘ân nhân rất lớn của người tị nạn Việt Nam’. Theo ông Thành, bà Thatcher không chỉ đồng ý cho người tị nạn nhập cư mà sau đó bà còn cho điều ông Thành gọi là ‘đoàn tụ thả dàn vì cứ xin bảo lãnh ai cũng được, khỏi cần xét ruột thịt hay không’. Phản hồi lại bài viết của Mark Tran, một người Việt tị nạn viết: "chúng ta nên biết ơn bà Thatcher về những việc làm của bà cũng như cám ơn người dân Anh về lòng nhân đạo của họ. Việc lãnh đạo một quốc gia theo đuổi những chính sách nhằm bảo về quyền lợi của người dân của họ là chuyện thường tình. Ai lại muốn trở thành thành viên của một cộng đồng nơi đó lãnh đạo không bảo vệ mình?" Người này cũng cho rằng người Việt tị nạn cũng không nên quên những gì bà Thatcher đã làm vào thời điểm thảm kịch ấy (làn sóng người tị nạn) và nên mãi ghi nhớ sự quảng đại của người dân Anh qua những nhà lãnh đạo của họ (và nay là của chúng ta) như Carrington, Whitelaw and Thatcher. Tuy gặp phải nhiều phản đối, bà Magaret Thatcher cũng được rất nhiều người ủng hộ các chính sách thời làm thủ tướng Một người khác lại đặt câu hỏi tại sao ông Tran không dùng bài viết của mình để chỉ chỉ trích những quốc gia khác đã không đón nhận người Việt cũng như nhắc lại rằng trong giai đoạn đó nhiều thuyền nhân đang ở tại các trại ở Malaysia, Thái Lan, Philippines hay Indonesia bị ngược đãi thậm tệ. Đã từng gặp gỡ và lắng nghe nhiều câu chuyện đau thương của người Việt tị nạn, tác giả bài viết này ít hay nhiều cũng hiểu được tại sao nhiều người Việt – đặc biệt những ai được nước Anh đón nhận sau năm 1979 – vẫn luôn dành một sự quý mến, biết ơn đối với bà Thatcher và người dân Anh nói chung. Vì theo họ, bỏ cửa nhà, người thân vượt biển trên những chiếc thuyền, chiếc ghe thô sơ, lênh đênh giữa biển được cứu vớt ai lại có thể quên ân nhân cứu mạng của mình. Phải sống những ngày tháng cực khổ – thậm chí chứng kiến cảnh đánh đập thường xuyên hay hãm hiếp – tại các trại tị nạn ở Thái Lan hoặc Malaysia ai lại không biết ơn người đã giúp mình thoát khỏi những lo sợ, đau khổ ấy. Họ cũng cho rằng tới đất người, không người thân, ngôn ngữ không biết, phong tục không rành, được nâng đỡ, lo nơi ăn ở, cho tiền đi học ai lại không nhớ những người đã giúp mình ổn định, thích nghi với môi trường mới, có công ăn việc làm, cuộc sống tốt đẹp, tự do, ấm no như ngày hôm nay. Chính vì vậy, có thể bà Thatcher là một người kì thị và không mặn mà với thuyền nhân Việt Nam, nhưng với những ai đã được Chính phủ Anh cứu vớt, cho tị nạn trong thời gian đó chắc họ không quên được sự giúp đỡ của người người dân và Chính phủ Anh đã dành cho họ. Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong của tác giả, hiện làm nghiên cứu tại Viện Global Policy, London.
Tỷ số 1-1 trong trận lượt về trên sân Mỹ Đình đã đưa đội tuyển Việt Nam lên ngôi vô địch Cúp AFF.
Việt Nam vô địch Đông Nam Á
Bàn thắng của tiền đạo Công Vinh trong những phút đá bù giờ đã khẳng định ngôi vô địch của Việt Nam. Thủ tướng Việt Nam, Nguyễn Tấn Dũng, người đã bắt tay động viên các cầu thủ trước khi trận đấu diễn ra cũng chính là người trao cúp vàng cho đội tuyển. Ngoài chức vô địch dành cho tập thể, đội Việt Nam còn tự hào khi thủ môn Dương Hồng Sơn nhận danh hiệu Cầu thủ hay nhất giải. Đông đảo người hâm mộ đã xuống đường ăn mừng chiến thắng của đội tuyển Việt Nam. Việt Nam đã phải đợi tròn 10 năm mới lọt vào trận chung kết. Và lần này họ đã được chạm tay vào cúp vàng. Đánh đầu tuyệt đẹp Trước khi trận đấu diễn ra những hình ảnh từ Hà Nội cho thấy các băng rôn chúc các cầu thủ Việt Nam thắng trận trong khi các cổ động viên quấn cờ quanh người và mang theo còi vào sân vận động. Tuy nhiên Thái Lan đã ghi bàn mở tỷ số 1-0 vào phút thứ 21 nhờ công của tiền đạo Dangda. Anh đã đánh đầu chuẩn xác từ cự ly gần sau cú chuyền của Suksomkit. Các cầu thủ Việt Nam cũng bỏ phí một cơ hội ghi bàn vào phút thứ 44 khi hậu vệ Quang Thanh đưa bóng vượt qua tất cả các hậu vệ nhưng sút lệch cột dọc vì góc sút hẹp. Hiệp một đã kết thúc với tỷ số 1-0 nghiêng về Thái Lan. Nhưng cú đánh đầu tuyệt đẹp của Công Vinh đúng vào phút đá bù giờ cuối cùng của chung kết lượt về mang lại cho Việt Nam tỷ số hòa 1-1. Trước đó, mặc dù Việt Nam thắng Thái Lan 2-1 trong trận lượt đi ở Bangkok, một số nhà bình luận cảnh báo đội tuyển Việt Nam không nên chủ quan. Họ nhắc lại rằng họ đã từng thua Singapore trong trận chung kết Tiger Cup ngay ở Hà Nội cách đây tròn 10 năm. Bản thân huấn luyện viên Henrique Calisto của tuyển Việt Nam nói với BBC rằng trận đấu với Thái Lan, trận chung kết đầu tiên tại một giải khu vực của Việt Nam trong một thập niên qua, là “không dễ dàng”. Cả hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan ra quân với đội hình gần như không có gì thay đổi trong trận lượt đi ở Bangkok. Duy NdHỡi sông Hồng tiếng hát bốn nghìn năm! Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? Chưa đâu! Và ngay cả trong những ngày đẹp nhất… … Những ngày tôi sống đây là ngày đẹp hơn tất cả. (Chế Lan Viên) Nobody HCMChúc mừng vì chiến thắng kiên cường của đội tuyển Việt Nam! Chỉ có tinh thần kiên cường không chịu đầu hàng dù cuối trận thể lực các cầu thủ đã xuống rất nhiều! Cám ơn vì tinh thần quả cảm của các cầu thủ! Hãy cố gắng vươn ra đấu trường của châu lục! Các bạn còn nhiều cái chinh phục lắm! Tôi luôn ủng hộ các bạn! Tuấn Anh Hà NộiViệt nam chiến thắng! Tôi yêu Việt nam! Người Thái hãy nếm mùi thất bại mà chúng ta đã phải chịu trong mấy chục năm qua! Viva Vietnam! I love you! Ẩn DanhTrời đất ơi! Cái áo cầu thủ mặc cũng cố gắng đá động vô dân chủ! Lá cờ VN vẫn được in trên phía trái tim các cầu thủ đó! Và có thấy lá cờ họ khoát trên người hay không? Và có nghe bài hát sau khi đăng quang mà họ hát! Mong giữ sự hồn nhiên của thể thao! Ẩn DanhTrong tương lai Tôi sẽ trở thành cậu thủ của đội tuyển Việt Nam và cùng sánh vai với Công Vinh Xíu Sài GònHiệp hai Việt Nam tấn công nhiều, nhưng người xem có cảm giác không nguy hiểm, bằng những cuộc phản công của Thái Lan. Nếu sân khô không bị trơn trợt, chúng ta sẽ được thưởng thức những miếng phối hợp lúc ngắn lúc dài nghệ thuật của các cầu thủ Vietnam. Nói về màu áo trắng may mắn (ở đây có bạn viết, màu áo là do nhà máy may làm còn quả bóng vào lưới đối thủ hay không là do thầy trò Calisto đưa vào), nhưng có những điều đã xãy ra như bàn thắng banh chạm xuống mặt sân, tâng qua đầu thủ môn đội Mã Lai, và bàn thắng phút 94 của Công Vinh; trong lúc thời gian thêm giờ chỉ có… 3 phút, nhưng đảm bảo rằng dù vị trọng tài khó tánh nhất cũng phải công nhận bàn thắng … rồi mới thổi còi chấm dứt trận, và bạn đã từng thấy mưa ngập đường ngập sá; nhưng chắc lần đầu bạn mới thấy mưa ngập (phong tỏa) cả một thành phố! Và biết đâu nhờ chiến thắng (may mắn) hôm nay, đá banh Vietnam sẽ vươn lên một tầm cao mới, bắt đầu hướng đến mục tiêu chinh phục mới, China, Korea, Japan … Phan Văn NgọcNhìn về cục diện trận trung kết lượt về tối 28 tháng 12 năm 2008, đội Việt Nam đã chơi hay hơn, chiến thuật của ông Calisto cũng hợp lý hơn khi cho các cầu thủ áp sát mỗi khi cầu thủ Thái có bóng. Tuy nhiên, nhân tố quyết định là các cầu thủ Việt Nam đã được giải tỏa về tâm lý - họ không còn bị nén ép khi đối đầu với Thái Lan, đây mới là điều quan trọng quyết định cho sự chiến thắng. Yếu tố may mắn cũng góp một phần, nhưng không phải là quyết định. Hider Hà nộiChúng ta mới vô địch ở một giải nhỏ thôi mà. Còn nhiều việc lớn hơn nữa, nhưng thôi mèo nhỏ cứ bắt chuột nhỏ đã. Dù sao cũng là tín hiệu mừng cho BĐVN. Xin chúc mừng! Phan G. CaliforniaHồ hởi,phấn khởi,tự hào dân tộc,đỉnh cao chói lọi. Thể thao, văn nghệ đôi khi cũng gây ra những cơn euphoria (cuồng sảng). Và CNXH qủa là chủ nghĩa khoa học nhất: dùng chúng như vũ khí để người dân quên hết những việc không được nhớ. Jay Hà NộiViệt Nam vô địch - Cảm ơn Như Thành, Phước Tứ, Minh Phương, Vũ Phong, Việt Thắng, Công Vinh và tất cả cầu thủ của đội tuyển Việt Nam. Mọi người đã làm nên kì tích! Ẩn DanhCác giao sỹ Bồ Đào Nha khi đi truyền giáo ở Việt Nam, họ đã mang lại cho Việt Nam chữ Quốc ngữ, và giờ đây lại là người Bồ Đào Nha mang lại chiến thắng bóng đá cho Việt Nam. Vô DanhCám ơn ông Tô (Calisto) và những tuyển thủ Việt Nam đã cho tôi một cảm giác thật tuyệt vời trong đời. Đêm qua tôi không ngủ. Whiteeagle, HanoiChúc mừng Đội tuyển Việt Nam. Mặc dù chỉ là ĐNA nhưng người Việt Nam có quyền tự hào về điều này. Phần thưởng xứng đáng được ca ngợi cho sự cố gắng và niềm tin. Mr. Nguyen, HanoiSức mạnh tập thể đã làm nên chiến thắng. Vietnam Champion!!! JenJoKuTôi rất tự hào về chiến thắng của việt Nam trước người Thái. Không biết nói sao nhưng những lúc Việt Nam đối đầu với người Thái tôi lại rất hồi hộp và mong Việt Nam sẽ thắng từ sau chiến thắng năm 1998 trước người Thái với tỉ số 3-0! Trong những lần đó tôi ngày càng thất vọng khi ta cứ liên tục thua người Thái. Nhưng tôi vẫn giữ niềm tin vào một ngày nào đó ta sẽ chiến thắng Thái Lan một cách thuyết phục. Bây giờ điều đó đã thành hiện thực rồi. Tôi thực sự vui sướng đến tột cùng và Xin Chúc Mừng Đội Tuyển Việt Nam. Hãy để hạnh phúc này cho các cầu thủ của chúng ta và hàng triệu con tim người hâm mộ Việt Nam lên tiếng. Nguyễn Vui, VNBao nhiêu năm nay, có lẽ cả gần 20 năm nay, người Việt Nam mới có một bữa tiệc bóng đá vui nức lòng đến như vậy. Hoan hô các tuyển thủ Việt Nam, hoan hô huấn luyện viên Calisto! Hoan hô các cổ động viên Việt Nam! Đây sẽ là một dấu ấn lịch sử trong thể thao VN! Vô danhTôi cùng đoàn người chạy bộ cả đường phố Hà Nội! Ôi tự hào quá Việt Nam, quấn trên vai lá cờ tổ quốc thấm máu bao người đã hy sinh. Thấy không khí đánh giặc ngoại xâm của ông cha ta từ ngàn năm trước, lại thấy dàng người đầy cờ sao trong cách mạng Tháng Tám, trong đại chiến thống nhất tự hào và tin tưởng dân tộc ta đi lên trong thời đại mới, tinh thần dân tộc muôn năm! Seven, HueThật hạnh phúc và tuyệt vời xiết bao ! Tôi yêu Việt Nam và yêu tất cả các bạn! Vinh, Bình ThạnhBạn 'Thịnh, Saigon' ơi, màu áo là do nhà máy may làm còn quả bóng vào lưới đối thủ hay không là do thầy trò Calisto đưa vào. Người ta cũng từng dự đoán 30,40 năm nữa VN mới đủ thể lực vượt qua Thái Lan, nhưng dân tộc VN, ở vào các trận quyết định, đã đủ bản lĩnh và khả năng pressing Thái lan và cuối cùng đi tới ôm hôn được cúp vàng. Phạm Linh, TP.HCMCảm ơn các cầu thủ và huấn luyện viên Henrique Calisto đã nghinh Xuân về sớm hơn một tháng! Tự hào quá! Thật tràn đầy sinh khí cho năm mới! Tây NinhChúc mừng đội tuyển VN vô địch,chúc mừng HLV Calisto người HLV tài ba, mong rằng bóng đá VN ngày càng vươn lên tầm vóc, đẳng cấp mới. Evas Aveuos, Sài GònVN đã thắng, điều đó thật đáng mừng. Nhưng có quá lắm không khi ta dùng từ "Việt Nam vô địch"? Tôi thấy dùng từ chiến thắng thì dễ nghe hơn. Và dù sao ta nên nhìn thẳng sự thật, khoảng cách giữa nền bóng đá Thái và Việt vẫn chưa hề rút ngắn lại sau giải đấu này. Nam, Việt NamYAAHooooo!!!!Tự hào qua Việt Nam ơi! Đêm nay người Việt Nam say trong chiến thắng!Việt Nam muôn năm! Long, Hà NộiCảm ơn BBC rất công bằng và đúng đắn, thực sự là tờ báo của thế giới và Việt Nam. Chân Vietnam, Hà NộiChúc mừng đội tuyển Việt nam, chúc mừng ông Calisto. Chúc mừng các fan hâm mộ trái bóng tròn, những người hâm mộ tuyệt vời đã chờ đợi giây phút chiến thắng này. Cuối cùng, xin chúc mừng tôi, fan đã nhiều năm buồn, khóc, không ăn, không ngủ khi đội tuyển thua... Hôm nay tôi hạnh phúc... như các bạn! Tôi yêu đội tuyển, tôi yêu các bạn và tôi ra đường đây... Huỳnh Tinh, Việt NamBBC Việt ngữ là trang đưa tin nhanh và viết dài nhất mà tôi đã đọc sau khi Việt Nam vô địch. Xin cảm ơn BBC Việt ngữ! ThachDisc, VNĐây sẽ là khoảnh khắc tuyệt vời của mọi người Việt Nam . TT, Miền ĐôngThật tuyệt, VN sẽ mãi là vô địch nếu họ tiếp tục mặt màu áo trắng thay vì "màu cờ sắc áo". VN trước đây luôn dẫn đầu ĐNÁ. Ba trận thắng gần đây đội tuyễn VN đều mang áo trắng thay vì màu cờ tổ quốc (ngẫu nhiên?). Có thể sự tự do và ý chí Việt đã làm nên thành công ấy. Bin Zin, Nha TrangViệt Nam đã đoạt cúp. Niềm vui sướng tột độ. Chúc mừng tất cả những người đã đặt niềm tin vào đội tuyển Việt Nam. Việt Nam vô địch! BH, DanangViệt Nam đã vô địch AFF CUP 2008 - Người Việt Nam hãy tự hào và tận hưởng niềm vui chiến thắng và hãy hy vọng vào những đổi thay ngọt ngào từ đất nước này. TTT, Sài GònĐội VN đã thành công. Nhưng thành công lớn nhất là HLV Calisto. Ông đã không tiếp báo chí VN sau những thất bại ban đầu, đã chủ động thay người và chiến thuật khôn ngoan. Ikebana, JapanXin cảm ơn BBC Việt Ngữ đã đưa tin hết sức kịp thời cho những con tim yêu bóng đá. Xin chúc mừng đội tuyển Việt Nam. PPT, Việt NamChúc mừng Đội Tuyển, Chúc mừng Henrique, Chúc mừng Thủ Tướng, người trao cúp chiến thắng cho đội tuyển, người cũng đang áp dụng chữ NHẪN để lèo lái con thuyền Đất Nước đối phó với nạn suy thoái và họa ngoại xâm. Và chúng ta sẽ cùng chiến thắng. L.K, VietnamĐêm nay có hàng triệu người tự hào là người VN. Ai cũng xúc động cả. Tuyển VN đá quá hay, dù bị dẫn trước nhưng sự trưởng thành trong thời gian gần đây đã chứng tỏ rõ trong trận này. Cảm ơn các cầu thủ đã chơi vì màu cờ sắc áo và huấn luyện viên Calisto tài ba. Mặc dù nghe phong thanh tin ông thầy người Bồ sẽ ra đi ?? Gamma V, TP HCMThật tuyệt vời, không có cảm giác nào diễn tả được. Tôi thật tự hào khi mang trong mình dòng máu Việt Nam. Vo Ve, Sài GònChúc Mừng bác Tô và đội tuyển Việt Nam Vô địch AFF Cúp. Đây là một cú giáng trả vào những ai chỉ biết chỉ trích, bêu xấu huấn luyện viên Henrique Calisto và đội tuyển bóng đá VN. Vinh, Sanjose, USAChúc mừng đội tuyển Bóng Đá Việt Nam. Mong rằng những người có trách nhiệm với bóng đá VN đừng chủ quan, tự mãn với thành tích nhất thời mà quên đi nền tảng và đẳng cấp của mình đang ở đâu? TVT, Hà NộiBBC đưa tin nhanh thật. Cảm ơn quý đài! Việt Nam ơi.... muốn khóc quá... Thịnh Saigon, TP HCMTôi nhận thấy đội tuyển bóng đá Việt Nam chúng ta thích hợp màu áo trắng hơn màu đỏ truyền thống, điển hình là thời Huỳnh Đức, Hồng Sơn cũng mặc áo màu trắng đoạt danh hiệu á quân. Hôm nay mặc áo trắng đoạt chức vô địch, còn áo màu đỏ không làm nên cơm cháo gì.Xin chúc mừng đội tuyển của chúng ta đã làm được điều kỳ diệu mà mọi người Việt chúng ta đã chờ đợi hơn mười năm. Kim, Horsham, UKThật là từ hào Đội tuyển Việt Nam, thật là tự hào khì mình được chia sẻ niềm vui với 86 triệu con dân Việt Nam trong giờ phút lịch sử này. Ôi, hạnh phúc quá, tự hào quá. Cảm ơn ĐTVN, cảm ơn HLV Callisto đã mang chiến thắng về cho đất nước. Việt Nam vô địch! Phan Từ LâmCảm ơn ông Calisto, đất nước việ nam cảm ơn ông, tôi muốn có 1 tượng đài của ông tại sân Mỹ Đình. Nam Long, SaigonChúc mừng đôi tuyển VN ! Lần đầu tiên vô địch bóng đá ở vùng trũng nhất về bóng đá trên thế giới. Tuy nhiên, xem suốt cả trận đấu ta vẫn dễ nhận ra người Thái có đẳng cấp cao hơn cũng như sức khỏe họ hơn ta nhiều. Khái niệm "đẳng cấp" và "phong độ" vẫn là riêng biệt và rõ ràng. Riêng ở VN, mỗi lần tranh giải quốc tế về bóng đá cứ như là đi đánh giặc ! Nào là "chiến đấu vì màu cờ sắc áo", nào là "xung trận", "lăn xả",..v.v. Từ ngữ nặng nề và hơi hướng mang tính bạo lực! Bóng đá ở VN vô hình chung bị "chính trị hóa" bằng từ ngữ và cả hình ảnh chân dung lãnh tụ. Hy vọng trong tương lai các quan chức nên "thiết kế" lại hình ảnh VN thông qua bóng dá nói riêng và thể thao nói chung một hình ảnh VN vui tươi,nhẹ nhàng và thân thiện hơn. Vinh Nguyễn, TokyoChúc mừng đội tuyển Việt Nam. Tự hào quá Việt Nam ơi! Việt NamViệt Nam VÔ ĐỊCH! Cảm ơn các anh những người đã mang lại niềm vui lớn cho cả dân tộc! Vũ Trà GiangVIỆT NAM VÔ ĐỊCH! Xuống đường ăn mừng thôi anh em! Chúng ta đợi khoảnh khắc này quá lâu rồi. Cuối cùng, chúng ta đã được thoả mãn. VIỆT NAM VÔ ĐỊCH!
FBI đang cảnh báo về khả năng các cuộc biểu tình có vũ trang sẽ diễn ra trên khắp nước Mỹ trong những ngày trước khi ông Joe Biden tuyên thệ nhậm chức tổng thống.
FBI cảnh báo có thêm nhiều vụ bạo động của người ủng hộ Trump
An ninh đã được tăng cường tại Điện Capitol của Mỹ sau vụ bạo lực gây chết người vào tuần trước Có những báo cáo về việc các nhóm vũ trang đang lên kế hoạch tập hợp ở tất cả 50 tòa nhà quốc hội của các tiểu bang và ở Washington DC trước lễ nhậm chức ngày 20 tháng 1 của ông Biden. Lo sợ xảy đến khi các kế hoạch an ninh được tăng cường chặt chẽ cho sự kiện này. Hôm thứ Hai, ông Biden nói với các phóng viên rằng ông không sợ việc tuyên thệ nhậm chức bên ngoài Tòa nhà Quốc hội Mỹ. Cảnh tượng hỗn loạn chưa từng có ở Quốc hội Mỹ Cả ông và Phó Tổng thống đắc cử Kamala Harris dự kiến ​​sẽ tuyên thệ bên ngoài tòa nhà, chỉ hai tuần sau khi nơi đây diễn ra cuộc bố ráp gây thương vong do những người ủng hộ Tổng thống Donald Trump cực đoan gây ra nhằm phản đối kết quả bầu cử. Giới chức an ninh cương quyết sẽ không để hành vi xâm phạm như ngày 6 tháng 1 tái diễn - khi hàng nghìn người ủng hộ Trump có thể xông vào các khu phức hợp nơi các thành viên Quốc hội đang bỏ phiếu để chứng nhận kết quả bầu cử. Chad Wolf, lãnh đạo tạm quyền của Bộ Nội an ninh Nội địa hôm thứ Hai nói rằng ông ta đã chỉ đạo Mật vụ bắt đầu các chiến dịch đặc biệt để bảo vệ cho lễ nhậm chức vào thứ Tư - sớm sáu ngày - "sau khi xem xét các sự kiện tuần rồi cũng như bức tranh an ninh liên quan". Thủ đô Hoa Kỳ hỗn loạn, người ủng hộ Trump xông vào Quốc hội 65 ngày dẫn đến hỗn loạn ở Điện Capitol Cơn bão Điện Capitol và niềm tin vào nền dân chủ Mỹ Các quan chức nói rằng có thể có tới 15.000 đoàn Vệ binh Quốc gia có mặt để đảm bảo sự kiện này. Cuối ngày thứ Hai, ông Wolf trở thành bộ trưởng thứ ba trong nội các của ông Trump từ chức kể từ cuộc bạo động ở Điện Capitol, sau Betsy DeVos và Elaine Chao. Sự ra đi của ông Wolf khiến bộ của ông rơi vào tình trạng hỗn loạn ngay khi đang chuẩn bị giải quyết vấn đề an ninh cho lễ nhậm chức của ông Biden. Ông Wolf tuần trước đã kêu gọi ông Trump "lên án mạnh mẽ" những người biểu tình đã tấn chiếm Quốc hội. Bộ trưởng sắp mãn nhiệm nói sự ra đi của ông được thúc đẩy bởi "các sự kiện gần đây", bao gồm các phán quyết của tòa án thách thức tính pháp lý trong việc bổ nhiệm ông. Những cuộc biểu tình tiếp nào được lên kế hoạch? Cơ quan thực thi pháp luật trên khắp cả nước được cho là đang chuẩn bị tinh thần cho khả năng bạo động tiếp tục xảy ra trong những ngày trước khi Joe Biden nhậm chức. Các bài đăng trên các mạng của những người ủng hộ Trump và nhóm cực hữu đã kêu gọi hành động phản đối vào một số ngày, bao gồm các cuộc biểu tình vũ trang ở các thành phố trên toàn quốc vào ngày 17 tháng 1 và một cuộc tuần hành ở Washington DC chính vào ngày nhậm chức. Một bản tin nội bộ của FBI, được ABC News và nhiều trang tin khác thuật lại, chứa lời cảnh báo rằng có một nhóm đang kêu gọi "tấn chiếm" các tòa án tiểu bang, địa phương và liên bang trên toàn quốc sớm nếu như ông Trump bị tước chức vụ tổng thống và vào ngày nhậm chức nếu ông không bị. Những lời kêu gọi ông Trump từ chức, cách chức hoặc luận tội ông đã gia tăng trong các đảng viên Dân chủ và một số đảng viên Cộng hòa vào những ngày sau cuộc bạo loạn. Theo truyền thông Mỹ, cơ quan cảnh sát địa phương đã được cơ quan thực thi pháp luật liên bang yêu cầu tăng cường an ninh tại các trụ sở lập pháp các bang sau vụ bạo lực tuần trước. Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức thực thi pháp luật liên bang nói rằng các cảnh báo của FBI được áp dụng cho tất cả các thủ phủ của bang kể từ ngày 16 đến ngày 20 tháng 1 và tại Washington DC ít nhất ba ngày trước lễ nhậm chức. Mặc dù vụ bạo lực tại Điện Capitol của Mỹ áp đảo trên các tiêu đề báo chí vào tuần trước, các vụ việc tương tự với quy mô nhỏ hơn cũng được ghi nhận ở những nơi khác trong nước vào cùng thời điểm. Kịch bản an ninh nào cho lễ nhậm chức? Bộ An ninh Nội địa Mỹ hôm thứ Hai xác nhận rằng họ sẽ bắt đầu các chiến dịch Sự kiện An ninh Đặc biệt Quốc gia (NSSE) cho lễ nhậm chức sớm hơn sáu ngày, tức bắt đầu từ thứ Tư. Việc chỉ định cho phép các cơ quan an ninh và thực thi pháp luật phối hợp với nhau rộng rãi hơn về các biện pháp bảo vệ đặc biệt, ví như đóng làn đường và thiết lập khu vực an toàn. Bạo loạn Điện Capitol có ý nghĩa gì với chính sách đối ngoại của Mỹ? Trịnh Hội: Capitol Hill, Trump và 'cái giá của nền dân chủ Hoa Kỳ' Thông báo được đưa ra sau khi Thị trưởng Washington DC, bà Bowser, công khai lời kêu gọi siết chặt an ninh sau việc bà mô tả sự kiện tại Điện Capitol của Mỹ vào tuần trước như "vụ tấn công khủng bố vô tiền khoáng hậu". Bà cũng yêu cầu người dân Mỹ tránh đến Washington DC để tham dự sự kiện này. Các lễ nhậm chức theo truyền thống thường thu hút hàng trăm nghìn người đổ về các đường phố của thủ đô, nhưng đại dịch virus corona đã hạn chế những kế hoạch này trước khi nỗi sợ về an ninh tăng cao. Tướng Daniel Hokanson, lãnh đạo Cục Vệ binh Quốc gia (NGB) nói hôm thứ Hai rằng 10.000 phân đội sẽ đến Washington DC vào cuối tuần, với khoảng 5.000 quân nữa sẽ trong tình trạng sẵn sàng nếu các quan chức địa phương yêu cầu. Trong một diễn biến khác, Dịch vụ Công viên Quốc gia thông báo rằng họ đã đóng cửa Đài tưởng niệm Washington dành với du khách trong bối cảnh "những mối đe dọa có cơ sở" về bạo lực tiếp tục xảy ra. "Các nhóm tham gia vào cuộc bạo loạn ngày 6 tháng 1 năm 2021 tại Điện Capitol của Mỹ tiếp tục đe dọa sẽ làm gián đoạn lễ nhậm chức tổng thống lần thứ 59 vào ngày 20 tháng 1", cơ quan này nói trong một tuyên bố và thêm rằng họ có thể xúc tiến việc đóng cửa tạm thời thêm nữa đối với các khu vực khác trong National Mall and Memorial Park. Phát biểu khi tiêm mũi vaccine Covid-19 thứ hai vào hôm thứ Hai, ông Biden nói ông "không sợ" việc tuyên thệ nhậm chức ở ngoài trời bất chấp những lo ngại về an ninh. Biden cho biết hôm thứ Hai, ông đã nói chuyện với một số thượng nghị sĩ về các bước đi của họ nhằm luận tội Donald Trump Ủy ban nhậm chức của tổng thống Mỹ do Tổng thống đắc cử Joe Biden thành lập đã thông báo rằng buổi lễ sẽ có chủ đề xoay quanh "Nước Mỹ thống nhất". Sau khi tuyên thệ nhậm chức tổng thống, ông Biden dự kiến ​​sẽ tham gia lễ đặt vòng hoa cùng với các cựu tổng thống Barack Obama, George W Bush và Bill Clinton để giúp nhấn mạnh thông điệp đoàn kết của ông. Donald Trump đã nói rằng ông sẽ không tham dự lễ nhậm chức - trở thành tổng thống đầu tiên trong hơn 150 năm không làm điều này. Thông tin mới nhất về nỗ lực luận tội là gì? Những cảnh báo về các vụ bạo động thêm nữa của những người ủng hộ Trump xuất hiện khi các nỗ lực để luận tội tổng thống về vai trò của ông trong cuộc xâm chiếm vào Điện Capitol gây chết người vào tuần trước được tiếp diễn. Một cái khoản mục trong hồ sơ nộp ở Hạ viên hôm thứ Hai tố cáo ông Trump "xúi giục nổi dậy" trong cuộc mít tinh mà ông Trump đã cáo buộc không có bằng chứng rằng cuộc bầu cử hồi tháng 11 đã bị "cướp" từ tay ông. Đảng Dân chủ sẵn sàng cho việc luận tội Trump sau bạo loạn Bạo loạn ở Capitol: Đảng Dân chủ lên kế hoạch luận tội Trump Tu chính án thứ 25 được sử dụng như thế nào? Đảng Dân chủ nói rằng một cuộc bỏ phiếu đối với điều khoản này sẽ được tiến hành tại Hạ viện vào thứ Tư trừ khi Phó Tổng thống Mike Pence sử dụng quyền hiến pháp để tước chức vụ ông Trump. Ông Trump đã không đưa ra tuyên bố công khai nào kể từ khi ông bị cấm trên một số nền tảng mạng xã hội - bao gồm cả Twitter - vào thứ Sáu. Việc này xảy ra khi các trang web và mạng truyền thông xã hội truy quét người dùng và các trang web được coi là kích động bạo lực - bao gồm cả mạng xã hội Parler, thông tin vào hôm thứ Hai rằng họ đã kiện Amazon vì đã xóa họ khỏi dịch vụ lưu trữ web của mình.
Việc sử dụng internet ở Việt Nam tăng trưởng nhanh chóng giúp người dân tiếp cận nhiều thông tin đem đến nhiều cơ hội nhưng cũng là một thách thức cho nhà chức trách.
Nan giải internet ở VN
Cũng như nhiều người ở thành phố, Phạm Hoàng, 30 tuổi, tự nhận mình là một 'con nghiện internet'. "Tôi không thể sống thiếu nó. Tôi thường xuyên sử dụng internet," Hoàng nói trong lúc ngồi trong một cà phê internet ở Hà Nội. Người ta ước đoán có 13 triệu người ở Việt Nam thường xuyên sử dụng internet, tức hơn 15% dân số. Không như nhà nước cộng sản láng giềng Trung Quốc, Việt Nam không lộ liễu hạn chế những gì người dân có thể truy cập. Như vậy, với kỹ thuật mới, lần đầu tiên người sử dụng internet ở Việt Nam có thể tiếp cận nhiều thông tin trên mạng chứ không còn lệ thuộc vào truyền thông nhà nước được kiểm soát chặt chẽ. "Tôi đọc nhiều tin của nước ngoài cũng như tin trong nước," Phạm Hoàng nói. "Không phải là tôi tin vào bên này nhiều hơn bên kia mà tôi đọc tất cả các bên để có thể tự đi đến nhận định của bản thân." Sự tự do mới này đôi lúc là một vấn đề nan giải cho nhà chức trách bởi vì một mặt họ muốn chứng tỏ biết hướng ra thế giới, nhưng chế độ độc đảng không chấp nhận những quan điểm đối lập. Nhìn chung nhà nước có vẻ phải nhường bước trong sự kiểm soát internet, nhưng những ai dám công khai chỉ trích chế độ sẽ gặp nhiều khó khăn. Các website được coi là chống cộng đều bị chặn, và những người bất đồng chính kiến thường xuyên tố cáo nhà chức trách đọc lén email và theo dõi việc sử dụng internet của họ. "Chỉ cách đây hai hôm, Bộ Công an báo rằng tôi sẽ không được sử dụng đường truyền nhanh ADSL ở nhà, và có thể cả trong văn phòng của tôi," Nguyễn Văn Đài, một luật sư hoạt động chính trị cho biết. "Tôi có hỏi họ tại sao thì họ nói tôi đã vi phạm an ninh quốc gia," luật sư Đài viết trong một email ông thường xuyên phải thay đổi địa chỉ. Cũng đã có người bị bắt bỏ tù vì bày tỏ quan điểm trên mạng (như trường hợp của bác sĩ Phạm Hồng Sơn ở Hà Nội). "Phải công nhận Việt Nam đã có được nhiều tiến triển trong lĩnh vực truyền thông điện tử," phát ngôn nhân Janice Beanland của Amnesty International nói. "Nhưng đây là chuyện có hai mặt của nó và nhà chức trách có vẻ không chập nhận được sự tự do về ngôn luận đi kèm với internet." Đối lập trên mạng Nhà nước Việt Nam biết rằng công nghệ internet là thiết yếu cho tương lai thịnh vượng của đất nước cho nên khuyến khích dân sử dụng. "Chính phủ có chương trình đưa internet vào các bưu điện và trung tâm xã hội trên toàn quốc," Nguyễn Tử Quảng, một chuyên gia cố vấn cho nhà chức trách về an ninh mạng. Chủ trương này có vẻ đem lại nhiều kết quả tốt đẹp. Các doanh nghiệp ngày càng sử dụng internet nhiều hơn để tìm nguồn hàng, nghiên cứu thị trường, và bán sản phẩm ra nước ngoài. Giới trẻ thường xuyên đến các tụ điểm internet để học tiếng Anh, tìm hiểu cơ hội du học, hoặc 'chat' với bạn ở bất kỳ đâu trên thế giới làm quen được trên mạng. Nhưng không may cho nhà chức trách, internet cũng là nơi để những người bất đồng chính kiến 'chat' với nhau, viết bài hoặc lập các diễn đàn. Khi việc đi lại của những người này bị giới hạn vì thường họ đều bị quản chế hành chính, internet là cách hay nhất để liên lạc với nhau. Và cho dù nhà nước có chặn được website hay diễn đàn trong nước của những người bất đồng chính kiến, các nội dung đó vẫn đến được với độc giả ở ngoài Việt Nam. Chính phủ đã tìm nhiều cách để giới hạn việc sử dụng internet của những người này, nhưng thường nhà chức trách không theo kịp với tiến bộ của công nghệ. Luật sư Nguyễn Văn Đài cho biết họ thường sử dụng kỹ thuật VoIP, như Skype hay Yahoo Messenger, để nói chuyện với nhau thay vì email vì khó truy ra hơn. "Nhân viên an ninh đã hỏi chuyện tôi nhiều lần, họ biết tôi nhận và gửi cái gì qua email, nhưng tôi thấy họ không biết tôi nói gì hoặc gửi gì qua Skype". Mở cửa Khi đã tiếp nhận công nghệ không ngừng phát triển này, nhà chức trách Việt Nam cuối cùng cũng phải nhìn nhận rằng trừ phi muốn kiểm soát chặt chẽ như Trung Quốc đã làm được phần nào, họ không thể nào ngăn chặn được người dân đọc gì, thậm chí viết bài chống chế độ. Dù nhà chức trách vẫn tiếp tục đàn áp những người bất đồng chính kiến trên mạng, viễn cảnh thông tin ngày một tự do hơn ở Việt Nam thực sự đang có nhiều hứa hẹn. Nhà chức trách đã tìm cách kiểm soát khi internet bắt đầu được đưa vào từ những năm cuối thập niên 1980. "Họ không thực sự hiểu được internet sẽ đem đến những gì," chuyên gia Nguyễn Tử Quảng giải thích. "Nhưng nay nhà nước có thể nhìn thấy internet đem đến nhiều cái lợi cho người dân. Chính vì thế họ mở ra, hơn rất nhiều so với ở Trung Quốc." "Chính phủ đã nhìn thấy cái lợi nhiều hơn cái xấu đối với internet," ông Quảng nói. -------------------------------------------------------------------------- Tran, Sài gòn, Việt namTôi đồng ý với bạn Nguyễn Nam Saigon, nếu cuộc sống của con người chỉ đơn thuần được ăn ngon, mặc đẹp, thoả mản vật chất mà bị giới hạn cuộc sống tinh thần, cấm đoán tự do ngôn luận thì có khác chi là con chó được chủ nuôi trong nhà cho ăn ngon mặc ấm nhưng chỉ đươc sủa " gâu gâu". Nguyễn Nam, Sài gòn, Việt namTôi càm thấy sống ở VIỆT NAM là thiệt thòi hơn cả vì thực ra sống trong nghèo khó thì đáng buồn lắm chứ nhưng tôi cũng chấp nhận được,nhưng bóp nghẹt dân chủ ,không cho ai phát biểu điều gì ngược lại với đường lối chủ trương của đảng và nhà nước thì thật là vô cùng bất mãn.Tôi hy vọng nhà nước sớm mở rộng dân chủ,còn không thì rõ ràng dân ta phải tiếp tục sống trong kiếp đoạ đày không hơn không kém. BoNao, Sài gònÚi, luật sư Đài ơi, cái YM, và Skype đều có lưu vết lại những gì bác chat ở trên đó, YM thì mặc định là không lưu, còn Skype thì mặc định là lưu đó, còn lại có những chương trình Key Log, nó lưu tất cả những gì bác gõ trên bàn phím ABC, Quảng NamThưa bạn Giấu Tên, tôi dĩ nhiên biết BBC là đài của Anh, đài Mỹ là VOA và RFA kia, nhưng thày giáo tôi thì lại cứ nhất định bảo BBC là đài Mỹ, ăn tiền Mỹ, chuyên môn đưa tin phản động chống phá chính quyền VNXHCN. Mà đâu phải chỉ có thày giáo tôi, hầu như 100% những người được tôi hỏi đều bảo BBC là đài Mỹ. Có lẽ họ đã thấm nhuần tư tưởng: "Ai không theo ta người đó theo Mỹ" mà đảng ta đã dày công giáo dục từ mấy chục năm nay rồi thì phải! Giấu tênÔng ABC Quảng Nam xạo quá. BBC là đài của Anh mà ông lại bảo của Mỹ, làm mấy dòng ông viết mất hẳn giá trị. nThKiTa, Hà NộiXin lỗi cho tôi được tham gia ý kiến. Phải thừa nhận rằng Việt Nam còn có những khuyết điểm và cũng là những khuyết điểm ko nhỏ. Các bạn có thể thấy rằng chúng ta vừa mới thoát khỏi chiến tranh nên kinh tế còn nghèo nàn, trong chính trị còn nhiều bất cập, nhưng những ưu điểm thì các bạn gạt bỏ đi. Vì sao nước ta lại thuộc hàng an ninh nhất thế giới, các bạn nào thích Mỹ, thích sang nước ngoài thì sang đó mà sinh sống, liệu có được an toàn hay không khi các vụ đánh bom và giết chóc vẫn ngày ngày xảy ra. Tôi thấy buồn vì khi lên BBC đọc thấy nhiều bài chỉ biết chê, thử hỏi ngồi đó mà chê bai Tổ Quốc thì được cái gì, học được mấy chữ rồi ngồi nói chính trị. Gia đình tôi có người làm trong chính trị và qua đó tôi hiểu rõ hơn rất! nhiều vấn đề khó trong nội bộ Đảng và nhà nước, những người ở bên ngoài chỉ có thể nhìn thấy những cái thể hiện mà không biết cái khó của người ở bên trong. Còn chuyện dùng net, dùng thế nào cũng được ra sao cũng được, ở nước ta không cấm và cũng chưa cấm được, có điều những người dùng sử dụng nó theo mục đích nào mà thôi. Các bạn không cần lo lắng hay bận tâm xem chính phủ ngăn chặn thế nào, mà tự bản thân mình sử dụng nó cho đúng mục đích. Tôi không cho cái gì là phản động hay không phản động nhưng trước bất cứ thông tin nào thì cũng cần có cái nhìn khách quan. Chê bai và công kích, nói cái xấu không là phản quốc, nhưng chính bạn người viết phản hồi bên trên cũng mắc một khuyết điểm chung của người Việt Nam ta là hay nói quá lên. Mọi chuyện đêu được nhà nước biết, và tôi xin nói, mật vụ của VN ta thuộc dạng nhất thế giới, bất cứ người nào xung quanh bạn cũng có thể là mật vụ, tôi cũng từng có may mắn được biết nhiều thông tin khi định làm ngành này, và xin thưa, mọi chuyện đều ĐÃ ĐƯỢC BIẾT!!! Các bạn có thừa nhân Tần Thủy Hoàng độc ác hay không? Tôi tin đa số thừa nhận là có, nhưng ông ta là người thống nhất TQ loạn lạc, Đảng và nhà nước ta là vì dân mà làm mà phấn đấu, khuyết điểm thì cá nhân nào chẳng có chứ đừng nói đến một tổ chức lớn và nhiều nười như vậy, các bạn sao không phấn đấu để giúp đất nước khắc phục những khuyết điểm mà chỉ ngồi một chỗ chỉ vẽ bàn luận, nói xuông thì làm được gì, sao không cố gắng lên để phục vụ đất nước, còn nếu các bạn tự nhận rằng mình không đủ khả năng mà chỉ ! nói được, thì xin lỗi tôi phải thú thật các bạn cũng chưa có tư cách nói chuyện chính trị. PTn, HCMNgoại trừ chuyện cắt net ko cho tui vào, hay chận đường ra quốc tế. Còn những cái khác đố mà chặn được 100%. Dân VN lúc rày ko còn như trước nữa. Mai Ninh, VNInternet là phương tiện tuyệt vời để mọi người thực hiện quyền tìm kiếm thông tin và tự do ngôn luận. Thiếu hai quyền này thì con người không ra CON NGƯỜI nữa. Tại sao dân các nước phản đối chính quyền ầm ầm mà chính quyền không cấm đoán và kiểm tra internet ngặt nghèo như nước ta? Vậy nước ta được xếp vào hạng nào trong thái độ đối xử với internet? Tôi khâm phục sự tuyên truyền hiệu quả của đảng ta. Ở bất cứ diễn đàn nào cũng có những bạn khuyên người khác không nên "nói xấu đất nước mình". Vâng, rất đúng. Đất nước dù sao cũng là nơi mình sinh ra, có ơn với mình và có đòi hỏi nghĩa vụ với mình. Chẳng ai không yêu đất nước. Những tổ chức nào có khả năng "đánh lận con đen" (tự đồng nhất mình với đất nước) sẽ hy vọng được mọi người ủng hộ. Phải tuyên truyền sao cho nhiều người nghĩ như vậy. Nhưng theo tôi, có một tổ chức dẫu gồm hàng triệu thành viên, dẫu các thành viên đều hết lòng vì đất nước, do vậy được dân ủng hộ tuyệt đối, thì cái tổ chức này vẫn không phải là đất nước. Huống hồ đảng ta... ABC, Quảng Nam"BBC là đài phản động của Mỹ"- thày giáo tôi bảo vậy! Thế nhưng tôi vẫn nhận thấy BBC đưa tin tức khách quan và trung thực nhất. Tôi phải lên mạng xem tin tức ở tiệm Net, mỗi lần vào BBC là tim đập thình thịch, chỉ nhanh nhanh chóng chóng copy lại những bài vở hữu ích để về xem trên máy, sau đó thì cũng nhanh nhanh chóng chóng phản hồi ý kiến cho BBC một cách thận trọng. Chừng nào thì tôi mới được công khai xem BBC mà không sợ bị bên an ninh bắt? Alex Tran - ChicagoChính phủ VN, giống như Trung Quốc, luôn luôn xem các phương tiện truyền thông đại chúng là công cụ phục vụ chế độ, cho nên họ rất muốn kiểm soát chặt chẻ hơn việc sử dụng Internet tại VN. Tuy nhiên khác với TQ là VN hiện không đủ tài lực và nhân lực để thưc hiện. Một thí dụ là thị trường VN không đủ lớn để chính phủ VN có thể buộc Google và Yahoo phải tự thanh lọc các thông tin trước khi đưa vào VN. Ngoài ra, đội ngũ chuyên viên cao cấp về quản lý mạng taị VN hiện nay so với TQ còn khá khiêm tốn, chưa thể tạo được những biện pháp vĩ mô hiệu quả được. Theo tôi trong vài năm tới, khi mà VN giàu mạnh hơn về kinh tế và kỷ thuật mà không có những cởi mở đáng kể về chính trị, thì những hạn chế khắt khe hơn về truy cập thông tin trên! mạng tại VN là điều chắc chắn sẽ xảy ra. Phát - Sài GònCái tôi muốn hỏi bạn Luân là tại sao "chống Đảng là chống đất nước" vậy? Từ lúc nào Đảng CSVN là dân tộc VN, là đất nước VN. Vậy nếu ai đó cầm quyền đều là đất nước cả thì chuyện lịch sử VN chê bai Nguyễn Ánh thì hóa ra lịch sử VN lại thuộc thành phần "phản động" và "chống phá đất nước" rồi. Và nếu như chính công dân VN muốn nói lên sự bất cập của nhà nước ở nhiêu mặt đưa tới một VN nghèo nàn, lạc hậu thì lại là "phản động" thì không biết người ta nên hiểu thế nào khi ông Hồ rêu rao "tự do ngôn luận" ở trong bản tuyên ngôn độc lập nhỉ? Có lẽ "dân trí" ở trong nước không nên truy tầm internet thì tốt hơn vì chính họ cũng không đủ sức phân biệt được đâu là tốt và đâu là xấu cho đất nước, cho dân tộc. Và cũng có lẽ người VN hôm nay thời CS thích nghe thành tích, ca ngợi... mà thôi, và tất cả những chê bai đều là "phản quốc" là "nói xấu đất nước" cả. LuânTôi vẫn thường lướt web mỗi ngày và cảm thấy rất bổ ích từ nhiều thông tin khác nhau. Việc hạn chế người sử dụng truy cập thông tin từ những trang web đen là không nên; nhưng nội dung mang tính chống phá và nói xấu đất nước phải được ngăn chặn. Tôi nhận thấy có một số cá nhân rất bất mãn trong cuộc sống... đối với tôi thì dù sống ở đâu, cũng nên cố gắng hết mình... Nơi đây vẫn tốt hơn rất nhiều so với các nước khác trong khu vực lắm! Bởi tôi tin tưởng Nhà nước và yêu mến quê hương mình. Xuân Sơn, Bắc NinhLàm sao chính phủ có thể cấm được tự do trên internet nhỉ? Tôi xin mách nước các bạn, nếu các bạn muốn lập các diễn đàn, trang web trên internet thì là không ổn rồi, vì như vậy sẽ phải có domain riêng (IP) cho máy chủ. Như vậy nhà cầm quyền sẽ chặn ngay. Tại sao các bạn không lập ra các blog như trên yahoo 300o? Làm sao chính phủ có thể chặn các trang này? Hoặc một cách nữa, các bạn có thể đọc thông tin trên các trang bị chặn thông qua một website proxy khác ví dụ như trang http://www.ineedproxy.com ? có vô vàn các trang web kiểu như thế này. Hoàng, Sài GònTôi cũng hàng ngày lên mạng xem các thông tin từ nước ngoài. Nhờ đó tôi biết thêm nhiều thông tin. Nhưng tôi nhận thấy vẫn còn rất nhiều sự giới hạn internet ở VN lắm.
'Ngủ được' ngày càng được coi là chìa khóa cho sức khỏe - và ngành 'trợ ngủ' (giúp ngủ ngon) đang bùng nổ.
Các nhà sáng chế đang giúp ta ngủ ngon hơn về đêm
Giường EnergyPod của MetroNaps cho phép nhân viên ngủ nhanh vào buổi trưa. Các giường vỏ đậu này đã có mặt ở nhiều văn phòng của một số công ty lớn trên thế giới. Khi con của Kelly Anderson được 2 tháng tuổi, cô đã cố gắng thực hiện lịch biểu ngủ. Nhưng không được - thực tế, việc này "làm tôi gần như phát điên". Anderson từ bỏ lịch biểu ngủ, nhưng sau 6 tháng mất ngủ, cô thấy cần sự giúp đỡ. Cô điện cho Kate Cohen, một tư vấn giấc ngủ có trụ sở tại Anh giúp các gia đình có trẻ nhỏ có được sự nghỉ ngơi rất cần thiết. Cohen xem xét các việc nội trợ và phác thảo một kế hoạch ngủ, một "kiểu như Kinh Thánh" cho bậc cha mẹ để cải thiện thói quen ngủ của con họ. Lời khuyên của tư vấn, như của bà Cohen này, không hề rẻ: các gói tư vấn giá từ 50 bảng cho một lần thăm vấn cho đến 395 bảng cho một gói đầy đủ. Anderson cảm thấy là đáng giá, nói rằng: "Chúng tôi trả 100 lần nữa cũng được." Kể từ khi Cohen bắt đầu kinh doanh cách đây hai năm rưỡi, bà đã có hơn 250 khách hàng. Bà không là duy nhất - các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến giấc ngủ đang tăng lên nhanh chóng khi thế giới nhận ra rằng mặt hàng này quý giá như thế nào. Giấc ngủ là một ngành trị giá hàng tỷ đô la với những đổi mới như thuốc xịt gối, đồng hồ báo thức thông minh và tai nghe chống ồn trắng đang ganh đua để thu hút sự chú ý của chúng ta. Thí dụ đệm giường Casper, ra mắt vào năm 2014. Khách hàng có thể tự tháo đệm ra và đặt trong nhà mình, rồi ngủ 100 đêm để quyết định có thích nó hay không. Nếu không, họ trả lại đệm. Philip Krim, một trong những người đồng sáng lập Casper, nói rằng họ bắt đầu sáng tạo lại trải nghiệm mua đệm, mà ông ví như việc mua một chiếc xe đã qua sử dụng ở phòng trưng bày. "Tất cả chúng ta đều đồng ý rằng việc mua đệm là một trong những trải nghiệm tồi tệ nhất của người tiêu dùng từ trước đến nay," ông nói. "Chúng ta vừa nói đây là một sản phẩm rất quan trọng của đời người, nó sẽ tạo ra sự khác biệt lớn cho con người, phải có cách tốt hơn để mua những sản phẩm này." Thế hệ trẻ liệu có thành thế hệ giàu nhất không? Biện pháp chống tâm trạng chán nản công việc Hãng Casper, ra mắt chiếc đệm giường trong năm 2014, đã mở các cửa hàng bán lẻ vào năm 2018, trong đó bạn có thể dùng thử sản phẩm của họ - và lấy trộm một giấc ngủ ngắn. Các nhà đầu tư có vẻ cũng thích ý tưởng này: kể từ khi ra mắt, việc kinh doanh này đã huy động được hơn 240 triệu đô la (185 triệu bảng) của quỹ đầu tư mạo hiểm. Vô số các thương hiệu đệm khác cũng đã mọc lên nhưng chúng chỉ chiếm một phần thị trường, đặc biệt vì các nhà bán lẻ truyền thống tại phòng trưng bày đã cải thiện cách bán. Một trong những nhà bán lẻ đệm giường lớn nhất ở Anh, Dreams, đã giới thiệu một hệ thống mã màu để giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về các sản phẩm khác nhau. Họ thậm chí còn tung ra một loại đệm của riêng họ cho những ai thích loại này. Giám đốc Mike Logue thừa nhận rằng khách mua có thể cảm thấy hơi kỳ quặc khi thử đệm ở phòng trưng bày vào giữa ban ngày, nhưng nói: "Đây là việc mua sắm rất quan trọng, phải làm đúng." Tuy nhiên, không phải chỉ có đệm. Các công ty cũng đang xem xét để công nghệ phủ bọc cũng có thể được áp dụng đối với giấc ngủ. Hãng Dreams đã ra mắt một ứng dụng theo dõi giấc ngủ tên là Napp, nó có kích thước bằng viên sỏi, được gắn vào khăn trải giường và ghi lại những thứ như cử động, nhịp tim và hô hấp. Đây là một trong những mặt hàng sản phẩm giúp người ta phân tích thông tin để có thể đưa ra lựa chọn về thời gian đi ngủ và đặt nhiệt độ phòng, làm sao để ngủ tốt hơn. Cho đến nay nó hoạt động tốt, nhưng một số trong những sản phẩm này nhắm đến một thị trường có hiểu biết hơn. Thoạt nhìn, chiếc nhẫn Oura trông như một đồ trang sức đẹp. Các mẫu gồm loại bằng bạc, màu đen hoặc có dãy 5 hạt kim cương ở mặt trước. Nhưng ẩn bên trong nó là các cảm biến đo sóng của mạnh đập suốt đêm. Nó lấy 250 mẫu một giây, tất cả nhằm mục đích tính toán chất lượng giấc ngủ của bạn. Nó đưa ra một biểu đồ các giai đoạn phát triển khác nhau của giấc ngủ qua đêm, Harri Lahtela, giám đốc bán hàng của Oura giải thích. Những thiết bị như thế này, ông nói, giúp ta coi giấc ngủ một cách nghiêm túc như khi ta tập thể dục. Ông tin rằng vai trò của giấc ngủ với sức khỏe tổng thể đã bị bỏ qua trong nhiều năm. "Chúng tôi rất vui mừng là cuối cùng nó bắt đầu nhận được chú ý xứng đáng," ông nói. Russell Foster, giáo sư khoa học thần kinh sinh học tại Đại học Oxford, đồng ý, nói rằng sự hiểu biết về ảnh hưởng của giấc ngủ đã tăng lên. "Những gì nổi lên trong vài năm qua là một số điều thực sự quan trọng đang diễn ra trong bộ não. Khả năng của chúng ta để củng cố trí nhớ, xử lý thông tin, đưa ra các giải pháp sáng tạo cho các vấn đề phức tạp, tất cả là các chức năng thực sự quan trọng trong bộ não vào ban đêm," ông nói. "Về bản chất, khả năng hoạt động vào ban ngày của ta được xác định bởi chất lượng giấc ngủ mà ta đã có vào ban đêm." Điều rõ ràng là không ngủ đủ giấc là rất có hại. Giáo sư Foster nêu những hậu quả ngắn hạn, như không xử lý được thông tin một cách chính xác và mất khả năng chú ý, cũng như rủi ro sức khỏe lâu dài bao gồm ức chế hệ thống miễn dịch và tăng khả năng mắc bệnh tim mạch và các vấn đề sức khỏe tâm thần. Cách tránh những cuộc đối thoại khó chịu ở công sở Có nên bám trụ công việc mình ghét? Khi nhận thức về lợi ích của giấc ngủ tăng lên thì các chủ hãng cũng quan tâm. Công ty MetroNaps của ChristopherNholst bán EnergyPod, một loại giường ghế 'thời đại vũ trụ' để nhân viên có được giấc ngủ ngắn tại nơi làm việc. "Người ta đang không được ngủ đầy đủ và các công ty thấy rằng họ phải làm gì đó về việc này," ông Lind Lindst nói. "Công nghệ mới làm ta tỉnh táo, người ta thức khuya để xem phim, người ta làm việc lâu hơn." Nhẫn Oura chứa các cảm biến đo sóng của mạch đập suốt đêm nhằm đánh giá chất lượng giấc ngủ của bạn. MetroNaps được thành lập 15 năm trước ở New York và hiện đang bán hàng cho hơn 30 quốc gia. Một khách hàng là công ty phần mềm toàn cầu SAP, công ty này đã lắp đặt EnergyPod tại văn phòng Singapore. Renate Janini Dohman, phó chủ tịch nhân sự cấp cao, nói rằng nó dẫn đến một sự thay đổi văn hóa trong nhân viên. "Trong nền văn hóa của chúng tôi, người ta có thể chấp nhận được ai đó tự chăm sóc sức khỏe để có thể làm việc tốt hơn khi quay trở lại với công việc thường xuyên của mình," bà nói. Và bà thấy một lợi ích rõ ràng cho cơ quan. "Chúng tôi biết rằng người ta đã tăng mức gắn bó với cơ quan lên 8 lần hoặc tăng mong muốn làm việc lên 3 lần khi công ty đầu tư vào sức khỏe và phúc lợi cho nhân viên đó, vì vậy điều quan trọng là phải hiểu rằng mức năng suất sẽ thay đổi khi ta có nhân viên khỏe mạnh hơn." Giáo sư Foster có thể thấy rõ sự thay đổi văn hóa đã xảy ra ở nơi làm việc. "Chúng tôi đã vượt ra khỏi những năm 1980 khi mà nhân viên coi như được vinh danh khi đến cơ quan và nói rằng: 'Tôi lại thức trắng một đêm nữa', và được vỗ vai động viên. Ngày nay một chủ hãng sẽ nói: 'Về nhà đi, tôi không muốn bạn ở nơi làm việc." Nhưng ông cảnh báo rằng 'ngành trợ ngủ' còn non trẻ, và thực tế những gì đang có tác động và những gì không có tác động là còn phải xem xét. "Nhiều thứ trong những thứ này đang lưu hành trên thị trường với vô cùng ít cơ sở bằng chứng, và vì vậy, với tư cách là một nhà khoa học, tôi phản đối. Tuy nhiên, nếu những thứ đó tốt với bạn và làm bạn ngủ tốt hơn, tôi nghĩ bạn tự gánh chịu hậu quả," ông nói. Rốt cuộc, thế giới sẽ không sớm chậm lại. Ngành trợ ngủ chỉ có thể tiếp tục phát triển khi mà các doanh nghiệp cung cấp cho ta những cách thức mới để ngủ được tốt về đêm. "Tôi nghĩ rằng các nhà đầu tư coi giấc ngủ đang trở thành một trụ cột thực sự của sức khỏe, và xu hướng này chỉ thực sự ở giai đoạn sơ khai và mới nổi," Krim của Casper nói. "Khách hàng sẽ tiếp tục chi tiêu ngày càng nhiều hơn cho môi trường ngủ của họ." Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Nguyên nhân xảy ra suy thoái là do Chính phủ đã dùng "nhầm thuốc đặc trị" lạm phát tiền giấy để chữa lạm phát giá cả theo vết xe đổ của Fed (Ngân hàng Trung ương Mỹ) thời kỳ 1973-1982.
VN và đe dọa suy thoái kinh tế
Trước hết Việt Nam phải gỡ bỏ những giải pháp kiềm chế lạm phát gây sốc cho kinh tế mà phó Thủ Tướng Nguyễn Sinh Hùng đã cảnh báo từ ngày 19-112007 trên báo Lao Động: “nếu không thận trọng, tăng giá và tác động tăng giá sẽ vượt ngoài tầm kiểm soát, nền kinh tế có thể sụp đổ”. Những giải pháp cần gỡ bỏ ngay là: 1. Điều chỉnh ngay quyền số các nhóm hàng, mặt hàng trong rổ hàng hoá dùng để tính CPI của Tổng Cục Thống kê (TCTK). Tất cả các nước phát triển và rất nhiều nước đang phát triển đều dùng CPI trừ năng lượng và hàng ăn nên CPI của họ đã tránh cho nước họ khỏi bị lạm phát giá cả tấn công. TCTK thực tế đã báo cáo sai tình hình lạm phát trên thế giới lên Chính phủ. Tình hình thực tế là các nước có tỷ lệ lạm phát thấp hơn VN, nhưng TCTK đã báo cáo ngược lại, nên đã có vài nhận định sai như tăng giá là bất khả kháng khiến lòng dân không yên vì sợ lạm phát thái quá. Tâm lý sợ lạm phát của dân đã làm tăng tốc độ lưu thông tiền tệ, giá cả chung tăng cao nên dù lạm phát tiền tệ ở VN vẫn ở mức vừa phải như ở các nước khác trên thế giới (dưới 10%/năm) nhưng TCTK đã thổi phồng tỷ lệ lạm phát lên vì CPI cũ kỹ của TCTK phản ảnh cả lạm phát tiền tệ và lạm phát giá cả. Điều không may nhất là các thành viên Chính Phủ và các chuyên gia đã lao vào chống cả lạm phát giá cả trong khi chỉ cần điều hành lạm phát tiền giấy đang thực chất chỉ trong mức lạm phát vừa phải. Nguy hiểm hơn nữa các nước khác đã tránh được lạm phát giá cả do đã loại trừ giá dầu khỏi CPI nhưng Chính phủ đã không chịu học tập cách làm hay hơn của họ. Do đó đã không phát hiện được là toàn bộ các giải pháp kiềm chế lạm phát đều dựa trên thông tin sai lệch của TCTK. Chả khác gì trong kháng chiến đánh một đồn địch mà dựa vào những tin tình bào sai lầm về quân số của địch thấp xa thực tế và không biết gì về loại vũ khí địch mới đưa vào sử dụng (như lạm phát giá cả, thứ vũ khí lạ hiện nay chả ai để ý tìm hiểu nên phần lớn các bài báo góp ý về giải pháp kiềm chế lạm phát đều không thấy lạm phát giá cả). 2. Chuyển từ kiềm chế lạm phát sang chống suy thoái. Theo lý luận từ trước đến nay suy thoái chỉ có phương thuốc dùng lạm phát để chống mà Mỹ, Nhật và châu Âu đang làm hiện nay. Vì sai lầm của TCTK nên ta đã lao vào kiềm chế lạm phát vì gộp cả lạm phát giá cả vào lạm phát tiền giấy nên bây giờ sửa lại có khó khăn hơn nhiều. Cơn sốc dầu lửa đã rất nguy hiểm vì nó de doạ suy thoái kinh tế toàn cầu, giờ lại đội lốt lạm phát nên cực kỳ nguy hiểm. Vì vậy nếu TCTK không điều chỉnh CPI như các nước có tỷ lệ lạm phát thấp hơn ta để phản ánh đúng mức lạm phát tiền giấy, tránh lạm phát giá cả, sẽ không thể chuyển từ kiềm chế lạm phát xuất phát từ những thông tin sai của TCTK về lạm phát ở Việt Nam so với toàn cầu sang các biện pháp chống suy thoái. 3. Bỏ các giải pháp kiềm chế lạm phát gây sốc cho kinh tế . - Bỏ lãi suất cao vì nó đã tự mâu thuẫn: khi nâng lãi suất lên lại phải dùng mức lãi suất trần để không chế lại và ngân hàng trung ương đã nhận ra nguy cơ ngành Ngân hàng có thể bị mất khả năng thanh khoản sau cuộc đua lãi suất giành giật tiền gửi của ngân hàng khác để lo trả nợ khoản vào vào 52.000 tỷ động tiền gửi kho bạc gửi vào các Ngân hàng quốc doanh thay vì gửi vào ngân hàng nhà nước đúng chế độ. Muốn chống suy thoái là phải hạ lãi suất theo lý luận chung và kinh nghiệm của Mỹ, Nhật và Châu Âu đang làm. Hạ lãi suất còn là tháo gỡ cho Thị trường chứng khoán khỏi mức suy sụp kỷ lục, chứng tỏ đã suy thoái ngay từ thị trường này. - Bỏ việc không chế mức dư nợ và thay vào đó việc kiểm tra chất lượng và hiệu quả của Tín dụng. Đây là giải pháp quan trọng nhất vì theo kinh nghiệm thời kỳ suy thoái của Mỹ các doanh nghiệp bị phá sản tới 25.000 là vì các ngân hàng thương mại bị không chế theo tổng mức dư nợ, trong thắt chặt tiền tệ, nên phải từ chối những món vay lớn của các doanh nghiệp đang cần trang trải chi phí bị đẩy lên cao do giá dầu nên không trả được nợ cho các hãng dầu thành vỡ nợ. - Bỏ việc bù lỗ cho tổng Công ty Xăng dầu để hạ giá dầu trong nước quá thấp so với các nước làng giềng dẫn tới tái diễn cảnh buôn lậu xăng qua biên giới. Bù lỗ là bao cấp tràn lan vì ngay cả người tiêu dùng ở các nước láng giềng cũng được mua được xăng theo giá thấp đó. Thay thế bù lỗ giá dầu bằng cách trợ cấp cho các hộ nghèo như công nhân viên chức bậc lương thấp phải đi xe máy đến nơi làm việc. Như vậy là giải quyết cơn sốc dầu lửa (hay lạm phát giá cả) theo quy luật cung cầu. Người tiêu dùng bớt đi xe ô tô, xe máy chuyển sang xe buýt, doanh nghiệp dùng nhiên liệu sinh học thay dầu lửa v.v… để giảm cầu về xăng thu hẹp cung cầu. Làm việc này sẽ bớt được từ 1/3 đến 1/2 số tiền 44.000 tỷ dự định bù lỗ cho Tổng Công ty Xăng dầu để hạ giá xăng bao cấp tràn lan xăng dầu giá rẻ cho cả người nước láng giềng qua dòng xăng buôn lậu qua biên giới; lấy tiền đó để tăng trưởng GDP, chống suy thoái Đề phòng suy thoái nặng Việt Nam có thành tựu tăng trưởng kinh tế nhanh thứ hai thế giới. Nếu tiếp tục giữ được như vậy sẽ không thể có suy thoái. Nhưng vì sai lầm muốn chữa cả lạm phát giá cả nên ta đã tự chấp nhận hạ thấp tỷ lệ tăng trưởng nghĩa là chấp nhận suy thoái nhẹ. Chính vì không hiểu về lạm phát giá cả ta đã mở đường cho kịch bản suy thoái nặng, vì vậy thấy ra sai lầm, sửa ngay, là biện pháp tốt nhất để ngăn kịch bản suy thoái nặng nhất không xảy ra. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Quý vị có đóng góp ý kiến xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk hoặc sử dụng hộp tiện ích bên tay phải. Trần Quang Thiên, TP HCMCứ nhìn vào sức mua thực tế từ các chợ thì thấy lạm phát bao nhiêu phần trăm. Những con số của TTTK quá hàn lâm đối với người bình dân VN. CP tin vào các con số ấy kể đánh giá lạm phát, tôi nghĩ là chưa thực tế. Lực lượng lao đông chính của VN hiện giờ, nhất là tại các thành phố lớn tùy thuộc vào cái xe gắn máy và cái xe đạp. Xăng có lên giá thì người sống nhờ cái xe gắn máy vẫn phải sử dụng để kiếm sống hàng ngày. Các nhà lãnh đạo có quan tâm đến tầng lớp người sử dụng xe gắn máy và tầng lớp công nhân thì mới thực sự quan tâm đến đời sống người VN . Các công ty tư nhân mới nổi phần lớn trông vào lãi suất ngân hàng để còn vay mà làm ăn. Nay lãi suất cao, nhiều doanh nghiệp co lại và có thể biến mất lúc nào không hay, còn các đại gia, nhất là các tập đoàn kinh tế nhà nước nắm nhiều tiền, làm ăn vô tội vạ, ai chết chứ họ có chết đâu. Họ đâu có sợ lạm phát. Linh, MoscowTheo tác giả chỉ cần chữa sổ thì sức mua của người dân ăn lương VN được tăng “cao”? Ở Nhật , Mỹ với đồng lương 3 -4 ngàn đô /tháng thì quyền số của thực phẩm thấp là phải. Người công nhân VN tại doanh nghiệp FDI nhận lương 60$ ( hơn triệu đồng –gấp đôi lương “cơ bản”) thì quyền số thực phẩm trong CPI cao là đúng. Xin lưu ý là giá xăng dầu hiện nay vẫn còn được “ghìm” nên không ảnh hưởng đến tăng lạm phát. Còn hiệu quả hạn chế từ biện pháp tiền tệ của chính phủ nằm ở cơ cấu nề KT VN , có quá nhiều các doanh nghiệp nhà nước. Giám đốc các xí nghiệp này quan tâm đến lời lãi, tức hiệu quả doanh nghiệp thấp hơn các loại danh hiệu “Anh hùng”,”CS thi đua”, “lá cờ đầu” …vân vân,chỉ cần đạt được các chỉ tiêu “tăng trưởng” của cấp trên giao là hoàn thành nhiệm vụ. Do đó họ ( các XN) vẫn vay tín dụng thoải mái, sống chết mặc bay. Mặc dù lãi suất vẫn cao mà chi tiêu không giảm, giá vì thế mà leo cao, không xuống được. Trong khi đó các doanh nghiệp tư lại chịu thiệt hại nặng do chi phí vốn quá lớn dẫn đến suy thoái sản xuất, cắt giảm nhân sự lớn. Thời kỳ Stagflation đang đợi ở phía trước. Nói chung đó là cái giá phải trả của KTTT định hướng XHCN, giống nước Anh những năm 70.Chỉ có cải cách thật mạnh mới mong chữa được bệnh. Điều này chưa và sẽ không xảy ra ở VN. Nguyên nhân ư? Hãy hỏi chiếc đồng hồ Thụy sỹ trên cổ tay các quan chức .
Chủ tịch của Hội nghị COP13, Bộ trưởng Môi trường Indonesia, ông Rachmat Witoelar, đã thuyết phục được các nước đồng ý thành lập một nhóm đặc biệt để xem xét nên bắt đầu đàm phán cho một thỏa thuận nối tiếp Nghị định thư Kyoto.
Phỏng vấn đoàn Việt Nam tại Bali
Đây là một nhóm mở rộng và tất cả các nước nào muốn đều có thể tham gia. Nhóm có ba mục tiêu: Thứ nhất là xem xét làm thế nào tiếp tục các cuộc thương thuyết hậu Bali cho một chế độ lâu dài để đối phó với biến đổi khí hậu. Thứ hai là làm sao phát triển chế độ lâu dài đó. Và thứ ba là khi nào thì bắt đầu thương thuyết. Nhóm này sẽ chuẩn bị mọi thứ để cho các bộ trưởng quyết định khi họ đến vào tuần tới. Tuy nhiên chưa thực sự có sự đồng thuận trong chuyện này. Thực ra các nước còn hai năm để đàm phán không chính thức cho giải pháp lâu dài. Một số nói nên tiếp tục như vậy để tạo thêm tự tin. Một số nói nên xen kẽ đàm phán không chính thức với chính thức. Một số nói nên bắt đầu ngay sau Bali. Nhưng đa số các nước đang phát triển muốn tập trung giải quyết những vấn đề trước mắt của biến đổi khí hậu, mà phần lớn do các nước công nghiệp đã gây ra trong quá khứ. Việt Nam ủng hộ quan điểm này như ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó trưởng ban chỉ đạo Công ước khí hậu và Nghị định thư Kyoto, thành viên của đoàn Việt Nam tại hội nghị Bali cho Quốc Vinh biết trong một cuộc phỏng vấn tại Bali. Ông Nguyễn Khắc Hiếu: Trước hết phải nói rằng hiện nay có một số nước phát triển đang đặt ra mục tiêu tường đối dài dài là đến năm 2030 hoặc 2050 sẽ cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính xuống 30% hoặc thậm chí 50% so với mức hiện tại. Nhưng so với tình hình biến đổi khí hậu đang xảy ra với quy mô, tần suất và cường độ lớn thì vấn để là làm sao để có thể khắc phục được những hậu quả của nó cũng như giảm các tác động có hại của biến đổi khí hậu đến các hoạt động kinh tế xã hội. Đó là vấn đề ưu tiên của các nước đang phát triển. Dó đó, kỳ vọng của chúng tôi là thông qua cơ chế của nghị định thư Kyoto, các nước phát triển có thể hỗ trợ tài chính và chuyển giao công nghệ cho các nước đang phát triển, những nước được đánh giá là chịu nhiều tác động của biến đối khí hậu, để các nước đang phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu. BBC:Trước ngày khai mạc hội nghị, các nước thuộc nhóm G77, trong đó có Việt Nam, đã đi đến kết luận là phải thúc đẩy để có một cơ chế vận hành rõ ràng cho Quỹ giúp thích nghi với tác động của biến đổi khí hậu. Quan điểm của Việt Nam về vấn đề đó như thế nào? Ông Nguyễn Khắc Hiếu: Như chúng ta đã biết, Quỹ thúc giúp thích nghi đối với tác động của biến đổi khí hậu đã có từ mấy năm nay nhưng đến giờ vẫn chưa có cơ chế vận hành cho quỹ này. Nhưng chúng tôi hy vọng các nước tham gia hội nghị lần thứ 13 này đưa ra quyết định thiết lập các cơ chế để quỹ vận hành. Và qua đó mọi người có thể hiểu và áp dụng được nó để phục vụ cho việc thích ứng biến đổi khí hậu tại các nước đang phát triển. BBC: Chủ đề chính ngày thứ nhì của hội nghị là chống phá rừng và Indonesia đã đưa ra đề nghị là nên có các hình thức khen thưởng để khuyến khích và làm cho các cộng đồng địa phương tại các nước đang phát triển hiểu rằng bảo vệ rừng cũng tốt cho kinh tế của họ. Quan điểm của Việt Nam là như thế nào? Ông Nguyễn Khắc Hiếu: Tại hội nghị lần này, Indonesia đã đề nghị giảm khí thải hiệu gây hiệu ứng nhà kính bằng các hoạt động như chống phá rừng. Việt Nam rất ủng hộ đề nghị này. Vì rừng là một lá phổi của hành tinh chúng ta. Nó vừa là bể chứa và hấp thụ carbone. Do vậy bảo tồn rừng là một trong những mối quan tâm của Việt Nam. Hiện nay chính phủ Việt Nam đang có chương trình trồng rừng và tái trồng rừng và bảo vệ rừng đầu nguồn. Những hoạt động đó chứng tỏ ưu tiên bảo vệ môi trường hiện nay của Việt Nam. BBC.Rõ ràng là Việt Nam và nhiều nước đang rất quan tâm đến biến đổi khí hậu, và cảm thấy cần có thái độ và hành động dứt khoát trong vấn đề này. Vậy Việt Nam có xây dựng một chính sách về biến đổi khí hậu và chính sách đó đã đến đâu? Ông Nguyễn Khắc Hiếu: Trước tình hình biến đổi khí hậu hiện nay, chính phủ đã giao cho cơ quan đầu mối cùng phối hợp với các cơ quan liên quan như bộ Công nghiệp, Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn để sớm xây dựng chương trình mục tiêu liên quan đến việc thích ứng biến đổi khí hậu. Hiện nay trong khuôn khổ dự án thông báo quốc gia hai của Việt Nam cho ban thư ký của công ước, chúng tôi cũng đề ra các phương án giảm nhẹ chất thải gây biến đổi khí hậu và cùng đưa ra các biện pháp và chính sách để thích ứng với tình trạng này. BBC.Ông lạc quan về về việc thực thi những chính sách như vậy không? Ông Nguyễn Khắc Hiếu: Chúng tôi nhận thấy nhận thức của công chúng đã nâng cao và điều đó sẽ tạo thuận lợi cho việc thực hiện các chính sách được xây dựng trên nền tảng các kịch bản về biến đổi khí hậu mà sắp tới sẽ được đưa ra và thông qua tại hội nghị lần này, là báo cáo đánh giá lần thứ tư của ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu.
Một đợt không khí lạnh nhất trong một thế hệ, được gọi là cơn lốc cực, vừa tràn xuống Canada và Hoa Kỳ cướp đi mạng sống của ít nhất 10 người. Vậy hiện tượng trái đất nóng lên đâu?
Lạnh chết người ở Mỹ, vậy 'trái đất nóng lên' đâu?
Kẻ không nhà trước cửa trạm xe điện ngầm trong ngày tuyết và cái lạnh kéo ập đến New York Ngày 31/1/2019 sẽ đi vào lịch sử của thành phố Chicago của nước Mỹ như là ngày lạnh nhất của thành phố này, từ khi người ta bắt đầu thu thập những số liệu thời tiết, với nhiệt độ thấp nhất xuống đến âm 30 độ C. Thị trấn Greenland đang tan chảy ở Bắc Cực Chống biến đổi khí hậu qua ảnh chỉ mất thời gian? TQ hỗ trợ điện than, gây lo ngại biến đổi khí hậu Có đến 250 triệu người Mỹ rơi vào vùng thời tiết khắc nghiệt như ở Chicago, bao gồm các tiểu bang Bắc Dakota, Wisconsin, Michigan, Illinois, Minnesota. 90 triệu người Mỹ may mắn hơn, "được" rơi vào một khu vực "dễ chịu" hơn với nhiệt độ trung bình trong ngày là 0 độ C, bao gồm vùng Đông Bắc, với thành phố New York, và khu vực lệch xuống phía Nam một chút là vùng thủ đô Washington. Một người Mỹ gốc Việt sống tại trung tâm thành phố Chicago, anh Tran H. cho biết rằng đã ba ngày nay tất cả mọi hoạt động như công xưởng, trường học, đều đóng cửa, và theo lời anh, nhiệt độ lạnh nhất là âm 30 độ C, nhưng khi có gió thì có khi sẽ là âm 50 độ C, lạnh hơn cả Bắc cực và đỉnh núi Hy Mã Lạp Sơn. Cái lạnh cùng cực đặc biệt khó cho người Mỹ gốc Việt thích ứng, kể cả những người Việt đã qua Mỹ định cư trên vài chục năm. Bà Thanh Mỹ, dân cư Michigan, ở vùng này đã hơn 20 năm tả: "Lần đầu tôi nghĩ mình mường tượng được cái cảm giác 'chết cóng' nó ra sao. Lạnh đến nỗi khi thay áo, dù phòng đóng kín cửa, tim vẫn đập loạn xạ làm tôi có cảm tưởng nó sắp vỡ tung ra. Nhưng đầu thì nóng như lúc lên cơn cao máu, rồi chóng mặt. Dễ sợ thật." Người duy nhất bước ra đường ở thành phố Madison, Wisconsin Đến sáng ngày 31/1 đã có ít nhất 10 người thiệt mạng trong vùng thời tiết "Bắc cực và Hy Mã Lạp Sơn" đó. Một người đàn ông bị chết trong garage với thân thể đông cứng tại tiểu bang Wisconsin... Và con số tử vong có lẽ tiếp tục tăng. Anh Trần H. cho biết các trung tâm ấm áp (warm centers) được thành lập khắp nơi trong thành phố Chicago để người vô gia cư đến tránh rét. Tin cho biết trong đêm 30/1 một nhà hảo tâm bỏ tiền ra thuê 70 phòng khách sạn để cho người vô gia cư có thể đến tá túc. Các kênh truyền hình liên tục đưa hình ảnh thành phố Chicago chìm trong lớp bụi tuyết, vừa đẹp vừa đáng sợ. Người ta đã phải đốt lửa trên các đường rầy xe lửa để tàu hỏa có thể chạy được. Dưới con sông ngang thành phố Chicago, người ta thấy một chiếc tàu phá băng y như cảnh vùng Bắc cực. Tại tiểu bang Indiana xa hơn về phía Nam, lính chữa lửa đã hết hồn khi những vòi nước họ dùng để dập tắt một đám cháy ngay lập tức phun ra những đám bụi tuyết mù mịt. Tại Chicago đã xảy ra những vụ cướp…áo ấm, mà chiếc mắc nhất là cả ngàn đô la. Các bản tin khí tượng dự báo rằng vùng Trung Tây của nước Mỹ, tức là các tiểu bang hiện đang hứng chịu không khí "Bắc cực và Hy Mã Lạp Sơn", sẽ còn chịu đựng nhiệt độ lạnh dưới 0 độ C cho đến cuối tuần này. Khách bộ hành đi trong tuyết hôm 30/1 tại thành phố New York Sao bảo trái đất đang nóng lên? Trong một đợt lạnh giá kinh hoàng như vậy, không khỏi có nhiều người tự hỏi: Ủa sao lại nói là trái đất nóng dần lên? Một trong những người đó là Tổng thống Donald Trump. Ông chụp lấy cơ hội này tweet ngay khi đợt không khí lạnh bắt đầu tràn xuống hồi đầu tuần, rằng thì là nóng đâu mà nóng, chẳng có chuyện khí hậu thay đổi đâu. Tổng thống Trump từ trước đến giờ luôn nói rằng ông không tin rằng trái đất nóng dần lên như đa số các nhà khoa học đưa ra. Trong một trận tuyết đổ hồi năm ngoái, một dân biểu liên bang của Đảng Cộng hòa cũng hốt một nắm tuyết đưa cho các đồng sự để chứng minh rằng chẳng có chuyện trái đất nóng gì cả. Một giáo viên gốc Việt không muốn nêu tên nói với tác giả rằng những phát biểu như của Tổng thống Trump cũng thấy nơi các sinh viên năm thứ nhất, khi họ học về biến đổi khí hậu, mà buổi học đó lại rơi vào một ngày lạnh bất thường. Đáp trả Tổng thống Trump, các nhà khoa học khí tượng lên tiếng bảo rằng Tổng thống không phân biệt được giữa thời tiết và khí hậu. Thời tiết là những gì diễn ra trong một một thời điểm nào đó, ở đâu đó, còn khí hậu lại là dài hạn, và nhìn chung là nhiệt độ người ta đo được trung bình hàng năm rõ ràng là tăng lên. Hơn nữa sự thay đổi khí hậu đó còn thể hiện ở chỗ lạnh thì lạnh lắm và nóng thì cũng nóng lắm. Và đợt lạnh "Bắc cực Hy Mã Lạp Sơn" mà Bắc Mỹ đang hứng chịu chính là cái lạnh cực đoan đó. Hồ Lake Michigan tại Wisconsin hôm 30/1 Tổng thống Trump và ông dân biểu Cộng hòa đó không phải là những người duy nhất không tin vào biến đổi khí hậu. Những người thuộc giới bảo thủ, nhiệt tâm tôn giáo cũng nói như thế, đối với họ thì mọi sự lạnh nóng trên đời này do bàn tay của Thượng đế cả. Công bằng mà nhìn lại lịch sử trái đất thì có những giai đoạn nóng bức nhưng cũng có những giai đoạn lạnh giá mà người ta gọi là giai đoạn băng hà. Vậy thì đúng là Thượng đế rồi, chứ còn con người có đốt than đốt dầu ầm ầm thì cũng làm sao mà thay đổi ý chí Thượng đế được! Phải vậy không? Quả thực là có một quá trình mà các nhà khoa học cho rằng nó làm cho không khí trái đất nguội đi, thậm chí trở nên lạnh giá. Đó là hiệu ứng Albedo. Theo hiệu ứng này thì khi các loại khí thải, bụi mù trở nên dày đặc, nó sẽ làm cản trở năng lượng mặt trời, và trái đất sẽ trở nên lạnh giá. Trẻ em Việt Nam và nỗi lo sợ biến đổi khí hậu Biến đổi khí hậu 'tác động nhiều đến phụ nữ' Giải thích một cách nôm na về chuyện biến đổi khí hậu là người ta đốt than đốt dầu nhiều quá tạo nên chất thán khí, khí này làm nên một lớp vỏ bọc giống như kiếng xe hơi, khi ta ngồi trong xe có kiếng xe kéo lên sẽ thấy nóng hơn bên ngoài. Trái đất hiện nay bị bọc bởi một lớp thán khí tương tự như kiếng xe hơi vậy. Vậy thì cứ chờ hiệu ứng Albedo, thán khí dày đặc thì trái đất sẽ nguội lại, lo gì? À nhưng mà nhiệt độ chỉ mới nóng lên vài độ thì nước biển đã dâng lên để có thể xóa sổ một vài đảo quốc, những trận bão trở nên dữ tợn hơn để xóa sổ cả một thành phố nhỏ tại Florida như những trận bão đổ vào tiểu bang này trong năm 2018. Liệu cho đến khi hiệu ứng Albedo xảy ra thì loài người có còn không? Bao nhiêu trận bão dữ Florida, lạnh giá Bắc cực, và cháy rừng California xảy ra nữa? Có thể là có bàn tay của Thượng đế trên những chặng đường dài hàng triệu năm, nhưng đời người chỉ vỏn vẹn có ba vạn sáu nghìn ngày, và những đợt lạnh "Bắc cực Hy Mã Lạp Sơn", bão Florida, cháy rừng California thì có thể đến ngày càng dày đặc hơn trong khoảng cách một thế hệ, 25 năm. Mặt trời mọc ở Hồ Michigan, Chicago
Đúng hai mươi năm trước, ngày 15.12.1986, đảng Cộng sản Việt Nam tiến hành đại hội lần thứ VI, chính thức mở đầu công cuộc Đổi Mới.
Việt Nam sau hai thập niên Đổi Mới
Đại hội cũng bầu ra ông Nguyễn Văn Linh làm tân Tổng bí thư và thông qua một loạt chính sách mới, nhiều khi là xác nhận những thực tiễn phá rào trong kinh tế. Lần đầu tiên, 'sai lầm' được chính thức nói đến. Trong các văn kiện của đảng cầm quyền, người ta viết rằng: -Đại hội VI đã đánh giá khách quan những sai lầm của Đảng trong giai đoạn trước, đặc biệt là sai lầm trong chính sách kinh tế, khẳng định quyết tâm đổi mới, kiên quyết xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp... Trên thực tế, Đổi Mới là một quá trình vừa học vừa sửa và cố gắng cân bằng ổn định với phát triển và né tránh các câu hỏi lớn về chính trị, đặc biệt là sau khi Liên Xô và khối Đông Âu theo nhau sụp đổ. Thậm chí, có lúc Đổi Mới còn lùi lại. Chẳng hạn như thái độ 'Nói và Làm' và cởi trói văn nghệ sĩ của chính TBT Nguyễn Văn Linh đã được thay bằng sự kiểm duyệt tăng trở lại đối với báo chí và văn nghệ sĩ một thời gian sau. Tăng trưởng kinh tế Thành công lớn nhất của Đổi Mới, mà có ý kiến cho là Đổi Mới I, thể hiện rõ trong sự tăng trưởng kinh tế và biến đổi cơ cấu xã hội. Quan trọng hơn có lẽ là không khí thoáng hơn về xã hội và cả chính trị, tạo đà cho người dân Việt Nam tự làm chủ cuộc sống của mình, không bị trói buộc vào cơ chế bao cấp. Cùng lúc, Đổi Mới cũng làm bộc lộ những sai lầm về quản trị xã hội và những yếu kém của hệ thống chính trị chồng chéo, lãng phí, nặng về kiểm soát và nỗi sợ 'những điều chưa biết'. Mặt trái của quá trình 'Đi Một Chân' này là nạn tham nhũng, sinh ra từ do thói quen độc quyền cố hữu gắn với cơ chế ít trách nhiệm cụ thể của các cấp quản lý trước một thực tiễn kinh tế ngày càng thị trường hóa, với trao đổi hàng hóa, tiền bạc ngày càng lớn. Về mặt đối ngoại, Đổi Mới cũng tạo đà cho những nhân vật quyết tâm thúc đẩy đường lối hội nhập quốc tế có vị thế hơn trước để giúp chế độ và sau đó là cả đất nước thoát khỏi cảnh bị cô lập. Đối ngoại, dù là ngành bị kiểm soát nặng nề từ cả khối văn hóa tư tưởng trước đây và khối an ninh từ trước tới nay lại là hướng đi thành công ngoạn mục nhất của Đổi Mới. Bỏ dần 'Giải pháp đỏ' gắn vận mệnh của Đảng và dân tộc vào với Trung Quốc trong cơn sốc do Đông Âu sụp đổ, nay Việt Nam đã tự chủ hơn hẳn trong chính sách ngoại giao và trở thành đối tác của Hoa Kỳ và Phương Tây trong nhiều mặt. Dù có một số cố gắng trong giới nghiên cứi tại Việt Nam tìm cách tạo một nền tảng lý luận cho Đổi Mới, đối với nhiều người Việt ở nước ngoài, Đổi Mới chẳng qua là quá trình giảm bớt tính cộng sản của chế độ vì nhu cầu tồn tại của Đảng nhưng nhờ đó mà đất nước có cơ hội hồi sinh. Về mặt con người, Đổi Mới đã làm sản sinh một thế hệ trẻ Việt Nam khác hẳn trước, năng động trong cuộc sống kinh tế, văn hóa và xã hội dù vẫn bị hệ thống giáo dục trói chân. Vẫn về con người, hệ thống quan chức Việt nam đã nhanh chóng tiếp thu một lối sống mới nhưng chưa đủ dũng khí để tự cải tổ. Họ chính là những người đang phải tự trả giá cho cuộc sống của chính họ và con cái họ trong một môi trường bề bộn các giá trị trái ngược nhau. Nhưng có thể con cháu họ đã nhìn ra một thực tế mới và sẽ muốn đẩy những thay đổi đi xa hơn. Trên thực tế, ý thức hệ cộng sản vào Việt Nam theo một trào lưu quốc tế và vì lý do địa chính trị gắn liền với bối cảnh Trung Quốc sau Thế Chiến II, đã hiện diện ở Việt Nam cùng hai cuộc chiến tranh và vai trò lịch sử của nó cũng đã hết. Nhiều người nói cần có Đổi Mới II hoặc thậm chí Đại Cải Tổ, hoặc một cuộc Cách mạng Dân tộc. Dù tên gọi là gì đi nữa, không ai có thể tránh được suy nghĩ rằng hệ thống chính trị kiểu cũ sẽ phải thay đổi hoặc bị đào thải vì đang cản trở sức sống của Việt Nam mà chính Đổi Mới đã mở đường. ------------------------------------------- TNĐổi mà bắt đầu sang số chạy đàng sau lưng những cái cũ của thiên hạ thì làm sao gọi là mới được? Bắt chước thì đúng hơn, mà bắt chước được một nửa hay ít hơn. Kiên quyết xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp... thì cũng của mấy ông nặn ra chứ còn ai vô đây, thắt dây vào nay nới dây ra sao gọi là đổi mới? Nếu nói đến "cởi trói" tức là đồng nghĩa với sự thú nhận từ xưa tới nay người dân đã bị "trói" hay đúng ra vừa bị trói lẫn bịt mắt. Những cái cần đổi thay nhất thì kiên quyết không làm hoặc làm lấy lệ. Tôi cho rằng thay đổi (chứ không là đổi mới, vì "đổi mới" xem ra có vẻ sáng tạo làm sao ấy) về chính trị mới là quan trọng hơn vì nó cùng lúc sẽ thay đổi kinh tế hoặc dẫn đến thay đổi kinh tế. Chừng nào mới! chịu nhận sai lầm nghiêm trọng về chính trị để mà "đổi mới" đây hở các ông trời con? Minh Đức, MontrealTôi cho là việc đổi mới cũng gắn liền với tình trạng đang xảy ra tại Liên Xô lúc đó. Khi Gorbachev lên cầm quyền năm 1985, Liên Xô đang lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế vì giá dầu hỏa trên thế giới đi xuống. Liên Xô nhờ giá dầu hỏa lên cao từ 1971 mà có tiền chi phí cho ngân sách và viện trợ cho các phong trào cách mạng vô sản trên thế giới như Việt Nam, Cuba, các nước Nam Mỹ, Á, Phi... Vì công nghiệp dân dụng Liên Xô bị bỏ bê trong khi nhà nước chỉ chú tâm đến sản xuất vũ khí nên năng suất rất kém. Nông nghiệp cũng bị trì trệ, LX phải nhập cảng lúa mì của Mỹ và Canada để nuôi dân. Về xuất cảng vũ khí thì lúc đó Liên Xô đứng hàng thứ 2 sau Mỹ nhưng nhiều khoản viện trợ quân sự không đem lại lợi lộc. Hàng công nghiệp dân dụng kh! ông cạnh tranh được với các nước khác. Tiền chi tiêu cho ngân sách của LX trông vào xuất cảng dầu hỏa, kim cương, vàng, đá quí ... Khi dầu hỏa rớt giá, Liên Xô không có đủ ngoại tệ để nhập cảng các thứ cần dùng, chi tiêu cho ngân sách và trả nợ. Gorbachev gánh tất cả gánh nặng đó khi lên cầm quyền và đã phải thực thi glasnost và perestroika để giải quyết sự khủng hoảng kinh tế. Năm 1985, khi ông Nguyễn Văn Linh đem kế hoạch của đảng CSVN sang Moskva trình thì Gorbachev bác bỏ, đòi hỏi phải thêm vào glasnost và perestroika như truyền thống từ xưa đến nay vẫn thế, nghĩa là chính sách của các nước trong khối XHCN thuộc Liên Xô phải phản ảnh chính sách của LX. Vì thế mà có chính sách đổi mới tại VN. Lại thêm việc vì Liên Xô không còn tiền chi viện cho các nước XHCN ! khác nên Việt Nam mất đi khoản viện trợ lớn của LX. Việt Nam phải bãi bỏ chế độ kinh tế bao cấp, bãi bỏ tập thể hóa nông nghiệp vì chính quyền không còn viện trợ của LX nên không thể tiếp tục chính sách kinh tế bao cấp. Chính sách glasnost tại VN được gọi là cởi trói. Nhờ sự cởi trói này mà một số văn nghệ sĩ đã viết lên những gì thực sự họ nghĩ. Đến khi tình hình ở Đông Âu xảy ra các vụ biểu tình phản kháng liên tục, đảng CSVN phải khép lại tự do ở VN. Một số văn nghệ sĩ lại phải chịu vào khuôn vào phép, một số đã được hưởng tự do không còn muốn quay trở lại làm "chim hót trong lồng nữa". Khi tình hình bên Liên Xô trở thành không thể cứu chữa được nữa, VN chuyển theo kinh tế thị trường, mở cửa cho các nước vào đầu tư. Nhờ sự đầu tư của tư bản, và nhờ năng suất nông nghiệp tăng do bỏ nông nghiệp tập thể, kinh tế VN vượt qua được sự khủng hoảng và càng phát triển hơn khi VN đi theo hẳn con đường kinh tế thị trường. Minh Nam, Hà NộiĐổi mới 1986 cách đây đã 20 năm do vậy thế hệ 8X đã thấy hơi xa vời và nay họ không hài lòng với "phần tiếp theo" của cuộc đổi mới này. Nói khác, cuộc Đổi Mới mà nay đảng ta đang tiếp tục đã quá cũ. Hầu hết các ý kiến góp cho đại hội 10 đều đề nghị có Đổi Mới 2 thay cho Đổi Mới 1986 (coi là Đổi Mới 1), nhưng đảng ta không chấp nhận (không thể và không dám chấp nhận). Xét cho cùng, Đổi Mới 1 chỉ là một cuộc "tổng sửa sai" mà thôi, nhưng trước đó thì dân đã vượt rào cản của đảng để tự sửa và tự cứu rồi. Những cố gắng của đảng không bao giờ theo kịp đòi hỏi của dân vì sự cố gắng này chủ yếu để đảng vẫn giữ được địa vị lãnh đạo "toàn diện và tuyệt đối". Rõ ràng, nó đồng nghĩa với sự cai trị. Nam NinhĐảng ghi rõ trong nghi quyết 10 "tiếp tục công cuộc đổi mới" nhưng thêm 2 chữ "toàn diện". Tôi rất nghi ngờ, không biết sẽ đổi mới toàn diện thật sự hay nói "toàn diện" nhưng chẳng đổi mới gì nhiều về chính trị. Cứ xem bên Tầu thì rõ. Ở nước ta, các quyền tự do dân chủ ghi rất đầy đủ trong hiến pháp, nhưng thực chất là những cái bánh vẽ trên giấy, không ai sài được. Có luật báo chí, nhưng thực chất là luật hạn chế báo chí, nếu hạn chế chưa đủ thì thêm chỉ thị 37 như vừa qua. Quyền tự do cư trú thì 50 năm nay vẫn bị quyển sổ hộ khẩu làm cho vô hiệu hoá. Tự do ứng cử thì đố bạn nào ở diễn đàn này dám thử cái chơi. Quyền tự do bầu cử thì toàn dân được bầu bất cứ ai trong một danh sách do đảng chọn. Tự do ngôn luận thì cấm nói suy nghĩ thật về đảng và CNXH, muốn thảo luận thì nhờ diễn đàn BBC. Quyền tự do tìm kiếm thông tin thì va vào đâu cũng gặp tường lửa và phải khai nhân thân mỗi khi vào cửa hàng net. Như vậy, sự đổi mới chính trị gần như bằng số không, thậm chí là số âm (vì các "quyền" ghi rành rành trong hiến pháp từ 1946 đến nay chưa thèm thi hành). Liệu có bao nhiêu người đã chết mà chưa được hưởng các "quyền" này? Tuy nhiên, tôi cũng rất lo. Nếu đổi mới chính trị ở mức tối thiểu (thực thi các quyền đã hứa từ 60 năm nay) thì có lẽ đảng ta không còn là đảng ta nữa. Ngặt thế đấy. Các bạn bảo nên làm gì bây giờ?. Muốn cả đảng, muốn cả tự do có lẽ không được đâu. Làm thế nào? Hy sinh cái gì bây giờ cũng tiếc cả. Thật nan giải. Một thính giả"Dù tên gọi là gì đi nữa, không ai có thể tránh được suy nghĩ rằng hệ thống chính trị kiểu cũ sẽ phải thay đổi hoặc bị đào thải vì đang cản trở sức sống của Việt Nam mà chính Đổi Mới đã mở đường". Câu kếtluận thế này là giống như kiểu "Một ngày mới sớm muộn cũng sẽ tới". Hệ thống nào, con người nào chẳng phải thay đổi. Liên Xô, Đông Âu ... bài viết đưa ra chảng qua là một cái mốc thôi Long, Paris, PhápNhắc bạn Minh Quang: Ở Việt Nam, lãnh đạo là cả một tập thể Bộ chính trị, BCH Trung ương...Còn nếu nói cá nhân tạo cú hích cho công cuộc Đổi mới nên nói tới các ông Trường Chinh, rồi Nguyễn Văn Linh. Hai ông này đều là người miền Bắc đấy chứ! Đỗ Mai Nam, Việt namCha tôi bảo ngày xưa không ai được phép nói đảng ta kém sáng suốt, huống hồ nói đảng sai lầm. Lần đầu tiên đảng ta nhận sai lầm là khi ban hành chính sách Giá-Lương-Tiền. Dân oán quá trời. Sau đấy lại nhận sai lầm khi bước vào Đổi Mới năm 1986, tôi có biết ít nhiều vì khi đó đã học tiểu học và kỷ niệm muôn đời không quên là nhai hạt bo bo treo cả hàm răng. Tôi thấy 10 năm đổi mới quả là có nhiều biến chuyển đáng phấn khởi, nhưng 10 năm sau thì chững lại. Nay thì chỉ "tiến" tương đối, hay có thể nói là "lùi" so với yêu cầu của dân, nhất là của giới trẻ. Đảng ơi, xin đảng cố chống tham nhũng nảy nở từ nội bộ đảng đi, mà tự cứu lấy sinh mệnh của mình. Quynh, Hoa KỳƯớc mơ một ngày nào đó trong tương lai, VN mình có được một hội nghị gồm các nhà đứng đầu các tổ chức khác biệt nhau về chính trị, khoa học, tôn giáo, từ trong nước đến hải ngoại, ngồi xuống tìm ra một con đường, một bản chất thật sự của Việt Nam. Con cháu đời đời sẽ mang ơn các vị. Minh Quang, Sài gòn, Việt NamCông cuộc đổi mới ở Việt nam rõ ràng do các cán bộ xuất thân từ miền Nam khởi sự và xúc tiến. Có lẽ vì Sài gòn hòn ngọc viễn Đông đã giúp họ sớm có một cái nhìn cấp tiến hơn so với những cán bộ thủ cựu giáo điều của miền Bắc hoặc miền Trung. Công cuộc đổi mới tuy thế vẫn còn bị níu kéo lại bởi vì lớp cán bộ đó vẫn còn nhiều trong bộ máy lãnh đạo. Có thể ta thấy cấp trưởng là một nhân vật đổi mới nhưng "bóng ma bảo thủ" vẫn còn lảng vảng ở những cấp phó. Ở nước Mỹ thời kỳ đầu tiên ông nào nhiều phiếu làm tổng thống, ông nào ít phiếu hơn thì làm phó. Kết qủa là luôn có "kỳ đà cản mũi". Tình trạng chia sẻ quyền lực giữa các thế lực trong Đảng ở Việt nam ngày nay cũng tương tự như thế. Và người dân chỉ c! ó "giá trị tham khảo" cho việc củng cố quyền lực của Đảng chứ không có "giá trị mục đích" cho việc phát triển đất nước. Và như thế có đáng được gọi là Đổi Mới hay không? phải chăng nên gọi là Hé Mở thì đúng hơn.
Thượng viện Mỹ hôm 12/5 vừa bỏ phiếu chống lại việc thảo luận dự luật đàm phán nhanh (TPA), lẽ ra cho phép Tổng thống Barack Obama xúc tiến nhiều thỏa thuận thương mại quan trọng, trong đó có Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Hệ quả khi TPP bị Thượng viện Mỹ cản trở?
Dự luật quyền đàm phán nhanh lẽ ra sẽ cho phép Tổng thống Barack Obama xúc tiến đàm phán về TPP với các nước châu Á Trả lời BBC ngày 13/5, chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa, từ California, nói quyết định của Thượng viện Mỹ là 'thất bại nhỏ của Tổng thống Barack Obama' và là "thất bại lớn" của nước Mỹ. Ông cũng cho rằng Hoa Kỳ đang đối mặt với "mâu thuẫn nội bộ" và "không có tầm nhìn chiến lược". Dự luật, vốn lẽ ra cho phép chính phủ Tổng thống Barack Obama sớm chốt lại đàm phán TPP với nhiều quốc gia châu Á, nhận được 52 phiếu thuận, 45 phiếu chống. Dự luật cần đủ 60 phiếu thuận để vượt qua được vòng bỏ phiếu ở Thượng viện để đưa ra thảo luận tại Quốc hội. BBC: Ông có thể giải thích rõ hơn về TPA và nguyên nhân dẫn đến quyết định của Thượng viện Hoa Kỳ hôm 12/5? Ông Nguyễn Xuân Nghĩa: Từ năm 1974 thì Hoa Kỳ có một đạo luật cho phép bên hành pháp thảo luận đàm phán về các hiệp ước thương mại theo thủ tục nhanh gọn. Sau khi đàm phán xong trọn gói thì mới trình cho Quốc hội, thay vì để cho Quốc hội kiểm soát và xem xét từng chút một trong tiến trình đàm phán. Điều ngạc nhiên là người ta cho là dự luật sẽ gặp khó khăn ở phía Hạ, vì phải đạt được ủng hộ từ đa số, tức là 218 dân biểu. Một số đảng viên Cộng hòa thì họ đồng ý với nguyên tắc tự do thương mại, nhưng không muốn trao quá nhiều quyền cho Tổng thống Barack Obama vì ông đã sử dụng quyền hành pháp trong một số lĩnh vực khác. Vì vậy, nhiều người cho rằng trở ngại là sẽ từ phía Hạ viện. Nhưng Thượng viện bất ngờ kèm vào dự luật đó 3, 4 điều kiện khác nhau và cuối cùng thì TPA bên Thượng viện không đạt được 60 phiếu và bị bác. Đây là thất bại trước mắt là cho Tổng thống Barack Obama. Ngay cả lãnh đạo đảng Cộng hòa cũng không ngờ phía Dân chủ gài vào các thủ tục lắt léo như vậy. Điều này làm đình hoãn việc thảo luận dự luật TPA. Và nếu khai thông được TPA thì mới khai thông được TPP. Có thể trong vài ngày tới tại Hoa Kỳ sẽ có những trận đánh tương tự trong nội bộ của phe Cộng hòa lẫn Dân chủ tại Thượng viện. Nhìn toàn cảnh thì người ta thấy là hiệp ước TPP rất quan trọng cho Hoa Kỳ và 11 quốc gia đã tham gia thảo luận hơn 20 vòng đàm phán và sắp sửa kết thúc. Thế nhưng nội bộ nước Mỹ lại cãi nhau vì những lý do cục bộ, làm người ta thấy nước Mỹ không lãnh đạo được nền kinh tế toàn cầu và các vấn đề lớn. Trong khi đó Trung Quốc cũng có một dự án tương tự và kêu gọi 15 quốc gia tham gia với họ. Đây là thất bại nhỏ của ông Barack Obama, nhưng là thất bại lớn của nước Mỹ. Rõ ràng là nước Mỹ không có một tầm nhìn chiến lược. BBC: Trong số các thượng nghị sỹ Dân chủ bỏ phiếu chống hôm 12/5 có cả những người ủng hộ chính sách thương mại của ông Obama. Theo ông thì việc này thể hiện điều gì? Ông Nguyễn Xuân Nghĩa: Mỗi từng nhóm có các lý do cục bộ của họ để bảo vệ cử tri, những người bỏ phiếu cho họ và bảo vệ cho việc tái tranh cử cho tương lai chứ không nhìn xa. Ông Obama đã gọi điện thoại từng người một, vận động trong suốt tuần qua mà vẫn không xong. Nội bộ Đảng Dân chủ có những chuyện phân hóa như vậy, vì mỗi người chỉ nhìn thấy khía cạnh của mình. Người ta cho rằng hiệp định như vậy sẽ dẫn đến việc gia tăng các khoản đầu tư ra ngoài, làm người Mỹ mất công ăn việc làm. Đó là nhìn nhận sai về kinh tế thuần túy. Nước Mỹ đầu tư ra nước ngoài nhiều nhất và cũng nhận đầu tư từ nước ngoài nhiều nhất. Đa số đầu tư của Mỹ ra nước ngoài không phải đi tìm nhân công rẻ ở các nước nghèo mà là ở những nước như Nhật Bản, vốn có môi trường đầu tư thông thoáng, có thị trường phát triển. Các hãng Hàn Quốc hay Nhật Bản khi đầu tư vào Hoa Kỳ cũng không đi tìm nhân công rẻ nên lý luận đó là sai và phản tiến hóa. Nước Mỹ không có tầm nhìn lớn và không giải quyết được vấn đề khá chiến lược. Trong khi đó, Hoa Kỳ cũng yêu cầu Việt Nam phải thay đổi về điều kiện lao động, vấn đề nhân quyền và công đoàn tự do. Thế nhưng chính thay đổi từ Đảng Dân chủ đang làm cho những đòi hỏi đó trở nên vô nghĩa. Một trong các yêu cầu với Việt Nam khi gia nhập TPP là đảm bảo quyền lợi cho người lao động và cho phép công đoàn độc lập được hoạt động BBC: Trở lại vấn đề Việt Nam. Trong một phát biểu gần đây ông Obama đã nói Việt Nam sẽ bị loại khỏi TPP nếu không đáp ứng được các yêu cầu được quy định, trong đó có công đoàn tự do. Ông nghĩ như thế nào về khả năng đáp ứng từ phía Việt Nam? Ông Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi nghĩ là rất khó. Có thể họ sẽ thoái thác, đưa ra một số điều kiện như khi thương thuyết để gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, xin hoãn ít lâu và tìm cách luồn lách. Giờ đây khi thấy Hoa Kỳ gặp khó khăn trở ngại trong nội bộ về TPA để đi đến TPP thì tôi cho rằng những thành phần bảo thủ ở Hà Nội đang thấy rất mừng. BBC: Ông có nghĩ TPP có thể được chốt lại trong năm nay như nhiều giới chuyên gia đã nhận định? Ông Nguyễn Xuân Nghĩa: Nước Mỹ đang gặp nhiều khó khăn bên trong và chưa có được sự nhất trí. Ngay sau khi nhìn thấy sáng kiến của 4 nước ban đầu thì Tổng thống Bush đã chụp lấy và khai thác ngay. Trong khi đó, ông Obama do dự suốt 9 tháng sau khi nhậm chức mới thấy được lợi ích của nó để bắt đầu thúc đẩy. Ông Obama đã đặt ra tiêu chí là năm 2010-2011, vậy mà giờ đến 2015 rồi vẫn không thành. Cái quan trọng nhất là gây thất vọng cho phía Nhật Bản, là một đối tác lớn và có nhiều ảnh hưởng về kinh tế tại vùng Đông Á. Không hiểu từ giờ tới cuối năm họ có giải quyết được vấn đề đó hay không. Ông Obama muốn là 20/5 đã có thể đưa TPA ra thảo luận và thông qua tại cả Thượng viện và Hạ viện. Tôi cho rằng hy vọng này sẽ bất thành vì nơi dễ là Thượng viện mà còn có trục trặc, thì huống hồ Hạ viện. Thế nên có thể tiêu chí hoàn tất TPP trong năm nay theo tôi là sẽ tiếp tục bị đình hoãn, và điều này ảnh hưởng rất lớn đến uy tín, danh dự và quyền lợi của nước Mỹ.
Đối với những người quản lý hàng trăm nhân viên và hàng chục dự án, việc có một cách thật tin cậy để lập kế hoạch trong ngày là cực kỳ quan trọng đối với hiệu quả công việc.
Những người bận rộn nhất sắp xếp lịch làm việc như thế nào?
Li Fan của hãng Pinterest đang liên tục tung hứng các dự án trong khi cố gắng giữ mối tiếp cận với đội ngũ hàng trăm nhân viên của mình. Nếu bạn muốn có một cuộc phỏng vấn xin việc làm với Li Fan, trưởng ban kỹ thuật của hãng Pinterest thì bạn phải đợi đến thứ sáu. Bà Fan phân loại các loại cuộc họp của bà theo ngày trong tuần. Thứ hai là cho các cuộc họp nhóm lớn và thứ ba là để gặp mặt từng người một. Thứ tư và thứ năm dành cho các yêu cầu đột xuất hoặc các cuộc họp hàng tháng về các thể loại khác nhau. Nguyên nhân? Bà muốn cắt giảm thời gian cần để điều chỉnh sang một công việc mới. "Điều này cho phép tôi mất ít thời gian hơn để chuyển đổi bối cảnh khi tôi chuyển từ cuộc họp này sang cuộc họp khác," bà nói. Năm dạng sếp khó chiều Có nên bám trụ công việc mình ghét? Người TQ biết cách làm Mỹ phải thỏa hiệp Đối với bà, chiến lược là rất quan trọng. Với hạn chót gấp gáp cho trang mạng hàng tỷ hình ảnh, bà làm việc tích cực để có thể tiếp cận được một đội ngũ hơn 450 kỹ sư phần mềm tại trụ sở chính của công ty tại San Francisco. Bà liên tục cập nhật hàng chục dự án, vì vậy bà lên lịch các gói (khoảng? khối?) thời gian liên tiếp cho từng ngày, cùng với một buổi họp hàng tháng "hỏi tôi bất cứ điều gì" với các nhân viên của bà. "Tôi không bao giờ muốn tỏ ra mình quá bận rộn khi trao đổi về sản phẩm, kinh doanh hoặc phát triển chuyên môn." Bà Fan không phải là người duy nhất có chiến lược để đảm bảo công việc hàng ngày. Đối với một số trong số những người bận rộn nhất thế giới, việc có một cách thật tin cậy để lập kế hoạch trong ngày là cực kỳ quan trọng đối với hiệu quả công việc. Và trong khi một số người có thể có trợ lý, người giúp việc gia đình và, nói chung, linh hoạt hơn với lịch hàng ngày, thì hệ thống lập kế hoạch phức tạp của họ có thể giúp chúng ta giải quyết tốt nhất một ngày chật cứng công việc. Xây dựng một kế hoạch bằng cách để trống công việc Đối với một số, việc đạt được inbox trống không là một câu chuyện hoang đường hoặc một mục tiêu bị bỏ rơi từ lâu, nhưng Anthony Casalena của hãng Squarespace vẫn cố gắng đạt được điều đó hàng ngày. Giám đốc điều hành Anthony Casalena của hãng Squarespace cố gắng để có hơn một nửa ngày mà không có bất kỳ trách nhiệm gì và xây dựng những gói (khoảng? khối?) thời gian trống trong lịch công việc của mình. Khởi nghiệp thành công trong kỷ nguyên khoe khoang Việc không chấp nhận ý kiến đối lập sẽ dẫn tới thất bại? Không thăng tiến vẫn thành đạt Thời gian trống là một cách để lấp vào đó các cuộc họp bất chợt và các công việc khác mà không bị vỡ kế hoạch vì các việc không lường. Để giữ được kế hoạch, Casalena sử dụng lịch Google có mã màu để lên kế hoạch cho cả ngày. Bằng cách đó, ông dễ dàng nhận ra đâu là khoảng trống cần thiết nhất. Ông cũng tự gửi mình email những điều nhắc nhở để rồi sau đó điền vào lịch biểu trực tuyến của mình. Và không chỉ là việc văn phòng, Casalena nói rằng ông kế hoạch hóa gần hết cuộc sống ngoài văn phòng, bao gồm các dịch vụ giặt là và dọn dẹp, giao nhận thực phẩm và các việc vặt khác. Tại nơi làm việc, ông sắp xếp việc theo giờ. Ông không dùng trợ lý. Tránh bị lặp lại công việc Là một người hướng nội, giám đốc điều hành Grant Langston của hãng eHarmony đã, một mình, thêm thời gian giữa các cuộc họp để nạp năng lượng cho mình. Đối với một số người, thủ thuật là chống lại sự quấy rầy, dù đó là các cuộc trò chuyện trực tiếp hay email, mà nó xuất hiện giả danh như thể là việc khẩn cấp và làm mất cả ngày. Đối với Casalena, thực hành "hộp thư đến, trống" (xóa các email còn lại vào cuối mỗi ngày), có nghĩa là ông không sa lầy vào các tin nhắn chưa mở. Thay vào đó, hộp thư trống sẽ giúp ông kiểm soát tốt hơn lịch biểu làm việc. "Công việc có vẻ đâu vào đấy," ông nói. Để có được hòm thư đến (Inbox) trống, ông trả lời các email trong thời gian giữa các cuộc họp hoặc khi chuyển từ nhiệm vụ này sang nhiệm vụ khác. Thay vì để email chất đống, ông kiểm tra chúng mỗi giờ vài lần và xóa, hoặc trả lời, hoặc lưu trữ chúng trong ứng dụng Gmail để theo dõi. 'Bí kíp' giúp bạn được mọi người yêu thích Phải nhậu giỏi mới nhanh lên sếp? Cách nhận biết địch thủ trong công việc Vào cuối ngày, ông kiểm tra đảm bảo không còn lại email nào. Khi tự làm công việc cần tập trung của mình, ông ngắt khỏi máy điện thoại. "Tôi không hăm hở đọc email," ông nói. Tối đa hóa thời gian ăn và đi làm Là một người hướng nội, giám đốc điều hành Grant Langston của hãng eHarmony đã, một mình, thêm thời gian giữa các cuộc họp để nạp năng lượng cho mình. Đối với Emmanuel Arnaud, giám đốc điều hành các trang du lịch GuestToGuest và HomeExchange, có ba trẻ em dưới bảy tuổi nghĩa là không thể làm việc muộn ở văn phòng. Ông quản lý các nhóm nhân viên ở California và Croatia từ văn phòng ở Paris nên cần thiết phải sắp xếp công việc qua nhiều múi giờ. Để tận dụng tối đa từng khoảnh khắc xa nhà, Arnaud đã bắt đầu đi xe đạp đến văn phòng thay vì dùng phương tiện công cộng. Việc đi xe đạp cho phép ông gọi điện cho các đồng nghiệp hoặc thành viên hội đồng quản trị. "Khi cơ thể di chuyển, ta bàn bạc công việc dễ dàng hơn," ông nói thêm. Arnaud cũng dùng bữa trưa và bữa sáng để tổ chức các cuộc họp. Các cuộc gặp gỡ trực tiếp và cuộc gọi điện thoại trong thời gian nghỉ tự nhiên đó cho phép ông tập trung vào những sáng kiến mang tính chiến lược khi ở văn phòng. Để giữ động lực suốt ban ngày, Arnaud giảm cường độ khi ở nhà. Ông không bao giờ trả lời các cuộc gọi hoặc email và chỉ làm công việc của các dự án mà ông đang cố gắng hoàn thành như là việc thuyết trình cho các thành viên hội đồng quản trị hoặc các việc khác "mà tập trung vào nó lúc này là hợp lý và không bị làm phiền." Bạn có thể mua được quốc tịch những nước nào? Người TQ biết cách làm Mỹ phải thỏa hiệp Thể hiện đẳng cấp bằng giáo dục hay vật chất? 'Tất bật' Dành thời gian để suy nghĩ giữa hai nhiệm vụ đã giúp cho giám đốc điều hành Grant Langston của hãng eHarmony tập trung được trong suốt cả ngày. Là người hướng nội chỉ đạo trang web hẹn hò có trụ sở tại California, ông thường thấy rằng các cuộc họp liên tiếp là rất mệt mỏi. Thay vì mất tập trung hoặc cảm thấy căng thẳng do yêu cầu liên tục phải giao thiệp, ông thêm thời gian vào mỗi buổi sáng. Ông cũng phân bổ thời gian ngừng nghỉ tăng thêm hai lần trong ngày giữa các giờ họp để tạo ra cái ông gọi là quan điểm "đành rồi chạy." Trong thời gian nghỉ, Langston tập trung vào nhiệm vụ công việc, nhưng không liên lạc với người khác. "Tôi phải chắc chắn rằng tôi đã khỏe trở lại và thấy rằng 20 phút chỉ để được yên tĩnh hoặc để đọc," Langston, người bắt đầu chiến thuật này sau khi tiếp quản chức vụ giám đốc điều hành. "Tôi ngồi với một cây bút và tập giấy và tôi chỉ nghĩ về các vấn đề, tôi không thải năng lượng, thay vào đó tôi tạo ra năng lượng trong bản thân mình." Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Công dân chống tham nhũng được giải thưởng quốc tế của Việt Nam nói với BBC những vụ chống lại các hành động mà bà gọi là 'cướp đất' như vụ Đoàn Văn Vươn sẽ còn nhiều nếu người dân hiểu biết và có học thức hơn.
'Sẽ có nhiều Đoàn Văn Vươn'?
Bà Lê Hiền Đức nói nhiều người dân đã "trắng tay" và họ sẽ "vùng lên" nếu có trình độ Bà Lê Hiền Đức, năm nay 81 tuổi, nói bà nhận được 'rất nhiều' đơn khiếu nại về đất đai, cũng như hình ảnh, video về các vụ cưỡng chế đất đai gây đổ máu. Bà nói với BBC hôm 29/1/2012: "[Những vụ mất đất] giống như Đoàn Văn Vươn rất nhiều, nhưng Vươn là một kỹ sư, có trình độ cho nên anh ấy đi theo con đường như vậy. "Còn những người nông dân quá khổ, uất ức lắm, mất đất, mất nhà, mất ruộng... người ta sống bằng gì nữa đây?" "Vì bây giờ người ta chưa có trình độ, chứ nếu người ta có trình độ như ông Vươn thì sẽ còn nhiều Đoàn Văn Vươn nữa chưa không phải là một Đoàn Văn Vươn đâu. Công dân chống tham nhũng nói bà ủng hộ hành động của ông Vươn và so với những người dân có ý định tự thiêu để phản đối thu hồi đất thì việc làm của ông Vươn là 'tích cực'. "Đây không phải là anh ấy chống đối mà là anh ấy tự vệ. "Bởi vì nếu lực lượng đến đập phá mà là bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân thì tôi mới gọi đấy là thi hành công vụ, anh Vươn chống lại là anh Vươn sai. "Nhưng đây không phải bảo vệ quyền lợi chính đáng cho tập thể, cho nhân dân mà bảo vệ quyền lợi...tôi dùng cái từ là 'cướp đất' chứ không phải là bảo vệ." Bà Đức nói việc giải quyết chậm trễ các khiếu nại về đất đai đang đẩy người dân tới bước đường cùng: "...Rét mướt như thế này mà lang thang ngoài vườn hoa bãi cỏ. Sống ở chỗ này, thuê được cái nhà độ khoảng 15 m2, bẩy tám con người chui vào đấy nằm. "Thế thì người ta sống bằng gì để kiên trì ra xin đề nghị với thanh tra chính phủ giải quyết. "Nhưng... nó đá lên rồi nó lại đá xuống, nó đẩy chỗ nọ, đẩy chỗ kia. "Tôi gọi Thanh tra Chính phủ [họ] bảo 'Việc này đã giao về tỉnh' "Nhưng tôi nói rằng chính 'thằng' tỉnh là 'thằng' cướp đất, chính 'thằng' tỉnh là 'thằng' ăn đất của dân. "Người nông dân bây giờ trắng tay... vì người ta không có trình độ chứ còn nếu có trình độ thì người ta sẽ vùng lên." 'Căm thù' Người được giải thưởng về chống tham nhũng của tổ chức Minh bạch Quốc Tế - Transparency International - nói: "Sáu mươi ba tỉnh thành phố ở Việt Nam thì có lẽ trong tay tôi phải đến từ 50 đến 52 tỉnh thành phố có dân bị mất đất. "Ngay ở Bắc Ninh, cách Hà Nội 20 km, mà dân sợ mất đồng ruộng. Người ta sống bằng gì? Sống bằng cây lúa mà bây giờ nó cướp lúa của người ta, cướp ruộng đất của người ta. "Có một cán bộ chính quyền trả lời người dân rằng 'Bây giờ mua hai cái phích, đun nước sôi bỏ vào đấy rồi đi bán rong...Hoặc là mua một cái xe máy để chạy xe ôm.' "Người dân là sống bằng đồng ruộng, không thể chịu mất đất được và tôi nói đùa là người ta sống bằng cây lúa bây giờ người ta mất đất thì người ta trồng lúa vào gầm giường à?" Bà Đức nói có thể có nhiều vụ như Đoàn Văn Vươn nữa Bà Đức cũng nói bà đã đưa lên vụ cưỡng chế mồ mả đất đai ở phường Dương Nội, quận Hà Đông, cách Hà Nội 15 km. "Tôi thì mất ăn mất ngủ khi tôi nhìn thấy những cánh đồng lúa xanh mơn mởn mà nó cho xe ủi đi. Rồi những bãi tha ma biết bao nhiêu mồ mả ông cha của người dân ở đấy, nói về tâm linh đó là sự đau xót lắm. Nó cày xới lung tung cả lên, thậm chí hàng trăm công an bộ đội đứng trên bờ, đứng khoanh tay nhìn." Bà Lê Hiền Đức nói với BBC bà có rất nhiều bức ảnh cho thấy người dân bị "đánh chảy máu đầu, máu tai" khi giữ đất. "Nông dân mất đất phải nói là người ta rất căm thù, phải dùng từ căm thù mới đúng," bà nói. "Thậm chí có người dân An Giang mà trong tay tôi còn rất nhiều đơn từ đây, người ta đến nhà tôi người ta bảo nếu không được giải quyết chuyến này chúng con tự thiêu ngay bờ Hồ Hoàn Kiếm bởi vì về bây giờ cũng con không còn gì mà sống nên sẵn sàng tự thiêu. "Buộc lòng tôi phải gọi điện cho ông Bộ trưởng Công An 'Anh ơi, đây anh nghe dân đi, dân sẽ tự thiêu ở Hà Nội thì còn gì nữa là đất nước." 'Vô cảm' Công dân chống tham nhũng 81 tuổi nói trong số các đơn từ mà bà có số được giải quyết cho tới nay chưa tới 10% trong khi có người phải khiếu nại qua các đời chủ tịch tỉnh khác nhau và số lượng đơn thư khiếu nại của một người có thể lên tới hàng ngàn. Bà cũng nói bà đã chứng kiến có nơi đất giải tỏa để hoang tới hai năm trong khi người dân không có đất cấy lúa và chính bà đã thúc giục người dân cứ ra cấy ở những mảnh đất trước đây của họ. Người dân Việt Nam, bà Đức nói, sẵn sàng hiến đất cho các công trình xây nghĩa trang, trường học hay đường sá nhưng nhiều trường hợp thu đất gần đây "không phải phục vụ mục đích dân sinh" mà "để chia nhau". Bà kể với BBC: "Chính tôi đã vào tận tỉnh An Giang mà còn bị Thanh tra Chính phủ hỏi 'Bà có liên quan gì tới quyền lợi ở An Giang không?' "Thế thì tôi nói vui đùa, 'Có, có liên quan, tôi vào tôi xin 2m, à 1,8m thôi vì người tôi cao 1,5m thì tôi chỉ xin 1,8m là đủ chôn tôi rồi. "Trong khi cả gia đình họ hàng tôi tám đời ở Hà Nội. Thế nhưng mà tôi nói thế để chúng nó biết rằng 'Cứ phải có quyền lợi liên quan thì mới lên tiếng, thì mới vào à?' "Cuối cùng tôi nói rằng 'Tôi không vô cảm như các anh đâu'. "Sau đó cái tay Tổng Thanh tra Trần Văn Truyền đấy bây giờ nói một danh từ vui vui là bật bãi rồi" Bà Đức nói cách đây 60 năm bà tham gia vào phong trào phá kho thóc Nhật và chia lương thực, ruộng đất cho người dân và đặt câu hỏi đối với những hành động "thu ruộng đất của nông dân" hiện nay. Người chống tham nhũng có tiếng ở Việt Nam cũng cáo buộc các nhà lãnh đạo Việt Nam không hiểu suy nghĩ của người dân. "Các ông cấp cao ngồi ở trong văn phòng, trong cơ quan kín cổng cao tường [có] lính gác, đi xe hơi, về xe hơi, biết đâu rằng ngoài chợ người ta chửi công an như thế nào. "Người ta bảo công an là 'cướp ngày' là 'cướp cạn'. Trong các diễn biến mới nhất liên quan tới tranh chấp đất đai, một người dân ở Bắc Giang được cho là đã tử vong sau khi có va chạm với công an địa phương liên quan tới thu hồi đất.
Nhiều nhà lãnh đạo nước ngoài - và đặc biệt là các đồng minh của Washington - chắc hẳn đã theo dõi các sự kiện trong tuần này ở Đồi Capitol với sự sửng sốt lẫn kinh hãi.
Bạo loạn Điện Capitol có ý nghĩa gì với chính sách đối ngoại của Mỹ?
Những cảnh tượng như thế này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến quan hệ của Mỹ và hình ảnh của đất nước này trong mắt nước ngoài? Tổng thư ký Nato Jens Stoltenberg là một trong những người đầu tiên đưa ra phản ứng, viết dòng tweet "những cảnh gây sốc ở Washington DC. Kết quả của cuộc bầu cử dân chủ này cần phải được tôn trọng". Ai có thể tưởng tượng dòng bình luận như vậy đến từ quan chức hàng đầu thuộc khối liên minh gửi đến cho quốc gia thành viên hàng đầu? Đây là thứ mà bạn tưởng rằng ông Stoltenberg sẽ gửi đến Belarus hoặc Venezuela. Sự kiện nói lên nhiều về vị thế của Washington trên trường thế giới sau nhiệm kỳ bốn năm tổng thống của Donald Trump. Bạo loạn ở Capitol: Đảng Dân chủ lên kế hoạch luận tội Trump Sau 4 năm Trump, ánh sáng dân chủ Mỹ vừa le lói Nước Mỹ đã suy yếu đi nhiều về tầm ảnh hưởng và quyền lực mềm. Nước Mỹ đã rút khỏi các thỏa thuận kiểm soát vũ khí, thỏa thuận hạt nhân Iran và một hiệp định quan trọng về khí hậu. Nó cũng đã tìm cách giảm sự can dự quân sự ở nước ngoài trong khi cũng không có được đề xuất về những lựa chọn ngoại giao thay thế. Ở một chừng mực nào đấy, các quốc gia như Israel, Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ đều tìm cách tự bảo vệ an ninh cho mình, vì ý thức rằng mối quan tâm của Tổng thống Mỹ chỉ có hạn. Trên thực tế thì Donald Trump có vẻ coi nhà lãnh đạo toàn trị là các vị chủ nhà mến khách hơn các vị nguyên thủ của nhiều nước dân chủ đồng minh. Những động lực làm cho đất nước này trở thành hình mẫu cho những nhà có khát vọng dân chủ ở khắp mọi nơi đang bị hoen rỉ, những vết nứt của nó đều phơi bày cho tất cả mọi người trông thấy. Hôm nay, như nhà phân tích Ian Bremmer nói: "Mỹ tới nay là quốc gia rối loạn chức năng chính trị nhất và chia rẽ nhất trong tất cả các quốc gia dân chủ công nghiệp phát triển trên thế giới." Cảnh tượng hỗn loạn chưa từng có ở Quốc hội Mỹ Điều này quan trọng bởi lẽ trong những năm gần đây, hệ thống quốc tế rõ ràng đã chịu tổn hại bởi quyết định theo đuổi chính sách 'Nước Mỹ trên hết' của ông Trump. Những kẻ độc đoán đang diễn hành. Trung Quốc và Nga đều cảm thấy tầm ảnh hưởng của họ được đẩy mạnh trong những năm Trump nắm quyền. Các thiết chế của trật tự tự do - như Nato, Liên Hiệp Quốc và nhiều cơ quan của nó - phải đối mặt với các mức độ khủng hoảng khác nhau. Các cuộc tấn công mạng và cái được gọi là hoạt động trong vùng xám - chỉ vừa chạm ngưỡng của chiến tranh - đang trở thành chuyện bình thường. Thế giới phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng kịch cấp bách như đại dịch và biến đổi khí hậu và dưới sự kiểm soát của ông Trump, Hoa Kỳ đơn giản là đã không thực hiện nghĩa vụ của một cường quốc. Hãy làm rõ ở đây. Đây không phải là lời kêu gọi Mỹ chi phối thế giới. Thường thì chính sách ngoại giao bành trướng của Mỹ cũng mang đến nhiều rắc rối cùng lúc với giải pháp. Nhưng chính sách an ninh và quốc phòng của Mỹ đang không ổn. Toàn bộ giàn khung của các thỏa thuận kiểm soát vũ khí kế thừa từ thời Chiến tranh Lạnh, từ hiệp ước INF (loại bỏ tên lửa tầm trung) cho đến Hiệp ước Bầu trời mở, đang sụp đổ. Hoa Kỳ thảo luận việc tiến hành thử hạt nhân sau nhiều thập kỷ Ngoại giao Hoa Kỳ ở Ấn Độ- Thái Bình Dương thời Donald Trump và giai đoạn sau bầu cử Mỹ rút khỏi hiệp ước hạt nhân, đổ lỗi cho Nga Thực thế, một nỗ lực tối hậu nhằm gia hạn thỏa thuận cuối cùng về hạn chế kho vũ khí hạt nhân chiến lược của Mỹ và Nga - hiệp ước Khởi đầu Mới - sẽ là một hạng mục ban đầu trong chương trình nghị sự của Tổng thống đắc cử Joe Biden. Việc kiểm soát vũ khí ngày càng trở nên quan trọng khi các hệ thống vũ khí mới chết người như tên lửa siêu thanh tốc độ cao được phát triển, chưa kể đến việc quân sự hóa vũ trụ ngày càng tăng. Phương Tây phải đối mặt với sự trỗi dậy của một Trung Quốc quả quyết hơn và sự trở lại của một nước Nga hung hãn hơn. Vì vậy, sự tham gia, lãnh đạo của Hoa Kỳ, tùy bạn gọi, là điều cần thiết để bắt đầu vật lộn với các vấn đề liên quan. Tất cả những điều này đặt ra nhiều vấn đề to lớn cho chính quyền sắp tới của Biden. Kẻ thù của Washington đang vui mừng sau cơn bão ở Điện Capitol. Tổng thống mới lên nắm quyền vào lúc nền kinh tế Trung Quốc đã phục hồi sau đại dịch trong khi phản ứng của Mỹ trước Covid đang thất bại nặng nề với tỷ lệ tử vong lớn và việc không chắc chắn về hiệu quả của việc triển khai vaccine. Thật sự, đại dịch là một vấn đề mà Tổng thống Trump phần lớn đã bỏ mặc kể từ khi bại trận trong cuộc bầu cử. Không ngạc nhiên khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tin rằng cuộc khủng hoảng đã chứng tỏ tính ưu việt của hệ thống của ông. Trung Quốc ngày càng trở nên quả quyết trong những năm gần đây Nga có thể là một kẻ gây phiền toái hơn là một đối thủ chiến lược đối với Washington, nhưng các chiến dịch xuyên tạc thông tin và các hoạt động tin tặc vào giai đoạn cuối của thời đại Trump đã là một cái gì đó hoàn toàn mới về quy mô và tác động. Joe Biden sẽ lèo lái một chính quyền nơi có nhiều cơ quan đang sử dụng các hệ thống máy tính vốn đã bị người Nga xâm nhập. Không ai biết chuyện xâm nhập đó sâu và lâu dài như thế nào. Ngay cả trong số những người bạn của Mỹ, đường lối của chính quyền mới cũng khó có thể xuôi chèo mát mái. Tất nhiên, tân tổng thống sẽ được các đồng minh của Washington ở nước ngoài chào đón nồng nhiệt, đặc biệt là trong EU và các nhóm G7. Những nước như Ả Rập Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel đang nhanh chóng thay đổi hoặc điều chỉnh lại các chính sách của họ, tìm cách tạo ra một cuộc đối thoại mới với đội ngũ của Biden. Những câu hỏi về lỗ hổng an ninh của Điện Capitol Mỹ Thủ đô Hoa Kỳ hỗn loạn, người ủng hộ Trump xông vào Quốc hội Nhưng đừng trông đợi bất kỳ 'tuần trăng mật' nào sẽ kéo dài đối với chính quyền mới của Mỹ. Ví dụ, sự chia rẽ trong liên minh Đại Tây Dương có thể được giải quyết khá nhanh chóng. Nhưng ông Biden sẽ đặt ra yêu cầu đối với các đối tác châu Âu của mình giống như chính quyền Trump đã làm. Ông cũng sẽ muốn chi tiêu quốc phòng nhiều hơn và thêm vào đó là các chính sách phối hợp và cứng rắn đối với Iran, Trung Quốc và Nga. Việc tạo ra các liên minh chính sách mới này sẽ không dễ dàng như thoạt nhìn. Hãy nhìn vào hiệp ước đầu tư gần đây giữa Liên minh châu Âu và Bắc Kinh, là thứ mà nhiều người trong đội ngũ sắp cầm quyền của Biden hy vọng có thể trì hoãn lại. Họ hỏi, một thỏa thuận thương mại như vậy có thực sự là cách để đối phó với việc Trung Quốc đàn áp nền dân chủ ở Hong Kong, sự săn đuổi người Duy Ngô Nhĩ, hay hăm dọa về kinh tế nhắm vào Australia? Đó thực sự không phải là một khởi đầu thuận lợi. Nước Nga của Vladimir Putin có thể là mối phiền hà lớn cho ông Biden Những khác biệt về chính sách, quan hệ thương mại và khát vọng của chính châu Âu về mức độ tự chủ mang tính chiến lược cao hơn đều sẽ làm phức tạp thêm mối quan hệ với Washington. Nhưng ngoài điều này, còn có một yếu tố lớn khác góp phần vào sự căng thẳng. Tất cả đều rất tốt khi chính quyền Biden đặt việc xây dựng lại các liên minh ở vị trí hàng đầu trong chương trình nghị sự của chính sách đối ngoại nhưng nhiều đồng minh không chắc rằng chủ nghĩa Trump đã ra đi vĩnh viễn. Không đơn thuần chỉ là cú sốc trước cuộc tấn chiếm Tòa nhà Quốc hội Mỹ, họ lo sợ rằng ông Biden có thể chỉ là quãng ngắn được 4 năm, sau đó một hình thức mới của chủ nghĩa Trump có thể trở lại cầm quyền. Liệu một số đồng minh của Washington có đi nước đôi để phòng rủi ro? Bầu cử Mỹ: SCMP -'Trump có thể thua, nhưng chủ nghĩa Trump chỉ mới bắt đầu' Hỗn loạn Capitol Hill là “món quà Trump” tặng TQ? Đây là thời điểm mà chính sách đối nội của Hoa Kỳ có lẽ đã trở thành yếu tố chủ chốt nhất giúp định hướng cách tiếp cận với nước ngoài. Thật vậy, bạn thậm chí có thể nói rằng tất cả các chính sách hiện nay ở Mỹ của Biden đều là đối nội. Điều này đúng theo hai ý nghĩa quan trọng. Việc xây dựng lại nền dân chủ Mỹ, làm cho nó thành một xã hội bình đẳng hơn và ít nóng bỏng hơn, là điều cần thiết để xây dựng lại "thương hiệu nước Mỹ" ở trường quốc tế. Chỉ khi các đồng minh (lẫn kẻ thù) của họ có thể chắc chắn rằng Mỹ thực sự đang trở lại trên một con đường khác và nhất quán thì họ mới có thể tin tưởng vào sự lãnh đạo của Washington trong tương lai. Bầu cử 2020 trong thời 'Nước Mỹ là trên hết' Chính quyền Biden sẽ 'dùng liên minh để đối phó' với Trung Quốc? Nhưng trọng tâm của chính sách đối nội này hoạt động theo cả hai cách. Nếu Tổng thống đắc cử Biden muốn thành công trên trường quốc tế, ông ấy cần cần phải chiến thắng ở trong cái đất nước đang chia rẽ của mình hiệu triệu họ cùng ủng hộ chính sách ngoại giao của ông. Lấy Trung Quốc làm ví dụ. Ông Biden muốn cạnh tranh lẫn hợp tác với Bắc Kinh nếu cần thiết. Chính sách thương mại ở đây quan trọng hơn các dòng chảy chiến lược truyền thống - tàu chiến và căn cứ ở nước ngoài. Và nền tảng của một chính sách thương mại thành công đối với Trung Quốc chỉ có thể là thứ mà một người dân thường Mỹ cũng thấy là đang phục vụ lợi ích của họ, mang công ăn việc làm trở lại và một sân chơi bình đẳng trong thương mại. Khôi phục tình trạng của quốc gia có thể là yếu tố quan trọng nhất làm cơ sở cho bất kỳ thành công nào mà ông Biden có thể đạt được ở nước ngoài. Jonathan Marcus là cựu phóng viên ngoại giao và quốc phòng của BBC
Hãng Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã lên tiếng phản đối một số báo điện tử trong nước đưa tin sai lệch trong vụ một phi công của hãng này bị bắt tại Nhật Bản.
HKVN phản đối báo đưa tin sai
Trung tuần tháng 12, các báo đồng loạt đưa tin nhà chức trách Nhật đã bắt giữ cơ phó Đặng Xuân Hợp tại Tokyo vì nghi ông này tham gia đường dây vận chuyển hàng phạm pháp. Sau đó, các báo tiếp tục trích lời người phát ngôn của Vietnam Airlines xác nhận rằng cơ quan chức năng Nhật Bản đã tới "khám xét" các trụ sở của hãng này. Đi kèm thông tin, một số báo đăng hình viên chức Nhật đứng cạnh đống hàng hóa được cho là bị tịch thu. Vietnam Airlines trong một thông cáo mới ra nói bức hình này, vốn chụp cảnh tịch thu hàng nhái ở Nhật và không liên quan gì tới vụ phi công Hợp, đã gây ra hiểu lầm. Hãng Hàng không VN cũng nói cảnh sát chỉ tới "làm việc" để tìm thêm thông tin và kể từ đó "chưa hề có thêm yêu cầu gì khác". Sau khi có phản đối từ Vietnam Airlines, các báo đã bỏ bức ảnh nói trên và thay cụm từ "khám xét" bằng "làm việc", tuy không có đính chính. Nghi vấn Cơ phó Đặng Xuân Hợp, 33 tuổi, đã bị đình chỉ bay từ hôm 17/12, ngay sau khi bị bắt. Ông Hợp đã thừa nhận với cảnh sát điều tra Nhật Bản rằng ông nhận chuyển hàng để lấy thù lao 100 đôla mỗi chuyến, nhưng bác bỏ việc ông biết đây là hàng phạm pháp. Tuy nhiên, báo chí Nhật nói có khả năng viên phi công này nằm trong đường dây chuyên chở hàng ăn cắp từ Nhật về Việt Nam. Đây là các hàng hóa bị nghi là lấy trộm từ các siêu thị, bao gồm quần áo, mỹ phẩm... Báo Nhật cũng trích nguồn cơ quan điều tra nói họ nghi ngờ rằng ông Hợp đã vận chuyển hàng mỗi tháng một hoặc hai lần kể từ ít nhất là năm ngoái. Người phát ngôn của Vietnam Airlines Trịnh Ngọc Thành đã nói rằng hãng lấy làm tiếc vì vụ này đã "làm hoen ố hình ảnh và sự tin tưởng vào Vietnam Airlines". Tuy nhiên trong thông cáo gần đây, Vietnam Airlines nói không hề có thông tin nào nói về khả năng các phi công và tiếp viên khác có thể liên quan. Vụ phi công Đặng Xuân Hợp là trường hợp mới nhất trong các vụ tai tiếng liên quan tới Việt Nam trên báo chí Nhật. Dư luận Nhật vẫn đang quan tâm tiến trình Việt Nam xử lý vụ cáo buộc tham nhũng PCI. Tai tiếng ở Nhật Vấn nạn người Việt ăn cắp hàng ở siêu thị gần đây cũng được đề cập nhiều tại Nhật Bản. Tình trạng này bắt đầu được phản ánh từ khoảng năm 2006 và tới nay, cảnh sát Nhật đã bắt 85 người vì tình nghi ăn cắp. Lượng hàng bị chôm chỉa từ các cửa hàng và siêu thị lên tới 140 triệu yen. Tờ Asahi Shinbun hôm 20/12 đưa tin cảnh sát quận Kumamoto đã bắt hai tu nghiệp sinh Việt Nam vì ăn cắp hàng mỹ phẩm trị giá 260.000 yen (khoảng 3.000 đôla). Asahi Shimbun trích nguồn cảnh sát nói hai người này khai rằng vì lương quá thấp (900 đôla/tháng) và phải trợ giúp gia đình nên buộc phải đi ăn cắp hàng. Trong khi đó, mới đây tòa án quận Yamaguchi Court đã bỏ tù một người Việt Nam tên là Nguyễn Hoàng Công vì mua bán hàng phạm pháp. Người này bị cho là liên quan tới một phụ nữ tên là Trần Thị Mỹ Hạnh, mà báo Nhật nói có liên quan tới vụ phi công Đặng Xuân Hợp. Ẩn danhHãy nhìn thẳng vào sự thật ! Người Việt nam ta ở đâu là ở đó có những rắc rối. Không biết có phải vậy không mà nước Việt ta cứ nghèo mãi? Long, Hà NộiNếu bạn ở HN - xin mời tới cửa hàng thời trang Japan ở Phố Cửa Đông, Phố Đường Thành... nó như một siêu thị hàng Nhật thu nhỏ từ kem đánh răng, đồng hồ, quần áo, tủ lạnh, vợt tenis, tủ bếp,bồn rửa tay.... nói chung là thượng vàng hạ cám có đủ cả. Chúng vẫn còn nguyên giá, mác của Siêu thị bên Nhật và được bán với giá rất phải chăng. Nguồn từ đâu mà rẻ vậy - ai cũng biết cả, chỉ có điều không ai nói ra thôi. Bạn gửi 01 phong bì thư từ HN đến Hải phòng - bạn phải trả anh tài xế lái xe Hoàng Long 35.000 VND tương đương 2,05 USD. Từ Nhật về Việt nam chi phí chuyển mấy kiện hàng có 100 USD - Cơ phó Hợp đang phá giá thị trường vận chuyển đây! Mạnh Hùng, Biên HòaBBC à, một thằng ăn cắp mà quy chụp cho một chính phủ, một dân tộc. Chính phủ Việt Nam cũng do con dân Việt Nam đẻ ra thôi, chỉ những người không phải là con dân Việt Nam mới có khái niệm CP VN và dân VN riêng biệt như thế. Đồng ý, báo chí Việt Nam đăng bài một chiều, nhưng viết bài theo kiểu BBC không bao giờ chấp nhận được. Kind citizenNgành hàng không dân dụng VN đã quá mang tiếng trên thế giới, đó là sự thật không thể chối cãi gì nữa. NN phải cấp thời cải tổ ngành này vì nó đã "bị bệnh" trầm kha rồi. Phải cải tổ toàn diện, nhưng theo tôi, cải tổ đầu tiên nằm ở khâu nhân sự tuyển dụng người: kỳ thị địa phương số một! Câu hỏi đặt ra: tại sao trong ngành này chỉ cho vào toàn người miền Bắc- từ những cấp cao cho đến chị lao công quét rác? Tất cả ai có đi máy bay Air VN hoặc vào sân bay TSN đưa đón thân nhân đều thấy như vậy cả "mấy chục năm nay" chớ không có gì oan ức! PPT, VNHKVN nên im lặng mà sửa đổi thì tốt hơn, cải chính chỉ làm cho bộ mặt đơn vị lem luốc thêm và làm đau lòng những ai yêu mến hình ảnh Việt Nam. Không phải vô cớ mà báo chí Nhật Bản làm mạnh vụ PCI. Chính trước đó HKVN trong nhiều năm liền đã tạo cho họ những ấn tượng xấu. Và từ đây không chỉ báo chí Nhật, Nam Phi, mà các phóng viên quốc tế sẽ nhìn các tổ chức VN ở nước ngoài, bao gồm sứ quán, dưới cặp mắt khác kém phần thân thiện. Ẩn danhHãng hàng không VN vốn là một công ty quốc doanh. Việc tuyên bố của hãng này có khác gì lời của phát ngôn nhân Chính phủ VN! Báo chí Nhật chắc chắn là không theo lề bên phải, họ làm theo luật báo chí tự do của họ. Nếu cảm thấy họ đưa thông tin và hình ảnh sai, VN Airlines có thể kiện họ ra trước tòa án Nhật. Điều này hoàn toàn có thể được, bởi tòa án Nhật họ sẽ xử theo luật đúng nghĩa. Lời trần tình của VN Airlines chẳng khác gì lời trần tình của sứ quán VN tại Nam Phi, chỉ là "một vụ cầm nhầm"!
Cố Chủ tịch Việt Nam, ông Hồ Chí Minh từng nói rằng 'sức mạnh vô địch' của Đảng Cộng sản là ở tinh thần kỷ luật tự giác', ý thức tổ chức nghiêm chỉnh của cán bộ, đảng viên.
Việt Nam - không cải tổ 'sẽ sụp đổ'?
Đảng Cộng sản cần cải tổ theo hướng dân chủ hóa và trao quyền lại cho dân, chứ không nên chỉ 'cải tổ' để 'củng cố tiếp tục' vị thế quyền lực của mình, theo tác giả. Thật ra, các quy trình, nội quy, kỉ luật được xây dựng trong đảng cộng sản Việt Nam ở đây theo tôi là nhằm trước tiên đảm bảo sự tồn tại của chính đảng cộng sản và chế độ chứ không phải là điều gì khác. Tinh thần kỷ luật tự giác được mong đợi “trên nói dưới nghe” đó chính là yếu tố giúp đảng cộng sản, dù chỉ là thiểu số trong xã hội, thậm chí có thể quy về chỉ là mười mấy ủy viên bộ chính trị, hoặc rộng ra một chút là hai trăm ủy viên trung ương, nhưng lại có thể cai trị một đất nước với 90 triệu dân. Nhưng giờ đây, đảng cộng sản đang đánh mất đi cái sức mạnh “kỷ luật” đó. Thực vậy, chuyện “thượng bất chính” thì “hạ tắc loạn”, chuyện cấp dưới thản nhiên sai phạm, cấp trên kiểm tra cũng không dám làm gì, mà chỉ công nhận “đúng quy trình” xảy ra tràn lan. Ví dụ như việc xây tòa nhà 8B Lê Trực cao vượt 16 mét ở ngay Hà Nội, việc giám đốc sở 30 tuổi chưa đủ điều kiện cũng được bổ nhiệm "đúng quy trình". Rồi luật pháp ban hành chưa ráo mực đã thản nhiên vi phạm ngay cả ở cấp cao nhất trong đảng cộng sản, nhà nước. Chẳng hạn như hiện đang có tới mười Thứ trưởng Quốc phòng, vượt quá trần là sáu thứ trưởng như trong luật quy định. Mâu thuẫn sâu sắc Khi đi 'nghĩa vụ quân sự' và ở tù vì bị khép tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, tôi đã có dịp tiếp xúc với nhiều sỹ quan quân đội, công an. Họ rất bức xúc vì những bất công trong lực lượng vũ trang. Bất công thứ nhất là giữa các sỹ quan là “con ông cháu cha” và các sỹ quan là con cái dân thường. Thành phần đầu tiên được thăng tiến rất nhanh mà việc nhàn. Bất công thứ hai là giữa lực lượng vũ trang làm kinh tế và lực lượng vũ trang trực tiếp chiến đấu. Thành phần đầu tiên có rất nhiều tiền, thăng tiến nhanh mà công việc không hề cực nhọc. Lực lượng vũ trang bị chia rẽ bởi những bất công sâu sắc như vậy nên làm sao có sức mạnh chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trước hiểm họa từ Trung Cộng trên biển Đông? Và riêng với các lãnh đạo của đảng cộng sản, liệu các sỹ quan, quân nhân là con em thường dân chiếm đa số trong lực lượng vũ trang sẽ đứng ra bảo vệ chế độ đảng trị? Suy rộng ra cả một hệ thống hành chính, làm sao các công chức có thể cống hiến, phục vụ người dân khi chính một đại biểu quốc hội công nhận tình trạng hiện tại là “hậu duệ, quan hệ, tiền tệ, trí tuệ”? Tác giả cho rằng hiểm họa lớn nhất của Đảng và chế độ không đến từ phong trào dân chủ mà từ chính những mâu thuẫn, xung đột sâu sắc giữa chế độ và dân. Tôi tin rằng người dân bất mãn một thì những công chức, sỹ quan, quân nhân là con em dân thường đang làm việc trong hệ thống chính quyền bất mãn mười. Đảng cộng sản, chính quyền Việt Nam đang đứng trước một sự sụp đổ hoàn toàn do những mâu thuẫn, xung đột, những bất công, bất mãn sâu sắc, khó bề khỏa lấp, hóa giải từ ngay trong nội bộ và do chế độ cai trị gây ra với xã hội. Đó là hiểm họa lớn nhất với chế độ chứ không phải là từ phong trào dân chủ. Giá trị đảo lộn Mới đây, ngày 5/10/2015, giáo dân giáo xứ Đông Yên thuộc xã Kỳ Lợi, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh đã giữ bốn công an để trao đổi với một giáo dân đang bị chính quyền bắt giam. Không có điều luật nào quy định dân và chính quyền trao đổi “tù binh” kiểu này. Sự việc này giống như hai phe nhóm điều đình với nhau chứ không phải trong một quốc gia có nhà nước và luật pháp. Hay như ông Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng, Hải Phòng vừa được đặc xá nhân dịp 2/9 vừa qua đã được nhân dân trong vùng đón tiếp như người hùng, dù trong mắt chính quyền ông là một tội phạm nguy hiểm dám “giết người”, “chống người thi hành công vụ”. Rồi hàng loạt các vụ nghi phạm, bị can bị chết do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng đều giống nhau ở chỗ 'bất thường' ở trong các trại giam, đồn cảnh sát v.v... mà mới nhất, nóng nhất đang là vụ bị can Đỗ Đăng Dư, mới 17 tuổi, bị 'hành hung' tới chết trong trại giam... tiếp tục gây bức xúc trong xã hội và đặt dấu hỏi công lý ở đâu, chính quyền thực sự bảo vệ ai, ai phải chịu trách nhiệm về những cái chết ấy, từ Bộ trưởng công an, giám đốc các sở, các cục vụ trở xuống. Không thể kể hết các trường hợp, khía cạnh, nhưng rõ ràng tất cả những điều đó đã nói lên sự bất an trong nhân dân, quần chúng, các tầng lớp xã hội, trước những gì là hỗn loạn về các giá trị, các quan điểm đạo đức, công lý, pháp luật trong xã hội. Nhất là sự khác biệt quá lớn giữa người dân và nhà cầm quyền, kẻ bị trị và tầng lớp, chế độ thống trị. Và trong nhiều trường hợp, rất tiếc, trong sự tuyệt vọng, nhiều người dân đã buộc phải tìm đến và sử dụng đến bạo lực để buộc nhà cầm quyền phải thực thi công lý. Đối đầu hay đối thoại? Tác giả đặt vấn đề về việc đảng cộng sản và chính quyền nên lựa chọn giữa 'đối đầu' hay 'đối thoại' với dân. Trong phiên tòa sơ thẩm vụ án nhục hình ở Sóc Trăng ngày thứ ba 6/10/2015, bị cáo Phạm Văn Núi, nguyên kiểm sát viên, đã công nhận: “Đến khi làm bị cáo, tôi mới thực sự hiểu rõ vai trò quan trọng của luật sư trong xã hội. Các ông đã chia sẻ, động viên, giúp tôi rất lớn về pháp lý. Hồi trước, khi vẫn thường ngồi ở vị trí công tố, tôi đối đầu và không thực sự nhận ra hết vai trò của các vị”. Vậy thì, hỡi các lãnh đạo của đảng cộng sản, hãy học ông Núi, đừng chọn thế “đối đầu” với dân, đừng để đến khi các mâu thuẫn trong xã hội bị dồn nén tới giới hạn và bùng nổ bạo lực thì mới nhận ra vai trò “làm chủ” của nhân dân. Đừng đợi đến khi các ông đang ở vị trí chỉ đạo thẩm phán “muốn bắt ai thì bắt” như lời của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, phải ra đứng trước vành móng ngựa, “chịu sự phán xét của nhân dân và lịch sử” như cảnh báo của chính một cựu thành viên Hội đồng lý luận Trung ương trên truyền thông gần đây. Đừng giả vờ như không có mâu thuẫn xã hội bằng cách bịt miệng báo chí, ngăn cấm báo chí tư nhân, giống như con đà điểu vùi đầu vào cát. Một chế độ trong đó nhân dân được làm chủ, pháp luật chuẩn mực sẽ bảo vệ chính các lãnh đạo cộng sản, cũng giống như các luật sư dù trước đây bị kiểm sát viên coi là thành phần “đối đầu” vẫn bảo vệ, bào chữa cho ông kiểm sát viên Phạm Văn Núi trước tòa. Do đó, các lãnh đạo đảng cộng sản cần chủ động đối thoại, phối hợp với đại diện nhiều thành phần trong xã hội để tiến hành cải tổ. Chủ động trong công cuộc phối hợp cải tổ triệt để chuyển giao quyền lực lại cho nhân dân, các tổ chức thực sự do dân cử qua các biện pháp dân chủ hóa, ôn hòa... chính là cách tốt nhất để hóa giải mâu thuẫn xã hội, đưa mọi người cùng nhau đi tới, đưa Việt Nam thành một quốc gia dân chủ, giàu mạnh, đủ sức bảo vệ chủ quyền. Đó phải chăng cũng chính là hiện thực hóa việc đảng cộng sản “nắm chắc ngọn cờ dân chủ” như Thủ tướng Việt Nam ông Nguyễn Tấn Dũng, một người được cho là một ứng viên nặng ký có thể sắp lưu lại ở một trong bốn vị trí tứ trụ sau Đại hội Đảng 12 tới đây, đã từng viết ra trong thông điệp đầu năm 2014, mà không chắc giờ này ông và các trợ lý giúp soạn thảo văn bản 'rất kêu' này còn nhớ nữa hay không. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, một nhà vận động cho nhân quyền và dân chủ hóa ở Việt Nam, cựu tù nhân chính trị, đang sống ở Sài Gòn.
Những hình ảnh kinh hoàng về công nhân Việt Nam phá các nhà máy Trung Quốc sở hữu dường như cho thấy rằng chủ nghĩa dân tộc cực đoan đang hiện hữu tại Đông Á và Đông Nam Á.
Phản đối đâu chỉ là yêu nước cực đoan
Cũng có những nhóm kêu gọi biểu tình ''đúng cách''. Nhưng thực tế có lẽ phức tạp hơn vậy. Mặc dù người ta hẳn đang trào dâng cảm xúc hướng về số phận của vài đảo đá nhỏ trên Biển Đông, nhưng tinh thần dân tộc cuồng tín không đơn giản là tác nhân chính. Dấu hiệu đầu tiên là hầu hết các nhà máy “Trung Quốc” bị đập phá, trên thực tế, lại không phải của Trung Quốc. Phóng viên không được cho phép vào các khu công nghiệp nơi các cuộc phản đối diễn ra để tác nghiệp, vì vậy chúng ta chỉ có thể phỏng đoán dựa vào việc nghe và thấy đối với điều gì đã xảy ra và vì sao nó đã xảy ra. Tuy thế, từ những thông tin mà các đồng nghiệp của tôi tại BBC tiếng Việt tiếp cận được, các vụ bạo loạn cho chúng ta thấy nó liên quan nhiều đến tình cảnh của công nhân làm việc tại nhà máy hơn là địa chính trị. Nói vậy không có nghĩa tôi phủ nhận việc nhiều người Việt Nam tức giận trước nỗ lực Trung Quốc đặt giàn khoan lấy dầu tại vùng biển mà Việt Nam tuyên bố có chủ quyền. Đã có những cuộc biểu tình đầy phẫn nộ về việc này trước cửa đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội và lãnh sự quán Trung Quốc ở Thành phố Hồ Chí Minh cuối tuần trước. Những cuộc biểu tình đó không phải là chuyện chưa bao giờ xảy ra và được chính phủ Việt Nam châm chước. Lý do‎ là bởi Đảng Cộng sản cầm quyền muốn gây ấn tượng với hai nhóm khán giả: chính nhân dân của họ và các đối thủ nước ngoài. Đảng Cộng sản Việt Nam là một tổ chức sáng dạ. Họ biết rằng đang có làn sóng căm phẫn về hành động của Trung Quốc trên Biển Nam Trung Hoa (hay Biển Đông theo cách gọi ở Việt Nam). Đảng cũng biết rằng giới chỉ trích họ, đặc biệt là những tổ chức chống cộng hải ngoại, cáo buộc họ quy phục trước Trung Quốc. Nếu đàn áp những người biểu tình “yêu nước” quá mạnh tay, Đảng Cộng sản sẽ bị cáo buộc phản bội lợi ích quốc gia. Đảng cũng biết vị thế đàm phán với Trung Quốc sẽ mạnh hơn nếu họ cho đối phương thấy cái giá của sự thỏa hiệp ở trong nước là quá lớn. Đây là cách giải thích thông thường cho những cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở Việt Nam (và, không phải ngẫu nhiên, cũng là cách giải thích cho các cuộc biểu tình bài Nhật ở Trung Quốc). Đảng Cộng sản Việt Nam hết sức tức giận về việc Trung Quốc đưa giàn khoan vào gần quần đảo Hoàng Sa. Một chút phản đối trên đường phố giúp họ nâng cao vị thế khi đàm phán với người anh em cộng sản ở Bắc Kinh, đồng thời hạ nhiệt cho những người bốc đồng. Nhà chức trách địa phương ứng phó sau bạo động tại hàng chục nhà máy. ‘Quân xâm lược’ Tuy nhiên, phạm vi và quy mô của việc phá phách và bạo loạn trong vài ngày qua là cái gì đó mới và gây sốc. Có cách giải thích khác như sau. Có hàng loạt kiểu lý giải cho nguyên nhân thổi bùng bạo loạn. Một số người cho rằng nó bắt đầu bởi cuộc biểu tình được tổ chức chính thức, nhưng sau đó bị mất kiểm soát. Những người khác nói Việt Tân, một tổ chức chống cộng hải ngoại có trụ sở tại Hoa Kỳ, có thể đã đóng một vai trò. Cả hai cách lý giải trên có thể đúng nhưng chẳng giải thích được tại sao các cuộc biểu tình này lại thu hút quá nhiều người đến vậy và chuyển hướng thành bạo loạn quá nhanh. Hẳn phải có các yếu tố khác ở đây. Thomas Jandl, một chuyên gia về Việt Nam tại American University ở Washington DC, nói về thực trạng bất mãn gia tăng của công nhân tại các khu công nghiệp ở Việt Nam. “Bạo loạn có thể dễ dàng bắt đầu từ những vấn đề nhỏ, sau đó cộng hưởng với các yếu tố khác. Họ chỉ là những người công nhân, không phải là học giả khoa học chính trị hay sử gia. Họ có những đốc công “Trung Quốc”, họ cảm thấy rằng những người này không tử tế gì với họ cả, và bây giờ thì những người đốc công Trung Quốc, hoặc ai đó giống họ, lại đang xâm lược đất nước,” ông nói. Trong vài năm qua đã có hàng chục cuộc đình công tại các nhà máy nước ngoài ở Việt Nam. Công nhân phàn nàn về lương thấp, điều kiện làm việc kém (như chất lượng đồ ăn trong nhà máy tồi, bị hạn chế đi vệ sinh trong giờ làm việc), và bị giới quản l‎ý trù dập. Đó là việc châm ngòi cho các cuộc đình công. Những khiếu nại này tập trung chủ yếu vào nhà máy sở hữu bởi các công ty Đài Loan và Hàn Quốc. Tuy vậy, các công ty của Thái Lan và Singapore cũng bị ảnh hưởng. Giọt nước tràn li? Thủ tướng và Chủ tịch nước Việt Nam đã lên tiếng sau bạo động. Cộng thêm vào đó là việc người ta có một khiếu nại mới và quan trọng: đó là một vài nhà máy, đặc biệt là các nhà máy Đài Loan sở hữu đã ưa tuyển dụng công nhân Trung Quốc hơn công nhân người Việt. Đây có lẽ là lý do châm ngòi cho vụ bạo loạn ở Hà Tĩnh, nơi một người Trung Quốc bị giết hại và 90 người khác bị thương. Những gì chúng ta đang chứng kiến ở Việt Nam là thực trạng tức giận chưa đủ chín: một phần là chống Trung Quốc, nhưng phần có vẻ khẩn cấp hơn là chống lại giới chủ tồi. Đây là một tình huống ác mộng đối với Đảng Cộng sản Việt Nam. Người biểu tình sẽ dễ dàng nói rằng Đảng phản bội lợi ích quốc gia ngoài khơi ở Biển Đông (khi không phản ứng đủ mạnh trước Trung Quốc) và yếu đuối bên trong đất liền, khi đã không buộc các doanh nghiệp nước ngoài đối xử với công nhân Việt Nam tử tế. Cộng với vô vàn bức xúc ở địa phương cũng như của cá nhân, và một nước cờ sai lầm, có thể đã là giọt nước làm tràn ly dẫn đến sự phản đối chống lại “hệ thống”. Đảng Cộng sản có khả năng điều hàng trăm nghìn nhân viên an ninh xuống đường trong một vài giờ nếu mối đe dọa với chế độ trở nên nghiêm trọng. Tuy vậy, đó chỉ là giải pháp cuối cùng của một tổ chức tự nhận mình là hiện thân cho ý chí của nhân dân. Các quyết định của Đảng trong vài ngày tới sẽ có hệ lụy tương đối lâu. Bill Hayton làm việc cho BBC Media Action, là tác giả của cuốn “Việt Nam: con rồng đang lên” (Yale 2010), và cuốn “Biển Đông và cuộc đấu tranh quyền lực ở châu Á”, sẽ được Yale xuất bản vào tháng Chín năm 2014.
John C Bogle, giám đốc điều hành nay đã nghỉ hưu của quỹ đầu tư lớn nhất thế giới, Vanguard Group, Hoa Kỳ, từ lâu vẫn giữ một bản sao bài thơ Ozymandias cạnh bàn.
Bật mí vũ khí lợi hại nhất của các CEO
Tác phẩm của Percy Bysshe Shelley nói về một bức tượng đổ nát của một pharaoh Ai Cập, đứng một mình giữa sa mạc. Bogle nói bài thơ nhắc nhở ông “hãy hạ thấp sự kiêu căng của mình, bởi những gì ta dựng nên sẽ không tồn tại mãi mãi. Không có gì tồn tại mãi mãi”. Bogle cũng yêu thích tác phẩm của nhiều nhà thơ khác, như Alfred Tennyson. Thơ giúp ông xem xét nội tâm, ông nói qua một email sau một cuộc phỏng vấn tại nơi làm việc của mình, và giúp ông cân bằng tất cả những nhu cầu của một công ty đang phát triển. “Con người rất quan trọng, và việc quan tâm đến những người mà làm việc chung, và những người mà chúng ta phục vụ, phải là trọng tâm của bất cứ định chế nào.” “Tôi đoán là Ozymandias có lẽ đã không quan tâm lắm đến người khác, ngoại trừ bản thân ông ta và sự nghiệp của mình.” Bogle đã thành lập Vanguard, một công ty phi lợi nhuận, với một cơ cấu khác thường, theo đó lợi nhuận thu được không thuộc về Bogle lẫn công ty mẹ. Thay vào đó, lợi nhuận được trả ngược về cho các nhà đầu tư dưới dạng chi phí thấp hơn. Công ty, với tổng giá trị tài sản khoảng 3,3 triệu đôla và có khách hàng ở trên 80 nước trên thế giới, có mức chi phí thấp nhất trên thị trường, theo hãng nghiên cứu Morningstar Inc và khoảng 46.000 người dõi theo nguyên lý đạo đức cũng như sự chỉ dạy về đầu tư của Bogle trên diễn đàn internet Bogleheads. Có lẽ bạn sẽ nghĩ thơ là một thứ nghệ thuật xa vời với kinh doanh, nhưng Bogle không phải là người duy nhất tìm thấy giá trị trong những vần điệu thi ca. Rất nhiều CEO nói chúng giúp họ rất nhiều. Trong một thế giới hỗn loạn, đầy rẫy sự cạnh tranh, thi ca mang lại một lối thoát, họ nói. Với thứ ngôn ngữ sinh động, với khả năng làm lắng đọng những ý tưởng phức tạp, thơ ca giúp các CEO áp dụng những cách nghĩ nhất định về các ý tưởng, các thách thức và những cơ hội lớn hơn mà họ phải đối mặt mỗi ngày. “Đây là việc làm sao để quản lý được sự mơ hồ,” Clare Morgan, giám đốc chương trình viết sáng tạo tại Đại học Oxford, nói. “Thơ là thứ bạn có thể cảm nhận, khám phá, tìm hiểu và liên tục đấy tiếp những giới hạn của nó.” Âm nhạc của khối óc Morgan, tác giả cuốn ‘Thơ mang lại những gì cho kinh doanh’, thường tổ chức các cuộc hội thảo cho các CEO, những người muốn dùng thơ để làm sáng tỏ các ý tưởng của mình. Ý tưởng này trở nên thịnh hành giữa các CEO đến nỗi Morgan phải bắt đầu từ chối khách hàng, kể từ khi cuốn sách của bà được xuất bản vào năm 2010 (bà cũng viết tiểu thuyết và dạy cách sáng tác). Các nhà nghiên cứu ở Đại học Exeter, Anh Quốc đang nghiên cứu cách não bộ phản ứng trước thơ và gọi đây là ‘âm nhạc của khối óc’. Nghiên cứu của họ cho thấy thơ giúp kích thích các vùng của não liên quan đến nội quan, và những tác phẩm đầy cảm xúc tác động đến não bộ một cách mạnh mẽ cũng giống như âm nhạc, gây cảm giác ‘lạnh sống lưng’. Một nghiên cứu khác cho thấy việc đọc tiểu thuyết làm tăng sự thông cảm. Một khảo sát vào năm 2006 của Quỹ Thơ, ở bang Illinois, Hoa Kỳ, cho thấy 90% trong số những người đọc thơ nói họ thích thơ vì chúng giúp họ hiểu người khác tốt hơn. Các CEO yêu thích thơ không chỉ vì chúng giúp giải trí và tăng tính sáng tạo như tất cả chúng ta, mà quan trọng hơn, thơ giúp họ có được cái nhìn nội tâm. Những CEO thích thơ nói họ có những câu thơ mà họ thỉnh thoảng hay tìm lại. Việc diễn giải ý nghĩa của thơ giúp họ có những góc nhìn sáng tạo hoặc những góc nhìn mới về các thách thức phải đối mặt khi vận hành một bộ máy phức tạp. Ví dụ như Bogle nhận được một bằng tiến sỹ danh dự tại Princeton vào năm 2005 và được yêu cầu phát biểu. Thay vì phát biểu, ông đọc bài thơ Ulysses mà ông thuộc nằm lòng, tạm dịch: “Trái tim trở nên yếu mềm trước thời gian, trước số phận, nhưng lại được ý chí mạnh mẽ giúp vươn lên, để biết kiếm tìm và chẳng bao giờ bỏ cuộc,” ông dẫn bài thơ để nói về những cá tính cần thiết với một CEO. Một trong những cá tính cần thiết, theo Bogle, là sự dũng cảm để xem nhẹ lợi nhuận ngắn hạn và trung thành với tầm nhìn dài hạn của mình. Bogler đã từng từ chối những cơ hội kiếm tiền ngắn hạn. Seth Goldman, người sáng lập Honest Tea, một công ty con thuộc Coca-Cola Co, đặt tại Maryland với hơn 130 triệu đôla doanh thu thường niên, nói ông thường đọc đi đọc lại bài thơ Thức tỉnh (The Waking) của Theodore Roethke, vốn nói về mối liên hệ giữa con người và thế giới xung quanh. “Tôi học bằng cách đi đến những nơi phải đến,” ông dẫn bài thơ trong một cuộc phỏng vấn tại văn phòng của Honest Tea. “Đoạn thơ này diễn tả một cảm nhận về phương hướng, vốn kết hợp giữa vận mệnh và những cái bất định,” ông nói thêm trong một email về sau. “Đối với tôi, câu ‘sự rung chuyển này khiến tôi vững vàng’ nói lên những gì tôi đã trải qua khi làm một doanh nhân,” ông nói. Các CEO cũng dùng thơ để giúp họ chắt lọc những dòng suy nghĩ và kết nối với các văn hoá khác nhau, Morgan nói. Tại một hội thảo ở Nhật Bản với công ty tư vấn Boston Consulting Group, bà đã giúp các nhà điều hành đến từ các vị trí khác nhau trong các công ty thảo luận về xã hội dân sự thông qua bài thơ Dừng chân bên rừng trong một đêm tuyết bay (Stopping By the Woods on a Snowy Evening) của Robert Frost. “Nếu bạn ngồi xuống và thảo luận một vấn đề phức tạp như trách nhiệm hay niềm tin, mỗi người sẽ đưa ra những quan điểm khác nhau,” bà nói. “Thế nhưng khi bạn đề nghị người khác bàn luận về thơ, điều đó mang lại ít rủi ro hơn, vì chúng không có giới hạn nào.” Một nghiên cứu cho thấy thơ liên kết với các vùng trong não liên quan đến ký ức, không chỉ nội tâm. Thơ có thể nhắc nhở các CEO lý do vì sao họ phải làm việc vất vả. Đây là điều rất giá trị với họ, những người thường cảm giác như một ngày luôn dài vô tận, với vô số trách nhiệm. Ammar Aker, CEO của Paltel Group, một công ty viễn thông ở Bờ Tây Palestine, với 3.000 nhân viên và doanh số hơn 500 triệu đôla, luôn tìm đến một câu trong bài thơ hiện đại, Mahmoud Darwish, tạm dịch là “Chúng ta có trên Trái Đất này những thứ khiến đời đáng sống”. Ông nói đoạn thơ này phù hợp với ông, và thơ và nghệ thuật giúp ông thoát ra khỏi sự bận rộn của công việc. Trên máy bay, ông thường đọc sách về kinh doanh. Thế nhưng khi đến dự một trong các buổi trình diễn âm nhạc hay ngâm thơ ở Ramallah thì ông muốn giúp đỡ những người phải đối mặt với hoàn cảnh khó khăn ở Palestine. “Tôi muốn đảm bảo rằng Paltel là một hình mẫu công ty… mang lại cho thế hệ trẻ hy vọng để hướng tới phía trước.” Bản gốc bài viết đã được đăng trên BBC Capital
Trung Quốc hôm thứ Tư ngày 15/8 đã bày tỏ sự phản đối nghiêm khắc với Nhật Bản về việc nước này bắt giữ một nhóm các nhà hoạt đ̣ông đang tìm cách tiếp cận quần đảo đang có tranh chấp chủ quyền trên Biển Hoa Đông.
Trung, Nhật phản đối nhau, Mỹ lên tiếng
Đây là lần đầu tiên phía Trung Quốc có người lên được đảo tranh chấp để cắm cờ Trước đó, một nhóm cảm tình viên với đại lục đã xuất phát từ Hong Kong trên một chiếc tàu cá hướng về phía một quần đảo mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư còn Nhật Bản gọi là Senkaku để khẳng định chủ quyền. Triệu khẩn đại sứ Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Phó Oánh đã triệu tập khẩn cấp Đại sứ Nhật tại Bắc Kinh là Uichiro Niwa cũng như gọi điện cho người tương nhiệm Nhật của bà là Tsuyoshi Yamaguchi để phản đối. Bà Phó một lần nữa lặp lại chủ quyền của Bắc Kinh đối với quần đảo trên và yêu cầu phía Nhật bảo đảm an toàn cho công dân Trung Quốc cũng như thả tự do cho họ ‘ngay lập tức và vô điều kiện’, hãng tin Tân Hoa Xã cho biết. Sau Trung Quốc, đến lượt Đài Loan cũng đã lên tiếng đòi Nhật Bản thả những người bị bắt giữ. Bộ Ngoại giao Đài Loan ra thông cáo báo chí hôm thứ Năm ngày 16/8 yêu cầu Nhật ‘trả tự do cho những nhà hoạt động càng sớm càng tốt để làm giảm căng thẳng và duy trì ổn định khu vực’, hãng tin Pháp AFP cho biết. Bộ Ngoại giao Đài Loan cũng nhấn mạnh họ có chủ quyền với chuỗi đảo tranh chấp. Lương Chấn Anh, đặc khu trưởng Hong Kong cũng đã triệu tập tổng lãnh sự Nhật Bản để hối thúc phía Nhật sớm trả tự do cho 14 người mà ông mô tả là 'nhân sĩ bảo vệ đảo Điếu Ngư'. Ngay sau khi xảy ra vụ bắt giữ, Hong Kong đã cử người đến Tokyo để phối hợp với Đại sứ quán Trung Quốc ở đây giải quyết vấn đề. Ông Lương nhấn mạnh rằng 'đảo Điếu Ngư từ xưa đến nay là lãnh thổ của Trung Quốc'. Ông yêu cầu chính phủ Nhật Bản không được gây nguy hại đến an toàn tính mạng và tài sản của các công dân Hong Kong cũng như công dân Trung Quốc. Về phần mình, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Osamu Fujimura cho biết nước ông cũng bày tỏ phản đối Trung Quốc qua con đường ngoại giao trong khi Thủ tướng Yoshihiko Noda nói với báo chí rằng ông sẽ giải quyết vụ việc ‘một cách nghiêm khắc trong khuôn khổ pháp luật’. Trong khi đó, Hoa Kỳ đã lên tiếng kêu gọi các bên tránh ‘khiêu khích’ hôm thứ Tư ngày 15/8 sau khi có tin về vụ bắt giữ. “Chúng tôi mong các bên có tranh chấp giải quyết vấn đề bằng biện pháp hòa bình,” người phát ngôn Bộ ngoại giao nước này Victoria Nuland phát biểu, “Bất cứ hình thức khiêu khích nào cũng không có ích gì trong vấn đề này.” Bà Nuland cũng lặp lại rằng Hoa Kỳ không đứng về phía nào trong cuộc tranh chấp chủ quyền ở Senkaku/Điếu Ngư. Nhật sẽ trục xuất? Trong lúc này, cảnh sát Nhật đã chuyển những người bị bắt giữ đến đảo Okinawa để thẩm vấn. Tổng cộng có 14 người trên chiếc tàu cá cắm cờ Trung Quốc, trong đó có cả nhà báo. Khi gần đến được đảo tranh chấp, một vài người trên tàu đã nhảy xuống biển để bơi lên đảo. Năm người mang theo cờ Trung Quốc lên được đảo đã được đưa đến Naha ở Okinawa và những người còn lại cũng sẽ được đưa đến sau, truyền thông Nhật cho biết. Hãng tin Anh Reuters dẫn lời Đài truyền hình NHK của Nhật cho biết những người bị bắt có thể bị trục xuất nếu phía Nhật xác định rằng họ ‘không làm gì khác phi pháp’. Trung-Nhật lâu nay vẫn căng thẳng về tranh chấp biển đảo “Họ có thể được giao cho Cục xuất nhập cảnh Nhật Bản và trả về Hong Kong,” người phát ngôn lực lượng tuần duyên Nhật được truyền thông Trung Quốc dẫn lời cho biết vào tối ngày 15/8. Những người này, thuộc Ủy ban hành động bảo vệ Điếu Ngư Đảo, đã dong tàu ra khơi hôm Chủ nhật ngày 12/8. Khi gần đến đảo tranh chấp, chiếc tàu cá này đã bị tàu của tuần duyên Nhật bao vây. Bảy người trên tàu đã nhảy khỏi tàu để bơi đến đảo. Năm người bị bắt khi họ lên đến đảo trong khi hai người còn lại bơi trở lại tàu và sau đó cũng bị bắt cùng với những người còn lại trên tàu về tội ‘xâm nhập bất hợp pháp’. Không muốn căng thẳng Đây là lần đầu tiên có người không phải công dân Nhật lên được các hòn đảo tranh chấp này kể từ năm 2004. Tân Hoa Xã cho biết trong cuộc thẩm vấn những người này đã phủ nhận họ ‘xâm nhập trái phép lãnh thổ Nhật Bản’ và nói rằng ‘Điếu Ngư Đảo là lãnh thổ Trung Quốc’. Khoảng 30 người đã biểu tình bên ngoài Lãnh sự quán Nhật tại Hong Kong, hô các khẩu hiệu chống Nhật và yêu cầu thả những nhà hoạt động bị bắt giữ. “Nhật Bản không có quyền bắt giữ công dân Trung Quốc trên lãnh thổ thuộc về về Trung Quốc,” dân biểu Hong Kong Yip Kwok-him nói với Reuters. Các nhà phân tích cho rằng với sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế chặt chẽ hơn bao giờ hết, Tokyo và Bắc Kinh đều không muốn lặp lại cuộc cãi vã gay gắt hai năm trước đây sau khi phía Nhật bắt giữ thuyền trưởng một tàu cá Trung Quốc vốn đâm tàu vào tàu tuần tra của Nhật ở gần khu vực tranh chấp. Khi đó, Trung Quốc đã cấm xuất khẩu đất hiếm, vốn rất cần để sản xuất linh kiện điện tử, sang Nhật. “Hai nước sẽ không có lợi ích gì nếu tiếp tục đối đầu,” ông Akio Takahara, một chuyên gia về quan hệ Trung-Nhật của Đại học Tokyo, nhận định. “Ý định thật sự của họ là ổn định tình hình càng sớm càng tốt,” ông nói, “Nhưng khi đụng đến các vấn đề dân tộc chủ nghĩa thì có những điều mà các chính trị gia không thể kiểm soát.” Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Cựu Vương Sihanouk qua đời giữa kỳ lễ Sene Dolta - lễ 'Xá tội Vong nhân' của người Khmer ở Campuchia.
Sihanouk - vị nguyên thủ 'tình cờ'
GS Henri Locard viết riêng cho BBCVietnamese.com từ Phnom Penh Đường phố thủ đô Phnom Penh vắng lặng và chợ búa đóng cửa khi người dân Campuchia đi chùa cầu khấn cho những người đã khuất. Chỉ còn nửa tháng nữa là ông Sihanouk sẽ tròn 90 tuổi, vì sinh nhật ông trùng ngày 31/10. Sự nghiệp vương giả của Cựu hoàng Sihanouk khởi đầu một cách đáng ngạc nhiên, ngay cả đối với chính ông, lúc đó đang là cậu sinh viên 18 tuổi, học lớp 11 trường Lycée Chasseloup-Laubat ở Sài Gòn. Sau cái chết của ông ngoại ông là Quốc vương Sisowath Monivong, người bác của ông, cũng là con trai cả của Quốc vương - Hoàng thân Sisowath Monireth, được trông đợi lên kế vị. Vị hoàng thân lúc đó 45 tuổi, theo đuổi quân nghiệp tại cả Pháp và Campuchia, từng phục vụ tình nguyện trong hàng ngũ Lê dương Pháp khi Hitler xâm chiếm Pháp. Tuy nhiên ông bị Toàn quyền Đông Dương, Đô đốc Jean Decoux, ngăn cản, và điều này bị cho là sỉ nhục với giới người Khmer có học. Hoàng thân Sisowath Monireth có tiếng là thẳng thừng và mang khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa, nên chính phủ Vichy chọn Sihanouk vì cho là ông dễ bảo hơn. Ngoảnh mặt làm ngơ Lựa chọn của Decoux tỏ ra là đúng trong bốn năm đầu tiên sau khi Sihanouk lên cầm quyền. Khi vào cuối năm 1941 và đầu 1942, giới thượng lưu trí thức xung quanh Viện Phật giáo và tờ báo Khmer Nagarawatta lên kế hoạch bắt giữ các quan chức Pháp và tuyên bố độc lập sau khi một phần đất ở miền Tây Campuchia bị mất về tay Thái Lan, Sihanouk đã không có động tĩnh gì. Ông cũng giữ thái độ im lặng khi chính quyền thuộc địa phát hiện ra âm mưu này và mang các lãnh đạo phong trào ra khép án chung thân ở tòa án binh, đày họ ra Côn Đảo. "Sihanouk bất ngờ đặt chân lên chính trường – và ông cảm thấy thích thú." Ngày 9/3/1945, khi quân Nhật vào bắt giới quan chức Pháp ở Campuchia, Sihanouk trốn vào chùa Wat Botum gần Cung điện Hoàng gia vì lo cơ quan an ninh quân sự Kempeitai cũng sẽ bắt ông. Thế nhưng thật lạ lùng, sau khi săn đuổi Sihanouk một vài ngày, Kempeitai nói ông nên tuyên bố độc lập và lãnh đạo chính quyền mới. Sihanouk bất ngờ đặt chân lên chính trường – và ông cảm thấy thích thú. Sau khi Đồng minh tái chiếm Đông Dương vào cuối năm 1945, Sihanouk hợp tác trở lại với người Pháp, cho phép họ được tham gia Quốc hội bầu cử dân chủ năm 1946, bỏ phiếu cho bản Hiến pháp thành lập chính thể quân chủ lập hiến. Trong cuộc bầu cử 1946, Đảng Dân chủ đạt đa số với 50 trong số 69 ghế, trong khi Đảng Tự do của Hoàng thân Norindeth (1906-1975) chỉ được 16 ghế. Đảng này được cả người Pháp và Hoàng gia hậu thuẫn. Sau cuộc bầu cử năm 1951, Đảng dân chủ vẫn giữ 53 ghế còn Đảng Tự do 18 ghế. Trong bối cảnh bất ổn chính trị, ngày 15/6/1952, Sihanouk đã giải tán nội các Huy Kanthol và tự nhận vai trò thủ tướng. Đó là cuộc đảo chính đầu tiên của Sihanouk. Ngày 11/1/1953, ông cũng giải tán luôn Quốc hội và cho bắt giữ 17 đảng viên Dân chủ, giam họ 8 tháng mà không hề xét xử. Sihanouk làm các công việc này với mục tiêu mà ông tự đặt ra là giành độc lập hoàn toàn cho đất nước Campuchia trong vòng ba năm. Người ta nói nhiều tới giai đoạn này trong sự nghiệp của Norodom Sihanouk, khi ông bắt đầu chiến dịch mà ông gọi là 'Thánh chiến cho Độc lập', với các cuộc vận động ở Montreal, Washington và Tokyo. Trong thời gian này, ông cũng không chịu về Phnom Penh, mà ở Siem Reap và Battambang. Người Pháp trong khi đang thua trận ở Bắc Kỳ, Việt Nam, không còn sức lực đối phó với một tiền tuyến thứ hai nên đồng ý giao trả chủ quyền lại cho Campuchia vào ngày 9/11/1953, trước hai nước Đông Dương còn lại. Đây được coi như thành tựu tuyệt vời của Sihanouk, và người Pháp rút lui khỏi Campuchia cũng một cách hòa bình như khi họ tiến vào. Thảm họa nối đuôi nhau Tiếc thay các sách lược của Norodom Sihanouk về sau này không bao giờ còn được thành công như vậy, và đôi khi còn bị cho là thảm họa. Sihanouk không ưa gì nền quân chủ lập hiến, và năm 1955 trở nên một năm đầy sự kiện của ông, thông qua nhiều quyết định khá bất ngờ. Ông đã gần như khôi phục lại nền quân chủ tuyệt đối, xóa bỏ nhiều cải cách mà chính phủ đưa ra trong những năm trước đó. Để khôi phục thanh danh, khỏi mang tiếng là do chính phủ Vichy lập nên và giành ngôi vua của Sisowath Monireth một cách bất chính, ngày 17/2/1955 Sihanouk cho mở một cuộc trưng cầu dân ý với câu hỏi :"Người dân có hài lòng với việc Quốc vương thực hiện cam kết Thánh chiến Hoàng gia của mình hay không?" Lẽ dĩ nhiên, 99,9% người được hỏi trả lời là “Có”! Vài tuần sau đó, ngày 2/3/1955, ông lại khiến toàn dân ngạc nhiên khi lên đài phát thanh tuyên bố thoái vị bằng hai thứ tiếng (tiếng Khmer vào buổi sáng và tiếng Pháp vào buổi trưa), nhường ngai vàng lại cho cha đẻ của ông là Suramarit, chứ không phải cho bác mình. Bằng việc này, ông đã qua mặt Hiến pháp. Thế còn chưa đủ, Sihanouk muốn diệt trừ luôn Đảng Dân chủ. Đầu tháng Tư 1955, ông tuyên bố thành lập một chính đảng mới nằm trên mọi đảng phái khác, có tên là Sangkum Reastr Niyum (Cộng đồng Xã hội chủ nghĩa Bình dân), và tất nhiên lãnh tụ tối cao chính là ông. Tiếp sau đó là cuộc bầu cử ngày 11/9/1955. Bằng các biện pháp ép buộc và dọa dẫm, đảng của Sihanouk chiến thắng vang dội, giành 83% số phiếu và toàn bộ số ghế trong Quốc hội. Đảng dân chủ thế là bị xóa sổ. Cùng năm đó, từ 18/4-24/4, Sihanouk dẫn đầu một đoàn đại biểu đi Bandung dự hội nghị của phong trào Không liên kết, bao gồm các chính thể phi dân chủ như ở Indonesia (dưới sự lãnh đạo của Sukarno), Trung Quốc (Chu Ân Lai) và Nam Tư (Tito). Norodom Sihanouk Sihanouk bắt đầu quay lưng lại với chủ trương trung lập, trở nên thân cận đặc biệt với Mao Trạch Đông từ năm 1956, quan hệ bạn bè mật thiết với Chu Ân Lai và Kim Il-sung. Sau này ông gắn bó với Trung Quốc tới nỗi trải qua những ngày cuối cùng của cuộc đời ở đất nước này. Khi cha ông qua đời năm 1960, Sihanouk không cho đề cử thêm ai làm Quốc vương mà khiến Quốc hội bổ nhiệm ông vào chức Quốc trưởng. Năm 1963, ông khước từ cứu trợ của Hoa Kỳ và năm 1965, ông cắt đứt quan hệ ngoại giao với nước này, nhân tiện cắt luôn quan hệ với Anh quốc, mà ông gọi là 'xứ Anglo-Saxon kinh khủng'. Kinh tế Campuchia lâm vào tình trạng khó khăn sau khi Sihanouk thực hiện quốc hữu hóa và độc quyền nhiều ngành công nghiệp dịch vụ. Các quyết sách sai lầm của Sihanouk, cũng như thái độ xích lại gần Việt Nam (ông đã cho phép Việt Minh hoạt động trong một khu vực rộng lớn dọc biên giới phía Đông Campuchia trong cuộc chiến Đông Dương lần hai) và Trung Quốc của ông đã khiến Quốc hội bỏ phiếu bãi nhiệm ông. Sihanouk gọi đây là âm mưu đảo chính của CIA và buộc phải đi an dưỡng ở biệt thự riêng của gia đình ông tại Riviera một thời gian. Lãnh đạo Khmer Đỏ Sau đó, ông bắt đầu một loạt chính sách mà hậu quả là nước Campuchia rơi từ thảm họa này tới thảm họa khác. Thoạt tiên, ông tham gia Khmer Đỏ với mục đích tái chiếm quyền lực. Sihanouk đã chu du thế giới để vận động cho phe dân quân cộng sản này, góp phần đáng kể vào chiến thắng năm 1975 của Khmer Đỏ. Tuy nhiên một năm sau đó, ông từ nhiệm vì thây rằng Hiến pháp mới không cho ông chút ít quyền hành nào, kể cả quyền tiếp đón các đại sứ. Sihanouk duy trì vị trí đứng đầu của Khmer Đỏ trong suốt sáu năm – đây là điều mà giới trí thức Campuchia không bao giờ quên được. Tháng 1/1979, Sihanouk tiếp tục tới Liên Hiệp Quốc ở New York để vận động cho Khmer Đỏ và kêu gọi tấn công quân Việt Nam. Ông tham gia liên minh lãnh đạo nước Campuchia Dân chủ của Khmer Đỏ năm 1982. Sihanouk cũng can thiệp vào cuộc bầu cử 1993, trong đó Đảng Cộng sản CPP thua cuộc. Ông buộc con trai là Hoàng thân Ranariddh và đảng FUNCIPEC của ông này tiếp nhận ông Hun Sen làm đồng thủ tướng để đổi lấy việc trở lại ngai vàng. Sau này Hun Sen thực hiện đảo chính đổ máu lật đổ Hoàng thân Ranariddh vào năm 1997. Được cho như người duy nhất có thể đối đầu với Hun Sen (trên thực tế đã làm việc này trong những năm 1990 và đầu những năm 2000), Sihanouk cuối cùng lại thoái vị lần hai năm 2004 để lập ngôi cho hoàng tử trưởng của ông với Hoàng hậu Monique là Sihamoni. Sau khi đồng ý ra làm chứng tại tòa xử Khmer Đỏ, Sihanouk lại đổi ý. Ông cũng chưa bao giờ xin lỗi người dân về các chính sách sai lầm của mình, vốn gián tiếp liên quan tới cuộc diệt chủng làm hai triệu người chết. Ông chỉ từng bày tỏ nuối tiếc về việc đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ. Đây là 'sai lầm' duy nhất mà ông thừa nhận cho tới ngày tạ thế. Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Chúng tôi 'được' chở đi chơi một vòng quanh thủ đô Bình Nhưỡng. Điểm dừng chân đầu tiên là một công viên trên sườn đồi khá đẹp, nơi Lãnh tụ Vĩ đại của dân Bắc Hàn chào đời và cũng là nơi người ta tới thăm viếng mỗi ngày.
Nhật ký Bắc Triều Tiên
Vài đoàn nữ sinh cũng tới nơi cùng một lúc với chúng tôi. Các em mặc đồng phục quân đội màu nâu và đi đều tăm tắp. Tôi được biết các em này là con cái từ các gia đình cách mạng nòi, giai cấp thượng lưu ở Bắc Triều Tiên. Tôi thở phào nhẹ nhõm khi nghe tiếng các em xì xào tán chuyện và cười khúc khích với nhau khi đi ngang qua chỗ tôi. Điểm thứ hai chúng tôi được chở đến là tòa tháp Juche, một tượng đài cao vút để vinh danh nền tư tưởng chính thống của nước nhà. 'Luật rừng' Tôi được cung cấp thông tin: tòa tháp này được xây bằng đá tảng, mà số tảng đá thì bằng số ngày đếm trong cuộc đời Lãnh tụ Vĩ đại kể từ khi sinh ra tới sinh nhật lần thứ 75. Tôi không dám động đến chủ đề tư tưởng Juche vì biết là cô Choi, người hướng dẫn du lịch tại tòa tháp, tốt nghiệp đại học chuyên ngành nghiên cứu tư tưởng. Các nguyên tắc cơ bản mà cô Choi giải thích cho tôi nghe, là con người là chủ nhân của vũ trụ và quần chúng là động lực của cách mạng. Nhưng khi cô mở rộng đề tài thì mọi thứ trở nên rắc rối, khó hiểu. Tuy nhiên bài giảng của cô trở nên rõ ràng hơn khi nói tới chương trình vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn. Cô ủng hộ chủ trương này. "Luật rừng đang thống lĩnh thế giới ngày hôm nay. Chúng tôi hùng mạnh và các nước khác phải sợ chúng tôi. Tôi cảm thấy tôi rất mạnh mẽ và có ý chí đánh bại kẻ thù." 'Bọn đế quốc xấu xa' Cô Choi mới có con đầu lòng, một đứa con gái ba tháng tuổi. Bản thân cô là người thông minh, khả ái và nói tiếng Anh rất tốt. Nếu như cô sống ở Nam Hàn thì có lẽ cô đã trở thành giáo viên, hay là một học giả có cái nhìn phóng khoáng. Người hướng dẫn du lịch ở Bắc Hàn vô cùng có giá trị vì chúng tôi không được phép nói chuyện với người dân bình thường, ngay cả khi có người chịu nói vào micro của chúng tôi. Tại tượng đài Đảng Công nhân, bà hướng dẫn viên phục phịch giải thích rằng ông Kim Nhật Thành và con trai Kim Chính Nhật là cha mẹ của dân tộc. Cha thì rõ rồi, nhưng mà ai là mẹ cơ chứ? Bà ta giải thích với nụ cười hớn hở: "Kim Chính Nhật chính là hiện thân của Đảng Công nhân, mà Đảng Công nhân thì là mẹ của dân tộc." Nghe có vẻ như một gia đình khá phức tạp và đã rời khá xa kiểu gia đình đạo Khổng truyền thống rồi. Ngày mai, chúng tôi sẽ vào Nam để tận mắt chứng kiến 'bọn đế quốc xấu xa' bên kia vùng phi quân sự. --------------------------------------------------------- Hiếu, Tp HCMMột điều chắc chắn mà ai cũng biết là Bắc Triều Tiên chỉ là một quốc gia cộng sản giả hiệu. Lý tưởng Cộng sản không có chỗ cho gia đình trị, cha truyền con nối. Cũng may cho họ là quân sự cũng khá mạnh, không có dầu lửa, lại được sự đỡ đầu của láng giềng to đầu chứ không thì Mỹ nó làm thịt như đã làm với Iraq rồi. Iraq bị chết oan chỉ vì bị Mỹ "nghi" có vũ khí hủy diệt hàng loạt, trong khi cái anh Bắc Triều Tiên này tuyên bố có bom hạt nhân thì Mỹ chỉ gầm gừ, hò hét thôi. Không dám đánh. Đúng là ông vua cũng thua thằng liều. Phạm Mai Hoa, Hưng YênĐọc bài này làm tôi suy nghĩ mãi về số phận bao nhiêu con người Bắc Hàn trong một nền kinh tế trì trệ, quanh năm lo cái ăn mà không thành. Năm nào cũng thấy các tổ chức nhân đạo quốc tế kêu gọi giúp đỡ về lương thực, thuốc men. Người dân thật sự không hề biết mình có quyền gì, ngoài quyền bị nhồi nhét về ‘tư tưởng’, về tình cảm thành kính sùng bái lãnh tụ, về lòng tự hào và tự nhủ rằng mình có sức mạnh quân sự. Nền kinh tế ốm yếu, làm được bao nhiêu lại dốc vào chạy đua vũ trang. Chắc chẳng cần bàn thêm làm gì nếu như so sánh giữa 2 miền của Triều Tiên. Nam Hàn ngày nay đã quá mạnh về kinh tế, họ đã tiến tới xuất khẩu cả văn hoá. Trong khi đó người dân Bắc Hàn vẫn “khùng khùng điên điên”. Họ đang mắc phải sai lầm nghiêm trọng là bị Mỹ, Nhật và Nam Hàn vờn đi vờn lại vấn đề vũ khí hạt nhân. Liên Xô trước đây to là thế mà còn không chịu nổi cuộc chạy đua vũ trang với các nước phương Tây thì Bắc Hàn là cái gì. Chắc cũng chẳng ai thèm tấn công Bắc Hàn. Họ cứ tự đưa mình vào thế cô, thế kiệt quệ mà thôi. Quá trình này càng làm cho dân Bắc Hàn nghèo, xã hội càng không được cởi trói, dân càng bị cô lập với thế giới bên ngoài… và dẫn đến họ càng sùng bái lãnh tụ. Thật khó có từ nào để nói đầy đủ hơn về cái xã hội khùng khùng điên điên này. Nói người lại nghĩ đến ta. Việt Nam mình hiện nay cũng không khác mấy Bắc Hàn về vấn đề ‘tư tưởng’ và nạn sùng bái lãnh tụ. Họ cũng đang chi những món tiền khổng lồ để duy trì tình trạng đó. Mỗi lần đến sinh nhật hay ngày mất của vị “lãnh tụ’ nào đó họ không tiếc tiền chi cho việc quảng bá đánh bóng hình ảnh. Chắc các lãnh đạo của VN hiện tại nghĩ rằng: Làm vậy để sau mình chết đi thằng khác nó cũng làm như thế với mình. Tuy nhiên mức độ có nhẹ hơn đôi chút so với Bắc Hàn mà thôi. Lê Lam Sơn, Hà NộiNgày hôm nay, báo Thanh Niên trong nước đăng tin Bắc Hàn đói, cần 400.000 tấn gạo từ "bọn đế quốc xấu xa" ở miền Nam. Có thực mới vực được đạo, lấy gạo của bọn đế quốc xấu xa ( không mất tiền, chỉ cần ngưng sản xuất vũ khí ) để vực cái đạo của cha con nhà họ Kim. Thế giới bây giờ nhiều chuyện vui quá. Chủ Nghĩa Cộng Sản muôn năm! Đoàn Cường ThịnhHy vọng là những ai đọc xong đoạn nhật ký này, đừng vội gán ghép tư tưởng CS đã bồi dưỡng cho chủ nghĩa cá nhân, gia đình trị một cách lộ liễu như thế này ở Bắc Triều Tiên, và Cuba. Vì cũng là CS nhưng ở Trung Quốc và Việt Nam quyền lợi có tính cách đồng đều hơn trong đảng, tự chế hơn trên cương vị cá nhân và gia đình, cho nên rất thành công theo hướng đi lên của XHCN. Tôi cho rằng đây là đường lối nhà nước Triều Tiên tạm thời áp dụng trong thời gian đình chiến, sau này khi giải phóng xong miền Nam, thống nhất được đất nước, Triều Tiên cũng sẽ mau chóng đổi mới theo mô hình Trung Quốc và Việt Nam. Mai Ninh, Việt NamTôi đã đưa bài này cho ông nội tôi đọc. Cụ là trí thức cũ, theo đảng vì thấy lý tưởng cao đẹp, nhưng khi thực hiện lý tưởng thì té ra lại thành chế độ phong kiến trá hình. Bộ chính trị là vua, trung ương đảng là một triều đình. Cụ nói rằng mọi suy nghĩ và ngôn ngữ ở Bắc Triều Tiên hiện nay chính là luận điệu trước đây của DCSVN khi đất nước chưa thống nhất và chủ nghĩa Mác còn có vai trò của Kinh Thánh do chúa hoặc do đức Khổng Tử ban bố. Thi đua kinh tế thì chắc chắn thua miền Nam, nên cố lên gân về chính trị. Tiếc thay, Bắc Triều Tiên tuy cũng gây chiến trước (nhân danh "giải phóng" đồng bào miền Nam) nhưng lại thua to, thất bại. Như vậy, không giống VN. Đảng ta quyết tâm giải phong miền Nam là do nhãn quan xa và rộng: đảng ta biết rằng không gây nội chiến - dù chết nhiều triệu dân và quân - thì sẽ thua về kinh tế giống như tình trạng hiện nay của Bắc Triều Tiên. Thu nhập chênh lệch giữa hai miền Nam và Bắc Triều Tiên là 50 lần. Do vậy, luận điệu của họ phát triển theo hướng ngày càng cực đoan, như ta đang thấy. ĐCS phải tôn lãnh tụ lên bậc "thánh", bắt toàn dân sùng bái và "học tập". Thế hệ con cháu nếu không tưởng tượng được tình hình VN cách đây 30-50 năm thì cứ xin... du lịch Bắc Triều Tiên. Hiện nay đảng CSVN đang chuyển biến sang một hướng khác, nhưng điều bất di bất dịch là vẫn phải giữ nguyên vị trí cai trị độc tôn, vẫn giữ các thần tượng (mà thế hệ cháu chẳng còn thấy thiêng liêng chút nào nữa), các giáo lý cũ. Ở nước ta, chúng ta ít nghe nói "đa đảng là loạn", chứ như ở Bắc Triều Tiên thì học sinh mẫu giáo cũng phải học như vậy. Đảng càng yếu thế thì dân càng phải học điều đó, sao cho thấm vào tim óc mới thôi. Sự cực đoan của Bắc Triều tiên đã đến mức các đảng "anh em" cũng phải phát ngượng, hết muốn gần gũi và ủng hộ, mặc dù cả thế giới chỉ còn 5 nước. Vấn đề ông nội tôi chưa rõ là giữa VN với Triều Tiên, đảng nào là đảng CS "chân chính" theo chủ nghĩa Mác? Nếu cụ Mác còn sống thì cụ nói gì?
Mỗi tháng, Bertha Gonzalez Nieves rời căn hộ ở thành phố New York để đến sống với mẹ ở Mexico City trong vài đêm. Thế nhưng chuyến đi của bà không chỉ nhằm mục đích được ăn cơm mẹ nấu.
Người phụ nữ 'đi 120 nghìn dặm vì rượu'
Là nhà sáng lập Casa Dragones Tequila, doanh nhân 45 tuổi người Mexico này phải liên tục di chuyển để kiểm tra các nông dân ở bang Jalisco, những người đang chăm sóc các nông trại nơi mà dòng rượu này được sản xuất. Bà cũng phải giám sát quy trình chưng cất và đóng chai, đồng thời bay đi khắp các thành phố trên thế giới để quảng bá sản phẩm. Pulque: 'Rượu của các vị thần Aztec' Đừng bao giờ uống whisky Scotch với đá Rượu trước bia sau là mau say xỉn? Việc ở cùng mẹ tại Mexico City - nơi có nhiều khách hàng quan trọng của Gonzalez Nieves, giúp bà tối ưu thời gian và ngân sách trước khi bay đến một địa điểm khác. "Chúng tôi đùa với nhau như thể là bạn cùng phòng," bà nói. "Mẹ tôi luôn tạo cảm giác nhà của bà cũng là nhà của tôi." Chính sự hòa trộn giữa hoạt động kinh doanh và thú vui cá nhân đã giúp Gonzalez Nieves xây dựng một công ty sản xuất tequila được nhiều người yêu thích. Được làm hoàn toàn từ cây thùa xanh, bà sản xuất ra cái gọi là 'tequila để nhấp', có nghĩa là nó đủ nhẹ để dùng với thức ăn giống như rượu bình thường hoặc các loại đồ uống đơn cất khác, bà nói. Giá thành của loại rượu này không hề rẻ, và việc sản xuất cũng không hề nhanh chút nào. Phiên bản cao cấp, có vị lê và vanilla, được bán ra với giá 275 đôla. Một chai như vậy tốn trung bình khoảng 8 năm để sản xuất, đóng chai và đánh số bằng tay. Là một thành viên trong một nhóm nhỏ sản xuất và tiếp thị sản phẩm cao cấp đồng nghĩa với việc Gonzalez Nieves phải di chuyển đến 120 nghìn dặm mỗi năm, với các điểm đến chủ yếu ở Bắc Mỹ và châu Âu. "Tôi xem việc đi công tác là một phong cách sống," Gonzalez Nieves, người được liệt vào danh sách 50 nữ doanh nhân hàng đầu của tạp chí Frobes Mexico vào năm 2013, nói. "Đối với tôi, việc có được cơ hội để hiện diện ở nhiều thành phố và xây dựng nhiều mối quan hệ đã trở thành một phần của cuộc sống." Thích phiêu lưu Với việc số lượng người hâm mộ sản phẩm tequila của bà trên toàn cầu ngày một tăng, lịch đi lại của bà cũng trở nên phức tạp hơn. Bà thường bay đến Monterrey hoặc Mexico City hoặc các thành phố ở Mỹ như Dallas, Miami, Los Angeles để gặp gỡ các khách hàng trong cùng lĩnh vực, để giám sát việc giao hàng, kiểm tra việc trình bày sản phẩm ở các tiệm bán lẻ hoặc ở các khách sạn. Chuyến hành hương tìm bát phở 'ngon nhất Việt Nam' Thuật ứng xử của người Ba-tư Phút vui hiếm hoi của 'osin' ngoại ở Hong Kong Trong những tuần khác, bà lại bay đến Rome, London, Paris, để quảng bá sản phẩm của mình ở bên kia bờ Đại Tây Dương. "London là một thị trường rượu cao cấp rất quan trọng," bà nói. Việc di chuyển không phải là điều mới lạ với Gonzalez Nieves, người bắt đầu sự nghiệp bằng nghề tư vấn quản trị kinh doanh đối với thị trường Mỹ Latin tại Mexico City. Khi đó bà cũng thường xuyên phải di chuyển đến những nơi như Chile hoặc Argentina. Sau đó, vai trò lãnh đạo tiếp thị của bà tại công ty sản xuất rượu Jose Cuervo yêu cầu bà phải di chuyển nhiều hơn nữa. Mặc dù vậy, bà cũng không hoàn toàn sẵn sàng cho những trách nhiệm phải đối mặt khi vận hành doanh nghiệp quốc tế của riêng mình, bà nhớ lại. Là một doanh nhân, việc đi lại diễn ra rất thường xuyên vì bà phải tận dụng tối đa thời gian mỗi ngày. "Điều này rất khác biệt, bạn ý thức rõ hơn về thực tại cũng như các cơ hội," bà nói. Gonzalez Nieves cố gắng dành thời gian tập thể lực bằng bài tập đạp xe vào lúc 7 giờ sáng dù bà ở bất cứ đâu. "Sự quen thuộc giúp ích rất nhiều. Nó giống như là tôi mang theo một phần ngôi nhà mình," bà nói. Sau đó, cuộc họp đầu tiên của bà thường bắt đầu vào lúc 9 giờ và bà thường làm việc đến tối nếu phải tham dự các sự kiện tiếp thị lớn của khách hàng. Phá vỡ rào cản Cái nhìn của bà về văn hoá kinh doanh chịu nhiều ảnh hưởng từ cách bà được nuôi dạy. Bà lớn lên ở Mexico City và sau đó chuyển sang sống tại New York sau khi tốt nghiệp đại học ở gần Chicago. Gonzalez Nieves nói bà đang tập trung vào việc phá vỡ những rào cản về văn hoá. Nhiều khách hàng của bà thường xuyên đi lại giữa Los Angeles và các khu nghỉ dưỡng tại Los Cabos, hoặc sống toàn thời gian tại Mexico City nhưng lại đi nghỉ ở Miami. "Có rất nhiều mối gắn kết giữa hai quốc gia. Tôi xem việc đi lại giữa những nơi đó chỉ như là giữa các địa điểm thôi," bà nói. Ngoài những rào cản về địa lý, bà cũng đã phải chứng minh bản thân rất nhiều trong lĩnh vực thường dành cho đàn ông này. Bà hiện là người phụ nữ duy nhất trên thế giới được nhận chứng chỉ Maestra Tequlera, vốn đã tốn của bà 12 năm trời hoạt động trong ngành để có được. Thế nhưng nhiều lúc bà vẫn là người phụ nữ duy nhất xuất hiện trong các cuộc họp. "Tôi thực sự quản lý công việc kinh doanh dựa trên sự đam mê cũng như trí tuệ, và bên cạnh đó, tôi tự nhủ với bản thân rằng 'tôi là một phụ nữ'," bà nói. Tìm nơi dừng chân Sau nhiều năm thường xuyên di chuyển, Gonzalez Nieves nhận ra rằng bà cần dành thời gian để hồi sức ở nhà. Để tránh kiệt sức, bà rất khắt khe với chính sách ở nhà vào cuối tuần để gặp gỡ bạn bè, thưởng thức đồ ăn New York và dành thời gian với bạn trai. "Có được sự cân bằng đó mang lại cho tôi năng lượng và sức sống," bà nói. Hiện bà ước tính mỗi tháng bà đi công cán mất chừng hai tuần. Bất chấp lịch làm việc bận rộn, bà cũng thường xuyên dành ra vài ngày cứ mỗi sáu tuần để ở cùng với các nông dân trồng thùa ở bang Jalisco. Việc duy trì mối quan hệ với các nông dân giúp củng cố sự gắn kết giữa bà với quy trình sản xuất và giúp bà phát biểu về sản phẩm một cách hào hứng, nhiệt huyết hơn. Bà thức dậy vào buổi sáng để giúp các nông dân thu hoạch và trò chuyện với họ vào buổi chiều, "đó là cách mà chúng tôi tạo nên hình ảnh của chính mình", bà nói. "Quy trình sản xuất là điều mà tôi yêu thích nhất trong kinh doanh." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.
Khi các vụ mua bán dâm bị phát hiện ở Việt Nam, người phụ nữ, tức bên bán, thường bị nêu tên và trở thành mục tiêu cho công chúng dè bỉu, trong khi danh tính người mua hầu như không được biết tới.
Việt Nam cần tôn trọng nhân phẩm người bán dâm?
Người phụ nữ, tức bên bán, thường bị nêu tên và trở thành mục tiêu cho công chúng dè bỉu, trong khi danh tính người mua hầu như không được biết tới. Vụ mua bán dâm 30.000 đôla vừa bị triệt phá tại TP HCM một lần nữa làm dấy lên tranh luận xung quanh chủ đề được gọi là nhạy cảm này ở Việt Nam. Phụ nữ Việt ‘bán hoa’ ở Singapore: ‘Rủi ro lớn, thu nhập cao’ (kỳ 1) Phụ nữ Việt ‘bán hoa’ ở Singapore: những mối lo chồng chất (kỳ 2) Sau khi công an thông tin vụ việc, hai đối tượng được đề cập nhiều nhiều nhất là người tổ chức, môi giới mua bán dâm và người bán dâm. Một trong những bức ảnh do công an công bố cho thấy hình ảnh một cán bộ công an đang lấy lời khai một phụ nữ ngay trong phòng khách sạn. Dù trong cảnh chụp này, người phụ nữ quay lưng về phía ống kính, nhưng hình ảnh phát tán vẫn tạo ra những lời đàm tiếu nhằm vào các phụ nữ bán dâm. Các thông tin nhận diện như "hoa hậu bán dâm", "người mẫu bán dâm"… được đề cập rộng rãi trên báo chí. Thậm chí có không ít tờ báo, dù không nêu rõ tên, còn cung cấp những thông tin nhận diện cụ thể hơn, ví dụ cô hoa hậu ấy đến từ đâu, nổi tiếng thế nào. Đây chỉ là một trong vô số lần tên tuổi, danh dự hoặc các thông tin nhận diện về người phụ nữ, tức bên bán dâm, được công bố hoặc bằng cách nào đó được phát tán sau khi công an phá án mua bán dâm. Và cũng như mọi khi, tên tuổi hoặc các thông tin nhận diện bên mua luôn được giấu kín. 'Người bán dâm cũng có gia đình' Vì sao không công bố danh tính, hình ảnh của người mua dâm mà chỉ công bố danh tính, hình ảnh của người bán dâm? Thực ra, vấn đề này đã được đặt ra từ nhiều năm trước chứ không phải đến nay mới được quan tâm. Trên thực tế, theo bộ luật Hình sự hiện hành, hành vi mua và bán dâm đều không phải là hành vi tội phạm, chỉ có hành vi tổ chức, môi giới mại dâm mới là tội phạm. Các hành vi mua và bán dâm được xem là các vi phạm hành chính theo quy định luật pháp hiện nay. Trong một giải thích trên báo Thanh Niên trước đây, ông Lê Đức Hiền, Phó cục trưởng Cục Phòng chống tệ nạn xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), nói: "Việc công bố danh tính người mua dâm có thể ảnh hưởng đến đời sống bí mật riêng tư cá nhân gia đình. Cách đây mấy năm, một tỉnh phía nam đã xử lý kỷ luật và công bố danh tính một số cán bộ mua dâm. Mục đích của việc công bố mang tính răn đe, lên án hành vi vi phạm đạo đức. Tuy nhiên, hậu quả sau đó để lại là gia đình tan nát, con cái xấu hổ bỏ bê học hành, thậm chí có người còn tự tử…". Phụ nữ mại dâm ở Singapore luôn lo sợ bị cảnh sát bắt Các chuyên gia luật độc lập và các nhà vận động bình đẳng giới cho rằng điều này có nhiều điểm chưa hợp lý. Trao đổi với BBC News Tiếng Việt, luật sư Phùng Thanh Sơn, Giám đốc công ty Luật Thế Giới Luật Pháp, nói: "Theo lý giải của giới chức Việt Nam thì không công bố danh tính người mua dâm có hai lý do: (i) Hành vi mua dâm không phải hành vi tội phạm theo quy định pháp luật nên công bố danh tính là vi hiến. Hành vi mua dâm chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính; (ii) Việc công bố danh tính người mua dâm có thể ảnh hưởng đến đời sống bí mật riêng tư cá nhân gia đình. Hậu quả có thể dẫn đến là gia đình tan nát, con cái xấu hổ bỏ bê học hành, thậm chí có người còn tự tử..." "Với lý giải này, suy ngược lại, chúng ta có thể hiểu lý do mà giới chức cho công bố danh tính, hình ảnh người bán dâm là vì: (i) hành vi bán dâm là hành vi tội phạm nên việc công bố danh tính, hình ảnh không ảnh hưởng đến bí mật đời tư; (ii) không gây hậu quả gia đình tan nát,..." Hợp pháp mại dâm tạo âm hưởng về tự do? Phim về phụ nữ TQ làm mại dâm ở London Từ đó, luật sư Phùng Thanh Sơn cho rằng cách lý giải như trên là là không thỏa đáng. Bởi lẽ "hành vi bán dâm cũng không bị xem là hành vi tội phạm theo quy định của Bộ luật hình sự hiện hành. Hành vi này chỉ bị xử lý hành chính. Hiện tại chỉ có hành vi chứa mại dâm, môi giới mại dâm mới bị xem là tội phạm; (ii) Người bán dâm cũng có gia đình, cũng có cha mẹ, anh chị em, thậm chí là có con cái", ông lập luận. Luật sư Sơn nói rằng địa vị, uy tín của mỗi người là khác nhau nhưng nhân phẩm của mọi người là như nhau. Ai cũng có quyền được coi trọng, tôn trọng và được đối xử có đạo đức. "Theo tôi, luật pháp nên quy định rõ là nghiêm cấm cơ quan chức năng liên quan tiết lộ danh tính, hình ảnh của người bán dâm cho bên thứ ba, kể cả báo chí, ngay cả khi báo chí có viết tắt tên, làm mờ hình ảnh", ông đề xuất. 'Chế tài người mua dâm' Từ quy định của luật pháp và cách làm đã trở nên phổ biến của công an cũng như cách đưa tin trên báo chí, dường như công chúng Việt Nam đã hình thành thói quen tập trung sự chú ý vào người bán dâm. Sau mỗi vụ "bán dâm nghìn đô" được công bố, trên mạng thường xuất hiện nhiều lời bàn tán về "các người đẹp". Người ta còn vẽ tranh châm biếm, viết các mẩu truyện cười nhắm vào đối tượng này. Trong khi đó, hầu như không có thông tin nào dẫn tới sự nhận diện bên mua. Chia sẻ với BBC News Tiếng Việt, một nhà báo tự do từng nhiều năm viết mảng nội chính cho các báo chính thống tại TP HCM đưa ra lý giải: "Về quy định luật pháp, cả bên mua và bên bán đều có hành vi vi phạm hành chính như nhau, nhưng người ta thường tập trung sự chú ý vào bên mua hơn. Theo tôi, có lẽ về mặt báo chí, các từ khóa như 'hoa hậu bán dâm', 'người mẫu bán dâm' thu hút người đọc nhiều hơn. Thêm vào đó, người mua dâm trong các vụ này thường là người nhiều tiền, nghĩa là người có thế lực. Đụng tới những người có thế lực luôn khó hơn đụng những người ít có khả năng kháng cự, tức các cô gái bán dâm". Ông còn lưu ý thêm rằng có một vài lần hiếm hoi tên tuổi người mua dâm được đề cập tới, đó là lúc có sự đấu đá liên quan đến sắp xếp nhân sự trước các kỳ đại hội, bầu bán. Luật sư Phùng Thanh Sơn cho rằng, nếu giới chức Việt Nam thực sự muốn phòng chống mại dâm một cách hiệu quả thì hãy tập trung vào chế tài đối với người mua dâm. "Có người mua dâm thì mới có người bán dâm. Mại dâm cũng không nằm ngoài quy luật cung - cầu. Nghĩa là cầu quyết định cung chứ không phải cung quyết định cầu. Những quy định pháp luật hiện nay chỉ tập trung xử lý phần ngọn (người bán dâm) chứ không tập trung xử lý phần gốc (người mua dâm)", ông nói. Ý kiến của luật sư Phùng Thanh Sơn khá gần gũi với điều đã được áp dụng tại Thụy Điển từ năm 1999 và sau đó là một số nước khác. Theo "mô hình Bắc Âu", việc giải quyết vấn đề mại dâm dựa trên bốn trụ cột: hình sự hóa hành vi mua dâm; phi hình sự hóa hành vi bán dâm; hỗ trợ người bán dâm bỏ nghề; giáo dục và tăng cường nhận thức của công chúng về mua bán dâm. Mô hình này, trước hết, được cho là nhằm tác động vào cầu, khiến cầu giảm, từ đó dẫn tới giảm hoạt động mua bán dâm nói chung. Hợp pháp hóa nghề mại dâm: lợi hay hại? VN: mở mại dâm ở đặc khu 'táo bạo nhưng khó làm'? Sự tiên phong của Thụy Điển trong việc áp dụng "mô hình Bắc Âu" đã tạo ra nhiều thay đổi, ít nhất là trong nhận thức của công chúng. Theo điều tra xã hội, vào năm 1996, có 45% phụ nữ và 20% đàn ông ủng hộ việc đưa điều khoản cấm hành vi mua dâm vào luật. Tới năm 2008, tỉ lệ này lần lượt là 79% và 60%. Một nghiên cứu khác cũng cho biết vào năm 1999, có 12,5% đàn ông mua dâm; tới năm 2014, con số này là 7,7%. Phố Đèn Đỏ nổi tiếng ở Amsterdam - một biểu tượng văn hóa của thành phố và là biểu tượng tự do tình dục Bên cạnh các tranh cãi về việc có nên công bố nhân thân người mua dâm, bán dâm hay không, một trong những tranh luận thường gặp sau khi các vụ mua bán dâm "nghìn đô" được công bố đó là "có nên hợp pháp hóa mại dâm". Đây là chủ đề đã được bàn thảo, tranh luận công khai, và có khi được nêu ra trên các diễn đàn chính thức của nhà nước, nhưng đến nay quan điểm cấm mua bán dâm vẫn đang thắng thế, với những quy định trong pháp luật hình sự và dân sự. Mới đây, trong khuôn khổ tọa đàm Kích cầu du lịch Đà Nẵng- vai trò của sản phẩm, dịch vụ giải trí về đêm được tổ chức tại Đà Nẵng, ý tưởng mở "phố đèn đỏ" lại được đề xuất. Ý tưởng này không mới, hồi năm 2013, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng lúc đó là Nguyễn Xuân Anh cũng từng đưa ra gợi ý tương tự. Về vấn đề này, luật sư Phùng Thanh Sơn chia sẻ với BBC News Tiếng Việt: "Về quan điểm cá nhân, tôi ủng hộ hợp pháp hóa hoạt động mại dâm. Bởi giải tỏa sinh lý là một nhu cầu tự nhiên và không thể ngăn cấm được. Do đó, hoạt động mại dâm là một hoạt động tất yếu, không thể xóa bỏ được. Một khi hợp pháp hóa hoạt động mại dâm thì chúng ta mới có được hành lang pháp lý hữu hiệu bảo vệ quyền lợi chính đáng và căn bản của người bán dâm, giảm thiểu tình trạng bóc lột tình dục hiện nay".
Đã 40 năm trôi qua, một thời gian khá dài có những việc với trí nhớ của con người có thể quên đi hoặc có nhớ lại hình như nó rất mơ hồ.
30/4: Con đường sau bốn mươi năm
Nhưng có những việc người ta không quên được, mỗi một lần có dịp hồi tưởng, nó lại hiển hiện trước mắt y như vừa mới xảy ra. Sự kiện đó trở thành một dấu ấn khắc sâu vào tâm trí con người, và nó mãi mãi in đậm vào lòng có thể khi đến chết vẫn còn mang theo. Những người thuộc thế hệ 4X của thế kỷ trước được sinh ra và lớn lên trong khói lửa chiến tranh, có thể nói chúng tôi là chứng nhân và cũng là nạn nhân của một cuộc chiến kéo dài trên 20 năm. Mang bầu nhiệt huyết Vào đầu thập niên 60 chúng tôi là những thanh niên mang bầu nhiệt quyết. Chúng tôi biết chiến tranh đang xảy ra trên quê hương. Nơi chiến trường chúng tôi đối diện với bom đạn mìn bẫy, với cái chết trong gang tấc. Bao nhiêu đồng đội không trở về hậu cứ sau những cuộc hành quânHoàng Sơn Long Chúng tôi tham gia vào cuộc chiến với lý tưởng muốn phục vụ quốc gia dân tộc. Ở lứa tuổi chúng tôi thời đó không có nhiều con đường để lựa chọn, nếu không được vào các trường đại học chuyên nghiệp như kỹ thuật, luật khoa, y, nha, dược, sư phạm… để tiếp tục con đường học vấn, thì trước sau gì cũng phải thi hành nghĩa vụ quân sự. Nơi chiến trường chúng tôi đối diện với bom đạn mìn bẫy, với cái chết trong gang tấc. Bao nhiêu đồng đội không trở về hậu cứ sau những cuộc hành quân. Những chiếc khăn tang trên quấn trên đầu người góa phụ. Trong trái tim chúng tôi trở thành chai đá. Bất cần đời, sống nay chết mai. Tưởng như nói đùa Kết cục cuộc chiến Việt Nam ngày 30/4/1975 vẫn là một ký ức không vui với tác giả. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi Tổng thống Dương Văn Minh của Việt Nam Cộng Hòa Nam tuyên bố đầu hàng quân đội miền Bắc, cuộc chiến tranh kéo dài trên bảy ngàn ngày đêm giữa hai miền Nam và Bắc Việt Nam coi như kết thúc. Lời tuyên bố đầu hàng của Tổng Thống Dương Văn Minh làm mọi người hoang mang, mới nghe tưởng như lời nói đùa, nhưng có lời chấp thuận đầu hàng của phía bên kia và những lời phát thanh nầy được phát liên tục. Như vậy cuộc chiến nầy không đánh nữa mà phải bỏ vũ khí đầu hàng kẻ địch. Với tôi việc ra trận mà buông súng đầu hàng địch trong khi chưa bắn một viên đạn nào là một điều sĩ nhục. Một cuộc chiến dài nhất trong lịch sử cận đại. Thế nhưng người ta không muốn nói đây là chiến tranh. Đây là một cuộc chiến được tung ra dưới một hình thức hỏa mù được thực hiện bởi những thế lực đối đầu trong bóng tốiHoàng Sơn Long Và theo các nhà nghiên cứu lịch sử cho rằng không nên có nó, nếu nhìn ra bên ngoài và sau Thế chiến lần thứ II, những quốc gia như Đông và Tây Đức, Nam và Bắc Triều Tiên, đâu nước nào có chiến tranh tàn sát lẫn nhau khốc liệt như ở Việt Nam? Đây là một cuộc chiến được tung ra dưới một hình thức hỏa mù được thực hiện bởi những thế lực đối đầu trong bóng tối. Lừa dối và chua xót Bốn mươi năm sau cuộc chiến ở Việt Nam một số tài liệu được giải mật, một số sách báo phim ảnh được ấn hành như quyển “Khi Đồng Minh Tháo Chạy” của tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng cũng như cuốn “Bên Thắng Cuộc” (quyển I) của nhà báo Huy Đức và Phim tài liệu “Last Day In Việt Nam của bà Rody Kennedy v.v..., người ta thấy chiến tranh Việt Nam được chấm dứt như thế nào. Chiến tranh kết thúc với nỗi vui mừng của kẻ chiến thắng cũng như đem lại sự đau buồn của những người thua trận đó là lẽ đương nhiên của cuộc chiến. Nhưng hệ lụy của nó sau cuộc chiến đã phơi bày ra một sự thật là: nhân dân miền Bắc kẻ thắng trận đã thấy mình bị lãnh đạo lừa dối đẩy dân chúng vào một cuộc chiến vô nghĩa. Sau bốn mươi năm, nhiều phần của đất liền và biển đảo Việt Nam lần lượt lọt vào tay Trung Quốc, mà chủ quyền quốc gia không được tôn trọng, theo tác giả. Nhân dân miền Nam chua xót hơn khi bị đồng minh phản bội. Chiến tranh Việt Nam đã tiêu hao trên ba triệu người cho cả hai bên, hơn thế nó đã phân hóa tình tự hòa hợp dân tộc một thời gian khá dài mãi đến nay đã 40 năm vẫn chưa hàn gắn được, ít lắm phải vài thế hệ kế tiếp mới có cơ may. Bốn mươi năm trôi qua nước Việt Nam dưới chế độ độc tài Cộng sản đã từng bước đưa đất nước vào chỗ suy vong không lối thoát. Nhiều phần của đất liền và biển đảo lần lượt lọt vào tay Trung cộng, chủ quyền quốc gia không được tôn trọng. Việt Nam ngày nay lệ thuộc rất nhiều vào Trung cộng từ kinh tế cho đến chính trị, lẫn ngoại giao và có vẻ như đã hoàn toàn nằm trong quỹ đạo của Trung Quốc, đến nỗi, trong tương lai gần, nếu không cẩn thận, theo cảnh báo của các nhà quan sát thời cuộc tiên đoán, năm 2020 Việt Nam sẽ có thể biến thành 'một tỉnh thành' của Trung Quốc. Con đường sau 40 năm Hội nghị Thành Đô năm 1990 với Trung cộng có gì bí mật để các nhà lãnh đạo Việt Nam phải dấu kín? Sau nghị hội nầy có vẻ nhiều chính sách và đường lối của chánh quyền cộng sản Việt Nam như 'đều theo chỉ thị' của Trung cộng. Con đường duy nhất của Việt Nam ngày nay, 40 năm sau sự kiện 30/4/1975 là phải thoát Trung, hoặc phải thay đổi đổi chế độ hiện hànhHoàng Sơn Long Trong khi ấy, não trạng của ban lãnh đạo, cầm quyền hiện nay bị cáo buộc là 'hèn với giặc ác với dân', hay họ 'những tên Thái tú Tàu' của thời đại, đâu đó, người dân còn dùng cả những từ ngữ diễu cợt để gọi tên công khai các lãnh đạo từ Tổng bí thư, tới Chủ tịch nước hay Thủ tướng (như ông này lú, ông kia lẫn, ông nọ là đồng chí X, đồng chí Z v.v...). Thế nhưng dường như mỗi lần họ cất tiếng lên 'chửi Trung Cộng', là công an có thể bắt họ liền và họ có thể bị kết án rất nặng. Thiết nghĩ, trước họa mất nước về tay Tàu cộng, người Việt trong và ngoài nước phải hành động ngay từ bây giờ nếu không sẽ quá muộn. Trung Quốc ngày càng lớn mạnh, nếu chúng ta không quật cường mà lại chịu cúi đầu làm nô lệ cho họ, thì con cháu đời sau sẽ phê phán chúng ta và tôi nghĩ, con đường duy nhất của Việt Nam ngày nay, 40 năm sau sự kiện 30/4/1975 là phải thoát Trung, hoặc phải thay đổi đổi chế độ hiện hành. Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của tác giả đang sống tại San Jose, California, Hoa Kỳ. Bài được gửi tới BBC sau khi BBC mời độc giả tham gia viết bài vở, đóng góp tư liệu, chia sẻ thông tin, cảm nghĩ về sự kiện 30/04/1975.
Tác giả Bên Thắng Cuộc, nói ông muốn các nhà lãnh đạo Việt Nam đọc sách để 'đưa dân tộc Việt Nam đi đúng con đường dân chủ'.
Lãnh đạo VN nên đọc 'Bên Thắng Cuộc'?
Sách Bên Thắng Cuộc gây nhiều tranh luận Nhà báo Huy Đức viết trên trang Facebook lập ra cho cuốn sách: "Tôi mong các nhà lãnh đạo hiện nay đọc Bên Thắng Cuộc cho dù họ đánh giá cuốn sách như thế nào. "Nhận ra những sai lầm để “đưa dân tộc Việt Nam đi đúng con đường dân chủ, phát triển” là mong ước của chúng ta. "Nhưng tương lai dân tộc không thể chỉ được trông cậy vào một cuốn sách hay vào chỉ trông cậy vào các nhà lãnh đạo ở “bên thắng cuộc”. Ý kiến này của tác giả nằm trong phần trả lời mười câu hỏi của độc giả về cuốn sách hôm 19/12. "Sự thật không chỉ giúp chúng ta tìm ra phương thuốc đúng để chữa lành các vết thương cũ mà còn giúp những người đang nắm vận mệnh quốc gia không phạm các sai lầm mới" Ông Huy Đức đặt trên cho Bấm phần trả lời của ông là 'Không thể cứ trú ngụ trong sự sợ hãi'. Trả lời câu hỏi về chuyện ông có 'sợ' những điều không hay xảy ra với ông vì 'vi phạm các quy định của Đảng và Nhà nước,' tác giả viết: "Tôi không nghĩ là mình nằm trong phạm vi điều chỉnh của các quy định đó. Tôi ý thức được những gì mình đang làm. "Sự thật không chỉ giúp chúng ta tìm ra phương thuốc đúng để chữa lành các vết thương cũ mà còn giúp những người đang nắm vận mệnh quốc gia không phạm các sai lầm mới. "Không ai muốn hứng chịu “những điều không hay” nhưng nếu cứ trú ngụ trong sự sợ hãi thì sự thật sẽ không bao giờ được nói ra bạn ạ." Ông cũng lấy nhà văn Dương Thu Hương, tác giả của cuốn 'Đỉnh cao chói lọi', để dẫn chứng rằng người Việt Nam "có thể làm được nhiều việc từ trong nước nếu chúng ta không sợ hãi." Ông cũng nói ông sẽ quay về Việt Nam sau khi kết thúc chương trình nghiên cứu một năm ở Đại học Harvard. 'Phi nhân, phi nghĩa' Cuốn sách của ông Huy Đức vẫn đang tiếp tục là đề tài của nhiều bài viết và bình luận từ trong và ngoài Việt Nam. Trong bài viết đăng hồi đầu tuần, một tiến sỹ ở thành phố Hồ Chí Minh, đã kể lại câu chuyện của người tự nhận mình là 'bên thua cuộc' và viết: "Nói thẳng thừng ra, thì chúng tôi còn sống sót đã là may, vì chúng tôi là bên thua cuộc," Tiến sỹ Vũ Thị Phương Anh viết trên Facebook. "Những thông tin trong cuốn sách không làm tôi xúc động - vì chắc chắn các chi tiết mà tôi có thể kể ra từ kinh nghiệm cá nhân còn lâm ly và kỳ bí hơn nhiều - mà chỉ làm cho tôi thắc mắc, không biết đến bao giờ thì những người anh em thắng cuộc mới thực sự hiểu đầy đủ những người thua cuộc, và ý thức rõ những điều phi nghĩa, phi nhân mà họ đã làm đối với những người anh em kém may mắn của họ?" Tiến sỹ Vũ Thị Phương Anh Là con của một viên chức của chế độ Sài Gòn, bà Phương Anh kể lại những khó khăn của gia đình với những lần đi vượt biên hụt và Bấm viết: "Không ai trong chúng tôi lại có thể ngờ có ngày những ký ức và sự kiện lịch sử ấy lại được một người từ bên thắng cuộc viết ra. "Những dòng chữ trong cuốn sách của Huy Đức được tác giả viết bằng giọng văn rất bình thản, khách quan, chẳng thấm vào đâu so với những ký ức đầy cảm xúc của chúng tôi, những người đã thực sự phải trải nghiệm những thí nghiệm của một chế độ mới đối với những người anh em thua cuộc của họ. "Nhưng cũng chính vì giọng văn bình thản đó mà những sự vô lý đến không thể tưởng tượng và không thể tin được của những chính sách sau ngày "giải phóng" mới càng lộ rõ. "Những thông tin trong cuốn sách không làm tôi xúc động - vì chắc chắn các chi tiết mà tôi có thể kể ra từ kinh nghiệm cá nhân còn lâm ly và kỳ bí hơn nhiều - mà chỉ làm cho tôi thắc mắc, không biết đến bao giờ thì những người anh em thắng cuộc mới thực sự hiểu đầy đủ những người thua cuộc, và ý thức rõ những điều phi nghĩa, phi nhân mà họ đã làm đối với những người anh em kém may mắn của họ?" Bà Phương Anh cũng nói nếu chính quyền hiện nay không "chân thành nhận lỗi, thì sẽ không bao giờ có hòa giải thực sự." Biểu tình Bên Thắng Cuộc nhận được nhiều lời khen ngợi và thậm chí có học giả nhận xét đây là "quyển sách hay nhất về lịch sử Việt Nam sau 1975" mà ông đọc, nhưng cũng có những tiếng nói chỉ trích. Cây bút chống Cộng tại Mỹ, Ngô Kỷ, ra lời kêu gọi biểu tình. Lời kêu gọi này về mặt chính thức là để phản đối báo Người Việt làm theo "chỉ thị của cộng sản Việt Nam" nhưng cũng còn vì lý do báo này "tuyên truyền cho cộng sản qua quyển sách "Bên Thắng Cuộc" của tác giả Việt cộng Huy Đức được báo Người Việt ra sức quảng cáo." Trong khi đó, từ một lập trường chính trị ngược lại, một số độc giả ủng hộ chính quyền trong nước cáo buộc tác giả là "bồi bút" và "bóp méo" lịch sử. Cũng có người như Thiếu tá Lê Quang Liễn, người xuất hiện trong sách qua trích dẫn của nhà báo Phan Xuân Huy, nói ông Phan Xuân Huy đã nói không đúng rằng ông Liễn và nhiều lính thủy quân lục chiến của Việt Nam Cộng hòa đầu hàng. Cuộc chiến giữa hai miền nam - bắc gây ra nhiều mất mát kể cả trong giai đoạn hậu chiến Ông nói những binh lính này trên thực tế bị bắt và ông chỉ được ra tù vào đầu năm 1988 "sau gần 13 năm tù ngục với 4 năm 7 tháng 24 ngày bị "kiên giam" còng tay, chân, bị đánh gãy xương sườn..." Vị cựu quân nhân viết tiếp: "Tôi gửi đến tác giả Huy Đức những nhận xét của tôi về phần trích dẫn trong sách và mong được hoàn chỉnh sự chính xác cũng như trách nhiệm của người viết." Bản thân tác giả Huy Đức phản hồi rằng, bài phỏng vấn vợ ông Liễn mà ông Liễn đề cập ở đây là do ông Phan Xuân Huy thực hiện trên báo Tin Sáng tháng 9-1975 cũng như phần lớn những bài báo viết về tù cải tạo hồi tháng 9-1975, bài báo cũng là một sản phẩm tuyên truyền, tác giả trích dẫn lại như một bằng chứng lịch sử của sự tuyên truyền một chiều đó. Sách của tác giả Huy Đức đã bán được hơn 1000 bản điện tử qua Amazon và là cuốn sách bán chạy nhất trong mục sách lịch sử về Đông Nam Á. Cuốn sách, mặc dù chỉ in tiếng Việt, nhưng cũng thu hút sự chú ý của một số học giả nước ngoài. Giáo sư Shawn McHale, Đại học George Washington, nhận xét: "Chưa có ai tiếp cận được với nhiều nhân vật cao cấp như Huy Đức, và lại in một cuốn sách trung thực về chủ đề này." "Sự ấn hành tác phẩm là sự kiện lớn," ông nói. Chia sẻ nhận định này, giáo sư Hồ Tài Huệ Tâm từ Đại học Harvard dự đoán "không ai viết về Việt Nam sau 1975 sẽ có thể bỏ qua thông tin trong cuốn sách". Thêm về tin này Chủ đề liên quan
“Vì lý do nào đó chúng ta vẫn nghĩ rằng những người nắm được bí quyết sống lâu và giữ được sự trẻ trung chỉ có ở những nơi rừng sâu núi thẳm hay các tu viện. Điều này không đúng,” ông Vladimir Yakovlev nói, “Những người như thế đang sống xung quanh chúng ta: trong ngôi nhà hàng xóm, nằm cách một con đường hay ở các thành phố mà chúng ta thường lui tới. Chúng ta chỉ không biết họ và do đó không có cơ hội học hỏi từ họ cách sống mà mới hôm qua còn là điều viễn vông.”
Những người chiến thắng tuổi già
Johanna Quaas Vladimir Yakovlev là một nhiếp ảnh gia người Nga. Ông đã bắt đầu dự án ‘Tuổi Hạnh phúc’ hồi năm 2011 để chụp lại hình ảnh những con người trên khắp thế giới đi ngược lại quy luật của tuổi già. Johanna Quaas là một vận động viên thể dục người Đức. Trong tấm ảnh được Yakovlev chụp hồi năm 2012, bà đã 86 tuổi. Montserrat Mecho Yakovlev vừa mới xuất bản một cuốn sách với tư liệu được thu thập từ dự án. Cuốn sách với tiêu đề ‘Tôi muốn làm gì ở tuổi 70?’ đã kể câu chuyện của 30 người không già theo thời gian, trong đó có một tay lướt sóng 75 tuổi, một vận động viên marathon 103 tuổi và một ngôi sao khiêu dâm 79 tuổi. Hồi tháng Tư năm 2012, Yavkovlev đã chụp ảnh Montserrat Mecho lúc đó 78 tuổi. Bà nhảy dù lần đầu tiên vào năm 49 tuổi và kể từ đó đã nhảy dù thêm 1.000 lần nữa. Ngoài ra, bà còn chơi truợt tuyết, dù lượn và lặn biển. Yvonne Dowlen “Khởi đầu đây là một dự án rất cá nhân,” Yakovlev nói, “Tôi đã hơn 50 tuổi. Tôi muốn xem điều gì sẽ chờ đợi mình trong tương lai và quan trọng nhất là tôi có thể tác động đến những gì xảy đến với mình ở mức độ nào.” Một tai nạn ở tuổi 80 đã khiến bà Yvonne Dowlen bị sang chấn nghiêm trọng. Các bác sỹ đã khuyên bà treo đôi giày trượt băng nhưng bà, hiện nay đã 89 tuổi và đã trượt băng được 75 năm, vẫn tiếp tục thi đấu. “Nếu có lúc nào đó tâm trạng tôi không vui, tôi sẽ nhìn những người bạn già đang phải thở túi ôxy, đeo giày trượt vào và mỉm cười.” Tao Porchon-Lynch Trong bức ảnh được chụp hồi tháng 11 năm 2011, bà Tao Porchon-Lynch đã 93 tuổi. Khi đó bà là một vũ công và giáo viên hướng dẫn yoga. Kể từ khi bà bắt đầu tranh tài khiêu vũ ở tuổi 87, bà đã giành được hơn 600 phần thưởng và vẫn tiếp tục dạy yoga ở tuổi 96. Một ngày bình thường của bà sẽ bao gồm ba tiếng dạy yoga vào buổi sáng và hai tiếng khiêu vũ vào buổi chiều. Các bạn nhảy của bà đều trẻ hơn bà 70 tuổi. “Tôi không tin vào tuổi già. Tôi tin vào sức mạnh của năng lượng,” bà trả lời những ai khuyên bà nên nghỉ ngơi. Ruth Flowers Sau khi giúp tổ chức sinh nhật cho đứa cháu trai, Ruth Flowers đã cảm thấy muốn trở thành một DJ, một tay chỉnh nhạc, ở tuổi 68. Bà đảm đương vai trò này lần đầu tiên ở Villa Murano ở Cannes ở tuổi 78 và xuất hiện ở các câu lạc bộ đêm ở khắp nơi trên thế giới cho đến khi bà qua đời vào tháng Năm năm 2014, thọ 83 tuổi. Bức ảnh này được Yakovlev chụp hồi năm 2012. “Những gì mà tôi thấy đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống và suy nghĩ của tôi về con người có thể làm gì trong lúc tuổi xế chiều,” ông Yakovlev nói. Greta Pontarelli “Greta Pontarelli 61 tuổi. Bà xuất hiện trước khán giả trong bộ đồ bikini lấp lánh, bà bước đến chiếc sào, cúi sâu người xuống, tay nắm lấy chiếc sào và đẩy người lên khỏi mặt đất một cách nhẹ nhàng. Sau đó, bà trình diễn một động tác phức tạp và hồi hộp đến khó tin trên cây sào,” Yakovlev mô tả màn trình diễn của người phụ nữ Mỹ đã theo đuổi môn trình diễn sào ở tuổi 59. “Để làm cho xương cứng chắc hơn, tôi cần phải có những bà tập luyện gian khổ – một môn vận động có nâng vật nặng,” bà nói. John Lowe Mơ ước được khiêu vũ cả đời, nhưng chỉ đến năm 79 tuổi, John Lowe mới theo đuổi ballet và có màn trình diễn đầu tiên trên sân khấu khi đã 89 tuổi. Gia đình ông không cho ông làm cú xoay người 360 độ ở trên không khi ông bước sang tuổi 90. “Họ sợ rằng nếu tôi ngã thì tôi sẽ không thể trở lại như xưa,” Lowe nói với Yakovlev trong lần được chụp hình hồi năm 2012. “Nhưng điều đó không ngăn cản Lowe thực hiện những cú nhảy,” Yakovlev nói, “Để thực hiện những động tác phức tạp hơn, John thậm chí còn mắc một chiếc xà trên trần nhà. Ông treo mình lên đó mỗi ngày.” Giờ đây ở tuổi 94, ông vẫn tập luyện và trình diễn mỗi ngày. Lowe nói về bí quyết tận hưởng cuộc sống lúc tuổi già như sau: “Hãy tìm kiếm điều gì đó sẽ thay đổi hoàn toàn cuộc sống của bạn. Điều này rất khó những tôi nghĩ ai cũng thể tìm được cái gì đó cho mình. Múa ballet giúp tôi giữ cho sống lưng thẳng và lừa dối tuổi tác.” Lloyd Kahn Lloyd Kahn, sống ở California, bắt đầu chơi trượt ván ở tuổi 65. Theo Yakovlev, ông đã ‘té ngay lập tức và bị chấn thương ở tay. Bắt đầu từ đó, ông xác định mình phải đeo đầy đủ trang phục bảo hộ. Yakovlev chụp bức ảnh này hồi năm 2013 khi Kahn đã 78 tuổi. “Gần như mỗi ngày Kahn đều chơi với ván trượt ở quanh thị trấn Bolinas ven biển. Ông chọn những con đường có những con dốc dài, có độ dốc từ từ và những cua ngoặt nhẹ. Trên trang blog của ông, ông mô tả việc đi trượt ván với con trai và cháu trai. Con trai ông viết: “Tôi không biết mình nên lo lắng cho đứa con trai ba tuổi hay người cha 79 tuổi của tôi.” Duan Tzinfu Duan Tzinfu đã thay đổi cuộc sống của mình khi ông phát hiện một nhóm người đang tập luyện ở một công viên ở Bắc Kinh. Sau 50 năm làm việc trong một xưởng kính, sức khỏe của Duan Tzinfu đã bị tàn phá nghiêm trọng. Ông ấy không thể bước đi và phổi của ông ấy, vốn bị bụi kính tàn phá, không thể hoạt động trơn tru được. Nhưng ông ấy đã xin vào nhóm trên tập luyện duỗi cơ thể và các bài tập hơi thở theo nguyên lý Đạo giáo mỗi ngày. Giờ đây ở tuổi 76 ông có thể thực hiện những động tác mà những người trẻ hơn cũng chưa chắc làm được. Doris Long Doris Long bắt đầu chơi trò leo xuống các độ cao khi bà 85 tuổi sau khi chứng kiến những người trèo xuống một vách núi cao 20 mét ở Hampshire. “Doris nghĩ rằng hành động đó rất thú vị và bà ấy đã đúng,” Yakovlev nói. “Tôi rất phấn chấn sau khi leo xong,” Long kể về lần đầu tiên bà làm thử. Ở tuổi 92, bà đã trèo xuống tòa nhà Millgate cao 70 mét và là tòa nhà cao nhất Portsmouth. Giờ đã 100 tuổi, bà vẫn chơi môn này. Bản tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Culture.
Hai ngày sau khi hành trình đi tới Mặt Trăng bắt đầu, thảm họa giáng xuống tàu không gian Apollo 13. Một bộ phim đã tìm hiểu về câu chuyện đầy kịch tính này, và nhà du hành vũ trụ Jim Lovell nhớ lại những nỗ lực phi thường nhằm đưa phi hành đoàn trở về.
Những anh hùng thầm lặng giải cứu Apollo 13
Ngày 14/4/1970, phi hành đoàn trên chiếc phi thuyền Apollo 13, gồm Jim Lovell, Jack Swigert và Fred Haise, đang trong ngày thứ hai của hành trình tới Mặt Trăng. Mọi thứ có vẻ suôn sẻ. Vào đầu ngày, tại trạm kiểm soát đặt ở Houston, chuyên viên giữ liên lạc với khoang phi hành (capsule communicator - Capcom) là Joe Kerwin báo rằng phi thuyền "hoàn toàn ổn", và nói đùa với phi hành đoàn rằng "chúng tôi buồn muốn khóc ở đây." Nước Mỹ sẽ bị núi lửa nuốt chửng? Sắp tận thế do núi lửa? Nhật thực và nỗi sợ hãi về ngày tận thế Thật ra, lần thứ ba đáp xuống Mặt Trăng của Nasa đã hoàn toàn không dự đoán trúng tâm lý công chúng. "Mọi người không mấy quan tâm," Lovell (năm nay đã 89 tuổi) nói với BBC Future. "Trên mặt báo, người ta chỉ thấy thông tin về hành trình của Apollo 13 đăng trên mỗi trang tin thời tiết, chỉ có vậy thôi." Sau khi đã bay được 55 giờ 46 phút, phi hành đoàn kết thúc phần nói chuyện trực tiếp qua truyền hình với Trái Đất. Họ vừa cho khán giả tham quan một vòng buồng điều khiển và bộ phận đáp xuống Mặt Trăng. Thế nhưng không một kênh truyền hình lớn nào tiếp sóng và phát đi đoạn video đó. Jim Lovell (trái) nói rằng công chúng khi đó đã bắt đầu coi chương trình chinh phục không gian của Hoa Kỳ là nhàm chán "Giới truyền thông không có ai ngồi tại trung tâm kiểm soát cả," Sy Liebergot, người có nhiệm vụ ngồi đằng sau thiết bị điều khiển Eecom nói. "Họ thấy là công chúng không quan tâm tới việc đang có hành trình bay vào không gian rồi đáp xuống Mặt Trăng." Khi đó chỉ vừa mới học xong đại học, Liebergot là một trong số hàng chục chàng trai trẻ, đa phần ở độ tuổi ngoài 20, được tuyển vào vị trí ngồi theo dõi, kiểm soát sứ mệnh chinh phục vũ trụ. Là người chịu trách nhiệm theo dõi các hệ thống hỗ trợ khẩn cấp cho tàu Apollo, ông xuất hiện trong bộ phim tài liệu Mission Control: The Unsung Heroes of Apollo. Tsar Bomba: Trái bom 'thần thánh' của Liên Xô Chiến tranh hạt nhân: Nhân loại đã sẵn sàng tới đâu? Chiếc phi cơ bay nửa vòng Trái đất trong 30 phút Chris Kraft là người phát triển ra nguyên tắc cần theo dõi các chuyến bay có chở theo phi hành đoàn từ một phòng đơn lẻ bằng một chuỗi những mệnh lệnh rõ ràng. Ông là người đã mài giũa ý tưởng về việc phải có thử nghiệm hàng không. Kraft coi việc điều khiển hành trình bay như một dàn nhạc giao hưởng, trong đó các bộ phận riêng rẽ được kết nối với nhau bởi một nhạc trưởng, mà trong trường hợp này thì nhạc trưởng chính là Giám đốc Chuyến bay (Flight Director). Mọi mệnh lệnh được đưa thông qua 'Chuyến bay' và được nối với các phi hành gia thông qua một Capcom đơn lẻ - thường là một phi hành gia. "Chúng tôi ngồi ở Trái Đất nhưng biết về tàu vũ trụ và cách hoạt động của nó nhiều hơn là phi hành đoàn trên tàu," Liebergot nói. Những gì có thể làm đều đã được làm nhằm loại bỏ những bối rối nhầm lẫn hoặc chồng chéo lộn xộn trong quá trình ra quyết định. Trên thực tế thì kịch tính là thứ cuối cùng mọi người muốn phải chứng kiến. "Mười ba," người phụ trách liên lạc với Capcom là Jack Lousma nói trước khi phi hành đoàn tới lúc nghỉ đêm. "Chúng tôi có thêm một thứ cần các anh làm ngay khi có thể: Chúng tôi muốn các anh khuấy các bể chứa cryo lên." Hành trình của Apollo 13 lẽ ra sẽ là chuyến đáp xuống Mặt Trăng lần thứ ba của con người Những bể chứa này, được đặt trong khoang dịch vụ của chiếc phi thuyền, là phần thuộc trách nhiệm theo dõi của Liebergot. Chúng lưu giữ oxy và hydro, là các thành phần sẽ được chuyển hóa thành điện và nước trong ba bộ pin, qua đó cung cấp điện cho khoang phi hành và nước uống cho các phi hành gia. Việc chỉ dẫn bật theo định kỳ các chân vịt để khuấy bể chứa là nhằm đảm bảo chất lỏng trong bể nhiên liệu được trộn đúng cách, qua đó đảm bảo các thiết bị đo sẽ đọc được chính xác các chỉ số. Tàu vũ trụ dân dụng: Ước mơ không còn xa? Máy bay Tây Đức đột ngột hạ cánh ở Quảng Trường Đỏ Viên phi công Tây Đức khiến quân đội Liên Xô hoảng loạn Swigert bật công tắc các chân vịt. Hai phút sau, có một tiếng nổ và chuông báo động chính vang lên. Ở mặt đất, Liebergot đang trong tiếng đồng hồ cuối cùng của phiên trực tám tiếng, và là người đầu tiên phát hiện ra trục trặc. "Dữ liệu nhảy điên loạn, có rất nhiều xáo trộn diễn ra liên tục trong phòng," ông nói. "Chúng tôi không biết là mình đang nhìn thấy cái gì nữa." Phiên làm việc tám tiếng đó rốt cuộc đã chỉ kết thúc sau đó ba ngày. "Houston, chúng tôi gặp trục trặc ở đây," Lovell nói với trung tâm kiểm soát. "Tôi thấy có vẻ như nhìn ra chỗ cửa hầm thì chúng tôi đang xả ra cái gì đó. Chúng tôi đang xả ra không trung thứ gì đó." Phần hư hại của chiếc tàu vũ trụ được nhìn rõ khi phi hành đoàn trôi ra xa, trên phần module được thiết kế để đáp xuống Mặt Trăng Sự việc trở nên rõ ràng, rằng đó không phải là lỗi của thiết bị đo đạc từ xa. "Khi vụ nổ lần đầu tiên xảy ra, chúng tôi không biết là điều gì đã xảy ra," Lovell nói. "Cho mãi tới khi tôi thấy khí oxy thoát ra và nhìn thấy trên bảng điều khiển là chúng tôi đã mất toàn bộ khí oxy ở một bể chứa trong lúc đang tiếp tục mất nhanh ở bể chứa thứ hai, thì tôi nhận ra rằng chúng tôi gặp chuyện tồi tệ nghiêm trọng rồi." Vũ khí chết người từ thiết bị bay siêu nhỏ Thảm họa khi tin tặc tấn công trí thông minh nhân tạo Những thói quen hàng ngày tiết lộ tính cách của bạn Các kênh truyền hình đổ xô tới tìm kiếm thông tin, các chương trình phát sóng bị gián đoạn để đưa tin về trung tâm kiểm soát, Giám đốc Chuyến bay Gene Kranz đã chỉ đạo đội ngũ của mình "xử lý vấn đề". Tất cả mọi người trong phòng điều khiển được lệnh chỉ nói chuyện qua bộ tai nghe gắn microphone, gọi cho các nhân viên hỗ trợ của mình để tìm hiểu xem trục trặc phát sinh ở chỗ nào. "Chúng tôi chưa bao giờ vấp phải tình huống là không thể đưa được phi hành đoàn còn sống trở về," Liebergot nói. "Đó không phải là cách làm việc của những người kiểm soát chuyến bay." Nhóm kỹ thuật làm việc từ trạm kiểm soát đã làm việc liên tục không nghỉ để tìm phương án đưa phần module mong manh trở về Trái Đất Nhưng ở cách xa 322 ngàn km và vẫn trên đường bay ra xa Trái Đất hơn nữa, Lovell không chắc lắm về điều này. "Chúng tôi không có bất kỳ giải pháp nào để đưa tàu trở về, hay chính xác là cần phải làm gì," ông nói. "Đó có lẽ là điểm tinh thần mọi người xuống rất thấp trong chuyến bay, khi mà chúng tôi không rõ là liệu mình có thể quay trở về Trái Đất được hay không." Là người chịu trách nhiệm về những hệ thống đang có vấn đề, vai trò của Liebergot lúc này là phải nỗ lực giữ lại được càng nhiều oxy càng tốt để có thể cấp năng lượng cho chiếc phi thuyền bị hư hại được lâu nhất. Chiến lược của ông, theo đó sử dụng các bước khẩn cấp trong trường hợp pin cấp nhiên liệu bị hỏng, là bắt đầu giảm bớt năng lượng cấp cho phi thuyền bằng cách giảm bớt mức tiêu hao đối với bộ pin nhiên liệu còn lại. "Nhiệm vụ là tìm cách giữ cho bộ pin nhiên liệu tại module điều khiển hoạt động được đủ lâu để các phi hành gia có thể chuyển sang khoang đáp xuống Mặt Trăng và làm cho các hệ thống đó hoạt động," ông nói. "Và đó là điều chúng tôi đã thực hiện thật đúng tuần tự, đúng trình tự xử lý trục trặc để giúp cho bộ pin đó hoạt động được lâu hơn." Trong vũ trụ, phi hành đoàn không khoanh tay ngồi chờ chỉ dẫn. Họ đã bắt đầu dịch chuyển để kết nối đầy đủ với khoang đáp xuống Mặt Trăng, tuy Lovell nhanh chóng nhận ra rằng mọi sự sẽ không mấy dễ chịu. Bất chấp những lo lắng về chuyện dù có thể không bung ra, phần module đã trở về Trái Đất được an toàn "Khoang đáp xuống Mặt Trăng rất mỏng manh," ông nói. "Nó chỉ được thiết kế để phục vụ cho hai người trong vòng hai ngày, trong lúc tôi nhận thấy chúng tôi gồm ba người và cần bốn ngày để quay về." "Chúng tôi cuối cùng nhận ra rằng chúng tôi sẽ không thể đáp xuống Mặt Trăng được, sứ mệnh thế là đã hỏng," Liebergot nói. "Quyết định được đưa ra là phi hành đoàn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng để tìm cach trở về Trái Đất." Trong những ngày tiếp theo, những người kiểm soát chuyến bay làm việc liên tục - chỉ tranh thủ chợp mắt ít phút ngay tại bàn mỗi khi có thể - để tìm cách đưa phi hành đoàn Apollo 13 trở về. Có đủ thứ vấn đề cần phải xử lý. Họ lên kế hoạch là cứ để cho thiết bị đẩy cháy liên tục, và tìm ra cách để duy trì sự sống cho các phi hành gia - dùng một vỏ nhựa, một chiếc tất cũ và băng keo để gắn cố định chiếc máy lọc carbon dioxide hình vuông từ module điều khiển vào các hốc tròn đặt máy lọc ở bộ phận đáp xuống Mặt Trăng. "Đó là sự phối hợp kỳ diệu giữa hai nhóm," Lovell nói. Không nhóm nào có được một khoảnh khắc dễ thở. "Một nhóm ngồi trong phòng kiểm soát tiện nghi, uống cà phê nóng và hút thuốc lá, nhưng có nhiệm vụ phải tìm ra các phương án đưa chúng tôi trở về... và nhóm thứ hai trong một chiếc phi thuyền lạnh lẽo, bị hư hại, có nhiệm vụ thực thi thật chính xác các quyết định mà nhóm kia đưa ra." Sự trở về thành công của module khiến cả trạm kiểm soát bùng lên vui sướng Ngay cả khi nhóm Eecom của Liebergot tìm được cách để cấp lại năng lượng để khoang chứa phi hành đoàn có thể quay trở về Trái Đất an toàn thì cũng không có gì đảm bảo là các phi hành gia sẽ sống sót. Trong nỗ lực tiết kiệm năng lượng, nhóm kiểm soát hành trình buộc phải hy sinh nguồn điện nhằm giữ ấm cho các hệ thống dù. "Nếu như các pháo phóng dù bị hỏng," Lovell nói, "chúng tôi có thể sẽ bay quá nhanh, không thể sống sót được nếu đáp xuống mặt nước." Chỉ cho tới khi vào ngày 17/4, khi khán giả xem truyền hình trên toàn thế giới nhìn thấy buồng capsule của Apollo 13 treo dưới ba chiếc dù rơi xuyên qua những tầng mây rồi rớt xuống Thái Bình Dương thì những người làm việc tại trạm kiểm soát mới chắc rằng họ đã thành công. Phi hành đoàn trở thành những anh hùng quốc tế. Sau khi những điếu xì gà ăn mừng thắng lợi được chuyền tay nhau trong phòng kiểm soát, Liebergot và nhóm Eecom của ông về nhà đi ngủ. Vào ngày sau, họ trở lại làm việc, lên kế hoạch cho chuyến đi tiếp theo. Cuộc giải cứu thành công ba phi hành gia khiến cho chương trình chinh phục không gian của Hoa Kỳ lại xuất hiện trên trang nhất các báo Ngày nay, chúng ta hầu như sẽ luôn nhìn thấy cả phụ nữ chứ không chỉ có nam giới ngồi sau các thiết bị điều khiển, kiểm soát các chuyến bay, nhưng những nguyên tắc mà Chris Kraft đặt ra ban đầu từ thời thập niên 1960 thì vẫn được giữ nguyên. Mỗi sứ mệnh chinh phục không gian là một nỗ lực của cả nhóm. Đằng sau mỗi phi hành gia có hàng trăm người làm việc hết mình để đảm bảo phi hành đoàn còn sống trở về Trái Đất. Và, nói như Lovell thì sứ mệnh của Apollo 13 vẫn hiện diện trong những giờ đồng hồ đẹp nhất của nó. "Nhìn lại sau nhiều năm suy nghĩ về sự kiện này," ông nói, "thì vụ nổ trên Apollo 13 có lẽ là điều tuyệt vời nhất có thể xảy ra đối với chương trình chinh phục không gian." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Bài viết gốc được đăng trên Tạp chí The Conversation, và được đăng lại theo giấy phép Creative Commons.
Sống nghèo khổ khiến đàn ông dễ bị trầm cảm
Trầm cảm là một nguyên nhân nghiêm trọng gây tàn phế trên thế giới; nếu không được điều trị, nó có thể dẫn đến tình trạng lạm dụng chất kích thích, lo âu và tự tử. Chứng rối loạn trầm cảm cơ bản là tình trạng đặc thù ảnh hưởng đến rất nhiều người, có khả năng khiến nhiều hoạt động từng đem lại niềm vui mất hẳn hứng khởi. Bị trầm cảm ở nơi 'hạnh phúc nhất thế giới' Yêu lành mạnh với bao cao su 'chay' 'Nên cho nhân viên nghỉ thêm ngày thứ Tư' Nó cũng có thể gây ra cảm giác vô giá trị, mất cân bằng, như ngủ quá nhiều hay mất ngủ, và gây ra ý định tự tử. Chúng tôi tìm hiểu vấn đề này trong một nghiên cứu mới, và thấy rằng việc sống ở những khu vực cùng quẫn có thể dẫn đến rối loạn trầm cảm ở đàn ông, nhưng phụ nữ lại không mắc phải chứng này. Trước khi giải thích những phát hiện này, điều quan trọng là chúng ta cần biết rõ hơn về bối cảnh dẫn đến tình trạng này. Có một số yếu tố nhất định khiến bạn có nguy cơ cao bị rối loạn trầm cảm. bị chẩn đoán mắc những căn bệnh kinh niên khó chữa như tiểu đường hay ung thư, dù ở thời hiện tại hay trong quá khứ, cũng có thể gia tăng rủi ro khiến bạn bị trầm cảm. Những tổn thương đau đớn, như bị lạm dụng tình dục hay thể chất, hay việc lớn lên trong một gia đình thiếu vắng sự ổn định, nề nếp, nhiều bất hoà trong hôn nhân. Tuy nhiên, đó là các yếu tố riêng tư, hay còn gọi là hoàn cảnh cá nhân, có thể gây tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của bạn. Và hầu hết các nghiên cứu trầm cảm đã tập trung vào những yếu tố riêng tư đó. Nhưng còn có những yếu tố vượt ra bên ngoài cấp độ cá nhân, như đặc trưng của cộng đồng ta sống cùng - cũng có thể gây tác động rất lớn đến sức khỏe tâm thần của ta. Một nghiên cứu cho thấy sống ở những khu vực nghèo khó có thể gây ra rối loạn trầm cảm ở nam giới nhưng không gây ảnh hưởng đến nữ giới Các nghiên cứu trước đây cho thấy sống trong những cộng đồng túng quẫn khiến cư dân ở những khu vực này đánh giá sức khỏe của mình không đạt được mức khoẻ mạnh nhất và họ có thể chết sớm. Thị trấn bi quan nhất hành tinh ở Phần Lan Chất thải của người tiết lộ điều gì Bạn có sắp rơi vào tình trạng kiệt sức? Qua nghiên cứu của mình, chúng tôi muốn tìm hiểu xem việc sống ở những khu vực cùng quẫn liệu có tác động gì đến sức khỏe tâm thần của phụ nữ và đàn ông hay không - ngay cả sau khi đã tính đến hoàn cảnh cá nhân. Nghĩa là, ngay cả sau khi bạn tính đến tình trạng kinh tế, địa vị xã hội của mỗi người (trong nghiên cứu của mình, chúng tôi tính đến các yếu tố như trình độ học vấn và vị trí trong xã hội), thì môi trường khu dân cư có tác động đến sức khỏe tâm thần của họ hay không? Phát hiện đáng lo ngại Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi sử dụng dữ liệu từ một trong những nghiên cứu kéo dài thời gian nhất về sức khỏe, bệnh kinh niên và cách sống của mọi người: Dữ liệu EPIC-Norforlk. Nghiên cứu này dựa trên 20.000 người đã trả lời bảng hỏi chi tiết về sức khỏe tâm thần và tiền sử bệnh của họ. Mã bưu chính của người trả lời được liên kết với kết quả điều tra dân số để xác định xem họ có sống ở những cộng đồng khó khăn hay không. 5 năm sau khi xác định mức độ nghèo khó, người tham gia trả lời một bảng hỏi tâm lý xã hội để xác định xem liệu họ có bị rối loạn trầm cảm hay không. Sử dụng kỹ thuật thống kê, mối liên hệ giữa sự nghèo khó và trầm cảm được xem xét trong khi có tính đến vấn đề tiền sử bệnh, trình độ học vấn, vị trí trong xã hội và các yếu tố quan trọng khác. Đàn ông sống ở những khu vực nghèo khó nhất có khả năng bị trầm cảm cao hơn 51% so với những người không sống trong khu vực như vậy. Kết quả không tìm thấy sự khác biệt đáng kể về thống kê ở nữ giới Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy sống ở khu vực túng quẫn có ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần - ít nhất là ở nam giới. Trong thực tế, chúng tôi nhận thấy đàn ông sống ở khu vực nghèo khổ có khả năng bị trầm cảm cao hơn 51% so với những người sống ở khu vực không túng quẫn. Thú vị là, kết quả không nhận thấy khác biệt đáng kể nào về mặt thống kê ở nữ giới. Nghiên cứu của chúng tôi không đưa ra lý giải tại sao lại có trường hợp này - và ta cần nghiên cứu thêm nữa để trả lời câu hỏi đó. Tuy nhiên, có thể là vì rất nhiều đàn ông ở Anh Quốc và những vùng khác trên thế giới vẫn cảm thấy mình có trách nhiệm chính trong việc chu cấp, lo lắng cho cả gia đình. Một nghiên cứu gần đây tìm hiểu về nguy cơ trầm cảm ở đàn ông và phụ nữ cho thấy đàn ông bị tác động nhiều hơn khi "thất bại trong những nhiệm vụ chính, như không thành công trong công việc như mong muốn, hoặc không thể chu cấp đầy đủ cho gia đình". Nghiên cứu cũng cho thấy đàn ông có vẻ như nhạy cảm với một số yếu tố gây căng thẳng trong môi trường hơn so với phụ nữ, như các vấn đề liên quan đến công việc và tiền bạc. Mặt khác, mức độ trầm cảm của phụ nữ bị ảnh hưởng nhiều từ những nhân tố gây trầm cảm bắt nguồn từ quan hệ tình cảm và mối liên hệ xã hội mà họ gắn bó. Chẳng hạn, những yếu tố như sự lạnh nhạt trong tình cảm với cha mẹ, hay sự không hài lòng về cuộc hôn nhân thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của phụ nữ. Nhiều nhân tố có thể là nguyên nhân ẩn sau vấn đề này, nhưng ở Anh Quốc, số lượng đàn ông có nguy cơ chết vì tự tử cao gấp ba lần phụ nữ, và vì vậy nguyên nhân căn bản khiến đàn ông khổ sở nên được tìm hiểu. Dù phụ nữ có nguy cơ thấp hơn trong việc bị rối loạn trầm cảm ở những khu vực nghèo đói, một nghiên cứu khác cho thấy có vẻ như họ dễ bị lo âu hơn. Một lần nữa, nghiên cứu xa hơn về ảnh hưởng của môi trường khu dân cư đến sức khỏe tâm thần cần được tiến hành từ góc độ giới tính. Có rất nhiều người đang sống ở khu vực nghèo khó trên thế giới và trầm cảm là nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế ở cấp độ toàn cầu. Việc hiểu rõ về tình trạng phụ nữ và đàn ông bị tác động bởi những khó khăn trong khu dân cư nghèo khó tới mức nào có thể giúp tập trung vào điều trị sức khỏe tâm thần, và đây là bước đi quan trọng trong tương lai. Olivia Remes là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Cambridge. Đọc thêm về các bài viết của cô tại The Conversation. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Worklife.
Bộ Y tế Việt Nam cho biết có thể mở rộng tiêm thử nghiệm vaccine Nano Covax từ 10.000 đến 30.000 người ở giai đoạn ba.
Covid-19: 30.000 người dự kiến được tiêm thử vaccine Việt Nam
Việt Nam tiêm thử vaccine Covid-19 trên người Tại cuộc họp hôm 20/12, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu triển khai các giai đoạn thử nghiệm, vaccine phòng Covid-19 phải được tiếp tục với tinh thần tuân thủ đầy đủ quy định, an toàn, khẩn trương. Ông nói: "Nếu thử nghiệm thành công, đây không chỉ là niềm tự hào của giới khoa học sức khỏe hay của ngành y tế mà thực sự là một công cụ phòng chống dịch hữu hiệu" và yêu cầu các đơn vị "chạy đua với thời gian". Tuy vậy, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch bệnh Covid-19 nhấn mạnh rằng "ngay bây giờ chúng ta vẫn phải hết sức chú trọng các biện pháp phòng, chống dịch đã làm từ trước đến nay". Dự kiến tiêm thử trên 30.000 người Vaccine Covid-19 đầu tiên do công ty Nanogen của Việt Nam phát triển có tên Nano Covax, được sản xuất trên công nghệ tái tổ hợp protein gồm ba giai đoạn. Người tình nguyện đợt này được tiêm 2 mũi cách nhau 28 ngày. Giai đoạn một sẽ tiêm trên 60 người được chia làm ba nhóm với ba liều khác nhau (25 mcg- 50mcg-75mcg), nhằm đánh giá tính an toàn của vaccine. Sau khi giai đoạn một an toàn, việc tiêm thử nghiệm 400-600 người sẽ được tiến hành để xác định liều tiêm tối ưu. Thoát hiểm, một người Little Sài Gòn kể kinh nghiệm chống chọi Covid Virus corona: VN bắt đầu tiêm vaccine cho người tình nguyện Covid-19: Vaccine của Việt Nam được tiêm thử trên người Giai đoạn ba dự kiến vào tháng 8/2021 sẽ tiêm trên ít nhất 1.500-3.000 người và có thể mở rộng 10.000-30.000 người. Mục tiêu giai đoạn ba nhằm đánh giá tính an toàn, tính miễn dịch và hiệu lực của vaccine. Trước đó, ngày 17/12, ba tình nguyện viên, gồm hai nam một nữ, tuổi 18-50, đã được tiêm mũi vaccine Nano Covax đầu tiên. Tính đến hiện tại, các chỉ số của ba tình nguyện viên trên cho thấy vaccine an toàn với người. Các nhà chuyên gia hy vọng sau khi thử nghiệm ba giai đoạn, tính sinh miễn dịch của vaccine sẽ được đánh giá đầy đủ và đáp ứng yêu cầu. Hiện cả ba người này sức khỏe ổn định, không có phản ứng bất thường. Dự kiến ngày 21/12, Học viện Quân y sẽ tiếp tục tiêm thử nghiệm cho những tình nguyện viên còn lại tham gia giai đoạn một. Người Việt ở Little Saigon: 'Covid làm tôi muốn đứt hơi' Vaccine Covid-19 Nanocovax, do Công ty Nanogen, Việt Nam sản xuất, có công suất mỗi lô 600.000 liều. Công ty này dự kiến cung cấp mỗi tháng 5 triệu liều vaccine khi chính thức đi vào sản xuất. Giá mỗi mũi tiêm vaccine Nanocovax dự kiến khoảng 120.000 đồng. Mỗi liều tiêm gồm 2 mũi tiêm, cách nhau 28 ngày. Trước đó, nhà cung cấp dịch vụ bảo hiểm đã ký với công ty Nanocovax một chương tình bảo hiểm trị giá tối đa 100 triệu đồng/vụ cho người tình nguyện tiêm thử vaccine Covid-19, trong trường hợp xảy ra tai biến sau tiêm. Chương trình bảo hiểm này sẽ được triển khai trong suốt ba giai đoạn thử nghiệm vaccine. Đẩy mạnh tự sản xuất vaccine Giới chức y tế cho hay vaccine Covid-19 "made in Việt Nam" ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước, tự chủ, làm nền tảng để phát triển vaccine đối phó các chủng virus corona khác trong tương lai. Thêm vào đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì cùng Học viện Quân y, Viện Công nghệ sinh học xây dựng đề án phát triển trung tâm nghiên cứu phát triển vaccine phòng chống các dịch bệnh mới nổi, trong đó có phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp ba trở lên. Những trung tâm nghiên cứu này và các viện nghiên cứu của Bộ Y tế sẽ hình thành mạng lưới sẵn sàng ứng phó với các dịch bệnh mới cũng như thảm họa liên quan đến sức khỏe con người trong tương lai. Covid-19: Vaccine của Việt Nam được tiêm thử trên người Covid-19: Mỹ phê duyệt vaccine của Pfizer Covid-19: Mỹ phê chuẩn vaccine Moderna Trong cuộc họp 20/12, Bộ Y tế khẳng định đã tạo mọi điều kiện tối đa để rút ngắn thời gian thực hiện các giai đoạn thử nghiệm so với điều kiện bình thường nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ các bước, an toàn, khoa học. Về việc mua vaccine, Bộ Y tế cho biết giá bán trên thế giới rất cao, nguồn cung còn hạn chế. Vì vậy, việc đẩy mạnh nghiên cứu sản xuất vaccine trong nước là rất cần thiết. Hiện tại, ngoài Công ty Nanogen, Việt Nam còn có 3 đơn vị sản xuất nghiên cứu sản xuất vaccine Covid-19 gồm: Viện Vaccine và Sinh phẩm y tế (IVAC), Công ty TNHH một thành viên Vaccine và Sinh phẩm số 1 (Vabiotech) và Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất vaccine và sinh phẩm y tế (Polyvac). Việt Nam sẽ mua vaccine của nước nào? Tuy đẩy mạnh tự sản xuất vaccine trong nước, khả năng vaccine của Việt Nam được sản xuất sớm cũng như đủ liều để tiêm phòng trên diện rộng là rất thấp. Do đó, Việt Nam cũng tăng cường hợp tác, trao đổi, đàm phán với các đơn vị sản xuất vaccine trên thế giới để sớm tiếp cận được nguồn vaccine. Hôm 5/12, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long yêu cầu đơn vị Polivac tiếp tục thực hiện việc nghiên cứu, sản xuất vaccine Covid-19 đồng thời tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Nga và chủ động liên hệ với Trung Quốc để có thể tiếp cận với vaccine của các quốc gia này. Covid-19: Việt Nam có mua vaccine của Trung Quốc và Nga? Việt Nam và các nước ASEAN mua vaccine ở đâu? Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra ngày 15/10, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng xác nhận Việt Nam đã đặt mua vaccine Sputnik V từ Nga và vaccine của Anh. Bà Hằng không cung cấp chi tiết khi nào vaccine Sputnik V của Nga sẽ được giao và dự kiến có bao nhiêu liều. Bà cũng không nói có nhập vaccine của Trung Quốc hay không. Trong khi đó, phát biểu trước Quốc hội hôm 6/10, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói Việt Nam 'đang làm việc với các đối tác Nga và Trung Quốc' về vấn đề mua vaccine Covid-19. Ông Đam không nói chi tiết đặt mua bao nhiêu và khi nào nhưng qua những phát ngôn chính thức của các lãnh đạo trên truyền thông, có thể thấy khả năng cao Việt Nam sẽ tiếp cận vaccine của Anh, Nga và Trung Quốc. Việt Nam có mua vaccine Nga, Trung Quốc không? Trao đổi với BBC News Tiếng Việt hồi đầu tháng 12 này, một bác sỹ giấu tên tại Hà Nội nói rằng bệnh viện của ông chưa nhận được chỉ đạo hay nghe tin có kế hoạch mua vaccine của Trung Quốc. Nhưng chắc chắn nếu được lựa chọn, các bệnh viện ở Việt Nam sẽ không mua vaccine Trung Quốc vì tâm lý không tin tưởng Trung Quốc, đặc biệt khi liên quan tới sức khỏe. Còn bác sỹ Phan Đình Hiệp tại Úc nhận xét: "Các tài liệu khoa học mà Trung Quốc và Nga đưa ra về vaccine Covid không có tính xác thực. Vừa rồi trong thử nghiệm vaccine Covid của hãng Sinovac (Trung Quốc) đã có người chết ở Brazil. Tôi không nói rằng vaccine là nguyên nhân gây ra cái chết này nhưng đây phải là điều chúng ta lưu ý." Vaccine khác trên thế giới ra sao? Theo The Washington Post, hiện có khoảng 200 loại vaccine Covid đang được thử nghiệm trên toàn thế giới. Hôm 2/12, Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt vaccine Covid-19 của Pfizer. Anh đã đặt hàng 40 triệu liều - đủ để tiêm chủng cho 20 triệu người. Đến ngày 12/12, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho phép sử dụng vaccine virus cororna Pfizer BioNTech trong trường hợp khẩn cấp. Pfizer có kế hoạch chuẩn bị sẵn 6,4 triệu liều (tiêm được cho khoảng 3 triệu người) trong đợt triển khai đầu tiên vào cuối tháng 12 này. Một tuần sau khi vaccine của Pfizer được thông qua, vaccine của Moderna trở thành vaccine thứ hai được FDA cấp phép, dọn đường cho việc phân bổ hàng triệu liều. Mỹ đã đồng ý mua 200 triệu liều Moderna, và sáu triệu liều có thể sẵn sàng xuất xưởng trong vòng 24 giờ sau khi được phê duyệt.
Tờ Hoàn Cầu Thời báo vẫn được coi là Fox News của Trung Quốc. Trên một phương diện nào đó, thật khó phân loại tờ báo với số lượng phát hành 1,5 triệu bản này.
'Không có tiếng súng ở Biển Đông'
"TQ không là cộng sản mà ở giai đoạn đầu CNXH", theo TBT Hoàn cầu thời báo Vì đây là một tờ báo do nhà nước Trung Quốc quản lý, trực thuộc tờ Nhân dân Nhật báo và thường chạy các bài xã luận mang tính dân tộc chủ nghĩa mà dường như thể hiện xu hướng gây hấn hơn trong các chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Mặt khác thì phiên bản tiếng Anh của tờ Hoàn cầu Thời báo lại nhắc tới sự kiện Thiên An Môn năm 1989 nhân dịp kỷ niệm 20 năm - một việc làm khá táo bạo tại Trung Quốc. Sau đây là cuộc phỏng vấn Tổng biên tập tờ Hoàn cầu Thời báo, ông Hồ Tích Tiến (Hu Xijin), do chương trình Newshour của BBC thực hiện, BBC: Ông nhận định thế nào về những phát triển tại đất nước Trung Quốc hiện đại như một xã hội tư bản? Hồ Tích Tiến (HTT): Tôi không nghĩ Trung Quốc là một xã hội tư bản. Trung Quốc đã và đang có những cải tổ theo kinh tế thị trường. Đó là nền kinh tế thị trường, nhưng không phải là một xã hội bị thúc đẩy bởi chủ nghĩa tư bản. Các quyết định được chính phủ và nhân dân cùng đưa ra chứ không phải được quyết định bởi chủ nghĩa tư bản. BBC: Cốt lõi của chủ nghĩa cộng sản là niềm tin đã được đưa vào Hiến pháp của Trung Quốc rằng phương tiện sản xuất là thuộc sở hữu toàn dân. Đó chính là cốt lõi của chủ nghĩa cộng sản. Nhưng nhiều phương tiện sản xuất tại Trung Quốc này thuộc sở hữu tư nhân. Làm sao ông có thể nói rằng Trung Quốc là một xã hội cộng sản. Nó không phải là cộng sản. HTT: Tôi không nghĩ là như vậy. Trung Quốc không phải là một xã hội cộng sản mà đang ở giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội. Trong xã hội của chúng tôi, định nghĩa về sở hữu phương tiện sản xuất đã và đang có thay đổi không ngừng. Vào lúc này chính xác kiểu sở hữu nào Trung Quốc cần theo chỉ có thể được quyết định bởi thực tế, bởi kiểu sở hữu đem lại lợi ích nhất cho xã hội. BBC: Ông nói tới thực tế. Rõ ràng là chủ nghĩa cộng sản của Trung Quốc đã thất bại và Trung Quốc đã chấp nhận hệ thống kinh tế của phương tây là ưu việt hơn so với hệ thống kinh tế mà đảng của ông theo đuổi? HTT: Không thể nói là Trung Quốc đã thất bại. Trung Quốc luôn có những tiến bộ, từ ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tới ngày nay, nền kinh tế luôn phát triển không ngừng. Chúng tôi nhận ra rằng nền kinh tế thị trường là cách tốt để tổ chức nguồn lực xã hội nhưng nền kinh tế thị trường không thể được coi là tương ứng với chủ nghĩa tư bản. Trung Quốc đang xây dựng nền dân chủ theo cách riêng của mình, theo ông Hồ Tích Tiến Chủ nghĩa tư bản là khái niệm phân chia nguồn lực vì lợi ích của xã hội và nhân dân bằng tiền bạc (tư bản). Kinh tế thị trường là sự phản ánh mức độ tiến triển của nền kinh tế. Chủ nghĩa tư bản không thể độc quyền hóa kinh tế thị trường. Kinh tế thị trường là khái niệm toàn cầu. 'Có thể học ở Hoa Kỳ?' BBC: Là một đảng viên cộng sản, ông có tự hào rằng Trung Quốc có rất nhiều các nhà triệu phú trong khi cũng còn rất nhiều người đang sống ở mức sống với thu nhập rất ít ỏi? HTT: Tôi nghĩ là vấn đề này cần được giải quyết. Khoảng cách lớn giữa người giàu và người nghèo không phải là tốt. Chúng tôi phải tiếp tục nỗ lực trong việc làm giảm khoảng cách về thu nhập này. BBC: Hoa Kỳ tự xem họ là người đi đầu về dân chủ và nhân quyền trên khắp thế giới. Ông nhận định về Hoa Kỳ như thế nào? Ông sẽ dùng những từ gì để miêu tả về Hoa Kỳ? HTT: Tôi cho rằng Hoa Kỳ là một đất nước rất thành công. Nó cũng là một đất nước dân chủ. Hoa Kỳ có rất nhiều thứ mà Trung Quốc nên học hỏi. Nhưng Trung Quốc có hoàn cảnh rất riêng biệt khiến rất khó có thể bắt chước một số cách thức của Hoa Kỳ. Trung Quốc có thể học được ở Hoa Kỳ rất nhiều điều. Nền dân chủ của Hoa Kỳ là một cơ chế hay mà Trung Quốc có thể nghiên cứu. Khái niệm về nhân quyền của Hoa Kỳ đã giúp Trung Quốc có những tiến bộ. Đồng thời Trung Quốc cũng đang xây dựng hệ thống dân chủ riêng của mình. Chúng tôi phát triển cơ chế riêng của mình về nhân quyền. Nhưng Trung Quốc không thể hành động giống hệt như Hoa Kỳ. BBC: Vâng, nhưng ông có cảm thấy hài lòng khi các chính trị gia Hoa Kỳ tới Bắc Kinh và cố tìm cách bảo đảm cho công dân nước ông các quyền này? Ông chào đón sự can thiệp của họ? HTT: Tôi phản đối những việc họ làm. Trung Quốc phát triển cơ chế nhân quyền riêng của mình. Hoa Kỳ có thể là một ví dụ tốt cho Trung Quốc nhưng nó là tùy thuộc vào quyết định của Trung Quốc muốn làm cách nào và làm gì trên phương diện này. 'Đại bác ở Biển Đông' BBC: Nhưng tạp chí của ông, tôi xin được đề cập tới ở đây, dường như chuyên về các tư vấn, đe dọa và thậm chí cả những xúc phạm tới các nước khác. Tại sao ông lại có thái độ thù nghịch như vậy đối với những người Mỹ tới Trung Quốc để nói chuyện về chính sách của Trung Quốc trong khi ông lại sẵn sàng bảo các nước khác phải làm gì? HTT: Tôi cho rằng phương tây có quyền chỉ trích chúng tôi. Và chúng tôi cũng có quyền chỉ trích phương tây và đồng thời chỉ trích những chỉ trích của phương tây về Trung Quốc. Sự hội nhập giữa các nền văn hóa thường dựa vào những tương tác chặt chẽ hơn. Người biểu tình Philippines phản đối động thái trên Biển Đông của Trung Quốc BBC: Nhưng ông vừa nói rằng ông phản đối các chính trị gia Mỹ tới Trung Quốc và khuyên đất nước ông phải làm gì để bảo vệ quyền công dân? Điều đó là hoàn toàn mâu thuẫn. HTT: Tôi nghĩ suy nghĩ của ông là quá đơn giản. Trung Quốc là một đất nước phức tạp. Chúng tôi tiếp nhận các ý tưởng từ Hoa Kỳ, rất nhiều ý tưởng từ Hoa Kỳ nhưng khi các chính trị gia Mỹ tới Trung Quốc và đưa ra các yêu cầu thì đó là chuyện chính trị chứ không phải là chuyện ý tưởng nữa. Chính trị có hậu quả tương tự. Chúng tôi phản bác chính trị của họ vì đó là chuyện chính trị chứ không phải là những ý tưởng. BBC: Thế khi Trung Quốc bảo với Việt Nam rằng họ phải chuẩn bị sẵn sàng lực luợng hải quân của họ, và bảo cả Philippines phải chuẩn bị nghe tiếng súng đại bác, khi tờ báo của ông xỉ vả các nước khác thì đó là ý tưởng hay là chính trị? HTT: Họ không thể can thiệp vào chính trị của chúng tôi. Và chúng tôi không can thiệp vào chính trị của họ. BBC: Nhưng ông nói với tôi rằng chúng ta phải tương tác và phải đối xử tốt với nhau, phải lắng nghe nhau và học hỏi lẫn nhau? HTT: Chúng ta phải đấu tranh với nhau. Nhưng ông có nghe thấy tiếng đại bác không? Không. Ông có nghe tiếng súng đại bác ở Biển Đông không? Không. Chuyện tranh đấu thì vẫn luôn còn đó. Nhưng chúng tôi có giới hạn của mình. Nay, tại Biển Đông đang có hòa bình, chứ không phải là chiến tranh.
Thiếu nhân lực trình độ cao khiến Việt Nam khó tận dụng cơ hội khi các công ty nước ngoài chuyển hướng đầu tư từ Trung Quốc sang các quốc gia khác do ảnh hưởng của cuộc chiến mậu dịch, theo bài viết trên Reuters.
Thương chiến Mỹ-Trung: Thiếu lao động chuyên môn cao khiến VN khó tận dụng cơ hội
Thiếu hụt nguồn cung nhân lực trình độ cao khiến VN khó tận dụng hét cơ hội từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Đến thời điểm này, tuy Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận giai đoạn 1 trong vòng đàm phán thương mại mới nhất nhưng triển vọng của việc chấm dứt thương chiến Mỹ - Trung xem ra vẫn còn gian nan. Trước đó, cuộc chiến mậu dịch đã khiến các công ty Hoa Kỳ nhắm mục tiêu chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia lân cận. Việt Nam được cho là một trong những quốc gia hưởng lợi lớn từ cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Thương chiến Mỹ-Trung: VN có thể sẽ không tận dụng được hết cơ hội Thương chiến Mỹ-Trung: Sang Việt Nam để tránh thuế David Hutt: 'Mục tiêu thương chiến kế tiếp của Trump là VN' Xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ tăng 21,5% trong tám tháng đầu năm nay. Và một số công ty gồm cả công ty mẹ của Google là Alphabet Inc và Nintendo đã công bố kế hoạch mới mở các cơ sở sản xuất tạiViệt Nam. Các thỏa thuận thương mại mà Việt Nam đã k‎ý với các quốc gia khác, gồm cả Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà gần đây nước này đã k‎ với Liên minh châu Âu cũng trở thành một trong những yếu tố thu hút sự chú ‎đầu tư của các công ty ngoại quốc. Tuy nhiên, sức hút của Việt Nam trong thu hút các nhà đầu tư nước ngoài hiện đang gặp một trở lực lớn, đó là sự thiếu hụt của nguồn cung lao động có kỹ thuật cao ở Việt Nam. Reuters có bài phân tích nhân định rằng điểm nghẽn về nhân lực sẽ khiến Việt Nam khó tận dụng cơ hội khi các công ty nước ngoài chuyển hướng đầu tư từ Trung Quốc sang các nước khác. Bài báo dẫn lời ông Jef Stokes thuộc công ty Maxport - một nhà sản xuất ngành hàng may, có trụ sở tại Việt Nam - nhận xét rẳng, tuy nguồn cung lao động phổ thông ở Việt Nam rất dồi dào, nhưng lao động có kỹ năng lại thiếu. Ông nói rằng, ngay cả công nhân ngành may làm các công đoạn cơ bản cũng cần được đào tạo lại trong ít nhất trong sáu tháng. Nhưng nan giải nhất vẫn là việc thiếu lao động có trình độ cao. Lao động thừa mà thiếu Việt Nam là quốc gia có lực lượng lao động khá dồi dào và cơ cấu lao động trẻ. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam. Năm 2018, Việt Nam có khoảng 94 triệu người, trong đó, lao động từ 15 tuổi trở lên khoảng 55,16 triệu người. Tỷ lệ lao động 15 tuổi trở lên có việc làm ước 54 triệu người. Mỗi năm có hơn một triệu người Việt Nam tham gia thi trường lao động. Vậy nhưng, hiện có tới gần 80% lực lượng lao động chưa qua đào tạo hoặc có bằng cấp. Reuters dẫn số liệu của công ty tuyển dụng Manpowergroup cho thấy, chỉ 12% trong tổng lực lượng lao động 57,5 triệu người ở Việt Nam có tay nghề cao. Và nay, do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại, việc các công ty chuyển sang đầu tư tại Việt Nam, nhu cầu lao động có kỹ thuật cao tăng lên nhanh khiến tình trạng thiếu hụt lao động kỹ thuật lại càng trở nên căng thẳng. Bởi thế, trong một bài viết đăng trên ForeignPolicy, tác giả Bennett Murrat nhận xét rằng, tuy Việt Nam hưởng lợi nhờ chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, nhưng sẽ không thể tận dụng hết cơ hội mà một trong nhiều l‎‎ý do là "Nhu cầu lao động kỹ thuật nhanh chóng vượt xa mức cung nếu mức tăng trưởng đi quá nhanh." Cạnh tranh 'săn đầu người' Thiếu hụt nguồn cung lao động kỹ thuật cao đã khiến các công ty nước ngoài phải cạnh tranh nhau nhằm thu hút nhân lực. Sieburg, một nhà tư vấn cho các công ty nước ngoài đang nhắm đến việc đầu tư vào Việt Nam, nói rằng, khi các công ty nước ngoài xem xét địa điểm để mở các cơ sở sản xuất kinh doanh, bên cạnh việc phân tích các đối thủ cạnh tranh về thị trường, còn tính đến nguồn cung nhân lực có kỹ thuật. Bài báo nói trên của Reuters đưa ra câu chuyện của Nguyễn Quang Anh, một nhà phát triển phần mềm 28 tuổi đến từ Hà Nội làm ví dụ. Anh cho biết đã được các công ty săn 'đầu người' tiếp cận nhiều lần ngay từ khi anh còn chưa tốt nghiệp đại học. Sau khi tốt nghiệp, Anh đã chuyển việc tới bốn lần. Mỗi lần, mức lương của anh tăng ít nhất là 50%. "Do thiếu lao động có trình độ cao, nhà tuyển dụng sẵn sàng trả cho chúng tôi mức lương cao hơn. Nếu một công ty công nghệ lớn chuyển cơ sở sang Việt Nam do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại, tôi chắc chắn sẽ ứng tuyển" - Anh nói. Còn một bài viết đăng trên Bloomberg thì dẫn một ví dụ khác cho thấy đang có cạnh tranh về thu hút nhân lực. Theo biên bản cuộc họp ngày 21/8 giữa các công ty Đài Loan với các quan chức Bình Dương được đăng tải trên trang web của chính phủ, thì các công ty này cần thêm 20% đến 30% công nhân để đáp ứng mục tiêu sản xuất. Và do cuộc chiến giành giật tài năng, mức lương cho các ứng cử viên lưu loát tiếng Phổ thông ở Bình Dương đã tăng khoảng 60% mỗi năm. Khi Vingroup bắt đầu đẩy mạnh các ngành sản xuất công nghiệp, tập đoàn này phải tuyển dụng lao động có trình độ cao từ các thị trường khác Nhắm đến nguồn lao động nước ngoài Khi Vingroup bắt đầu đẩy mạnh các ngành sản xuất công nghiệp, tập đoàn này phải tuyển dụng lao động kỹ thuật cao từ các thị trường lao động khác. Chẳng hạn, khi đầu tư vào lĩnh vực sản xuất ô tô, ít nhất năm người trong nhóm lãnh đạo của công ty này, trong đó có cả Giám đốc điều hành, được chiêu mộ từ General Motors. Mô hình này thực ra cũng được nhiều công ty lớn khác của Việt Nam áp dụng. Một giải pháp khác là phát triển đào tạo nghề. Chính phủ Việt Nam từng công bố "Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 - 2020" với những mục tiêu cụ thể như nâng tỉ lệ lao động qua đào tạo từ 40% năm 2010 lên 70% năm 2020; đến năm 2020, có bốn trường đại học xuất sắc trình độ quốc tế… Nhưng từ văn bản đến thực tế bao giờ cũng có những khoảng cách. 'Điểm nghẽn' do hệ thống giáo dục Các nhà phân tích cho rằng, nguyên nhân quan trọng của thực trạng thiếu hụt lao động lành nghề nói trên là từ hệ thống giáo dục. Theo bài báo nói trên của Reuters, ở cấp phổ thông, các trường ở Việt Nam đạt điểm cao trong chương trình Đánh giá học sinh quốc tế (PISA), một nghiên cứu của OECD nhằm đánh giá khả năng của học sinh 15 tuổi của các nước về đọc, toán và khoa học. Theo dữ liệu PISA mới nhất, năm 2015, Việt Nam xếp thứ tám trong số 72 quốc gia về khả năng khoa học và đứng thứ 21 về tổng thế, tức là Việt Nam đứng trước cả Hoa Kỳ cũng như hầu hết các quốc gia Châu Âu khác. Nhưng ở các bậc học cao hơn, kết quả lại khác. Thiếu hụt nguồn cung nhân lực trình độ cao khiến VN khó tận dụng hét cơ hội từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Adam Sitkoff thuộc Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội nhận xét với Reuters rằng, nghiên cứu cho thấy, các chương trình giáo dục ở Việt Nam còn lạc hậu Tại Việt Nam hiện chỉ có khoảng 28% học sinh từ 18-29 tuổi theo học đại học, so với con số 43% ở Thái Lan và 48% ở Malaysia. Ông Adam Sitkoff cho Reuters biết rằng, một số nghiên cứu cho thấy, các chương trình giáo dục ở Việt Nam đã lạc hậu, giáo viên bị trả lương thấp, còn sinh viên khi tốt nghiệp lại thiếu các kỹ năng cần thiết để kiếm việc làm trong khu vực tư nhân. Còn PGS. TS Trần Thị Thái Hà, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu dự báo nhu cầu nguồn nhân lực đến năm 2025, trong một cuộc tọa đàm vào tháng 3/2019,thì cho biết, bất cập lớn nhất hiện nay của các cơ sở đào tạo là thiếu liên kết cơ bản với nơi sử dụng, nguyên nhân là do thiếu thông tin, thiếu động lực kết nối và thiếu năng lực kết nối. Reuters trong khi đó lại đưa ra dẫn chứng cho thấy sự thiếu đổi mới trong hệ thống giáo dục, việc sinh viên các trường đại học tại Việt Nam, bất kể thuộc ngành khoa học từ nhiên hay xã hội, đều phải học các môn học về đường lối và lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như tư tưởng Hồ Chí Minh. Khi các "đường hướng" phát triển đều phải đặt dưới sự lãnh đạo và bám sát đúng đường lối, thì thật khó có đất cho sự sáng tạo.
Cảnh đi lễ chùa Hương với nhiều người lâu nay vẫn thường gắn liền với hình ảnh "hoa cỏ mờ hơi sương" và tâm tư của một cô gái mới lớn đầy mộng mơ trong bài thơ của nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp.
Bàn về lễ hội nhân nhà sư phát lộc gây phản cảm ở chùa Hương
Người dân tranh giành lộc do nhà sư ném ra tại chùa Hương. Ảnh: Tiến Tuấn/Zing.vn Thế nhưng những năm gần đây hàng chục ngàn người đổ về di tích thắng cảnh Hương Sơn, Hà Nội, khiến các lối đi lên chùa Thiên Trù và vào động Hương Tích ùn tắc và đặc biệt lễ khai hội chùa Hương năm nay lại được nói tới nhiều vì là cảnh người đi lễ chen lấn tranh giành lộc từ tay một nhà sư tại chùa. Được biết người tung lộc là sư thầy Thích Đạo Trụ, đang tu hành trong chùa Hương và Phó chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức, Hà Nội, Trưởng ban tổ chức lễ hội chùa Hương năm 2017, ông Nguyễn Văn Hậu, được báo chí trích thuật cho biết chương trình phát lộc cho phật tử và du khách về dự là không có trong kế hoạch khai hội. Lộc được phát là một biểu tượng Phật Bà in chìm bằng nhựa trong, có dây đeo và các video lưu truyền trên mạng cho thấy hàng trăm người đã chen lấn xúm quanh nhà sư để cố tranh giành lộc. Có thể thấy lúc đầu nhà sư còn phát cho từng người đứng quanh, nhưng sau đó đám đông lớn quá, chen lấn và thậm chí có người còn thò tay giật lộc từ tay nhà sư và nhà sư này đã ném lộc ra cho những người ở xa khiến gây phản cảm. 'Mưu cầu hạnh phúc tầm thường' Nói với BBC Tiếng Việt khi được hỏi nhân vụ việc này, giáo sư Nguyễn Huệ Chi chia sẻ: "Tôi nghĩ ngày xưa những lễ hội như Chùa Hương, như Yên Tử, cũng đông người đi nhưng người ta đi tuần tự mà thực sự ra không phải để cầu cho được cái hạnh phúc vật chất tầm thường để muốn trở về là có ngay, hiện ngay trước mắt như bây giờ. "Ngày nay người ta đi Bà Chúa Kho, đi Chùa Hương, tất cả những nơi được truyền nhau là linh ấy, chỉ để trở về ngày mai buôn bán, xin dự án, v.v. giành phần lợi về mình, vì thế mới chen chúc nhau. Và vì đua nhau nên đông một cách khủng khiếp. "Cũng vì thế những người muốn đi đến nơi đó để thưởng thức thiên nhiên, thưởng thức sự thanh tịnh của cảnh vật, cái mà tôn giáo đem lại cho mình, thì người ta cũng không dám đi đến đó nữa vì đông nghẹt. Tôi thấy nhiều trí thức không đi đến đó nữa. Và tình trạng này hiện nay chưa giải quyết được. "Tôi có nguyện vọng làm sao để người ta đỡ đốt hương, bớt vàng mã. Nói ví dụ các nhân vật trong các đền chùa ngày xưa làm gì có biết xem TV với đi ô tô mà người ta cũng đốt xuống. Giáo sư Nguyễn Huệ Chi cho rằng lễ tục không thể dùng lệnh được mà phải làm sao để hiểu biết được nâng cao trong toàn xã hội "Rồi thậm chí những cái ấn vô nghĩa vì người ta không biết chữ Hán nên khắc lung tung, phải nói là lăng nhăng, thì cứ đóng ấn là người ta đến mua và tranh cướp nhau. Chỉ riêng chuyện đó cũng thấy tâm lý của dân tộc có nét gì đó thay đổi, mà lại là thay đổi không hay, cần phải dẹp. "Riêng phần lễ tục này thì không thể dùng lệnh được mà phải làm thế nào để sự hiểu biết được nâng cao trong toàn xã hội thì tự nhiên cái đó sẽ được dẹp bỏ. "Nếu không, với tình trạng này thì ở đâu cũng tắc nghẽn, không chỉ giao thông bị tắc nghẽn mà ngay đến chùa chiền an thanh cảnh vắng để thưởng thức cũng bị tắc nghẽn, không còn lối để cho sinh hoạt tâm linh đúng với ý nghĩa chân tịnh của nó nữa," giáo sư Huệ Chi nói. 'Nhìn bằng con mắt thị trường' Một giáo sư dân tộc học không muốn được nêu tên nói với BBC Tiếng Việt rằng xưa nay không có chuyện chùa hay sư phát lộc theo kiểu như vậy và ông cho rằng nay các chùa chiền đang làm những việc mà ngày xưa không làm. "Chuyện gây ra tranh cướp lộc như vậy là một điều không hay. Kỷ cương xã hội và văn hóa của ngày xưa nó đồng bộ trong một xã hội và văn hóa làng xã. Nhưng bây giờ xã hội đang bị giải thể về cấu trúc nên đã không còn mang ‎ nghĩa như ngày xưa. Nó đã bị pha trộn nhiều loại văn hóa khác nhau và những cái coi là truyền thống đã bị giảm sút. "Đó là dấu hiệu của quá trình giải thể những gì quý giá của ngày xưa mà nay đang được nhìn nhận với con mắt thị trường. Mà như vậy thì không phải là tín ngưỡng", giáo sư dân tộc học nói. "Chính vì với cái nhìn thị trường như vậy nên với mỗi người được càng nhiều sẽ càng tốt, do vậy mới dẫn tới hiện tượng giành giật lộc Phật như người ta được chứng kiến ở Chùa Hương mới đây," ông nói. Đạo lý và sự tôn trọng Không chỉ ở Chùa Hương mà đã xảy ra tình trạng hàng nghìn người cướp hoa tre và trầu cau sau khi việc dâng lễ kết thúc tại hội Gióng, được tổ chức vào ngày 6-8 tháng Giêng âm lịch tại đền Sóc, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. So sánh việc người đi hội Gióng cướp lộc với việc người đi hội Chùa Hương chen lấn giành giật lộc, nhà dân tộc học này cho rằng có sự khác biệt: "Một bên là tục lệ của làng còn một bên là nhà chùa lại đứng ra làm những việc không phải của mình, tức là hiện đại hóa tôn giáo," ông nói. Ngay cả là phong tục tập quán hay tục lệ của làng, xã, giáo sư Nguyễn Huệ Chi giải thích ngày xưa cũng có đạo lý và sự tôn trọng. Ông cho biết có những phong tục đã đi nào nếp sống của người dân và đưa ra ví dụ như lễ hội phồn thực, khi vãn hội là người ta tắt đèn và nam thanh nữ tú được tự do buông thả, để thả lỏng tình cảm của mình "và cái đó được gọi là thiên nhân hợp nhất, nó rất trong sáng, lành mạnh", hay khi vãn lễ, oản được nhà chùa đem ra chia cho mỗi người một phần để hưởng lộc Phật, mỗi người được một ít mang về, nhưng người nào không được cũng không sao cả. Giáo sư Huệ Chi nói: "Nó đã thành nền nếp. Ở đó có sự tôn trọng và có đạo lý, mình không được phép làm điều gì vi phạm tư cách con người. Hai nguyên tắc đó nó chi phối và nó tạo nên nét đẹp dân gian. "Tôi ngày xưa lúc còn bé đi các lễ hội thì cũng có thấy tranh cướp nhưng sự tranh giành đó không gây nên sự tức giận, đến mức cào cấu nhau, ai không được thì cũng cười vui vẻ và nói là cố năm sau hy vọng sẽ được. "Nhưng bây giờ lại khác, nếu tôi không giật được mà kẻ kia giật được thì có khi cái lộc đó nó thể hiện trong đời sống, nó sẽ không đến với tôi - người ta tin một cách thiển cận như vậy - vì thế nó trở thành tàn bạo, nó đẩy phong tục có giới hạn về đạo lý của ngày xưa thành ra mất giới hạn và thành tàn bạo với nhau. "Nó đi cả vào trong đời sống tâm linh, gây nên sự bất bình thường khiến những người đứng ở cự ly xa hơn mà nhìn, hay những người còn giữ được chút thiện lương nhìn vào, thì người ta không thể chịu nổi." Sống lương thiện Người dân đi lễ chùa ngày Tết âm lịch ở Long Sơn Tự ở Manka, thủ đô Đài Bắc, Đài Loan Sống lương thiện cũng là điều nhà văn Vũ Thư Hiên được con gái, bà Vũ My Lan, lãnh đạo một doanh nghiệp ở Hà Nội, nhắc tới khi nói về người Việt. Trong một đăng cải trên Facebook cá nhân của mình so sánh cảnh đi chùa ở Đài Loan và chuyện xảy ra ở Chùa Hương vừa rồi, bà Vũ My Lan viết: "Ngày mồng một Tết, nhân chuyến du lịch tới Đài Loan, gia đình mình tới Chùa Long Sơn Tự - ngôi chùa nổi tiếng linh thiêng tại Đài Bắc để cầu bình an cho năm mới. "Đúng như dự đoán, số lượng người tới lễ Chùa ngày đầu năm mới rất đông. "Điều làm mình hết sức ngạc nhiên là cho dù cổng Chùa mở rộng nhưng người dân nơi đây không hề chen lấn, xô đẩy mà tự giác xếp theo hàng một để vào Chủa. "Cũng chẳng thấy bóng dáng một anh cảnh sát hay bảo vệ nào bắt mọi người phải xếp hàng cả - người ta cứ tự giác đứng vào hàng, trên khuôn mặt mỗi người có thể thấy rõ cái cảm giác bình an, thư thái trong ngày đầu xuân mới. "Một phụ nữ xếp hàng gần gia đình mình thỉnh thoảng lại tỏ ý muốn giúp đỡ khi thấy mẹ mình phải di chuyển bằng xe lăn. Chốc chốc lại có người hỏi thăm bà. "Hôm nay xem cái video về khai hội Chùa Hương mà thấy vừa buồn và thương cho người dân mình quá! Ôi đất nước tôi! Ngay ở những chốn linh thiêng mà còn có tâm lý tranh cướp! Sư thầy trong cái video này cũng chẳng ra sao! "Chợt nhớ tới câu của bố mình khi mấy bố con nói chuyện về cái sự "loạn" ở Việt Nam - "người Việt mình bây giờ cần học nhiều thứ nhưng trước hết là phải học sống lương thiện con ạ". "Lương thiện trong suy nghĩ và văn hoá trong hành xử - chỉ cần thế thôi mà sao khó có thế!" 'Nó là từ hai phía' Theo giáo sư Nguyễn Huệ Chi, ông cho là chính vị sư kia khi ném hình Phật có khi cũng không phải đã có ý thức là đang đưa một tín vật của nhà Phật tới cho đệ tử đâu và ông nói thêm: "Các nhà sư bây giờ được đào tạo cũng bị trần tục hóa, một số sư sãi chịu nhiều sự tác động nên không còn là một vị sư đúng tính cách của một nhà tu hành có phẩm hạnh như ngày xưa. "Nó là từ cả hai phía - phía thiện nam tín nữ đến chùa và phía người tu hành - đều có sự thoái hóa và nó gặp nhau ở hiện tượng Chùa Hương vừa rồi và người ta thấy phản cảm." "Chính một số nhà sư cũng đem lại cho người ta quan niệm rằng cái phúc do nhà Phật phát ra là cái phúc thực dụng, chính vì vậy bản thân các nhà sư về phương diện đạo lý, đạo đức tôi không đánh giá cao trong thực tế đời sống tu hành hiện nay. Đây tôi nói là ở nửa phía Bắc mà tôi quan sát chứ nửa phía Nam thì thực tình tôi chưa biết nên không dám nói," ông Huệ Chi nói. Vẫn theo giáo sư Huệ Chi: "Đây là một biểu hiện của sự thoái hóa xuống cấp về phong tục và nó là điều không thể cưỡng lại được tại Việt Nam hiện nay. "Vì chúng ta kiến tạo xã hội trên tinh thần đấu tranh giai cấp để xây dựng một xã hội bình đằng nhưng quên mất cái quan trọng là cái nhân văn, nhân bản, tức là cái tính người của con người, sự gắn bó với nhau trên tinh thần nhân ái của cả cộng đồng." Tính thực dụng Giáo sư Huệ Chi giải thích: "Nền kinh tế hiện nay thực sự là một nền kinh tế Tư bản chủ nghĩa man dã, hoang sơ cho nên con người nhìn nhau là theo hướng tôi được, thì anh mất và tôi phải cố mà giành cho được, còn anh mất thì mặc anh. "Vì vậy nó dần đi sâu vào quan hệ trong cộng đồng, và người ta mất dần đi cái gọi là sự nhường nhịn: mình có thể không được mà người được thì mình cũng vui lòng, hoặc là mình làm cho người hạnh phúc thì đó là hạnh phúc của mình." Cũng xảy ra tình trạng hàng trăm người xô vào tranh cướp hoa tre tại lễ hội Gióng (Ảnh: Lê Hiếu/Zing.vn) Theo giáo sư Huệ Chi do vậy trong bất kỳ hình thức sinh hoạt nào có chút dính đến tinh thần, tâm linh thì con người ta nay cũng mất đi sự hòa đồng, mất đi niềm vui nhường nhịn, mà chỉ cố gắng giành giật lấy phần được về mình. "Đó là một nguy cơ hết sức lớn và nó thể hiện ra lễ hội cũng vậy thôi. Tôi cũng cho đây là một sự tha hóa thể hiện rõ ở tính thực dụng trong quan niệm về mục đích cuối cùng của việc tu hành: mình đi theo đời sống tâm linh để đạt được cái gì. "Vì sự tha hóa đó nên cái thực dụng nó lấn át cái thanh tao. Thanh tao là để đạt được sự thanh thản trong tâm hồn và con người hướng đến lẽ sống sâu sa là tìm sự bình yên về tinh thần. "Cái đó chính là cái mà Phật giáo và nhiều tôn giáo khác nhắm tới. Nhưng con người Việt Nam trở thành thực dụng cho nên khi đến chùa chiền, lễ hội thì ồn ào và có thói tục mà theo tôi nên làm thế nào để gạt bỏ, đó là đem hết tất cả mọi thứ tài lộc đến để cầu thần cầu Phật, mà chỉ cầu cho mình làm ăn phát tài để mà sống, để mà giành giật hạnh phúc ở giữa cõi trần, vì thế ngày nay người ta đi ào ạt," ông Huệ Chi nói. Nói về chuyện đi lễ cầu lộc đầu năm, một chủ doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh cũng chia sẻ suy nghĩ của ông: "Cái Tết của người Việt mình nặng nề & kéo dài. Cả nửa tháng trước tết & hàng tháng sau tết mới đi vào ổn định cuộc sống. Trước tết thì mua sắm, biếu xén, sau tết thì lễ hội, cúng bái, cầu tài lộc (đặc biệt là ở phía Bắc) đến hết tháng Giêng luôn. "Chẳng chịu làm ăn thì cầu, xin cũng thế, nghèo vẫn hoàn nghèo. Trời phật cũng chẳng giúp cho người lười chỉ muốn cúng bái mà giàu có," ông nói. Xem thêm: 'Cấm lễ chém lợn là cái lý của người đứng ngoài'
Hàng trăm mạng xã hội đã ra đời tại Việt Nam tính từ năm 2014, nhưng số còn trụ lại chỉ đếm trên đầu ngón tay. Xu thế 'nhà nhà làm mạng xã hội' như vậy liệu có đạt được mục đích kinh tế cũng như mục tiêu "chủ quyền chính trị" ẩn sau?
Phát triển mạng xã hội của Việt Nam có đang đi sai hướng?
Lễ ký kết đầu tư và ra mắt Dự án Mạng xã hội Astra hôm 21/9 tại SVĐ Mỹ Đình, Hà Nội. Số liệu tổng hợp về Giấy phép thiết lập mạng xã hội trên mạng trên trang web của Cục Phát thanh - Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông của Việt Nam) cho thấy, từ tháng 10/2014 đến tháng 7/2018, đã có 455 giấy phép thiết lập mạng xã hội trên mạng được cấp. VN: Lotus coi 'nội dung là vua' và mong có 4 triệu người dùng Ý kiến sơ khởi về mạng xã hội 'nhà trồng' - Lotus Hôm 21/9, lễ ký kết đầu tư và ra mắt dự án mạng xã hội Astra được tổ chức tại Trung tâm Hội Nghị quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) với hơn 1.500 khách mời là các nhà đầu tư và các đối tác mạng. Dự kiến bản beta mạng này sẽ ra mắt vào cuối tháng 11/2019. Mạng Astra sẽ tập trung vào lĩnh vực du lịch. Theo truyền thông trong nước, trước đó, trong chương trình Shark Tank Việt Nam - Thương vụ bạc tỷ mùa 3 phát sóng tối 18/9, CEO của Astra, ông Nguyễn Tiệp đã gửi đến nhà đầu tư lời mời 1 triệu USD cho 10% cổ phần, với tham vọng chiếm 5% thị phần du lịch online toàn cầu, trở thành một trong những công ty công nghệ du lịch hàng đầu thế giới và khu vực trong vòng 5 năm tới. Theo facebook Astra Network, mạng này được Shark Phạm Thanh Hưng rót vốn 1 triệu USD, và sẽ có mô hình trả thưởng cho những người dùng đóng góp nội dung chất lượng bằng việc ứng dụng công nghệ blockchain. Trước đây một tuần, Lotus - mạng xã hội do Công ty Cổ phần VCCorp nghiên cứu, phát triển - cũng đã ra mắt với tham vọng thu hút được khoảng 50 triệu người dùng thường xuyên. Việc ra đời của mạng xã hội Lotus thu hút nhiều chú ý được cho là vì nó ra đời ngay sau khi ông Nguyễn Mạnh Hùng, bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông nhiều lần kêu gọi Việt Nam xây dựng mạng xã hội ''nhà trồng'' để cạnh tranh, không cho các mạng xã hội nước ngoài thu thập toàn bộ thông tin về người Việt. Ra đời hoành tráng, trải nghiệm buồn tẻ Nhận xét về mạng xã hội Lotus, TS Nguyễn Đức An - Phó Giáo sư ngành Báo chí tại Đại học Bournemouth (Anh), nói với BBC News Tiếng Việt hôm 19/9 rằng, cần thêm thời gian để có thể nhận định kỹ lưỡng hơn về khả năng thành công của Lotus. "Trên thực tế, họ ra mắt rầm rộ nhưng có lẽ là hơi vội vì hiện vẫn chưa có giao diện trên web, chỉ là một ứng dụng trên thiết bị di động," ông An nói. Tuy nhiên, ông An nhận xét sơ khởi rằng, hai cột trụ mà Lotus muốn xây dựng để thu hút người dùng - nội dung và sự trải nghiệm của người dùng - "thất bại ngay từ vài quan sát trực quan ban đầu". ''Ai vào trang chủ, sẽ thấy màu sắc và đồ hoạ hơi loè loẹt, buồn tẻ và quan trọng nhất là thiếu tính trực quan. Ai tiến bước nữa để vào ứng dụng thì thấy cấu trúc giao diện không có sắc thái gì riêng, trông cũng hao hao giống Facebook hay Twitter.'' ''Còn nội dung thì có vẻ rất nhiều thứ vô thưởng vô phạt, với lượng tin bài gái xinh-trai đẹp và những chuyện cướp-giết -hiếp chiếm tỉ trọng lớn. "Dòng trạng thái đầu tiên tôi nhận trên Lotus là hình ảnh từ một tài khoản gọi là Hội Gái xinh Việt Nam." Mạng xã hội Lotus coi 'Nội dung là vua' Ông Kevin Doan, Giám đốc điều hành và cũng là người sáng lập (CEO & Founder) của Reputable Asia - một công ty chuyên ứng dụng kỹ thuật vào tiếp thị số tại Việt Nam - nhận xét với BBC News Tiếng Việt hôm 20/9, là buổi ra mắt của Lotus tuy rất hoành tráng, nhưng đó là cái hoành tráng của một công ty chuyên kinh doanh một ngành nghề nào đó rất cao cấp, chứ không cho thấy đây là sản phẩm về công nghệ. "Cảm giác những người đang làm Lotus đang cố tạo ra những cái buzz chứ không phải là những người quá thành thạo về việc phát triển mạng xã hội. Ngay cả về tính năng cũng rất thiếu soát như Lotus định hướng desktop, trong khi truy cập mạng xã hội bằng moblie hiện chiếm số lượng áp đảo" - ông nói. Cùng ngày, ông Lê Ngọc Sơn (Nghiên cứu sinh tại Đại học Công nghệ Ilmenau, CHLB Đức), trong khi đó, cho BBC News Tiếng Việt biết dù ông rất ủng hộ việc xây dựng và phát triển một mạng xã hội của Việt Nam, nhưng cảm nhận ban đầu về Lotus là có quá nhiều lỗi về kỹ thuật. Bên cạnh đó, có một số nghịch lý đáng chú ý. "Chẳng hạn, tuyên ngôn của Lotus là mạng xã hội thuần Việt, nhưng lại có tên tiếng Anh - Lotus, thuần Việt phải là "Sen" chứ?. Thứ hai, họ nói là mạng xã hội dựa trên nội dung, nhưng nội dung kiểu gì mà khi vào thì toàn nội dung rẻ tiền; không hấp dẫn để người dùng tạo nội dung trên đó. Mạng xã hội này đang có cách tiếp cận chưa ổn về thực tiễn. Họ nhắm đến những người có ảnh hưởng trên mạng (Key opinon leaders - KOLs), họ mời đến buổi ra mắt của họ cũng như đề cập nhiều đến chuyện này trong các quảng cáo của họ. Nhưng vấn đề là họ muốn nhắm đến KOLs hay nhắm đến người dùng? Trong khi mạng xã hội tồn tại được là nhờ người dùng và chính người dùng tạo ra các KOLs chứ không phải ngược lại. Tôi cho rằng, cách tiếp cận như vậy là "khôn" nhưng chưa "ngoan." Mạng xã hội hay chỉ là mạng nội dung? Lotus ra đời với triết lý "Content is King" (Nội dung là vua), với sự hậu thuẫn của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam, người lâu nay luôn nghĩ đến việc tạo ra mạng xã hội mới thay Facebook vì triết lý của Facebook giờ không còn phù hợp với thế giới nữa. Tuy nhiên, với nhãn quan của một người nghiên cứu về báo chí, TS Nguyễn Đức An cho rằng, đây là một xuất phát điểm không ăn nhập, nếu không nói là trái ngược với yếu tố 'xã hội'" trong 'mạng xã hội.' Ông nói với BBC BBC News Tiếng Việt: "Lotus bắt đầu từ nội dung để lôi kéo sự tương tác. Trong khi mô hình mạng xã hội lâu nay là ngược lại. Họ không bắt đầu từ nhu cầu thông tin hay nội dung mà từ một nhu cầu rất con người: nhu cầu được thấy mình đang sống giữa cộng đồng (a sense of belonging). Trên cơ sở đó, họ xây dựng một nền tảng (platform) giúp người dùng được tự do tương tác, biểu đạt với thế giới bên ngoài, để họ thoả mãn nhu cầu sống giữa cộng đồng đó. Nội dung đến từ các tương tác xã hội, chứ không phải ngược lại. Đó là lý do vì sao Facebook trở thành hãng truyền thông lớn nhất thế giới mà không hề sản xuất một tí nội dung nào. Với mạng xã hội, nền tảng là vua, chứ không phải nội dung là vua." TS An nói thêm: "Ở thời điểm này, tôi chỉ có thể nói, về bản chất, Lotus giống như một trang web tích tụ thông tin từ các nguồn họ tự tổ chức sản xuất hoặc thu thập từ nguồn khác, có bổ sung thêm tính năng khuyến khích người dùng đánh giá, chia sẻ nội dung thông qua hệ thống thu lượm và đổi chác token. Nói cách khác, là một tờ báo với giao diện có vẻ như của mạng xã hội. Yếu tố kết nối và tương tác xã hội giữa người với người gần như mờ nhạt, thứ yếu. Triết lý đó rõ ràng là không thích hợp với môi trường số. Và nên gọi đó là mạng nội dung thì đúng hơn. Đó là tôi chưa nói đến chuyện, nội dung được chia sẻ trên đó như thế nào." Tranh cãi về mạng xã hội 'nhà trồng' VCNET của Ban Tuyên Giáo Mạng 'Facebook Việt' GAPO sẽ chết yểu? Còn ông Kevin Doan nhận xét, không chỉ Lotus mà các mạng xã hội "Made in Vietnam" thời gian qua "đang cố tìm ra một con đường ngắn nhất để tạo ra một phần mềm và từ đó, đẩy lên mạng, chứ chưa thấy bóng dáng của khả năng và kinh nghiệm trong việc xây dựng một cộng đồng số cũng như nghiên cứu các hành vi của con người để tìm ra con đường đi chiến lược của mình." Cũng theo ông Kevin Doan, do chưa đầu tư về tính năng để đáp ứng nhu cầu cơ bản về mặt xã hội nên hầu hết đều tuyên bố họ dựa vào content. Tuy nhiên, định hướng các mạng này về content lại khá thiên lệch. Điểm đóng góp quan trọng của mạng xã hội thời gian qua là đưa ra được những tiếng nói trái chiều. Để từ đó, có những vụ việc mà trước đây, cố gắng đến mấy cũng khó tạo nên sự thay đổi, thì nay, tiếng nói trên mạng xã hội đã tạo ra sức ép rất lớn với chính quyền và buộc chính quyền vào cuộc xử lý. Cho nên, "một mạng xã hội nếu cố gắng tô vẽ mọi thứ cho đẹp và không sát với thực tế, thì sẽ không được người Việt Nam tin dùng. Khả năng phân việt đúng sai của người Việt Nam hiện nay rất cao, nên nếu làm content mà không đúng thực tế, người dùng sẽ nhận ra và tẩy chay," ông Kevin Doan nói. 'Nhà nhà làm mạng xã hội': Liệu có thành công? Trở lại với xu hướng nhà nhà làm mạng xã hội bùng nổ trong gần một năm nay, TS Nguyễn Đức An nói cần phải xem lại trào lưu có vẻ thời thượng này. Ông cho rằng, thay vì tìm cách thay thế người khổng lồ, có lẽ cách tốt hơn là tìm cách mượn đôi vai của người khổng lồ. Nghĩa là, theo ông An, nếu Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam nhắm mục tiêu đẩy lùi những cái mà họ gọi là tin giả, tin độc, thì họ nên tập trung xây dựng một hệ thống báo chí chính thống mạnh mẽ, đáng tin cậy và hợp nhịp sống số, rồi tận dụng các nền tảng xã hội đang thịnh như Facebook để phát tán, lưu truyền những cái mà họ cho là lành mạnh. "Đừng nghĩ rằng Việt Nam có thể thành công như Trung Quốc đã làm dễ dàng với Weibo hay WeChat. Kích cỡ thị trường Việt Nam rất nhỏ so với hơn 1,4 tỉ dân Trung Quốc. Hơn nữa, các mạng xã hội Trung Quốc được hỗ trợ bởi chính sách chặn các mạng xã hội toàn cầu như Facebook và Twitter, từ cái thời mà các mạng này vẫn còn chưa lớn mạnh như bây giờ," ông An nói. Người Việt Nam 'dùng mạng xã hội nhiều hơn cả Trung Quốc' Việt Nam: Mở đầu của các phong trào xã hội qua mạng Ông Kevin Doan thì nhận xét, từ trước đến nay, chính phủ Việt Nam luôn coi trọng việc kiểm soát thông tin trên mạng xã hội và đã có một số ký kết với một số các công ty truyền thông lớn như Facebook, Google để kiểm soát thông tin trên mạng xã hội, tuy nhiên vẫn chưa được như ý. Bởi vậy, chính phủ Việt Nam muốn có những kênh có thể hợp tác tốt hơn với chính phủ. Bên cạnh đó, việc quản lý thuế với các hoạt động quảng cáo của các mạng xã hội vẫn là một thách thức. "Chủ trương này hợp lý khi đặt trong cái nhìn về lợi ích quốc gia; nhưng bên trong đó vẫn là những ý đồ kiểm soát thông tin nhằm bảo vệ chủ quyền chính trị"- ông Kevin Doan nhận định. Nhận định trên cũng được ông Lê Ngọc Sơn chia sẻ khi cho rằng, "bản chất của sự ra đời Lotus không hẳn nằm ở động cơ săn tìm lợi ích kinh tế truyền thông, thực chất nó là một chuyển động của nỗ lực kiếm tìm công cụ quản trị đám đông." Giới đấu tranh Việt Nam lo ngại Facebook ‘thỏa hiệp’ VN ép Facebook, Google chọn quyền riêng tư hoặc tăng trưởng Đi vào thị trường ngách: Hướng mới hay đường cũ? Khác với Lotus, mạng xã hội Astra vừa được k‎‎ết đầu tư nhắm vào một thị trường ngách là du lịch. Dẫu nhấn mạnh rằng, cần khuyến khích những người tạo ra những giá trị mới, ông Kevin Doan vẫn không mấy lạc quan như vậy về tương lai của các mạng xã hội ngách như vậy. Ông viện dẫn một thực tế là, trên thế giới, mạng xã hội ngách rất nhiều. Khái niệm mạng xã hội ngách đã có từ 10 năm nay. Tuy nhiên, sau đó các mạng xã hội ngách đều chết yểu. Trên thực tế, chỉ có những mạng xã hội có sức lan tỏa trên toàn thế giới thì mới sống sót. "Tôi không nghĩ, cơ hội cho mạng xã hội ngách đã hết, nhưng nếu chỉ đi theo khuynh hướng mạng xã hội thì sẽ rất khó. Astra là một start-up thiên về kinh doanh nên điểm mạnh của họ là có cơ chế kinh doanh rất rõ ràng, khác với các mạng trước đó dựa vào ưu thế và chiến lược kinh doanh của một công ty sẵn có. Tuy nhiên, họ có thể rất thành công trong kinh doanh nhưng thành công như một mạng xã hội hay không, đó lại là chuyện khác"- ông Kevin Doan nói. Mạng xã hội nước ngoài có bị kiểm soát chặt hơn? Với người VN, mạng xã hội không chỉ là một phương tiện giải trí mà còn là công cụ để cất lên tiếng nói. Vậy liệu sự nở rộ các mạng xã hội nhà trồng như vậy có dẫn đến việc chính quyền Việt Nam sẽ dần thắt chặt kiểm soát với các mạng xã hội nước ngoài hay không? Về chuyện này, ông Kevin Doan cho rằng, nếu một cơ chế hợp lý và khôn ngoan thì việc kiểm soát các mạng xã hội nước ngoài sẽ tỉ lệ thuận theo sự phát triển và được đón nhận của các mạng xã hội Việt Nam. Còn ông Lê Ngọc Sơn thì nhấn mạnh: "Văn hóa chính trị và tầm vóc kinh tế của Việt Nam và Trung Quốc là khác nhau nên khả năng cấm hoàn toàn mạng xã hội nước ngoài là không thể. Mặt khác, với sinh quyển truyền thông của Việt Nam hiện tại, việc cấm sẽ không dễ, thậm chí cấm sẽ dẫn đến tác dụng ngược. Hơn thế nữa, với sự hội nhập sâu của Việt Nam như hiện nay, tôi không tin Việt Nam sẽ làm như thế. Tuy nhiên, càng ngày Việt Nam sẽ càng hoàn thiện hệ thống thể chế pháp luật để đưa hoạt động của mạng xã hội vào quy củ, nhất là với các hành động xâm hại lợi ích người khác, bất hợp pháp. Và tôi ủng hộ điều này. Tuy nhiên tất cả các hành động tạo hành lang pháp lý như vậy đều phải dựa trên hành lang pháp lý đúng đắn, hướng đến việc tạo điều kiện cho người dân có không gian diễn ngôn và hoạt động đúng pháp luật."
Shamima Begum, người trốn nhà ở London đi theo tổ chức mang tên Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria lúc 15 tuổi, đã bị chính quyền Anh tước quyền quốc tịch hôm 19/2/2019.
Anh có được tước quốc tịch 'cô dâu IS' Shamima Begum?
Shamima Begum trốn nhà ở Bethnal Green, London gia nhập IS hồi năm 2015, khi mới 15 tuổi. Vụ việc ba 'nữ sinh Anh theo IS' khi đó gây chấn động dư luận. Tuy nhiên, vụ việc này hiện đang tiếp tục gây tranh cãi với một số ý kiến nói Anh không thể tước quốc tịch cô ta, người nay đã 19 tuổi và sống trong tại tỵ nạn Syria với con mới sinh. Ông Sajid Javid, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Anh nói với tờ Times rằng: "Thông điệp của tôi rất rõ ràng. Nếu ai đã từng ủng hộ một tổ chức khủng bố ở nước ngoài, tôi sẽ không ngần ngại ngăn cấm người đó trở lại Anh." Quyết định này của ông Javid vấp phải sự phản đối của gia đình Shamima và họ đang chuẩn bị kháng cáo với quyết định Bộ Nội vụ. Không kích Syria: Mỹ vẫn 'lên nòng' Anh Quốc 'cần có hành động ở Syria' Trump cho phép 6.900 người Syria ở lại Mỹ Chiến đấu cơ Hoa Kỳ bắn hạ SU-22 của Syria Trong bức thư gửi ông Javid, Renu - chị gái của Shamima nói gia đình cô không thể bỏ rơi Shamima và cho rằng trường hợp của cô cần được quyết định bởi toà án. Theo luật, công dân Anh chỉ có thể bị tước quyền công dân nếu họ đủ điều kiện nhập quốc tịch ở một quốc gia khác. Anh theo luật quốc tế cấm tình trạng biến công dân thành người vô tổ quốc. Là công dân nước nào? Theo đó, Bộ Nội vụ Anh nói rằng họ có thể tước quyền công dân của Shamima vì cô có thể xin nhập quốc tịch Bangladesh thông qua mẹ cô. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Bangladesh cho biết Shamima không phải là công dân Bangladesh và tất nhiên là cô không được phép nhập cảnh vào nước này. Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Bangladesh khẳng định Shamima chưa bao giờ nộp đơn xin quốc tịch kép với Bangladesh và chưa bao giờ đặt chân đến đây. Jeremy Corbyn - lãnh đạo Đảng Lao động Anh cho rằng quyết định của ông Javid là "cực đoan". Ông Corbyn nói: "Theo quan điểm của tôi, cô ấy có quyền quay lại Anh." "Tất nhiên, khi quay trở lại, cô ấy sẽ bị chất vấn về những gì mình đã làm." Đồng tình với quan điểm này, Geoffrey Robertson QC, cựu Thẩm phán Liên Hợp Quốc nói với BBC rằng: "Thẩm phán chứ không phải chính trị gia sẽ là người quyết định hình phạt cho Shamima." 'Nữ sinh Anh theo IS' Shamima, hiện đã 19 tuổi, là một trong ba nữ sinh đã rời Anh để gia nhập IS năm 2015. Shamima Begum (bìa phải) trốn khỏi Anh sang Thổ Nhĩ Kỳ rồi tới Syria để làm vợ các chiến binh của tổ chức khét tiếng IS hồi 2015. Hai bạn cùng chuyến đi: Kadiza Sultana (trái) và Amira Abase có thể đã chết. Sau khi đến thành phố Raqqa, Syria 10 ngày, cô đã được cho kết hôn với Yago Riedijk, một chiến binh IS gốc Hà Lan. Theo tuyên truyền của IS khi đó, các cô gái Hồi giáo tình nguyện gia nhập đội quân nữ của chúng hoặc để sinh đẻ ra các chiến binh cho Vương quốc Hồi giáo thống trị toàn thế giới, hoặc trực tiếp chiến đấu. Việc làm đám cưới tập thể là do IS tổ chức cho các tay súng nam. Câu chuyện này làm nảy sinh khái niệm 'cô dâu IS - IS bride' trong tiếng Anh, chỉ những phụ nữ tình nguyện hiến thân cho các tay súng IS. Nay Yago Riedijk, người Hà Lan cải đạo theo Hồi giáo, được cho là đã đầu hàng quân chính phủ Syria. Còn Shamima kẹt lại trong một trại tị nạn ở Syria và vừa sinh con trai vào cuối tuần trước. Hai đứa đầu của người này đã chết yểu do bệnh tật. Nổi tiếng nhờ truyền thông Nhờ một loạt cuộc trả lời phỏng vấn truyền hình, Shamima Begum trở nên nổi tiếng trở lại sau 3 năm. Người phụ nữ này đã kể với các nhà báo Anh tới trại tỵ nạn về tình cảnh của mình. Nói với BBC, Shamima Begum nói cô chưa bao giờ muốn trở thành "biểu tượng" của IS và bày tỏ mong muốn được quay trở lại Anh để nuôi con trong yên bình dù không hối tiếc với quyết định trước đây của mình. Trong thư gửi ông Javid, chị gái Shamima cũng yêu cầu hỗ trợ đưa cháu trai mới sinh của cô đến Anh. Về vấn đề này, ông Javid nói đứa trẻ vẫn có thể là người Anh dù đã tước quyền công dân của mẹ cháu là Shamima. Ông nói trước Hạ viện Anh: "Trẻ em không nên chịu đựng những điều này. Nếu cha mẹ mất quyền công dân Anh, điều đó không ảnh hưởng gì đến quyền của con cái họ cả." Thảm cảnh ở trại tỵ nạn Ông Tasnime Akunjee, luật sư đại diện cho gia đình Shamima nói với tờ Guardian rằng, ông dự định sẽ đến trại tị nạn ở Syrian để xin phép Shamima đưa con trai cô về Anh trong thời gian chờ giải quyết vụ việc của cô. Tuy nhiên, Shamima nói với Sky News rằng, con trai của cô không được khoẻ và cô sẽ không để con cô đến Anh một mình. Shamima cũng nói thêm rằng, cô "sẵn sàng thay đổi" và mong nhận được "sự độ lượng" của các chính trị gia Anh. Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn khác với truyền thông Anh, Shamima Begum đã gây phẫn nộ trong một phần dư luận khi kể lại cảnh "thấy các đầu lâu của kẻ thù đối với đạo Hồi trong túi rác" và coi đó chuyện bình thường. Theo trang Sky News, hiện nay chỉ ở một trại tỵ nạn do du kích Kurd kiểm soát ở Syria có hàng chục nghìn người sống lay lắt, đói khát. Trong số này, ngoài nạn nhân chiến sự bình thường có nhóm "cựu thành viên IS" bị nhốt riêng sau một khu có hàng rào. Tại đó, ông John Sparks, phóng viên Sky News nhìn thấy hàng trăm đứa trẻ sinh ra trong vùng do IS từng kiểm soát là con của công dân các nước châu Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ đi theo IS. Có những đứa trẻ người Pháp bị cha mẹ đem sang khi họ đầu quân theo IS nhưng nay mồ côi sống vất vưởng. Một trại tỵ nạn tại Syria trong ảnh chụp tháng 12/2018 - hình chỉ có tính minh họa Giới chức quốc tế lo ngại mùa đông sẽ gây khó khăn lớn cho cuộc sống của người tỵ nạn trong các trại ở Syria Có cả một số phụ nữ đã bệnh tật, kể cả bị bệnh tâm thần, chỉ còn biết bò dưới đất bốc rác ăn, và không biết đi đâu về đâu, John Sparks kể lại. Bản thân Shamima Begum nói với John Sparks rằng cô ta "nay không có đủ thức ăn nuôi con" và đã mất hết giấy tờ. Với một phần dư luận Anh và châu Âu, người ta muốn những kẻ chạy theo IS bị trừng phạt nặng nhất vì họ tự nguyện ủng hộ một thể chế tàn bạo, coi chặt đầu, cưỡng hiếp tập thể là cách "hành đạo" với thường dân và kẻ thù. Nhưng cũng có những ý kiến cho rằng cần nhận các công dân của mình về và chỉ trừng phạt những ai gây tội ác, hoặc thanh lọc, giáo dục để họ hoàn lương. Sau một giai đoạn bành trướng mạnh, IS nay đã bại trận và chỉ còn giữ một vùng đất rất nhỏ ở biên giới Syria - Iraq. Cho đến năm 2016, LHQ ước tính có 6 triệu người tỵ nạn Syria cần cứu trợ gấp vì nội chiến và chiến tranh với IS. Nay, với số dân từ vùng lãnh thổ cũ bỏ chạy khắp nơi, con số này tiếp tục tăng lên, tạo gánh nặng cho các nhóm kháng chiến và chính quyền những nước xung quanh. Xem thêm: Bắt nghi phạm Hồi giáo vụ Dortmund Trump bỏ lệ mở tiệc Hồi giáo tại Nhà Trắng Cây bút Việt từ tỉnh Hồi giáo Nam Thái Lan
Bắc Hàn khiến thế giới lo ngại với các cuộc thử nghiệm hỏa tiễn và đe dọa các vụ tấn công hạt nhân phủ đầu. Đây chính là lý do tại sao một sinh viên Anh nghĩ rằng đã đến lúc thử kết bạn với người Bắc Hàn - những người sống ở đó - hoặc ít nhất là tìm hiểu để biết về họ nhiều hơn, theo phóng viên Eleanor Dunn của BBC.
Bắc Hàn: Một sinh viên Anh muốn làm bạn
Giờ nghỉ uống trà tại ngôi nhà "Tình hữu nghị quốc tế" "Chúng ta rất vội dán cho Bắc Hàn các nhãn hiệu 'khép kín', 'bị cấm cửa', 'điên rồ', 'đầy khổ đau' - nhưng tôi muốn bỏ đi rào cản mà chúng ta đã có, chỉ trong một phút thôi, và chiếu ánh sáng vào Bắc Hàn ở mức độ con người ", Benjamin Griffin, 24 tuổi, nói. Trước chuyến thăm đầu tiên của anh tới Bắc Hàn cách đây bốn năm trước, kiến thức của anh về đất nước chỉ bị giới hạn từ "một bộ phim tài liệu và một số đoạn phim trên YouTube". Vì vậy, chuyến du lịch trọn gói với công ty Juche Travel Services (JTS), hãng du lịch chính thức được chấp thuận, đã mở rộng tầm mắt cho anh. "Khi tôi lần đầu đến Bình Nhưỡng vào năm 2013, tôi đã tưởng sẽ thấy quân lính ở khắp mọi nơi mà tôi tới. Cứ như là tôi chưa bao giờ nhìn nhận họ như là những con người thực sự", anh nói. Luật sư của Đoàn Thị Hương 'rất tự tin' Ai đã giết Kim Jong-nam? Bắc Hàn thử tên lửa đạn đạo Trên thực tế, anh thấy mọi người đi bộ để làm việc, mua sắm, ăn uống, khiêu vũ trong công viên. Dường như những sinh hoạt bình thường của cuộc sống là điều gì đó đáng ngạc nhiên. "Sự thật là, trong cuộc sống hàng ngày của một công dân Bình Nhưỡng, họ không lo lắng về việc làm thế nào để đánh bại chủ nghĩa đế quốc của Mỹ hay chủ nghĩa tư bản tồi tệ như thế nào. Họ quan tâm đến việc "Tôi sẽ đi mua sắm ở đâu hôm nay? Tôi ở vị trí nào trong nghề nghiệp của mình? Con gái tôi sẽ kết hôn chứ?" Năm sau, khi 21 tuổi, anh trở lại Bắc Hàn làm giáo viên tiếng Anh tình nguyện tại trường cao đẳng du lịch của Bình Nhưỡng. Griffin với các sinh viên tại trường Cao Đẳng Du lịch Sau đó chính anh trở thành một người hướng dẫn du lịch có chứng chỉ của JTS và hiện nay đang tổ chức các tour "tìm hiểu" giản dị cho khách thuộc mọi lứa tuổi và mọi quốc gia có thể tới làm việc tại Đại học Kim Il-sung vào tháng Bảy. Bắc Hàn phóng tên lửa không thành ‘Người dân Bắc Hàn sẽ lật đổ chế độ’ Bắc Hàn tuyên bố thử tên lửa 'thành công' Những người tham gia tour này sẽ ngủ trong khu ký túc xá của trường và học tiếng Hàn bốn tiếng một ngày. Thời gian còn lại họ sẽ đi theo các tour du lịch có người hướng dẫn tới các địa điểm thăm quan và tham gia vào các hoạt động như bơi lội, nhảy múa dân tộc và đá bóng năm người một đội. Khi đó họ có điều kiện tiếp xúc với người Bắc Hàn - những người Bắc Hàn đã được thanh lọc cẩn thận và được chọn vào công việc này. "Chúng ta nhất thiết không nên tha thứ cho những vấn đề tồi tệ của Bắc Hàn nhưng chúng ta cần có những hiểu biết chung ở mức căn bản. Du lịch có tính giáo dục là một bước để đạt được điều đó. "Tôi không muốn chấm dứt việc chỉ trích nhưng điều tối quan trọng là tìm hiểu cốt lõi của đất nước này là gì và những gì con người ở đây coi trọng. "Tất nhiên chính trị tồn tại - họ thử nghiệm hạt nhân, lạm dụng nhân quyền tới mức không thể tưởng tượng nổi - nhưng điều quan trọng là tập trung vào những tương tác giữa con người với con người." Lãnh tụ tối cao Kim Jong-un học môn vật lý tại Đại học Kim Il-sung Griffin không bác bỏ thực tế về cuộc sống tại Bắc Hàn - tình trạng nghèo đói tồi tệ của vùng nông thôn đói kém và nạn sùng bái cá nhân đối với nhà lãnh đạo tối cao cùng với gia đình ông. Ở Bình Nhưỡng, một thành phố dành cho gia đình những người tinh túy, mọi người làm việc sáu ngày một tuần và mỗi ngày 10-12 giờ - còn Chủ nhật để dành cho "nghỉ ngơi và làm việc tình nguyện", như cắt cỏ hay tập dượt các buổi nhảy múa tập thể. "Chẳng có nhiều thời gian được một mình," Griffin nói. Nhưng bất chấp những chiến dịch tuyên truyền không ngừng chống lại chủ nghĩa thực dân Tây phương, một số người Bắc Hàn quan tâm tới văn hóa phương Tây, Griffin nói. Các hãng quần áo như Nike và Adidas, cả đồ thật và đồ giả, đều tìm được đường vào đất nước này, và sinh viên từ những gia đình được những đặc quyền mà Griffin dạy năm 2014 biết về các ca sĩ và phim ảnh phương tây. "Tôi nhớ họ hỏi tôi các chuyện phiếm về Beyonce - về một chiếc váy mà cô mặc tới một buổi lễ trao giải thưởng - Tôi không biết họ có thông tin đó từ đâu. Họ thậm chí còn xem một số phim Anh và Mỹ mà tôi chưa xem!" anh nói, Tuy nhiên lớp học không quen nhìn thấy quái vật trên màn ảnh và một số đã trốn dưới gầm bàn khi anh chiếu một đoạn trong phim của đạo diễn Hitchhiker - Guide to the Galaxy. Giữ kỷ luật không phải là một vấn đề mà Griffin gặp phải. "Ban đầu họ rõ là kỷ luật - khi tôi bước vào phòng ngay lập tức họ ngưng trò chuyện và đứng dậy. Tôi nói: 'Các bạn à, không cần phải làm vậy.' Và tất cả bọn họ sẽ đồng thanh nói, 'Xin chào Giáo sư Ben.' "Nhưng chuyện đó đã bắt đầu thay đổi sau khi tôi gặp một số sinh viên ở vài nơi tại Bình Nhưỡng. Họ kể cho tôi nghe về sự cố với bạn trai của mình, về nơi họ ăn trưa. Họ thích tôi nói những câu tiếng Anh dễ trẹo lưỡi và ghi âm lại bằng điện thoại di động của họ khi tôi nói những câu đó." Bắc Hàn thử hỏa tiễn ngoài biển Nhật Bản Bắc Hàn: Ai dám cưỡi lên lưng Kim Jong-un? Bắc Hàn 'sẽ tự vệ bằng vũ lực' Bắc Hàn thử thách TT Nixon và Trump Bắc Hàn ‘tấn công mạng quân đội Nam Hàn’ Karaoke rất được ưa chuộng trong các chương trình hướng dẫn viên du lịch của Griffin. Đôi khi họ đi hát buổi tối ở Bình Nhưỡng, và Griffin còn nhớ một chuyến đi dài bằng xe buýt loại nhỏ khi những hướng dẫn viên mà anh đang đi cùng tuyên bố đến giờ hát karaoke. "Họ là hai thiếu nữ trẻ và một trong số họ có giọng hát như thiên thần. Thế rồi người kia đứng lên và rõ ràng là cô mới xem phim Titanic. Suốt 10 phút chúng tôi bị kẹt trên xe buýt và phải nghe giọng hát lạc điệu và cao vút với bài My Heart Will Go On mà bạn có thể hình dung nổi. Rõ ràng cô muốn tranh thủ cơ hội biểu diễn trước đám đông người nước ngoài. "Khó có thể nhịn không bật cười. Những lúc như thế bạn thực sự vứt bỏ chính trị dù chỉ một phút. Đó là một con người - không phải một người Bắc Hàn đầy lo sợ." Nhảy múa tập thể các điệu nhảy dân gian ở Bình Nhưỡng Griffin bác bỏ ý kiến rằng ai trả tiền cho một chuyến đi tới Bắc Hàn là vô hình chung bao cấp cho chương trình hạt nhân của nước này, hay hỗ trợ cho chính phủ. Nếu tour nghiên cứu mà anh giúp tổ chức thu lại được chi phí cho các tour này, anh nói, thì bất cứ khoản tiền nào còn lại sẽ được giao cho trường đại học nhận đón khách và trường sẽ sử dụng tiền vào khâu giáo viên và duy trì. Anh lập luận rằng dù sao thì sự cần thiết có đối thoại và trao đổi văn hóa có tầm quan trọng vượt lên trên hết. Để nhấn mạnh thêm quan điểm của mình anh đưa ra bức hình Bắc Hàn về đêm chụp từ vệ tinh đang được lan truyền trên mạng - một khoảng đen đáng sợ kẹp giữa vùng Thẩm Dương và Seoul đầy ánh sáng. Khoảng đen đáng sợ kẹp giữa vùng Thẩm Dương và Seoul đầy ánh sáng. "Đây là một ví dụ rất hay chúng ta hiểu về Bắc Hàn tới mức nào. Một bên là chúng ta và một bên là họ - ánh sáng và bóng tối, thiện và ác. Đó là bóng tối, là những gì chưa được biết đến. Chúng ta được đưa cho những danh hiệu đơn giản, một ống kính để qua đó nhìn Bắc Hàn. Như thế quá đơn giản, như thể một đất nước chỉ toàn 'xấu xa' liệu nó có thể làm được điều gì tốt đẹp? "Nếu bức ảnh này được chụp ban ngày, chúng ta sẽ không thể thấy làn ranh giới rõ ràng nào giữa các quốc gia. Bắc Hàn thực sự thuộc về thế giới của chúng ta."
Không kèn không trống không hoa. Không một lời đề cập trên Tân Hoa Xã hay Nhân dân Nhật báo. Đó là cách Trung Quốc chọn kỷ niệm 40 năm cuộc chiến biên giới với Việt Nam vào năm 1979.
TQ kỷ niệm 40 năm cuộc chiến 1979 như thế nào?
Một cựu chiến binh Trung Quốc đến thăm nghĩa trang quân đội 'Martyr's Cemetery' dành cho tử sĩ của cuộc chiến với Việt Nam năm 1979 Trong suốt bốn thập kỷ qua, chính quyền Trung Quốc hầu như im lặng về cuộc chiến kéo dài 4 tuần đã khiến ít nhất 20.000 lính Trung Quốc, và khoảng 10.000 lính Việt Nam thiệt mạng (dù còn nhiều tranh cãi về những con số). Sự im lặng của Trung Quốc về cuộc chiến đã kéo theo sự câm lặng của cả một thế hệ cựu chiến binh Trung Quốc. Chiến tranh 1979: Liên Xô biết là TQ sẽ đánh VN? Chiến tranh biên giới 1979 qua các con số Cuộc chiến 1979 thực sự đã 'bắt đầu từ trước' Một cuộc chiến không được thừa nhận, dẫn đến những ngôi mộ, và nhiều cựu binh tàn tật Trung Quốc sống trong quên lãng - dẫn đến xung đột mâu thuẫn kéo dài giữa hội cựu chiến binh Trung Quốc với chính quyền Bắc Kinh. Bài báo đăng 19/2, trên Bưu điện Hoa Nam viết: "Trong khi lễ kỷ niệm cuộc chiến được tổ chức một cách công khai ở Việt Nam, những cựu chiến binh Trung Quốc phải lén gặp riêng, vì chính quyền Bắc Kinh vẫn im lặng, lo ngại làm gia tăng căng thẳng với láng giềng về vấn đề chủ quyền". "Giới chức vẫn lưỡng lự tổ chức bất kỳ sự kiện kỷ niệm nào [cho cuộc chiến], nhưng cựu chiến binh khắp nước vẫn quyết tâm tổ chức các cuộc tụ họp vào Chủ Nhật bởi vì chúng tôi tin cuộc chiến vẫn là một huân chương danh dự," ông Sun Xingan 62 tuổi nói. Ở Việt Nam, năm nay cũng là lần đầu tiên báo chí trong nước được 'thả cửa' để viết về Chiến tranh Biên giới Việt - Trung, dù Đài Truyền hình Việt Nam vẫn tuyệt nhiên không dùng cụm từ "Trung Quốc". Còn ở nước ở bên kia biên giới, theo Bưu điện Hoa Nam, không có một sự đề cập nào trên truyền thông nhà nước, ngoại trừ một số video trên mạng cho thấy có một vài cuộc tụ tập nhỏ. Và việc tổ chức các cuộc gặp gỡ này ngày càng trở nên khó khăn. Bộ đội biên phòng trên mặt trận Trung-Việt vào tháng 8 năm 1978 ở miền Bắc Việt Nam Thế hệ cựu binh bị lãng quên "Rất là khó để giữ liên lạc với nhau sau nhiều năm, vì một vài đồng chí của chúng tôi đã qua đời. Chúng tôi đều trở nên già yếu," ông Chen Zaichun, 62 tuổi nói. "Còn vài mảnh đạn vẫn ở trong đầu tôi kể từ cuộc chiến. Tôi chỉ hy vọng chính quyền sẽ chính thức công nhận chúng tôi càng sớm càng tốt," cựu chiến binh Lou Yuming nói. Trung Quốc có khoảng 57 triệu cựu chiến bình và thường luôn được truyền thông nhà nước ca ngợi, nhưng điều này không xảy ra đối với nhóm cựu chiến binh "cuộc chiến tự vệ" năm 1979. "[Lễ kỷ niệm] khá là nhạy cảm, và chúng ta có thể thấy từ thực tế rằng Trung Quốc đã không tổ chức một chương trình tưởng niệm nào. Các quan chức Trung Quốc vẫn giữ quan điểm duy trì bức tranh lớn trong mối quan hệ với Việt Nam," Zhang Zhang Jie, nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nói với Bưu điện Hoa Nam. Kết quả dẫn đến nhiều cuộc biểu tình trong nhiều năm gần đây, điển hình là cuộc biểu tình năm 2016, qua đó nhiều cựu chiến binh đòi được quan tâm hỗ trợ hơn, và nhiều người khác, nhất là nhóm cựu chiến binh tham chiến năm 1979 thì mong được công nhận - nhưng họ đã nhanh chóng bị lực lượng an ninh trấn áp. Cựu chiến binh TQ chiến tranh 1979 biểu tình Cựu chiến binh TQ chiến tranh 1979 biểu tình "Chính quyền nghe lén điện thoại của tôi, theo dõi mọi hành động của tôi, nên tôi không thể tham dự bất kỳ sự kiện công cộng nào vì tôi không muốn bị rắc rối," cựu chiến binh Zhong Jiangquang nói. Một nhà sử học quân sự, cũng từng chiến đấu trong một cuộc đụng độ biên giới với Việt Năm năm 1984 nói rằng việc thiếu công nhận chính thức cho sự đóng góp của các cựu chiến binh trong cuộc chiến Việt-Trung là một lý do chính khiến các cựu chiến binh này tiếp tục đấu tranh với chính quyền, theo Bưu điện Hoa Nam. Một cựu chiến binh kể lại rằng sau cuộc chiến, khoảng 300 lính Trung Quốc đã từng bị phía Việt Nam bắt giữ trong cuộc chiến đã bị công khai bêu rếu (publicly shamed). "Tất cả những người lính này sau đó đã bị tước bỏ vị thế quân sự, nghĩa là họ đã mất tất cả và kết quả là gia đình họ phải chịu đựng," vị cựu chiến binh xin dấu tên nói. Những người bị thương trong cuộc chiến thì không được phân loại là thương binh, và vì vậy không được hưởng chế độ trợ cấp và cũng vì không được Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc (PLA) chấp nhận nên cũng không có tiền chăm sóc lăng mộ của các liệt sĩ nằm rải rác biên giới hai nước. Những cựu chiến binh này cũng đổ lỗi cho giới lãnh đạo là đã "đánh giá thấp sức mạnh của đối phương", cách đào tạo kém, không hiểu phương pháp chiến đấu hiện đại và phương thức liên lạc lạc hậu, dẫn đến 7.000 binh lính Trung Quốc thiệt mạng và 15.000 người bị thương - con số thương vọng mà Trung Quốc tuyên bố. Vì sao Trung Quốc im lặng về cuộc chiến này? Antony Wong, một nhà quan sát quân sự có trụ sở tại Macau, lên tiếng cho rằng: "Bắc Kinh nên công nhận sự đóng góp của họ cho đất nước, và thực tế là họ phải chịu đựng vì sự phán xét kém của giới lãnh đạo." "Chỉ có một lời xin lỗi có thể ngăn họ tổ chức các cuộc biểu tình, và giúp chữa lành vết thương tinh thần và thể chất của họ." Derek Grossman, nhà phân tích quốc phòng của Rand Corporation, thì nói với Bưu điện Hoa Nam rằng: "Nói chung, vì lợi ích của sự minh bạch, thì việc [thừa nhận kỷ niệm] là lựa chọn tốt nhất cho Trung Quốc. Việt Nam thì thuận lợi hơn trong việc tổ chức lễ kỷ niệm. "Nhưng đây là lần cuối cùng Trung Quốc tham chiến và đã thua. Nếu họ bắt đầu lên tiếng, thì nó sẽ khơi mào cho những người khác nói rằng, 'Thực ra anh đang bắt nạt Việt Nam và những nước tuyên bố chủ quyền [Biển Đông] vào lúc này cơ mà'. Nếu lôi nó ra thì chỉ phiền hà cho Bắc Kinh." Còn Colin Koh, nghiên cứu sinh tại Trường Chính Sách Nghiên cứu Quốc tế Singapore, thì cho rằng cuộc chiến năm 1979 không 'vẻ vang' gì cho Bắc Kinh. "Một trong những lý do có thể khiến Trung Quốc hạ thấp cuộc chiến này là vì quân đội PLA đã bị 'dập máu mũi' không phải trong tay Quân đội Nhân dân Việt Nam, mà là trong tay dân quân phòng thủ biên giới." Bắc Kinh hay tự ca ngợi rằng đã chiến thắng và thành công trong việc "dạy cho Việt Nam vô ơn một bài học". Nhưng ông Koh cho rằng việc Trung Quốc phải chịu những thất bại quân sự mặc dù có vô vàn lợi thế chắc chắn trước Việt Nam là một điều "xấu hổ". Tuy nhiên, trả lời Bưu điện Hoa Nam, cựu đại sứ Việt Nam tại 5 nước, Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Trường lưu ý rằng không có quan chức cấp cao nào của Việt Nam đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về ngày kỷ niệm. Ông nói tháng Hai, 2019 là lần đầu tiên truyền thông Việt Nam được phép viết về ngày kỷ niệm một cách công khai, phần lớn là do mối quan tâm, áp lực của công luận về cuộc chiến. Ông Trường thừa nhận Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đã cố gắng gác lại cuộc chiến này để duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc. Nhưng dư luận ở Việt Nam, đặc biệt là các cựu chiến binh của cuộc chiến năm 1979, đã không bằng lòng với điều này. Năm ngoái, Trung Quốc đã hoãn chiếu bộ phim Phương Hoa, tái hiện lại cuộc chiến năm Việt-Trung 1979, sau một "cuộc thảo luận phút chót".
Sử sách ở Việt Nam khi viết về giai đoạn Hồ Chí Minh hoạt động tại Trung Quốc đều nhắc đến nhân vật Mikhail Borodin nhưng không nhiều.
Mikhail Borodin: Người sếp cũ của Hồ Chí Minh
Đảng Xã hội Pháp mà Hồ Chí Minh là thành viên đã có cuộc bỏ phiếu năm 1920 để một phái tách ra lập đảng cộng sản Người ta thường chỉ nói ông Hồ từng làm phiên dịch cho người đại diện của Quốc tế Cộng sản ở Trung Quốc. Nhưng Mikhail Borodin không phải là một đại diện bình thường mà đã đóng vai trò chính trị hàng đầu ở Trung Quốc trong thập niên 1920. Vị tướng đánh bại Hitler Ngôi làng thần tượng Gorbachev Đảng CS dựng tượng Hồ Chí Minh ở nước ngoài Trận Ba Lan thắng Hồng quân năm 1920 Ông là một trong số rất ít người từ châu Âu sang để chỉ huy cả hai lực lượng cộng sản và Quốc Dân Đảng nhằm thống nhất Trung Quốc. Nhưng sau khi về nước, ông đã bị chế độ Stalin bỏ tù và giết chết. Khi tìm tài liệu tiếng Ba Lan về các nhân vật cộng sản Đông Âu hoạt động tại châu Á, tôi đọc được một đoạn tin ngắn trên báo Dziennik Bydgoski từ năm 1927. Bản tin đánh đi từ Moscow ngày 26/07 viết: "Theo tin từ Vladivostok, cựu tổng tham mưu trưởng Quân đội Quảng Châu, đặc sứ Borodin đã về đến thành phố. Borodin trước đó đã chuyển giao quyền tư lệnh các lực lượng cộng sản ở Viễn Đông cho phe cộng sản trong ban lãnh đạo của Quốc Dân Đảng (TQ). Hoạt động của họ sẽ không chỉ giới hạn lại ở Trung Quốc mà sẽ lan rộng ra Đông Dương, Malakka, Polynesia và Indonesia." Mấy dòng tin ngắn nhưng cũng nói đủ về quyền lực của Borodin, và nhiệm vụ của Đảng Cộng sản Trung Quốc được giao chỉ đạo phong trào trên toàn khu vực. Nó cũng đánh dấu thời điểm Mikhail Borodin bị Tưởng Giới Thạch đuổi khỏi Trung Hoa sau đổ vỡ Trung - Xô. Một bức hình chụp Borodin ở Thượng Hải trước khi ông bị Tưởng Giới Thạch đuổi khỏi Trung Quốc giới thiệu người phiên dịch tiếng Trung của ông là Red Kwong Borodin làm gì ở Trung Quốc? Sang Trung Quốc năm 1923, Mikhail Borodin trở thành cố vấn tối cao của Tôn Trung Sơn để xây dựng liên minh Trung - Xô. Ông đã làm ba việc: Ông chuyển cho Trung Quốc khoản viện trợ khổng lồ của Liên Xô - 120 nghìn khẩu súng và 2 triệu đô la Mexico một năm - và cho lập ra Trường Võ bị Hoàng Phố. Khi đó, giá một chiếc máy bay ném bom ở châu Âu chỉ có 20 nghìn đồng bạc Mexico, cho thấy khoản viện trợ của Liên Xô cho Trung Quốc lớn chừng nào. Nhờ Liên Xô, quân đội Quảng Châu vươn lên thành thế lực đủ sức dẹp các sứ quân (warlord) trên toàn Trung Quốc. Đổi lại, Tôn Trung Sơn đồng ý để những người cộng sản Trung Quốc "gia nhập Quốc Dân Đảng" với tư cách cá nhân. Mao Trạch Đông thành chính ủy phụ trách tuyên truyền cho Quốc Dân Đảng, và Chu Ân Lai thành phó chính ủy Trường Võ bị Hoàng phố. Nhưng Borodin đến Trung Quốc không phải là vì tình hữu nghị hai nước. Chính sách của Liên Xô khi đó là thổi lên ngọn lửa cách mạng vô sản ở châu Á để hỗ trợ cho Moscow. Là đại diện cao nhất của Lenin và Stalin ở Phương Đông, Mikhail Borodin thực hiện chính sách của Quốc tế Cộng sản, mà theo lời Leon Trotsky để "mở ra con đường đến Paris, London" qua Afghanistan, Punjab, Bengal và Trung Hoa. Mikhail Borodin và Hồ Chí Minh Sau khi Ba Lan đánh bại cuộc tiến công của Nga năm 1921, một 'Vành đai Y tế' (cordon sanitaire) được lập ra ở châu Âu để chặn chủ nghĩa cộng sản lan sang. Lenin đã quay về phía Đông, chọn cách Bolshevik hóa Trung Quốc và các nước châu Á để chống lại Phương Tây. Theo Dan Jacobs trong một cuốn sách về Mikhail Borodin thì ông đã chiêu mộ M.N. Roy, nhà hoạt động Ấn Độ, và tuyển Hồ Chí Minh. Ông cũng chọn Tưởng Giới Thạch làm Hiệu trưởng trường Võ bị Hoàng Phố và sau làm tư lệnh quân đội Quốc Dân. Borodin và Hồ Chí Minh Sinh năm 1884 ở vùng nay là Belarus, Mikhail Borodin theo phe Bolshevik từ năm 1903, là đồng sự của Lenin, và [được cử] sang Anh và Hoa Kỳ khi còn trẻ. Ông ghi danh học ở Valparaiso University, Indiana và sau lập ra một trường cho người di dân ở Chicago. Về Nga sau Cách mạng 1917, Borodin được cử sang Bắc Âu, Mexico, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Scotland để hoạt động. Mikhail Borodin đã đồng sáng lập ra Đảng Cộng sản Anh, và biến Đảng Xã hội Mỹ thành Đảng Cộng sản, theo kế hoạch của Liên Xô. Tương tự như vậy, trước khi sang Trung Quốc, Hồ Chí Minh từng sống nhiều năm ở Pháp, có sang Anh, Mỹ và đi một số nước khác. Ông cũng là người đồng sáng lập ra Đảng Cộng sản Pháp. Theo A.J. Langguth trong cuốn "Our Vietnam, The War, 1954-1975", vào năm 1923, "Hồ Chí Minh đã dùng một hộ chiếu do Đại sứ quán Trung Hoa ở Paris cấp để vào Nga". "Ông sang Nga sau khi thấy phái cộng sản Xô Viết đã củng cố quyền lực tại Nga, khiến Hồ thấy những gì họ hứa cho đất nước của ông nhiều hơn hẳn những gì đảng Xã hội Pháp có thể cho. Cũng vì thế ông đã chính thức gia nhập đảng Cộng sản Pháp", A.J. Langguth viết. Một điểm giống nhau nữa là cả hai người đều làm nghề báo cho hoạt động cộng sản của họ. Hình ảnh chiếc búa và lưỡi liềm ra đời như thế nào? Vì sao nó trở thành biểu tượng của Cách mạng Nga và Liên bang Xô Viết? Các tài liệu tiếng Anh nói khác nhau về vai trò của Hồ Chí Minh ở Trung Quốc. Có sách nói ông làm phiên dịch cho Mikhail Borodin, nhưng cũng có tài liệu nói Hồ Chí Minh là người cộng tác (co-worker) với Borodin, hàm ý ông có vai trò riêng. Nhưng có thật là Hồ Chí Minh làm phiên dịch cho Borodin và hai người trao đổi với nhau bằng tiếng gì? Theo Arthur Ransome, người gặp Borodin năm 1924 và viết về ông trong cuốn 'The Chinese Puzzle' (1927), thì khi sang Trung Quốc, Borodin dùng tiếng Anh. Borodin khi ở Moscow từng có nhiệm vụ theo dõi báo chí Mỹ để soạn briefing cho Lenin. Trong số 40 cố vấn Liên Xô cạnh chính phủ Dân quốc, Borodin là người duy nhất giao tiếp với phía Trung Quốc bằng tiếng Anh. Hồ Chí Minh sang Nga năm 1923, đến Trung Quốc năm 1925 nên khi gặp Borodin thì chưa thể đủ vốn tiếng Nga và Hoa để phiên dịch việc quan trọng. Theo Sophie Quinn-Judge trong cuốn 'Ho Chi Minh: The Missing Years, 1919‑1941' thì ông Hồ chỉ dùng chức danh phiên dịch cho ROSTA News Ageny của Nga (tiền thân của TASS) để có thể làm việc tại Quảng Châu. Bà Sophie Quinn-Judge nói khi sang Trung Quốc lần đầu rằng ông Hồ gửi các thư bằng tiếng Pháp và Anh về Moscow và nói ông cần thời gian để học tiếng Hoa. Một bức hình chụp Borodin ở Thượng Hải trước khi ông rời Trung Quốc giới thiệu người phiên dịch tiếng Trung của ông là Red Kwong, chứ không phải Hồ Chí Minh. Tài liệu về Hồ Chí Minh ở ĐH Columbia viết ông "sang Trung Quốc để cộng tác chặt chẽ với Mikhail Borodin, một đồng sự Comintern, nhằm thổi lên cách mạng XHCN ở Trung Quốc". Các hoạt động của ông chủ yếu tập trung vào việc hỗ trợ cho các thanh niên Việt Nam sang Trung Quốc và đưa tài liệu cộng sản về Đông Dương. Vì thế, ta có thể tin rằng chức danh 'phiên dịch cho Borodin' của Hồ Chí Minh chỉ là vỏ bọc cho hoạt động của ông chứ không phải là thật. Và hai người nếu trao đổi công việc chắc chắn đã dùng tiếng Anh. Tất nhiên, dù làm gì thì Hồ Chí Minh cũng chịu sự lãnh đạo của Borodin, đại diện cao nhất của Liên Xô và Quốc tế Cộng sản ở Trung Quốc, nhất là trong việc đưa thanh niên Việt Nam vào học Trường Võ bị Hoàng Phố. Vì là Do Thái hay nạn nhân của đổ vỡ Trung - Xô? Sinh ra trong gia đình Do Thái (họ Grunzenberg), thân với Leon Trotsky và Karl Radek, nhưng Borodin thoát hiểm trong đợi thanh trừng người Do Thái lần đầu của Stalin ngay sau khi Lenin qua đời năm 1924. Nhưng đến năm 1949, trong đợt 'bài Do Thái' lần hai ở Liên Xô, ông đã bị bỏ ngục. Trương Học Lương (trái) và Thống chế Tưởng Giới Thạch trong ảnh chụp năm 1930. Vào năm 1929, quân của Trương đã tấn công Lãnh sự quán Liên Xô ở vùng Đông Bắc, gây ra mâu thuẫn Trung - Xô. Sang năm 1934, hai nước lại tiếp tục có chiến tranh ở Tân Cương. Tuy thế, cũng có lời giải thích rằng Borodin trở thành 'dê tế thần' cho sự đổ vỡ Trung - Xô lần một. Tôn Trung Sơn qua đời năm 1925 và Tưởng Giới Thạch, người trở về sau khóa học chủ nghĩa Lenin tại Moscow, đã đổi chính sách. Thời gian ở Nga khiến Tưởng Giới Thạch chỉ thêm ghét chế độ Xô Viết. Mâu thuẫn giữa Liên Xô và chính phủ Quốc Dân Đảng gia tăng tới mức vào tháng 4/1927, Stalin gửi thư cho Đảng Cộng sản Trung Quốc, kêu gọi nổi dậy vũ trang. Ngày 6/4/1927, Stalin tuyên bố Quân đội Quốc Dân Đảng là kẻ thù và Tưởng phải bị tiêu diệt. Một tuần sau, quân Tưởng Giới Thạch tàn sát phe cộng sản ở Thượng Hải, Quảng Châu, Quý Châu, Hạ Môn. Mùa hè năm 1927, Mikhail Borodin phải trao lại quyền cho Đảng Cộng sản Trung Quốc và về Liên Xô. Hồ Chí Minh cũng trở lại Liên Xô lánh nạn. Trên chuyến tàu về Moscow năm 1927, đi cùng Borodin còn có một vị thượng khách của chính phủ Liên Xô: bà Tống Khánh Linh. Là vợ góa của Tổng thống Tôn Trung Sơn, bà cũng là chị gái của Tống Mỹ Linh, phu nhân của Thống chế Tưởng Giới Thạch. Ông Lê Duẩn từ 1973 đã lo 'bị Mao tấn công' Bắc Hàn và vũ khí 'máy bay giật lùi' TBT Trọng: 'Cách mạng Tháng 10 mãi ngời sáng' Thiên tả và thân cộng sản, Tống Khánh Linh trốn thoát khỏi Thượng Hải khi các vụ 'diệt Cộng' xảy ra. TBT Đảng CS Liên Xô Nikita Khrushchev đón Chủ tịch VNDCCH Hồ Chí Minh ở Moscow năm 1957 Trong ba người 'tỵ nạn' này, Hồ Chí Minh lên chức vụ cao nhất, làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Năm 1949, bà Tống Khánh Linh về Bắc Kinh làm một trong sáu phó chủ tịch Chính phủ Trung ương đầu tiên, rồi làm Phó Chủ tịch nước Trung Quốc thời Mao. Mikhail Borodin có kết thúc đen tối nhất. Về Moscow, ông làm Bộ trưởng Lao động, rồi phụ trách hãng thông tấn TASS. Từ 1932 ông làm chủ biên tờ Moscow Daily News bằng tiếng Anh. Năm 1949, ông bị công an bắt cùng người thư ký, Anna Louise Strong. Bà Anna, đảng viên cộng sản Mỹ, chỉ vì xử tù tội 'gián điệp' và trục xuất khỏi Liên Xô nhưng Borodin thì bỏ mạng trong tù. Có nguồn nói ông bị tra tấn chết trong nhà ngục Lefortovo ở Moscow ngày 29/05/1951. Nhưng theo Dan Jacobs thì Borodin chết ở Siberia, trong trại lao cải Yakutsk, bên sông Lena. Đây cũng là con sông Vladimir Ilyich Ulyanov đã lấy làm họ, Lenin, để kỷ niệm thời gian tù đày dưới chế độ Sa hoàng. Mikhail Borodin dù sao cũng 'sống lâu' hơn các nhân vật hàng đầu của cách mạng Boshevik Nga thời Lenin. Ngay từ những năm 1936-39, Grigory Zinoviev, Lev Kamenev, Karl Radek, Yuri Piatakov, Grigory Sokolnikov, Mikhail Tukhachevsky, Genrikh Yagoda và nhiều lãnh đạo, tướng tá đã bị Stalin xử bắn. Vasily Blyukher cũng bị đánh chết trong tù vào giai đoạn đó và khi người Trung Quốc hỏi thì Stalin nói dối là vị nguyên soái Liên Xô 'đã bị Nhật bắt và tử hình'. Tờ New York Times, khi giới thiệu cuốn 'Borodin, Stalin's Man in China' (1981) của Dan Jacobs, đã gọi Borodin là 'Anh hùng kiểu Liên Xô': A Hero, Soviet-Style. Phải đợi đến dịp kỷ niệm 80 năm ngày sinh ông, vào năm 1964, tờ Moskovkaya Prav­da mới đăng bài phục hồi danh dự cho Borodin, người từng nắm chức vụ cao nhất tại Trung Quốc trong thời tao loạn nửa đầu thế kỷ 20. Cuộc đời ông cũng là một bài học cho người Nga trong nhiều nỗ lực bất thành khi họ muốn nắm lấy nước Trung Quốc to lớn và phức tạp. Xem thêm về Liên Xô và nước Nga: Tranh cãi về trận Liên Xô đánh Ba Lan Andrei Sakharov và trái bom 'thần thánh' của Liên Xô 'Nhiều người Nga còn lưu luyến Liên Xô' 'Biết ơn Gorbachev đã khiến Liên Xô sụp đổ'
Ngày 18/12, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's Investors Service (Moody's) chính thức ra thông báo điều chỉnh triển vọng tín nhiệm của Việt Nam xuống mức 'Tiêu cực,' sau khi đã đưa hồ sơ tín dụng của Việt Nam vào diện theo dõi hạ bậc vào ngày 9/10.
Bộ Tài chính VN cho việc Moody’s hạ triển vọng tín nhiệm là “không xác đáng”
VN bị hạ triển vọng tín nhiệm giữa khi nhiều chỉ số kinh tế vĩ mô được công bố khá lạc quan Nợ công Việt Nam: ‘Vẫn loay hoay đổ lỗi’ Chính phủ Việt Nam phải vay nợ mới để trả nợ cũ Theo đó, Moody's quyết định vẫn giữ nguyên xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam ở mức Ba3 với các khoản phát hành bằng đồng nội tệ, ngoại tệ và các khoản vay cao cấp không được bảo đảm. Trần tín nhiệm với trái phiếu dài hạn phát hành bằng ngoại tệ được giữ nguyên ở Ba1. Mức tín nhiệm tối đa với tiền gửi và trái phiếu bằng nội tệ vẫn là Baa3. Theo thông báo được đăng tải trên trang web của tổ chức này, triển vọng tiêu cực phản ánh nhận định của Moody's rằng, vẫn còn tiềm ẩn rủi ro chậm trả nghĩa vụ nợ gián tiếp của Chính phủ, giữa bối cảnh chưa có những giải pháp rõ ràng để cải thiện công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan, cũng như tăng cường tính minh bạch về quản lý nợ được chính phủ bảo lãnh. Moody's cũng cho rằng, dù nền kinh tế Việt Nam đã chứng kiến sự tăng trưởng một cách nhanh chóng và đa dạng trong lĩnh vực sản xuất, nhưng thể chế kinh tế và quản trị của Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề. Theo đó, các khoản thanh toán chậm phản ánh vấn đề về mặt hành chính hơn là sự yếu kém về tài chính. Moody's dự kiến, gánh nặng nợ trực tiếp của Chính phủ sẽ giảm dần, từ mức gần 53% trong năm 2016, xuống còn khoảng 48% GDP vào năm 2020. Điều này kết hợp việc với lãi suất cho vay trong nước thấp hơn dự đoán phản ánh sự gia tăng ổn định kinh tế vĩ mô, khiến Moody's mong đợi sự cải thiện trong khả năng trả nợ. Tổ chức xếp hạng tín dụng cũng cho rằng, hệ thống ngân hàng vẫn là nguồn rủi ro chính với Việt Nam, dẫu 'sức khỏe' tài chính của các ngân hàng Việt Nam đã được cải thiện trong những năm gần đây. Bộ Tài chính VN cho là "không xác đáng" Bộ Tài chính Việt Nam, trong thông cáo báo chí đề ngày 18/12 cho rằng, việc Moody's hạ triển vọng tín nhiệm của Việt Nam chỉ dựa trên sự việc riêng lẻ đối với nghĩa vụ nợ dự phòng của chính phủ mà bỏ qua thành tựu toàn diện Việt Nam đã đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện khả năng chống chọi với các cú sốc bên ngoài và nâng cao tính bền vững danh mục nợ công, là không xác đáng. Bộ Tài chính nhìn nhận rằng tín hiệu của Moody's đưa ra về việc tiếp tục theo dõi hồ sơ tín dụng của Việt Nam (với triển vọng Tiêu cực) là "không tương xứng với chỉ đạo hết sức quyết liệt và kịp thời của Chính phủ, cũng như với hàng loạt các biện pháp mà Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan trong thời gian qua đã triển khai để cải thiện công tác phối hợp hành chính trong việc thanh toán nghĩa vụ nợ dự phòng của Chính phủ, đảm bảo không gây tổn thất cho Bên cho vay." Bộ này viện dẫn việc chính phủ Việt Nam đã chủ động thực hiện trách nhiệm của người bảo lãnh trong việc thanh toán, ngay cả khi chưa nhận được yêu cầu chính thức của Bên cho vay để khẳng định rằng: "Chính phủ Việt Nam luôn nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng hạn theo cam kết với các đối tác phát triển và tổ chức tài chính quốc tế." Nợ công VN sắp 'vượt ngưỡng an toàn' Nợ công VN chạm ngưỡng 60% GDP VN: Nguy cơ từ thâm hụt ngân sách 9 tỷ đô la Việt Nam nợ hơn 100 tỷ đô la Đừng "lạc quan tếu" Theo tính toán của Bộ Tài chính Việt Nam, tỉ lệ nợ công trên GDP dự kiến giảm từ 58,4% xuống còn 56,1% từ năm 2018 đến 2019. Dù nợ công so với GDP có giảm, song khả năng trả nợ lại là cả một vấn đề, theo tờ Vietnamnet. Báo cáo của Chính phủ cho thấy, năm 2018 phải trả tổng cộng khoảng 250 ngàn tỉ đồng. Trong đó, trả nợ trong nước là gần 200 ngàn tỉ đồng, trả nợ nước ngoài là hơn 51 ngàn tỉ đồng. Trong số gần 200 ngàn tỉ đồng trả nợ trong nước thì có non nửa là để trả lãi. Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, một chuyên gia tài chính - ngân hàng tại Việt Nam, trả lời phỏng vấn báo Nhà đầu tư cho rằng, Việt Nam dùng con số tỉ lệ nợ công trên GDP như hiện nay, nên "khi tính lại GDP, như năm nay GDP lên tới 300 tỉ USD làm tỉ lệ nợ công giảm xuống là một cách lạc quan tếu, trong khi thực chất nợ công của Việt Nam vẫn tiếp tục tăng lên." Cụ thể, theo công bố về kết quả đánh giá lại quy mô nền kinh tế giai đoạn 2010-2017 của Tổng cục Thống kê Việt Nam, GDP năm 2017 đạt gần 6,3 triệu tỉ đồng, so với mức hơn 5 triệu tỉ đồng đã công bố. Bởi vâỵ, ông Hiếu cho rằng, chính phủ phải đưa ra một con số tuyệt đối cho trần nợ công. Đồng thời, có lộ trình, kế hoạch giảm nợ công một cách rõ ràng và hiệu quả bên cạnh điều quan trọng nhất vẫn là ổn định kinh tế vi mô. Góp ý về cách kiềm chế nợ công, nhiều ý kiến cho rằng, điều quan trọng của Việt Nam là phải cắt giảm chi thường xuyên và phải tinh giản bộ máy. Chẳng hạn, trong một bài viết đăng trên VnExpress, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh đưa ra trường hợp mà ông nói là "Đại diện các cơ quan quốc tế cho Việt Nam vay tiền thì đi [máy bay] hạng phổ thông, tiết kiệm. Còn người đi vay tiền thì ngồi ghế hạng thương gia." Ông cho rằng, nếu cứ chi tiêu tuỳ tiện, không ngân sách nào chịu nổi. Để chấm dứt việc đó, "phải công khai ngân sách thu chi của chính quyền các cấp cho dân biết để cải tiến sự tiến bộ của ngân sách… Đó cũng là điều chúng ta cần phải làm ngay, làm sớm," ông viết. Còn Tiến sĩ Hiếu, trong bài phỏng vấn nói trên trên báo Nhà đầu tư cũng khuyến cáo chính phủ Việt Nam cần kiểm soát chặt chẽ hơn việc phát hành trái phiếu của doanh nghiệp tư nhân ra nước ngoài, vì đây là nợ quốc gia dù không được tính vào nợ công. Theo đó, các doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra quốc tế đều phải thông qua Ngân hàng Nhà nước, nên Ngân hàng Nhà nước phải là cơ quan đầu mối tập hợp, kiểm soát con số nợ này, theo báo Nhà đầu tư.
Họ được biết đến với tâm trạng thất thường, nghiện mạng xã hội và gu thời trang không rõ ràng.
Những người đổi thay thế giới ở tuổi học trò
Cảnh Trái Đất lúc mặt trời mọc Tuy nhiên một số người trẻ tuổi đã phá bỏ định kiến này. Một thế hệ mới những người trẻ già dặn sớm đang giải quyết những vấn đề trong cuộc sống hôm nay với công nghệ tham vọng và đột phá. Những sáng chế của tuổi teen cho người khuyết tật 'Chìa khóa thần' giúp trẻ mãi không già Những bí quyết dùng lò vi sóng Cho nên nếu bạn không cảm thấy mình chưa làm được gì nhiều thì đây là danh sách của bốn người trẻ tuổi đã góp phần định hình thế giới chúng ta đang sống. Keiana Cavé, 18 tuổi, New Orleans, Hoa Kỳ Hành trình khám phá của Cavé bắt đầu với vụ tràn dầu của giàn khoan Deepwater Horizon xảy ra ở Vịnh Mexico hồi năm 2010. Nó dẫn đến vết dầu loang trên biển lớn nhất trong lịch sử nhân loại với khối lượng 4,9 triệu thùng (780.000 mét khối) dầu ở một trong những vùng nước quan trọng nhất trên thế giới. Ngay sau thảm họa tràn dầu, cá heo con bắt đầu chết với tỷ lệ gấp sáu lần thông thường trong khi các ngư dân và các nhà khoa học ghi nhận số lượng đáng lo ngại những sinh vật biển dị dạng bao gồm tôm bị mất mắt hay hốc mắt và cá với những chỗ lở và vết thương rỉ nước. Vụ tai nạn Deepwater Horizon gây thảm họa môi trường khủng khiếp cho Vùng vịnh Mexico Xem bản tin thời sự trên TV, Cavé đã ngay lập tức cảm thấy nhất định có thiệt hại về môi trường chưa phát hiện được. Cô quyết định tập trung vào việc khám phá điều gì đang thật sự xảy ra. Phòng spa xa xỉ giữa mỏ phóng xạ Xô Viết Chống dịch bệnh bằng cách nuôi thêm muỗi Vũ khí giúp chống bệnh mất trí nhớ và trầm cảm Ở tuổi 15, cô bắt đầu nghiên cứu điều gì xảy ra với dầu khi dầu tràn ra mặt biển và phát hiện được rằng khi bị tia cực tím từ Mặt trời chiếu vào, nó sẽ phản ứng thành các hóa chất có tính năng gây ung thư. Giờ đây cô đã đưa nghiên cứu của mình vào hai công trình khoa học và hai bằng sáng chế để đưa ra các phương pháp hóa học giúp phát hiện chất gây ung thư. Cô cũng đã thành lập một công ty khởi nghiệp có tên là Mare hiện đang nghiên cứu cách làm tan dầu tràn để cho chúng không gây thiệt hại đến thế. Và nghiên cứu của cô đã nhận được số tiền tài trợ 1,2 triệu đô la. Rifath Shaarook, 18 tuổi, Ấn Độ Khi còn nhỏ, Shaarook đã cùng với bố dành hàng giờ để nhìn say sưa vào lăng kính của chiếc viễn vọng. Đáng buồn là ông Mohamed Farook, một giáo sư và một nhà khoa học ở địa phương, đã qua đời khi con trai ông còn đang học tiểu học. Nhưng niềm đam mê không gian của Shaarook thì vẫn tiếp tục nhen nhóm. Khi còn trong tuổi thiếu niên, cậu đã tham gia vào Space Kidz India, một trung tâm nhằm nuôi dưỡng tài năng những người trẻ có đam mê công nghệ. Cậu đã thành lập một nhóm gồm sáu người và dành bốn năm kế tiếp để làm một vệ tinh dưới sự hướng dẫn của giám đốc và người sáng lập của trung tâm. Hàng đêm, nhóm của cậu bàn kế hoạch qua cuộc gọi truyền hình, thường là cho đến 4:30 sáng. Cuối cùng họ đã phát minh ra KalamSat, vệ tinh nhẹ nhất thế giới. Nặng chỉ có 64g, vệ tinh này có khối lượng bằng một chiếc pin cỡ đại. Thực chất đó là một khối hình lập thể có chiều rộng 3,8 cm được làm từ chất dẻo được in 3D được gia cố bằng sợi carbon. Nó có một số cơ quan cảm ứng khác nhau, bao gồm cảm ứng đo nhiệt độ, từ trường, độ cao và sức căng bề mặt khi nó băng qua không gian. Vệ tinh này còn có nguồn điện riêng và một chiếc máy tính nhỏ để bật tất cả các cơ quan cảm ứng vào đúng thời điểm và lưu lại dữ liệu thu thập được. Kế hoạch của nhóm là đưa vệ tinh KalamSat vào tầng dưới quỹ đạo để kiểm tra hoạt động của loại nhựa được gia cố trong điều kiện trọng lực tối thiểu. Các chất liệu nhẹ vốn có thể chịu đựng được áp lực khi đi ngoài vũ trụ là cực kỳ hiệu quả vì mỗi 450 gram bất cứ chất liệu gì cũng tốn khoảng 10.000 đô la để phóng vào không gian. Sau khi đến nơi cần đến, vệ tinh sẽ chỉ có 12 phút để thu thập dữ liệu trước khi quay trở lại Trái Đất vào rơi xuống biển. Vào ngày 22/6/2017, vệ tinh đã được phóng thành công từ cơ sở phóng trên đảo Wallop của Nasa ở tiểu bang Virginia - ở ngay chính địa điểm mà nhà khoa học hỏa tiễn lừng danh mà vệ tinh được đặt tên theo - ông Abdul Kalam - đã đến thăm trên nửa thế kỷ trước đó. Hannah Herbst, 17 tuổi, Florida Herbst được khơi dậy cảm hứng sáng tạo từ lúc mới 15 tuổi bởi một người bạn biết qua thư từ mà khi đó mới chín tuổi vốn sống ở Ethiopia và không có đèn điện. Điều này bình thường một cách đáng kinh ngạc: có 1,3 tỷ người hiện đang sống thiếu điện. Do đó mà cô học trò này đã nghĩ ra thiết bị Beacon vốn chuyển sóng biển trực tiếp thành năng lượng. The Beacon có thể tạo ra điện năng từ hầu như bất kỳ nguồn nước nào Suy nghĩ của Herbst là dân cư thường có xu hướng sinh sống quanh các nguồn nước; khoảng 40% dân số thế giới sống trong vòng bán kính 100 km từ bờ biển và chỉ có 10 % dân số thế giới sống cách xa nguồn nước ngọt không phải đào sâu vào lòng đất, chẳng hạn như sông hay hồ, hơn 10 km. Khám phá lòng Trái Đất nhờ 'bão bom' Khi 'kẻ xấu' trở thành 'người tốt'? Nơi sản sinh máy bay không người lái Công nghệ này bao gồm một ống nhựa rỗng có một thiết bị đẩy ở một đầu và một máy phát điện ở đầu kia. Do năng lượng của sóng biển kích hoạt thiết bị đẩy, năng lượng này được máy phát điện chuyển hóa thành năng lượng có thể sử dụng được. Sau khi thiết kế ra mô hình trên máy tính của một chiếc turbine nguyên mẫu, Herbst đã in 3D ra một nguyên mẫu của vệ tinh mà cô thử nghiệm ở các đường lưu thông thủy giữa các bờ biển. Nếu mô hình này được mở rộng quy mô, Herbst đã tính toán rằng Beacon có thể sạc ba bình xe cùng một lúc trong một giờ. Cô gợi ý rằng nguồn điện được tạo ra có thể được sử dụng để lấy năng lượng cho công nghệ lọc nước, hay máy ly tâm máu tại các bệnh viện ở các nước đang phát triển. Phát minh này đã giành chiến thắng tại Thử thách Nhà khoa học trẻ 3M của kênh Discovery Education hồi năm 2015 cùng với rất nhiều giải thưởng khác nữa và Herbst hiện đang học ngành kỹ sư máy tính trong khi đang hoàn tất chương trình trung học. Julian Rios Cantu, 18 tuổi, Mexico Nhà phát minh này chỉ mới 13 tuổi khi mẹ của cậu bé bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú. Em đã bàng hoàng chứng kiến khối u từ kích thước của một hạt gạo thành một cục cỡ quả bóng golf trong vòng chưa đến sáu tháng. Cuối cùng bà cũng mất cả hai bên ngực mặc sau đó bà đã khỏi hẳn ung thư. Áo lót ngực EVA chỉ cần mặc một tuần một giờ đồng hồ Chỉ một vài năm sau đó, cậu bé Cantu bắt đầu tìm cách bảo vệ những người khác khỏi mắc bệnh. Cùng với ba người bạn, cậu thành lập công ty Higia Technologies để sản xuất một thiết bị có thể mặc được vào người có khả năng tầm soát sớm các dấu hiệu của ung thư. Năm hiểu lầm thường gặp về nỗi cô đơn Nếu khủng long chưa tuyệt chủng, nhân loại sẽ ra sao? Liệu có còn chỗ chôn người chết? Nguyên mẫu áo ngực EVA có các bộ phận cảm ứng dính liền với chiếc áo ngực bình thường, và sẽ cần mặc mỗi tuần một giờ để phát huy hiệu quả. Nguyên tắc hoạt động là tìm kiếm sự thay đổi ở nhiệt độ và độ co giãn da vốn nằm trong số các dấu hiệu nhận biết ung thư vú. Sau mỗi lần mặc, dữ liệu sẽ được gửi đến ứng dụng của công ty và thuật toán trí tuệ nhân tạo sẽ dựa vào đó để tính toán nguy cơ của người mặc. Thiết bị này đã tìm được 20.000 đô la Mỹ tiền tài trợ với việc thắng cuộc trong Giải thưởng Doanh nghiệp Sinh viên Toàn cầu, nhưng có vẻ như là còn lâu thiết bị này mới được đưa vào sản xuất đại trà. Nó vẫn chưa được thử nghiệm lâm sàng và các công nghệ tương tự trước đây đã chứng minh là không đáng tin. Tuy nhiên, nếu dự án này thành công, nó có thể cứu mạng hàng triệu người. Gần 1,7 triệu ca ung thư vú mới được phát hiện trong năm 2012 và khiến cho trên nửa triệu người tử vong trong cùng năm. Để chữa trị được thành công, phát hiện sớm là điều hết sức quan trọng. Do đó mặc dù đúng là bốn cô cậu học trò này có đôi mắt to hơn nhiều và gương mặt non choẹt hơn nhiều so với những nhà phát minh là người lớn, đừng lầm tưởng - bất cứ ai trong số họ cũng có thể là Thomas Edison hay Elon Musk kế tiếp. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Ở Læsø (Laesoe, viết theo ký tự Latin), những ngôi nhà phủ lá tranh từ búi rong biển nặng màu bạc, là thứ có thể trở thành vật liệu xây dựng hiện đại khắp thế giới.
Những mái nhà 'trường tồn' 40 tấn làm từ rong biển ở Đan Mạch
Læsø là nơi duy nhất ở Đan Mạch người ta thấy rong lươn được dùng làm mái nhà Trong hầu như suốt mùa hè trên hòn đảo Læsø ở Đan Mạch, bạn sẽ thấy ông Henning Johansen bận rộn làm việc. Bí ẩn những vụ giết người tàn bạo 2.000 năm trước Baiae, thành phố La Mã xa hoa chìm xuống biển Đảo South Georgia, thiên đường nơi địa cực Là dân đảo, Johansen làm nghề lợp mái nhà. Nhưng ở đảo Læsø, công việc của thợ lợp mái nhà không giống ở bất cứ nơi đâu. Nằm cách bờ biển Jutland 19km về phía đông bắc, hòn đảo xuất hiện trong thần thoại Bắc Âu này là nhà của người khổng lồ Ægir (Aegir, tức là Biển). Nơi đây có nhiều xác tàu đắm vòng quanh đảo, và được nhắc tên trong lịch sử hàng hải Đan Mạch. Tuy nhiên, đặc tính độc đáo nhất của hòn đảo Læsø lại là những ngôi nhà trên đảo, lớp mái bằng những bó rong biển màu bạc nặng và dày. Rong biển được dùng làm mái nhà trên đảo Læsø từ Thế kỷ 17 và nổi tiếng độc đáo trên hòn đảo, dù rằng mái nhà làm từ rong biển sau đó cũng xuất hiện ở Quần đảo Orkney của Scotland. Læsø, nơi có nghề làm muối phát triển, đã rơi vào tình trạng bị mất rừng - cây cối bị đốt sạch dùng cho lò nung muối - vì vậy dân đảo cần tìm ra chất liệu thay thế để lợp mái nhà. Bản thân hòn đảo là nơi khan hiếm tài nguyên, đa số là các bãi bùn và bờ cát, vốn rất khó khai thác, vì vậy dân đảo bắt đầu để mắt đến ngoài biển. Gỗ trôi nổi vớt từ tàu đắm có thể dùng làm gỗ dựng nhà, và loại rong lươn mọc đầy (tên khoa học là zostera marina) mà người ta vớt lên từ bờ biển có thể được dùng để lợp mái. Cho đến đầu Thế kỷ 20, hầu hết nhà của cư dân trên đảo được lợp mái bằng rong biển. Nhưng sau khi một căn bệnh nấm tiêu diệt sạch hầu hết rong lươn vào thập niên 1920, kiến thức về kỹ thuật lợp nhà dần mai một. Ngày nay chỉ còn 36 ngôi nhà lợp bằng mái rong biển còn tồn tại trên hòn đảo 1.800 dân. Từ năm 2012, Johansen đã làm hồi sinh kỹ năng này khi ông thay mái nhà, ông là người đầu tiên trong thế hệ ông làm việc đó. "Đó là một trong những phần vĩ đại nhất trong lịch sử đảo Læsø, vì vậy nó rất quan trọng với hòn đảo," ông nói với tôi qua điện thoại khi đang lợp mái cho một căn nhà. "Trước kia thì đó là việc của phụ nữ," ông cho biết thêm, giải thích rằng vì hầu hết đàn ông trên đảo đều làm nghề đi biển, nên phụ nữ ở nhà phải trông coi nông trại, nhà cửa. "Họ đơn độc trên đảo và phải tự chăm sóc bản thân. Họ tìm ra cách làm những mái nhà này, và chúng không có ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Vì vậy, dĩ nhiên chúng tôi rất tự hào về di sản." Rong lươn là vật liệu xây dựng trung hòa carbon khi người ta thu hoạch và dùng trên đảo Khoảng 40 đến 50 phụ nữ thường cùng nhau lợp một cái mái. Họ thu hoạch rong biển sau những đợt bão mùa thu, tãi chúng trên đồng phơi khô trong khoảng sáu tháng, bước này giúp loại bỏ vi tảo và khiến rong biển không bị thối rữa. Chuyện về khu rừng thiêng cô độc của New Zealand Lý do khiến người Phần Lan luôn trung thực 'Hoàng đế nước Mỹ' xuất hiện ở San Francisco Khi bắt tay vào xây dựng, họ lấy rong lươn, trông gần giống như sợi len, vặn xoắn chúng thành các bó lớn (gọi là vasks), rồi cột chúng vào xà nhà để làm phần lót bên dưới. Sau đó, người ta sẽ tiếp tục chất thêm các lớp rong biển lên trên lớp ban đầu và trét than bùn cho các lớp kết dính với nhau: một mái nhà trung bình dày khoảng 1m và nặng khoảng 35 đến 40 tấn. Những phụ nữ này sau đó sẽ đem ghế lên mái vừa làm xong, họ ngồi đó và nhìn về phía đường chân trời không một bóng cây xem những xác tàu đắm (biết đâu có cơ hội vớt được gì) và đi xung quanh, thậm chí khiêu vũ trên lớp rong biển để chúng được ép chặt vào nhau. Johansen cho biết họ có thể lợp được một mái nhà trong một ngày. Với đội thợ lợp mái gồm năm người của mình, ông thường tốn khoảng 21 ngày. "Vì tôi không có 50 phụ nữ." Nhưng Johansen tìm cách làm hồi sinh kỹ thuật lợp nhà bằng rong biển này không chỉ vì mục đích bảo tồn. "[Rong lươn] là vật liệu rất thú vị," ông kể, "vì nó không cháy, có quá nhiều muối đọng trong cuộng." Một mái nhà trung bình dày hơn 1m và nặng từ 35-40 tấn Dù rong lươn thường được coi là một loại "rong biển", nhưng thực ra nó là một loại cỏ biển, với lá có thể mọc dài đến 2m. Người ta có thể tìm thấy rong lươn khắp thế giới, tuy phần lớn loại rọng này tập trung ở Bắc Bán cầu. Rong lươn không chỉ có đặc tính tự nhiên là chống cháy, chống rữa nát và chống côn trùng, mà nó còn hấp thụ CO2, và vì người ta không cần dùng đến nhiệt độ cao để xử lý nó trước khi đem ra dùng, cho nên nó là vật liệu trung hòa carbon khi thu hoạch và sử dụng tại chỗ. Rong lươn trở nên hoàn toàn chống nước sau khoảng một năm và có tính cách nhiệt không thua gì bông khoáng, một loại chất liệu xơ dày làm từ sợi thủy tinh nóng chảy, đá hay chất thải công nghiệp. Một mái nhà có thể tồn tại hàng trăm năm - một trong những mái nhà rong biển còn tồn tại trên đảo có tuổi thọ đã hơn 300 năm - nếu đem ra so sánh thì mái nhà gạch ngói bê tông thường tồn tại khoảng 50 năm. Sự kết hợp giữa tính chất bền vững và di sản này đã lọt vào mắt kiến trúc sư người Mỹ sống ở Copenhagen, Kathryn Larsen, người đang nghiên cứu cách lợp mái rong biển truyền thống trên đảo Læsø có thể được cải tiến để ứng dụng vào những loại vật liệu xây dựng bền vững đương đại trên thế giới. Khi học tại Trường Thiết kế và Công nghệ Copenhagen KEA, luận án của Larsen tập trung vào mái nhà rong biển ở đảo Læsø, là chủ đề có ít tài liệu trong tiếng Anh. "Nó trở thành bí ẩn lớn với tôi vì hầu hết thông tin viết bằng tiếng Đan Mạch," bà kể lại. "Tôi đã thực sự bị nó hu hút trong vài năm: Tôi học thêm tiếng Đan Mạch và sau đó có thể tìm hiểu thêm về nó và trở đi trở lại chủ đề này. Nó trở thành thôi thúc thực sự." Vì đảo Læsø có ít tài nguyên, dân đảo đã để mắt nhìn ra biển tìm kiếm vật liệu xây dựng Sau khi biết trường của bà có nguồn cung cấp rong lươn từ những nhà nông địa phương chuyên cung cấp rong biển, Larsen bắt đầu thử nghiệm "cho vui". Bà phát triển các tấm đúc sẵn sử dụng trên mặt tiền nhà và mái nhà để làm lớp cách nhiệt bền vững gia cố thêm vào chất liệu cách nhiệt chính, và bà lắp đặt các tấm này trên mái của trường để xem rong lươn sẽ phản ứng ra sao với các yếu tố khác theo thời gian. Tuy nhiên, sau đó bà sớm nhận ra bà cần phải lắp đặt ở nơi nào đó công cộng hơn. "Rất nhiều người thực sự nghi ngờ," bà chia sẻ về việc sử dụng rong lươn. Vào cuối năm 2019, bà bắt đầu thực hiện dự án Hàng hiên Rong biển (The Seaweed Pavilion), một công trình kết hợp các tấm rong biển vào cấu trúc gỗ trong sân trường KEA. "Tôi muốn mọi người ngồi bên dưới chúng và tự trải nghiệm trực tiếp. Mọi người luôn ngạc nhiên khi họ nghĩ nó hẳn sẽ bốc mùi hoặc nhớp nháp, vì vậy khi có nhiều tương tác tích cực với chúng, tôi hy vọng sẽ thay đổi định kiến đó." "Điều mà tôi thực sự muốn truyền đạt, đó là đây là cách lắp đặt tự nhiên rất tốt," bà chia sẻ, và giải thích rằng với vật liệu này, bạn sẽ không cần đến lớp chống ẩm, vốn không thông khí. "Bạn có thể sử dụng rất nhiều chất liệu này mà không khí vẫn thông thoáng qua tòa nhà, không bị bí ở bên trong, vì vậy toàn bộ công trình có thể thở và không khí đạt chất lượng tốt hơn nhiều." Mái nhà làm từ rong lươn có thể tồn tại hàng trăm năm Larsen muốn thay đổi cách nhìn nhận của ngành công nghiệp xây dựng đối với các kỹ thuật cũ, vốn không chỉ "tốt hơn cho môi trường nhờ vào việc sử dụng các tài nguyên tự nhiên tái tạo, mà còn có thể xây nên những công trình lành mạnh hơn cho chúng ta. Về căn bản, ta đã tìm ra, [sau đó] ta lại mất tất cả những kiến thức này và [giờ đây] ta đang giam mình vào một cái hố to hơn, nơi mà chất lượng không khí trong các tòa nhà ngày càng tệ hại." Vì rong lươn mọc khắp thế giới, bà thấy có rất nhiều tiềm năng trong việc việc biến chúng thành vật liệu xây dựng bền vững trên toàn cầu, "miễn là người ta thu hoạch và sử dụng chúng tại chỗ". Rong lươn mà bà sử dụng ở Hàng hiên Rong biển là do Kurt Schierup thu hoạch và chế biến. Ông dùng kỹ thuật thu hoạch và phơi khô mà những phụ nữ trên đảo Læsø sử dụng, tuy ông dùng máy móc chứ không làm thủ công. Và dù ông mới thành lập công ty thu hoạch rong lươn, Møn Tang, vào năm 2016, nhưng Schierup đã làm việc này từ thời thơ ấu những thập niên 1950 trên hòn đảo Tærø (Taeroe, viết theo ký tự Latin) ở Đan Mạch, nơi rong lươn được xuất khẩu ra quốc tế để làm vỏ nệm ghế, cách nhiệt và làm chiếu. Chỉ riêng điều nhỏ bé này trong lịch sử đã cho thấy rõ rệt việc chất liệu rong lươn từng phổ biến ra sao. "Khi tôi còn bé, hồi 50 năm về trước," Johansen kể, "mọi người đều ngủ dưới mái nhà rong lươn ở Đan Mạch. Nhưng rồi nhựa xuất hiện, rất rẻ. Vì vậy, trong 50 năm tất cả kiến thức về rong lươn đã biến mất." Ở đảo Læsø, Johansen vẫn còn phải thay 10 mái nhà nữa. Đó là dự án dài hơi, nhưng là dự án ông nói ông không muốn hoàn thành "vì kể cho bạn nghe lịch sử sẽ dễ dàng hơn khi bạn đến và xem tôi sửa những ngôi nhà cũ." Du khách đến đảo Læsø được mời đến tham quan ông làm việc vào các ngày trong tuần vào mùa hè, ở đây họ có thể được xem trực tiếp "cách nó vận hành, chất liệu và nó thú vị ra sao". Ông nói rong lươn là một phần di sản thế giới. "Bạn có thể đến Læsø và tôi có thể cho bạn xem lịch sử của chính bạn từ đất nước của bạn" vì nó từng được sử dụng phổ biến khắp thế giới - từ Biển Wadden của Hà Lan nơi nó được dùng để xây các kè ven biển đến vùng New England nơi người ta cách nhiệt nhà bằng các tấm cách nhiệt và cách âm Cabot's Quilt làm từ rong lươn khô. "Nó có lịch sử đồ sộ, vốn đã bị quên lãng nhanh chóng và giờ đây tôi bắt đầu kể lại câu chuyện đó. Thật dễ dàng khi kể câu chuyện khi bạn đứng cạnh một mái nhà cực kỳ cũ kỹ, nhìn lên nó và người ta nói 'đúng là một chất liệu buồn cười'." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Báo chí nhà nước Việt Nam ngày 5/6 đăng nhiều bài phê phán Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long vì phát ngôn liên quan tới vấn đề Campuchia trong thập niên 1980.
Báo VN phê phán Thủ tướng Singapore vì phát ngôn về cuộc chiến Campuchia
Tù binh Campuchia, ảnh chụp tháng 8/1978. Quân đội VN đánh sang nước này sau các vụ xâm nhập và giết chóc dân thường các tỉnh biên giới của VN bởi lực lượng Khmer Đỏ Ai từng trợ giúp Pol Pot và đồng minh? Ông Lê Duẩn từ 1973 đã lo 'bị Mao tấn công' 40 năm hậu Khmer Đỏ: Campuchia nghĩ gì về VN? Việt Nam và Campuchia 1975-78: Đánh giá sai về nhau? Tờ Công an TPHCM nói ông Lý "đưa ra những nhận định hoàn toàn trái với sự thật lịch sử về giai đoạn quân tình nguyện Việt Nam sang Campuchia giúp nước bạn lật đổ chế độ diệt chủng Khmer Đỏ tàn bạo". Hôm 31/5, ông Lý đăng bài trên Facebook về cái chết của cựu thủ tướng Thái Lan Tướng Prem Tinsulanonda, nhắc lại quan hệ thân thiết của ông này với cố thủ tướng Singapore, Lý Quang Diệu. Nhưng trong đoạn đăng trên mạng xã hội, ông đã viết: "Thời điểm ông ấy (Prem Tinsulanonda) làm thủ tướng trùng với thời điểm năm nước thành viên ASEAN cùng nhau chống lại sự xâm lược của Việt Nam vào Campuchia và chính phủ Campuchia sau đó đã thay thế chế độ Khmer Đỏ." Thái Lan lúc đó ở chiến tuyến, đối mặt với quân đội Việt Nam tràn qua biên giới giữa họ và Campuchia. Tướng Prem khi đó đã kiên quyết không chấp nhận hành động này, và đã làm việc với các đối tác ASEAN để phản đối sự chiếm đóng của Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế. Điều này ngăn cản một cuộc xâm lược quân sự và thay đổi chế độ không bị hợp pháp hóa." Ngày 4/6, người phát ngôn ngoại giao Việt Nam Lê Thu Hằng nói: "Việt Nam lấy làm tiếc đã có một số nội dung phát biểu phản ánh không khách quan thực tế lịch sử, gây tác động không tốt đến dư luận. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã trao đổi với Bộ Ngoại giao Singapore về vấn đề này." Bangkok tháng 5/2006: Từ trái sang: Đại tướng Prem Tinsulanonda, Tổng thư ký LHQ Kofi Annan và phu nhân Nane Annan. Ông Prem Tinsulanonda khi đó là Chủ tịch Viện Cơ mật của Hoàng gia Thái Lan. Tên tuổi ông được nhắc lại trong bài tưởng nhớ ông, viết trên Facebook của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long, gây ra tranh cãi tại Việt Nam và Campuchia Truyền thông Việt Nam phản ứng Sang ngày 5/6, tiếp tục các báo Việt Nam đưa tin bài phê phán. Tờ Công an TPHCM nói: "Phát ngôn của thủ tướng Long không hề đếm xỉa đến tiến trình lịch sử diễn ra khi đó." Báo An ninh Thủ đô thì dẫn lại bài trên báo Campuchia Khmer Times, cho biết chính Campuchia cũng phê phán ông Lý. Tờ này cho hay nhà phân tích chính trị người Campuchia Leap Chanthavy đã có bài viết dài phản đối phát biểu của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long. Trong khi đó, trang VTC News đăng hàng tít lớn "Ông nợ nhân dân Việt Nam và các chiến sỹ quân tình nguyện một lời xin lỗi". Theo bài mạnh mẽ của VTC, Thủ tướng Singapore có "một phát biểu hồ đồ, sai sự thật, xuyên tạc lịch sử, chạm vào nỗi đau của người dân Campuchia, của nhân dân Việt Nam về một giai đoạn khổ đau và đen tối nhất trong lịch sử". Bà Lê Thị Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao VN đã lên tiếng Facebook người Việt 'có bão' Rất nhiều người Việt đã có bình luận trên Facebook, phần lớn phê phán ông Lý Hiển Long. Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, một cựu chiến binh viết: "Quân đội Việt Nam đã đổ máu xương để giúp nhân dân Campuchia đập tan chế độ diệt chủng Pol Pot và vững mạnh đủ sức tồn tại và phát triển. Đó là một thực tế lịch sử không thể phủ nhận và bác bỏ." Ông Phạm Gia Hiền nói: Ông Lý Hiển Long làm thủ tướng Singapore từ 2004 "Lý Hiển Long - người đứng đầu Singapore đã có phát ngôn cực kỳ thiển cận về sự hy sinh của quân tình nguyện Việt Nam trong cuộc chiến chống Khmer Đỏ, cứu nhân dân Campuchia khỏi họa diệt chủng." Trên nhiều trang Facebook tiếng Việt cũng đang có cuộc tranh luận việc dùng từ tiếng Anh 'invasion' của ông Lý Hiển Long là đúng, sai ra sao. Có ý kiến nói 'invasion' dịch thành 'đem quân vào' hay 'xâm lăng' là tùy cách người ta cảm nhận; những ý kiến khác cho rằng cả đoạn văn chính trị gia Singapore viết thể hiện rõ thái độ chỉ trích hành động của Hà Nội khi đó ở Campuchia. Cho đến 05/06/2019 chưa th́ấy ông Lý Hiển Long hồi đáp gì trên trang Facebook của ông về việc này. Được biết trang này đã nhận được khá nhiều bình luận tiếng Anh của bạn đọc, người dùng Việt Nam. Theo quan điểm của chính phủ Việt Nam và chính quyền hiện nay ở Phnom Penh, từ 1979 đến 1989, quân đội Việt Nam ở Campuchia giúp nhân dân Campuchia ngăn chặn chế độ diệt chủng Pol Pot và và giúp nhân dân Campuchia hồi sinh. Cuối 1989, Việt Nam rút hết quân khỏi Campuchia. Xe tăng Việt Nam, ảnh chụp 1979 Liên Hiệp Quốc từng nói gì? Trong giai đoạn 1979-1989, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ra nhiều nghị quyết nói về Campuchia. Nghị quyết 14/11/1979: "hối tiếc sâu sắc (deeply regretting) về sự can thiệp vũ trang của quân nước ngoài vào nội bộ Campuchia". "kêu gọi rút ngay lập tức mọi lực lượng nước ngoài khỏi Campuchia, kêu gọi các nước kiềm chế không có hành động hay đe dọa gây hấn (aggression) và mọi hình thức can thiệp vào nội bộ các nước ở Đông Nam Á" Nghị quyết 22/10/1980: "hối tiếc sâu sắc rằng can thiệp quân sự nước ngoài tiếp tục và quân nước ngoài chưa rút khỏi Campuchia, vì vậy nghiêm trọng đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế". Nghị quyết 21/10/1981: "lên án (deploring) can thiệp quân sự nước ngoài tiếp tục và quân nước ngoài chưa rút khỏi Campuchia, vì thế gây ra thù nghịch tiếp tục ở đất nước và nghiêm trọng đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế". Nghị quyết 14/10/1987: "lên án (deploring) can thiệp quân sự nước ngoài và chiếm đóng (occupation) tiếp tục và quân nước ngoài chưa rút khỏi Campuchia, vì thế gây ra thù nghịch tiếp tục ở đất nước và nghiêm trọng đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế". Nghị quyết 3/11/1988: "lên án (deploring) can thiệp quân sự nước ngoài và chiếm đóng (occupation) tiếp tục và quân nước ngoài vẫn ở lại Campuchia, vì thế gây ra thù nghịch tiếp tục ở đất nước và nghiêm trọng đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế". Nghị quyết 16/11/1989: "lên án (deploring) can thiệp quân sự nước ngoài và chiếm đóng (occupation) ở Campuchia, nguyên nhân của thù nghịch tiếp tục ở đất nước, nghiêm trọng đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế". "khẳng định (affirms) rằng bất kỳ sự rút quân nước ngoài khỏi Campuchia mà không có LHQ giám sát, kiểm soát và xác minh thì không phải là nằm trong khuôn khổ một giải pháp chính trị toàn diện". Chế độ Khmer Đỏ tạo ra các 'cánh đồng chết' ở Campuchia và một số thủ lĩnh đã bị xử tội diệt chủng
Một tuần sau khi truyền hình Việt Nam, VTV, phát phóng sự gây tranh cãi về Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ, luật sư và vợ của ông, bà Nguyễn Thị Dương Hà lên tiếng nói gia đình nhất trí với quan điểm sẽ tìm lại công lý cho ông Hà Vũ vào một thời điểm thích hợp tới đây.
'Ông Hà Vũ có quyền kiện vụ clip VTV'
Phóng sự của VTV về ông Cù Huy Hà Vũ gây tranh cãi về khía cạnh pháp lý và đạo đức Hôm Chủ Nhật, ngày 23/6, bà Dương Hà nói với BBC, bà hoàn toàn nhất trí với ý kiến của các luật sư đồng nghiệp, trong đó có luật sư Nguyễn Văn Đài, cho rằng ông Vũ có cơ sở để khởi kiện cuốn clip của VTV loan tải hôm 15/6 với lý do clip này đã bôi nhọ ông và xâm phạm quyền được bảo vệ hình ảnh cá nhân của ông trước công chúng. Bà Dương Hà nói: "Cái việc họ đưa ti-vi vào quay trộm ông Vũ thì rõ ràng đấy là vi phạm pháp luật rồi, không còn phải bàn cãi gì nữa..." Bà khẳng định: "Những thước phim quay trộm không bao giờ là chính danh cả. "Và tất cả những người yêu chuộng tự do và công lý, cũng như những người hiểu biết về pháp lý, về quyền con người, thì người ta đều hiểu rằng việc làm như thế này là không chính danh." Luật sư Dương Hà khẳng định thêm với BBC rằng ông Hà Vũ không biết ông bị quay phim, ghi hình. Bình luận về việc truyền hình quốc gia có "đúng đắn" và "xứng tầm" hay không khi thực hiện và truyền bá phóng sự được bà cho là "quay trộm", "quay lén" với ông Hà Vũ, bà nói: "Dù là (truyền hình) cấp nào cũng không được bởi vì như thế nó đã là vi phạm pháp luật, "Nó là vi phạm pháp luật rồi thì dù ở cấp nào, kể cả cá nhân cũng là vi phạm pháp luật chứ không nói đến cấp tỉnh hay cấp huyện hay cấp xã, hay cấp thành phố, hay là cấp nhà nước." 'Vi phạm nghiêm trọng' Hôm thứ Bảy, 22/6, luật sư Nguyễn Văn Đài từ Hà Nội nói với BBC cho rằng phóng sự của VTV có tính chất bôi nhọ danh dự đối với ông Hà Vũ. Ông cho rằng nếu phóng sự được dựng và truyền bá mà không được ông Hà Vũ đồng ý, thì ông Vũ hoàn toàn có quyền kiện, hoặc ủy quyền cho luật sư của mình kiện Đài Truyền hình Việt Nam. Ông Đài lưu ý một tù nhân như ông Vũ có thể chỉ bị tước đi một số quyền chính trị và tự do cơ bản, nhưng vẫn được pháp luật bảo hộ nhiều quyền thuộc về nhân quyền cơ bản khác, trong đó có quyền bảo vệ hình ảnh riêng tư. Luật sư Đài nói: "Tôi khẳng định rằng băng video đó tung lên nhằm bôi nhọ Tiến sỹ Vũ, cũng như gia đình của ông, và đó là mội sự phỉ báng hết sức vô lý..." "Một người ở trong trại giam rất khó thực hiện những quyền khiếu nại, tố cáo của mình, nhưng người đó có thể ủy quyền cho thân nhân của mình hoặc cho luật sư của mình để thực hiện quyền đó, "Việc sử dụng hình ảnh và quay một cách không chính thức như vậy không được sự cho phép của một người, mặc dù là đang trong hoàn cảnh tù đầy, như vậy cũng là vi phạm quyền nhân thân cơ bản nhất của người ta." Luật sư Đài khẳng định: "Người ta chỉ bị tước một số quyền về chính trị, một số quyền tự do cá nhân, nhưng quyền bảo vệ hình ảnh riêng tư của họ thì vẫn được pháp luật bảo vệ, "Cho nên việc Đài truyền hình Việt Nam làm như vậy là họ vi phạm pháp luật rất nghiêm trọng," ông nói. 'Hoàn toàn nhất trí' Bình luận về quan điểm của luật sư Nguyễn Văn Đài, luật sư Dương Hà cho hay: "Tôi hoàn toàn nhất trí với ý kiến của luật sư Đài, và chúng tôi, tất cả các luật sư của anh Cù Huy Hà Vũ, cũng đều nhận định như vậy. "Chúng tôi sẽ làm một cái gì đó để đòi lại công lý cho anh Vũ và danh dự của anh Vũ cũng như danh dự của gia đình chúng tôi. "Nhưng thời điểm mà chúng tôi làm thì chúng tôi sẽ xem xét." Hôm thứ Bảy tuần trước, VTV phát một phóng sự đặc biệt do truyền hình công an thực hiện, phát sóng trên chương trình thời sự lức 19h00 vốn được coi là 'giờ vàng' có nhiều khán giả theo dõi. Trong clip này, Công an Việt Nam bác bỏ các thông tin lề trái về sức khỏe của Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ ở trong trại giam, trong thời gian ba tuần lễ ông tuyệt thực tính tới khi đó, và nói ông Vũ 'béo khỏe' song 'chấp hành kém'. Chương trình truyền hình của công an trên VTV hôm 15/6 phát đi những hình ảnh được cho là tạo ra tranh cãi về tính chân thực, đạo đức báo chí và động cơ chính trị, với những hình ảnh dường như được quay lén để chứng minh ông Hà Vũ "còn khỏe mạnh hơn cả người bình thường." Trong phóng sự, truyền hình nhà nước cho hay các hình ảnh được thực hiện ngay trong thời điểm diễn ra cuộc tuyệt thực của ông Vũ tại trại giam số 5 của Bộ Công an tại Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Tuy nhiên, nhiều ý kiến trên mạng xã hội đặt vấn đề các hình ảnh, đoạn đối thoại, ngoài việc 'được quay lén' còn có thể sử dụng nhiều tiểu sảo cố tình cắt, cúp, ghép với những không gian và thời gian không thống nhất mà họ nói là 'quay trước, quay lén và quy trộm' để tạo dựng ấn tượng của một clip được quay với sự đồng ý của ông Vũ và tại thời điểm thật mà ông đang tuyệt thực. Hiện Tiến sỹ Hà Vũ đã tuyên bố chấm dứt cuộc tuyệt thực mà gia đình cho hay đã diễn ra liên tục suốt 25 ngày vốn thu hút sự chú ý của nhiều tổ chức, cá nhân và dư luận trong và ngoài nước.
Trong khi tiến bộ của Việt nam để giảm thiểu tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh là có ấn tượng, thì Uncicef nói rằng trực trạng trẻ thiếu dinh dưỡng, trẻ uống nước bẩn cũng như điều kiện vệ sinh kém, đặc biệt tại những khu vực nông thôn và vùng đồng bào thiếu số vẫn là các quan ngại lớn.
Unicef có thông điệp trong ngày Quốc tế Thiếu nhi
Nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi, ông Christian Salazar, Quyền đại diện trưởng Unicef Việt Nam đã dành cho BBC cuộc phỏng vấn trong đó ông nói về những quan ngại đối với Việt Nam và ông cũng gửi tới chính phủ Việt Nam cũng như cha mẹ các em và trẻ em tại Việt Nam những thông điệp. Christian Salazar: Quí vị cũng đã biết rằng quan ngại đối với trẻ em là lý do tồn tại chính của tổ chức Unicef. Tôi cho rằng trong 30 năm qua đời sống trẻ em tại Việt Nam được cải thiện vô cùng lớn và có rất ít quốc gia đạt được tốc độ giảm nghèo như Việt Nam. Thế nhưng Việt Nam cũng là nước đang trở thành nước nạn nhân của thành công của chính họ. Tức là trong khi ngày càng có bớt trẻ em sinh trưởng trong nghèo nàn thì nay có nhiều vấn đề mới khác đang nảy sinh và chúng tôi thấy có những thách thức đối với trẻ em trong quá trình xã hội đang hiện đại hóa. Chẳng hạn tai nạn giao thông và các tai nạn chấn thương khác cũng như những vụ chết đuối đang là đe dọa hàng đầu đối với nhiều trẻ em. BBC: Ông có thể nói rõ hơn về hệ quả của quá trình xã hội Việt Nam đang hiện đại hóa? Christian Salazar: Chúng ta thấy có những thay đổi trong gia đình, mâu thuẫn trong gia đình nơi vai trò người phụ nữ đang thay đổi. Chúng ta thấy mọi người rất bận rộn và rất bị căng thẳng trong việc nắm bắt các cơ hội mới trong quá trình thay đổi sang nền kinh tế thị trường. Do đó ngày càng có nhiều xung đột trong gia đình và tất nhiên trẻ em phải hứng lấy những hệ quả đó. Chúng ta cũng thấy ngày càng nhiều các vấn đề trong việc bảo vệ trẻ em khỏi bạo động và bóc lột. BBC: Thế nhưng dường như đó là quan ngại của nhịp sống đô thị, thế còn nông thôn và những địa bàn xa xôi nơi người thiểu số sinh sống thì sao? Christian Salazar: Tình hình của những trẻ em tại các khu vực rất nghèo ở nông thôn thực ra là quan ngại chính của Unicef. Tất cả tiến bộ trong việc giảm nghèo tại Việt Nam trong vòng mấy năm trở lại đây đã có kết quả khả quan nhưng sự khác biệt giữa trẻ sống tại nông thôn đặc biệt là vùng dân tộc thiểu số với trẻ sống tại đô thị ngày càng tăng. Do đó trong vòng 4-5 năm tới chúng ta thực ra sẽ ngày càng khó khăn trong nỗ lực giúp ngày càng nhiều trẻ em thoát khỏi đời sống nghèo nàn bởi các gia đình nghèo còn lại đang ở nhưng vùng rất hẻo lánh và nằm tại các địa bàn khó có thể tiếp cận. Hầu hết trẻ tử vong khi còn ít tháng tuổi là nằm tại các khu vực nông thôn và tỷ lệ này còn rất cao. Trong khi Việt Nam đang thực hiện khá tốt trong việc giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thì con số vẫn nằm ở khoảng 20-24% số trẻ bị thiếu ăn và đặc biệt là tại các khu vực nông thôn và quan ngại lớn khác đó là thiếu nước sạch và thực trạng vệ sinh kém. Rất nhiều trẻ em bị tiêu chảy do điều kiện vệ sinh kém và nhiều em có giun và các khuẩn khác trong người và nếu thậm chí trẻ có thể ăn được chút nào thêm thì giun sán cũng hút hết. Đó là vì sao nước và vệ sinh có ảnh hưởng quan trọng tới dinh dưỡng cho trẻ em. BBC: Báo chí Việt Nam nói về điều họ gọi là thiếu sân chơi cho trẻ em, thế nhưng thậm chí nếu có sân chơi thì trẻ em có đủ thời gian để chơi hay không bởi thực trạng trẻ em tại Việt Nam ngày nay phải học quá nặng, cả học chính thức lẫn học thêm? Christian Salazar: Các chính sách giáo dục đã đưa rất nhiều bài vở và sức ép vào chương trình học và chúng ta nghe nói về nhiều quan ngại về chất lượng giáo dục. Thế nhưng trẻ em đang phải học ngày học đêm ở trường, chỗ học thêm và ở nhà. Chúng tôi được biết các bệnh viện tại Hà Nội đang báo cáo về tỷ lệ ra tăng đối với thực trạng trẻ bị trầm tư và các vấn đề tâm lý khác sức ép ngày càng tăng. Quan điểm của chúng tôi là việc trẻ học tập là việc quan trọng, thế nhưng việc quan trọng tương tự đó là quyền trẻ được thư giãn. Thư giãn không có nghĩa là ì ra như cục thịt mà thư giãn có nghĩa là quá trình sáng tạo nếu chúng ta muốn cho trẻ phát triển các kỹ năng sáng tạo theo nhiều cách chứ không chỉ qua kiến thức sách vở. Do đó trẻ cần có thời gian để chơi bởi chơi chính là một hình thức học. Và trong một nền kinh tế mới nơi ta cần sáng tạo thì tinh thần đồng đội, các ý tưởng mới được xuất hiện nhiều tại bên ngoài lớp học nhiều hơn là trong lớp. BBC: Là nước tham gia ký vào Công ước về Quyền Trẻ em của Unicef, Việt Nam có trách nhiệm phải báo cáo về việc thực thi quyền trẻ em ra sao trong vòng 5 năm một lần. Vậy ông có nghĩ là khoảng thời gian 5 năm đó là khá lâu để xử lý các vấn đề có tính ngắn hạn hơn? Christian Salazar: Nhiều thay đổi cải thiện điều kiện cho trẻ em không xảy ra ngay lập tức mà được diễn ra trong qui mô lớn hơn và phải mất vài năm để cải thiện. Chẳng hạn như vấn đề dinh dưỡng và y tế, là các vấn đề trước mắt. Do đó hạn 5 năm là ổn. Thế nhưng chỉ có báo cáo thôi thì không đủ. Unicef chúng tôi hàng năm theo dõi thực trạng của trẻ em và chúng tôi trao đổi với chính phủ, các tổ chức phi chính phủ và tổ chức trong nước. Tôi nghĩ rằng điều Việt Nam cần thiết lập đó là việc người dân và trẻ em có nhiều cơ hội để khiếu nại nếu có cái gì đó không ổn và các khiếu nại này cần được nhà chức trách giải quyết nghiêm túc. Do đó nhìn vào báo cáo theo các báo cáo 5 năm một lần theo qui mô toàn quốc là phương pháp theo góc độ quốc tế, thế nhưng nhiệm vụ thực tế là phải giám sát điều gì đang xảy ra với trẻ em tại Việt Nam. BBC: Trong ngày quốc tế thiếu nhi hôm nay thì thông điệp của ông với tư cách là đại diện cho Unicef Việt Nam gởi tới chính phủ Việt Nam, bậc cha mẹ các em và chính trẻ em Việt Nam là gì? Christian Salazar: Chúng tôi nghĩ rằng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội đang được soạn thảo của Việt Nam cho giai đoạn 2006 và 2010 là quan trọng và Đại hội đảng vào năm sau sẽ phải đưa vào nghị trình ở vị trí cao các vấn đề về chênh lệch điều kiện sống giữa trẻ em tại các nơi khác nhau cũng như nhiệm vụ làm tròn bổn phận đối với quyền trẻ em. Thông điệp chính của chúng tôi trong ngày Quốc tế Thiếu nhi là kêu gọi trẻ em và bậc cha mẹ và ông bà bỏ thêm thời gian để lắng nghe lẫn nhau và trao đổi với nhau. Bởi Việt Nam là nơi mà mọi người đang rất bận rộn để nắm bắt các cơ hội mới và cái giá phải trả theo quan điểm của chúng tôi là đôi khi các thế hệ khác nhau không nói chuyện đủ với nhau và nói chuyện với nhau là việc có tĩnh tương hỗ. Tôi nghĩ rằng người lớn nên lắng nghe trẻ em và hỏi nhiều hơn xem các em muốn gì và các em cảm thấy thế nào và cũng học cách lắng nghe trẻ em nói. Thế nhưng trẻ em đồng thời cũng phải bỏ thêm thời gian để nói chuyện với cha mẹ và đó chính là lời kêu gọi lớn của chúng tôi trong ngày Quốc tế Thiếu nhi.
Tốc độ cải cách kinh tế chóng mặt ở Trung Quốc trong hai thập niên qua đã tạo nên một sự chênh lệch giữa nông thôn và thành thị.
Nông dân trước tăng trưởng kinh tế
Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp Trung Quốc công bố trước đây trong năm, việc phát triển kinh tế thương mại hàng năm lấy mất hơn 266.000 hecta đất nông nghiệp, khiến cho khoảng 1 triệu nông dân mất đất canh tác. Ở Trung Quốc nông dân không sở hữu đất họ canh tác mà chỉ có quyền sử dụng. Chính điều đó giúp các quan chức địa phương có thể kiếm tiền đút túi bằng cách bán đất nông nghiệp cho các chủ quản đầu tư. Còn chính nông dân canh tác trên những mảnh đất này, hoặc không nhận được một xu nào, hoặc được bồi thường rất ít. Tình trạng này dẫn đến ngày càng có nhiều vụ biểu tình khiếu nại của nông dân, thường có xô xát, thậm chí gây chết người, như ở làng Tích Hữu, phía bắc tỉnh Hà Bắc hồi 6/2005. Nông dân mất đất đồng nghĩa với mất kế sinh nhai. Nhiều người may mắn chuyển nghề hay bỏ lên thành phố tìm việc làm. Nhiều người đã cao tuổi đành phải trông chờ vào con cháu. Mất đất cày cấy Ngày nay đến các thành phố của Trung Quốc người ta khó nhận ra được lằn ranh giữa thành thị và nông thôn vì các tòa nhà, các hãng xưởng đang lấn ruộng đồng. Tôi ghé thăm một ngôi làng cách thành phố Hối Châu trên dưới 1 giờ lái xe, nơi người ta nói sẽ một trung tâm kỹ nghệ tiếp theo những nơi đã phát triển như Thẩm Quyến. Trong vô số nông dân bị lấy đất tại đây là gia đình bà Phan Khải, 74t, “Tôi có 4 người con trai, một con gái, và năm đứa cháu. Tất cả đều sống chung một nhà ở đây." "Tôi đã làm nghề nông suốt cả đời ở đây nhưng bây giờ già rồi, vả lại cũng chẳng còn đất mà làm, nhà nước trưng dụng rồi. Sau khi mất đất chúng tôi phải chuyển qua đánh cá." "Tôi không được trợ cấp gì từ chính phủ cả trong khi tiền y tế rất tốn kém." "Tôi muốn giữ lại đất để canh tác nhưng không được, nhà nước trưng dụng và mọi người bắt buộc phải làm theo, không còn cách nào khác,” bà Khải nói. Rất may, gia đình bà được đền bù một số tiền, gom lại trong nhà cũng đủ để xây một cái nhà nhỏ vài chục mét vuông. Nay toàn bộ đại gia đình bà Khải có nơi che mưa che nắng, nhưng các con của bà đều phải đổi nghề để kiếm sống. Một trong mấy người con trai của bà, anh Thái, 39t mới đầu đi đánh cá nhưng thu nhập không đều, sau chuyển qua nuôi cua ở ven biển, “Tôi vui nhất là khi được mùa, bán được cua, còn buồn nhất là khi cua bị chết." "Nếu được mùa một năm tôi cũng kiếm được hai ba chục ngàn nhân dân tệ. Với số tiền đó vừa đủ để trang trải trong nhà, mua thực phẩm và lo cho con đi học. Nhiều khi cũng dư chút tiề̉n để đánh bài cho vui, nhưng không phải là cờ bạc đỏ đen.” Anh Thái nói bạn bè anh ở quê ai cũng muốn có cơ hội lên thành phố làm việc, nhưng anh nghĩ sẽ rất khó cho anh vì anh bây giờ chỉ biết đánh cá. Nhưng một người cháu của bà Khải, Đại Tấn Đào, 19t, tìm được việc làm trong một xưởng may ở Hối Châu. “Em tên đang làm việc trong một xưởng đóng giày, mỗi ngày kiếm được 50 nhân dân tệ. Em hy vọng một ngày nào đó có thể về lại quê của em ở Hồ Nam.” Hai đứa cháu nhỏ hơn còn đi học. Một trong hai đứa, Tô Quí Học, 14 tuổi, cuối tuần cũng phụ với cha nuôi cua, nhưng cháu đang cố gắng học để sau này làm cô giáo dạy tiếng Anh. Thất nghiệp cao Nhưng tình trạng thất nghiệp ở nông thôn là một vấn đề lớn. Những người đã lớn tuổi ít có cơ hội đổi nghề, đa phần chỉ còn biết ở nhà và trông chờ vào con cháu. Những người may mắn hơn, chuyển hẳn qua làm nghề khác như bác nông dân Phương Nhuệ Tấn ở làng Tứ Lệ, thuộc Giang Môn. “Tôi có bốn người con, một đứa ở với tôi, có hai đứa cháu gái, còn ba đứa kia đã bỏ lên thành phố kiếm việc. Tôi là nông dân nhưng bây giờ không còn nhiều việc nên thỉnh thoảng tôi phải đi làm cho các công trình xây dựng." "Đời tôi khổ lắm, trải qua đủ thứ, tuổi ngày càng cao nhưng vẫn phải làm việc. Được cái nhờ mỗi bữa ăn tôi đều uống một ly rượu đế cho nên vẫn còn khỏe mạnh.” Một số đông đã bỏ lên thành phố tìm việc. Họ làm đủ mọi việc, từ nuôi người già yếu bệnh tật cho đến bán hàng rong. Các thanh niên có nhiều điều kiện hơn. Họ xin vào học việc rồi làm cho các hãng xưởng, từ xưởng vẽ cho đến xưởng may, xưởng giày, xưởng điện tử. Nhưng cuộc sống ở thành phố đắc đỏ, nhiều người phải để con cái lại dưới quê cho ông bà trông, thỉnh thoảng mới về thăm con. Theo thống kê chính thức, chỉ có 39,4% đem con cái theo khi họ lên thành phố làm việc. Đa số lo lắng cho sức khỏe, giáo dục và tinh thần của con cái ở xa. Chu Trinh Phí, 24 tuổi, công nhân hãng điện tử, phải gởi cho bà ngoại nuôi đứa con 5 tháng dưới quê ở Hồ Nam, “Tôi là nhân viên phòng vật tư, chuyên mua nguyên liệu điện tử cho công ty. Tôi làm cho công ty này được 2 năm rồi. Chồng tôi cũng làm việc trong thành phố này." "Chúng tôi có một cháu gái 5 tháng, nhưng vì cả hai vợ chồng phải đi làm suốt ngày, tiền thuê nhà thì đắc nên chúng tôi gởi cháu cho ông bà ngoại dưới quê nuôi hộ." "Nhưng chúng tôi đang hy vọng nội trong năm sau sẽ mua được một căn hộ nhỏ và đón cháu cùng ông bà lên thành phố sống chung với chúng tôi,” Phí nói. Thu nhập của những người như vợ chồng cô Phí tăng đáng kể nhờ tìm được việc làm ở thành phố. Thu nhập trung bình của những gia đình này được 2.400 USD trong năm 2005, so với 1.070 USD hồi còn dưới quê. Ưu tiên mới Tôi đến thăm Quảng Đông nhân kỉ niệm Trung Quốc 75 năm cuộc Vạn Lý Trường Chinh, đi đâu cũng thấy các chương trình văn nghệ cách mạng và khẩu hiệu kêu gọi dân chúng hãy phát huy truyền thống đó mà bắt tay đưa đất nước đến chỗ giàu mạnh. Nhưng chính tốc độ phát triển kinh tế vượt bậc trong những năm qua đã đem đến một thách thức mới cho giới lãnh đạo Trung Quốc. Hồi tháng Ba, Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã bế mạc phiên họp hàng năm của Quốc hội với lời hứa sẽ tìm cách cải thiện điều kiện sống cho hàng trăm triệu nông dân nghèo. Ông Ôn Gia Bảo nhấn mạnh ưu tiên hiện nay của chính phủ tìm cách thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị. Đảng Cộng Sản Trung Quốc nay chuyển từ tăng trưởng nhanh sang việc bảo đảm làm sao để phát triển đồng đều hơn. Nhưng sự phát triển không đồng đều là điều không tránh khỏi, và thường tại những nước sống chủ yếu bằng nông nghiệp, nông dân là người chịu nhiều thiệt thòi trong tiến trình công nghiệp hóa. Khác chăng tại những nước cộng sản như Trung Quốc, đó là phát triển kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa, may ra nhờ vậy vẫn có thể bảo đảm được công bằng xã hội. Thời gian sẽ cho biết họ có làm được không, nhưng trên thực tế, hiện tại điều đó chưa xảy ra.
Có khoảng từ 500 đến 1.000 xác tàu nằm quanh quần đảo Magdalen Islands, Quebec, với vô số sinh mạng kém may mắn, nơi người ta dễ đến nhưng mịt mù ngày về.
Hòn đảo nghĩa địa ngàn xác tàu ở Canada
Doi đất nguy hiểm khó lường Peter Alexander Tager đi lậu vé trên chiếc tàu Good Intent, một tàu chở gỗ của Liverpool đi từ Quebec về Anh. Nhà Brophys giong buồm một chiếc tàu chạy trốn nạn đói của người Ireland, con tàu có tên Miracle, chở theo hàng trăm di dân đi tìm cuộc sống mới đầy hi vọng ở Canada. Robert Best trên đường quay lại Quần đảo Channel trên chiếc tàu Perry, một con tàu chở đầy cá tuyết muối từ cảng Gaspé. Họ giong buồm ra khơi vì những lý do khác nhau, nhưng tất cả đều cùng gục ngã trước một định mệnh tương tự: tàu của họ chệch hướng khỏi hải trình và cuối cùng bị nuốt chửng bởi những bãi cát và vùng nước nông ở Quần đảo Magdalen (còn gọi là Les Îles de la Madeleine trong tiếng Pháp) ở vùng Quebec chủ yếu nói tiếng Pháp của Canada. Cuộc sống dữ dội ở hòn đảo hẻo lánh của Scotland Lâu đài đẹp nhất Scotland tái hiện từ giấc mơ lạ Thụy Sỹ, nơi đúng giờ tuyệt đối Bị cô lập giữa Vịnh St. Lawrence, quần đảo có dạng hình lưỡi câu này là một dải đất liền khó ngờ và nguy hiểm khôn lường với những con tàu đi từ Châu Âu đến Quebec. Ước tính có khoảng từ 500 đến 1.000 con tàu đã trở thành nạn nhân vì sự bất thường của quần đảo này, hầu hết trong thế kỷ 18 và 19. "Rất nhiều người thậm chí không biết có một hòn đảo ở đó," người bảo vệ bờ biển Charles Cormier cho biết. "Một lần, 48 con tàu bị chìm chỉ trong một cơn bão." Tổ tiên chung của dân đảo Vào thời đó, chỉ có vài ngọn hải đăng hoặc biểu đồ chính xác. Gió mạnh, sương mù, cùng với vùng nước đầy đá đã khiến việc định hướng trở thành một trò chơi đoán mò và đòi hỏi sự khéo léo. Kết quả là rất nhiều hành khách đã chết và được chôn cất giữa những đồi cát. Chỉ có những người lanh lẹ nhất mới sống sót được, phải từ bỏ chuyến đi ban đầu và xây dựng cuộc sống mới dọc theo những bờ biển đầy bão tố ở quần đảo này. Ngày nay, rất nhiều hậu duệ của những người sống sót, như cô Nancy Clark, 32 tuổi, hiện vẫn sống trên đảo và cảm thấy khó có thể dứt áo ra đi dẫu có rất nhiều thách thức phải đối mặt. Họ đã bắt rễ ở đây từ lâu và trở thành một cộng đồng nói tiếng Anh rất nhỏ trong thế giới toàn những người nói tiếng Pháp. Họ sống để kể lại câu chuyện cho thế hệ sau về những người dân đảo đã đến nơi này sinh sống trước họ. "Chúng tôi là một cộng đồng nhỏ đến mức có lẽ tất cả mọi người đều có thể tự truy nguyên nguồn gốc đến ít nhất một người đã đến đây vì bị đắm tàu," Clark nói "Chúng tôi là một cộng đồng nhỏ đến mức có lẽ tất cả mọi người đều có thể tự truy nguyên nguồn gốc đến ít nhất một người đã đến đây vì bị đắm tàu," Clark nói. Hai cộng đồng - hai ngôn ngữ Trên quần đảo đa phần mọi người đều nói tiếng Pháp này, chỉ có khoảng 550 cư dân nói tiếng Anh, là con cháu của những người đến từ Anh, Scotland và Ireland. Nhiều người trong số họ là dân nhập cư, và có một số là hành khách trên những chuyến tàu chở hàng quyết định ở lại sau khi tàu bị đắm. Hầu hết mọi người sống trong ba cộng đồng: Grosse-Île và Old Harry ở phía bắc quần đảo, và Entry Island (Île-d'Entrée trong tiếng Pháp), là một đảo nhỏ ở phía nam chỉ có thể đến bằng phà. Với những cư dân này, tổ tiên của họ gắn liền với hòn đảo, giúp cho họ duy trì một bản sắc văn hóa mạnh mẽ. Rất nhiều cư dân ở đây có cùng họ. Ở cộng đồng Old Harry, hầu hết mọi người có họ Clark hoặc Dunn. Ở cộng đồng Grosse-Île, một trong những họ phổ biến nhất là họ Clarke thay vì họ Clark, gây ra nhiều tranh cãi về chính tả. Người dân ở Old Harry nói người ở Grosse-Île đã thêm vào chữ "e", trong khi người ở Grosse-Île tin rằng người sống ở cộng đồng Old Harry đã bỏ đi nguyên âm cuối. Cộng đồng nói tiếng Anh và tiếng Pháp bảo tồn bản sắc đặc trưng của họ qua nhiều năm. Đến thập niên 1970, có rất ít những cuộc hôn nhân giữa hai nhóm cộng đồng, và mỗi cộng đồng có nhà thờ riêng, theo Công Giáo hay Tin Lành, và họ cũng có trường học riêng. "Người Anh sẽ ở trong cộng đồng của người Anh, còn người Pháp ở trong cộng đồng của người Pháp," Winston Clarke, một cư dân ở Grosse-Île cho biết. "Tôi không nói là có bất cứ gì thù địch cả. Thời đó rất khó khăn để đi lại giữa các cộng đồng, không có đường sá gì trong hồi đầu thập niên 1900." Những khác biệt tế nhị Có một số yếu tố đơn giản cho thấy sự khác biệt của các cộng đồng. Ví dụ, trong cộng đồng người Anh, nhà cửa được sơn với màu trắng và xám mờ nhạt, trong khi người Pháp sử dụng màu vàng tươi, xanh lá cây, xanh da trời và thậm chí cả màu cam. Clark cũng cho biết những khác biệt tế nhị trong giao tiếp, ví dụ như cách người Pháp Francophones thường hôn và chạm vào nhau, trong khi người Anh Anglophones còn một chút bảo thủ. "Chúng tôi thiên về kiểu "gật đầu" chào hơn," Clark nói. Ngôi đền Hồi giáo rực rỡ nhất thế giới Nhà Trắng, công trình do người da đen xây 'Hành trình Sinbad' qua biển băng Bắc Cực Mặc dù quần đảo Magdalen có nhiều bản sắc đặc thù, Clark nhận thấy những điểm mạnh trong sự chung nhất mà họ có đến ngày nay. Cô làm việc tại trường học địa phương và phát triển nhiều dự án để giữ chân những người Anh trẻ để họ không rời nơi đây mà tìm đến những thành phố lớn ở Canada. "Tôi không nghĩ có sự khác biệt gì lớn - chúng tôi để ý đến sự khác biệt, nhưng tôi không rõ liệu có ai khác để ý không vì tất cả chúng tôi đều là cư dân trên đảo và chúng tôi chia sẻ với nhau rất nhiều điểm chung," Clark nói. Nhà dựng từ xác tàu Ngoài những ngôi nhà, màu sắc và truyền thống, nơi đây còn có nhiều thứ khác. Một số ngôi nhà được xây từ vật liệu lấy từ xác tàu đắm, giống như ngôi nhà của Rhoda Clark ở cộng đồng Old Harrry, trước là nhà của bà dì Nancy Clark, người có cụ tổ đã cứu những nạn nhân sống sót từ tàu Miracle bị đắm vào tháng 5/1847. Rhoda giải thích rằng ngôi nhà của bà là một phần của lịch sử hòn đảo, và nó đã được truyền lại qua nhiều thế hệ trong gia đình bà ra sao. "Ông cố của tôi Henry Sr.Clark đã xây dựng ngôi nhà cũ tại đây từ một số xác tàu, ông lắp ghép chúng với một số chốt bằng gỗ trên gác mái. Vào năm 1861, ông đã xây ngôi nhà... ông đi bộ ra bãi biển và đó là cách ông xây nhà, từng mảnh từng mảnh." Đại bàng và thợ săn trên thảo nguyên Miến Điện: Pháp sư nơi cửa Phật Chuyện về những cái cây biết đi Cũng trong cộng đồng Old Harry, Nhà thờ St-Peters-by-the-Sea (Thánh Peter bên bờ biển) đã 100 năm tuổi và cũng được dựng từ gỗ lấy từ xác tàu đắm. "Chúng tôi muốn đảm bảo chúng tôi giữ được ngôi nhà và giữ nó cho cộng đồng và chắc chắn nó không bị bán đi," Clark nói. "Vì thế chúng tôi phát triển một dự án rất có ý nghĩa với cộng đồng." Nhà thờ sẽ tổ chức một cuộc triển lãm chân dung những cư dân trên đảo đã qua đời liên quan đến biển trong suốt thế kỷ 20. Clark bắt đầu thu thập hình ảnh các nạn nhân vì cô nhận ra những cái chết bên bờ biển ảnh hưởng đến hầu hết các gia đình ở đây theo cách này hoặc cách khác. Cô đã thu thập được 135 bức chân dung, hầu hết trong số chúng đã được chụp sau thập niên 1950. "Sự say mê của tôi với những xác tàu đắm đã bắt đầu từ rất lâu. Tôi lặn biển đã 35 năm. Chẳng cần ai phải giúp cả, tôi làm việc này vì đam mê. Bởi vì tôi yêu nó," nhân viên bảo vệ bờ biển Charles Cormier nói. Ông là người không có mối dây phả hệ nào với những nạn nhân sống sót nhưng ông suốt đời luôn bị cuốn hút bởi sứ mệnh tìm kiếm những con tàu. Xác tàu Hi Lạp Rất nhiều xác tàu đắm ở Quần đảo Magdalen ẩn mình dưới đáy biển sâu đang ở tình trạng bị hủy hoại ở nhiều mức độ khác nhau, mà thường những gì còn sót lại chỉ là những mảnh ván gỗ. Nhưng đứng từ bờ biển người ta vẫn nhìn được một số xác tàu, chẳng hạn như tàu Corfu Island từng thuộc sở hữu của đại gia người Hy Lạp, Aristotle Onassis, bị chìm ngoài khơi đảo Magdalen vào năm 1963 và sau đó nằm mắc cạn trên bãi biển, thân tàu kẹt trong cát. "Mọi người đều được cứu sống," Cormier nói. "Còn tàu khi đó có chở theo rất nhiều sơn màu xanh. Dân đảo lấy sơn và sau đó họ sơn nhiều ngôi nhà trên đảo, đó là lý do tại sao có rất nhiều nhà màu xanh lá cây." Sự tương phản đậm nét Quần đảo Magdalen là nơi có nhiều nét tương phản rõ nét: một ngày nắng có thể nhanh chóng chuyển thành bão tố, và vẻ đẹp của biển khơi có thể nhanh chóng chuyển mình thành sự hiểm nguy - đặc biệt trong mùa đánh cá, khi ngư dân dầm mình trong nước đến 12 giờ mỗi ngày. "Đôi khi vào mùa đông khi trời rất gió và rất ảm đạm, mọi thứ có thể khắc nghiệt một chút. Nhưng mùa hè sẽ bù đắp cho tất cả, khi chúng tôi có thời tiết tuyệt đẹp và đây là nơi an bình và em đềm nhất mà bạn từng gặp," Clark nói. Tia hi vọng cho quần đảo Quần đảo Magdalen có thể mãi mãi bị ngấp nghé đe dọa trên biển. Theo Đại học Québec ở Rimouski, 70% phần bờ biển phía ngoài đang có nguy cơ bị nhấm chìm, khiến 0,75m bờ biển mất đi mỗi năm. Một số cư dân đã chuyển nhà xa khỏi rìa các rặng đá trong vài năm qua. Tuy nhiên, có nhiều điều đã thay đổi vĩnh viễn, đặc biệt từ thế kỷ 18-19, khi không có đủ các ngọn hải đăng để dẫn đường cho tàu bè được an toàn, như Thuyền trưởng Edward Boxer (và cũng là một nạn nhân thoát khỏi vụ đắm tàu) viết vào năm 1828: "Trên vùng biển này, công tác hoa tiêu là rất nguy hiểm vì dòng chảy thất thường và rất mạnh, và không có đến một ngọn hải đăng trên toàn bộ vùng Vịnh. Thực sự đáng tiếc khi có rất nhiều xác tàu ở rất nhiều nơi trên bờ biển... số lượng sinh mạng đã chết rất lớn và không đếm xuể..." Lời phàn nàn của ông và những thuyền trưởng khác cuối cùng cũng được lắng nghe. Ngọn hải đăng đầu tiên trên Quần đảo Magdalen được xây dựng năm 1870 ở Bird Rock (Đá Chim), cách cộng đồng Grosse-Île 32 km về phía đông bắc. Ngày nay, sáu ngọn hải đăng cùng nhau vận hành với biểu đồ chi tiết, định vị GPS và các phương pháp định hướng hiện đại khác để khiến những hòn đảo xinh đẹp và mong manh này trở thành một chốn phiêu lưu an toàn và dễ dàng hơn cho những người giong buồm lại gần đảo - và an toàn cho cả những người chọn đến sinh sống ở nơi này. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Chị H, một phụ nữ 57 tuổi, ngồi lặng lẽ bên mâm cơm gia đình, dường như cố ăn thật nhanh để được trở về giường, nằm quay mặt vào tường. Đó là những giây phút hiếm hoi khi người nhà phải rất lựa lời động viên, chị mới ra khỏi giường và ngồi dậy vì hầu như cả ngày cả đêm chị nằm trong giường tối, không trò chuyện với ai và rất sợ khách đến nhà.
VN: Điều trị trầm cảm không dùng thuốc
Cộng tác viên xã hội hướng dẫn người trầm cảm sử dụng Sổ tay Kỹ năng Kiểm soát Trầm cảm (Ảnh: Phạm Oanh, Nguyễn Chiến) Thậm chí bữa ăn hàng ngày cũng là cả một cực hình với chị. Trước đây chị vốn là một người năng động, hoạt bát, vui nhộn. Sau cú sốc tình cảm, chị rơi vào tình trạng trầm cảm triền miên, mất ngủ, mất hết mọi thú vui trong cuộc sống, trở thành một người lặng lẽ, thu mình lại và thậm chí không thể thực hiện những sinh hoạt bình thường mỗi ngày cho chính mình. Ông D, năm nay trên 80 tuổi, người đã sống với bệnh trầm cảm hàng chục năm nay, cho biết vào những giai đoạn nặng, ông sợ khách, nằm suốt ngày trong phòng tối “suy ngẫm sự đời” và luôn có cảm giác bất lực, thậm chí thường có ‎ nghĩ muốn kết thúc cuộc đời vì chẳng có gì đáng sống. Tại Việt Nam vào những năm 80, hiểu về trạng thái trầm cảm như một biểu hiện của bệnh tâm thần trong người dân còn rất thiếu vì thế chỉ đến khi tình trạng này trở nên rất nặng ông mới được đưa tới bệnh viện tâm thần. Là một trí thức từ thời Pháp, sau ba tháng điều trị, khi ra viện ông D tự tìm hiểu về trầm cảm và tự “làm công tác tư tưởng với chính mình” để chống chọi với căn bệnh này. Nhờ kết hợp dùng thuốc để giúp cân bằng thành phần trong máu, ông đã kiểm soát được trầm cảm và có cuộc sống ổn định nhiều năm qua. Với những trường hợp giống chị H, hay ông D, việc thuyết phục những người bị trầm cảm đã ở giai đoạn nặng đi gặp bác sĩ để được điều trị là cả việc vô cùng khó khăn, vì thế giới chuyên khoa tâm thần cho rằng việc phát hiện sớm là điều rất quan trọng. Thực trạng bệnh trầm cảm tại Việt Nam Việc phát hiện và điều trị sớm ở cộng đồng có thể giúp người bị trầm cảm giảm thiểu chi phí và giảm nguy cơ phát triển bệnh Tại Việt Nam, các bệnh tâm thần trong đó chủ yếu là lạm dụng rượu bia, trầm cảm và bồn chồn chiếm 1/6 người bệnh tại Việt Nam, và tỉ lệ này là cao hơn so với tỉ lệ trung bình trên thế giới. Thế nhưng con số y bác sĩ, nhân viên y tế được đào tạo về sức khỏe tâm thần lại thấp hơn rất nhiều so với các nước khác. Theo một nghiên cứu năm 2011, trong số các nước có thu nhập thấp và vừa Việt Nam xếp thứ 144 trên phương diện chăm sóc sức khỏe tâm thần, với tỉ lệ cứ 100.000 người dân mới có 1,7 bác sĩ tâm lý và 11,5 nhân viên tâm lý. Chính trong bối cảnh này một dự án thử nghiệm mang tên “Kiểm soát Trầm cảm Dựa vào Cộng đồng” nhằm giúp phát hiện và điều trị sớm trầm cảm đã được Viện Dân số Sức khỏe Phát triển thực hiện với tài trợ của Grand Challenges Canada. Bác sĩ Vũ Công Nguyên, Phó Giám đốc Viện Dân số, Sức khỏe và Phát triển cho biết sức khỏe tâm thần tại Việt Nam hiện còn ít được quan tâm và cụ thể chưa có điều tra chính thức về tình trạng trầm cảm. "Đứng ở góc độ điều tra tầm quốc gia về trầm cảm thì rất tiếc là cho tới nay chính phủ Việt Nam hay chưa có tổ chức nào có thể đưa ra một con số chính thức cả nhưng ở góc độ nhỏ lẻ thì đã có một số nghiên cứu được triển khai và tập hợp các nghiên cứu đó thì tỉ lệ trầm cảm ở Việt Nam là từ 8-15%, dựa trên bộ công cụ đánh giá nhanh", bác sĩ Nguyên nói. Ông cho biết việc đề xuất dự án "Kiểm soát trầm cảm dựa vào cộng đồng" vì nó là "loại hình bệnh tâm thần có thể can thiệp ở tuyến cộng đồng mà người bác sĩ hay nhân viên y tế không cần phải được đào tạo chuyên khoa tâm thần vẫn có thể can thiệp được trong khi đáp ứng được nhu cầu cần chọn lĩnh vực nào dễ can thiệp, dễ giới thiệu cho cộng đồng, dễ nhân rộng, và rẻ tiền khi mà các bác sĩ ở tuyến cơ sơ hay cộng đồng ở Việt Nam hầu như ít được đào tạo, hoặc có kiến thức rất hạn chế, về sức khỏe tâm thần." Điều trị trầm cảm không dùng thuốc Dự án thử nghiệm “Kiểm soát Trầm cảm Dựa vào Cộng đồng, thực hiện trong hai năm 2013-2015 bao gồm việc đào tạo bác sĩ và nhân viên y tế, nhân viên công tác xã hội ở tuyến tỉnh để những người này đào tạo tiếp nhân viên và cộng tác viên tình nguyện ở tuyến xã, giúp thực hiện sàng lọc sớm người bị trầm cảm và thực hiện điều trị không sử dụng thuốc ở tuyến xã. Bác sĩ Nguyễn Trung Chiến, Viện Dân số, Sức khỏe và Phát triển, người trực tiếp thực hiện việc đào tạo của dự án cho các nhân viên y tế ở tuyến tỉnh cho biết ngoài ra dự án còn có Sổ tay hướng dẫn các kỹ năng trầm cảm mục đích nâng cao nhận thức cho người trầm cảm đồng thời nâng cao kỹ năng hướng dẫn kiểm soát trầm cảm cho người bệnh. Bác sĩ, nhân viên y tế và nhân viên công tác xã hội được đào tạo việc sàng lọc sớm người trầm cảm Ba kỹ năng chính để người bệnh thực hiện gồm: a) Tái khởi động cuộc sống vì thường họ bị mất ham thích đối với các hoạt động sinh hoạt hàng ngày, hướng dẫn cho bệnh nhân những hoạt động cần tăng cường b) Suy nghĩ tích cực: Người trầm cảm thường suy nghĩ tiêu cực thậm chí nghĩ tới chuyện tự tử nên hướng dẫn c) Giải quyết vấn đề: Giúp bệnh nhân tự Việc chọn phương pháp điều trị không dùng thuốc là do hiện nay tại các bệnh chuyên khoa tâm thần tuy có hỗ trợ tâm lý nhưng thực sự đưa tâm lý trị liệu và điều trị không dùng thuốc thành phác đồ điều trị bệnh trầm cảm hay tâm thần thì chưa có mà đa phần vẫn là sử dụng thuốc. "Chúng tôi hướng tới phát hiện sớm và điều trị trầm cảm nhẹ và vừa nhằm can thiệp sớm và ngăn chặn ngay từ đầu, để người bệnh không tiến triển thành nặng bởi vì khi đã nặng mới can thiệp là quá muộn, kinh phí cho thuốc rất đắt và chi phí cho bệnh nhân sẽ rất cao, không phải chỉ cho bệnh nhân mà còn cho cả hệ thống y tế," bác sĩ Nguyên giải thích. Đây cũng là điều bác sĩ Nguyễn Trung Chiến có chung quan điểm: "Để phát hiện sớm thì phải ở cộng đồng và nếu áp dụng ở tất cả các tỉnh thành thì ngay ở tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu, tức ở trạm y tế xã đã có thể khám và sàng lọc trầm cảm. Như vậy việc chăm sóc sức khỏe tâm thần ở Việt Nam sẽ ngày càng tốt hơn nếu được thực hiện từ phát hiện sớm đến điều trị kịp thời." Bác sĩ Chiến cho biết qua việc sàng lọc bệnh nhân từ 16 trạm y tế xã, sau 3 tháng can thiệp điều trị bằng liệu pháp không dùng thuốc thì có tới 80% số bệnh nhân có tiến bộ rõ rệt, dựa trên phiếu đánh giá trầm cảm tiêu chuẩn thế giới đã được Việt hóa. Rào cản Hiện nay theo quy định của Bộ Y tế, các bác sĩ ở tuyến cơ sở như trạm y tế xã không được phép kê đơn điều trị bệnh tâm thần mà chỉ có các bác sĩ chuyên khoa tâm thần mới được kê thuốc hay chỉ có bác sĩ được đào tạo qua lớp chuyên khoa tâm thần có chứng chỉ mới được kê thuốc. Đây là điều rất khó có được với các bác sĩ ở tuyến cơ sở. Chưa kể dùng thuốc tâm thần không phải giống như uống kháng sinh, dùng một đợt, sau khi khỏi là dừng, mà thuốc tâm thần đã dùng sẽ phải dùng gần như chọn đời, bác sĩ Vũ Công Nguyên nói. "Đứng trên góc độ quyền lợi của người bệnh và bác sĩ dự phòng thì tôi có quan điểm chỉ dùng thuốc khi nào không còn con đường nào khác, đặc biệt trong lĩnh vực tâm thần. "Nhìn chung đào tạo ngành y tế, trước đây chủ yếu tập trung vào đào tạo bác sĩ lâm sàng để cứu chữa các bệnh về thể chất, và hầu như chưa quan tâm hay không có hệ đào tạo về tâm thần," bác sĩ Nguyên cho biết. Một ví dụ về tình trạng thiếu bác sĩ ngành tâm thần là lấy ví dụ khóa tốt nghiệp trường Y năm 1993 có 270 bác sĩ ra trường nhưng không có một ai học về tâm thần. "Thu nhập của bác sĩ ngành tâm thần thấp hơn rất nhiều so với bác sĩ khoa sản, khoa ngoại, khoa nhi, hay răng hàm mặt vì thế tại sao lại chọn ngành tâm thần? Bác sĩ chữa cho bệnh nhân tâm thần gần như không có thu nhập gì thêm ngoài kinh phí của nhà nước. Nói tóm lại bác sĩ tâm thần tại Việt Nam thu nhập ít nhất, nghèo nhất, và chín từ tâm thần đã bị kỳ thị ngay cả trong ngành y. "Có lẽ đấy là một trong những lý do rào cản khi bác sĩ quyết định chọn chuyên ngành và nhiều người không muốn học chuyên khoa tâm thần trừ khi bị ép. Chẳng hạn sau khi học đa khoa và về bệnh viện làm, nhưng vì khoa tâm thần thiếu bác sĩ nên bị/được phân công và không thể từ chối. Lúc đó mới học chuyên khoa để trở thành bác sĩ tâm thần." Bộ Y tế hoàn toàn nhận thức được vấn đề thiếu bác sĩ tâm thần trầm trọng nhưng bác sĩ tại Việt Nam cả các ngành khác cũng còn thiểu và đặc biệt số lượng các bác sĩ được đào tạo bài bản là rất thiếu. Tuy nhận thức được thực trạng đó nhưng chính sách để thay đổi thì chưa có và có lẽ trong năm năm tới cũng chưa có thay đổi gì nhiều. Kỳ thị Theo bác sĩ Vũ Công Nguyên cho biết tình trạng kỳ thị với người tâm thần vẫn còn rất nặng nề, nhiều gia đình có người nhà bị bệnh tâm thần đã tìm cách gửi vào các trung tâm tâm thần ở huyện .v.v. và không muốn giữ ở nhà đặc biệt khi trong nhà còn những người trẻ khác chưa lập gia đình vì sợ rằng anh chị em người đó có thể khó lập gia đình. Bệnh nhân tại bệnh viện Nhi, Hà Nội. (Ảnh minh họa) Tình trạng bệnh nhân tái phát là một trong những nguyên nhân khiến tăng thêm kỳ thị với bệnh nhân tâm thần. "Tình trạng này là do đôi khi sau khi điều trị và được về cộng đồng nhưng người bệnh không được cấp thuốc liên tục và đều đặn, nên rơi vào tình trạng được gọi là "đứt thuốc", mà lý do có thể là vì kinh phí đấu thầu muộn nên chậm vài tháng, hay tình trạng "tắc bọp" tức tháng có tháng không, hay thay thuốc mà không báo cho bệnh nhân, tháng trước lĩnh màu hồng, tháng sau lại màu khác nên bệnh nhân không dám uống," bác sĩ Nguyên nói. "Đây chính là một trong những yếu tố làm cho kỳ thị với bệnh tâm thần ở cộng đồng không giảm đi. Vì vậy cần bảo đảm thuốc phải có đều đặn, như cho phép trạm y tế xã được dùng bảo hiểm y tế để chi trả cho thuốc đã được bác sĩ chuyên khoa tâm thần kê đơn, như vậy mới tránh tình trạng tái phát và từ đó mới giúp giảm kỳ thị ở cộng đồng," bác sĩ Nguyên nói. Kinh phí thiếu Chương trình sức khỏe tâm thần của Bộ Y tế hiện đang bị cắt giảm rất nhiều. Viện tâm thần trung ương cho biết năm ngoài đa bị cắt 60% kinh phí và khả năng sẽ còn bị cắt tiếp. "Với chương trình quốc gia mà còn bị cắt như vậy, e rằng khó có thể nhân rộng việc chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng nếu không có kinh phí quốc gia, đặc biệt khi Việt Nam trở thành nước có kinh tế trung bình thì tài trợ của các nước sẽ càng ngày càng giảm đi." Theo bác sĩ Nguyên cần cần phải có kế hoạch hay biện pháp đối phó trước tình trạng cắt giảm kinh phí trầm trọng vào khi chính phủ chưa có năng lực tài chính để triển khai những hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng. Với hy vọng dự án mở rộng sẽ được triển khai vào .... năm 2016 những người thực hiện dự án sẽ thu thập số liệu theo phương pháp Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (phương pháp mạnh nhất trong các nghiên cứu khoa học hiện nay), các số liệu có được sẽ là bằng chứng khoa học được quốc tế công nhận giúp bộ Y tế Việt Nam có quyết định về hướng điều trị trầm cảm dựa vào cộng đồng trong tương lai. Được biết hiện nay trong ngành y tế một số chuyên gia hàng đầu đã bắt đầu nhận ra tầm quan trọng của việc xử lý sớm trầm cảm và họ cũng đang tìm cách thay đổi lộ trình điều trị đó tuy nhiên ở Việt Nam thay đổi này không thể diễn ra nhanh được mà "có lẽ phải cần 3-5 năm nữa mới có thể có những thay đổi thực sự ở tuyến bệnh viện để áp dụng phương pháp điều trị không dùng thuốc" như mô hình thử nghiệm của dự án "Kiểm soát trầm cảm dựa vào cộng đồng". Dựa trên những kết quả của Dự án “Kiểm soát Trầm cảm Dựa vào Cộng đồng”, dự án đã chính thức được GCC tài trợ và SFU, Phad cùng Molisa đang làm các thủ tục phê duyệt từ chính phủ Việt Nam để tiếp nhận và triển khai dự án tại Việt Nam. Đây là dự án có tổng trị giá 2 triệu đô la Canada được Grand Challenges Canada tài trợ thông qua Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng về Sức khỏe Tâm thần và Say Nghiện (CARMHA) thuộc Đại học Simon Fraser của Canada với đóng góp tài chính của Bộ Lao động do Viện Dân số Sức khỏe Phát triển của Việt Nam thực hiện.
Một phụ nữ trẻ tiến gần đến cửa an ninh sân bay. Cô mang một đôi giày boot cao gót, kính mát sành điệu và đeo thắt lưng lớn bản rộng hợp với chiếc túi xách thời trang của cô. Tuy nhiên tất cả sự hào nhoáng đó sắp sửa biến mất.
An ninh sân bay trong thời bất ổn
Giày cao gót, thắt lưng và bóp được đặt lên một khay nhựa và bỗng chốc người phụ nữ đó trông rất giống một dân nhà giàu thích đi du lịch. Soi chiếu an ninh Có lẽ cô cũng được yêu cầu bước vào máy soi chiếu toàn bộ cơ thể bằng X-quang. Tùy vào công nghệ mà giới an ninh sân bay có thể nhìn thấy tất cả mọi thứ có thể trên một màn hình mà trên đó có thể cô hiện ra không còn một mảnh vải che thân. Ít nhất máy quét cũng giúp cho cô khỏi bị khám xét trực tiếp bằng tay trừ phi trên người cô có vật thể khả nghi. Đó là quy trình mà những người đi lại bằng máy bay thường xuyên đã rất quen thuộc – một trong những thủ tục được cho là cần thiết để di chuyển bằng đường hàng không. “Mọi người càng có xu hướng nghĩ rằng mình bị đối xử như súc vật ở sân bay,” ông Gus Hosein, giám đốc điều hành của tổ chức bảo vệ nhân quyền Privacy International, nói. “Điều mà chúng ta đã chứng kiến trong nhiều năm qua là mức độ an ninh ở quy mô lớn và các công nghệ ngày càng buồn cười một cách đáng lo ngại lại đang được áp dụng mà không cân nhắc nhiều.” Tuy nhiên các chuyên gia an ninh tin rằng công nghệ ngày càng phát triển này là có lý do. Ông Eric Zanin, phó chủ tịch cao cấp của một trong những công ty quét hình ảnh an ninh hàng đầu có tên là Analogic, nói rằng các công nghệ an ninh và các biện pháp quét cơ thể phải tiếp tục được thực hiện chỉ vì ‘để đối phó với các nguy cơ đang biến đổi’. Điều bực mình? An ninh sân bay là một trong những khía cạnh đáng ghét nhất của việc đi lại bằng đường hàng không, theo một khảo sát do Hiệp hội Hàng không Quốc tế (IATA) thực hiện. Các sân bay đã nhận ra được điều này và một số đang nỗ lực để giúp cho việc hành khách bị khám xét, soi chiếu cơ thể hay việc vali bị lục lọi càng ít gây khó chịu càng tốt trong khi vẫn duy trì mức độ kiểm soát gắt gao như trước. Điều phiền hà nhất là thời gian xếp hàng chờ đợi, kế đến là việc phải lấy ra các thiết bị điện tử, việc hạn chế chất lỏng và yêu cầu cởi thắt lưng và giày. Việc để tay lên khám người không phải là một vấn đề cũng như việc sử dụng máy quét toàn bộ cơ thể. Việc dùng máy soi chiếu cơ thể được cho là giúp giảm thời gian xếp hàng chờ đợi và cải thiện an ninh. Biện pháp này được đưa vào sử dụng lần đầu vào năm 2007 để thay thế hay bổ sung cho các máy dò kim loại nhưng sau đó bắt đầu được sử dụng rộng rãi sau âm mưu cho nổ một chuyến bay trên bầu trời Detroit bất thành hồi năm 2009 với một quả bom được qua được cửa an ninh bằng cách giấu trong quần lót. Cơ quan đứng sau việc đưa máy soi chiếu cơ thể vào sử dụng là Cơ quan An ninh Hàng không Hoa Kỳ. Có hai loại máy soi chiếu hiện đang được sử dụng: loại sử dụng sóng không phát xạ ion để tạo ra các hình ảnh ba chiều và máy quét dùng tia X-quang. Xâm phạm quyền riêng tư Tuy nhiên, lúc đầu những máy quét này đã làm tăng rất nhiều thời gian chờ đợi bởi vì mỗi khi máy quét phát hiện ra vật thể gì đó khả nghi thì nó sẽ phát ra tiếng báo động. Điều này sẽ khiến cho hành khách tiếp tục bị khám xét bằng tay. Chẳng lâu sau người ta cũng bắt đầu tự hỏi rằng những máy quét này thực sự nhìn thấy những gì, nhất là sau khi truyền thông đăng tải một bức ảnh của bà Susan Hallowell, người đứng đầu của Cơ quan An ninh Hàng không. Bức ảnh này cho thấy bà xuất hiện trong máy quét và hiện ra gần như lõa lồ. Điều này đã khiến cho nhiều tổ chức bảo vệ sự riêng tư đứng lên phản đối. Chẳng lâu sau giới chức thừa nhận rằng công nghệ này cần phải được giảm mức độ đi một ít. Cho đến giữa năm 2013 loại máy quét này – mỗi chiếc có giá khoảng 175.000 Mỹ kim – đã biến mất khỏi các phi trường của Mỹ. Ở hầu hết những nước khác các máy quét này cũng không còn được sử dụng nữa. Chúng được thay thế bằng máy vi sóng chạy một phần mềm đảm bảo sự riêng tư cho hành khách gọi là Nhận diện Mục tiêu Tự động. Thay vì chiếu những hình ảnh thấy hết, chúng đưa ra hình ảnh cơ thể giống như ảnh hoạt hình có nhận diện vị trí của một vật thể khả nghi tiềm tàng để cho các nhân viên an ninh tiếp tục khám xét bằng tay. Các sân bay hy vọng rằng các biện pháp mới này sẽ giúp các hàng khách bớt quan ngại, ông Chris Goater, giám đốc truyền thông của IATA, nói. Khám xét bằng tay Nhưng khi đó, người ta không thật sự lo lắng đến như thế về những gì mà máy quét có thể nhìn thấy được, ông Steve Wood, người dạy về thương mại quốc tế và luật khủng bố tại Đại học Leeds Beckett ở Anh quốc, cho biết. Ông đã dành bốn năm nghiên cứu về những trải nghiệm của các hành khách hàng không ở Anh và phát hiện ra rằng thật sự hầu hết mọi người không thật sự quan tâm. Trong một khảo sát được tiến hành với 711 người, có 77% nói họ hoan nghênh cách biện pháp quét cơ thể bổ sung và chỉ có 11% cho rằng biện pháp này xâm phạm quyền riêng tư của họ. Đây có lẽ là do đã có sự chuyển sang sử dụng cách khám xét bằng tay thô bạo hơn, ông Wood nói. “Bản thân tôi đã ba lần bị khám xét như vậy và tôi nghĩ rằng ở gần vùng háng họ khám xét kỹ lưỡng hơn và vùng eo bị đôi tay của các nhân viên an ninh rờ tới rờ lui. Biện pháp khám bằng tay này xâm phạm sự riêng tư nhưng tôi cho rằng nó có tác dụng.” Đương nhiên quy trình kiểm tra an ninh khác nhau theo từng sân bay. Lấy máy tính ra khỏi vali và để tất cả chất lỏng trong một túi ni lông trong suốt giờ đây là quy trình tương đối chuẩn mực để kiểm tra hành lý xách tay trên khắp thế giới. Tuy nhiên, một số sân bay còn muốn quét kiểm tra tất cả giày, chẳng hạn như sân bay Frankfurt ở Đức đã yêu cầu hành khách lấy ra bất kỳ thiết bị sạc điện nào. Tối ưu hóa thời gian Do đó để giảm thời gian xếp hàng chờ đợi, các sân bay giờ đây đã đưa vào sử dụng quy trình có thể được xem là tối ưu hóa thời gian xử lý công việc dựa trên Hệ thống An ninh Thông minh do IATA phát triển. Tại phi trường Gatwick của London chẳng hạn, hành khách được hướng dẫn xếp theo nhiều hàng khác nhau tại mỗi băng chuyền của máy quét X-quang. Điều này khiến cho việc phân hành lý của khách ra hiệu quả hơn. Trong khi đó, ở phía kia của cửa kiểm tra an ninh, hành khách được cho nhiều dãy bàn khác nhau để gói ghém lại hành lý với vách ngăn giữa các hành khách tạo cho họ cảm giác riêng tư. Phi trường Schiphol ở Amsterdam sử dụng hệ thống tương tự để đưa đồ lên các khay khám xét và giúp giảm thời gian chờ đợi, trong khi một hệ thống scan tự động mới thực hiện việc đánh giá ban đầu những thứ chứa trên khay và chiếu hình ảnh cho nhân viên an ninh chỉ khi nào nó phát hiện ra một vật thể khả nghi. Điều này có nghĩa là các nhân viên an ninh phải kiểm tra ít hình ảnh hơn, cho phép họ tập trung vào những hình ảnh cần lưu tâm. Những hành lý nào cần phải kiểm tra lại lần hai sau đó được tách ra khỏi dãy những khay đã được cho qua và phải đi qua một máy X-quang nữa. Khi đó hành lý không cần phải được đưa lại vào máy X-quang. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và thực tế hơn. Mục đích của việc này không chỉ làm cho việc kiểm tra an ninh nhanh hơn, khu vực an ninh mới của phi trường Schiphol được thiết kế để tạo ra sự yên tĩnh với cây cối và các vật liệu giảm tiếng ồn, trần ốp gỗ và nhiều ánh sáng trời hơn. Các nhân viên an ninh phải được huấn luyện lại. Họ phải học không chỉ về an ninh mà còn là cách đối xử thân thiện đối với hành khách. Sẽ có máy soi chiếu chất lỏng? Và sau cùng thì công nghệ máy soi chiếu cũng giúp mọi thứ tiện lợi hơn, ông Goater nói. “Sẽ đến lúc, các máy soi chiếu chất lỏng và máy tính xách tay sẽ giúp hành khách có thể để những thứ này trong vali của họ mà không phải lấy ra,” ông nói. Các nhà nghiên cứu tin rằng họ đã có giải pháp. Các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos ở bang New Mexico, Hoa Kỳ, đã sáng chế ra một hệ thống gọi là MagRay dựa trên công nghệ quét được sử dụng trong y khoa – kết hợp giữa chiếu X-quang và cộng hưởng từ trường hạt nhân vốn được sử dụng trong công nghệ MRI. “Chúng tôi kết hợp hai biện pháp này để phân biệt các chất lỏng vô hại với các chất lỏng nguy hiểm,” bà Michelle Espy, một nhà vật lý ở Los Alamos và là người đứng đầu dự án MagRay, cho biết. Việc thử nghiệm biện pháp này đã được đón nhận một cách tích cực ở sân bay Albuquerque, bà nói. Trong khi đó, công ty Analogic đã sử dụng hệ thống quét 3D để kiểm tra hành lý xách tay. Hệ thống này dựa trên công nghệ quét CT trong y khoa, tức công nghệ chụp hình ảnh cắt lớp. Họ đang thử nghiệm công nghệ này tại sân bay Luton của London và sân bay Schiphol của Amsterdam. Nhưng từ giờ cho đến khi công nghệ mới được triển khai ở quy mô lớn, chúng ta vẫn phải nhét những món đồ vệ sinh vào những chiếc túi ny lông trong suốt. Kiểm tra hộ chiếu Kiểm tra hộ chiếu là một điều phiền toái nữa đối với các hành khách mặc dù trong vòng một vài năm qua các cơ quan kiểm soát biên giới đã ngày càng trở nên được kỹ thuật số hóa và tự động hóa với các cửa kiểm tra hộ chiếu bằng máy tính và máy móc xử lý thông tin của hành khách. Goater tin rằng sự xuất hiện của công nghệ sinh trắc đã giúp củng cố an ninh hàng không rất nhiều. “Nếu một người nào đó có thể đổi hộ chiếu với ai đó mà họ có ngoại hình giống thì họ có thể vượt qua trạm kiểm soát bằng mắt thường nhưng công nghệ quét võng mạc sẽ phát hiện ra họ,” ông nói. Các cửa hộ chiếu điện tử cũng giúp làm thủ tục nhanh chóng cho hành khách. Chẳng hạn như sân bay Gatwick tự hào là đã giảm thời gian chờ đợi cho hành khách xuống dưới năm phút nhờ vào công nghệ nhận diện khuôn mặt. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Future.
Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua "Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004".
Ý kiến về nhân quyền ở Việt Nam
Dự luật bao gồm nhiều điều khoản chế tài nếu Việt Nam không chứng minh được với Hoa Kỳ là đã cải thiện tình hình nhân quyền trong nước. Bộ ngoại giao Việt Nam đã có tuyên bố bác bỏ dự luật này, nói rằng nó xuyên tạc và bóp méo tình hình ở Việt Nam. Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004 hiện còn đang được vận động để xem có thể đưa Thượng viện Mỹ bỏ phiếu hay không. Dưới đây là những ý kiến đã gửi về trong tuần qua. Để đọc và thảo luận cùng những thư mới nhất, quý vị hãy vào trang sau: --------------------------------------------------------- Nguyễn Thanh, San DiegoTrước hết xin tường cho những qúy vị nào còn tuyên bố rằng thì là Dự Luật Nhân Quyền là của chính quyền Bush, hay do chính phủ Mỹ bày ra để ..phá bĩnh đảng, nhà nước VN cho vui thì xin qúy vị tìm hiểu lại một chút. Dự Luật NQ đưọc hình thành là do vận động của những người đấu tranh cho nhân quyền ở Mỹ, trong số đó đa phần là cử tri người Mỹ gốc Việt, họ vận động với Dân Biểu ( nhân biểu sao thì làm vậy) của họ, mà các ông DB này, vì tiếng nói mạnh của các lá phiếu dân chủ trong chế độ dân chủ nên họ sẵng sàng ...hầu hạ nhân dân, bằng chứng là họ ra sức vận động với chính phủ thông qua Quốc Hội ở Hạ Viện, sau đó sẽ lên Thượng Viện để bỏ phiếu thông qua Dự Luật mà một số lớn nhân dân (cử tri) mong muốn nó được các DB bảo trợ để tiến hành việc cho nó đưọc đưa vào tới Hạ Viện, rồi sau đó lại từ HV vận động, lôi kéo các Thượng Nghị Sĩ ở Thượng Viện bảo trợ cho nó thông qua luôn. Ấy, chỉ có thế, chứ tự dưng chả có chính quyền nào hay ông đảng viên chóp bu nào muốn có 1 dự luật là có liền, muốn ra tay làm trời làm đất gì là đuọc liền đâu. Nhân dân muốn thì các Dân Biểu của dân phải hộc tốc mà chìu họ . Không thôi nhân dân lại hò nhau vận động tẩy chay ông đó. Đây cho thấy 1 sự thật rất hiển nhiên là, ngoài VN ra, các nưóc như Mỹ dân mới thật sự là Chủ, còn chính quyền là tôi tớ. Những ngụy biện về dân chủ bên Đông khác bên Tây... chỉ là để ru ngủ ngưòi dân bị kìm kẹp, và để vuốt ve tự ái hão của vài kẻ còn chưa chịu mở mắt nhìn ra ngoài thế giới. Một người dânNhận xét về nhân quyền của thính giả Lê Thoa thật là chí lý đối với tôi, những quốc gia được đánh gía là dân chủ từ hàng trăm năm nay vẫn không ngừng cải cách luật pháp cho công bằng,thích hợp với từng hoàn cảnh sống của mỗi địa phương, mỗi công nghiệp, mỗi giai cấp và cả giới tính nữa. Một chính quyền từ nhân dân mà ra, vì nhân dân quên mình, vì nhân dân hi sinh, thì không nên chấp nhất những lời phê phán khuyết điểm của mình. Nếu vì lý do gì không nhận được viện trợ thì cũng nhận được cách phục vụ dân tốt hơn. Mấy ngày nay tôi theo dõi trên CNN cuộc vận động của đảng Dân Chủ ở Hoa Kỳ cho hai ứng viên tổng thống và phó tổng thống mà biết thêm được thế nào là một trong những thứ nhân quyền . Toàn nước Mỹ hàng mấy chục triệu cái TV được mở ra để theo dõi, hàng bốn năm chục ngàn người tập trung nơi hội trường để phát biểu, tung hô trong sự bảo vệ của cảnh sát, an ninh. Có phải đây là sự cho phép của chính quyền đương thời, dễ dãi của tổng thống Bush ? Không, từ trước tới giờ chính phủ nào cũng có bổn phận bảo vệ quyền nghe, quyền phát biểu chính kiến của từng cá nhân, đoàn thể như thế. Chính quyền nào phục vụ kém, nhân dân sẽ "mời" xuống để ...tự kiểm điểm, phấn đấu cho kỳ tới. Ước mong nhân quyền sẽ đâm chồi nẩy lộc trên đất nước chúng ta. Lê Thoa, TP. HCMTheo thiển ý của tôi, nhân quyền cũng giống như kiến thức, nó không bao giờ có giới hạn. Ngay các nước như Mỹ, Canada, Thụy Ðiển vẫn phải liên tục phấn đấu để nâng cao nhân quyền tại nước họ. Vì nhân quyền giống như kiến thức, cho nên các chính quyền cũng giống như anh học trò. Hiếm có anh học trò nào chịu tự giác học hành, vì vậy nên phải có thầy cô, có cha mẹ vừa khuyên bảo, vừa răn đe, vừa giúp đỡ nhưng cũng phải vừa quở phạt. Tại các nước dân chủ như Mỹ, Pháp, Canada, Úc thì người dân và các đoàn thể không chính phủ đóng vai trò đôn đốc, răn đe, kiểm soát chính quyền để buộc chính quyền phải đảm bảo và cố gắng nâng cao nhân quyền trong nước. Còn tại Việt Nam thì chẳng có ai dám đả động đến Ðảng và Nhà Nước cả. Vì thế cho nên người Việt trong và ngoài nước phải dựa vào các biện pháp răn đe bất khả kháng (nhưng nhiều khi lại có hiệu quả) như các dự luật Nhân Quyền tại Quốc Hội Mỹ hay châu Âu để buộc nhà nuớc VN phải thực hiện một số yêu sách về tự do, dân chủ. Thật sự mà nói, sự đấu tranh liên tục của các đoàn thể phi chính phủ trên thế giới đã góp phần thúc đẩy tạo ra xã hội VN ngày nay, một xã hội càng ngày càng cởi mở và tự do hơn lên so với thập niên 70-80. Nguyễn An, TP. HCMNếu có bạn nào chê nước Mỹ này nọ, dân chủ ở nước mình chắc gì đã có mà đã rêu rao cho nước khác. Nhưng bạn thử nghĩ coi, ví dụ như cái vụ ngược đãi tù nhân ở Iraq, đúng là lính Mỹ đã vi phạm quyền con người nhưng do đâu mà bạn biết cũng như thế giới biết được vụ việc ấy. Xin thưa, bởi vì trong hệ thống của xã hội tư bản, báo chí là đại diện của tiếng nói độc lập (tuy chưa hẳn đã tuyệt đối) với chính quyền nên chính quyền mà làm sai thì bị phui lên mặt báo, chứ còn ở VN báo chí do nhà nước nắm nên những gì ở "mức độ vừa phải" thì nói được chứ cái gì ảnh hưởng đến "an ninh quốc gia" thì chớ dại mà đụng vào. Ở VN nói thẳng ra bây giờ đa phần người dân nhận thức về dân chủ kém lắm, bởi vì họ bị bịt mắt bởi sự "hướng dẫn về dư luận" của báo chí trong nước. Người dân VN luôn bị nhồi nhét liên tục bởi cái chủ nghĩa bài Mỹ trên cái mặt báo hàng ngày nên hở Mỹ làm cái gì là "đả đảo" liền. Đó là vấn đề sơ sơ tôi chỉ đề cập ở trên cho mọi người dễ hình dung. Còn cái quan trọng là mối quan hệ giữa chính quyền và người dân hiện nay như thế nào, các bạn chắc cũng khá rõ. Biểu hiện của sự mất dân chủ chính là việc người dân ngày càng xa cách chính quyền. Nhân quyền gì mà dân sợ cán bộ như sợ cọp. Hễ đụng tới cái gì liên quan tới giấy má mà phải lên phường, xã, công an, thuế... thì thôi ai cũng lắc đầu lè lưỡi. Tôi nói có đúng không, các bạn nào bênh chính phủ Vn thì thẳng thắng trả lời cho tôi coi có phải tôi bịa đặt không. Dân chủ nhân quyền có phải là cái mà khi người dân muốn làm cái gì như mắc điện thoại, xin cấp nước, nộp thuế, xin giấu hộ khẩu, giấy CMND... thì trong lá đơn phải ghi là "đơn xin" thay vì "đơn yêu cầu" vì thực chất dân chẳng đi "xin" cái gì cả. Đi mua nước, mua điện, nộp thuế...trả tiền đàng hoàng mà phải "xin" thì mắc cười quá?! Tôi xin hỏi thêm các bạn ở hải ngoại rằng, các bạn ở nước ngoài khi các bạn không phạm tội, vi phạm pháp luật các bạn có sợ công an không? Nhưng ở VN dân người ta "hãi" mấy ông công an nhân dân lắm. Công an nhân dân gì mà gặp dân thì luôn có giọng kẻ cả, hách dịch "hét ra khói ra lửa". Theo tôi thì những người của nhà nước hiện nay sao mà giống với các bậc "phụ mẫu tri dân" của ngày xưa cũ quá, cái ngày xưa cũ của chế độ phong kiến mà những người CS đã lật đổ để đem lại "tự do, dân chủ" cho nhân dân. Nói tóm lại nói về tự do, nhân quyền tôi xin không bàn đến cái xa xôi chi cho mệt chỉ xin mạn phép nói đến cái thiết thực mà người dân phải trải qua trong cuộc sống hàng ngày. Đó mới chính là dân chủ, nhân quyền. Có những cái vụn vặn mới có được cái lớn lao. Còn về vụ Hạ viện Mỹ có thông qua Dự luật nhân quyền này nọ thì xin thưa các nhà lãnh đạo an tâm, nếu cái ngài biết thương dân, lắng nghe dân và làm đúng như những gì mà cái ngày nói luôn luôn là "nhà nước của dân, do dân và vì dân" hay "dân biết, dân làm, dân kiểm tra" và biết lấy lời dặn của tiền nhân "Lấy dân làm gốc" (Trần Hưng Đạo) thì dù có 10 hay 100 cái dự luật của người Mỹ thì cũng chẳng sợ. Vì chẳng có gì mạnh hơn sức mạnh của nhân dân đâu, nếu như cái ngày có được nó. Nếu đúng với lương tâm thì: "dù ai nói nghả nói nghiêng. Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân". Ba PhảiNhiều vị sống ở Mỹ hùa nhau chê Việt Nam đang tụt hậu, thế nhưng trên mục này có một vị ở Mỹ, tên Mỹ nhưng cũng đâu hiểu rõ thế nào là nhân quyền và những tổ chức tranh đấu cho quyền làm người từ những tổ chức thế nào. Tôi đồng ý là trong giao dịch nước mạnh luôn lợi dụng những điều kiện để chèn ép nước yếu với đủ lý do, tuy nhiên khi họ lợi dụng vấn đề nhân quyền với những nước khác đôi khi cũng tạo ra sức ép vừa có lợi cho họ, và cho người dân cả hai nước . Đừng vì đã sống thoải mái, yêu đảng,ghét Mỹ mà không màng đến sự phát triển nhân quyền cho đồng bào trong nước. Việt Nam đã ý thức nhiều trong việc bảo vệ rừng, bảo vệ thú hoang, thì cũng nên làm tốt (hơn nữa) trong việc phục vụ cho quyền người dân. Phát, Hoa KỳTôi thì đồng ý với N.Chau, nước Mỹ muốn có đòi hỏi kèm theo với viện trợ là việc của họ, VN không cần tiền thì cứ việc làm ngơ đi. Mà cho dù có nhận được tiền đi nữa, tôi cũng không tin là dân chúng sẽ được hưởng số tiền viện trợ này bao nhiêu đâu. Có trách là trách Mỹ đã biết chính phủ họ vậy mà cứ giúp đỡ làm chi cho mang thêm tai tiếng. Phải biết rằng Mỹ hiện là 1 trong những nước thiếu nợ nhiều nhất thế giới, đã vậy không lo đem tiền của nuôi dân mình đi, mà cứ làm phiền mấy ông anh hùng dân tộc kia chi cho mệt vậy cà? Tiến Danh, Hà NộiNgười Mỹ có quyền đưa ra dự luật của họ. Nếu dự luật này được thông qua thì nhiều viện trợ cho Việt Nam sẽ bị cắt, tức là sẽ bất lợi cho Việt Nam, vì dù sao có viện trợ vẫn hơn. Hãy khoan bàn đến liệu dự luật này đúng hay sai, việc Việt Nam lên tiếng phản đối là bình thường chứ sao, phải bảo vệ quyền lợi của đất nước chứ, chả nhẽ lại vì sĩ diện mà dỗi nước Mỹ, không thèm nhận viện trợ nữa ư. Nền chính trị ở Việt Nam và Mỹ khác nhau, nền văn hoá và giáo dục cũng khác nhau, do đó tất yếu là có những điểm khác nhau trong cách nhìn về khái niệm tự do và nhân quyền giữa thế hệ trẻ người Việt trong và ngoài nước. Tôi chỉ bàn về thế hệ trẻ thôi, không lạm bàn về thế hệ già trong và ngoài nước. Tôi xin khẳng định là chẳng có ai giáo dục thế hệ trẻ trong nước thù hằn Việt kiều cả, hận thù thế giới bên ngoài lại càng không. Tôi là trí thức trẻ trong nước, tôi được giáo dục lòng yêu nước và tinh thần chống xâm lược, tôi chẳng có hằn thù gì với Việt kiều cả, tôi vẫn nghe Khánh Ly hát đều đều, những người quanh tôi cũng thế thôi, có chăng họ chỉ thấy Việt kiều giàu hơn và tiêu pha thoải mái hơn người trong nước thôi. Còn quan điểm của nhà nước Việt Nam thì rõ rồi, chỉ thấy đài báo khuyến khích Việt kiều đầu tư vốn và chất xám về xây dựng đất nước chứ chẳng thấy hằn học ở chỗ nào. Tôi hết sức phản đối những người vận động cho dự luật chống Việt Nam này. Đã nhận mình là người Việt Nam thì đừng nên gây bất lợi cho đất nước. Sao không thấy họ lên tiếng bênh vực người nông dân Việt Nam trong mấy vụ kiện chống phá giá, hay bảo vệ nạn nhân chất độc da cam. Hãy nghe ông Nguyễn Cao Kỳ nói về đoàn kết dân tộc và xây dựng kinh tế, đó mới chính là điều người Việt nên làm. Có bạn đã nhắc đến nước Nhật. Họ bị Mỹ ném tới 2 quả bom nguyên tử, chết cả trăm ngàn người, nhưng họ đã nén đau thương nắm chặt tay nhau để xây dựng kinh tế thành 1 cường quốc từ đống đổ nát, nếu họ quay ra bới móc nhau thì còn lâu mói được như vậy. Tôi nghĩ tại sao người Việt không làm như họ nhỉ? Lê OanhBà Tôn Nữ Thị Ninh đã lập luận mỗi quốc gia có những đòi hỏi về nhân quyền khác nhau, tôi tạm đồng ý, nhưng bà lại đem thí dụ về quyền sở hữu súng ở Mỹ để mà dẫn chứng thì quả là khập khiễng. Dân VN không đòi có súng , giữ súng làm gì, nhưng dân VN cũng cần phải có tự do phương tiện, tự do cư trú, tự do ngôn luận chứ ? Khác với người ta sao đươc. Bằng chứng ư? Hiện nay dân ngoại thành Hà Nội đang bị hăm he không được đi xe gắn máy vào Hà Nội, mua nhà ở Hà nội, cấp hộ khẩu ở Hà Nội mặc dù có người đã sống đã làm việc cho các cơ quan tại Hà Nội nhiều năm (thành phố HCM cũng đang muốn làm như vậy). Luật sư của Lương quốc Dũng thì lại bị Giám sát viện hạch sách "hợp đồng" bênh vực gì đó, một điều lệ chưa từng xảy ra với giới luật sư. Ngoài ra cách đối xử của luật pháp đối với những phát biểu của các nhà trí thức bất đồng chính kiến, không được xét xử công khai minh bạch bằng cách xét xử những giết người cướp của. Mỹ nói gì mặc Mỹ, nhưng chẳng lẽ những người cai trị nhân dân không cần cải tiến nhân quyền thêm nữa ? Hãy tự hỏi chúng ta cần đứng về phía dân lành hay đứng về phía chính quyền độc đoán? Peter Ha, Hoa KỳHiện tôi đang sống ở Mỹ, San Diego nhưng tôi không thích chính phủ Mỹ, đạo đức giả, tự coi mình là cường quốc, lúc nào cũng muốn xem vào chuyện của nước khác. Nhân quyền là do Mỹ đặt ra để bắt chẹt những nước nghèo làm theo ý họ. Trần Quang, Đà NẵngDự luật nhân quyền Việt Nam 2004 của Hoa Kỳ là hành động thù địch và hết sức vô lý của chính quyền TT BUSH. Hình như, ông Bush luôn cảm thấy "hậm hực" khi nhìn thấy kinh tế các nước khác phát triển ổn định và nếu họ giàu tài nguyên thì chính quyền ông ta càng tức tối. Đáng lẽ ra sau bao nhiêu năm chiến tranh và nhiều tang tóc do nước Mỹ hậu thuẫn và tiến hành, chính quyền Mỹ phải tự thấy trách nhiệm nặng nề và cùng giúp đỡ Việt Nam xây dựng và phát triển thì ngược lại, dù đã và đang bình thường hoá quan hệ nhưng không ít người vẫn hàng ngày, hàng giờ tìm cách chống phá hoặc ủng hộ sự chống phá. Tất nhiên ở nước nào cũng vậy, kèm theo sự phát triển là sự mẫu thuẫn, những thói hư, tật xấu phát triển, một đất nước cũng như cơ thể con người, làm sao hoàn hảo được. Chính phủ các nước, nhất là chính phủ Mỹ nên hết lòng giúp đỡ Việt Nam trên mọi phương diện để cùng phát triển hơn là tìm cách chống phá cả kinh tế và chính trị. Mỹ áp dụng đánh thuế chống phá cá da trơn và tôm có phải là vi phạm nhân quyền không ? Mỹ gây ra hoạ "chất độc da cam" cho mấy triệu người dân Việt Nam có phải là vi phạm nhân quyền không ? Hình như chính quyền ông Bush ít khi muốn tìm sự yên ổn và an ninh cho người Mỹ như các đời Tổng thống khác, họ rất hiếu chiến và đối đầu. N.Chau, Sài GònChuyện người Mỹ họ muốn ký dự luật gì là chuyện của họ. Chính Việt Nam mới là xen vào nội bộ chuyện nước Mỹ. Đúng là 'có tật giật mình'. Nếu không vi phạm nhân quyền thì mắc gì mà phải phản ứng gay gắt...Người Mỹ họ quyết định cúp viện trợ, ít viện trợ cho VN là chuyện của họ, tiền riêng của họ chứ đâu phải của Việt Nam. Bây giờ VN ra dự luật nhân quyền phê phán Mỹ thử đi, chắc là người Mỹ không để ý làm gì cả. Giang, Denver, Hoa KỳChiến tranh đã qua đi, đất nước đã thống nhất và hoàn toàn độc lập gần 30 năm, nhưng cái lăng kính mà cả hai bên nhìn vào tương lai đất nước vẫn còn cách xa nhau quá. Nếu như thế hệ trẻ ở 2 phía vẫn có cách nhìn như những người mà vẫn coi con đường mình đã chọn là chân lý thì tương lai đất nước sẽ không có gì sáng sủa hơn. Tôi hoàn toàn đồng ý với bạn Mai ở Sydney về cách nhìn những người cảm thấy có công và hiện nay đang có chức quyền ở trong nước. Nhưng tôi không đồng ý với cách làm của nhiều người ở hải ngoại với dự luật HR 1587 cũng như NQ36 và một số vấn đề khác. Họ hoan hỉ khi thấy Chính phủ trong nước thất bại trong một công việc gì đó, cho dù thất bại đó gắn với sự đau khổ của của hàng triệu người nghèo như vụ Cá basa, vụ kiện tôm hay việc gia nhập WTO. Với cách nhìn đó thì làm sao họ hiểu được người dân trong nước cần gì, muốn gì. Sự phủ nhận lẫn nhau chẳng đem lại điều gì tốt đẹp cả. Tôi thích bài diễn văn của cựu tổng thống Bill Clinton tại Boston hôm qua, người Dân chủ hay người Cộng hòa đều yêu nước, tổng thống Bush hay TNS Kerry đều yêu nước, nhưng họ khác nhau ở cách làm. Có lẽ người Việt chúng ta cũng cần cái tinh thần đó, là sự chia sẻ trách nhiệm và cùng nhau hưởng các cơ hội. Về tương lai trước mắt, tôi đồng ý với quan điểm của ông Nguyễn Cao Kỳ là phải ổn định chính trị để tập trung phát triển kinh tế, tạo ra một tầng lớp trung lưu trong xã hội, lúc đó sẽ có nhu cầu về tự do, dân chủ và nhân quyền thực sự. Những điều mà những người ủng hộ dự luật HR 1587 muốn chỉ đưa tới một kiểu tự do như ở Iraq mà thôi. Thưa anh Quang ở Garden Grove, ở Iraq bây giờ tự do lắm, tự do lập đảng, tự do biểu tình chống sự chiếm đóng, tự do biểu tình chống chính phủ nhưng lại cả tự do đánh bom nữa, và tôi thấy chính phủ mới được giao quyền đang phải tiến hành các biện pháp để hạn chế sự tự do đó. Kiểu tự do như vậy chắc không ai ở trong nước Việt nam muốn có cả. Giới lãnh đạo trong nước đã thay đổi cách nhìn về phát triển kinh tế, có lẽ họ đang thay đổi cách nhìn người Việt ở hải ngoại, nhưng xem ra với nhiều người Việt ra đi sau sự kiện 1975 vẫn nhìn về quê nhà với con mắt không thay đổi. Đó là một điều buồn cho dân tộc chúng ta. Tuấn, Hà NộiNgười Mỹ luôn tự cho mình cái quyền phát xét các quốc gia khác trong khi họ cũng chẳng coi UN ra cái gì. Ai dám bảo chính quyền Mỹ không bao che cho những viên chức trong chính quyền. Phạm B, CanadaDự luật nhân quyền đúng là bất lợi cho chính quyền Việt nam hiện tại, nhưng có lợi cho nhân dân Việt nam trong nước về lâu dài. Rất nhiều bạn trẻ cho rằng phát triển kinh tế trước đã rồi mới nói đến nhân quyền, chính tri, bỏ chính trị qua một bên. Nếu bạn muốn thành lâp một cơ sở sản xuất mà chính quyền sở tại thì rất tham nhủng, báo chí thì không giám nói, thì làm sao công ty có thể phát triển được. Không có cải tổ chính trị thì làm sao kinh tế có thể phát triển được. Kinh tế đã bị chính trị kìm hãm. Một số các bạn trong nước cho rằng Việt kiều thù hằn với chính quyền trong nước. Các bạn trẻ trong nước thì lớn lên đưới mái trường của cộng sản, hàng ngày ngay từ tiểu học được giáo dục nào là "chống Mỹ cứu nước", hận thù đế quốc, nguỵ quân, nguỵ quyền. Còn ở hải ngoại, các bạn trẻ được lớn lên chưa bao giờ được nghe một tiếng hận thù cộng sản Việt nam từ nhà trường. Thử hỏi làm gì có tư tưởng thù hằn trong giới trẻ Việt nam hải ngoại. Có chăng là người trẻ Việt nam trong nước đã bị giáo đục tư tưởng thù địch đối với thế giới bên ngoài. Đối với thế giới bên ngoài, tự do nhân quyền là điều chính yếu cho sự phát triển của bất cứ một xã hội nào. Bà Tôn Nữ Thị Ninh đã so sánh nhân quyền của Mỹ và Việt nam. Đúng là nước nào cũng có thể vi phạm nhân quyền trong một hoàn cảnh đặt biệt nào đó để bảo vệ quyền lợi quốc gia, công dân; giống như bạn thường đánh trả mạnh hơn là bạn bị đánh. Nhưng không thể so sánh những tù nhân Guantanamo với những nhà trí thức Việt nam. Tù nhân Guantanamo có liên quan đến khủng bố, giết hàng nghìn người Mỹ vô tội, nhưng họ vẫn được xét xử có luật sư. Còn các nhà trí thức Việt nam, chỉ vì lên tiếng phản đối tệ nạn xã hội, bênh vực lợi ích quốc gia (biên giới Việt-Hoa) thì bì đàn áp, tù đày. Nếu Michael Moore ở Việt nam, có lẽ ông đã bị treo cổ mất. Tôi cảm thấy mắc cở cho bà Tôn Nữ Thị Ninh, tự nhận mình là từng sống ở Pháp nhiều năm mà không có mắt để thấy được tự do nhân quyền của xã hội Pháp. Nếu chính phủ Việt nam tôn trọng nhân quyền, tự do ngôn luận, khuyến khích tiếng nói đối lập, thì nạn quan liêu tham nhủng sẽ không có đất để tồn tại. Chính quyền Việt nam không cần phải hô hào phát triển kinh tế, hay đỗ lỗi cho chiến tranh. Kinh tế Việt nam sẽ tự nó phát triển đến chóng mặt. Huỳnh Khương, TP. HCMTại sao các bạn cứ đổ lỗi cho chiến tranh? Hãy xem Nhật đi. Tôi nói ít, xin các bạn động não. Quốc Trọng, MarseilleĐiều quan trọng đối với Việt Nam hiện nay là: an ninh về chính trị, an ninh về quốc phòng để phát triển kinh tế, đó là cái gốc nâng cao đời sống toàn dân tộc. Sự suy nghĩ về Tự do, Dân chủ, Nhân quyền mỗi dân tộc khác nhau, trong đó lẽ phải bao giờ cũng thuộc về kẻ mạnh. Nước Mỹ phê phán một số nước trên thế giới vi phạm nhân quyền, ngược lại, các nước đó nêu Hoa Kỳ chính là quốc gia vi phạm nhân quyền nhiều nhất trên thế giới (ý kiến đó,không phải cuả một cá nhân). Vậy thì, ai đúng ai sai đây? Riêng tôi, trong thời điểm hiện nay, đó là cách làm chặt chẽ cuả chính quyền VN, hiệu quả cuả nó là được quốc tế công nhận quốc gia an ninh nhất thế giới, người dân, người nước ngoài, yên tâm du lịch, làm giầu, đầu tư...Chỉ có người bịt mắt, bịt tai mới không thấy nhà thờ, chuà chiền ở VN xây dựng nhiều, dân chúng đi lễ đông đúc và vui vẻ như vậy. Lợi dụng tôn giáo, quấy rối, làm chính trị, kích động gây mất trật tự, an ninh, kẻ cầm đầu bị trừng trị là rất cần thiết. Vì Tự do, Dân chủ cho muôn người, sẵn sàng tước đoạt cái "tự do "cuả một kẻ phá hoại, đó mới là nhân quyền đích thực, sự dũng cảm cuả một chính phủ! Qua báo chí, truyền hình, tôi thấy, các nước phương Tây, kể cả Hoa Kỳ, lúc nào cũng lo lắng về khủng bố, an ninh về vũ khí, về biểu tình, có vụ đàn áp bằng dùi cui, hơi cay, có người chết, bị thương, có vụ đoàn xe cuả Nữ hoàng Anh đi qua, còn có kẻ vô lễ tồng ngồng không mặc quần áo gì cả, chạy ngang qua đường, vất vả lắm cảnh sát mới bắt được! Có phải đấy là hậu quả cuả Tự do, Dân chủ quá trớn không? Cho nên hiện tượng hạ nghị viện Mỹ lên tiếng thông qua một nghị quyết răn dạy VN là một hành vi lạc lõng, can thiệp vào công việc nội bộ cuả nước khác mà thôi. Đỗ Hoàng, Orlando, Hoa KỳNhân quyền là một vấn đề chung của thế giới, đã trở thành một xu hướng chung của nhân loại, không riêng của nước nào. Liên Hiệp Quốc đã thông qua tuyên ngôn Quốc Tế Nhân Quyền năm 1948. Do đó, không có nước nào muốn hoà nhập với trào lưu nhân loại có thể biện minh bất cứ lý do gì để không tôn trọng quyền căn bản của con người: tự do cá nhân, tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tôn giáo, tự do lập hội, tự do bầu cử... Tuấn Nguyễn, SydneyTôi phản đối những người vận động cho dự luật nhân quyền Việt Nam. Trên thực tế, Việt Nam đang tiến đến một xã hội tốt đẹp hơn, tuy nhiên còn một vài điều nhỏ cần cải thiện trong luật pháp. Nhưng tôi hoàn toàn phản đối những người vận động chống lại Việt Nam. Điều đó đi ngược lại lợi ích dân tộc, không có lợi cho Việt Nam. Lâm Minh, TorontoChính sách, luật pháp, điều hành quốc gia 81 triệu người VN được soạn thảo, ban hành một cách "chung chung", gây ra rất nhiều trăn trở cho người dân góp phần xây dựng đất nước. Tệ hại hơn, nhiều cơ hội đầu tư của thương nhân nước ngoài đã lắc đầu không hiểu. Mọi thiệt hại do cái "chung chung" sẽ được gánh chịu bởi 81 triệu dân và các thế hệ con cháu mai sau. Trong cái gọi là "Nghị quyết cho Kiều bào nước ngoài số 36" thì nên "tu chính" thêm nội dung cho phù hợp với tình hình mới sau: Chống một chánh phủ đàn áp dân chúng, Không chống Cộng sản hay Quốc gia. Thế hệ thứ 2, thứ 3 của những người lưu vong sẽ không chống cộng và không nhân nhượng với: sự áp bức người dân (từ trong nước gọi là khủng bố), sự đàn áp người dân (bạo lực cách mạng), sự bè phái độc, quyền của ĐCSVN (bao che trong nội bộ Đảng), sự bất đồng chánh kiến của người dân phải được tôn trọng, hạnh phúc trong niềm tin, tôn giáo không được ngăn trở bằng quyền cai trị sự công bằng. Luật pháp không chỉ dành cho dân, mà cho cả cá nhân cầm quyền. Hãy cho "Việt Kiều" tham gia giám sát, tranh luận công khai về vấn đề này thì tôi thiết nghĩ quí vị không cần tốn công sức cho cái gọi là "Nghị quyết 36 - dành cho người VN ở nước ngoài". Được vậy, cộng đồng Kiều bào nước ngoài sẽ mời quí vị đến chứ không "xua đuổi" như ở Los Angeles & Wesminster đã làm. Xin đơn cử điều "bất cập": Quý vị nghĩ sao khi dân trong nước chưa no, y tế bê bết, giáo dục tụt hậu, hạ tầng cơ sở nhếch nhác, nền công nghiệp không vượt trội, chế độ hành chính tắc trách... chưa có đủ tiền của, vật chất để khắc phục, cần nhiều sự trợ giúp của nước ngoài. Mặt khác quí vị lại mang tiền của cho Việt kiều đang sinh sống ngoài nước qua các chương trình: dạy tiếng Việt, đưa nghệ thuật đến với Kiều bào, tổ chức ổn định đời sống Kiều bào? Xin "giải trình" dùm! Thanh Hải, Hải PhòngTôi thấy việc một số hạ nghị sĩ Mỹ bỏ phiếu thông qua Dự luật nhân quyền không chỉ năm 2004 mà các năm trước đó, luôn thể hiện thái độ thù địch và một việc làm thiếu trách nhiệm và lương tâm. Chính phủ Mỹ làm sao đủ tư cách dạy bảo nhân quyền cho quốc gia khác, và làm sao các dân tộc khác chấp nhận được khi hàng ngày họ chứng kiến những điều phi nhân quyền của chính phủ Mỹ gây ra. Hãy nhìn vào một ví dụ của Việt Nam. Những nạn nhân chất độc màu da cam. Những người đang thừa hưởng nền văn minh và dân chủ Mỹ bao nhiêu năm, và chính phủ Mỹ đã làm gì để giảm bớt nỗi đau mà con người Việt Nam đang chịu đựng? Không những thế chính phủ Mỹ còn gia tăng nỗi đau bằng những chèn ép vô lý trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế. Mai, SydneyTôi thấy nước Việt mình hay bị người nước ngoài ăn hiếp,1000 năm nô lệ giặc Tàu , 100 năm đô hộ giặc Tây. Chiến thắng Điên biên phủ nhưng cũng không thống nhất được đất nước chỉ vì mình là nước nhỏ, nghèo xác nghèo xơ, ngồi vào bàn hội nghị với tư cách người chiến thắng mà vẫn bị ăn hiếp phải chia đôi đất nước gây cảnh huynh đệ tương tàn. Đã gần 30 năm sau ngày thống nhất đất nước, đã có được một nước Việt nam độc lập trên bản đồ thế giới, bây giờ chỉ còn mỗi một việc là cùng nhau xây dựng lại để sánh vai cùng các cường quốc năm châu,vậy mà : - Ở trong nước : Sau ngày giải phóng, một số không ít người cảm thấy công của mình quá lớn, bây giờ là lúc phải thụ hưởng và họ đã dễ dàng rơi vào cạm bẫy của đồng tiền, của quyền lực, của sự nịnh bợ và sự đua đòi. Họ đã hủy hoại những năm tháng hào hùng mà chính họ đã tạo nên. Họ là gốc rễ của sự tham nhũng, bè phái, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, làm chậm sự phát triển của xã hội. Ở ngoài nước, một số cũng không ít người thù hận ngất trời, có cơ hội là vạch áo cho người xem lưng, cảm thấy hả dạ hài lòng và vỗ tay hoan hô khi người CSVN bị nhục trước thế giới, họ quên rằng đó cũng là những người chung dòng máu với họ. Về "Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004"cũng vậy, dù vô tình hay cố ý họ cũng đã "cõng rắn cắn gà nhà" cố gắng vận động cho người Mỹ ăn hiếp Việt Nam mà thôi. Không thể đòi hỏi VN một nước vừa ra khỏi chiến tranh, còn rất nghèo nàn lạc hậu có cuộc sống như nước Mỹ hay Úc được. Cần phải có thời gian xây dựng, mà nhanh hay chậm còn tùy thuộc chính người VN ở trong và ngoài nước quyết định mà thôi. Thanh Minh, Việt NamPhản đối "Dự luật nhân quyền Việt Nam 2004". Lý do: Mỹ không nên can thiệp quá sâu vào nội bộ nước khác. Quang, Garden GroveTôi thấy đã gần 30 năm nay, con người Cộng sản vẫn vậy. Họ nói nhiều nhưng vẫn luận điệu cũ. Bà Tôn Nữ Thị Ninh nói bây giờ người Việt Nam có nhiều quyền tự do hơn so với năm 1975, thì bà thử kể ra coi. Chứ ngày xưa tôi còn nhớ cũng đã từng biểu tình đả đảo Nguyễn Văn Thiệu, vậy bây giờ có ai có quyền đi đả đảo một cá nhân nhỏ như chủ tịch quận thôi không? Có được bao nhiêu tờ báo tư nhân, ký giả được viết tự do những nhận định, những vấn nạn của dân chúng? Hiện nay nhiều nhà báo Việt Nam vẫn bị quy kết là phản động, tình báo nước ngoài hay lợi dụng dân chủ. Có lẽ chỉ có Việt Nam mới có bản án là lợi dụng dân chủ làm phương hại an ninh quốc gia mà thôi.
Khi các cuộc biểu tình ở Hong Kong đạt đến đỉnh điểm của căng thẳng, BBC News tiếng Việt đã phỏng vấn được một sinh viên là nhân chứng sống chứng kiến những biến chuyển của thành phố suốt 5 tháng qua.
Biểu tình Hong Kong: Lời kể của một sinh viên từng bị kẹt 5 ngày trong PolyU
BBC News Tiếng Việt vừa có một cuộc phỏng vấn đặc biệt với một sinh viên biểu tình Hong Kong. Khi phong trào biểu tình bắt đầu vào tháng 6, Elvis thậm chí còn không ở Hong Kong. Anh đang cách xa quê nhà hàng ngàn dặm, tận hưởng cuộc sống sinh viên vui vẻ của mình tại Úc. "Lúc đầu, tôi không thực sự quan tâm đến [phong trào biểu tình] lắm," người biểu tình sinh viên 19 tuổi nói. TQ cảnh báo Mỹ vì hai luật ủng hộ biểu tình Hong Kong Hong Kong: Cảnh sát bắn một người biểu tình Biểu tình Hong Kong: Người biểu tình đu dây trốn thoát Một người chết vì bị đập vào đầu trong cuộc biểu tình Hong Kong Nhưng mọi thứ đã thay đổi vào ngày 12 tháng Sáu. "Tôi đang học bài thì nhận được một tin nhắn từ một người bạn nói rằng hãy bật TV lên" và điều anh nhìn thấy sau đó là hình ảnh cảnh sát Hong Kong xịt hơi cay trong tiếng la hét của những người biểu tình ôn hoà. Elvis, sinh viên 19 tuổi, từ Úc trở về Hong Kong để tham gia phong trào biểu tình Phải mất hai ngày để thuyết phục bố mẹ, nhưng đến ngày thứ ba Elvis đã sẵn sàng ra phi trường trước sự ngỡ ngàng của bạn bè. "Họ không hiểu tại sao tôi phải quay lại và rằng cuộc sống ở đó rất tốt và tôi không cần phải quan tâm đến những gì đang xảy ra ở Hong Kong. Họ thực sự đã làm tôi thất vọng." 'Tôi không ngờ nó sẽ trở nên bạo lực' Khi Elvis bước ra đường phố Hong Kong tham gia biểu tình, phong trào vẫn ở trong thời kỳ đầu yên bình với thi thoảng những đợt bắn hơi cay. "Vào thời điểm đó, mọi người chỉ ném trứng và chửi bới cảnh sát. Chúng tôi chưa ném Molotov cocktail (bom xăng)." Anh đi cùng bạn bè, trong đó có cả ca sĩ kiêm nhà hoạt động nổi tiếng Denise Ho - một người bạn khá thân thiết, Elvis nói. Anh hô khẩu hiệu, cầm biểu ngữ như hầu hết những người biểu tình khác. "Lúc đầu, chúng tôi chỉ muốn nói lên ý kiến của mình một cách ôn hoà và thu hút sự chú ý của thế giới. Tôi không bao giờ tưởng tượng nó có thể trở nên bạo lực." Elvis kể lại một ngày vào tháng 9, khi anh và bạn bè đang dựng rào chắn ở một con đường ở quận Mongkok, một vài chiếc xe cảnh sát bất ngờ xuất hiện và cảnh sát bắt đầu nã đạn hơi cay và đạn cao su. "Tôi không nghĩ họ thực sự muốn bắt chúng tôi, họ cứ bắn và bắn và gọi chúng tôi là 'lũ bọ gián'". Elvis bị trúng một viên đạn cao su ở cổ trong khi một người bạn của anh bị bắn vào chân. Họ chạy thoát nhưng tất nhiên không đến bệnh viện. Anh nói chính Denise Ho đưa anh đến một phòng khám tư để điều trị. Vết thương do đạn cao su ở trên cổ Elvis sau khi đụng độ với cảnh sát ở Mong Kok hồi tháng 9 Nhiều người biểu tình Hong Kong đã từ chối đến bệnh viện vì lo sợ cảnh sát có thể tìm ra tung tích và bắt giữ họ. Elvis là con trai duy nhất của một gia đình đến từ Quảng Đông nhưng họ chuyển đến Hong Kong khi anh một tuổi và vì vậy Elvis luôn cho rằng mình là một người Hong Kong. Anh nói anh may mắn vì cha mẹ đều ủng hộ phong trào dân chủ nhưng họ vẫn luôn lo lắng cho sự an toàn của anh. Khi trở về nhà vào khoảng 4 giờ sáng với một vết thương trên cổ, bố mẹ Elvis đã cầu xin anh trở về Úc. "Không có nghĩa lý gì cả! Chúng ta không phải sợ cảnh sát. Chúng ta phải sát cánh cùng nhau. Ồ, chẳng lẽ vì họ bắn chúng ta nên chúng ta nên ở nhà và không quan tâm đến điều gì khác sao?" Elvis nói như vậy với bố mẹ. Ngày hôm sau, Elvis lại trở lại đường phố. "Tôi 19 tuổi rồi. Họ không thể kiểm soát tôi," anh bật cười. 'Một số cảnh sát là người tốt' Nhưng khi hè chuyển sang thu, tình hình trở nên căng thẳng hơn. Một số vụ tự tử xảy ra, nhiều thi thể được tìm thấy dạt vào bờ biển và số vụ bắt giữ ngày càng gia tăng. "Tôi đã rất tức giận, rất thất vọng. Tôi có thể thực sự làm gì để giúp họ đây? Tôi cảm thấy tôi chỉ là một nhân chứng. Không có bằng chứng họ đã bị cảnh sát giết chết. Và chúng tôi không thể đến đồn cảnh sát và tấn công họ." Khi được hỏi anh nghĩ gì về việc một số người biểu tình phá hủy một số tài sản tư nhân và tấn công người thân của cảnh sát, Elvis trả lời: "Tôi sẽ không nói hành vi của họ là đúng hay sai. Tôi không hoàn toàn đồng ý với hành vi của họ, ví dụ như tấn công người dân hoặc phá hoại các cơ sở của chính phủ. Tuy nhiên, tôi tin rằng họ không làm điều đó mà không có lý do. Cảnh sát xịt hơi cay tại một khu vực ở Mong Kok "Người ta chỉ thấy ông già bị thiêu sống nhưng họ không biết ông ta trước đó đã tấn công một số học sinh," Elvis nói về vụ việc một người đàn ông ủng hộ Bắc Kinh bị một người biểu tình hất dung dịch dễ cháy vào người và châm lửa vào ngày 11/11. "Carrie Lam cho phép cảnh sát sử dụng vòi rồng, đạn cao su và thậm chí cả đạn thật để bắn chúng tôi. Vì vậy, những người biểu tình trẻ tuổi trở nên tức giận và cực đoan." Liên quan đến vụ tấn công trực tuyến vào gia đình của một số sĩ quan cảnh sát, Elvis tiết lộ rằng chính một số người từ lực lượng cảnh sát đã cung cấp thông tin cho người biểu tình, và thậm chí cả lộ trình và lịch trình tuần tra. "Họ làm vậy để chúng tôi không tấn công họ. Họ không muốn thông tin của họ bị đăng lên mạng nên thay vì thế họ cung cấp thông tin của đồng nghiệp." "Tôi tin rằng vẫn còn một số người tốt trong lực lượng cảnh sát. Có lẽ họ không thực sự đồng ý với các cảnh sát khác. Họ chỉ cố gắng làm gì đó để giúp chúng tôi." BBC không có điều kiện để kiểm chứng thông tin trên. Elvis còn cho biết những cuộc đụng độ với những người ủng hộ chính phủ là không thể tránh khỏi. Anh nhớ có một lần một số người đã cố xé các mẩu giấy trên một bức tường Lennon. "Những người khác bao gồm cả tôi đã cố gắng yêu cầu họ rời đi một cách ôn hoà nhưng đôi khi họ rút vũ khí hoặc cố gắng làm tổn thương người khác thì một số người biểu tình cực đoan bắt đầu đánh đập họ. Tôi có thể nói với chị rằng hầu hết mọi người xung quanh đều hô: 'Mạnh lên! Mạnh lên!' Sau một hoặc hai phút, chúng tôi yêu cầu họ dừng lại, nếu không người đó sẽ chết." Vào hôm 6/10, khi một tài xế taxi lái xe vào đám đông người biểu tình và làm bị thương cả hai chân của một người phụ nữ, Elvis thực ra đang đứng ở ngay phía bên kia đường và chứng kiến tất cả. Người biểu tình tấn công chiếc xe taxi đâm vào đoàn người biểu tình làm bị thương cả hai chân của một cô gái hôm 6/10. "Tôi đang đi cùng với bạn về phía Tsim Sha Tsui thì nghe thấy mọi người la hét và nói 'Hãy coi chừng!' May mắn thay, chúng tôi đã không bị thương." Elvis nói anh không thể đến gần hiện trường vì hơn 100 người đang vây quanh tài xế và đánh ông ta. Tuy nhiên, không phải là không hề có xung đột giữa những người biểu tình. Elvis vẫn nhớ rất rõ một số người biểu tình cực đoan đã tức giận như thế nào khi anh và những người khác bảo họ ngừng đập phá một số tài sản. Elvis và bạn bè anh cũng bị một nhóm thanh niên đeo mặt nạ, mặc quần áo đen tấn công - vốn được cho là một kiểu đồng phục của người biểu tình - khi đang đi bên trong Đại học Trung Văn Hong Kong. Tuy nhiên, anh cho rằng họ cũng có thể là cảnh sát đóng giả người biểu tình. Năm ngày trong PolyU Một trong những bước ngoặt của phong trào biểu tình xảy ra vào giữa tháng 11 khi những người biểu tình bắt đầu bao vây các trường đại học khác nhau và Đại học Bách khoa (PolyU) là nơi chiếm đóng cuối cùng của người biểu tình. Vào đêm 17/11, khi những người biểu tình khác đang ném bom xăng và ngăn chặn thành công một chiếc xe cảnh sát đang tìm cách lao vào cổng trường đại học, Elvis đang đứng ở ngay hàng tiền tuyến thứ hai, cầm những chiếc ô che chắn cho những người biểu tình khác. Elvis nói anh chính là một trong những người cầm dù che chắn cho những người biểu tình khác khi họ ngăn cản một chiếc xe cảnh sát tiến vào cổng trường Đại học Bách khoa đêm 17/11 Anh nói rằng anh chưa bao giờ ném bom xăng và chỉ làm nhiệm vụ che chắn cho người khác. Sau đêm đó, anh tìm vào một lớp học và chỉ buông cơ thể kiệt sức xuống sàn nhà. "Tất cả ghế và bàn đều được lấy ra để làm rào chắn nên mọi người ngủ trên sàn nhưng vẫn rất thoải mái vì chúng tôi đã quá mệt." Đến 5 giờ sáng ngày 18/11, ngày thứ hai ở trong PolyU, cảnh sát bất ngờ tìm cách đột nhập vào trường đại học. "Nhiều người đã bị bắt. Chúng tôi đã cố gắng trốn thoát ba lần nhưng thất bại vì cảnh sát liên tục bắn hơi cay và đạn cao su vào chúng tôi. Tôi không nghĩ họ muốn chúng tôi rời đi. Chúng tôi không tin vào lời của hiệu trưởng và cảnh sát." "Đó là một cơn ác mộng. Máu ở khắp mọi nơi." Vào ngày hôm đó, Elvis cho biết một số người đã lên xe cứu thương và rời khỏi khuôn viên trường. Anh nói anh đã quyết định không rời đi vì điều đó đồng nghĩa với đầu hàng. Người biểu tình tìm cách thoát khỏi vòng vây đạn hơi cay và đạn cao su của cảnh sát khi tìm cách thoát khỏi Đại học Bách khoa hôm 18/11 Trong suốt thời gian bên trong PolyU, tất cả những gì anh và bạn bè làm là cố gắng tìm cách trốn thoát. Đồ ăn không phải là một vấn đề. Những người biểu tình tự nấu ăn và nguyên liệu được cung cấp bởi các phóng viên báo chí hoặc nhân viên y tế, vốn được phép ra vào, Elvis nói. Tuy nhiên, nước uống là một chuyện khác. "Hầu hết nước ở đó đều có mùi hơi cay. Đó là lý do tại sao chúng tôi phải uống nước đóng chai. Vào ngày thứ tư, không còn chai nước mới nào, vì vậy chúng tôi đã phải uống từ những chai thừa bị bỏ lại." Biểu tình Hong Kong: Trường ĐH Bách Khoa bị cảnh sát bao vây sau một cuối tuần bạo lực. Elvis biết một số người biểu tình đã trốn thoát bằng cách trèo dây thừng xuống một cây cầu. Anh nói điều đó quá nguy hiểm và khi đó anh vẫn chưa muốn bỏ lại những người khác. Một số người biểu tình đã có dấu hiệu suy sụp tinh thần khi ở trong PolyU. Bên ngoài, cảnh sát, nếu không tấn công thân thể của những người biểu tình đang tìm cách thoát ra ngoài thì lại rút cạn tinh thần của những người còn lại ở bên trong bằng những câu nói nhạo báng - "Chúng mày sẽ không bao giờ có thể trốn thoát đâu, lũ bọ gián". Một số người biểu tình thậm chí đã ghi lại những đoạn tin nhắn cuối cùng cho gia đình. Elvis thì không nhìn nhận tình hình ảm đạm đến mức như vậy. Anh biết rằng cả thế giới vẫn đang dõi theo. Đến ngày thứ năm bị kẹt trong PolyU thì Elvis bắt đầu cảm thấy vô cùng lo lắng và mệt mỏi. Chân anh bị đau vì hôm 18/11 anh bị ngã trong khi tìm cách trốn thoát. Một người bạn của Elvis thì bắt đầu khám phá ý tưởng trốn thoát qua đường cống ngầm. "Nó rất hôi thối. Tôi nhìn vào bên trong và thấy khoảng 100 đến 200 con gián ở dưới đó," anh giải thích lý do từ chối rời khỏi bằng con đường này. Nhưng người bạn tốt của anh, Denise Ho đã thuyết phục anh rời đi, Elvis nói. Cuối cùng, Elvis được đưa ra khỏi trường đại học trên một chiếc giường cáng. Anh bị chụp ảnh và đánh dấu thông tin cá nhân trước khi được chuyển đến bệnh viện. Elvis nói anh đã được đưa ra khỏi bệnh viện trên một chiếc giường cáng như thế này Sau vài giờ ở bệnh viện, Elvis trở về nhà và thấy bố mẹ mình ràn rụa trong nước mắt, cầu xin anh trở về Úc. "Tôi không muốn nhìn thấy họ khóc. Tôi đi ăn tối và ngủ cho đến chiều ngày hôm sau. Họ hiểu tôi cảm thấy thế nào, họ không nói nhiều." Một ngày sau đó, người bạn của Elvis đã trốn thoát thành công qua đường cống ngầm và điều duy nhất người bạn này chia sẻ là: "Mùi thật kinh khủng." Lần đầu tiên tôi đi bỏ phiếu! Vào ngày 24/11, Elvis đã thức dậy từ sớm để đứng vào một hàng dài những người đang chờ đợi trước một trạm bỏ phiếu. Đây là lần đầu tiên anh đi bầu. "Nó thật sự rất thú vị. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng nhiều người sẽ đi bỏ phiếu như vậy. Điều này chưa từng xảy ra trước đây. Tôi thực sự rất trân trọng những người đã đi bỏ phiếu ngày hôm nay, để cho chính phủ Trung Quốc thấy rằng chúng tôi sẽ không từ bỏ phong trào." Nhưng anh chỉ có một lựa chọn duy nhất. "Thành thật mà nói, bạn không thể thực sự nghiên cứu các ứng cử viên. Điều thực sự quan trọng là phải bỏ phiếu cho các ứng cử viên dân chủ ngay cả khi bạn không thích họ. Không thể bỏ phiếu cho các ứng cử viên thân Bắc Kinh được." Ngày 25/11 là ngày diễn ra kỳ bầu cử uỷ viên hội đồng quận ở Hong Kong. Dù chỉ là một cuộc bầu cử địa phương nhưng nó là kỳ bầu cử đầu tiên sau khi phong trào biểu tình xảy ra và được xem là một cuộc trưng cầu dân ý không chính thức để đánh giá mức độ ủng hộ của người dân về phong trào biểu tình và chính quyền Bắc Kinh. Người dân Hong Kong ăn mừng tối 25/11 sau khi phê ủng hộ dân chủ chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử hội đồng quận 2,9 triệu người, tương đương 71% cử tri, đã tham gia bỏ phiếu - điều chưa từng xảy ra trước đây và đã đem lại một chiến thắng áp đảo cho phe ủng hộ dân chủ, khi họ chiếm gần 90% số ghế hội đồng quận. Rất nhiều ứng cử viên nặng ký thân Bắc Kinh đã bị đánh bật bởi các ứng viên trẻ tuổi, nhiều người trong đó vẫn là sinh viên và thậm chí từng tham gia phong trào Dù Vàng 2014. Sau đó, vào ngày 28/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký hai dự luật ủng hộ người biểu tình Hong Kong. Hong Kong: Phe ủng hộ dân chủ thắng lớn Bầu cử Hong Kong: TQ lặng im, Carrie Lam không nhượng bộ Hong Kong: Những gương mặt chính trị trẻ tuổi Elvis cho biết anh đánh giá cao điều đó nhưng cá nhân anh không tin tưởng Donald Trump. "Ông ta chỉ là tổng thống của Hoa Kỳ. Ông ta là một tay thương nhân. Có lúc ông ta nói nước Mỹ sẽ sát cánh với Hong Kong, vài ngày sau ông ta lại uống trà với Tập [Cận Bình]," anh nói. Vào tháng 8, ông Trump đã gọi các cuộc biểu tình Hong Kong là "bạo loạn" và nói Chủ tịch Trung Quốc, Tập Cận Bình, có thể "tự giải quyết" được. Tuy nhiên, Elvis cho biết bạn bè và gia đình của anh rất tôn trọng Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi của đảng Dân chủ và thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Marco Rubio. "Quan điểm của họ thực sự rõ ràng, đó là sát cánh với người dân Hong Kong và bảo vệ quyền con người của chúng tôi," anh nói. Nhưng Elvis biết cuộc chiến còn lâu mới kết thúc. Anh nói sẽ ở lại Hong Kong cho đến khi năm học mới ở Úc bắt đầu. "Tôi không tin rằng chính phủ Trung Quốc sẽ để yên mọi thứ và từ bỏ mong muốn kiểm soát Hong Kong. Chúng tôi cũng sẽ tiếp tục chiến đấu!" Chiều 1/12, Elvis nhắn qua Telegram nói rằng anh và những người biểu tình đã trở lại đường phố Hong Kong.
Chuyên mục Du học nước Anh mỗi tuần đề cập đên một câu chuyện có liên quan đến cuộc sống của sinh viên nước ngoài ở Anh, và các ngành học mà họ đang theo đuổi.
Học làm từ thiện
Tuần này chủ đề là ngành học có thể nói là có một không hai trên thế giới. Lê Hải đi tìm hiểu bậc cao học của ngành Quốc tế vụ ở đại học Roehampton. Tiến sĩ Brad Blitz là người chịu trách nhiệm về chuyên môn cho bậc cao học của ngành International Service nói đây là ngành cao học duy nhất trong lãnh vực này trên thế giới. Sinh viên Mỹ Ông giới thiệu với thính giả đài BBC 4 cô sinh viên người Mỹ đang chuẩn bị làm luận án Master và tiếp tục theo đuổi công trình của họ, vừa là nghiên cứu, cũng vừa là thực hiện một dự án chu cấp cho di dân người Kurk ở phía Bắc nước Anh. Mary Beth cho biết cô gốc Virginia, Hoa Kỳ: "Tôi theo học ngành này vì tôi thích công việc làm trong ngạch phát triển quốc tế." "Tôi thích giúp dân chúng khắp nơi trên thế giới và tôi chọn vào học ngành này." "Chương trình học được soạn thảo để giúp đỡ người dân từ các nước đang phát triển." "Những chuyện chúng tôi làm trong quá trình học giúp chúng tôi có khả năng làm công việc đó sau khi tốt nghiệp." Tôi không hiểu lắm, các cô có thể giải thích giúp tôi không ? Thông thường giúp đỡ người ta tức là cho tiền, viện trợ, còn ở đây được hiểu là tìm việc làm trong việc giúp đỡ ? Học cách làm từ thiện Cô Sarah cũng là người Mỹ, tiếp lời: "Chúng tôi học về các chiến lược phát triển, học cách tổ chức ra một cơ quan phi chính phủ, học phương pháp thực hiện dự án, học cách hướng dẫn người ta sử dụng tiền được tài trợ." "Trước khi vào học ngành này tôi từng làm việc vài năm cho nên có kinh nghiệm làm việc với các tổ chức phi chính phủ ở Hoa Kỳ." "Ở bậc đại học tôi học ngành quan hệ quốc tế, và tôi muốn làm chuyện gì đó mang tính quốc tế, đồng thời cũng giúp đỡ người dân." Cô đến từ một nước lớn, vậy tại sao lại sang một nước nhỏ để học ? Cô Sarah cười, cho biết: "Trên bản đồ Anh Quốc là một nước nhỏ, nhưng mà về mặt tư tưởng thì đây là một cường quốc." "Anh Quốc cũng rất tiến bộ trong ngạch giúp đỡ thế giới, cho nên đây là một nơi rất tốt để đến học, và theo tôi thì nơi đây cung cấp nhiều điều bổ ích hơn là nếu tôi học ở Hoa Kỳ." "Ðiểm hay trong chương trình học của trường này nằm ở góc cạnh thực hành." "Chúng tôi có một số ngày học lý thuyết ở trường, và có cơ hội tự nguyện tham gia hoạt động với các tổ chức làm công tác phát triển, đóng góp vào hệ thống công việc và quan sát góc cạnh thực tế của ngành này, qua đó chứng kiến chuyện gì thực sự đang diễn ra và các mô hình lý thuyết hoạt động như thế nào." "Học như vậy rất thú vị." Bí quyết xin tiền "Kế hoạch hàng đầu của tôi bây giờ là làm cho xong luận án, rồi tiếp tục phát triển sự nghiệp của mình với những tên tuổi lớn trong ngành và tiếp tục giúp đỡ dân chúng trên thế giới." "Luận án của tôi là chương trình cứu đói cho trẻ em ở Jamaica." Một cô sinh viên khác là Darla cũng có cùng niềm đam mê hoạt động cho các tổ chức cứu trợ như là Sarah: "Tôi làm luận án về chương trình chăm sóc cho các nhà tù ở Jamaica ... " Từ nãy đến giờ tôi nghe các cô nói nhiều về tiền. Thế nhưng làm thế nào để kiếm tiền cho một tổ chức viện trợ hay phi chính phủ ? "Tiền tài trợ ư, có rất nhiều quĩ trên thế giới" - Darla cười. "Chúng ta có rất nhiều nguồn để kiếm tiền, từ các tổ chức độc lập, từ quĩ của chính phủ, họ cấp tiền cho các dự án, bất kể là ở đâu, ở Jamaica hay Hoa Kỳ đều như nhau, hay các nước đang phát triển trên thế giới." "Tôi biết bí quyết xin tiền..." - Cô lại cười. - "Ðó là điều chắc chắn." "Tôi có thể lấy tiền của các ngân hàng, của các quĩ, của các quĩ gia đình, quĩ công ty." "Họ có rất nhiều tiền hàng năm, cho nhiều dự án khác nhau." "Mỗi một quĩ có một vùng đặc biệt mà họ thích cho tiền." Học và hành Tôi thấy cô có vẻ là chuyên gia trong vấn đề tìm tiền cho các dự án phát triển hay viện trợ. Vậy với những sinh viên Việt Nam quan tâm đến nạn nhân của chất độc da cam, theo cô thì họ có thể tìm tiền ở đâu ? "Nên tìm trong các lĩnh vực quanh vấn đề này." "Ví dụ như là các quĩ chuyên về các vấn đề chiến tranh, các vấn đề y tế, tất cả các loại nguồn tài trợ có liên quan đến những khu vực đó." "Tìm kiếm qua mạng Internet, là một trong những phương thức tìm kiếm hiệu quả nhất, cũng có thể qua những quan hệ riêng, qua nói chuyện với các tổ chức NGO, quan hệ với những ai có khả năng trở thành nhà tài trợ." "Ví dụ như với dự án mà chúng tôi thực hiện trong thời gian học, số tiền kiếm được là 300.000 GBP, từ duy nhất một nguồn tài trợ ở Anh." "Lớp chúng tôi đã cùng nhau vận động xin số tiền này để giúp đỡ cộng đồng người Kurd ở Anh." Cuộc trò chuyện với các cô sinh viên từ Mỹ bỏ tiền của lặn lội sang Anh học đã giúp tôi biết thêm được một số đặc điểm của ngành học khá đặc biệt này, chuyên đào tạo nhân sự cho các tổ chức phi chính phủ trên thế giới và các cơ quan hoạt động trên tầm quốc tế nhưng thiên về quản trị doanh nghiệp phi lợi nhuận hơn là ngoại giao. Nhu cầu của sinh viên Việt Nam Thế nhưng, nhìn lại, thì đi học tức là bỏ tiền ra đầu tư vào kiến thức cho bản thân. Tôi đặt câu hỏi với tiến sĩ Brad Blitz, vậy thì ông có lý lẽ nào để thuyết phục sinh viên Việt Nam theo học ngành này ? "Có nhiều yếu tố." "Thứ nhất đây là ngành học đặc biệt và độc nhất trên thế giới." "Trường của chúng tôi là nơi duy nhất có chương trình Master trong 12 tháng để đào tạo chuyên gia cho ngành International Service - Quốc tế vụ." "Tiếp nữa là tôi quan sát thấy ở các nước đang phát triển hay đang trong quá trình chuyển đổi đang có xu hướng gia tăng số lượng các cơ quan phi lợi nhuận, vì đi kèm với quá trình thay đổi cơ chế sẽ kéo theo nhu cầu về các tổ chức phi chính phủ, nhận trách nhiệm thay cho chính phủ trong một số lĩnh vực dịch vụ như là dịch vụ sức khoẻ và các ngạch tương tự." Vậy với một sinh viên tốt nghiệp đại học ở Việt Nam, có một khoản tiền khoảng 15.000 GBP đủ để theo học một năm ở Anh, nếu học ngành này xong thì họ có thể làm được gì ? "Sau khóa học họ được trang bị các kiến thức cơ bản về quản lý dự án." "Họ cũng có một số kiến thức phổ quát về phát triển, có thời gian thực tập ở các nước đang phát triển mà ở đây là Jamaica và Mexico, năm sau có thể có thêm Nam Phi." Giải pháp hay phương tiện? "Họ sẽ được đích thân chứng kiến các thách thức cho công việc ở các nước đang phát triển." "Ðiều đó sẽ giúp họ có thêm cảm nhận thực tế về các quan ngại của nhân loại." - Tiến sĩ Brad Blitz nói. Tức là ông không đem lại cho sinh viên bất kỳ giải pháp cuộc sống nào ? "Chúng tôi không cung cấp giải pháp." "Ðiều mà chúng tôi hi vọng là cung cấp cho họ phương tiện." "Chính sinh viên tốt nghiệp sẽ quyết định dùng những phương tiện này vào trong công việc, trong liên hệ với những ai có quan tâm đến lĩnh vực này." "Việt Nam là một xã hội năng động, có nhiều thanh niên tham gia hoạt động trong những ngành kinh tế phát triển." "Thế nhưng nơi đó cũng có người rất nghèo, và đây chính là nhóm mà sinh viên của chúng tôi quan tâm đến." "Họ làm việc để xóa nạn nghèo đói và giải quyết các vấn nạn." - TIến sĩ Brad Blitz giải thích tiếp. Mục đích du học Ở Việt Nam, thông thường khi nói đến du học, người ta liên tưởng đến chuyện đầu tư vào kiến thức để sau này kiếm tiền, thế nhưng ở đây ông nhắc nhiều đến chuyện đầu tư du học để giúp đỡ người nghèo. "Ðúng đây là điểm mấu chốt của vấn đề." "Sinh viên phải tự quyết định về tương lai của mình, xem họ muốn làm giàu hay muốn tập trung vào những nghề nghiệp khác." "Tôi quan sát thấy sinh viên đến đây học thường có động cơ rất mạnh muốn làm việc trong ngành phát triển, muốn hoạt động quanh lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, muốn có cảm giác mình làm việc tốt, muốn đóng góp, và muốn tăng cường kỹ năng." "Họ cảm thấy đó là phần thưởng". Giúp người nghèo theo tôi nghĩ thì ai cũng làm được, ngay giới sư sãi tăng lữ, hay chỉ đơn giản là cho tiền người ta. Vậy tại sao cần phải đi học để làm chuyện đó ? "Ðúng vậy." "Ðây là việc đóng góp, như ông vừa nhắc đến các tổ chức tôn giáo." "Thế nhưng từ góc nhìn của chúng tôi, thì sinh viên cần phải hiểu được những thách thức tại các nước đang phát triển, họ phải hiểu xem các tổ chức phát triển hoạt động như thế nào, cơ cấu ra sao, người ta ra quyết định như thế nào." Viết luận án tiến sĩ từ xa "Chúng tôi có quan hệ với khá nhiều trường đại học ở châu Á." "Chúng tôi làm việc với các tổ chức mục vụ có trụ sở ở New York, với đại học Payap ở Chiangmai Thái Lan, với đại học Lingan ở Hồng Kông, đại học Lady Dow ở Ân Ðộ, hay quan hệ với cơ sở ở Miến Ðiện, qua việc giúp các nhà khoa học làm luận án tiến sĩ từ xa để gia tăng kiến thức của họ." Ông nhắc đến chương trình làm luận án tiến sĩ từ xa, vậy giới khoa học ở Việt Nam cần phải làm gì nếu muốn tham gia chương trình này? "Cơ cấu nói chung như sau, mỗi năm nghiên cứu sinh sang đây khoảng 3 tuần để học cấp tốc, tức để liên tục gặp người hướng dẫn luận án, lấy các khóa học cần thiết cho đề tài nghiên cứu." "Chúng tôi hiện có nghiên cứu sinh từ nhiều nơi trên thế giới và hệ thống đào tạo từ xa này có vẻ hoạt động hữu hiệu." Thường thì sinh viên bậc cao học hay đến Anh Quốc để học tiếng Anh rồi đến các trường đại học tìm hiểu xem mình sẽ đóng tiền vào học trường nào. Phòng sinh viên nước ngoài của đại học Roehampton thường đón tiếp các cô gái châu Á và hướng dẫn họ làm các thủ tục nhập học. Khác biệt văn hóa Cô Catherine Evans là nhân viên điều phối chuyên trách sinh viên từ Trung Quốc, Ðài Loan và Thái lan cho biết: "Tôi từng sang Trung Quốc nhiều lần, và rất nhiều câu hỏi xoay quanh một mối quan tâm chính, là sinh viên hỏi xem văn hóa hai nơi khác biệt nhau như thế nào, họ có được dân Anh đón nhận hay không." Tiến sĩ Heather Forland là trưởng phòng Sinh viên nước ngoài cho biết đa số sinh viên Á châu của trường đến từ Trung Quốc và hiện chỉ có một sinh viên Việt Nam học ở đây, cũng như một số lượng không nhiều sinh viên từ các nước Ðông Nam Á. Tuy nhiên, quan hệ giữa giảng viên và sinh viên ở trường này khá gần gũi, và không giống với quan hệ kiểu tôn sư trọng đạo ở Việt Nam hay Trung Quốc. "Ðây cũng là vấn đề của cả sinh viên người Anh nữa, vì có sự khác biệt rõ ràng giữa cách học ở bậc phổ thông và bậc đại học." "Thế nhưng tôi cho rằng bí quyết thành công cho sinh viên châu Á sang Anh học là bản thân họ đã học khá tốt ở nước của họ, và sang đây, nhưng ở đây họ còn phải biết học làm thế nào để tự kiểm soát được sự học của bản thân, để có thể thành công trong việc học ở UK." Với sinh viên nước ngoài thì còn có một vấn đề khá khác lạ, đó là cơ cấu liên kết giữa các trường với nhau, ví dụ như trường đại học thì có các trường con, có thể là đại học hay cao đẳng, rồi có thể là học một nơi nhưng bằng lại do nơi khác cấp. Chọn trường hay ngành? Như vậy thì sinh viên sang đây học cần quan tâm hơn đến trường họ sẽ học hay trường sẽ cấp bằng cho họ ? "Tôi nghĩ quan trọng nhất là chọn chương trình học phù hợp cho bản thân." "Không phải là chương trình nào mà bạn bè thích nhất, giáo viên thích nhất, hay chương trình phù hợp với ông bà nội ngoại của bạn, mà phải là chương trình phù hợp cho chính bản thân bạn." "Khi đó bạn sẽ tìm đến các chương trình học khác nhau, ở các trường đại học khác nhau, tại vì cùng một tên ngành học nhưng ở các nơi khác nhau sẽ tập trung vào các góc độ khác nhau, tùy thuộc vào các trường đại học khác nhau." "Khi đó thì phải xem coi góc độ đó có phù hợp với bạn không, cách dạy của giáo viên có phù hợp không." "Sau đó thì mới chú ý đến địa điểm của trường học, và rồi mới đến các vấn đề khác." "Ví dụ như bạn quan tâm đến môn bóng rổ thì lúc đó tìm đến trường đại học nào có nhiều sân bóng rổ." "Nhưng đó là chuyện về sau." "Quan trọng nhất là phải tìm cho mình chương trình học phù hợp." - Tiến sĩ Heather Forland tâm tình. Chương trình học phù hợp. Ðó có lẽ cũng sẽ là ấn tượng của quí vị khi rời trường đại học Roehampton, sau khi làm quen với ngành học có thể gọi là độc nhất vô nhị của trường này, đào tạo ra chuyên viên cho các tổ chức phi chính phủ trên thế giới. CD và tài liệu cho thính giả Quyển giới thiệu hàng chục ngành cao học khác của trường cũng mang đậm nét phương châm đào tạo theo chương trình học đặc biệt, gắn liền với một nhóm nghề nghiệp rõ ràng cho sinh viên sau khi tốt nghiệp. Thế nhưng đây có phải là phương châm phổ biến của các trường đại học khác trên đất Anh này hay không, kính mời quí vị theo dõi tiếp các chương trình tiếp theo của chuyên mục Du Học Anh Quốc, phát vào các sáng thứ Hai hàng tuần theo giờ Việt Nam. Quí vị thính giả đang sống ở Việt Nam muốn nghe lại chương trình này qua đĩa CD thì xin mời viết thư yêu cầu về Ban Việt Ngữ đài BBC, hộp thư 1818 Bangkok Thái Lan.
Việt Nam chính thức bác bỏ một số nhận xét về Việt Nam mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vừa đưa ra trong Báo cáo thường niên về tình hình nhân quyền và tự do tôn giáo các nước trên thế giới.
Thấy gì qua báo cáo nhân quyền?
Tuy Việt Nam không nằm trong nhóm bảy quốc gia bị Hoa Kỳ cho là các nước vi phạm nhân quyền mức độ trầm trọng nhất, nhưng thành tích nhân quyền của Việt Nam vẫn bị Mỹ coi là "chưa hài lòng". Thế nhưng Mỹ cũng cho rằng công cuộc phát triển kinh tế tại Việt Nam đã và đang gây ảnh hưởng tích cực tới tình hình nhân quyền ở trong nước. Trong phần mở đầu của bản báo cáo thường niên gồm 196 phần mà Bộ Ngoại giao Mỹ cho là đã phản ánh tình hình nhân quyền của tất cả các nước thành viên Liên Hiệp Quốc, trừ nước Mỹ, tên Việt Nam không bị nhắc đến như một trong các nước bị coi là vi phạm nhân quyền trầm trọng và có hệ thống nhất. Bảy nước bị Hoa Kỳ liệt vào dạng quốc gia nơi quyền con người bị "tước bỏ hàng loạt" là Trung Quốc, Iran, Bắc Hàn, Miến Điện, Zimbabwe, Cuba và Belarus. Tuy nhiên, trong phần nói tới Việt Nam, Hoa Kỳ nói rằng thành tích nhân quyền nước này trong năm 2005 vẫn "chưa hài lòng". "Các quan chức chính phủ, nhất là tại các địa phương, tiếp tục gây vi phạm nghiêm trọng, cho dù đã có cải thiện". Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, vì Việt Nam là một nước độc đảng, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục chiếm giữ vị trí độc tôn và lãnh đạo các hoạt động trong chính quyền và xã hội. Bản báo cáo cũng đánh giá khu vực cao nguyên Trung phần và Tây Bắc Việt Nam, nơi có đông người dân tộc thiểu số, vẫn còn là những nơi gây quan ngại cho quốc tế về mặt nhân quyền và tự do tôn giáo. Tình trạng giới hạn quyền tín ngưỡng, quyền ngôn luận và hình thành tổ chức chính trị vẫn còn tồn tại. Phản ứng Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhanh chóng ra phản ứng về báo cáo nhân quyền của Bộ Ngoại giao Mỹ: "Trong nhiều năm qua, Nhà nước Việt Nam đã có những nỗ lực to lớn để người dân được hưởng ngày một tốt hơn và đầy đủ hơn các quyền con người, được dư luận trong và ngoài nước đánh giá cao." Tuy nhiên, nhìn chung phần liên quan tới Việt Nam trong bản báo cáo năm nay, Mỹ đã dành cho Việt Nam nhiều đánh giá tích cực. Đảng cộng sản Việt Nam được nhìn nhận là đang dần giảm bớt sự can thiệp vào hoạt động của chính phủ và về phần mình, chính phủ tiếp tục nâng cao vai trò của Quốc hội. Cũng cần phải nhắc tới một điều là, Hoa Kỳ và Việt Nam gần đây đã nối lại đối thoại về nhân quyền sau ba năm gián đoạn, một điều chỉ dấu thái độ mà nhiều người bình luận là 'nhẹ tay' hơn của Washington đối với Việt Nam. Nói về bình luận này, bà Ngô Thị Hiền, chủ tịch Ủy ban Tự do cho Tôn giáo Việt Nam, một tổ chức đấu tranh về nhân quyền và tự do tôn giáo đặt tại Hoa Kỳ, cho biết: "Công tâm mà nói, Việt Nam có một số tiến bộ, khi so tình hình bây giờ với năm 2000. Sự nhẹ tay của người Mỹ cũng còn những quyền lợi, đầu tư ở Việt Nam. Một phần họ nghĩ rằng cũng phải 'vừa đánh vừa xoa', nếu họ có tiến bộ mà mình lúc nào cũng chỉ trích thì cũng phản tác dụng." Một trong những lý do dẫn đến các cải thiện trong lĩnh vực nhân quyền tại Việt Nam được báo cáo thường niên đánh giá là do sự phát triển kinh tế và hội nhập với quốc tế. Mỹ cho rằng chính phủ Việt Nam "tiếp tục phát triển liên hệ rộng hơn, chủ yếu là về kinh tế, với thế giới bên ngoài" và điều này khiến có thay đổi trong quan điểm về nhân quyền của họ. Xu thế Quả thực tại Việt Nam xu hướng không thể đảo ngược hiện nay là hội nhập và phát triển kinh tế, một quá trình không thể xảy ra mà không có sự tham gia của các đối tác Mỹ. Hoa Kỳ hiện là nước đầu tư lớn nhất vào Việt Nam. Ông Thomas O'Dore, chủ tịch Phòng thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội, nói giới kinh doanh Mỹ không để ý lắm tới các báo cáo nhân quyền mà chính phủ đưa ra. Ông O'Dore nói rằng không phải là doanh nghiệp Mỹ không quan tâm, nhưng báo cáo của Bộ ngoại giao Mỹ không phải là cơ sở chính để doanh nghiệp Mỹ quyết định làm ăn tại Việt Nam hay không. "Họ quan tâm hơn cả là khung luật pháp có hỗ trợ nhà đầu tư không, quyền lợi của họ có được bảo vệ không, và tính cạnh tranh của thị trường đến đâu." Vì vậy mà trong khi Bộ Ngoại giao ra báo cáo chỉ trích một số vấn đề nhân quyền ở Việt Nam thì tuần này, một đoàn đại biểu gồm hơn hai mươi doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ vẫn tới thăm và tìm hiểu cơ hội làm ăn ở Việt Nam. Nhiều người tin rằng thay đổi mạnh mẽ về kinh tế sẽ dẫn tới các thay đổi về chính trị. Hiện mọi sự chú ý đang tập trung vào vòng đàm phán song phương Việt Nam - Hoa Kỳ về việc Việt Nam gia nhập tổ chức Thương mại Thế giới, sẽ diễn ra vào tuần cuối tháng Ba này tại Geneva. Để vào WTO, ngoài kết thúc đàm phán song phương, Việt Nam còn phải được Quốc hội Hoa Kỳ trao Quy chế bình thường hóa Thương mại Vĩnh viễn. Tuy Việt Nam vẫn còn nằm trong danh sách các nước gây quan ngại về nhân quyền, gọi tắt là CPC, của Mỹ. Nhưng nếu đạt được việc gia nhập WTO trong năm 2006 này, điều đó sẽ chứng tỏ đánh giá của Hoa Kỳ về nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam đã thay đổi tới mức nào.
Một trăm ngàn người tham dự màn trình diễn có lẽ là độc nhất vô nhị trên Trái Đất.
Bắc Hàn: Màn trình diễn vĩ đại, độc nhất vô nhị
Trong bóng râm đổ xuống từ sân vận động Mùng 1 tháng Năm khổng lồ ở Bình Nhưỡng, bọn trẻ con trong bộ đồ ballet hồng ríu rít tán chuyện. Bốn người lính đứng cùng nhau chụp ảnh, và một trung đội các thiếu nữ xinh đẹp mặc quân phục (váy ngắn cũn cỡn, ủng đen cao tới đầu gối) diễu hành đều tăm tắp qua bãi đỗ xe. Buổi trình diễn tập thể khổng lồ đang diễn ra và bầu không khí đầy phấn khích. Buổi trình diễn là chương trình tuyên truyền đồ sộ của nhà nước Bắc Hàn, kéo dài suốt 90 phút trong tiếng nhạc, những điệu nhảy và các vũ điệu thể dục nhịp điệu. Chương trình được hàng chục ngàn người thưởng thức - mà nhiều người được đơn vị, cơ quan của mình đưa tới từ các vùng nông thôn tới - trong sân vận động có sức chứa lớn nhất thế giới. Điều gây kinh ngạc nhất trong các màn trình diễn này là sự màu mè rực rỡ vô cùng. Hầu hết buổi biểu diễn là cảnh các diễn viên trong trang phục lấp lánh trang kim thực hiện những màn thể dục nhào lộn siêu phẩm. Khác với các gánh xiếc nổi tiếng thế giới, những người biểu diễn ở đây đa phần là trẻ em. Các chương trình trình diễn tập thể của Bắc Hàn ngày càng trở nên to lớn hơn, quy mô hơn, và theo chủ nghĩa vị lợi nhiều hơn. Giống như buổi lễ khai mạc của Olympic Bắc Kinh 2008, những buổi trình diễn tập thể khổng lồ của Bắc Hàn là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các mục tiêu chính trị và mức độ nghệ thuật hoành tráng. Đó không chỉ đơn giản là một màn phô trương sức mạnh tại chính Bắc Hàn và ra thế giới bên ngoài. Với người dân Bắc Hàn, các buổi trình diễn tập thể là cơ hội để thể hiện nghệ thuật, cho dù đó là âm nhạc, là vũ điệu, hay kịch nghệ. Và đan quyện trong đó là câu chuyện những gian khó phải vượt qua của cuộc cách mạng. Những năm cơ cực dưới sự đô hộ của Nhật được thể hiện qua những giai điệu xúc động, làm lay động tâm hồn, với những hoạt cảnh đau khổ não nùng. Trong một cảnh, hàng ngàn người rung lắc những cái cây màu bạc (do các diễn viên hoá trang thành cây) lấp lánh trong bão tuyết. Rồi trong một cảnh khác, những người tỵ nạn tuyệt vọng bỏ chạy khỏi người Nhật. Sấm chớp đùng đoàng, xiềng xích nổ tung, rồi trên bầu trời xuất hiện một vì tinh tú. Đó là cảnh kể về sự chào đời năm 1912 của Kim Nhật Thành, người được tuyên bố là lãnh tụ vĩnh viễn của Bắc Hàn kể từ sau khi ông qua đời. Được tôn sùng, ông trở thành mặt trời, toả chiếu ánh nhân từ lên toàn sân vận động. Được trình diễn hàng năm trong thời gian từ tháng Tám tới tháng Mười, đây là một sự kiện tôn thờ tập thể ở tầm quốc gia được thực hiện một cách hoàn hảo, đòi hỏi sự hy sinh tuyệt đối của từng cá nhân trong tập thể đó. Hơn 1 triệu giờ công lao động được dùng để tạo nên màn trình diễn đó, nếu tính đến giá trị xã hội. Hồi 1987, ông Kim Chính Nhất tuyên bố rằng rèn luyện thể dục tập thể tạo nên "thể chất lành mạnh, khoẻ khoắn, mức độ tổ chức cao, tính kỷ luật và tinh thần tập thể ở trẻ em". Kể từ 2002, các màn trình diễn tập thể khổng lồ được dựng dựa trên Arirang, một câu chuyện dân gian Triều Tiên tương tự như chuyện Romeo và Juliet. Những người yêu nhau bị chia lìa bởi các thế lực ngoại bang, và nó thể hiện cho sự chia cắt của bán đảo Triều Tiên sau Cuộc chiến Triều Tiên tàn bạo. "Màn trình diễn tập thể khổng lồ được dựa trên khát vọng thống nhất đất nước từ trăm năm nay của chúng tôi," người hướng dẫn viên Bắc Hàn của tôi nói. "Điểm chính ở màn trình diễn này là sự chia rẽ dân tộc. Đây là một bi kịch rất thê lương." Những làn sóng Tuy nhiên, bi kịch lại có vẻ như là thứ ít được quan tâm nhất trong tâm trí của 20 ngàn học sinh có mặt trên toàn bộ một bên khán đài. Bằng việc lật đồng thời lần lượt 150 trang của quyển sách được chuẩn bị sẵn, các em tạo nên những hình ảnh ghép được thay đổi liên tục. Điều này tạo nên hậu cảnh khổng lồ minh hoạ cho câu chuyện đang được trình diễn trên sân vận động. Mỗi cột ghế theo chiều dọc khán đài là học sinh của một trường khác nhau. Các em náo nức lật những trang giấy của mình trong lúc đồng thanh gào to, mỗi nhóm lại cạnh tranh với các nhóm khác xem ai gào to hơn, tạo nên một làn sóng âm thanh đinh tai nhức óc. Sức mạnh quân sự của đất nước cũng được thể hiện một cách đầy đam mê. Chẳng hạn như vụ thử hạt nhân hồi năm 2013 đã được diễn tả trong chương trình của năm 2014 và được chiếu lên một màn hình khổng lồ. Hoặc những hoạt cảnh về nông thôn, điền viên thơ mộng. Nạn đói, sự kiện đã cướp đi sinh mạng của hàng chục ngàn người hồi thập niên 1990 hoàn toàn bị phớt lờ. Sân vận động ánh sáng Sau đó, các diễn viên xuất hiện phía trên, những cơ thể uốn lượn trong màn biểu diễn ballet trên không, rồi từ từ hạ xuống những tấm lưới trong, mắt thường khó nhìn thấy. Được chiếu sáng bằng những chiếc đèn chiếu tập trung trong lúc cả sân vận động tắt đèn tối đen, họ khiến tôi nghĩ tới những con thiêu thân. Những khoảnh khắc chói loà đó khiến tôi có lúc quên phắt đi chuyện màn trình diễn tập thể khổng lồ thực ra là sản phẩm của một chế độ toàn trị, nhằm mục đích phô trương sức mạnh cơ bắp và tinh thần. Trên một bên khán đài, những hình ảnh hậu cảnh trên vẫn liên tiếp thay đổi, bắt mắt khán giả. Có thể đó là cảnh bình thường, có thể là cảnh sợ hãi. Một hình ảnh cho thấy một khu nhà mới xây ở Bình Nhưỡng do ông Kim Chính Nhất khai trương. Một hình ảnh khác là bức tranh hoạt hình cậu bé ghi bàn vào lưới. Nhưng có hai cảnh 'đinh' - những bức chân dung ông Kim Nhật Thành và Kim Chính Nhất cũng được thể hiện - và các em phải thao tác cùng nhau thật nhịp nhàng, sao cho không được có bất kỳ tì vết nào - điều được cho là bất kính - trên khuôn mặt của các vị lãnh tụ. Những người chỉ trích màn trình diễn tập thể khổng lồ của Bắc Hàn đã so sánh nó với Nuremberg Rallies - màn diễu hành thường niên - của Đệ tam Đế chế phát xít Đức, nơi sự sùng bái cá nhân và chủ nghĩa dân tộc cực đoan được thể hiện. Họ cũng chỉ ra rằng màn trình diễn này sử dụng tới trẻ em, mà có những em mới chỉ năm, sáu tuổi. "Đó không phải là một xã hội mà bạn có thể nói Không. Bạn phải làm theo yêu cầu," Nick Bonner, sáng lập viên Koryo Tours, người tôi đi cùng tới Bắc Hàn, nói. Bonner đã đi theo hai diễn viên thiếu niên trong thời gian tám tháng để làm bộ phim tài liệu đột phá, A State of Mind, trong lúc các em chuẩn bị cho việc tham gia màn trình diễn khổng lồ hồi 2003. Bộ phim cho thấy một cách tinh tế việc con người ta đã bị tuyên truyền ra sao để tin tưởng vào lý tưởng quốc gia. Trong A State of Mind, các bé gái từ 11 đến 13 tuổi tập luyện ngoài trời trên nền xi măng trong thời tiết dưới 0 độ C. Lịch tập của các em căng thẳng trong những tháng trước ngày trình diễn, từ ba giờ một ngày trước đó lên tới tám giờ. Các em được tuyên truyền rằng các em có thể sẽ được biểu diễn cho Kim Nhật Thành xem, người được coi là cha già dân tộc. Mất mặt cũng là một yếu tố khác nữa: Nếu một người không đạt thì cả nhóm sẽ không được tham gia. "Không có câu hỏi nào hết, mọi người phải nỗ lực và phải tuân thủ 110%. Đó là chuyện bình thường cho những đứa trẻ ở tuổi đó," Bonner nói. Màn trình diễn cuối là màn pháo hoa tưng bừng và lời chào thân thiết tới Trung Quốc và Nga. Nga mới được đưa vào lần đầu tiên trong màn trình diễn năm 2014, và được đại diện bằng những chú gấu Nga nhảy múa. Cảnh bế mạc là lời chúc cho hoà bình thế giới: một quả địa cầu được đặt chính giữa sân khấu, với Bắc Hàn bừng sáng trong màu đỏ. Hàng chục ngàn người biểu diễn tràn vào ngập kín sân vận động đúng vị trí với độ chính xác tuyệt đối, tay vẫy đều những chùm hoa Kimjongilias khổng lồ (là thứ hoa sặc sỡ được đặt tên theo tên của ông Kim Chính Nhất). Nó nhắc ta nhớ rằng đất nước này dùng cả những hoạt cảnh đông người và nghệ thuật trình diễn để phục vụ cho các mục đích chính trị. Ngồi trên chuyến xe buýt du lịch trên đường về khách sạn, tôi nói chuyện với hướng dẫn viên trẻ, khoảng ngoài 20 tuổi. Từng tham gia một lần trình diễn như thế này hồi 10 năm về trước, cậu nhớ lại kỷ niệm cũ với nụ cười trên môi. Tám tháng tập luyện thật vất vả, thậm chí có lúc khổ sở. Nhưng, cậu nói, như thế cũng bõ công. "Với chúng tôi thì điều quan trọng nhất, quý giá nhất là làm vui lòng các nhà lãnh đạo." Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Culture. Xem thêm tường thuật trực tiếp của phóng viên BBC Stephen Evans từ Bình Nhưỡng nhân kỳ Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên.
Ở những văn phòng có chỗ ngồi chung và ồn ào thì tình cờ nghe thấy những lời đàm luận là một phần cuộc sống. Nhưng có sự khác biệt giữa nghe được tình cờ và nghe lỏm, Alina Dizik viết:
Có nên nghe lỏm để thăng tiến trong nghề?
Với môi trường văn phòng ngồi chung thì việc phớt lờ những câu chuyện người khác trao đổi là khó . Bàn làm việc của Varun Mathure (ở London, trưởng ban tiếp thị) ở gần nhà bếp nên ông biết được những tất cả mọi thứ được bàn bạc trao đổi ở đấy. Nhưng có lẽ các đồng nghiệp của ông không biết. Không thể trách họ được. Với headphone ở tai, nhưng không phải luôn nghe nhạc, Mathure nhìn vào màn hình máy tính không ai nghĩ rằng ông có thể đang nghe lỏm. Nhưng ông nghe. Ở những lúc khác thì ông không thể không nghe lỏm được câu chuyện vì họ nói to. Ông có thể bị sao lãng nhất là khi ông có việc gấp. Nhưng cũng có những cái lợi của việc vô tình nghe thấy, ông nói. Thay vì bỏ qua những ý vặt vãnh trao đổi như là những lời đàm tiếu không liên quan, ông nói rằng những thông tin này giúp ông lập mối quan hệ tốt một cách không ngờ với đồng nghiệp. Mathure nhớ cả những chủ đề nói chuyện vô tư nhất và nhắc tới chúng một cách tình cờ ở những lần gặp gỡ thích ứng sau đó. Nói chuyện với ai đó về sở thích phim ảnh, về các chuyến du lịch sắp tới và về kế hoạch cho cuối tuần dễ tạo quan hệ thân thuộc hơn khi ta làm việc với nhau, ông nói. "Ta dễ kết giao." Nhưng ông biết điểm dừng và có một điều ông tránh xác nhận tình cờ nghe thấy, đó là chuyện gì đó mà quá riêng tư. Mathure không phải là người duy nhất tận dụng những điều nghe thấy ở văn phòng. Tất cả chúng ta đều vậy. Nghe tin đàm tiếu Với văn phòng rộng có chỗ ngồi chung thì nay ta dễ bắt gặp những cuộc trò chuyện mà đáng ra nó được nói ở nơi kín. Nhưng có được cái lợi từ bất kỳ mẩu tin hay ho nào mà bạn nghe lỏm được cơ thể sẽ là khó khăn. Nghe lỏm thấy điều gì hoặc sẵn sàng để lắng nghe đôi khi có thể giúp bạn nhanh chóng gắn bó với đồng nghiệp, hiểu rõ hơn quan điểm của sếp, hoặc hiểu được ý định thực sự phía sau của một công bố nào đó của công ty. Nhưng nếu dùng mánh lới để làm việc này thì công việc của bạn có thể bị ảnh hưởng xấu và bạn dễ bị coi là người không đáng tin cậy. Vậy bí quyết gì để kiểm soát những điều bạn nghe được ở cơ quan và giúp bạn có được lợi thế? Đó là dùng thông tin như thế nào và khi nào, Andrew Challenger, phó chủ tịch của một hãng huấn luyện tìm việc và thực hiện công việc ở Chicago, nói. "Nghe lỏm thì thường chỉ biết được một phần và không đầy đủ," Challenger nói. Nhưng mặt khác, "ta lại thấy được người ta tương tác với nhau như thế nào và tương tác với khách hàng như thế nào, và đó là một phần điều ta cần học về văn hoá riêng biệt ở văn phòng." Nghe thấy tình cờ hay nghe lỏm? Có sự khác biệt rõ rệt giữa tình cơ nghe thấy và nghe lỏm Điều cốt yếu là ta phân biệt được nghe lỏm (ảnh hưởng đến uy tín bạn) với việc bỏ thời gian để lắng nghe những mạn đàm trao đổi mà nó giúp ta tiến bộ. Nghe lỏm là cố tính vượt ra khỏi nhiệm vụ của mình để nắm bắt các thông tin không dành cho mình. Nhưng tình cờ nghe lại là kết quả không ác ý của xu thế cùng chia sẻ văn phòng rộng mở. "Nếu bạn bất giác nghe thấy thì điều này lại là khác," Mathure nói. Ở một mức độ tâm lý thì nghe lỏm là phản xạ không chủ tâm và ví như cái gọi là "tác động buổi tiệc cocktail," khi ta tự động bị phân tâm vì các cuộc trò chuyện ở xung quanh ngoài cuộc trò chuyện đang có với người trước mặt (hoặc với công việc đang làm), Lauren Emberson, giáo sư tâm lý của đại học Princeton, nói. Nhưng nghe lỏm nghĩa là ta cố tình chuyển sự chú ý vào điều khác với điều đang ở trước mặt và nếu bị phát hiện thì có thể bị coi là không tốt, bà nói. "Ta cố tỏ ra không quan tâm nghe các đồng nghiệp ở gần đó nói, nhưng về cơ bản là quan tâm," bà nói. "Não ta luôn theo dõi môi trường xung quanh về các vấn đề đoán trước được và không đoán trước được. Khi thấy có điều gì lạ là não ta tự động hướng vào đó." Thẩm thấu âm thanh Văn phòng ngồi chung làm mờ ranh giới giữa những các cuộc đàm luận công và tư, Joshua Juneau, một nhà quản lý của cơ quan bất động sản TripleMint ở New York, nói. Sau khi than phiền với một người đồng nghiệp ngồi gần ông về một khách hàng đã từ bỏ không mua một trong những bất động sản của mình thì một cộng tác viên ngồi chéo đầu kia của phòng lần tới nói rằng ông ta có một người khách tuyệt vời để mua nhà này. (Đối với những vấn đề thực sự riêng tư thì Juno sử dụng chương trình nhắn tin tức thời thay vì nói thầm với đồng nghiệp, ông nói thêm.) "Đặc biệt trong bất động sản, không bao giờ là thực sự nghe lén," ông nói. "Tất cả chúng tôi đều học qua thẩm thấu." Không phải tất cả việc nghe lỏm đều nhất thiết là xấu. Những người đề xuất, kể cả Morgan Friedman (người đồng sáng lập blog nghe lỏm ở New York), nói rằng cố tình lắng nghe là một phần của một xu thế lớn hơn; Friedman nói phần lớn người biết rằng họ đang được lắng nghe trong điều kiện văn phòng rộng mở như ngày nay và có những thông tin cốt yếu có thể nhận được qua kiểu thẩm thấu âm thanh này. Nếu bạn ở đầu nhận, thì được người ta nghe tại văn phòng có thể giúp bạn xây dựng một cách tinh tế thương hiệu bản thân vì người ta quan tâm đến điều bạn nói và học tập được nhiều hơn ở bạn. "Chúng ta đang tiến tới một nền văn hóa mà mọi người cố tình chia sẻ mọi thứ và những người khác đang nghe," ông nói. "Nếu bạn xuất phát từ giả thuyết đó, giả thuyết là mọi điều bạn nói sẽ được mọi người lắng nghe," thì việc nói thoải mái sẽ dễ dàng hơn. Nghe một cách dè dặt Về mặt nghề nghiệp, bị phát hiện nghe lén hoặc thậm chí nói lại những điều bạn đã nghe được khi đi qua, có thể sẽ bất lợi cho bạn, Challenger nói, ông là người cảnh báo các nhân viên nên nghĩ chín chắn trước khi dùng chiến lược để thăng tiến nghề nghiệp. Bạn không muốn rêu rao nói với người ta rằng bạn đang nghe những chuyên trao đổi của họ," ông nói. "Điều cần thiết là những người cộng tác thấy bạn là người đáng tin cậy." Và ngay cả về phương diện cá nhân, chuyển sự chú trọng vào câu chuyện của người khác có thể làm ta bị xao nhãng chút ít, buộc phải liên tục di chuyển giữa công việc trước mặt và công việc nghe người khác trong văn phòng, Emberson nói vậy trong nghiên cứu của bà. Kết quả là ta làm chậm công việc của mình, bà nói thêm. "Một khi ta chia sẻ sự chú ý, ta làm việc kém đi," bà nói. Đối với những người đang cố làm chủ nghệ thuật nghe lén vô tư, thì ít lại là tốt hơn, Hillary Anger Elfenbein, một giáo sư về cách cư xử trong tổ chức của Washington University ở St. Louis, Mỹ, nói. Trong khi sẽ là có lợi khi biết chiều hướng chung về suy nghĩ của các đồng nghiệp qua câu chuyện của họ, theo nghiên cứu của bà, thì ta có thể cảm thấy điếng người khi biết những thông tin tác hại mà mình không làm gì được, bà nói. "Biết các thông tin mà mình bất lực thì chỉ làm mình bực tức và hoang tưởng," bà nói. "Nếu không sử dụng được thông tin thì việc nghe lỏm chỉ có hại." Bài tiếng Anh trên BBC Capital