Split (3)

train · 2k rows

abstract stringlengths 40 681	section_names stringlengths 11 94	article stringlengths 4.61k 164k
Tổng thống Ngô Đình Diệm là người có công sáng lập Việt Nam Cộng Hòa, công định cư hàng triệu người Bắc di cư, công đưa miền Nam từ chiến tranh sang một thời kỳ vàng son nhất trong lịch sử cận đại, công xây dựng nền tảng kinh tế, giáo dục, văn hóa, xã hội cho miền Nam tự do.	Tổng thống Ngô Đình Diệm: Độc tài hay nhân trị?	Ông Ngô Đình Diệm, tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa, xuất hiện tại một hội chợ ở Sài Gòn năm 1957 Bên cạnh đó không ít người cho rằng ông Diệm độc tài, gia đình trị và đàn áp Phật giáo. Bài viết nhìn vào hoàn cảnh chính trị nhận định, phân tích, làm rõ vấn đề, để rút ra bài học. Thời thế tạo Thủ tướng Trong bài viết đăng trên Talawas: "Một lựa chọn dân chủ trong quá khứ: Hoàng đế Bảo Đại - Thủ tướng Ngô Ðình Diệm" tôi đã trình bày chính Quốc trưởng Bảo Đại chọn ông Diệm làm Thủ Tướng với sự đồng thuận của tất cả các tôn giáo, các phong trào chính trị và đảng phái quốc gia. Đánh giá về ông Diệm, Quốc trưởng Bảo Đại cho biết: "Trước đây tôi đã dùng ông Diệm, tôi biết rằng ông ta vốn khó tính. Tôi cũng biết về sự cuồng tín, và tin vào Đấng Cứu thế. Nhưng trong tình thế này, không còn có thể chọn ai hơn. Thật vậy, từ nhiều năm qua, người Mỹ đã biết ông, và rất hâm mộ tính cương quyết của ông. Trước mắt họ, ông là nhân vật có đủ khả năng đối phó với tình thế, vì vậy Washington sẵn sàng hỗ trợ ông. Nhờ thành tích cũ, và nhờ sự có mặt của em ông, đang đứng đầu Mặt trận Đoàn kết Cứu quốc, ông được nhiều nhà quốc gia cuồng nhiệt ủng hộ; các vị này từng làm đổ chính phủ Nguyễn Văn Tâm và chính phủ Bửu Lộc. Tóm lại, nhờ cương quyết và cuồng tín, ông là người chống cộng chắc chắn. Đúng vậy, đó là người của hoàn cảnh." Hoàng đế cuối cùng của Việt Nam, Bảo Đại Vua Bảo Đại còn cho biết vì hoàn cảnh bấy giờ, ông Diệm phải đương đầu với Pháp và Việt Minh cộng sản nên chính nhà vua đã trao toàn quyền quân sự, chính trị và cả ngoại giao cho ông Diệm. Thời thế tạo Quốc trưởng Trên thực tế quân đội, cảnh sát và các giáo phái vẫn chịu ảnh hưởng nhiều ở người Pháp, của vua Bảo Đại và không muốn chia sẻ quyền lực với Thủ tướng Ngô Đình Diệm. Hoa Kỳ vì muốn loại người Pháp khỏi Đông Dương nên quyết định viện trợ trực tiếp cho chính phủ Ngô Đình Diệm, giúp ông Diệm kiểm soát được quân đội, dẹp được Bình Xuyên và các giáo phái. Việc thống nhất các lực lượng quân sự của ông Diệm được các đảng chính trị nhiệt tình ủng hộ, nhưng lại va chạm đến quyền lợi những người đang nắm quyền lực quân đội, cảnh sát, giáo phái và với Quốc trưởng Bảo Đại. Mâu thuẫn đã được giải quyết bằng việc trưng cầu dân ý "Truất phế Bảo Đại và khai sinh Đệ nhất Cộng hoà", nói đúng hơn là việc trưng cầu dân ý chọn Bảo Đại hay chọn Ngô Đình Diệm. Ông Lâm Lễ Trinh, nguyên Bộ trưởng Nội vụ (1955-59), cho biết việc truất phế Bảo Đại là một việc làm hoàn toàn ngoài ý muốn của ông Diệm, thậm chí lương tâm ông Diệm cảm thấy đã phạm tội khi quân. Ông Huỳnh Văn Lang Tổng Giám đốc Viện Hối đoái kiêm Tổng Bí thư Liên chi bộ Đảng Cần lao, và nhiều người trực tiếp lật đổ Bảo Đại cũng đã xác nhận ông Diệm không có ý định lật đổ Bảo Đại. Ngay chính cựu hoàng Bảo Đại cũng nhận định: "Việc ông ta lật tôi là do sức ép của chính trị." Ông Diệm xuất thân từ gia đình quan lại, được đào tạo bài bản để làm quan, thế nên ông không hề sửa soạn để có ngày phải giữ vai trò Quốc trưởng và Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa. Biểu tình phản đối Quốc trưởng Bảo Đại ở Sài Gòn ngày 18/05/1955 Ông Diệm có vài năm sống tại Hoa Kỳ, nhưng thời gian quá ngắn để ông có thể hiểu thấu được người Mỹ và guồng máy dân chủ của Hoa Kỳ, và vì thế guồng máy công quyền Đệ nhất Cộng hòa rất khác khuôn mẫu công quyền Hoa Kỳ. Quyền lực tập trung trong tay tổng thống Những người hoạt động chính trị bên cạnh ông Diệm đều là những người nhiều kinh nghiệm chống cộng. Họ tin rằng muốn thắng được cộng sản phải xây dựng một chính quyền trung ương mạnh, một lãnh tụ có quyền lực. Từ đó, thay vì xây dựng một một guồng máy công quyền pháp trị thì họ hướng đến việc xây dựng một hệ thống nhân trị quyền lực tập trung trong tay Tổng thống Ngô Đình Diệm. Theo họ, ông Diệm cần được biết đến như một nhân vật được đa số tuyệt đối quần chúng ủng hộ. Kết quả cuộc trưng cầu dân ý bị nhiều người tố cáo là gian lận, với con số tuyệt đối 98,2% dân chúng muốn ông Diệm thay Bảo Đại làm Quốc trưởng. Bản thân ông Lâm Lễ Trinh và ông Huỳnh Văn Lang cũng cho rằng kết quả kia là thiếu trung thực. Theo Hiến pháp 1956, tổng thống lãnh đạo quốc dân, được quyền chọn và bổ nhiệm từ chánh án tòa phá án, chủ tịch viện bảo hiến, các bộ trưởng chính phủ, các chức vụ trong quân đội…, đến tỉnh trưởng, quận trưởng, xã trưởng. Quốc hội thì chỉ có một viện duy nhất. Quyền lực quốc hội bị lấn áp bởi quyền uy của tổng thống. Chính ông Diệm đã chấp nhận kết quả trưng cầu dân ý và cùng Quốc hội soạn ra Bản Hiến pháp, sau đó việc suy tôn Ngô Tổng thống trở thành quốc sách, chứng tỏ ông Diệm chấp nhận vai trò hạt nhân trong nền Đệ nhất Cộng hòa. Càng nhiều quyền lực thì trách nhiệm càng nặng nề đổ lên ông Diệm. Để hoàn thành trách nhiệm, ông phải chia sẻ quyền lực với những người thân cận, gần gũi và trung thành với ông. Xe ba gác nối trung tâm Sài Gòn với Chợ Lớn, khoảng năm 1959 'Thời nhân trị đã qua' Vì muốn tập trung quyền lực, ông Diệm đã bị nhiều đảng chính trị và nhiều chính trị gia đối lập chống lại. Nhiều người trước đây từng ủng hộ ông Diệm lên cầm quyền nhưng rồi không đồng thuận với ông về phương cách cầm quyền. Nhiều người phải bỏ nước ra đi, bị cô lập, bị tù, có người chết trong tù… Sáng ngày 26/4/1960, một nhóm gồm 18 nhân sỹ ra Tuyên cáo Caravelle, nêu các sai lầm của chính phủ về chính trị, hành chính, xã hội, quân sự, tạo tình trạng bất mãn trong dân chúng, làm giảm tiềm lực đấu tranh chống cộng, đòi thực thi dân chủ, chấm dứt gia đình trị, và cải cách thể chế. Tuyên cáo Caravelle là một biến cố chính trị vì nhóm nhân sỹ dám thách thức quyền lực của Tổng Thống, đa số sau đó bị bắt giam và bị tra tấn. Việc chống lại chiến tranh du kích, thay vì bổ nhiệm người địa phương, Tổng thống Diệm lại sử dụng người thân cận vào các vai trò lãnh đạo địa phương, nên không được dân cộng tác, có nơi còn chống lại. Nạn bè phái và lạm quyền của giới chức địa phương tạo tình trạng bất mãn trong dân chúng và cơ hội cho du kích cộng sản tồn tại và phát triển. Không có bằng chứng chính quyền đã ra lệnh đàn áp Phật giáo hay thiếu tự do tôn giáo tại miền Nam. Nhưng việc đối xử thiên vị giữa các tôn giáo đã xảy ra ở cả chính quyền trung ương lẫn địa phương. Sự thiên vị tôn giáo gây bất mãn và vào ngày 6/5/1963 bùng nổ khi chính quyền ra lệnh cấm treo Phật kỳ trong lễ Phật đản tại Huế, và sau đó dẫn đến cuộc đấu tranh đòi bình đẳng tôn giáo. Ông Diệm giữ vai trò Tổng tư lệnh tối cao của các lực lượng quân sự, nhưng không có kinh nghiệm quân sự và rất ít ảnh hưởng trong quân đội. Đa số tướng lãnh đều xuất thân từ quân đội Pháp, vì thế sự thăng thưởng và bổ nhiệm người của ông Diệm gây không ít bất mãn trong quân đội. Ngày 11/11/1960, các sỹ quan chỉ huy Binh chủng Nhảy dù, cùng một số chính trị gia tấn công dinh Độc Lập, đòi ông Diệm cải tổ toàn diện cơ cấu lãnh đạo quốc gia để xây dựng lại chính nghĩa và nâng cao hiệu năng chiến đấu của quân dân miền Nam. Cuộc đảo chánh không thành nhưng rõ ràng ông Diệm không còn kiểm soát được quân đội. Ngày 27/2/1962, Trung úy Phi công Phạm Phú Quốc và Nguyễn Văn Cử đã bay 2 chiếc Skyrider A-1 ném bom, bom Napalm và bắn rocket vào Dinh Độc lập với mục đích giết ông Diệm nhưng không thành. Ngày 1/11/1963, các tướng lãnh lại đảo chánh, lần này họ thành công. Ngày hôm sau, 2/11/1963, ông Diệm và ông Nhu bị bắt và bị hạ sát. Tại sao người Mỹ lật đổ ông Diệm? Không có bằng chứng người Mỹ đã đưa ông Diệm về chấp chính. Thậm chí họ còn muốn lật ông ngay khi ông còn làm thủ tướng. Nhưng lại có nhiều bằng chứng cho thấy cuộc đảo chánh 1/11/1963 có bàn tay người Mỹ nhúng vào. Vai trò của tổng thống trong Bản Hiến pháp 1956, việc tấn phong ông Diệm làm Tổng thống, và Quốc hội Lập hiến biến thành Quốc hội Lập pháp là đi ngược với tinh thần lập hiến, cộng hòa và dân chủ theo khuôn mẫu Hoa Kỳ. Người Mỹ đánh giá một thể chế là dân chủ khi thể chế đó tồn tại đối lập, không có tù chính trị và báo chí không bị kiểm soát. Với người Mỹ, chính quyền Ngô Đình Diệm là một chính quyền độc tài gia đình trị vì ông Diệm sử dụng những người thân cận và gia đình trong việc điều hành quốc gia. Một người lính giải phóng ở Sài Gòn ngày 30/04/1975 Người Mỹ viện trợ cho miền Nam là nhằm ngăn chặn làn sóng xâm lược của cộng sản. Ông Diệm một phần không được hỗ trợ của của các tướng lãnh quân đội. Khi cộng sản nổi dậy ở nông thôn, người Mỹ không còn tin ông Diệm có thể thực hiện việc ngăn ngừa cộng sản một cách có hiệu quả. Trên thực tế, ông Diệm chỉ tập trung vào đối nội, mặt đối ngoại không được ông coi trọng. Nhiều tòa đại sứ là nơi đày ải người quốc gia không theo ông. Nên việc ngoại giao và đối phó với truyền thông quốc tế thời Đệ Nhất Cộng Hòa không được tốt lắm. Người Mỹ đe dọa nếu không có những cải cách về chính trị và quân sự họ sẽ cắt viện trợ, nhưng ông Diệm xem thường lời đe dọa. Người Mỹ biết rõ nhờ thành quả kinh tế nên ông Diệm được dân chúng ủng hộ, và do đó thực lực của ông vẫn còn. Nếu người Mỹ không trực tiếp nhúng tay vào việc lật ông Diệm thì các tướng lãnh và chính trị gia đảo chánh không thể nào lật đổ được ông. Người Mỹ không chủ trương giết anh em ông Diệm, nhưng các tướng lãnh quân đội sợ nếu hai ông còn sống sẽ đảo ngược thế cờ và khi đó họ sẽ bị trừng trị nặng nề. Chuyện ông Diệm và ông Nhu đi đêm, hoà giải, ve vãn, bắt tay, đầu hàng…, hay mắc lừa phe cộng sản nên bị Hoa Kỳ lật đổ là câu chuyện không có bằng chứng. Xin xem bài viết trước đây của tôi, đã đăng trên talawas "Quanh chuyện cành đào Hồ Chí Minh gửi vào Nam". Một thể chế cộng hòa nhân trị xây dựng chung quanh một con người, dù người đó có vì nước vì dân như Tổng thống Ngô Đình Diệm, là một thể chế cộng hòa thiếu bền vững. Bài học này đã được rút ra trong việc xây dựng nền Đệ nhị Cộng hòa với tam quyền phân lập trên nguyên tắc kiểm soát và đối trọng giữa các nhánh quyền lực. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của ông Nguyễn Quang Duy từ Melbourne, Úc.
Một báo cáo của Viện Khoa học Xã hội ở Bắc Kinh nói rằng Trung Quốc có nguy cơ chảy máu chất xám lớn nhất thế giới.	Tài năng để mất của Trung Quốc	Khoảng hai phần ba người Trung Quốc học nước ngoài từ thập niên 1980 đã không quay về nước, theo lời truyền thông. Bốn người dưới đây đã đi du học, và cho biết suy nghĩ quanh lựa chọn của họ. Vương Minh - Ming Wang, Singapore Tôi là một trong những sinh viên Trung Quốc đầu tiên đi học nước ngoài. Sau khi tốt nghiệp ngành kỹ sư, tôi đi học tiến sĩ và sau đó trở thành giảng viên ở Đại học Keele. Lúc đó tôi cũng tìm một việc làm thích hợp ở Trung Quốc, mặc dù bố mẹ và người thân nghĩ rằng tôi điên rồ. Thế rồi xảy ra ngày 4-6-1989. Sau khi nhìn thấy những tấm hình xe tăng tiến vào Thiên An Môn, tôi nhận ra mình sẽ không thể quay về Trung Quốc trong một thời gian lâu dài. Chính là Đặng Tiểu Bình đã giúp những người như tôi được đi học nước ngoài. Cũng chính ông Đặng đã khiến tôi không quay về. Tôi nhận một việc tại viện nghiên cứu ở Singapore. Sau vài năm, tôi lập công ty riêng cung cấp giải pháp tin học cho các ngành ở Đông Nam Á. Năm 2001 tôi lần đầu tiên quay về Trung Quốc. Tôi rất ấn tượng vì sự phát triển kinh tế. Tôi quyết định làm ăn ở Trung Quốc. Sau vài năm, tôi thấy chán và từ bỏ. Trên bề mặt Trung Quốc thay đổi rất nhiều nhưng về cơ bản đó vẫn là một xã hội áp bức. Ý thức hệ của Mao được thay bằng lý tưởng "làm giàu là vinh quang." Tôi phát hiện rằng anh gần như không thể không tham nhũng. Sự đạo đức giả của tầng lớp tinh hoa đang hủy hoại đạo đức dân tộc. Quê quán, gia đình, bạn bè và văn hóa quan trọng với tôi. Nhưng quan trọng nhất là sự tự do có lựa chọn. Tôi rất buồn khi thấy bi kịch và nghèo khổ, và những người không quan tâm gì về sự bất công xã hội. Mộng Tiết - Meng Jie, Canada Bố mẹ tôi đến Canada năm 2000 khi tôi 13 tuổi. Họ là giảng viên ở một đại học nhỏ. Họ đã làm việc cật lực để thoát khỏi gia đình làm nông của họ. Họ cảm thấy sức ép phải làm việc miệt mài để vào đại học và có việc làm. Họ muốn tôi có tương lai tốt hơn. Vài năm trước khi họ ra đi, họ mua khoảng 20 máy tính để cho sinh viên có phòng máy tính học tập, giải trí. Nhưng các viên chức trong trường bảo họ đã vi phạm nhiều quy định. Sự làm khó dễ chỉ nhằm ngụ ý bố mẹ cần cho họ ít tiền. Ban đầu bố mẹ định là họ sẽ ở lại Canada cho đến khi tôi vào được đại học tốt, sau đó thì bố mẹ quay về Trung Quốc. Tôi nay là sinh viên ngành kỹ thuật ở Đại học Waterloo ở Toronto. Nhưng nay bố mẹ thay đổi ý kiến. Họ có một số bạn bè Trung Quốc ở đây và thấy cuộc sống ở Canada thì dễ dàng hơn. Năm 2004 chúng tôi về thăm nhà ngắn ngày. Sự thiếu đổi thay cho chúng tôi tin rằng quyết định của mình là đúng. Tôi không có kế hoạch sớm trở về, nhưng cũng không loại trừ khả năng ấy. Sự phát triển của Trung Quốc không thể bị bỏ qua. Nhưng nhiều thứ khác như quan liêu và tham ô thì vẫn thế. Khoảng cách giàu nghèo rất lớn, và không biết là mình sẽ rơi vào hoàn cảnh nào. Nhiều sinh viên Trung Quốc ở đây không nghĩ tới chuyện quay về. Những ai quay về là những người không có lựa chọn khác. Tôi cũng cảm thấy người dân xứ tôi vẫn mang tinh thần dân tộc chủ nghĩa. Tôi thường bị công kích trên các diễn đàn vì có quan điểm toàn cầu hơn. Nếu Trung Quốc muốn người có học quay về, họ cần cho phép sự tư duy mang tính phê phán và khả năng kinh doanh, thay vì đối xử với dân như máy móc được sắp đặt để chịu đựng stress và uất ức. Lý Phong - Feng Li, Anh Tôi đến Anh học cao học năm 2004. Sau khi tốt nghiệp một năm sau đó, tôi có việc làm về hoạch định chính sách ở một hội đồng quận. Tôi rời Trung Quốc không phải để tìm kiếm cuộc sống tốt hơn. Nói thực chất lượng cuộc sống tôi có ở Trung Quốc tốt hơn ở đây. Lý do tôi ở đây là để có kiến thức và kinh nghiệm ở một nước phát triển. Các đại học ở Trung Quốc cho ra nhiều sinh viên tốt nghiệp mỗi năm, cạnh tranh rất ghê và khó kiếm việc ngay sau khi rời trường. Anh phải có cái gì hơn những người khác, và đó là kinh nghiệm nhiều hơn. Sự hòa nhập gia tăng của Trung Quốc có nghĩa là càng cần có ý thức đa văn hóa. Một khi được trang bị kinh nghiệm và kiến thức, tôi dự tính quay về. Nhiều trong số những người ra đi từ thập niên 1980 đến cuối 1990 đã quyết định ở lại nước ngoài. Lý do là Trung Quốc ngày ấy nghèo, và ở nước ngoài anh có thể có cơ hội nghề nghiệp hay ít nhất, một lối sống tốt hơn. Nhiều người ở Trung Quốc đã trở nên giàu trong thập niên qua và nay họ có thể đi chơi nước ngoài. Ngày càng nhiều người quay về để góp phần vào sự phát triển kinh tế nhanh chóng. Trung Quốc đang rất khát những người có học và đã bắt đầu phong trào đưa người về. Đa số người Trung Quốc sống ở ngoài đều muốn trở về ở một thời điểm nào đó. Lý do họ vẫn ở lại có lẽ là do bản chất con người - sợ thay đổi, sợ mất những gì họ đã có, sợ thất bại. Cuộc sống ở Anh rất khác với Trung Quốc. Nó thanh bình, ít sức ép hơn. Nhưng có rào cản - chủ yếu là vì khác biệt văn hóa. Khó kết bạn và thuộc về một cộng đồng, và tôi thấy khó đưa nơi đây thành quê nhà mình. Vương Lệ - Wang Li, Trung Quốc Tôi quay về Trung Quốc năm 2005 sau 17 năm học và giảng dạy ở nước ngoài. Chuyên ngành của tôi là quan hệ quốc tế. Ngay từ đầu, khi còn là sinh viên ở Trung Quốc, tôi nhận ra các lãnh đạo và học giả tương lai phải học quy tắc chính trị và kinh tế của thế giới. Trong lịch sử gần đây, Trung Quốc bị phương tây chèn ép vì thiếu hiểu biết thế giới bên ngoài. Tôi đến Harvard sau khi có bằng cao học từ đại học trong nước và tin rằng tôi giỏi. Danh sách tác phẩm phải đọc khiến tôi bị sốc - tôi không biết cuốn nào cả và nhanh chóng bị đuối. Tôi quyết định quay về sau nhiều năm - tôi lớn tuổi và cần có quê nhà. Nhưng quan trọng hơn, tôi muốn truyền lại kiến thức đã thu thập ở ngoài. Cách dạy của tôi hay hơn những người chưa ra nước ngoài. Tôi sử dụng phương pháp hiện đại và mở lòng trước tư tưởng mới. Quay về sau thời gian đi lâu cũng có giá phải trả: trong khi tôi ở nước ngoài, các đồng nghiệp học ở Trung Quốc đã chiếm gần hết các vị trí quyền lực về kinh tế và chính trị. Tôi là kẻ ở ngoài và không thể cạnh tranh với các vị giáo sư máu mặt. Ví dụ tôi không được hưởng lợi từ tiền của chính phủ cấp cho đại học. Ngoài ra năm 2002 chính phủ ngừng cấp chỗ ở cho các giảng viên đại học quay về, nên tôi phải thuê hoặc mua nhà. Thanh niên đang ra nước ngoài nhưng tôi nghĩ về ngắn hạn đó chưa phải là vấn đề cho Trung Quốc. Trung Quốc là nước đang phát triển và không thể cung cấp cơ hội tuyệt hảo cho toàn bộ người trẻ thông minh. Những ai ở nước ngoài sẽ là cửa sổ nhìn ra thế giới cho Trung Quốc: thu hút nhiều đầu tư, kiến thức, tư tưởng mới mà sẽ giúp Trung Quốc trong những năm về sau. .................................................... Alex Phạm, Hà NộiTôi rất tâm đắc với thông tin trong bài viết này. Nó phần nào phản ánh được thực trạng của các nước đang phát triển, trong đó có đất nước của tôi. Tham nhũng và hối lộ! Hi vọng những điều không hay này sẽ sớm qua đi đối với đất nước của tôi! Trần Thanh, Hà Nội"Đất lành chim đậu", họ không thể sống với mức lương và điều kiện sống mà họ không ưng ý, trong khi họ có thể tìm được nơi tốt hơn rất nhiều. Đó cũng là điều dễ hiểu! Sinh viên Trung Quốc và Việt Nam cũng gần giống nhau. Nếu không vì gia đình thì họ chắc chẳng bao giờ về. Nhà nước chưa tạo điều kiện tốt hay nói cách khác chưa biết chân trọng những tài năng như họ. Mặc khác, trong xã hội họ luôn bị rắc rối ở thói quan liêu cửa quyền, lằng nhằng thủ tục hành chính như xin một giấy chứng nhận mất chứng minh thư tôi cũng mất đến 2 ngày. Khoảng thời gian đó tôi có thể học được nhiều thứ hơn là chỉ 1 cái dấu đỏ. Nhà nước đừng trách họ hãy trách chính mình
"Việc xây dựng cáp treo ở hang Én chỉ cách hang Sơn Đoòng hơn ba cây số có thể là đường dẫn để đưa tới các hoạt động hủy hoại môi trường sinh thái của Sơn Đoòng," một chuyên gia địa chất nói với BBC.	Cáp treo vào hang Én đe dọa Sơn Đoòng?	Sơn Đoòng được UNESCO công nhận là hang động lớn nhất thế giới PGS.TS Đỗ Minh Toàn, giảng viên cao cấp Khoa Địa chất, trường Đại học Mỏ Địa chất, Hà Nội, trao đổi với Mỹ Hằng của BBC qua điện thoại từ Hà Nội ngày 2/1: "Vấn đề quan trọng là đánh giá tác động của môi trường. Nếu xây cáp treo ở vị trí như thế [hang Én] dứt khoát sẽ ảnh hưởng tới hang Sơn Đoòng." "Chúng ta đã nhìn thấy bài học từ du lịch Fansipan, cái được thì ít nhưng cái mất rất nhiều." "Điều nghiêm trọng hơn trong trường hợp của Sơn Đoòng là địa thế của khu vực này khác hẳn Fansipan." "Ở đỉnh Fansipan, một phần do khí hậu khắc nghiệt, người ta chỉ có thể leo lên đấy ngắm cảnh chứ không khai thác gì được. Nhưng ở Sơn Đoòng hoàn toàn có thể triển khai các hoạt động khai thác, dẫn tới các hoạt động phá hoại môi tường khác." "Tôi không ủng hộ việc này. Phát triển du lịch như vậy chỉ mang lại chút lợi nhuận trước mắt cho địa phương nhưng để lại hậu quả lâu dài cho các thế hệ sau." "Cần tôn trọng thiên nhiên. Cần phải hỏi ý kiến của cộng đồng khoa học quốc tế. Sơn Đoòng là di sản văn hóa thế giới chứ không phải chỉ là tài sản của Việt Nam." Tranh cãi dự án cáp treo vào hang Én Trong khi đó, Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC phủ nhận tin xây cáp treo vào hang Sơn Đoòng và đã gửi cho BBC thông cáo chính thức của họ. Trước câu hỏi: "Việc triển khai dự án cáp treo tại Hang Én đã có sự chấp thuận của UNESCO và các tổ chức có liên quan?", FLC trả lời trong thông cáo: "Quan điểm của Tập đoàn FLC về vấn đề khai thác du lịch xung quanh hang Sơn Đoòng rất rõ ràng: các yếu tố về bảo đảm môi trường sinh thái, an ninh quốc gia phải được đặt lên trên yếu tố khai thác du lịch đơn thuần." "Chính vì vậy, bất cứ ý tưởng, dự án khai thác du lịch nào xung quanh hang Sơn Đoòng sẽ chỉ được chúng tôi cân nhắc khi và chỉ khi đã được Chính phủ và chính quyền địa phương thông qua, cũng như đã được các bộ ban ngành chức năng tại Việt Nam phê duyệt đáp ứng đầy đủ các nguyên tắc chung khi khai thác di sản trong phát triển kinh tế - xã hội, và đặc biệt phải nhận được sự chấp thuận từ Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hoá Liên Hiệp Quốc (UNESCO)." Đạo diễn Mỹ thành Đại sứ du lịch Việt Nam Hang Sơn Đoòng nhìn từ bên trong Cầu treo 'dài nhất thế giới' khai trương FLC cũng nhấn mạnh: "Hiện tại, Tập đoàn FLC hoàn toàn không có bất cứ hoạt động khảo sát nào liên quan đến hang Sơn Đoòng hoặc khu vực xung quanh hang Sơn Đoòng." "Tập đoàn FLC cũng hoàn toàn không có bất cứ hoạt động xây dựng nào liên quan đến các khu vực này từ trước đến nay." FLC cho biết: "Việc nghiên cứu, khảo sát khu vực xung quanh hang Sơn Đoòng - theo lời mời của tỉnh Quảng Bình - liên quan đến ý tưởng làm cáp treo đến gần hang, chỉ tiến hành trong vài ngày và đã được kết thúc từ tháng 5 năm ngoái." BBC liên lạc với ông Hồ Khanh, người được ghi danh là có công trong việc tìm ra hang Sơn Đoòng năm 1990, để tìm hiểu thông tin về dự án cáp treo tại Hang Én. Tuy nhiên ông Khanh, hiện đang quản lý dịch vụ homestay tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, kinh doanh các dịch vụ khám phá Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, từ chối bình luận. Thông tin của Quảng Bình Trong khi đó, giới chức Quảng Bình nói tập đoàn FLC thực hiện việc khảo sát làm cáp treo vào Hang Én thời điểm cuối năm 2016, theo lời ông Lê Thanh Tịnh, giám đốc ban quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình) được báo Tuổi trẻ trích lời ngày 26/1. "Sau đó, đến đầu năm 2017, đoàn khảo sát này đã báo cáo phương án xây dựng cáp treo vào hang Én với tỉnh Quảng Bình." "Theo đó, tuyến cáp treo này sẽ dài khoảng 5,1 km từ km37 đường Hồ Chí Minh nhánh đông vào đến hang Én. Từ hang Én đến hang Sơn Đoòng còn cách khoảng 3,5km." "Đến tháng 8/2017 khi thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vào làm việc với tỉnh Quảng Bình cũng đã đồng ý về chủ trương làm cáp treo vào hang Én với điều kiện không làm ảnh hưởng đến di sản và có tham khảo ý kiến của UNESCO." Ý kiến UNESCO Trong khi đó, UNESCO, trong một văn bản đưa ra từ tháng 7/2017, có vẻ nói 'không' cho mọi dự án cáp treo tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng. Trong mục b, trang 77 có ghi UNESCO "đề nghị chính phủ [Việt Nam] hủy bỏ vĩnh viễn các dự án phát triển cáp treo" [tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng]. Được biết, văn bản này được UNESCO đưa ra trong cuộc họp tại Krakow, Ba Lan bàn thảo việc bảo vệ các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. "Khẳng định của Chính phủ Việt Nam rằng dự án cáp treo Sơn Đoòng, nằm trong vùng di sản được bảo vệ nghiêm ngặt, sẽ chỉ được thực hiện dựa trên sự chấp thuận của Ủy ban [Di sản thế giới] được ghi nhận," theo báo cáo này của UNESCO. "Tuy nhiên, thực tế việc UBND tỉnh Quảng Bình đồng ý cho khảo sát và nghiên cứu tại khu vực này chỉ ra rằng dự án vẫn đang được xem xét." "Cần lưu ý rằng cáp treo sẽ tạo điều kiện tiếp cận với di sản và vì vậy có thể tăng số lượng khách du lịch cùng những tác động tiêu cực lên môi trường nhạy cảm của hang, và cũng dẫn tới tăng áp lực từ các hoạt động bất hợp pháp. Hơn thế nữa, hoạt động du lịch hang động hiện nay vốn đang tạo cơ hội cho cộng đồng địa phương có thể sẽ giảm nếu nhu cầu hướng dẫn viên và người vận chuyển giảm." "Vì vậy, đề nghị Ủy ban [Di sản thế giới] nhắc lại mối quan ngại về dự án này và các ảnh hưởng tiềm ẩn... và yêu cầu chính phủ [Việt Nam] hủy bỏ vĩnh viễn các dự án phát triển cáp treo," theo văn bản khi đó của UNESCO. Trả lời BBC qua email hôm 1/2, ông Michael Croft, trưởng đại diện UNESCO ở Hà Nội, nhắc rằng vấn đề này từng được nêu tại cuộc họp của Ủy ban Di sản Thế giới tại Krakow, Ba Lan tháng Bảy 2017. Ông cho biết trả lời khi đó của Việt Nam "rất rõ ràng". Đó là "không có ý định xây hệ thống cáp treo ở tại hang Sơn Đoòng, cũng như không cung cấp lối tiếp cận tới hang", ông Michael Croft nhắc lại quan điểm của đoàn Việt Nam tại cuộc họp. Dư luận lo ngại Thông tin xây cáp treo hang Én khiến dư luận tại Việt Nam lo ngại. "Dù là Sơn Đoòng hay Hang Én thì đây đều là vùng lõi của Phong Nha-Kẻ Bàng, Di sản Thiên nhiên Thế giới. Và Việt Nam đã ký vào Công ước Bảo vệ Di sản Thế giới của UNESCO", theo thông tin từ trang Facebook của Hội bảo vệ Sơn Đoòng. Một chuyên gia trong lĩnh vực môi trường khác, ông Trịnh Xuân Nguyên, đồng sáng lập Tổ chức phi chính phủ PanNature nói với BBC qua điện thoại từ Hà Nội: "Tôi không ủng hộ hoạt động khai thác trong các khu dự trữ sinh quyển". "Các khu vực đã quy hoạch, đặc biệt là các khu dự trữ sinh quyển cần phải được bảo tồn đặc biệt." "Chúng tôi không khuyến khích kiểu du lịch đại trà. Bài học về du lịch đại trà đã có ở nhiều địa phương, hầu như khi họ không còn giữ được các giá trị của thiên nhiên nữa." "Khả năng phát triển, quản lý, giám sát tại các điểm du lịch đại trà cần phải xem xét. Các hoạt động phá hoại thiên nhiên nhiều hơn là gìn giữ được hệ sinh thái." "Hiện tại tỉnh Quảng Bình về cơ bản làm khá tốt việc quản lý du lịch, có trách nhiệm trong bảo tồn thiên nhiên, di sản và kiểm soát lượng khách du lịch vào khu bảo tồn." "Còn dự định mở cho các doanh nghiệp như FLC vào mở rộng hoạt động hoạt động du lịch, ví dụ như làm cáp treo thì là sai lầm lớn nếu để chuyện đó xảy ra." "Nhìn chung việc các doanh nghiệp hiện nay cứ theo mốt cáp treo hiện nay là không hay ho lắm. Như vậy có thể khiến lượng khách du lịch kéo đến một điểm quá lớn, tác động không kiểm soát được về mặt lâu dài." Báo Tuổi Trẻ ngày 1/2 dẫn lời đại diện Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch rằng Bộ này chưa nhận được hồ sơ cụ thể về phương án làm cáp treo vào hang Én. Ông Nguyễn Viết Cường, trưởng phòng quản lý di tích Cục Di sản văn hóa, nói: "Từ giai đoạn khảo sát đến lập phương án phải được Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch và UNESCO có ý kiến thông qua mới được thực hiện." "Nếu làm cáp treo mà ảnh hưởng đến giá trị nổi bật toàn cầu của di sản đã được UNESCO công nhận thì chúng tôi không thống nhất làm," ông Cường nói.
Peter Faris lái taxi cho hãng Uber ở Washington DC đến nay đã được ba năm nhưng người tài xế 49 tuổi này nói ông cảm thấy ngày càng không có được lợi thế tài chính từ công việc này.	Đã hết thời được tiền 'boa' khi phục vụ?	Tại sao? Bởi vì khách hàng của ông không thể thưởng thêm cho ông ('boa') thông qua tiện ích Uber trên điện thoại di động, ông nói. Uber xem đây là một lợi thế cạnh tranh của họ. Hãng quảng cáo trên trang web của mình rằng khách hàng ‘không cần trả tiền boa’ ngay cả khi việc trả tiền boa cho tài xế taxi là thông lệ ở Mỹ. Do văn hoá không dùng tiền mặt? “Chỉ có khoảng 5% khách hàng cho tôi tiền boa, bởi đa số thanh toán bằng thẻ tín dụng hay PayPal chứ không phải tiền mặt,” Faris nói. Ông ấy cảm thấy bức bối về việc này đến nỗi ông đã tạo một kháng nghị thư trên mạng hồi tháng Hai yêu cầu Uber thêm vào tính năng trả tiền boa để khách hàng có thể thưởng thêm cho taxi mà không phải đem theo tiền mặt. Kiến nghị đã được gần 28.000 người ủng hộ, nhưng Uber không hề cho ý kiến chính thức về vấn đề này. BBC Capital đã liên lạc Uber để xin phản hồi và một phát ngôn nhân của hãng nói không thể bình luận về kiến nghị này nhưng nói: “Với Uber thì không cần phải cho tiền boa. Một khi khách hàng đến nơi thì tiền xe tự động tính vào thẻ tín dụng đã đăng ký, giúp khách hàng có thể đi taxi một cách thuận tiện mà không cần phải đem theo tiền mặt.” “Có một quan niệm sai lầm rất lớn từ phía các khách hàng rằng tiền xe mà họ trả cho Uber đã bao gồm tiền boa hay rằng các tài xế Uber không được phép nhận tiền thưởng của khách,” Miriam Cross, người nghiên cứu vấn đề này cho Kiplinger, một nhà xuất bản các dự báo kinh doanh và tư vấn về dịch vụ tài chính cá nhân, nói. Trái lại, Lyft, đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Uber ở Mỹ, thì nói rằng việc thưởng thêm cho tài xế rất được khuyến khích và khách hàng thậm chí có thể gửi tiền boa sau nếu họ quên khi xuống xe. Nhưng cho dù là thanh toán qua mạng hay bằng tiền mặt, việc cho tiền boa vẫn là tùy hỉ nơi khách hàng. Đó luôn là quyết định của cá nhân khách hàng và ở một số nước việc cho tiền boa là thông lệ trong khi ở nước khác lại không hề có chuyện này. Chẳng hạn như việc boa từ 10% đến 20% ở Mỹ là điều tương đối bình thường ở các nhà hàng, khi đi taxi hay sử dụng các dịch vụ khác, nhưng số tiền boa như thế có thể được xem là quá lớn ở nhiều nơi khác trên thế giới, những nơi chuyện cho tiền boa không phải là điều phổ biến hoặc thậm chí không tồn tại. Trong nhiều trường hợp mặc dù tiền boa vẫn được đón nhận nhưng phản hồi tích cực mà khách hàng viết trên mạng đối với người tài xế đó vẫn có giá trị hơn nhiều so với bất cứ phần thưởng bằng tiền nào. Sau đây là những quan niệm mới nhất về việc nên ứng xử ra sao cho phù hợp đối với một số dịch vụ thông dụng nhất: Boa sau khi làm xong dịch vụ? Boa hay không boa? Đó là câu hỏi luôn đặt ra trong đầu những khách hàng dùng những dịch vụ thuê theo công việc như Instacart (một dịch vụ mua đồ ăn và giao hàng nhanh ở Mỹ), hay Washio (nhận đồ giặt và giao trả đồ tại nhà, có ở Mỹ), hay TaskRabbit (dịch vụ giúp việc nhà ở Mỹ và ở Anh), hay Airtasker (mô hình giống như TaskRabbit tại Úc). Câu trả lời không phải lúc nào cũng dễ dàng. TaskRabbit, Airtasker và Washio tất cả đều nói rằng không cần phải boa cho người của họ. TaskRabbit ban đầu có đưa tuỳ chọn cho tiền boa vào khâu tính phí dịch vụ, nhưng hồi năm ngoái đã bỏ phần này đi. “Nếu khách hàng hài lòng với công việc, họ có thể thưởng cho người làm bằng tiền mặt, Paypay hay Venmo,” Jamie Viggiano, người đứng đầu bộ phận tiếp thị của TaskRabbit, nói. Airtasker nay đang trong quá trình đưa tuỳ chọn cho tiền boa vào dịch vụ nhằm đáp ứng các phản hồi từ người sử dụng, theo ông Tim Fung, người đồng sáng lập công ty. Instacart thì chủ động khuyến khích khách hàng boa trực tiếp cho những người đi mua sắm cho họ, hoặc boa thông qua email đánh giá được gửi đến sau khi món hàng được giao nhận. Khách hàng có thể boa từ 5% đến 15% giá trị ghi trên hóa đơn. Boa sau bữa ăn? Các trang mạng mới như EatWith và VizEat cho phép khách hàng đặt dịch vụ dùng bữa với dân địa phương tại nhà của họ, với hơn 2.000 đầu bếp tại gia ở 50 nước đăng ký tham gia. Nhưng liệu khách hàng có phải để lại tiền boa sau bữa ăn? Naama Shefi, giám đốc thông tin của EatWith khẳng định rằng khách hàng không cần phải boa cho chủ nhà. “Thay vào đó chúng tôi khuyến khích họ đánh giá về trải nghiệm của mình,” bà nói. “Bằng cách này thì các thực khách trong tương lai có thể rút ra kinh nghiệm từ họ và các đầu bếp kiêm chủ nhà có thể có được thứ hạng cao hơn trong kết quả tìm kiếm.” Camille Rumani, người đồng sáng lập VizEat, cũng đồng tình. Bà lưu ý rằng "việc không đưa tiền thưởng mới là điều then chốt. Điều mà chúng tôi khuyến khích là khách nên đem đến một món quà nhỏ cho chủ nhà như cách họ thường làm khi họ đến nhà bạn bè để ăn tối. Đó là cách làm thân thiện và có ý nghĩa hơn rất nhiều so với cho tiền boa.” Boa sau khi ở? Nhiều du khách để lại chút bạc lẻ cho nhân viên dọn phòng ở các khách sạn nhưng liệu điều này có thích hợp hay không khi họ đặt phòng thông qua dịch vụ chia sẻ nhà Airbnb hay HomeAway? Diane Gottsman, chuyên gia về cách cư xử hiện đại từ Texas, nói rằng chủ nhà thường không mong được tiền thưởng vì chi phí dọn dẹp thường đã được tính vào giá cả. Tuy nhiên, “điều mà họ trông mong là những nhận xét tốt từ khách hàng vì điều đó sẽ giúp họ có thêm nhiều khách hàng mới,” bà cho biết. Jimmy Lawler và vợ ông, Georgette, cư dân vùng Brooklyn, nói họ không thưởng tiền cho chủ nhà của họ qua dịch vụ Airbnb mà thay vào đấy họ đem đến một món quà lưu niệm từ quê nhà. “Thông thường đó là một cái mở đồ hộp hay một vật trang trí nho nhỏ có gắn nam châm của New York hay đại loại thế,” Lawler nó., “Đó thật sự là một cách để nói lời cám ơn và lưu lại điều gì đó từ quê nhà của chúng tôi ở nhà của họ.” Kết luận Dĩ nhiên, việc bạn boa bao nhiêu tiền cho những hình thức dịch vụ mới này và khi nào nên boa tùy thuộc rất lớn vào việc bạn đang ở đâu trên thế giới. “Tôi nghĩ điều thật sự quan trọng là chúng ta nhìn vào nền văn hóa và phong tục khi chúng ta đi du lịch bởi vì mỗi quốc gia có chuẩn mực riêng,” Gottsman nói. “Khi chúng ta không biết chắc thì không bao giờ là bất lịch sự khi chúng ta tỏ ra biết điều.” Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital.
Đến thăm cố đô Luang Prabang của Lào, khách du lịch thường được hướng dẫn thăm quan những gì còn lại của nền quân chủ có lịch sử dài hơn sáu thế kỷ.	Vương quyền 622 năm và vị vua cuối cùng của Lào	Ngày Tết của người Lào trước Chùa Xieng Thong ở Luang Prabang Đó là ngai vàng, thư viện, phòng ngủ của vị vua cuối cùng 'King' Sisavang Vatthana, hay vẫn được gọi theo tiếng Pháp, ngôn ngữ thường sử dụng trong Hoàng Gia Savang Vatthana. Cô hướng dẫn viên du lịch xinh đẹp nói bằng một giọng đều đều: ''Sau cách mạng, Ngài đã về Vientiane để hợp tác với chính phủ mới. Ngài mất vì già yếu lúc năm 1981." Ai căn vặn thì sẽ nhận được câu trả lời: ''Thật sự chúng tôi không rõ lắm, nhất là khi Ngài không còn quyền lực.'' Phiên tòa Thăng & Thanh - nước mắt và công lý Các vương triều Đông Nam Á Nội các Trần Trọng Kim: 5 thành tựu trong 4 tháng Sách của Trần Trọng Kim bị thu hồi Đó là những lời giả dối, song vẫn lặp đi lặp lại dưới mái vòm thếp vàng Hoàng Cung. Thảm kịch xảy đến với Hoàng gia Vương quốc Lào là chuyện còn ít ai được biết. Hàng chục năm trôi qua, chính quyền Lào không đưa ra được một câu trả lời thỏa đáng về sự biến mất của vua Savang Vatthana. Lãnh tụ cộng sản Lào, Kaysone Phomvihane, trong lần đến thăm Pháp năm 1989 vẫn khẳng định: "Tôi muốn nói với các ông rằng, Savang Vatthana chết tự nhiên. Ông ta rất già. Điều đó xảy đến với tất cả mọi người." Trong câu nói, lãnh tụ Cộng Hoà Dân chủ Nhân dân Lào Kaysone Phomvihane gọi vua Savang Vatthana trống không, lạnh nhạt, khác tình cảm của người Lào dành cho Hoàng gia. Đức vua Savang Vatthana trong một hình từ Bộ phim The Last King of Laos Trước chiến tranh thế giới thứ hai, Savang Vatthana lúc đó mới chỉ là Thái tử sang Paris học luật sống chung với hai Hoàng thân Souvanna Phouma, Souphanouvong, cũng học ở Pháp. Họ cùng trọ trong căn hộ trên đại lộ Raspail của tướng Pháp Coquelet. Savan đi chợ, Souvanna Phouma (1901-1984) nấu cơm, còn Souphanouvong (1909-1995) rửa bát. 'Hoàng thân đỏ' Souphanouvong sau đó cưới một cô gái Việt Nam, trở thành Chủ tích nước đầu tiên của CHDCND Lào (1976-1985), và 'người rửa bát' không nhớ thủa hàn vi, chẳng dành cho King Savang cả một cái chân lau bàn khốn khổ trong bữa tiệc chiến thắng của họ năm 1975. Trung lập hay thân Việt Nam? Vua Savang Vatthana được đánh giá nhân hậu, đạo đức, thường có mặt trong những cuộc tranh luận Thần học. Ông là người luôn mong mỏi giữ nước mình trong tư thế một nước trung lập, dù giai đoạn trị vì chịu sức ép, chèo kéo và áp lực của cả hai khối cộng sản và tư bản. Thay mặt vua, Hoàng thân Souvanna Phouma lần đến thăm Nga, gặp Khrushchev tại Sochi, đã được lãnh tụ Xô Viết dành cho sự tiếp đãi trọng thể. Hoàng thân được sử dụng toàn bộ lâu đài của Hoàng tử Yussupov lộng lẫy bên bờ Biển Đen, mới được sửa chữa và phục chế hoàn toàn, salon lát đá cẩm thạch, phòng chơi billard, bể bơi trong nhà với nước biển được sưởi nóng, sauna, phòng ăn khổng lồ luôn luôn đầy ắp hoa quả, trứng cá cavia, rượu vodka... Nikita Khrushchev đến tận nơi ở với vòng tay dang rộng, hỏi như muốn tự mình xách valy "Vương Thân, đồ đạc của Ngài ở đâu?". Sau buổi tiếp kiến, Khrushchev thân mật vỗ vai, gọi Hoàng thân bằng tên riêng: "Ông bạn Souvanna yêu quý của tôi, tôi biết chắc rằng Ngài chưa đủ chín đối với chủ nghĩa cộng sản." Sự tiếp đón của JF Kennedy vào tháng 9/1962 dành cho phái đoàn Vương quốc Lào ngược lại rất thiếu trọng thị, lạnh nhạt. Các bữa tiệc được mô tả như các suất ăn sáng. Ngoại trưởng Mỹ lúc đó Foster Dulles ham dọa: "Trung lập không thể tồn tại. Nếu có điều đó thì là một sự vô đạo đức. Người ta chỉ có thể thân Mỹ hay thân cộng sản." Hoàng thân Đỏ, Souphanouvong, là lãnh đạo của phái Pathet Lào Averell Harriman thu xếp cho Hoàng gia Lào tiếp kiến Kennedy tại Toà Bạch ốc. Tại đó, tổng thống Mỹ ăn mặc như vừa về sau một trận chơi golf, ngồi trên chiếc ghế xoay nửa nằm, nửa ngồi, chuyện đang nửa chừng đã ngắt lời, hỏi: "Ngài đánh giá mong đợi ngài muốn ở phía chúng tôi như thế nào?" "Thưa Tổng thống, chúng tôi không cần tiền. Điều chúng tôi mong mỏi là hậu thuẫn chính trị, những chuyên viên kỹ thuật, thuốc men, máy kéo." Ngạc nhiên, Kennedy chồm dậy sửng sốt: "Thế là thế nào, lần đầu tiên tôi nghe..." Lào - nạn nhân thua thiệt trong Cuộc chiến Đông Dương Trong cuộc chiến tranh giữa Mỹ - Việt Nam, đúng nghĩa hơn là chiến tranh Đông Dương, Lào đã cho Hà Nội xây dựng tuyến đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam trên lãnh thổ Lào, vẫn được gọi là 'Đường mòn Hồ Chí Minh'. Quân đội Việt Nam Cộng Hòa đã trực tiếp mở chiến dịch 'Lam Sơn 719' đánh thẳng sang Lào từ Quảng Trị. Mỹ cũng đã tiến hành 550.000 phi vụ tấn công trên lãnh thổ Lào, trung bình cứ 8 phút có một phi vụ rải boom, nã tên lửa trong suốt 9 năm. Bà Trần Lệ Xuân qua lời kể và bình luận Hoa Kỳ giải mật hết hồ sơ vụ ám sát Kennedy Che Guevara trách Fidel Castro ‘hèn’ Chừng 260 triệu trái boom đã dội xuống đất Lào, nhiều hơn dân số của nước này (6,4 triệu/2015). Lào là đất nước hứng chịu boom đạn nặng nề nhất thế giới so với số dân. Bắc Việt Nam đã thành công trong việc sử dụng Lào như một chiếc khiên chắn đạn cho VNDCCH, để hậu phương miền Bắc không bị hứng chịu toàn bộ gánh nặng của cuộc chiến Đông Dương lần thứ hai. Nội chiến ở Lào giữa quân đội Hoàng gia được người Hmong ủng hộ chống lại Pathet Lào và quân đội Bắc Việt kéo dài từ tháng 11/1953 tới năm 1973, dài hơn chiến tranh Việt Nam. Một triệu người Lào đã bị giết, tương tự cứ 6 người thì có một bị thiệt mạng. Sau chiến tranh 69.000 người Hmong phải chạy từ Lào sang Thái Lan tỵ nạn rồi một số họ được Hoa Kỳ nhận. Đóng góp của Lào về sức người, sức của cho Bắc Việt Nam chiến thắng không thể phủ nhận. Nền quân chủ 622 năm bị truy trốc tận gốc Nằm cạnh những đế chế hùng mạnh trên bán đảo Đông Dương, Lào luôn giữ một thái độ khiêm nhường. Bên trong Hoàng cung ở cố đô Luang Prabang Đất nước là ngã tư hợp lưu giữa các sắc tộc. Những người bản địa được gọi là người 'Kha' bị những kẻ thắng trận, đầu tiên là Khmer, sau là người Thái, đẩy dần lên vùng núi, bị chiếm mất những mảnh đất tốt. Fa Ngum, một Hoàng tử trong bộ tộc đã liên kết với Vương triều 'Roi d'Angkor' thành công trong việc thống nhất các tộc trưởng địa phương và đất nước " Lan Xang- Triệu voi" đã ra đời. Vương Quốc tả ngạn sông Mekong có thủ đô là Xieng-Thong, sau được gọi là Luang Prabang. Đó là năm 1353. Hiệp định Paris và việc triệt thoái quân đội Mỹ khỏi Việt Nam đồng thời mở ra cho Lào một viễn cảnh tìm lại tiếng nói ở Đông Dương. Ngày 5/4/1974, Vua Savang Vatthana tại vị trên ngai vàng mời hai anh em cùng cha khác mẹ Souvanna Phouma, một người đi với vua và Souphanouvong, một người theo Bắc Việt Nam, ngồi lại với nhau thành lập 'Chính phủ Lâm thời đoàn kết dân tộc'. Vương quốc Lào tuyên bố đi theo đường lối quân chủ trung lập, không liên kết. Song, cân bằng lực lượng trong vùng thay đổi sau ngày 30/4/1975, khi Sài Gòn sụp đổ. Pathet Lào hiểu, cơ hội chiếm đoạt quyền lực đang nghiêng về phía họ với sự suy yếu của Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa biến mất. Những người thuộc Đảng Nhân dân Cách mạng Lào giật dây cho các tầng lớp sinh viên, học sinh thành lập các tiểu tổ cách mạng tại Vientiene và nhiều thành phố khác tại Lào. 'Cha tôi và cuộc chiến bí mật của CIA ở Lào' Ném bom Hà Nội: Nixon có đạt mục tiêu? Tìm thấy tượng 'thiên thần' ở Campuchia Kết thúc năm 1975 cùng Sài Gòn sụp đổ Tháng 5, một cuộc biểu tình của sinh viên nổ ra, bao vây Hoàng cung Louang-Prabang, ngăn cản Đức vua tham dự ngày Hội Hiến pháp. Ngày 29/9/1975, hai Hoàng thân Souvanna Phouma và Souphanouvong từ chức trước rừng người tụ tập trước Hoàng Cung. Thoạt đầu cuộc biểu tình không có dấu hiệu nào chứng tỏ đám đông phản đối chế độ quân chủ, ngược lại họ tỏ lòng kính trọng với vị vua Savang Vatthana, tin tưởng vào ngai vàng có quá khứ hơn sáu thế kỷ. Trong lúc đó, những cán bộ tuyên truyền Pathet Lào hô khẩu hiệu"phản đế, phản phong". Cuốn sách của Hoàng tử Mangkra Souvanna Phouma: "Lào: cuộc giải phẫu cái chết một vương triều bị ám sát" Savang Vatthana hiểu rất nhanh những người Pathet Lào muốn gì. Vua tuyên bố thoái vị. Mười ngày sau, "Hội nghị đại biểu nhân dân" nhóm họp tại Vientiane, tuyên bố thành lập nước CHDCND Lào và Chủ tịch không phải ai khác là...Hoàng thân Souphanouvong. Vua Savang Vatthana được choàng một chút hư vinh, hữu thực "Cố vấn tối cao chính phủ". Ngôn ngữ gọt tròn cho khỏi chấn động những ai còn quyến luyến chế độ cũ. Thái Lan đòi Google xóa tin 'xúc phạm hoàng gia' Thái Lan có tân vương Rama X Cuộc đời Quốc vương Bhumibol Nhà Ngô thứ nhì nằm xuống loạn lạc nổi lên Những ngày cuối cùng của Nhà vua Trên thực tế, đứng đầu bộ máy quyền lực Lào là nhà độc tài, Chủ tịch Đảng PPRL (Đảng Nhân dân cách mạng Lào) Kaysone Phomvihane. Chế độ mới ngay lập tức phải đối mặt với một cơn lốc khó khăn. Nền kinh tế dựa vào viện trợ không được tái cơ cấu, trong khi nguồn tiền Phương Tây biến mất sau việc quốc hữu hoá hàng loạt các cơ sở sản xuất. Bàn tay sắt trong quản lý, những trưng thu không bù đắp được những thiếu hụt và sụt giảm nền kinh tế, ngược lại còn làm tồi tệ hơn. Pathet Lào trưng ra một khuôn mặt khác sau khi nắm chính quyền. Những đối thủ chính trị, thậm chí những người từng đóng góp rất nhiều cho Pathet Lào bị đưa đi cải tạo, cư dân thành phố đẩy đi thành lập những khu 'Kinh tế mới' nơi rừng thiêng nước độc. Cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm bằng chân gia tăng, từ năm 1976 sang 1977, rồi 1978. Hiệp định Paris: 'Nam Bắc VN cùng vi phạm'? Ngoại giao Pháp và những cơ hội bị bỏ lỡ của VN Lệnh rút khỏi Huế của Tổng thống Thiệu Đối mặt với tình hình trong nước ngày xấu đi, thái độ bất bình ngày càng dâng cao của các tầng lớp dân chúng, những người cộng sản lo sợ người dân sẽ hoài niệm về thể chế quân chủ. Ở Lào đạo Phật được mến chuộng, người dân vẫn tôn thờ ngai vàng, coi biểu tượng của Vua ứng với thần linh và họ nợ Đức Vua lòng trung thành. Khôn ngoan là xoá bỏ vĩnh viễn biểu tượng tinh thần đó. Những người Cộng sản nghĩ thế, họ quen với cái gọi là 'chuyên chính vô sản' hơn công việc xây dựng đất nước. Trong nhiều năm, số phận của vua Savang Vatthana, Thái tử kế vị SayVongsavang, cùng Hoàng hậu Khamphoui là đề tài của những tin đồn trái ngược nhau. Một viên chức Lào cho hay rằng, gia đình Hoàng gia sống trong một biệt thự nhỏ, bao quanh là vườn hoa xinh xắn. Đến năm 1987, sự thật tàn nhẫn mới được tiết lộ. Nhà Vua đã bị giam giữ và bắt buộc phải làm lụng trên cánh đồng tám giờ một ngày, sáu ngày trong một tuần ở tuổi 70. Cả ba đều bị chết sau đó vài năm. Những nhân chứng thoát khỏi nơi đầy ải đã kể những bi kịch như bản Requiem của triều đại đáng kính này. Ngày 11/3/1977, cả gia đình Hoàng gia gồm vua Savang Vatthana, Thái tử kế vị SayVongsavang, cùng Hoàng hậu Khamphoui bị áp giải ra khỏi Hoàng cung ở Luang-Prabang dẫn giải về nhà tù khét tiếng ở Viengsay. Sau đó họ bị giải đến Hua Phang, thành lũy lịch sử của Pathet Lào. Một vùng biệt lập hoàn toàn với dân cư, bao bọc bởi rừng núi. Hoàng thân Souvanna-Phouma đưa con gái đi cưới chồng trong ngày lễ 3/07/1962 ở Paris Hoàng gia Lào vào trại cải tạo Họ bị giam giữ trong khu vực dành cho những thành phần nguy hiểm. Khu trại được xây dựng vào năm 1974, biệt lập bởi những hàng rào tre, nứa vót nhọn, và dây thép gai kín đặc, được dựng nên cũng bởi những phạm nhân của chế độ mới. Trại nằm cách Sam Neua về phía Bắc, cách biên giới Việt-Lào 72 km. Song chưa yên tâm, để che mắt dư luận thế giới, sợ những người tù cùng ở 'quần đảo Gulag' tại Viengsay phát hiện thân thế gia đình Hoàng gia, ba tháng sau, vua Savang Vatthana và gia đình bị dẫn đi tiếp đến Sam Neua, nhốt trong Trại tù số 1. Hoàng hậu KhamPhoui bị tách khỏi gia đình và giam riêng trong khu dành cho nữ giới. Những người cộng sản Pathet Lào quy định nghiêm ngặt như phạm nhân nam ngước mắt nhìn nữ giới chịu phạt ba ngày nhịn ăn, thậm chí bị nhục hình. Tháng 9/1977, đại diện cuối cùng của đất nước Triệu Voi được nghe tuyên cáo số 17 của trại: tất cả những phạm nhân bị bắt đều bị coi là kẻ thù của nhân dân và dân tộc Lào, không quyền công dân, giam không xét xử. Những ngày cuối cùng của Nhà vua Khi nhập trại, vua Savang Vatthana đã 69 tuổi. Ông không có một đặc quyền lợi nào khác các bạn tù. Ông cùng Thái tử SayVongsavang và ba người cùng trại giam phải lao động ngoài đồng, xay xát lúa gạo. Mỗi ngày, nhà vua nhận từ tay quản giáo hai bát cơm gạo hẩm, lẫn phân chuột. Không quen lao lực, ăn uống thiếu thốn, tuổi cao, Đức vua nhanh chóng suy sụp, sức khỏe xấu đến mức không còn làm việc được. Nội quy' số 9 'của trại ghi rõ, kẻ nào không lao động sẽ bị cắt khẩu phần ăn. Nhà vua bị liệt vào hạng tù chống đối, bị bỏ đói. Thái tử SayVongsavang chia phần cơm của mình cho cha, khăng khăng bắt ông phải ăn. Vào ngày 2/5/1978, Thái tử nối dõi ngai vàng Vương quốc Lào qua đời, nạn nhân của lòng hiếu thảo. Cơm và muối theo khẩu phần khốn khổ cho một người tù không đủ nuôi sống cả hai. Tự coi mình chịu trách nhiệm về sự hy sinh của con trai, vua Savang Vatthana buông xuôi. Ngày 13/5/1978, ông nằm trên giường, nói ''Tôi ngủ đây'' và trăn trối ''Tôi hiến dâng linh hồn, giọt máu và thân thể của tôi cho mảnh đất mầu mỡ, tươi đẹp của đất nước Lào và có thể cho tất cả dân tộc Lào''. Ông thở nặng nhọc và ra đi. Ông mất 11 ngày sau cái chết của con. Vài giờ sau khi ông mất, ba người nấu bếp đào một hố chôn ông không nghi lễ, ảm đạm, thương tâm như mai táng Thái tử Say Vongsavang không lâu trước đó. Họ không được khóc thành tiếng. Lính áp tải vội về ăn cơm tối. Mộ phần của vua nằm dưới chân cây Kok Leuang (cây đa vàng), khoảng 100m về phía bắc Trại tù số 1, ở rìa con suối Houy Nor Kok trên bản đồ địa phương. Vua an táng đầu hướng về phía Bắc. Con trai ông nằm quay đầu về phía Nam, chôn không xa Tổng tư lệnh cuối cùng Quân lực Hoàng gia Lào, tướng BounPone Makthepharak. Không có bia mộ nào được phép đặt trước nơi an nghỉ cuối cùng của họ. Hoàng hậu KhamPhoui chịu thân phận tù đầy cũng không được dự phút khâm liệm cả chồng và con trai. Mà chữ khâm liệm cũng xa vời, họ chỉ ném xác những người đại diện cuối cùng Hoàng gia Lào xuống những hố nông đào vội. Hai năm sau, bà vẫn không biết là chồng và con đã ra đi. Nhân chứng nhìn thấy bà lần cuối không còn nhận ra Hoàng hậu của nước Lào. Tóc bạc trắng và đôi mắt buồn rầu, bà nhai trầu cả ngày để chìm vào quên lãng. Ánh mắt đó cuối cùng cũng tắt vào ngày 12/12/1981. Mộ của bà nằm cách khoảng một km nơi chồng an táng và cũng không có bia. Ba lời kể và một nỗi nhớ Ba nhân chứng qua ba thời kỳ đều xác nhận những sự việc kể trên. Đại tá Khamphan Thammakanti được trả tự do vào năm 1989, sang đoàn tụ với gia đình tại Portland (Orégon, Hoa kỳ), mất ngày 21/8/2004 kể lại rằng Vua cùng 27 thành viên chính phủ gồm các tướng lĩnh, đại sứ, cựu bộ trưởng bị trói và áp giải đến 'Trại 1' ngày 28/10/1977. Cựu đại sứ tại Liên hợp quốc và đại sứ tại Australie, Phagna Kamchanh Pradith được trả tự do tháng 12/1992 cũng đã những trang về những ngày cuối cùng của Hoàng gia Lào trong cuốn 'Nhật ký' được dịch ra tiếng Pháp. Vương hầu Mangkra Souvanna Phouma, trong tác phẩm 'Giải phẫu xác chết một vương triều bị thảm sát' còn thêm vào danh sách những tên tuổi Hoàng gia đã là nạn nhân của sự diệt chủng. Đó là Hoàng thân Souphantharangsi, cựu đại sứ Lào tại Vương quốc Anh, bí thư Hoàng cung cũng bị bắt vào 'Trại 1' năm 1977. Bị nhốt cấm cố, đói ăn đã chết năm 1980. Ông cũng chôn trong một hố chôn tập thể cùng đại tá Amkha Khantamixay. Khi tra cứu những tài liệu về đề tài nhạy cảm này tôi, đã đọc những tài liệu của cả phía Pháp và hồi ký của Hoàng Gia Lào tỵ nạn tại Pháp. Rất nhiều, có thể nhắc đến "La tragédie du roi du Laos-Le destin tragique du dernier roi du Laos" của Philippe Delorme - Historia No 497 05/1988, tạm dịch Bi kịch vua Lào - Số phận nghiệt ngã của vị vua Lào cuối cùng. Quyển sách 'Laos Autosie d'une monarchie asssassinée' (Giải phẫu xác chết một vương triều bị ám sát) của vương thân Mangkra Souvannaphouma. Chủ đề này được viết trên tờ Le Monde ngày 6/6/2013: 'Le Roi est mort, vive le mensonge' (Đức vua đã chết, hoan hô lời dối trá). Le Monde ngày 1/12/2015, đã dành một bài trang trọng 'Laos:les derniers soldats du roi' 'Lào: những người lính cuối cùng của nhà vua') của Adrien Le Gal. Nhà xuất bản Plon năm 1976 cũng cho ra mắt bạn đọc 'L'Agonie du Laos' (Lúc nước Lào hấp hối) của vương thân Mangkra Souvannaphouma. Tôi không nghi ngờ tính xác thực của các nguồn tài liệu kể trên. Một cảnh trong cố đô Luang Prabang của Lào Những người Pathet Lào quả không 'hổ thẹn' với những người Bolshevik Nga vốn đã giết toàn bộ gia đình Nga Hoàng Nicholas II, kể cả bốn con gái Olga, Tatiana, Maria, Anastasia và con trai Alexis ngày 16/7/1918. Chúng ta có nợ nước Lào một lời tạ ơn và một câu xin lỗi chân thành? Đến thăm nước Lào, nhìn những khuôn mặt hiền lành chất phác của người dân ở Luang-Prabang, chuyện trò với người bạn Lào bên những chiếc chum đá khổng lồ vùng Cánh đồng Chum, hay khi cô gái Lào khuôn mặt rám nắng bầu bĩnh, cột vào cổ tay vòng chỉ ngũ sắc chúc phúc, tôi không đủ can đảm nhắc tới những câu chuyện đau khổ đó. Mùi hương nếp và những chiếc áo vàng cà sa của những vị sư đi khất thực càng như ngăn cản những tâm sự của tôi. Tôi sợ họ buồn trong chiều vàng nhuộm đỏ những mái cong Hoàng cung, mà cánh cửa mầu lam ngọc chạm hình hai vũ nữ múa điệu Lam Vong trên đầu hai con nghê vàng chẳng gợi gì cảnh chết chóc. Nhưng khi về, tôi cảm thấy day dứt khi chưa nói những điều này, như món nợ lương tâm mà dân tộc tôi đã làm. Họ đã quá yêu Việt nam đến mù quáng chăng? 'Đất nước của nụ cười-Đất nước Triệu voi' đã bị những thảm kịch đó làm hoen ố. 'Chúng ta đã không biết đoàn kết nhau, chúng ta đã không thật lòng với nhau, cuối cùng bị nước ngoài dắt mũi và trở thành tiểu quốc của họ', Vương thân Mangkra Souvannaphouma nhỏ máu đau đớn viết ra những lời như thế. Những giọt nước mắt cay đắng, hối hận có phần muộn mằn đó có thể vận vào Campuchia, Lào, hay Việt Nam ? 'Kẻ nào bắn vào quá khứ bằng súng lục, kẻ đó sẽ bị tương lai trừng phạt bằng đại bác', một ngạn ngữ cổ Dagestan chiêm nghiệm. Thanh bình hôm nay trên đất Lào vẫn cón những gì như chưa hoàn chỉnh, như ảo ảnh. Sẽ có ngày phán xử, không sớm thì muộn. Chẳng cái chết nào là vô ích cả. Và ngày ấy, ở trên đó, King Savang Vatthana sẽ có thể mỉm cười. Cái chết của ông không uổng, nó gieo hạt mầm cho tương lai. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của nhà báo tự do Phạm Cao Phong ở Paris, Pháp. Xem thêm chủ đề Lịch sử: Tháng 11/1963: dòng họ Ngô Đình và Kennedy Con trai cố ký giả Đạm Phong: 'Bố tôi làm cho CIA' Voi VN lên tàu Ba Lan ra Bắc rồi đi đâu? Cuộc chiến ít biết của quân Anh ở Việt Nam Chu Ân Lai và vấn đề Hoàng Sa Ông Hoàng Văn Hoan và vụ thanh trừng 1979
Cao Ủy Tỵ nạn LHQ (UNHCR) và hai chính phủ Việt Nam và Campuchia đã đạt được ký kết thỏa thuận để giải quyết số người Thượng chạy từ cao nguyên Trung phần của Việt Nam sang Campuchia.	Thỏa thuận ba bên về người Thượng	Hiện có trên 700 người Thượng đang được UNHCR che chở tại các trại và trung tâm tạm trú của mình trên đất Cambốt. Theo bản thỏa thuận mới ký, ba bên phấn đấu đưa đi nước thứ ba hoặc hồi hương toàn bộ số này. 'Hi vọng mới' Bà Jennifer Tagonis, phát ngôn nhân cho UNHCR tại Geneva nói với đài BBC bản thỏa thuận này mang hy vọng mới cho một vấn đề từng làm đau đầu các bên liên quan: "Vấn đề người Thượng Việt Nam tại Campuchia tồn tại đã một thời gian dài và nay đòi hỏi phải có hướng giải quyết." "Với việc Việt Nam, Campuchia và UNHCR ký kết thỏa thuận này, chúng tôi hy vọng sẽ có thể hồi hương hoặc gửi người tỵ nạn đi định cư tại một nước thứ ba một cách nhanh chóng hơn." Được biết cho tới nay, vì chưa có thống nhất giữa các bên, có nhiều khó khăn trong khi làm việc với người tỵ nạn, những người không muốn hồi hương vì sợ bị trừng phạt nhưng cũng không muốn đi nước thứ ba. Bà Tagonis cho biết, con số người hồi hương và đi tái định cư chưa được xác định trong thời điểm này. Tuy nhiên, có tình trạng người Thượng không muốn đi nước thứ ba mà lại chỉ muốn yêu cầu LHQ can thiệp để lấy lại đất đai của họ mà họ nói người Kinh đã chiếm đoạt, điều mà UNHCR không có khả năng và phận sự thực hiện. Báo chí Việt Nam dẫn lời thứ trưởng Ngoại giao Lê Công Phụng nói rằng Việt Nam sẵn sàng tiếp nhận bất cứ người Thượng nào muốn hồi hương vào 'bất cứ lúc nào'. Trả lời câu hỏi về các cáo buộc trong quá khứ từ phía Việt Nam và Campuchia rằng nhân viên UNHCR lôi kéo và khuyến khích người Thượng Việt Nam bỏ trốn, bà Tagonis nói: "Hoàn toàn không đúng sự thật. Chúng tôi chỉ che chở cho những người tìm tới cầu sự giúp đỡ của chúng tôi theo khuôn khổ luật pháp quốc tế cho phép." "Chúng tôi không làm gì hơn những gì chúng tôi có thẩm quyền và tất cả các cáo buộc về nhân viên của chúng tôi như trên không có gì hơn là những lời buộc tội không có căn cứ." Trong khi đó, truyền thông trong nước và quốc tế cho hay Việt Nam đã kết án ba người liên quan đến vụ biểu tình của người dân tộc thiểu số tại cao nguyên Trung phần VN vào tháng Tư năm ngoái. Phiên tòa diễn ra hôm thứ ba tuần này. Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai đã mở phiên toà lưu động sơ thẩm xét xử Hlưn, Ksor Vung và Ksor Thứp về tội phá hoại chính sách đoàn kết. Họ bị kết án vì các tội "tuyên truyền phản động như thành lập nhà nước Đega do Ksor Kok làm Tổng thống, đánh đuổi người Kinh, tổ chức biểu tình quấy nhiễu chính quyền và kích động thường dân trốn sang Campuchia". Toà án nhân dân tỉnh Gia Lai tuyên phạt Hlưn 11 năm tù, hai bị cáo còn lại mỗi người 10 năm. ................................................................................................... An NamGởi bạn Thủ Đô, Hà nội. Tôi hiểu, ở lứa tuổi 19 của bạn, bạn vẫn nhìn mọi việc dưới cái nhìn của tuổi trẻ. Khi tuổi trẻ đi qua, bạn sẽ có cái nhìn chín chắn hơn trong cuộc sống. Tôi không nói xấu dân tộc. Nhìn lại tất cả bài viết của tôi đi. Tôi chỉ nói về thể chế chính trị mà thôi. Đừng lầm lẫn giữa thể chế chính trị và dân tộc, cái mà nhà cầm quyền đã cố gắng nhồi nét cho lớp trẻ là Đảng đồng nghĩa với dân tộc để kêu gọi lòng yêu nước đồng nghĩa với yêu Đảng. Rồi bây giờ còn tham vọng hơn “Làm sao để Đảng trường tồn cùng với dân tộc”. Đó là thảm hoạ. Có những cái tôi nói bạn có thể chưa hiểu. Nhưng với những người có nhiệt huyết và tinh thần dân tộc như bạn, tôi hy vọng đất nước sẽ khá hơn. Nam, TP. HCMDân tộc thiểu số ở Việt Nam cũng như ở các nước khác có văn hoá, phong tục, tập quán riêng, và họ hội nhập với cuộc sống văn minh một cách chậm chạp. Vì vậy họ phải chịu cuộc sống lạc hậu, khổ cực là đúng. Ở Việt Nam, người Kinh chiếm đa số, và lại khôn ngoan láu cá hơn, cho nên việc chiếm đất cho mục đích kinh tế ở Tây Nguyên là chuyện dễ hiểu. Do chậm phát triển như vậy nên người dân tộc thiểu số ở Việt Nam được ưu tiên đủ thứ, khám chữa bệnh không miễn phí, thi cử được ưu tiên. Một ví dụ điển hình nhất là ông Nông Đức Mạnh, người dân tộc Tày, đã được bàu làm Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam. Đây là một minh chứng sống động nhất về chính sách của Việt Nam đối với dân tộc thiểu số. Thủ Đô, Hà NộiAnh Minh Khoa ơi, anh nói hay lắm, đúng ý em đấy. Cảm ơn về những sự thật anh đã nói về dân tộc, về chính phủ. Cảm ơn anh rất nhiều. Gửi anh An Nam: Người có học không bao giờ nói xấu dân tộc mình. Tôi 19 tuổi, nhưng cũng hiểu thế nào là yêu nước. Anh hãy xem lại bản thân mình đi. Làm người VN mà không hãnh diện ư, thế thì sống trên đời làm gì? Tôi thừa nhận chúng ta có nhiều cái sai, nhưng nhân vô thập toàn. Có sai thì sửa. Dân tộc tôi dám nhìn thẳng vào sai lầm của mình và sửa chữa, chẳng đáng tự hào sao. An NamĐọc bài của Minh Khoa, Munich thì còn buồn cười hơn cái bài của anh Văn Chất ở Hà Tĩnh. Anh Văn Chất thì thiếu thông tin và bị nhồi nhét nên bị duy ý chí. Nhưng anh Minh Khoa ở Munich mà sao cũng như vậy. Cái mà chính phủ cần phải làm là phải tạo ra cơ chế tốt, chính sách tốt để cho người dân tộc thiểu số có thể an cư lạc nghiệp, để cho người dân tộc thấy rằng họ thực sự nhận được sự quan tâm của nhà cầm quyền. Vài ba cô giáo hy sinh tuổi xuân để đi dạy con em ở bản làng hay các cô giáo luống tuổi về hưu muốn giúp đỡ các trẻ vùng cao có được cái chữ chỉ vì lòng trắc ẩn, lòng thương người của những nhà mô phạm thì không thể coi đó như là những chính sách được. Những bạn trẻ tham gia vào các dự án của chính phủ thì phải xin lỗi các bạn đó trước. Tôi tạm chia làm 3 loại. Loại 1 là những người có năng lực thực sự, đi vào các dự án đó không phải vì lương hay thưởng cũng không phải là vì cống hiến mà vì bản thân họ, họ muốn có cơ hội để được cử đi đào tạo ở nước ngoài để có thể tiến thân. Loại 2 là những con ông cháu cha, không học hành nhưng lại khoái bằng cấp, chính vì vậy tạo ra một hạng người mà bằng cấp đầy mình nhưng kiến thức ăn học thì thiếu mà kiến thức ăn chơi thì thừa. Nhưng rất tiếc loại này lại luôn giữ các chức vị quan trọng để kiếm chác. Loại 3 là loại dân đen, học vấn thấp, năng lực không có xin việc khó, thôi chạy về mấy cái chỗ nhà nước làm lương bèo cũng được. Tuy nhiên, cái loại này đôi lúc cũng có vài anh có số đỏ leo lên được những vị trí tốt kiếm chác bấy hấy. Đặc biệt cái loại này luôn cửa quyền hống hách vì thuộc dạng dở ông, dở thằng. Những con người như vậy, mục đích làm việc như vậy mà lại thuộc về bộ máy công quyền thì cái đất nước này đi đâu và về đâu? Chắc các bạn cũng có thể hình dung ra được rồi. Những loại người như vậy chỉ tốn tiền thuế của dân thôi. HRW có chức năng của HRW mà NGO có chức năng của NGO tại sao bắt HRW làm như NGO nếu vậy thì đổi tên HRW luôn đi. Cái mà HRW đang làm cũng giúp cho đồng bào được an cư lạc nghiệp. Hiện tại HRW đã đàm phán 3 bên để những người THƯỢNG có thể tìm nơi định cư mới để có cuộc sống như một con người. Như vậy, HRW đã giúp cho 750 người được trở lại làm người. Đó là thành công của HRW. Phải có cái nhìn khách quan thì các bạn mới thấy được hết bản chất của XH ngày nay. Chính vì nhìn nhận một cách khách quan nên là người VN yêu nước, tôi cảm thấy bức xúc trước thực trạng thối nát của XH. Người VN thông minh, chịu khó, biết thương yêu đùm bọc lẫn nhau lại được thiên nhiên ưu đãi với rừng vàng biển bạc. Nghĩ lại cuộc đời ngắn ngủi mà lại phải sống trong XH thối nát, độc tài nó phí đi cái kiếp con người. Trong cái chủ đề Người THƯỢNG mà đi viết như thế này thì cũng buồn cười , nhưng tôi không biết trả lời cho bạn Minh Khoa ở đâu hết. Phạm KhắcTôi thấy bạn Văn Chất nói cũng có cái lý của bạn ấy. Bởi vì có lẽ Văn Chất được sanh ra và đào tạo trong cái nôi cộng sản. Giờ đây cộng sản đang lộng hành ở Việt Nam, cho nên bạn cũng bên vực lý tưởng của mình. Tôi hiểu mà. Nếu bạn đứng ở góc độ của chúng tôi, bạn sẽ thấy rằng mình đang bị buộc chân, bịt miệng. Chúng tôi, những người dân đen biết thổ lộ lòng mình với ai? Cũng chỉ với những đài tự do như BBC mà thôi. Tôi chẳng mong có chiến tranh, hay xung đột; chúng tôi chỉ cần những thứ bình thường của cuộc sống, cho nên hãy công bằng, và thực tình hơn nữa với dân đen chúng tôi. Hãy bán nhà trả góp cho chúng tôi đúng với giá trị của nó, đừng giả vờ tham nhũng, thu gom vào mình rồi bán cho dân nghèo với giá cắt cổ. Hãy làm đường sá thật tốt đúng với tiền tỷ của dân chúng tôi, nhằm bảo tòan sinh mạng dân chúng. Chúng tôi đâu có ước mong gì quá đáng đâu! Đừng cứ mãi nói vì nước mình còn nghèo, mà hành hạ dân chúng. Chúng tôi chỉ mong rằng một ngày nào đó, chúng ta hãnh diện là người Việt Nam; không tìm cách trốn chạy khỏi cộng sản, xa rời tổ quốc Việt Nam này. Minh Khoa, MunichTôi thấy hầu hết các bạn đều nhìn chưa thấu đáo về những gì mà chính phủ Việt nam đã và đang làm cho các đồng bào thiểu số. Nếu các bạn hãy đặt mình vào vị trí của những người, người đang giúp đở đồng bào thiểu số thì các bạn mới hiểu được. Ví dụ: Các bạn không thể biết được hết có bao nhiêu cô giáo đang còn đi dạy học ở vùng sâu vùng xa, ở đó họ thiếu đủ mọi thứ từ vật chất cho đến tình cảm củng chỉ vì mục đích duy nhất là đem kiến thức cho đồng bào. Còn bao nhiêu bạn trẻ nữa đã và đang tham gia các dự án của chính phủ cũng như các dự án của ADB, WB, NGOs. Các bạn là người Việt nam ở các địa điểm khác nhau các bạn nên nhìn nhận một cách khách quan về những chính sách mà chính phủ đang làm, không nên nhìn theo một khía cạnh mà những tổ chức như Human Rights Watch đã nêu ra. Tôi hỏi tại sao các bạn không nghĩ là tổ chức HRW hãy giúp đồng bào dân tốc thiểu số phát triển kinh tế để ổn định cuộc sống như những tổ chức NGOs khác. Tôi tin rằng nếu họ giúp đỡ như vậy thì họ mới thấu hiểu được những khó khăn và những cái thành công mà chính phủ Viêt nam và các tổ chức NGOs khác đã và đang làm. Đất nước chúng ta đang trên đà phát triển lẽ đương nhiên chúng ta không thể không có sai sót nhưng chúng ta chấp nhận và sửa chữa để tốt đẹp hơn. Nhân dịp chuẩn bị đón năm mới chúc các bạn bước sang một năm mới dồi dào sức khỏe và hãy tin vào chính sách của nhà nước và củng như tương lai của Viêt nam. Nam Anh, TP. HCMĐọc bài viết của anh Văn Chất ở Hà Tĩnh mà tôi thấy thật buồn cười. Sao lời văn của anh sặc mùi cộng sản thế? Tôi không thể giải thích cho anh hiểu được những gì đang diễn ra ở các nước phát triển mà chỉ muốn nói với anh một điều rằng: với những tiến bộ về khoa học, nhận thức, nền tảng đạo đức xã hội đang diễn ra trên thế giới này, không biết 100 năm nữa đảng cộng sản có thể đưa đất nước việt nam đạt được những thành tựu đó không? Không biết anh Chất có biết nền tảng đạo đức xã hội bây giờ ở Việt Nam suy thoái đến mức nào không? Làm việc gì cũng phải hối lộ. Bởi vì người ta không thể sống bằng đồng lương. Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự thoái hoá đạo đức của phần lớn nhiều thế hệ người Việt Nam. Tại sao sống trong một đất nước mà người dân không được quyền nói về các scandal đã và đang diễn ra trên đất nước họ? Bầu cử cũng như không bầu cử. Vì đó chỉ là một sự xếp đặt. Tại sao Việt nam không có báo chí tư nhân hoặc báo chí nước ngoài phát hành ở Việt Nam? Nếu như Việt kiều là một phần của đất nước thì tại sao văn hoá hải ngoại, điển hình là các website, bài hát bị cấm ở Việt Nam? Tôi nghĩ anh là người hiểu rõ hơn ai hết. "Chủ nghĩa tư bản là thời kỳ quá độ của chủ nghĩa cộng sản" , luận điệu này còn rao giảng ở các trường đại học VN. Xấu hổ thay, ai cũng hiểu rõ một điều cái lý thuyết mơ tưởng đó đã chết từ lâu. Và rõ ràng một điều là nền kinh tế Việt nam đang mở theo định hướng tư bản chủ nghĩa. Vậy có nên chăng nhà nước cũng phải thay đổi cấu trúc để thích ứng với tình hình mới? Hy vọng những suy nghĩ của tôi mang lại nhiều điều đáng suy gẫm cho những người có hệ tư tưởng như anh Văn Chất đây. An NamĐọc bài của bạn Văn Chất, Hà Tĩnh tôi có đôi lời góp ý như sau: Thứ Nhất là bạn Văn Chất không có khả năng phân biệt được thế nào là Đa Nguyên, Đa Đảng với Độc Đảng và Độc Tài về bản chất mà bạn chỉ nhìn được mục đích của sự cai trị. Chính vì thế, bạn không thấy được cái ưu việt của chế độ Đa Nguyên Đa Đảng và hạn chế của nó. Đương nhiên, đảng của giai cấp nào sẽ phụ vụ quyền lợi cho giai cấp đó. Đó là điều không thể trách khỏi. Nhưng, cái giai cấp VÔ SẢN của cái chế độ cộng sản ngày hôm nay đang lãnh đạo bạn có còn thực sự là VÔ SẢN không? Thực sự giap cấp lãnh đạo đã trở nên VÔ SỐ TÀI SẢN, chính vì vậy khi bản chất bị thay đổi thì mục đích ban đầu cũng sẽ mất đi và do mất phương hướng phục vụ vì không định được sự thay đổi đó. Chính vì vậy, Giai cấp lãnh đạo ngày nay đã phản bội lại tầng lớp vô sản nhưng chưa tiến hóa lên được tư bản về bản chất. Vì vậy, chế độ cộng sản hiện nay bị khủng hoảng về đường lối và vì vậy vận dụng lung tung Chủ Nghĩa Cộng Sản để níu kéo sự thống trị của mình. Hay nói cách khác là CSVN đang cố gắng vận dụng hỗn hợp không theo một đường lối nào theo kiểu BÓP CHẶT CHÍNH TRỊ để thống trị và MỞ RỘNG KINH TẾ theo nền kinh tế thị trường nhưng theo định hướng XHCN để củng cố và gia tăng nội lực để cố gắng kéo dài hơn một chút sự cầm quyền của Đảng. Cái mà bạn nghĩ và nghe về "nhân quyền", "tự do", hay "đa nguyên đa đảng" như là một cộng một bằng BA cũng thật dễ hiểu. Khi một người hiểu và phân biệt được những khái niệm đó thì họ sẽ hiểu được giá trị của nó và ngược lại. Chính vì vậy, tôi rất thông cảm với bạn về những nhận xét như vậy. Có một ví dụ rất hay cho chuyện này: Có một người phải ở tù rất lâu, sau khi mãn hạn tù được trả tự do, anh ta đi lang thang nhưng không biết đi đâu vì quá xa lạ với thế giới bên ngoài với những con người tự do có nhiều cái mới lạ những cũng nhiều cạm bẫy, anh ta không quen được với cuộc sống náo nhiệt vì “sợ” và lạ. Cuối cùng anh ta tìm đường quay lại nhà tù và xin được tiếp tục ở tù vì ở đó anh ta cảm thấy quen thuộc và TỰ DO hơn. Đó cũng là cái TỰ DO mà bạn đang suy nghĩ. Bạn nhìn thấy biểu tình và luôn luôn trong đầu hiện lên là chống đối là phản động... Đất nước VN rừng vàng biển bạc, trù phú là thế, vậy mà có những con người lãnh đạo sai lầm để trở thành kém phát triển, nghèo nhất hành tinh nhưng lại có một nhà cầm quyền tham nhũng mà chỉ thấy rằng nên rút kinh nghiệm thì thật là nực cười. Sao cứ phải ngồi chờ đợi những con người tham lam không có năng lực làm những chuyện phi thường. Đó mới thực là nực cười. Hãy đọc và suy ngẫm những ví dụ đó có đúng hay không? Anh ViệtÔng Tô nào nói ra những lời nghe bất mãn thế. Thật sự, có nhiều việc ở VN mà chúng tôi, những người dân bình thường không hài lòng. Nhưng chúng tôi biết rằng: Tự do, dân chủ không tự nhiên mà có. Nhưng cũng hoàn tòan không phải từ bên ngoài áp đặt vào mà nó thành công được. Ông có nói về việc bản thân ông "bị chế độ bạc đãi" nên sinh ra hằn học chống cộng đến vậy? Tôi cũng như ông vậy đây, nhưng những người trẻ chúng tôi yêu đất nước này. Chúng tôi vẫn tin vào tương lai của đất nước này. Bản thân tôi cũng bị ngược đãi đây, nói ra còn khổ hơn ông nhiều. Nhưng tôi có oán trách gì đâu? Tôi biết thừa là BBC được trả tiền để làm gì chứ. Nó là công cụ chống cộng. Bao giờ còn VN cộng sản thì còn BBC việt ngữ (và cũng còn những người như ông và tôi vào xem nó). Chúng tôi không phải là "cán bộ công an" giả danh dân thường như 1 số người lầm tưởng và đã từng viết trên BBC này và nhận xét đại loại rằng "những thư viết từ trong nước ra toàn là cán bộ an ninh giả danh ..." Không đâu, chúng tôi là những người trẻ tuổi bình thường thôi. Chúng tôi không yêu Đảng một cách mù quáng nhưng chúng tôi kính trọng Đảng. Các vị phải thừa nhận 1 sự thật như vậy và thêm nữa là chúng tôi yêu và quyết bảo vệ đất nước này, dù nó là cộng hay không cộng sản. Tô Nhi, TorontoÝ kiến của bạn Văn Chất đánh giá chính trị cũng khá đấy. Nhưng tôi cũng là tị nạn của chính phủ VN năm 1979 khi VN thời đó bài Hoa. Tôi sinh ở VN, làm việc cho nhà nước. Anh tôi đi bộ đội chống Mỹ. Bản thân anh em tôi nói không thạo tiếng Hoa thế mà cũng bị ép ra đi vượt biên, nếu không thì vào Lâm đồng trồng củ sắn. Thế là gia đình phải mượn tiền thu xếp đi. Đó là sự thật nếu bạn ở khoảng tuổi như tôi (45-52) thì biết; còn nếu bạn quá nhỏ thì hỏi người lớn hay xem lại lịch sử. Chính trị là vậy, đừng bênh vực mù quáng. Còn BBC hay đài tiếng nói VN cũng vậy thôi - họ sẽ phục vụ cho phía của họ, bởi họ được trả tiền lương mà. Văn Chất, Hà TĩnhTheo tôi, tất cả những gì mà giới chính trị phương tây (mà BBC là một "công cụ" ) đang rêu rao là "nhân quyền", "tự do", hay "đa nguyên đa đảng " hoàn toàn chỉ nhằm phục vụ cho âm mưu đen tối và lợi ích của họ. Ở Việt Nam, khi nghe nói đến những luận điệu ấy cứ như bắt người ta tin là một cộng một bằng ba vậy. Nói ra thi dài dòng nhưng tôi có thể tóm tắt lại mấy ý như sau: Thứ nhất, BBC Việt ngữ cũng chỉ là công cụ cho một số "tư tưởng Phương Tây bất mãn" (sau khi thất bại trong các cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam) và một số hiếm hoi những ông chống Cộng. Thứ hai: Cái mà người ta gọi là" đa nguyên , đa đảng " ở phương tây chỉ là lừa bịp, mị dân, bởi đảng nào thì cũng thế cả, đều phục vụ cho lợi ích của số ít giai cấp tư sản. Nếu có thay đổi thì cũng chỉ là "rượu cũ bình mới". Bởi thế mà trước các cuộc bầu cử "dân chủ", các vị tranh cử cứ nói mưa nói gió, nhưng xong rồi thì làm ngược lại. Vì thế mà người ta mới có câu là "không ở đâu mà người ta lại nói dối nhiều như trước các cuộc bầu cử, trong các cuộc chiến tranh, và sau các cuộc đi săn". Thứ ba: Những nước tự coi mình là "dân chủ , nhân quyền" mà tiêu biểu là Mỹ và Phương tây nhưng họ không dủ tư cách để "dạy" Việt Nam về những từ ngữ biếm hoạ đó. Phải chăng cái mà Mỹ và Phương tây gọi là "tinh hoa của văn minh" (dân quyền, dân chủ, tự do), và họ được quyền đưa đi "cho" các nước khác lại như những gì đã diễn ra ở Iraq hiện nay hay ở Kosovo, rồi Ukraina , "cái" mà Phương Tây làm rùm beng rằng là cuộc "Cách mạng Cam" rồi nào là "Dân chủ hóa" thì thực chất đằng sau nó là những đọng cơ mua chuộc. Dư luận có biết rằng mỗi người dân đi tham gia "Cách mạng" (chính xác là biểu tình chống chính phủ Yanucovich) được trả 10 EUR một ngày. Nghe ra cũng thật nực cười. Lời kết: Đất nước VN chúng tôi hiện nay vẫn còn nghèo, và các nhà lãnh đạo cũng gặp một số sai sót trên con đường lãnh đạo đất nước, nhưng chúng tôi sẽ sửa chữa và chúng tôi sẽ phát triển. Không thể phủ nhận rằng: những gì đang diễn ra ở đất nước chúng tôi hiện nay là tốt đep. Xu thế của thời đại hiện nay là "hoà bình - hội nhập - phát triển", Đảng và Nhà nước Việt Nam cũng đang tích cực đổi mới để hoà vào xu thế đó. Phải chăng những luận điệu ấy của "các vị" đã quá lỗi thời. Mong các quý ngài (những đại diện chân chính của những nền văn minh thực sự) đọc và suy ngẫm.
Bộ trưởng Nội vụ Anh Sajid Javid đang đối mặt với những lời chỉ trích sau khi con trai của Shamima Begum chết trong một trại tị nạn ở Syria.	Bộ Nội vụ Anh bị chỉ trích vì để con trai của Begum chết	Đây là đứa con thứ ba của cô dâu IS, Shamima Begum, bị chết. Begum rời London để tham gia nhóm Nhà nước Hồi giáo ở tuổi 15, khi đang là nữ sinh. Ông Javid đã hủy bỏ quyền công dân Anh khi vị thành niên này yêu cầu được quay lại Anh. Một người bạn của gia đình cho biết Anh đã thất bại trong việc bảo vệ đứa trẻ trong khi đảng Lao động đối lập nói rằng cái chết của bé trai là kết quả của một quyết định " vô nhân đạo".Bộ trưởng Nội vụ Anh Sajid Javid đang đối mặt với những lời chỉ trích sau khi con trai của Shamima Begum chết trong một trại tị nạn ở Syria. Shamima Begum: Cuộc sống của cặp đôi IS ở Syria Anh Quốc và vụ tước quốc tịch 'cô dâu IS' Nga 'sẵn sàng' đàm phán với Mỹ về Venezuela Begum rời London để tham gia nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở tuổi 15, khi đang là nữ sinh. Ông Javid đã hủy bỏ quyền công dân Anh khi người mẹ trẻ này yêu cầu được quay lại Anh. Một người bạn của gia đình cho biết Anh đã thất bại trong việc bảo vệ đứa trẻ trong khi đảng Lao động đối lập nói rằng cái chết của bé trai là kết quả của một quyết định "vô nhân đạo". Một phát ngôn viên của chính phủ Anh nói cái chết của bất kỳ trẻ em nào đều là "bi thảm". Người phát ngôn nói rằng chính phủ đã luôn khuyên không nên tới Syria và sẽ "tiếp tục làm bất cứ điều gì có thể để ngăn chặn người dân bị chủ nghĩa khủng bố lôi kéo và đi đến các khu vực xung đột nguy hiểm". Shamima Begum: "I got tricked and I was hoping someone would have sympathy with me" Begum, người đã rời nước Anh vào năm 2015 cùng với hai người bạn học đều là nữ, được một nhà báo từ Times tìm thấy trong một trại tị nạn Syria vào giữa tháng 2/2019. Cô nói rằng đã sống với chồng, một chiến binh gốc Hà Lan của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS, trong thành trì cuối cùng của IS và trước đó đã mất hai đứa con, do các điều kiện khắc nghiệt. Mang thai chín tháng, Begum nói với tờ báo Anh rằng cô không hối hận khi gia nhập IS, nhưng cô cảm thấy đế chế nhà nước Hồi giáo đã chấm dứt. Nói chuyện ngay sau khi sinh con trai, Jarrah, Begum nói với BBC rằng cô mong ước con mình là người Anh và được nuôi dưỡng ở Anh. Jarrah chết vì viêm phổi vào thứ Năm, 07/3, theo một giấy chứng nhận y tế, khi chưa đầy ba tuần tuổi. Nghị sĩ thuộc đảng Bảo thủ và là cựu Bộ trưởng Tư pháp Phillip Lee kêu gọi chính phủ "suy nghĩ" về "trách nhiệm đạo đức" của mình đối với thảm kịch này. Ông nói rằng mặc dù "quan điểm gớm ghiếc" của Begum, quyết định hủy bỏ quyền công dân của cô này - và do đó từ chối cơ hội trở về Anh của cô ta - dường như "được thúc đẩy bởi chủ nghĩa dân túy chứ không phải theo bất kỳ nguyên tắc nào mà tôi có thể nhận ra". 'Điều kiện kinh khủng' Shamima Begum (bìa phải) trốn khỏi Anh sang Thổ Nhĩ Kỳ rồi tới Syria để làm vợ các chiến binh của tổ chức khét tiếng IS hồi 2015. Hai bạn cùng chuyến đi: Kadiza Sultana (trái) và Amira Abase có thể đã chết. Các điều kiện trong trại là "khá kinh khủng", với thiếu hụt thức ăn, chăn và lều, phóng viên Quentin Sommerville của BBC cho biết. Trong ba tháng, hơn 100 người đã chết trên đường hoặc ngay sau khi đến trại, với hai phần ba số người chết dưới năm tuổi. David Miliband, cựu Ngoại trưởng và Chủ tịch Ủy ban Cứu hộ Quốc tế, cho biết trại phải đối mặt với tình trạng khẩn cấp khi 12.000 người "bị tổn thương cũng như suy dinh dưỡng sâu sắc" chạy trốn khỏi sự cai trị của IS. Dal Babu, cựu giám đốc cảnh sát Metropolitan và là bạn của gia đình bà Begum, nói với BBC Newsnight: "Chúng ta đã thất bại, với tư cách là một quốc gia, để bảo vệ đứa trẻ." Sau khi Begum bị tước quyền công dân, gia đình cô đã viết thư cho Bộ trưởng Nội vụ Anh để cho biết rằng họ dự định thách thức quyết định này và yêu cầu hỗ trợ để đưa bé trai đến Anh. Renu Begum, chị em gái của Begum, cho biết trong bức thư Jarrah là "một đứa trẻ vô tội thực sự" trong tình huống này. Khi đứa con của Begum được sinh ra trước khi cô bị Bộ Nội vụ tước quyền công dân Anh, đứa bé vẫn sẽ được coi là người Anh. "Đây là một cái chết hoàn toàn có thể tránh được cho một công dân Anh," ông Babu nói. "Không có nỗ lực nào của Bộ Nội vụ để giúp đỡ. Tôi nghĩ thật là sốc khi Bộ trưởng Nội vụ đã xử lý tình huống này như vậy." Yago Riedijk spoke to Quentin Sommerville and said he saw nothing wrong in marrying 15-year-old Shamima Begum Người nắm vị trí tương ứng Bộ trưởng Nội vụ trong chính phủ đối lập của đảng Lao động Diane Abbott cũng chỉ trích hành động của Bộ Nội vụ Anh. Bà đưa thông điệp trên Twitter: "Việc làm cho một người trở nên vô quốc tịch là trái pháp luật, và bây giờ một đứa trẻ vô tội đã chết do một phụ nữ Anh bị tước quyền công dân. Điều này là vô nhân đạo." 'Điều đáng buồn' Phát biểu với BBC hôm thứ Sáu, trước khi được xác nhận rằng bé trai đã chết, Bộ trưởng Nội vụ Anh Javid nói: "Đáng buồn là có rất nhiều trẻ em, rõ ràng là hoàn toàn vô tội, đã được sinh ra ở vùng chiến sự này. "Tôi không có gì ngoài sự thông cảm cho những đứa trẻ đã bị kéo vào chuyện này. "Đây là một lời nhắc nhở về lý do tại sao nó là như vậy, rất nguy hiểm cho bất cứ ai ở trong khu vực chiến tranh này." Phóng viên phụ trách các vấn đề gia đình của BBC, Daniel Sandford, nói rằng chính phủ có thể đưa đứa bé ra khỏi Syria, mặc dù điều đó có thể là "khó khăn về mặt chính trị". "Quan điểm của chính phủ rằng không thể tới và đưa mọi người ra khỏi các trại này vì điều đó quá nguy hiểm vốn được lặp đi lặp lại là không hoàn toàn chính xác, bởi vì các nhà báo có thể đến các trại này tương đối an toàn. Bộ trưởng Nội vụ Anh Sajid Javid đang đối mặt với các chỉ trích "Làm việc với Lưỡi liềm đỏ ở đó chẳng hạn, hoàn toàn có thể tới và đưa mọi người ra khỏi các trại tị nạn - nếu có một ý chí chính trị." Kirsty McNeill, người phụ trách lĩnh vực chính sách, vận động và các chiến dịch tại tổ chức từ thiện Save the Children (Cứu trợ Trẻ em), cho biết "tất cả trẻ em có liên quan đến IS đều là nạn nhân của cuộc xung đột và phải được đối xử như là nạn nhân". "Có thể tránh được cái chết của bé trai này và những người khác. Anh và các quốc gia có có công dân đang ở vùng đông bắc Syria phải chịu trách nhiệm cho các công dân có nguồn gốc đó", bà nói thêm. Thảm kịch thuộc về ai? Nhưng giáo sư Anthony Glees, giám đốc Trung tâm nghiên cứu tình báo và an ninh tại Đại học Buckingham, nói: Giới chức quốc tế lo ngại mùa đông sẽ gây khó khăn lớn cho cuộc sống của người tỵ nạn trong các trại ở Syria "Trách nhiệm cho thảm kịch này thuộc về cái gọi là Nhà nước Hồi giáo". Ông nói Shamima Begum cũng chịu trách nhiệm "vì đã đưa ra lựa chọn rời khỏi sự an toàn của Vương quốc Anh và trở thành cô dâu của Jihadi". Trong một cuộc phỏng vấn với BBC sau khi Jarrah ra đời, Begum nói rằng cô không hối hận khi tới Syria - mặc dù cô nói thêm rằng không đồng ý với mọi thứ mà nhóm IS đã làm. Begum nói thêm rằng cô chưa bao giờ tìm cách trở thành một "cô gái tuyên truyền" của IS. "Tôi chỉ muốn sự tha thứ thực sự, từ nước Anh," Begum nói với phóng viên Trung Đông của BBC Quentin Sommerville vào tháng 2/2019. "Mọi thứ tôi đã trải qua, tôi không ngờ mình sẽ trải qua điều đó. "Mất con theo cách thức tôi đã mất chúng, tôi cũng không muốn mất đứa bé này và nơi đây, trại này, thực sự không phải là nơi để nuôi trẻ em."
Những người thành công nhất thường là những người có tài năng trung bình nhưng rất may mắn.	Bí mật đáng buồn của sự thành công	May mắn cũng có thể làm chúng ta hào phóng hơn. Chúng ta thường miễn cưỡng cho rằng sự giàu có của ta hoàn toàn do may mắn. Thay vào đó chúng ta thích cho rằng thu nhập to lớn và kết quả lạc quan là do sự thông minh sáng suốt, sự giỏi giang và chăm chỉ làm việc của ta. Nhưng nếu sự thành công có liên quan trực tiếp đến khả năng, thì tại sao có vẻ như có quá nhiều người giàu có với tài năng tầm thường? Và tại sao những người thông minh nhất trên thế giới cũng không phải là những người người giàu nhất? Một bài báo mới của một nhóm các nhà nghiên cứu Ý, các nhà vật lý Alessandro Pluchino và Andrea Rapisarda và nhà kinh tế học Alessio Biondo, đã sử dụng sự mô phỏng máy tính về sự thành công được xác định bằng sự giàu có tài chính để chứng minh rằng những người thành công nhất trên thế giới không nhất thiết là người tài năng nhất. Họ là những người may mắn nhất. Có nên bám trụ công việc mình ghét? Bí quyết giúp bạn đọc thêm sách mỗi năm Những điều tốt đẹp xảy ra với những người tầm thường Một nghiên cứu cho thấy doanh nhân nghỉ phép ít hơn trong giai đoạn trung niên thường chết sớm hơn và sức khỏe tồi tệ khi về già. Các nhà nghiên cứu đã tạo ra một thế giới ảo, bao gồm 1.000 cá nhân ở nhiều mức độ khác nhau về tài năng và ở các cương vị ngẫu nhiên, và họ gặp ngẫu nhiên những sự kiện may và và không may. Mỗi người bắt đầu với số tiền vốn như nhau (10 đơn vị). Mức độ tài năng của họ (với đặc trưng như sự thông minh, kỹ năng hoặc sự nỗ lực) ảnh hưởng đến khả năng để họ có thể biến cơ hội may mắn thành nhiều tiền vốn hơn. Sau 40 năm mô phỏng, tương đương với thời gian sự nghiệp của một người, thì sự phân bố giàu có trông khủng khiếp như trong thế giới thực, với một tỷ lệ phần trăm nhỏ những người chiếm được phần lớn số tiền vốn. "Có phải những người thành công nhất cũng là những người tài năng nhất không? Đó là điều chúng ta chờ đón ... nếu chúng ta giả định rằng chúng ta thưởng cho những người thành công nhất bởi vì họ có tài năng hay thông minh hơn những người khác, nhà vật lí Pluchino nói. Hoa Kỳ thu hút người nước ngoài ở Châu Âu sau Brexit? Đoàn tùy tùng du lịch của tầng lớp giàu có "Nhưng chúng tôi phát hiện ra rằng không phải thế. Thay vào đó, rất thường xảy ra là những người thành công nhất lại có tài năng trung bình nhưng họ rất may. "Chúng tôi đã phát hiện ra mối liên hệ chặt chẽ giữa vận may và thành công. Việc gặp được một loạt các sự kiện may là nguyên nhân để đạt được thành công đáng kinh ngạc ngay cả khi tài năng cá nhân của họ thấp hơn những người siêu tài năng. "Đây là điều chúng ta thường thấy quanh ta trong thế giới thực. Có vô cùng nhiều trường hợp của những người mà chúng ta không cho là đặc biệt thông minh nhưng theo một cách nào đó họ đạt được mức độ cao về giàu có và thành công." Tất nhiên, bạn cần một trình độ nhất định để có thể khai thác những cơ hội may mắn này, các nhà nghiên nói, và "tài năng" này có thể là bất cứ thứ gì, từ khả năng làm việc tích cực cho đến trí thông minh, cho đến thực tế là người chăm chỉ. Nhưng tài năng không thôi là chưa đủ. Trong mô phỏng này, những người tài năng nhất chỉ chiếm một phần nhỏ trong số những người thành đạt. Năm dạng sếp khó chiều PowerPoint: 'cây đũa thần' hay tội đồ nơi công sở? Chia sẻ sự giàu có Những kết quả này có thể là những gợi ý cho cách thức để các nhà hoạch định chính sách và các cơ quan tài trợ phân phối các cơ hội, thí dụ như cấp tiền tài trợ cho các nghiên cứu học thuật. Và điều này có nghĩa là những người tài năng nhất (những người có nhiều khả năng nhất để đẩy mạnh sự đổi mới) sẽ có cơ hội tốt hơn để tỏa sáng. Nhật là nước được xem là có người lao động làm dài giờ. Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy nhiều phương án mà chúng có thể thay đổi cách mà chúng ta đang thưởng cho những người đã thành công rồi. Ví dụ, thay vì trao tiền thưởng cho những nhà buôn bán đã rất thành công rồi, thì một chiến lược có thể là cho một khoản tiền nhỏ cho mọi người, điều này sẽ hiệu quả hơn là hệ thống ưu đãi cá nhân có thành tích, theo mô phỏng máy tính. Ngay cả việc cho tiền này cho 25% số người một cách ngẫu nhiên (bất kể thành tích trong quá khứ của họ như thế nào) cũng dẫn tới tỷ lệ phần trăm những người có tài năng nhất trong mô hình máy tính mà họ đạt được thành công, hơn là việc thưởng cho những người thành công nhất, bởi vì, như chúng tôi đã biết, thành công chủ yếu là do may mắn. Nhưng thành tích trong quá khứ không phải là điều đảm bảo cho thành tích trong tương lai, Biondo cảnh báo. "Nếu bạn đánh giá cao phẩm chất chỉ thông qua kết quả của quá khứ, thì một khi bạn vỡ nhẽ ra rằng kết quả của quá khứ có thể được tạo ra không chỉ bởi tài năng, mà còn bởi vì các sự kiện may mắn, vậy bạn đang khen thưởng sự may mắn chứ không phải là phẩm chất." Điều này có ý nghĩa thú vị đối với xã hội nói chung và có thể tạo ra nhiều cơ hội hơn cho tất cả mọi người. "Có nghĩa là nâng cao giáo dục, y tế, tất cả những điều này đều thuộc dự án." Rapisarda nói."Bằng cách cho mọi người được tiếp cận, đặc biệt là khi còn nhỏ tuổi, đối với các sự kiện may mắn hơn, là bạn tạo nhiều cơ hội hơn cho tài năng ẩn giấu xuất hiện trong xã hội." Giải pháp cho cuộc khủng hoảng nhà ở Hong Kong Monaco đang gần hết chỗ cho đại gia? Người giàu lại giàu hơn Ngoài việc thông tin chính sách ở cấp kinh tế vĩ mô, có những lợi thế cá nhân để hiểu được vai trò của sự may mắn (ví dụ như được sinh ra ở một quốc gia phát triển, hoặc có cha mẹ giàu có) trong vận mệnh của chúng ta. Chúng ta chú ý đặc biệt đến các yếu tố trong cuộc sống mà chúng ta thấy chúng cản trở chúng ta đi tới thành công, và quên tất cả những yếu tố đã hỗ trợ chúng ta. Một nghiên cứu năm 2016 ghi nhận khuynh hướng của chúng ta không nhìn thấy vận may rủi như sự sự bất đối xứng của gió ngược chiều hay suôi chiều. Chúng ta nhớ khi phải vượt khó khăn (đi ngược chiều gió), nhưng thường bỏ qua những lợi thế dành cho ta để đạt tới mục tiêu (như gió suôi chiều). May mắn cũng có thể làm chúng ta hào phóng hơn. Một nghiên cứu khác, của tác giả Robert Frank của cuốn Success and Luck, đã chứng minh rằng khi người ta nhận ra là họ may mắn hoặc tốt số thì họ dễ dàng hơn để cho tiền từ thiện. Trong nghiên cứu này, ba nhóm người được yêu cầu kể lại một sự kiện tích cực. Một nhóm được yêu cầu liệt kê các đặc điểm cá nhân đã gây ra sự kiện, một nhóm khác được yêu cầu liệt kê các nguyên nhân bên ngoài, và một nhóm kiểm soát chỉ kể lại trải nghiệm tích cực. Họ đã được trao tiền thưởng và cơ hội để tặng nó. Những người tham gia liệt kê các nguyên nhân bên ngoài đã tặng tiền 25% nhiều hơn cho từ thiện. "Thật khó để khiến người ta nghĩ về các thế lực tác động bên ngoài và sự kiện bên ngoài," Frank nói. "Nhưng chúng tôi nhận thấy rằng nếu bạn gợi ý để họ suy nghĩ về điều đó (bằng cách hỏi về thời gian mà họ may mắn, hơn là bảo rằng họ đã may mắn) thì họ sẽ trở nên hào phóng hơn và sẵn sàng hơn để đóng góp cho công ích." Theo định nghĩa, các sự kiện may mắn (như nơi bạn sinh ra, bạn sinh ra trong gia đình thế nào, bạn gặp ai) phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn và là ngẫu nhiên. Nhưng ngay cả các nhà nghiên cứu Ý cũng tin rằng có những thứ chúng ta có thể làm để tăng may mắn. "Hãy tạo điều kiện để bạn có được những tương tác tình cờ nhiều nhất có thể," Pluchino nói. "Điều đó cũng đúng nếu như bạn vẫn còn cần sự may mắn. "Nhưng có lẽ bạn sẽ không tìm được các cơ hội may mắn nếu bạn cứ ở ru rú trong nhà mình." Bài tiếng Anh đăng trên BBC Capital
Dự án đường sắt cao tốc hàng chục tỷ đô la của Việt Nam đang gây ra nhiều tranh luận. Nhà báo Lê Minh đã có bài viết về đề tài này đăng trên trang Asia Sentinel và BBC xin giới thiệu bản dịch của chính tác giả:	Việt Nam – mộng mơ tàu siêu tốc	Nhật Bản dùng tàu shinkasen để chở hành khách Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và người phó của ông, Bộ Trưởng Giao Thông Hồ Nghĩa Dũng, đầy hứng khởi với ý tưởng có được một con tàu siêu nhanh, giảm thời gian đi lại giữa Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh từ khoảng 30 giờ xuống còn 6 giờ. Hai vị đã thoả thuận bằng được với phía Nhật Bản về dự án tàu cao tốc, ngay trong khi các bàn cãi vẫn tiếp tục trong Quốc Hội Việt Nam. Chính phủ vào tháng 8 năm ngoái đã đồng ý về nguyên tắc, cho phép Tổng Công Ty Đường Sắt Việt Nam tiếp thu kỹ thuật của công ty Nhật Bản nổi tiếng, Shinkansen để xây dựng một hệ thống đường sắt cao tốc [ĐSCT] cho khoảng cách 1.560 km dọc theo đất nước hình chữ S. Tổng chi phí cho dự án hiện tại ở mức 56 tỷ USD. Tranh cãi về dự án ĐSCT chiếm phần lớn nghị sự của kỳ họp Quốc Hội Việt Nam từ tháng 5, nhưng chưa cho thấy kết quả cụ thể. Mặc dù có nhiều ý kiến phản đối, công chúng Việt Nam và các đại biểu Quốc Hội ngạc nhiên khi nghe tin từ Nhật Bản, cho biết chính phủ của ông Nguyễn Tấn Dũng và phía Shinkansen đã có thoả thuận, theo đó, phía Nhật sẽ bán kỹ thuật và xây hệ thống ĐSCT cho Việt Nam – như vậy, khỏi cần bàn thảo gì thêm, vì mọi sự dường như đã được an bài. Các nhà quan sát Việt Nam giờ đây cho rằng đề xuất ĐSCT đang đi theo hướng tương tự quyết định về khai thác bô-xít hồi năm ngoái. Khai thác trong Tây Nguyên bất chấp hiểm hoạ ô nhiễm, bất chấp nhiều dư luận, trong đó có cả bức thư ngỏ của vị anh hùng trong cuộc chiến Việt Nam, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp, phản biện và đòi hỏi cần nghiên cứu thấu đáo hơn. Tuy vậy đại đa số đại biểu quốc hội đã chấp thuận dự án bô-xít, vì đó là “Chủ Trương của Đảng và Nhà Nước.” Theo chiều hướng này thì ĐSCT phải được thông qua, dù muốn hay không. Nợ lớn Một điều hiển nhiên ở đây, là một dự án như vậy sẽ gây tốn kém lớn đối với một nền kinh tế vừa thoát khỏi nghèo đói, ở một đất nước mà thu nhập cá nhân chỉ vào khoảng 800 USD một năm. Giới phản biện đã tính ra một mức nợ nước ngoài khá lớn mà các thế hệ tương lai của Việt Nam sẽ phải gánh vác, nếu dự án được thực thi. Hiện tại, mức 56 tỷ USD sẽ chiếm hơn phân nửa Tổng Sản Phẩm Nội Địa của Việt Nam, GDP, dự đoán khoảng 97 tỷ USD trong năm nay. Tổng chi phí có thể lên tới trên 100 tỷ USD khi dự án hoàn thành. Các nhà phân tích cho rằng số tiền đó có thể được dùng vào việc xây và củng cố cơ sở hạ tầng chẳng hạn đường bộ, đường sắt thông thường, thay thế cho hệ thống đường sắt hiện có được xây từ thời Pháp thuộc. Nóng lòng muốn bán cho được một dự án đắt như vậy, các viên chức Nhật Bản lập luận rằng mức nợ nước ngoài của Việt Nam thấp hơn mức của Nhật nhiều, và Việt Nam có khả năng làm dự án này. Thực tế, Nhật là nước có mức nợ nước ngoài đứng thứ nhì thế giới sau nhiều năm quản lý kinh tế yếu kém. Nhật có tỷ lệ giữa nợ và GDP tương tự như của Zimbabwe. Việt Nam, dân số gần 90 triệu, đã trải qua gần 30 năm gượng đứng lên từ chiến tranh tàn phá, mất mát nặng nề về tài chính khi hệ thống Xô-Viết sụp đổ, và đùa giỡn nguy hiểm với cung cách kinh tế chỉ huy. Nguồn nhân lực của Việt Nam tăng vài triệu mỗi năm, kinh tế theo cung cách xuất khẩu chủ đạo, tăng trưởng chừng 7% trung bình được một thập niên – cho đến khi cơn khủng hoảng tài chính toàn cầu chặn đứng đà xuất khẩu khoảng 10%/năm. Đầu tư nội địa của Việt Nam hiện ở mức lành mạnh (16%), nhưng đầu tư trực tiếp từ nước ngoài đã sụt xuống chừng 70% vào thời điểm 2009. 'Chiến lược nợ' Trong bối cảnh như vậy thì một con tàu siêu nhanh là sự “xa xỉ một cách lố lăng!”, như lời một nhà khoa học ở Việt Nam. Ngoài ra, cũng nên bàn về công dụng của con tàu siêu nhanh đó. Hệ thống Shinkansen được thiết kế chỉ để chuyên chở hành khách, không để chở hàng hóa. Và mức lợi ích kinh tế cho một con tàu như vậy hết sức mờ nhạt, khi mà nhà nước sẽ phải bao cấp về vốn để xây dựng và sẽ tiếp tục cung ứng vốn lâu dài đặng bảo trì một hệ thống như vậy. Trong số 12 quốc gia có ĐSCT, không có nước nào đi vay tiền bên ngoài để xây các hệ thống của họ. Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Mitsuo Sakaba hiện đang khuyến cáo rằng Việt Nam nên thận trọng. Trong một phỏng vấn với báo Lao Động, ông Sakaba đã trích dẫn một nghiên cứu của Cơ Quan Hợp Tác Quốc Tế của Nhật Bản, JICA, cho rằng một hệ thống như vậy sẽ không thực hữu ích vào thời điểm 2020. Ông nói chính phủ Nhật sẽ chờ kết quả của cuộc bàn luận về dự án này trong Quốc Hội trước khi quyết sẽ hợp tác và hợp tác ra sao với phía Việt Nam. Phản hồi lại những chống đối liên quan đến kinh phí của ĐSCT, Phó Thủ Tướng Nguyễn Sinh Hùng giờ đây đưa ra “Chiến lược mới về nợ nước ngoài.” Nhìn vào hai thập niên tới, khi kinh tế Việt Nam phát triển tới mức cao hơn, với viện trợ từ nước ngoài và nguồn đầu tư phát triển dồi dào hơn, thì khả năng vay nợ sẽ lớn hơn, Phó Thủ Tướng Hùng thuyết phục công chúng. Kỷ lục Trong giới phản biện dự án ĐSCT có các cựu bộ trưởng chính phủ, cựu quân nhân, các nhà khoa học hàng đầu, nhân sĩ người Việt ở nước ngoài và một số lớn các bloggers. Những hạn chế của chính phủ trên quyền tự do ngôn luận và mức kiểm duyệt báo chí tiền Đại Hội Đảng đã khiến cho phần lớn giới phản biện dự án quay sang hô hào chống đối trên mạng internet, bản thân những người phản đối đã dùng tên giả. Đối diện với hệ thống tuyên truyền dày đặc của chính phủ, giới phản biện dự án không còn mấy ảnh hưởng. Có không sự khác biệt quan điểm giữa Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng? Vì sao có sự vội vã cho một dự án như vậy? Vì sao chính phủ thúc dục mạnh để có được một thứ bị cho là xa xỉ đến thế? Giới truyền thông ở Hà Nội đưa ra hai khả năng. Một giả thuyết cho rằng điều này liên quan đến những đấu đá trong nội bộ của đảng Cộng Sản. Có người cho rằng thuận theo dự án tàu cao tốc, các đối thủ của Thủ Tướng Dũng trong Bộ Chính Trị đặt bẫy để hướng các chỉ trích của dân chúng tập trung vào bản thân ông Dũng. Các đối thủ này muốn loại ông Dũng tại Đại Hội Đảng sắp tới, vào đầu sang năm. Giả thuyết thứ hai về ĐSCT cho rằng lãnh đạo Việt Nam muốn công chúng phân tâm, bớt phần lo lắng về những vấn đề nhậy cảm hơn chẳng hạn mâu thuẫn âm ỷ giữa Việt Nam và Trung Quốc trong tranh chấp Trường Sa và Hoàng Sa và cuộc chạy đua vũ trang ở Đông Nam Á. Ở Việt Nam, trước mỗi Đại Hội Đảng đều rất cần duy trì sự ổn định trong dân chúng. Bằng chứng cho cả hai giả thuyết này phần lớn là lốm đốm những giai thoại và đồn đoán. Trong những năm gần đây, lãnh đạo chính phủ và các tổng công ty ở Việt Nam thường hăm hở đánh dấu công lao của họ trong nhiệm kỳ. Họ thường tạo ra những thứ “hoành tráng” theo chủ nghĩa kỷ lục Guinness. Guinness Việt Nam vài năm gần đây bao gồm chiếc bánh chưng to nhất và chai rượu lớn nhất để dâng Vua Hùng, và một ly cà phê cũng to không kém. Giới phê bình lập luận rằng: có lẽ tâm lý chạy theo Guinness là cách lý giải hay nhất cho câu chuyện về [giấc mơ] Đường Sắt Cao Tốc của Việt Nam. (Tin từ Việt Nam nói ngày 19 tháng 6, Quốc hội dự kiến ra nghị quyết về dự án tàu cao t̀́ốc với nhiều khả năng chỉ nghiên cứu thực hiện đoạn Sài Gòn-Nha Trang trước) Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, hiện sống tại Sydney, Australia. Tác giả tự chuyển ngữ theo đề nghị của BBC, với sự đồng ý của Asia Sentinel.
Lặng lẽ làm việc trong một khu công nghiệp ở Vero Beach, bang Florida, Hoa Kỳ, Johh Ramsay, một kỹ sư 34 tuổi, đang phác thảo thiết kế một chiếc tàu ngầm có khả năng đi đến năm điểm sâu nhất dưới đại dương.	Tàu ngầm, món đồ chơi đắt giá của tỷ phú	Triton Submarines là một trong số bốn công ty duy nhất nhận thiết kế và sản xuất tàu ngầm tư nhân trên thế giới Đó là tàu ngầm riêng dành cho một nhà tỷ phú. Kỳ công, đắt đỏ “Đây sẽ là một phương tiện làm thay đổi thế giới, và chắc chắn sẽ làm thay đổi ngành tàu ngầm,” Ramsay nói. Chiếc tàu ngầm chở được hai người trị giá 25 triệu đô la phải mất sáu tháng để thiết kế và hãng tàu ngầm Triton Submarines mất thêm hai năm nữa để sản xuất. “Chưa từng có ai làm ra được một phương tiện lặn ngầm cá nhân có thể dùng để dùng đi dùng lại nhiều lần, nhưng chúng tôi sẽ cố gắng làm điều đó.” Khách hàng của ông là một trong ít những người xem đáy đại dương là sân chơi mới. Một lớp tỷ phú mới đang đánh thức đam mê giống như đam mê của Jacques Cousteau – nhà thám hiểm đại dương nổi tiếng thế giới – tiềm ẩn trong người họ, và họ sẵn sàng bỏ ra một số tiền lớn. Với giá thành khởi điểm từ ba triệu Mỹ kim và cần có một du thuyền làm chỗ đậu tàu ngầm, những chiếc tàu ngầm riêng không phải chỉ để phiêu lưu mà còn giúp thúc đẩy nghiên cứu và thám hiểm bằng những cách không ai mơ tới chỉ hồi một thập niên trước. “Xu hướng này bắt đầu một phần từ việc cho rằng sở hữu tàu ngầm là điều thú vị, và một phần từ việc có những cá nhân có thể hỗ trợ cho việc nghiên cứu công nghệ tàu ngầm,” Charles Kohnen, chủ hãng sản xuất tàu ngầm SEAmagine Hydrospace Corp ở California, nói. “Đây không chỉ là nỗ lực đi đến nơi chưa có ai từng đi đến, mà là nỗ lực tới những nơi đó rồi trở về để kể lại hành trình.” Xuống đáy biển sâu bằng tàu ngầm tư nhân khiến các nhà nghiên cứu có cơ hội phát hiện ra những loài sinh vật biển mới Cho thuê tàu ngầm Vẫn còn trong giai đoạn phôi thai, ngành công nghiệp đóng tàu ngầm cá nhân mới chỉ gồm bốn công ty, tính đến nay đã sản xuất ra khoảng từ 20 đến 30 chiếc tàu ngầm thuộc sở hữu tư nhân trên khắp thế giới, theo ông Kohnen, một người tiên phong trong lĩnh vực này và đã bán chiếc tàu ngầm đầu tiên vào năm 2000. Những người sở hữu tàu ngầm riêng này thường cho thuê trọn chiếc với giá thuê lên đến 30.000 Mỹ kim một ngày. Một số trong những chiếc tàu ngầm này đã được các tỷ phú khác thuê lại để tìm cảm giác mới trong kỳ nghỉ, còn một số chiếc khác được các nhóm nghiên cứu mượn để khám phá sinh vật biển mới hay thám hiểm xác tàu đắm. Rất ít tổ chức nghiên cứu khoa học có khả năng mua nổi tàu ngầm, chưa nói tới việc bảo trì hay trả chi phí đắt đỏ để đưa tàu ngầm ra biển. Do đó, hợp tác với những chủ sở hữu tàu ngầm tư nhân tỏ ra là một chiến lược đầy hứa hẹn. Hồi 2013, các nhà nghiên cứu đi trên chiếc tàu ngầm tư nhân ngoài khơi Nhật Bản đã lần đầu tiên quay hình lại được một con mực khổng lồ trong môi trường sống tự nhiên của nó. Vào tháng Ba năm đó, một nhóm các nhà khoa học sử dụng chiếc tàu ngầm của Paul Allen, nhà đồng sáng lập hãng Microsoft, đã phát hiện ra xác chiến hạm Musashi của Nhật Bản, vốn bị đánh chìm ngoài khơi Philippines trong thời Đệ nhị Thế chiến. Tỷ phú mê khám phá Tuy nhiên, đôi khi sự say mê khám phá lại xuất phát từ chính chủ nhân tàu ngầm. Hồi năm 2012, đạo diễn James Cameron đã phá kỷ lục lặn một mình sâu nhất khi ông sử dụng chiếc tàu ngầm riêng của ông để thám hiểm Rãnh Mariana, điểm sâu nhất dưới đáy đại dương nằm ở tây Thái Bình Dương. Đạo diễn Hollywood từng phá kỷ lục lặn một mình xuống sâu nhất khi thám hiểm Rãnh Mariana bằng tàu ngầm riêng DeepSea Challenger Chiếc tàu ngầm của Cameron không được thiết kế để lặn xuống nhiều lần dưới áp lực vô cùng lớn dưới đáy đại dương, cho nên sau hành trình duy nhất này nó được cho nghỉ hưu. Hầu hết tàu ngầm tư chỉ xuống được đến độ sâu 1.000 là tối đa. Thách thức lớn nhất khi chế tạo tàu ngầm vẫn là khoang ngồi của hành khách vốn bị ép lại dưới áp lực nước dưới đáy biển. Các tàu ngầm của hãng Triton có khoang hành khách làm bằng acrylic dày 6,5 inch được sản xuất ở Đức với giá khoảng một triệu đô la. Để lặn xuống độ sâu sâu hơn, tàu ngầm phải có sức chịu đựng cao hơn rất nhiều, bao gồm một lớp kính siêu dày có thể tốn kém đến gấp bốn gấp năm lần, Ramsay nói. Những chủ sở hữu tàu ngầm tư nhân có thể tiến hành nghiên cứu hay thám hiểm hiệu quả tới mức nào vẫn là điều chưa rõ ràng, George Bass, giáo sư danh dự thuộc chương trình Khảo cứu Đại dương thuộc Đại học Texas A&M, nói. Bass là một trong số những người tìm ra được nhiều xác tàu đắm nhất trên thế giới, nhất là ở vùng biển Địa Trung Hải. Có lần ông đã phát hiện đến 14 xác tàu đắm ngoài khơi biển Thổ Nhĩ Kỳ trong một tháng. “Cần có kiến thức” Tuy nhiên Bass không tin rằng những tỷ phú sở hữu tàu ngầm riêng có thể làm được như vậy. “Họ có thể tìm ra xác tàu đắm hay phát hiện ra cái gì đó mới mẻ,” Bass nói. “Nhưng phải cần rất nhiều kiến thức và nghiên cứu mới làm được điều đó.” Ở Costa Rica, một chiếc tàu ngầm có tên là DeepSee đang được các nhà thám hiểm, các nhà nghiên cứu và các nhà khoa học dùng để lặn chủ yếu xung quanh đảo Cocos nằm cách đất liền khoảng 350 hải lý. Với những dòng hải lưu giao nhau đặc biệt, vùng biển xung quanh hòn đảo là nơi rất đa dạng về san hô và sinh vật biển hiếm, từ sinh vật phù du cho đến cá mập. Chủ sở hữu tàu DeepSea, một công ty tư nhân, cho phép các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Costa Rica sử dụng tàu ngầm miễn phí, ông Shmulik Blum, người điều hành dự án, nói; đôi khi họ đã phát hiện những sinh vật biển mới mà trước đây chưa hề được nhìn thấy. Hai năm trước, các nhà nghiên cứu Costa Rica đã tìm thấy một họ san hô hoàn toàn mới. Đây là khám phá chưa từng có trong vòng 40 năm, Blum nói. Loại san hô mềm mới phát hiện ra này nằm ở độ sâu sâu đến nỗi chúng chưa từng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và không có bất cứ sắc tố gì. Bằng cách sử dụng cánh tay robot của DeepSea, các nhà nghiên cứu đã lấy một mẫu đem về phân tích trong phòng thí nghiệm. “Thông thường, việc không thể tiếp cận đến những độ sâu này đã giới hạn khả năng con người hiểu về nó,” Blum nói. “Một khi chúng tôi đến được, nó đã mở ra cho chúng tôi một thế giới mới hoàn toàn." Blum nói chuyện qua điện thoại từ văn phòng của DeepSee ở hải cảng nhỏ Puntarenas. Vài giờ sau, ông cùng đội ngũ thám hiểm của mình có chuyến đi một ngày rưỡi đến đảo Cocos để tiếp tục thực hiện những đợt lặn mới. “Có lẽ chúng tôi sẽ tìm thấy thêm điều gì đó mới,” ông nói. “Không thể biết trước được.” Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Capital.
Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa là đến ngày khai mạc Olympic Tokyo, và những ý kiến đề nghị hủy Thế vận hội này ngày càng mạnh hơn. Vậy vì sao Nhật Bản không bàn đến chuyện hủy Olympic? Hóa ra câu trả lời không đơn giản.	Giữa đại dịch, vì sao Nhật không hủy Thế vận hội Olympic?	Tình trạng khẩn cấp vì virus corona được tuyên bố sẽ kéo dài thêm ở thủ đô Tokyo Tình hình đại dịch không mấy sáng sủa ở Nhật. Tình trạng khẩn cấp vì virus corona được tuyên bố sẽ kéo dài thêm ở thủ đô Tokyo và ba tỉnh lớn khác trong lúc số ca nhiễm vẫn tiếp tục tăng. Hiện chưa có lời nào về việc hủy Thế vận hội, nhưng cả các chuyên gia y tế và ý kiến công chúng đều không ủng hộ việc tổ chức sự kiện thể thao toàn cầu này. Nhật Bản có biện pháp Covid mới khi Thế vận hội đến gần Việt Nam học được gì từ thị trường lao động Nhật Bản? Các trưng cầu dân ý hiện tại cho thấy 70% dân số không muốn Olympic tiếp diễn, nhưng Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) vẫn tiếp tục khăng khăng rằng sự kiện sẽ diễn ra. Nhật Bản từ lâu khăng khăng rằng Olympics, lẽ ra được tổ chức hồi cuối hè năm ngoái, sẽ diễn ra và sẽ an toàn. Hồi đầu tuần này, Thủ tướng Yoshihide Suga lần đầu tiên dường như chịu sức ép của công chúng khi ông nói rằng chính phủ sẽ "không đặt Olympic lên trên hết" - nhưng ông cũng nói thêm rằng cuối cùng thì quyết định sẽ là do IOC đưa ra. Vậy ai thực sự có quyền quyết định hủy Thế Vận Hội - và chuyện hủy có khả năng xảy ra? Thế Vận Hội có thể bị hủy ra sao? Hợp đồng giữa IOC và thành phố chủ nhà Tokyo là rất rõ ràng: Có một điều khoản về chuyện hủy và nó chỉ cho phép IOC có quyền hủy, không phải thành phố chủ nhà. Đó là vì Thế vận hội Olympic là "tài sản độc quyền" của IOC, luật sư thể thao quốc tế Alexandre Miguel Mestre nói với BBC. Và là "chủ sở hữu" của Thế vận hội, chính IOC có thể ngừng hợp đồng. Một lý do có thể cho phép hủy - ngoài những điều như chiến tranh hay loạn lạc - là nếu "IOC có cơ sở hợp lý để tin rằng, hoàn toàn theo ý của họ, sự an toàn của những người tham gia Thế vận hội có thể bị đe dọa hay phá hoại một cách nghiêm trọng vì bất kỳ lý do nào". Và đại dịch có thể được cho là một mối đe dọa như vậy. Hiến chương Olympic cũng quy định rằng IOC phải đảm bảo "sức khỏe của các vận động viên" và khuyến khích "thể thao an toàn", ông Mestre nói. Nhưng bất chấp những điều này, IOC dường như vẫn kiên quyết muốn tổ chức Olympic Tokyo. Liệu Nhật Bản có thể đi ngược lại IOC và rút khỏi chức chủ nhà không? "Theo nhiều điều khoản khác nhau trong hợp đồng của thành phố chủ nhà, nếu Nhật Bản muốn đơn phương hủy hợp đồng, thì nói chùng, rủi ro và thiệt hại sẽ do ủy ban tổ chức nước chủ nhà chịu," GS Jack Anderson tại Đại học Melbourne nói với BBC. Ở Nhật, ngày càng có nhiều lời kêu gọi hủy Thế vận hội Tokyo 2020/2021 "Các hợp đồng thường dự phòng những trường hợp khẩn cấp nhất định, nhưng tính chất của tình hình đại dịch hiện nay là chưa từng gặp," ông nói. "Thế vận hội Olympic là sự kiện thể thao lớn nhất, và Nhật Bản cũng như IOC có rủi ro mất hàng tỷ đô la tiền bản quyền phát sóng. Đây là một sự kiện khổng lồ và có nhiều nghĩa vụ hợp đồng lớn cho tất cả các bên.". Vì thế, kịch bản thực té duy nhất là Nhật cùng rút lui chung với IOC, theo khuôn khổ của hợp đồng. Nếu điều đó xảy ra, bảo hiểm sẽ được tính đến: IOC có bảo hiểm, ủy ban tổ chức nước chủ nhà có bảo hiểm và các hãng truyền hình và tài trợ cũng có bảo hiểm. "Có lẽ chúng ta có thể nói nếu Olympic Tokyo bị hủy, đây sẽ là sự kiện có thanh toán bảo hiểm lớn nhất, không nghi ngờ gì về chuyện đó," GS Anderson nói. Bảo hiểm có thể sẽ chi trả các chi phí trực tiếp của nhà tổ chức, nhưng sẽ gần như không trả cho các chi phí gián tiếp từ các khoản đầu tư trên khắp cả nước Nhật - chẳng hạn khách sạn và nhà hàng -với mong đợi đón khách du lịch tới dự Olympic. Nhật Bản: Vấn đề nữ thực tập sinh Việt có thai Vì sao thực tập sinh Việt tử vong ở Nhật Bản? Làn gió ngược chiều ngày càng thổi mạnh Cho tới giờ, vẫn còn rất nhiều điều chưa chắc chắn về Olympic Tokyo. Con đường cho tới nay là rất gập ghềnh - Olympic bị hoãn năm ngoái, rước đuốc bị gián đoạn nhiều lần, cổ động viên quốc tế không được sang Nhật dự và giờ đây có khả năng các sự kiện thi đấu sẽ diễn ra trong sân vận động trống. Rất ít vận động viên đã lên tiếng về vấn đề này và có lẽ họ cũng rất trăn trở. Với những người sẽ tham gia, Olympic là điểm nhấn quan trọng trong sự nghiệp của họ và là cột mốc mà họ đã khổ luyện để hướng tới trong nhiều năm. Nhưng cùng lúc, họ lo ngại cho sức khỏe cá nhân và cộng đồng giữa một đại dịch toàn cầu. Ngôi sao thể thao nổi tiếng nhất Nhật Bản, quán quân tennis Naomi Osaka là một trong những người lên tiếng, dù khá rụt rè. "Tất nhiên tôi muốn Olympic được tổ chức," cô nói trong tuần này. "Nhưng tôi nghĩ có rất nhiều điều quan trọng đang diễn ra, đặc biệt là trong năm qua. "Với tôi, tôi cảm thấy nếu Thế vận hội gây rủi ro cho mọi người, mà tôi cho là ngay lúc này là như vậy, … thì nhất định phải bàn lại. Xét cho cùng, tôi chỉ là một vận động viên, và trên thế giới đang có đại dịch." Cây vợt Nhật Bản Naomi Osaka Đội điền kinh Mỹ hồi đầu tuần hủy lịch tập huấn trước Olympic ở Nhật vì lo ngại an toàn cho vận động viên. Và ngay cả tỉnh trưởng nơi dự kiến đoàn điền kinh Mỹ sẽ ở, cũng nói ông tin rằng "họ đưa ra quyết định tốt nhất có thể trong tình hình hiện tại". Một số thị trấn ở vùng Tokyo dự kiến sẽ đón các vận động viên cũng được cho là đã rút lui vì lo ngại nguy cơ Covid lây lan sẽ tăng lên. Một tỉnh trưởng cho biết trong tuần này ông đã từ chối yêu cầu tìm thêm giường bệnh [phòng xa] cho các vận động viên. Thay vào đó, ông thúc giục các bên xem xét kế hoạch hoãn hay thậm chí hủy Olympic. Một nghiệp đoàn bác sỹ tuần này viết thông cáo cho chính phủ nói rằng "không thể" tổ chức Thế vận hội trước những diễn biến của đại dịch. Dù những ý kiến trên không phải là lời kêu gọi nên hủy Thế vận hội rõ ràng, nhưng với những cảnh báo của các chuyên gia y tế và ý kiến không tán thành của công chúng, số người lo ngại đang lớn dần trong vài tuần qua. Bộ trưởng Nhật trả lại lương vì vụ đất đai Ngăn nắp kiểu Marie Kondo giúp thành công hơn? Không chỉ có tiền Hủy Thế vận hội sẽ không chỉ gây ra thiệt hại tài chính. Theo lịch thì Thế vận hội tiếp theo sẽ diễn ra sang năm, Thế vận Hội Mùa đông dự kiến được tổ chức vào tháng 2/2022, do nước kình địch Trung Quốc tổ chức ở Bắc Kinh. Vì thế không có nghi ngờ gì rằng Nhật Bản có nỗ lực cao nhất để tổ chức Olympic Tokyo. Lần cuối cùng Nhật đăng cai Thế vận hội Mùa hè là năm 1964 và khi đó, sự kiện được coi là biểu tượng quan trọng cho quá trình tái thiết đất nước sau Thế chiến Thứ Hai. Tới nay, chỉ khoảng 1% dân số Nhật được vaccine đầy đủ Đối với Olympic Tokyo 2020/2021, một lần nữa lại có ý nghĩa biểu tượng, GS Anderson giải thíc "Nhật Bản có sự trì trệ kinh tế trong thời gian dài, và đã có thảm họa sóng thần và hạt nhân ở Fukushima, nên Thế vận hội sẽ là biểu tượng phục hồi cho Nhật Bản," ông nói. Cuối cùng, câu hỏi liệu Thế vận hội có nên diễn ra khác với câu hỏi liệu nó có diễn ra không. Trong lịch sử Olympic hiện đại, chỉ cao ba lần ngày hội thể thao toàn cầu bị hủy: vào năm 1916, 1940 và 1944 - cả ba lần đều do chiến tranh thế giới. Cho dù gió ngược chiều ngày càng lớn, IOC từ chối xem xét khả năng hủy Thế vận hội khiến hầu hết các nhà quan sát cho rằng Olympic năm nay sẽ vẫn diễn ra và khai mạc vào ngày 23/7 - mặc dù nó sẽ diễn ra theo hình thức nào chúng ta vẫn chưa rõ.
Hỏi: Tình hình công nghệ ở Trung Quốc như thế nào khi ông tới đó vào cuối những năm 1990?	Túi khôn Trung Quốc đến từ đâu?	Trung Quốc đang có những tiến bộ nhanh chóng về công nghệ, nhưng thiếu những cải cách trong hệ thống giáo dục và một văn hóa khoan dung trước sự thất bại thì Trung Quốc sẽ không sản sinh ra những Steve Jobs, doanh nhân công nghệ Lý Khai Phục nói trong một cuộc phỏng vấn với đài BBC, và đây là một phần trong một hàng loạt chuyên đề về các thách thức cho các nhà lãnh đạo mới ở Trung Quốc. Năm 1998, tôi trở lại Trung Quốc để làm việc cho hãng Microsoft và bắt đầu lập các phòng nghiên cứu công nghệ. Thanh niên Trung Quốc mà tôi đã gặp khi ở Mỹ tỏ ra có nhiều tiềm năng và rất khao khát thành công, rất chịu khó làm việc. Tôi cảm thấy với kinh nghiệm của mình tôi có thể giúp họ tận dụng hết tiềm năng của để làm ra những điều tuyệt vời cho chủ công ty của tôi. Hỏi: Kể từ đó đã có những thay đổi như thế nào thưa ông? Vào cuối những năm 1990 vẫn còn thiếu sự lãnh đạo trong kinh doanh. Các công ty được xây dựng, nhưng các nhà lãnh đạo lại không có đủ kinh nghiệm để điều hành chúng. Các ngành công nghiệp khi đó nhỏ hơn rất nhiều và có cảm giác như tại một quốc gia lạc hậu. Mười bốn năm sau, chúng ta thấy một nền kinh tế đầy sôi động với các công ty mạnh và thành công được dẫn dắt bởi các nhà lãnh đạo có kinh nghiệm. Vào thời điểm đó, nhiều công ty chỉ chuyên về sản xuất và nay có khá nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao. Họ chưa phải là đi đầu trên thế giới, nhưng họ là những công ty có khả năng với đầu tư công nghệ khá. Hỏi: Trung Quốc có khả năng như thế nào trong việc phát triển một ngành công nghệ thực sự sáng tạo? Ông Lý Khai Phục, doanh nhân Mỹ gốc Đài Loan, cho rằng Trung Quốc cần cải cách giáo dục Tôi cho rằng Trung Quốc đang trên đường để có thể cạnh tranh với Hàn Quốc. Các công ty có thể đưa ra các ý tưởng về sản phẩm mới và hiểu rõ nhu cầu của người sử dụng. Nhưng để bắt kịp với ngành công nghệ Mỹ - với Thung lũng Silicon - thì còn là cả một chặng đường khá khó khăn. Các công ty như Apple và Google có tính sáng tạo từ gốc rễ, được xây dựng để làm thay đổi thế giới và với những người sẵn sàng chấp nhận rủi ro lớn. Mỹ có một nền văn hóa chấp nhận thất bại, được thúc đẩy bởi niềm đam mê cá nhân. Các công ty không phải được thành lập để kiếm tiền hoặc để biến những người sáng lập ra công ty thành tỷ phú, mà để xây dựng những công nghệ tuyệt vời. Trung Quốc là một nhà nước mà mong muốn lớn của các doanh nhân là giành ảnh hưởng và trở nên giàu có. Nó vẫn còn là nơi mà các công ty Trung Quốc hiểu nhu cầu của người dùng và cung cấp cho nhu cầu đó chứ không phải hiểu biết nhu cầu của người dùng mà chính người dùng có thể thậm chí không nhận rõ. Trước khi đạt tới mức độ sáng tạo đó, Trung Quốc đã phải vượt qua rất nhiều vấn đề về văn hóa, giáo dục, một đất nước nhấn mạnh tới kỷ luật và sự vâng lời. Trong khi đó Silicon Valley thì sáng tạo, đam mê, nổi loạn và không biết sợ. Chính bởi những khác biệt như vậy, sẽ khó có một Steve Jobs hay Mark Zuckerburg được sản sinh ra ở Trung Quốc. Hỏi: Liệu có thể có đổi mới/sáng kiến thực sự khi xã hội và chính trị là theo kiểu chỉ đạo là từ trên xuống như vậy hay không? Thế còn kiểm duyệt thì sao? Đổi mới là một phần chủ chốt cho hiện tại và cho kế hoạch 5 năm tới vì thế chính phủ sẽ có cơ hội sử dụng nguồn lực vào các liên doanh, các trường đại học và các nghiên cứu. Tuy nhiên có một số câu hỏi được đặt ra: quý vị không thể buộc hay ra nghị định để có đổi mới từ các tài trợ hay từ việc lên kế hoạch. Tôi cho rằng các kế hoạch 5 năm sẽ đưa Trung Quốc lên mức như Nam Hàn nhưng Trung Quốc sẽ không đạt tới mức sáng tạo thực sự của những người đi tiên phong như Jobs và Zuckerburg. Một mặt nó hạn chế những gì người ta có thể làm nhưng nó cũng tạo ra một môi trường mà nhiều công ty Mỹ không thể vào hoạt động hoặc chọn không vào hoạt động. Như vậy sẽ làm giảm tính cạnh tranh và mở cửa thị trường cho các công ty nội địa. Hỏi: Vậy ông muốn các tân lãnh đạo Trung Quốc làm gì để khuyến khích đổi mới, sáng tạo? Tôi muốn được thấy đổi mới về giáo dục nhưng được thực hiện một cách đúng đắn, từ từ để hệ thống giáo dục của Trung Quốc có thể duy trì nhũng điều tốt đẹp của nó, như phát triển các kỹ năng cơ bản. Nhưng điều quan trọng là để một số ảnh hưởng của phương Tây được tràn vào như vậy sinh viên không phải chỉ ngồi trong phòng và làm theo các chỉ thị mà học cách đặt những câu hỏi quan trọng. Việc đưa lối nghĩ có suy xét và tính tò mò có lẽ là điều quan trọng nhất tôi hy vọng sẽ được thấy tại Trung Quốc. Tôi cho rằng chính phủ cũng cần sử dụng nguồn lực vào việc cho phép các chuyên gia được đưa ra các quyết định quan trọng, vì các quan chức chính phủ không thể là các chuyên gia trong việc quyết định tài trợ cho công ty nào, công nghệ nào được tặng thưởng hay thậm chí kiểu tài năng nào cần được giáo dục hay hoặc để được đưa vào Trung Quốc. Hỏi: Sức mạnh của microblogs tại Trung Quốc là gì? Tôi viết một cuốn sách về thay đổi của microblogs ở Trung Quốc. Đó là một điều tôi nghĩ sẽ xảy ra và nó đã xảy ra. Nó tạo nên một diễn đàn cho mọi người đóng góp những ý kiến, suy nghĩ và quan sát của họ cũng như chia sẻ tất cả những điều đó vào thời điểm thực, tức đúng lúc nó xảy ra. Microblogs phản ánh những sự kiện đang diễn ra như các vấn đề xã hội, tình trạng bất công tại tòa án, tham nhũng tại chính quyền địa phương và thông tin về các sự kiện tại Mỹ, như bầu cử Tổng thống - tất cả những thông tin vốn không thể có được trước đây, Báo chí do nhà nước làm chủ có một quan điểm chứ không phải nhiều chiều và microblogs mở ra những thông tin mới cho mọi người và ở mức độ nào đó tạo đôi chút tự do ngôn luận và minh bạch. Nó thậm chí có tác dụng như một hình thức truyền thông kiểm tra chính phủ vì khi truyền thông là do nhà nước sở hữu thì nó khó có thể làm được việc đó. Mặc dù microblogs đã khơi gợi thêm chỉ trích đối với chính phủ, giới chức trách cũng có xu hướng phản ứng có tính xây dựng. Và khi các viên chức chính phủ bắt đầu các microblogs của chính họ, nó đem họ lại gần với người dân hơn. Hỏi: Liệu chúng ta sẽ được thấy những đổi mới sáng kiến gì từ Trung Quốc? Trung Quốc có lẽ sẽ không tạo ra các sản phẩm có thể làm thay đổi thế giới. Đổi mới/sáng kiến có lẽ sẽ là từ việc lấy những sản phẩm đã được biết đến và áp dụng chúng vào một bối cảnh khác. Tôi có thể thấy điều đó có hiệu quả ở những lĩnh vực có được sự ủng hộ của chính phủ, những lĩnh vực không cần tới suy nghĩ đột phá nhưng được phép thử nghiệm và được phép thất bại như trong ngành dược và năng lượng thay thế. Hỏi: Ông cho rằng Trung Quốc sẽ như thế nào trong 10 năm tới? Thật khó nói. Có nhiều áp lực và mong muốn có cải thiện về luật pháp, có đại diện rộng rãi hơn và minh bạch hơn. Tôi có quan điểm khá khả quan và tôi cho rằng chúng ta sẽ thấy có tiến bộ. Vẫn luôn có thể xảy ra những trường hợp đáng tiếc và tôi không thể đánh giá mức độ những thay đổi đó sẽ diễn ra như thế nào. Nếu quý vị có cái nhìn cho thời gian khoảng 3-4 năm thì tiến bộ dường như là không đáng kể nhưng nếu nhìn xa hơn cho khoảng thời gian 8-10 năm thì có lẽ sẽ có tiến bộ về mức độ cởi mở. Thêm về tin này
Trong một phúc trình mới được công bố hồi tháng 9/2018, các nhà khoa học môi trường hàng đầu thế giới đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc nhất từ trước đến nay: đó là những hành động của chúng ta hiện nay không đủ để đạt được mục tiêu giữ để Trái Đất chỉ ấm lên 1,5 độ C. Chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa.	10 cách đơn giản đối phó với biến đổi khí hậu	Biến đổi khí hậu là có thực là điều mà khoa học đã xác định, và chúng ta đã bắt đầu chứng kiến nó tác động đến cuộc sống của chúng ta như thế nào. Thị trấn Greenland đang tan chảy ở Bắc Cực Mối nguy của ô nhiễm không khí nơi làm việc Dùng nước biển để trồng trọt trên sa mạc Nó làm tăng khả năng Miami và những nơi khác bị ngập lụt, đe dọa hàng triệu người sinh sống dọc theo Sông Brahmaputra ở đông bắc Ấn Độ và làm gián đoạn sự giao phối, sinh sản của của động thực vật. Do đó chúng ta không cần phải hỏi biến đổi khí hậu có đang xảy ra hay không - hay liệu có phải con người là nguyên nhân hay không - mà cần phải hỏi là: 'Chúng ta có thể làm gì?' Vậy chúng ta có thể làm gì? 1. Điều quan trọng nhất mà nhân loại phải làm trong những năm tới là gì, và điều đó có ý nghĩa thế nào với cá nhân tôi? Mục tiêu số một? Hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch như dầu hỏa, khí thiên nhiên và thay thế chúng bằng các nguồn nhiên liệu tái sinh và sạch hơn, trong khi phải tăng cường tính hiệu quả trong sử dụng năng lượng. "Chúng ta đến cuối thập kỷ tới cần phải cắt giảm gần phân nửa lượng phát thải CO2 (45%)," Kimberly Nicholas, phó giáo sư về khoa học bền vững tại Trung Tâm Nghiên cứu Phát triển Bền vững thuộc Đại học Lund (LUCSUS), Thụy Điển, nói. Con đường hướng tới sự chuyển đổi đó bao gồm những quyết định hàng ngày mà bạn có thể dễ dàng làm được - chẳng hạn như lái xe và đi máy bay ít hơn, chuyển sang nhà cung cấp năng lượng 'xanh' và thay đổi cách thức bạn ăn uống, mua sắm. Sẽ hạnh phúc hơn nếu hai vợ chồng giống nhau? Bảo tồn gấu trúc: Lừa mẹ để cứu con Trận sóng thần nhấn chìm cả một hòn đảo Những thảm họa núi lửa khủng khiếp nhất thế giới Đương nhiên, đúng là biến đổi khí hậu không thể được giải quyết chỉ bằng việc thay đổi thói quen mua sắm hay lái xe của bạn - mặc dù nhiều nhà khoa học đồng ý rằng những điều này là quan trọng, và chúng có thể gây ảnh hưởng đến người khác khiến họ cũng thay đổi. Những thay đổi cần thiết khác chỉ có thể được thực hiện ở quy mô hệ thống như cải cách chính sách trợ giá cho các ngành năng lượng và thực phẩm dùng khích năng lượng hóa thạch, hay đặt ra những quy định và những ưu đãi mới cho cách ngành nghề nông nghiệp, quản lý chất thải và kiểm soát tình trạng phá rừng. Một ví dụ hay về tầm quan trọng của việc này có liên quan đến các chất làm lạnh. Một nhóm vận động gồm các nhà nghiên cứu, các doanh nhân và tổ chức phi chính phủ gọi là Drawdown đã nhận thấy rằng loại bỏ chất HFC - loại hóa chất sử dụng trong tủ lạnh và điều hòa - là chính sách có hiệu quả số một để làm giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính. Đó là vì chất này làm nóng bầu khí quyển nhiều hơn khí CO2. Tin tốt là chúng ta đã có tiến bộ toàn cầu trên lĩnh vực này; hai năm trước 170 quốc gia đã đồng ý bắt đầu giảm dần tiến tới xoá bỏ việc sử dụng khí HFC vào năm 2019. Điều này là quan trọng bởi vì chúng ta cần 'những thay đổi chưa từng có trong tất cả mọi khía cạnh của xã hội để đối phó với biến đổi khí hậu, bản phúc trình của IPCC cho biết. "Tất cả mọi người sẽ phải tham gia," Debra Robert, đồng chủ tịch của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), nhóm phụ trách soạn thảo bản phúc trình, nói. 2. Tôi có thể tác động đến việc làm thay đổi cách quản lý hay trợ giá các ngành công nghiệp không? Bạn có thể. Mỗi người chúng ta cần phải thực thi quyền của mình với tư cách là công dân và người tiêu dùng, Robert và các chuyên gia khác nói, để gây sức ép cho các chính phủ và các công ty qua đó đem đến những thay đổi cần thiết mang tính hệ thống. Một cách khác ngày càng được các trường đại học, các nhóm tôn giáo và thậm chí mới đây còn ở quy mô toàn quốc thực hiện là chuyển các nguồn tiền ra khỏi các hoạt động gây ô nhiễm - chẳng hạn tránh mua cổ phiếu của các hãng năng lượng hóa thạch, hay các ngân hàng đầu tư vào các ngành công nghiệp phát thải nhiều. Bằng cách loại bỏ các công cụ tài chính của ngành công nghiệp năng lượng hóa thạch, các tổ chức có thể vừa có hoạt động về khí hậu vừa thu được những lợi ích kinh tế. 3. Ngoài ra, đâu là hành động thiết thực nhất mà tôi có thể làm? Một nghiên cứu hồi năm 2017 mà ông Nicholas thuộc Đại học Lund là đồng tác giả đã xếp hạng 148 hành động cá nhân về biến đổi khí hậu theo mức độ tác động của nó. Đi lại không dùng xe hơi là hành động hiệu quả hàng đầu mà mỗi cá nhân có thể làm. Xe cộ gây ô nhiễm nhiều hơn so với các cách đi lại khác như đi bộ, đạp xe hay sử dụng giao thông công cộng. Ở các quốc gia công nghiệp hóa như các nước châu Âu, từ bỏ xe hơi có thể giúp giảm 2,5 tấn CO2 - tức là khoảng một phần tư của tỷ lệ phát thải trung bình hàng năm (9,2 tấn) mà mỗi cá nhân ở các nước phát triển thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) gây ra. "Chúng ta nên lựa chọn những phương tiện hiệu quả hơn và, mỗi khi có thể, chuyển ngay sang xe điện," bà Maria Virginia Vilarino, đồng tác giả của chương viết về giảm nhẹ nguy cơ trong phúc trình của IPCC, khuyên. 4. Nhưng không phải năng lượng tái tạo cực kỳ đắt đỏ sao? Thật ra, năng lượng tái tạo như năng lượng gió và năng lượng mặt trời đang trở nên ngày càng rẻ trên khắp thế giới (tuy chi phí cuối cùng còn tuỳ thuộc vào các điều kiện cụ thể ở địa phương). Báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (Irena) cho thấy tính đến năm 2020, một vài loại năng lượng tái tạo được sử dụng nhiều nhất như năng lượng mặt trời, địa nhiệt, sinh học, thủy điện và gió bờ biển sẽ có giá ngang ngửa hoặc rẻ hơn năng lượng hóa thạch. Một số dạng năng lượng tái tạo giờ đây đã hiệu quả hơn về chi phí. Chẳng hạn như chi phí cần thiết cho việc sản xuất các tấm năng lượng mặt trời ở quy mô nhà máy đã giảm 73% kể từ năm 2010, khiến cho năng lượng mặt trời trở thành nguồn năng lượng rẻ tiền nhất cho nhiều hộ gia đình ở Mỹ Latin, châu Á và châu Phi. Ở Anh, năng lượng gió bờ biển và mặt trời đã cạnh tranh được với khí đốt và cho đến năm 2025 sẽ trở thành nguồn sản xuất điện có giá thành rẻ nhất. Một số người chỉ trích cho rằng những giá thành này là chưa tính chi phí hòa dòng điện tái sinh vào hệ thống điện - nhưng những bằng chứng mới nhất cho thấy chi phí này là 'vừa phải' và có thể xoay sở được đối với lưới điện. 5. Nếu thay đổi chế độ ăn thì tôi có tạo ra sự khác biệt không? Đây cũng là khác biệt rất lớn nữa. Thật ra, sau năng lượng hóa thạch, ngành công nghiệp thực phẩm - nhất là ngành thịt và ngành sữa - là một trong những nhân tố gây ra biến đổi khí hậu nhiều nhất. Nếu dồn gia súc lại thành một quốc gia thì chúng sẽ là quốc gia phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính nhiều thứ ba thế giới, sau Trung Quốc và Mỹ. Ngành sản xuất thịt góp phần vào tình trạng ấm lên toàn cầu qua ba con đường. Trước hết, quá trình ợ ở bò khi tiêu hóa thức ăn thải ra rất nhiều khí methane, một khí gây hiệu ứng nhà kính. Thứ hai, chúng ta nuôi chúng bằng những nguồn thực phẩm như lúa mì hay đậu nành vốn khiến cho quá trình trở nên rất không hiệu quả. Và cuối cùng, chúng cũng cần rất nhiều nước, phân bón vốn thải ra nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính, và nhiều diện tích đất đai - một số diện tích được lấy từ những khu rừng bị tàn phá, một nguồn phát thải khí carbon khác. Bạn không cần phải ăn chay hay ăn rau củ để tạo ra sự khác biệt: hãy cắt giảm dần dần và trở thành một người ăn uống linh hoạt. Bằng cách giảm phân nửa lượng protein động vật mà bạn tiêu thụ, bạn có thể giảm lượng carbon phát thải từ chế độ ăn uống của bạn đến hơn 40%. Cách làm ở quy mô lớn hơn sẽ như là cấm ăn thịt trong toàn bộ cơ quan, như công ty chia sẻ văn phòng WeWork đã thực hiện trong năm 2018. 6. Thói quen đi máy bay của tôi tai hại như thế nào? Máy bay chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, và chúng ta vẫn chưa tìm ra lựa chọn thay thế ở quy mô lớn. Mặc dù một số nỗ lực ban đầu trong việc dùng tấm pin năng lượng mặt trời để bay vòng quanh thế giới đã có thành công, chúng ta vẫn còn mất hàng thập kỷ mới có được các chuyến bay thương mại sử dụng năng lượng mặt trời. Một chuyến bay khứ hồi xuyên Đại Tây Dương bình thường có thể thải ra khoảng 1,6 tấn CO2, theo nghiên cứu của Nicholas - gần bằng lượng phát thải trung bình hàng năm trên đầu người ở Ấn Độ. Điều này cũng làm nổi bật sự bất bình đẳng của biến đổi khí hậu: mặc dù tất cả mọi người đều bị ảnh hưởng, chỉ có một bộ phận nhỏ dân số có thể đi máy bay bay và thậm chí còn ít người hơn có thể bay thường xuyên. Có những nhóm các nhà khoa học và công chúng đã quyết định từ bỏ đi máy bay hay bay ít hơn. Các cuộc gặp ảo, đi nghỉ mát ở những nơi gần và sử dụng tàu hỏa thay vì đi máy bay đều là những cách giảm phát thải khí carbon. 7. Tôi có nên mua sắm khác đi? Rất nên. Đó là bởi vì tất cả những thứ mà chúng ta mua đều thải ra khí carbon, hoặc do cách chúng được sản xuất, hoặc do cách chúng được vận chuyển. Ví dụ, ngành may mặc chiếm khoảng 3% lượng phát thải CO2 do sản xuất trên toàn cầu, chủ yếu là do sử dụng năng lượng để sản xuất quần áo. Tốc độ như vũ bão của biến đổi thời trang càng khiến phát thải tăng lên do quần áo bị bỏ đi chỉ sau thời gian ngắn sử dụng. Vận chuyển quốc tế, bao gồm vận chuyển hàng hải và hàng không, cũng có tác động. Hàng hóa vận chuyển từ Chile và Úc đến châu Âu hay ngược lại thường phát thải nhiều hơn hàng hóa sản xuất tại chỗ. Nhưng không phải lúc nào cũng vậy do một số quốc gia trồng trọt trái mùa trong những nhà kính thâm dụng năng lượng - do đó cách tốt nhất là ăn thực phẩm vừa được sản xuất tại chỗ vừa theo mùa vụ. 8. Tôi có nên cân nhắc mình nên có bao nhiêu con hay không có luôn? Nghiên cứu của Nicholas kết luận rằng có ít con hơn là cách tốt nhất để không góp phần làm biến đổi khí hậu, với gần 60 tấn CO2 được giảm hàng năm. Tuy nhiên kết quả này lại gây tranh cãi - và nó dẫn đến những câu hỏi khác. Câu hỏi đầu tiên là liệu bạn có phải chịu trách nhiệm về phát thải của con cái bạn. Câu hỏi nữa là những đứa trẻ đó được sinh ra ở đâu. Nếu phải chịu trách nhiệm về phát thải của con cái bạn, thì bố mẹ bạn có chịu trách nhiệm về phát thải của bạn hay không? Còn nếu bạn không chịu trách nhiệm thì chúng ta sẽ suy nghĩ thế nào về về việc càng có nhiều người thì phát thải càng nhiều? Chúng ta cũng thể đặt câu hỏi liệu có con cái có phải là quyền con người không thể chối cãi hay không? Và chúng ta có thể hỏi liệu việc sinh con có nhất thiết có phải là điều xấu trong vấn đề giải quyết biến đổi khí hậu hay không: các thách thức mà chúng ta đang phải đối diện có nghĩa là chúng ta cần thêm nhiều người trong các thế hệ tương lai để giúp giải quyết vấn đề chứ không phải ít hơn. Đó là những câu hỏi khó mang tính triết học - và chúng tôi sẽ không tìm cách trả lời trong khuôn khổ bài viết này. Điều chúng ta biết là không có hai người nào xả ra cùng một lượng khí thải như nhau. Mặc dù trung bình mỗi người thải ra khoảng 5 tấn CO2 mỗi năm, mỗi quốc gia có hoàn cảnh rất khác nhau: các nước phát triển như Mỹ và Hàn Quốc có mức phát thải trung bình (16.5 tấn và 11,5 tấn mỗi người ở hai nước này) cao hơn các nước đang phát triển như Pakistan và Philippines (khoảng 1 tấn mỗi người). Ngay cả trong phạm vi một quốc gia thì những người giàu cũng có lượng phát thải nhiều hơn những người nghèo vốn ít có khả năng tiếp cận hàng hóa và dịch vụ hơn. Do đó, nếu bạn xem xét câu hỏi này thì bạn cần phải nhớ rằng đó không phải là vấn đề bạn có bao nhiêu con cái mà là bạn đang sống ở nước nào. 9. Nhưng nếu chỉ có mình tôi hành động, chẳng hạn như ăn bớt thịt đi, hoặc ít sử dụng máy bay hơn, thì có thể thay đổi được bao nhiêu? Thật ra, không chỉ có mình bạn. Các nhà khoa học xã hội đã nhận thấy rằng khi một người có quyết định theo hướng bền vững thì những người khác cũng sẽ làm theo. Có một số ví dụ sau đây: Khách hàng tại một quán ăn ở Mỹ nếu được cho biết rằng 30% người Mỹ đã bắt đầu ăn ít thịt hơn thì sẽ nhiều khả năng gấp đôi là họ sẽ gọi một bữa ăn không có thịt. Một khảo sát trực tuyến cho thấy trong số những người nói rằng họ có quen ai đó đã từ bỏ đi máy bay vì biến đổi khí hậu, phân nửa nói rằng chính vì vậy mà họ cũng đi máy bay ít hơn. Ở California, các hộ gia đình nhiều khả năng sẽ lắp các tấm pin mặt trời ở những khu vực đã có người lắp pin mặt trời. Những người chuyên vận động người khác lắp đặt các tấm pin mặt trời sẽ đạt tỷ lệ thành công cao hơn tới 62% nếu như họ cũng lắp đặt các sản phẩm đó tại ngôi nhà của mình Các nhà khoa học xã hội tin rằng đây là do chúng ta luôn luôn đánh giá những người xung quanh ta đang làm gì và chúng ta sẽ điều chỉnh suy nghĩ và hành động một cách tương ứng. Khi mọi người nhìn thấy láng giềng của họ có hành động bảo vệ môi trường như tiết kiệm năng lượng, họ sẽ rút ra rằng những người như họ cũng coi trọng tính bền vững và do đó họ cảm thấy có nghĩa vụ phải hành động. 10. Sẽ ra sao nếu tôi không thể không đi máy bay hay giảm đi xe lại Nếu bạn đơn giản là không thể thực hiện những thay đổi cần thiết này thì hãy xem xét cách cân bằng lại sự phát thải của mình với một dự án xanh đáng tin cậy - một công cụ khác trong hộp công cụ của bạn để bù đắp cho chuyến bay hay chuyến xe mà bạn không thể không đi. Công ước Khí hậu Liên Hiệp Quốc có lưu trữ hồ sơ của hàng chục dự án trên khắp thế giới mà bạn có thể đóng góp. Cho dù bạn là một nhà nông trồng cà phê tại Colombia hay là một chủ sở hữu nhà tại California, tình trạng thay đổi khí hậu đều có tác động đến cuộc đời bạn. Nhưng điều ngược lại cũng là điều chính xác: những hành động của bạn sẽ có ảnh hưởng tới Trái Đất trong những thập niên tới - giúp làm nó tốt đẹp lên, hoặc khiến nó trở nên xấu đi. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
GS Trương Nguyện Thành không được công nhận làm hiệu trưởng Đại học Hoa Sen do "chưa đủ kinh nghiệm quản lý" trong ngành giáo dục Việt Nam.	GS Trương Nguyện Thành rời ĐH Hoa Sen về Mỹ là 'đáng tiếc'	GS Thành, người sẽ quay lại làm tại Đại học Utah, Mỹ, được mời về làm phó hiệu trưởng điều hành của Đại học Hoa Sen từ tháng 1/2017. Đến tháng 4/2018, ông được Hội đồng quản trị trường đại học tư thục này đề cử vào vị trí Hiệu trưởng với số phiếu 16/18. Tuy nhiên, theo quy trình công nhận vị trí hiệu trưởng theo luật Giáo dục Đại học Việt Nam, ông "chưa đạt đủ tiêu chuẩn 5 năm kinh nghiệm quản lý Khoa/Phòng của một cơ sở giáo dục đại học Việt Nam." Tin này là điều "đáng tiếc" cho giáo dục Việt Nam và là "một ví dụ của quy định không còn hợp thời" cho việc thu hút nhân tài, PGS TS Nguyễn Hoàng Ánh, giảng viên đại học từ Hà Nội, bình luận với BBC. Việt Nam: Chiếc xe đò mang tên Đại học Tiến sĩ 'quốc tế' cần điều kiện và lương quốc tế 'Nhập khẩu giáo dục' phải xét đến môi trường VN 'Tạm gác giấc mơ' Tại Đại học Utah, nơi GS Trương Nguyện Thành bắt đầu làm việc từ năm 1992, ngoài việc giảng dạy, ông còn tham gia công tác tuyển sinh và quản lý sinh viên cao học khoa Hóa. Kinh nghiệm quản lý ở nước ngoài của ông dường như không được tính đến khi Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam nói "hiện chưa có quy định và tiêu chí để xác định mức độ tương đương cấp phòng/khoa của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài với Việt Nam", báo chí Việt Nam đưa tin. Chia sẻ trên trang Facebook cá nhân hôm 4/5, GS Trương Nguyện Thành nói về quyết định rời Đại học Hoa Sen và quay về giảng dạy và nghiên cứu tại Đại học Utah của ông: "Như tôi đã chia sẻ trong một post trước đây, hơn một năm qua khả năng lãnh đạo, điều hành, và quản lý một trường đại học của tôi trong cương vị Phó Hiệu trưởng Điều hành như thế nào thì toàn thể giảng viên, nhân viên, kể cả sinh viên ở ĐH Hoa Sen đã biết. "Hội Đồng Quản Trị của ĐH Hoa Sen đề cử tôi vào vị trí Hiệu trưởng với số phiếu 16/18 (2 phiếu trắng) một phần nói lên sự tín nhiệm vào khả năng của tôi. Còn việc công nhận vị trí Hiệu trưởng của một trường đại học tư thục là theo luật Giáo dục đại học của Việt Nam, tôi không có ý kiến. "Có đề xuất là tôi tiếp tục giữ vị trí Phó Hiệu trưởng (PHT) đến khi hội đủ tiêu chuẩn. Trong năm qua tôi đã xây dựng được khá nhiều nền tảng cho các chiến lược dài hạn tại ĐH Hoa Sen. Tuy nhiên người Hiệu trưởng nào cũng có chiến lược phát triển riêng của mình và cần những người Phó Hiệu trưởng (PHT) có khả năng chia sẻ và triển khai những chiến lược này. Do đó tốt hơn là để người Hiệu trưởng mới của Hoa Sen có cơ hội phát triển trường theo hướng riêng của mình dựa trên những nền tảng ấy. Với thông tin trên, tôi quyết định tạm gác giấc mơ đóng góp cho phát triển giáo dục đại học Việt Nam tại đây và quay trở lại giảng dạy và nghiên cứu ở Đại học Utah." Nhiều người 'tiếc cho giáo dục Việt Nam' vì GS Trương Nguyện Thành rời Đại học Hoa Sen và quay về Mỹ. 'Quy định cản trở việc thu hút nhân tài' Bình luận với BBC hôm 5/5, TS Nguyễn Hoàng Ánh, giảng viên đại học từ Hà Nội, nói: "Là một trong những trường tư tốt hiếm ở Việt Nam, Trường Đại học Hoa Sen, sau những vụ lùm xùm, đang chao đảo mà tìm được một người hiệu trưởng tốt để thuyết phục chủ đầu tư, giáo viên và học sinh là không dễ." Bà Hoàng Ánh cũng cho rằng quy định hiệu trưởng cần có 5 năm kinh nghiệm quản lý ở một cơ sở giáo dục Việt Nam chỉ nên áp dụng cho trường công. "Còn các trường tư là tự thu tự chi, tín nhiệm ai là việc của người ta," bà Hoàng Ánh tiếp lời. "Trong thời buổi toàn cầu hóa, việc thu hút người ở nước ngoài về làm quản lý [ở các trường Việt Nam] không thể áp dụng tiêu chuẩn của nội địa." TS Hoàng Ánh cũng lấy ví dụ các trường đại học tư ở Hàn Quốc, nơi có nhiều người Mỹ giữ vai trò quản lý. "Người ta phân biệt rõ ràng những vị trí như academic director (giám đốc học thuật) thì phải có thâm niên, còn các vị trí quản lý thì không nhất thiết phải có." "Đây là một ví dụ cho thấy quy định cũ không còn hợp thời, gây cản trở việc thu hút nhân tài và thu hút người từ nước ngoài về Việt Nam làm việc," bà Hoàng Ánh bình luận. Xung quanh vụ trường GWIS 'bám rễ ở Việt Nam' Bất cập giáo dục VN 'bộc lộ rõ' qua kỳ thi PTTH Về vụ Bộ trưởng Nhạ bị tố cáo 'đạo văn' Thất vọng Trên mạng xã hội, nhiều người bày tỏ nỗi thất vọng trước tin GS Trương Nguyện Thành rời Đại học Hoa Sen và quay về Mỹ làm việc. Nhiều sinh viên, đồng nghiệp và người trong ngành giáo dục viết họ tiếc cho trường Hoa Sen và cho ngành giáo dục Việt Nam đã không giữ chân được vị 'giáo sư quần đùi', biệt hiệu GS Thành nhận được sau khi ông mặc quần đùi lên lớp giảng bài cho sinh viên hồi tháng 4/2017. TS Phạm Hiệp, một nhà nghiên cứu giáo dục, viết trên trang Facebook cá nhân, cho rằng "đây là một việc vi phạm tự chủ hoạt động của nhà trường; nhất là đây lại là một đại học tư, hoàn toàn hoạt động bằng học phí và tiền của cổ đông." "Một khía cạnh tự chủ tưởng như quá đơn giản, quá nhỏ thế này mà không xử lý được thì thôi, đừng mong làm việc gì phức tạp hơn như quốc tế hoá, trách nhiệm giải trình hay 4.0" Người dùng Facebook Phương Nam viết: "Tạm biệt anh, GS "quần đùi" Thanh N. Truong, anh đã tạm gác giấc mơ đóng góp cho phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam và quay trở lại giảng dạy, nghiên cứu ở ĐH Utah, Mỹ. Tôi chắc rằng nhiều người Việt Nam sẽ rất nhớ anh và những sinh viên Trường ĐH Hoa Sen sẽ mãi mang ơn anh." Facebooker Tuan Vo chia sẻ: "Việt Nam mất đi một nhân tài, nhiều bạn trẻ lại mất đi cơ hội được Thầy chỉ dẫn, mất đi cơ hội được tiếp cận phương pháp giáo dục đúng nghĩa, đầy sáng tạo ... Chúc Thầy tìm được niềm vui, thành công với dự định mới và hy vọng có ngày Thầy quay lại tiếp tục giúp đỡ thế hệ trẻ VN."
"Khi con tàu Titanic chìm xuống biển ngoài khơi Tân Thế giới vào đêm 14/4/1912, nạn nhân quan trọng nhất trên tàu là một cuốn sách…" tác giả người Pháp gốc Lebanon Amin Maalouf viết trong cuốn tiểu thuyết lịch sử Samarkand được xuất bản vào năm 1988.	Tập thơ nạm vàng vẫn say đắm người thời nay	Có lẽ là ông có hơi phóng đại một chút, nhưng mà còn tùy vào việc khi đó là người mà bạn hỏi thăm là ai. Tại sao độc tài lại rất ham làm thơ? Từ tường thành La Mã tới bức tường Trump Paris và 'Con đường Thứ ba' của thế giới Đi tìm chim công Cuốn sách được nhắc đến ở đây là bản thảo tập thơ tứ tuyệt (Rubáiyát) của nhà thông thái Iran vào thế kỷ thứ 11 Omár Khayyám. Nó được xem là quý giá bởi lẽ đó là bản thảo duy nhất. Thật ra, trên đời có vô vàn quyển thơ Ba Tư. Tuy nhiên, vào thời điểm con tàu Titanic có chuyến đi định mệnh thì có một cuốn vượt trên hết thảy những quyển thơ Ba Tư khác - không phải là vì nội dung được viết trong tập thơ mà ở chỗ nó được tạo ra với hình thức gần như không tìm thấy trên trần thế. Chính bản thảo có thật này là nguồn cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết được khen ngợi của Maalouf. "Ở dưới đáy Đại Tây Dương có một cuốn sách," tác giả viết trong lời mở đầu. "Tôi sẽ kể cho bạn nghe lịch sử của nó." Nhà văn nổi tiếng của Anh Oscar Wilde đã mô tả Rubáiyát là 'một tuyệt tác nghệ thuật', có thể sánh với các tác phẩm của Shakespeare Trong ngạn ngữ Ba Tư có một câu nói nổi tiếng: "Bất cứ ai khao khát chim công đều phải trải qua những khổ ải của xứ Hindustan (cách gọi Ấn Độ của người Ba Tư)." Mặc dù câu ngạn ngữ này đề cập đến hành động của vua xứ Ba Tư Nader Shah Afshar đốt phá Delhi và cướp đi chiếc Ngai vàng Chim công nổi tiếng (cùng nhiều thứ khác) vào giữa Thế kỷ thứ 18, câu ngạn ngữ này có thể đã được sáng tác một vài thế kỷ sau đó ở London. Với mong muốn khôi phục lại truyền thống có từ thời Trung cổ là đóng sách có đính ngọc, George Sutcliffe và Francis Sangorski nổi danh khắp thành phố vào đầu những năm 1900 với những thiết kế tuyệt đỉnh và xa hoa. Theo lời kể trong cuốn sách, Henry Sotheran's, một hiệu sách trên đường Sackville đã đặt hàng họ làm một cuốn sách không giống bất cứ cuốn nào khác. Trang trí lộng lẫy Chi phí, theo nhà sách, không thành vấn đề. Những người thợ được toàn quyền để cho trí tưởng tượng bay bổng và tạo ra cuốn sách choáng ngợp nhất mà thế giới từng thấy. 'Mắt quỷ': Bí ẩn ngàn năm quyền lực Bí mật lăng mộ Tần Thủy Hoàng Bảo tàng quân sự có trung thực? Được hoàn thành vào năm 1911 sau hai năm làm việc với cường độ cao, cuốn sách - với nội dung là bản dịch có phần phóng tác của Edward FitzGerald những bài thơ của Omar Khayyám theo phong cách thời Victoria, được Elihu Vedder vẽ minh họa - được biết đến với tên gọi "Omar Vĩ đại", hay "Quyển sách Tuyệt mỹ" chỉ xét riêng về sự lộng lẫy của nó. Trang điểm trên chiếc bìa dát vàng là hình ba con công với những chiếc đuôi nạm ngọc, xung quanh là những mô típ tinh tế và họa tiết hoa lá đặc trưng cho những bản thảo Ba Tư thời Trung cổ, còn ở bìa sau là hình ảnh một chiếc đàn bouzouki của Hy Lạp. Hàng trăm phiên bản khác nhau của Rubáiyát đã được xuất bản, trong đó có bản này, với hình minh họa của Edmund Dulac Hơn 1.000 viên đá quý và bán quý - hồng ngọc, lam ngọc và ngọc lục bảo và những viên ngọc khác - đã được sử dụng trong quá trình chế tác, cùng với gần 5.000 mảnh được dát da, bạc, ngà voi và gỗ mun và 600 lá vàng 22 karat. Mặc dù được nhà sách Sotheran's dự trù là sẽ gửi đến New York, những người bán sách không muốn trả khoản tiền thuế nặng mà hải quan Mỹ áp lên cuốn sách. Nó được đưa trở lại nước Anh và được Gabriel Wells mua với giá 450 bảng tại cuộc đấu giá của Sotheby's - chưa bằng một nửa mức giá bảo lưu, tức là mức thấp nhất người bán chịu bán, 1.000 bảng. Wells, cũng như nhà sách Sotheran's trước ông, muốn đưa tuyệt tác này đến Mỹ. Không may cho ông và cho cả thế giới nữa là nó không thể đưa lên được con tàu vốn được chọn đầu tiên. Quyết tâm phục hồi Titanic là chuyến tàu kế tiếp và phần sau thì chúng ta đều đã biết chuyện gì xảy ra, khỏi cần phải giải thích. Quan điểm thời Victoria về ham muốn tình dục đồng giới Sức nóng Hỏa giáo thổi vào Phương Tây Khi nào việc giật đổ tượng là điều chấp nhận được? Tuy nhiên, câu chuyện không kết thúc với sự kiện tàu Titanic bị chìm, hay thậm chí với cái chết kỳ lạ của Sangorski do đuối nước một vài tuần sau đó. Cháu trai gọi Sutcliffe bằng bác là Stanley Bray quyết tâm phục hồi lại không chỉ ký ức về 'Omar Vĩ đại' mà còn là cả cuốn sách. Sử dụng những bức vẽ gốc của Sangorski, ông đã có thể tái tạo lại quyển sách sau sáu năm gian khổ và nó được đặt trong mái vòm của một nhà băng. 'Omar Vĩ đại' dường như từ lúc ra đời trở đi đã bị sao xấu chiếu mệnh, gặp xui xẻo mọi bề. Trong trận London bị oanh tạc hồi Đệ nhị Thế chiến, cuốn sách bị nát ra thành từng mảnh. Dao động, nhưng không tan nát lòng, Bray một lần nữa xắn tay áo lên, làm lại một phiên bản nữa của bài hát thiên nga của người bác. Tuy nhiên, lần này, quá trình chế tác không còn tính bằng năm mà là thập kỷ. Được hoàn thành sau 40 năm lúc làm lúc nghỉ, những gian khổ của Bray đã hoàn thành một phiên bản tuyệt vời nữa mà ông đã cho Thư viện Anh quốc mượn và tài sản của ông đã để lại cho nơi này sau khi ông qua đời, nơi mà công chúng ngày nay có thể chiêm ngưỡng nó. "Tôi không hề mê tín một chút nào," Bray nói không lâu trước khi ông qua đời, "ngay cả khi mọi người nói rằng chim công là biểu tượng của tai họa." An trú trong hiện tại Tuyển tập thơ Rubáiyát của Omar Khayyám là gì, và nhân vật bí ẩn này là ai mà nhà sách Sotheran's cũng như vô số những người khác, say mê đến vậy? Họ đã phản kháng lại kiểm duyệt ra sao? Khám phá 'Kama Sutra' của thế giới Ả-rập Tấm hộ chiếu của một quốc gia không tồn tại Là một nhà thông thái vào Thế kỷ 11 ở miền đông Iran, Khayyám ngay từ khi còn sống đã được tôn sùng do những công trình về thiên văn và toán học mang tính đột phát của ông. Giống như những nhà thông thái Ba Tư khác như Ibn Sina, Khayyám cũng là một nhà thơ. Thơ của ông khác hẳn với thơ của bất kỳ nhà thơ Ba Tư nào khác trước ông, và ông chiếm một vị trí hoàn toàn đặc biệt trong toàn thế giới văn chương Ba Tư cổ điển trong nhiều thế kỷ. Với bản tính tò mò, Khayyám tra vấn những thứ mà hầu hết những người xung quanh ông xem là hiển nhiên: đức tin, kiếp sau, ý nghĩa của cuộc sống. Ông không tin tưởng lắm vào những lời hứa của tôn giáo, với những lời thuyết giảng về Thiên đường và Địa ngục, và thậm chí còn bày tỏ nghi ngờ về logic của Thượng đế. Chỉ có một thứ mà Khayyám biết chắc và trân quý: đó chính là cuộc sống hiện tại. Ông hiểu rất rõ rằng - có lẽ do thời kỳ đầy biến động mà ông sống (Iran, lúc đó đang bị quân Thổ chiếm đóng, thường xuyên bị người Ả-rập xâm lấn, và những đoàn quân Mông Cổ chẳng mấy chốc sẽ tàn phá quê hương ông thành bình địa) - tính vô thường của cuộc sống và ai rồi cũng phải chết, và tầm quan trọng của việc tận hưởng những khoảnh khắc ngắn ngủi mà chúng ta còn có được trên trần thế. Tất cả những lời thuyết giảng về tôn giáo hay kiếp sau ông đều xem là vô nghĩa. Như ông đã viết: Nào ai đã thấy Thiên đường hay Địa ngục, cõi lòng tôi hỡi; Để nói rằng họ đến từ nơi đó, cõi lòng tôi hỡi? Hy vọng và nỗi sợ của chúng ta đều gắn vào đó mà, Ngoài danh xưng và ý niệm, hết thảy đều trống rỗng Mặc dù ông thường than vãn về cuộc sống phù du, ông cũng thấy rằng mình cần tận hưởng nó - với suối rượu dâng tràn (và cả một vài người tình nữa). Bản dịch tuyệt tác Nếu Goethe say mê Hafez, Voltaire say mê Sa'di thì nhà thơ Edward FitzGerald ở thời Victoria đã tìm thấy một tâm hồn Ba Tư đồng điệu ở Khayyám. Khi ông bắt đầu để ý đến Khayyám thì ông đã dịch thơ của các nhà thơ Ba Tư Jami's Salaman và Absal cũng như bản rút gọn 'Hội nghị các loài chim' của Attar. Choáng ngợp trước những bức tranh do tử tù vẽ Cung điện dành cho người điên ở London Tám từ kỳ diệu làm thay đổi thế giới Tuy nhiên, chính Rubáiyát mới là tác phẩm đỉnh cao của ông. Mặc dù không dịch chính xác những bài thơ gốc trong tiếng Ba Tư, cách dịch rất thoát của FitzGerald đã nắm bắt được tinh thần và nhân sinh quan của Rubáiyát một cách cao độ - do đó mà tác giả còn được gọi là 'FitzOmar'. Mặc dù không được công chúng đón nhận nhiều khi phát hành, chẳng mấy chốc quyển sách mỏng nhưng thâm sâu đã nhận được sự yêu thích mà có lẽ FitzGerald chưa bao giờ nghĩ tới. Vào cuối thế kỷ 19, một nhóm văn chương tinh hoa ở London - Câu lạc bộ Omar Khayyám mà đến giờ vẫn còn hoạt động - được đặt tên theo Khayyám. Bản dịch thơ Rubáiyát của FitzGerald cũng trở thành nguồn cảm hứng cho những nghệ sỹ thời tiền Raphael như William Morris, người viết hai bản thảo diễn giải tác phẩm, mà cuốn thứ hai còn có những hình vẽ minh họa của Edward Burne-Jones. Một điều không thể phủ nhận là thơ của Khayyám đã qua được thử thách của thời gian. Ở quê hương Iran của ông, ông là một tượng đài cao vời vợi với những quyển thơ, cũng giống như thơ của Hafez, là thứ không thể thiếu trong mỗi nhà. Bản dịch Rubáiyát của FitzGerald cho đến nay vẫn là bản dịch tiếng Anh nổi tiếng nhất mà không bản nào sánh bằng, và tự thân nó là một tác phẩm kinh điển trong văn học Anh. Ở những nơi khác trên thế giới, thơ của ông có thể được đọc bằng gần như tất cả mọi ngôn ngữ chúng ta có thể biết được. Chính vì vậy, có lẽ không có gì là bí ẩn tại sao nhà sách Sotheran's lại chọn Rubáiyát là nội dung cho kỳ công đóng sách của Sutcliffe và Sangorski. Nhưng tại sao? Làm sao mà những vầng thơ của một nhà thông thái vào thế kỷ thứ 11 lại vẫn còn giá trị không chỉ trong thời đại Victoria , hồi giữa Thế kỷ 20, mà còn của ngày nay? Câu trả lời nằm ở tính vượt thời gian của Rubáiyát và những chân lý phổ quát không phân biệt văn hóa, tôn giáo và lý tưởng. Thật ra, vào những lúc bất ổn trong thời đại ngày nay, Rubáiyát thậm chí còn có giá trị hơn cả trong thời kỳ đảo điên khi nó được sáng tác. Liệu tác giả của quyển thơ xa xỉ nhất mà con người từng chế tác sẽ nói gì về thế giới điên loạn của chúng ta nếu ông ấy còn sống đến ngày nay? Có lẽ, như thơ của nhà thông thái đã viết: Dòng đời vùn vụt trôi như tên bắn Hãy tìm khoảnh khắc sướng vui rồi sẽ qua mau Này tên hầu rượu, sao lại than van về nỗi khổ ngày mai? Hãy đem cốc ra đây, vì đêm sẽ chóng tàn phai Bài tiếng Anh đã được đăng trên BBC Culture.
Nếu Karl Marx còn sống không biết ông giải thích và đánh giá thế nào về nhà nước cộng sản sau 40 năm Cải cách và Mở cửa.	Trung Quốc sau 40 năm Cải cách 'muốn mua hết giám sát hết'	Trung Quốc kỷ niệm 40 năm Cải cách Khai phóng: hình ghép trên sân vận động ở Quý Châu năm nay. Vài nét chính dưới đây giúp ta nhận diện nhà nước Trung Quốc ngày nay. Giàu nhưng đầy rủi ro Tất cả con người, nguồn vốn, đất đai, tài nguyên, kỹ thuật đều thuộc về nhà nước và đều được tận dụng chuyển thành tài sản tích lũy trong các ngân hàng nhà nước. Riêng Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc tài sản tích lũy đã nhiều hơn bất cứ ngân khố nào có được trong lịch sử thế giới, dự trữ ngoại tệ có lúc lên đến 4.000 tỷ Mỹ kim. Chính quyền địa phương, công ty và cá nhân bị buộc phải gửi vào 'tứ đại ngân hàng' thương mại nhà nước, được vay lại theo chiến lược nhà nước đưa ra và theo những quan hệ về chính trị. Theo ước tính của S&P Global Intelligence, vào cuối năm 2017 tổng tài sản bốn ngân hàng thương mại đã lên tới 13.630 tỷ Mỹ kim. Ngân hàng quốc tế tham gia thị trường tài chính đều bị Bắc Kinh tìm mọi cách ngăn chặn nên rất ít cạnh tranh lành mạnh trong khu vực tài chính tại Trung Quốc. Nhu cầu vay mượn lại cao nên một hệ thống ngân hàng "ngầm" ước tính lên đến 20.000 tỷ Mỹ kim đã hình thành. Không ai biết ai nợ ai và nợ bao nhiêu. Chỉ khi doanh nghiệp phá sản thì mọi thứ mới bắt đầu lòi ra. Nhà nước không kiểm soát được và điều đáng nói là ngay các doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương cũng sử dụng hệ thống ngân hàng "ngầm" này. Theo tường trình của S&P Global công bố vào tháng 10/2018, nợ xấu do các chính quyền địa phương tạo ra đã lên tới ít nhất 5.800 tỷ Mỹ kim. Hầu hết các dịch vụ công cộng khác như điện, nước, y tế, giáo dục, giao thông, cảng, phi trường… mặc dù hoạt động không mang lại hiệu quả, đầy tham nhũng và phải bù lỗ nhưng vẫn thuộc về nhà nước. Quán ăn sang trọng ở Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên Sau 40 năm, Trung Quốc được Mỹ và thế giới đón nhận một cách khá cởi mở nhưng cánh cửa nước này vẫn đóng kín, vì nếu mở ra sẽ phải cải cách, sẽ phải dẫn đến thay đổi thể chế. Tư bản đông nhất thế giới Theo tường trình tài sản của hãng Hurun công bố ngày 10/10/2018, Trung Quốc hiện có 795 tỷ phú, trong khi Mỹ chỉ có 535 tỷ phú. Trong năm 2017, mỗi tuần lễ Trung Quốc có thêm 2 tỷ phú. Tỷ phú Trung Quốc giàu lên tới mức chóng mặt Làm sao để trở thành tỷ phú nghìn tỷ Việt Nam có hai tỷ phú đôla Hơn 1.000 người khác có từ trên 2 tỷ Nhân dân tệ (chừng 300 triệu Mỹ kim) đến dưới 1 tỷ Mỹ kim. Các nhà tư bản này không chỉ thông đồng, móc ngoặc với các quan chức trong chính quyền để tìm kiếm đặc quyền và đặc lợi phục vụ lợi ích cá nhân. Họ là các đảng viên cộng sản gắn bó với chiến lược mà đảng Cộng sản Trung Quốc đang đeo đuổi. Jack Ma nhà tỷ phú giàu nhất, khi công bố nghỉ hưu vài tháng trước đã bị báo chí tiết lộ là gia nhập đảng từ những năm 1980. Pony Ma nhà tỷ phú giàu thứ nhì đã từng là đại biểu của thành phố Thâm Quyến và Đại biểu Quốc hội Trung Quốc khóa XII. Nhậm Chính Phi, là cha của bà Mạnh Vãn Chu vừa bị tạm giữ tại Canada, từng là lãnh đạo quân đội và đã được bầu là đại biểu Quân Giải phóng tham dự Đại hội Đảng Toàn quốc vào năm 1982. Vụ bà Mạnh Vãn Chu, CFO của Huawei bị bắt ở Canada theo yêu cầu từ Hoa Kỳ gây phản ứng mạnh từ dân TQ Ông là sáng lập và hiện là tổng giám đốc tập đoàn Huawei, với doanh thu đạt gần 92 tỷ Mỹ kim, một nửa là từ các dịch vụ quốc tế. Ông được biết chỉ giữ 1,42 % cổ phần của Huawei và theo ước tính tài sản của ông chỉ có 3,2 tỷ Mỹ kim, không nằm trong danh sách 100 tỷ phú giàu nhất Trung Quốc do Hurun công bố. Nhiều người không tin điều này. Mức độ giàu có của tầng lớp tư bản cộng sản theo các tường trình kể trên chỉ là mặt nổi của tảng băng chìm đầy tham nhũng và hoạt động theo chiến lược nhà nước. Huawei hình mẫu chiến lược Cuối thập niên 1980, Bắc Kinh đưa ra chiến lược phát triển viễn thông gồm nhập cảng thiết bị, liên doanh nhà nước và thúc đẩy nghiên cứu phát triển. TQ: Công viên giải trí Thần Nông ủng hộ Huawei Huawei: TQ nổi giận vụ Mạnh Vãn Chu bị bắt Vì sao Huawei khiến nhiều nước lo ngại Nhà nước bảo trợ việc nghiên cứu phát triển, bảo vệ thị trường nội địa và bảo hộ việc cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Năm 1988, Huawei công bố thành lập với số vốn chừng 5.000 Mỹ kim, khởi đầu công ty chỉ nhập cảng trang thiết bị viễn thông, nhưng sau 5 năm đã đưa ra thị trường tổng đài điều khiển bằng điện toán đầu tiên. Quân đội TQ đóng vai trò quan trọng trong kinh tế và chính trị thời Tập Cận Bình Theo Tạp chí Kinh tế Viễn Đông công ty được nhà nước cho vay 8,5 triệu Mỹ kim, được quân đội trợ giúp nghiên cứu kỹ thuật và nhận hợp đồng cung cấp mạng viễn thông cho quân đội. Huawei chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc bằng cách xây dựng liên doanh với các cơ quan viễn thông nhà nước và chia cổ phần cho giới chức lãnh đạo địa phương. Năm 1994, Nhậm Chính Phi gặp Giang Trạch Dân để bàn về vai trò kỹ nghệ thiết kế tổng đài và sau đó Huawei trở thành công ty cung cấp cho cả chính phủ lẫn quân đội. Huawei từng bước mở ra thị trường ngoại quốc tới những quốc gia đang cần có thiết bị viễn thông và qua con đường ngoại giao giúp vay mượn hay tạo liên doanh. Chỉ riêng năm 2004, Huawei đã sử dụng 10 tỷ Mỹ kim tín dụng của Ngân hàng Phát triển Trung Quốc và 600 triệu Mỹ kim từ Ngân hàng Xuất Nhập cảng Trung Quốc để gia tăng ảnh hưởng quốc tế. Các khoản vay sau đó lên tới 30 tỷ Mỹ kim và có thể đã cao hơn. Huawei còn đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng Vạn lý Tường lửa và theo dõi người dùng internet khắp Trung Quốc. Chủ tịch Huawei từ năm 1999 đến nay là bà Tôn Á Phương người thuộc Bộ An ninh Nhà nước, cơ quan tình báo Trung Quốc. Năm 2007 chính phủ Mỹ giới hạn việc cấp visa vào Mỹ cho Nhậm Chính Phi và nhân viên Huawei. Tháng 10/2012, Quốc hội Mỹ công bố báo cáo liên quan đến các hoạt động gián điệp của Huawei đe dọa đến an ninh nước Mỹ và cấm các cơ quan chính phủ cùng quân đội sử dụng các sản phẩm Huawei. Hiện nay, Mỹ, Úc, Tân Tây Lan, Ấn Độ, Anh, Nhật, Đức, Pháp, và nhiều quốc gia khác tìm cách ngăn chặn Huawei cung cấp thiết bị mạng 5G, vì Trung Quốc có thể dùng mạng 5G để thực hiện những cuộc tấn công mạng hay đánh cắp thông tin của chính phủ và của dân chúng. Kiểm soát tư tưởng và giám sát công dân Trang Sina Weibo: Nhà nước TQ kiểm soát chặt và cho điểm mọi công dân Mạng lưới trại tập trung khổng lồ Trung Quốc đang xây dựng trên sa mạc để giam giữ người Hồi giáo Ngô Duy Nhĩ Trung Quốc công khai kiểm soát internet, thu thập và lưu trữ thông tin về người dùng mạng xã hội, nhiều người bị điều tra hay bị bắt chỉ vì việc bất đồng chính kiến trên không gian mạng. Theo trang BBC, Trung Quốc còn đang xây dựng hệ thống camera giám sát toàn quốc với 170 triệu camera sử dụng trí thông minh nhân tạo nhận dạng đã được lắp đặt và sẽ tiếp tục lắp thêm 400 triệu camera khác. Nhà báo John Sudworth của BBC đã bị hệ thống camera thành phố Quý Dương phát hiện trong vòng 7 phút. Theo Chương Trình ABC của Úc, Trung Quốc đã lắp đặt hơn 200 triệu camera giám sát với 10 triệu người bị liệt vào danh sách đen, không chỉ bản thân họ mà cả đến người nhà và con cái của họ hiện đang bị theo dõi. Trung Quốc cho thử nghiệm "Thẻ tính điểm tín nhiệm xã hội" nhằm phân loại công dân và phân biệt đối xử công dân theo mức điểm trong đó có sự trung thành với chế độ. Nhiều nước trên thế giới cũng sử dụng camera nhưng chỉ kiểm soát an ninh, còn Trung Quốc dùng để giám sát công dân, hai mục đích hoàn toàn khác nhau. Lại cũng Huawei Mạng xã hội vừa lan truyền một bản danh sách 100 khách hàng thuộc công an, cơ quan chính phủ và doanh nghiệp nhà nước, đang sử dụng hệ thống camera của Huawei. Một số thông tin khác cho thấy Huawei đang xây dựng hệ thống camera giám sát trên 30 thành phố Trung Quốc. Mục tiêu của Huawei là trở thành "trung tâm thần kinh" cho các thành phố và cho toàn quốc. Trung Quốc đang có những tiến bộ vượt bậc về công nghệ Theo tờ Philippine Daily Inquirer, trong cuộc thảo luận về ngân sách 2019 của Quốc hội Philippines, ngày 12/12/2018, nghị sĩ Ralph Recto cho biết dự án "hệ thống giám sát video" với 12.000 camera do Huawei đang xây dựng tại khu đô thị Manila và thành phố Davao, có thể đặt "mối đe dọa an ninh" cho Philippines. Với sự hợp tác của các Tập đoàn như Huawei, Baidu, Alibaba, Tencent,... công an Trung Quốc có khả năng đã lưu trữ nhiều dữ liệu của nhiều người trên thế giới. Nếu Huawei mở rộng mạng 5G toàn cầu thì khả năng Trung Quốc giám sát thế giới không thể nào tránh khỏi. Made in China 2025 Chiến lược của Trung Quốc là đến năm 2025 sẽ điện toán hóa và tự động hóa mọi ngành kỹ nghệ sản xuất. Tập Cận Bình: người cầm lái vĩnh viễn Mạng 5G giữ vai trò chiến lược trong sản xuất xe không người lái, điện thoại, hàng không, các chuỗi dây chuyền sản xuất tự động hóa... vì thế vai trò của Huawei vô cùng quan trọng. Việc Mỹ và các nước giới hạn khả năng công ty này phát triển mạng 5G trên toàn thế giới là để tránh việc Bắc Kinh dùng mạng 5G kiểm soát toàn cầu. Vành đai và Con đường Tập Cận Bình cam kết chi 124 tỷ Mỹ kim cho các dự án đầu tư hạ tầng cơ sở như đường sắt, cảng biển, cầu đường, bao trùm 65 quốc gia. Ngân hàng Phát triển Trung Quốc cho biết họ dành riêng 890 tỷ Mỹ kim cho hơn 900 dự án và Ngân hàng Xuất Nhập cảng Trung Quốc tuyên bố cấp vốn cho hơn 1.000 dự án khác. Chiến lược này mang mục đích chính trị, các dự án thường không mang lại lợi ích kinh tế cho quốc gia sở tại, nhiều dự án đã nhanh chóng vượt giá ban đầu, gây thua lỗ hay không hoạt động, đưa nhiều nước vào "bẫy nợ" của Trung Quốc. Tỷ phú là gián điệp Trong phiên họp Hạ Viện Úc, ngày 22/5/2018, Chủ tịch Ủy ban Hỗn hợp Lưỡng viện Quốc Hội về An ninh và Tình báo, dân biểu Andrew Hastie cho biết FBI, Mỹ, tiết lộ tỷ phú Chau Chak-Wing là một gián điệp Trung Quốc mang bí danh "CC-3". Giảm Đặng tăng Mao đề cao ý Tập Những khu trại bí ẩn của Trung Quốc Cả đoàn 'theo chân bác Tập' đến York ăn cá rán Ông là thành viên trong Hội nghị Hiệp thương Chính trị Trung Quốc một tổ chức do đảng Cộng sản lập ra giữ vai trò cố vấn Tập Cận Bình. Theo Chương trình ABC, trong vòng 10 năm 2006-16, tỷ phú Chau đã có ít nhất 36 lần đóng góp cho 3 đảng chính trị với số tiền lên đến trên 4 triệu Úc kim để ảnh hưởng chính trị Úc. Ông Chau là chủ nhân của một tờ báo đang phát hành tại Trung Quốc có phụ bản tại Úc, chuyên tuyên truyền cho đảng Cộng sản và định hướng cộng đồng người Hoa tại Úc. Ông Chau còn đóng góp 20 triệu Úc kim xây tặng Đại học Kỹ thuật Sydney (UTS) tòa nhà mang tên ông và 5 triệu Úc kim cho việc nghiên cứu. Việc ông làm có thể là để mua chuộc giới khoa bảng, chuyển giao các công trình nghiên cứu về không gian, trí tuệ nhân tạo và khoa học máy tính của Úc cho Trung Quốc, một hình thức khác của gián điệp công nghệ. Trung Quốc đi về đâu? 40 năm trước, ngày 18/12/1978 Đảng Cộng sản quyết định cải cách và "mở cửa" tạo cơ hội làm giàu cho nhà nước Trung Quốc và cho một thiểu số gắn bó với quyền lực chính trị. Đến nay, Trung Quốc vẫn là nước nghèo, kiệt quệ tài nguyên, môi trường ô nhiễm, đa số dân chúng vẫn nghèo. Tài sản quốc gia và khoa học kỹ thuật thay vì để phục vụ con người, lại được dùng giám sát công dân với ý đồ kiểm soát toàn xã hội. Thay vì mở cửa học hỏi, áp dụng tư tưởng tự do, Trung Quốc lại tự khép mình trong tư tưởng cộng sản và bằng mọi thủ đoạn gây ảnh hưởng chính trị, đe dọa hòa bình và dân chủ toàn thế giới. Lịch sử đang bắt đầu sang trang chiến tranh thương mãi đã bùng nổ, chiến tranh công nghệ đã khai diễn, cuộc chiến phải có người thắng kẻ thua đã được khai hỏa. Thế giới đang chuyển động, và để Trung Hoa được tự do, để Việt Nam được tự do, thì cần xóa bỏ mọi tàn tích ý thức hệ cộng sản, hòa nhập cùng văn minh, tiến bộ của nhân loại và chia sẻ thịnh vượng chung cùng nhân loại. Bài viết thể hiện quan điểm của ông Nguyễn Quang Duy từ Melbourne, Úc. BBC sẽ tiếp tục đăng các bài về 40 năm Cải cách ở Trung Quốc.
Người dân định nghĩa khái niệm 'philoxenia' (mến khách) của Hy Lạp là một sự nhiệt tình khiến người nước ngoài ngay lập tức cảm thấy được chào đón.	Athens: Thành phố châu Âu mến khách	Người dân xác định 'philoxenia' (sự mến khách) là một sự nhiệt tình khiến người nước ngoài cảm thấy được chào đón ngay lập tức. Ít thành phố trên thế giới cạnh tranh được với sự cổ đại của thành phố Athens, nơi mà con người sống liên tục hàng ngàn năm. Người Athens đã tạo ra những hình thái đầu tiên của dân chủ, những vở kịch và triết học mà chúng định hình cho nền văn minh phương Tây, và những tòa nhà cổ điển vẫn còn rải rác ở Acropolis. Giữa những tàn tích cổ đại, một thứ đã sống sót khác qua các thế kỷ là khái niệm về sự mến khách của người Hy Lạp mà người địa phương định nghĩa là một sự nhiệt tình khiến người nước ngoài ngay lập tức cảm thấy họ được chào đón khi họ đến thành phố thủ đô này. "Người dân có thể rất hiếu khách và thân thiện," Julian Williams, người London chuyển đây từ năm 2009, đồng ý. Mặc dù hàng năm có hơn 4,5 triệu người đến thăm thành phố để đào sâu nghiên cứu quá khứ của nó, Athens vẫn có rất nhiều thứ của hiện tại làm cho nó đáng để ta ở lại lâu dài. Cung đường biển ngoạn mục nhất thế giới Hành trình gian khổ đến 'Lưỡi Quỷ' Lithuania: Ngọn đồi Thánh giá và biểu tượng niềm tin Tại sao mọi người thích? Chrissy Manika: “Bất kỳ khi nào bạn ra phố, bạn sẽ thấy quán cà phê và quán bar đầy những người đang vui vẻ” Không khí luôn hoạt động của Athens thu hút cả người Hy Lạp lẫn người nước ngoài. "Athens là một thành phố náo nhiệt," Chrissy Manika, một người gốc Athens và blogger tại trang Travel Passionate, nói. "Bất kỳ khi nào bạn ra đường, bạn sẽ thấy các quán cà phê và quán ba đầy người đang vui vẻ." Bà đặc biệt thích đi lang thang trong những khu phố Plaka ở trung tâm thành phố, ở phía đông bắc của Acropolis. "Với tất cả các du khách ở xung quanh, ta cảm thấy như đang đi nghỉ trên một hòn đảo, nhất là về mùa hè." Với hơn 250 ngày nắng mỗi năm, mùa hè như thế có cảm giác là vô tận. "Theo tiêu chuẩn Mỹ của tôi, 'mùa hè' ở Athens kéo dài từ cuối tháng 4 đến cuối tháng 10." Mina Agnos, người đã mở văn phòng của công ty du lịch cao cấp Travelive ở Athens năm 2008. Thời tiết đặc biệt thuận lợi để đi chơi tới các đảo ở gần đó vào cuối tuần. Williams khuyên đi đảo Hydra (35 hải lý về phía Nam), nơi cấm xe ô tô và người ta đi vòng quanh hòn đảo bằng cách cưỡi lừa và la, hoặc đi tha thẩn dạo phố phường thôn dã mà phần lớn phố không có biển hiệu tên. Mặc dù được được những người nổi tiếng và nghệ sĩ ưa thích từ lâu, đảo này vẫn giữ lối sống thoải mái với rất nhiều quán nước và đám đông không tìm được phòng do ít khách sạn. Người dân Athens không bao giờ chán cảnh quan của các di tích lịch sử của thành phố Những người hậu duệ xứ Sparta Cộng sản, Sa hoàng, cướp biển Viking và nước Nga Đảo Hy Lạp dành cho những người 'mang án tử' Núi và rừng có thể tới được một cách dễ dàng. "Nếu bạn muốn thoát ra khỏi thành phố, bạn có thể làm như vậy khá dễ dàng và cảm thấy như bạn đã đi xa một triệu dặm," Williams nói. "Một trong những địa điểm thường xuyên đến của tôi là Mount Hymettus (18km về phía đông nam Athens), nó là lý tưởng nếu bạn có một con chó, và cũng là nơi rất tốt để đi xe đạp." Sống ở đó thì như thế nào? Mặc dù sống trong một thành phố cổ kính nhưng người dân không bao giờ chán quang cảnh. "Lái xe vào thành phố và xem vệ thành Acropolis hoặc đền thờ thần Zeus làm tôi cảm động đến ngừng thở," Agnos nói. "Ở mỗi góc rẽ lại có một kỷ niệm đẹp của quá khứ cổ xưa của thành phố. Đó là một lời nhắc khéo là chúng tôi còn ít thời gian xem và nên sử dụng nó một cách tốt nhất." Ngoài các công trình cổ, các khu phố lân cận cho thấy một cái nhìn thoáng qua về văn hoá đương đại của thành phố. Ngay gần Acropolis, khu Koukaki gần đây được xếp hạng là khu đẹp và mới nhất của thành phố với Bảo Tàng Nghệ Thuật Đương Đại Quốc Gia mới, các nhà hàng kiểu mới và các quán cà phê ấm cúng. Để có cảm giác tiên phong hơn, Williams khuyên đến khu phố Exarcheia, cách trung tâm thành phố 1 km về phía đông bắc. "Ở đó có lịch sử và văn hoá phức tạp của việc chính trị hóa sinh viên, chủ nghĩa vô chính phủ, chủ nghĩa cộng sản và văn hoá đối kháng thay thế," ông nói. Người dân địa phương cũng có những bí mật riêng mà du khách thường bỏ lỡ trong khi họ đi xem các bảo tàng. "Một số thức ăn ngon nhất sẽ kiếm được ở chợ trung tâm ở khu buôn bán chính của Athens," Katilena Alpe, người đã chuyển từ Luân Đôn đến đây 9 năm trước, nói. "Và không nhiều người biết rằng Athens có nhiều nhãn rượu vang và các vườn nho quanh thủ đô sản xuất ra một số loại rượu vang tuyệt vời." Vì sao người Tây Ban Nha ăn tối vào 10 giờ đêm? Tại sao chúng ta nghĩ người Đức rất hiệu quả Athens có một trong những nơi có chi phí sinh hoạt thấp nhất Châu Âu. Tôi cần biết gì nữa? Là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc xung đột kinh tế của thập kỷ này, Hy Lạp vẫn là một nơi khó tìm kiếm việc làm, và tỷ lệ thất nghiệp tại Athens vẫn còn cao. Dân địa phương than thở về chế độ quan liêu của chính phủ gây mất thời gian và không hiệu quả, điều này có thể gây ra những thách thức cho những người mới đến bắt đầu tìm kiếm việc làm hoặc bắt đầu một công việc. "Các thủ tục giấy tờ về thuế và bộ máy quan liêu của Hy Lạp đòi hỏi phải dịch thuật vì vậy sẽ rất tốt nếu có một người bạn có thể giúp bạn lần qua mê cung của sự quan liêu để thiết lập được công việc," Williams nói. Và trong khi mức lương nhìn chung ở đây là thấp hơn, Athens có một trong những chi phí sinh hoạt thấp nhất của châu Âu, với chi phí trung bình thấp hơn 50% so với London, theo trang web so sánh giá Expatstan.com. Người nước ngoài cũng đánh giá rằng hầu hết người dân Athens nói tiếng Anh rất tốt, mặc dù việc cố gắng học một chút tiếng Hy Lạp sẽ rất lâu công. "Ngay cả khi bạn thấy tiếng này khủng khiếp, nỗ lực của bạn sẽ thực sự được đánh giá cao," Agnos nói. Ngay cả với những thách thức của nó, người dân địa phương khuyên không bao giờ để mất tầm nhìn cái tôn kính của Athens. "Tôi thấy rằng những người nước ngoài hạnh phúc nhất là những người hành động như khách du lịch," Agnos nói. "Họ thăm các viện bảo tàng hoặc nhảy phà đến các hòn đảo vào cuối tuần, thử ăn ở nhiều điểm ăn uống địa phương, và tìm hiểu người dân địa phương." Bài tiếng Anh trên BBC Travel
Mọi đứa trẻ ở Nhật Bản được dạy dỗ 'gaman', tức là kiên trì nhẫn nại ở các thời điểm khó khăn. Đó có phải một cách để tạo ra một xã hội trật tự, hay 'gaman' có một mặt tối của nó?	Nhật Bản và 'nghệ thuật kiên nhẫn'	'Gaman' có thể là sự khó khăn và ít cơ hội hơn cho những phụ nữ làm việc, đặc biệt với những người quay trở lại làm việc sau khi sinh con hoặc ly hôn Ngày làm việc ở Tokyo thường bắt đầu bằng một chuyến đi qua hệ thống tàu điện ngầm nhộn nhịp nhất thế giới. Khoảng 20 triệu người đi tàu ở thủ đô Nhật Bản mỗi ngày. Đó là một quá trình căng thẳng vì các chuyến tàu chật ních lao theo mọi hướng. Trên sân ga, mọi người chen chúc thành đội hình chặt chẽ bên cạnh cửa tàu để tránh cản trở hành khách đi ra, sau đó lao vào, mặc dù chuyển động chậm vì đông người phải chen chúc. Những người bị ép chặt trong toa không thể cử động được; đôi khi chân không chạm sàn tàu. Thế nhưng, ngay cả trong tàu chật cứng này, sự im lặng cam chịu vẫn ngự trị. Hành vi bình tĩnh và có trật tự thường là đặc trưng của ngay cả những đám đông lớn nhất ở Nhật. Du khách từ nước ngoài thường ngạc nhiên bởi sự sẵn sàng kiên nhẫn của quần chúng để chờ đợi giao thông, ra mắt mặt hàng mới và, ví dụ như sự viện trợ sau trận động đất và sóng thần tàn khốc ở Fukushima xảy ra tròn tám năm trước tính đến tuấn trước. Nhưng để duy trì trật tự bên ngoài này cần sự nỗ lực to lớn: ở Nhật, sự nỗ lực này được gọi là 'gaman'. Ngăn nắp kiểu Marie Kondo giúp thành công hơn? Berlin 'chóng mặt' vì giá thuê nhà tăng vọt Cái giá phải trả khi đất nước thay đổi chữ viết Kiên nhẫn trong thời gian khó khăn Nói đơn giản, nó là ý tưởng rằng các cá nhân nên thể hiện sự kiên trì nhẫn nại khi phải đối mặt với những tình huống bất ngờ hoặc khó khăn, và bằng cách đó, duy trì được các mối quan hệ xã hội hài hòa. Khái niệm này bao hàm một mức độ tự kiềm chế cảm xúc của mình để tránh sự đối đầu. Đó là nhiệm vụ phải làm và là dấu hiệu của sự trưởng thành. 'Gaman' có thể là sự chịu đựng kiên cường khi đối mặt với khủng hoảng, như trận động đất và sóng thần ở Tohoku 2011 - nhưng nó cũng có thể là những mối quan tâm nhỏ hàng ngày David Slater, giáo sư nhân chủng học và là giám đốc của Viện Văn Hóa So Sánh của đại học Sophia ở Tokyo, mô tả 'gaman' như một bộ các chiến lược để đối phó với các sự kiện ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. "Các cá nhân phát triển trong bản thân một khả năng kiên trì và chịu đựng những điều bất ngờ hoặc tồi tệ, khó vượt qua," ông nói. Theo Noriko Odagiri, giáo sư tâm lý học lâm sàng tại Đại Học Quốc Tế Tokyo, nền tảng của nó là người Nhật coi trọng việc không nói quá nhiều và kìm nén cảm xúc tiêu cực đối với người khác. Việc rèn luyện bắt đầu sớm; trẻ em học theo gương cha mẹ. Sự nhẫn nại và kiên trì cũng là một phần của giáo dục, bắt đầu từ tiểu học. "Đặc biệt là đối với phụ nữ, chúng tôi được giáo dục nhẫn nại nhiều nhất có thể," bà Odagiri nói. 'Gaman' có thể biểu hiện dài hạn, như ở lại làm một công việc khó chịu hoặc chịu đựng một đồng nghiệp khó tính, hoặc ngắn hạn, như phớt lờ một hành khách ồn ào hoặc một người cao tuổi chen hàng. Yoshie Takabayashi, 33 tuổi, là một thợ làm đồ bằng bạc ở Tokyo trước khi cô kết hôn, đã chuyển đến ở Kanazawa và có con. Khi được hỏi là khi nào cô sử dụng 'gaman', cô nói đó là cuộc sống sau khi sinh con và thực tế cô không còn được làm các việc trước đây cô từng thích. Cô cũng nhớ lại một kẻ bắt nạt tại nơi làm việc mà cô phải nịnh để được đào tạo, tránh rắc rối và giữ được việc làm. "Khi tôi nhìn lại quãng thời gian đó, ông chủ của tôi đã không làm bất cứ điều gì để giúp đỡ. Đáng lẽ tôi đã bỏ việc. Nhưng bố mẹ và tất cả những người xung quanh tôi, những người cũng mới bắt đầu vào làm việc, luôn khuyến khích tôi để thành công. Tôi không biết đã phải nhẫn nại biết chừng nào," cô nói. Giao thông công cộng miễn phí: lợi và hại Trái bơ: món ăn thời thượng của giới trẻ Điều chưa biết của việc trông giữ trẻ ở Brazil Ca ngợi 'gaman' 'Gaman' bắt nguồn từ những lời dạy của Phật giáo về việc tu dưỡng bản thân trước khi dần dần được định hình thành một cơ chế kiên trì nhẫn nại đối với cá nhân là thành viên của các nhóm xã hội. Nó được hoàn thiện trong thời kỳ bùng nổ kinh tế sau chiến tranh ở Nhật Bản khi mà công việc là gánh vác việc xây dựng quốc gia - nghĩa là hy sinh thời gian với gia đình để làm việc nhiều thời gian hơn cho cơ quan. Trong thời kỳ bùng nổ kinh tế sau thế chiến thứ hai, 'gaman' cũng là để nói đến việc làm việc thêm giờ và lâu dài để xây dựng đất nước đối với một tầng lớp trung lưu mới nổi Một số người coi sự kiên trì theo kiểu 'gaman' là nét đặc trưng mang tính Nhật Bản. "Đó là một đặc điểm tiêu biểu của người Nhật, nhưng nó có những điểm tốt và xấu," Nobuo Komiya, một nhà tội phạm học tại Đại học Rissho, Tokyo, nói, Komiya tin rằng sự giám sát lẫn nhau, tự giám sát và kỳ vọng của công chúng liên quan đến 'gaman' là một yếu tố đóng góp cho tỷ lệ tội phạm thấp ở Nhật Bản. Ở đâu mà người ta đề phòng lẫn nhau và tránh xung đột, thì mọi người sẽ phải thận trọng hơn về hành vi của mình. Nhưng nó không chỉ về động lực nhóm. "Điều quan trọng là nhớ rằng 'gaman' mang lại lợi ích cho cá nhân," Komiya nói. "Nghĩa là người ta sẽ không bị đuổi việc hoặc có lợi do giữ được quan hệ lâu dài với những người xung quanh." Nhưng 'gaman' gây áp lực lên cá nhân. "Chúng ta ca ngợi 'gaman'," Odagiri nói. Nhiều người ở Nhật mong đợi người khác đoán cảm giác của họ, thay vì biểu lộ trực tiếp và đôi khi tạo ra áp lực. "Quá nhiều 'gaman' có tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần của chúng ta," bà nói. "Đôi khi, nếu bị tác động nhiều quá, 'gaman' có thể chuyển thành bệnh tâm lý." Hỏi giúp đỡ vì sức khỏe tâm thần thì thường bị coi là thất bại, Odagiri nói. Người ta nên được tự mình xử lý thì tốt hơn. Nhưng đôi khi việc này không diễn ra theo ý muón và dẫn đến tức giận, và có thể đi tới bạo lực gia đình hoặc ở nơi làm việc. 'Gaman' cũng có thể khiến phụ nữ bị mắc kẹt trong những cuộc hôn nhân không hạnh phúc. "Xã hội của chúng ta mong muốn phụ nữ phải nhún nhường hoặc ít nói. Vì vậy, đôi khi phụ nữ không nên cố gắng thể hiện cảm xúc tiêu cực, chỉ nhẫn nại chịu đựng," Odagiri nói. Và khi họ quyết định ly hôn, nhiều người thấy rằng họ không thể vì họ đã từ bỏ nghề nghiệp vì gia đình và không còn độc lập về tài chính. Komiya thấy có mối quan hệ giữa sự gia tăng gần đây của những quấy rối tình dục và bắt nạt với sự phá vỡ các cấu trúc xã hội ưu tiên cho nhóm hơn là cho cá nhân. "Người Nhật nói rằng 'gaman' là một đức hạnh quốc gia, nhưng thực sự đó là một cách thức để duy trì nhóm," ông nói. Nhưng bây giờ người ta cảm thấy ít có khả năng bị loại trừ nếu họ lên tiếng. Dân số Nhật Bản đang già hóa nhanh nhất thế giới, hậu quả là một số lượng lớn công việc không có ai làm và cần được giải quyết Và xã hội đang thực sự thay đổi. Ba mươi năm trước, việc làm ở Nhật Bản là cho suốt đời. Theo truyền thống, đàn ông làm việc cần mẫn để có thâm niên trong công ty, nơi họ dành toàn bộ sự nghiệp của mình, trong khi phụ nữ thường được bố trí vào các công việc không được thăng chức để rồi rời bỏ về nuôi con. Nhưng ngày nay hệ thống việc làm trọn đời đang bị phá vỡ, người ta kết hôn muộn hơn, nhiều phụ nữ đi làm và tỷ lệ sinh ở mức thấp nhất trong lịch sử. Nhiều người trẻ làm việc theo hợp đồng tạm thời hoặc trong các công việc bán thời gian mà 'gaman' chẳng có nghĩa lý gì. "Người ta không coi bạn là một thành viên nội tại của nhóm. Bạn được thuê và bị sa thải, bạn ký hợp đồng, bạn được trả tiền theo giờ," Slater nói. "Toàn bộ ý tưởng nhẫn nại chịu đựng ở đây là hoàn toàn không thích ứng. Bạn sẽ giữ được việc làm bằng cách im lặng, nhưng tất cả các giá trị được dạy bảo về 'gaman' mà nó là đúng đối với quan hệ xã hội cô kết và bền lâu thì nay không còn đúng nữa. Và một số người trẻ không lựa chọn 'gaman', không đi theo con đường của các thế hệ trước. Mami Matsunaga, 39 tuổi, làm việc trong ngành truyền thông thời trang trước khi hoán đổi Tokyo lấy bãi biển. Bây giờ cô ấy ngày nào cũng lướt ván và dạy về chánh niệm/thiền, dạy thở và yoga tại các khóa tu và hội thảo ở khắp nước Nhật. "Trong văn hóa Nhật Bản, kỳ vọng dành cho 'gaman' gây áp lực cho mọi người làm điều giống nhau và không còn chỗ cho sự khác biệt," Matsunaga nói. Khi được hỏi có bao giờ cô nhẫn nại trong công việc không, cô trả lời: "Không, tôi không nhẫn nại. Tôi sẽ bỏ việc nếu việc đó đòi hỏi phải nhẫn nại." Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Chính phủ Việt Nam đã bị buộc phải lên tiếng về nhiều trường hợp công dân của họ được nêu tên trong báo cáo thường niên về các hoạt động của những chính phủ “có hành động đe dọa và trả đũa các cá nhân, tổ chức” chỉ vì họ hợp tác với Hội đồng Nhân quyền LHQ.	Nhân quyền: Chính phủ VN phải giải trình trước LHQ về 'đe dọa công dân'	Vụ xử Đồng Tâm: Bình luận thêm của báo tiếng Anh và người ở Việt Nam Quốc hội VN 'sẽ bãi nhiệm tư cách ĐBQH' của ông Phạm Phú Quốc Hà Nội sắp có chủ tịch mới? Báo cáo thường niên năm 2020 của Hội đồng Nhân quyền LHQ tiết lộ ít nhất 16 người đã bị chính quyền Việt Nam bỏ tù, thu giữ giấy tờ tùy thân, xét hỏi hoặc theo dõi chặt chẽ từ năm 2019 tới nay. Các vụ an ninh Việt Nam giữ người trở về tới cửa khẩu để xét hỏi mà không có luật sư hỗ trợ cũng được Liên Hiệp Quốc nêu khá chi tiết. Đây là báo cáo được trình lên Tổng thư ký LHQ, gồm các bằng chứng thu thập được và lời giải trình của chính phủ Việt Nam, bên cạnh các chính phủ khác trong năm nay, trong hoạt động của LHQ căn cứ vào Nghị quyết nhân quyền HRC 12/2. Các vụ việc và con người cụ thể Theo nguyên văn báo cáo này, các trường hợp cụ thể ở Việt Nam gồm có: Trương Thị Hà: Luật sư và nhà bảo vệ nhân quyền Việt Nam Vụ bắt giữ tùy tiện Trương Thị Hà xảy ra vào 26/3/2020, có vẻ là để trả đũa việc cô hợp tác với LHQ đối với hợp tác của bà với LHQ. Tháng 11/2019, Hà đã tham gia một hội thảo do Báo cáo viên Đặc biệt tổ chức – chủ đề về quyền tự do hội họp và hiệp hội hòa bình ở Geneva, nơi cô bày tỏ nỗi sợ hãi bị trả thù và sau đó tham gia với LHQ trong vài tháng tới. Vào ngày 25/3/2020, Trương Thị Hà dự định trở lại Việt Nam, sau khi làm việc tại LHQ, và dự định sẽ qua biên giới trên bộ tại Cửa khẩu Cha Lo, Dân Hoá để vào Việt Nam. Do Covid-19, cô được cho là đã bị cách ly cùng nhiều người Việt Nam khác trong hai tuần tại một khu tập trung ở Quảng Bình. Tại đây, cô bị chính quyền tịch thu chứng minh thư, bằng lái xe và hộ chiếu, cùng đồ dùng cá nhân. Cô được thả vào ngày 13/4/2020 mà không được trả lại các vật này. Đinh Thị Phương Thảo: Nhà hoạt động bảo vệ nhân quyền và ủng hộ dân chủ, từng tham gia VOICE, một tổ chức xã hội dân sự Việt Nam. Bà Thảo rời Việt Nam năm 2016 nhưng vẫn tiếp tục vận động thúc đẩy nhân quyền trong nước, tham gia với nhiều cơ chế nhân quyền của LHQ. Ngày 15/11/2019, bà Thảo về Việt Nam lần đầu kể từ năm 2016. Khi đến sân bay quốc tế Hà Nội, các cán bộ an ninh của Bộ Công an đã bắt và giam giữ bà trong phòng xét hỏi tám tiếng mà không được gặp luật sư và không thể liên lạc với các thành viên trong gia đình. Bà được thả sau ngày hôm mà không bị buộc tội. Tuy nhiên, giới chức tịch thu hộ chiếu của bà. Bà Thảo cũng bị cản trở trong việc xuất cảnh, trở về nơi cư trú, và trong việc tiếp tục công tác nhân quyền. Bà Thảo phải đối mặt với một chiến dịch tấn công online, được cho là của giới dư luận viên ủng hộ chính phủ thực hiện. Bà Nguyễn Xuân Mai, ông Phạm Tấn Hoàng Hải, ông Nguyễn Văn Thiết, ông Trần Ngọc Sương và bà Lương Thị Nở: Họ từng tham gia các hội nghị quốc tế thường niên ở Bangkok về tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng ở Đông Nam Á năm 2018. Họ bị cấm bay đến Bangkok từ ngày 28/10 – 1/11/2019, theo lệnh của Bộ Công an hoặc cơ quan công an địa phương. Ông Nguyễn Anh Phụng, người ban đầu dự định tham dự hội nghị, được cho là đã bị thẩm vấn tại nhà để biết thêm thông tin về hội nghị và cuối cùng ông đã không tham dự. Huỳnh Ngọc Trường (Công giáo), Nguyễn Thị Hoài Phương (Công giáo), Nguyễn Phạm Ái Thùy (Công giáo), Ngô Thị Liên (Công giáo), Venerable Thích Thiện Phúc (Phật giáo), Nay Y Ni (người H'Mông theo Công giáo): Dự hội nghị về tự do tôn giáo năm 2019 tại Bangkok. Trong hội nghị, họ tham dự một khóa đào tạo do Văn phòng Cao ủy LHQ về Nhân quyền (OHCHR) tổ chức, về cách gửi khiếu nại theo các thủ tục đặc biệt. Ngày 6/11/2019, khi trở lại sân bay quốc tế Đà Nẵng, ông Huỳnh Ngọc Trường, bà Nguyễn Thị Hoài Phương, bà Nguyễn Phạm Ái Thủy, bà Ngô Thị Liên và Đại đức Thích Thiện Phúc đã bị các nhân viên an ninh thẩm vấn riêng về việc họ tham gia hội nghị, bị hỏi nội dung hội nghị là gì, những người tổ chức và những người tham gia là ai, ai tài trợ cho họ đi và họ đã chia sẻ và đã làm gì tại hội nghị. Ông Nay Y Ni được cho là đã bị thẩm vấn vào ngày 8-9/11 2019 khi trở về từ Bangkok, và chính quyền khám xét phòng của ông vào ngày 13/11/2019. Sau đó, vào ngày 18/11/2019, ông mất việc tại bệnh viện Bình Dương. Ngày 14/11/2019, trong bối cảnh người dân Giáo xứ Cồn Dầu bị trục xuất theo lệnh ban hành năm 2011, nhiều công an đã bao vây nhà ông Huỳnh Ngọc Trường và bà Nguyễn Thị Hoài Phương. Lo sợ đây là đòn trả thù vì đã tham gia hội nghị năm 2019 ở Bangkok, họ chạy đến biên giới Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị và định chạy sang Lào. Tuy nhiên, ông Huỳnh Ngọc Trường đã bị công an tạm giữ và thẩm vấn trước khi vượt biên. Khi được một cảnh sát đưa đến một khách sạn gần đó để nghỉ qua đêm, ông đã bị một nhóm nam giới đánh ngất xỉu và chỉ dừng tay khi có cảnh sát can thiệp. Vào ngày 30 /11/2019, ông Huỳnh Ngọc Trường một lần nữa bị bắt ở cửa khẩu Mộc Bài khi ông đang trên một xe khách chạy tới biên giới Campuchia. Ông bị thẩm vấn trong mười hai giờ về các hoạt động của ông nhằm bảo vệ tự do tôn giáo của giáo dân và về hội nghị năm 2019 tại Bangkok. Phạm Chí Dũng: Nhà báo tự do, nhà hoạt động sau khi ông bị ngăn cản không cho đến Geneva vào tháng 2/2014 để tham gia một sự kiện bên lề sự kiện Đánh giá định kỳ toàn cầu về Việt Nam. Ngày 21/11/2019, ông Phạm Chí Dũng bị bắt và bị đưa về nhà để khám xét sau khi ông công khai bày tỏ quan ngại về nhân quyền, sau chuyến thăm của phái đoàn Ủy ban Nghị viện Châu Âu về Thương mại (INTA) vào tháng 11/2019 tới Việt Nam. Cảnh sát đã buộc ông đăng nhập vào máy tính của mình và in các tài liệu có thể liên quan đến việc vận động của ông. Ông Phạm Chí Dũng bị cho là bị tạm giữ theo Điều 117 Bộ luật Hình sự Việt Nam về tội “làm, tàng trữ hoặc phổ biến thông tin, tài liệu, tư liệu, vật phẩm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, với khung phạt tù từ 10 - 20 năm. Nguyễn Bắc Truyển: Nhà hoạt động. Trường hợp của ông Truyển đã được đưa vào báo cáo năm 2019 và 2016 của Tổng thư ký LHQ về cáo buộc ông bị bắt và giam giữ sau chuyến thăm năm 2014 của Báo cáo viên đặc biệt về tự do tôn giáo, tín ngưỡng trong nước. Theo thông tin mà OHCHR nhận được vào tháng 5/2020, ông Nguyễn Bắc Truyển tiếp tục thụ án 11 năm tù về tội “hoạt động nhằm lật đổ Nhà nước”, cách quê nhà ông 1.600 km, nơi được người thân và luật sư tư vấn pháp luật bị hạn chế đến thăm. Gia đình nhiều lần yêu cầu chuyển ông đến TP.HCM nhưng đều bị từ chối. Kể từ khi bị bắt vào tháng 7/2017, ông Nguyễn Bắc Truyển được cho là đã không được khám sức khỏe đúng cách, hạn chế đồ ăn và thiết bị tư y tế, tình trạng sức khỏe ngày càng xấu đi. Một bản kiến nghị ngày 18/1/2020 gửi Ban giám thị trại giam An Điềm yêu cầu kiểm tra y tế cho ông được cho là vẫn chưa được trả lời. Chính phủ Việt Nam phản hồi thế nào? Ngày 13/7/2020, Chính phủ Việt Nam đã trả lời chi tiết nguyên văn công hàm liên quan đến báo cáo mới đây của Ủy ban Nhân quyền LHQ. Về Trương Thị Hà, chính phủ Việt Nam nói rằng trong thời gian cách ly bắt buộc, Hà được đối xử như những người khác; các quyền của cô được tôn trọng, bao gồm việc được theo dõi sức khỏe, giữ liên lạc với gia đình, đăng và chia sẻ thông tin cập nhật về tình hình của cô trên Facebook,được cung cấp chỗ ở và ăn uống đầy đủ. Hiện tại, rương Thị Hà đang tự do và không phải là đối tượng bị tạm giữ, khởi tố hình sự. Vào ngày 19/6/2020, Nhóm công tác về các vụ mất tích do cưỡng chế hoặc không tự nguyện đã quyết định xem xét làm rõ vụ việc. Về Đinh Thị Phương Thảo: Ngày 18/3/2020, chính phủ Việt Nam phản hồi rằng các cáo buộc nói trên là không chính xác, chủ yếu lấy từ các nguồn tin không có căn cứ và không phản ánh bản chất của vụ việc. Chính phủ Việt Nam thông tin rằng, năm 2015, bà Đinh Thị Phương Thảo bị phạt hành chính về tội xúi giục người dân gây rối trật tự xã hội. Và rằng năm 2019, khi nhập cảnh, bà Thảo bị công an thẩm vấn về hoạt động liên quan đến ‘nhóm khủng bố’ Việt Tân, chứ không phải vì sự hợp tác của bà với LHQ. Chính phủ Việt Nam cũng nói rằng họ không tịch thu hộ chiếu của bà Thảo. Về các cá nhân tham dự hội nghị quốc tế thường niên năm 2019 tại Bangkok về tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng ở Đông Nam Á, Chính phủ Việt Nam cho hay rằng các cơ quan hữu quan không “đe dọa” hoặc “sách nhiễu” vì họ tham dự hội thảo hoặc hội nghị quốc tế. Và rằng rằng thông tin nói "các thành viên của các cộng đồng tôn giáo độc lập và những người bảo vệ nhân quyền" đã phải đối mặt với các hành vi đe dọa và trả thù, dưới các hình thức đe dọa, quấy rối, hạn chế đi lại, giám sát và hành động bạo lực trước và sau khi tham dự quốc tế thường niên 2019 hội nghị ở Bangkok về tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng, là sai sự thật. Về ông Phạm Chí Dũng: Ngày 18/3/2020, chính phủ Việt Nam tuyên bố rằng các cáo buộc là không chính xác, lấy từ những nguồn không có căn cứ và không phản ánh bản chất của vụ việc. Chính phủ Việt Nam đã cung cấp thông tin liên quan đến việc ông Phạm Chí Dũng bị giam giữ, bao gồm cơ sở pháp lý cho việc bắt giữ ông, quyền được tư vấn pháp lý và thăm hỏi gia đình, cũng như các điều kiện giam giữ ông. Vào ngày 13 /7/2020, Chính phủ Việt Nam trả lời chi tiết nguyên văn công hàm liên quan đến báo cáo này, theo đó bác bỏ các cáo buộc liên quan đến ông Phạm Chí Dũng, và nói rằng vào tháng 8/2019, cơ quan công an bắt đầu điều tra hoạt động tạo, lưu trữ và phát tán thông tin, tài liệu, tư liệu chống lại Nhà nước của ông Dũng. Ngày 18/11/2019, cơ quan công an khởi tố vụ án hình sự, ra lệnh tạm giữ, khám xét đối với ông theo Điều 117 BLHS và việc bắt, tạm giam, khám xét nhà được thực hiện đúng quy trình tố tụng hình sự. Về ông Nguyễn Bắc Truyển, ngày 26/6/2019, chính phủ Việt Nam đã cung cấp thông tin cho Văn phòng Cao Ủy Nhân quyền LHQ (OHCHR) rằng ông Nguyễn Bắc Truyển đã tham gia thành lập tổ chức nhằm lật đổ chính phủ; và rằng ông bị kết án là do ông phạm pháp chứ không phải vì bị trả thù sau chuyến thăm năm 2014 của Báo cáo viên Nhân viên LHQ. Chính phủ VN cho biết ông Truyền bị giam tại trại giam An Điền, sức khỏe bình thường, được chăm sóc sức khỏe, gia đình được vào thăm và gửi thư. Chính phủ VN tuyên bố rằng sẽ không xem xét yêu cầu chuyển trại giam cho ông. Tháng 2/2020, đại diện Phái đoàn EU đã đến thăm ông Truyền để hỏi thăm sức khỏe và tình trạng của ông trong tù. Chính phủ Việt Nam cho biết kể đó, do đại dịch COVID-19, các trại giam, bao gồm cả trại giam của ông Truyền, đã từ chối không cho gia đình thăm nom, nhưng các tù nhân vẫn có thể nhận các gói đồ gửi hàng tháng từ gia đình của họ. Các hạn chế này nay đã được dỡ bỏ, theo chính phủ Việt Nam. Khác biệt cách nhìn Theo trang của OHCHR, các chính phủ, trong đó có chính phủ Việt Nam được yêu cầu chấm dứt mọi hành vi được định nghĩa là đe dọa (intimidation), và trả thù (reprisal) nhắm vào các nhà hoạt động nhân quyền, hoạt động cộng đồng, luật sư, nhà báo...và thậm chí cả quan chức chính quyền chỉ vì hoạt động của họ trong hợp tác với LHQ trong lĩnh vực nhân quyền. Các nạn nhân có thể gồm cả thân quyết, gia đình, bạn bè hoặc bất cứ ai có liên hệ với họ. Trong chủ đề nhân quyền giữa chính quyền VN và cộng đồng quốc tế còn có đối thoại nhân quyền giữa Việt Nam và Liên hiệp châu Âu. Chính phủ Việt Nam luôn nói họ hoan nghênh các cuộc đối thoại nhân quyền nhưng thường xuyên đưa vấn đề an ninh quốc gia và nhu cầu xử lý “các nhóm chống đối”. Cùng lúc, chính phủ VN luôn nói họ đã đạt rất nhiều thành tưđc trong việc xây dựng “nhà nước pháp quyền và cải cách tư pháp; các quyền kinh tế, văn hóa, xã hội, dân sự, chính trị” và luôn sẵn sàng đối thoại về “vấn đề quyền con người tại các diễn đàn và cơ chế đa phương và một số đề xuất hợp tác cụ thể”. Phía các nhà hoạt động nhân quyền thì cho rằng hệ thống chính trị độc đảng tại Việt Nam và việc thiếu vắng cơ chế tam quyền phân lập, sự thực rằng không có truyền thông tư nhân và độc lập, khiến cho các vấn đề nhân quyền không được đưa tin, xử lý đúng chuẩn quốc tế.
Tiểu thuyết về nhân vật Chủ tịch Hồ Chí Minh của nhà văn Dương Thu Hương vừa được phát hành tháng này tại Paris.	Truyện về Hồ Chí Minh phát hành ở Paris	Nhà báo Philippe Agret của hãng thông tấn Agence France-Presse đã có bài viết dựa trên cuộc phỏng vấn nhà văn nữ bất đồng chính kiến, hiện đang lưu vong tại Pháp. BBCVietnamese.com xin trích giới thiệu cùng quý vị: Một cuốn truyện gây kích động của nhà văn bất đồng chính kiến Dương Thu Hương đã lấy chủ đề là nhân vật huyền thoại Hồ Chí Minh, trong đó viết ông Hồ có mối tình nhỏ chỉ bằng nửa tuổi ông, người sau đó bị chính các đồng chí của ông hãm hiếp và sát hại. Bà Dương Thu Hương, 61 tuổi, nói rằng chính quyền hiện tại đã che dấu câu chuyện cuối đời của vị anh hùng dân tộc. Cuốn 'Đỉnh cao Chói lọi' (tựa đề tiếng Pháp là Au Zénith) dĩ nhiên không được phát hành tại Việt Nam, nhưng đã được tung ra trên mạng internet và được gần 100.000 lượt người đọc. Dựa trên quá trình khảo cứu kéo dài 15 năm của mình, bà Hương cho rằng vị lãnh đạo Việt Nam trong những năm 1950 đã yêu một phụ nữ kém ông 40 tuổi, người này đã sinh cho ông hai người con và bị ám sát năm 1957 theo lệnh đảng Cộng sản. Nhà văn nữ nói với AFP: "Các đồng chí của ông Hồ lo ngại rằng việc (lấy vợ) sẽ phương hại hình ảnh thánh thần của ông". "Ở phương Tây, người ta tôn sùng tuổi trẻ. Nhưng tại châu Á thì ngược lại, chúng tôi kính trọng người già. Ông (Hồ Chí Minh) đã không được làm chồng, vì đó bị coi là phí hoài nhiệt lượng cho một phụ nữ." Bà Dương Thu Hương viết rằng cô Xuân đã bị đánh chết và vứt xác ra đường giả làm tai nạn giao thông; rồi sau đó giới chức trong Đảng đã xóa bỏ mọi dấu tích của mối tình này trong sổ sách. Mang bí mật xuống mồ Bà Hương cho rằng ông Hồ Chí Minh đã mang theo bí mật về cái chết của cô Xuân khi ông qua đời tháng 9/1969, đúng ngày Tuyên ngôn Độc lập. Lúc đó ông đã gần 80 tuổi, yếu bệnh, và theo nữ nhà văn, ông đã gỡ bỏ ống truyền dịch để chết sớm hơn đúng ngày này nhằm tỏ thái độ phản kháng trước đảng Cộng sản. Tuy bà Dương Thu Hương thừa nhận đã khá 'phóng tay' đối với các chi tiết lịch sử khi dựng lên câu chuyện về tình yêu, những điều thâm cung bí sử trong chính trị và sự phản bội, bà khẳng định rằng thực sự có việc người yêu của ông Hồ bị sát hại, cũng như những gì đã xảy ra quanh cái chết của vị lãnh tụ. Từng tham gia chiến tranh chống Mỹ nhưng sau quay sang chỉ trích nhà cầm quyền từ những năm 1980, bà Dương Thu Hương bị đi tù tám tháng năm 1991, và cuối cùng đã sang Pháp lưu vong năm 2006. Bà nói không quan tâm tới chính trị, nhưng lại là một nhân vật đấu tranh cho dân chủ, và cho rằng mạng internet là "vũ khí đấu tranh dân chủ." Nhà văn nữ đã đề tựa cuốn sách cho nhà văn, nhà biên kịch Lưu Quang Vũ, người mà bà cho rằng đã chết cùng vợ con trong một tai nạn giao thông giả cho chính quyền dựng lên năm 1988. "Mọi người đều biết việc này. Thế nhưng giới trí thức đã ngoảnh mặt đi, họ cúi đầu vì hèn nhát." 'Đỉnh cao Chói lọi' hiện đang được dịch sang tiếng Anh và theo kế hoạch sẽ được phát hành tại Hoa Kỳ trong năm sau. Kiên Chu Định Hà NộiCuộc đời bác là một sự hi sinh lớn lao cho dân tộc đó là một sự thật không thể chối từ. Có thể có người có quan điểm này quan điểm khác nhưng nói như bà Hương thì tôi cho rằng là thiếu khách quan, thiếu sự thật. Có lẽ mục đích của bà Hương chỉ là lôi kéo sự chú ý của dư luận. Immeg Hà NộiQuá nhố nhăng và tục tĩu vì lòng thù hận hết sức vô lý... Hình ảnh vị lãnh tụ kính yêu HCM không bao giờ bị phai mờ trong tâm trí người dân VN (trừ "Bà" DTH) đâu các bạn ạ! Những người quyền cao chức trọng, dù là dân chủ hay độc tài đều có phẩm chất bẩm sinh của người lãnh đạo. Việc của họ làm có ích nước lợi dân hay không phụ thuộc vào hệ thống giám sát có hiệu quả hay không? Nếu anh vừa đá bóng vừa thổi còi thì tất nhiên là đội của anh luôn thắng, và tất cả những đội còn lại là thua. Linh-YokohamaCái sai lầm của Việt Nam Cộng Sản là đã thần thánh hóa quá mức tư cách của ông Hồ. Nên bây giờ bối rối, bưng bít. Chắc lãnh đạo ngày xưa kém kiến thức về giới tính nên không hiểu rằng, nhu cầu sinh lý là cơ bản tự nhiên của con người (trừ những kẻ rối loạn về sinh lý). Phật thích ca ngày xưa cũng có vợ rồi mới đi tu kia mà. Bây giờ mà công bố ra thì đồng nghĩa với việc họ đã bưng bích thông à. Nên đề tài này sẽ còn tranh cãi dài dài. Hoàng Vân Bảo BưởiMột cuốn truyện gây kích động của nhà văn bất đồng chính kiến Dương Thu Hương đã lấy chủ đề là nhân vật huyền thoại Hồ Chí Minh. Điều không bình thường ở đây là bà mạt sát tất cả, thậm chí viết sách về một người nổi tiếng với những câu chuyện không không xác thực. Với người Việt Nam, chủ tịch Hồ Chí Minh là người có công lao rất lớn đối với đất nước. Không chỉ như vậy, với nhiều quốc gia, dân tộc trên thế giới, chủ tịch Hồ chí Minh còn là người có đóng góp lớn vào phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. Không đơn giản để chủ tịch Hồ Chí Minh được UNESCO phong tặng là Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá của thế giới- xếp ngang hàng với nhiều vĩ nhân trên thế giới. Bà Hương là người đã từng bị chính quyền bỏ tù, vì bất đồng chính kiến, bà bỏ ra nước ngoài rồi để viết tiểu thuyết đả kích chính quyền thì đã là một hành động không đúng, đằng này bà lại còn viết tiểu thuyết làm xâm hại uy danh của Lãnh tụ Hồ Chí Minh. Bà không còn được xem là đứa con của dân tộc Việt Nam nữa.Bà hãy thử nhìn lại mình xem ... thật thối tha và ngu muội. Quang Minh Hà NộiMột cuốn tiểu thuyết 3 xu, chỉ nhằm gây tai tiếng của một cá nhân thù hằn cộng sản đến độ mất hết lý trí, nhân cách đã bịa đặt xấu xa đến anh hùng giải phóng Dân tộc Việt Nam, vĩ nhân của Thế giới Hồ Chí Minh. Tôi thấy các đồng chí của Bác, chính phủ Việt Nam cần có những hành động để ngăn chặn những kẻ điên rồ như con người này. Tôi nhớ giáo chủ Khomeini đã tuyên án tử hình và ra lệnh truy soát toàn thế giới đối với nhà văn của "Những vần thơ của quỷ Satan". Các đồng chí Việt Nam cũng cần hành động đủ mạnh để khoá miệng những kẻ rồ dại dám phỉ báng Hồ Chí Minh, biểu tượng sáng ngời của Dân tộc Việt Nam, linh hồn của Đảng Cộng Sản Việt Nam để cho con cháu chúng ta không bị tiêm nhiễm những thông tin độc hại, xấu xa như thế này. Còn đối với Dương thu Hương đã được CS nuôi dưỡng, dạy bảo viết lách, giờ chửi bới CS, ăn cháo đá bát thật đáng bị nguyền rủa. Thang Hà NộiĐọc các lời bình trên, tôi thấy quả thật chính quyền VN đã rất thành công và phải nói là thành công một cách rực rỡ trong việc ngu dân. Với hình tượng của một vị Chủ tịch được hư cấu và thần thánh hoá đã làm dân chúng bị lầm tưởng giữa sự thật và chân dung một vị lãnh tụ đích thực. Đúng, không ai có thể phủ nhận Ông Chủ tịch là một vĩ nhân nhưng vĩ nhân là ai? Có phải là con người không? Nếu đã là con người thì ai cũng có bản ngã của mình. Điều này dám khẳng định là nó không loại trừ một ai hết kể cả Ông Chủ Tịch. Với những bê bối và bưng bít từ trước tới nay của chính quyền thì mọi người đều có quyền nghi ngờ tính chân thực mà lịch sử do họ vẽ nên đã thể hiện. Mong rằng mọi người hãy đọc và giải trí trong dịp xuân này đừng lớn giọng phê phán hay chửi bới làm chi. Phạm Nguyễn USAĐọc xong ‘Đỉnh cao chói lọi’ mới thấy tác giả đã bốc thơm HCM như một chính trị gia vẫn còn mang bản chất người. Bà đã đổ lỗi cho những sai trái của Cộng Sản VN là do những ủy viên bộ chính trị gây ra vhứ không phải do HCM. Bà DTH chưa đọc và học lịch sử để biết những việc mà HCM đã làm như bán đứng cụ Phan Bội Châu, sai Phạm Văn Đồng ký Hiệp Định Sơ Bộ để thực dân Pháp trở lại, tiêu diệt những đảng phái yêu nước khác, nghe theo Mao Trạch Đông trong việc cải cách ruộng đất... Bà đã copy những tư tưởng của George Orwell trong "Animal Farm" và Solzhenitsyn trong "The Gulag Archipelago". Đọc hầu hết những ý kiến ở đây, tôi thấy rằng đảng CSVN đã thành công để tạo ra một thế hệ "ếch ngồi đáy giếng" vì đa số họ chỉ biết tôn thờ một thần tượng không có thật. Phúc Điền Buôn Ma ThuộtKhi Viết tiểu thuyết này, bà Dương Thu Hương có nghĩ rằng dùng văn chương để trả thù cá nhân một cách trắng trợn, lỗ bịch là một việc làm đại ngu xuẩn. Có thể, khi mới công bố tiểu thuyết này dư luận sẽ quan tâm. Nhưng, khi người ta đã hiểu ra sự thật của vấn đề thì quyển sách này sẽ bị vứt vào sọt rác một cách không thương tiếc. Lúc đó liệu bà Hương còn mặt mũi nào để đối diện với nhân dân Việt Nam? Bà Hương đang ngửa mặt lên trời và nhổ nước bọt. Tiếc lắm thay! Kim Oanh Việt NamBà Hương này đáng bị xử bắn ngàn lần vẫn chưa hả giận. Nếu bà ấy ở Việt Nam, bà ấy sẽ bị tất cả mọi người ném đá hoặc nhổ nước bọt vào mặt bà vì bà là kẻ bôi nhọ trắng trợn, dám xúc phạm đến Bác Hồ, xúc phạm đến tình cảm thiêng liêng của dân tộc Việt Nam và những người yêu mến ngưỡng mộ người khắp thế giới. Bà là tên đồ tể vô lại. Bà có chết, ngàn đời sau vẫn là kẻ bị nguyền rủa... Cao Chung ĐNVới sự tuyên truyền của CS, người dân ít hiểu biết hoặc quá bảo thủ kiểu dân tộc chủ nghĩa đã sùng bái ông Hồ Chí Minh rất mù quáng. Trở lại với các trang nói về nhà văn Dương Thu Hương, báo chí trong nước đã nhục mạ bà với giọng điệu côn đồ vô học, nhưng những bài như đánh giá sự thật về bà thì đã bị bức tường lửa ngăn chận Hiện nay các trang viết lối phản biện hay chỉ trích CSVN đều bị chặn. Tại sao CSVN lại sợ hãi nếu mình không dính chàm? Hạnh SG SpainTôi thấy hầu hết các ý kiến quá hằn học đối với nữ nhà văn. Cho dù bà có quá tay trong cuốn tiểu thuyết này đi nữa, thì đây cũng là gợi ý có chúng ta có cái nhìn sâu xa hơn nữa về vị lãnh tụ Hồ Chí Minh mà mọi người dân VN đều tôn kính. Nếu ĐCSVN nói rõ sự thật về ông Hồ thì có lẽ sẽ không có cuốn tiểu thuyết này. Có điều ai cũng biết ĐCSVN luôn bưng bít thông tin và che dấu những sự thật mà họ đã làm. Mong rằng sự thật này sẽ được kiểm chứng và phơi bày cho dân VN biết người mà mình kính yêu như thế nào. Ẩn DanhĐúng là ĐCS đã thần thánh hoá Hồ Chí Minh. Nhưng hãy nhìn những gì Người đóng góp cho đất nước , cho dân tộc, tôi cũng như mọi người luôn dành tình kính yêu đối với người. Bà Thu Hương không đáng gọi là nhà văn, càng không đáng để cầm bút. Không biết cuốn tiểu thuyết đó đem đến cho bà bao nhiêu tiền, nhưng với tôi, bà chỉ là kẻ thối tha bỏ đi. YNHNChúng ta đọc và thấy bức xúc, bực bội và thậm chí tức giận nữa, chẳng qua là vì mấy chục năm qua chúng ta chỉ biết rằng ông Hồ là một vị thánh, vị cha già của dân tộc,một người chỉ biết sống cho lợi ích quốc gia...còn bây giờ, lại có người nói khác...nên cảm thấy không chịu được vậy thôi. Ngày xưa người miền Nam thường được nghe câu "đừng nghe những gì CS nói mà hãy nhìn những gì CS làm". Khi người miền Nam hiểu được câu này thù đã quá muộn...Một cuốn sách bịa đặt, chỉ cần một ý trong đó là đủ biết tác giả bịa đặt trắng trợn đến mức nào. Với một người bệnh già không còn sức lực thì làm sao tự mình có thể "rút dây truyền dịch để chết sớm hơn được", trong khi còn rất nhiều người khoẻ đứng xung quanh (các vị xem lại đoạn Video lúc HCM sắp mất thì sẽ rõ). Theo tôi ngụ ý của tác giả khi viết cuốn sách này chẳng qua là vì mục đích cá nhân, muốn đánh bóng tên tuổi của mình, vì sợ bị người VN quên lãng. Xấu hổ thay Thu Hoài Sài gònBà này nói HCM đem theo sự thật xuống mồ, thế mà bà ta lại biết sự thật mới ghê chứ. Bà ta nói cứ thể như sự việc diễn ra ở một thế giới xa lạ nào đó mà chỉ có mình bà ta sống ở đó. Không hiểu bà thành nhà văn nhờ ai dạy nhỉ? Bà có ăn cơm Việt Nam để thành nhà văn không ? Tôi thấy bà này thần kinh có vấn đề thật sự, VN vẫn còn nhẹ tay quá, lẽ ra phải tống cổ bà ta vào nhà đá thay vì để bà ta "lưu vong". Có ai dám chắc rằng khi lưu vong xứ người, một ngày nào đó nếu không vừa lòng điều gì, liệu bà ta có bày ra một cái "tiểu thuyết lịch sử" về tổng thống nước mà bà đang "luư vong " không? Dung Sài GònCách đây khỏang 10 năm, tờ báo Tuổi trẻ có đăng 2 kỳ liên tiếp về Hồ Chí Minh có vợ có con. Ngay sau đó Tổng biên tập bị cách chức và thuyên chuyển công tác sang Trung tâm xúc tiến thương mại. Nếu Tờ báo tuổi trẻ hay nhà văn DTH nêu ra vấn đề sai và xúc phạm đến danh nhân HCM, trước hết ĐCS phải có lý lẽ để thuyết phục người dân nhưng ngược lại chỉ thấy đàn áp báo chí và những người có quan điểm đối kháng. Thanh Đà nẵngChuyện Cụ Hồ có vợ , tôi cho là một chuyện hết sức bình thường, có gì đâu mà phải làm ồn ào, ầm ỹ , chỉ đáng trách là chính quyền cộng sản trong một thời gian quá dài đã bưng bít thông tin, lừa bịp nhân dân.Tôi nghĩ, khi đất nước được dân chủ hóa, lịch sử sẽ đánh giá lại Cụ một cách công bằng, khách quan, khoa học, đúng giá trị của nó, như đánh giá của các hội thảo khoa học gần đây về Trương vĩnh Ký, Phan thanh Giản,Vương triều Nguyễn và các vua Nguyễn ...về công và tội của họ đối với đân tộc, tôi tin là như thế. Dưới ánh sáng mặt trời thì không có gì che dấu được cả. Hoa Trần TP HCM VNTôi nhớ vào khoảng năm 1974 tôi có đọc 1 bài trên bản tin TTXVN (lúc có có diện phổ biến chưa rộng) trong đó đăng bài phỏng vấn Bác Hồ của một phóng viên người Pháp năm 1968 có một câu hỏi của phóng viên này: "Tại sao Bác lại không lấy vợ? Vì giữ tiếng hay một lý do nào khác" Bác trả lời sau khi cười lớn có đại ý như sau :"Tôi dù là lãnh tụ nhưng cũng là người bình thường. Hồi trẻ hoạt động CM đi đây đi đó, nguy hiểm luôn rình rập biết sống chết thế nào. Dù vậy cũng có cảm tình với một vài người. Tôi chứ không phải như ông Diệm đâu!". Còn với chính phủ sau khi hòa bình Bộ chính trị cũng đã định giới thiệu người cho Bác nhưng Bác cười bảo "Ai bây giờ cũng đều gọi Bác là Bác vậy Bác lấy ai bây giờ!" Chuyện rõ vậy mà có kẻ cố tình viết bậy. Thật xấu hổ. Huỳnh Công BinhNếu tôi được gặp bà Dương Thu Hương, thì tôi sẽ bắn bà Dương Thu Hương ngay trong phát súng đầu tiên, mà không cần phải nói lý do với bà ấy. SONO JapanNếu ai đã từng đọc hoặc xem qua những tiểu thuyết của bà Hương thì sẽ dễ ràng nhận thấy rằng đó là sự trần trụi, tục tằn đến lố bịch và mang nặng sự hằn học và thù hằn cá nhân. ZuZu Tp.HCMAi cũng biết tiểu thuyết thì bao giờ cũng hư cấu. Những chuyện mà bà Hương viết trong tiểu thuyết hoàn toàn bịa ra nhằm phai mờ hình ảnh vị lãnh tụ mà hàng triệu triệu người dân VN tôn kính. Nhưng dân việt Nam không ai lại tin người bỏ đất nước - nơi nuôi dưỡng và sinh ra bà. Tôi nghĩ bà có tội lớn với những người sinh ra bà. Bà không xứng với sự dạy bảo của họ. Vì vậy bà mới dùng ngòi bút để bịa đặt. Chỉ có những người dại dột và cả tin mới tin vào những gì bà viết ra thôi. Tuan Anh, CaliforniaTiểu thuyết là tiểu thuyết. Tài liệu Lịch sử là tài liệu lịch sử. Cái gọi là "tiểu thuyết lịch sử" thì có thể coi là tiểu thuyết, nhưng tuyệt đối không thể được coi là tài liệu lịch sử. Thời điểm hiện tại cách thời đại Hồ Chí Minh không xa nên chúng ta còn có rất nhiều tư liệu về Hồ Chí Minh để mà đối chiếu, còn rất nhiều người hiểu và biết những chuyện "thâm cung bí sử" để mà đánh giá được trong tiểu thuyết đâu là phóng tác, đâu là sự thật. Thử hỏi 1000 năm nữa, khi quá khứ đã hoàn toàn lắng xuống, 1 nhà văn vừa viết vừa phóng tác, xuyên tạc (và nói là được phép làm thế vì đang viết văn!) thì chúng ta liệu có thể có đủ thông tin để đánh giá không? Quang, Hà NộiChúng ta có đủ thông tin chưa mà đã lên tiếng bênh vực hay kích bác. Hãy là những độc giả thông thái, chọn lựa cho mình những thông tin mà mình "có thể kiểm chứng, đối chứng" để mà phân tích, còn lại, nên chăng nên ghi nhớ, sẽ đến lúc, lịch sử trở về nguyên vẹn giá trị sự thật của nó. Ẩn danhTôi đã đọc qua 1 vài cuốn sách của bà Dương Thu Hương, bà cũng xứng đáng là nhà văn qua ngòi bút của mình. Về nội dung những cuốn sách đã xuất bản của bà, tôi có suy nghĩ sau: Bà Hương đã được chế độ này nuôi dưỡng,trở thành nhà văn, nếu bà “bất đồng chính kiến” cũng là điều bình thường. Điều không bình thường ở đây là bà mạt sát tất cả, thậm chí viết sách về 1 người nổi tiếng với những câu chuyện không hay mà không có 1 bằng chứng xác thực nào, theo kiểu “nghe người khác nói”. Bà như 1 đứa con không bằng lòng với cha mẹ, khi làm trái ý cha mẹ bị đánh đòn, nay lớn lên đem những chuyện không hay của cha mẹ kể khắp thiên hạ để chứng minh rằng bà đúng, còn cha mẹ toàn sai và đối xử không tốt với bà. Ở đất nước có tự do ngôn luận nơi bà đang lưu vong, nếu đưa tin sai sự thật thì sẽ bị kiện đến thân tàn ma dại đấy! Những cuốn sách của bà hầu hết đều 1 giọng hằn học với chế độ đã nuôi dưỡng bà. Nhưng thử hỏi đã có cuốn sách nào của bà đưa ra được cách xây dựng đất nước này theo cách tốt hơn? Tôi cũng chịu nhiều sự đối xử bất công của chế độ này chỉ vì là người “phát ngôn bừa bãi” khi còn trẻ, nhưng tôi không cho rằng tất cả những gì của chế độ này đều xấu, và Tự do ngôn luận không có mặt trái của. Bà hãy xem những nhân vật Bất đồng chính kiến như Trân Xuân Bách, Trần Độ…có ai chửi bới lung tung như bà không? TV TrungTôi cũng có chút nghi ngờ về cuốn sách vì dĩ nhiên là Bác Hồ cũng là con người có trái tim biết rung động như bao người khác, cần gì phải dấu diếm. Có thiếu gì các vị lãnh đạo cao cấp khác trong Đảng cũng từng có năm, ba bà vợ trên khắp 3 miền đất nước, từ thời kháng chiến cho đến bây giờ, rất bình thường và công khai cả đấy. TruthNgười đàn ông có gia đình vợ con là chuyện bình thường, dù đó là dân thường hay lãnh tụ. Riêng về ông Hồ chí Minh, không hiểu sao đảng cứ "ép uổng" ông là người sống không bóng dáng phụ nữ trong đời sống tinh thần, mặc dù ông là người tràn đầy tình cảm? Sự kiện ông Hồ suốt cuộc đời sống không có bóng dáng phụ nữ được mấy ai tin? Đã đến lúc sự thật về cuộc sống tình cảm của ông phải được phơi bày ra ánh sáng, càng giấu diếm càng bất lợii và càng có nhiều điều thêu dệt không hay về ông. Ngu, BelgiumTôi chưa có thời gian đọc tuyển thuyết của bà Hương, nhưng qua bài báo này tôi nhận thấy một điều đây là một sự hằn thù cá nhân. Bà Hương đã áp đặt quan điểm cá nhân một cách lố bịch vào văn học. Mượn danh văn học để bôi nhọ người khác là một điều đáng xỉ vả. Dù HCM thì cũng là con người, ông cũng có điểm yếu, nhưng đây vẫn là một nhân vật có một không hai của lịch sử VN. Đừng vì sự trả thù cá nhân mà bôi xấu văn học. Văn học mang lại cho con người cuộc sống tâm hồn chứ không phải là chỗ để làm điều xấu xa. Từ nay bà Hương nên gác bút và suy nghĩ trước khi viết ra một điều gì. Không thì cuộc đời sẽ đẩy bà và các thế hệ tương lai của bà xuống nấm mồ không đáy. TTD, TP HCMQua một số ý kiến thì rõ ràng là đề tài chính trị hay lãnh tụ vẫn còn là "taboo" ở VN. Mà ngày nay đã là thế kỷ 21 rồi. Nếu ông Hồ có bị bộ Chính trị thời đó xử ép về chuyện vợ con tôi thấy cũng là đều bình thường. Nếu bà Dương Thu Hương có viết sai gì đi chăng nữa thì đây là tiểu thuyết, người đọc có quyền nghĩ gì thì nghĩ. Bà đâu có bắt phải "học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM" đâu mà đòi phải đúng sự thật? Thang, HNTiểu thuyết vẫn chỉ là tiểu thuyết dù trong đó có chứa tới 50% sự thật. Như có người đã nói một nửa sự thật thì không còn là sự thật vậy. Mọi người hãy xem và suy ngẫm thì hơn. Tôi đã từng được ngồi tiếp chuyện bà cũng như nhà thơ Thu Bồn tại LNĐ. Tôi cũng đã từng đọc những trang tài liệu được đóng dấu tuyệt mật của TW đảng nhưng tôi không muốn đưa ra phán xét nào hết. Hiện tại chúng ta chưa có đủ thông tin để làm chuyện này nhưng những việc như vậy không phải không có căn cứ đâu. Hãy để hậu thế sau này điều tra phán xét để trả lại tính trung thực của lịch sử. SaigonTrên thế giới lãnh tụ nào cũng có vợ và gia đình, tại sao Hồ Chí Minh lại không được có vợ? Theo tôi biết Hồ Chí Minh không lấy vợ do hoàn cảnh chứ không phải Ông Hồ không được lấy vợ như bà Hương nói. Khi hoạt động bí mật thì không biết sống chết ra sao, phải giữ uy tín, danh dự, sau 1945 thì Tàu Tưởng, Anh, Pháp; liệu chính quyền non nớt có tồn tại không? Ông Hồ có thể bị ám sát bất cứ lúc nào mà tuổi thì cao. Thử hỏi Hồ Chí Minh lấy sao được vợ và còn lấy làm gì? Còn nói Đảng cộng sản ám sát "vợ con" ông Hồ thì vô lý. Việc gì phải làm như vậy? Binh TruongTôi nghi ngờ động cơ của tác giả khi viết cuốn sách này, phải chăng đây là sự trả thù cá nhân? Đừng mượn danh văn học mà xuyên tạc sự thật. Thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay không bới móc quá khứ và cũng không thù hằn cá nhân. Chúng tôi trân trọng lịch sử nước nhà và hướng đến tương lai. Tôi thấy ngượng với chủ đề của bà, quá tầm thường. Quang 008Nhìn cách Cộng sản đối xử với "cụ già" Võ Nguyên Giáp hiện nay và trong những năm sau 1975, tôi nghĩ chuyện họ đối xử chua cay với "cụ già" HCM trong quá khứ là hoàn toàn có thể. Ben SGTôi chưa được đọc cuốn truyện này nhưng qua bài phỏng vấn tôi thấy có gì đó không ổn. Thay vì "phóng tác" bà Hương có thể làm một nghiên cứu, những bằng chứng đi cùng với các lập luận lịch sử chắc có sức thuyết phục hơn. Mr NeoCuốn sách của bà Hương, thật sự mà nói chỉ là "tiểu thuyết", nó tựa như cuốn sách viết về Nguyễn Trãi và 1 cuốn sách khác nữa kể về cuộc sống của 1 đứa bé trong 1 trại tập trung. Tất cả các cuốn sách này chỉ lấy chủ đề lịch sử để lồng vào những tình tiết, những suy nghĩ cá nhân xen lẫn cả "suy luận theo logic" của tác giả để thu hút và câu khác người đọc. Nếu bà ta nói mọi trí thức đều cúi đầu hèn nhát không dám nói sự thật thì chúng tôi cũng có thể nói rằng bà ta bị hoang tưởng. Nhất là chi tiết giật ống truyền dịch để chết của cụ Hồ, thật nực cười. Ngoc Phuc, Ha NoiTôi không phải là người ủng hộ Chính quyền, nhưng tôi thấy nhà văn Dương Thu Hương dùng ngòi bút của mình để xuyên tạc sự thật quả là một việc làm vô đạo đức. Nhà văn trước hết cần có cái tâm với chính mình đã. VN đã bị lầm than vì các quan chức tham nhũng, nay lại bị bôi nhọ dưới ngòi bút của mấy người này thì làm sao khá lên được? Minh, Hà NộiTôi được một người bạn nói nên xem truyện này, và tôi cũng đã tải về để xem. Tuy lúc đầu háo hức nhưng sau đó tôi bỏ giữa chừng. Nếu xem chưa hết mà đã nêu ý kiến thì e rằng không được công bằng và chính xác. Nhưng dù sao, ngay chuyện không xem hết đã phản ánh phần nào sự đánh giá của tôi về cuốn sách này. Ít nhất, chuyện kể về những nhân vật có thật, ngoài chủ tịch Hồ Chí Minh còn có những người khác như ông Vũ Kỳ, vợ ông, con ông, các vị lãnh đạo khác, v.v. Nhưng yếu tố sáng tác quá nhiều, áp đặt ý kiến cá nhân. Điều này rất tai hại vì ở đây không chỉ là văn, mà còn là sử, là cuộc sống, mà văn thì cũng vẫn là cuộc sống. Vì vậy sự sáng tác một số lớn chi tiết còn một số khác thì không được kiểm chứng mà chỉ dựa trên một vài tài liệu không được kiểm chứng khác, đã làm cho nội dung cuốn sách quá xa rời, thậm chí sai hoàn toàn so với sự thật.
Derren Brown đã nghiên cứu triết lý và tâm lý của hạnh phúc - và ông cho rằng nhiều người trong chúng ta có thể có một cách làm mới để cải thiện sự thanh thản hài lòng.	Làm sao để luôn thấy bằng lòng với cuộc sống	Một khó khăn là chúng ta thường không giỏi lắm trong việc lựa chọn mục tiêu đúng Hãy tưởng tượng rằng bạn đang đứng ở một phía của một dòng sông, và bạn muốn đến một ngôi làng ở phía bên kia sông. Bạn có một nhóm người cổ vũ ở phía sau, họ thôi thúc bạn. Thế là bạn bơi, đầy quyết tâm. Nhưng bạn đã quên tính đến dòng nước chảy- và cho dù bạn gắng sức đến đâu, bạn không thể hoàn toàn làm xong. Khi bạn đến bờ bên kia, bạn đã bị kéo đi rất xa so với đích đến. Chúng ta có thể không muốn thừa nhận điều đó, nhưng cuộc sống của ta đi theo một quỹ đạo tương tự - vì các sức mạnh vượt quá sự kiểm soát của ta, kéo ta ra khỏi con đường đã chọn. Và tầm quan trọng của việc nhận ra sự thật này chỉ là một trong nhiều bài học mà tôi học được từ Derren Brown, nhà ảo tưởng học, "nhà tâm trí học" (người đọc tâm trí) và nhà văn, người có cuốn sách Happy (Hạnh Phúc) khám phá triết lý và tâm lý của việc tự thấy hài lòng. Hầu hết các cuốn sách về tự lực sẽ gợi ý rằng bạn có thể chiến đấu với dòng đời bằng quyết tâm và suy nghĩ chắc chắn. Nhưng lấy cảm hứng từ các nhà triết học Hy Lạp và La Mã cổ đại như Stoics (Người Khắc Kỷ) và nhà tư tưởng Đức thế kỷ 19 Arthur Schopenhauer, cũng như nghiên cứu khoa học hiện đại, Brown tin rằng điều nói trên đơn giản chỉ là một công thức cho sự thất vọng và bực tức. "Sẽ tốt hơn là ta giảng hòa với điều đó, coi nó là động lực của cuộc sống - thay vì tạo ra một ý tưởng sai lầm là ta có thể, bằng cách nào đó, kiểm soát mọi thứ để làm nó phù hợp với mục tiêu của mình," ông nói. Nhút nhát có thể khiến bạn kém hạnh phúc? Ký ức cổ trong những khối băng sơn Là một phần của loạt bài Rethink mới của BBC Reel, tôi đã ngồi lại với ông Brown để thảo luận về nguồn cảm hứng cho cuốn sách của ông và các lý do mà triết học cổ đại là cần thiết để đối phó với những yêu cầu đặc biệt của Thế kỷ 21. Khái niệm của cuốn Happy có vẻ như là một sự xuất phát từ các chương trình sân khấu và truyền hình nổi tiếng của Brown, nhưng ông chỉ ra rằng những ảo tưởng của ông thường chơi đùa với những điểm mù trong tâm trí. "Ảo thuật là rất giống với cách mà ta chỉnh sửa trải nghiệm của mình." Làm sao như vậy? Các nhà ảo thuật, ông nói, cố gắng kể một câu chuyện thuyết phục nhưng lược bỏ những thực tế bất lợi nhất định - và đó đúng là những gì bộ não làm khi nó biên soạn câu chuyện cuộc sống của ta. "Tôi phải mất một thời gian dài để nhận ra điều đó. Khi tôi nhận ra điều đó, tôi đã thấy ảo thuật không chỉ là trò trẻ con để cố gắng gây ấn tượng với mọi người, mà thực sự nó là một sự gợi ý về cách chúng ta xử lý thực tế và do đó có thể sống tốt hơn theo gợi ý đó." Chẳng hạn, bạn có thể nghĩ mình là người không thích hợp và vụng về - và vì vậy bạn chỉ nhớ những lúc bạn hành động lúng túng. Hoặc bạn chỉ có thể có những mối quan hệ tồi tệ, bởi vì nhìn chung bạn là "không may mắn trong tình yêu." Chúng ta thường chấp nhận những câu chuyện này từ khi còn trẻ, ông nói. "Rất nhiều câu chuyện kể mà ta thừa hưởng đến từ khi ta thực sự còn bé, từ cha mẹ mình, những người có nỗi thất vọng của riêng họ - có cuộc sống chưa thực sự là sống," ông nói. "Và để tốt hơn hay xấu hơn, chúng ta mang tất cả những thứ đó theo mình và đi ra thế giới với suy nghĩ rằng có lẽ mình phải thành công để được yêu thương, hoặc phải luôn đặt nhu cầu của người khác lên trên hết, hoặc có một số bí mật lớn mà mình không thể nói với mọi người. Việc nhận biết nguồn gốc của những câu chuyện kể này có thể giúp giảm bớt nỗi lo lắng và bất hạnh của ta, Brown nói. Vì sao 'gần mực thì đen' Luồng điện làm thay đổi cây đàn guitar mãi mãi Muỗi có say không sau khi hút máu người say Ngày nay, những câu chuyện mà chúng ta kể có thể được định hình bởi sự thúc đẩy của ngành công nghiệp tự giúp về sự suy nghĩ tích cực, về quyết tâm và sự tự tin. Mặc dù ban đầu có thể cảm thấy mạnh mẽ thấy mình như anh hùng bị bao vây và không ngừng theo đuổi mục tiêu chỉ dựa vào sức mạnh ý chí, Brown cho rằng đối với hầu hết mọi người, điều đó sẽ chỉ dẫn đến sự thất vọng. (Trong cuốn Happy, Brown đặc biệt gay gắt đối với cuốn sách The Secret của Rhonda Byrne.) Những người hướng ngoại có xu hướng có nhiều cảm xúc về hạnh phúc hơn, nhưng việc yêu cầu người hướng nội "giả vờ" có thái độ hướng ngoại có thể khiến họ thấy mệt mỏi Một khó khăn là chúng ta thường không giỏi lắm trong việc lựa chọn mục tiêu đúng. "Chúng ta có một sự hiểu biết rất kém về điều gì làm ta thỏa mãn." Chẳng hạn, nhiều người đặt mục tiêu vào tiền bạc - nhưng nghiên cứu tâm lý đã chỉ ra rằng, vượt quá mức độ nhất định về giàu có cần thiết cho sự sung túc cơ bản, thì sự giàu có không mang lại hạnh phúc lớn hơn. Nếu bạn không bị thuyết phục, Brown gợi ý thử nghiệm suy nghĩ sau đây: hãy tưởng tượng rằng, một ngày nào đó, bạn thức dậy và khám phá ra rằng bạn là người duy nhất còn sống trên trái đất. Không có ai khác ở xung quanh, và bạn có thể đến và sống ở bất kỳ ngôi nhà nào bạn muốn - ngay cả cung điện Buckingham. Nhưng bạn có muốn đến đó không? "Chắc rằng bạn sẽ tìm đến một nơi chỉ đủ thoải mái và tiện lợi." Những điều tương tự cũng đúng đối với với quần áo đắt tiền, xe sang, và đồ công nghệ hiện đại. "Nếu bạn thực sự làm theo suy nghĩ đó thì bạn sẽ thấy thật đáng ngạc nhiên là biết bao thứ ta muốn có và muốn gây ấn tượng với những người khác." Ngay cả khi chúng ta chọn các mục tiêu đúng, sự hoạt động của suy nghĩ tích cực có thể đặt quá nhiều trách nhiệm lên cá nhân; nếu ta không thành công, thì đó là lỗi của chính chúng ta vì đã không muốn nó chỉ vừa đủ. Tệ hơn nữa, cái kiểu niềm tin cá nhân bị thổi phồng lại được thúc đẩy bởi một số bậc thầy nhất định có thể khiến chúng ta bỏ qua những lời chỉ trích của những người xung quanh, ngay cả khi họ có thể đưa ra một cái nhìn thực tế hơn cho cơ hội của chúng ta. Future Forward: Luồng gió mới thổi vào giới trẻ Thái Lan? Năm cách hữu hiệu để cải thiện trí nhớ Cuối cùng, những câu chuyện thành công mà chúng ta nghe là sự bất thường. Hãy nghĩ về tất cả những cuốn tự truyện về phấn đấu cho mục tiêu: tất cả đều gây ấn tượng rằng quyết tâm là chìa khóa để thành công. "Bạn không bao giờ đọc tiểu sử của những doanh nhân đã thất bại," ông nói - tuy nhiên có nhiều người ở ngoài kia có tất cả niềm tin vào bản thân, nhưng không bao giờ thực hiện được. Xét cho cùng, có đến 9/10 công ty khởi nghiệp kết thúc phá sản. Tất nhiên, Brown không lập luận rằng chúng ta nên từ bỏ ước mơ của mình. Nhưng nếu chúng ta quay trở lại ý tưởng về người bơi từ bờ bên này sang bờ bên kia, sẽ là không tốt nếu bỏ qua các dòng chảy cản lại chúng ta, hoặc tin rằng chỉ có sức mạnh ý chí là ta sẽ chiến thắng - điều không thể tránh khỏi là bạn sẽ bị kéo ra khỏi đường bơi. Nếu sự suy nghĩ tích cực không thể làm chúng ta hạnh phúc hơn, thì cái gì có thể làm? Brown lập luận rằng một thái độ lành mạnh hơn với cuộc sống xuất phát từ 'Stoics' (người khắc kỷ), là các triết gia Hy Lạp cổ đại mà họ cho rằng chúng ta nên chủ động phân biệt và phân biệt một cách có chủ ý giữa những thứ nằm trong khả năng của ta để thay đổi và những thứ không như vậy - thứ mà ta nên học để chấp nhận nó như một phần cần thiết của cuộc sống. "Tôi thấy mình có làm điều này rất nhiều khi một thứ gì đó thực sự làm phiền và làm tôi bực mình. Tôi chỉ nghĩ rằng nó ở trong tôi hay ngoài tôi? Có phải đó là do suy nghĩ và hành động của tôi? Hay là một cái gì đó ở bên ngoài? Nó luôn là cái gì đó ngoài kia, nó là hành vi của người nào đó. Vì vậy, sau đó tôi nghĩ cái tốt, cũng tốt thôi nếu người đó là một người ngốc, hoặc vợ tôi không kiểm soát được căng thẳng, hoặc một cái gì đó tương tự- mà nó có tác động vào tôi, nhưng thực tế, có làm sao nếu nó là tốt, nó bản chất như thế? Đó là một suy nghĩ rất hữu ích, bởi vì sau đó bạn tự giải tỏa hết mọi căng thẳng. Sau đó, bạn vẫn có thể tìm ra cách giúp đỡ người đó nếu bạn muốn, nếu điều đó phù hợp, nhưng cảm xúc của bạn được ngắt kết nối với nỗi đau vì điều đó." Bạn có thể chiến đấu với dòng đời bằng sự quyết tâm Năm cách hữu hiệu để cải thiện trí nhớ Nghệ thuật giả điên để chạy tội Ông đưa ra một ví dụ về một trò chơi tennis, nhưng ông nói điều đó cũng đúng với bất kỳ thử thách lớn nào. "Nếu bạn tham gia vào trò chơi mà nghĩ 'mình phải thắng', đó là ngoài tầm kiểm soát của bạn. Vì vậy, nếu bạn bắt đầu thua, bạn cảm thấy mình thất bại và rồi bạn thấy lo …Nhưng nếu bạn đi đấu tennis mà nghĩ 'Mình sẽ chơi với hết khả năng tốt nhất có thể' - điều đó nằm trong tầm kiểm soát của bạn, và sẽ không có vấn đề gì nếu bạn bắt đầu thua - bạn sẽ không cảm thấy thất vọng vì thất bại, vì bạn có thất bại đâu, bạn vẫn luôn bám đúng theo mục tiêu của mình." Tương tự như vậy, bạn có thể đến dự một cuộc phỏng vấn xin việc mà ngay cả nếu bạn thực hiện tốt nhất công việc của mình, thì quyết định cuối cùng của người tuyển dụng vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn, và bạn có thể tự cho mình một chút trắc ẩn nếu bạn không trúng tuyển. Brown nói rằng điều này hạ thấp "trọng tâm" cảm xúc, khiến ta kiên cường hơn trước những thách thức trong cuộc sống. "Mô hình Người Khắc Kỷ về hạnh phúc là tránh được buồn phiền." Brown cũng ủng hộ việc thực hành Khắc Kỷ của việc suy tính trước vào mỗi sáng để chuẩn bị tâm trí cho ngày làm việc trước mắt. "Thật đơn giản, hãy dành một vài phút mỗi sáng, suy nghĩ về cái ngày sẽ diễn ra trước mắt, và các loại bẫy nào có thể có, ở đâu bạn có thể mắc bẫy, và chỉ dự đoán và suy nghĩ kỹ về chúng," ông nói. Việc suy nghĩ có chủ tâm này- được được nhìn từ góc độ xa, khi mà ta có tâm trí sáng suốt - sẽ nhắc nhở ta rằng một số việc sẽ nằm ngoài tầm kiểm soát của ta, và chúng sẽ không cần thiết để ta phải lo lắng bận tâm. Đồng thời nó giúp chúng ta điều hướng những thách thức trong tầm kiểm soát của ta một cách khôn ngoan hơn, để chúng ta không lặp đi lặp lại những sai lầm tương tự. Theo ông, một trong những cách tốt nhất để đạt được điều này là để điện thoại ra khỏi phòng ngủ. "Đó là lời nhắc rằng, thay vì lướt xem Twitter, mình sẽ nghĩ về những gì sắp xảy ra hôm nay và tiếp cận chúng theo một cách hữu ích hơn." Một người hoài nghi có thể đặt câu hỏi là liệu những triết lý cổ xưa này có thể còn thích ứng trong thời kỳ hỗn loạn ngày nay hay không, nhưng Brown lập luận rằng nó vẫn thích ứng với ngày nay như đã từng thích ứng trước đây. "'Người Khắc Kỷ' xuất hiện trong một thời đại lớn của các cuộc chiến tranh triền miên và xung đột chính trị thực sự. Và nó trở nên rất phổ biến, tôi nghĩ, bởi vì đó là một cách để bạn tránh xa các xung đột và giữ trọng tâm trong tầm của bạn." Ông nhấn mạnh rằng đây không phải là một cái cớ để thụ động và thờ ơ - nó chỉ đơn giản giúp bạn tìm thấy sự bình yên cá nhân trong sự hỗn loạn, và có một số quan điểm trong các trận chiến mà ta chọn để chiến đấu, thay vì phẫn nộ trong mọi bất đồng. Cách tiếp cận tách rời hơn này cũng có thể giúp ta đối phó với những thử thách của phương tiện truyền thông xã hội và giúp ta nhớ rằng sự thật về cuộc sống riêng tư của ai đó thường rất khác so với bề ngoài hoàn hảo mà họ được trình bày với thế giới. "Có lẽ là rất khó khăn để lớn lên trong điều kiện mà phương tiện truyền thông xã hội đó thực sự là tất cả những gì bạn biết, và bạn so sánh nó với phiên bản kinh khủng, xấu xí, lộn xộn của chính mình mà bạn biết, đang tồn tại, ông nói. "Thật đau lòng để nhớ rằng mọi người khác cũng có một trong số những phiên bản đó. Với ý nghĩ đó, tôi không hiểu hình ảnh mặt tiền công cộng của chính ông Brown còn bao nhiêu. Nhưng với những gì bạn có thể nói từ cuộc trò chuyện ngắn của chúng tôi, cách tiếp cận khắc kỷ của việc chấp nhận sự thiếu kiểm soát của chúng ta chắc chắn có vẻ như mang lại cho ông ấy những giây phút nhẹ nhõm trong cuộc sống cuồng nhiệt của ông. "Nó giống cái cảm giác khi bạn là một đứa bé và bạn nghĩ sẽ phải thức dậy để đi học, nhưng rồi nhận ra đó là một thứ bảy," ông nói. Và đó là loại thỏa mãn mà tất cả chúng ta có thể hy vọng đạt được. Bài tiếng Anh trên BBC Future
"Khi đã trải qua cuộc chiến đó rồi, nay suy nghĩ lại thì thật là khiếp sợ. Không thể tưởng tượng được ngày đó tháng đó, mình lại còn sống sót."	Cuộc chiến mười năm	Lời ông Đinh Văn Hùng, cựu bộ đội Việt Nam ở chiến trường Campuchia từ 1982 tới 1986, chỉ phản ánh phần nào nỗi kinh hoàng thời chiến. "Hồi mới đi bộ đội, tôi rất là hận, vì nghĩ rằng: Đây là đất nước của họ, đâu dính líu gì đến mình mà mình phải sang đây đổ xương máu?" "Nhưng ngày hôm nay suy xét lại, thì tôi thấy tự hào. Không có những người như tụi tôi, và các anh em bộ đội đã hy sinh, thì đất nước Campuchia không thể có ngày hôm nay." Từ khi quân Việt Nam tiến vào thủ đô Phnom Penh ngày 7/1/1979 cho tới khi rút hoàn toàn khỏi xứ sở Chùa Tháp tháng 12/1989, là mười năm quân tình nguyện Việt Nam dầm sương giãi nắng, hy sinh tính mạng để thay người Campuchia đánh Khmer Đỏ. Hao binh tổn tướng Mười năm chiến tranh du kích giữa các phe từng có thời là đồng minh ý thức hệ đã tổn hao hàng chục ngàn binh sỹ mỗi bên. Theo thống kê, Việt Nam mất từ 10.000 tới 30.000 quân, cũng có nguồn nói con số lên tới 5 vạn. Có nhân chứng hồi tưởng về cảnh ba lô bộ đội tử trận chồng chất trên đường băng Tân Sơn Nhất những lần gom quân. Ông Hà Văn Tuấn, người đã từng tham chiến hơn ba năm trên mặt trận Siem Riep, không ghìm nổi nước mắt khi nghĩ về các đồng đội cũ của mình: "Hồi đó ở chiến trường, lúc nào sống thì biết sống, mà lúc nào chết thì biết chết. Đang ngồi chung với nhau, cũng có thể chết bất cứ lúc nào hai, ba người..." Các địa danh nằm dọc biên giới Thái Lan nơi lính Khmer Đỏ lui về cố thủ, ghi dấu những trận đánh đẫm máu, giành giật không phân thắng bại. Một cựu bộ đội khác, ông Bùi Văn Lương, nhớ lại: "Hồi đó chiến dịch mùa khô, tôi là lính xe tăng đi chiến dịch. Phơi nắng phơi sương cả ngày đêm. Trận đầu tiên, đánh từ lúc bốn giờ sáng tới một giờ chiều mà không lấy được căn cứ của địch. Xe tăng cháy không biết bao nhiêu." Với hỗ trợ của Trung Quốc và Thái Lan, quân Khmer Đỏ dần dần khôi phục lực lượng. Cựu đại tá Bùi Tín nay sống tại Paris, người có mặt một thời gian dài ở Campuchia lúc ấy nhớ lại, rằng quân Pol Pot củng cố từ 15 lên tới 21 sư đoàn. Theo ông, lực lượng càng ngày càng bổ sung thêm, lại cộng thêm yếu tố dân tộc, khiến chiến cuộc vô cùng khó khăn cho bộ đội Việt Nam, lúc đó dưới sự chỉ huy của tướng Lê Đức Anh. 'Sa lầy' Ông Bùi Tín nói: "Trung Quốc đã giúp hết sức cho Khmer Đỏ dựng dậy. Cả Thái Lan cũng rõ ràng đứng về phía Trung Quốc và Khmer Đỏ". "Đến năm 81-82 tôi đã thấy là không ổn, tình hình không kiểm soát nổi. Vào thời điểm ấy đã có ý kiến là nên giao Campuchia lại cho Liên Hiệp Quốc." "Đáng lẽ phải giật mình, nhưng lúc đó chúng ta đã sa lầy nặng." Bên cạnh đó, Việt Nam cũng gặp vô vàn khó khăn trên các mặt trận khác. Kinh tế trong nước suy sụp, vị thế ngày càng cô lập trên trường quốc tế. Cựu thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Trần Quang Cơ, người được trao nhiệm vụ chuyên trách vấn đề Campuchia năm 1987, nói với BBC: "Trước Đại hội Đổi mới (năm 1986), Việt Nam đã quá phụ thuộc vào ý thức hệ mà không đa phương hóa được quan hệ." "Lời Cụ Hồ nói là thêm bạn bớt thù, thời kỳ đó chúng ta không thực hiện được. Mà chúng ta lại bớt bạn thêm thù." Trong cuốn hồi ký tựa đề Hồi ức và Suy nghĩ của mình, ông Trần Quang Cơ cũng đề cập tới việc các nước lớn, đặc biệt là Trung Quốc đã dùng sức ép để can thiệp vào vấn đề Campuchia, khiến tình thế trở nên vô cùng nan giải. Tuy nhiên, ban lãnh đạo Việt Nam với các ông Lê Duẩn, Lê Đức Thọ đứng đầu đã quá tự tin vì có sự hỗ trợ quân sự của Liên Xô nên không chú ý đến giải pháp rút quân sớm. Cho tới tận sau khi Việt Nam đã rút hết quân khỏi Campuchia năm 1989, vấn đề Campuchia vẫn là thách thức đau đầu cho các nhà cầm quyền Hà Nội. Nỗi đau chưa lành Tôi đã có một ngày dài ngồi xe Honda đi trên các con đường gập ghềnh đầy ổ gà, vào các phum xóm xa xôi ở tỉnh Siem Riep để tìm bộ đội Việt Nam còn ở lại. Mùa khô xứ Chùa Tháp, nắng mềm mại giăng giăng trong một không trung trong trẻo và thoáng đãng, như chưa từng chứng kiến những ngày tháng đau thương hồi nào. Không có thống kê chính thức bao nhiêu bộ đội Việt Nam còn lại Campuchia từ thời chiến tranh, nhưng con số chắc là không nhỏ. Người tiếp tục tham gia quân đội địa phương, kẻ về nhà làm ăn buôn bán, nhưng vết thương lòng thì còn lâu mới có thể lành, như ông Hà Văn Tuấn tâm sự: "Vừa rồi, tôi tìm được xác một thằng bạn chiến đấu cũ, đưa về đất nước. Nhưng rồi nghĩ tới lượt mình, có ai giúp được cho tôi không?" "Ở đây là quê hương của người ta, mình lỡ có vợ con nên phải ở lại. Con người sống chết ai cũng quay đầu về núi." "Nhớ thương Việt Nam nhiều lắm, nhưng muốn về bên ấy thì không có điều kiện nữa rồi." Tên một số nhân vật đã được thay đổi. Đài BBC sẽ tiếp tục có các bài viết và chương trình radio về bối cảnh Đông Dương dẫn tới Chiến tranh Biên giới tháng 2/1979. Mời quý vị đón theo dõi. Phu Hung, Nha TrangCuộc chiến 10 năm, hàng chục ngàn thanh niên VN hy sinh cho công lý, cho sự sống của người CPC. Thuở nhỏ tôi thường được nghe những người anh, người chú tham chiến tại CPC kể lại sự tàn bạo của KMĐ và những chiến công của Bộ đội tình nguyện VN với sự tự hào và trân trọng nhất. Cha tôi cũng đã đặt chân lên đất nước Chùa tháp để giúp đỡ họ xây dựng lại đất nước. Là người VN tôi tự hào về thế hệ đi trước. Cuộc chiến này là chính nghĩa. Tôi tin rằng lịch sử sẽ chứng minh QĐNDVN là những người anh hùng. Ribe, Hà NộiTôi vừa sang chơi đất nước CPC, có những kỷ niệm thật tuyệt, trong đó có chụp hình kỷ niệm tượng đài tưởng niệm các chiến sỹ tình nguyện VN ngay quảng trường lớn ở Phnompenh, gần tượng đài hình khẩu súng bị thắt nút nòng lại, với ý tưởng xoá bỏ bạo lực, dùng súng trong xã hội để giải quyết các vấn đề của đất nước. Tôi thấy dân CPC thật hiền lành và dễ mến, phân biệt rạch ròi đúng sai, cái cầm hàm ơn họ vẫn cảm ơn. Và đáng nói là cách đất nước họ thoát khỏi bạo lực và nội chiến sau năm 1979. Ông Hun Sen kêu gọi những người đã phục vụ chính quyền Polpot cũ bỏ súng và quay về để phục vụ chính quyền mới, không trả thù, và trọng dụng lại tương đương, được giữ nguyên chức, kể cả tướng lãnh trong quân đội, chỉ thay đổi thể chế tốt phù hợp hơn. TranMột bài viết rất hay rất cảm động. Xin cảm ơn BBC đã cho chúng tôi thêm 1 góc nhìn nữa về cuộc chiến Cam pu chia, biên giới Tây nam mà chúng ta chỉ nhắc đến với những chiến thắng lẫy lừng và sự ban ơn đối với đất nước Campuchia. Liệu sau những gì đã xảy ra chúng ta có cần đặt câu hỏi là: Chiến tranh có phải là phương pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề hay không? Quang, HuếNgười La mã tự hào về đoàn quân bách chiến của Caesar, người Pháp tự hào về đoàn quân thiện chiến của Napoleon, người Mông cổ cũng có quyền từ hào về vó ngựa chinh phạt của Thành Cát Tư Hãn, dù cho đó là các đội quân xâm lược. Trên hết các quan điểm chính trị, là người Việt Nam tôi luôn cảm thấy tự hào về Quân đội nhân dân Việt Nam (QĐNDVN), một đội quân bách chiến bách thắng. Lịch sử quân sự thế kỷ 20 cũng đã xếp QĐNDVN và quân đội Do Thái là những đội quân thiện chiến nhất thế giới. Từ những nông dân quen tay cày, tay cuốc, họ đã đánh bại các đội quân viễn chinh hùng mạnh Pháp, Mỹ và giặc Tàu, đập tan bè lũ PP, giải phóng nhân dân CPC thoát khỏi chế độ man rợ nhất của nhân loại. Chiến tranh là những khúc bi hùng, chớ vội phán xét, hãy tôn vinh những người anh hùng đã ngã xuống vì đất nước cũng những chiến công của họ. Vô danhNói cho công bằng thì TQ và cả Thái Lan nếu có đứng sau vụ Khơme đỏ thì cũng phải bị xử theo tội diệt chủng (nếu chứng minh được), còn không thì TQ tài trợ cho bọn diệt chủng thì TQ có hay ho gì để mà bênh đâu! An Huy, Hà NộiDù cho có các ý kiến này nọ, tôi vẫn tự hào về các chiến sỹ tình nguyện Việt nam. Họ sang nước bạn chiến đấu với tinh thần quốc tế cao cả, chia ngọt sẻ bùi, lấy máu mình tưới cho cây lúa nước bạn xanh tươi. giúp nhân dân Khơ me hồi sinh, biên giới phía Tây tổ quốc vững như thành đồng. Hung, Sai GonMong muốn duy nhất của tôi là những ai đưa ra lời bình luận hãy khách quan mà nói, đừng dựa vào kiến thức thô thiển về cuộc chiến hay chỉ hay biết một phần nào đó của cuộc chiến mà đưa ra những lời bình luận xúc phạm đến những anh hùng đã ngã xuống. Họ chiến đấu vì chế độ, vì vậy nếu có lỗi (trong trường hợp này họ đúng) thì hãy bình phẩm chế độ chứ đừng bình luận gì về họ cả. Họ là những anh hùng, những chiến sỹ Hồng quân thứ hai. Cảm ơn anh Nam, anh nói rất hay. John NguyenKhông biết bạn “người muốn công bằng” nghe ý kiến cuả ai mà dám cả quyết các nước Mỹ la tinh sát Mỹ đều chán Mỹ. Chỉ có Cuba và Venezuela chán Mỹ thôi. Tôi xin bạn nghiên cứu kỹ rồi hãy phán quyết. Tôi dám cá với bạn một chầu phở và café internet một điều là nếu Mỹ mở cửa biên giới phía nam, hàng trăm triệu dân Nam Mỹ sẽ cuốn chăn gói xin được sống ở Mỹ. Chuyện đó quá dễ hiểu, điều kiện và hoàn cảnh kinh tế quá chênh lệch. Tôi hỏi bạn chứ bạn có biết tại sao chính phủ Trung Quốc không dám mở cưả Hong Kong cho dân từ lục địa vào tự do? Cũng giống như trường hợp trên, nếu Trung Quốc cho tự do vào Hong Kong thì lập tức hòn đảo Hong Kong sẽ chìm ngay xuống lòng biển vì quá tải! Người Việt có câu "đất lành chim đậu” hoặc “luá thóc tới đâu, bồ câu tới đó”. Lo Lem, Hà NộiTôi rất thông cảm với Người muốn công bằng (NMCB). Người Việt và các tài liệu lịch sử ở VN dù ít hay nhiều đều không phủ nhận việc người Việt thôn tính Champa và Thủy Chân Lạp. Ta cũng nên đặt câu hỏi là nếu người Việt yếu hơn thì người Champa (đã có lần đánh chiếm cả Thăng Long) có thôn tính đất nước của người Việt không. Những sự thật lịch sử này ở mức độ nào thì cũng thuộc về thời kỳ xa xưa (chưa có luật lệ quốc tế) khi nhiều quốc gia đều tìm cách mở rộng lãnh thổ của mình thông qua chinh phục, đánh chiếm các vùng lãnh thổ (có chủ hoặc không có chủ). Về chuyện này người Hán làm gấp nhiều lần người Việt nếu không thì làm sao từ một vùng lưu vực sông Hoàng Hà người Hán lại có một TQ rộng lớn như ngày nay? Đấy là chuyện quá khứ tôi muốn nói lại cho NMCB rõ để không đi lạc đề. Ở đây người ta bàn về tính chính nghĩa và phi nghĩa của các bên trong chiến tranh VN-CPC và VN-TQ trong thời kỳ hiện đại (cụ thể là sau năm 1945). Mọi người đã nói nhiều rồi, tôi không nói lại chi tiết mà chỉ có một khẳng định là chế độ Polpot tàn bạo xứng đáng bị tiêu diệt và việc ủng hộ Polpot của giới lãnh đạo TQ là một việc làm ghê tởm đáng lên án và khinh bỉ. Tôi không thể tưởng tượng được ở thế giới văn minh lại có một chế độ kinh hoàng và một liên minh ma quỷ như vậy. Dove, Hà NộiTrên nhiều vũ khí của Khơ me đỏ do Trung Quốc viện trợ có khắc con số 800; có nghĩa là đằng sau vũ khí này còn có 800 triệu dân Trung Quốc... Vậy, thưa Người muốn công bằng, con số 800 đó là vết thương nhức nhối mà tôi đã phải mang trong lòng suốt ba mươi năm qua. Hôm nay có dịp mở lòng, tôi chợt thấy thanh thản bởi ý nghĩ rằng hãy đừng gửi những vũ khí có con số 800 đó đến cái toà án diệt chủng bịp bợm của LHQ, mà hãy quăng chúng vào lò nấu thép và để cho vết thương cũ yên ổn lên da non. Không biết các bạn có đồng ý không? Le Hoang Minh, TP HCMTheo tôi nghĩ, cuộc chiến nào cũng có mặt đúng mặt sai. Nếu xét về đường lối chính sách tầm nhìn thì tôi nghĩ chính phủ Việt Nam lúc bấy giờ đã làm đúng khi cho quân đánh đuổi Khrme đỏ và để quân lại trong 10 năm. Có thể trong việc làm này có thể có những tư lợi riêng của chính phủ Việt Nam nhưng nếu đặt vị trí này cho bất cứ một nước nào khác thì nếu thông minh họ sẽ đều làm giống chính phủ Viêt Nam lúc bấy giờ. Nếu giao CPC cho LHQ lúc bấy giờ sẽ không có lợi cho VN sau này đây là điều chắc chắn. Thật ra hiện tại mới là quan trọng, chứ không phải đào xới quá khứ để xem lỗi bên nào. Hiện tại là 3 nước Đông Dương đang có mối quan hệ rất tốt. Đời sống nhân dân VN cũng đã có những cải thiện đáng kể. Và hình ảnh của đất nước con người VN cũng ngày càng tốt đẹp hơn trong con mắt của bạn bè thề giới. Đó mới chính là điều quan trọng nhất. Minh, SGĐây là diễn đàn rất hay và ý kiến khá thống nhất. Tôi chỉ xin bổ sung một ý: đó là thành công của Việt Nam ở CPC có thể là bài học của Mỹ ở Iraq được không? Rõ ràng là sau khi VN rút đi, Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) vẫn xây dựng được chế độ đa đảng, dân chủ, và vẫn nắm quyền dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Hunsen. Liệu Thủ tướng Maliki của Iraq có làm được như Hunsen của Campuchia không? Bài học của CPC không chỉ đơn giản là chiến dịch thần tốc của con cháu Quang Trung giải phóng Phnom Penh và đẩy lùi TQ xâm lăng phía Bắc, không chỉ là 10 năm chiến đấu gian khổ, mà là đã tìm được đối tác tốt để bàn giao đất nước cho những người lãnh đạo mà nhân dân CPC tin cậy. Chưa ai làm được điều này. Sau khi Mỹ rút kh! ỏi VN, chính quyền Nguyễn Văn Thiệu sụp đổ. Sau khi Liên xô rút khỏi Afghanistan, chính quyền Babrak Karman sụp đổ. Bài học sắp tới cho quân đội Mỹ ở Iraq và Afghanistan là họ phải tìm được đối tác tin cậy và được lòng dân chúng, thông qua cơ chế bầu cử dân chủ. Calvin Nguyen, Boston, USATôi đồng tình với ý kiến mà một độc giả nào đó đã nêu. Tòa án quốc tế đã được lập để xử những tên diệt chủng Khmer đỏ chứng tỏ thế giới đã xác nhận Khmer đỏ là những kẻ diệt chủng. Vậy thì tại sao BBC không mở diễn đàn để mọi người cùng thảo luận Khmer đỏ bắt đầu từ đâu? Ai là người đã dựng nên Khmer đỏ và nuôi nấng nó...để có cái họa trên dưới 2 triệu người đã chết vì nó? Không tên, HNNgười ta đồn hồi đánh CPC có 2 sách lược, 1 là: tập trung quân đánh từ Biên giới Lào và Thái Lan dồn Khmer Đỏ ra phía biển và không còn đường quay lại (quan điểm của tướng Giáp), 2 là dùng chiến tranh hiện đại đánh nhanh tiêu diệt Khmer Đỏ (quan điểm của tướng Anh). Sách lược thứ 2 đã được áp dụng nhưng kết quả đã không được như ý muốn, Khmer Đỏ khó đánh hơn nhiều. Đó là lý do VN bị sa lầy ở CPC. Le Dogarlic, USAĐọc những điều các bạn viết về cuộc chiến tại KPC, tôi thấy tự hào được làm người Việt Nam; cũng có nhiều bạn phản đối, nhưng các bạn hãy nghĩ lại đi, chúng ta khơi nguồn cuộc chiến hay chúng ta bị buộc phải vào cuộc chiến: chỉ mới thống nhất sơn hà 4 năm mà chúng ta đã phải đương đầu với 2 chiến trường (tây nam và tây bắc) cùng là do một kẻ thù chủ xướng để biết rằng ai đúng ai sai. Các bạn hãy xem lại lịch sử thế giới có nước nào như chúng ta không? Vậy mà chúng ta đã đứng vững cho đến ngày hôm nay. Xin hãy có cái nhìn chiến lược để thấy tiến đánh KPC là chính xác và cần thiết. Xin thưa với các bạn thêm là tổ tiên ta đã đi về phương Nam và mở rộng cõi bờ cho chúng ta hôm nay không phải chỉ bằng ngoại giao và chính trị hay kinh tế không thôi mà cũng đã có hàng vạn hay hàng chục vạn chiến binh của các triều đại trước đây ngã xuống "từ thuở mang gươm đi mở cõi...." đấy các bạn à. Tôi chỉ tiếc là ông cha ta đã mở rộng cõi bờ đến cuối phương Nam mà thế hệ con cháu không thể mở rộng ra về phương tây được thôi. Bùi Văn HảiCuộc chiến này là cần thiết để bảo vệ biên giới, để giải phóng dân Campuchia thoát khỏi nhóm CS cuồng tín Pon Pot, để ngăn chặn LHQ có thể đổ quân vào can thiệp, sẽ khó khăn cho việc cải tạo xã hội ở miền Nam tiến theo miền Bắc. Cuộc chiến này là cơ hội để lớp trẻ miền Nam góp công bảo vệ tổ quốc, cùng cả nước tiến lên XHCN. Thật ra vào thời gian cuộc chiến khởi đầu và tiếp diễn, dân chúng trong nước rất hồ hởi, phấn khởi vì được biết chỉ sau mấy ngày tiến công quân ta đã dễ dàng toàn thắng, truy kích địch, chỉ cần ở lại một thời gian để bảo quản chính quyền cánh mạng Campuchia. Còn tại biên giới phía Bắc thì quân xâm lược bành trướng Bắc Kinh bị bộ đội và nhân dân ta chặn đứng kịp thời, bị truy lùng tiêu diệt hoàn toàn. Sự thiệt hại tinh thần mà ta cực lực lên án ở thời điểm đó là bọn bá quyền Bắch Kinh đã hèn hạ ám sát một nữ nghệ sĩ cải lương thủ vài Thái Hậu Dương Vân Nga trong một tuồng dã sử chống xâm lược TQ. Ngày nay qua những thông tin dò rỉ, thì chúng ta mới hiểu cuộc chiến đó VN đã tiêu hao xương máu đến mức độ nào, và khó khăn dai giẳng nên không thể rút về sau khi đã thành lập được một chính quyền Campuchia thân VN. Đây là một kinh nghiệm lịch sử về tác hại chiến tranh, cho nên đừng vì chiêu bài tự do dân chủ mà phải gánh hậu quả "đổ máu", đừng vì chút hơn thua gianh giới, hải đảo mà chống đối, gánh hậu quả trước mắt là tù tội. Nguoi muon cong bangTôi là một người Việt gốc Hoa, tôi thấy đa phần những ý kiến của các bạn ở đây là căm thù TQ. Tôi tôn trọng các bạn nhưng tôi xin hỏi các bạn: 1)Nếu nước Mỹ có vị trí địa lý và hoàn cảnh như TQ thì họ có làm vậy không? Sự thực là họ luôn luôn duy trì tiềm lực quân sự lớn nhất thế giới để giữ vững vai trò bá chủ thế giới. Họ sẵn sàng đánh phủ đầu khi phát hiện bất cứ nước nào mà họ cho là chống lại nước Mỹ và làm phương hại đến quyền lợi về kinh tế chính trị của Mỹ trên thế giới. Các nứơc Mỹ latin sát nước Mỹ đều chán Mỹ, có lẽ Việt nam ở xa nên thấy Mỹ thơm? 2) Nếu Việt Nam là TQ thì Việt Nam có làm vậy không? Lịch sử cho thấy Việt Nam đã nuốt xóa sổ Vương quốc Champa và Thuỷ Chân lạp của CPC, nhưng điều đó là lịch sử nghĩ cũng chẳng nên nhắc lại làm gì. Các bạn nên nhớ rằng, tục ngữ VN có câu:nói người phải nghĩ đến ta, như thế mới là công bằng! Independent, SGGiải quyết vấn đề tận gốc như vậy là giải pháp tốt nhất cho cuộc chiến với Pol Pot và những cuộc chiến khác nếu có. Chỉ có bạo lực mới giải quyết được vấn đề bạo lực. An, HNViệt Nam có vị thế Địa-Chính trị quá nhậy cảm đã đẩy vận mệnh đất nước vào cuộc chơi tay ba giữa LX, TQ và Mỹ. Đó gần như là một vị thế không tránh khỏi, nó đẩy VN đi hết cuộc chiến tranh này đến cuộc chiến tranh khác và cuộc chiến tại Campuchia không phải ngoại lệ. Không thể trách những người có trách nhiệm vào thời điểm đó cũng như không thể tự hào về cuộc chiến đó vì có quá nhiều mất mát. Hi vọng đây là bi kịch cuối cùng của VN, một đất nước muốn được sống yên ổn, hoà bình. Hoang Vu, CzechBBC là một diễn đàn khá tốt để chúng ta có thể bảy tỏ chính kiến thật sự của mình về nhiều vấn đề mà bình thường ở trong nước không thể bày tỏ ra được. Quan điểm chính trị và nhìn nhận về chế độ cầm quyền hiện tại của mỗi người có thể khác nhau nhưng tôi thấy chưa có lần nào những ý kiến,quan điểm,nhìn nhận về cuộc chiến 10 năm của QĐ VN tại Campuchia lại có cái nhìn đồng thuận như thế và điều đó nói lên tất cả: dân tộc VN có thể tự hào về những gì mình đã làm cho cuộc chiến đó. Tam SGCó một điều nói lên tính nhân bản và chính nghĩa của QĐND VN lúc đó. Tôi thuôc sư đòan 3 QK7, cũng tham gia truy quét tàn binh KM đỏ. Tôi tận mắt chứng kiến khi bắt được tù binh KM Đỏ bị thương đi không được, chúng tôi phải thay nhau cáng trên võng, còn phải nhường tiêu chuẩn đường sữa cho nó nữa. Đó là tính nhân văn và chế độ tù binh của quân dội của chúng ta thật ưu việt. Dove, Hà NộiTheo tôi thì vào năm 1978,VN đã phải đối mặt với nguy cơ chiến tranh trên cả 2 mặt trận: 1) Mặt trận phía Bắc với TQ; 2) Mặt trận phía Nam với TQ và phương Tây với sự cầm đầu của Mỹ. Khơ me đỏ là quân tốt đen đã theo lệnh chủ đã châm ngòi cuộc chiến đầu tiên. Còn Phương Tây thì tham gia dàn xếp hậu phương Thailand, mở chiến trận ngoại giao và truyền thông dể bôi đen VN trên trường quốc tế. Mặt trận phía Bắc chỉ là "rung cây nhát khỉ" thôi. Còn nếu để thua ở mặt trận phía Nam thì những gì diễn ra ở Campuchia chỉ là mô hình để Khơ me đỏ làm thật ở Nam Bộ mà thôi. Trong tình thế đã nêu, VN đã kiên quyết và thần tốc tiêu diệt Khơ me đỏ tới tận sào huyệt. Đó là lựa chọn chiến lược duy nhất đúng và là quyền tự vệ chính đáng trước hiểm hoạ diệt chủng. Chúng tôi sẽ đời đời biết ơn các chiến sĩ đã hy sinh thân mình để bảo vệ tổ quốc và đồng bào của mình. VN đã tạm thời thua Phương Tây trên các mặt trận ngoại giao và truyền thông. Nhưng dó có phải là sự bại trận toàn diện hay không, khi mà phải chờ đến hơn 30 năm, cho đến khi các "lãnh tụ" Khơ me đỏ chết hết rồi thì toà án quốc tế mới được mở để xử mấy tay đồ tể chỉ biết thừa lệnh. Sao không có ai nghiên cứu về sự chậm trễ này nhỉ. Goldfish, HCMCNếu không diệt Khmer đỏ tận gốc, đánh nửa vời rút quân thì với sự giúp đỡ của Trung Quốc và Thái Lan khi đó, Khmer đỏ phục hồi thì VN sẽ bị nguy hiểm nhiều hơn và sự thiệt hại về con người và vật chất không thể tính được. Theo tôi, việc đánh gục tận gốc rễ của Khmer đỏ là việc cần thiết nếu nửa vời rút quân thì chúng ta có lỗi với những người lính đã ngã xuống vì sự hi sinh của họ không đem lại sự yên bình cho người dân VN. Anh Hai Nam BộTôi đồng ý với nhiều ý kiến bàn luận với chủ đề này. Tôi ủng hộ cuộc chiến đầy tính nhân đạo nầy. Tôi đồng tình với Đảng nhà nước và quân đội trong cuộc chiến dũng cảm đơn phương đầy hi sinh này. Hiện nay VN về bản chất là thuộc khối Đông nam Á (ĐNA) là đối trọng là tiền đồn để bảo vệ ĐNA . Không có VN đương đầu thì TQ đã thôn tính hết ĐNA rồi. Ẩn danhQua các ý kiến của mọi người, tôi thấy ai cũng nhận định việt Nam đánh Khmer Đỏ để giải phóng đất nước Chùa Tháp là chính đáng. Bởi vì Khmer Đỏ mà đứng đầu là PônPốt chính là hiện thân củaTQ, do TQ dựng lên để nhằm diệt chủng nhân dân CPC và quậy phá biên giới VN. Đáng lẽ khi VN dẹp được PônPốt thì thế giới phải hoan nghênh và phải cực lực phản đối mới phải. Bây giờ nhìn lại “cuộc chiến mười năm” BBC nên có những bài viết về đề tài “ai đã dựng lên cái chế độ diệt chủng ấy”, nó có thể so sánh được với bọn Hít Le đã diệt chủng người Do Thái, để nhân dân toàn thế giới hiểu được bộ mặt nhơ nhớp đểu giả của kẻ đứng đằng sau bọn Khmer Đỏ. Rất mong BBC sớm có những bài viết chân thật như vậy. Phan, Hà NộiĐọc bài viết tôi thấy tự hào về dân tộc Việt Nam và những con người Việt Nam đã đánh đuổi đế quốc Mỹ dành độc lập dân tộc, đánh đuổi chủ nghĩa phát xít khơ me đỏ giải cứu cho nhân dân Căm Pu Chia khỏi nạn diệt chủng. Tan, USNếu tôi nhớ không lầm, lúc đó, báo Time có tranh hí họa ba con cá rượt đuổi nhau. Con cá nhỏ có chữ Campuchia bị con cá to hơn Việt Nam rượt đuổi và một con cá mập (China) ngoài sau đuổi theo. Thật buồn cười cho tình đồng chí anh em xã hội chủ nghiã, môi hở răng lạnh, sánh vai đánh Tây đuổi Mỹ. Nay Tây cút, Mỹ đi rồi thì quay lại đánh nhau. Nhìn con cá mập Trung Quốc thấy mà khiếp, há hốc miệng, hàm răng nhọn hoắc và lạnh như tiền. Mãi đến năm 1995, tôi có dịp sang Singapore, nói chuyện với người Sing, mới biết, lúc Việt Nam tấn chiếm Campuchia, thủ tướng Lý Quang Diệu rất giận, đã ra lệnh cấm vận Việt Nam mặc dù dân số Singapore chỉ bằng dân thành phố HCM cuả VN nhưng giàu hơn VN nhiều. Hậu quả cuả cuộc chiến như thế nào, các bạn đã bàn nhiều rồi. Việt Nam bị cô lập và Trung Quốc (quân tử mười năm trả thù không muộn) tiếp tục lấn chiếm các vùng biển và hải đảo cuả Việt Nam và không đại diện Liên Hiệp Quốc nào lên án. Thế mới biết rõ sự đời: to lớn, lắm tiền nhiều cuả vẫn thắng. Cái vô lý cuả kẻ mạnh vẫn lấn át cái lý cuả kẻ yếu và nghèo. Hoang Dang, VNNhững ai đã có dịp ghé thăm Cambodia, ghé thăm Cánh Đồng Chết, nhà tù Tuol-Sleng,nghe kể về cách tra tấn dã man hoặc tận mắt nhìn thấy hình ảnh những tù nhân là thường dân Việt Nam bị bắt và bị hành hình ở CPC thì sẽ hiểu được sự tàn bạo của Khmer đỏ. Có thể các nhà lãnh đạo VN lúc bấy giờ đã phạm phải một số sai lầm trong đường lối ngoại giao, nhưng nếu được lớn lên vào thời điểm những năm 1979, tôi cũng sẽ tình nguyện đi CPC, không phải với một lý tưởng cao xa nào cả, chỉ là góp một phần nào đó xóa bỏ cái chế độ vô nhân đạo, tàn bạo hơn cả thời Trung Cổ, gây đau thương tang tóc cho hàng triệu người dân cả 2 nước. Không phải chỉ riêng lãnh đạo Khmer đỏ, mà ngay cả những nước khi đó đã tiếp tay cho Khmer đỏ như TQ,TL,M! mới thực sự có tội đối với nhân dân Cambodia. Cũng thật lạ cho một số người, ngay cả khi cộng đồng quốc tế đã nhìn nhận vai trò của VN trong cuộc chiến chống Khmer đỏ, thì họ vẫn cứ gân cổ lên bài xích! DKD, Sài GònNói TQ là kẻ thù truyền kiếp của VN thì không sai nhưng chưa được chính xác. Kẻ thù truyền kiếp của chúng ta chính xác phải là chính quyền độc tài gian xảo Bắc Kinh. Dân đen TQ hay của bất kỳ quốc gia nào cũng đều hiền hòa cả. Thiết nghĩ hay là VN chúng ta thử tính đến chuyện cho Mỹ thuê tòan bộ quần đảo Trường Sa để Mỹ tòan quyền sử dụng và khai thác (trừ khai thác tài nguyên khoáng sản). TNTôi có người bà con tham dự chiến trường Campuchia. Anh nhận xét: đánh trả xâm lăng là đúng và hồi trước 75, quân đội VNCH đã từng đánh đuổi lính Campuchia vượt biên sang VN "cáp duồn" dân Việt nhưng suy nghĩ cho cùng mới thấy xót xa đau đớn. Tại sao những người cùng là CS với nhau lại có thể chém giết nhau một cách dã man, tàn bạo như vậy? Hàng trăm ngàn thanh niên VN, TQ, Campuchia đáng ra vẫn còn sống trong tình nghĩa láng giềng thân thiện. Lỗi chính ở ai? VNVT, Nha TrangCảm ơn BBC đã đưa ra 1 chủ đề thảo luận về việc VN đưa quân đội sang Camphuchia tiêu diệt Khmer Đỏ tại Camphuchia năm 1979 rất hay và dẫn đến cuộc chiến biên giới với TQ vào 17/2/1979. Đây cũng là dịp để cho chúng ta nhìn nhận lại các sự kiện này và bày tỏ quan điểm của mình. Có rất nhiều các ý kiến bày tỏ quan điểm khác nhau về cuộc chiến này. Đúng là chiến tranh luôn luôn chứa đựng những điều đau thương mất mát. Không có cuộc chiến nào lại làm vừa lòng cả 2 phía. Riêng tôi, tôi cho rằng các nhà lãnh đạo VN hồi đó (đứng đầu là ông Lê Duẩn)cho dù có nhiều sai sót những đã làm được những việc mà nay các nhà lãnh đạo VN không dám (hoặc là không có thể làm được) đó là dám công khai đối đầu quân sự với sự bành trướng của TQ, chứ không phải cúi đầu trước TQ. Đây là 1 hành động mà càng ngày chúng ta càng thấy có ý nghĩa, không như các nhà lãnh đạo VN bây giờ, đã để cho người TQ chiến đất, chiếm đảo và còn vào tận Tây Nguyên khai thác quặng bauxit nữa ATCS, CaliViệt Nam đưa quân vào Campuchia là hoàn toàn hợp lý. Dân Cam không kỳ thị người việt mà còn ngược lại (gia đình tôi có nhiều ở Cam), những người thù ghét thì đa phần là có thành viên trong gia đình trước đây theo Khơ me đỏ. Hung, SaigonGiải phóng Campuchia khỏi Khmer Đỏ là quá đúng. Mười năm lưu lại là hơi nhiều nhưng thiết nghĩ là cần thiết tuy nhiên VN bấy giờ mắc phải sai lầm trong ngoại giao làm cho nhiều nước không hiểu hết bản chất cuộc chiến này là vì lỗi: VN xem Khơmer đỏ cũng là cộng sản nên nếu nói lên sự thật sẽ là vạch áo cho người xem lưng (hãy nhớ lúc này ý thức hệ CS là rất quan trọng với VN) đành giấu thông tin làm trầm trọng thêm vấn đề. Nên nhớ rằng các nước Phương Tây luôn luôn coi chủ nghĩa Cộng sản là tân Phát-xit ( trong bài phát biểu nhậm chức mới đây của ông Obama, bản tiếng Anh, có đề cập việc tiêu diệt CS) do đó nếu thời đó VN tố cáo đồng chí Khơmer đỏ (red=communist) là diệt chủng 2 triệu người thì hoá ra Hoa Kỳ vào giải phóng cho VN khỏi CS là quá đúng vì vậy đành giấu thông tin. Theo phân tích trên chúng ta cần thông cảm cho các lãnh đạo lúc đó. Nhưng ngày nay mọi việc đã khác thiết nghĩ nhà nước nên làm mọi cách để thế giới và nhân dân Campuchia hiểu hết sự thật nếu không thì bao nhiêu chiến sỹ đã ngã xuống thành vô nghĩa. Binh, HanoiTôi không nghĩ việc đưa quân vào CPC là một quyết định sai lầm. Hơn thế nữa, về quân sự chúng ta cũng không có những sai lầm lớn. Chỉ có vấn đề về ngoại giao, lãnh đạo CS lúc đó với tư tưởng (tự cho?) là anh hùng đã chiến thắng Mỹ nên đã không có những động thái hỗ trợ về mặt ngoại giao cho cuộc chiến này. Các bạn đọc hồi ký của cựu thứ trưởng ngoại giao Trần Quang Cơ sẽ thấy rõ. Một vấn đề nữa gây khó khăn rất lớn là ta không chỉ chiến đấu với quân Khơ me đỏ mà là với TQ. Anh, TP HCMBan Biên tập BBC cũng đã thấy toàn bộ ý kiến của người dân VN rồi đấy, 99% đều ủng hộ cuộc chiến tại Campuchia, tất cả đều cùng chung ý kiến chính phủ Việt Nam giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Pônpốt là đúng. Chúng ta đã sống và chiến đấu cho hòa bình. Chúng tôi yêu Việt Nam. PPK, VNKhông thể gọi cuộc chiến ở Campuchia là sa lầy được. Mọi người hãy nghĩ xem nếu không có cuộc chiến của người Việt Nam thì đất nước Campuchia bây giờ và cả các nước Đông Nam Á lân cận sẽ như thế nào? Chắc chắn bây giờ sẽ đối đầu và phải cảnh giác với quân Khmer Đỏ. Đồng ý chiến tranh là chết chóc và đau khổ đối với bất kì nước nào nhưng riêng cuộc chiến ở Campuchia của người Việt Nam là không phi nghĩa, nó đem lại sự bền vững cho cả đất nước Campuchia và Việt Nam và bây giờ nó đã chứng minh được điều đó. Tôi chia sẻ sự sợ hãi của ông Đinh Văn Hùng vì cuộc chiến lúc đó rất ác liệt và nguy hiểm và cách nhìn của ông Bùi Tín là thiển cận. Bonjour, PhápViệc đưa quân vào Campuchia để tiêu diệt bọn Ponpot là việc nhất định phải làm trong thời điểm đó. Dân nó mà nó còn ra tay giết mấy triệu thì việc tấn công vào nước ta là chuyện đương nhiên sẽ xẩy ra, phải nói là bọn này rất tàn bạo. Một số ý kiến cho là chỉ đánh đuổi rồi khóa biên giới e rằng không ổn, vì đây không phải là một nhóm thổ phỉ, nó là một đạo quân hùng hậu, được nhiều nước chống lưng. Bây giờ nhìn lại, đương nhiên sẽ có nhiều điều để "lẽ ra nên thế này". Nhiều sai lầm đã phạm phải, nhưng làm thế nào để tránh nó, không đơn giản tí nào. Mỹ đã và đang sa lầy ở Iraq, một quân đội hùng mạnh nhất thế giới, được hậu thuẫn bởi nhiều đồng minh giàu có, một mặt trận mà nếu rút quân cũng không mấy ảnh hưởng tới an ninh nước Mỹ. Xin lưu ý rằng, tấn công đã khó, bình định càng khó hơn, và rút quân còn khó nữa. Bài học về miền nam Việt nam sụp đổ nhanh chóng sau khi có lệnh của TT Thiệu rút quân khỏi Huế-Đà Nẵng còn đó. Một giai đoạn lịch sử đã khép lại, cá nhân tôi cho là có nhiều vẻ vang nhưng cũng nhiều máu và nước mắt. Cuộc chiến này đã góp phần bảo toàn lãnh thổ đất nước ở miền nam tổ quốc cho tới ngày nay. Bài học lớn nhất có lẽ là nhận diện đúng kẻ thù của chúng ta là ai, và phải luôn luôn đề cao cảnh giác. CM, HN"Cuộc chiến mười năm" của Hồng Nga mở ra cho mỗi chúng ta nhiều suy nghĩ để trao đổi. Để có luận điểm đúng chỉ có người trong cuộc mới rõ được. Mỗi chúng ta khi vào diễn đàn hãy đặt mình vào bối cảnh đó và thử nêu các giả định như: Khmer Đỏ liên tục xâm lăng đòi đất bị mất từ ngàn năm trước hòng xé nát miền Nam VN; giết hại dã man Việt kiều ở CPC,...; mặc dù vẫn biết ông anh phương Bắc sẵn sàng "rất tốt" với mình, và nhiều nước chưa hiểu lên án, cấm vận thì mới biết phải lựa chọn thế nào để có quyết định đúng đắn. Là tôi, tôi sẽ lựa chọ theo các quyết định của VN lúc bấy giờ. Cao Cang, SaigonTôi đến Campuchia để tìm cơ hội làm ăn. Gặp mấy người có gương mặt Việt, tôi nói tiếng Việt, họ trả lời tiếng Campuchia. Chuyện sẽ không có gì nếu sau đó vài người trong số họ không gặp riêng tôi để nói: "Tôi là người Việt, nhưng không dám nhận là người Việt. Nếu những người Campuchia làm ăn chung biết tôi là người Việt tôi sẽ khó sống lắm". VB, Sai GonVới tư cách của một cựu chiến binh đã từng tham chiến tại Kampuchia từ năm 1979, tôi thấy sự hy sinh của tôi và các đồng đội thật ý nghĩa. Mặc dù phải hy sinh mất mát, nhưng tôi và các đồng đội sống sót trở về đều cảm nhận được quảng đời tuổi trẻ của chúng tôi thật là “đẹp đẽ” khi chúng tôi được góp phần xương máu của mình vào cho đại nghĩa. Tôi không hiểu sao lại có từ “sa lầy “ trong cuộc chiến này. Cứ cho là “sa lầy” đi thì ai làm cho ‘sa lầy”?!. Ai làm cho “sa lầy” thì kẻ đó cần phải bị lên án. Phải là người trong cuộc, người tham chiến, mới thấy được lực lượng của bạn còn rất yếu, thậm chí có những địa bàn đã được ổn định và bàn giao cho bạn. Nhưng sau đó chúng tôi lại phải tái chiếm. Bọn Pônpốt được nhiều kẻ chống lưng đã mạnh lên nhưng cuối cùng chính nghĩa vẫn thắng. Chúng tôi không cần được tôn vinh mà chỉ cần những ai hiểu sai thì nên hiểu lại cho đúng, những kẻ cố tình hiểu sai về cuộc chiến này đừng hèn nhát nữa, đừng tự lừa dối mình nữa mà nên dũng cảm nhìn nhận sự thật. Thật đáng xấu hổ cho những kẻ nhân danh công lý để tiếp tay cho bọn đồ tể giết người. Bao Tieu, CaliforniaTheo tôi, cuộc chiến đó là cần thiết vì để tự vệ, và nếu chỉ đánh biên giới rồi đóng cửa thì không thể nào ngồi yên với cỡ hiếu chiến như Khmer đỏ. Đã đánh rắn thì phải giập đầu. Nhưng cuộc chiến đó tốn xuơng máu quá!Có lẽ nên đánh đến 1 mức nào đó thì chuyển giao cho LHQ hoặc bên Campuchia, chứ để sa lầy như vậy, bỏ bao nhiêu xương máu dân mình ra, cuối cùng tiền mất tật mang, hậu quả còn dài dài! PQ Kien, VietnamNếu VN có tiềm lực mạnh như Mỹ thì đã đưa bè lũ Khmer Đỏ ra tòa án thế giới để xử tội diệt chủng từ lâu rồi. VN đã bị một số thế lực xấu loan tin thất thiệt làm tổn danh đến tính nhân văn của con người. Trên diễn đàn này, ai phủ nhận vấn đề này hay bóp méo vấn đề này thì họ cũng giống như bọn Khmer Đỏ vậy thôi. Dung, SGMạnh như Mỹ, giàu như Mỹ, đánh chiếm 1 quốc gia mà chỉ trong vài ngày và mất vài chục lính vậy mà còn sa lầy chối chết. Các bạn nói VN chỉ nên đánh sang KPC rồi trao cho LHQ. Vậy sao Mỹ không trao Iraq cho LHQ? Liệu LHQ có nhận 1 đống rác không? Những kẻ lúc trước lên án, cấm vận VN, giữ ghế Polpot ở LHQ lại chính là những kẻ hiện nay to mồm lên án chế độ đó nhất, tài trợ tiền để lập tòa xét xử những kẻ mà họ bảo vệ khi xưa. Thế mới là Mỹ. VN hy sinh là cần thiết để bảo vệ mình. Đừng lên án dù bạn có quan điểm chính trị thế nào. Hãy tự hào mới đúng. Nam, Hà NộiMong muốn duy nhất của tôi là những ai đưa ra lời bình luận hãy khách quan mà nói, đừng dựa vào kiến thức thô thiển về cuộc chiến hay chỉ hay biết một phần nào đó của cuộc chiến mà đưa ra những lời bình luận xúc phạm đến những anh hùng đã ngã xuống. Họ chiến đấu vì chế độ, vì vậy nếu có lỗi (trong trường hợp này họ đúng) thì hãy bình phẩm chế độ chứ đừng bình luận gì về họ cả. Họ là những anh hùng, những chiến sỹ Hồng quân thứ hai. D Beckham, VNMấy người có suy nghĩ cho rằng Việt Nam sau khi đẩy được bọn Pol Pot ra khỏi PhnomPenh thì nên giao lại cho LHQ quản lý thì có khi nào bạn nghĩ tới Hoa Kỳ đánh chiếm Iraq không? Lính của Saddam có đem quân qua giết người dân của Hoa kỳ chưa? Hoa kỳ có giao quyền kiểm soát lại cho LHQ không? Hay vì đất nước Iraq còn quá nhiều dầu mỏ nên Mỹ cần phải ở lại bảo vệ cho mình? Như vậy Hoa Kỳ so với Việt Nam, ai là người chính nghĩa, ai là gian tà? Paul, Sai GonCho mãi đến năm 1993 khi tôi qua Nhật, dư luận Nhật vẫn tỏ ra căm ghét VN. Họ cho rằng VN xâm lược Campuchia, đang tìm cách bành trướng lãnh thổ. Lúc ấy nhiều nước, mà đứng đầu là Hoa kỳ vẫn cố gắng duy trì chiếc ghế Liên Hiệp Quốc của Khmer đỏ, liên tục chống đối VN. Chẳng ai trong họ lên tiếng và có hành động thiết thực giúp ngăn chặn bàn tay đẫm máu của Khmer đỏ đang giết hại hàng triệu người Khmer. Họ chỉ quan tâm đến vấn đề chính trị, lo sợ VN bành trướng Chủ nghĩa CS, chứ chẳng thương xót đến sinh mạng của hàng triệu người Campuchia. Chẳng ai lên tiếng tỏ một lời cám ơn đến người VN cả. Thật là bất công! Ngày nay các nhà sử học thế giới cũng như nhân dân Campuchia cần phải lên tiếng cám ơn nhân dân và quân đội VN! Một cuộc chiến xét từ góc độ nào thì cũng phải cám ơn VN, vì VN đã chịu quá nhiều thiệt thòi,khi giúp nhân dân Campuchia hồi sinh. NHL, VNĐây là một cuộc chiến hoàn toàn chính nghĩa của Chính phủ và nhân dân Việt Nam để tự bảo vệ mình và bảo vệ nhân dân Campuchia trước một chế độ diện chủng man rợ nhất trong lịc sử loài người. LangbiangTôi cứ nghĩ một điều : sao ngày ấy VN không đánh bật Khme đỏ khỏi biên giới Việt - Miên rồi đóng quân phòng thủ, còn việc nước người ta để người ta lo, như vậy có phải tốt hơn không nhỉ? San Nguyen, USNgay cả ban biên tập đài BBC bây giờ cũng là người của cộng sản, ca ngợi những kẻ xâm lăng Cambodia và tự hào với tội ác của cộng sản. Xin hãy lắng nghe tiếng than van của người dân Capuchia về tội ác tày trời của bộ đội VN. Thuy NT, Đà NẵngTôi đã gửi nhiều bài đến BBC nhưng chẳng bao giờ được đăng cả, có lẽ những bài tôi gửi đều không nằm trong định hướng chống lại chính quyền trong nước. Nói chung mọi ý kiến chống lại chính quyền trong nước đều vin vào cái cớ là chính quyền cộng sản độc tài. Mọi người thử nhìn nhận vấn đề ở hai góc độ như sau: - Chính quyền cộng sản đã làm được gì cho đất nước (Nếu để các tổ chức như Việt Tân-Hoàng Cơ Minh nắm chính quyền thì đất nước có tốt hơn không)? - Nếu đất nước thực hiện dân chủ kiểu phương Tây thì đất nước sẽ như thế nào? Câu hỏi 1: Công lao đầu tiên phải nói là thống nhất đất nước giữ vững chủ quyền, giữ được vị thế cần bằng với các cường quốc Nga-Trung-Mỹ. Mặc dù có nhiều sai lầm do duy ý chí những năm đầu thống nhất đất nước nhưng từ 1986 đã kịp thời cải cách đưa đất nước phát triển bền vững và đến nay vị thế quốc tế đã đựơc khẳng định, chất lượng cuộc sống người dân đã có những bước tiến dài. Câu hỏi 2: Các thiên đường dân chủ của châu Á như Tháilan và Philipines thì tình hình kinh tế chính trị như thế nào thì các quý vị đã rõ, các nước này chắc còn lâu mới hoá rồng mặc dù đất nước không bi chiến tranh, hoàn toàn thãnh thơi đề xây dựng đất nước. Nhìn rộng ra, các con rồng châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore có nước nào bứt phá lên mà trong thời kỳ đầu phát triển kinh tế mà không bị cai trị bởi một chính quyền độc tài? Hàn quốc với chế độ độc tài Park Chung Hee, Đài Loan thì Quốc Dân Đảng còn Singapore là Lý Quang Diệu. LongTôi là người trực tiếp tham gia chiến trường Campuchia 1979, đến tận bây giờ tôi vẫn thấy việc lật đổ chế độ khát máu Pol Pot của CS TQ, những hy sinh của lớp trai trẻ chúng tôi là không uổng phí và rất chính nghĩa. Có ý kiến là tại sao không nhờ LHQ - thật nực cười. Bằng chứng là những tên cầm đầu khát máu của chế độ Pol Pot bị bắt mà tòa án quốc tế cứ kéo dài đến hôm nay, LHQ chỉ là bù nhìn phục vụ cho quyền lợi của những nước lớn thao túng. Chúng tôi cảm ơn sự sáng suốt của những người lãnh đạo VN ngày ấy và nhắc nhở những người lãnh đạo hôm nay đừng ngủ quên trong chiến thắng. Giặc Tàu vẫn còn nguyên bản chất độc ác từ ngàn đời nay. Hai NguyenLãnh đạo VN lúc đó đã hành động đúng, và cũng dừng lại đúng lúc. Tất cả là nhờ 1 tay cụ Giáp. Không có cụ Giáp, quân đội Việt Nam sẽ đánh tới Thái Lan và lúc đó Việt Nam sẽ làm mồi ngon cho Trung Quốc. Trở lại vấn đề, từ xưa đến nay, Trung Quốc vẫn là kẻ thù không đội trời chung của dân tộc Việt Nam. Đừng lên án lãnh đạo Việt Nam và hãy chỉ cho họ, đừng mờ mắt vì bổng lộc, vì giá thầu rẻ, vì "mối quan hệ láng giềng lâu năm" mà hãy quan sát "người anh em lớn" để đề phòng những cú chơi bẩn của hắn. Vietnam trong tôiĐề nghị BBC thay đổi cách dùng từ, cuộc chiến chống lại Khmer đỏ đã giúp cứu sống hàng trăm nghìn đồng bào VN ở gần Biên giới, giải quyết triệt để các cuộc tấn công và giết hại dã man của Khmer đỏ vào những người dân thường VN, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ VN, đó là chưa kể việc vấn đề tranh cãi là giúp dân Campuchia thoát khỏi diệt chủng. Dùng từ sa lầy gây phản cảm quá. Pham Loi, TP HCMThật đáng hổ thẹn cho TQ. Họ nước trong ủy viên thường trực lại đi tài trợ nuôi dưỡng chế độ diệt chủng Khome đỏ. Họ thật chẳng bao giờ có trái tim và tình cảm của nhân dân thế giới. GingerbreadGiao cho LHQ quản lí Campuchia? Chẳng phải ngay sau khi sụp đổ 1969 đến tận 1990, LHQ vấn để Polpot ngồi trong ghế LHQ như chính quyền đích thực đó sao? Nếu VN không ở lại 10 năm thì mất bao lâu để Polpot có thể chiếm lại chính phủ? Và bao nhiêu dân thường VN sẽ bị chúng trả thù một cách man rợ một lần nữa? Và tại sao BBC không nhắc tới danh sách những nước cấm vận VN vì mang quân vào Campuchia. Họ có thực xứng đáng để chỉ trích chế độ Polpot không? Minh Nguyen, SaigonNói gì thì nói, đánh tan được Khơmer và Polpot là 1 thành công lớn của CP Việt nam thời bấy giờ. Việc không giao Campuchia cho LHQ cũng là quyết định sáng suốt. Đứng ở vị trí CP Việt Nam chỉ có kẻ ngu mới làm điều ngược lại! GraniteAi đã từng xem bộ phim Killing fields sẽ hiểu, Khơ me đỏ cần phải tiêu diệt. VN đã làm một điều rất tốt cho dân campodia. Tôi nghĩ hàng năm nên có 1 ngày tưởng niệm lớn những chiến sỹ VN đã hy sinh vì sự phát triển của nhân loại. RocketKhơ me đỏ suy cho cùng cũng chỉ là thể chế CS chính thống, họ quá cực đoan khi ép dân thành thị về nông thôn lao động. Họ cũng thanh trừng các tầng lớp phi CS ở Campuchia. Chính sự ấu trĩ của họ đã gây nên cái chết của mấy triệu dân CPC. Nguyên nhân họ đánh chúng ta chỉ do sự hận thù về những vùng đất VN chiếm đóng. Tai họa của nhân dân trong thể chế CS chỉ là điển hình chứ không phải cá biệt. Ở VN có cải cách ruộng đất, nạn thuyền nhân. Ở Trung Quốc có cải cách ruộng đất, cách mạng văn hóa, có Thiên An Môn. Sự tự vệ của VN là cần thiết nhưng sau khi đẩy lùi Khơme đỏ quá vô lý khi VN còn ở lại đó 10 năm. Chúng ta nên giao CPC lại cho Liên hợp quốc. Cũng như Triều tiên quân nước ngoài rất khó vào khi đứng sau CPC là một ông lớn như TQ, khi họ có quân đội mạnh, có ghế ở hội đồng bảo an. Chỉ có những nước có dân bị giết hại như VN mới liều chết đưa quân vào CPC mà thôi. Quoc Bao, AnchorageTôi xin cúi đầu chia sẻ những nỗi khổ cực của các chiến sỹ VN đã hy sinh và những người còn sống. Chiến tranh Campuchia là sự tranh chấp quyền lực giữa TQ, Liên xô, Hoa Kỳ, Việt Nam và Thái Lan. Tôi còn nhớ năm 1979 khi bọn Khmer Đỏ tấn công miền tây VN, tàn sát nhân dân VN. Tôi có nhiều bạn bè đã đi chiến đấu tại Campuchia, nhiều bạn đã hy sinh. Tôi nghĩ VN nên có đài tưởng niệm các chiến sỹ hy sinh tại Campuchia, chiến tranh biên giới Việt Trung và các cuộc hải chiến Hoàng Sa 1974 và Trường Sa 1988 và 1992. Thang, Hà NộiNhân dịp kỷ niệm 30 năm này, lãnh đạo đảng và nhà nước Việt Nam có dịp nhìn lại quá khứ, có dịp đánh giá lại công tội của mình đối với lịch sử dân tộc. Đặc biệt hơn là đánh giá lại mối quan hệ với người đồng chí anh em. Đừng để vong hồn mấy vạn liệt sĩ đã hy sinh để bảo vệ biên giới Tây Nam và toàn vẹn lãnh thổ đất nước do lũ bành trướng Phương Bắc giật dây phải tủi thẹn nơi chín suối. Tuan, Hà NộiMột số người cho rằng việc Việt Nam đưa quân sang và ở lại 10 năm là một sai lầm. Nhưng hãy thử suy nghĩ và trả lời nhe: Các bạn có mấy ông hàng xóm suốt ngày hành hạ vợ con của nó, đòi đất đai của các vị, nhiều khi còn sang nhà các vị đánh vợ đánh con các vị thì các vị sẽ làm gì khi mà hàng xóm xung quanh cũng làm ngơ, chính quyền làm ngơ mà nói thì nó không thèm nghe. Ngồi nhìn hả? Sang đánh cho nó nhưng nó không chạy ngay, giao lại nhà cho vợ con nó, nó lại về và lại kịch bản cũ thì sao? Lại phải sang dạy cho nó một bài học nữa chăng? Nếu thế thì vừa tốn sức, vừa tốn nhiều thứ. Thôi thì đã không làm thì thôi, làm thì làm cho dứt. Đừng như anh Gia Cát Lượng 5 lần bắt Mạnh Hoạch. mà thằng Mạnh Hoạch nó còn không đánh vợ đánh con, ít ra thì nó vẫn còn nhân tính và tình đồng bào. Hong, Gia LaiNgay sau khi thống nhất đất nước, lẽ ra phải lo tập trung hàn gắn vết thương chiến tranh chống Pháp và Mỹ, xây dựng Việt Nam sánh ngang các nước trong khu vực (Việt nam đứng đầu khu vực Đông nam Á về kinh tế), Việt Nam lại đưa quân tràn sang Campuchia thực hiện cái gọi là "nghĩa vụ quốc tế" trong khi người dân trong nước còn đang lầm than thiếu đói trầm trọng, hàng triệu người phải bỏ xứ ra đi, những người làm việc cho chế độ Sài Gòn bị bắt đi học tập cải tạo, người bị dồn đi kinh tế mới. Kết quả Việt Nam thu được những gì: chỉ tăng thêm lòng thù hận dân tộc đã có từ trước của người dân Campuchia, hàng chục ngàn thanh niên Việt phải bỏ mạng trên đất nước Chùa tháp, bị cô lập trên trường quốc tế (Liên Hiệp quốc đã từng có hai nghị quyết yêu cầu Việt Nam rút quân vô điều kiện ra khỏi Campuchia), đồng chí Cộng sản Trung quốc gọi ta là đồ lừa thầy phản bạn và còn xua 60 vạn quân sang để "dạy cho Việt nam một bài học", người dân xứ Chùa tháp rất ít nhớ đến công ơn mà Việt Nam mang lại do xoá bỏ chế độ diệt chủng (bây giờ người Việt tại Campuchia vẫn còn bị xua đuổi, kỳ thị). Những người con của Tổ quốc ngã xưống trên chiến trường Campuchia không được tôn vinh như các chiến sỹ hy sinh trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Thiếu gì cách để bảo vệ tổ quốc mà không cần phải đưa quân sang đóng chiếm ở một đất nước đến hơn 10 năm? Bắt chước các đồng chí Liên xô đưa quân sang Afghan là một việc làm không thể chấp nhận được. Cong Tinh, Đà NẵngViệc quân giải phóng việt nam tiến vào Camphuchia được ví như Hồng quân Liên xô tiến vào giải phóng Bec - lin (Đức) năm 1945. Nếu không có Quân đội Việt nam, Cam phu chia không có ngày hôm nay. Đây chính là lời nói của thủ tướng Hun Sen. Chúng ta ghi nhận có tổn thất lớn, nhưng những hy sinh mất mát đó đã củng cố vững chắc đường biên giới Tây Nam của VN. Hãy nhớ lại rằng những năm đầu cầm quyền, Quân Khơme đỏ đã tràn qua biên giới VN bắn giết đồng bào ta một cách dã man. Tội ác của chúng đến ngày nay vẫn còn lưu lại. Là những người con của VN đã chiến đấu cho hòa bình chung thì những hy sinh đó phải được tôn vinh. Ẩn danhTôi tự hào về sự hy sinh vô cùng to lớn của bộ đội ta trong khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả tại Campuchia. Xin kính cẩn nghiêng mình trước linh hồn những người đã ngã xuống cho một dân tộc được hồi sinh, cho tình hữu nghị giữa hai quốc gia láng giềng. Mai, USAViệt- Cam cùng chung tinh thần quốc tế vô sản, cùng giương cao Mác, Lê để đâm chém nhau chí tử ! Sau đó anh em cờ đỏ năm sao đánh nhau với cờ đỏ một sao cũng chỉ vì lý tưởng thế giới đại đồng! Tưởng tượng giữa chiến trường mà cứ gọi đồng chí TQ đang đánh ta phía Bắc, đồng chí KPC đang đánh ta ở phiá Nam thì nghe hơi bị ...buồn cho hai chữ đồng chí. Phan, CanadaNếu nói rằng CSVN đánh Campuchia để bảo vệ nhân dân và bờ cõi thì quân đội CSVN chỉ nên đánh cho quân Khomer đỏ lui về bên kia biên giới và sau đó quân đội CSVN đóng quân dọc theo biên giới để giữ đất giữ dân. Còn việc đem quân xâm lăng và chiếm đóng Campuchia 10 năm, và lập nên 1 chính phủ Hunsen thân CSVN, dù cho dưới chiêu bài giải phóng, nhân đạo, hay nhiệm vụ quốc tế gì đi nữa thì khách quan mà nói cũng chỉ là hành động xâm lăng. Nếu lấy lý do vì bảo vệ an ninh lãnh thổ mà ta đem quân chiếm đóng nước láng giềng và lập nên một chính phủ bù nhìn, thì TQ cũng có thể lấy lý do vì an ninh mà đem quân xâm chiếm VN và lập nên một chính phủ thân TQ tại VN vậy. Rõ ràng là CSVN đã sai khi đem quân xâm chiếm Campuchia và đã xen vào nội bộ của Campuchia một cách trắng trợn. Một nước cờ sai lầm đã làm cho hơn 50000 thanh niên VN vong mạng và bao nhiêu gia đình thương binh tử sỹ đau buồn, cộng thêm bị thiệt hại về kinh tế do quốc tế cấm vận, vậy mà không biết nhận sai lại còn biện hộ vớ vẩn. Bạn Theodore Le nên xem kỹ lại bài viết, chữ " Sa Lầy " là do bác Bùi Tín, một cựu đảng viên cao cấp CSVN phát biểu, chứ không phải BBC. HTD, SaigonĐây là cuộc chiến gây nhiều tranh cãi bởi cái chất "tình gian lý ngay" của nó. Nếu VN bàn giao Campuchia cho LHQ quản lý sau khi chiếm được Phnom Penh thì đâu tới nỗi sa lầy, VN đâu bị thế giới cô lập, Khmer Đỏ đâu có cơ hội kháng chiến chống "xâm lược". Cuộc chiến này có chính nghĩa không? Tôi nhớ những gia đình có con em vào tuổi nghĩa vụ quân sự đều hãi hùng khi nhắc đến từ Campuchia. Only, Hà NộiCampuchia là nỗi hổ thẹn của các nước lớn. Họ đã sa lầy vào chiến tranh lạnh và quên mất vai trò giữ gìn trật tự thế giới. Mỹ, Anh, Pháp đã để một mình Trung Quốc một tay che bầu trời. Với vai trò bẩn thỉu của Trung Quốc tại Campuchia trong quá khứ và Darfur gần đây càng cho thấy họ không xứng đáng có vị trí trong 5 nước lớn và sự cảnh giác của Phương Tây đối với sự nổi lên của Trung Quốc là không hề thừa. Theodore Le, USATôi thấy BBC dùng động từ "Sa lầy" là không đúng từ, nên thay vào một từ khác cho chính xác với cuộc chiến này. Bởi vì đánh bại và gìn giữ được thành quả tốt đẹp càng lâu càng tốt, đừng dùng từ như "đắng, ngọt, sa lầy" trong cuộc chiến chống một chế độ man rợ như chế độ Khmer Đỏ do Trung Cộng giật dây. Hoang TrungMọi ý kiến có cái nhìn chung chung về việc Việt Nam hy sinh quá nhiều hay Việt Nam đánh Khơme đỏ là đúng. Nhưng nhìn lại giờ đây Việt Nam có một lá chắn vững chắc điểm tựa cho chiếc đòn gánh ( Miền Trung ) nối hai đầu Nam - Bắc. Liên hiệp Quốc chỉ là bù nhìn của Mỹ, ngay lúc đó Việt Nam đã nhận ra. Giao Campuchia cho LHQ Việt Nam mất đồng bằng sông Cửa Long và dẫn theo việc hai miền chia cắt. Nhan Tam, Hà NộiPhải nói là quyết định đánh Campuchia là đúng vì nó đang đe doạ trực tiếp đến độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của VN lúc đó (Phnom Penh lúc bấy giờ nhăm nhe muốn đòi lại vùng đồng bằng sông MêKông). Cái sai của chúng ta lúc đó là không nhanh chóng bàn giao Campuchia lại cho LHQ - dù sao cũng bớt đi cái cảnh "bớt bạn thêm thù" đi! Nói gì thì nói, không có bất cứ hành động nào là không có mục đích vì mình! Việt Nam hồi đó cũng chẳng phải vì người Campuchia chịu khổ mà tiến đánh Khmer Đỏ đâu, nhưng dù có xét theo khía cạnh nào thì đất nước Campuchia lúc đó và bây giờ vẫn phải cảm ơn Việt Nam nhiều! PPT, VNMười năm là cả một thế kỷ đối với nhiều người Việt Nam, có người cảm nhận như một ác mộng!. Năm 1979 khi đem quân vào, VN là quân giải phóng, nhưng 1989 khi rút lui khỏi chiến trường, VN trở thành quân chiếm đóng. Có người "vỗ tay hòa bình", nhưng chắc không bà mẹ VN nào "vỗ tay reo mừng xác con" như mấy chục năm huynh đệ nam bắc tương tàn!. Vì ở đó chúng ta để lại hàng vạn sinh linh, "nhất chiến công thành vạn cốt khô". Sai lầm này thuộc về các lãnh đạo Hà Nội mà di lụy còn đến ngày nay, với "vị đắng Đông Dương", với mắt nhìn nghi ngại tới nỗi cho đến nay các tổ chức thiện nguyện vẫn chưa muốn đem của cứu trợ nhân dân VN mỗi khi thiên tai!. Di lụy của cuộc chiến, tuy rằng lật đổ kẻ hung tàn nhưng kẻ đó lại là cùng mẹ cùng cha cộng sản, mỗi ngày mỗi chuyển theo chiều hướng bất lợi. Quan hệ Đông Dương sẽ không còn vị đắng nếu VN sẵn sàng từ bỏ chủ nghĩa cộng sản để có thể coi trọng giá trị nhân bản của mỗi dân tộc, mỗi đất nước, vượt ra khỏi mưu đồ kết nghĩa "anh em" như một thủ đoạn chính trị. Và nếu những người ở lại theo sau cuộc chiến đang gặp khó khăn quá nỗi như trình bày trong bài, thì chính quyền Hà Nội phải có trách nhiệm vì đã cố cài người vào một đất nước có chủ quyền. Người Khmer ngày nay không ghét người VN, nhưng họ chống lại ý đồ cài người vào đất nước và bộ máy chính quyền hiện hữu của họ. Tony LT, SaigonThật tội nghiệp cho những người lính. Dù thời nào, phe phái nào, chiến trường nào, họ cũng là những người nằm xuống trước tiên. Nằm xuống để những người mà họ gọi là lãnh đạo được nhà cao cửa rộng, ăn ngon mặc đẹp mà suốt đời chưa hề nghe qua mùi thuốc súng. Nam ThienĐưa quân vào Campuchia là một việc thực sự mạo hiểm bởi vì hồi đó chỉ cần VN động binh là TQ sẵn sàng đem quân tấn công biên giới và thực sự TQ đã làm điều đó. Nhưng không tấn công thì không được vì lúc đó Pol Pot đã thực hiện hàng loạt cuộc thảm sát làm hàng nghìn dân thường VN thiệt mạng. Mặc dù đất nước đã bị kiệt quệ, nhưng việc VN phòng thủ thành công cả hai phía biên giới Bắc Nam là một sự cố gắng rất lớn. Hãy ủng hộ hành động của chính phủ VN lúc đó trước người em khát máu Campuchia và người anh mà cũng là kẻ thù truyền kiếp Trung Quốc. Quang, PrahaCuộc chiến này là bảo vệ người dân Việt nam vì quân đội Khmer đỏ thời đó vào ban đêm luôn cho quân sang tàn sát đồng bào Việt nam sát biên giới. Có những làng chúng đốt và giết sạch. Quân đội VN lúc đó đưa quân đến đánh đuổi thì chỉ đuổi đến biên giới phải dừng lại và sự việc cứ thế tiếp diễn. Nếu không đánh đến tận gốc thì làm sao bảo vệ được dân VN mình nhỉ? TTT, miền ĐôngChính phủ nào cũng có những sai lầm, TT Bush chẳng từng bịn rịn tạ lỗi chia tay sao? Nhưng rất tiếc, chính phủ VN không hề cho chúng dân biết chút gì về sự thật Campuchia thập niên 80. Nhưng rõ ràng chúng ta được gì sau mất mát về cả nhân lực lẫn danh dự? Rất mong BBC có nhiều nhân chứng cho tuổi trẻ VN biết về sự thật.
Loạt bài The Boss hàng tuần của BBC kể về các doanh nhân hàng đầu khắp nơi trên thế giới. Tuần này chúng tôi nói chuyện với Scott Farquhar, đồng sáng lập và đồng giám đốc điều hành của công ty phần mềm Atlassian.	Thành tỷ phú công nghệ nhờ lá thư đến muộn	Scott Farquhar có tài sản ước tính khoảng 7 tỷ đôla Scott Farquhar nhớ lại khoảnh khắc "cánh cửa" thay đổi đời mình. Doanh nhân người Úc chuẩn bị gia nhập một trong những tổ chức quân sự hàng đầu của đất nước sau khi kết thúc trung học. Nhưng lá thư gọi nhập học từ Học viện Quốc phòng Úc gửi tới anh bị thất lạc. Hai tháng sau, khi bức thư đến nhà Scott, anh đã chọn đi học đại học. Tuy nhiên lá thư mất tích đó lại là điểm khởi đầu trên con đường đưa ông Farquhar và đối tác của mình, Mike Cannon-Brookes trở thành tỷ phú công nghệ đầu tiên của Úc. "Nếu bức thư đó xuất hiện sớm hơn, lịch sử có thể hơi khác một chút", Scott, hiện 39 tuổi, nói. Chỉ với chiếc thẻ tín dụng và không gì khác, cặp đôi đã thành lập công ty phần mềm kinh doanh Atlassian vào năm 2002. Công ty Atlassian hiện đang niêm yết trên Nasdaq và có giá trị 25 tỷ đôla và tài sản mỗi người có giá trị ước tính khoảng 7 tỷ đôla. 'Tôi đánh cắp 39.000 đôla của mẹ để kiếm tiền triệu' Năm quốc gia thuận lợi cho khởi nghiệp Đồng sáng lập Atlassian Mike Cannon-Brookes và Scott Farquhar rung chuông tại Nasdaq Lớn lên ở một vùng dân lao động ở ngoại ô Sydney, Scott nói anh luôn có hứng thú với máy tính. "Tôi nhớ mình đã khóc một đêm vì bạn tôi có máy tính và tôi cũng muốn có một cái," anh nói. Cuối cùng cha mẹ anh đã mua cho anh một chiếc máy cũ và anh đã tốn khoảng một năm để sửa nó. Tiếp sau đó Scott khám phá thế giới lập trình. Scott gặp Mike khi cùng lấy bằng máy tính và kinh doanh tại Đại học New South Wales ở Sydney. Đôi bạn hoàn tất chương trình học và quyết định tự làm chủ. Mục tiêu của họ rất đơn giản: Không mặc com lê và kiếm được hơn 48.500 đôla Úc (35.000 đôla) mỗi năm. Đó gần như là mức lương mà các sinh viên tốt nghiệp khác nhận được từ các ngân hàng lớn và các công ty kế toán. "Ở giai đoạn đó tôi đang sống trong một ngôi nhà chung ở trường đại học và ăn mì gói mỗi ngày," Scott nói. "Chúng tôi không có gì để mất." Nairobi – điểm đến khởi nghiệp công nghệ? Khởi nghiệp thành công trong kỷ nguyên khoe khoang Khởi đầu là một công ty hỗ trợ kỹ thuật thất bại và sau đó họ chuyển đổi sang kinh doanh phần mềm. Ban đầu họ rất khó giành được đơn đặt hàng, chủ yếu là từ những người quen biết. Sau đó, vào một ngày năm 2003, một bản fax đã đến. Đó là một đơn đặt hàng từ American Airlines. Bản fax đó vẫn treo bên ngoài văn phòng của Scott tại trụ sở của công ty ở Sydney. Đó là kết thúc giai đoạn anh mô tả là "chiến đấu tay đôi" để tìm kiếm khách hàng. Bây giờ khách hàng đang đến thẳng Atlassian. "Đó là thời điểm chúng tôi biết chúng tôi sẽ làm được", ông nói. Mike Cannon-Brookes và Scott Farquhar quen nhau từ thời đại học Scott tin rằng sự tăng trưởng của công ty một phần vào mô hình bán hàng của mình. Bằng cách rao bán trực tuyến sản phẩm, ông kể rằng họ đã từng bán phần mềm kinh doanh trực tiếp cho khách hàng ngoài sân golf. Điều đó có nghĩa là Atlassian, năm ngoái có doanh thu 1 tỷ đôla, có thể tiếp cận các thị trường vốn không thể tiếp cận với cách bán hàng truyền thống. Hiện nay Coca-Cola, Twitter và Visa nằm trong số hàng ngàn công ty sử dụng sản phẩm này. Khi việc kinh doanh phát triển, công ty đã gọi vốn 60 triệu đôla đầu tư bên ngoài vào năm 2010. Atlassian, được đặt theo tên của vị thần Hy Lạp Atlas, niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Nasdaq ở New York vào năm 2015. Scott đã có mặt để gióng chuông cùng Mike và các đồng nghiệp khác, và sự xuất hiện bất ngờ của vợ và ba đứa con đã khiến anh "nhỏ lệ". Sau đó là màn ăn mừng ở Quảng trường Thời đại với bánh pizza béo ngậy và rượu sâm banh rẻ tiền. "Chúng tôi đã không tính tới phần ăn mừng khi đó," ông nói. Đó là một câu chuyện thành công có vẻ tương đối không có khó khăn. Một ý tưởng mơ hồ, được theo đuổi với ít vốn, đã trở thành một trong những sản phẩm công nghệ xuất khẩu được đánh giá cao nhất của Úc. Nhưng mọi việc không phải lúc nào cũng suôn sẻ. "Phải mất 17 năm rưỡi", Scott nói, nhấn mạnh công ty không "thành công chỉ sau một đêm". "Chúng tôi từng phạm sai lầm. Chúng tôi đã tung ra các sản phẩm quá muộn, gần đây chúng tôi đã phải hủy một sản phẩm còn chưa đưa ra thị trường." Scott muốn bổ sung nhiều hơn những nhân tài từ nước ngoài cho công ty của mình Nhưng không có nghi ngờ gì về sự tận tụy của Scott đối với doanh nghiệp. Anh đã bỏ dở kỳ nghỉ tuần trăng mật ở châu Phi để bay về Sydney giải quyết vấn đề tại nơi làm việc. "Tôi đã mất khá nhiều năm để 'đền bù' cho vợ," anh nói. Nhà phân tích công nghệ Ray Wang của Constellation Research nói rằng tình bạn thân thiết của Scott và Mike là nhân tố chính đằng sau thành công của Atlassian. "Mọi người thường nhìn vào Atlassian và nói ... câu chuyện này rất hay. Đó là bởi vì họ đã là bạn rất lâu. Họ là những người bình thường, ổn định. "Họ thực dụng, họ biết rằng họ đã gặp may mắn." Scott nói rằng anh và Mike - người cũng 39 tuổi và cũng có chức danh giám đốc điều hành - "bổ sung" cho nhau. Cùng với việc cùng nhau điều hành công ty 3.000 nhân viên, họ cũng là hàng xóm trong hai ngôi nhà đắt nhất của Úc. Một lỗ thông qua hàng rào giữa biệt thự bến cảng Sydney giá hơn 70 triệu đô la Úc của họ cho phép những đứa con của họ bò qua chơi với nhau. Căn biệt thự trị giá hơn 70 triệu đô la Úc của Scott Farquhar Nhìn về tương lai, ông Wang nói rằng trận chiến lớn nhất của cặp đôi này sẽ chống lại những đề nghị mua công ty mà họ không mong muốn. "Nếu ai đó đưa ra lời đề nghị mua công ở mức 50 tỷ đôla thì họ có băn khoăn không?" ông nói, chỉ ra rằng Microsoft, Oracle và IBM là những người có thể đưa ra mức giá như vậy. Scott nói rằng thách thức lớn nhất của anh ấy trong tương lai là có được nhiều hơn những nhân viên hơn với kỹ năng mà công ty cần. Để làm điều này, Scott đang làm việc với chính phủ Úc về cách thu hút nhân tài nước ngoài hiệu quả nhất. Anh cũng muốn xây dựng một khu công nghệ mới ở Sydney, một trung tâm mà anh hy vọng sẽ đóng vai trò là "ngọn hải đăng" để thu hút mọi người đến Úc.
Hôm 26 tháng 3 báo Tuổi Trẻ có bài 'Thượng viện Mỹ thông qua gói cứu trợ kinh tế 2000 tỷ USD'.	Việt Nam: Công chúng thiếu tri kiến về nhà nước?	Nhiều người nghèo bị mất việc làm khi Việt Nam thực hiện cách ly xã hội Bài báo cho biết dự luật cứu trợ được Thượng viện Mỹ thông qua sau nhiều ngày tranh cãi giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ. Dự luật sau đó sẽ được chuyển tới Hạ viện để xem xét phê chuẩn và có chữ ký của tổng thống mới chính thức có hiệu lực. Virus corona: Hộp cơm miễn phí Sài Gòn 'lo cho người dưới đáy' Covid-19 có 'giáng đòn' chí tử lên báo giấy Việt Nam? Covid-19: 'Tình yêu từ nước Nga' thực sự là gì? Bài báo còn cho biết, khoản tiền 2000 tỷ USD sẽ được chia nhỏ thành các khoản chi tiền mặt cho người dân, chi cho các bệnh viện, thiết lập nguồn vốn vay ưu đãi cho doanh nghiệp lớn và một khoản khác cho doanh nghiệp nhỏ. Cũng báo Tuổi trẻ, hôm mùng 1 tháng 4 có bài đưa tin về phiên họp thường kỳ của Chính phủ Việt Nam họp bàn về dự thảo Nghị quyết hỗ trợ người dân gặp khó khăn bởi dịch Covid-19. Dự thảo đưa ra gói an sinh xã hội 2,6 tỷ USD với nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể cho người nghèo, người lao động bị mất việc làm do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Trình bày dự thảo Nghị quyết, lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, việc có chính sách đảm bảo an sinh xã hội, hỗ trợ những đối tượng bị tác động là cần thiết trong bối cảnh hiện nay, và đưa ra những nội dung hạng mục hỗ trợ cho từng đối tượng. Những thông tin nêu trên cũng được các báo truyền tải rộng rãi đến toàn thể người dân. Nhưng hầu hết công chúng chỉ quan tâm đến số tiền được chi và khoản chi cho những ai được hưởng. Hầu như không có ai đặt ra câu hỏi vì sao ở Mỹ dự luật cứu trợ lại phải làm như một dự luật, được thông qua bởi cả Thượng viện, Hạ viện và tổng thống, trong khi đó ở Việt Nam chính sách cứu trợ lại chỉ cần một Nghị quyết của Chính phủ là đủ tính hợp pháp. Rất ít công chúng hiểu được ý nghĩa quy trình về ban hành một chính sách hay tính khoa học hợp lý xung quanh sự vận hành của bộ máy nhà nước. Nhiều người nghèo vẫn đang phải lo kiếm ăn từng bữa Thiếu tri kiến Tôi may mắn hơn nhiều người là trước kia ở trường Đại học Luật Hà Nội tôi đã được học các môn lý luận về nhà nước và pháp luật, lịch sử về nhà nước và pháp luật, về mô hình các nhà nước trên thế giới, về luật hiến pháp, về luật so sánh. Từ đó, tôi biết được là bên cạnh mô hình nhà nước như được thiết kế ở Việt Nam thì trên thế giới còn có mô hình tổ chức nhà nước kiểu khác. Đây là điều mà nhiều người không được học ở đại học hoặc học các ngành khác không ý thức được và thường chỉ biết duy nhất về những gì được tổ chức ở Việt Nam. Sau này ra trường đi làm tôi có thêm thời gian để đọc sách báo, nhất là các sách hồi ký của các nhà lãnh đạo trên thế giới ở Âu Mỹ, các tác phẩm phân tích sự phát triển nền kinh tế các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia. Nhờ đó tôi hiểu thêm về mô hình tổ chức các nước, và hiểu ra sự ảnh hưởng của mô hình nhà nước đến mức độ phát triển thịnh vượng của các quốc gia ra sao, ví như qua nghiên cứu tác phẩm 'Sự thất bại của các quốc gia'. Thường xuyên xem báo thì thấy, trước mỗi sự vụ phát sinh trong đời sống xã hội, báo chí hay dẫn lời các chuyên gia thỉnh thoảng đưa ra ý kiến phân tích về cách thức tổ chức mô hình nhà nước, viện dẫn ví dụ về chức năng vai trò của thiết chế ở các nước trên thế giới. Sự quy chiếu về mô hình hệ thống được xem như là nguồn để tìm kiếm các gợi ý giải pháp cho các vấn đề phát sinh ở Việt Nam. Nhưng đó chỉ là thiểu số tầng lớp chuyên gia ý thức được tính quan trọng của khoa học về tổ chức bộ máy. Còn đa phần công chúng do thiếu tri thức cho nên thường không có ý kiến. Lãng phí tài năng Từ việc quan sát chính quyền và xã hội xử lý dịch cúm lần này tôi chợt nhận ra một điều. Tôi thấy có một số nhà báo đưa tin tích cực và trách nhiệm cho thấy họ là người có năng lực, phẩm chất đáng trân trọng. Covid-19: Cả Trung Quốc làm việc từ nhà Covid-19: Tác dụng, tác hại của MXH thời dịch bệnh Trump thấy ‘ánh sáng cuối đường hầm' trong cuộc chiến chống virus Với quá trình cống hiến cùng với sự hiểu biết xã hội, đúng ra tới một thời điểm họ hoàn toàn xứng đáng với một ghế dân biểu địa phương, đại biểu hội đồng nhân dân của một tỉnh thành nào đấy. Vậy nhưng đa phần trong số họ sẽ mãi chỉ ở ngoài lề, không được tham dự vào bộ máy điều hành quốc gia. Đây là tình cảnh chung của nhiều nhân sự có năng lực ngoài xã hội, một sự lãng phí năng lực rất lớn và đối ngược với những gì đã có trong quá khứ. Nhìn lại lịch sử trước đây thì thấy, nhiều người sau những nỗ lực trong vai trò một nhà báo đã trở thành những nhà lãnh đạo đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một ví dụ, một người suốt đời viết báo. Nhìn sang các nước khác cũng thế, ông Gandhi bên Ấn Độ cũng từng viết báo, Thủ tướng Anh hiện nay Boris Johnson là nhà báo, Tổng thống Trump thì là chủ tịch công ty truyền thông trực tiếp tham gia vào nhiều chương trình truyền hình ăn khách. Lý do nhiều nhà báo trở thành lãnh đạo quốc gia bởi vì tên tuổi của nhà báo vốn dễ dàng được nhiều người biết đến và đó là điều hết sức quan trọng cho những cuộc ứng cử bầu cử tự do. Những bài báo hay, chất lượng, sẽ cho thấy năng lực viễn kiến, tầm nhìn của tác giả và ý thức trách nhiệm trước cộng đồng. Những người như vậy khi được công chúng biết đến sẽ rất thuận lợi trong bầu cử, các đảng phái sẽ chọn ra những gương mặt như vậy để làm ứng viên tiềm năng trong bầu cử. Nhìn lại cơ chế hiện nay ở Việt Nam thì thấy, việc tuyển chọn nhân sự không khiến cho những người có danh tiếng xã hội có được ưu thế nữa. Những nghề nghiệp vốn có tính công chúng như luật sư, nhà báo ít còn được ưu thế. Thay vào đó là rất nhiều nhân viên hành chính các ban ngành, ngồi mòn đít quần ở các văn phòng quan liêu lại được cơ cấu làm dân biểu nghị viện hay lãnh đạo các cơ quan. Những nhân viên hành chính vốn dĩ làm theo hợp đồng được trả lương lại được cơ cấu vào chỗ ngồi của những người phải đạt được qua bầu cử. Cách thiết lập bộ máy như vậy đã không phân biệt giữa năng lực chính trị và kỹ năng hành chính chấp pháp. Trong đó, năng lực chính trị là tầm nhìn lãnh đạo, phẩm chất cá nhân, uy tín xã hội để có thể kêu gọi vận động cộng đồng. Những điều này liệu còn bao nhiêu giá trị trong việc tuyển chọn người hiện nay? Cơ chế tuyển chọn nhân sự bất cập khiến gây ra thiệt đơn thiệt kép, người có năng lực thì không được sử dụng, người chẳng thiết tha gì thì lại giữ ghế. Dẫn đến tình trạng vị trí vốn cần có tiếng nói thì lại không hề cất tiếng trước các vấn đề đất nước. Qua theo dõi báo chí và mạng xã hội từ khi bắt đầu dịch Covid-19 đến nay, tôi chưa thấy một người nào xưng danh là đại biểu Hội đồng nhân dân một tỉnh thành nào đấy nêu ý kiến chất vấn, hoặc đề xuất gợi ý giải pháp cho các biện pháp phòng dịch. Rất ít đại biểu Hội đồng nhân dân một tỉnh thành nào đấy nêu ý kiến chất vấn, hoặc đề xuất gợi ý giải pháp cho các biện pháp phòng dịch Biết bao nhiêu ghế dân biểu như vậy đáng ra nên nhường chỗ cho những người xứng đáng. Để việc tham gia vào bộ máy quốc gia là một sinh hoạt chính trị lành mạnh văn minh, là cuộc thi thố tài năng cống hiến của những người có phẩm hạnh và tri thức, giúp ích cho đất nước phát triển. Thế mà chẳng được. Tiếc thay. Dịch Covid-19 hiện nay sẽ định hình lại sự phát triển thế giới, định hình lại lộ trình phương hướng phát triển nền kinh tế các nước, trong đó có Việt Nam. Đây là một thách thức lớn mà muốn vượt qua được để mau chóng phát triển thì một trong những việc cần làm là phải thiết kế lại tổ chức bộ máy nhà nước. Nếu không thì Việt Nam sẽ mãi loay hoay trong tình trạng một quốc gia chậm phát triển, mắc vào bẫy thu nhập trung bình. Hoặc vẫn giữ tình trạng như trước đây, mặc dù kinh tế phát triển nhưng thế giới còn phát triển nhanh hơn và Việt Nam ngày càng tụt hậu cách xa so với các nước. Bài viết thể hiện ý kiến và lối hành văn riêng của Luật sư Ngô Ngọc Trai, gửi cho BBC Tiếng Việt từ Hà Nội.
Từ nhà báo bình thường đến nhà quy hoạch thành phố lớn, con người trên toàn cầu đều bị trễ hạn. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta có thể khắc phục sự thiên lệch về nhận thức khiến điều này xảy ra?	Luôn trễ việc là do sai ngay từ lập kế hoạch.	Do sai lầm về lập kế hoạch, Nhà hát Opera Sydney - ban đầu dự định ngân sách khoảng 5 triệu đô la - cuối cùng đã tiêu tốn gần 70 triệu đô la và đã hoàn thành trễ 10 năm "Tôi thích các hạn chót. Tôi yêu tiếng rít mà chúng phát ra khi chúng đi qua," cố tác giả người Anh Douglas Adams đã từng nói châm biếm. Hầu hết chúng ta có thể hiểu được cảm giác thời gian bay vù vù bay qua trước mắt khi chúng ta đang nỗ lực để hoàn thành một nhiệm vụ. Ít nhất thì hầu hết sự chậm trễ của chúng ta không phải là nguyên nhân của sự sỉ nhục quốc gia, nhưng thời hạn bị lỡ đã làm đỏ các bộ mặt chính trị trong nhiều trường hợp. Hãy xem xét Nhà Hát Opera Sydney. Chính phủ Úc lần đầu tiên trao dự án vào năm 1958, với ngày hoàn thành dự kiến là năm 1963. Tuy nhiên, nó chỉ được khánh thành vào năm 1973 - trễ 10 năm - với chi phí vượt trội cực kỳ lớn. Các ví dụ nổi bật ngày nay bao gồm Cầu Hồng Kông-Chu Hải-Macao, Sân bay Berlin Willy Brandt, và Đường sắt cao tốc HS2 được ca ngợi nhiều của Anh hiện chậm 7 năm so với hạn mục tiêu. Tại sao chúng ta lại tệ hại đến thế trong việc bám sát lịch trình? Lời giải thích không thể chỉ là sự lười biếng hoặc sự trì hoãn, vì trong nhiều trường hợp, các nhân viên đã làm việc hết công suất. Thay vào đó, các nhà tâm lý học có xu hướng đổ lỗi cho một tật về nhận thức được gọi là 'sai lầm khi lập kế hoạch', khiến chúng ta luôn đánh giá thấp thời gian để hoàn thành một dự án. Kết quả là thời hạn ban đầu của ta là sai ngay từ đầu. Cho dù bạn đang quản lý một dự án chuyên nghiệp phức tạp, hay chỉ đơn giản là nâng cấp ngôi nhà của mình, việc hiểu về sai lầm khi lập kế hoạch sẽ giúp bạn đạt mọi mục tiêu đúng hạn. Khi dân tại những hòn đảo nghỉ mát không còn nơi sống Cách học giỏi ngoại ngữ mà không tốn thời gian Người bị quá nhiều việc cần dùng chiến thuật gì? Khi chúng ta tự tin nói với bản thân rằng các nhà cung cấp sẽ là đáng tin cậy hơn ở dự án này, thì đó là 'sự lập luận có động cơ' đang nói với bạn. Có nên bám trụ công việc mình ghét? Vì sao cách nói trong kinh doanh đôi khi khó nghe Khái niệm sai lầm khi lập kế hoạch lần đầu tiên được giới thiệu bởi nhà tâm lý học và kinh tế học từng đoạt giải Nobel Daniel Kahneman, và cộng tác viên Amos Tversky vào những năm 1970, người có cảm hứng nghiên cứu khi thấy những thói quen của các đồng nghiệp. Hai ông đã rất ngạc nhiên khi thấy các đồng nghiệp của mình thường xuyên đánh giá thấp thời gian hoàn thành của dự án ngay cả khi họ bị lỡ hạn nhiều lần ở các dự án tương tự trong quá khứ. Họ không học được từ những những sai lầm của mình. Các khảo sát xác nhận rằng sai lầm khi lập kế hoạch là phổ biến ở mức đáng kinh ngạc. Ở trường học và ở đại học, nó có thể được thấy ở cả nhân viên và sinh viên. Trong công nghệ thông tin (IT), các cuộc khảo sát cho thấy chỉ ít hơn một phần ba các dự án là đáp ứng được thời hạn ban đầu. Trong nghiên cứu và thiết kế công nghiệp, các dự án vượt khoảng 3,5 lần thời gian dự kiến. Và như Adams đã ghi nhận, đó là tai họa của các tác giả: các ước tính không chính thức cho thấy có tới 90% các nhà văn chuyên nghiệp lỡ hạn giao bản thảo của họ. Sai lầm khi lập kế hoạch cũng giúp ta hiểu lý do tại sao mọi người không khai thuế đúng hạn, hết năm này qua năm khác và bắt đầu đi mua sắm Giáng sinh khi đã quá muộn. Trong mỗi trường hợp, những thất bại trước đó dường như không cải thiện được cơ hội đáp ứng đúng thời hạn trong tương lai. Một giả thuyết cho rằng sai lầm khi lập kế hoạch là do ta có nhiều xu hướng tập trung vào các chi tiết nhỏ của một kịch bản, hơn là vào bức tranh lớn - điều mà Kahneman gọi là "cái nhìn bên trong". Ví dụ, với tư cách là một nhà văn tự do sắp xếp lịch trình cho một nhiệm vụ, tôi có thể bắt đầu tập hợp tất cả những người tôi cần gọi, tất cả giấy tờ tôi cần đọc và những nơi tôi cần đến. Vì các yếu tố cụ thể đó sẽ khác nhau với các nhiệm vụ khác nhau nên tôi có thể không coi những kinh nghiệm trước đây của mình là phù hợp với dự án cụ thể này. Vấn đề khó khăn là sự thất bại của chúng ta để hoàn thành đúng hạn thường đến từ các yếu tố ít lường trước được, những yếu tố tổng quát hơn - chẳng hạn như những can thiệp mới do các nhiệm vụ khác gây ra, những khó khăn trong việc đi lại hoặc trong việc cung ứng cần thiết, hoặc do ốm đau- tất cả có thể góp phần gây chậm trễ. Chính những khó khăn này đã làm ta lỡ hạn trong quá khứ - và nhận biết thực tế này có thể giúp ngăn chặn trước những rắc rối đó trong tương lai. Tuy nhiên, do tập trung quá nhiều vào các chi tiết rất cụ thể của nhiệm vụ hiện tại và bỏ qua các bài học trong quá khứ, chúng ta đã không tính đến những khả năng xảy ra đó. Xu hướng này có thể trở nên trầm trọng hơn bởi "cách lập luận có động cơ" - chúng ta thường chỉ tìm bằng chứng phù hợp với mục tiêu của mình, và thường thích được cảm thấy một dự án có thể được hoàn thành nhanh chóng với ít nỗ lực, điều này khiến ta bỏ qua hoặc loại bỏ những manh mối rằng nó có thể mất nhiều thời gian hơn. Chúng ta có thể tự bảo mình rằng tất cả các nhà cung cấp lần này là đáng tin cậy hơn, hoặc các rắc rối về vận tải khiến ta bị chậm lần trước chỉ xảy ra một lần thôi, vì ta muốn cảm thấy tự tin rằng dự án lần này sẽ tiến triển suôn sẻ. Việc 'lập luận có động cơ' có thể là một vấn đề đặc biệt trong các doanh nghiệp mà mọi người có thể được thưởng vì thời hạn ngắn một cách phi thực tế, điều này có thể giải thích tại sao nó xảy ra đặc biệt nhiều ở ngành IT. "Đó có thể là điều gì đó liên quan đến cạnh tranh để dành được hợp đồng và do vậy đã dự tính thấp những chi phí cần thiết trong khi đấu thầu," Kevin nói tại Đại Học Bournemouth ở Anh. Lưu ý rằng điều này không nhất thiết liên quan đến sự lừa dối có chủ ý: do 'lập luận có động cơ', người ta thường có thể dễ dàng tự lừa mình hơn là cố ý lừa khách hàng. Nhân viên Hàn Quốc giảm stress ở công sở thế nào? Chế độ nghỉ thai sản ở các nước phát triển Bạn chưa bắt đầu mua sắm cho Giáng sinh à? Hãy chắc chắn rằng bạn đã thấy các nhiệm vụ cụ thể và các thách thức tiềm năng trước khi đi mua sắm . Một sự hiểu biết về sai lầm khi lập kế hoạch có thể giải thích được tại sao ngay cả những nỗ lực tốt nhất để quản lý thời gian đôi khi có thể phản tác dụng. Trong một nghiên cứu năm 2003, một nhóm sinh viên đại học Canada đã được yêu cầu lập kế hoạch chi tiết để thực hiện các nhiệm vụ, như mua sắm cho lễ Giáng sinh. Không như mong đợi, ước tính thời gian của họ thậm chí còn phi thực tế hơn những người không sắp xếp lịch trình. Vấn đề là họ vẫn tập trung vào các nhiệm vụ cụ thể để hoàn thành, thay vì tập trung vào tất cả những sự can thiệp ít đoán trước được và những thách thức có thể ngăn trở họ thực hiện đúng hạn. Kế hoạch chi tiết của họ chỉ đơn giản là làm cho họ có cảm giác sai lầm về an toàn. Rõ ràng, đây là những nhiệm vụ khá đơn giản và nếu bạn đang bắt tay vào một dự án phức tạp, thì việc cụ thể hóa các bước cần thiết vẫn là điều cốt yếu. Thí dụ nghiên cứu của Kinda Milkman tại Đại Học Pennsylvania và của Leslie John tại Trường Kinh Doanh Harvard, cho thấy rằng việc thiết lập những "mục tiêu thực hiện" có thể làm giảm sự trì hoãn và tăng cơ hội cho mọi người thực hiện theo kế hoạch của họ. Nhưng nếu bạn muốn thực hiện các kế hoạch thực tế hơn ngay từ đầu, bạn cũng nên chú ý hơn đến các kinh nghiệm trước đó và chống lại sự cám dỗ muốn loại bỏ sự thích ứng của chúng đối với vấn đề đang làm. (Nếu bản thân bạn chưa tự mình trải nghiệm loại dự án này, hãy nhìn vào mức trung bình của những người ở cương vị tương tự.) Các tình huống có thể không giống nhau - chắc rằng bạn sẽ không đối mặt với đúng những thách thức đó ở lần này - nhưng sẽ như một đường cơ sở gần đúng, những kinh nghiệm trước đây sẽ giúp bạn thiết lập ước tính cơ bản đúng hơn về thời gian để hoàn thành một dự án, sau đó bạn có thể tinh chỉnh với các chi tiết cụ thể. Thomas nói rằng bản thân ông đã áp dụng chiến lược này. "Tôi cố gắng không coi nhiệm vụ hiện tại là thứ gì đó độc nhất so với những gì tôi đã gặp trước đây," ông nói. Nghe có vẻ quá đơn giản, nhưng nghiên cứu cho thấy nó thực sự có hiệu quả. Nếu bạn nghe theo lời khuyên đó, thì "tiếng rít" đáng lo ngại của những lời thất hứa sẽ có thể thuộc về quá khứ, khi bạn trao trả từng dự án mà hạn chót vẫn còn ở phía trước. Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Chuyên gia Bùi Mẫn Hân gần đây đặt câu hỏi là liệu Trung Quốc có sẽ để cho dự án Vành đai Con đường chết một cái chết lặng lẽ.	Trung Quốc sẽ để Vành đai Con đường lặng lẽ chết?	Sri Lanka đã phải bàn giao cảng Hambantota cho Trung Quốc để giúp trả nợ nước ngoài Vành đai Con đường là sáng kiến đầu tư rộng lớn, đầy tham vọng của Trung Quốc, do Chủ tịch Tập Cận Bình đề ra với mục đích kéo thế giới lại gần và biến quốc gia này thành trung tâm chính trị và kinh tế của hơn 60 quốc gia trong vòng quét của dự án. Nhiều nước 'lưỡng lự, tẩy chay' Đưa ra phân tích của mình trong bài "Will China let Belt and Road die quietly?" tác giả Bùi Mẫn Hân trước tiên đề cập đến những thái độ tẩy chay, hay ít ra là xét lại của hàng loạt các nước quanh vùng. Thủ tướng Mahathir Mohamad của Malaysia đã hủy bỏ hai dự án Vành đai Con đường lớn, một tuyến đường sắt trị giá 20 tỷ USD, với lý do là chi phí quá cao. Chính phủ mới của Pakistan kêu gọi xem xét lại viên ngọc quý của Vành đai Con đường - Hành lang kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC), mà Trung Quốc cam kết tài trợ hơn 60 tỷ đôla. VN tham gia 'Vành đai, Con đường' như thế nào? 'Vành đai và Con đường lấy tài nguyên của nước đối tác' TQ: Bẫy nợ là 'thuyết âm mưu của Phương Tây' Sri Lanka là quốc gia vay 1 tỷ đô la của Trung Quốc trong sáng kiến Vành đai và Con đường Chính phủ Myanmar vừa nói với Bắc Kinh rằng việc xây dựng một đập thủy điện đã bị đình chỉ do Trung Quốc tài trợ sẽ không được khởi động lại. Maldives, quốc đảo nhỏ bé ở Ấn Độ Dương, đang cố gắng đàm phán lại khoản nợ 3 tỷ đôla - bằng hai phần ba tổng sản phẩm quốc nội - mà nước này đã vay từ Trung Quốc để tài trợ cho các dự án Vành đai Con đường. Ngoại hối suy giảm, ngân sách thâm hụt Dự án đầy tham vọng này của Trung Quốc không chỉ khó tồn tại vì sự tẩy chay của các nước trong vùng, nó đang gặp khó khăn vì tình hình kinh tế của nước này. Môi trường tài chánh của Trung Quốc giờ đây không còn giống như thời Tập Cận Bình tung ra Vành đai Con đường vào năm 2013. Lúc đó, dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đạt gần 4 nghìn tỷ đôla. Và với số tiền ấy, việc dùng một số hối đoái nước ngoài là một ý tưởng tuyệt vời để đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Cùng với việc sử dụng các nhà thầu và vật liệu của Trung Quốc, Vành đai Con đường còn có thể giúp giải quyết vấn đề thặng dư của Trung Quốc trong các ngành công nghiệp thép, xi măng và xây dựng. Nhưng trong 5 năm qua suy thoái kinh tế đã rút đi hơn 1 nghìn tỷ đôla từ dự trữ ngoại hối nói trên. Nếu tính thêm ảnh hưởng của chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc sẽ khó có thể tạo ra đủ thặng dư ngoại hối để tài trợ cho Vành đai Con đường ở một quy mô như trước. Thuế quan áp đặt bởi Mỹ cộng với sự không chắc chắn về quan hệ thương mại giữa hai bên sẽ làm giảm đáng kể xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ và, ở mức độ thấp hơn, các thị trường phát triển khác. "Vì thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ chiếm gần như toàn bộ thặng dư tài khoản vãng lai, việc xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ sẽ giảm đáng kể dẫn đến tình trạng thâm hụt tài khoản ̣(vãng lai) cho Trung Quốc, nếu không thể bù đắp được sự thiếu hụt bằng cách xuất khẩu sang các thị trường khác (một điều khó thực hiện). Khả năng thanh toán xấu đi sẽ buộc Bắc Kinh sử dụng dự trữ ngoại hối chủ yếu để bảo vệ đồng Nhân dân tệ và duy trì niềm tin của các nhà đầu tư vào sự ổn định kinh tế vĩ mô của Trung Quốc." Chuyên gia Bùi Mẫn Hân dẫn giải. Chưa hết! Về mặt đối nội, Bắc Kinh phải đương đầu với một cơn bão về chi phí lương hưu tăng, tăng trưởng kinh tế làm chậm và tiền thu thuế giảm dần. Thẳng thừng cảnh báo về triển vọng tài chính nghiệt ngã này, cuối tháng 12 năm ngoái, Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lưu Côn nói: "Tất cả các cấp của chính phủ phải lãnh đạo bằng cách thắt lưng buộc bụng và làm hết sức mình để giảm chi phí hành chính." Và ngay sau cuộc họp, Thượng Hải, thành phố giàu nhất Trung Quốc, đã ra lệnh cắt giảm 5% cho hầu hết các cơ quan trong năm 2019. Lỗ hổng ngân sách lớn nhất của Bắc Kinh là lương hưu cho dân số già hóa nhanh chóng. Tỉnh Hắc Long Giang thâm hụt 23 tỷ nhân dân tệ trong tài khoản lương hưu tính đến năm 2016, và sáu tỉnh khác, với dân số kết hợp là 236 triệu người, đã tham gia đóng góp lương hưu ít hơn so với chi trả trong năm 2016. Bức tranh lương hưu cho toàn Trung Quốc trông cũng đen tối không kém. Bộ Tài chính nước này cho biết chính phủ đã phải đóng góp 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ trong năm 2017 để tài trợ cho những thiếu hụt cho lương hưu. Bùi Mẫn Hân kết luận: ''Trong tình trạng kinh tế bị trì hoãn vì chiến tranh thương mại với Mỹ, và phải đối mặt với sự chỉ trích từ các quốc gia nhận tiền Vành đai Con đường, những người hoài nghi dự án này, bao gồm các học giả, nhà kinh tế và doanh nhân, đang lặng lẽ hỏi liệu chính phủ có đang xử dụng đúng đắn nguồn lực khan hiếm của quốc gia hay không." "Các dự án vĩ đại được hình thành và ra chào đời khi túi ngoại hối còn đầy sẽ phải được Bắc Kinh đánh giá lại. Một số sẽ phải bị giới hạn hoặc thậm chí bị bỏ rơi hoàn toàn. Điều dường như đang xảy ra ở Bắc Kinh là trong khi giới lãnh đạo Trung Quốc tiếp tục sát cánh với Vành đai Con đường, tham vọng ban đầu của ông Tập đang bị đẩy lùi khỏi tầm nhìn của công chúng. Sẽ không nên ngạc nhiên nếu cuối cùng Bắc Kinh để cho Vành đai Con đường, ít nhất là Vành đai Con đường phiên bản 1, chết một cái chết lặng lẽ." Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tiếp Tổng giám đốc Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) Francis Gurry trong một sự kiện liên quan đến Sáng kiến Vành đai và Con đường ở Bắc Kinh Những nhận định khác Không có thông báo chính thức nào cho thấy Bắc Kinh sắp sửa dập tắt giấc mơ Vành đai Con đường của Tập Cận Bình. Điều này không có gì ngạc nhiên. Kiểm duyệt chặt chẽ đã loại bỏ bất kỳ lời chỉ trích trực tiếp nào, nếu có, về dự án này khỏi mọi phương tiện truyền thông. Thế nhưng, nếu để ý kỹ, người ta vẫn thấy được dấu hiệu. Trong tháng 1 năm 2018, tờ The People's Daily, tiếng nói của Đảng Cộng sản Trung Quốc có 20 bài viết về Vành đai Con đường. Tháng 1 năm nay, tờ báo này chỉ có 7 bài viết về cùng đề tài. Dù cái loa tuyên truyền của Bắc Kinh không còn lớn tiếng quảng bá Vành đai Con đường, tác giả David Hutt, chuyên gia theo dõi chính trị châu Á, không đồng ý với nhận định của Bùi Mẫn Hân. Trả lời phỏng vấn của BBC hôm 15/2, ông nói: "Cũng không đáng ngạc nhiên là thoạt nhìn thì mọi thứ đang không suôn sẻ lắm đối với Vành đai Con đường. Không ai nghi ngờ là cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang đặt ra một vấn đề lớn cho nền kinh tế Trung Quốc.'' ''Một số nhận định, tuy nhiên, có thể hơi được phóng đại. Một số nhà phân tích cho rằng việc xuất khẩu chậm lại thực sự có thể là điều tốt, vì Bắc Kinh giờ đây sẽ tăng gấp đôi nỗ lực để làm cho nền kinh tế trở nên hướng nội và tự chủ hơn, vì hy vọng sẽ biến nó thành một khuynh hướng dài hạn, và chuyển công dân từ việc chi tiêu quá mức sang tiết kiệm nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn cho dịch vụ, hơn là hàng hóa. Nhưng tôi không nghĩ điều này sẽ có tác động tiêu cực đến chính sách Vành đai Con đường". Ông phân tích: "Nhìn vào chuỗi cung ứng. Campuchia, chẳng hạn, bán rất nhiều sản phẩm may mặc cho EU và Mỹ. Nhưng hầu hết chỉ đơn giản là nguyên liệu thô được mua từ Trung Quốc, sau đó được sản xuất nhẹ ở Campuchia và được bán dưới dạng hàng hóa do Campuchia sản xuất. Với các biện pháp trừng phạt hiện nay với các sản phẩm của Trung Quốc vào Mỹ, thậm chí còn có nhiều lý do để thúc đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu của Trung Quốc hơn, như xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài, nơi chúng có thể được thay đổi một chút và sau đó được bán lại như là hàng hóa sản xuất bởi nước ngoài (nhưng Trung Quốc vẫn có lời)." "Hơn nữa, trong khi Trung Quốc đang mất một số đồng minh ở châu Á (Malaysia, Pakistan, Sri Lanka, v.v...) Bắc Kinh dường như không nhận ra rằng người dân ở các quốc gia này tức giận với số lượng tiền đầu tư của Trung Quốc vào nước họ - thay vào đó, lãnh đạo Trung Quốc có vẻ nghĩ rằng chỉ đơn giản là phải chuyển hướng đầu tư Con đường Vành đai sang nhiều quốc gia khác." Tác giả Nadege Rolland, trong bài Reports of Belt and Road's Death Are Greatly Exaggerated cũng cho rằng những suy đoán rằng Vành đai Con đường đang chết hay rồi sẽ chết, 'có tính phóng đại cao': "Vành đai Con đường không chỉ là một dự án xây dựng cơ sở hạ tầng hoặc thậm chí reo rắc hạt giống hợp tác kinh tế. Thay vào đó, như Tập Cận Bình đã nói rõ Trung Quốc coi dự án là một phương tiện để "cải thiện hệ thống quản trị toàn cầu" và đưa ra một "cộng đồng có định mệnh chung". Giải thích về ''cộng đồng' này, ông Nadege Rolland nói: ''Vành đai Con đường phản ánh tầm nhìn của Bắc Kinh về vai trò cường quốc đứng đầu một trật tự khu vực của Trung Quốc - một trật tự không bị ràng buộc bởi những quy tắc, chuẩn mực và giá trị tự do mà Bắc Kinh bác bỏ là di tích của một trật tự không công bằng và lỗi thời do phương Tây quy định". "Dự án này nằm ở cốt lõi của chiến lược lớn của Đảng Cộng sản, điều này có nghĩa là giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ không dễ dàng từ bỏ nó. Nhưng Vành đai Con đường cũng là một phòng thí nghiệm. Đã gạt sang một bên lời khuyên của Đặng Tiểu Bình là Trung Quốc nên "tránh thu hút chú ý" trong các vấn đề quốc tế, giới lãnh đạo Trung Quốc đang cảm thấy tự tin, và, theo cách nói của ông Tập, "phấn đấu để đạt được thành tựu." Nhưng nó vẫn "băng qua sông bằng cách cảm nhận những viên đá" (một chủ nghĩa khác của Đặng). Giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc hiểu rằng vì đây là sáng kiến đầu tiên mà Bắc Kinh thực hiện với quy mô lớn như vậy, cần phải có nỗ lực và thời gian cho cả đảng lẫn thế giới bên ngoài thích nghi." Nadege Rolland khuyến cáo ''các nhà quan sát phương Tây không nên diễn giải quá mức các dấu hiệu đẩy lùi Vành đai Con đường là dự án này đang thất bại, cũng không nên đánh giá thấp khả năng thích nghi và học hỏi của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Và khi Hoa Kỳ và các quốc gia khác đang phải tìm cách tốt nhất để bảo vệ phiên bản trật tự quốc tế tự do và cởi mở của họ, giới lãnh đạo Trung Quốc đã bắt đầu thực hiện bước đi tiếp theo." Vậy số phận Vành đai Con đường của Trung Quốc rồi sẽ ra sao? Chúng ta hãy chờ xem!
Trong phần tiếp theo của bài viết nhìn lại sự kiện Tổng thống Mỹ Richard Nixon từ chức (ngày 8/8/1974), tác giả Nguyễn Tiến Hưng, nguyên Tổng trưởng Kinh tế của Việt Nam Cộng hòa, đề cập hệ quả vụ scandal chính trị Watergate với sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cùng thể chế VNCH chưa tới một năm sau.	'Từ Watergate đến sụp đổ Sài Gòn'	Tổng thống Mỹ Richard Nixon rời Nhà trắng sau khi từ chức vì vụ scandal Watergate. BBC giới thiệu sau đây phần hai và cũng là phần cuối của bài viết nhân bốn mươi năm xảy ra sự kiện này: Mấy ngày sau khi nhận được thư của Tổng thống (TT) Gerald Ford, sau một buổi họp của Hội Đồng Tổng Trưởng tại Dinh Độc Lập, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bảo tôi ở lại nói chuyện thêm. Ông hỏi qua loa về cá nhân ông Ford, vì ông này quá mới mẻ đối với VNCH. Tôi nói với ông Thiệu về cái thông lệ của Hoa Kỳ là một tân Tổng Thống thường được Quốc Hội dành cho một “tuần trăng mật” chỉ dài khoảng 100 ngày, đôi khi lâu hơn. Trong thời gian này, họ dành mọi sự dễ dàng cho vị tân Tổng Thống. Không những TT Thiệu mà tất cả Nội Các cũng hết sức lo âu. Câu chuyện mọi người bàn bạc lúc ăn trưa trong những buổi họp hàng tháng vào sáng thứ Tư tại Phủ Thủ Tướng cũng đều xoanh quanh Watergate và viện trợ Hoa Kỳ. Để tìm hiểu rõ hơn về tình hình và xem Việt Nam Cộng Hòa phải xoay xở ra sao, chúng tôi đề nghị Tổng Thống Thiệu mời Giáo sư Warren Nutter sang thăm. Ông là cựu Phụ tá Tổng Trưởng Quốc Phòng, đặc trách phần tài chính của chương trình Việt Nam Hoá. Ông cũng là người thầy kính mến của chúng tôi tại Đại Học Virginia. Ông rất am hiểu đường đi nước bước của bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ và vấn đề quân viện. 'Bỏ dở tô hủ tiếu' Giáo sư Nutter dự điểm tâm với TT Thiệu và chúng tôi sáng ngày 23 tháng 8 tại Dinh Độc Lập. Tổng Thống Thiệu nói về tình hình đang trở nên hết sức nguy ngập và bày tỏ sự lo ngại về viện trợ Hoa Kỳ. Là người ủng hộ ông Thiệu từ lâu, ông Nutter cũng rất bối rối. Ông cảm thấy khó khăn khi giải thích hành động của Quốc hội. Ông hứa khi về đến Washington sẽ cố gắng trình lên Tổng Thống Ford tình trạng nguy ngập ở Việt Nam. TT Thiệu không còn nhận được nhiều viện trợ và hậu thuẫn của người Mỹ vào cuối cuộc chiến. Ông than phiền: "Không có nhân vật cao cấp nào trong chính phủ để ý đến vấn đề Việt Nam nữa!" Câu nói của GS Nutter làm TT Thiệu bỏ dở tô hủ tiếu. Về tới Washington, ông viết một lá thư cho bạn ông là John O. Marsh, Phụ Tá của TT Ford. Nutter nhất quyết rằng miền Nam sẽ tồn tại được nếu có phương tiện chống trả các cuộc tấn công của quân đội chính quy Bắc Việt. Nhưng nếu Hoa Kỳ ngưng viện trợ thì sẽ gây hậu quả trầm trọng cả về vật chất lẫn tinh thần. Nutter viết cho ông Marsh và đưa cho tôi một bản sao: “Tôi chưa thấy ông Thiệu và các tướng lãnh Việt nam có khí sắc u sầu như vậy bao giờ. Họ sẽ càng mất tinh thần nếu Bắc Việt tiếp tục gây áp lực... “Tôi tin rằng hành động của Quốc hội và hậu quả tai hại của việc cắt viện trợ là đầu mối của những xáo trộn chính trị và biểu tình trong vài tuần lễ gần đây (tại Sàigòn). “Tình hình sẽ bất ổn về cả chính trị lẫn quân sự, và mọi sự có thể đổ vỡ nếu không xoay ngược được chiều hướng này. Nếu phải lựa chọn, ta nên viện trợ quân sự trước, rồi kinh tế sau, để đương đầu với những đe dọa quân sự trước mắt... “Để cho Miền Nam Việt Nam rơi vào đổ vỡ và thảm cảnh chỉ vì hơn kém nửa tỷ đôla sẽ có hậu quả còn sâu xa hơn, đó là sẽ xé nát lương tâm của Hoa Kỳ. Nó sẽ là ngọn gió thổi bay ảnh hưởng của Hoa Kỳ tuy còn mạnh nhưng đang yếu dần trên chính trường quốc tế.” Thêm vào đó, Đại sứ Martin cũng cố gắng vận động tại Quốc Hội Hoa Kỳ, nhưng chẳng ai làm được gì vì ông Kissinger đã trở nên một ông Quan Toàn Quyền. Hoàng hôn nền Cộng Hòa Cuối Hè vào Thu, chân trời Miền Nam đã tím lại. Chỉ vài ngày sau khi TT Ford viết bức thư cho TT Thiệu khuyên ông đừng có lo nghĩ gì cả vì "sau cùng VNCH sẽ được đầy đủ cả quân viện lẫn kinh viện,” Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện đã cắt thêm nữa: từ mức quân viện cho Tài khóa 1973 là 2.2 tỷ đôla bây giờ cắt xuống còn 700 triệu. Điều chỉnh theo lạm phát thật cao lúc ấy thì mãi lực của số tiền này chẳng còn bao nhiêu. Thực là tin sét đánh cho Bộ Tổng Tham Mưu VNCH. Đối với TT Thiệu một chút hy vọng khi nhận được thư đầu tiên của vị Tân Tổng thống Mỹ đã tan biến đi như mây khói. Có những nỗ lực theo chiều hướng khác nhau để tiếp tục hoặc dừng lại tài trợ của Mỹ cho VNCH. Ngoài chiến trường thì tình hình bắt đầu sôi động, đặc biệt là ở Đức Dục và Thường Đức. Tới cuối năm 1974 thì đạn dược và xăng nhớt đã cạn kiệt. Theo dự tính của Bộ Tổng Tham Mưu: dự trữ đạn dược tồn kho chỉ còn cung ứng được từ 30 tới 45 ngày. Đại Tướng Cao Văn Viên, Tổng Tham Mưu Trưởng kết luận rằng “nếu tình hình chiến sự cứ tiếp tục xảy ra theo cùng một nhịp độ thì: “số đạn tồn kho sẽ hết vào tháng 6, 1975 nếu không nhận được thêm viện trợ.” Tình hình chiến sự đã tiếp tục xảy ra, lại theo một nhịp độ gia tăng. Không nhận được thêm viện trợ, lại còn bị Quốc Hội biểu quyết cúp hết quân viện, Miền Nam đã sụp đổ trước tháng 6, 1975. Về Miền Cali Sau khi từ chức và trao quyền cho TT Ford, trưa ngày 9 tháng 8, 1974 nguyên TT Nixon và gia đình rời cửa trước Tòa Bạch Ốc từ từ đi trên tấm thảm đỏ dài dẫn tới Marine One, chiếc trực thăng của tổng thống. Sau đây là những dòng cuối cùng của cuốn ‘Nhật Ký Richard Nixon’ – viết về lúc giã từ Thủ đô: “Tôi bắt tay Jerry (Ford) – Pat ôm Betty (Phu nhân TT Ford) – rồi hôn Julie (con gái) – và tạm biệt David (con trai). Rồi tôi đứng một mình. Lên hết cầu thang, tôi quay mình, nhìn lại một lần cuối… “Tôi giơ tay vẫy chào lần cuối cùng. Tôi vẫn cười. Tôi bước vào trực thăng, cửa đóng lại, chiếc thảm đỏ được cuộn nhanh. Động cơ bắt đầu nổ. Cánh quạt bắt đầu quay. Tiếng động cơ ầm ầm mạnh lên hầu như lấn át cả những suy nghĩ của tôi. “Bất chợt chiếc trực thăng từ từ bay lên. Những người ở dưới vẫy tay chào. Rồi chúng tôi đổi hướng. Bây giờ thì Tòa Bạch Ốc đã nằm phía sau chúng tôi. Chúng tôi bay thấp và ngang qua Washington Monument. Một lần đổi hướng nữa và Hồ Tidal Basin đã nằm ở dưới. Rồi tới Jefferson Memorial. “Không ai nói năng gì. Cũng chẳng còn hạt nước mắt nào để mà khóc. Tôi ngả đầu vào lưng ghế và nhắm mắt lại. ‘Thật là buồn, thật là buồn’ tôi nghe thấy Pat lẩm bẩm nói bâng quơ.” “Sau một lần đổi hướng nữa chúng tôi đã bay về hướng phi trường Andrew, ở đó chiếc Air Force One đã đợi để đưa chúng tôi về California. Tiếng động cơ ầm ầm mạnh lên hầu như lấn át cả những suy nghĩ của tôi.” Chắc chắn rằng trong những suy nghĩ của TT Nixon về những gì đã xảy ra, ông không khỏi hối hận vì đã sơ xuất để phải chết đuối trong vũng lầy. Chín tháng sau ngày TT Nixon từ chức, Sài Gòn thất thủ hôm 30/4/1975. Vào mùa bầu cử 1972, ông đã quá mạnh để thắng nhiệm kỳ hai, không cần phải cho nghe lén ở trụ sở Đảng Dân Chủ. Thành tích của ông vẻ vang vì mở cửa Bắc Kinh, lại rút hầu hết quân đội Mỹ khỏi Việt Nam. Chương trình Việt Nam Hóa – chứng minh cho ‘Học Thuyết Nixon’ - đang thành công. 'Từ mảnh băng trên khóa' Nhìn theo một khía cạnh tâm linh nào đó, ta có thể cho Ngày Song Bát (8 tháng Tám) cũng chỉ là điểm chốt của vận mệnh TT Nixon. Từ một chuyện nhỏ nhặt đã gây nên thảm cảnh. Một thanh niên người da màu tên là Frank Wills, 24 tuổi, làm nhân viên bảo vệ cho một cao ốc văn phòng tại khuôn viên Watergate. Đêm ngày 17 tháng 6, 1973, anh thủng thẳng đi quanh tòa nhà để xem xét, bất chợt anh thấy có miếng băng nhỏ dán vào ổ khóa một cánh cửa. Chẳng nghi ngờ gì, anh lấy tay gỡ miếng băng ra, đóng chặt cửa rồi tiếp tục đi kiểm tra như thường lệ. Ba mươi phút sau anh vòng lại chỗ cũ. Ấy chết, lại có thêm băng dán vào chốt cửa. Vội vàng, anh chạy lên lobby lấy điện thoại gọi cho cảnh sát Khu Vực II. Cảnh sát ập tới, bắt được năm người trong văn phòng Đảng Dân Chủ đang cài giây nghe lén. Thế là chỉ trong giây phút “Water - gate” đã bắt đầu - cửa đập đã mở ra cho nước lũ tràn xuống. Ta thử hỏi giả như anh Wills không vòng lại lần thứ hai thì lịch sử đã như thế nào? Vô tình, chỉ trong giây phút anh đã là người khởi sự quá trình dẫn đến ngày Song Bát. Một quá trình đã chấm dứt sự nghiệp của người Tổng thống lừng danh. 'Đến con thuyền lênh đênh' Ông đã đại thắng trong cuộc bầu cử nhiệm kỳ hai – một đại thắng ‘landslide’ - long trời lở đất. Để rồi đại bại, sụp đổ. Chẳng bao lâu sau khi Sài Gòn sụp đổ, làn sóng thuyền nhân VN tị nạn bắt đầu bùng nổ trên biển. TT Nixon đã ra đi và giã từ Thủ đô để trở về miền California, nơi có nắng âm hiền hòa hơn Washington Chưa tới chín tháng sau ngày Song Bát, Miền Nam Việt Nam cũng sụp đổ theo ông. Những con thuyền bé nhỏ lênh đênh trên mặt Biển Đông trông giống như những chiếc lá tre trôi dạt dào. Bao nhiêu người quay lại giã từ Sài Gòn một lần chót. Mệt lả, họ lẩm bẩm ‘thật là buồn, thật là buồn – It’s so sad, it’s so sad!’ Cũng chẳng còn hạt nước mắt nào để mà khóc. Không có lưng ghế, họ ngả đầu vào nhau, nhắm mắt lại, phó mặc cho số phận. Với chút may mắn, một số người đã vượt qua được đại dương. Từng đợt rồi lại từng đợt, họ kéo nhau về Miền Cali, nơi có nắng ấm hiền hòa. Thêm một sự trùng hợp lạ lùng nữa: phần đông lớp người ra đi đầu tiên lại được đưa tới Camp Pendleton, gần ngay khu nhà Casa Pacifica của TT Nixon ở San Clemente. Cả hai đều nằm sát Đường Xuyên Bang – Intertate 5. Bài viết phản ánh quan điểm riêng của tác giả, nguyên Tổng trưởng Kế hoạch của Việt Nam Cộng hòa (1973-1975), người đồng thời là tác giả của các cuốn sách "Khi đồng minh tháo chạy" và "Tâm tư Tổng thống Thiệu". Mời quý vị theo dõi phần đầu tại đây.
BBC giới thiệu: Nhà báo Đinh Quang Anh Thái bị tù từ 1977 đến 1984 vì tham gia Mặt trận Dân tộc Tiến bộ do bác sỹ Nguyễn Đan Quế sáng lập và ông phụ trách in tờ báo bí mật Toàn dân Vùng dậy. Ra tù tháng 2/1984 ông vượt biên tới Hoa Kỳ năm 1985. Hiện ông làm việc cho báo Người Việt ở Orange County, California. Cảm xúc này của ông đã được chia sẻ trên trang Facebook cá nhân.	Ý kiến: 'Tiếc thương đại úy trại Chí Hòa'	Nhà báo Đinh Quang Anh Thái hiện sống ở California, Hoa Kỳ (hình từ trang Facebook cá nhân của tác giả) Buổi chiều cuối tháng 7 ở California, nhận được tin nhắn của người bạn ở Sài Gòn: Ông Ba Thùy, người “cấm anh không được thất bại” đã chết, tiếc quá! Ba Thùy, vỏn vẹn tên gọi hai chữ, tên thật là gì tôi không biết, chỉ biết ông mang quân hàm đại úy và là trưởng khu BC trại giam T30 Chí Hòa giai đoạn 1982. Tôi đoán ông trên tôi khoảng trên dưới 10 tuổi. Ba Thùy nổi tiếng khe khắt với tù nhân và sẵn sàng kỷ luật không nương tay với “những tù nhân phản động không chịu cải tạo” trong trại. Tết Ta 1983, lần thứ ba, Ba Thùy đưa tôi ra khỏi phòng lớn để cùm trong biệt giam. Sáng 30 Tết, tù nhân phòng 10 khu BC vui sướng vì tin của trại giam cho biết sẽ được thăm nuôi đặc biệt trong ngày do “chính sách khoan hồng của đảng và nhà nước.” Tôi hồi hộp chờ đợi giỏ thăm nuôi của gia đình. Gần trưa, đích thân Ba Thùy gọi tên tôi ra khỏi phòng để đi biệt giam. Uất ức và ngỡ ngàng, tôi hỏi, tôi tội gì mà bị đi biệt giam, Ba Thùy nói, phạm kỷ luật trại giam. Thì ra, tội cũ ba năm trước đánh ănngten trong trại. Tôi mặc vội hai quần xả lỏn và hai áo may ô trùm lên nhau và xách ca nhựa ra khỏi phòng. Ba Thùy ra lệnh cởi đồ và tước một đi một quần một áo. Nằm trong biệt giam ở lầu ba trại T30, hai chân bị cùm, lưng dựa vách tường, đêm lạnh cóng vì đói ăn thiếu mặc, tôi xé đũng quần xà lỏn kéo lên lên che ngực. Giấc ngủ chập chờn, người đổ vào chậu đựng phân, cứt và nước tiểu vương vãi khắp phòng, dính cả vào ca nhựa đựng cơm. Sau khi Sài Gòn thất thủ, nhiều người từng làm cho chế độ Việt Nam Cộng hòa đã phải đi "học tập, cải tạo" dài hạn Sáng Mùng Một, Ba Thùy mở cửa phòng giam, tôi nói, Tết là truyền thống của dân tộc, cán bộ cho tôi thùng nước rửa phòng giam và ca đựng cơm. Ba Thùy nói, không truyền thống gì với anh và ra lệnh cho người tù phát cơm đổ vào thau nhựa của tôi chén bobo và vài cộng rau muống. Căm thù. Uất hận. Lòng chỉ muốn cầm dao đâm chết Ba Thùy. Thậm chí giết cả nhà Ba Thùy. Hết hận thù Vậy mà, nỗi thù hận tan vào hương khói, chỉ vì, chiều Mùng Một, nghe giọng Ba Thùy vọng lên từ khu nhà dành cho cán bộ quản lý trại giam: “Em để con gà cho anh uống rượu với bạn.” Giọng người đàn bà chắc chắn là vợ Ba Thùy: “Cả nhà có con gà, anh ăn nhậu với bạn thì các con lấy gì ăn." Hóa ra họ khổ hơn cả tù nhân. Vì dù sao, người tù miền Nam, dù gì thì khi được thăm nuôi ngày Tết cũng được bữa cơm no với giỏ thức ăn do gia đình chắt chiu gửi vào. Ba tuần biệt giam, tôi được thả về phòng giam chung, thân thể tàn tạ. Tri Hai tâm sự với ông Như Phong Lê Văn Tiến, “nhà báo của các nhà báo miền Nam” bị giam cùng phòng, tôi nói, cháu sẽ thử tay Ba Thùy này và chấp nhận hậu quả. Một tuần sau, tôi xin gặp Ba Thùy để xin “làm việc”, nghĩa là có vấn đề khai báo. Được gọi lên văn phòng, tôi nói với Ba Thùy: “Cán bộ mắng nhiếc tôi là ‘tay sai Mỹ-Ngụy’, với tôi, cán bộ cũng chẳng qua là “tay sai “Liên Xô-Trung Quốc.”’ Ba Thùy rút cái coòng tay và đánh vào trán tôi phọt cả máu. Vết thương ba mươi năm sau đến bây giờ vẫn còn dấu. Thật ngạc nhiên, giải tôi tôi về phòng giam, Ba Thùy mở cửa và nói với toàn phòng, “anh này nếu cải tạo tốt sẽ trở thành người tốt” và không phạt gì tôi. Cuộc chiến kết thúc cũng là lúc bắt đầu làn sóng di tản ồ ạt của thuyền nhân người Việt Vài tuần sau, Ba Thùy đột nhiên gọi tôi ra “làm việc”. Sau khi rảo một vòng quanh khu BC để cam chắc không có ai chung quanh, Ba Thùy quay về bàn làm và bắt đầu câu chuyện với giọng trọ trẹ vùng Quảng Bình: “Tôi nói một lần và chỉ một lần với anh: đất nước này đang bị những tay quan liêu cách mạng cai trị. Tôi và một thằng bạn rời làng quê Quảng Bình đi chống Mỹ cứu nước. Ngày ra đi, bạn tôi khóc vì không nỡ rời lũy tre làng. Vậy mà bây giờ nó đã vượt biên và sống ở nước ngoài. Vì sao hả? Vì chúng tôi đi xuống miền Nam thấy ruộng đồng bát ngát, cá lội dưới sông, vậy mà dân vẫn đói. Chỉ vì chính sách ngăn sông cách chợ. Và chính tại trại giam này đã từng giam những người không sai phạm luật pháp. Cho nên, quan liêu cách mạng còn kinh hơn quan liêu phong kiến”. Từ buổi nói chuyện hôm đó, Ba Thùy bớt gay gắt với tù nhân, và với riêng tôi, thi thoảng ông còn cho thuốc lá hút. Một buổi chiều tháng Hai năm 1984, tôi bị gọi ra khỏi phòng. Ngồi bệt dưới đất nghe Ba Thùy hỏi, anh có biết bị gọi làm gì không? Tôi nói, đời tù chuyển bao nhiêu phòng rồi, nên không biết rồi sẽ đi về đâu. Ba Thùy nói, anh được tạm tha. Lúc ký giấy xuất trại, tôi nói với Ba Thùy, hồ sơ trại có địa chỉ nhà tôi, tôi mời cán bộ hôm nào đến tôi uống chung rượu. Chừng một tháng sau, Ba Thùy xuất hiện trước cửa, bố mẹ anh chị em tôi hốt hoảng vì thấy công an áo vàng mang quân hàm đại úy đến hỏi. Tôi mời ông ra đầu ngõ. Một đĩa tiết canh vịt, một đĩa lòng, hai xị đế. Ba Thùy hỏi, anh toan tính gì cho tương lai? Tôi nói, bây giờ không còn là tù nhân nữa, xin phép gọi bằng anh và trải lòng, không công ăn việc làm, đêm nào cũng phải trình diện công an phường, tôi chẳng còn cách nào khác ngoài con đường vượt biên. Ba Thùy đột nhiên đứng phắt dậy, nói gần như quát: “Cấm anh không được thất bại. Tôi không muốn nhìn thấy anh trở lại trại giam.” Tôi muốn khóc. Chợt thương Ba Thùy, chợt thương những phận người cả đời dấn thân cho lý tưởng để rồi bẽ bàng khi nhìn ra sự thật. Buổi chiều sống xa quê nhà, chợt nhớ câu nói một người thuộc thế hệ cha ông: “Trong cuộc chiến Quốc-Cộng, người Quốc Gia làm nhiều điều không chuẩn nhưng may mắn là làm trên Con Đường Đúng là mưu tìm No Ấm-Tự Do-Dân Chủ cho người dân. Còn người Cộng Sản làm nhiều điều thành công nhưng bất hạnh cho dân tộc vì họ chọn Con Đường Sai.” Nghe tin ông Ba Thùy qua đời, thương ông, nhớ ông, một người Cộng Sản đã lỡ lầm hy sinh cống hiến cho Con Đường Sai. Dù không tin tôn giáo nào, tôi vẫn lắng lòng cầu nguyện cho ông tìm được an bình nơi cõi khác.
Giới quan sát nói sau một năm kể từ khi thành lập, phong trào kêu gọi tự do dân chủ cho Việt Nam, gọi tắt là Khối 8406, vốn đưa ra tuyên ngôn ngày 08/04/2006 hiện đang bị chính quyền Hà Nội có hành động mạnh tay.	Khối 8406 tròn một tuổi	Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch nói rằng Việt Nam đang đàn áp các thành viên Khối 8406 và người thân của các hội viên của tổ chức này. HRW nói “bằng việc chọn các nhà hoạt động lớn tiếng nhất và nhiều người biết tới làm mục tiêu thì nhà chức trách gửi đi thông điệp tới những người khác rằng: đừng có lên tiếng, không thì ông/bà cũng chịu cùng số phận”. Khối 8406 lấy tên từ ngày phong trào này thành lập cách đây đúng một năm và ban đầu nhóm chỉ có 118 thành viên là người Việt sống ở tại Việt Nam nhưng đến cuối năm 2006 khối này nói số thành viên công khai đã lên đến khoảng 2000 và là người ở trong nước. Ngoài ra, Khối 8406 cũng nói rằng họ có hàng ngàn thành viên và ủng hộ viên là người Việt đang sinh sống ở nước ngoài cùng hàng chục chính khách quốc tế. Tuyên ngôn Tự do Dân chủ cho Việt Nam của 118 thành viên sáng lập ban đầu ra ngày 08/04/2006 có đoạn nói “Bản Tuyên Ngôn Độc Lập ngày 2-9-1945 chẳng nhắc đến một từ nào về chủ nghĩa xã hội hay chủ nghĩa cộng sản cả”. “Vấn đề của mọi vấn đề, nguyên nhân của mọi nguyên nhân chính vì đảng cộng sản Việt Nam là lực lượng chính trị duy nhất lãnh đạo Đất nước!” Khối 8406 trong tuyên ngôn nói về mục tiêu cụ thể là thiết lập lại các quyền cơ bản như quyền tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, hội họp, lập đảng, tự do hoạt động công đoàn… Tuyên ngôn nói “Các đảng phái, tổ chức, cá nhân có quyền thông tin ngôn luận qua báo chí, phát thanh, truyền hình và các phương tiện truyền thông đại chúng khác mà không cần đợi phép của nhà cầm quyền”. Khối 8406 cũng nói rằng phương pháp của cuộc đấu tranh mà họ mô tả là “làm cho chính nghĩa thắng phi nghĩa” sẽ là cuộc đấu tranh hòa bình, bất bạo động. Trong dịp diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh APEC tại Hà Nội, Khối 8406 cũng đã gửi thư ngỏ tới lãnh đạo các nước thành viên APEC. Thư có đoạn nói "Quí vị đang quan hệ và hợp tác với một trong vài Nhà cầm quyền có thể chế chính trị độc đảng và độc tài còn sót lại trên hành tinh này." "Chúng tôi cho rằng: chỉ có dân chủ hoá thực sự - với một thể chế đa nguyên đa đảng và pháp trị công minh - mới tạo được các nền tảng, điều kiện, làm tiền đề cơ bản cho sự phát triển đúng đắn và bền vững của Việt Nam" Chính phủ Việt Nam vào lúc đó lần đầu tiên ra phản ứng chính thức về Khối 8406. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Dũng vào thời điểm diễn ra APEC nói tại cuộc họp thường lệ dành cho báo chí quốc tế rằng nhóm người này "đã đi ngược lại với nguyện vọng chính đáng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, kích động chống đối nhà nước Việt Nam" và hành động của họ là "không thể chấp nhận được". Ông nói thêm "Trong thời gian qua, một số người đã lợi dụng chiêu bài 'dân chủ' để đưa ra những luận điệu sai trái, bóp méo và xuyên tạc về tình hình ở Việt Nam". ================================== Một ý kiếnChống đối lại nhà nước bằng cách nói lên sai trái của nhà nước là một việc làm hết sức bình thường của người dân ỏ các nước tự do. Mọi người có thể thất DDảng đối lập chỉ trích Đảng cầm quyền (chính phủ) ra sao rồi. "Lật đổ" chính phủ bằng lá phiếu cũng là một việc hết sức bình thường mà nhiều người VN trong nước không được Đảng cho biết là mình có cái quyền chọn chính phủ như thế. Khối 8406 có xuyên tạc tình hình Vn hay không thì hãy để người dân tự do tìm hiểu rồi tham gia hay không tham gia. Người VN có đủ nhận thức để biết cái gì bị bóp méo, cái gì bị xuyên tạc. Nên nhớ là Đảng kiểm duyệt báo chí chứ không phải khối 8406 ! Tại sao Đảng lại phải sợ sự lan truyền và lớn mạnh của khối nầy ? Cá nhân tôi sau khi xem tuyên ngôn của khối 8406 thì đồng ý ủng hộ mà không có sự ép buộc nào cả. Tôi có cái may mắn là được xem tuyên ngôn nầy trong khi nhiều người ở VN chỉ xem được thông tin kết tội khối nầy của chính phủ (thực tế chính la DCSVN). Hãy để người dân xem cả bản tuyên ngôn của 8406 và bản kết tội của chính phủ VN thì sẽ biết ai vu cáo, bóp méo hay xuyên tạc. Mai, FloridaKhối 8406 là một tập hợp của những người yêu chuộng dân chủ và tự do. 8406 không phải là một đảng phái, điều nầy thật quan trọng! Những ai kết án 8406 muốn giành quyền lãnh đạo là không sát với thực tế. 8406 tranh đấu nhưng không tranh giành quyền lực, thế mà vẫn bị CSVN vu khống đủ điều. Họ chỉ mị dân vì sợ mất đi đặc quyền đặc lợi. Luật pháp là căn bản để bảo đảm công bằng cho mọi người chứ không phải chỉ bảo vệ đảng. Ai cả gan đụng tới đảng là phạm tội "chống lại dân tộc" hay "ôm chân đế quốc". Không hiểu tại sao cái đảng chỉ 2,3 triệu đảng viên mà lúc nào cũng nhân danh cả dân tộc! Cái trò vu khống nầy rẻ tiền và xưa rồi, ấy thế mà vẫn còn người chưa nhận ra. Cứ nhìn tình trạng giao thông tại Hà Nội hay! Sài Gòn thì hiểu ngay được pháp luật hiện tại ở VN. Con đường 8406 là con đường tất yếu cho dân tộc. Trần Hải, San DiegoĐồng ý với Thuỳ Dương, Da Lat: Đảng Cộng Sản không phải Nhân Dân, không phải Tổ Quốc. Họ chỉ lợi dụng danh từ Nhân Dân và Tổ Quốc để vu cáo những người yêu nước không đồng chính kiến với họ là chống lại Tổ Quốc và Nhân Dân. Chúng tôi và những nhà đấu tranh Dân Chủ cuả Khối 8406 yêu Tổ Quốc nhưng không yêu Chủ Nghiã Xã Hội theo kiểu Cộng Sản. Các bạn trẻ trong nước phải nhìn rõ thực tế này. Chúng tôi không đồng ý các cai trị độc đảng cuả nhà cầm quyền Hà Nội chứ không chống lại Tổ Quốc như lời vu cáo cuả bộ máy tuyên truyền trong nước. Muốn cho đất nước tiến bộ cần có sự tập hợp sức mạnh trong và ngoài nước. Một tổ chức chính trị song hành để kiểm soát những sự lạm quyền, độc đoán sẽ giải quyết được mọi vấn đề. NVT, tpHCM84 triệu dân Việt Nam đang hàng ngày hàng giờ xây dựng lại đất nước sau bao nhiêu năm bị đế quốc Pháp đô hộ, đế quốc Mỹ hủy giệt. Những kẻ bỏ chạy theo chân chủ Mỹ năm 1975 ít hay nhiều cũng dính líu đến chính quyền cũ, việc bỏ chạy ra khỏi tổ quốc đã minh chứng cho tội lỗi của họ, gia đình họ đã gây nên ở Việt Nam. Họ sợ bị trừng phạt (đúng ra phải trừng phạt), nhưng chính quyền và nhân dân đã tha thứ cho họ bằng hành động họ về thăm đất nước không ai khó rẽ hay miệt thị họ. Còn 1 số kẻ không thấy lẽ phải của Nhà nhước, của nhân dân VN, một lần nữa lại có âm mưu chống phá đất nước ngông cuồng và họ được tiếp tay của 1 số kẻ cực đoan trong chính quyền Mỹ còn cay cú nỗi thất bại ê chề năm 1975. Lịch sử đã qua hơn 30 năm chúng vẫn dở luận điệu chống công cũ rích dưới chiêu bài dân chủ, Xin nói chúng không có quyền, bởi vì chúng không phải chủ nhân của đất nước. Thể chế chính trị của VN do nhân dân VN tự quyết, những kẻ manh tâm xúc phạm đến đất nước này hãy xem lại tấm gương của những kẻ chống lại dân tộc như Lê Chiêu Thống, như Nguyễn Ánh... Long, Việt NamTại Việt Nam, tôi kính phục những người nói đến dân chủ như các thành viên Khối 8406. Thanh Nguyễn, San FranciscoCó cạnh tranh có thăng tiến, vượt người. Không cạnh tranh thành lạm dụng, khinh nhờn, kết quả là sản phẩm xấu dịch vụ dở. Freedom, CaliÝ kiến với bạn Ẩn Danh. Khi bạn đi chợ, có 2 sạp bán trái cây cạnh nhau, với cùng loại trái, cùng giá tiền mà sạp bên này trái cây ngon tươi, còn sạp bên kia thì trái cây hư dập, tôi không nghĩ là bạn chọn hư dập. Cũng như chế độ độc Đảng của CSVN, người dân Việt Nam phải gánh chịu cho dù nó có ngon, hư, dập, hôi, thối. Người dân không có sự chọn lựa nào khác. Tôi chỉ có góp ý như thế, nếu bạn vẫn chưa nhìn ra thì bó tay. Chuong Nguyen, HaNoi, Viet NamThôi trước khi đấu tranh cái gọi là dân chủ nhân quyền thì mọi người hãy tự đấu tranh bản thân mình, giữ lấy văn minh cuộc sống đừng tranh giành đường khi tham gia giao thông, đừng lừa dối bản thân mình và mọi người… và ngay trên báo chí nữa… tất cả chúng ta là người Việt Nam, còn ai hay so sánh thì nhìn sang Philipine or Iraq, hoặc các nước Phi Châu thân Mĩ thì sẽ thấy. Nguoi Viet Nam yeu nuoc, Vung Tau , Viet NamTôi rất vui mừng khi tổ chức 8406 ra đời! Rất hy vọng khối 8406 sẽ hoạt động ngày càng có hiệu lực hơn, đáp ứng được đại đa số nguyện vọng người dân VN. Cầu mong ngày càng có nhiều cá nhân, tổ chức ủng hộ tích cực khối 8406, đặc biệt là các cá nhân, tổ chức trong nước Việt Nam! Mot nguoi Viet o My, USAHôm nay là Chúa nhật, ngày 8 tháng 4 năm 2007, kỷ niệm đệ nhất chú niên ngày khối 8406 ra đời, nói lên tiếng nói của Chính nghĩa quốc gia, người Việt trong nước và hải ngoại đều hoan nghênh, vì họ tranh đấu cho những quyền sống căn bản của mọi công dân như quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp, tự do lập hội, lập đảng phái, tự do tôn giáo và các quyền căn bản khác đã minh thị trong Hiến Chương Liên Hiệp quốc và Công Ước quốc tế mà chính phủ Việt Nam Cộng sản đã ký kết, nhưng không tuân thủ để thi hành cho mọi công dân. Trái lại họ coi thường quốc tế và tự tiện dành lấy tất cả cho riêng mình, cai trị đất nước chỉ một đảng cộng sản không cho ai ra báo tư nhân, chỉ có báo nhà nước và nói theo chỉ thị của nhà nước mà thôi, không cho ai được phát biểu trái với chủ nghĩa công sản, tức độc quyền tư tưởng, miệng rêu rao với nước ngoài khi họ lên tiếng về những điều bất nhân của chế độ thì gọi là xâm phạm vào nội bộ nước khác, nhưng chính quyền cộng sản của họ thì xâm phạm vào nội bộ của các tôn giáo khi bắt buộc các tôn giáo phải chọn người này người kia theo tiêu chuẩn của đảng công sản, xâm phạm vào quyền tư hữu, muốn lấy nhà ai thì cướp lây, muốn lấy đất ai thì giả vờ qui hoạch để chia nhau bán đất, lấy tiền bỏ túi. Bóp chẹt quyền tự do căn bản của mọi công dân để một mình cai trị. Xem giang san gấm vóc là của riêng mình, muốn cai trị theo chế độ quân chủ, cha truyền con nói, bằng cách thay phiên nhau lên làm vua dưới nhãn hiệu Tổng bí thư Bộ Chính trị tại Hà Nội và lấy của công làm của riêng mình. Lương bổng không đủ sống, tại sao có tài sản hàng triệu, trăm triệu dola. Hãy xem nhãn tiên các cơ sở quốc doanh, các building, các hệ thống xe cộ tư nhân,hệ thống cơ sở du lịch, bao nhiêu dinh thự khắp nơi khắp chốn, không khác gì dinh thự ở Âu Mỹ. Người ta gọi nôm na giới Đảng Ủy là giai cấp thống trị, là tư bản Đỏ. Quyền lợi quốc gia ví như một cái bánh ngọt trong một gia đinh, cha mẹ và con cái cùng ngồi chung một bàn để ăn uống tự do, không phân biệt kẻ có người không. Đất nước Việt nam là của chung, tại sao Đảng Cộng sản Việt Nam chiếm lấy một mình, có công bằng không? Đó là lý do mà khối 8406 phải ra đời. Đó là nguyện vọng của mọi con dân đất Việt, trong đó không trừ ai. Trang, Sai Gon, Viet NamCái trò bắt bớ, đe dọa, thanh trừng những ai không đồng quan điểm xưa nay vẫn là sở trường của ĐCS. Những ai thường khoe khoang kinh tế VN đang phát triển thi xin hãy về tận nông thôn, nơi chiếm đa số của người dân VN thì sẽ thấy đời sống của họ như thế nào. Phan Tin, Sài GònTôi là một người dân sống trong nước. Tôi ủng hộ tinh thần đấu tranh bất bạo động của nhóm 8406 cho nền dân chủ nước nhà. Tôi không nghĩ các thành viên trong khối vì lợi ích cá nhân là đứng đầu 1 nước, vì khối này không phải là 1 Đảng, chỉ đấu tranh cho nền dân chủ sau đó các Đảng phái sẽ cùng nhau cạnh tranh hoạt động (Kể cả Đảng Cộng Sản). Nên chăng cứ để một nhóm người trong Đảng Cộng Sản cưỡi đầu cưỡi cổ nhân dân và tước đoạt thành quả cách mạng của dân tộc ta. Tran Stephan, Tp HCMTôi thường đọc hết ý kiến của mọi người (hầu hết là người Việt chúng ta thôi) sau mỗi bản tin trên trang này. Tôi vẫn còn trẻ, (vẫn thích ham chơi lắm) nhưng các bạn biết tôi nghĩ gì về các bạn không? Sao chúng ta phải tranh luận khổ sở như thế? Tôi có vài ý kiến: - Các vấn đề nội bộ chỉ của Việt nam hãy để người Việt tự giải quyết với nhau. Nếu các bạn nghĩ rằng, ở VN, người ta không làm được gì, không có nhân quyền, các bạn là người Việt yêu nước, biết đấu tranh,... vậy hãy làm cái gì cụ thể đi. Cứ cho rằng các bạn nói đúng đi, nhưng phải nhìn nhận nhà nước và Đảng của VN đã thành công đấy chứ. - Và những gì chúng ta nói ở đây chỉ là người Việt nói cho người Việt nghe, chỉ nói thôi, vô ích. Tất nhiên là nói về VN, nhưng không ai thấy xấu hổ à? Hãy đấu tranh bằng hành động thiết thực đi. Các bạn người Việt nhưng không ở Việt nam : nếu các làm được thay đổi lớn như Mỹ đã làm với Iraq thì làm, nếu không thì hãy từ bỏ đi, đừng hằn học hết kiếp này nữa, sống cho mình đi chứ. Nếu các bạn hô hào kêu gọi này nọ vì có nguồn tài trợ nào đó thì tôi không muốn nói nữa. - Đừng nói các bạn đang đấu tranh bằng chính trị, lôi kéo, tuyên truyền, ... cần phải đấu tranh lâu dài, bền bỉ. Khó đấy, vì người Việt trong nước bây giờ thực dụng lắm (tôi là một trong số đó). Ý kiến của tôi tóm lại là người ta nghe, đọc, viết, nói, nhưng cũng phải biết nhìn vào thực tế với mỗi vấn đề. Tran Trung TrucGửi bạn Ẩn Danh. Tôi là người VN sống trong nước chính thức đây và nhà tôi còn ở ngay Ba Đình Hà Nội. Xin thưa với bạn rằng rất nhiều người VN chúng tôi muốn có dân chủ thực sự cho dân tộc mình vì đó là quyền căn bản nhất của con người. Và đa nguyên chính trị, đa đảng, có đối lập không phải là thứ gì xa lạ mà nói chính là hệ quả tất yếu của tự do dân chủ. Các vấn đề như tham nhũng bất công sẽ được giải quyết một cách căn bản. Các vấn đề quan trọng của quốc gia sẽ được giải quyết một cách tốt nhất bởi có sự giám sát thực sự của các phe pháo đối lập ở mọi nơi mọi chỗ. Chỉ có thể chế đa đảng mới làm được như vậy mà thôi. Ẩn DanhCác bạn có nghĩ rằng khối 8406 này có thật sự vì người VN chúng ta không?hay chỉ vì mục đích cá nhân,muốn đứng đầu một nước đang có nền kinh tế phát triển rất nhanh? Nếu thực sự có một Đảng nào đó lãnh đạo nước VN,thì trước hết,đó phải là những người VN sống ở quê hương, không phải những loại sống xa quê hương,không biết người Việt chúng tôi đang nghĩ gì, làm gì... Trang, Sài GònCaí trò bắt bớ, đe dọa, thanh trừng những ai không đồng quan điểm xưa nay vẫn là sở trường của ĐCS. Những ai thường khoe khoang kinh tế VN đang phát triển thi xin hãy về tận nông thôn, nơi chiếm đa số của người dân VN thì sẽ thấy đời sống của họ như thế nào. Thuy Duong, Da LatLàm gì làm, cũng giống như thương mại, không có sự cạnh tranh chính trị mà độc quyền như đảng ta hiện nay thì đa số nhân dân Việt Nam tại khắp miền đất nước vẫn chỉ sống để kiếm ăn tránh đói chứ không để thăng hoa gía trị con người và đóng góp tài năng cho đất nước. Tôi ủng hộ việc làm của nhóm 8406. Nhân dân VN phải có nhiều lựa chọn cho liên danh, hay đảng phái đại diện cho mình mà không bị "bắt" bầu cho một đảng duy nhất như hiện nay. Tôi thấy nhiều đảng hay các nhóm chính trị càng tốt để cùng cạnh tranh ôn hoà trong đó có cả đảng CSVN ta trong quốc hội nhằm phục vụ người dân một cách tốt nhất theo nhu cầu chung của đất nước. Tại sao đảng ta lại qúa lo sợ và khống chế những nổ lực khác chính kiến với mình? Quyền lựa chọn phải thuộc về người dân chứ không phải của đảng như hiện nay. Đảng không là nhân dân và không là tổ quốc!
Khi Peter James xuất bản cuốn tiểu thuyết Host của ông trên hai đĩa mềm vào năm 1993, ông đã không lường trước những phản ứng dữ dội sau đó.	Sách giấy sẽ tuyệt chủng?	Các nhà báo, nhà văn lên án ông. Một phóng viên thậm chí kéo một máy tính và một máy phát điện ra đến bãi biển để chứng minh sự kỳ cục của phương thức đọc sách mới này. "Tôi trở thành tin trên trang nhất của nhiều tờ báo trên toàn thế giới và bị buộc tội giết chết tiểu thuyết," James nói với pop.edit.lit. "[Nhưng] tôi đã chỉ ra rằng cuốn tiểu thuyết đã bắt đầu chết với tốc độ đáng báo động mà không cần đến sự can dự của tôi." Một thời gian ngắn sau khi ra mắt Host, James cũng đã đưa ra dự đoán rằng sách điện tử sẽ ngày càng thịnh hành, cũng dễ đọc và dễ được độc giả đón nhận như sách in. Một ý tưởng bị cho là kỳ lạ trong thời thập niên 1990 cuối cùng đã dần trở thành mối đe doạ đối với sự sinh tồn của sách giấy truyền thống. Hai thập niên sau đó, tầm nhìn của James đang bắt đầu được thừa nhận. Sách trong kỷ nguyên kỹ thuật số Sự phổ biến trong những năm gần đây của sách điện tử không phải điều mới lạ, nhưng xu hướng này đang đi về đâu, và tác động của nó đối với sách in là gì vẫn là điều chưa được biết đến. Liệu sách in có cuối cùng sẽ bị xếp chung chỗ với các tấm bảng đất sét, giấy cuộn và các trang đánh máy in trong những tủ kính của các nhà sưu tập, cùng với những vật dụng khác của một quá khứ xa xôi hay không? Và vì sao chúng ta cần phải quan tâm đến điều này? Câu trả lời cho những câu hỏi này không hề dễ dàng, một phần do tính đa dạng trong cả hai xu hướng đọc sách điện tử và kết quả nghiên cứu về tác động mà sách điện tử mang đến. Theo một cuộc khảo sát tiến hành bởi Pew Research năm ngoái, một nửa số người trưởng thành ở Mỹ sở hữu một máy tính bảng hay máy đọc sách điện tử (e-reader), và cứ trong 10 người thì có ba người đọc một cuốn sách điện tử trong năm 2013. Tuy sách in vẫn phổ biến hơn nhưng sách điện tử đang bắt kịp ở một tốc độ đáng nể trong một thập niên qua. Việc chỉ ra rõ thời điểm của cuốn sách kỹ thuật số đầu tiên là thách thức không nhỏ, chủ yếu là bởi vì định nghĩa khác nhau về sách điện tử. Hồi thập niên 1970, Dự án Gutenberg bắt đầu xuất bản các tập tin văn bản điện tử, và những cuốn sách viết bằng HyperCard ra đời trong thời kỳ 1980 đến những năm 1990 nhờ nỗ lực của các công ty như Voyager và Eastgate System. Có những phần mềm và thiết bị để đọc sách điện tử như Palm Pilot, Microsoft Reader và Sony Reader. "Các thử nghiệm của Microsoft và Palm đã bắt đầu biến sách điện tử thành hiện thực, tuy chưa phải ở quy mô mang tính thương mại," Mike Shatzkin, người sáng lập và CEO của Idea Logical Company, một nhóm tư vấn từ New York, nói. Thật vậy, mặc dù một số tranh cãi cho rằng cuốn Host là một trong số các tiểu thuyết kỹ thuật số đầu tiên, các nhà xuất bản lại không tỏ ra quá lo lắng. "Năm 1992, tôi đã nói chuyện với các CEO tại dăm bảy nhà xuất bản lớn, và tất cả họ đều nói 'điều này không liên quan tới chúng tôi. Mọi người sẽ không bao giờ dán mắt vào màn hình để đọc sách cả," Robert Stein, người sáng lập của Viện nghiên cứu Tương lai của Sách cho biết. 'Cuộc chiến thực sự' giữa sách giấy và sách điện tử Thế nhưng vào năm 2007, với việc Amazon cho ra đời máy Kindle, thái độ đó đột ngột thay đổi. Ngành công nghiệp xuất bản bắt đầu lo sợ. "Amazon đã tìm đến các nhà xuất bản và nói, 'Đây là chuyện nghiêm túc. Chúng tôi muốn sách của quý vị,'" Shatzkin nói. "Và bởi vì Amazon là Amazon, họ không thực sự quan tâm nhiều về lợi nhuận trên mỗi cuốn sách bán ra bằng giá trị khách hàng. Vì vậy họ sẵn sàng bán sách điện tử với giá rất rẻ." Từ năm 2008 đến 2010, doanh số bán sách của sách điện tử tăng vọt, nhảy lên đến 1.260%, tờ New York Times tường thuật. Sau đó, Nook ra mắt, cùng với iPad và iBooks Store. "Vào thời điểm đó, ngành xuất bản đã mất tất cả khả năng lấy lại đà," Stein nói. Trong năm 2011, những công ty in ấn, xuất bản sách như Borders Books tuyên bố phá sản - sách điện tử thì ngày càng trở nên phổ biến - mặc dù không theo cấp số nhân. Tuy nhiên, trong hai năm qua, đã có một sự thay đổi. Theo Hiệp hội các Nhà xuất bản Mỹ, doanh số bán e-book, chiếm khoảng 20% thị phần mua sách, đã bắt đầu ổn định. Dữ liệu mới nhất của Pew vào tháng Ba và tháng Tư năm nay cũng cho thấy trên thực tế, lượng đọc e-book đã ổn định trong năm qua. Tạp chí Times chỉ ra rằng lượng sách điện tử bán ra đã giảm trong năm 2015. "Các nhà xuất bản thở phào nhẹ nhõm, nói rằng 'một nửa thị trường các khách hàng của chúng ta không thích đọc sách trên màn hình'," Stein nói. Độc giả sẽ đọc sách hay tương tác với sách? Tuy nhiên "chúng ta đang ở trong một giai đoạn chuyển tiếp", ông nói. "Việc đọc sách trên màn hình sẽ tiếp tục được cải thiện và mở rộng, đem lại cho mọi người một lý do để chuyển sang màn hình." Stein hình dung ra hình dáng tương lai của cuốn sách có thể được phát triển không phải bởi các nhà xuất bản thông thường mà bởi ngành công nghiệp game. Ông cũng hình dung ra rằng sự phân biệt giữa nhà văn và người đọc sẽ bị xóa nhòa dần bởi trải nghiệm đọc sách mang tính xã hội, trong đó tác giả và người đọc thời kỹ thuật số có thể tương tác với nhau để thảo luận về bất kỳ đoạn văn, câu hoặc dòng nào. Thật vậy, dự án mới nhất của ông, Social Book, cho phép các thành viên để chú thích trực tiếp vào các văn bản kỹ thuật số cuốn sách và đã được các giáo viên ở một số trường học và đại học sử dụng nhằm kích thích các cuộc thảo luận. "Đối với các cháu của tôi, việc đọc sách một mình nghe sẽ lạ lẫm," ông nói. "Tại sao bạn sẽ muốn đọc một mình nếu bạn có thể tìm đến những ý tưởng của những người mà bạn biết và tin tưởng, hoặc những người từ khắp nơi trên thế giới?" 'Giá trị nghệ thuật' Sách in sẽ không biến mất hoàn toàn, và nếu có, thì sẽ không phải chuyện sẽ xảy ra trong tương lai gần. Giống như in mộc bản, phim tay chế biến và dệt dân gian, các trang in có thể đại diện cho một giá trị thủ công hoặc giá trị thẩm mỹ. Sách không dùng để đọc nhưng để xem - catalog nghệ thuật hoặc các bộ sưu tập bàn cà phê - có khả năng sẽ vẫn ở dạng in trong thời gian dài. "Sách in sẽ tồn tại, nhưng nó sẽ tồn tại trong một lĩnh vực khác và thu hút một lượng độc giả hạn chế, giống như thơ hiện nay," Stein nói. "Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng sách in dùng để đọc sẽ trở nên vắng bóng hơn trong 10 năm tới," Shatzkin cho biết thêm. "Sẽ không quá lạ để đến nỗi một đứa trẻ hỏi, 'Mẹ ơi, cái gì vậy?' Nhưng sẽ đủ lạ để khi bạn thấy có ai đó đang cầm một cuốn sách in, trong khi những người khác đọc từ thiết bị điện tử." Shatzkin tin rằng sự biến mất của sách in "là không thể tránh khỏi", mặc dù ngày đó sẽ phải trong 50-100 năm hoặc nhiều năm nữa. "Sẽ khó mà hiểu tại sao người ta lại in ra cái gì đó nặng nề, khó vận chuyển và không thể thay đổi gì thêm sau khi in ra," ông nói. "Tôi nghĩ rằng sẽ tới một thời điểm mà việc in ấn không còn hợp lý. Thành thật mà nói, tôi đã cảm thấy điều này nhiều năm về trước." Trong khi một số có thể thương tiếc cho tính thẩm mỹ của cuốn sách in, liệu cho ta sẽ còn mất những gì nếu sách in biến mất hoàn toàn? Một số nghiên cứu chỉ ra vài nguyên nhân gây quan ngại. "Thực tế là nhiều người lo lắng rằng sách có thể biến mất," Maryanne Wolf, Giám đốc Centre for Reading and Language Research tại Đại học Tufts ở Massachusetts, nói. "Nhưng những người như tôi có lý do để hy vọng rằng điều đó sẽ không là sự thật, vì lợi ích của độc giả". So sánh lợi ích giữa việc đọc sách giấy và sách điện tử Theo Wolf và những kết quả nghiên cứu của những người khác, đọc sách điện tử có thể tác động tiêu cực đến cách não phản ứng với văn bản, bao gồm việc đọc hiểu, tập trung và khả năng duy trì sự chú ý đến các chi tiết như cốt truyện và trình tự các sự kiện. Nghiên cứu chỉ ra rằng chữ in dễ giúp người đọc hoà mình vào nội dung câu chuyện nhất, trong khi chữ điện tử lại dễ gây mất tập trung nhất. "Rất nhiều người đang lo lắng rằng khả năng hoà mình vào câu chuyện của chúng ta đang thay đổi," Wolf nói. Lĩnh vực này tuy nhiên vẫn còn trong giai đoạn trứng nước, và những nghiên cứu về tác động tiêu cực của việc đọc sách điện tử vẫn còn sơ khai. Thật vậy, một số nghiên cứu đã cho kết quả ngược lại. Có nghiên cứu còn chỉ ra rằng việc đọc sách điện tử không ảnh hưởng đến hoặc thậm chí còn giúp người đọc nâng cao khả năng hiểu, nhanh nắm được nội dung câu chuyện. Những nghiên cứu về ảnh hưởng của việc đọc sách điện tử đến trẻ em cũng chưa đồng nhất. Sách điện tử dành cho trẻ em thường bao gồm cả chuyển động, âm nhạc và âm thanh. Nhưng hiệu quả của những ứng dụng này với việc đọc lại khác nhau, tùy thuộc vào cách chúng được thực hiện. Nếu làm tốt, "chúng có thể trở thành công cụ hướng dẫn hiệu quả cho trẻ em", Adriana Bus, một giáo sư tại Đại học Leiden ở Hà Lan, cho biết. Trong một số thí nghiệm liên quan đến hơn 400 học sinh mẫu giáo, Bus và các đồng nghiệp phát hiện ra rằng những đứa trẻ đọc truyện hoạt hình điện tử hiểu được câu chuyện tốt hơn và học từ vựng nhiều hơn so với những người đọc sách tĩnh. "Đối với trẻ nhỏ, ngôn ngữ viết thường là rất khó, nhưng hình ảnh hoạt hình có thể giúp chúng hiểu được phần phức tạp hơn của văn bản," cô nói. Nhưng đối với tất cả những lo lắng về cách mà sách điện tử thay đổi cách chúng ta hiểu các văn bản viết và tương tác với nhau, Wolf chỉ ra rằng "chưa bao giờ kiến thức được dân chủ hoá như thế." Việc bỏ ra quá nhiều thời gian trên các thiết bị có thể là vấn đề đối với trẻ em và người lớn ở những nơi như châu Âu và Mỹ. Tuy nhiên, với những người ở các nước đang phát triển, đó có thể là món quà của Thượng Đế, Wolf nói. "Chúng là cách thức quan trọng nhất giúp phổ biến văn hóa." Cô hy vọng rằng chúng ta sẽ tiếp tục duy trì một xã hội coi trọng cả chữ in và chữ kỹ thuật số. Những tín hiệu tích cực gần đây từ các hiệu sách độc lập, ít nhất là ở Mỹ, cho phép cô được lạc quan rằng những người khác cũng đang dần công nhận giá trị của sách in. "Một mạch đọc đầy đủ trong não là một trong những đóng góp quan trọng nhất cho sự phát triển trí tuệ của giống loài chúng ta," cô nói. "Bất cứ điều gì đe dọa nó đều là vấn đề mà chúng ta cần cảnh giác và xem xét kỹ lưỡng." Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Future.
Có một cảnh trong tập thử nghiệm của phim Downton Abbey, trong đó bữa ăn tối thịnh soạn của gia đình Crawley bị phá hỏng khi một vị khách tiết lộ gây sốc rằng ông ấy có một công ăn việc làm thực sự.	Liệu có cần ngày nghỉ cuối tuần trong mùa dịch virus corona?	Khi người khách đó giải thích rằng ông có thời gian cho những mục tiêu khác vào cuối tuần, bà mệnh phụ giàu có của Maggie Smith hỏi lại mà trong giọng điệu nghe có vẻ sửng sốt: "Cuối tuần là gì?" Tác hại của mô hình làm việc từ xa Năm nguyên tắc 'vàng' khiến dân chúng tin theo Covid-19: Làm việc ở nhà trong thời chống dịch thế nào Đó là câu hỏi mà những người trong chúng ta vốn làm công việc không thiết yếu sẽ có khá thời giờ để hỏi trong những tuần gần đây, khi các trường học, văn phòng và mọi nơi công cộng đều đóng cửa để làm chậm sự lây lan của virus corona. Bị bó buộc trong nhà và bị tước mất nhịp sống hàng ngày, nhiều người tự cách ly thấy rằng thời gian đã trở thành một thứ kỳ lạ, vô định mà không thể dựa vào lịch để định nghĩa được. Nếu bạn vẫn còn mặc đồ ngủ trong khi cả TV và máy tính của bạn đang bật thì liệu lúc đó là mấy giờ có quan trọng gì không? Nếu bạn vẫn chạy tới chạy lui giữa công việc cần hoàn thành và lũ trẻ cần đồ ăn, thì liệu lúc đó là ngày thứ mấy trong tuần có quan trọng không? Vậy thực sự cuối tuần là gì, và thậm chí có thể có ngày cuối tuần hay không trong thế giới bị cách ly? Veronika Makarova đọc truyện cổ tích cho con nghe qua điện thoại, và làm việc từ xa trng căn hộ của mình trong thời dịch Covid-19 Có thứ để mong chờ "Một trong những thách thức của cuộc khủng hoảng hiện nay là phần nhiều lịch trình của chúng tôi hoàn toàn bị xáo trộn," bà Laurie Santos, giáo sư tâm lý học tại Đại học Yale, người dạy lớp 'Khoa học về Sự An lạc' vốn có đông người theo học, cho biết. Covid-19: Cả Trung Quốc làm việc từ nhà Bị trầm cảm ở nơi 'hạnh phúc nhất thế giới' Những tiếng ồn công sở khiến ta nổi khùng "Con người là sinh vật có thói quen, vì vậy có một lịch trình thường xuyên cho công việc và cho nghỉ ngơi có thể giúp chúng ta giảm bớt sự bất định, nhất là trong lúc bất an này." Trong những lúc bình thường, lịch trình đó là do các yếu tố bên ngoài quyết định cho chúng ta: lịch học ở trường và lịch chạy tàu, các cuộc họp và các cuộc hẹn làm việc. Nếu không có những thứ đó thì mọi người khắp nơi trên thế giới phải tự sáng tạo ra những cách riêng để tách bạch thời gian chết với thời gian thông thường. Chaney Kourouniotis là giám đốc tiếp thị đóng tại Seattle của công ty du lịch Rick Steves Europe. Mặc dù bây giờ làm việc ở nhà, cô vẫn tiếp tục đặt báo thức để có thể dậy sớm và đến bàn làm việc vào đúng giờ. Ngủ nướng là thú vui cô dành vào lúc cuối tuần. Đối với những người có con ở nhà, buổi sáng nhàn nhã vào bất cứ ngày nào thường là điều không thể. Emily Seftel làm quản trị cho một tổ chức quốc tế ở Paris, chồng cô làm việc trong lĩnh vực công nghệ, và họ đang phải xoay sở giữa làm việc ở nhà với việc chăm sóc và dạy học cho đứa con trai sáu tuổi. Để đảm bảo là họ sẽ trông ngóng cho đến ngày cuối tuần, họ đặt ra một quy tắc: vào mỗi ngày cuối tuần, hai vợ chồng, mỗi người sẽ có ba tiếng đồng hồ được một mình tự tại ở bất cứ không gian nào trong nhà. "Các thành viên khác trong nhà giả đò rằng người đó không có mặt," Seftel nói. "Chúng tôi luân phiên giữa buổi sáng và buổi trưa. Cuối tuần vừa rồi, tôi có buổi sáng thứ Bảy và trưa Chủ Nhật ngồi đọc sách ngoài ban công dưới ánh mặt trời, khóa mình trong phòng ngủ xem phim trên Netflix và để làm bất cứ điều gì tôi muốn." Một học sinh dự giờ học online trong thời gian cách ly phòng dịch ở Milan, Italy Chu kỳ nhân tạo Tại sao cuối tuần quan trọng? Không giống như vòng quay 24 giờ mỗi ngày của Trái Đất hay hành trình một năm nó quay quanh Mặt Trời, tuần lễ bảy ngày thuần túy là một cấu trúc xã hội, điều mà nhà báo Katrina Onstad đã viết trong cuốn 'Hiệu ứng cuối tuần: Lợi ích thay đổi cuộc sống của việc dành thời gian để nghỉ ngơi và thách thức sự sùng bái làm việc quá mức'. Cách ngủ ngon hơn trong khoảng thời gian ngắn hơn Thời tiết nắng nóng có tiêu diệt được Covid-19? 'Giãn cách xã hội' bao lâu thì chống được Covid-19? Trên thực tế, hai ngày cuối tuần một phần được tạo ra từ một cuộc khủng hoảng kinh tế khác, Onstad nói. Trong cuộc Đại Khủng hoảng thời thập niên 1930, nhiều ngành công nghiệp lúc đó chưa áp dụng thời gian làm việc 40 giờ đã cắt giảm lịch làm việc của nhân viên xuống còn năm ngày một tuần, do đó có thể phân bổ ít giờ làm hơn cho mỗi người và nhiều người có việc làm hơn. Đến năm 1938, tuần làm việc 40 giờ được đưa vào luật với Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động Công bằng. Có khả năng cuộc khủng hoảng hiện tại cũng sẽ dẫn đến những thay đổi lâu dài. "Ngay cả trước đại dịch virus corona, tuần làm việc truyền thống đã thay đổi," ông Brad Beaven, giáo sư lịch sử ở Đại học Portsmouth, giải thích và dẫn ra sự tăng lên của làm việc từ xa, tự làm chủ và những công việc linh động. "Lạ lùng là việc tự cách ly đã cho phép người lao động tự xác định chu kỳ năng suất, thời gian nghỉ ngơi và tập quán công việc của chính họ." 'Một chút bình thường trở lại' Xã hội sẽ thay đổi thói quen như thế nào để đối phó với cuộc khủng hoảng này vẫn còn phải chờ xem. Tuy nhiên, đối với các cá nhân, việc thiết lập cấu trúc nào đó cho ngày và tuần là một cấu phần quan trọng để giúp họ trụ được giữa sự bất định và căng thẳng của những tuần sắp tới. "Nếu bạn không muốn hoàn thành công việc thì cũng không sao" nếu bạn đi theo nếp sinh hoạt hàng ngày, ông Nir Eyal, nhà tư vấn năng suất và tác giả của cuốn 'Không thể xao lãng: Làm sao kiểm soát sự chú ý và quyết định cuộc sống của bạn, phân tích. "Nếu bạn cần hoàn thành công việc thì nếp hàng ngày không phải là tùy chọn. Chúng ta cần cấu trúc trong mỗi ngày của chúng ta và chúng ta biết rằng nếu không có cấu trúc đó, mọi người sẽ phát điên. Theo nghĩa đen, tỷ lệ trầm cảm và lo lắng tăng lên [trong những tình huống] khi mức độ kiểm soát thấp và kỳ vọng thì cao." Eyal đề cập đến một nghiên cứu hồi năm 2006 theo đó cho thấy rằng những người làm các công việc mà họ không mấy kiểm soát được về điều kiện làm việc, với sự hỗ trợ xã hội tối thiểu và nhu cầu tâm lý cao trong công việc, thì có nhiều khả năng mắc các chứng rối loạn tâm thần như trầm cảm và lo lắng. Hãy so sánh điều đó với tình hình hiện tại của chúng ta, khi mà tất cả chúng ta đều bị mắc kẹt với làm việc ở nhà, không thể dành thời gian cho bạn bè, người thân hoặc đồng nghiệp, và đang phải cân bằng các nhu cầu đồng thời của công việc, gia đình và dạy học ở nhà giữa đại dịch. Có rất nhiều thứ chúng ta không thể kiểm soát. Duy trì cấu trúc hàng ngày và ý thức về thời gian giúp chúng ta tập trung vào những gì chúng ta có thể. "Tôi khuyến khích mọi người tìm cách tái hiện những gì họ vốn thường làm vào các dịp cuối tuần bằng cách sử dụng những điều sáng tạo hiện tại mà chúng ta đang làm trong thời gian này. Bạn có làm bữa sáng vào Chủ Nhật hàng tuần với bạn bè không? Làm vài chiếc bánh tráng pancake tại nhà và gặp gỡ nhau trên ứng dụng Zoom. Sáng thứ Bảy có phải là ngày bạn có cuộc chạy dài hay không? Vậy hãy bước ra ngoài chạy bộ đồng thời giữ khoảng cách xã hội," Santos nói. "Ý tưởng là tìm cách tái hiện các thói quen mà chúng ta từng có trước đây càng nhiều càng tốt để nhịp sống bình thường trở lại trong hoàn cảnh lạ lùng mà chúng ta đang mắc vào." Nội dung của nếp hàng ngày của bạn không quan trọng bằng việc bạn có nề nếp, Eyal nói. Cuộc khủng hoảng hiện tại có thể là một cơ hội để thay đổi mọi thứ và tạo ra một lịch trình phù hợp với nhịp điệu của bạn thay vì nhịp điệp của công ty. Carol Horne, làm việc cho một tổ chức từ thiện phục vụ người cao tuổi ở London, đã cho các con của cô ấy, đứa chín tuổi và đứa bảy tuổi, lựa chọn học từ thứ Tư đến Chủ Nhật để cô có nhiều thời gian hơn để giúp chúng với bài vở trong những ngày cuối tuần. Cô đã từ bỏ kế hoạch này khi đứa lớn của cô thoái lui. "Nó nói nó thích cuối tuần là thứ Bảy và Chủ Nhật," Horne nói. "Và do cuộc sống không còn bình thường như trước, tôi muốn cho nó một chút nề nếp thường xuyên để giữ." Bản tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC WorkLife.
Bộ trưởng Quốc phòng của Nga, ông Sergei Ivanov, nói rằng bất cứ biện pháp nào do Liên Hiệp Quốc đưa ra để trừng phạt Bắc Hàn vì đã thử võ khí nguyên tử cũng không được thậm chí hàm ý dùng tới võ lực để thực thi.	Nga cảnh báo về biện pháp trừng phạt Bắc Hàn	Ông Sergei Ivanov nói thêm rằng bất cứ biện pháp trừng phạt nào chống Bình Nhưỡng cũng không được áp dụng vô thời hạn. Ông đã phát biểu như trên chỉ một vài giờ trước khi Hội Đồng Bảo An LHQ theo dự trù sẽ bỏ phiếu về một bản dự thảo nghị quyết do Hoa Kỳ soạn thảo. Trước đó, kết quả sơ khởi của các cuộc thử nghiệm khoa học dường như xác nhận rằng Bắc Hàn quả thật có cho nổ một võ khí nguyên tử hôm thứ Hai vừa qua, như Bình Nhưỡng từng rêu rao. Tuy nhiên, các viên chức Mỹ nhấn mạnh rằng cần phải có thêm một số các cuộc thử nghiệm nữa mới có thể kết luận dứt khoát. Moscow và Bắc Kinh chống lại các 'cấm vận quá đáng' đối với Bắc Hàn, ngoại trưởng Nga tuyên bố. ''Chúng tôi và Trung Quốc có quan điểm chung về sự cần thiết... không nên quá cảm tính,'' ông Sergei Lavrov nói với các phóng viên ở Moscow. Hội đồng Bảo an theo dự kiến sẽ bỏ phiếu vào thứ bẩy về nghị quyết dự thảo do Hoa Kỳ đưa ra về chuyện kêu gọi cấm vận Bắc Hàn. Ông Ban Ki-moon, người sẽ trở thành tân Tổng thư ký Liên hiệp quốc, đã kêu gọi phải có một nghị quyết "dứt khoát và mạnh" để cho các nước biểu quyết. Ông Ban chính thức được Đại hội đồng bầu lên hôm thứ Sáu để thay thế ông Kofi Annan vào cuối năm nay. Trong suốt tuần qua, cả thế giới đều không biết chắc Bắc Hàn có thử nghiệm thất bại võ khí nguyên tử hay không, hay chỉ tuyên bố khống mà thôi, phái viên đài chúng tôi Nick Miles từ Washington cho biết. Các phái viên cho biết chuyện Hoa Kỳ rõ ràng xác nhận rằng Bình Nhưỡng có thử nghiệm võ khí hạch tâm sẽ làm cho LHQ dễ thông qua nghị quyết hơn. Bằng chứng Các nhà khoa học Mỹ thấy có vết khí bị nhiểm phóng xạ trong bầu trời gần nơi được cho là có thử nghiệm nguyên tử hôm thứ Hai. Các viên chức Tòa Bạch Ốc đã thận trọng khi nói rằng kết quả này không thôi không thể xác nhận là đã xảy ra một vụ thử nghiệm nguyên tử thành công mà chỉ xác nhận rằng có mưu toan thử nghiệm nguyên tử mà thôi. Một viên chức được thông tấn xã AP trích thuật là đã nói rằng kết quả có thể cho thấy đây chỉ là một vụ "xì hơi", chứ không phải là một vụ thử nghiệm toàn diện. Thông tấn xã AP cũng trích thuật một viên chức xin được dấu tên là đã nói rằng một mẩu thử nghiệm đã được thu thập trên bầu trời Qunggye, gần nơi được cho là vụ thử nghiệm nguyên tử đã được thực hiện. Trước đó, các nhà khoa học Nam Hàn và Trung Quốc nói rằng họ không thu thập được bằng chứng cho thấy có chất phóng xạ trong không khí, trên đất và trong nước mưa. Không dùng vũ lực Trong dự thảo nghị quyết mới nói sẽ không đe dọa sử dụng vũ lực với Bắc Hàn. Trong cố gắng có vẻ để đáp lại quan ngại của Trung Quốc và Nga, dự thảo mới nói rằng nếu muốn sử dụng vũ lực cần phải có một nghị quyết riêng khác. “Chúng tôi đã đạt được những tiến bộ đáng kể,”Đại sứ Mỹ tại LHQ John Bolton cho hay sau buổi gặp mặt với bốn thành viên trong Hội đồng Bảo an LHQ là Nga, Trung Quốc, Anh và Nhật Bản. Ông cũng cho hay, “Tôi không muốn nói rằng chúng ta đã đạt được thỏa thuận, nhưng nhiều và rất nhiều điểm khác biệt quan trọng đã được khép lại, chúng tôi rất hài lòng về điều này.” Trước đó Nhật Bản đơn phương áp đặt các cấm vận với Bắc Hàn bao gồm ngăn cấm buôn bán đi lại; tàu bè của Bắc Hàn không được cặp vào cảng của Nhật. Lệnh cấm vận của Nhật bắt đầu có hiệu lực từ giữa đêm thứ sáu. Tàu của Bắc Hàn thường chở hải sản và nấm matsutake sang Nhật và chở về xe đạp và xe hơi cũ hoặc đồ dùng trong nhà. Tokyo cũng sẽ phong tỏa hàng nhập từ Bắc Hàn và hủy bỏ các chuyến thăm của quan chức Bình Nhưỡng. Bình Nhưỡng nói sẻ có phản ứng mạnh trước mọi cấm vận. Thúc đẩy ngoại giao Hoa Kỳ đưa ra dự thảo mới trong khi Tổng thống Hàn Quốc Roh-Moo-Hyun đến Bắc Kinh trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, kêu gọi Bắc Hàn hưởng ứng việc ngưng thử hạt nhân. Ngoại trưởng Mỹ Codoleezza Rice dự kiến cũng đến Trung Quốc, Nhật và Hàn Quốc vào tuần tới. Trung Quốc cũng phái đặc sứ cao cấp sang Mỹ để thảo luận với tổng thống Mỹ Geogrge W. Bush. Đặc sứ Trung Quốc cũng dự định đến Moscow vào thứ bảy này. Phóng viên BBC Laura Trevelyan cho hay các nhà ngoại giao phương Tây tin rằng sự ủng hộ của Trung Quốc sẽ cần thiết nếu muốn có hành động cứng rắn với Bắc Hàn. Bắc Hàn cho hay là đã tiến hành cuộc thử nghiệm dưới lòng đất lúc 1h36’ GMT vào thứ hai tại Gilju tại vùng Đông -Bắc tỉnh Hamgyong. Chỉ có Nga là nước xác nhận và đã có vụ nổ hạt nhân, trong khi có đồn đoán cho rằng vụ thử nghiệm này không hoàn thành công. Nam Hàn hôm nay nói họ không ghi nhận được bất kỳ độ phóng xạ bất thường nào sau tin xảy ra vụ nổ ở Bắc Hàn. Chưa thống nhất Các nguồn tin ngoại giao nói với đài BBC rằng Trung Quốc và Nga vẫn đang phản đối và đòi có thêm thời gian. Giới ngoại giao hy vọng có thể sẽ ra được bản nghị quyết trong lần biểu quyết ngày hôm nay. Bản dự thảo mới vẫn đang kêu gọi có những lệnh trừng phạt nghiêm khắc lên Bắc Hàn, gồm cả việc cấm bán vũ khí và các nguyên liệu có thể dùng để chế tạo vũ khí huỷ diệt hàng loạt. Hàng xa xỉ phẩm cũng nằm trong danh sách bị cấm và các giao dịch tài chính mà Bình Nhưỡng có thể dùng để mua vũ khí nguyên tử cũng bị phong toả. Trước quan ngại của Trung Quốc, bản dự thảo mới nhất này đã làm nhẹ bớt mức độ gay gắt của ngôn từ trong việc kêu gọi điều tra toàn bộ hàng được chuyên chở đến và đi khỏi Bắc Hàn. Bản nghị quyết vẫn đang được xem xét theo Điều 7 Hiến Chương Liên Hợp Quốc, là phần quy định về các mối đe doạ tới hoà bình và an ninh quốc tế và về việc cho phép có các nghị quyết áp lệnh trừng phạt, kể cả việc dùng biện pháp quân sự. Trung Quốc và Nga phản đối việc đe doạ dùng vũ lực.
Nhà quan sát Việt Nam Bùi Tín, nguyên phó Tổng biên tập báo Nhân Dân, có những ý kiến về Hội nghị Trung ương 4 của ĐCSVN.	Vẫn cơ bản là đảng chọn dân bầu	Ông Bùi Tín: Nhiều người đã hy vọng lắm ở ông Dũng và ông Triết, bởi vì cũng có những dấu hiệu đấy, ví dụ như Tô Hoài cho ra cái bài viết về cải cách ruộng đất, thế rồi ông ấy giải tán Hội đồng tư vấn của chính phủ, rồi ông ấy có hứa hẹn xử nghiêm ngay mười vụ án, rồi cải thiện với Giáo hoàng. Đấy là những cái nét khá lên, thế nhưng hội nghị này chính là để chuẩn bị cho bầu Quốc hội tháng 5 năm nay. Có vẻ điều đó người ta hy vọng nhiều thì lại không có gì thay đổi. Các anh em trí thức trong nước có nói đến một đột phá tư duy chiến lược, nhưng chưa thấy có đột phá tư duy chiến lược theo hướng gì. Nếu mà vẫn diễn lại kiểu là đảng chọn dân bầu, tức là có mấy biện pháp “cải lương”, tức là sửa chữa sơ sơ thôi, tức là tăng mấy phần trăm số đại biểu quốc hội chuyên trách, sắp xếp lại giữa đảng và nhà nước…, nhưng vẫn giữ nguyên cái gọi là đảng chọn dân bầu, vẫn giữ nguyên cái gọi là mặt trận tổ quốc giới thiệu, mà ai cũng biết là mặt trận tổ quốc là của đảng dựng ra thôi, nó chỉ là một công cụ của đảng thôi, trong năm trăm đại biểu quốc hội có tới bốn trăm rưởi là đảng viên, thì quốc hội này là quốc hội của đảng CS chứ không phải là quốc hội của nhân dân. BBC: Trong khi có những tuyên bố từ ông Dũng và một số quan chức khác tỏ ra là cởi mở và cấp tiến, nhưng cái họ đạt được chính thức sự nhượng bộ từ phía đảng là rất ít, thì đâu là những lực cản ở trong vấn đề này? Ông Bùi Tín: Dù cho ông Dũng và ông Triết phát biểu có nhiều điều mới mẻ hơn trước, thì so với những người bảo thủ trong đảng thì các ông đó có tư duy cởi mở hơn, nhưng so với yêu cầu thì họ vẫn là những con người bảo thủ về bản chất. Phải lấy thước đo là phải nhìn cho rõ và trả lại cho nhân dân quyền tự do, trước hết là tự do báo chí, kế đến là tự do đi bầu bỏ phiếu, và tự do tôn giáo. Tuy chưa yêu cầu phải sòng phẳng như các nước dân chủ, nhưng ít nhất là phải có những bước nhích rõ lên về phía trước… Chính quyền trong nước của ta, trước kia là chính quyền của vua quan, rồi chính quyền của thực dân, rồi chính quyền của đảng, bây giờ phải chuyển sang bắt đầu có chính quyền của dân, để cho dân được lựa chọn, dân được ứng cử, và trước hết là phải trả lại cho dân quyền tự do báo chí, tự do lựa chọn, nhưng cái này vẫn chưa có. Ông Nguyễn Tấn Dũng có chỉ thị rất chặt chẽ dứt khoát không được để xuất bản báo chí vào trong tay của tư nhân. Nếu mình vào WTO, thì quyền của tư nhân lớn lắm. Quyền của người công dân phải được công nhận như ở những nước khác. Như vậy thì chính tư duy của ông Nguyễn Tấn Dũng vẫn chưa phải là tư duy dân chủ, phù hợp với việc hòa nhập với thế giới. BBC: Một số chuyên gia ở VN cho rằng trong những bước đi sắp tới ở VN thì những động thái đó phải có lợi cho đất nước, nhưng bên cạnh đó nó cũng phải có lợi cho người cầm quyền vì người cầm quyền sẽ không làm gì bất lợi cho họ cả. Theo ông cách giải quyết vấn đề này sẽ diễn ra như thế nào ở VN? Ông Bùi Tín: Hiện nay rõ ràng có sức ép từ quốc tế, sức ép ngay từ trong đảng. Trong đảng cũng có người nhận ra cần phải giao lại cho xã hội những quyền tự do kinh doanh về kinh tế rồi, giờ cũng phải cởi mở hơn chút ít về chính trị, chưa phải hoàn toàn nhưng chút ít, thì những điều này cũng chưa có dấu hiệu. Như vậy trong BCHTƯ sức ù lỳ còn nặng, tính trì trệ còn nặng. Theo tôi, … ảnh hưởng qua đại hội mười của TQ, nói thẳng ảnh hưởng của ông Đỗ Mười với ông Lê Đức Anh tuy có giảm sút rõ,…nhưng người ta gọi là tâm lý nể sợ … vẫn còn tồn tại khá khá. Lực lượng BCHTƯ sau mỗi cái gọi là thắng lợi thì dễ đâm ra chủ quan, và mù quáng. Nhưng thắng lợi to mà không cẩn thận, không thận trọng để nhích lên nữa, mà coi những khó khăn là không có gì, chỉ toàn thấy thuận lợi, thì đất nước lại sẽ đi vào một thời kỳ khó khăn nữa. BBC: Ở VN, vị trí thủ tướng là một vị trí nhiều quyền lực, điều hành nền kinh tế và mọi việc trong chính phủ, thì ông Nguyễn Tấn Dũng so với những người tiền nhiệm có những điểm gì có thể đem lại cho mọi người nhiều hy vọng không? Ông Bùi Tín: Ông ấy cũng có ý định rõ là làm cho mình khác với những người tiền nhiệm ở chỗ là quyết đoán hơn, có những nét đổi mới hơn. Nhưng chính ở ông lại biểu thị ra những mâu thuẫn. Mâu thuẫn được lý giải là bản thân ông chưa phải là người mới lắm, chưa bứt khỏi ảnh hưởng trì trệ của lực lượng bảo thủ ngay trong đảng… Riêng việc ông Nguyễn Tấn Dũng và ông Nguyễn Minh Triết mà đồng tình với nhau thuyết phục được BCHTƯ có những bước nhích lên phía trước một cách rõ rệt thì điều đó là rất tốt cho đất nước. Nhưng qua hội nghị TƯ lần này, theo tôi biết, nhóm đó vẫn chưa thuyết phục được tập thể BCHTƯ, mà chỉ quyết định được một vài bước mang tính chất cải lương, đổi mới chút thôi, đặc biệt là việc bầu cử quốc hội thứ 12 sắp đến… Việc bầu cử… vẫn gọi là Mặt trận cử nhưng thực ra là đảng chọn hết… Cả 496 đại biểu quốc hội đều đo BTC trung ương đảng lựa chọn, giao cho mặt trận thông qua về hình thức. Cái này người ta gọi là trò hề nhưng việc giật dây nó lộ liễu lắm rồi. Ai cũng biết rõ đó là trò không dân chủ, ngược với dân chủ, không có ý nguyện của dân… Đến lúc này phải có một cái nhìn rõ ràng lương thiện, ngay thật., nếu không thì đảng một mình một chiếu làm sao có thể chống được tham nhũng, làm sao có được nền tư pháp minh bạch, vô tư, khi mà đảng và bộ chính trị quyết định xử ai… Điều này quốc tế đòi hỏi, các nhà kinh doanh đòi hỏi. Nếu không nhận ra điều đó thì đất nước sẽ bước vào thời kỳ vừa mở hé ra đã lại đóng lại. BBC: Ông có suy nghĩ xa hơn là sau khi có những thay đổi thì Việt Nam sẽ định hình ở vị trí mới như thế nào? Nền dân chủ sẽ hoạt động ra sao? Ông Bùi Tín: Có chứ. Tôi nghĩ vẫn phải nhích lên và tin ở nhân dân chứ. Bây giờ phải để cho nhân dân lựa chọn và ứng cử. Bây giờ phải sửa đổi luật, sửa đổi điều Bốn. Trong nghị quyết thông báo của Hội nghị TƯ 4 lần này có một nét rất nghiêm trọng. Lần đầu tiên một văn kiện chính thức của đảng nêu lên là ĐCS là lực lượng lãnh đạo duy nhất… trong khi đó hiến pháp ghi rõ là quyền tự do lập hội, tức là lập cả đảng. Thế mà lại khẳng định ĐCS là đảng chính trị duy nhất, điều đó rất là nguy hiểm, đóng sập lại đa nguyên. Đi đến đa nguyên không phải là đi tới rối loạn, mà nếu không đi tới đa nguyên thì tình hình bất bình sẽ còn hơn cả rối loạn nữa, trong nhân dân và đối với quốc tế. Đổi mới bứt lên phía trước, nhưng vẫn chưa ngang tầm với việc VN có bước lịch sử vào WTO. Nên tận dụng thời cơ này mà hòa nhập. BBC: Xin cảm ơn ông
Việt Nam nên đàm phán song phương hay không về chủ quyền trên Biển Đông đối với quần đảo Hoàng Sa bị Trung Quốc cưỡng chiếm từ năm 1974 là một trong các nội dung được Bàn tròn Thứ Năm hôm 14/7 và các khách mời thảo luận nhân Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) mới ra phán quyết về 'Đường chín đoạn' trong vụ Philippines kiện Trung Quốc.	Biển Đông sau phán quyết về Đường Lưỡi bò	Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay tuyên bố nước này tôn trọng phán quyết của tòa PCA và yêu cầu Trung Quốc cũng tôn trọng. Từ Đại học Bình Dương, nhà nghiên cứu chính trị và quan hệ quốc tế Vũ Cao Phan nêu quan điểm: "Tôi nghĩ Việt Nam nên chấp nhận đàm phán song phương (với Trung Quốc) và bắt đầu ngay với Hoàng Sa. Bởi vì sao? Bởi vì chúng ta chấp nhận đề nghị của Trung Quốc là đàm phán song phương, không có gì vô lý hơn là tôi chấp nhận mà anh không. Nhưng cái vô lý của Trung Quốc lại là không chấp nhận đàm phán ở Hoàng Sa, vì sao? "Trung Quốc cho đó là của mình rồi, không cần phải bàn cãi nữa, thế nhưng trước đây đã đưa ra rất nhiều lập luận của Trung Quốc, như thế là không đúng. Người ta gọi là tiêu chuẩn kép. "Đối với Senkaku, tức là Điếu Ngư, Nhật Bản ở trạng thái giống như Trung Quốc ở Hoàng Sa hiện nay, nhưng Trung Quốc kiên quyết đòi đàm phán và cũng có gây một vài nhiễu loạn ở xung quanh đó. "Đối với Việt Nam thì ở Hoàng Sa, Trung Quốc lại giống như tư thế của Nhật Bản và Trung Quốc bác bỏ, cái đó rất là vô lý. Tôi không thấy có một điều nào vô lý hơn. Nhưng ở Việt Nam, dường như có cảm giác là Hoàng Sa khó lấy lại được, hay là vì thái độ của Trung Quốc luôn luôn bác bỏ. "Các cán bộ ngoại giao (Việt Nam) nói chuyện cho biết khi họ đề cập đến Hoàng Sa, họ (Trung Quốc) đập bàn đập ghế và không nói được nữa, thế thì vì không nói được nữa cho nên chúng ta không đề xuất để đàm phán Hoàng Sa ư?," Tiến sỹ Vũ Cao Phan nói với Bàn tròn Thứ Năm của BBC. 'Không song phương được' PGS. TS. Hoàng Ngọc Giao không tán thành quan điểm Việt Nam nên đàm phán song phương với Trung Quốc về chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa và ở Biển Đông. Từ Viện Chính sách, Pháp luật và Phát triển (PLD), PGS. TS. Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng, phản biện ý kiến trên của học giả từ Đại học Bình Dương và đưa ra quan điểm của mình. Ông nói: "Tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm của tác giả vừa nói vừa rồi, không thể có chuyện đàm phán song phương được. Ở đây không phải vấn đề là Việt Nam cố chấp, mà vấn đề là Trung Quốc luôn luôn bác bỏ chuyện đàm phán này. "Cho nên việc đàm phán song phương, tôi thấy là không khả thi, việc quan trọng, nếu muốn giải quyết bằng biện pháp hòa bình, thì cần phải đưa câu chuyện này ra bên thứ ba, để mà giải quyết như là trường hợp Philippines đã khởi kiện ra tòa PCA đối với Hoàng Sa. "Và đối với Trường Sa cũng vậy, phán quyết này theo tôi không phải là không có lợi cho Việt Nam, chuyện đường lưỡi bò là một chuyện, nhưng tôi xin thưa rằng việc mà Tòa tuyên bố rằng các cấu trúc thực thể ở Trường Sa không có quyền mở rộng ra đặc quyền kinh tế, đấy cũng là một vấn đề có thể nói là một thắng lợi. "Bởi vì các bạn biết rằng tàu thuyền Trung Quốc ở vùng Hoàng Sa, ở các bãi cạn nửa nổi, nửa chìm họ cải tạo, mà họ chiếm được, thì ngư dân Việt Nam trong mấy năm qua đã bị Trung Quốc dùng vũ lực để phá, rồi đâm chìm, rồi áp chế và dùng vũ lực, do đó phán quyết này một lần nữa khẳng định Trung Quốc không có quyền làm như vậy. "Một điểm nữa, chúng tôi xin lưu ý, cũng có ý kiến cho rằng nếu Việt Nam nhiệt tình ủng hộ, thì nó bất lợi cho Việt Nam, bởi vì trong một số thực thể ở Trường Sa, nếu công nhận, thì vô hình chung thừa nhận chủ quyền của Philippines đối với các thực thể đó. "Nhưng mà theo tôi, ý kiến như vậy là không ổn, bởi lẽ chúng ta biết thẩm quyền của Tòa, tòa đã xác định là không giải quyết vấn đề về chủ quyền, do đó cho nên không có gì đáng ngại cả và theo tôi Chính phủ Việt Nam cần phải bày tỏ quan điểm rõ ràng là ủng hộ phán quyết này. "Và tôi tin rằng nếu Việt Nam tiến hành khởi kiện Trung Quốc, thì những kết luận ở trong một số chi tiết của các thẩm phán có thể là căn cứ, tình tiết có thể vận dụng, bổ sung cho hồ sơ pháp lý của Việt Nam khởi kiện Trung Quốc, và một lần nữa tôi nhắc lại quan điểm đàm phán song phương với Trung Quốc là cực kỳ nguy hiểm. "Cho nên tôi đề nghị tác giả xem lại câu chuyện này, Trung Quốc không bao giờ chấp nhận chuyện đó và có thể chúng ta không bao giờ đàm phán được, bởi vì về mặt hồ sơ lịch sử, pháp lý, Hoàng Sa đã khẳng định là của Việt Nam, điều đó rất rõ, bây giờ chỉ có chuyện thẩm quyền bên thứ ba là cơ quan tài phán quyết định việc này. "Chứ không thể nào mà đi đàm phán với một người mà xâm chiếm của người khác, sau đó mà lại đi đàm phán với họ được, quan điểm này rất sai lầm" nguyên Phó Vụ trưởng, Ban Biên giới Chính phủ Việt Nam, ông Hoàng Ngọc Giao, nêu quan điểm. Khách mời Bàn tròn thứ Năm của BBC và các khách mời tuần này thảo luận về tình hình an ninh, chủ quyền trên Biển Đông sau khi có phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực trong vụ Philippines kiện Trung Quốc. Bàn tròn có sự tham gia của các chuyên gia và nhà nghiên cứu chính trị, pháp lý và bang giao quốc tế từ Việt Nam và hải ngoại. Trong đó có: Giáo sư Ngô Vĩnh Long, sử gia, nhà nghiên cứu chính trị quốc tế từ Đai học Maine, Hoa Kỳ. Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, nhà nghiên cứu bang giao quốc tế từ Đại học George Mason, Hoa Kỳ. Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng Viện Chính sách, Pháp luật và Phát triển, Việt Nam (PLD). Tiến sỹ Vũ Cao Phan, nhà phân tích chính trị và quan hệ quốc tế từ Đại học Bình Dương. Nhà báo Ngô Ngọc Văn (Yuwen Wu), từ BBC World Service, London. BBC Việt ngữ sẽ tiếp tục giới thiệu các ý kiến trao đổi, tranh luận tại Bàn tròn Thứ Năm tuần này về Biển Đông hậu phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực trong các bài vở tiếp theo, mời quý vị đón theo dõi.
Một đề xuất về cải cách tiếng Việt hiện đại gây tranh cãi ở Việt Nam vì đã 'đi quá xa' với hiện trạng của chữ quốc ngữ, theo một nhà nghiên cứu ngữ học và Việt ngữ từ Anh quốc.	Đề xuất cải tiến chữ Việt 'gây tranh cãi mạnh'	Đề xuất cải tiến bảng chữ cái và chính tả tiếng Việt của PGS. TS Bùi Hiền đang gây xôn xao dư luận Việt Nam, trong đó có thể có quan ngại gây 'hoang mang, xáo trộn', theo ý kiến nhà bình luận. Bình luận với BBC Tiếng Việt hôm 26/11/2017 về đề xuất cải tiến bảng chữ cái và chính tả tiếng Việt do một chuyên gia, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nội dung & Phương pháp dạy - học phổ thông đưa ra trong một hội thảo ngữ học ở Việt Nam gần đây, nhà nghiên cứu Đoàn Xuân Kiên từ London nói: "Những đề xuất như vậy đi quá xa với tình hình của chữ Quốc ngữ, mà chữ Quốc ngữ đã là một hệ thống chữ viết ký âm, tức là cố gắng lột tả được cách nói của người Việt, mặc dù nó là một hệ thống không hoàn chỉnh đâu, nhưng tương đối ở thế kỷ 16, 17, nó là một kết quả sáng tạo rất cao của những người sáng chế ra chữ Quốc ngữ. Cải cách 'tiếng Việt' thành 'tiếq Việt' và bình luận từ London Tiếng Việt của chúng ta: 'Nhau' hay 'rau'? Tạ Chí Đại Trường một nhân cách trí thức "Cho đến bây giờ, đất nước độc lập, tự chủ, nếu chúng ta (Việt Nam) muốn có những sửa đổi để hoàn chỉnh một hệ thống chữ viết do người nước ngoài giúp tạo ra, thì cần phải có thứ nhất, yếu tố thời gian chuẩn bị dư luận. "Thứ hai, phải có những người chuyên ngôn trong ngành ngôn ngữ họp bàn, rồi vận động dư luận, rồi đi đến đề xuất. Thứ ba, phải có một kế hoạch lâu dài trong đó toàn bộ nhà nước, hệ thống truyền thông, sách báo và nhà trường có những hoạt động đồng bộ để có thể tạo ra những thay đổi." Xôn xao có lý do PGS. TS. Bùi Hiền là tác giả của đề xuất cải cách đang là một tâm điểm trong dư luận ở Việt Nam. Theo nhà chuyên môn từ London, có lý do đằng sau việc dư luận Việt Nam xôn xao trước đề xuất của PGS. TS. Bùi Hiền, ông Đoàn Xuân Kiên nói tiếp: "Còn những đề xuất cá nhân, sáng tạo cá nhân sẽ làm cho dư luận, công luận thêm hoang mang chứ không có lợi gì cả, quyển sách Kỷ yếu Hội nghị in ra, trong đó có bài của Phó Giáo sư Bùi Hiền, dư luận có vẻ xôn xao là bởi vì thấy như vậy ghê quá. "Có một sự đảo lộn kinh hoàng trong thực tế nói năng và viết lách của tiếng Việt hiện nay, cho nên không lạ gì sự hoang mang của công luận là đúng, là phải chăng, và chúng ta - nhà nước (Việt Nam) cũng như cơ quan thông tấn cần có những nỗ lực để giải tỏa những hoang mang đó." Hôm Chủ nhật, báo mạng Infornet.vn dẫn ý kiến của một nhà ngôn ngữ học từ Việt Nam, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Tổng thư ký Hội ngôn ngữ học Việt Nam và đương kim Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, bình luận đề xuất cải cách của PGS Bùi Hiền: "Nếu cải tiến chữ Quốc ngữ theo đề xuất này thì các học giả sẽ trở thành người vừa đọc vừa đánh vần, viết sai chính tả, phải đi học lại từ đầu; tất cả các tài liệu khoa học sẽ thành văn bản cổ, chỉ các nhà nghiên cứu về chữ cổ mới có thể đọc được." PGS. TS. Bùi Hiền được truyền thông Việt Nam dẫn lời cho rằng học sinh học theo hệ thống cũ sẽ học tiếng Việt chậm hơn so với các em học theo hệ thống cải tiến do ông đề xuất; bên cạnh đó, thời gian viết lách, soạn thảo, in ấn, xuất bản sẽ tiết kiệm và hiệu quả hơn. Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết đưa ra nhận xét có tính phản biện, vẫn theo Infonet hôm 26/11: "Tôi không biết PGS.TS Bùi Hiền đã thực nghiệm dạy đối chứng hai thứ chữ ở đâu để rút ra những kết luận này. Nhưng tôi ngờ rằng cả người dạy học, người viết sách, người đánh máy, người biên tập, người đọc sách đều sẽ phải loay hoay, mất thời gian hơn với thứ chữ cải tiến này. "Đề xuất cải tiến chữ Quốc ngữ nếu được chấp nhận sẽ làm cho hàng chục triệu người lao động phải học lại từ đầu, hàng chục triệu tài liệu phải in lại, như vậy thì sẽ tốn giấy mực và thời gian hơn nhiều." Mạng xã hội tuần cuối cùng của tháng 11/2017 tràn ngập các hình ảnh về sáng kiến cải tiến mà trên đây là một 'ví dụ' về văn bản dùng chữ cải cách theo đề xuất mới. Thống nhất ý kiến Việt Nam: Đem sách vào cho tù nhân Luật sư Lê Công Định nói về ông Ngô Đình Diệm và nền Đệ nhất VNCH Lương hưu cô giáo 'thấp mạt hạng' là bất công Khi được đề nghị bình luận về ý kiến trên của Giáo sư Thuyết, nhà ngữ học Đoàn Xuân Kiên nói: "Tôi thống nhất ý kiến với Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết là bởi vì tôi cho rằng bất kỳ cuộc vận động xã hội nào cũng cần có một hoạt động đồng bộ như tôi đã nói, mà đồng bộ đây là nhà nước, thông tấn - báo chí - sách vở và thứ ba là nhà trường. "Đấy là một sự vận động xã hội lớn lao chứ không đơn giản, thứ hai nữa, bất cứ một cuộc vận động nào cũng đòi hỏi thời gian, nếu Giáo sư Bùi Hiền đưa ra những con số thống kê như vậy thì tôi cũng như Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết có phần ngờ rằng sự thu thập dữ liệu thống kê như thế chưa thỏa đáng." Trong đề xuất cải tiến của mình, theo truyền thông Việt Nam, ông Bùi Hiền cho biết: "Nếu cho học sinh chưa biết chữ, chúng ta thử chia hai lớp học. Một lớp cho học chữ hiện hành, còn một lớp học chữ theo đề xuất của tôi thì tôi tin lớp học chữ hiện hành sẽ học chậm hơn. Tôi đã làm phép tính, nếu viết chữ theo đề xuất của tôi sẽ có thể tiết kiệm thời gian, sức lực cũng như vật tư khoảng 8%. "Cũng theo phép tính đó, nếu một đơn vị phát hành sách một năm tiêu tốn hết 100 tấn giấy thì với cách viết chữ cải tiến này, một năm có thể tiết kiệm được 8 tấn giấy, thời gian và công sức đánh máy cũng theo đó mà giảm được 8%". Báo Dân trí, thuộc Hội Khuyến học Việt Nam, hôm 25/11 trích dẫn đề xuất cải tiến bảng chữ cái và chính tả tiếng Việt của tác giả Bùi Hiền, cho hay trải qua gần một thế kỷ, đến nay chữ Quốc ngữ ở Việt Nam đã bộc lộ nhiều bất hợp lý, nên cần phải cải tiến để giản tiện, dễ nhớ, dễ sử dụng, tiết kiệm thời gian, vật tư. Đề xuất cải tiến chữ Quốc ngữ nếu được chấp nhận sẽ làm cho hàng chục triệu học sinh và người lao động phải học lại từ đầu, theo Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết Những bất hợp lý theo tác giả của bản đề xuất là: "Hiện tại, chúng ta sử dụng 2, 3 chữ cái để biểu đạt một âm vị phụ âm đứng đầu. Ví dụ C - Q - K (cuốc, quốc, ca, kali), Tr - Ch (tra, cha), S - X (sa, xa)... Bên cạnh đó, lại dùng 2 chữ cái ghép lại để biểu đạt âm vị một số phụ âm đứng cuối vần như Ch, Ng, Nh (mách, ông, tanh…)" Phương án tối ưu Giáo dục Việt Nam - 'cần tính toán lại' Việt Nam và cải cách sách giáo khoa Báo Dân Trí tiếp tục trích dẫn quan điểm của PGS. TS. Bùi Hiền cho rằng: "Đó là những hiện tượng không thống nhất, không theo một nguyên tắc chung nào dẫn đến khó khăn cho người đọc, người viết, thậm chí gây hiểu nhầm hoặc không hiểu được chính xác nội dung thông tin. Người học như trẻ em hay người nước ngoài, cũng rất hay mắc lỗi do sự phức tạp này mang lại". Từ đó, theo tờ báo mạng của Việt Nam, ông Bùi Hiền đã kiến nghị một phương án làm cơ sở để tiến tới một phương án tối ưu trình nhà nước: "Chữ quốc ngữ cải tiến của tác giả Bùi Hiền dựa trên tiếng nói văn hóa của thủ đô Hà Nội cả về âm vị cơ bản lẫn 6 thanh điệu chuẩn, nguyên tắc mỗi chữ chỉ biểu đạt một âm vị, và mỗi âm vị chỉ có một chữ cái tương ứng biểu đạt. "Sẽ bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z. Bên cạnh đó, thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có trong bảng trên, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d, gi, r. Vì âm "nhờ" (nh) chưa có kí tự mới thay thế, nên trong văn bản trên tạm thời dùng kí tự ghép n' để biểu đạt," theo báo Dân trí. Nhà ngữ học Đoàn Xuân Kiên từ London, Anh quốc bình luận về đề xuất cải tiến bảng chữ cái và chính tả tiếng Việt với BBC Việt ngữ hôm 26/11/2017. Trên mạng xã hội cuối tuần này đã có nhiều ý kiến xoay quanh đề xuất của PGS. TS. Bùi Hiền, mà vài bình luận mà BBC Việt ngữ biết được đưa ra một số chia sẻ: "Sáng tạo và tâm huyết là đáng trân trọng nhưng từ lý thuyết đến thực tế là một khoảng cách rất xa và khó lường," một nhà giáo nữ giảng dạy Trung học Phổ thông từ Thành phố Hải Phòng viết trên trang mạng xã hội Facebook. "Nay ông Tiến sỹ - Giáo sư này "sáng tạo" cách viết mới có mục đích gì, tiện lợi ra làm sao tôi chưa rõ lắm. (Hình như "tiết kiệm được khoảng 7 mẫu tự)," một nhà giáo đã hồi hưu từ Nha Trang cũng trên mạng này đưa bình luận. "Nó hoàn toàn không có mục đích giống như cụ Vĩnh (nhà văn hóa Nguyễn Văn Vĩnh) cổ vũ vì lối viết Telex sẽ tiện cho việc xếp chữ vì lẽ chữ đúc để sắp in quốc ngữ có quá nhiều dấu phụ tạo ra khó và nhiêu khê trong sửa chữa, khi đánh điện tín thì không thể chuyển đi. "Tuy nhiên ngày nay thì nó đã định hình sau thời Tự lực văn đoàn rồi, viết Quốc ngữ và học chữ ấy như hiện giờ đã ổn thì có cần thay đổi chăng? Mà thay đổi thì có lợi gì trong thực tế? "Thử nhìn sang các nước Đông Nam Á mà coi, có nơi đâu mà sự "tích hợp" chữ viết với hiện đại nhanh và tiện hơn mình không? "Tôi không chê ông ấy nhưng tôi thấy cần giải trình cái lối viết đó tiện lợi hơn lối truyền thống chỗ nào và mục đích gì. Vậy thôi!," nhà giáo hồi hưu từ Nhà Trang nêu nhận xét.
Công an vừa bắt hai phóng viên để điều tra cáo buộc liên quan đến việc đưa tin vụ PMU18, gây xôn xao trong giới báo chí ở Việt Nam.	Bắt hai nhà báo 'vì đưa tin vụ PMU18'	Tin từ Việt Nam cho hay phó Văn phòng báo Tuổi Trẻ ở Hà Nội, nhà báo Nguyễn Văn Hải, và phóng viên Nguyễn Việt Chiến của báo Thanh Niên vừa bị bắt giam. Cả hai ông đều là phóng viên 'cứng' trong mảng nội chính. Giới nhà báo ở Hà Nội và TPHCM cho BBC hay đến khoảng 4 giờ chiều 12/05 ngoài hai người kể trên giới hữu trách còn bắt thêm một người thứ ba không thuộc giới nhà báo nhưng có liên quan. Hồi tháng 8/2007, được biết rằng cơ quan điều tra đã khởi tố 'vụ án làm lộ bí mật nhà nước và lợi dụng quyền tự do dân chủ' liên quan tới các bài báo viết về vụ PMU18. Một nhà bình luận ở Hà Nội cho BBC biết rằng đây là động thái được chờ đợi từ "phe của cựu Thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến." Trong diễn biến gần đây nhất, ông Tiến đã được phục hồi tư cách Đảng viên hôm 07/05 kể từ khi bị đình chỉ ngày 4/04/2006. Ông được thả sau 18 tháng tạm giam và Viện Kiểm sát đã đình chỉ vụ án và miễn trách nhiệm hình sự đối với ông và hai bị can khác. Dư luận nhiều tuần qua cũng bàn về việc ông Tiến thông qua luật sư đòi lại các quyền lợi của mình và vai trò của báo chí khi đưa tin về ông và vụ PMU18. Đã bị thẩm vấn nhiều Các nguồn tin từ Việt Nam nói việc bắt giữ các nhà báo này dù gây bàn tán trong giới phóng viên nhưng không làm người ta ngạc nhiên. Hồi tháng 8/2007, nhiều phóng viên có tiếng của các tờ báo có lượng phát hành lớn ở Việt Nam đã bị Bộ Công an gọi lên thẩm vấn. Ngoài Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Lao Động, Tiền Phong, phóng viên báo ngành công an như Công an Nhân dân, An ninh Thủ đô và Công an TP HCM cũng bị triệu tập. Cơ quan điều tra không nói là đã xin lệnh phê chuẩn việc gọi hỏi phóng viên của Viện Kiểm sát hay chưa. Một số phóng viên thấy bìa hồ sơ thẩm vấn của an ninh điều tra có chữ “Chuyên án LM07” và đoán rằng đây là chữ viết tắt của “Chuyên án Lộ mật năm 2007”. Họ nói họ được hỏi những câu như đã từng viết bao nhiêu bài liên quan tới vụ PU18, các nguồn tin lấy từ đâu và kiểm chứng thông tin như thế nào. Từ 1994 đến 1998 ở cương vị tổng giám đốc PMU18, ông Tiến làm đại diện chủ đầu tư nhiều dự án xây dựng cầu đường. Ngày 29/03/2006, Thủ tướng Phan Văn Khải ra quyết định tạm đình chỉ công tác của Thứ trưởng Tiến để "kiểm điểm làm rõ các dấu hiệu vi phạm trong vụ án tại PMU18." TNTham nhũng ở nước ta ư? Có lẽ chỉ những ai ngu ngốc nhất mới không cho là không có, quá đậm nữa là khác. Và cũng thật thơ ngây cho những ai tin rằng một hai nhà báo dám chụp mũ các quan lớn. Tại một xứ độc đảng mà dám chụp mũ quan to khác nào đưa cổ vào dây thòng lọng, chẳng ai dại thế đâu. Vấn đề không phải là chống hay không chống tham nhũng nữa mà là ăn quá, kèn cựa, chia không đều, đấu đá nội bộ. Vẫn biết ăn lắm, chia rẽ thì mất lòng dân nhưng mâm cao cỗ đầy trước mặt không lẽ mang dâng cho kẻ khác vốn dĩ chẳng trong sạch, đáng kính, tài ba hơn mình? Khi mà đạo đức "cách mạng" còn là đầu môi chót lưỡi thi cái vòng lẩn quẩn chống tham nhũng ở VN không có màn kết. Hồng AnhTheo tôi "có công thì thưởng, có tội thì trừng phạt". Mới đầu nghe báo đưa tin công an bắt 2 phóng viên, tôi thấy cũng hơi bị sốc. Nhưng khi bình tĩnh nghĩ lại, tôi cho là cơ quan an ninh có lý của họ. Phóng viên ở Việt Nam giờ "quyền lực" ghê lắm, khi ngày hết Tết đến ai đó là người nổi tiếng hay doanh nghiệp lớn mà lỡ quên họ đi thì "liệu cái thần hồn" sẽ hết yên ổn để làm ăn. "Công" hay "tội" bản thân sự việc sẽ thể hiện thôi. Tôi tin vào sự nghiêm minh của pháp luật! Khi "dập" ai thì báo chí luôn đưa lên trang nhất với hàng tít lớn, khi đính chính xin lỗi thì nhiều khi tìm đỏ con mắt mới thấy được vài dòng béo tẹo. Bắt để họ biết trên họ còn có tính nghiêm minh của pháp luật! HùngThật giống như chuyện đùa. Xã hội VN ta bây giờ sao gần giống như thời cuối nhà Tống bên Tàu trong chuyện Thủy Hử vậy? Chỉ khác chưa thấy 108 hảo hán xuất hiện để diệt tham quan mà thôi. Vô danhChuyện này với tôi không có gì là mới và lạ cả, không có gì cho ta quan tâm, vì nó là bình thường thôi. Nếu bạn có ở trên mảnh đất này, bạn có thể thấy nó xảy ra mọi nơi trên Việt Nam ngày nay, từ từ nông thôn đến thành thị; từ Địa phương đến Trung ương. Hai nhà báo Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ) và nhà báo Nguyễn Việt Chiến (báo Thanh Niên), còn may mắn hơn nhiều, còn có người biết đến và lên tiêng. Qua đây tôi cũng xin nhắn gởi đến các anh chị mang nợ cầm bút, từ nay có muốn viết gì thì phải hỏi ý kiến của cấp trên trước rồi hãy hạ bút, để khỏi mang họa vào thân. Nói như cụ Nguyễn Du "Chút lòng trinh bạch từ nay xin chừa". Nam Son, Phú YênNếu để lộ thông tin liên quan đến tham nhũng cũng vi phạm luật bị bắt thì ông Tiến là Đảng viên là cán bộ nhà nước phải khai báo tài sản, lương của ông báo nhiêu một tháng? PMU 18 mà thuê điều tra nước ngoài chắc chắn đường dây tham nhũng sẽ được ghi vào lịch sử của nhân loại. MKT, Sài GònViệt Nam là chơi luật của Đảng: Đảng viết, Đảng làm, Đảng tự sửa... Những nhà báo này chỉ là con gà được giết để dọa những người sau thôi. Bố tôi cũng là cán bộ một ngành, vì nói ra sự thật với báo chí mà bị kỉ luật, kiểm điểm. Người dân lên tiếng vì đất nước thì đè đầu bịt miệng, khi mình sai thì "chỉ là sai sót nhỏ sẽ khắc phục". Nỗi ô nhục này bao lâu mới rửa được, đất nước này đến khi nào dân mới giàu, nước mới mạnh được đây? HuyềnKhông biết đâu là đen, đâu là trắng nữa. Mấy ông báo chí bị bắt còn ít. Đến tướng Quắc còn bị khởi tố cơ mà. Tướng Quắc được giao nhiệm vụ khi chuẩn bị về hưu, nhiệm vụ đang được thi hành thì bị về hưu nay lại được lôi ra khởi tố. Còn các bác báo chí chắc là từ nay hết ho he. Có lẽ báo chí cũng cần tham gia một hiệp hội nào đó tầm cỡ Quốc tế để có bề gì còn có hiệp hội lên tiếng! Lê MinhThông tin Tướng Quắc và các Nhà báo bị khởi tố đang gây lên làn sóng bất bình trong công luận. Câu hỏi đặt ra: Công lý ở đâu; Nền pháp chế của Việt nam đang ở đâu. Sự thật phe nhóm nào đang đứng sau, thao túng vụ này cũng như toàn bộ vụ PMU18. Dù phe nhóm nào, xin đừng làm ảnh hưởng đến nhân dân. Nguyen Duy Hung, Hà NộiTôi là một người công tác tại cơ quan truyền thông tại Việt Nam, cá nhân tôi sau khi biết việc hai phóng viên đấu tranh chống tham nhũng bị bắt trong vụ án động trời PMU18 phải nói là bàng hoàng, thật sự đi sai với công cuộc phòng chống tham nhũng đang quyết liệt tại Việt Nam như Nghị quyết IX của Đảng có cho là một trong bốn nguy cơ cần phải giải quyết triệt để. Mặt khác, nó cho thấy sự lúng túng trong công tác điều tra của Bộ Công an, gây mất niềm tin của nhân dân vào các chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, rất mong mọi người hãy đứng về lẽ phải, đứng về lợi ích quốc gia để bài trừ triệt để bọn tham nhũng, bảo vệ công lý để xây dựng nhà nước Việt Nam pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Mong mọi người hãy góp tiếng nói và ý kiến của mình vào vụ án này. Noname, Hà NộiChỉ có thể là VN thôi. Lần này có vẻ như phần thắng đang nghiêng về phe Nguyễn Việt Tiến. Chắc chắn là phe PMU18 còn nhiều nhân vật quan trọng nữa, nếu không thì làm sao Nguyễn Việt Tiến trắng án được, huống chi là phản đòn mạnh như vậy. Cầu chúc cho những ai đấu tranh vì lẽ công bằng xã hội được an toàn... Thật đáng xấu hổ cho đảng ta, "Đảng của quan, do quan và vì quan..." Minh Nhat, Việt NamTôi kịch liệt phản đối về việc bắt tạm giam hai nhà báo mà không có lý do chính đáng. Bản thân tôi là một sinh viên thế hệ 8X không thể hiểu được lý do vì sao một người đáng bị tống giam như Nguyễn Việt Tiến lại được thả ra và còn phục hồi lại tư cách Đảng viên, trong khi các nhà báo chân chính dám phơi bày sự thật lại bị giam giữ với một lý do lố bịch. Tôi tha thiết mong chờ một sự bênh vực chính đáng của các nhà báo trong nước và thế giới trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà báo bị bắt giữ. Tôi không thể hình dung ra được sự nghiệp chống lại tiêu cực của Việt Nam sẽ đi đâu và về đâu ! Tôi thất vọng với cách ứng xử của chính phủ Việt Nam! Minh, Melbourne - AustraliaHiệp 1: Phe Anti-Việt Tiến ghi liên tiếp mấy bàn ngoạn mục. Hiệp 2 vừa bắt đầu, phe Việt Tiến phản đòn, san bằng tỷ số. Các chân sút ghi bàn của đối phương đều bị thẻ đỏ hết, có khả năng sẽ bị treo giò dài hạn hoặc vĩnh viễn. Không biết trận đấu có phải đá thêm hiệp phụ không nhỉ? Hậu sinh khả uý, Đà NẵngChẳng biết tin vào đâu nữa, ai đúng, ai sai... loạn hết cả rồi các bác ơi. Nhưng chắc chắn một điều , thế hệ trẻ 7X, 8X, 9X tương lai sẽ hành xử các bác còn đẹp hơn thế này nữa. DatanlaNếu báo chí sai phải chịu trách nhiệm là đúng, vì ở nước ta nhiều phóng viên do không được tiếp đón đàng hoàng về hay viết bậy lắm. Chuyện đó xảy ra như cơm bữa. Nhưng đến thời điểm này mới làm rõ trách nhiệm của báo chí về sự việc cách nay hai năm thì là quá muộn, cuối cùng kẻ có tội hay không đều phải vào tù. Vaio, Hà NộiSợ lắm BBC ơi, thế này thì ai dám ho he một câu nữa, không dám đâu, đi tù như chơi đó... Vt, HNThật thất vọng! Đó là tâm lý chung của rất nhiều người dân VN. Nhưng có một điều mà không phải ai cũng nhận ra đó là trong nội bộ chính quyền đang có một sự chia rẽ sâu sắc. Họ kéo bè kết phái, thật sự thì tướng PHẠM XUÂN QUẮC cùng các phóng viên chỉ là một nạn nhân mà thôi! Thật đáng thất vọng cho những người đấu tranh chống tham nhũng dưới chế độ này!!! Khanh, Sài GònChuyện không có tự do báo chí ở VN là điều ai cũng biết và cũng hiểu - còn ở đây, hai sĩ quan cao cấp của Công An và hai nhà báo chuyên nghiệp của hai tờ báo lớn bị bắt, chỉ xác định một điều: Đất nước được điều hành bởi những thế lực trong bóng tối, và những chuyện bắt bớ như thế này chỉ là chuyện Long tranh hổ đấu giữa các thế lực ấy - còn niềm tin của người dân vào những tuyên bố chống tham nhũng, chỉ có thằng ngu mới tin vào điều đó! Le Ngoc Bac MyThiếu tướng Phạm Xuân Quắc (nguyên Cục trưởng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội - C14, người từng cầm trịch điều tra vụ PMU 18) vừa bị Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khởi tố điều tra tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Thiếu tướng còn không thoát khỏi. Hai ông nhà báo thì nhằm nhò gì? Nguyen Cuong, SaigonTôi chỉ gói gọn một câu:" chính quyền lãnh đạo đang xa dần ý chí va nguyện vọng của người dân...dùng công cụ quản lý chuyên chế thành đàn áp tự do ngôn luận và dân chủ". Noname, HanoiXem ra bắt hai phóng viên và bắt tướng Quắc là 100% dọn đường cho đồng chí Tiến trở về đây. Bác Dũng xem bộ chỉ là bù nhìn để các thế lực khác thâu tóm. Huan, Sài GònThật là chán nản quá, không thể tin nổi. VN như thế này thử hỏi ai dám đứng lên để góp tiếng nói cho việc chống tham nhũng, như thế này thì VN sẽ đi về đâu? Mai Van Trung, TP HueNhững chuyện như thế này tôi không ngạc hiên lắm. Chúng ta cần có cái nhìn tổng thể hơn với một đất nước đang tiến triển rất tốt đẹp, nhưng... Freedom, UKDù không nói ra thì mọi người có thể hiểu đây là một vụ bắt bớ có "chủ ý" của lực lượng cầm quyền (nhất là sau khi ông N.V.Tiến được xử "trắng án"). Báo chí Việt Nam chưa bao giờ có tự do. Báo chí và truyền thông có vai trò rất lớn trong việc điều tra tội phạm, chống tham nhũng, đưa thông tin đến người dân. Nhưng ở Việt Nam thì thông tin lại bị bưng bít và báo chí bị chính phủ cộng sản kiểm soát và chi phối. Trung NguyenĐộc tài là kẻ thù của công lý và của chính kẻ độc tài. Khi một chính phủ trở nên độc tài thì có nghĩa là họ đang từng bước khâm niệm chính mình. Cà Mau thì bê bối vụ Bí thư tỉnh ủy; Hà Nội thì đàn áp báo chí... Chính phủ thì quản lý yếu kém; lạm phát, tham nhũng không sao kiểm soát nổi... Hãy trả lại cho dân các quyền tự do mà họ cần phải có để chính họ và cả các Ông có thể trở nên tốt hơn. Nam Tran, BerlinTự do dân chủ ở Việt Nam càng ngày bị đàn áp nhiều hơn và thủ đoạn hơn. Những người có chức có quyền, nếu chẳng may bị báo chí phanh phui, thì tội trạng nhẹ hơn rất nhiều so với người dân bình thường. Điều đó, hẳn các vị ở trong nước hiểu rõ hơn. Hiện nay, không thể nói rằng ông Nguyễn Việt Tiến không có tội. Nhưng những người có công , vạch trần những thủ đoạn gian dối đó, bắt đầu bị đàn áp với cường độ càng mạnh hơn. Việc người dân phản đối công an ngày càng nhiều hơn, điều đó thể hiện sự bất bình và niềm tin của nhân dân vào "giới“ này. Sự tôn trọng của người dân đối với luật pháp bị xói mòn nghiêm trọng, mà đại diện là công an và viện kiểm soát. Những ngày nào, khi ông thủ tướng mới của Việt Nam trúng cử , mọi người hy vọng ở ông nhiều lắm. Theo ngày tháng ..... người dân mất dần niềm tin vào ông, qua cách thức ông điều hành chính phủ. Tan Quyen, New OrleansXã hội VN bây giờ đảo ngựơc hết rồi, trắng thành ra đen, thử hỏi còn ai tin điều gì vào Đảng nữa? Nhưng biết đâu Việc này như một ngòi nổ bắt đầu cho phong trào chống lại bất công xã hội, chỉ cần bao nhiêu nhà báo dám làm ? Ẩn danh, USAÔng bà ta nói cấm có sai: "đấu tranh rồi tránh đâu" chỉ có chết thôi. metamorph, USAThế là chừa tật chống tham nhũng nhé. Từ nay nếu chẳng may biết được bác nào tham nhũng, ta cứ việc khen lấy khen để là an toàn. Ví dụ lỡ dại quay phim công an ăn tiền dân, phải nói đấy là tội của nhân dân chứ công an vô tội. Không đút lót thì làm thế nào công an tham nhũng. HanoiTôi thấy chẳng có gì phải ầm ĩ cả, nếu đưa tin sai thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Bản thân cá nhân tôi thấy cách đưa tin vụ PMU18 của báo chí thời đó rất vô trách nhiệm và vô lương tâm. Toàn theo kiểu " một nguồn tin của chúng tôi cho biết", rồi tưởng tượng ra các cuộc hành lạc ở nhà hàng phố núi, góp phần làm tan vỡ rất nhiều gia đình khi đưa lên mặt báo những mối quan hệ đời tư của họ với anh Tiến và anh Dũng. Ai sống ở VN mà không hiểu báo chí chỉ là công cụ khi phía sau mỗi vụ án lớn đều là những tranh giành quyền lực ở kiến trúc thượng tầng. Có câu nói rất phù hợp với VN là "đoạn trường ai có qua cầu mới hay". Nên chăng, các nhà báo cũng nên đi qua "cầu" để biết yêu thương và có trách nhiệm trước số phận của mỗi con người. Minh Lam, Phần LanVới sự đàn áp báo chí thô bạo của chính quyền như thế, biết khi nào người dân Việt nam mới có được quyền công dân cơ bản như các quốc gia tiến bộ khác trên thế gới? Cách đây khoảng hai tuần, truyền thông thế gới đưa tin chính phủ Cuba vừa mới cho phép người dân nước này đươc phép mua máy điện toán riêng cho mình! Sự kiện này báo chí Việt nam không được phép đưa tin, có lẽ chính quyền không muốn người dân biết đến một sự thật quái đản về người anh em xã hội chủ nghĩa của mình. Xét về mức độ cai trị ý thức con người của hai chế độ trên, tuy có khác nhau đôi chút nhưng về bản chất là hoàn toàn giống nhau. Đó là bản chất của nền văn minh chung của các chế độ có gốc gác từ chủ nghĩa cộng sản trên thế giới này. Dẫu sao, ch! úng ta hãy nên hy vọng vào những con người đầy lòng can đảm và ý thức tiến bộ trong giới báo chí nói riêng và trong toàn xã hội nói chung. ADThưa bạn Ẩn Danh, vậy là công an bắt người theo tin đồn sao? pótay.com. Đơn giản thôi, một khi đã cho ông Việt Tiến "trắng án", thì cần phải có con dê tế thần thay vào đó . Huy NguyenÂy dà, hai ông nhà báo này bậy quá. Ăn nói không có bằng chứng, bắt là phải. Từ một vụ đánh bạc mà lại khui lung tung ra. Chẳng qua họ chỉ đánh có một triệu đô thôi mà, hơn nữa đó lại là tiền do họ tích cóp được từ đồng lương ba triệu một tháng, hoặc cùng lắm là do cha họ từ thời hoạt động cách mạng để lại, hoặc biết đâu ông họ đã dấu được của từ thời địa chủ thì sao. Người ta có công với nước bỏ tù "nhầm" đến 18 tháng thì đưa tin ầm ĩ, còn những người dân bị tù oan cả chục năm thì coi như chuyện "trong nhà ngoài phố", bỏ tù là phải. batluudanh"Nhà nước VN luôn hành xử theo đúng pháp luật" - bạn Dragonman đúng là nhìn cuộc sống màu hồng. PMU18 xảy ra nghiêm trọng như thế, Nguyễn Việt Tiến tối thiểu cũng phải chịu trách nhiệm liên đới. Người ta chọn ông ta vào vị trí đó để làm gì mà khi có chuyện thì phủi tay "trắng án"? "Những thứ quyền tự do dân chủ ngoại lai đang gây bất ổn cho xã hội ta"-chắc là cán bộ nào vào đây tuyên truyền chắc? Tự do dân chủ là những quyền hiển nhiên của con người, còn phân biệt nội, ngoại sao? Tôi không mong đợi gì vụ án PMU18 có thể kết thúc minh bạch, công bằng vì điều tra 2 năm nay vẫn chưa thấy tội "tham ô" xuất hiện chỗ nào cả. Chúng ta sẽ phải chấp nhận rằng Bùi Tiến Dũng lấy tiền riêng đánh bạc thôi. Suy ra thu nhập của 1 giám đốc PMU thật đáng nể. Mong là các phóng viên này không phải bị làm vật hy sinh. Việt Tiến, Hà NộiĐất nước này sắp sửa loạn đến nơi rồi. Đúng là không còn biết tin vào ai nữa. Xin chúc mừng ông Nguyễn Việt Tiến đã rửa được "hận" với nhóm nhà báo đã làm lộ những mảng tối trong đời sống của ông. thagnv, TP HCMTôi đang tự hỏi có phải đất nước Việt Nam đang bị một thế lực nào đó thao túng? Sự việc ông Nguyễn Việt Tiến được miễn trách nhiệm hình sự, phục hồi tư cách Đảng viên đã là một sự khó hiểu rồi? Nay lại dẫn đến sự việc này, có phải là sự răn đe đối với những người bảo vệ cái đẹp, đương đầu với tệ nạn tham nhũng, hòng làm chùn ý chí đấu tranh của các nhà báo và các cơ quan truyền thông Việt Nam? Họ đang trả giá cho hành động của mình, các anh không đơn độc, mọi người hãy lên tiếng để đòi lại sự công bằng cho họ. Đáng lẽ sự công bằng này phải được nhà nước CHXHCNVN đảm bảo và bảo vệ cho chúng ta, nay chúng ta lại làm một việc rất là buồn cười, đòi hỏi và yêu cầu sự công bằng từ phía nhà nước và Đảng Cộng Sản! Công Lý, Hà nộiBáo chí ngày nay tham gia quá nhiều vào các vấn đề nhạy cảm, nào phanh phui tham nhũng của PMU18. Nào công an 113 quận Tây Hồ nhận tiền hối lộ, nào công an bắt bạc chết 5 người. Lộ hết cả, tạm thời cảnh cáo cho vài đồng chí về chăn gà làm gương. Muốn dân chủ phải có thời gian, đừng nóng vội, ít cũng phải 100 năm. Dragonman, TP HCMViệc bắt hai nhà báo'Vì đưa tin vụ PM18" điều chắc chắn là Chính Phủ VN đã nghiên cứu đầy đủ hồ sơ chuyên án này mới ra lệnh và có thể đó là tạm giam. Nhà nước VN luôn hành xử theo đúng pháp luật do vậy bất cứ cá nhân nào vi phạm pháp luật cũng và sẽ bị xử lý theo luật tố tụng hình sự. Hy vọng ngày ra tòa hai nhà báo này sẽ thành khẩn khai rõ nguồn cung cấp thông tin bởi các nhà báo này không thể sáng tác nội dung thông tin một cách trùng lắp như vậy. Phần còn lại pháp luật nước CHXHCNVN sẽ làm sáng tỏ. Ẩn danhĐây là bằng chứng cho thấy những thứ quyền tự do dân chủ ngoại lai đang gây bất ổn cho xã hội ta. Các ông nhà báo ăn cơm nhà nước không làm tròn trách vụ, đã tung những tin đồn bậy khiến công an phải nhập cuộc đã bắt oan một giới chức có nhiều thành tích suốt 18 tháng. Thử hỏi một dân thường mà bị vu oan như thế làm sao minh oan? Yêu cầu Đảng, nhà nước đưa ra biện pháp mạnh để trừ khử những tên phản động, bị thế lực bên ngoài mua chuộc xúi dục. Hoàng Anh, VNKhông còn gì để nói khi kẻ có tội trở thành vô tội và những người vạch mặt tội phạm lại bị buộc tội. Thật chỉ có ở VN.
Chính phóng viên viết phóng sự nói rằng chính phủ Anh đã cường điệu hóa mức độ nguy hiểm của Iraq cho dù biết rằng không có cơ sở để làm như vậy đã từ chức.	Người gây khủng hoảng ở BBC thôi việc	Nhà báo Andrew Gilligan thừa nhận một số thông tin trong phóng sự của ông không chính xác và xin lỗi về việc này. Tuy nhiên ông nói rằng phần lớn bài của ông là đúng. Đài BBC đã ra một tuyên bố ngắn xác nhận rằng Andrew Gilligan đã tự nguyện ra đi và nói rằng 'chúng tôi công nhận rằng đây là giai đoạn khó khăn đối với ông'. Còn chính ông Andrew Gilligan trong tuyên bố dài đã nói rằng ông 'yêu đài BBC và ông ra đi để bảo vệ đài'. Ông thừa nhận đã lỡ lời khi nói rằng chính phủ đã cho thêm câu Iraq có thể triển khai vũ khí huỷ diệt hàng loạt trong vòng 45 phút cho dù chính phủ biết rằng điều này không đúng. Andrew Gilligan nói đây là lỗi không hề cố ý và ông đã sửa chữa trong các buổi phát thanh tiếp theo. Tuyên bố của Andrew Gilligan cũng chỉ trích cựu thẩm phán Lord Hutton và nói rằng ông đã góp phần vào sự suy sụp ở BBC do những phán quyết không công bằng của ông. Phản ứng trước việc từ chức của Andrew Gilligan, phát ngôn viên ngoại vụ của đảng Dân chủ Tự do Anh, ông Menzies Campbell nói rằng Andrew Gilligan đã tìm ra đúng một câu chuyện hấp dẫn đó là quan ngại của ngành tình báo về ngôn ngữ sử dụng trong hồ sơ vũ khí về Iraq và vấn đề vũ khí có thể triển khai được trong vòng 45 phút. Tổng Giám đốc và Chủ tịch Hội đồng Quản trị từ chức Trước đó, BBC đã mất hai nhân vật chủ chốt và đặc biệt là linh hồn của BBC, Tổng Giám Ðốc Greg Dyke. Ông Greg Dyke quyết định từ chức trong không khí căng thẳng sau bản điều trần của Lord Hutton. Quyết định từ chức của ông Greg Dyke được đưa ra một ngày sau khi Chủ tịch BBC Gavyn Davies từ chức. Trong khi cựu Tổng Giám Đốc Greg Dyke khi từ nhiệm nói rằng ông hy vọng sự ra đi của mình sẽ "khép lại sự vụ" thì chính ông Dyke cũng nói ông không nhất thiết chấp nhận những gì nói trong báo cáo Hutton. Dân chủ ở nước này chịu ơn BBC hơn là đối với chính phủ này Steve Price, Overton, Anh Quốc Điều này có nghĩa rằng mong muốn của Hội Ðồng Quản Trị của BBC và các Bộ trưởng của Chính phủ "khép lại quá khứ để hướng về tương lai" có thể sẽ không dễ dàng. Ông Greg Dyke nói rằng ông có thể sẽ có bình luận thêm về báo cáo Hutton trong những ngày tới. Phản ứng của nhân viên BBC Chừng 1000 nhân viên BBC đã tụ họp ở Wood Lane, Luân Đôn với các biểu ngữ đòi Tổng Giám Ðốc Greg Dyke trở lại chức vụ. Một số người nói họ cảm thấy sự bất công đối với BBC nên muốn bày tỏ ý kiến của mình. Nhân viên tại BBC Somerset Sound cũng biểu tình và trạm phát sóng phát đi một phút im lặng để phản đối. Trước tòa nhà của BBC ở Glasgow, xứ Scotland cũng có chừng 150 nhân viên tụ họp với ý tưởng tương tự. Nội tình phức tạp Quyết định từ chức của hai nhân vật cao cấp nhất BBC tiếp theo sau kết luận điều tra rằng một số cáo buộc quan trọng nhất đưa ra trong các tường thuật của phóng viên BBC Andrew Gilligan là "không có cơ sở". Điều trần của Lord Hutton đã xóa bỏ cáo buộc rằng chính phủ Anh đã "phóng đại" hồ sơ về mối đe dọa quân sự của Iraq dựa trên các thông tin tình báo không đáng tin cậy. Lord Hutton cũng đã chỉ trích hệ thống biên tập "sơ hở" của đài BBC sau khi cho phóng viên quốc phòng Andrew Gilligan tường thuật về chủ đề này trên chương trình radio Today của kênh 4. Cựu giám đốc thông tin của chính phủ Anh Alastair Campbell đã từng chỉ trích rằng hai ông Gavyn Davies và Greg Dyke đã làm sự việc trầm trọng hơn bằng cách bảo vệ cho các tường trình của Andrew Gilligan. Tiểu sử ông Greg Dyke Ông Greg Dyke đến với đài BBC như một người ngoại đạo. Là một người đầy nhiệt huyết, cho tới trước khi trở thành Tổng Giám Đốc BBC phần lớn sự nghiệp của ông là trong lĩnh vực truyền hình thương mại, sản xuất các chương trình cạnh tranh với chính đài BBC. Ông đã từng là một người sản xuất chương trình, rồi biên tập viên cao cấp và cuối cùng trở thành doanh nhân truyền hình, lập ra các công ty mới và kiếm khá nhiều tiền trong quá trình đó. Người tiền nhiệm của ông Greg Dyke, John Birt, tập trung các nỗ lực của ông vào cơ cấu quản lý. Ông Greg Dyke thay thế với hứa hẹn thay đổi trọng tâm, ngoài việc kiếm tiền, quay về chú trọng tới việc sản xuất chương trình. Điều đó, cùng với phong thái rất quần chúng, đã cho ông sự đón nhận của BBC như một luồng gió mới. Nhưng có những câu hỏi chính trị xung quanh việc chọn ông vào chức vụ này. Ông thân cận với giới lãnh đạo Đảng Lao động cầm quyền, và là một người ủng hộ tài chính hào phóng cho đảng Lao động. Tuyên bố từ chức của Greg Dyke Nguyên văn thông cáo từ chức của cự Tổng Giám Đốc đài BBC được đưa ra như sau: "Ngày hôm nay, tôi ra tuyên bố từ chức khỏi chức vụ của mình ở BBC. Vị trí của tôi với tư cách là Tổng giám đốc chắc chắn đã bị tổn thương vì những lời chỉ trích sự quản lý của BBC trong báo cáo Hutton. Theo sau quyết định ra đi của cựu Chủ tịch BBC Gavyn Davies, tôi cảm thấy mình cũng cần nộp đơn từ chức cho Ban Quản trị. Trong thời gian làm việc ở đài BBC, tôi đã luôn hạnh phúc, đặc biệt là khi làm việc cùng những con người tài năng và nhiệt tình. Tôi tự hào về những gì chúng ta đã đạt được cùng nhau trong suốt bốn năm qua. Với sự ra đi của cả Gavyn và tôi, cùng với lời xin lỗi mà tôi đưa ra đại diện cho BBC ngày hôm qua, tôi hi vọng câu chuyện nay đã đến hồi khép lại. Trong suốt quá trình diễn ra vụ việc, mục đích duy nhất của tôi với tư cách là Tổng Giám Đốc BBC là làm sao bảo vệ sự độc lập trong vấn đề biên tập và hoạt động vì lợi ích công chúng. Cảm ơn quý vị".
Là một trong những loài hoa hiếm nhất thế giới, Neelakurinji cứ 12 năm mới nở một lần ở bang Kerala ở tây nam Ấn Độ, nơi hoa phủ khắp các triền đồi bằng sắc tím.	Neelakurinji, loài hoa hiếm chỉ nở 12 năm một lần ở Ấn Độ	Nở hoa theo chu kỳ Năm Sao Mộc Tại Kerala, nơi nổi tiếng về các loại cây cỏ nhiệt đới, về những bãi biển yên bình và những dòng sông, có thị trấn Munnar lặng lẽ nằm trong dãy núi Tây Ghats. Lịch sử nhân loại dưới tán cây bồ đề Kỳ hoa dị thảo: bông anh túc xanh Himalaya Khi mùi xác thối bay khắp không trung Nằm ở độ cao 1.600m trên mực nước biển, Munnar được biết đến với món trà, cà phê và các loại rau thơm, gia vị của riêng mình. Những thứ này, cùng với cảnh đẹp quyến rũ và những rặng núi mù sương khiến thị trấn trở thành một địa điểm du lịch rất được yêu mến. Đây là nơi có một trong những bí mật của Ấn Độ: Neelakurinji, một trong những loài hoa hiếm nhất thế giới, 12 năm mới nở một lần. Năm nay là năm hoa nở. Loài hoa xanh Cây Neelakurinji (thường được gọi tắt là 'Kurinji') thuộc chi Thuỳ hoa (Strobilanthes), là chi họ cây có chừng 350 giống cây có hoa, trong đó 59 loài có ở khắp bán đảo Ấn Độ. Bộ tộc thân quen với rắn độc nhất thế giới Tài ứng biến 'siêu đẳng' của người Ấn Độ Khái niệm gây ấn tượng của Ấn Độ về hư vô Nhiều loài khác nhau trong họ chi Thuỳ hoa có những thời điểm nở hoa khác nhau. Một số loài nở sau bốn, tám, 10, 12 hay thậm chí là 16 năm. Nhưng sự phát triển của chúng thì không đồng đều và nhìn chung là khó lòng nhận biết. Việc mở đồn điền trồng chè và các loại cây gia vị bên cạnh việc xây dựng nhà cửa và mở đường đã ăn lấn vào những diện tích đất lẽ ra là nơi để các cây đó phát triển, nở hoa. Tuy nhiên, hoa Strobilanthes kunthiana, Neelakurinji (có nghĩa là 'hoa xanh') thì khó bị bỏ qua, bởi chúng nở rộ rất nhiều, và mọc ở những khu vực được bảo hộ. Bảo tồn gấu trúc: Lừa mẹ để cứu con Nếu bạn biết trước khi nào mình sẽ lìa đời 'Mầm sống' to nhất và nhỏ nhất thế giới Nó trải thảm những triền đồi, đầu tiên là màu xanh rồi dần chuyển sang màu tím khi vào cuối mùa, thường là từ tháng Tám cho tới tháng Mười. Việc nở hoa diễn ra 12 năm một lần, trên một diện tích rộng lớn, gồm cả ở khu vực được bảo vệ, Khu bảo tồn Kurinjamala, nằm cách Munnar chừng 45 km. "Được ngắm hoa Neelakurinji nở là điều vô cùng đặc biệt, bởi, bạn nghĩ mà xem, rất có thể lần tới tôi sẽ không còn ở đây nữa. 12 năm nữa, có khi tôi sẽ sống ở nơi nào đó khác rồi, do công việc, hoặc do hôn nhân... có khi lúc đó tôi đã qua đời," R Mohan, một nhà hoạt động vì môi trường, nói. Khoa học về sự nở hoa Neelakurinji là loài cây ra quả chỉ một lần. Nghĩa là mỗi bụi cây chỉ sinh ra quả một lần sau khi nở hoa, sau đó cây sẽ chết. Cần mất một khoảng thời gian để các hạt mới nảy nở, phát triển. Bí ẩn vụ nổ khổng lồ ở Siberia Thoát chết sau khi bị nuốt chửng Con người trông sẽ thế nào sau 1 triệu năm nữa? Việc nở rộ hoa cứ 12 năm một lần giúp loài cây này tăng khả năng sinh tồn, bởi sẽ có rất nhiều hạt cây được sinh ra, không thể bị kẻ thù ăn hết sạch. Điều này cũng giúp cho các bông hoa được nhìn thấy và được nghiên cứu. Là một loài hoa hiếm không mọc ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới, Neelakurinji gắn bó nhiều với văn hoá Ấn Độ. Roy Mathew, cựu biên tập viên báo The Hindu, viết trong cuốn sách của ông, Kurinji: Bông hoa của những rặng núi xanh, rằng bộ tộc Muthuvan, một cộng đồng sống trong rừng tại Kerala, tin rằng bông hoa này là biểu tượng của tình yêu và sự lãng mạn. Vị thần của họ, Thần Muruga, kết hôn với Valli, một nữ thợ săn của bộ lạc này, bằng cách kết một vòng hoa Neelakurinji đeo quanh cổ nàng. Bộ tộc Paliyan, một cộng đồng du mục ở Tây Ghats, thì tính tuổi con người bằng số lần hoa Neelakurinji nở mà người đó từng nhìn thấy. Mong đợi hoa nở Mùa hoa Neelakurinji nở không chỉ có tầm quan trọng với người dân địa phương mà còn quan trọng cho cả khu vực, bởi nó giúp đem lại sự bùng nổ du lịch. Một mùa hoa tưng bừng sẽ khiến các triền núi dày đặc hoa, nở thành từng hàng trên các bụi cây cao từ 30 đến 60cm, rất dễ nhận thấy khi ở trong hoặc quanh khu thị trấn. Vào năm 2018, toàn bộ vùng Kerala, nhất là ở Munnar, đều rất bận rộn chuẩn bị cho các cuộc đặt chỗ nhiều tới mức quá tải. "Chúng tôi đã cải tạo khu nghỉ dưỡng trong năm nay," Harish Chawda, chủ một khu chăm sóc sức khoẻ nổi tiếng, nằm cách thị trấn 4km, nói. "Không chỉ chúng tôi mà ai ai cũng đều chuẩn bị. Chính quyền đã bắt đầu mở rộng đường sá chạy theo các ngọn đồi, các quán ăn địa phương bắt đầu tăng tốc, ai cũng rất hào hứng." Có tới gần 1 triệu du khách được trông đợi là sẽ tới đây - thế nhưng thảm hoạ ập xuống. Bị mưa tàn phá Trong tháng Tám, các trận lụt ở Kerala đã khiến 483 người chết, hàng chục ngàn người phải đi sơ tán; hơn 10 ngàn km bị phá huỷ. Nhà cửa trị giá lên tới hàng chục triệu ruppee bị phá huỷ, và thiệt hại về thu nhập do du khách huỷ chuyến là vô cùng to lớn. Trong cảnh miền đất này bị tàn phá cho tan hoang như vậy, liệu hoa Neelakurinji có bị ảnh hưởng gì không? Loài cây này cần có ít nhất là 10 ngày nắng liên tục để nở hoa, và chúng vẫn chưa đậu hoa trong thời gian mưa liên miên trút xuống bang này. "Không ai ngờ đến chuyện này cả," Chawda nói. "Sân bay chính của bang phải đóng cửa trong vài ngày. Trong suốt cả tháng, chúng tôi không có khách du lịch nào đến cả. Điều đó chưa từng xảy ra trong suốt thời gian tôi sống ở đây. Vào đầu tháng Chín, mặt trời lại ló dạng, hoa Neelakurinji cuối cùng đã nở bung... nhưng không có ai tới ngắm hoa cả." Công viên Quốc gia Eravikulam, một khu vực bảo tồn rộng 97 km vuông dành cho các hệ động thực vật của khu vực, được cho là sẽ thu hút rất đông du khách tới ngắm hoa Neelakurinji. Tuy nhiên, có rất nhiều bụi cây ở đây đã bị mưa cuốn trôi đi, lại thêm thời tiết không đủ nắng cho những cây còn lại nở hoa. Những người muốn tới ngắm hoa Neelakurinji phải tìm đến những địa chỉ khác, ở độ cao cao hơn, như Top Station và Vattavada ở Kerala, hay Kolukkumalai ở bang biên giới, giáp với Tamil Nadu. Hoa Kurinji năm nay có ít hơn so với những gì người ta trông đợi. Các triền đồi đến tháng Chín thường phải được Neelakurinji phủ kín, nhưng lần này chúng tôi phải đi trekking tới các địa điểm khác để ngắm hoa," Antonyn Thomas, hướng dẫn viên chuyên làm các tour du lịch mạo hiểm, nói. Đường đi gập ghềnh Hành trình tới Kolukkumalai - một khu vực có nhiều hoa Neelakurinji bao phủ, cũng là nơi được cho là có nhiều đồn điền chè ở độ cao cao nhất thế giới - là một nơi khó đến. Tính từ Munnar thì nó nằm cách khu định cư Suryanelli 30km, rồi sau đó đi lên núi 18km nữa trên con đường lầy lội. Đây là hành trình rất vất vả, xóc tung người và chỉ có thể đi bằng xe hai cầu. Thế nhưng những gì nhìn được thì rất bõ công làm một chuyến. Những trảng hoa Neelakurinji phủ kín đỉnh Kolukkumalai, trải rộng lẫn vào màn sương khói. Mật ong hiếm Thậm chí còn quý hơn hoa hiếm Neelakurinji là thứ mật ong được làm từ loài hoa này, mật ong Kurrinjithen. Những thảm hoa trải rộng mênh mông hấp dẫn ong tới thụ phấn, và từ đó tạo ra thứ mật ong hiếm. Việc lấy được mật ong thì rất phức tạp, nếu không nói là bất khả thi. Chỉ có những người đàn ông của bộ lạc địa phương được phép lấy mật ong, và hiếm khi thứ sản phẩm này ra đến chợ, ngoài một vài cửa hàng nằm tít sâu trong vùng thảo nguyên Shola, lọt giữa những thung lũng. Dân địa phương tin rằng mật ong này có tính năng chữa bệnh tim mạch, tuy chưa có nghiên cứu nào được tiến hành bởi số lượng mật ong có được là quá ít ỏi. Mà người ta cũng không thể biết đích xác mật ong được làm ra từ những loại hoa nào, cho nên việc nghiên cứu càng trở nên phức tạp hơn. "Bởi Munnar và khu vực được bảo vệ xung quanh đó là nơi có rất nhiều loại cây khác nhau, cho nên không cách gì biết được là liệu ong chỉ ghé tới hoa Kurinji hút mật hay là không," Mohan nói. "Hầu hết mật ong ở đây đều là dạng 'mật ong hỗn hợp', được làm từ nhiều loại hoa khác nhau. Thế nhưng trong mua hoa Kurinji nở rộ thì có thể ước đoán một cách thận trọng rằng ít nhất có từ 35 đến 70% thành phần mật ong, tuỳ vào khu vực lấy mật khác nhau, là từ hoa Neelakurinji." "Thứ hoa này hiếm tới mức chúng đang mất dần đi trong trí nhớ của chúng ta. Lần tới hoa nở tưng bừng sẽ là vào năm 2030, nhưng sau đó thì sự tồn tại của chúng sẽ là một câu hỏi lớn," Mohan nói. Kế hoạch bảo vệ Trong bối cảnh tình trạng thời tiết thì thay đổi, con người thì cần phát triển đất đai và gia tăng nông nghiệp, việc bảo tồn địa bàn sinh trưởng tự nhiên của những loài cây như Neelakurinji đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chỉ riêng ở Công viên Quốc gia Eravikulam đã có nhiều loài thực vật hiếm, và tổ chức NGO Save Kurinji Campaign Council (Hội đồng vận động bảo vệ hoa Kurinji), là tổ chức vận động nhằm nâng cao nhận thức về bảo tồn tự nhiên thông qua các chiến dịch, các chuyến đi trekking khám phá từ năm 1989 tới nay, đã quan tâm tới vấn đề này. Theo điều phối viên Ansar Mangalathop, thì việc bảo tồn được thực hiện "thông qua các công việc của hội đồng, khi mà vào năm 2006, chính quyền đã tuyên bố diện tích 3.200 hecta sinh sống phát triển của Kurinji gần với Munnar là khu bảo tồn Kurinji." "Nếu như chúng tôi có thể tạo được chút gì, dù là thay đổi nhỏ nhất để thế hệ sau có thể được ngắm Neelakurinji, thì cũng đáng." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Dư luận những ngày qua quan tâm đến điều khoản giao đất 99 năm cho nhà đầu tư trong dự thảo Luật Đặc khu, đối với ba đặc khu dự kiến thành lập là Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc.	Đặc khu kinh tế VN như Thượng Hải hay Pattaya?	Biển Quan Lạn, thuộc huyện Vân Đồn, Vân Đồn, tỉnh Quang Ninh Đấy có lẽ chỉ là bề nổi của một tảng băng chìm những vấn đề xoay quanh ba đặc khu kể trên. 'Chưa an tâm' về ba đặc khu kinh tế VN Tổ tư vấn Kinh tế Thủ tướng VN nói về đặc khu Mô hình đặc khu kinh tế không có tội Thực tế, đặc khu kinh tế không phải là một khái niệm xa lạ, càng không phải là "tội đồ" trong chính sách kinh tế. Đặc khu kinh tế với các nước đang phát triển có thể là một đòn bẩy hữu hiệu để xúc tiến nền kinh tế, và đã được áp dụng thành công trong lịch sử tại nhiều nước châu Á, Mỹ La Tinh. Theo một báo cáo từ Ủy ban Phát triển Quốc tế của chính phủ Anh, đặc khu kinh tế có định nghĩa là một khu vực địa lý được quản lý bởi một địa phương, đưa ra những chính sách hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư từ nước ngoài. Báo cáo này chỉ ra, đặc khu kinh tế đầu tiên trên thế giới nằm tại Shannon đã được lập ra từ 1959 tại Ireland. Nhưng những đặc khu kinh tế thành công nhất trên thế giới được công nhận nằm ngay ở quốc gia láng giềng Trung Quốc thời mở cửa những năm 1978, với dấu ấn của Đặng Tiểu Bình. 4 đặc khu kinh tế đầu tiên tại Trung Quốc ở Thẩm Quyến, Chu Hải, Sán Đầu và Hạ Môn. Tất cả những đặc khu này đều nằm ở phía Nam Trung Quốc, rất xa Bắc Kinh hay Thượng Hải, nhưng lại sát gần Hong Kong và Đài Loan. Những đặc khu kinh tế này là bước chuyển tiếp quan trọng khiến Trung Quốc từ một quốc gia nghèo và bị cô lập trước mở cửa, thành một nền kinh tế khổng lồ như hiện nay. 40 năm sau Đổi mới tại Trung Quốc, những đặc khu kinh tế tại Trung Quốc nay đóng vai trò khác, không còn chỉ để bán sức lao động giá rẻ và tài nguyên thiên nhiên. Nay đã tích lũy đủ vốn, kinh nghiệm và kỹ thuật học từ những công ty nước ngoài đầu tư tại đây, Trung Quốc dùng đặc khu kinh tế để chuyển đổi sang nền kinh tế thiên về sáng tạo và kỹ thuật. Đặc khu Thâm Quyến hiện có vai trò như thung lũng Silicon, là nơi đặc trụ sở tập đoàn công nghệ khổng lồ Tencent. Mô hình đặc khu kinh tế có thể được tìm thấy không chỉ ở Trung Quốc mà vẫn có tại Hàn Quốc, Nhật Bản, nơi đầu tư nước ngoài được ưu đãi. Tại Việt Nam, mô hình này cũng không hề xa lạ, dù không được gọi dưới tên đặc khu kinh tế, nhưng những khu công nghiệp tại TP.HCM, sau đó là Đồng Nai, Bình Dương đóng vai trò chính xác như đặc khu kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng GDP của quốc gia. Vậy, vấn đề ở Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc không phải ở mô hình đặc khu, mà nằm ở những vấn đề khác. Lâm Tắc Từ và chuyện Trung Hoa mất đất Đặc khu kinh tế: 'Cần tránh bị lợi dụng' Phát ngôn 6/6: 'Luật đặc khu không đánh đổi an ninh' Canh bạc đầu tư bấp bênh Từ khía cạnh an ninh, quốc phòng, vị trí của Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc gây ra nhiều quan ngại về an ninh quốc gia. Theo báo VNexpress, tại phiên họp Quốc hội ngày 23/5, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đưa ra nhận định, nếu nhìn trên bản đồ thì những nơi dự kiến xây dựng đặc khu như Vân Đồn (Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (Khánh Hoà), Phú Quốc (Kiên Giang) đều ở vị trí nhạy cảm về an ninh, quốc phòng, cần tiếp cận thận trọng. Việt Nam hy vọng đặc khu như Phú Quốc sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho cả nước Nhưng ngay cả khi loại bỏ nguy cơ an ninh, quốc phòng, nhìn từ góc độ kinh tế thuần túy, lựa chọn đưa Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc thành đặc khu kinh tế có rất nhiều điểm không thuyết phục. Nếu xác định muốn ba khu đặc khu kinh tế trở thành đầu tàu trọng điểm cho nền kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn mới, tập trung các ngành nghề được ưu tiên, giao đất, miễn thuế phí phải thuộc ngành công nghệ cao, ngành phụ trợ công nghiệp hoặc cảng biển - dựa trên đặc thù vị trí của ba đặc khu kinh tế này. Tuy trong dự thảo Luật đặc khu có bao gồm các ngành trọng điểm này, nhưng lại lập lờ thêm du lịch, kinh doanh casino, phố đèn đỏ... những ngành hứa hẹn sẽ là „con bò sữa" sinh lợi cho địa phương, nhưng không đóng góp gì cho mục đích chuyển dịch của kinh tế Việt Nam, nếu không muốn nói là hoàn toàn đi xa ra khỏi mục đích ban đầu của chính phủ. Ngoài ra, hai ngành du lịch và cảng biển nằm cạnh nhau như hai ngành được ưu tiên phát triển tại Vân Đồn và Bắc Vân Phòng, chỉ dùng logic thông thường mà suy cũng đã thấy kỳ quặc. Chắc không du khách nào thích tắm nắng trên bãi biển nằm gần cảng, tập nập tàu container chở hàng hóa neo đậu? Quay lại mục tiêu phát triển công nghiệp tại đặc khu, một yếu tố quan trọng cần xét đến là cơ sở hạ tầng tốt, bao gồm đường xá, năng lượng, cảng biển, liên lạc... Theo Tuổi Trẻ, bản thẩm định đề án Bộ Tài Chính đưa ra con số 1,57 triệu tỷ đồng để đầu tư cho ba đặc khu. Theo ý kiến chuyên gia Huỳnh Thế Du, dẫn từ báo Vnexpress, đây là gánh nặng khổng lồ cho ngân sách, chưa chắc hoàn vốn. Đầu tư khổng lồ, nhưng có thể ba đặc khu chỉ thu hút những đại gia bất động sản, chứ không đủ thu hút với những nhà đầu tư thuộc ngành ưu tiên phát triển về công nghiệp, công nghệ cao. Từ phía nhà đầu tư, rất khó để thu hút nhân tài để làm việc ở những đảo xa như Vân Đồn, Bắc Vân Phong hay Phú Quốc, khi hiện tại phần lớn nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn tập trung tại những thành phố lớn. Thiếu kinh nghiệm quản lý từ địa phương cũng tạo một môi trường kinh doanh không hấp dẫn cho nhà đầu tư. Vậy rốt cuộc, khi ba đặc khu không đủ cạnh tranh để thu hút đầu tư công nghệ cao, hàng hải, được lợi từ đầu tư cơ sở hạ tầng từ thuế người dân và gói ưu đãi từ chính phủ chỉ có đại gia bất động sản. Chệch khỏi mục tiêu phát triển kinh tế ban đầu, rất có khả năng ba đặc khu kinh tế mang theo rất nhiều kỳ vọng của chính phủ Việt Nam trở thành 3 đặc khu như...Pattaya ở Thái Lan. Vườn nhiệt đới Nong Nooch gần khu du lịch Pattaya, Thái Lan Pattaya của Thái Lan là điểm thu hút hàng triệu lượt du khách mỗi năm Với số vốn 1,57 triệu tỷ đồng, thay cho canh bạc đầu tư bấp bênh ở ba đặc khu Bắc Vân Phong, Vân Đồn và Phú Quốc, Việt Nam có thể lựa chọn cho những vị trí đầu tư sáng suốt hơn, gần trọng điểm đô thị, tạo sức cạnh tranh, để thật sự là sức bật cho nền kinh tế cần chuyển dịch khỏi giai đoạn chỉ bán tài nguyên và sức lao động giá rẻ. Thông tin bổ sung về những đặc khu kinh tế tại Trung Quốc Lúc bấy giờ, Trung Quốc ở vào thời điểm khó khăn, khi người dân hoàn toàn mất lòng tin ở chính quyền sau Cải cách Văn hóa và Trung Quốc ở thế đối đầu với Liên Xô. Sau khi Mao Trạch Đông qua đời, dàn lãnh đạo mới tại Trung Quốc xác định, chỉ có một cách để tạo ổn định xã hội là phát triển kinh tế. Ở các nước láng giềng như Nhật Bản, Hàn Quốc, và gần hơn là Hong Kong và Đài Loan, mô hình phát triển là dựa vào vốn FDI (đầu tư trực tiếp từ nước ngoài) để tận dụng lợi thế nhân công giá rẻ và tài nguyên sẵn có ở giai đoạn đầu, phát triển công nghiệp nhẹ. Sau khi đã có vốn, thì bắt đầu đầu tư cho công nghiệp nặng và những ngành công nghệ cao. Nếu chọn đi con đường dựa vào xuất khẩu, Trung Quốc có hai lợi thế: Một là nguồn tài nguyên nhân công giá rẻ dồi dào, hai là những nền kinh tế đã phát triển trong khu vực đang vào giai đoạn chuyển tiếp, dời „công xưởng" ra nước ngoài để thi công giảm giá thành sản phẩm. Bốn đặc khu kinh tế tại Quảng Đông và Phúc Kiến đã được mở ra để kêu gọi đầu tư, trước hết là từ Hong Kong và Đài Loan, với cộng đồng Hoa Kiều đông đảo, quay trở về để mở nhà xưởng. Thành công của mô hình này cứ lan rộng mãi ra, từ bốn đặc khu ban đầu mở ra thêm ở 14 thành phố, thu hút nguồn vốn FDI khổng lồ. Đó là lý do Trung Quốc được gọi như "công xưởng của thế giới" và vô cùng nhiều sản phẩm hàng hóa các nhãn hiệu đều có nhãn "Made in China". Bài viết nêu quan điểm riêng của tác giả, đang là sinh viên Thạc sĩ Khoa Đông Á học, Đại học Duisburg Essen, Đức.
Những ngày cuối cùng của năm Canh Dần, Đảng cộng sản VN kêu gọi chỉnh đảng. Lời kêu gọi này đã vang lên từ rất lâu, được lặp lại với cường độ ngày càng thống thiết tương xứng với mức độ trầm trọng của tình trạng biến chất của các đảng viên.	Việt Nam "quân cờ trong mùa cách mạng"	Luật sư bất đồng chính kiến Lê Quốc Quân tin rằng năm cũ chứa đựng nhiều 'dấu hiệu tốt' cho năm 2012 và 'tương lai' của Việt Nam. Nhưng tác động của việc chỉnh đảng chắc chắn là hạn chế vì không có đối lập để thách thức công khai hóa những sai phạm thì đảng viên vẫn tiếp tục cuộn trong tổ kén của mình và tha hóa. Càng giáo huấn thì càng mâu thuẫn vì lý thuyết cộng sản mỹ miều đã hoàn toàn khác xa so với thực tiễn cay nghiệt hằng ngày. Nếu chủ nghĩa Mác là một công trình bỏ trên giá sách hoặc là một tôn giáo hướng đến đời sau thì không đến nỗi tệ. Nhưng khi đưa cả một nửa nhân loại ra làm thí nghiệm, trả giá bằng hàng trăm triệu mạng người, cộng với sự thất bại rõ ràng trên thực tế thì việc tiếp tục ép xác, rao giảng về nó là một sai lầm cả tư duy và đạo đức. Việt Nam gần đây giống như cây lúa được bón quá nhiều duy nhất một loại “phân vô cơ cộng sản” nên đã ngăn cản sự hấp thu của những nguồn dinh dưỡng khác, dẫn đến việc rụng lá dần và suy thoái mặc dù hiện nay tất cả việc tổ chức quyền lực từ trung ương đến từng bản làng xa xôi hẻo lánh vẫn thuộc về Đảng cộng sản Việt Nam. Đảng cũng đã tiến hành đổi mới nhưng càng chắp vá thì những tổn thương trên cơ thể Mẹ Việt Nam càng trở nên trầm trọng. Khi những nhóm lợi ích càng càng tư lợi cho mình bao nhiêu thì cơ hội chung cho đất nước càng trở nên ít đi và khó khăn hơn. Nhưng năm 2011 là năm đầy ấn tượng cho mùa cách mạng mới ! Bắt đầu bằng sự tự thiêu của Mohamed Bouazizi, một thanh niên trẻ làm nghề bán rau tại Tunisia, thế giới chỉ cần 12 tháng để chứng kiến sự ra đi của hàng loạt quốc gia độc tài ở Bắc Phi. Mùa xuân Ả rập đã gây cảm hứng lên rất nhiều quốc gia và những cánh én báo hiệu càng nhiều ở những nước độc tài còn sót lại trên thế gian. Có thể mất thời gian nhưng Việt Nam không thể là một ngoại lệ. Con tàu Việt Nam thực sự đang nằm trên đường ray dân chủ do chủ quan con người cũng như khách quan của quy luật tiến hóa. Cách mạng ở Bắc Phi không phải là một sự tình cờ. Những mâu thuẫn trong các chế độ độc tài ở Bắc Phi đã nuôi cấy ung nhọt ngay trong chính lòng xã hội từ rất lâu. Và để có được một mùa xuân Ảrập thì Hoa Kỳ và Phương Tây đã có chiến lược đối với vùng này từ một thập niên trước. Cái chết đầy uẫn ức của thanh niên đó đáp ứng được tiếng thì thầm của công lý trong lương tâm mỗi người, nó châm ngòi cho đốm lửa cháy lan ra và đống cỏ khô Bắc Phi đã bắt được mồi lửa, cộng hưởng với cơn gió thổi từ Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương -NATO. Mọi điều cần thiết đó có vẻ như cũng đang có ở xã hội Việt Nam. Trung – Mỹ đụng nhau? Trên thực tế, chuyện xảy ra ở Bắc Phi và Trung Đông thực ra là một cú đánh vào Trung Quốc vì nơi đó là nguồn cung dầu mỏ chủ yếu của cường quốc đông dân nhất thế giới với sự tăng trưởng kinh tế liên tục nhiều năm ở mức 2 con số. Saddam Hussen bị treo cổ, Trung Quốc đã mất một nguồn cung dầu mỏ lớn. Nếu câu chuyện tương tự xảy ra với Iran, Trung Quốc thực sự sẽ rơi vào một cuộc khủng hoảng năng lượng vì mất đi đến 20% nguồn cung năng lượng. Đất nước đang phát triển này cần rất nhiều dầu mỏ trong khi nguồn cung từ những quốc gia độc tài ở Bắc Phi đang cạn dần. Những ngày cuối năm 2011 còn chứng kiến sự chuyển đổi đầy ngoạn mục của Miến Điện. Đó cũng là một cú đấm bồi vào Trung Quốc khi con đường ngắn nhất từ Trung Quốc đến vịnh Bengal coi như không còn là độc quyền của Trung Quốc. Mất nguồn cung năng lượng ở Bắc Phi; mất con đường xuống Ấn Độ Dương qua Miến Điện; bị bọc lót kỹ ở vùng biển Hoàng Hải và Đông Hải, Trung Quốc chỉ còn một cách duy nhất nữa là “quẫy đạp” về phía Đông Nam để vươn ra Thái Bình Dương. Nhưng Hoa Kỳ đã coi thế kỷ 21 là thế kỷ Thái Bình Dương của họ và đang chuẩn bị một lá chắn liên kết giữa Ấn Độ - Asean – Nam Hàn và Nhật Bản, tạo thành bức tường bao quanh Trung Quốc. Hoa Kỳ còn dự kiến triển khai lính tại Úc Châu và tổng thống cam kết cam kết định hình tương lai cho khu vực này. Khi người Mỹ đặt các nhiệm vụ ở Châu Á Thái Bình Dương lên làm ưu tiên hàng đầu thì sự trỗi dậy trong hòa bình của Trung Quốc là không thể trong một thế giới đầy “quần ngư tranh thực”. Một chiến lược gia Trung Quốc đã dự báo rằng chiến tranh Trung –Mỹ là không xa. Hai con dê này sẽ đi qua một chiếc cầu Biển Đông và đây có thể là một trong những ngòi nổ cho những xung đột. Việt Nam vì vậy chắc chắn, cách này hay cách khác, bị cuốn vào vòng xoáy này. Tôi dự đoán, câu chuyện “Xé Trung Quốc ra nhiều mảnh” và hình thành “liên bang cộng hòa Trung Hoa” chỉ tính bằng thập kỷ. Việt Nam khi nào? Cỗ máy độc tài, tiêu tốn nhiều nguyên liệu và đẫy rẫy lỗi hệ thống ở Việt Nam chắc chắn sẽ có ngày phải dừng lại. Nhưng vấn đề là khi nào và như thế nào? Trước khi có vụ cắt cáp thăm dò, không ai có thể nghĩ là ngay giữa Hà Nội, có 11 cuộc biểu tình. Những gì xảy ra vào mùa hè năm 2011 là dấu hiệu thách thức đảng cầm quyền trong những năm tới vì nó mở màn cho sự đòi hỏi những quyền khác như: tự do ngôn luận, tự do lập hội, tự do báo chí… Thậm chí cuộc biểu tình để ủng hộ luật biểu tình cũng là một cuộc biểu tình nổi đình đám. Vậy trong bối cảnh mà giá cả tăng cao, đời sống khó khăn, tham nhũng lan tràn, hàng loạt vi phạm của chính quyền đã làm cho nhân dân phẫn nộ, có người đã trực tiếp bắn vào lực lượng công an và quân đội thì việc đòi hỏi những quyền được ghi trên hiến pháp dễ dàng lặp lại với một cường độ cao hơn, rộng hơn vì nó đáp ứng được khát vọng của nhân dân cùng khổ. Đó là điều phải đến và chắc chắn ít hơn một thập niên. Nhưng bằng cách nào? Hai con đường Có hai con đường dân chủ hóa Việt Nam. Một là đi trước Trung Quốc, hai là ngay hôm sau của một cuộc đổi thay từ Trung Quốc. Kịch bản một xảy ra khi những người lãnh đạo nhìn thấy những lực lượng quần chúng hiện hữu đủ hình hài và sức mạnh đòi dân chủ và họ sẽ đứng về đại bộ phận dân chúng, tiến hành cải tổ và dân chủ hóa đất nước. Kịch bản này phụ thuộc rất lớn vào tầng lớp mới thân phương tây đã và đang được đào tạo ở nước ngoài. Sẽ có một cuộc “dàn quân” giữa một bên là những người trẻ, có tư tưởng cải cách và thân Mỹ và một bên là những người lớn tuổi hơn, có tư tưởng bảo thủ và thân Trung Quốc. Đây sẽ là một cuộc đấu tranh chính trị cam go vì hai bên điều hiểu một cách đầy trách nhiệm rằng Việt Nam có thể chỉ là một quân cờ trong bàn cờ lớn hơn của chính trị thế giới. Kịch bản thứ hai có vẻ nhận được sự đồng thuận lớn hơn của bộ phận dân chúng Việt Nam. Họ chờ đợi Trung Quốc thay đổi trước và cho rằng Việt Nam sẽ là một bản copy. Kịch bản này cũng là điều mà các cường quốc ủng hộ dân chủ đang theo đuổi một cách quyết liệt vì nếu như dân chủ hóa được Trung Quốc thì những nước cộng sản còn sót lại như Việt Nam & Bắc Triều Tiên gần như đương nhiên xong”. Cuba có thể để tồn tại như một bảo tàng sống động cho người dân xem về XHCN mà xa lánh. Tất nhiên, dự đoán chỉ là dự đoán, lịch sử vốn đầy bất ngờ, giống như những người Cộng sản khi xưa đã bất ngờ “bước vào một ngôi nhà trống vào năm 1945” làm tròn trách nhiệm trong công cuộc giải phóng dân tộc. Còn bây giờ lẽ ra là lúc họ phải dũng cảm chấp nhận những thách thức mới với các lực lượng tiến bộ khác. Nếu vẫn đủ sức mạnh và sự tinh anh, họ tiếp tục cầm quyền trong sự quy phục của những người thất cử, còn nếu thất bại, họ đi vào lịch sử dân tộc như một chính đảng đã đặt sự phát triển của dân tộc lên trên phe nhóm của mình. Khi như vậy, dù có phải phiêu du theo dòng lịch sử thế giới, những người con có trách nhiệm của Mẹ Việt Nam, vẫn có thể tự hào rằng mình đã làm hết trách nhiệm với tổ tiên trước đây và con cháu sau này. Bài viết phản ánh lối hành văn và quan điểm riêng của tác giả, luật sư bất đồng chính kiến Lê Quốc Quân, người đang sinh sống ở Hà Nội.
Hiện tượng 'trục lợi' không phải là mới, nhưng tính chất và mức độ phức tạp, nghiêm trọng và lan rộng đang thu hút sự quan tâm đặc biệt.	Việt Nam và các sân 'trục lợi' màu mỡ ở khu vực công	Hoạt động 'thỉnh vong, oan gia trái chủ' ở Chùa Ba Vàng được xem là 'trục lợi tâm linh' Từ góc nhìn chính sách công bài viết sau đây chia sẻ cách lý giải về căn nguyên của vấn đề trục lợi, từ đó gợi ý về hướng cải cách thể chế hiện nay. Luôn là 'diễn biến phức tạp' 'Trục lợi tâm linh' nói chung và hoạt động 'thỉnh vong, oan gia trái chủ' thu nhiều tiền của người dân ở chùa Ba Vàng nói riêng là hiện tượng trục lợi điển hình. Đại đức Thái Minh ‘bị cách chức’, bà Yến bị phạt Giáo hội: 'Không có chuyện thỉnh, giải oan' Vụ thỉnh vong chùa Ba Vàng: dư luận dậy sóng Người dân rúng động, bức xúc. Chính quyền 'lúng túng, vào cuộc chấn chỉnh'. Truyền thông nhà nước, báo giấy, báo mạng, lề phải, lề trái, … dồn dập đăng tải tin nóng, bình luận, phê phán. Ngoài vụ việc lớn lâu nay như BOT và 'lợi ích nhóm', thì các vụ 'trẻ em trong trường mầm non bị nhiễm sán lợn khi ăn phải thực phẩm bẩn' và 'trục lợi chính sách trong dự thảo tiêu chuẩn cho nước mắm… cũng đang khiến dư luận dậy sóng. Cuộc họp báo ngày 25/03/2019 do Bộ Công an tổ chức thông tin một số hoạt động của ngành trong quý I/2019 nhận định rằng tình hình các loại tội phạm về bảo kê, xã hội đen, tín dụng đen, ma tuý, trật tự an toàn giao thông 'diễn biến phức tạp, nóng bỏng'… Theo đó, trong thời gian gần đây Bộ Công an đã xử lý gần 30.200 vụ phạm tội, trong đó có nhiều vụ án liên quan đến 'trục lợi' như tội phạm kinh tế 6.458 vụ; tội phạm tham nhũng, chức vụ 71 vụ; tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường 6.590 vụ… Trong cuộc họp báo nhiều câu hỏi được nêu về một số vụ 'điển hình' như: Vụ án 'can thiệp, nâng điểm trong kỳ thi trung học phổ thông quốc gia tại một số tỉnh. Trong vụ án 'Vũ Nhôm' đã khởi tố và xét xử sáu vụ án, trong đó riêng sai phạm về quản lý đất đai thì cơ quan điều tra khởi tố 21 cá nhân và hiện tiếp tục điều tra nhóm người ở TP HCM; Vụ 'sai phạm trong quản lý và đầu tư công tại MobiFone', Dự án ở Venezuela của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) đang điều tra… Bộ Công an gần đây có văn bản gửi PVN đề nghị cung cấp hồ sơ về dự án khai thác dầu khí ở Venezuela Vẫn là biểu hiện của thể chế bất cập Từ góc độ chính sách công, trục lợi là hành vi của cá nhân, tổ chức hay doanh nghiệp tìm cách kiếm tiền thông qua hành vi thao túng môi trường kinh tế và pháp lý thay vì hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong bất kỳ thể chế nào hành vi trục lợi đều có thể xảy ra nhưng với mức độ nghiêm trọng khác nhau tuỳ thuộc vào chất lượng hệ thống kinh tế chính trị. Trong nhiều vụ việc thường thấy 'bóng dáng các quan chức'. Liên hệ với thực tế nước ta, xin nêu trường hợp 'nổi cộm' để giải thích. Chủ trương 'quân đội, công an làm kinh tế' chắc chắn dẫn đến những vụ án như Vũ Nhôm, Út trọc. Có gì phía sau hai vụ xử 'Vũ Nhôm', 'Út Trọc'? Hai tướng công an khai ‘không thao túng đất vàng’ Hai tướng công an bị phạt 2 năm rưỡi và 3 năm tù Người ta có thể biện minh cho đặc thù khi Việt Nam khi còn trong điều kiện sau chiến tranh, lực lượng quân ngũ còn lớn, tiềm năng về phương tiện vật chất kỹ thuật, đất đai… chuyển sang làm kinh tế là phù hợp. Tuy nhiên, sau nhiều năm vẫn giữ kiểu hoạt động phi kinh tế dựa trên 'nước sông, công lính' thì kiểu trục lợi bởi các cán bộ quân sự tha hoá, ít hay nhiều, được che đậy bởi thực hiện nhiệm vụ an ninh quốc phòng là không tránh khỏi. Vấn đề sẽ nảy sinh khi một số 'thủ trưởng' các doanh nghiệp quốc phòng, an ninh núp dưới vỏ bọc chắc chắn này có xu hướng bị cám dỗ bởi vật chất hoặc danh vọng dẫn đến cách hành xử cơ hội chủ nghĩa khi cho rằng mình sẽ thoát khỏi hình phạt, khi 'cấp trên' không có được đầy đủ thông tin hay vẫn đặt niềm tin vào phẩm chất 'người lính'. Giả sử trong trường hợp bị phát hiện họ cho rằng trong bối cảnh 'tham nhũng tràn lan' vẫn có thể thoát bằng cách 'làm hài lòng' hoặc tìm các quan hệ 'nhờ vả'. Các ông Đinh Ngọc Hệ (tức Út Trọc - trái) và Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ Nhôm) ra tòa tại Việt Nam Môi trường thể chế đã lạc hậu và đang níu kéo sự chuyển đổi sang cơ chế thị trường, kìm hãm tăng trưởng kinh tế, trong đó điểm yếu cơ bản là vấn đề sở hữu không rõ ràng - dư địa của trục lợi. Các hình thức sở hữu nhà nước, tập thể hay tư nhân, chung hay riêng… nhất là trong lĩnh vực đất đai, tài sản công luôn tạo nên tranh chấp, khiếu kiện phức tạp. Trong bối cảnh cải cách thể chế ở Việt Nam vấn đề thân chủ - đại diện tạo nguy cơ trục lợi tràn lan. Ngoài các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp 'sân sau' của đảng, đoàn… thì hơn 6.000 đơn vị sự nghiệp công lập, các tổ chức chính trị xã hội, các hiệp hội hưởng ngân sách, nắm giữ một khối lượng tài sản công, đất đai… là mảnh đất màu mỡ để trục lợi. Trong thực tế môi trường pháp lý còn nhiều bất cập các 'vị thủ trưởng' đại diện cho cho sở hữu nhà nước 'luôn biết cách' vận dụng cho lợi ích riêng, lợi ích cục bộ hay cá nhân. Họ là nhóm đối tượng có nguy cơ trở thành các nạn nhân của 'rủi ro đạo đức'. Điều gì thực sự ngáng đường cải cách? Trục lợi là kiểu hành vi bản năng, tự phát và cơ hội chủ nghĩa của con người dựa trên nhận định chủ quan về chi phí cơ hội. Các hành động mang tính mục đích có thể được thúc đẩy bởi các động cơ vì mình (vị kỷ), vì người khác (vị tha) và vì bị ép buộc. Tương thân, tương ái, nỗ lực vì lợi ích của gia đình, cộng đồng làng xã được coi trọng như một phẩm hạnh. Lòng vị tha thích hợp với các nhóm nhỏ. Chủ thuyết xã hội chủ nghĩa chuyển sang xã hội đại chúng, phần lớn bằng bạo lực chuyên chính vô sản, một vài trường hợp cá biệt mang tính dân tuý như Venezuela nó trở thành ý thức hệ: CNXH được dựa trên sự cống hiến và tạo ra sự vị tha. CNXH được dựa trên nhu cầu con người, 'làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu'. Tuy nhiên, khi vận hành hệ thống động cơ ép buộc, hành chính luôn được áp dụng dưới nhiều hình thức. Ý thức hệ xã hội chủ nghĩa đã được cảnh báo về sự giáo điều, duy ý chí và hậu quả nghiêm trọng, tuy nhiên chỉ đến khi hệ thống XHCN Đông Âu sụp đổ sự cảnh báo mới được minh chứng. Trong thế giới đương đại, người ta cho rằng chủ nghĩa tư bản, với thị trường tự do và mô thức duy lợi, được dựa trên sự ích kỷ, khuyến khích lòng tham, gây 'rủi ro đạo đức'. Tuy nhiên, trong thực tế thị trường tự do đòi hỏi hành động tự nguyện giữa các cá nhân, không có sự ép buộc. Theo đó, nếu bạn muốn một cái gì từ người khác, bạn phải làm một cái gì đó cho họ. Chính vì thế mà chủ nghĩa tư bản phát triển tự nhiên. Nền kinh tế VN được đổi mới theo hướng kinh tế thị trường định hướng XHCN Đường lối đổi mới ở Việt Nam đã trải qua chặng đường hơn một phần ba thế kỷ. Nền kinh tế chuyển đổi ở Việt Nam dù có được diễn giải rằng đó là thị trường định hướng XHCN, thì trước hết vẫn cần hiểu đúng về thị trường để có thể cải cách đúng đắn. Nhưng thực tế đã cho thấy rằng sự níu kéo vào ý thức hệ giáo điều có thể sản sinh ra những chính sách và quản lý sai lầm, làm chậm quá trình chuyển sang kinh tế thị trường. Hiện nay chính sách thúc đẩy tự do kinh doanh đang làm tăng tốc quá trình chuyển đổi. Nó mang lại lợi ích kép, không chỉ tạo ra động lực tăng trưởng, mà còn tạo hứng khởi cho các doanh nghiệp, cá nhân nỗ lực tự mình đạt mục đích do làm hài lòng khách hàng thay vì các mối quan hệ 'nhờ vả' chính quyền. Tuy nhiên, mặt trái của chính sách cũng đang bộc lộ, trong đó trục lợi là hiện tượng đặc trưng. Nó trở nên nghiêm trọng và lan rộng trong thể chế có quá nhiều bất cập. Con người tạo ra thể chế để rồi bị ràng buộc bởi nó. Trong quá trình sinh tồn con người luôn điều chỉnh thể chế mỗi khi nó không còn phù hợp. Thể chế lạc hậu là rào cản lớn nhất, bởi vậy 'cải cách thể chế là dư địa lớn cho tăng trưởng'. Vận hành chính sách là một quá trình hai mặt: 'chống' và 'xây' đồng thời. Hiệu quả của cải cách hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào việc thiết kế các bộ phận cấu thành cơ chế thị trường, trong đó các nguyên tắc cơ bản như: sở hữu tư nhân, tự do kinh doanh, động cơ lợi nhuận, cạnh tranh công bằng và năng lực chủ thể tự quyết. Theo tôi, cải cách thể chế không khi nào là đơn giản và tuỳ thuộc vào lựa chọn của giới cai trị trên cơ sở những ý tưởng và triết lí xã hội. Chúng không chỉ để hiểu và diễn giải thế giới thực, mà quan trọng hơn còn để thay đổi vì lợi ích chung của nhân dân, của dân tộc thay vì lợi ích cục bộ, riêng của nhóm người. Bài viết thể hiệnquan điểm riêng của TS Phạm Quý Thọ từ Hà Nội. Xem thêm loạt bài của tác giả: VN: 'Bảo trợ chính trị' đang gây nguy hại cho chế độ? Cải tổ Công an có thay đổi tư duy cải cách? Việt Nam: 'Cần cơ chế để dân chống tham nhũng' Vụ ‘Vũ nhôm’ và cuộc chiến không vùng cấm Ban Kinh tế có tham mưu được chính sách tốt?
Việc ban lãnh đạo Việt Nam chọn ra ba nhân vật mới vào các chức Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ được báo chí nước ngoài đánh giá là cuộc chuyển giao quyền lực êm thắm.	Ước Mơ Việt Nam đợi người đánh thức	BBC News Online tiếng Anh ở bài số một, vị trí quan trọng nhất của trang Asia-Pacific, đăng tin này với hình Tân thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cười rất tươi. Trong bối cảnh gần như khu vực nào trên toàn cầu cũng có chuyện bất ổn, đảo chính, lật đổ, thì phải nói rằng Việt Nam đang được báo chí nước ngoài để mắt tới một cách ưu ái, có phần khâm phục. Ban lãnh đạo mới cũng được coi là nhiệt tình với Đổi mới và hội nhập quốc tế, nối tiếp con đường của chính phủ mãn nhiệm được ghi nhận là có thành tích kinh tế gây ấn tượng. Nhưng nếu chỉ có thể thì quả chẳng còn gì để bàn và có lẽ các ông Nông Đức Mạnh, Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Phú Trọng đáng được mong đợi nhiều hơn. Có gì đó chưa đủ Nhiệm kỳ của các ông Phan Văn Khải và Trần Đức Lương cũng đã được quốc tế ngợi khen nhiều về thành tích tăng trưởng kinh tế và hội nhập. Nhưng cho tới giờ Đổi Mới, dù được khen nhiều, vẫn có một lỗi khá cơ bản. Đó là sự thiếu vắng của một Ước Mơ. Ban đầu, Đổi Mới thực chất là quá trình bứt phá, bung ra, tìm lối thoát sau thời Bao Cấp thiếu đói kinh hoàng. Về sau này, Đổi Mới đã đưa Việt Nam vào một quỹ đạo có chất lượng khác trong quan hệ quốc tế, để lại đằng sau một hệ thống điều hành có được chỉnh đốn nhưng vẫn thuộc mô hình cũ. Hồ Thư Lập, chủ bút báo Tài Chính của Trung Quốc có nói: -Tất cả các thành tích của cải cách kinh tế Trung Quốc từ 1978 có thể kết vào đúng một câu: ‘Giảm sự can thiệp trực tiếp của chính quyền và tăng vai trò làm chủ của thị trường’. Lời của bà cũng không sai với Việt Nam. Và như thế thì quả là chưa đủ, mà cần phải có viễn kiến tạo dựng ra một nước Việt Nam mới. Thời gian qua, có thể bị trói bởi cơ chế, chính cái cơ chế vốn là nền tảng quyền lực của họ, nên mỗi khi tiếp xúc với nhân dân hay báo chí, các nhà lãnh đạo thường dùng các cụm từ chung chung, nhuốm màu vận động quần chúng, nghe mãi quen tai, không đánh thức được trí tưởng tượng. Vì thế, họ trở nên xa lạ với những người bình thường. Ước Mơ và Hoài Bão chính là sợi dây tinh thần liên kết con người với đồng loại và lịch sử. Cao hơn cơm áo gạo tiền Các nhu cầu vật chất đơn thuần hiển nhiên là phải có để một xã hội công dân hình thành. Nhưng thiếu Ước Mơ về một xã hội dân chủ, con người có nhân phẩm, đất nước được điều hành văn minh, quốc gia có vị trí xứng đáng trên thế giới thì sự tồn tại quanh quẩn với ăn mặc, mua sắm trở nên tầm thường. Trong lúc đó, sự giàu có nhanh lên kinh khủng của không ít quan chức, nạn tham nhũng tràn lan khiến dân mất niềm tin và nghi rằng hô hào Đổi Mới trước hết là cách để tầng lớp cầm quyền hưởng lợi. Các nhà lãnh đạo trong thời chiến đã đánh giá quá cao sức chịu đựng, vượt khó, vượt khổ của người dân. Họ không ngờ rằng sau các chiến thắng lừng lẫy về quân sự thì cả một dân tộc đã bị tổn thương trầm trọng. Nhưng dù sao người dân Việt Nam cũng đã cùng nhau vượt qua được thời hậu chiến kinh khủng đó. Nay Ban lãnh đạo vừa được chọn, đang được tin tưởng, hy vọng, cần tránh phạm phải sai lầm là đánh giá quá thấp Hoài Bão của người Việt Nam ở một thời đại mới. Trực tiếp thông tin, cải tổ mô hình, thay đổi phong cách chắc chắn là những bước đầu tiên để gợi mở Ước Mơ đó. Và lắng nghe người dân để biết họ muốn bước tiếp theo là gì. Quý vị có ý kiến gì về vai trò của lãnh đạo trong sự phát triển của Việt Nam hiện nay? Hãy chia sẻ với độc giả của BBC bằng cách gửi thư qua hộp tiện ích bên tay phải. ====================================== Do Tang, Hà NộiLà sinh viên đang học tập và làm việc ở Việt Nam hay theo dõi tin tức trong nước và quốc tế. Tôi tin tưởng và hi vọng rằng dưới sự lãnh đạo năng động của những người đứng đầu đất nước, nền kinh tế Việt nam thật sự phát triển. VKHKNhiều đề tài trên diễn đàn BBC có thể gom lại thành một câu mà người Phương Tây hay nói như sau. Có ba loại người, loại thực hiện công trình, loại đứng đó nhìn, và loại tự hỏi tại sao loại người thứ nhất lại có thể làm như vậy? Về việc quốc gia đại sự thì đại đa số dân Việt trong và ngoài nước thuộc loại thứ hai, chỉ đứng đó nhìn, phần lớn vì họ không có cơ hội góp sức cho nước nhà, chỉ "sống theo thời" mà thôi. Các nhân vật lãnh đạo CSVN thì thuộc loại thứ nhất, họ dám nghĩ, dám làm, dám phá hoại đất nước VN ngàn năm tươi đẹp nay trở thành tan hoang đổ nát, dân chúng đói khổ, bệnh tật chết chóc, sự than khóc thấu tận trời xanh. Con nít tám tuổi, cụ già 80 tuổi còn phải ra bán vé số, kiếm không hơn một đô la / ngày là chuyện thường ngày khắp nước. Người CSVN dám gây ra hai cuộc chiến vô lý, vô nghĩa, xúi giục và ép buộc hàng triệu người phải chiến đấu và chết không vì quốc gia mà vì CNCS. Họ quá "can đảm", dám nghĩ, dám làm. Các sự "đổi mới" cầm chừng chẳng qua chỉ là các mưu mẹo nhằm kéo dài sự thống trị của ĐCSVN mà thôi. Ông Trọng thì coi như bỏ đi, ông Dũng và Triết cho dù có thay đổi vài chính sách, bắt vài con chuột nhắt tham nhũng, thì hoàn toàn KHÔNG PHẢI vì quốc gia, mà vì uy tín đảng, vì để xoa dịu lòng căm hận của nhân dân, ngỏ hầu kéo dài và củng cố địa vị của ĐCSVN mà thôi. Nếu cần phải trở lại thời "bao cấp" để củng cố địa vị độc tôn của đảng, các ông sẽ sẵn sàng làm như vậy. Biến VN thành một Bắc Hàn, các ông cũng sẵn sàng làm, nếu phải như vậy để kéo dài sự thống trị toàn diện của đảng. Nếu vì quốc gia, dân tộc, thì trước kia ĐCSVN đã hòa hoãn hơn với các cường quốc, đối thoại để lập nên một chính phủ VN trung lập, để phe CS quốc tế và phe Tư bản không lợi dụng VN làm bàn đạp tấn công lẫn nhau. Người Pháp, Mỹ, không hề ngăn cản VN độc lập, họ chỉ ngăn cản VN theo CS mà thôi, vì vậy nếu chính phủ Hà nội lúc đó không theo CS thì Pháp, Anh, Mỹ, đã vui lòng để VN độc lập như họ để cho Singapore, Malaysia, độc lập mà không cần đổ một giọt máu, tốn một viên đạn. Nếu vì quốc gia, dân tộc, thì nay ông Dũng, Triết và ĐCSVN đã cho báo chí do chính họ kiểm soát được tự do điều tra, đăng tải các tin tức về các vụ tham nhũng hạng nặng, chứ không đặt cái Nghị quyết 56 nào đó làm câm nín các báo do chính họ kiểm soát. Nếu vì quốc gia, dân tộc, thì họ đã đem nhiều nguôi Việt khắp thế giới về giúp lãnh đạo quốc gia, chứ không chia sẻ mọi quyền hành chỉ cho các đảng viên, dù họ biết đại đa số các đảng viên đều là vô cùng bất tài, bất lương, sẽ làm hại quốc gia dân tộc ở mức độ không thể tưởng tượng. Một số Việt kiều như tôi thuộc loại thứ ba, ngạc nhiên và tự hỏi tại sao loại thứ một lại có thể làm như vậy? Họ có học lịch sử không? Vinh quang vài chục năm có thấm gì, để rồi sử sách ngàn năm sau sẽ ghi tên họ vào danh sách các đại gian thần, các đại đồ tể đã làm hại quốc gia VN trong suốt gần 100 năm, để rồi VN đến 200 năm sau, thế kỷ 23, cũng chưa chắc bằng được Singapore cho dù các người vì quốc gia, dân tộc, mau chóng lên nắm chính quyền. Quoc Dung, SeattleĐọc bài của anh Đỗ Minh Nam ở VN mà tôi thấy buồn cho anh và phần đông ngưòi ở trong nước không được tiếp nhận thông tin từ nhiều nguồn mà chỉ được nhận từ thông tin độc nhất và một chiều của đãng cộng sản VN. Khi mà nước VN mình bị Mỹ và EU gán cho tội bắt chẹt tôn giáo và vi phạm nhân quyền, thì mình nên coi những bằng chứng từ nhiều nước đó có tin tưởng được không và từ đó mà thay đổi để người dân dể thở hơn và quốc gia được văn minh hơn. Thông tin VN hồi nào tới giờ toàn là tự khen Đảng và nhà nước lúc nào cũng hoàn hảo, nên khi có ai mà bộc ra những điểm chưa tốt thì cho họ là thế lực thù địch. Hiện nay tôi có một ước mơ tuy tầm thường nhưng tôi nghĩ rất là quan trọng cho VN là những người lãnh đạo mới nhận ! thức và để cho người dân có được quyền tự do ngôn luận thực sự theo bản hiến pháp của Liên Hiệp Quốc mà nhà nước đã ký để gia nhập cơ quan đó hơn hai mươi năm qua. Từ quyền căn bản đó, người dân sẽ tự khai thông ra nhiều quy luật và hướng đi mới phù hợp với dân tộc VN... Đỗ Minh Nam, Việt namAnh Nguyễn Quang nên nhớ rằng đảng ta có rất nhiều thế lực thù địch. Trải qua năm tháng các thế lực thù địch của đảng ta cứ "không ngừng lớn mạnh". Ví dụ, quốc hội Mỹ coi VN là nước vi phạm tự do tôn giáo; gần đây nhất là quốc hội EU thông qua một nghị quyết coi nước VN do đảng ta lãnh đạo là nước không tôn trọng nhân quyền... Còn sau 1975 thì đảng ta lâm vào khủng hoảng toàn diện, dân đói khổ triền miên, lại thêm hàng triệu người thuộc gia đình "nguỵ quân, nguỵ quyền" mà đảng ta rất lo lắng sự phản ứng. Hàng triệu người bỏ nước ra đi. Ai cũng bị theo dõi, nghi ngờ, cho nên anh Quang sợ cho bản thân là đúng. Không cẩn thận là chết như chơi đấy. Nay anh Quang chưa hết sợ đâu, nhưng đã bớt sợ nhiều, anh nên tự tìm hiểu thêm vì sao như vậy (đảng ta đã phục hồi được được lòng của dân, đã tin dân... hay là đảng ta không đủ sức đe doạ mọi người như xua). Anh tìm hiểu kỹ đi rồi phát biểu tiếp cho chúng tôi chia xẻ với. VKHKNhiều đề tài trên diễn đàn BBC có thể gom lại thành 1 câu mà người Phương Tây hay nói như sau. Có 3 loại người, loại thực hiện công trình, loại đứng đó nhìn, và loại tự hỏi tại sao loại người thứ 1 lại có thể làm như vậy? A. Về việc quốc gia đại sự thì đại đa số dân Việt trong và ngoài nước thuộc loại thứ 2, chỉ đứng đó nhìn, phần lớn vì họ không có cơ hội góp sức cho nước nhà, chỉ "sống theo thời" mà thôi. B. Các nhân vật lãnh đạo CSVN thì thuộc loại thứ 1, họ dám nghĩ, dám làm, dám phá hoại đất nước VN ngàn năm tươi đẹp nay trở thành tan hoang đổ nát. Ông Trọng thì coi như bỏ đi, ông Dũng và Triết cho dù có thay đổi vài chính sách, bắt vài con chuột nhắt tham nhũng, thì hoàn toàn KHÔNG PHẢI vì quốc gia, mà vì uy tín đảng, vì để xoa dịu lòng căm hận của nhân dân, ngỏ hầu kéo dài và củng cố địa vị của ĐCSVN mà thôi. C. Một số Việt kiều như tôi thuộc loại thứ 3, ngạc nhiên và tự hỏi tại sao loại thứ 1 lại có thể làm như vậy? Họ có học lịch sử không? Vinh quang vài chục năm có thấm gì, để rồi sử sách ngàn năm sau sẽ ghi tên họ vào danh sách các đại gian thần, các đại đồ tể đã làm hại quốc gia VN trong suốt gần 100 năm, để rồi VN đến 200 năm sau, thế kỹ 23, cũng chưa chắc bằng được Singapore cho dù các người vì quốc gia, dân tộc, mau chóng lên nắm chính quyền. Thính giả giấu tênTôi hy vọng đây sẽ là thay đổi tích cực trong bộ máy lãnh đạo vốn yếu kém của Việt nam trong tình hình thế giới hiện nay, đặc biệt về vấn nạn quốc gia tham nhũng. Là công dân nước VIệt, tôi mong đợi những bước đi sáng suốt và đúng đắn của bộ máy tân lãnh đạo. Nguyễn Quang, San Jose, USA...Nhân phẩm được tôn trọng là phần quan trọng của ước mơ Việt Nam cần được đánh thức, chứ không phải là thành tích tăng trưởng kinh tế vô cảm. Thực sự, người dân cũng chẳng hề lấy sự tăng trưởng kinh tế này làm hãnh diện vì phần trăm tăng trưởng thuộc về họ chẳng bao nhiêu trong khi lạm phát tăng nhanh. Bùi XáchAi là người có thể đánh thức cho "Ước mơ VN" tự do dân chủ thành hiện thực? Không thể nào là ông Chủ Tịch nước CSVN, không thể nào là ông Thủ Tướng nước CSVN, và dứt khoát không thể nào từ các ông đảng viên đại biểu CSVN trong Quốc hội của họ. Vì trách nhiệm của những ông này về phía nhân dân với mục đích chính là duy trì sự ổn định chính trị cho đảng. "Ước mơ VN" nếu không hy vọng vào một ông Tổng bí thư CS phản tỉnh, dám hy sinh quyền lợi của các đồng chí, dám chỉ thị cho hành pháp chấp nhận đối lập, dám yêu cầu quốc hội tu chính hiến pháp cho hợp lý, và áp dụng luật lệ ứng cử, tranh cử phân minh, thì chỉ còn hy vọng vào kiến thức và nhiệt huyết của tuổi trẻ VN mà thôi. Chỉ những người trẻ mới mạnh dạn phấn đấu cho "Ước mơ VN" bừng tỉnh, lớp người già chỉ còn tỉnh táo để thở dài thì làm sao đánh thức được ai ! Du hoc sinh, Suwon, Hàn QuốcPhải chăng đây là thời điểm mà " Thời cơ vàng" như tác giả Nguyễn Trung đề cập sẽ biến thành hiện thực? Sự hội tụ của nhiều yếu tố rất thuận lợi cho sự phát triển của Việt Nam ngay trong năm 2006 : Việt Nam sắp vào WTO, hai nhà lãnh đạo hàng đầu là tân chủ tịch nước và thủ tưởng là những người thật sự có tài, trẻ, năng dộng, một lòng vì sự phát triển của dân tộc, và thiên về đổi mới. Hi vọng hai nhà lãnh đạo đề ra được dường lối, phương hướng phát triển thật vững chắc cho gian đoạn 2006-2010, tạo tiền đề cho năm 2010 nền kinh tế Việt Nam thực sự cất cánh trở thành nước công nghiệp phát triển năm 2020. Cho tôi xin đặt hết niềm tin vào hai vị, và vào thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay. Hi vọng rằng dưới sự lãnh đạo năng động của những người đứng đầu đất nước, nền kinh tế Việt nam thất sự phát triển với sự xuất hiện của những tập đoàn, công ty Việt Nam hùng mạnh. Người Hàn tự hào với " kì tích sông Hàn" và chỉ trong vòng 30 năm HÀn Quốc từ nước nghèo nàn, nạc hận trở thành cường quốc kinh tế với sự xuất hiện của đế chế Samsung, LG, Hyundrai...Hi vọng đất nước ta tạo ra được " kì tích con rồng cháu tiên", hi vọng thế hệ trẻ Việt Nam có thể sản sinh ra được những con người thực sự biết ước mơ bởi " Lịch sử chỉ thuộc về những con người biết ước mơ, những quốc gia nào có những con người biết ước mơ và dám biến ước mơ ấy thành hiện thực thì quốc gia ấy đi tiên phong trong lịch sử nhân loại" như nhà sáng lập tập đoàn Daewoo đã nói. Tôi tin tưởng vào đất nước, con người Việt Nam này. Ủng hộ chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, hi vọng ông sẽ trở thành tỗng bí thư kiêm chủ tịch nước ở Đại hội Đảng lần thứ XI năm 2010 No dreamer, USANhững ai như các cô gái 16 tuổi mà mơ mộng rằng VN sắp có sự thay đổi nhảy vọt nào đó thì chỉ cần đọc bài phân tích của các báo VN cho rằng đến năm 2030 VN cũng khó hoặc không thể nào vào được chung kết Cúp Bóng đá Thế giới. Không hiểu sao khi nói về bóng đá, các báo VN bỗng trở nên thực tế, công bằng, chính xác lạ thường. Muốn vực dậy nền bóng đá thì phải bắt đầu từ nền móng, tổ chức các câu lạc bộ tư nhân chuyên nghiệp, tách chính trị ra khỏi đó, thuê mướn huấn luyện viên nước ngoài, trả lương cho mọi người sòng phẳng theo giá thị trường, không cho cầu thủ đá chỉ vì có lý lịch cách mạng, thưởng phạt phân minh không thể có can thiệp hoặc bao che, quen biết mà vào làm thủ môn chẳng hạn, cầu thủ nào bán độ lập tức bị sa thải. Cho dù như vậy, báo VN công nhận, 24 năm nữa tức là nhiều cầu thủ lúc đó thì ngày nay chưa ra đời, VN vẫn khó hoặc không thể thuộc đẳng cấp châu Á. Nhưng trong kinh tế, khoa học kỹ thuật, người ta mơ mộng hơn nhiều. Lạ lùng. Vừa buồn cười vừa tức cười cho các "nghị quyết" tăng trưởng kinh tế theo kế hoạch, rồi mơ ước hoặc phụ chú các lời nói của các phóng viên vô tên tuổi nào đó nói càn rằng VN "sắp" (hơn 30 nay vẫn "sắp") trở thành "con rồng châu Á", v.v... mà hoàn toàn không có một sự chứng minh nào kèm theo. Kinh tế VN muốn tăng trưởng thật sự, chứ không phải theo các bản báo cáo dối trá, thì vô cùng tối thiểu phải có tăng trưởng về luật pháp quốc tế, khoa học, kỹ thuật. Ở đây tôi muốn nói các loại khoa học kỹ thuật có thể xuất cảng được, bắt đầu từ cây đinh con ốc, mà VN hiện nay không làm được con ốc nào đủ tiêu chuẩn cho hãng Canon mua gắn vô máy in của họ, theo như chính báo VN đăng tải. VN đòi xuất cảng xe hơi nữa, thật điếc không sợ súng. Gia công làm cái quạt nước cho xe hơi mà bán được qua Thái lan thì cũng là hay, 20 năm nữa chưa chắc VN làm được. Đây là thực tế, càng đau buồn càng phải nói nhiều, nói mạnh, nói cho đau, để rồi tìm cách giải quyết. "Luật pháp quốc tế" ở đây là các điều luật chắc nịch, rõ ràng, công bằng, viết bằng Anh ngữ cho các công ty, tập đoàn nước ngoài tham khảo. Tất cả bên Lập pháp và Hành pháp phải rành Anh ngữ hơn người trung bính ở xứ nói tiếng Anh. Nếu chỉ tính 1 luật sư trình độ quốc tế cho mỗi 10 ngàn người dân thì phải có 8 ngàn luật sư như vậy, mà thời gian rèn luyện chính thức cho mỗi người ít nhất phải 10 năm (4 năm đại học hoàn toàn bằng Anh ngữ, 3 năm luật, 3 năm thực tập), chưa kể ít ra phải có 10 năm kinh nghiệm sau đó mới có thể thụ lý các vụ phức tạp như vụ VN Airlines bị kiện bên Ý. Thực tế mà nói, thì cũng như bóng đá vậy, cho dù VN bắt đầu làm mọi việc đều đúng trong luật pháp, khoa học, kỹ thuật, thì đến năm 2030 vẫn khó hoặc không thể có đẳng cấp châu Á, vì như trên đây tôi viết, cho dù bắt đầu ngay hôm nay thu nhận 8 ngàn sinh viên thật giỏi Anh ngữ, huấn luyện họ trong 20 năm thì lúc đó VN mới chỉ có khoảng MỘT luật sư trình độ quốc tế cho mỗi 10 ngàn người dân mà thôi, con số quá thấp. Về y tế, khoa học kỹ thuật thì cũng vậy, VN sớm lắm đến năm 2015 mới có được 1, 2 đại học có trình độ quốc tế, như vậy đến năm 2030 vẫn chưa chắc có được một số kỹ sư, bác sĩ (4 năm đại học, 4 năm y khoa, 3-9 năm thực tập) nào có đẳng cấp châu Á cả. Như vậy "giấc mơ châu Á" của VN, theo tôi, cho dù bắt đầu ngay hôm nay thì phải đến năm 2050 họa may mới thành hiện thực, nhưng theo kiểu ông Dũng, Trọng, Triết, bắt mấy con chuột nhắt tham nhũng còn chưa xong, đã biết nó ngay đó mà bắt còn sợ nó cắn tay, thì hết thế kỷ này VN cũng đừng hòng có bóng đá, luật pháp, khoa học, kỹ thuật, y khoa với đẳng cấp châu Á. Kim HoaĐọc xong ý kiến của Tan Nguyen, TP HCM, tôi cảm thấy ngỡ ngàng và tan hết ước mơ về tương lai VN, dĩ nhiên nhiều người ít học vẫn có bản năng làm việc khá, nhưng thủ tướng là chủ trì một tập thể những người có kiến thức, để chọn lựa đường hướng và quyết định đại sự cho quốc gia mà ít kiến thức như ông Dũng thì tệ quá. Tôi sợ tự tôn lẫn mặc cảm của một người chức quyền cao hơn khả năng,thường là lúng túng,hay cố chấp khi quyết định sẽ khó lòng lèo lái dân tộc ra khỏi vết xe đã lạc hướng. Tôi nghe nói ông thủ tướng Blair của Anh cũng ít bằng cấp... so với nhiều nhà chính khách, thế nhưng môi trường chính trị xứ người ta là phải đem khả năng của chính mình ra thi thố, thu phục đảng, thu phục nhân tâm, khuất phục đối lập để được nhân dân trao phó trách nhiệm, không giống cái truyền thống phải biết bon chen,chạy chọt, bợ đỡ và may mắn sống lâu lên lão làng của cơ chế CSVN. Giờ tôi chỉ còn ước mơ khi nào hết đảng viên "hồng",sẽ đến lượt những đảng viên "chuyên" được dân mời ra lo việc nước. VHD, Hoa KỳHoài bão của người Việt Nam vẫn còn đang mong đợi được sự ban ơn từ nơi Đảng Cộng Sản . Tôi đã đọc được nhiều phản ảnh từ trong nước về vụ ông Lâm và cái vali tiền, có lẽ vị tân thủ tướng cũng đã thấu tai, nhưng khổ nỗi cái Đảng Cộng Sản nằm phía sau đang gầm gừ nên vị tân thủ tướng ngoài miệng thì chống tham nhũng, nhưng chưa chắc sẽ làm gì được, bởi ĐCS còn đang liếm vết thương của những lần tiêu cực trước. Tôi là một thế hệ mới của nước Việt Nam và cũng không khỏi bùi ngùi khi nhìn thấy những hứa hẹn của các cấp lãnh đạo vẫn còn trên đầu môi chót lưỡi, những ước mơ đơn sơ của người Việt Nam là cái cơ bản của dân chủ vẫn chưa thực hiện được Kim DungTôi đang ngóng nhìn vị tân Thủ Tướng sẽ là gì với chuyện ông Lâm, một thành viên trong van phòng Chính Phủ? Nếu tân Thủ Tướng làm rõ chuyện các phong bì trong va ly ông Lâm đã để quên... là của ai và trả nó về cho khổ chủ. Đồng thời định rõ tội ông Lâm. Lúc ấy tôi mới tin đất nước đã đổi mới, Tân Thủ Tướng hết lòng vì dân chống tham nhũng. Xin nói thêm nhũng ai trí độn đến mấy cũng biết số tiền trong phong bì ông Lâm đã để quên và bị lộ chính là số tiền hối lộ. Bây giờ mấy ông lên chức hô hào đến mấy tôi thấy "vũ như cẫn" Tan Nguyen, TP HCM, Việt namCó một điều tôi băn khoăn là tân Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng trình độ học vấn kém quá. Thủ tướng trong thời đại internet mà chỉ tốt nghiệp bổ túc văn hoá (nhất lại là trong thời gian chiến tranh thì mức độ trung thực của tấm bằng lại càng nghi ngờ) thì làm sao có đủ tầm nhìn chiến lược với những hoạch định chính sách cho thời gian đến hàng chục năm. Những tấm bằng chính trị cao cấp của ông cũng chẳng nói lên điều gì đáng kể vì ở VN muốn làm "ông lớn" thì bắt buộc phải có "li xăng" này. Thế VânTheo ý tôi, ước mơ Việt Nam chỉ có được sớm khi các đảng viên CS thức giấc, Quốc Hội VN hiện thời có chút thay đổi tốt là đã tỏ ra chừng mực hơn trong việc bỏ phiếu đề cử nhân sự điều hành nhà nước, không phải ông ứng viên nào cũng được nể nang đạt trên 90% ủng hộ, đã có vài ông cấp bộ trưởng chỉ được trên dưới 60%. Nhưng không thể khẳng định người được tỷ lệ bầu cao là xuất sắc, còn tỷ lệ thấp là non kém, mà có thể là phe của họ hơi yếu thế, tuy nhiên có ai được tranh giành với ai đâu mà thua với thắng, bầu cho có hình thức dân chủ thôi. Tôi thấy diễn tiến khó khăn của quốc hội VN ở tương lai là ông tân chủ tịch tỏ ra khiêm nhượng về quyền hạn lập pháp, trong khi bên hành pháp lại có tới hai ông phó thủ tướng, và ba ông bộ trưởng kiêm nhiệm chức đại biểu dân trong quốc hội, và chưa kể còn rất nhiều ông đại biểu khác cũng kiêm nhiệm nhiều chức vụ bên hành pháp,và tư pháp. Không biết rồi cơ quan hành pháp sẽ điều khiển cơ quan lập pháp, hay cơ quan lập pháp chay theo yêu cầu của cơ quan hành pháp FantomeCác vị lãnh đạo mới trông vị nào cũng "tai to mặt lớn", mặt mũi sáng sủa, chắc hẳn là những người tài giỏi đây, không sao lên làm lãnh đạo được. Không hiểu các vị có giỏi đưa VN theo kịp các nước khác không, hay chỉ giỏi "leo trèo","tích trữ" no rồi "hạ cánh" an toàn, mong rằng các vị hãy đặt quyền lợi tổ quốc trên quyền lợi của ĐCS. MCH, Tp HCMTôi thấy ông Nguyễn Phú Trọng là trường hợp không đáng lạc quan nhất. Còn nhớ, khi còn là Bí thư thành uỷ Hà Nội, ông đã để cho UBND thành phố này ra quyết định ngưng đăng ký xe máy, thậm chí còn định cấm xe máy ngoại tỉnh vào thành phố. Thậm chí, khi Bộ Tư pháp chính thức lên tiếng về sự vi hiến này, UBND Tp Hà Nội vẫn lừng khừng không chịu huỷ bỏ văn bản vi hiến này. Tệ hại hơn, Phó Chủ tịch UB còn tuyên bố là nếu có hiệu quả thì Hà Nội vẫn tiếp tục làm (nghĩa là tiếp tục vi hiến). Rõ ràng, Thành uỷ Hà Nội mà đứng đầu là ông Trọng ít nhất đã làm ngơ cho chuyện này. Vậy, làm sao ông có thể lãnh đạo cơ quan lập pháp thành công khi ông chưa chứng minh ông là người coi trọng việc tuân thủ hiến pháp và pháp luật tại địa phương ông lãnh đạo kể cả khi Quốc hội, Bộ Tư pháp và công luận lên tiếng. Hay ông cho rằng những người lên tiếng đều không phải là uỷ viên Bộ Chính trị nên quyền lực chính trị của họ thấp hơn ông nên ông không "chấp". Xem ra ông Trọng phù hợp với chức Tổng bí Thư hơn vì ít ra Đảng CS cũng có "truyền thống" là đứng trên luật pháp. Không biết khái niệm "pháp quyền" được đưa vào Hiến pháp Việt Nam có khác với các nước khác hay không mà thấy có nhiều điều tồn tại ở Việt Nam lại "khác người" như vậy. Ông Trọng sẽ làm gì đây? Trung DũngBạn Người dân VN, Saint-Peterburg, Russia đừng hy vọng gì nhiều ở ông Chủ Tịch nhà nước VN, bởi lẽ cơ chế chính quyền ở VN rất khác các nước tiên tiến trên thế giới. Nếu ông Tổng Bí Thư của CSVN đi ra nước ngoài, thì chính quyền ngoại quốc chỉ coi ông là một nhân vật lãnh đạo đảng phái ở VN mà thôi, họ không đón tiếp ông trang trọng như một vị chủ tịch nước. Nhưng ở trong nước VN mình thì ông Chủ tịch nước, ông Thủ Tướng, Chủ tịch quốc hội, Viện Kiểm sát ...đều dưới quyền chỉ đạo của ông Tổng bí thư CSVN. Mà không phải ông Tổng bí thư CS nào cũng có tâm huyết, có khả năng đi ngược lại tham vọng của CS để phục vụ Tổ quốc như ngài Tổng bí thư Gorbachov của Liên Sô. Nhưng hãy hy vọng để mà sống, nhiều khi những "Người dân Việt Nam" như bạn mà biết kết đoàn lại làm nên đại sự cho dân tộc. Người dân VN, Saint-Peterburg, RussiaTôi đồng ý với ý kiến của bạn Phan Thanh: "Tôi còn nhớ vào cuối nhiệm kỳ trước, ngài Trần Đức Lương sau bao nhiêu năm ngồi trên ghế chủ tịch nước, đã thừa nhận rằng vấn nạn tham nhũng ở Việt Nam là "lỗi hệ thống", còn ngài Phan Văn Khải tuyên bố chống tham nhũng đến cùng nhưng cũng chẳng đả động gì đến ông Đào Đình Bình hay ông Nguyễn Văn Lâm cả." Ngoài ra, ông Nguyễn Tấn Dũng khi nhậm chức đã tuyên bố là sẽ kiên quyết chống tham nhũng. Nhưng việc làm đầu tiên của ông đã làm hàng triệu người dân VN bức xúc đó là "giúp" ông Đào Đình Bình hạ cánh an tòan. Việc làm này của ông chẳng đi đôi với lời nói chút nào. Mặt khác, ông Nguyễn Phú Trọng cũng có bước khởi đầu chẳng mấy tốt đẹp đó là: sau khi có nhiều ý kiến đòi bãi nhiệm ông Đào Đình Bình thì ông Trọng lại giải quyết bằng cách cho biểu quyết miễn nhiệm cùng lúc cả tám vị bộ trưởng. Phải chăng việc để ông Bình hạ cánh an tòan đã được sắp xếp từ trước hay là hai ông sợ đụng chạm? Xin hỏi việc làm đầu tiên ấy của ông Dũng và ông Trọng có mang lại niềm tin cho dân không? Vẫn may còn có ông Nguyễn Minh Triết-người mà tôi luôn tin tưởng. Ước gì ông Nguyễn Minh Triết có thể tòan quyền chèo lái con thuyền đưa đất nước ta vươn lên như trong câu thơ mà ông đã ngâm. Phạm Phong, Hà NộiMặc dù quyền lực của Chủ tịch nước và Thủ tướng không phải là tối cao trong hệ thống Chính trị ở Việt Nam hiện nay, tuy nhiên, với cương vị của mình, tôi tin rằng nếu Chủ tịch nước và Thủ tướng dũng cảm nhìn thẳng vào những yếu kém của hệ thống chính trị, hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước và kiên quyết khắc phục thì chắc chắn Ước mơ Việt Nam sẽ thành hiện thực. Phong, Sydney, ÚcVai trò của lãnh đạo cá nhân ở VN không ảnh hưởng nhiều về đường lối chính sách. Tất cả quyền lực đều nằm trong Bộ Chính Trị Trung Ương Dẫu cho ông chủ tịch nước hoặc ông thủ tướng có những sang kiến muốn thực hành nhưng nếu không được sự đồng thuận của ban chấp hành trung ương thì cũng chẳng làm gì được. Còn quốc hội thay vì là nơi lập pháp nhưng ở VN thì nó chỉ là cái sân khấu để diễn kịch thôi. Tất cả đã được sắp xếp tại Đại Hội Đảng trước đó. Chủ tịch quốc hội cũng là do đảng đưa lên và trước khi đưa ông ta lên BCHCƯ đã nhấm chắc là ông ta sẽ có đủ những lá phiếu ủng hộ cho những chức vị chủ chốt mà Đảng đã tuyển sẵn. Trong suốt quá trình cấu thành ban lãnh đạo đã nhắc đến từ "bầu" khá nhiều nhưng thất tế thì tất cả chỉ là một màn kịch. Tuy là ban lãnh đạo mới nhưng cơ chế chính trị sẽ không thay đổi. Chỉ khi nào tất cả những người có dính líu tới chiến tranh trước 75 đều mất hết trên quả địa cầu thì lúc đó mới có thể hy vọng có sự đột phá về chính trị. Xu hướng tiến tới toàn cầu hóa và ảnh hưởng của kinh tế thị trường dần dần sẽ chiếm lấn vào sân nhà của Đảng CS cho đến khi XHCN không còn chổ đứng nữa thì nguồn lực của dân chủ sẽ ào lên mà thay thế. Nhưng tiếc rằng VN phải đi quanh co lâu lắc mới tới nơi mà trước sau gì cũng phải tới. Cái giá phải trả ở đây là sự hao mòn và chậm tiến. Triển đại caTôi thấy ý kiến anh ban Phan Thanh, TP.HCM rất hay đó. Tôi cũng là một người sử dụng máy tính 8 năm rồi. Khi mà máy tính lỗi quá nhiều thì việc điều chỉnh sửa chữa chỉ giúp nó hoạt động tạm thời trong thời gian ngắn thôi. Còn muốn hết không còn bệnh tật thì cài lại toàn bộ từ hệ điều hành tớiphần mềm ứng dụng là cách làm nhanh nhất,an toàn nhất. Hệ thống chính trị tại Việt Nam lỗi thời rồi, ta lên thay bằng hệ thống mới tốt hơn. Ta không phát minh được ra hệ thông nào của riêng mình thì học lại hệ thống mà thế giới đã dùng qua, đó là hệ thống chính trị đa nguyên đa đảng. Tại sao các nhà chính trị Việt Nam đang nắm quyền họ lại cú cố gắng bám víu lấy hệ thống chính trị cũ kỹ ấy, sao không thay mới đi, đỡ vất vả cho họ mà, khi đó thay vì lo chống tham ô, hối lộ thì họ dành nhiều thời gian vào phát triển kinh tế văn hoá xã hội. Thời nào cũng có kẻ thống trị và kẻ bị trị, ngày nay thế giới người ta quan niệm tất cả người dân trong một quốc gia từ dân thường tới lãnh đạo cao nhất đều có tầm quan trọng, có quyền lợi và có giá trji như nhau cả. Không có người lao động thì giám đốc chỉ huy ai? không có dân nộp thuế thì chính phủ lấy gì ăn mà làm việc, và không có chính phủ thì dân cũng không yên bình làm ăn được. Tóm lại là ai ai trêm đất nước Việt Nam cũng đều có quyền bình đẳng hết. Vì vậy tại sao chúng ta không đòi hỏi. Là dân thì phải đòi hỏi chính phủ làm việc tốt hơn. Các bạn đi làm xí nghiệp cũng phải chọn xí nghiệp trả lương cao thì mới làm phải không? Vậy thì tại sao phải cảm ơn Đảng, chính phủ? Tôi nói về những vấn đề đó là vì tôi cho rằng Việt Nam thực hiện được những ước mơ, hoài bão, khát vọng của toàn dân tộc thì phải học tập các nền văn minh trên thế giới, mà thay đổi hệ thống chính trị đi. TNVNẤn tượng đầu tiên của tôi đối với TT Dũng và CT Triết là những lời phát biểu của hai ông trước quốc hội. Khác với các ông khác lúc nào cũng Đảng, rồi thì trung thành kiên định với kim chỉ nam Mác-Lê, định hướng XHCN - thì ông Dũng nói ông nguyện trung thành với Tổ quốc và dân tộc. Ông Triết thì nói lên cái nợ quốc gia và quyết tâm làm rạng rỡ nước nhà VN. Chỉ là một con dân, nghe nói thế tôi cảm động lắm. Tôi nghĩ các ông khác nên học tập hai ông Triết, Dũng. Làm ơn bớt hoặc đừng nói đến Mác-Lê, đến định hướng XHCN và bỏ luôn cái kiểu lúc nào cũng đặt Đảng lên trước dân tộc đi. Tôi là một người VN, tôi thấy mình phải yêu cha mẹ anh chị, yêu quê hương đất nước Tổ quốc của ông bà tổ tiên, chứ chẳng có cớ gì mà tôi phải trung thành kiên định với hai ông Tây Mác-Lê cùng những lý thuyết lỗi thời đã gây nên bao đau khổ cho dân tộc. PMCThưa bạn Phương Hà ở Hà Nam, bạn kêu gọi mọi người hãy tin vào sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam, nhưng trên thực tế bạn thấy đấy ở Việt Nam thường những nơi người dân tin tưởng vào đảng nhiều lại là những nơi cần được xoá đói giảm nghèo. Thí dụ các tỉnh miền núi vùng Tây Bắc như Tuyên Quang, Cao Bằng, các tỉnh vùng đòng chiêm chũng như quê bạn, các tỉnh bắc trung bộ như Nghệ An, Hà Tĩnh. Còn các tỉnh người nhân nghi ngờ vào sự lãnh đạo của đảng nhiều hơn như vùng đông nam bộ thì kinh tế lại phát triển. Tôi không hiểu do không tin vào sự lãnh đạo của đảng nên kinh tế phát triên hơn, hay do kinh tế phát triển hơn nên lòng tin vào sự lãnh đạo của đảng giảm đi. Bạn ạ, rất nhiều người kỳ vọng sẽ có sự thay đổi lớn lao sau đại hội đảng 10, rút cục chả có gì thay đổi hết, thành phần nhân sự đã được biết hết từ trước, đúng là chả có nơi đâu như ở Việt Nam cả. Teresa Hồ, CaliforniaỞ Mỹ, khi tranh cử thì ông Cộng Hòa, ông Dân Chủ đắc cử lúc này lúc khác, nhưng khi đắc cử Tổng Thống thì bài diễn văn đầu tiên là kêu gọi đòan kết quốc gia, và ông ta là Tổng Thống của tòan dân Hoa-Kỳ, chứ không phục vụ cho Công Hòa hay Dân Chủ. Tôi hy vọng ý niệm đó sẽ được hình thành trong ông Triết & Dũng, và hai ông giờ đây là Chủ Tịch và Thủ Tướng để phục vụ cho 84 triệu dân, chứ không phải phục vụ cho Đảng Cộng-Sản, Đảng CS chỉ là đảng chính trị như Dân Chủ hay Cộng Hòa mà thôi. Chúng ta đã biết sự phát triển của tỉnh Bình Dương là đột phá, xuất chúng, hy vọng ông Triết sẽ làm một cuộc đột phá xuất chúng cho cả nước nhờ. Chúc hai ông thành công, thành công và đại thành công. Phan Thanh, TP. HCMTrước tiên cũng xin chúc mừng các ông Triết, Dũng, Trọng, đã được ngồi vào các ghế quyền lực sau khi đã được quốc hội hợp thức hóa các sự sắp xếp của Đảng ta. Tôi còn nhớ vào cuối nhiệm kỳ trước, ngài Trần Đức Lương sau bao nhiêu năm ngồi trên ghế chủ tịch nước, đã thừa nhận rằng vấn nạn tham nhũng ở Việt Nam là "lỗi hệ thống", còn ngài Phan Văn Khải tuyên bố chống tham nhũng đến cùng nhưng cũng chẳng đả động gì đến ông Đào Đình Bình hay ông Nguyễn Văn Lâm cả. Hình như với ban lãnh đạo Đảng ta thì chống tham nhũng chỉ đồng nghĩa với việc phạt những cảnh sát ăn hối lộ vài trăm ngàn, còn cỡ bộ trưởng thì chỉ là khuyết điểm nhỏ, chỉ cần "phê bình nghiêm khắc" là đủ. Tôi không biết liệu các ông sếp mới nhậm chức này có một chương trình hành động nào nhằm sửa lỗi hệ thống này không. Theo kinh nghiệm sửa chữa máy tính của tôi thì với lỗi hệ thống nặng cỡ này thì chỉ có biện pháp cài đặt lại hệ thống khác mà thôi. Hãy cài đặt lại hệ thống đời mới nhất, ưu việt nhất, đó là hệ thống dân chủ, đa nguyên, đa đảng. Trần Cao, TP. HCMTôi tin tưởng các ông Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Tấn Dũng có cái Tâm muốn đưa VN trở thành nước giàu mạnh. Tôi tin tưởng vào ban lãnh đạo mới. Tuy nhiên cũng có vài vị mới được bầu có số phiếu 60% điều đó chứng tỏ thành tích trước đó của họ không được các ĐBQH tin tưởng, cũng còn nguy lắm. SmookyXin chúc mừng tân chủ tịch nước và tân thủ tướng. Chúng tôi, những người đại diện cho thế hệ trẻ, tin tưởng vào sự hướng dẫn của các ông góp phần đưa đất nước đi lên con đường phát triển và vững mạnh. Minh, Hà NộiViệc bầu bán Ban lãnh đạo Việt Nam từ xưa đến nay vẫn thế có gì để mà nói đâu. Tôi nghĩ rằng để tiến tới một xã hội công bằng dân chủ mà điều này ai ai cũng muốn chỉ có điều ở Việt nam cần phải chờ một thời gian nữa chứ không thể một sớm một chiều được. Về việc người Bắc Trung Nam ai lãnh đạo mà chẳng được đều là dân tộc Việt nam máu đỏ da vàng cả. Tôi chỉ mong rằng kỳ này những người được bầu họ biết tự trọng hơn trong lời nói và việc làm, có như vậy mới là cầu thị và hợp lòng dân trong thời kỳ này. Văn Bình, Hà NộiTôi rất đồng ý và hài lòng về ekip lãnh đạo của VN. Hai nhà lãnh đạo miền Nam có su hướng cải tổ rất hợp với VN trong tình hình hiện nay còn vị trí cao nhất là thuộc về ngài Nông Đức Mạnh. Ông Mạnh có đường nối cứng rắn, tôi rất thích. Tôi thấy chưa bao giờ người VN lại đứng trước cơ hội lớn như hiện nay. Hoàng Minh, Việt NamTân thủ tướng hứa sẽ chống tham nhũng, rất hoan nghênh, nhưng nhân dân chờ đợi Thủ tướng có một chương trình thật cụ thể về việc này. Điều thứ hai vô cùng quan trọng và còn gây thiệt hại nhiều hơn tham nhũng là việc hoạch định các chính sách của Chính phủ. Kinh nghiệm trong các nhiệm kỳ trước, do sai lầm trong hoạch định chính sách, về các dự án sai, mà đã xảy ra thiệt hại vô cùng, vô cùng to lớn về kinh tế cho đất nước. Những người chủ trì đưa ra các dự án sai, gây hậu quả nghiêm trọng cũng phải chịu trách nhiệm, ít nhất cũng phải bị cách chức. Nếu vì quyền lợi cá nhân, cố ý đưa ra dự án, chính sách sai, thì phải chịu trách nhiệm như tham nhũng. Từ trước đến nay ở VN đưa ra một chính sách, một dự án sai, dú có gây hậu quả nghiêm trọng, thường đổ lỗi cho khách quan, cho trình độ và thế là không bị xử lý. Mong rằng lần này Thủ tướng mới sẽ chú ý đến vấn đề quan trọng này. Hoài Nam, Rạch GiáTôi là một người trẻ tuổi nhưng cũng có nhiều quan tâm đến nền chính trị của đất nước. Tôi rất hy vọng ban lãnh đạo mới của Viết Nam sớm có những quyết sách sớm đưa nước nhà ra khỏi tình trạng nghèo nàn kém phát triển. Tôi rất có ấn tượng về bài diễn văn đọc trước QH khi nhậm chức của ông Nguyễn Minh Triết. Những tài năng và đức độ của ông thì chẳng phải bàn nhưng tôi rất tiếc là bài diễn văn đó không phải là để đọc trong kỳ đại hội Đảng cho chức tân Tổng bí thư của ông. Tôi nghĩ đó là một mất mát rất lớn cho nhân dân Việt Nam trong tình hình hiện nay, với mong muốn sớm đưa nước nhà ra khỏi tình trạng kém phát triển. MCH, TP. HCMCó nhiều người tôi quen quan tâm và muốn làm chính trị. Họ cũng ước mơ có được một vị trí nào đó để có thể thực hiện được những mong muốn của mình về cải cách, dân chủ. Tuy nhiên, họ lại trầm ngâm nghĩ rằng nếu thực sự họ đứng vào vị trí cao nào đó và trong một môi trường dân chủ, có lẽ họ khó mà giữ được vị trí đó. Đơn giản là vì khi còn là sinh viên, họ đã từng đánh bài ăn tiền, chơi đề, uống rượu và gây gổ, thậm chí họ đã từng mua dâm. Nguy cơ bị những người khác chỉ ra các chuyện này trên các phương tiện thông tin đại chúng là rất cao. Liên hệ vấn đề này với những tân Chủ tịch Nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, tôi lại có cảm giác là có cái gì đó na ná. Liệu họ có dám mạnh dạn đề xuất các quyết sách quan trọng mà không sợ người khác phản đối hay không. Nói tóm lại, sự dũng cảm về chính trị của họ đến đâu vẫn là một câu hỏi lớn. Ngoài ra, dù tân Chủ tịch Nước và Thủ tướng Chính phủ là những người ủng hộ cải cách và có nhiều kinh nghiệm chính trị, trình độ và tầm nhìn của họ hình như vẫn chưa thực sự thuyết phục. Do đó, xem ra chúng ta chỉ nên hy vọng nhiều về khả năng họ sẽ lắng nghe nhiều hơn từ doanh nghiệp, người dân về nhu cầu đổi mới, cải cách, chứ không nên hy vọng nhiều vào khả năng họ sẽ trở thành người “đánh thức” “Ước mơ Việt Nam”. Phương Hà, Hà NamTôi thật sự bất bình trước thái độ thiếu tin tưởng, hoài nghi của một số bạn đọc tham gia diễn đàn. Với mỗi người dân Việt Nam khi nhìn nhận vào những gương mặt chính trị gia mới chúng ta có quyền hy vọng, tin tưởng vào một Việt Nam phát triển trong tương lai. Chúng ta có quyền tin tưởng vào những gì Tân Chủ tịch nước, tân Thủ tướng chính phủ Việt Nam đã, đang và sẽ thực hiện. Đây thực sự là những người tâm huyết với đất nước và có khả năng lái con thuyền đất nước đi lên. Với những gì họ đã làm, đang làm chúng ta phải tin tưởng vào điều đó. Mặt khác để Việt Nam có thể sánh vai với các nước khác thì đòi hỏi mỗi người dân Việt Nam phải đồng lòng nhất trí, đoàn kết góp công sức xây dựng đất nước. Mỗi người cần có tinh thần xây dựng ủng hộ những người đứng đầu Nhà nước, đứng đầu Chính phủ Việt nam, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Tuấn AnhNhửng ai làm đất nước VN giàu mạnh, dân Việt trong và ngoài nước thương nhau như anh em một nhà, cả dân tộc ngẩng cao đầu. Thêm vào đó chính quyền vì dân, lo cho dân ấm no, cộng luật pháp công minh, không thiên vị thành phần, nhân tài và trí thức được ưu đãi và trọng dụng, giáo dục được coi trọng, tham quan và tội phạm bị trừng trị thẳng tay, dân chúng lương thiện được sống trong không khí tự do và dân chủ, không bắt bớ tù đày hoặc kỳ thị. Nếu tất cả đều thực hiện bởi bất cứ nhân vật lãnh đạo nào, từ bất cứ Đảng phái nào, họ sẽ được sử xanh suốt đời tôn trọng như nhửng anh hùng dân tộc. TNVNVN cần những lãnh đạo giỏi như Hồ Cẩm Đào của TQ. Là một người dân, tôi tin tưởng vào tâm và tài của ông Nguyễn Minh Triết. Đáng tiếc, ông chỉ là chủ tịch nước. Mà quyền của chủ tịch nước ở nước ta thì rất ít, gần như là nghi thức. Tôi rất thất vọng vì ông Triết không làm TBT. Vị trí đáng thất vọng nhất là ông tân chủ tịch QH, vì ông này theo tác phong thư lại quá, làm bí thư thành uỷ HN mấy năm không được tiếng tăm về năng lực. Lên nhận chức chủ tịch QH thì ông ngâm những câu rất tự ti, yếm thế : "Nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn. Khuôn xanh biết có vuông tròn hay không", không thể hiện được ý chí và quyết tâm của một nhà lãnh đạo nắm cơ quan lập pháp. Vả lại ông Nguyễn Phú Trọng hay nói về Mác-Lênin và kim chỉ nam hơn là làm. VN sắp vào WTO, luật lệ cần cải cách nhiều, cần đến sự năng động của QH, thế mà tình hình như bây giờ quả là đáng ngại. Cám ơn ông Triết đã có 2 câu đọc trước QH : "Chúng mình nặng nợ quốc gia / Quyết làm rạng rỡ nước nhà Việt Nam". Dẫu tất cả chỉ mới là lời nói nhưng tôi rất cảm động về tấm lòng và tài đức của ông, khi mà nhân tài nước Nam thời này như lá mùa thu, tham quan vô lại đông hơn kiến cỏ. Peter Dinh, Garden Grove, CaliforniaNếu nói độc đảng, độc tài thì trên thế giới vẫn còn nhan nhản các nước nhược tiểu kém văn minh như Phi-Châu, Trung Đông, một phần của Á-Châu cũng không tránh khỏi. Việc ông Dũng, ông Triết được bầu thì cũng không ai ngạc nhiên, nhưng sẽ vô cùng ngạc nhiên, sau khi nắm quyền thực sự thì hai ông sẽ có những quyết định táo bạo và nhanh chóng đổi mới để đưa đất nước Việt-Nam vào dòng chính tự do dân chủ của Thế Giới, vào sân chơi WTO thì không thể tiếp tục độc tài được, phải chơi theo luật lệ quốc tế. Cả hai ông là ngườ Nam, tôi sung sướng lắm, hy vọng lắm. Tôi xin chia vui với đồng bào trong nước, và chúc hai Ông Triết-Dũng thành công trong sứ mạng lịch sử giao phó. Triển Đại CaBáo chí quốc tế đưa tin khen ngợi hoăc hy vọng vào ban lãnh đạo mới thì ta đừng vội mừng, có thể hiểu rằng các nhà đầu tư quốc tế rất tin tưởng sẽ được hưởng lợi nhờ các chính sách của ban lãnh đạo mới, vì thế đương nhiên báo chí của họ phải ca ngợi rồi. Thực tế người dân trong những ngày này đâu có quan tâm tới chính trị, họ chỉ cần biết tên người nào làm chức vụ gì thôi, điều họ quan tâm vẫn là Bóng đá world cup. Những nguời lãnh đạo cũ và mới đều cùng sống trong 1 môi trường, được giáo dục cùng một loại tư tưởng, làm việc cùng trong một hệ thống, được hưởng lợi như nhau, không lẽ người đi sau làm ngược lại người đi trước? nếu làm khác thì cũng chỉ hơi khác một chút thôi. Tóm lại người nào làm cũng vậy. Ai tham ô đươc thì cứ tham ô đi, mình không tham thì thằng khác cũng tham. Hoang Van, Hoa KỳNgười dân VN đã biết trước và thuộc lòng hết vở tuồng "các con múa rối" sẽ ra trình của đảng CSVN. Người dân ngu như tôi chỉ vỗ đét vào đùi rồi cười khà khà khà :THẬT ĐÚNG NHƯ DỰ ĐOÁN rồi nói như bạn Đặng Hùng "Ở VN, cuộc sống cứ thế mà đi. Ai lên ai xuống cũng vậy thôi. Chẳng có gì thay đổi." Ông Nguyễn Giang Trưởng Ban Việt Ngữ BBC đưa cái đầu bài "Ước Mơ Việt Nam đang đợi người đánh thức" tôi thấy nó như mơ mơ màng màng đấy! Minh Đức, Hà NộiĐối với người Việt Nam, ba ông Triết, Dũng, Trọng được bầu vào các vị trí Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội đã được người dân Việt Nam biết trước từ lâu. Thực ra việc bầu cử chỉ mang tính thủ tục, hình thức vì họ đã được sắp đặt từ trước. Đại biểu quốc hội không còn sự lựa chọn nào khác vì chỉ có ứng viên duy nhất để họ chọn lựa. Họ cũng không thể giới thiệu ứng viên khác hay tự ứng cử vì họ biết làm như thế là không thể được vì đã có sự sắp đặt và thỏa hiệp lựa chọn nhân sự và phân chia quyền lực. Tốt nhất là im lặng. Điều này minh chứng cho việc thiếu dân chủ tại Việt Nam. Đảng cử, đảng bầu. Hiếm thấy một quốc gia nào trên thế giới mà các chức vụ cao cấp đều được người dân biết trước như ở Việt Nam. Thiện Đỗ, Hà NộiTôi thấy mọi việc bầu bán của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt nam hiện nay là vô vị, không phải theo đúng chế độ dân chủ. Ai đời, bầu bán gì mà chỉ có 1 người làm ứng cử viên, phải chăng đây là chế độ một cửa, độc tài. Đặng HùngỞ VN, cuộc sống cứ thế mà đi. Ai lên ai xuống cũng vậy thôi. Chẳng có gì thay đổi. Những người thấp cổ bé họng cứ yên vui mà sống với kiếp của mình. Người ta cứ rêu rao về đạo đức cách mạng nhưng mấy người CS có đạo đức. Toàn là tham nhũng, quan liêu, độc quyền.
Hai vụ tấn công vào đám đông bằng xe van đã xảy ra tại vùng Catalonia, Tây Ban Nha.	Khủng bố ở Barcelona và Cambrils: Cập nhật mới nhất	Barcelona là một trong những thành phố du lịch nổi tiếng nhất châu Âu Sau đây là những thông tin ban đầu đã được thu thập. ‘Tấn công khủng bố’ ở Barcelona Tây Ban Nha: Cảnh sát ‘chặn vụ tấn công thứ hai’ Chuyện gì đã xảy ra? Vào 16h50 giờ địa phương (14h50 GMT) chiều thứ năm, một xe van trắng đã lao vào đám đông tại Las Ramblas, một đại lộ nổi tiếng ở trung tâm Barcelona dài 1,2km (0.75 dặm) và chật kín du khách. Kẻ lái xe van được miêu tả là lái xe theo đường zig zag nhằm đâm càng nhiều người càng tốt trong khu vực dành cho người đi bộ. Nhiều nạn nhân ngã xuống và những người khác phải nhanh chóng chạy trốn vào các cửa hàng và quán cà phê. Kẻ tấn công làm 13 người thiệt mạng, hơn 100 người khác bị thương, và trốn thoát khỏi hiện trường. Cảnh sát Tây Ban Nha miêu tả đây là một vụ tấn công khủng bố. Cuộc tấn công thứ hai? Khoảng tám tiếng sau, một chiếc xe Audi A3 lao vào người đi bộ tại thành phố biển nghỉ dưỡng nổi tiếng Cambrils, cách Barcelona 110km (68 dặm) về phía tây nam. Một cảnh sát và sáu dân thường bị thương, trong đó một người bị thương nghiêm trọng. Năm kẻ tấn công, được cho là đeo đai thuốc nổ, đã bị bắn bởi cảnh sát. Bốn kẻ tấn công chết tại hiện trường và một kẻ tử vong sau đó vì vết thương quá nặng. Những vụ tấn công có tổ chức đã xảy ra và chính quyền cho biết các đai thuốc nổ tìm thấy đều là giả. Hai vụ tấn công tại Las Ramblas và Cambrils được cho là có liên quan tới nhau. Ai đã bị bắt? Vào thứ năm, Một nghi phạm từ vùng Melilla của Tây Ban Nha, nằm giáp ranh với phía bắc châu Phi, đã bị bắt giữ tại Alcanar và một nghi phạm người Ma-rốc bị bắt giữ tại Ripoll. Cả hai thị trấn đều nằm trong Catalonia - khu vực bao gồm cả Barcelona. Cảnh sát cho biết cả hai người bị bắt giữ đều không phải kẻ đã lái xe. Hồ sơ của nghi phạm 28 tuổi người Ma-rốc, Driss Oubakir, được sử dụng để thuê xe van trong vụ tấn công Las Ramblas nhưng truyền thông địa phương cho biết giấy tờ của người này đã bị lấy cắp và sử dụng mà không hề biết. Theo báo El Pais, trích nguồn tin từ cảnh sát, nguời đàn ông này tới Barcelona từ Ma-rốc ngày 13/8. Vào thứ sáu, cảnh sát tuyên bố một nghi phạm khác bị bắt giữ tại Ripoll. Tuy nhiên, vẫn chưa biết chính xác có tất cả bao nhiêu người liên quan đến vụ việc. Có những vụ tấn không khác hay không? Tối thứ năm lúc 19h30 giờ địa phương, một chiếc ô tô đã lao vào cảnh sát tại một trạm kiểm soát ở ngoại ô Barcelona. Chiếc xe này sau đó được phát hiện có một thi thể người đàn ông ở bên trong, nhưng Bộ Nội vụ đã phủ nhận thông tin người này tử vong do bị cảnh sát bắn. Theo các nhà chức trách, vụ tấn công này không được cho là liên quan đến vụ tấn công Las Ramblas, nhưng vẫn đang được điều tra mở rộng. Đêm thứ tư, một vụ nổ đã phá hủy hoàn toàn một ngôi nhà tại Alcana, cách Barcelona 200km về phía nam, làm một người chết và bảy người bị thương. Ngôi nhà bị bao phủ bởi các bình chứa khí nén butan và propano, tờ El Pais đưa tin. Vụ nổ này được cho là có liên quan tới các sự kiện xảy ra hôm thứ năm. Các nạn nhân là ai? Họ tới từ khắp nơi trên thế giới, với ít nhất 24 quốc tịch. Các nạn nhân được xác định tới từ Ireland, Pháp, Úc, Trung Quốc, Pakistan, Venezuela, Algeria, Peru, Đức, Hà Lan, Hy Lạp, Hong Kong, Đài Loan và Philippines. Vương quốc Bỉ công bố một trong các công dân của họ đã thiệt mạng và Pháp cho biết 26 người dân nước này đã bị thương, trong đó 11 người trong tình trạng nguy kịch. Chính phủ Úc cũng nói rằng có ít nhất bốn công dân Úc bị thương. Ai chịu trách nhiệm? Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã nhận trách nhiệm đứng sau vụ tấn công Las Ramblas và nói rằng các 'chiến binh' IS đã thực hiện. Nhưng nhóm này không đưa ra các bằng chứng hay chi tiết để chứng minh cho lời tuyên bố này. Tại sao là Tây Ban Nha? Tây Ban Nha là một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng nhất châu Âu nhưng trong những năm gần đây chưa hề gặp phải những vụ tấn công như với Pháp, Anh, Bỉ và Đức. Nhìn lại các vụ tấn công khủng bố tại Anh Đức bắt hai người về tội khủng bố Lính Bỉ bắn chết nghi phạm khủng bố Tuy nhiên, Tây Ban Nha đã từng bị rơi vào tầm ngắm khi nhiều chuyến tàu tại thủ đô Madrid đã bị tấn công bởi những kẻ bị xúi giục bởi al-Qaeda vào năm 2004, làm thiệt mạng 191 người. Trang tin của IS, Amaq, nói rằng vụ tấn công xảy ra trong nỗ lực của IS hướng tới các quốc gia liên minh với Mỹ trong cuộc chiến chống IS. Vài trăm binh lính Tây Ban Nha đang ở Iraq để huấn luyện quân đội địa phương trong cuộc chiến với đội quân Hồi giáo dòng Sunni. Hoạt động của chủ nghĩa hồi giáo tại Tây Ban Nha ở mức độ nào? Số chiến dịch chống hồi giáo cực đoan đã tăng mạnh từ khi Tây Ban Nha tăng mức độ cảnh báo khủng bố lên mức 4/5 vào tháng 06/2015, nghĩa là "nguy cơ cao" bị tấn công khủng bố. Trước những vụ tấn công này, 51 kẻ Hồi giáo cực đoan bị tình nghi đã bị bắt giữ trong nước trong năm nay, 69 kẻ bị bắt giữ năm ngoái và 75 kẻ bị bắt giữ năm 2015, theo tờ El Pais. An ninh và hoạt động giám sát được đẩy mạnh sau sự cảnh tỉnh từ những cuộc tấn công bằng xe tải tại Nice (Pháp) vào tháng 7/2016 và thủ đô Berlin (Đức) vào tháng 12. Ai đã bị bắt? Vào thứ năm, Một nghi phạm từ vùng Melilla của Tây Ban Nha, nằm giáp ranh với phía bắc châu Phi, đã bị bắt giữ tại Alcanar và một nghi phạm người Ma-rốc bị bắt giữ tại Ripoll. Cả hai thị trấn đều nằm trong Catalonia - khu vực bao gồm cả Barcelona. Cảnh sát cho biết cả hai người bị bắt giữ đều không phải kẻ đã lái xe. Hồ sơ của nghi phạm 28 tuổi người Ma-rốc, Driss Oubakir, được sử dụng để thuê xe van trong vụ tấn công Las Ramblas nhưng truyền thông địa phương cho biết giấy tờ của người này đã bị lấy cắp và sử dụng mà không hề biết. Theo báo El Pais, trích nguồn tin từ cảnh sát, nguời đàn ông này tới Barcelona từ Ma-rốc ngày 13/8. Vào thứ sáu, cảnh sát tuyên bố một nghi phạm khác bị bắt giữ tại Ripoll. Tuy nhiên, vẫn chưa biết chính xác có tất cả bao nhiêu người liên quan đến vụ việc. Có những vụ tấn không khác hay không? Tối thứ năm lúc 19h30 giờ địa phương, một chiếc ô tô đã lao vào cảnh sát tại một trạm kiểm soát ở ngoại ô Barcelona. Chiếc xe này sau đó được phát hiện có một thi thể người đàn ông ở bên trong, nhưng Bộ Nội vụ đã phủ nhận thông tin người này tử vong do bị cảnh sát bắn. Theo các nhà chức trách, vụ tấn công này không được cho là liên quan đến vụ tấn công Las Ramblas, nhưng vẫn đang được điều tra mở rộng. Đêm thứ tư, một vụ nổ đã phá hủy hoàn toàn một ngôi nhà tại Alcana, cách Barcelona 200km về phía nam, làm một người chết và bảy người bị thương. Ngôi nhà bị bao phủ bởi các bình chứa khí nén butan và propano, tờ El Pais đưa tin. Cảnh sát Tây Ban Nha đang điều tra theo giả thiết vụ nổ này có liên quan tới việc nhóm khủng bố đã sử dụng ngôi nhà tại Alcana làm căn cứ để chuẩn bị cho các cuộc tấn công sau đó. Những cuộc tấn công "lớn hơn" đã được lên kế hoạch? Cảnh sát cho biết, những kẻ tình nghi liên quan đến hai vụ khủng bố tại Barcelona và Cambrils đã lên kế hoạch cho không chỉ một mà nhiều vụ tấn công khác lớn hơn. Cảnh sát trưởng Catalonia nói rằng vụ nổ xảy ra hôm thứ tư tại một thị trấn phía nam Barcelona đã phá hoại kế hoạch đánh bom, khiến kẻ tình nghi thay đổi kế hoạch hành động sang hình thức đơn giản hơn là lao xe van vào đám đông. Cảnh sát đang ráo riết truy tìm Moussa Oukabir, 18 tuổi, bị tình nghi đã sử dụng giấy tờ của anh trai mình để thuê chiếc xe đã tấn công đám đông hôm thứ năm tại Barcelona. Hình ảnh của Moussa Oukabir được đăng tải trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội Moussa Oukabir được cho là đã thuê hai chiếc xe, một chiếc để thực hiện vụ khủng bố tại Las Ramblas và một chiếc, được tìm thấy tại thị tấn Vic nằm ở phía bắc Barcelona, để làm phương tiện tẩu thoát. Các nạn nhân là ai? Họ tới từ khắp nơi trên thế giới, với ít nhất 24 quốc tịch. Các nạn nhân được xác định tới từ Ireland, Pháp, Úc, Trung Quốc, Pakistan, Venezuela, Algeria, Peru, Đức, Hà Lan, Hy Lạp, Hong Kong, Đài Loan và Philippines. Vương quốc Bỉ công bố một trong các công dân của họ đã thiệt mạng và Pháp cho biết 26 người dân nước này đã bị thương, trong đó 11 người trong tình trạng nguy kịch. Chính phủ Úc cũng nói rằng có ít nhất bốn công dân Úc bị thương. Ai chịu trách nhiệm? Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã nhận trách nhiệm đứng sau vụ tấn công Las Ramblas và nói rằng các 'chiến binh' IS đã thực hiện. Nhưng nhóm này không đưa ra các bằng chứng hay chi tiết để chứng minh cho lời tuyên bố này. Tại sao là Tây Ban Nha? Tây Ban Nha là một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng nhất châu Âu nhưng trong những năm gần đây chưa hề gặp phải những vụ tấn công như với Pháp, Anh, Bỉ và Đức. Nhìn lại các vụ tấn công khủng bố tại Anh Đức bắt hai người về tội khủng bố Lính Bỉ bắn chết nghi phạm khủng bố Tuy nhiên, Tây Ban Nha đã từng bị rơi vào tầm ngắm khi nhiều chuyến tàu tại thủ đô Madrid đã bị tấn công bởi những kẻ bị xúi giục bởi al-Qaeda vào năm 2004, làm thiệt mạng 191 người. Trang tin của IS, Amaq, nói rằng vụ tấn công xảy ra trong nỗ lực của IS hướng tới các quốc gia liên minh với Mỹ trong cuộc chiến chống IS. Vài trăm binh lính Tây Ban Nha đang ở Iraq để huấn luyện quân đội địa phương trong cuộc chiến với đội quân Hồi giáo dòng Sunni. Hoạt động của chủ nghĩa hồi giáo tại Tây Ban Nha ở mức độ nào? Số chiến dịch chống hồi giáo cực đoan đã tăng mạnh từ khi Tây Ban Nha tăng mức độ cảnh báo khủng bố lên mức 4/5 vào tháng 06/2015, nghĩa là "nguy cơ cao" bị tấn công khủng bố. Trước những vụ tấn công này, 51 kẻ Hồi giáo cực đoan bị tình nghi đã bị bắt giữ trong nước trong năm nay, 69 kẻ bị bắt giữ năm ngoái và 75 kẻ bị bắt giữ năm 2015, theo tờ El Pais. An ninh và hoạt động giám sát được đẩy mạnh sau sự cảnh tỉnh từ những cuộc tấn công bằng xe tải tại Nice (Pháp) vào tháng 7/2016 và thủ đô Berlin (Đức) vào tháng 12.
Chẳng phải đến khi báo Tuổi trẻ ngày 24/2/2020 đăng bài "Người Việt kém văn minh trên mạng?", cùng chỉ số thật đáng xấu hổ, rằng "Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia kém văn minh nhất trên Internet", nhu cầu cần bàn bạc thẳng thắn về những cái xấu của người Việt mình mới được đặt ra.	Giáo dục ‘chiến thắng’ tạo thói dữ dằn trong xã hội VN?	Ngắm thử súng trường bắn tỉa do Nga sản xuất trong một Hội chợ triển lãm quốc phòng và an ninh Việt Nam 2019 tại Hà Nội (Hình có tính chất minh họa) Hiện tượng "kém văn minh" đó có phải chỉ trên mạng, có phải chỉ tới nay mới bộc lộ? Theo tôi, không phải bây giờ mới có và ta thử tìm vài lý do. An ninh công an VN: "Thanh bảo kiếm liệu có bị mẻ cùn"? Người Việt kiếm sống 'bằng mọi giá' kể cả phá Anh Ba Sàm: Tôi là Đảng viên trong ‘nhà tù XHCN’ ra sao Đồng Tâm: Đám tang ông Lê Đình Kình bị phong tỏa? Niềm tự hào "thắng mấy đế quốc to" Chiến tranh, với thắng lợi luôn có những hậu quả tàn khốc dễ thấy rõ lẫn những thứ khó thấy, có khi ghê gớm, dài lâu hơn nhiều. Say sưa thắng lợi, mãi tự ngợi ca để khích lệ tinh thần dân chúng không thể không có hậu quả là quá coi trọng sức mạnh bạo lực, coi thường những ai không có được "chiến thắng" như mình. Đến độ người ta "đá" thắng mình, mình cũng không chịu nổi, vì ngày xưa họ "đánh" kém mình cơ mà. Chẳng khó để tìm ra được bằng chứng cho luận điểm trên, chỉ bằng cách so sánh ngay trong dân ta: giữa các vùng miền, giữa người "chiến thắng" và kẻ "bại trận". Ví như người Bắc, rõ là "ghê gớm" hơn người Nam; đương nhiên có nhiều lý do, nhưng cái "thế mạnh" để có đặc tính đó là bởi một thời được giáo dục mạnh mẽ rằng phải chiến thắng trong cuộc chiến bằng mọi giá, coi ngày ra trận như ngày hội, giết "giặc" (cùng người Việt với mình) như trò tiêu khiển. Tâm lý đó ngấm vào máu mấy thế hệ, từ tấm bé… Và đương nhiên, một khi đã tự vỗ ngực mình là nhất thiên hạ kiểu đó, thì những cái xấu của mình ắt phải cố mà che đậy, không chỉ xấu của chính quyền, mà cả cái tật xấu của dân cũng bị hạn chế bàn tới. Giận nơi công quyền chém nhau ngoài phố Bạo lực trên mạng và thói dữ dằn trong xã hội Viêt Nam dường như đangở mức độ hết sức đáng quan ngại, qua đề cập của tác giả Cuộc sống ngày càng nhiều bức xúc không được giải quyết. Từ xung khắc hàng ngày với xóm giềng, nơi chợ búa, trên đường, tới công sở, doanh nghiệp…, quá khó để có tòa án nào phân xử, khách quan công minh cho. Việt Nam: 'Xu hướng chuyên chế làm tổn hại cải cách' Anh Ba Sàm và những chuyện trong tù nay kể lại Anh Ba Sàm: Những gì đã xảy ra trong tù với tôi Anh Ba Sàm: 'Giúp bạn tù trong vòng bí mật' Những "hội", "đoàn thanh niên", "Mặt trận" này nọ được lập ra từ phường xóm cho tới cả nước nhưng nào có thấy bóng dáng người của các tổ chức này hòa giải giúp, đỡ phải viện tới tòa. Rồi báo chí, rặt những ngôn từ đẹp đẽ được ưu tiên hàng đầu, bảo vệ quyền lợi hàng ngày của dân không khéo bị treo bút, đình bản. Tức quá, phải xả! "Con giun xéo lắm phải quằn", nó "quằn" với kẻ xéo nó không được, thì nó "quằn" với đồng loại. Thế là nảy sinh nhiều vụ đánh nhau quá; giết nhau cũng ngày càng nhiều; đánh cả du khách ngoại quốc. Chính báo của Đảng cũng không thể che đậy được, chỉ làm mềm câu chữ bằng tính từ như 'phẫn nộ', 'đau đớn' con chém mẹ, anh giết em… chẳng hạn, để khỏi bị cho là thiếu tính giáo dục, xây dựng và câu độc giả. May quá, có cái Internet, "xả" lên đó cũng đỡ được phần nào, lại an toàn hơn, vì cũng ẩn danh được, cùng lắm chỉ vạ miệng. Tùy tiện khen chê và tung hô Vợ ông Lê Đình Kình, bà Dư Thị Thành kể lại vụ việc công an vào Thôn Hoàng sáng 9/1 Ở Việt Nam hiện nay, trên mạng có hàng ngàn dư luận viên, nhiều loạt bài "chống thế lực thù địch", "chống diễn biến hòa bình", trên các báo quyền uy của Đảng, Công an, Quân đội, Đài truyền hình quốc gia. Vợ cụ Lê Đình Kình nói công an đến nhà đòi lấy đi các cánh cửa Bắn chết bốn người, công an Lê Quốc Tuấn ‘chưa bị bắt’ Võ sư đánh vợ nhập viện gây phẫn nộ HRW phê phán công an VN 'bạo hành' Vì sao nảy sinh bạo lực trong xã hội? Dư luận viên thì luôn ẩn danh tuyệt đối, xông vào các blog, FB nào nói xấu chế độ để chửi bới tục tĩu. Các bài chống "thế lực thù địch" thì bất chấp những nguyên tắc tối thiểu của nghề báo và luật pháp, sẵn sàng bôi nhọ cá nhân của ai không ưa chế độ mà dám lên tiếng nói thẳng. Oai hơn, còn chỉ trích đích danh cả các đài báo nước ngoài, chẳng hề sợ bị kiện gì cả. Điển hình mới đây và vẫn còn tiếp tục là đợt tấn công các nghi can vụ Đồng Tâm, với lối viết như thể bản án của tòa để buộc tội họ, cả với cụ ông 85 tuổi Lê Đình Kình bị sát hại dã man... Đến lúc phải tìm mà trị vài kẻ "đầu têu" cho cái tình trạng kém văn hóa trên mạng, tuy là số ít, nhưng được trao và tự cho mình quyền lực quá lớn, phương tiện quá đầy đủ, hiện đại. Bên cạnh đó, Việt Nam là nơi có lối ngăn chặn kém văn minh trên mạng, như dựng "tường lửa", đe nẹt vô lối theo kiểu "hình sự hóa" từ với người sử dụng mạng cho tới các nhà mạng, và rủa xả kiểu như "mạng xã hội chửi từ trên xuống dưới, chửi tràn lan cơ quan công quyền như hát hay", mà không chịu thấy, đánh giá công bằng những đóng góp vô giá của các cư dân mạng. Đến độ, mới đây thôi, đưa thông tin lên mạng, được báo quốc doanh 'bảo chứng' thế mà cũng bị tai vạ. Nhà báo tự do Nguyễn Hữu Vinh, tức blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, từng là Thiếu tá An ninh trong Công an Việt Nam Cùng lúc, khi cần hâm nóng tinh thần, niềm tin tưởng vào chế độ thì báo chí đăng liên tiếp những tin vui từ các đội bóng đá nước nhà. Mọi phương tiện có trong tay được kích hoạt, quên luôn cả tỉnh táo, cả lẽ công bằng (giữa các bộ môn thể thao) và những bài vở về giáo dục ý thức "cộng sản chủ nghĩa" (coi thường tiền bạc vật chất, đề cao tinh thần phục vụ…). Bao nhiêu hình ảnh hoành tránh về các cuộc đón rước, trao huân huy chương, tiền tỉ tỉ, rồi mua sắm siêu xe, đám cưới linh đình … được báo chí quốc doanh thả phanh tung hứng mà không sợ bị "thổi còi" gì. Với cái không khí đó, cộng với tinh thần "bách chiến bách thắng" trong chiến tranh, đương nhiên khó tránh khỏi thái độ bực bội cao độ khi bị thua, nghi ngờ bị xử bất công, …, lại còn sẵn cả tâm lý "giận đảng chém nhau" nữa). Không chỉ với trọng tài như bài báo đề cập, mà với cả câu lạc bộ, cầu thủ đội bóng nước ngoài cũng bị "ném đá'. Trị bệnh chỉ bằng môi trường dân chủ Theo tôi chẳng có phương thuốc nào hiệu nghiệm bằng "tự do ngôn luận", "tự do báo chí" - thứ "thuốc" mà cha ông ta, trong đó có cả các bậc tiền bối cộng sản đã đòi thực dân Pháp từ trăm năm trước, và cũng đã được đáp ứng ít nhiều, để làm nền tảng cho báo chí cách mạng ngày nay. Không có được thứ thuốc đó, thì vài bài viết kiểu như trên của báo quốc doanh chỉ như tiếng kêu rên vào thinh không, thậm chí chĩa mũi dùi vào dân chúng, mà không dám chỉ thẳng vào căn nguyên chính là bộ máy tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức phải chịu trách nhiệm trên hết cho những thói hư tật xấu của xã hội. Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, cựu Thiếu tá An ninhcông an Việt Nam, từng làm việc tại Cục bảo vệ chính trị 1, cựu tù nhân chính trị, ông hiện đang sinh sống tại Hà Nội như một blogger và nhà báo tự do.
Các công ty quốc doanh chiếm tới 60% các khoản vay ngân hàng và giữ hơn một nửa các khoản nợ xấu của cả nước.	Quyền lực và chuyển đổi kinh tế	Việt Nam đối diện thách thức trong lúc cải tổ kinh tế dường như chậm lại Sau chừng ba thập niên, nước này vẫn đang chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung sang "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa", với quyền lực vẫn nằm trong tay Đảng Cộng sản. Không phải là Trung Quốc, mà là Việt Nam. Đất nước từng được coi như "Trung Quốc tiếp theo" do sự chuyển tiếp ổn định, nay bắt đầu tạo ra những quan ngại về cuộc khủng hoảng nợ đang dần hiện ra. Với Việt Nam, sự thống trị của các doanh nghiệp quốc doanh vẫn là vấn đề, tuy đã gần ba thập niên kể từ sau công cuộc "đổi mới" theo định hướng thị trường. Việt Nam có cùng vấn đề như Trung Quốc, đó là các doanh nghiệp quốc doanh lại chính là nguồn cơn của các khoản nợ xấu có thể nhấn chìm hệ thống ngân hàng. Việt Nam đã thành lập các công ty quản lý tài sản nhằm nhận các khoản nợ xấu từ các ngân hàng quốc doanh chuyển sang hồi đầu năm nay. Mô hình Trung Quốc Đây là điều tương tự như những gì Trung Quốc làm hồi 1999, khi nước này thành lập bốn công ty như vậy nhằm dọn dẹp sổ sách của bốn ngân hàng quốc doanh lớn trước khi mở cửa ngành ngân hàng nhằm tham gia Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001. Thế nhưng vấn đề nằm ở chỗ nợ xấu không chỉ là khoản ghi sổ, mà là dòng lưu thông. Nói cách khác thì các khoản nợ lũy kế cứ kéo dài trong các doanh nghiệp quốc doanh chính là vấn đề. Trung Quốc hồi giữa thập niên 1990 đã có bước đi lớn nhắm cắt bỏ nhiều công ty nhà nước. Một lượng lớn các công ty nhà nước đã bị dẹp, đưa con số từ khoảng 10 triệu xuống còn chưa tới 300.000 công ty vào cuối thập niên này. Trung Quốc vẫn có mảng quốc doanh lớn, nhưng đã có nỗ lực đáng kể nhằm cắt giảm các khoản nợ xấu bằng cách tăng tính hiệu quả của các công ty được nhà nước hỗ trợ còn lại. Điều này được thực hiện bằng cách tư hữu hóa từng phần hoặc cổ phần hóa các hãng quốc doanh lớn, kể cả ngân hàng. Tất nhiên, Trung Quốc đã tạo ra những vấn đề khác cho chính mình khi dùng hệ thống ngân hàng để tài trợ phần lớn cho chính sách thúc đẩy tài chính lớn, qua đó thúc đẩy kinh tế trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hồi 2008. Việt Nam đã cam kết cải tổ các doanh nghiệp quốc doanh, nhưng tiến độ nhanh tới mức nào thì lại là chuyện khác. Chẳng hạn, Ngân hàng Thế giới nói rằng bất chấp mục tiêu bán cổ phần của 93 công ty nhà nước hồi năm ngoái, việc bán thực sự chỉ được thực hiện tại 12 công ty. Tiến trình chậm trễ Câu hỏi đặt ra tại sao việc cải tổ lại diễn ra chậm đến vậy. Như tôi đã đề cập ở trên, Việt Nam được coi là một Trung Quốc tiếp theo, do sự chậm chạp tương tự trong việc xử lý nền kinh tế. Đây cũng là một quốc gia tương đối lớn, không đông như Trung Quốc 1,3 tỷ người, nhưng cũng có gần 90 triệu dân, đứng thứ 13 trên toàn thế giới. Và cũng giống như Trung Quốc, Việt Nam đã quyết định không đi theo hướng "liệu pháp sốc". Đó là điều mà Liên bang Xô viết trước đây làm khi chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung hồi giữa thập niên 1990. Thay vào đó, các quốc gia ở Á châu đã từ từ giới thiệu sức mạnh thị trường, như cho phép các công ty không thuộc sở hữu nhà nước hoạt động, để các chính phủ cộng sản có thể từ từ cải tổ mảng quốc doanh. Nhìn vào thời gian suy thoái kéo dài cả thập niên mà Nga và các nước Đông Âu phải trải qua sau thời kỳ chuyển đối gấp gáp, có lẽ người ta không mấy ngạc nhiên khi Trung Quốc và Việt Nam có vẻ như đang áp dụng những điều khôn khéo. Tuy nhiên, có một trở ngại quan trọng cho công cuộc cải tổ ở cả hai nước này. Người ta có thể lập luận rằng để tiến hành quá trình chuyển đổi gấp gáp sang nền kinh tế thị trường thì một quốc gia cần phải loại bỏ bàn tay kém hiệu quả của nhà nước. Hệ thống ngân hàng VN đang phải gánh nhiều nợ xấu của các công ty quốc doanh Quyền lợi được đảm bảo Nó cũng bao gồm việc ngăn chặn các nhóm lợi ích và các căn cứ quyền lực của những đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất từ việc cải tổ. Họ có thể đón trước được những cải tổ tiếp theo. Tất nhiên, có những vấn đề trong quá trình chuyển đổi ở Nga và các nước khác, trong đó có cả sự trông chờ không thực tế rằng một nền kinh tế tư nhân sẽ nắm thế chủ đạo một khi nền kinh tế quốc doanh bị gỡ bỏ. Trung Quốc đã thực hiện điều được gọi là cải tổ "từ dễ đến khó". Tức là thực hiện các bước cải tổ đơn giản về mặt chính trị trước, chẳng hạn như ưu đãi cho các mặt hàng nông sản trước, và để các vấn đề khó hơn lại, làm sau. Và những quyền lực mới đã bắt đầu khiến cho các bước cải tổ tiếp theo càng thêm khó khăn. Với Việt Nam thì việc cải tổ có vẻ như sa lầy do sự bất tài của những người điều hành các công ty nhà nước trong việc tư hữu hóa công ty ít nhất là từng phần, nếu không phải là toàn phần. Nói cách khác, những người vốn được hưởng lợi từ việc thị trường hóa nền kinh tế nay đang kẹt trong các công ty làm ăn kém hiệu quả của mình, tạo gánh nặng cho hệ thống ngân hàng. Nợ chính phủ của Việt Nam hiện chiếm khoảng 50% GDP, và đáng nói là có khoảng 37% là nợ nước ngoài. Rồi khi các khoản nợ của các công ty nhà nước được cộng vào thì tổng nợ tăng gấp đôi, lên mức 100%. Đó là những con số thống kê làm gióng lên những hồi chuông báo động về nguy cơ khủng hoảng. Để tránh khủng hoảng, Việt Nam cần phải cắt bỏ gánh nặng từ các công ty nhà nước, đồng thời cần đẩy nhanh việc tư hữu hóa. Mà để làm được những điều đó, người ta cần đối phó với những nhóm lợi ích thủ cựu. Với những nước áp dụng cải tổ, bài học là cải tổ chỉ thành công khi người ta đụng đến không chỉ vấn đề năng suất mà cả quyền lực. Với Việt Nam, đó có lẽ là một bài học khó nhằn. Phóng viên Linda Yueh vừa thăm Việt Nam và thực hiện loạt phóng sự về kinh tế Việt Nam trong tháng Tám.
Dù cho ở Việt Nam giải bóng đá Việt Nam mới lên chuyên nghiệp được gần hai chục năm này và một nền kinh tế mở mới đem đến cho cầu thủ nhiều quyền lợi hơn trước đây.	Bóng đá nước Việt: Sướng khổ nghiệp cầu thủ thế nào?	Nguyễn Văn Quyết (trái) tranh bóng cùng Jasim Alsalama của Bahrain tại giải Asian Games 2018 ở Bekasi hôm 23/8//2018 Với trái bóng tròn, nhiều cầu thủ có thể kiếm đến cả trăm triệu một tháng, chưa kể những khoản thưởng mỗi trận, hay những khoản lót tay đi kèm khi kí hợp đồng mới. Ngay cả những cầu thủ đã từng trót nhúng chàm như Văn Quyến hay Quốc Anh cũng đã được tạo điều kiện, trao cơ hội làm lại cuộc đời, và họ đã thành công như Quốc Anh với giải thưởng quả bóng vàng 2012, hay Văn Quyết cũng đang ghi dấu ấn của mình với những lứa trẻ ở đội bóng sông Lam Nghệ An. V-League: Sự đối lập giữa Hà Nội và HAGL Vắng Đỗ Hùng Dũng, tuyển Việt Nam sẽ xoay xở thế nào? Văn Quyết và hành trình tìm kiếm sự thừa nhận Còn đối với nhiều người khi đã từng khoác lên mình màu áo sọc đen trắng, cơ hội trở lại dù là với một cuộc sống bình thường cũng chẳng hề dễ dàng. Những khó khăn bước đầu Thực tế, đấy chỉ là bề nổi của tảng băng chìm mà thôi, nhất là trong một xã hội còn khó khăn và cạnh tranh khắc nghiệt như ở Việt Nam. Các cầu thủ Việt Nam đến với bóng đá bước đầu tiên là những đam mê, nhưng sau đó còn là vấn đề cơm, áo, gạo, tiền. Không chỉ bản thân ở mỗi cầu thủ, mà cả gia đình họ cũng đặt hy vọng vào đó với giấc mơ đổi đời. Quang Hải (áo đỏ) của tuyển Việt Nam so giầy trước Gaku Shibasaki của tuyển Nhật Bản trong trận tứ kết AFC Asian Cup tại Sân Al Maktoum ngày 24/01/2019 ở Dubai Như câu chuyện của cầu thủ Công Phượng, anh xuất thân từ một gia đình nghèo khó thuộc xã Mỹ Sơn - huyện Đô Lương - Nghệ An cả gia đình với sáu miếng ăn với những bữa cơm, ngô, khoai hay sắn. Khi cậu thi tuyển vào học viện bóng đá HAGL - Arsenal JMG, các tuyển trạch vẫn băn khoăn không nhận cậu vì thân hình quá nhỏ bé, chỉ đến khi gặp bố cậu - ông Nguyễn Văn Bảy thấy ông cao đến 1m70, họ chịu nhận Công Phượng. Câu chuyện tiếp sau đó thì ai cũng biết, khi một cậu bé đã vụt sáng trở ngôi sao với những siêu phẩm làm nức lòng người hâm mộ. Công Phượng giờ đây không chỉ là ngôi sao lớn mà còn thành công trong kinh doanh và thay đổi cuộc sống gia đình mình, nhưng có lẽ có đến hàng trăm đứa trẻ học tại các học viện bóng đá Việt Nam mới có một người thành danh. Còn lại nhiều người chỉ là cầu thủ tầm trung; hay tệ hơn, nhiều đứa trẻ sau vài năm tập luyện đã bị trung tâm cho nghỉ vì không thể phát triển hơn. Kết quả, những đứa trẻ không không dễ dàng gì quay lại việc học văn hóa và để có công việc ổn định sau này khi chương trình giáo dục Việt Nam đang quá nặng nề và đầy cạnh tranh khốc liệt. Khi cầu thủ gặp chấn thương Đỗ Hùng Dũng (phải) của Việt Nam tranh bóng với Vahid Amiri của Iran trong trận đấu ở AFC Asian Cup trên sân Al Nahyan hôm 12/01/2019 ở Abu Dhabi Chấn thương là điều không thể tránh khỏi trong một bộ môn có tính đối kháng cao như bóng đá, và đối với các cầu thủ chuyên nghiệp thì diễn ra thường xuyên. Tuy nhiên, cũng có những chấn thương khiến nhiều cầu thủ mất cả sự nghiệp hoặc nhẹ hơn là nghỉ cả năm để hồi phục. Nhũng lúc như thế câu hỏi đặt ra là ai sẽ lo chi phí chữa trị cho cầu thủ ? Liệu có phải là các CLB chủ quản của cầu thủ, Với bóng đá Việt Nam thì tất cả phụ thuộc vào cái tâm của ông chủ CLB bóng đá đó mà thôi. Lương Xuân Trường, Tuấn Anh, Quang Hải, Duy Mạnh hay gần nhất là Đỗ Hùng Dũng những ngôi sao trong đội tuyển Quốc gia Việt Nam khi dính chấn thương dài hạn đều được phẫu thuật tại Singapore hay Hàn Quốc đi kèm với đó là khâu vật lý trị liệu và hồi phục sau phẫu thuật suốt một thời gian dài, và được bầu Hiển, bầu Đức lo hoàn toàn viện phí. Nhưng đó chỉ là thiểu số trong số hàng nghìn cầu thủ đang thi đấu ở Việt Nam, chấn thương của Trần Anh Khoa sau cú đạp của Quế Ngọc Hải đã kết thúc sự nghiệp của anh. Quế Ngọc Hải phải chịu hoàn toàn viện phí lên đến hơn 800 triệu, và may mắn bầu Đức đã giúp Quế Ngọc Hải. Công Phượng của Việt Nam (áo đỏ) và Leandro Bacuna của Curacao (áo vàng) trong trận giao hữu quốc tế giữa Curacao và Việt Nam tại sân Chang Arena hôm 8/06/2019 ở Buri Ram, Thái Lan Còn rất nhiều cầu thủ cả nội lẫn ngoại như Bruno (Than Quảng Ninh), Gramoz Kurtaj (Nam Định), Tuấn Mạnh (HAGL) bị thanh lý hợp đồng với lý do đơn giản không dùng được thì bỏ, và hợp đồng bị hủy đôi khi chỉ bằng một cuộc gọi điện. 'Đình công vì nợ lương' Các cầu thủ tại giải cúp Quốc gia Việt Nam đang thi đấu trên sân vận động PVF ở Hưng Yên, hôm 25/5/2020 Mới đây các cầu thủ Than Quảng Ninh đã đình công không sân tập luyện vì CLB chủ quản nợ đến 8 tháng lương thưởng. Nhiều cầu thủ đã lên tiếng như Mạc Hồng Quân, Nghiêm Xuân Tú, Hải Huy sẽ không tập và thi đấu nữa ở vòng 9 V League, tuy nhiên mọi thứ vẫn chưa được ban lãnh đạo giải quyết. Ở những nước phát triển, người lao động ở bất kể ngành nghề nào cũng có quyền đình công để đòi hỏi quyền lợi xác đáng của mình, và những giao kèo giữa người sử dụng lao động và người lao động luôn được ghi chi tiết trong hợp đồng. Người hâm mộ ở Việt Nam dành nhiều tình cảm cho trái bóng tròn và các cầu thủ Tuy nhiên, đình công hay những tranh chấp hay mâu thuẫn trong lao động ở Việt Nam vẫn còn là một khái niệm xa lạ và chưa được giải quyết theo đúng luật pháp ở Việt Nam. Với người Việt Nam đình công vẫn đem đến cho nhiều người cảm giác như đang vi phạm phạm pháp luật, hay chống đối chính quyền. Mặc dù theo Bộ luật Lao động sửa đổi 2019 có hiệu lực từ 1/1/2021 cho phép người lao động đình công. Tương tự, ở giải đấu chuyên nghiệp như Ngoại hạng Anh (Premier League), có hiệp hội cầu thủ chuyện nghiệp PFA (Professional Footballers' Association), tổ chức có nhiệm vụ hỗ trợ các cầu thủ và cựu cầu thủ về đào tạo, huấn luyện, tài chính hay các vấn đề liên quan đến pháp lý. Theo Bộ luật Lao động mới cho phép người lao động thành lập nghiệp đoàn của riêng họ, đã đến lúc các cầu thủ thi đấu ở V League cần thành lập hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp để có thể hỗ trợ họ tránh khỏi những thiệt thòi và những mâu thuẫn hiện tại. Khi đó những vấn đề như lương thưởng cầu thủ, những khúc mắc trong hợp đồng lao động giữa cầu thủ và CLB chủ quản, tình trạng thanh lý hợp đồng không cần lý do hay ép các cầu thủ trẻ kí những hợp đồng dài hạn khi còn trẻ trái với quy định của FIFA mới được giải quyết. Có như vậy, V League mới từng bước phát triển chuyên nghiệp như đúng nghĩa của nó. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, hiện sống tại London, Anh Quốc.
Vào thời điểm bí mật này bị lật tẩy, phòng làm việc của một nhà báo chắc trông cũng giống như nơi làm việc của Dương Kế Thằng bây giờ. Sàn lát gạch hoa, khung cửa sổ cáu bẩn, trên bàn chồng hai đống giấy cao ngất, phong bì và sách. Cái máy sưởi từ thời Mao. Tàn thuốc lá và bụi bặm.	Người đưa ra sự thật về nạn đói TQ	Paul Mason Biên tập viên Kinh tế, chương trình Newsnight Dưới thời Mao Trạch Đông, vận may của ông Dương là tìm được việc trong tòa báo của chính quyền, Tân Hoa xã. Điều không may là ông phải chứng kiến cái chết của cha do thiếu ăn năm 1961, đỉnh điểm nạn đói làm 36 triệu người chết. Khi cha qua đời, tôi đã nghĩ đó là vấn đề riêng gia đình tôi. Tôi trách bản thân đã không về nhà nhặt lượm cây dại cho bố ăn. Sau đó, chủ tịch tỉnh Hà Bắc nói hàng triệu người đã chết. Tôi sững sờ, ông Dương nói. Những năm 90, ông Dương lúc đó đã thành biên tập viên cấp cao ở Tân Hoa xã, dùng vị trí của mình để bí mật tìm hiểu sự thật về nạn đói trên khắp 12 tỉnh khác nhau qua các tư liệu lưu trữ: Tôi không thể nói là tôi đang đi tìm tài liệu về nạn đói, tôi chỉ có thể nói là đang tìm tài liệu về lịch sử chính sách nông nghiệp Trung Quốc. Trong những dữ liệu đó tôi tìm được rất nhiều thông tin về nạn đói và về những người chết vì nó. Một số thư viện cho tôi sao lại; nơi khác thì chỉ cho ghi chép thông tin. Đây, ông làm cử chỉ về phía đống phong bì màu nâu nghiêng ngả trên sàn nhà, là các bản sao. Kết quả là: Tấm bia mộ: Chuyện chưa kể về Nạn đói lớn của Mao, xuất bản ở phương Tây năm nay và được tán thành nhiệt liệt. Ông Dương, 72 tuổi, gọn gàng, nhỏ bé, bó người trong hai chiếc áo len, mặc cho tia sáng mặt trời mùa đông chiếu xiên trên bàn. Ông lần mò trên giá để tìm cuốn sách mà ông không nhớ tựa đề: của một tác giả phương Tây bỗng xẹt qua trí nhớ ông. Trung Quốc thực hiện Bước đại Nhảy vọt dưới thời Mao Trạch Đông lãnh đạo Viết về sự nô lệ? ông nói. Tôi gợi ý tên Hayek và sau một hồi thử các kiểu chuyển ngữ sang tiếng Trung cũng hiệu nghiệm. Ông vồ ngay lấy cuốn Con đường dẫn tới chế độ nô lệ của Friedrich von Hayek trong thư viện và khẽ cười với chút nghi ngờ khi tôi bảo ông đây có lẽ là cuốn sách có ảnh hưởng lớn nhất tới kinh tế phương Tây: Trước khi đọc Hayek, tôi chỉ đọc sách do Đảng bảo tôi đọc. Hayek nói rằng dùng chính phủ để khuyến khích một xã hội không tưởng là rất nguy hiểm. Ở Trung Quốc đó chính xác là những gì họ làm. Họ dùng một xã hội không tưởng do Marx khuyến khích, dù là nó đẹp đi nữa, cũng rất nguy hiểm. Cho tới bây giờ, 50 năm đã qua, chính sử Trung Quốc vẫn khẳng định nạn đói năm 1958-61 là do thiên tai. Tác phẩm của ông Dương cho thấy nạn đói ở tầm khổng lồ và do một nguyên nhân chính trị, rất trực tiếp. Nông nghiệp bị hợp tác hóa một cách thô bạo, để nông dân phụ thuộc vào sự phân chia lương thực. Đảng viên địa phương xông vào tận bếp từng nhà, sung công tất tật, và phạt những ai giữ lấy nguồn cung cấp thực phẩm riêng. Sau đó, khi Mao yêu cầu khẩn trương công nghiệp hóa trong thời Bước đại Nhảy vọt, việc cung cấp lương thực lặn tăm mất. Cùng lúc đó các quan chức địa phương, hoảng hốt vì thất bại, bắt đầu báo khống con số thu hoạch. Trong lúc đó Mao công khai làm nhục những đảng viên lãnh đạo tỏ ý nghi ngờ. Kết quả là nạn đói lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Chính việc ông Dương từ chối đi theo những gì chính thống của Trung Quốc mà cuốn sách bị cấm xuất bản ở Trung Quốc. Xảy ra nạn đói là do tập trung quyền lực Đảng, ông tranh luận – lãnh đạo bây giờ thì cũng phải đối mặt với bao tai họa ở Trung Quốc – nào là vụ bán máu nhiễm HIV, cho tới dịch cúm Sars, cho tới chuyện nhà sập ở động đất Tứ Xuyên – đều là kết quả của chính trị thiếu tự do và báo chí thiếu tự do. Mặc cho bị dán nhãn phản động, ông Dương cho rằng có khoảng nửa triệu bản sao bằng tiếng Hong Kong lưu hành ở Trung Quốc. Bản của riêng ông, được giấu kín trong tủ đựng ly tách, mua được ở chợ đen sau này: trang sách đều là sao lại, bìa bọc chắc chắn, bóng loáng và rõ ràng thiếu chuyên nghiệp. Có khoảng 10,000 cuốn như thế này đang được lưu hành, ông nói. Mọi người vẫn muốn mang sách thật từ Hong Kong về nhưng bị chặn, nên phải làm thế này. Phản hồi rất mạnh mẽ, tôi đã nhận được nhiều thư từ độc giả kể cho tôi chuyện người thân mất mạng trong nạn đói. Bản tiếng Anh tạo nên dấu ấn khổng lồ, nhiều người gọi ông Dương là Solzhenitsyn của Trung Quốc. Với tôi, ông lại như Vasily Grossman của Trung Quốc: dù ông cho rằng chủ nghĩa Marx là kiểu tưởng tượng nguy hiểm ông vẫn là Đảng viên. Cái tính tầm thường ám ảnh ông – cũng như Grossman – bảo vệ lấy quyền lực của kỷ niệm: Trung Quốc trải qua giai đoạn thay đổi lớn. Nhưng... việc lợi dụng quyền lợi riêng trong nền kinh tế thị trường và quyền lực không bị cản trở nên chế độ chuyên chế tạo ra hàng vô tận những điều phi lý, và tầng lớp thấp hơn ngày càng giận dữ. Trong thế kỷ mới này tôi rằng những người nắm quyền và dân thường phải như nhau từ chính trong tim họ và chế độ chuyên quyền đã đến điểm kết thúc rồi. (Trang 22, Ngôi mộ đá). "Chúng tôi được học rất nhiều về lịch sử. Nhưng, phần lớn là những điều không thật. Toàn những chuyện bịa đặt để phục vụ tư tưởng. Một khi anh nhận ra là mình bị lừa, anh bắt đầu theo đuổi sự thật. " Cảm giác như thế nào, tôi hỏi, là một sử gia ở đất nước mà kỷ niệm lịch sử bị chèn ép hoàn toàn? Đau lắm, ông nói. Chúng tôi được học rất nhiều về lịch sử. Nhưng, phần lớn là những điều không thật. Toàn những chuyện bịa đặt để phục vụ tư tưởng. Một khi anh nhận ra là mình bị lừa, anh bắt đầu theo đuổi sự thật. Đó là những gì tôi làm: Tôi đã bị lừa, nên tôi muốn viết ra sự thật – dù có nguy hiểm thế nào đi nữa. Dù đã nghỉ hưu khỏi Tân Hoa xã, ông Dương vẫn rất năng động. Tờ tạp chí chính trị ông làm từ văn phòng nhỏ bé này, từ đống ấn bản chưa bán vẫn chất chồng trong hành lang, không có ảnh hưởng gì nhiều nhặn. Ông cho rằng phải mất 10 năm nữa cuốn Ngôi mộ đá mới có thể xuất bản ở Nhân dân Cộng hòa, nếu cải cách chính trị vẫn giữ nguyên tiến độ ảm đạm này. Nhưng cũng như các cây viết bất đồng chính kiến khác của Trung Quốc, ông học được cách không vội vàng. Ông ấn mấy lá trà vào trong cái cốc giấy, đổ nước nóng ra từ phích. Ở góc phòng có bộ máy tính cổ lỗ hiếm khi được chạm tới, nhưng công cuộc của ông Dương đã được thực hiện ở mộ thế giới thông tin không kỹ thuật số: photocopy và ghi chép tay. Ông gõ gõ vào bản tiếng Anh một cách hài lòng, vẫn sửng sốt về giá sách mà nhà xuất bản Penguin đưa ra bán: Tấm bia mộ có bốn tầng ý nghĩa. Đầu tiên là dành cho cha tôi đã chết trong nạn đói, nữa là để nhớ 36 triệu người chết trong nạn đói. Ý nghĩa thứ ba là ngôi mộ đá cho thể chế đã giết họ. Còn ý nghĩa thứ tư? Thứ tư là – cuốn sách mang tới những đe dọa chính trị cho tôi, thế nên nó là tấm bia mộ cho tôi nếu bất kỳ điều gì xảy ra vì đã viết nó. Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Từ chỗ tự vẽ ra “Đường lưỡi bò”, rồi liên tiếp gây ra tranh chấp các vùng biển có mỏ dầu của các nước láng giềng trên biển Đông, lấy cớ đó kêu gọi các nước “Gác tranh chấp cùng khai thác” trong chiến thuật “Ba bước lấn tới”, mới đây Trung Quốc tuyên bố thẳng thừng: “Biển Đông là sân nhà của Trung Quốc”.	'Âm mưu mới nhất của TQ trên Biển Đông'	Hải Quân Trung Quốc liên tục tăng cường sức mạnh và hiện diện ở khu vực. Quả thật, với tiền đề 'chủ quyền của ta', Trung Quốc (TQ) chủ động khai thác và tự chủ khai thác hoàn toàn không bài xích hợp tác khai thác hoặc cùng khai thác với các nước khác. Đặc biệt là khu vực giàu dầu khí ở phía giữa và nam Biển Đông, chỉ có hợp tác mới có thể ép đối thủ đến trước bàn đàm phán, cuối cùng thực hiện cùng khai thác” – thủ đoạn đang làm hiện nay của Trung Quốc. Đối với những khu vực có tranh chấp lớn (thực tế là TQ cố tình tạp ra tranh chấp để đòi hỏi lợi ích vô lý), độ nhạy cảm cao, có thể có ý thức liên kết với các công ty dầu khí nước ngoài hợp tác khai thác. Ai cũng nhớ rõ: Tháng 5-2014, Trung Quốc cho giàn khoan 981 xâm phạm vùng lãnh hải gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Lúc đó, đã có nhiều thông tin cảnh báo rằng: Việt Nam phải xem chừng Trường Sa. Quả nhiên, giàn khoan 981 đã thực hiện mục tiêu “một mũi tên trúng 2 con chim”. Trung Quốc đã kéo dư luận quốc tế và ở Việt Nam chỉ nhằm vào giàn khoan HD-981, để bơm cát, bồi trức đảo đá nhân tạo Gạc Ma và bãi đá ngầm Chữ Thập để xây dựng sân bay quân sự trên quần đảo Hoàng Sa. Nhưng khi ấy, Việt Nam đã không hề lên tiếng về hành động có tính toán chiến lược này. Trong khi đó, với giàn khoan HD-981, Trung Quốc đặt ra hai ý đồ: 1- ‘Ngụy trang, đánh lạc hướng’, ‘Dương đông kích Tây’, tập trung dư luận, sự chú ý về giàn khoan HD-981 để rảnh tay ‘cải tạo đảo Gạc Ma, bãi đá Chữ Thập’; đồng thời thăm dò dầu khí vùng nước sâu Hoàng Sa. 2 – Nếu ViệtNam nổ súng phản công tại giàn khoan HD-981 thì Trung Quốc lấy cớ tấn công đánh chiếm đảo Trường Sa Lớn. Ngày 12-5-2014, trên nhiều trang mạng đã tiết lộ: Hiện nay nhiều tàu chiến Trung Quốc, 17 tàu hỏa tiễn, 20 tàu đổ bộ đang tập trung phía Bắc quần đảo Hoàng Sa. Hơn 1.000 Lính Trung Quốc đã xuống các tàu đổ bộ. Tin cho hay, qua một cuộc điện đàm SAT-COM của Trung Quốc mà hệ thống viễn thông và điều hành vệ tinh tại Mỹ biết được, họ (TQ) đã được lệnh tấn công CHIẾM LUÔN ĐẢO TRƯỜNG SA LỚN CỦA VIỆT NAM nếu trường hợp có tiếng súng xảy ra tại giàn khoan. Hải quân và tàu đổ bộ Trung Quốc đang âm mưu, tìm cớ tấn công. Tại giàn khoan, hiện nay (10-5-2014) có khoảng 79 các tàu Tuần Duyên & Kiểm Ngư Trung Quốc, cùng 3 tàu chiến, máy bay trực thăng, máy may tiêm kích từ Hải Nam bay ra KHIÊU KHÍCH các tàu của Cảnh Sát Biển của Việt Nam. Nếu Việt Nam ‘khai hỏa’ thì Trung Quốc sẽ đổ bộ chiếm luôn các đảo Trường Sa của Việt Nam, đặc biệt là đảo Trường Sa Lớn. Mưu đồ 'cùng khai thác'? Sau đó 5 tháng, trên trang mạng tuanvietnam.net có đăng bài “Gác tranh chấp, cùng khai thác của Trung Quốc”, dẫn lại bài của tác giả Dương Danh Huy, đăng trên website Nghiên cứu Biển Đông ngày 21/10/2010. Phi lộ đầu bài viết, tác giả nêu: “Gần đây, chủ trương "gác tranh chấp, cùng khai thác" được Trung Quốc nhấn mạnh nhiều lần như một sáng kiến mang tính xây dựng trong bối cảnh tranh chấp trên Biển Đông vẫn đang căng thẳng. Xét đến tính phức tạp và khó tìm lối ra hiện tại đối với tranh chấp Biển Đông, giải pháp này có thể chấp nhận được nếu các bên cùng "gác tranh chấp, cùng khai thác "một cách công bằng”… Giàn khoan HD-981 là một động thái 'dương đông, kích tây' nhằm đánh lạc hướng sự chú ý của VN vào một điểm ở trên Biển, theo tác giả. Những lời gọi là "phi lộ" trên đây rất cần phải xem lại. Như: "sáng kiến mang tính xây dựng", rồi thì "có thể chấp nhận được...một cách công bằng". Với Trung Quốc, nhìn từ trong bản chất âm mưu, động cơ, ý định chiến lược trong các vụ tranh chấp Biển Đông đừng mất công nói đến cái ý thức "xây dựng", sự "công bằng" với các nước trong khu vực, cả với nhiều nước khác trên thế giới... Trong bài viết, tác giả đã dẫn liệu, phân tích: Tại hội thảo quốc tế với chủ đề "Biển Đông: tăng cường hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực" ở Hà Nội ngày 26-27 tháng 11/2009, GS Ji Guoxing của Đại học Jiaotong, Thượng Hải, nguyên giám đốc bộ môn Châu Á - Thái Bình Dương của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Thượng Hải, nhắc lại chủ trương "gác tranh chấp, cùng khai thác" của Trung Quốc. GS Ji Guoxing cụ thể hoá bằng cách đề nghị Việt Nam và Trung Quốc bàn về khả năng cùng khai thác bãi Tư Chính, một khu vực nằm hoàn toàn bên trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý từ lãnh thổ không bị tranh chấp của Việt Nam, không thuộc quần đảo Trường Sa vốn đang trong tình trạng tranh chấp chủ quyền. Nhìn lại 5 năm trước, tại buổi họp báo ở Hà Nội ngày 6/1/2010, Đại sứ Trung Quốc Tôn Quốc Tường cũng đề nghị chủ trương "gác tranh chấp, cùng khai thác". Rằng: "Lãnh đạo cấp cao Trung Quốc đã nêu ra một sáng kiến mang tính xây dựng, đó là gác lại tranh chấp, cùng nhau khai thác", và đề nghị rằng Việt Nam và Trung Quốc nên tạm gác lại tranh chấp, đợi điều kiện chín muồi. Thực ra, chủ trương "Gác tranh chấp, cùng khai thác" được Trung Quốc chính thức đề nghị lần đầu tiên tại chuyến thăm Nhật, ngày 25/10/1978, Thủ Tướng Trung Quốc Đặng Tiểu Bình nói với Thủ Tướng Nhật Takeo Fukuda trong văn cảnh tranh chấp chủ quyền quần đảo Shenkaku (tên Nhật) /Điếu Ngư Đài (tên Trung Quốc) giữa Nhật và Trung Quốc. Điều đáng lưu ý là Shenkaku/Điếu Ngư Đài và vùng biển lân cận nằm dưới sự kiểm soát của Nhật, và vùng biển này gần Nhật và Đài Loan hơn Trung Quốc, cho nên Nhật có nhiều khả năng để đơn phương khai thác vùng biển này hơn Trung Quốc. Vì vậy, đề nghị của Trung Quốc để khai thác chung vùng biển này là một đề nghị nằm trong chủ đích lấn chiếm Biển Đông, có lợi cho Trung Quốc hơn là có tính xây dựng cho cả Trung Quốc và Nhật. Cho tới nay, Nhật luôn luôn khước từ tất cả các đề nghị của Trung Quốc để khai thác vùng biển lân cận đảo này. Cũng với con bài “cây gậy và củ cà rốt” này, hồi tháng 6/1986, Đặng Tiểu Bình đề nghị với Phó Tổng Thống Philippines Salvador Laurel rằng Trung Quốc và Philippines nên gác tranh chấp Trường Sa, "không nên để vấn đề này cản trở tình hữu nghị của Trung Quốc với Philippines và các nước khác". Tiếp đến, tháng 4/1988, Đặng Tiểu Bình lại đề nghị với Tổng Thống Philippines Corazon Aquino, "Xét quan hệ hữu nghị giữa hai nước chúng ta, chúng ta có thể tạm gác vấn đề này và tiếp cận theo hướng khai thác chung". Thế giới vẫn chưa quên sự kiện cồn sóng Biển Đông, vào đầu năm 1988 Trung Quốc chiếm đóng những bãi cạn Đá Chữ Thập, Châu Viên, Gaven, Huy Gơ và Xu Bi thuộc quần đảo Trường Sa và vào tháng 4/1988 máu của các chiến sĩ Việt Nam còn chưa tan hết trên biển Trường Sa sau khi Trung Quốc tấn công Việt Nam để chiếm Cô Lin, Gạc Ma và Len Đao ngày 14/3/1988 và chiếm được Gạc Ma. Đây là một thí dụ cho thấy rõ sự từng bước lấn sân bằng đánh, đàm, dụ dỗ không có giới hạn của Trung Quốc. Vùng biển-đảo thuộc chủ quyền các nước trong khu vực đang yên lành, Trung Quốc gây ra tranh chấp rồi đưa ra cái gọi là "gác tranh chấp, cùng khai thác". 'Ba bước lấn tới' Tác giả cho rằng Trung Quốc có những tính toán sâu xa với các bước đi 'cụ thể, quyền mưu' để 'thâu tóm' Biển Đông. Như vậy, cái gọi là sáng kiến "gác tranh chấp, cùng khai thác" của chính phủ Đặng Tiểu Bình cho tranh chấp Trường Sa không phải do "có tính xây dựng" mà là để phục vụ mục đích đối trọng với các nước để từng bước chiếm đoạt hẳn. Chiến lược "3 bước lấn tới" của Trung Quốc là xông vào vùng chủ quyền lãnh hải của nước láng giềng, nước tiếp cận, gây tranh chấp, rồi đàm phán song phương "gác lại tranh chấp, cùng khai thác", cuối cùng là độc chiếm luôn. Dựa theo cái ‘đường lưỡi bò” tự vẽ, tự đơn phương công bố chính thức lần đầu tiên ra thế giới ngày 7-5-2009, không có ý kiến chấp nhận nào của bên thứ 2 hoặc thứ 3, Trung Quốc muốn biến vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam và các nước liên quan từng bước đi từ tranh chấp, đến “gác tranh chấp cùng khai thác” rồi cuối cùng sẽ “ẵm” luôn trọn gói. Quả nhiên, với chiêu thức thâm độc nhưng khá lộ liễu này của chiến lược "3 bước lấn tới", Trung Quốc lăm le Khu vực 9 lô dầu khí từ lâu, nhân sự kiện QH Việt Nam thông qua Luật biển, TQ đã kêu gọi mời thầu thăm dò khai thác hòng cố tình gây ra tranh chấp để rồi đi đến bước tiếp theo yêu cầu Việt Nam “gác tranh chấp, cùng khai thác”, làm cái nền, cái cớ để tiến tới dùng “lưỡi bò” liếm hết luôn. Khu vực này nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam. Bản đồ công bố trên website của Tổng Công ty Dầu khí Hải Dương Trung Quốc (CNOOC) cho thấy cả 9 lô mỏ dầu mà Trung Quốc đang mời chào thăm dò, khai thác đều nằm trong vùng biển thuộc “đường lưỡi bò” nằm trong mưu đồ tính toán đầy tham vọng có tính chiến lược của Trung Quốc. Các lô mỏ dầu này nằm ngoài khơi bờ biển miền Trung của Việt Nam, trải rộng hơn 160.000 km 2. Rìa phía tây của một số lô mỏ dầu nằm cách bờ biển Việt Nam không đầy 80 hải lý, nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế, có nơi chỉ cách đất liền 30-50 hải lý, nằm trong vùng nội thủy và thềm lục địa của Việt Nam. Việc tuyên bố mời thầu cho thấy một bước đi mới trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm củng cố quyền chủ quyền tại vùng biển này. Thâm hiểm, gian dối, phản trắc, dễ nuốt lời, lấy “Hữu hảo để chen ngang hứa hão” vẫn là bản chất có từ trong máu Đại Hán từ xa xưa. “Gác tranh chấp, cùng khai thác” rất phi lý lại là con bài đưa dần các nước vào tròng, bằng hung hăng đe dọa kết hợp với dụ dỗ, lấn dần. Bắc Kinh đang tìm mọi cách lật lọng để đạt cho kỳ được mục đích của tuyên bố: “Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với các đảo trong biển Đông và các vùng biển lân cận; có quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển liên quan cũng như đáy biển và lòng đất của những vùng biển này” (?!). Ý đồ này của Trung Quốc đã có từ lâu, rõ nhất là sự trắng trợn trong vụ giàn khoan HD-981 và cải tại đảo Gạc Ma thành sân bay quân sự, đưa cả dân ra ở đó, mở ‘Khu du lịch Gạ Ma’. Tháng 7, giàn khoan HD-981 của Trung Quốc ‘hoàn thành kế hoạch’ rút về. Tờ "Thời báo Hoàn Cầu" Trung Quốc ngày 8/8/2014 đăng bài viết nhan đề "Bành Nguyên Chính: Biển Đông là trọng điểm khai khác dầu khí mới của ta (Trung Quốc)" xuyên tạc về chủ quyền Biển Đông, phản ánh lòng tham cả chủ quyền và tài nguyên cũng như thủ đoạn thâm độc của Trung Quốc. Tác giả Bành Nguyên Chính là phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp dầu khí Trung Quốc. Bài viết cho biết: “Hiện nay Trung Quốc đã hoàn thành lựa chọn địa chỉ xây dựng (trái phép) hải đăng ở 5 đảo, đá ngầm vùng biển Tây Sa”. Theo luận điệu của bài viết: “Ở Biển Đông, cạnh tranh dầu khí những năm gần đây ngày càng gay gắt, làm thể nào để bảo vệ quyền thăm dò dầu khí vùng biển Trung Quốc trở thành vấn đề quan trọng không thể tránh khỏi”. "Tập đoàn dầu khí Trung Quốc (CNPC) và CNOOC khoan thành công ở Hoàng Sa (đây là hành dộng trái phép của Bắc Kinh-PV), cho thấy các công ty dầu khí của Trung Quốc có khả năng tiến hanh thăm dò, khai thác nước sâu độc lập, điều kiện phá vỡ bế tắc khu vực tranh chấp đã có”. 'Nhà và sân Trung Quốc' Nhiều quốc gia trong khu vực gần đây tỏ ra quan ngại về chính sách của Trung Quốc trên Biển trong vùng. Tờ báo này ‘đề xuất’ rằng: “Nhà nước (Trung Quốc) cần hỗ trợ trên các phương diện chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao, như đưa ra chính sách ưu đãi khai thác Biển Đông trên các phương diện như vốn đăng ký, thu thuế, thuế quan và tài chính, thiết lập quỹ khai thác rủi ro Biển Đông có tính chất quỹ giá trị chủ quyền, đưa ra chính sách phát triển ngành nghề hỗ trợ cần thiết, để cho khai thác Biển Đông nhanh chóng tiến triển, tạo được quy mô". Rõ ràng, từ việc đẩy vấn đề theo hướng tranh chấp, để làm đà đi đến “gác tranh chấp, cùng khai thác”, nhưng vẫn nhằm đích cuối cùng là xâm chiếm. Đó chỉ là các nấc thang mà Trung Quốc đang leo dần. Với mưu đồ tham vọng bá quyền từ lâu đời của Trung Quốc, lúc nào cũng lăm le bành trướng xuống phương Nam, lấn chiếm Biển Đông sẽ không bao giờ có "sáng kiến mang tính xây dựng", và cái gọi là “công bằng” với các nước ASEAN có lãnh hải Biển Đông. Việt Nam và các nước ‘cùng cảnh’ trong khu vực đừng mất cảnh giác mắc mưu Trung Quốc để sau này khỏi phải gánh hậu họa do sự thiếu kiên quyết, do những bước đi, sự nhu nhược nhân nhượng do mềm yếu thiếu bản lĩnh không cứu vãn nổi. Mới đây, dựa theo câu hỏi của Tân Văn Xã (China News Service) - hãng tin chính thức thứ hai tại Trung Quốc sau Tân Hoa Xã - theo đó phải chăng là hoạt động bồi đắp các bãi đá và rạn san hô của Trung Quốc ở Biển Đông báo hiệu một sự thay đổi trong chính sách của Trung Quốc đối với Biển Đông và thậm chí đối với cả các láng giềng, ông Vương Nghị đã tại khẳng định là chính sách Trung Quốc không thay đổi. Đặc biệt mới đây, thách thức công khai và trắng trợn nhất, tại cuộc họp báo ngày 08/03/2015 tại Bắc Kinh, Ngoại trưởng Vương Nghị đã bác bỏ thẳng thừng những phản đối của nước khác về việc Trung Quốc đang đẩy mạnh các công trình bồi đắp đảo nhân tạo tại vùng quần đảo Trường Sa, nơi có tranh chấp với các láng giềng trong đó có Việt Nam. Ông Vương Nghị đã không ngần ngại khẳng định: Biển Đông là “nhà” và là “sân” của Trung Quốc. Rõ ràng, cho đến nay, mưu đồ và hành động của Trung Quốc ngày càng lộ rõ. Trung Quốc đang ‘hợp pháp hóa’ và dồn sức xây dựng ‘hiện đại hóa’ cái gọi là “Thành phố Tam Sa”. Tam Sa là một thành phố được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập vào ngày 24 tháng 7 năm 2012 để quản lý một khu vực mà nhiều nước đang tranh chấp chủ quyền, bao gồm: Quần đảo Hoàng Sa (Trung Quốc gọi là quần đảo Tây Sa), Quần đảo Trường Sa (Trung Quốc gọi là quần đảo Nam Sa), bãi Macclesfield và bãi cạn Scarborough (Trung Quốc gọi là quần đảo Trung Sa) cùng vùng biển xung quanh. Theo phân cấp hành chính của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Tam Sa là một địa cấp thị (thành phố cấp địa khu) thuộc tỉnh Hải Nam và có chính quyền nhân dân đặt tại đảo Phú Lâm (Trung Quốc gọi là Vĩnh Hưng). Theo chính phủ Trung Quốc, việc thành lập thành phố Tam Sa sẽ giúp tăng cường hơn nữa khả năng quản lý, khả năng phát triển và kiến thiết của quốc gia này đối với những hòn đảo và các vùng nước xung quanh các quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trung Sa, quần đảo Trường Sa, bảo vệ môi trường biển trong vùng biển Đông. Thực chất, Trung Quốc đang nỗ lực để “cái lưỡi bò” liếm hết Biển Đông. Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả, nguyên Đại tá quân đội nhân dân Việt Nam, cựu Trưởng đại diện Báo Quân đội Nhân dân ở Đồng Bằng Sông Cửu Long.
Không nhớ rõ năm nào của đầu thập niên 80 thế kỷ trước, với cây guitar, tôi hát bài này trước lớp trong môt giờ họp với thầy chủ nhiệm.	Chờ nhìn quê hương Việt Nam sáng chói	Lời nhạc của Trịnh Công Sơn (trái) nói về chiến tranh và khát vọng hòa bình Thầy không biết tôi sẽ hát bài gì, đến khi tôi bắt đầu hát bài “Chờ nhìn quê hương sáng chói” của Trịnh Công Sơn thì đột nhiên thầy tỏ ra e ngại thấy rõ. Hát vừa xong cũng là lúc thầy nhẹ nhàng bảo: “lần sau em không được hát những bài nhạc phản động như thế nữa”. Thật sự không giận thầy vì biết rằng nhạc miền Nam, dù là nhạc “phản chiến” của Trịnh Công Sơn mà khi chính quyền chưa cho phép thì cũng là nhạc phản động. Dù vậy chẳng hiểu sao mình vẫn mang cái cảm giác ấm ức sau chừng ấy năm mỗi khi nhớ lại. Cái mong chờ của Trịnh Công Sơn, theo nhiều người, dường như đã đến và đã qua đi được 40 năm. Cũng trong những ngày đó, chính Trịnh Công Sơn là người hân hoan lên đài phát thanh Sài Gòn hát bài "Nối Vòng Tay Lớn" để chào mừng cái ngày ông hằng chờ mong. Và bây giờ, như một điệp khúc tồi tệ, 30/4 lại về. Chỉ một tờ lịch mà có đủ khả năng khơi dậy bao loại cảm giác cho bao nhiêu triệu con người Việt Nam của cả hai phía thắng thua. Giữa bao cảm xúc, giữa bao câu chuyện của những người trong thế hệ trực tiếp ảnh hưởng bởi ngày này là những câu hỏi chen lẫn những tiếng kêu gọi Hòa hợp Hòa giải dân tộc. Nên chăng và đến bao giờ? Tôi nhớ lại cái cảm giác xúc động và mừng vui khi được xem TV chiếu trực tiếp cảnh dân chúng đạp đổ bức tường Berlin tháng 11 năm 1989. Là người vừa thoát khỏi chế độ cộng sản Việt Nam chưa đầy một năm trước đó và đã từng được theo dõi cuộc tàn sát đẫm máu sinh viên Trung quốc bởi chính quân đội “nhân dân” Trung quốc trong sự kiện Thiên An Môn tháng Tư 1989, lẽ đương nhiên tôi cảm thấy phấn khích trước một điều dường như không tưởng vào thời điểm đó: ngày cáo chung của Chủ nghĩa CS đã bắt đầu. Không ai có thể nghĩ rằng Liên xô và khối XHCN lại có thể sụp đổ, sụp đổ chỉ trong một thời gian ngắn với rất ít máu rơi như thế. Và lẽ đương nhiên, tôi liên tưởng và hy vọng cho một Việt Nam. Tôi chờ, lại chờ…! Nước Đức và Việt Nam 25 năm sau, tôi được đặt chân tới Berlin. Tới phần còn lại của bức tường lịch sử, tới Checkpoint Charlie, đi ngang nơi lá cờ cuối cùng của Kremlin vẫn còn được treo và được thăm nhiều nơi khác trong thành phố nổi tiếng này. Và niềm xúc động của ngày xưa lại về dù lần này mùi vị có hơi khác trước. Tôi may mắn có dịp đi đến nhiều nơi trong nước Đức và tôi thực sự ngưỡng mộ và ganh tỵ với dân tộc này. 25 năm thống nhất Đông Tây, nước Đức đã trở thành một quốc gia với nền kinh tế đứng thứ tư thế giới, một thiên nhiên tuyệt đẹp, một môi trường trong lành. Tôi chưa hề nghe ở nước Đức có sự phân biệt giữa Đông và Tây, giữa những người “Bên Thắng Cuộc” và “Bên Thua Cuộc”. Bà Angela Merkel, xuất thân là một người Đông Đức và từng là thành viên của Đoàn Thanh Niên CS, thành viên của Đảng CS, bây giờ là vị Thủ tướng xuất sắc của nước Đức thống nhất. Và tôi tự hỏi, nếu như đổi lại lịch sử, một nước Đức thống nhất nhưng “Bên Thắng Cuộc” là nước Đức Cộng sản thì sẽ thế nào. Sẽ có bao nhiêu ngàn người đi cải tạo? Bao nhiêu ngàn gia đình ly tán, bao nhiêu người trẻ sẽ phải lớn lên trong sự dối trá, thờ ơ, trong sự e sợ trấn áp, hù dọa của chính quyền, bao nhiêu cái đầu non nớt sẽ bị tẩy rửa… như Việt Nam của tôi sau ngày “Thống nhất”? Không diễu binh, không tuần hành, không cờ quạt, không đổ tiền vào những “hội thảo cấp nhà nước” để “đào sâu thêm ý nghĩa lịch sử của ngày thống nhất”, vị Thủ Tướng Đức chỉ có một bài diễn văn ngắn gọn mà cảm động: “…It was a day that showed us the yearning for freedom cannot be forever suppressed – Đó là một ngày cho chúng ta thấy niềm khát vọng cho tự do không thể bị đè bẹp mãi mãi". Chính phủ Việt Nam, với bao nhiêu công văn, nghị định… về “chủ trương Hòa Hợp Hòa Giải” đã thực sự đi đến đâu sau 40 năm? Sẽ chẳng đến đâu khi lời nói không đi đôi với việc làm, khi cứ tiếp tục mang cái vênh vang của kẻ chiến thắng gí vào mặt những người mà cuộc đời đã bị tù đày, ly tán, bị hoàn toàn đảo ngược sau cuộc chiến? Và nếu như có những tiếng nói phản đối thì lại khoác cho họ cái áo choàng của lòng thù hận, của “thế lực thù địch điên cuồng chống phá Việt Nam”, của “bọn chống cộng”... Những người lính của 40 năm trước nay đã mất đi nhiều, trong số đó có ba tôi, dượng tôi. Phần lớn những ngưòi còn sống thì họ cũng đã già đi nhiều và cùng với tuổi già thì hầu như ai cũng sẽ khoan dung hơn. Nếu nói rằng họ mang niềm thù hận cho cái biến cố năm 1975 thì có lẽ rất ít trong số họ còn mang cái nỗi niềm đó trong đời lưu vong ở xứ người. Cứ cho rằng họ chống đối vì thù hận thua cuộc là một nhận định cũ rích cho ta thấy Chính quyền Việt Nam mới là kẻ sống trong quá khứ. Vì sao? Vì họ quên hoặc cố tình lờ đi rằng cái vấn đề chính là sự khác biệt trong ý thức hệ. Họ không nhìn ra được những sự thay đổi của cả hai phía sau thời gian 40 năm. Năm 1975, dưới chiêu bài “giải phóng thống nhất đất nước”, họ đã thắng và mục đích thật sự là đem CNCS bao trùm toàn cõi Việt Nam để xây dựng một “thiên đường XHCN”. 40 năm qua, họ xây dựng cái thiên đường này như thế nào? Họ đem cả một dân tộc đi thí nghiệm ra làm sao? Nhìn vào Việt Nam bây giờ, ta không thể phủ nhận rằng nhiều thứ đã thay đổi: nhà cửa, đường sá, cầu cống, sức ăn sức nhậu… Không thay đổi sao được khi nguồn tài nguyên của một đất nước từng tự hào là“rừng vàng biển bạc” đang bên bờ cạn kiệt chỉ sau bấy nhiêu năm? Không khá lên sao được khi nguồn viện trợ của “những kẻ chống phá đất nước” hàng năm lên đến 12 tỷ đô-la trong lúc chính quyền VNCH chỉ cần có 350 triệu đô trong những năm tháng cuối để giữ vững cuộc chiến mà bị Mỹ từ chối? Đàng sau cái hào nhoáng bên ngoài của những thay đổi vừa nói là một sự thật còn đáng sợ hơn: Chủ nghĩa Tư bản Đỏ, một sự liên kết tuyệt hảo giữa nền độc tài chuyên chế của CNCS và sự bóc lột ghê sợ của CNTB sơ khai tạo nên một môi trường tuyệt vời cho tầng lớp cầm quyền. Về mặt Tư bản, họ tha hồ làm giàu, bóc lột tài nguyên và con người một cách bất chính mà không phải e sợ luật pháp vì họ ở bên trên luật pháp, bao che bởi luât pháp. Về mặt Đỏ: Chính thể chuyên chế thì bịt miệng, gieo rắc sợ hãi, cầm tù ngược đãi mọi tiếng nói phản đối. Việt Nam sau 40 năm đang hướng đến mô hình của nước Nga Putin. Xã hội lý tưởng Những người Việt ở Hải ngoại thì sao? Bao nhiêu năm trước họ dùng xương máu đấu tranh cho một nền công hòa non trẻ. Thất trận, họ bỏ xứ ra đi bằng nhiều cách và phần lớn đến sống ở những nước Tư bản dân chủ. Nếu như xưa kia họ đấu tranh cho một lý tưởng còn khá mơ hồ thì bây giờ họ được sống ngay trong chính cái xã hội lý tưởng đó. Một xã hội dù đương nhiên là không hoàn hảo nhưng vẫn đủ để họ ước mơ và muốn đấu tranh cho những người còn ở lại trên quê hương cũng được sống trong một xã hội tôn trọng quyền con người như vậy. Trong những người tôi quen biết, không một ai mong về Việt Nam làm ông nọ bà kia. Con cái, tương lai họ ở đây. Họ lên tiếng không phải thuần túy do thù hận mà vì họ là những người còn biết thao thức, lo lắng cho quê hương và lẽ ra Việt Nam phải cảm ơn họ vì chí ít họ còn biết quan tâm đến quê hương đất nước. Hãy nên lo lắng về cái ngày không xa trong tương lai, khi mà thế hệ thứ hai, thứ ba của người Việt hải ngoại không biết gì về quê hương. Khi đó, có lẽ tiếng nói chống đối từ bên này sẽ tắt vì Việt Nam là một đất nước xa lạ với chúng. Khi đó, cái “indifference”, cái sự thờ ơ sẽ thế chỗ và cùng với nó là sự cạn kiệt của món tiền 12 tỷ/năm cộng với khối chất xám khổng lồ. Vì thế, bao giờ còn chưa có Dân chủ ở Việt Nam, chừng nào những tiếng nói phản biện ở Việt Nam còn bị đặt vào cảnh lưu vong ngay trên chính quê hương mình thì chừng đó chuyện Hòa Hợp Hòa Giải còn là điều viễn vông. Viết đến đây chợt nghĩ lại: xưa thầy la mình hát bài hát “phản động” là đúng. Bức tường Berlin không tự đổ sụp nếu dân Đức cũng cứ ngồi chờ. Thay đổi không tự nó đến và cái giá của Tự do không hề là miễn phí. Nếu cả một dân tộc đều chỉ biết ngồi chờ, từ tôi, anh, người mẹ, anh lính, ngưòi tù… đều ngồi chờ thì cái ngày được nhìn quê hương sáng chói sẽ còn bao nhiêu lần của 40 năm? Không thể cứ mãi ngồi chờ, Việt Nam! Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Đoàn Xuân Tuấn từ Portsmouth, Anh Quốc. Các bài về chủ đề 30/04/1975-2015 xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk.
Nhân theo dõi các thành tích của Việt Nam tại giải SEA Games năm nay và đọc các ý kiến của thính giả bốn phương gửi về diễn đàn BBC và qua trao đổi với một số bạn bè ở trong nước, tôi cũng mạn phép chia sẻ một số suy nghĩ cùng mọi người.	Từ tự hào đến tự tin và tự chủ	Xin được nói về một vấn đề tâm lý xã hội là niềm tự hào say men chiến thắng trong thể thao. Đối với chính các vận động viên đạt thành tích, tất nhiên đây là niềm vui mãnh liệt nhất mà một đời người có khi chỉ có một đôi lần. Tính cộng đồng Nhưng thể thao từ xưa đến nay luôn mang tính xã hội và điều lạ là những người không chơi thể thao bao giờ cũng dễ dàng chia sẻ niềm vui của các tuyển thủ. Ngược lại, chắc mọi người đều biết những chuyện đau lòng ở châu Mỹ La Tinh như có fan bóng đá tự tử vì đội nhà thua trận. Nói ngắn gọn thì thể thao là cuộc chơi chung, mang tính cộng đồng. Nó chấp nhận tính quy ước nhưng cũng dễ kéo theo các hành động và hoạt động xã hội bên ngoài sân đấu, sàn đấu. Các hành vi này có thể hoà bình nhưng cũng có thể mang tính bạo lực. Từ khi người Hy Lạp tổ chức ra Thế Vận Hội, các cuộc thi đấu này đã đặt tiền lệ cho một mối liên kết cộng đồng trong xã hội dân chủ và sự tôn trọng các quyền dân sự. Nó khác với những cuộc thi đấu một mất một còn của nô lệ ở La Mã hay những nghi lễ thể thao rùng rợn của một số tộc người vùng Trung Mỹ thời cổ như đấu bóng bằng sọ và đội thua sẽ bị giết để tế thần. Cũng vì thế, tinh thần thế vận hội được ca ngợi và cổ vũ từ một hai thế kỷ nay. Các cuộc thi đấu lớn được coi như một hình thức cạnh tranh lành mạnh giữa các nước, ít ra là trên nguyên tắc, vì các vụ dùng thuốc kích thích, trọng tài thiên vị hay ăn tiền, bán độ xảy ra cũng rất thường xuyên trên toàn thế giới. Thể thao là một tấm gương Chuyện thắng thua của các đội tuyển và vận động viên đại diện cho một quốc gia tham gia cuộc chơi có thể được nhìn nhận không kém phần quan trọng so với chuyện thắng thua trên chiến trường hay thương trường. Vậy các thành tích thể thao của Việt Nam ở SEA Games lần này nói lên điều gì về mặt xã hội? Trước hết, đây là kết quả tất yếu của quá trình Việt Nam hội nhập kinh tế và chính trị vào khu vực Đông Nam Á. Nhớ lại hồi thập niên 80, khi Việt Nam còn nằm trong khối xã hội chủ nghĩa, các đội bóng của Liên Xô và Đông Âu sang đấu ở Việt Nam thường là dịp để Việt Nam thua hơn là thắng. Chưa nói đến chiến thuật chiến lược, chỉ các cặp giò dài và thể lực của các tay chơi người Âu đã khiến họ có ưu thế gần như tuyệt đối. Các cuộc chơi vì thế mang tính ‘hữu nghị’ nhiều hơn là thực. Thể thao Việt Nam khi đó cũng chỉ mang tính phong trào và yếu tố 'ngoại' là không có. Nay thì khác, khi thi đấu với các nước Đông Nam Á, người Việt Nam tự tin hơn và các thành tích đạt được lại càng làm tăng sự tự tin đó. Tất nhiên, những người hoài nghi nói rằng lần nào mà chẳng vậy. Nước chủ nhà nào đăng cai SEA Games mà không ‘hốt’ huy chương và chuyện các liên đoàn thể thao chuyên nghiệp quốc tế nhìn nhận bao nhiêu các thành tích đó lại là chuyện khác. Họ cũng có thể phê phán chuyện nhà nước đổ tiền ra để ‘mua danh’ trong khi bao vấn đề khác của đất nước chưa được đầu tư đúng mức. Tất nhiên, tôi thấy cần phải cảm ơn những người hoài nghi vì cũng cần phải có những giây phút khiêm tốn nhìn lại bản thân trong khi hàng nghìn người say men chiến thắng. Nhưng vấn đề tôi muốn bàn ở đây không phải là chuyện các cuộc đấu diễn ra thế nào, do ai tổ chức mà là một hiện tượng tâm lý có thực đang diễn ra trong nước những ngày qua. Đó là niềm tự hào và tinh thần dân tộc lên cao. Tự tin đến tự chủ Có người chê rằng chuyện hàng nghìn thanh thiếu niên đổ ra đường vui chơi, chào đón thắng lợi chẳng qua là vì họ ‘chẳng có chỗ nào chơi’. Cứ cho là vậy đi nữa thì phải nhận thấy rằng đây là một dịp hiếm có để thanh thiếu niên Việt Nam thể hiện mình một cách tự nhiên mà không sợ bị cản trở vì các lo ngại an ninh ổn định. Tự hào, tự tin là những yếu tố không thể thiếu được để một con người và một xã hội trưởng thành. Không gì chán bằng những thanh niên khi gặp chỉ được giới thiệu là ‘con ông Sáu, cháu ông Năm’. Họ có cơ hội thành người lớn thực sự hay đã vong thân theo kiểu suốt đời là con cháu của ai đó? Cũng không gì chán bằng những người trẻ không thích ganh đua lành mạnh để vươn lên. Họ chỉ chia sẻ niềm vui, nỗi buồn quanh bàn nhậu và trong xó nhà. Họ thay ganh đua bằng đua xe gắn máy bất chấp cái chết của bản thân và những người vô phúc xuất hiện trên đường. Nếu chỉ ham ăn chơi, tiêu khiển, họ sẽ rơi vào ma túy, bệnh tật. Thể thao có thể giúp rất nhiều thanh thiếu niên có niềm vui khác, lành mạnh hơn, giúp họ trở nên những người có tham vọng vươn tới. Nhờ sự tự tin và được khích lệ bởi các thắng lợi, các bạn thanh thiếu niên sẽ có bản lĩnh hơn trong giao tiếp quốc tế. Họ sẽ muốn làm chủ đời mình chứ không chờ đợi để người khác dạy bảo dù nhân danh lịch sử, kinh nghiệm sống hay một sự khôn ngoan nào đó. Và trong các lĩnh vực khác, họ sẽ đòi hỏi những sân chơi rõ ràng như sân thi đấu thể thao, khi mọi sự diễn ra công khai trước con mắt công chúng, và chuyện được thua là tùy vào tài, sức và ít nhiều may mắn cá nhân chứ không phụ thuộc vào những điều bất minh. Về lâu dài, từ các cá nhân hay một thế hệ tự tin, hy vọng là chúng ta sẽ có một thế hệ người Việt Nam tự chủ hơn trong tư duy, và ham tự do bay nhảy hơn, dù đó là tự do hơn làm ăn hay tự do chọn lựa cách sống và cách 'được' hay 'bị' lãnh đạo. Rất mong nhận được ý kiến phê bình để tăng thêm tính sống động của diễn đàn. ............................................................................................... Dân Sài Gòn, Saigon Lady & Gentlement sao lo lắng khi tụi trẻ được ăn mừng ? Trước nay chỉ toàn ăn bánh xu, nay được bánh Bông lan để ăn thoả thích. Sau Seagames, tụi trẻ ước mơ được ăn ổ bánh kem, nhưng lại bị Hà Nội cho tiếp tục ăn bánh Xu. Lady & Gentlement phải mừng chứ !!! Thái Long, Quảng Trị Kính gửi Ban Tiếng Việt BBC Đọc bài viết của anh Trưởng Ban tiếng Việt về SEA Games 22 tôi thấy nhiều điểm tương đồng. Duy nhất cái tiêu đề thì chưa đựơc thoả đáng cho lắm ! Theo tôi,thành công ngoài sức tưởng tượng của SEA Games lần này là do sự quyết tâm,đồng lòng của toàn thể người dân Việt Nam từ trên xuống dưới, từ quan chức chính phủ cho đến người dân ở cả những vùng sâu vùng xa, và cả đồng bào ở hải ngoại nữa...tất cả đều đã hết lòng vì màu cờ sắc áo Việt Nam. Các nhà tổ chức đã làm quá tốt, các vận động viên đã thi đấu hết mình, và hàng chục triệu người dân....đã làm nền hậu thuẫn tuyệt vời cho thành tcông vượt ngoài mọi mong đợim mà chúng ta đã thấy. Quả là đáng tự hào khi một nước có GDP chưa tới 500 USD/người mà đã là cho bạn bè năm châu phải nể phục đến như vậy (hình như Việt Nam chúng ta là quốc gia đầu tiên trên thế giới còn nghèo nhưng đã làm được điều này) Những cơ sở vật chất của chúng ta xây dựng để phục vụ SEA Games bây giờ là tài sản của nhân dân Việt Nam , phục vụ cho một cường quốc thể thao mới của Đông Nam Á. Sức bật Việt Nam đã một lần nữa được thể hiện trên lĩnh vực thể thao.Chúng ta rất tin tưởng vào sự phát triển toàn diện trong tương lai vì chúng ta đang đi đúng hướng. Có phải không các anh chị ở BBC. Trân trọng kính chào. Huy, California, Hoa Kỳ Là một người sống xa đất nươc, nhưng tôi cũng luôn theo dõi sự và hãnh diện về sự thành công về thể thao tại VN, tôi rất đồng ý với ông Nguyễn Giang về vấn đề tự chủ vì sự ra đường để để chia xẻ niềm vui là tự nguyện, không dưới sự tổ chức của chính quyền. Tôi cũng nghĩ mọi người cũng để ý như tôi là ý kiến và lời văn của những người dù họ có để địa chỉ ở Luân Đôn hay ở VN, cách hành văn của họ mình cũng biết họ xuất thân từ đâu và thuộc giai cấp nào, dù họ có đi du học và giỏi tới đâu cũng không che dấu được "dòng dõi", nguồn gốc gia đình. Nguyễn, Luân Đôn Tôi không đồng ý với cái title này vì chẳng nhẽ Việt Nam mình chưa tự chủ??? Có lẽ chỉ dưới thời Mỹ thống trị nước ta thì ta mới tự chủ chăng??? Thật là một cái đầu đề thiển cận... Nguyễn Lê Tân, Thái Bình Tôi nghĩ SEA Games 22 tổ chức tại Việt Nam là một điều đáng tự hào. Kiều dân của chúng ta ở nước ngoài cũng sẽ cảm thấy ấm lòng hơn khi nhìn thấy hình ảnh quê hương mình rực rỡ như thế. Việt Nam bây giờ khác rồi. Nếu như trước kia người ta nghĩ đến cộng sản là nghĩ đến sự bảo thủ trì trệ thì bây giờ thực tế lại thay đổi. Con người chúng ta cũng thay đổi từng ngày cơ mà. Dù là thể chế chính trị gì đi chăng nữa thì người Việt Nam vẫn là người Việt Nam. Chúng ta phải tự hào về điều đó chứ. Hãy cùng hô vang cùng tôi nhé: "Việt Nam vô địch". Mike Nguyen, Houston, USA I am glad that Vietnamese won many medals in SEA games. Vietnam communist government now is not stupid like before. They gave up Ho Chi Minh's doctrine of communism and following capitalism. Capitalism is bringing wealthy to Vietnam. that's why Vietnamese won many medals. Vietnamese now have little more freedom than before. Hope one day, Vietnamese has the right to vote to choose right leaders for the country. They are forced to vote for only communist party now. If someone does not want to vote for communist party, she or he will be in trouble. Eric Lê, California, USA The world has changed rapidly. So have Vietnam and her people. I am glad that the new generation of Vietnamese are increasingly confident and competitive. The moral boost from Sea Games 22 will help the Vietnamese youngters to foster bold ideas, to embrace challenges, and to be more ambitious. What is more, Sea Games 22 will help Vietnamese youngsters to understand that success depends on entrepreneurial vision and personal effort rather than sheer luck. Nothing drives Vietnam and her people better than the desire to be more successful.
Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa có cuộc gặp gỡ báo chí hôm thứ Ba 4/3, trong đó ông trả lời các câu hỏi liên quan tới tình hình Ukraine.	Putin nói gì về Ukraine?	Cuộc họp báo này được thực hiện bằng tiếng Nga. Sau đây là một số ý chính, theo tường thuật của thông tấn xã Nga Ria Novosti. Tình hình Ukraine Chỉ có thể có một đánh giá: đây là một cuộc đảo chính có vũ trang. Không ai có thể tranh cãi về điều này. Tuy nhiên câu hỏi đối với tôi là: mục đích để làm gì? Ông Yanukovich, thông qua sự trung gian của các bộ trưởng ngoại giao, hôm 21/2 đã ký thỏa thuận, mà theo đó ông ta gần như đã trao chính quyền, ông ta đồng ý với tất cả những gì phe đối lập đòi hỏi - cả bầu cử tổng thống và Quốc hội trước thời hạn, cả quay trở lại Hiến pháp 2004. Ông ta cũng đã đồng ý không sử dụng vũ lực. Hơn thế nữa, ông ta ra lệnh cho lực lượng cảnh sát rút lui. Thế mà ông ta vừa lên đường đi Kharkov thì người ta chiếm luôn nhà của ông. Ông ta không còn có cơ hội nào để tái cử, tất cả các đồng nghiệp của tôi đều đồng ý với điều này. Thế thì tại sao lại phải đẩy cả nước vào tình trạng hỗn loạn hiện giờ? Không có câu trả lời nào [cho câu hỏi này]. Phô diễn quyền lực, theo tôi, là hành động ngu dốt. Người ta đã làm rung chuyển phía nam và đông nam Ukraine bằng những hành động kiểu này. Những người lính Berkut lúc đó chỉ có lá chắn, mà người ta bắn súng vào họ. Ai ra lệnh thì tôi không biết. Tôi chỉ biết những gì Yanukovich nói với tôi, và ông ta nói với tôi rằng ông không ra lệnh nào như thế. Hơn thế nữa, ông ta đã gọi điện cho tôi, và tôi đã bảo ông ấy không nên làm như vậy. Tôi đã nói với họ (chính quyền mới tại Ukraine) hàng nghìn lần, rằng "các quý vị làm xáo động đất nước để làm gì?", "các quý vị đang làm gì đây?". Nói chung, cần phải thông qua hiến pháp mới, mang nó ra trưng cầu dân ý, làm sao để tất cả các công dân Ukraine đều cảm thấy rằng họ có ảnh hưởng tới sự hình thành các nguyên tắc cơ bản [cho xã hội]. Nhưng đây không phải việc của chúng ta. Rõ ràng đây là chiếm chính quyền bằng vũ trang, có phải không? Vi phạm hiến pháp, có phải không? Vậy thì tại sao khi chúng ta chứng minh rằng đây là đảo chính trái hiến pháp người ta lại nói "không, đây là cách mạng". Nếu đây là cách mạng, thì tôi thấy khó có thể không đồng ý với một số chuyên gia nói rằng trong lãnh thổ này đang nảy sinh một chính quyền mới mà chúng ta chưa ký kết một văn bản ràng buộc nào hết cả. Tình hình cách mạng như thế này đã hình thành từ những ngày đầu độc lập của Ukraine. Người dân thường Ukraine đã phải chịu đựng suốt các thời Nikolai Đẫm máu, thời Kravchuk, thời Yuschenko. Người dân muốn thay đổi, nhưng không thể khuyến khích các thay đổi bất hợp pháp. Nền kinh tế tại các nước hậu Soviet còn yếu ớt, hành động bằng phương thức bất hợp hiến là không nên. Tôi thậm chí không hình dung ra (ai có thể trở thành tổng thống mới của Ukraine). Sau các diễn biến như vừa rồi thì thật khó có thể dự đoán điều gì. Có thể xảy ra những phương án bất ngờ nhất. Khi mà người dân đòi hỏi một cách chính đáng những thay đổi sâu rộng trong nền chính trị và người mới lên cầm quyền thì có nguy cơ là cũng có thể nảy sinh tâm lý dân tộc chủ nghĩa, bài Do thái, tư duy cực đoan... Tất cả các mối quan hệ kinh tế và nhân đạo của chúng ta chỉ có thể phát triển sau khi tình hình được bình ổn và bầu cử tổng thống. Khả năng ảnh hưởng của nước ngoài Mọi việc đều đã được chuẩn bị kỹ càng (nói về chiếm chính quyền ở Kiev). Các huấn luyện viên phương Tây đã rất cố gắng. Nhưng nếu như chính quyền mà mạnh thì các phần tử dân tộc chủ nghĩa đã không thể thực hiện được những cuộc sát hại mà bây giờ chúng ta đang chứng kiến. Đôi khi tôi cảm thấy rằng, có ai đó đang ngồi đâu đó ở nước Mỹ và làm thí nghiệm mà không hiểu rõ hậu quả của những gì họ đang làm. Họ làm thế để làm gì thì không có câu trả lời. Họ đã biến đời sống chính trị ở Ukraine thành một tấn bi hài kịch. Chúng ta đang để người dân làm quen với suy luận rằng người ta có thể vi phạm được thì mình cũng có thể - để rồi chỉ có hỗn loạn. Hành xử như con voi trong cửa hàng đồ sứ thì thật là nguy hiểm. Thay đổi chính quyền cần được thực hiện bằng con đường hợp pháp, trong khuôn khổ hiến pháp hiện hành. Tính chính danh Quốc hội hiện nay chỉ một phần là hợp pháp, còn lại thì không. Người hiện đang làm tổng thống tạm quyền không có tính chính danh gì hết. Chỉ có một vị tổng thống mà thôi, tuy ông ta không có quyền gì nhưng từ khía cạnh luật pháp thì tổng thống hợp pháp của Ukraine vẫn là Yanukovych. Ở thành phố Dnepropetrovsk người ta đã đưa ngài Kolomoisky lên nắm quyền, mà ông ta thì là một tay lừa đảo, mấy năm trước còn chơi khăm cả nhà tài phiệt Abramovich của chúng ta. Đưa một kẻ như thế lên làm thống đốc thì tất nhiên là người dân sẽ không hài lòng. Cần phải cho người dân quyền quyết định số phận của gia đình mình, khu vực của mình. Họ phải được tham gia định đoạt số phận đất nước của mình. Ở mức cao nhất thì tại Ukraine không có người tương nhiệm với tôi vì không có tổng thống được bầu cử toàn dân. Nếu như bầu cử diễn ra trong bối cảnh khủng bố như bây giừ thì tất nhiên chúng tôi sẽ không công nhận kết quả. Quốc hội Crimea theo đúng quy trình và luật pháp tại kỳ họp của Hội đồng Tối cao đã bầu chọn ra thủ tướng mới. Đây là điều hợp pháp, theo đúng trình tự và không có vi phạm. Khả năng đưa quân vào Ukraine Hiện thì chưa cần thiết, nhưng vẫn có khả năng. Các cuộc tập trận mới rồi của chúng tôi hoàn toàn không có liên quan gì tới các sự kiện ở Ukriane. Sử dụng quân sự là chuyện bất đắc dĩ. Nhưng chúng tôi có yêu cầu của tổng thống hợp pháp của Ukraine, ông Yanukovych, xin trợ giúp quân sự để bảo vệ công dân Ukraine. Chúng ta thấy sự lộng hành của những kẻ tân phát xít, dân tộc chủ nghĩa, bài Do thái, tại một số nơi ở Ukraine, kể cả Kiev. Đưa quân vào là hành động bất đắc dĩ. Chúng tôi cho rằng Ukraine là láng giềng gần gũi nhất, nước cộng hòa anh em của Nga. Lực lượng vũ trang của hai nước chúng ta là bạn bè, là đồng ngũ. Tôi tin chắc rằng binh lính Ukraine và binh lính Nga sẽ luôn chung một chiến hào. Chính điều đó hiện đang diễn ra ở Crimea. Không có đụng độ gì, không có nổ súng gì cả. Chúng tôi chỉ làm đúng một điều là tăng cường bảo vệ công dân của chúng tôi. Chúng tôi không định can thiệp, nhưng chúng tôi cho rằng tất cả các công dân Ukraine phải cùng có được quyền tham gia vào cuộc sống của đất nước và định đoạt tương lai của đất nước giống như nhau. Đó là lực lượng dân phòng địa phương (tại khu vực Crimea). Chúng tôi không tham gia huấn luyện họ. Chúng tôi sẽ không chiến đấu với nhân dân Ukraine. Nếu như chúng tôi quyết định mang quân vào thì chỉ có mục đích là bảo vệ công dân. Chúng tôi không hành động để ép buộc, chỉ bảo người khác làm việc gì nhưng tất nhiên chúng tôi không thể đứng yên nhìn người dân nói tiếng Nga bị truy bức, tiêu diệt, nhục mạ. Tôi mong rằng chuyện đó sẽ không xảy ra. Về ông Viktor Yanukovych Ông ta không còn tương lai chính trị gì nữa. Chúng tôi liên quan tới ông ta hoàn toàn là vi ̀lý do nhân đạo. Tôi cho là nếu ông ta còn ở đó thì chắc sẽ bị thủ tiêu. Ông ta không từ chối ký thỏa thuận về hội nhập châu Âu và hành động trong khuôn khổ hiểu biết của mình. Tôi có gặp ông ta hai hôm trước, ông ta còn sống, khỏe mạnh và cũng chúc các quý vị sức khỏe. Có khi tới đám tang những kẻ tung tin [Yanukovych qua đời] ông ấy mới cảm lạnh ấy chứ. Về Yulia Tymoshenko Tình hình trước kia khác bây giờ, trước kia chúng tôi có quan hệ bởi các hoạt động chung. Cũng có cãi cọ nhưng nói chung là quan hệ công tác có tính xây dựng. Nếu bà ấy muốn thì cứ tới [Nga], nhưng nay bà ấy không còn là đại diện chính quyền nữa. Giá gas Gazprom sẽ không quay lại giá cũ nữa, tập đoàn này không muốn tiếp tục chính sách giảm giá hiện thời, vốn đã thỏa thuận là sẽ áp thực hiện hay không theo từng quý một. Gazprom giảm giá, chính phủ Nga cho chịu đợt đầu nhưng chính thức thì đó không phải là cho vay mà là bảo đảm mua hàng. Phía Ukraine phải trả hết nợ, bắt đầu từ nửa cuối năm ngoái, cũng như trả các khoản hiện nay. Nợ cũ chưa được trả, các khoản hiện nay cũng chưa trả hết. Dĩ nhiên là trong hoàn cảnh này thì Gazprom phải nói là nếu đằng nào các quý vị cũng không trả nợ thì hãy quay lại giá bình thường. Đây hoàn toàn là việc làm ăn của Gazprom. Trợ giúp tài chính cho Ukraine Về nguyên tắc chúng tôi sẵn sàng cân nhắc các bước tiếp theo [về các khoản cho vay], nhưng các đối tác phương Tây của chúng tôi yêu cầu không làm như vậy. Họ yêu cầu chúng tôi cùng hợp tác nhằm thúc giục chính phủ Ukraine thực hiện cải cách vực dậy nền kinh tế. Chính phủ hiện đang nghiên cứu các phương án khác nhau. Trợ giúp tài chính cho Crimea Tất nhiên là chúng tôi sẽ giúp. Về số phận Crimea Câu hỏi về sáp nhập Crimea vào lãnh thổ Nga không ̣được đề ra. Người dân Crimea có quyền quyết định vận mệnh của mình trong điều kiện tự do biểu đạt. Không ai có thể tước quyền tự định đoạt của một dân tộc. Chúng tôi không bao giờ khiêu khích hay kích động tâm lý. Chỉ có người dân sống tại những nơi đó có quyền quyết định số phận của mình. Phản ứng quốc tế Người ta cáo buộc hành động của chúng tôi là bất hợp pháp, nhưng cần phải nhớ lại hành động của Hoa Kỳ ở Iraq, Libya, nơi họ hành xử hoặc không có sự phê chuẩn nào hoặc xuyên tạc các phê chuẩn của quốc tế. Các đối tác của chúng tôi luôn vạch ra rất rõ các mục tiêu địa chính trị của mình. Rồi sau đó họ bắt cả thế giới đi theo mình, ai không chịu theo thì họ chế nhạo. Hành động của chúng tôi hoàn toàn phù hợp với các tiêu chuẩn quyền quốc tế, bởi vì chúng tôi có lời thỉnh cầu của vị tổng thống hợp pháp, phù hợp với những lợi ích của chúng tôi, bởi vì chúng tôi giúp đỡ những người gắn bó với chúng tôi về cả phương diện văn hóa và lịch sử. Khả năng trừng phạt Nga Những ai đang nghĩ đến việc trừng phạt Nga cần cân nhắc các hậu quả của chúng. Trừng phạt sẽ gây thiệt hại cho cả hai bên, cần nghĩ tới điều này. Các đối tác của chúng tôi đã ủng hộ việc chiếm chính quyền bằng vũ lực, công nhận tính chính danh của những người chiếm chính quyền. Chúng tôi cho rằng tất cả các đe dọa hướng tới chúng tôi là vô tác dụng và nguy hại. Về nhóm G8 thì tôi không rõ. Chúng tôi đang chuẩn bị cho hội nghị G8 (ở Sochi), chúng tôi sẵn sàng tiếp đón các đồng nghiệp. Nhưng nếu họ không muốn đến thì thôi cũng chẳng cần. Về khả năng triệu hồi đại sứ từ Hoa Kỳ Chúng tôi thấy tuyên bố của các chính trị gia khác nhau, triệu hồi đại sứ là biện pháp bất đắc dĩ nhưng nếu cần thì có thể sẽ được sử dụng. Tôi thì tôi không muốn. Trong hợp tác quốc tế không chỉ có nước Nga, mà các đối tác của chúng tôi cũng quan tâm tới hợp tác với chúng tôi và điều này không dễ gì mà vi phạm được.
Ở Việt Nam, cái thời tiến sĩ mà chúng ta thường chỉ gặp trong các trường đại học và viện nghiên cứu có lẽ đã qua từ cách đây khoảng 15-20 năm trước.	Cần đặt tiến sĩ vào đúng chỗ là Khoa học	Lễ nhận bằng trong Văn Miếu: truyền thống khoa cử cũng có mặt trái là người Việt Nam ham bằng cấp, học vị không liên quan gì đến đề tài khoa học Ngày nay tiến sĩ có ở nhiều nơi không mang tính chất học thuật từ uỷ ban nhân dân phường huyện, quận đến các các cơ quan đoàn thể cấp cao hơn như Đoàn, Đảng, Quốc hội. Nhìn về số lượng thì đó là một tín hiệu đáng mừng, nhưng về chất lượng thì có nhiều điều cần phải suy nghĩ. Tấm bằng Mỹ đem lại gì ngoài khâu 'cho oai'? Việt Nam: Chiếc xe đò mang tên Đại học Học phí Vinschool gây tranh cãi? Nhu cầu khoa học sẽ làm tăng số tiến sĩ Khác với sinh viên học đại học và thạc sĩ, nghiên cứu sinh tuy được gọi là sinh viên (tiếng Anh là "PhD student") nhưng được trả lương và học phí qua quĩ nghiên cứu khoa học được tài trợ bởi chính phủ, doanh nghiệp hoặc bản thân trường đại học, viện nghiên cứu. Ở Anh Quốc, lương cho nghiên cứu sinh khoảng 17 nghìn bảng Anh nhìn chung đủ sống và đặc biệt được miễn thuế - tương đương với mức 20 nghìn bảng có đóng thuế so với mặt bằng chung của xã hội là ở mức trung bình. Với rất nhiều người, để có một tiến sĩ thì phải đào tạo, nghĩa là người tham gia (nghiên cứu sinh) mang nghĩa "sinh viên" học từ người khác (thầy/cô giáo hướng dẫn) để rồi sau đấy có bằng tiến sĩ. Tuy nhiên ở nhiều trường đại học hàng đầu, chất lượng đầu vào rất cao nên nghiên cứu sinh mang nghĩa "làm tiến sĩ" hơn là "được đào tạo tiến sĩ". Sinh viên Anh chuẩn bị năm học mới - ảnh minh họa Ví dụ tại UCL (trường đại học hàng tốp 10 thế giới theo QS), mỗi suất quảng cáo thường có khoảng 50-100 lá đơn, sinh viên được chọn thường đặc biệt suất sắc, họ nhận đề tài rồi làm với khả năng độc lập cao không khác nhiều những thành viên khác như người làm sau tiến sĩ (postdoc) trong nhóm cả. Ở những trường không phải hàng đầu, khả năng chọn được sinh viên suất sắc ít hơn, và nhìn chung có khả năng độc lập kém hơn, phải lệ thuộc nhiều vào người hướng dẫn. Việt Nam cần làm gì? Làm thế nào để đào tạo tiến sĩ một cách có hiệu quả trong điều kiện Việt Nam? Để có hiệu quả việc đầu tiên là phải đảm bảo chất lượng, đặt tiến sĩ vào đúng vị trí của họ trong môi trường học thuật. i GS Ngô Bảo Châu làm tạp chí toán Từ cô đánh máy thành đệ nhất phu nhân GS Nguyễn Thiện Nhân về Sài Gòn làm Bí thư Thành ủy? Văn hoá trọng bằng cấp, danh hiệu ở Việtnam trên con đường công danh, thăng quan tiến chức dẫn đến việc tạo ra rất nhiều tiến sĩ theo con đường tại chức, đào tạo ảo trên mạng, hoặc qua những trường quốc tế rởm trao cho người trả tiền bất cứ loại bằng gì mà họ cần. Đảm bảo chất lượng ở đây đòi hỏi một sự cải tổ sâu rộng trong xã hội Việt nam quan trọng nhất là thay đổi nhận thức của người dân, lãnh đạo trong chuyện bằng cấp. Đi sau chất lượng, tiếp theo của bài toán hiệu quả ở đây là về kinh tế, đào tạo tiến sĩ theo mô hình nào, hướng nghiên cứu nào phù hợp với hoàn cảnh kinh tế xã hội Việt nam? Chi phí trung bình để ra lò một tiến sĩ tại Anh Quốc vào khoảng 150-200 nghìn bảng, gồm trả lương, học phí, tiền hóa chất thiết bị. Số tiền đó so với một nước nghèo như Việt Nam là rất lớn nên nếu không tính đến hiệu quả kinh tế gửi người đi bằng ngân sách nhà nước thì sẽ cực kì lãng phí. Làm tiến sĩ hay đào tạo tiến sĩ có thể hiểu theo nghĩa hoàn thành một công việc hay dự án khoa học qua đó tạo ra người có kiến thức. Nhu cầu bằng cấp học hàm học vị ở Việt Nam luôn rất cao Ở các nước tư bản đã phát triển thật khó mà có thể tìm ra một dự án nào mang tên "đào tạo tiến sĩ" chung chung mà không gắn với một dự án cụ thể nào đó. Ở đây trước tiên người làm nghiên cứu (giáo sư) có ý tưởng khoa học lập dự án xin tiền, nếu được họ thuê người để hoàn thành. Như vậy quan trọng đầu tiên là ý tưởng khoa học được thực hiện có sản phẩm ứng dụng hoặc bài báo khoa học. Người làm (nghiên cứu sinh) viết luận án có bằng tiến sĩ cũng là sản phẩm của dự án, nhưng việc những tiến sĩ mới ra lò có tiếp tục khoa học hay không là do sự lựa chọn của họ không phải là yếu tố đánh giá sự thành công của dự án. Ở Việt Nam, có lẽ do thiếu người thực sự làm khoa học nên hay đánh giá theo hướng đào tạo con người. Gửi người đi đào tạo thế nào? Nếu nhà nước Việt Nam bỏ tiền gửi người ra nước ngoài, làm theo dự án của nước ngoài thì các kết quả sản phẩm và bài báo không thuộc về Việt Nam, bản thân người làm có bằng tiến sĩ lại cũng không quay về đất nước để phục vụ, thì không có yếu tố nào đánh giá được sự thành công của số tiền rất lớn mà nhà nước phải bỏ ra. Có không ít trường đại học ở các nước tư bản như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Hà Lan, Mỹ và Anh Quốc việc tìm người bản địa có chất lượng chịu làm tiến sĩ rất khó. Ở đây, sinh viên giỏi ra trường nếu xin được việc làm cho công ty, doanh nghiệp lương khởi điểm thường cao gấp 1.5-2 lần so với đi làm nghiên cứu sinh. Trong điều kiện như vậy, các cơ sở Việt Nam có hợp tác với nước ngoài hoàn toàn có thể gửi sinh viên có chất lượng sang làm cho những dự án của họ. Ở đây các nhóm nước ngoài có người chất lượng làm ra sản phẩm, bài báo, Việt nam không phải bỏ tiền, vấn đề ở đây đặt ra là làm sao để tiến sĩ ra lò quay trở về cống hiến tiếp tục làm khoa học. Với nền khoa học hiện nay, thực tế là Việt Nam có rất ít ứng viên tốt đảm bảo chất lượng thực sự. Ở Anh Quốc, các tiến sĩ mới tốt nghiệp có lẽ chỉ dưới 50% xin được việc tiếp tục trong môi trường đại học Nhiều bạn ở Việt nam kiếm được học bổng đi làm tiến sĩ tại nước ngoài nhưng thường qua các kênh hợp tác, nhóm quen biết chứ không phải theo góc độ thuần túy chất lượng cao có cạnh tranh toàn cầu đặc biệt từ các trường đại học hàng đầu thế giới thuộc hàng top 100. Thay bằng tìm học bổng nước ngoài, nhà nước có thể tự bỏ tiền ra đào tạo. Ưu điểm của phương án này là nhà nước có thể chọn hướng nghiên cứu thiết thực với nhu cầu đất nước rồi tìm nhóm nghiên cứu để gửi đi. Tiến sĩ tốt nghiệp nếu về nước có thể tiếp tục hướng nghiên cứu trong môi trường khoa học trong nước. Nếu có học bổng từ nhà nước, ứng viên có thể xin vào những nhóm hàng đầu ở nước ngoài mà không cần đòi hỏi khắt khe về chất lượng. Nếu chăm chỉ làm việc sinh viên Việt Nam hoàn toàn có thể bắt kịp nhịp độ thậm trí vượt lên những sinh viên khác lúc vào có thể giỏi hơn. Một số hướng nghiên cứu nếu làm được ở Việt Nam thì mô hình nghiên cứu sinh kết hợp (sandwich PhD student) với 1/2 thời gian ở Việt nam, 1/2 thời gian ở nước ngoài nên được xem xét để giảm số tiền đầu tư mà vẫn đảm bảo về chất lượng. Cuối cùng là chế độ đãi ngộ với tiến sĩ Với hiện trạng tiến sĩ thật giả lẫn lộn, nâng cao mức lương cơ bản cho những người có danh tiến sĩ sẽ làm tiến sĩ học ảo trên mạng, tại chức, từ trường đại học quốc tế rởm càng nhiều. Ở nước nghèo như Việt Nam, nâng cao toàn bộ mức lương tiến sĩ là bất khả thi cho ngân sách, không hiệu quả, ngoài ra còn tạo nên sự mất cân bằng với các thành phần lao động khác trong xã hội vốn cũng là những nghề rất cần thiết và đáng trân trọng. Trường University College London (UCL) có các cơ sở nghiên cứu khoa học thuộc loại hàng đầu tại Anh Quốc Vì thế, vấn đề với Việt nam là cần đãi ngộ với những tiến sĩ thực sự yêu nghề, tâm huyết với khoa học và làm được việc, về điểm này Việt Nam đang làm tương đối tốt. Với sự có mặt của các quĩ nghiên cứu khoa học rất nhiều tiến sĩ trẻ tốt nghiệp nước ngoài về Việt nam nếu tâm huyết với khoa học thì chỉ một thời gian ngắn 1-2 năm đã có thể thành nhà nghiên cứu độc lập, đứng ra chủ trì 1,2 đề tài được nhà nước tài trợ. Việt Nam và cải cách sách giáo khoa Tiến sĩ 'quốc tế' cần điều kiện và lương quốc tế Người được giải Fields cùng Ngô Bảo Châu ra tranh cử QH Pháp Ví dụ với quỹ Nafosted, mỗi chủ đề tài được nhận thêm 15-20 triệu đồng (gấp khoảng 5 lần mức lương cơ bản cho riến sĩ), như vậy so với mặt bằng xã hội, người làm nghiên cứu có thể tương đối yên tâm tập trung làm khoa học. Về điểm này, so với nước ngoài Việt Nam đã thể hiện một sự ưu đãi lớn với các tiến sĩ trẻ yêu nghề làm khoa học thực sự. Ở Anh Quốc, các tiến sĩ mới tốt nghiệp có lẽ chỉ dưới 50% xin được việc tiếp tục trong môi trường đại học, viện nghiên cứu làm hậu tiến sĩ (postdoc) ăn lương theo hợp đồng. Sau 5-10 năm chỉ khoảng 10-20% trong số các hậu tiến sĩ mới xin được vào làm giảng viên lâu dài và có thể đứng ra xin tiền tự lập nhóm và làm nghiên cứu độc lập. Như vậy con đường trở thành giảng viên với một tiến sĩ mới ra lò ở nước ngoài khắc nghiệt hơn rất nhiều so với sự lựa chọn quay về Việt nam tiếp tục nghiên cứu và làm việc trong môi trường khoa học. Tóm lại để tăng số lượng tiến sĩ tại Việt Nam, nhà nước nên tận dụng tối đa các kênh đào tạo khác nhau không chỉ bằng nguồn ngân sách trong nước mà cả ở nước ngoài. Hiệu quả của việc đào tạo tiến sĩ quan trọng nhất ở khâu chất lượng và thay đổi nhận thức của người dân, lãnh đạo trong chuyện bằng cấp, đặt tiến sĩ vào đúng vị trí của họ trong môi trường khoa học chứ không để có bằng rồi làm việc khác. Bài đã đăng trên trang Facebook cá nhân của tác giả, tiến sĩ Lê Đức Tùng hiện làm nghiên cứu ở Đại học UCL, Anh Quốc. Xem thêm chủ đề Giáo dục: Tiến sỹ VN 'đủ số chỉ thiếu chất' Lương hưu cô giáo 'thấp mạt hạng' là bất công Bất cập giáo dục VN 'bộc lộ rõ' qua kỳ thi PTTH 'Nhập khẩu giáo dục' phải xét đến môi trường VN
Hạ nghị sỹ Loretta Sanchez nói Hoa Kỳ luôn hoan nghênh mọi người khác chính kiến nhưng bản thân bà từng bị Việt Nam từ chối visa.	Bà Sanchez nói về ông Trọng thăm Mỹ	Dân biểu Sanchez trả lời phỏng vấn Nguyễn Hùng tại văn phòng Nghị viện ở Washington DC Trong phỏng vấn với Nguyễn Hùng của BBC tiếng Việt tại văn phòng của bà tại trụ sở Quốc hội Hoa Kỳ ở Washington DC, bà Sanchez bình luận về chuyến đi sắp tới Mỹ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhưng trước hết bà nói về hiểu biết của bà về Cuộc chiến Việt Nam 40 năm về trước. Hạ nghị sỹ Loretta Sanchez: Anh biết không, tôi vẫn còn là thiếu nữ ở những năm đầu bậc trung học khi Sài Gòn sụp đổ. Nói chung tôi hiểu đôi chút về những gì xảy ra nhưng không nhiều lắm. Mọi chuyện xảy ra khi tôi còn rất trẻ. BBC: Thế còn bây giờ thì sao? Bà nghĩ thế nào về quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam? Bà có hài lòng với quan hệ hiện nay không? Điều thú vị là thế hệ của chúng tôi không hiểu nhiều về cuộc chiến và sau chiến tranh [cuộc chiến] không có trong sách lịch sử. Bởi vậy đối với tôi đó là quá trình học hỏi khi đại diện cho những người Mỹ gốc Việt ở Quận Cam [California]. Trong 18 năm tôi làm công việc đó, tôi cho rằng mặc dù quan hệ [Việt - Mỹ] đã khá lên nhưng nó không thể là quan hệ tốt nếu chính phủ Việt Nam không cho người dân của họ được tự do hơn. Chẳng hạn ở Hoa Kỳ chúng tôi tôn trọng tự do tín ngưỡng, chúng tôi coi đó là nền tảng và đất nước Hoa Kỳ đã ra đời dựa trên tự do tín ngưỡng, tự do ngôn luận, quyền để người ta có thể bày tỏ chính kiến, quyền tự do hội họp. Tất cả những điều này rất quan trọng và chúng tôi thấy chúng không tồn tại ở Việt Nam. Bởi vậy cho tới khi chính quyền để cho người dân có những quyền đó, con đường để có quan hệ tốt hơn với Việt Nam sẽ rất khó khăn. BBC: Bà nghĩ thế nào về sự hòa giải giữa cộng đồng người Việt ở đây và chính quyền bên kia? Liệu chúng ta đã đi được nửa chặng đường chưa? Tôi nghĩ cộng đồng người Mỹ gốc Việt có nhiều họ hàng ở Việt Nam. Đây là lý do giải thích tại sao nhân quyền lại quan trọng đối với họ. Dù Việt Nam đã có xu hướng tư bản chủ nghĩa hơn, có quan hệ buôn bán với Hoa Kỳ và nhiều nước khác mà nhờ đó sự khá giả và điều kiện tài chính của người dân được cải thiện, người Mỹ gốc Việt ở đây vui mừng khi thấy người thân có mức sống cao hơn. Nhưng không chỉ có vậy mà còn là chuyện có chất lượng cuộc sống tốt hơn và chất lượng cuộc sống tốt hơn phụ thuộc vào những quyền tự do đó. Cộng đồng [người Mỹ gốc Việt] muốn có những tiến bộ thêm nữa với Việt Nam nhưng họ hiểu rằng điều quan trọng nhất đối với con người là phải sửa chữa các quyền con người. BBC: Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam có nhiều khả năng sẽ sớm tới đây, bà có hoan nghênh ông không và phản ứng của cộng đồng sẽ ra sao? Hạ nghị sỹ Loretta Sanchez: Trước hết tôi phải nói rằng ngay cả khi Hoa Kỳ bất đồng rõ rệt với một quốc gia hay với những gì một chính quyền đang thực hiện, chúng tôi vẫn để họ tới đây vì chúng tôi tin rằng đối thoại là cách để vượt qua những bế tắc. Thảo luận với Việt Nam để cải thiện điều kiện nhân quyền và kinh tế là điều tốt. Chúng tôi hiếm khi nói với người ta rằng 'ông/bà không thể đến thăm đất nước chúng tôi'. Nhưng mặt khác tôi đã từng bị từ chối visa vào Việt Nam. [Tôi muốn] nhắc lại chuyện đối thoại mở là rất quan trọng và tôi tin chắc rằng khi Tổng bí thư Đảng cộng sản tới đây, sẽ có những người muốn gặp và thảo luận các vấn đề với ông. Nếu tôi đối mặt ông, đương nhiên tôi sẽ nói về các tù chính trị, về chuyện khai thông các vấn đề quyền con người, tôi sẽ nói về việc tịch thu đất đai của các nhóm tôn giáo và những gì xảy ra với những người trẻ tuổi ở Việt Nam, những blogger dùng internet để truyền tải thông tin và đã bị đóng cửa, bị mất việc, thiếu việc hay bị bỏ tù. Đó là những vấn đề lớn theo quan điểm của tôi chứ không chỉ có thương mại mà tất cả những vấn đề liên quan tới chất lượng cuộc sống. Nhân quyền trong chiến lược xoay trục BBC: Bà có nghĩ rằng nhân quyền giờ có ưu tiên thấp hơn vì chiến lược xoay trục sang châu Á của Hoa Kỳ? Tôi không tin là chính sách xoay trục sang châu Á làm giảm tầm quan trọng của nhân quyền mà thực tế là nó làm cho nhân quyền quan trọng hơn. Lịch sử đã chứng minh một đất nước có vị trí cao hơn trên thế giới khi người dân có nhiều quyền tự do nhất. Đó là thực tế cuộc sống. Người dân muốn bảo vệ đất nước họ đang sống nếu họ cảm thấy họ có sự tự do và quyền con người đúng mức. BBC: Trong dịp 40 năm kết thúc Cuộc chiến Việt Nam, có rất nhiều những lời hùng biện từ phía Hà Nội và ở đây [ở Hoa Kỳ] người ta cũng đang đặt ra những câu hỏi về chuyện liệu cuộc chiến có phải là một tội ác, một sai lầm hay một thất bại. Theo bà [cuộc chiến] đó là điều gì? Dĩ nhiên đó là xung đột xảy ra khi đang có Chiến tranh Lạnh và gần như mỗi nước trên thế giới đều phải chọn đứng về phía này hay phía kia. Ở góc độ nào đó, nó là cuộc chiến ủy nhiệm và vì tất cả những lý do đó nó là cuộc chiến đáng buồn. Nó đáng buồn vì nó là cuộc chiến ủy nhiệm. Nó cũng đáng buồn vì sự mất mát sinh mạng ở cả hai phía. Tôi muốn nói tới 58.000 lính Hoa Kỳ, thủy quân lục chiến, lính phòng không, hải quân, phụ nữ, những mạng sống đã mất đi, rất là thảm khốc cho người Mỹ. Đối với người Việt, ở cả phía Bắc và phía Nam, sự mất mát về nhân mạng là rất lớn. Rồi cuộc sống bị đảo lộn, nào là trại tị nạn, trại cải tạo, mất mát về nhân mạng trên các thuyền đi biển, tài sản trí tuệ từ những người rời bỏ Việt Nam để tới giúp Hoa Kỳ để tạo ra mọi thứ từ công ăn việc làm tới công nghệ, sản phẩm trí tuệ cả ở châu Âu, Úc, Thái Lan và nhiều nơi nữa, Canada chẳng hạn. Sự chảy máu chất xám đã xảy ra. Bởi vậy nó không chỉ đáng buồn vì chúng ta đã mất mát mà đáng buồn vào thời điểm hiện tại vì Việt Nam không có những tài sản đó. Đó là thời gian đáng buồn trên thế giới khi chúng ta nhìn vào Cuộc chiến Việt Nam. Quyền năng của Quốc hội BBC: Cho tới tận hôm nay người ta vẫn đặt câu hỏi về khả năng của Nghị viện trong việc kiểm soát quyền lực của các Tổng thống trong Cuộc chiến Việt Nam và trong các cuộc xung đột khác nhau ngày nay. Bà có nghĩ rằng giờ Nghị viện đã thực hiện điều đó tốt hơn so với thời Cuộc chiến Việt Nam? Tôi nghĩ rằng thời cuộc chiến Việt Nam, đó chính là những người Dân chủ, tôi còn nhớ đã nói chuyện với George Miller, dân biểu lâu năm nhất ở đây. Chúng tôi đang đi trên các bậc thang của tòa nhà sau cuộc bỏ phiếu quan trọng về dự luật y tế cách đây 10 năm và ông nói 'Đây là cuộc bỏ phiếu quan trọng, tôi có cảm giác như khi chúng tôi chặn Cuộc chiến Việt Nam' vì họ đã ngưng các ngân khoản cho cuộc chiến. Chính Quốc hội đã ngưng cuộc chiến Việt Nam. Quyền lực của Nghị viện là rất lớn lao. Rồi tôi thấy quyền lực của Nghị viện trong cuộc chiến Iraq, điều tôi đã bỏ phiếu chống lại và tôi nghĩ đó là [cuộc chiến] sai lầm. Khi tôi thấy quyền lực của Nghị viện và chuyện họ để Hoa Kỳ đi vào [cuộc chiến] cùng với Tổng thống, Tổng thống Bush đã cổ súy cho nó rồi Phó Tổng thống Dick Cheney, Ngoại trưởng Powell... và Quốc hội đi theo. Đã đến lúc Nghị viện phải dừng lại, xem lại những sai lầm trong quá khứ và thấy rằng đáng ra chúng ta đã phải chặn cuộc chiến đó. Và đôi khi chúng tôi đã làm điều đó. Cách đây khoảng một năm rưỡi, chúng ta đã thấy chuyện xảy ra với Syria. Tổng thống muốn có quyền ném bom Syria và nhiều người trong đó có tôi đã đứng lên nói 'Thưa Tổng thống, theo luật quốc tế, ông không thể làm thế. Ngoại trừ trường hợp ông tìm thấy luật nói ông có thể, tôi sẽ không bỏ phiếu ủng hộ'. Đó là thông điệp mạnh tới Tổng thống Obama tới mức ông đã phải lùi bước và không đòi Nghị viện bỏ phiếu. Bởi vậy những gì Quốc hội làm là rất quan trọng, không chỉ ở tầm quốc gia mà đôi khi ở tầm thế giới nữa. BBC: Năm nay cũng đánh dấu 20 năm tái thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ, bà đánh giá quan hệ trong 10 hay 20 năm tới ra sao? Điều thú vị là vài năm sau khi quan hệ được lập lại, tôi đi cùng Tổng thống Clinton [tới Việt Nam] để ký hiệp định thương mại song phương. Tổng thống Clinton đưa tôi đi cùng vì cùng lúc ông đẩy mạnh quan hệ thương mại, ông cũng muốn chính phủ Việt Nam hiểu rằng người đấu tranh mạnh mẽ nhất cho nhân quyền cũng có mặt cạnh ông để gửi thông điệp rằng nhân quyền là rất quan trọng đối với Hoa Kỳ. Chúng tôi sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh này đối với tất cả những nước hạn chế quyền của công dân nước họ.
Mặc áo ngụy trang và giày chiến đấu, một nhóm dân quân Venezuela tập trung ở thành phố Cucuta, Colombia khi chỉ huy của họ, một cựu trung sĩ, tóm tắt kế hoạch chiếm giữ các thị trấn bên kia biên giới trước khi tiến tới thủ đô Venezuela để giúp lật đổ Tổng thống Nicolas Maduro, theo Reuters .	Người đào thoát Venezuela tự vũ trang để 'giải phóng' đất nước	Người đào thoát Venezuela tự vũ trang để 'giải phóng' đất nước Tám người đàn ông cho biết họ đào ngũ khỏi các lực lượng cảnh sát, quân đội và cơ quan tình báo Venezuela. Họ tập trung gần biên giới Colombia và Venezuela, nơi họ nói sẽ lãnh đạo một cuộc tấn công nhằm lật đổ Maduro và trao quyền cai trị cho lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido. Venezuela: Maduro kêu gọi bầu cử Quốc hội sớm Tướng Venezuela: 'Đã đến lúc nổi dậy!' Mỹ sẽ trao ưu đãi quân đội Venezuela Đặt tên cho kế hoạch tấn công là Giải phóng Venezuela, cựu thượng sĩ Eddier Rodriguez nói rằng có khoảng 150 người sẵn sàng tham gia nhóm của ông. Reuters không thể xác minh một cách độc lập tình trạng của tám người này cũng như quy mô của nhóm. "Mục tiêu của chúng tôi là giải phóng đất nước," ông Rodriguez, 37 tuổi, hiện đang làm nhân viên bảo vệ ở Bogota, cho biết. "Đội quân của chúng tôi sẵn sàng hy sinh mạng sống nếu cần thiết, tất cả 150 người chúng tôi." Nhóm đào ngũ Venezuela được nhìn thấy tại cây cầu biên giới quốc tế Simon Bolivar nối Colombia và Venezuela Bộ quốc phòng Venezuela và bộ thông tin - nơi giải quyết các câu hỏi của giới truyền thông gửi tới chính phủ - không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters về việc hình thành đội dân quân ở Colombia. Victor Bautista, giám đốc biên giới của Bộ Ngoại giao Colombia, cho biết bất kỳ nhóm nào trang bị vũ khí sẽ bị coi là một tổ chức bán quân sự và sẽ bị chính quyền giam giữ nếu bị phát hiện. Bautista nói các nhóm này sẽ hoàn toàn bị chính phủ phủ nhận và các cơ quan liên quan sẽ áp dụng đầy đủ các biện pháp pháp lý tương ứng đối với họ. Một quan chức tình báo Colombia, người yêu cầu không nêu tên, cho biết cơ quan tình báo đã phát hiện một số lượng không xác định các nhóm dân quân Venezuela ở nước này nhưng không thể bắt vì họ chưa phạm tội. Trong một diễn biến khác, một quan chức cao cấp của chính phủ Colombia đề nghị không nêu tên cho biết các hành vi chống đối có thể bị bắt bao gồm sở hữu bất hợp pháp vũ khí và âm mưu phạm tội. Ước tính có 1,2 triệu người Venezuela đã chạy tới Colombia trong những năm gần đây để thoát khỏi cuộc suy thoái và siêu lạm phát ở quê nhà. Ngày càng nhiều người đào thoát khỏi lực lượng vũ trang, một số người đang thành lập lực lượng dân quân với ý định lật đổ Maduro. Trong khi các nhóm dân quân phần lớn bị áp đảo trước quân đội Venezuel 150.000 lính, họ nói với Reuters rằng sẵn sàng đối mặt với bất kỳ hậu quả nào nếu có thể đưa đất nước thoát khỏi chính phủ Maduro, nhấn mạnh sự thất vọng và tuyệt vọng của nhiều người di cư Venezuela. Ông Guaido đã viện dẫn hiến pháp vào tháng Giêng để trở thành tổng thống lâm thời của Venezuela, nói rằng ông Maduro đã gian lận trong cuộc bầu cử năm ngoái. Ông Guaido đã kêu gọi các lực lượng vũ trang chống lại Maduro. Hoa Kỳ và hầu hết các quốc gia phương Tây công nhận Guaido là nhà lãnh đạo hợp pháp của đất nước Nam Mỹ. Maduro cáo buộc Guaido là kẻ đảo chính và cho đến nay vẫn giữ được lòng trung thành của phần lớn các lực lượng vũ trang. Người biểu tình tại cây cầu ở khu vực biên giới giữa Comlombia và Venezuela, ngoại ô Cucuta, hôm 30/4/2019 Rodriguez cho biết nhóm của ông đã gặp gỡ các nhóm kháng chiến khác nhau ở Colombia. Ông không cung cấp thêm thông tin chi tiết về các nhóm đó, hoặc về cách họ dự định vượt biên và tiến hành một cuộc tấn công. Ông nói rằng họ đã có được súng ngắn và đang tìm cách gây quỹ để mua thêm vũ khí, chất nổ, áo chống đạn, thực phẩm và nước. 'Giảm thiểu đổ máu' Tổng thống Colombia Ivan Duque ông nhận Guaido là lãnh đạo hợp pháp của Venezuela và coi Maduro là độc tài. Maduro cắt đứt quan hệ ngoại giao với Colombia sau khi Duque ủng hộ các nỗ lực của phe đối lập để đưa viện trợ của Hoa Kỳ vào nước này hồi tháng Hai, mặc dù Duque phủ nhận ủng hộ bất kỳ sự can thiệp quân sự nào. Hơn 1.400 thành viên lực lượng an ninh quốc gia và các thành viên khác của lực lượng vũ trang đã rời Venezuela đến Colombia kể từ khi quân đội Maduro buộc đoàn xe viện trợ phải tháo lui, theo văn phòng di cư của Colombia. Theo thỏa thuận với phe đối lập Venezuela, Colombia cung cấp cho các quan chức quân sự của phe đối lập thực phẩm và nhà ở, và quyền làm việc. Trong một cuộc phỏng vấn ở Caracas, ông Guaido nói rằng nếu có bất kỳ ai quyết định cầm vũ khí là do Maduro đã từ chối bầu cử tổng thống tự do và công bằng. "Điều này phản ánh sự bất mãn tồn tại trong lực lượng vũ trang: những người lính tìm kiếm giải pháp và người thay thế vì Maduro đã dập tắt bầu cử tự do," ông Guaido nói với Reuters. Ông Rodriguez Rodriguez cho biết đã liên lạc với các đơn vị đồn trú ở Venezuela và nhiều người sẵn sàng chiến đấu khi chiến dịch bắt đầu. Ông không cung cấp chi tiết về các đơn vị đồn trú cụ thể và Reuters không thể xác minh thông tin này. "Họ đang chờ chúng tôi tới để quân đội có thể sẵn sàng (chiến đấu). Chúng tôi muốn làm điều này và giảm thiểu khả năng đổ máu, ông Pedro Meneses, một kỹ sư, nhà hoạt động nhân quyền, và người quản lý hậu cần cho nhóm dân quân nói. Cựu Thượng sỹ Efren Fernandez, người rời khỏi Cucuta vào tháng Hai, nói ông cũng sẵn sàng chiến đấu cho Guaido. Lực lượng dân quân đông đảo của Venezuela
Phiên tòa xử ông Vĩnh, cựu tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, cùng tướng Nguyễn Thanh Hóa, cựu cục trưởng C50 và những "đồng phạm" trong đường dây đánh bạc nghìn tỷ đang diễn ra tại Tòa án Nhân dân tỉnh Phú Thọ.	Tướng Phan Văn Vĩnh và lời khai về lãnh đạo	Những lời khai của tướng Phan Văn Vĩnh tạo bàn luận nhiều trên mạng xã hội Chuyên đề về chiến dịch 'đốt lò tham nhũng' của ông Nguyễn Phú Trọng ở Việt Nam Bắt cựu phó chủ tịch TPHCM Nguyễn Hữu Tín Nguyễn Phú Trọng: 'Người đốt lò vĩ đại' TBT Trọng 'đốt lò': Mạng xã hội nói gì? VN: Đâu là thực chất trận đồ chiến dịch 'đốt lò'? Bình luận diễn biến về phiên tòa xử tướng Vĩnh Ông Phan Văn Vĩnh và Nguyễn Thanh Hóa bị cáo buộc tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Khung hình phạt theo quy định cho tội danh này là từ 5-10 năm tù. Lời khai nhắc đến Đại tướng Trần Đại Quang Bài báo ngày 19/11 trên tờ Thanh Niên nói theo cáo trạng, đầu năm 2016, ông Nguyễn Thanh Hóa trao đổi với Phan Văn Vĩnh về ý tưởng xây dựng hệ thống phòng thủ quốc gia về tội phạm mạng và giao cho Công ty đầu tư phát triển an ninh công nghệ cao (CNC) thực hiện. Ngày 11/1/, Nguyễn Văn Dương, khi đó là Chủ tịch CNC, ký báo cáo gửi Nguyễn Thanh Hóa về "kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ quốc gia về tội phạm mạng". Ngày 7/3, Nguyễn Thanh Hoá chỉ đạo cấp dưới soạn thảo công văn để Nguyễn Thanh Hoá ký báo cáo Phan Văn Vĩnh về việc đề xuất lộ trình phát triển công ty nghiệp vụ trực thuộc Cục cảnh sát phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. Ngày 17/3, Nguyễn Thanh Hoá tiếp tục chỉ đạo cấp dưới soạn thảo văn bản để Phan Văn Vĩnh ký gửi Bộ trưởng Bộ Công an, đề xuất lộ trình phát triển công ty nghiệp vụ thuộc Tổng cục Cảnh sát. Ngày 25/3, Đại tướng Trần Đại Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, có bút phê: "Kính gửi anh Vương chỉ đạo, chú ý không trùng chức năng của Cục An ninh mạng". Ngày 29/3, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quý Vương có bút phê: "Tổng cục Cảnh sát thực hiện ý kiến của Bộ trưởng". "Sau đó, theo ý kiến chỉ đạo này, Tổng cục Cảnh sát thực hiện. Ngày 20.5.2016, Cục trưởng C50 là anh Nguyễn Thanh Hóa có tờ trình bị cáo với văn bản 1155. Như vậy, bị cáo khi đó là đang thực hiện theo ý kiến của Bộ trưởng Bộ Công an", bị cáo Vĩnh khai trước tòa, theo tờ Thanh Niên. Hôm 20/11, Luật sư Phùng Thanh Sơn, Giám đốc công ty Luật Thế giới Luật pháp, nói với BBC: "Chúng ta không rõ nội dung đầy đủ của bút phê của Bộ trưởng Công an Trần Đại Quang này là gì, nó có bao gồm cả việc đường hướng xử lý vụ việc hay không." "Nếu bút phê của ông Trần Đại Quang khi đó thể hiện rõ đường hướng xử lý và giao cho Thứ trưởng Lê Quý Vương phụ trách và chỉ đạo thực hiện thì đúng là đã có chỉ đạo của Bộ trưởng Quang." "Còn nếu bút phê chỉ thể hiện nội dung giao Thứ trưởng Lê Quý Vương chỉ đạo thì cần làm rõ nội dung chỉ đạo của Thứ trưởng Vương." Nhà quan sát chính trị Việt Nam, TS Hà Hoàng Hợp bình luận về cố Chủ tịch Trần Đại Quang Các bị cáo tại phiên tòa 'Bỏ lọt tội danh Nhận hối lộ' Luật sư Phùng Thanh Sơn cũng bình luận thêm: "Tôi thấy có dấu hiệu của việc bỏ lọt tội danh 'Nhận hối lộ' đối với ông Vĩnh." "Với lời khai của ông Nguyễn Văn Dương, cựu Chủ tịch CNC, là đã đưa cho ông Vĩnh hàng chục tỷ đồng và hàng triệu đô la, đồng hồ Rolex trị giá 1,1 tỷ đồng và thực tế ông Vĩnh đang sử dụng đồng hồ Rolex thì ai cũng biết thì vụ việc có dấu hiệu của tội nhận hối lộ." "Nhưng không rõ vì lý do gì mà tội danh đó không được đưa ra. Cơ quan điều tra phải sử dụng các nghiệp vụ của mình để điều tra, xác minh xem lời khai của ông Dương có đúng sự thật hay không." "Cơ quan điều tra không thể trông chờ vào sự thừa nhận của bị can nói chung và ông Vĩnh nói riêng." "Là tổng cục trưởng tổng cục cảnh sát thì ông Vĩnh thừa biết phải làm gì để không để lại dấu vết." "Và không ai đưa và nhận hối lộ mà có ký nhận cả, nên cơ quan điều tra không thể nói đơn giản là "không có bằng chứng chứng minh việc ông Vĩnh nhận tiền của ông Dương và ông Vĩnh cũng không thừa nhận việc nhận tiền" để không khởi tố ông Vĩnh về tội 'Nhận hối lộ'. "Cái mà người dân muốn biết là cơ quan điều tra đã làm những gì để đi đến kết luận đó. Bởi thực tế ở Việt Nam có bao nhiêu doanh nghiệp có thể sống được mà không chung chi?" "Nếu nói một doanh nghiệp doanh thu bất hợp pháp hàng ngàn tỷ đồng mà không chung chi cho cơ quan quản lý Nhà nước thì rất khó tin." "Cái bất cập pháp luật hiện nay của Bộ luật Tố tụng Hình sự là không quy định rõ là trước khi đi đến kết luận có hành vi tội phạm hay không thì cơ quan điều tra phải thực hiện những bước nghiệp vụ cần thiết nào. Nên trên thực tế, chúng ta không biết được việc "không có dấu hiệu tội phạm" là do cơ quan điều tra không tiến hành điều tra hay là đã tiến hành điều tra và thực hiện tất cả các biện pháp nghiệp vụ nhưng vẫn không xác định được hành vi phạm tội." Tướng Phan Văn Vĩnh bị đưa ra xét xử tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" 'Giá trị lời khai' Cùng ngày, nói với BBC từ Hà Nội, nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Mai, cựu Vụ trưởng Nghiên cứu, Ban Dân vận Trung ương Đảng, bình luận: "Lời khai của tướng Vĩnh cho thấy sự bầy hầy, nhem nhuốc của những người tiếm chức tiếm quyền." "Cho nên, tôi thấy giá trị của những lời khai trong phiên tòa này là làm cho dư luận xã hội thấy và lên án những người lợi dụng chức vụ, quyền lực để tư lợi cho bản thân, gia đình thì nhiều, làm việc lợi cho dân thì ít." "Những người này có thể tạo nên một công ty vỏ bọc của một tổng cục công an để kiếm chác." "Và dường như không chỉ những vị phải ra tòa mà còn là những người khác trong hệ thống." "Phiên tòa còn cho thấy người dân không dám can dự vào công việc của ngành công an." "Vấn đề là phiên tòa này sẽ kết thúc với phán quyết thế nào, có khiến cho người ta tin rằng Việt Nam có nền tư pháp thật sự, những quan tòa có nhân cách và dũng khí hay không?" Mạng xã hội nói gì? Trên Facebook cá nhân, phóng viên Nguyễn Hoài Nam nhận định: "Bị cáo Phan Văn Vĩnh khai thực hiện theo chỉ đạo của đại tướng Trần Đại Quang." Nhà báo Huy Đức nhận xét: "Chỉ sau một ngày thẩm vấn, dân chúng đủ thấy rõ rằng, CNC không phải là "công ty bình phong" cho C50 mà C50 - Cục cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao - là bình phong cho CNC. Tội phạm (đánh bạc nghìn tỷ) cũng không diễn ra bởi sự tha hoá của các cá nhân đơn lẻ. Nó được "báo cáo", "bút phê" từ người lãnh đạo cao nhất của Ngành lúc đó." Các mốc chính trong vụ này 30/9/2011, ông Nguyễn Văn Dương thành lập Công ty TNHH Đầu tư phát triển an ninh công nghệ cao (CNC). 10/10/2011, ông Nguyễn Văn Dương và ông Nguyễn Thanh Hóa ký bản ghi nhớ về hợp tác kinh doanh giữa CNC và C50 của Bộ Công an. Theo đó, CNC hưởng 80% lợi nhuận, C50 20%. Giữa năm 2015, hai ông Nguyễn Văn Dương và Phan Sào Nam (nguyên chủ tịch HĐQT VTC Online) tung ra cổng game Rikvip/Tip.club, thu hút 43.000 người tham gia đánh bạc. 20/5/2016, ông Phan Văn Vĩnh ký công văn gửi Bộ Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị cấp phép cho CNC, hợp thức hóa cổng game Rikvip và 23zdo. 11/3/2018, ông Hóa bị khởi tố, bắt tạm giam và bị tước danh hiệu Công an Nhân dân. 5/4/2018, ông Vĩnh bị khởi tố bị can, bắt tạm giam bốn tháng và tước danh hiệu Công an Nhân dân. 9/4/2018, Giám đốc điều hành Châu Nguyên Anh và Giám đốc Kinh doanh Phạm Quang Vinh của Công ty cổ phần Thanh toán điện tử VNPT Epay bị bắt và khởi tố liên quan đến cung cấp dịch vụ thanh toán và hưởng lợi từ đường dây đánh bạc. 31/8/2018, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Phú Thọ hoàn thành cáo trạng truy tố ông Phan Văn Vĩnh và Nguyễn Thanh Hóa, cùng 90 bị can khác.
Trên trang BBC Việt Ngữ tuần qua, Phó giáo sư Tiến sỹ Phạm Quý Thọ có bài viết nói về mặt nổi của tảng băng "bất ổn thể chế" trong tình hình kinh tế hiện nay.	Độc quyền BOT, 'sự cố' Cai Lậy và bất ổn thể chế	Trạm thu phí BOT không nằm ở đường tránh mà nằm ở Quốc lộ 1A Bài viết có nhắc đến 2 vấn đề đang được dư luận quan tâm: nợ công và BOT Cai Lậy. VN thúc đẩy kinh doanh trong bất ổn thể chế Trạm Cai Lậy: Phản ứng của tài xế 'hiệu quả, cần thiết' VN: Tăng thuế VAT 'phải đi kèm rà soát chi tiêu công' Đáng tiếc bài chưa nối kết hai vấn đề nên chưa đưa ra được mặt chìm của tảng băng. Nợ công và BOT Theo PGS. TS. Phạm Quý Thọ, nợ công cao và đang tăng nhanh, "…cộng cả nợ chính phủ và nợ doanh nghiệp nhà nước sau khi trừ đi phần chính phủ bảo lãnh trùng lấp, tổng số nợ (công) năm 2016 là 431 tỷ Mỹ kim, lên đến 210% GDP." Con số 431 tỷ Mỹ kim này chưa tính đến các khoản nợ BOT khổng lồ, lên đến 85-90% nguồn vốn đầu tư cho các dự án BOT không phải là vốn tự có của doanh nghiệp đầu tư mà là vay mượn từ ngân hàng. BOT là những hợp đồng giữa nhà nước và nhà đầu tư. Vì thế trong trường hợp nhà nước vi phạm hợp đồng như đang xảy ra tại BOT Cai Lậy, nhà đầu tư có quyền giao BOT lại hay kiện nhà nước đòi bồi thường thiệt hại do thay đổi hợp đồng. Trong trường hợp nhà đầu tư do quản lý kém, do ước tính sai lưu lượng xe cộ giao thông, do phải trả lãi suất quá cao, … liên tục bị thua lỗ, thì để có thể tiếp tục vận hành nhà nước cũng sẽ phải bảo hộ. Trong trường hợp nhà đầu tư phá sản, nhà nước cũng phải can thiệp đứng ra điều hành BOT và gánh những khoản nợ khổng lồ mà nhà đầu tư còn thiếu ngân hàng. Phí qua trạm BOT Cai Lậy sẽ giảm nhưng thời gian thu phí lại tăng, theo quyết định từ cuộc họp của Bộ Giao thông Vận tải, UBND Tiền Giang và chủ đầu tư hôm 16/8 BOT là tảng băng chìm của nợ công. BOT đang tạo sóng ngầm và BOT Cai Lậy là một thách thức lớn mà giới chức cộng sản Việt Nam đang phải đương đầu. Có phải BOT là một chủ trương đúng? Điều PGS. TS. Phạm Quý Thọ cho rằng BOT là "một chủ trương đúng nhưng đã bị lạm dụng" cũng cần được xét lại. Ở các quốc gia khác, mục đích của BOT là nâng cao hiệu quả của các dự án phát triển hạ tầng giao thông. Nhà nước giao BOT cho tư nhân bỏ vốn xây dựng trước (build), vì trên thực tế tư nhân luôn phục vụ hiệu quả hơn nhà nước. Sau khi xây dựng hạ tầng, tư nhân thu phí khai thác điều hành một thời gian (operate) và sau cùng tư nhân chuyển giao (transfer) công trình lại cho nhà nước. Việc nghiên cứu, lên kế hoạch, quyết định tiến hành các dự án BOT đều có sự tham gia đóng góp của cả chính phủ, tư nhân, truyền thông và xã hội dân sự. Mọi chi tiết dự án đều công bố một cách công khai và minh bạch. Mọi dự án đều được công khai đấu thầu. Mọi tiến trình đều được công luận giám sát chặt chẽ. Hiện có hơn 70 dự án BOT từ Bắc tới Nam Như thế, người bị thiệt hại đều được bồi thường thoả đáng và mọi người đều có quyền chọn lựa sử dụng dự án BOT hay sử dụng đường giao thông khác. Cuối cùng, người sử dụng phương tiện là người trả phí. Họ chấp nhận trả cho đoạn đường giao thông mang lại nhiều tiện ích cho họ, cho gia đình và cho xã hội. Chừng một năm về trước chính phủ Campuchia vui mừng loan báo đã chấm dứt thu phí BOT trên toàn đất nước Chùa Tháp. Thành công của BOT tại Campuchia chứng minh cho thành quả của nền dân chủ đa đảng đang phát triển tại nước này. Trong khi đó, tại Việt Nam BOT lại đầy rủi ro, bất trắc, thật ra là hệ quả của một thể chế độc đảng, thiếu cạnh tranh lành mạnh, và mang mục đích khai thác thiếu đúng đắn. Theo Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông, thu phí BOT cũng là một dạng thu thuế. Thông thường, khi nhà nước làm đường thì thu thuế đưa vào ngân sách và thực hiện. Trong điều kiện ngân sách không đủ nhà nước giao cho doanh nghiệp làm tuyến đường và thu phí BOT. Do đó, chỉ trong vòng chục năm Việt Nam đã cho xây dựng 71 dự án BOT từ Bắc xuống Nam. Điều đáng quan tâm là mọi tiến trình từ ra quyết định, xây dựng, vận hành các dự án BOT đều không công khai, không minh bạch. Vì thế nên đến 100% các dự án BOT về giao thông trên cả nước là chỉ định thầu, trong đó nhiều nhà thầu không đủ năng lực, vay vốn ngân hàng đến 90%. Họ thiếu kinh nghiệm thực tế trong việc xây dựng và vận hành BOT. Nói cách khác, BOT Việt Nam chỉ là một biến thái của hình thức quốc doanh được nhà nước ban độc quyền khai thác và được bao cấp khi thua lỗ. BOT Cai Lậy và sự phản kháng bất tuân dân sự Chỉ trong một thập niên, BOT thiết lập cùng khắp Việt Nam. Nhiều nơi thay vì mở ra đường mới nhà nước chỉ cho tráng nhựa lại đường cũ rồi đặt trạm thu phí. Vì thế các trạm BOT thường xuyên bị người dân phản kháng. BOT Cai Lậy là một trường hợp cụ thể và mới nhất. Nhà nước cho lập đường tránh Cai Lậy và tráng một lớp nhựa trên Quốc Lộ 1A rồi cho đặt trạm thu phí ngay trên Quốc Lộ. Đường tránh Cai Lậy vừa xong nay đã xuống cấp nghiêm trọng. Báo Người Lao Động ghi nhận nhiều đoạn đường có dấu hiệu trồi, sụt do bị lún và nhiều ổ gà. Phục vụ và an toàn giao thông đã kém, tất cả các xe cộ lưu thông qua Quốc Lộ 1A đều bị đóng phí. Vì được độc quyền khai thác, nhà nước cho thu một khoản phí cao ngất trời cho mọi loại xe. Tài xế trả tiền lẻ mua vé qua trạm Cai Lậy ở tỉnh Tiền Giang Vì thế, ngay khi trạm thu phí mở cửa ngày 1-8-2017, BOT Cai Lậy đã gặp phản kháng liên tục, có tổ chức, được sự ủng hộ của dư luận, truyền thông, báo chí và của cả giới chức cầm quyền địa phương. Sau hai tuần lễ BOT Cai Lậy bị liên tục phản kháng, lưu thông ứ đọng, nhiều lần phải xả cửa và cuối cùng phải đóng cửa không rõ bao giờ mới mở lại. Yêu cầu của người phản kháng là mang trạm phí vào đường tránh Cai Lậy. Cho đến nay nhà nước chỉ đồng ý giảm phí nhưng kéo dài thời gian thu. Trong bài, PGS. TS. Phạm Quý Thọ ngầm cho biết phản kháng BOT Cai Lậy cùng lúc với chiến dịch chống tham nhũng và kiểm soát quyền lực lên đến cao điểm. BOT lại là ổ của tham nhũng. Vì thế báo chí trong nước dường như được Đảng Cộng sản cho phép nhanh chóng đưa hầu hết các thông tin về BOT. Qua các thông tin chính thống dễ dàng cho chúng ta nhận ra một hình ảnh vỡ nợ đang bao trùm mạng lưới BOT. Và các khoản nợ BOT tiềm ẩn này sẽ là nỗi "bất ổn thể chế" trong những ngày sắp tới. Cũng cần phải nói BOT chỉ là một trong 70 loại phí liên quan đến giao thông vận tải. Các chi phí này là gánh nặng người dân phải trả cho nhà nước nó làm trì trệ sự tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân. Nợ công và sự phản kháng bất tuân dân sự Thực chất của nợ công là nợ người dân phải trả cho sự yếu kém tham nhũng của guồng máy chính trị. Số tiền 431 tỷ Mỹ kim đồng nghĩa với người dân từ đứa bé mới sinh ra đến cụ già sắp mất mỗi người mang một khoản nợ ước chừng 4.300 Mỹ kim. Đó là khoản nợ chính thức. Còn các khoản nợ tiềm ẩn như nợ BOT, nợ nếu thua kiện ông Trịnh Vĩnh Bình… thì con số sẽ nhiều lần cao hơn. Năm nay, chính quyền cộng sản đã phải trả nợ lời ước tính lên đến 10 tỷ Mỹ kim. Để có tiền trả nợ nhà cầm quyền sẽ phải tăng phí, tăng thuế nói chung là phải tăng thu từ người dân để trả cho các món nợ công. Khi người dân nhận thức đang phải trả những khoản nợ ngập đầu vì sự yếu kém đầy tham nhũng của guồng máy độc quyền đảng trị thì phản kháng bất tuân dân sự sẽ liên tục nổ ra. Khi chính quyền vỡ nợ là lúc nhà nước cần được thay bằng một chính thể dân chủ, công khai và minh bạch. Chỉ có như thế mới cứu vãn được tình trạng bế tắc của nền kinh tế Việt Nam. Bài viết thể hiện quan điểm và cách hành văn của tác giả, hiện sống tại Melbourne, Úc.
BBT:Sau khi Nguyễn Thắng có bài bàn về Dân Chủ cho Việt Nam, Phong Vũ, một sinh viên du học tại Hoa Kỳ đã gửi bài này để tranh luận trên Diễn đàn BBC mà hiện nay đang thu hút được nhiều bạn trẻ quan tâm đến chính trị Việt Nam:	Phong Vũ tranh luận với Nguyễn Thắng	Theo Robert Dahl, giáo sư danh dự đại học Yale và đã xuất bản 5 cuốn sách về vấn đề dân chủ, dân chủ là một hình thức nhà nước trong đó người dân có quyền kiểm soát số phận của bản thân. Trong một chế độ đó, người dân là người có quyết định cuối cùng, có quyền tạo nên hoặc ít nhất có khả năng tác động đến các quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống bản thân. Chế độ dân chủ hoàn toàn đứng về nhân dân và quyền của họ. Bạn Nguyễn Thắng đã dẫn chứng chính xác về định nghĩa dân chủ, nhưng bạn lại cố tình nói đó chỉ là “khát vọng của nhân loại”. Đúng, nhưng chưa đủ. Nó đã là khát vọng của nhân loại trong một chế độ độc tài, người dân hoàn toàn không có tiếng nói; nếu chế độ đó đã gắn cho mình hai chữ “Dân chủ”, thì nó là yếu tố bắt buộc, là nền tảng của chế độ đó. Một thực tế rõ ràng là người dân Việt Nam đang khát khao, yêu cầu Nhà nước lắng nghe đến các ý kiến, các nguyện vọng chính đáng của họ trong các quyết định liên quan đến đất nước, đến chính bản thân nhân dân; nhưng, cũng rất rõ ràng, chính phủ Việt Nam hiện nay đang từ chối điều này của nhân dân. Nếu bạn muốn dẫn chứng, từ trong lịch sử cho đến hiện tại, từ Việt Nam cho đến thế giới, tôi nghĩ chính bản thân bạn cũng có thể nêu ra dẫn chứng rồi. Vậy, theo định nghĩa cơ bản nhất về dân chủ, nhà nước Việt Nam hiện nay không phải là nhà nước Dân Chủ như khẩu hiệu “Của dân, do dân, và vì dân”. Hiện nay, trên thế giới có nhiều thế chế dân chủ: dân chủ đại nghị, dân chủ đại diện, dân chủ trực tiếp, dân chủ tự do, và ngay cả dân chủ xã hội. Tuy nhiên, bất cứ chế độ dân chủ nào cũng có nền móng duy nhất: Người dân làm chủ xã hội, điều mà Việt Nam dưới sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng Sản, chưa bao giờ làm được. Trên thực tế, dựa trên nhiều yếu tố, chưa nền dân chủ nào được cho là tốt nhất, ngay cả nền dân chủ tự do của Mỹ; nhưng tất cả những nền dân chủ đó đều không cho rằng việc độc đảng lãnh đạo là điều tốt. Dẫn chứng từ các nghiên cứu Có thể nêu ra dẫn chứng từ Jordan. Theo một cuộc nghiên cứu kéo dài hơn 6 năm, khi được hỏi về “Ba yếu tố quan trọng để đánh giá một đất nước thực sự có dân chủ”, hơn 75% cho rằng là “Quyền tự do của con người, tự do chính trị” và “Sự công bằng và bình đẳng”; không tới 20% chọn “Phát triển” và “Ổn định và An ninh”. Ngoài ra, hơn 89% người dân Jordan cho rằng tự do trong chính trị, đồng nghĩa với luân phiên lãnh đạo, là cách tốt nhất để điều hành đất nước. Để hiểu rõ hơn về khái niệm “Tự do trong chính trị”, hơn 75% cho rằng chính phủ lãnh đạo không quan tâm đến bầu cử, quốc hội là sai lầm, là không có “Tự Do Chính Trị”. Nên nhớ rằng, hoàng gia Jordan kiểm soát toàn bộ chính phủ, quốc hội trong tay; hoàn toàn có thể so sánh được với thực tế Đảng lãnh đạo Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên, Jordan khác Việt Nam ở chỗ, hoàng gia Jordan điều hành đất nước khá hoàn hảo, ít tham nhũng, và dân Jordan còn có tự do báo chí trong một khuôn khổ khá hơn Việt Nam rất nhiều. Một đất nước như Jordan mà người dân còn cho ra kết quả như trên, thử hỏi nếu làm một cuộc khảo sát công bằng và rõ ràng tại Việt Nam, kết quả sẽ ra sao? Bạn Thắng nói “Dân chủ là một khái niệm mang tính phổ quát toàn cầu, đúng với mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt quốc gia nào nhưng đa nguyên thì không như vậy. Do đó cần tách rời chúng về mặt quan niệm. Không phải dân chủ chỉ thuộc về đa nguyên hay ngược lại cũng chưa chắc”. Ngược lại với ý kiến của bạn, các dẫn chứng và lập luận trên đã chỉ rõ việc độc đảng lãnh đạo là đi ngược với nguyện vọng của dân chúng, và hòan toàn sai lầm. Nếu không độc đảng thì chỉ có một con đường duy nhất là đa nguyên, đó là điều không thể bàn cãi. Bạn nói rằng “Thực tế đã chứng minh nền kinh tế, sự phát triển của một xã hội hoàn toàn không phụ thuộc vào thể chế có đa nguyên (đa đảng) hay không”. Theo Triết học biện chứng, sự vật, sự việc luôn phát triển theo chiều hướng đi lên, theo hình xoắn ốc. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất để khiến cho sự vật đi lên là do mâu thuẫn và cạnh tranh nội tại, điều mà ai cũng thấy là chế độ Độc Đảng hoàn toàn không có. Đảng lãnh đạo Việt Nam cần gì phải vội vàng, khi mà kết quả ra sao cũng có thể hoàn toàn nắm quyền lãnh đạo đất nước; đồng thời dẫn đến kết quả sẽ đưa xã hội đứng tại chỗ, có thể đi lùi theo chiều hướng đi lên của thế giới. Về mặt lý thuyết, việc độc đảng lãnh đạo trong thời gian dài chắc chắn sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội. Quay về với ví dụ của Liên Bang Xô Viết của bạn Thắng, bạn đã nói là Liên Xô đã đạt được những thành tựu vĩ đại, thần kỳ mà không cần đến đa đảng. Bạn đã nói đúng, nhưng vẫn chưa thấy được toàn cảnh bức tranh Thần Kỳ Xô Viết. “Mô hình đầu tiên của CNXH ra đời trong bối cảnh đặc biệt. Ðiều kiện xây dựng chế độ mới cực kỳ khó khăn phức tạp: nền kinh tế lạc hậu bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh thế giới thứ nhất, tiếp đến là nội chiến, rồi chiến tranh can thiệp của 14 nước đế quốc, bị bao vây về kinh tế và về mọi mặt, v.v...”. Nếu như vậy nền tư bản chủ nghĩa ra đời đầu tiên sẽ bị các nước phong kiến làm gì? Và kết quả ra sao? Bạn đã có câu trả lời rõ ràng. Bạn cũng có đề cập đến những thành tựu về mặt công nghiệp của Liên Xô, về các thành tựu khoa học kỹ thuật. Vậy bạn có biết gì về các thành tựu trong nông nghiệp hay không? Theo các số liệu có được, tuy Liên Xô là nước dẫn đầu về sản xuất ngũ cốc, nhưng điều đó không có nghĩa gì khi chia cho trung bình từng người: chế độ tem phiếu hạn chế trong xã hội chủ nghĩa. Ngoài ra, bởi vì áp dụng chế độ trưng thu lương thực, khoán đã giết chết nền nông nghiệp của Liên Xô: năng suất sản xuất thấp, mất mùa, lãng phí lớn. Hậu quả là, cho dù là một trong các nước dẫn đầu về công nghiệp, công nghệ, nhưng người dân Xô Viết chưa bao giờ đủ ăn, đủ mặc, cho đến tận mãi năm 1991. Chưa xét đến độ tin cậy của các số liệu do chính các nhà máy, các xí nghiệp đưa lên dưới thời xã hội chủ nghĩa, không hề có ai kiểm tra các số liệu như vậy; điều đó chứng mình qua thời kỳ 1975-1986 của Việt Nam. Chưa hề có một đất nước đa nguyên, dân chủ thực sự nào phát triển một cách khập khiễng như vậy, vì bản thân đất nước đó không cần các thành tích để mà chạy đua vũ trang, chế tạo bom, vệ tinh khi mà người dân không có đủ cơm ăn, áo mặc, không có cả xe đạp mà đi. Không thể lãnh đạo đất nước chỉ bằng các khẩu hiệu, các panel tuyên truyền, các thành tích hoàn toàn không thể ăn được. Và bạn gọi đó là Thần Kỳ Xô Viết? Đây là phần đầu của bài để trả lời một phần của bạn. Phần sau, xin khỏi trả lời bạn, vì đã có nhiều bài rất có chất lượng, dẫn chứng đầy đủ. Tài liệu tham khảo: 1. The State of Democracy in Jordan surveys: http://www.jcss.org/UploadPolling/217.doc2. Agriculture in USSR: http://en.wikipedia.org/wiki/Agriculture_in_the_Soviet_Union3. Definition of democracy: http://en.wikipedia.org/wiki/Democracy hoặc http://www.reapinc.org/Defdem.html4. Tài liệu Triết học Mác-Lênin Tran Trong Thang, Viet NamGởi Phong Vũ Bài viết quá hay và không có lời nào bằng chữ tuyệt vời. Ngay cả nguyên thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt còn xác nhận đúng như những gì Phong Vũ đã nêu ra. Bằng chứng là người dân Việt Nam (nhất là những người ở miền nam) có ai được đóng góp ý kiến kiến trúc vào việc xây dựng toà nhà Quốc hội Việt Nam không? Mà ai cũng hiểu (chỉ có một mình đảng CS không hiểu) là quốc hội là biểu tượng và quyền lực của nhân dân, vậy mà nhân dân có bao nhiêu người được biết đến việc xây dựng tòa nhà Quốc hội nhỉ? Cũng thật là lạ "dân làm chủ" nhưng không biết nhà của mình ra sao mà phải chấp hành mọi điều đày tớ sai biểu )?????? Người yêu nướcCám ơn bạn Phong Vũ đã trả lời thay chúng tôi, những người đang bị mất quyền làm chủ ở VN, vì các Đầy Tớ Của Nhân Dân cướp hết các quyền căn bản của con người. XP, HCMCKhông nhắc đến những chuyện xa xôi về LX vì hiện giờ LX không còn tồn tại nữa . Anh bạn Nguyễn Phong cứ so sánh xem kinh tế VN, TQ phát triển, thu hút đầu tư ra sao so với các nuớc Đông Âu hiện nay vậy bạn. Mà số liệu chính xác do các tổ chức quốc khảo sát chứ không phải số liệu ảo đâu nhé. Mà chuyện LX từng là cuờng quốc CN đứng thứ hai sau Mỹ là chuyện có thật ai cũng công nhận chứ không cần đến anh bạn đánh giá đâu ạ. Không nêu tênBạn Thắng quên rằng thời Nga Sa hoàng, đế chế Nga cực kì giàu có. Đó là tiền đề, là hũ gạo để Liên xô dựa vào đó mà xây dựng nên " kết quả thần kì". QuangÝ kiến của Phong Vũ khá đầy đủ và chính xác. Tôi xin góp thêm một vài ý về những "thành tựu" của LX mà NT ca ngợi. Có thể nói LX đã phải dốc hết toàn lực vào cuộc chạy đua vũ trang và vũ trụ trong một nền kinh tế "làm dối ăn thiệt" đã khiến cho kiệt quệ, là một trong những nguyên nhân làm cho quá trình sụp đổ diễn ra nhanh hơn. Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, liên bang Sô Viết tan rã mới lộ ra một nước Nga đói nghèo. Người VN có câu thật hay: "Cháy nhà mới ra mặt chuột." Những thành tựu của nền công nghiệp LX chỉ có giá trị với khối XHCN lúc đó vì chủ trương bế quan tỏa cảng với khối tư bản. Những nước đàn em của LX thời đó đã thần tượng hóa LX vì họ đói thông tin và không có quyền chọn lựa. Họ bị bắt buộc phải xài hàng củ! a LX như chúng ta phải mua hàng ở HTX vì không còn nguồn hàng nào khác. Tôi nhớ những năm bao cấp, chỉ có những cán bộ cấp côi mới thỉnh thoảng mua phân phối được một vài sản phẩm gia dụng của LX như bàn ủi, quạt điện. Nhưng chỉ xài một thời gian ngắn rồi hư. Chất lượng kém xa hàng Nhật, Mỹ. Những cán bộ cao hơn, có tiền hơn thì cố lùng đồ của Nhật còn sót lại hoặc mới đem về từ những thủy thủ tàu viễn dương. Tôi không tin vào những con số bạn Thắng đưa ra vì báo cáo láo để đạt thành tích, được khen thửơng là một trong những điểm nỗi bật của nền kinh thế XHCN "ưu việt."
Có hàng triệu người thường xuyên làm việc ca đêm và có hại tới sức khỏe. Liệu người ta có thể giảm được tác động liên hoàn của nó với kinh tế toàn cầu hay không?	Làm việc thâu đêm phá cơ thể mức nào?	Nhiều người không có lựa chọn khác là phải làm ca đêm? Tracey Loscar, một nhân viên y tế cấp cứu ở Alaska, làm việc 16 tiếng trong một ca 24 tiếng. Bà làm 4 ca như vậy một tuần và đã làm đêm 17 năm. "Chúng tôi nói đùa rằng vào ngày thứ nhất, bạn đi tới và sẵn sàng đương đầu với thế giới, đến ngày thứ 4 bạn sẵn sàng đốt nó," bà nói. "Tôi thích cái nhịp của đêm tối. It người trên đường, các cuộc gọi là đa dạng, các mẫu hình cũng khác, ít cửa hàng thương mại mở cửa," Tracey nói. Nhưng trong công việc của bà cũng có thể có nguy hiểm. "Thời gian ban đêm là nguy hiểm hơn về nhiều phương diện," bà nói. "Nếu thời gian phản ứng hoặc thời gian quan sát của bạn chậm đi một chút thì tất nhiên rủi ro sẽ tăng hơn khi làm việc. Rất đáng sợ." 'Giàu bất hạnh, nghèo hạnh phúc' 10 quan niệm sai lớn nhất để trở thành sếp Từng rất đắt đỏ, nay London rẻ hơn bao giờ hết? Trên thế giới, hàng triệu người làm việc ban đêm. Có ít số liệu chính thức nhưng theo một nghiên cứu của Đại học Princeton, khoảng 7-15% lực lượng lao động ở các nước công nghiệp tham gia vào một số hình thức làm việc ban đêm, mặc dù Tổ Chức Y Tế Thế Giới đã xếp loại công việc ban đêm làm nguyên nhân khả dĩ gây ung thư do sự phá vỡ nhịp của chu kỳ ngày. Vậy việc làm việc ban đêm đã bắt đầu như thế nào? Người lao động làm ca gặp nhiều vấn đề về sức khỏe do phải liên tục hoạt động lệch đồng bộ với nhịp sinh học của họ "Từ việc sản xuất bóng đèn thương mại rẻ tiền đầu tiên của Thomas) Edison, chúng ta đã có thể chiếm lĩnh ban đêm với chi phí thấp và giấc ngủ là nạn nhân đầu tiên," Russell Foster, chuyên gia về giấc ngủ và giáo sư Đại học Oxford, nói. "Rắc rối chính là chúng ta có đồng hồ sinh học nội tại được ăn khớp với thế giới bên ngoài qua kết quả của việc tiếp xúc với chu kỳ sáng/tối." Ông nói rằng các nhân viên ban đêm bị phơi sáng ở mức thấp suốt ca đêm, nhưng khi họ gặp ánh sáng tự nhiên trên đường về nhà thì đồng hồ nội tại tự động khớp vào với khuôn mẫu sáng tối thông thường của ca ban ngày. "Vì vậy, bạn liên tục phải gạt bỏ cái xu thế sinh học đó ra khỏi đồng hồ nội tại, nói rằng mình phải đi ngủ." Và nó sẽ không làm sao nếu bạn làm việc ca đêm đều đặn, ông nói thêm, miễn là bạn có thể tránh hoàn toàn ánh sáng một khi bạn làm việc hết ca và ban ngày dần xuất hiện. Vậy, công việc ca đêm có loại tác động thể chất gì lên cơ thể bạn? Foster giải thích rằng việc gạt bỏ đồng hồ sinh học này làm cho bạn kích hoạt "trục căng thẳng", là cái làm cơ thể phản ứng trong tình huống nguy kich, đánh hay bỏ chạy. "Ta phải phun glucose vào vòng tuần hoàn máu, phải tăng huyết áp, phải tăng cảnh giác để đối phó với mối đe dọa tiềm ẩn và, tất nhiên, ta có phải đối phó đâu, ta chỉ làm việc thôi mà," Foster nói. Ở nước giàu chưa hẳn dễ phát triển? Thể hiện đẳng cấp bằng giáo dục hay vật chất? 'Bí kíp' giúp bạn được mọi người yêu thích Ông cảnh báo rằng mức độ căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến bệnh tim mạch, hoặc sự bất thường về chuyển hóa như bệnh đái tháo đường loại 2. Sự căng thẳng cũng có thể ngăn chặn hệ miễn dịch, mà nó có thể là cơ sở của tỷ lệ cao hơn của ung thư trực tràng và ung thư vú. Làm việc đêm làm việc có thể gây ra những căng thẳng kéo dài mà nó có thể dẫn đến bệnh tim mạch và các bất thường về chuyển hóa như tiểu đường tuyp 2 . Đó là những tác động lâu dài, nhưng tất nhiên là thiếu ngủ cũng ảnh hưởng ngắn hạn đến bạn. Tác động rõ ràng nhất là sự mệt mỏi. Tất cả các triệu chứng là không hiểu thông tin một cách chính xác, không nhận biết đúng tín hiệu xã hội và mất sự đồng cảm. "Chúng ta sẽ không đưa thần 24/7 trở lại vào lọ," Foster nói, nhưng ông cảnh báo rằng các công ty mà nhân viên của họ làm việc ca đêm có thể sẽ khởi kiện trong tương lai nếu họ không chứng minh được họ đang áp dụng tất cả các biện pháp hợp lý để thử và giảm nhẹ một số vấn đề liên quan đến làm việc vào ban đêm. Cũng như việc kiểm tra sức khoẻ thường xuyên hơn cho người lao động, ông nói rằng việc làm dễ nhất sẽ là cung cấp chất dinh dưỡng thích ứng. Biết rằng bạn đang có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và các vấn đề chuyển hóa, chẳng hạn như bệnh tiểu đường. Vậy các loại dinh dưỡng thích ứng sẽ phải có cho công nhân viên ca đêm." Như bất cứ ai đã làm việc qua đêm đều biết, không dễ dàng gì để có được thực phẩm lành mạnh. Và điều lạ là, có nghiên cứu cho thấy tiêu thụ hy drat các bon có thể tăng lên 35-40% sau khi chỉ có bốn hoặc năm ngày thiếu ngủ do sự gia tăng mức độ của một hooc môn tiết ra, gọi là ghrelin. Nó làm cho ta đói và khuyến khích ta ăn đường và hy drat các bon . "Cuối cùng, điều này không phải là tốt gì đối với bệnh béo phì hoặc các bệnh như tiểu đường loại 2," Foster cho biết. Tất cả những sự thiếu ngủ đó không chỉ gây chi phí cho sức khỏe mà cả cho nền kinh tế nữa, theo Marco Hafner, chuyên gia kinh tế cao cấp thuộc viện nghiên cứu Rand Europe, "Ở Anh, chúng tôi phát hiện thấy việc thiếu ngủ gây tốn cho nền kinh tế tới 40 tỷ bảng Anh mỗi năm," Ông nói, "nghĩa là khoảng 1,8% GDP, đó là sự hỗn hợp thiệt hại về năng suất và tác động tử vong." Các chính phủ đã thực sự ghi nhận gì chưa về việc đưa ra chính sách công cộng? Marco Hafner nói rằng việc này đang ở giai đoạn đầu, nhưng "chúng tôi biết rằng Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh Tật (ở Mỹ) đã xem xét điều này và thực tế đã tuyên bố thiếu ngủ là bệnh công chúng, do đó ta có nhận thức ngày càng tăng về việc thiếu ngủ là một vấn đề sức khoẻ chung của cộng đồng." Việc gạt bỏ đồng hồ sinh học sẽ kích hoạt trục căng thẳng là cái mà cơ thể bạn phản ứng trong tình huống bị nguy kịch. Vậy tại sao lại làm? Khi có quá nhiều bằng chứng về nguy cơ sức khỏe của việc làm ca đêm, tại sao bạn lại lao vào đó? Phải, nhiều người không có lựa chọn khác, và nhân viên cứu thương Tracey Loscar chỉ ra rằng việc này có những đặc quyền. "Lịch làm việc của chúng tôi lúc này rất hợp với gia đình tôi …Tôi có 2 tuần nghỉ mỗi tháng. Tôi làm việc một tuần vất vả nhưng tôi lại có 7 ngày nghỉ liên tục là những ngày ở với các con và làm các việc theo kế hoạch riêng." "Tôi biết tôi đang đi vào đâu," bà nói tiếp. "Tôi rất biết về lịch biểu ngủ của mình, tôi rất biết về hoạt động thể lực của mình và tôi đang ăn gì và tôi sẽ hủy bỏ những thứ thay cho thời gian hồi phục để đảm bảo là tôi cố gắng và giảm thiểu nó càng nhiều càng tốt." Bà giải thích rằng làm việc ca đêm có thể phù hợp với một số người nhất định: "Tôi muốn nói rằng người thích làm hoặc chỉ làm ca đêm là một người có tính cách hướng nội nhiều hơn một chút." Bà nói thêm, "không phải tiếp xúc với công chúng do vậy bạn dễ tìm thấy những người thích đêm là những người thích làm việc một mình." Nhưng việc 17 năm vất vả làm ca đêm có ảnh hưởng gì đến sức khoẻ thể chất và tinh thần của bà không? "Vâng tôi chịu nhiều vất vả lắm chứ!" bà cười. Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Ở Hàn Quốc, tuổi được tính từ ngày đầu tiên của năm âm lịch. Bằng cách ăn món tteokguk trong bữa tiệc, người Hàn Quốc ghi nhận thêm một năm tuổi và nhiều trải nghiệm hơn.	Ở Hàn Quốc, tuổi được tính bằng 'số lần ăn súp'	Tiến sĩ Sook-ja Yoon chuẩn bị món tteokguk tại Viện Thực Phẩm Truyền Thống Hàn Quốc ở Seoul. Tiến sĩ Sook-ja Yoon đi trong nhà bếp như một con bướm trong chiếc váy lụa truyền thống. Các thành phần chế biến đã bày sẵn: những sợi dây trắng bằng bột gạo gọi là tteok, một đĩa thịt bò thái mỏng và các bát nhỏ đựng gia vị. Nước dùng đang sôi trên lò ở bên cạnh cái thớt. "Tất cả các món ăn Hàn Quốc đều chứa ý nghĩa tượng trưng," bà nói với tôi, vừa thái thoăn thoắt bánh gạo thành các lát tròn và trải chúng ra bàn nhanh như nhà ảo thuật với cỗ bài. "Món Tteok này tượng trưng theo ba nghĩa. Dải bột gạo dài tượng trưng cho tuổi thọ. Các lát có hình tiền xu tượng trưng cho sự giàu có. Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết và sự khởi đầu trong sạch của năm mới." Hai ngày nữa là Seollal, hay Tết Nguyên Đán, và tôi đã đến Học Viện Thực Phẩm Truyền Thống Hàn Quốc ở quận Jongno, Seoul, để tìm hiểu về tteokguk, là món súp bánh gạo đặc biệt đánh dấu ngày lễ này. Tiến sĩ Yoon, người sáng lập và giám đốc của Viện và Bảo Tàng Tteok, là người hoàn hảo để dạy tôi; tác giả của hàng chục sách nấu ăn về ẩm thực hoàng gia và truyền thống Hàn Quốc có bằng tiến sĩ về lương thực và dinh dưỡng. Bà chỉ dẫn tôi cách làm món tteokguk trong khi chúng tôi bàn luận về quá khứ của nó. Vai trò của súp trong lễ mừng năm mới không chỉ là điềm may mắn. "Vào dịp Seollal (năm mới) chúng tôi ăn một bát tteokguk và thêm một tuổi," Tiến sĩ Yoon giải thích. Ở Hàn Quốc, tuổi được tính từ ngày đầu của âm lịch chứ không phải từ ngày sinh. Bằng cách ăn súp này trong lễ, người Hàn Quốc ghi nhận thêm một năm tuổi và khôn ngoan hơn. 51 triệu người chuẩn bị cho một bữa tiệc sinh nhật khổng lồ, với một món ăn đặc biệt. Hàn Quốc nổi tiếng về văn hóa cộng đồng. Người Hàn Quốc hiếm khi dùng từ 'tôi', mà thích 'chúng tôi' hoặc 'của chúng tôi'. Các món ăn trong bữa là cùng thưởng thức chia sẻ giữa các bạn bè. Thậm chí uống rượu là một việc chung, người Hàn Quốc không tự rót cho mình và rót cho cho người bên cạnh, và biết rằng thiện ý sẽ được đáp lại. Nhưng tôi thấy khó hiểu về cách tính tuổi của cộng đồng. Do trẻ em được coi là đã 1 tuổi khi sinh ra nên tôi có thêm một tuổi khi vừa tới nước này. Ăn món tteokguk vào ngày Seollal là tôi thêm 2 tuổi so với tuổi khi tôi ở, thí dụ, London hoặc New York. Mối liên kết giữa món tteokguk và Seollal năm mới lần đầu tiên được ghi lại vào giữa những năm 1800 trong một cuốn sách về phong tục Hàn Quốc gọi là Dongguk Sesigi. Nhưng theo tôi hiểu thì mối liên hệ nguyên thủy giữa món súp này và việc tăng tuổi là một điều bí ẩn, vào một ngày bất kỳ nào khác trong năm, một bát tteokguk chẳng qua chỉ là một bữa ăn ngon. Tiến sĩ Yoon nghĩ rằng truyền thống này có lẽ còn lâu hơn nhiều so với những điều nói trong cuốn Dongsuk Sesigi; bánh gạo không thôi đã là một món ăn chính của ẩm thực Hàn Quốc trong hơn 2000 năm. Ở Hàn Quốc, tuổi được tính từ Seollal, hoặc Tết Nguyên Đán, chứ không phải là ngày sinh nhật cá nhân. "Quá trình làm tteokguk là đơn giản," tiến sỹ Yoon nói, chỉ tay vào danh sách thưa thớt của các thành phần chế biến. "Nhưng việc làm bánh gạo thì không đơn giản." Các vật trưng bày tại Bảo tàng Tteok của Viện cho thấy nhiệm vụ này là khó về mặt lịch sử, và cần thiết phải có tính cộng đồng. Đàn ông đàn bà thay nhau cầm chày đá hoặc gỗ giã bột gạo nếp và tra nước để tạo thành bột nhào. Lao động được cộng đồng chia sẻ, vì vậy mọi người đều hưởng thành quả. Như vậy, tteok là đặc biệt, một món ăn mà người Hàn Quốc lấy làm tự hào. Tuy nhiên, sự kết hợp của nó vào Seollal (Tết), và như là một phần của buổi lễ tăng tuổi, có lẽ là do Khổng Tử. Nho giáo, một triết lý chi phối và một quy tắc xã hội chủ trương sự hài hòa cho trật tự xã hội, đã được thể chế hoá ở Hàn Quốc vào cuối thế kỷ 14, và trong 500 năm tiếp theo nó đã quy định mọi tương tác. Cách thức đối xử với người chủ thuê, với vợ hoặc tổ tiên đều đã được xác định trước bởi quy tắc trong Nho giáo. Sự tôn trọng và sự cống hiến được hướng lên những người ở đỉnh cao của trật tự xã hội. Lòng nhân đức và phần thưởng tỏa xuống dưới. Điều này được phản ánh bằng ngôn ngữ Hàn Quốc, mà nó có bảy hình thức riêng biệt để xưng hô trong mọi tình huống xã hội. Việc sử dụng thế nào cho đúng phụ thuộc vào vị thế tương đối của người mà ta nói chuyện với. Đai lượng đo cơ bản nhất về vị thế là tuổi tác. Thể hiện sự tôn trọng với cha mẹ, và với mọi người lớn tuổi , là một trong những hành vi quan trọng nhất của tất cả mọi người. Truyền thống của việc tính tuổi làm cho việc xác định vị thế của một người dễ dàng hơn. Mọi thứ khác đều bằng nhau, những người sinh cùng năm là cùng một vị thế xã hội. Không quan trọng nếu họ sinh vào tháng 3 hay tháng 11. (Người Hàn Quốc cũng ăn mừng ngày sinh nhật của từng người, tuy với bát súp loại khác.) Những người mới quen nhau bắt đầu bằng cách hỏi tuổi nhau, đôi khi đặt câu hỏi khác đi, thí dụ như "Bạn đã ăn bao nhiêu bát tteokguk rồi?" Mỗi khu vực của đất nước lại có kiểu làm riêng món tteokguk với các thành phần chế biến địa phương. Tiến sĩ Yoon mô tả kiểu súp gà của tỉnh Jeolla ở phía Tây Nam Hàn Quốc và kiểu rong biển của đảo Jeju ngoài khơi bờ biển phía nam của đất nước này. Một số vùng Bắc Triều Tiên lại thêm vằn thắn vào tteok. Công thức nấu ăn của bà được làm bằng nước luộc thịt bò là phương pháp truyền thống ở Seoul. Mặc dù có những khẩu vị khác nhau, tất cả các kiểu làm tteokguk đều có cùng một biểu tượng. Tiến sĩ Yoon đặt súp lên đun sôi, và chúng tôi bước ra ban công bếp. Nhìn từ tầng mười ở Seoul, đường chân trời lôn xộn thể hiện sự phức tạp của thủ đô. Phía nam là những tòa nhà chọc trời, khách sạn và hình dạng mảnh dẻ rất hình tượng của Tháp Namsan. Nhìn theo hướng ngược lại, tiến sĩ Yoon chỉ Changdeokgung, một cung điện Joseon của thế kỷ 15. Đối diện bên kia đường là đền thờ Khổng Tử cũng cùng thời đại đó. Tiến sĩ Yoon: “Dải bột gạo dài tượng trưng cho tuổi thọ. Các lát có hình tiền xu tượng trưng cho sự giàu có. Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết”. Người Hàn Quốc có xu hướng quý trọng quá khứ mặc dù họ hướng tới tương lai. Nhiều gia đình làm lễ tưởng niệm (charae sang) trong ngày Seollal (Tết) của họ. Các bát súp bánh gạo được dâng cúng tổ tiên để xin lời chỉ bảo và phù hộ cho năm tới. Sau khi được tổ tiên chia sẻ thức ăn, các thành viên trong gia đình ăn món tteokguk, chuyển từ năm cũ sang năm mới. Tiến sĩ Yoon xác nhận tầm quan trọng của lễ tưởng niệm và vị trí của nó trong văn hoá Hàn Quốc. Ngày nay, nhiều người Triều Tiên kết hợp niềm tin cũ và mới, bà giải thích, ghi nhận rằng gia đình bà có cầu kinh Gia Tô khi dâng cúng tteokguk. Mặc dù có nhiều hình thức khác nhau về tín ngưỡng, nhưng Hàn Quốc vẫn là một quốc gia có tôn ti và tính cộng đồng cao, một quốc gia tăng tuổi qua những lần kỷ niệm những sự khởi đầu mới. Quay vào bên trong, tiến sỹ Yoon phục vụ món súp được trang trí bằng hành lá, trứng cắt lát và các sợi tiêu khô. Nước canh, đun sôi trong ba tiếng, trong và thanh cảnh, bánh gạo dẻo và mềm. Đó là một hương vị ngon tươi mới và sạch sẽ, vị ngon khác với kiểu bánh ngọt và rượu sâm banh trong các bữa tiệc năm mới tại quê hương tôi ở tiểu bang Wisconsin, Mỹ. Chúng tôi ngồi bên nhau ở một cái bàn dài. Bộ đồ ăn là tuyệt mỹ, với bát sứ đặt trên khăn rải lụa màu oải hương. Hơi súp bốc lên trong không khí lạnh. Chúng tôi cùng chia sẻ món tteokguk, nhưng ăn trước ngày Seollal (Tết) vài ngày. Mặc dù sự trình bày đẹp đẽ, nhưng không có sự quan trọng về lễ nghi của bữa ăn. Tuy nhiên, tôi do dự, cầm thìa trong tay. "Nếu tôi ăn tteokguk, tôi sẽ thêm một tuổi," tôi mở đầu. "Nhưng nếu tôi không ăn ,,," Tiến sĩ Yoon cười. "Ngay cả nếu bạn không ăn, bạn vẫn tăng tuổi. Vì vậy, bạn cứ thưởng thức bát súp đi." Bài tiếng Anh trên BBC Travel
Facebook đã đề ra một chiến lược mà họ hy vọng sẽ tại vị thế thống lĩnh trên điện thoại di động như đã làm với mạng xã hội.	Facebook lấn sang cả điện thoại di động	Hơn 200 triệu người sử dụng Facebook qua nhiều phương tiện di động khác nhau. Trọng tâm kế hoạch của công ty này là cho điện thoại di động thêm chức năng xã hội và giới thiệu với người sử dụng các món hàng giảm giá. Mark Zuckerberg nói tính năng Places khác với các sản phẩm địa phương khác Công ty công bố cơ hội cho các doanh nghiệp có thể giới thiệu sản phẩm cho người tiêu dùng qua điện thoại của họ. Facebook cũng tiết lộ kế hoạch đăng nhập một lần cho phép người dùng đăng nhập vào ứng dụng khác trên điện thoại dùng tên và mật khẩu của họ với Facebook. Các nhà phát triển phần mềm cho đối tác thứ ba cũng đang được mời đặt thêm một tầng ứng dụng của họ, Facebook cho biết tại một sự kiện được tổ chức ở văn phòng Palo Alto. Các nỗ lực kết hợp "điện thoại di động, mạng xã hội, tính địa phương" đến vào khi số điện thoại đang sinh sôi nảy nở trên khắp thế giới. Hơn 200 triệu người đang sử dụng Facebook bằng các phương tiện di động khác nhau, và Facebook tuyên bố rằng con số này còn lớn hơn so với con số người sử dụng iPhone hoặc các máy Android. Một năm trước, mạng xã hội khổng lồ này đã có 65.000.000 người sử dụng qua phương tiện di động. Những người sử dụng điện thoại di động thường tích cực hoạt động trên Facebook gấp hai lần so với những người đăng nhập vào Facebook thông qua máy tính cá nhân. "Rõ ràng có rất nhiều thay đổi trong lĩnh vực di động và cũng có một cuộc cách mạng trong lĩnh vực mạng xã hội", Mark Zuckerberg, người đồng sáng lập Facebook nói. "Kết hợp những điều đó với nhau mang lại cơ hội lớn cho các công ty mới được thành lập và khiến các ngành công nghiệp bị gián đoạn."Thay đổi nước cờ Các nhà quan sát trong ngành công nghiệp này nói rằng gián đoạn lớn nhất mà Facebook giới thiệu là khả năng cho phép các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng hóa cho những người vào trang Places của Facebook. Một trong những quan hệ đối tác đầu tiên Facebook công bố đó là với công ty quần áo Gap. Họ có kế hoạch tiến hành một chiến dịch cung cấp miễn phí một chiếc quần jeans đến 10.000 người đầu tiên vào cửa hàng trên mạng của Gap qua ứng dụng di động của Facebook. Tổng cộng, Facebook đã hợp tác với 22 công ty bán lẻ lớn như H & M, Starbucks, McDonalds và khách sạn Palms ở Las Vegas. Doanh nghiệp vừa và nhỏ với một trang Facebook cũng sẽ có thể cung cấp những giao dịch thông qua các ứng dụng di động của Facebook. "Đây là một sản phẩm làm thay đổi cuộc chơi", ông Augie Ray từ công ty phân tích Forrester nói. "Khi bạn tính rằng số người vào trang web như Foursquare là năm triệu người sử dụng và Facebook có tơi 500 triệu người, thì bạn bắt đầu có khái niệm về phạm vi của nó. "Trong khi rất nhiều người háo hức muốn thử Facebook Places, nó đã được ứng dụng rộng rãi vì không đem lại lợi ích cuối cùng gì cho người dùng. Nhưng nay điều đó đã thay đổi và giúp làm cho Facebook trở thành thế lực chính về di động vào lúc này," ông Ray nói với BBC News. Susan Etlinger, một nhà phân tích cấp cao của công ty Altimeter Group, cho biết tính năng giao dịch này đưa Facebook theo một hướng hoàn toàn mới. "Facebook đang chuyển sang hướng thương mại xã hội thực sự. Điều này sẽ đưa Facebook ra khỏi khu vực quen thuộc của nó trên nhiều phương diện và đưa họ lại gần gũi hơn với các thương hiệu. Google và Yahoo cũng rất tích cực khai thác người sử dụng di động và cạnh tranh giành thị phần quảng cáo di động vốn đang ngày càng phát triển. Các nhà phân tích ước tính ví dụ doanh thu quảng cáo di động ở Mỹ sẽ tăng lên tới 3,1 tỷ đô la Mỹ (1,9 tỷ bảng Anh) vào năm 2013 từ 320 triệu trong năm 2009.Lo ngại về quyền riêng tư Như vẫn thường như vậy, khi Facebook giới thiệu tính năng hoặc các sản phẩm mới, vấn đề bảo mật luôn đi đầu, với mối quan tâm được tập trung nhiều hơn vào các nhà phát triển các ứng dụng của bên thứ ba khi trích xuất dữ liệu về người dùng. "Trong khi tôi nghĩ rằng Facebook có thể làm tốt về vấn đề này, tôi lo rằng các bên thứ ba có thể vô tình tiết lộ thông tin một cách không phù hợp", ông Larry Magid, đồng sáng lập của ConnectSafely.org. Phó chủ tịch Facebook chuyên về di động, Erick Tseng, đã cố gắng xoa dịu lo ngại. Chẳng có gì thay đổi sau tuyên bố hôm nay trên phương diện bảo mật và quyền riêng tư. Nó vẫn chính là mô hình mà chúng tôi đã có, ông nói.Điện thoại Facebook Tại sự kiện ở văn phòng Palo Alto, ông Zuckerberg cũng đã dập tắt các bàn tán không ngừng trong ngành này là Facebook sẽ phát hành điện thoại thông minh riêng của mình để cạnh tranh với iPhone và các thiết bị Android. "Thật là một ý tưởng mới lạ," ông Zuckberberg nói với các phóng viên và các nhà chế tạo các phần mềm ứng dụng . "Mục tiêu của chúng tôi là làm cho tất cả mọi người có thể liên kết qua mạng xã hội. Nếu bạn đang chế tạo một chiếc iPhone thì mục tiêu của bạn là sản xuất được càng nhiều điện thoại càng tốt. Mục tiêu của chúng tôi là giao tiếp xã hội." Những người hy vọng công ty này sẽ công bố một ứng dụng cho iPad cũng đã thất vọng. "IPad? IPad không phải là điện thoại di động. Đó là một máy tính," ông Zuckerberg nói. Nó không phải là một phương tiện di động giống như điện thoại di động. Chia sẻ với bạn qua: Cái này là gì? Thời sự Việt Nam Thế thượng phong Hãng AFP nói ông Nguyễn Tấn Dũng là chính trị gia quyền lực nhất VN hiện nay. Doanh nghiệp nhỏ Lạm phát và thắt chặt tín dụng khiến doanh nghiệp VN vừa và nhỏ ngày càng khốn đốn. Tay súng Na Uy Chứng hoang tưởng, bài ngoại và bài Hồi giáo, là động lực khiến Breivik hành động. Đại biểu Quốc hội Nữ đại biểu giàu nhất Quốc hội bị tố cáo tham gia đường dây chạy thầu. 'Lòng yêu nước' Nhà giáo dục có tiếng trong nước nói đi biểu tình vì HS-TS là cách dạy lòng yêu nước. Kẻ khen người chê Người sợ có thêm trấn áp trong nhiệm kỳ hai của ông Dũng, người khen ông 'giỏi'. Đời Tướng Kỳ Về tiếng tăm của Tướng Nguyễn Cao Kỳ, cựu Phó Tổng thống VNCH. Thách thức chờ đợi Giới quan sát nói nền kinh tế có hàng loạt căn bệnh kinh niên, cần chữa trị dứt điểm. 'Bước tiến bộ' Indonesia lạc quan thận trọng về thỏa thuận mới liên quan Biển Đông. Lên tiếng ở đâu? GS Carl Thayer bình luận các vụ biểu tình vì biển đảo và quan hệ Việt - Trung. Hiệp ước biển ASEAN và Trung Quốc nên tiến tới một hiệp ước về ứng xử trên Biển Đông? 'Tôi đi biểu tình' Một số người tham gia biểu tình chống Trung Quốc hôm 17/07 thuật lại câu chuyện. Câu hỏi cho ASEAN Hội nghị Bali là dịp ASEAN tỏ ra có khả năng tìm trả lời cho tranh chấp Biển Đông. Chuyện Trường Sa Cựu Tổng thống Philipines nhắc lại lời kêu gọi phi quân sự hoá Trường Sa.
Bộ trang phục kiểu Mao gắn liền với thời thắt lưng buộc bụng Cách mạng Văn hóa của Trung Quốc và cũng rất được những nhân vật xấu xa trong phim ảnh phương Tây ưa dùng. Thế nhưng trong thời hiện đại này, nó lại đang được một số người, trong đó có cả ông Tập Cận Bình, thích thú. Clarissa Sebag-Montefiore tìm hiểu.	Dấu ấn Mao: Từ Hồng vệ binh tới ông Tập	Vào ngày 1/10/1949, Mao Trạch Đông trong tư thế của người chiến thắng đứng tại Thiên An Môn, Bắc Kinh, tuyên bố thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trong sự kiện làm thay đổi cuộc sống của hàng triệu người, 'Lãnh tụ Vĩ đại' mặc một chiếc áo đại cán cài kín cổ và chiếc quần rộng. Bộ trang phục sau đó nhanh chóng được cả thế giới biết đến với tên gọi 'bộ đồ Mao'. Bộ đồ trở nên nổi tiếng thông qua mối quan hệ của nó với Chủ tịch, với cộng sản Trung Quốc, và với cả những người dân nước này, những người rốt cuộc đều mặc nó. Thế nhưng bộ đồ Trung Sơn (cách người ta gọi nó tại Trung Quốc) lần đầu tiên được dùng là do nhà cách mạng theo đường lối dân tộc chủ nghĩa Tôn Dật Tiên, tức Tôn Trung Sơn, người đã lãnh đạo cuộc cách mạng Tân Hợi năm 1911 lật đổ triều đại Mãn Thanh và khai sinh nước Trung Hoa Dân Quốc. Đây là sự thay thế cho cả cách ăn mặc theo kiểu doanh nhân phương Tây lẫn đồ Mãn Thanh được trang trí cầu kỳ, lãng phí. Tương phản với hai loại đồ trên, bộ đồ Mao rất tiện lợi, được thiết kế nhằm thể hiện một nước Trung Quốc mới, tự tin. Với sự pha trộn giữa các nét Tây và Đông, bộ đồ thích hợp cho cả đàn ông lẫn phụ nữ; hầu hết chúng được may bằng màu xanh dương, xanh lá hoặc xám xỉn. Cả Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai đều chọn mặc bộ đồ Tôn Trung Sơn vì kiểu dáng đơn giản Gắn trên bộ đồ là các biểu tượng đầy ẩn ý. Bốn túi to trên áo được cho là để nhấn mạnh Tứ Nguyên tắc Căn bản trong bộ sách kinh điển của Trung Quốc, Kinh Dịch: lễ, nghĩa, liêm, sỉ. Việc Mao chọn mặc bộ đồ Tôn Trung Sơn ưa thích, người được tôn sùng như người cha lập quốc của nước Trung Hoa hiện đại, có ý nghĩa vô cùng to lớn. Như Valery Garrett viết trong cuốn sách Chinese Dress: From the Qing Dynasty to the Present (Trang phục Trung Hoa: Từ triều nhà Thanh tới thời nay), thì kiểu mặc này "mang ý nghĩa quyền lực rộng lớn" và "được coi như bằng chứng về việc [Mao] thừa kế ảnh hưởng quyền lực từ Tôn". Vào lúc cơn điên loạn Cách mạng Văn hóa phủ bóng xuống Trung Quốc, hồi 1966, bộ đồ Mao - với ý nghĩa như biểu tượng quốc gia - là một trong số ít những kiểu trang phục được chấp nhận tại Trung Quốc. Đó là thời mà kiểu ăn mặc "tư sản" có thể khiến người mặc bị tấn công trên đường phố, hoặc thậm chí có thể rơi vào tình huống tệ hơn nữa. Các món đồ bị coi là suy đồi, trụy lạc, như đồ trang sức, đồ trang điểm, giày cao gót... đều bị cấm. Garrett viết: "Để an toàn thì đơn giản nhất nên mặc bộ đồ Mao." Cuộc cách mạng trong ngành may mặc Tất cả mọi người, đàn ông cũng như phụ nữ, đều ăn mặc theo lối càng kín đáo, càng vô giới và càng tiện lợi cho việc lao động sản xuất thì càng tốt. Nhất là với phụ nữ, bộ đồ như thể hiện cuộc chiến 'cách mạng trường kỳ' của Mao - điều đó được coi là quan trọng hơn hẳn so với những mối quan tâm tầm thường về diện mạo bên ngoài. Thời Cách mạng Văn hóa, bộ đồ Mao là một trong số ít các mẫu quần áo được chấp nhận – nó cũng là đồng phục của lực lượng Hồng vệ binh Đó là "một bộ đồ được may rất thiết thực cho việc đẩy mạnh công cuộc cách mạng," theo Amy Barnes, tác giả của cuốn sách Museum Representation of Maoist China: From Cultural Revolution to Commie Kitsch (Bảo tàng Đại diện cho Chủ nghĩa Mao Trung Quốc: Từ Cách mạng Văn hóa đến Sự hào nhoáng bên ngoài của người cộng sản). "Bộ đồ nhằm để nói rằng tôi từ chối thói tư sản và những ý niệm phương Tây về vẻ đẹp và cách ăn mặc thời trang. Nhằm thể hiện tính đồng nhất. Nhằm thể hiện sự phù hợp." Bộ đồ Mao cũng được cho là để nhằm xóa nhòa giai cấp. Trên thực tế, những cách cắt may khác nhau sẽ thể hiện vị thế của người mặc. Trong thời đầu thập niên 1950, lương bổng được thay thế bằng tem phiếu. Giới công nhân viên chức quèn phải may bộ đồ Mao bằng thứ vải xám gây ngứa ngáy, tầng lớp trung lưu được dùng vải pha nilon, còn quan chức cao cấp thì mặc đồ vải len sang trọng. Áo có nhiều túi hơn cũng cho thấy vị trí, đẳng cấp chính trị cao hơn của chủ nhân bộ đồ. Sau khi Mao qua đời hồi 1976, tầm ảnh hưởng của bộ trang phục dần nhạt đi. Việc mở cửa và cải cách ở Trung Quốc tác động tới nhu cầu lựa chọn cho cuộc sống hàng ngày, từ việc làm cho tới quần áo, trang phục. Thế nhưng bộ trang phục vẫn tạo ra sức tưởng tượng phong phú. 'Trung Quốc: Thông qua lăng kính (China: Through the Looking Glass)' là một triển lãm mới đây mở tại Bảo tàng nghệ thuật Metropolitan ở New York. Tại triển lãm này, những tưởng tượng phong phú của phương Tây về Trung Quốc được thể hiện qua những bộ trang phục. Trong số những thứ được trưng bày có bộ quần áo cải tiến từ mẫu trang phục Mao hay mặc. Lãnh tụ TQ Đặng Tiểu Bình (phải) cũng ưa dùng bộ đồ đại cán Chiếc áo đại cán là "biểu tượng đàn ông cuối cùng về Trung Quốc", người hướng dẫn trong triển lãm, Andrew Bolton nói với tờ Washington Post. "Rốt cuộc thì không mẫu quần áo nào khác thể hiện rõ rệt hơn về Trung Quốc cho phương Tây thấy." Những hình ảnh về từng đám đông khổng lồ các "Hồng vệ binh với Mao tuyển trong tay tiến tới một tương lai to đẹp hơn, với mặt trời [mọc] phía sau" đã trở thành hình ảnh mang tính biểu tượng, Harriet Evans, giáo sư ngành nghiên cứu văn hóa Trung Quốc tại Đại học Westminster, nói. Và bởi những hình ảnh đó lan ra nước ngoài, kiểu đồ đại cán đã lan ra theo, xâm nhập vào trí tưởng tượng phương Tây. Những kẻ mộng mơ và những tay gian ác Ngày nay, không mấy ai trong giới trẻ Trung Quốc mặc bộ đồ đại cán. Thế nhưng người phương Tây qua năm tháng lại dần cải tiến nó này thành thứ của mình. Hồi thập niên 1960-70, khi chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản còn đang trong thời sôi nổi, các học giả tả khuynh thường thích mặc kiểu đô này nhằm tỏ rõ khuynh hướng chính trị của mình. Trước khi những nỗi kinh hoàng ghê rợn của thời Mao được phơi bày, bộ trang phục như một ẩn ý nhắc tới một xã hội không tưởng vô cùng lý tưởng, nơi mọi người đều bình đẳng như nhau. Trong một bộ phim về chàng điệp viên James Bond, kẻ tàn ác, sa đọa Ernst Stavro Blofeld với tham vọng thống trị thế giới đã xuất hiện trong chiếc áo vải kaki may kiểu cài cổ Trung Quốc, dựa trên mẫu áo đại cán của Mao. Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc thường chọn mặc bộ đồ Mao đã cách điệu khi xuất hiện trong các dịp quan trọng Franz Oberhauser (do Christoph Waltz thủ vai) cũng mặc thứ na ná thế trong phim Bond mới ra, phim Spectre. Trong cả hai phim, bộ trang phục đều được mặc bởi kẻ xấu, nơi mà sức mạnh quyền lực rất dễ biến thành một thứ lạm quyền. Các nhà thiết kế thời trang phương Tây cũng từng cho ra những thiết kế mô phỏng theo bộ đại cán. Hồi 1999, John Galliano đã thiết kế lại bộ trang phục Mao cho bộ sưu tập xuân - hè Dior của mình, và ông chế giễu nguồn gốc vô sản của bộ đại cán bằng cách may bằng vải lụa xanh sang trọng với nẹp viền sa-tanh đỏ. Năm 1994, David Tang, người sáng lập ra nhãn thời trang Shanghai Tang, đã cho ra những bộ trang phục Mao cầu kỳ, ngọt ngào với chất lụa và nhung màu hồng, xanh. Vải cứng, quyền lực mềm Dưới bất kỳ hình thức nào, bộ trang phục Mao cũng đều thể hiện một sức mạnh mềm của giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc khi ra nước ngoài, và là niềm hãnh diện quốc gia khi ở trong nước. Đó là điều không thể không nhận thấy. Ông Tập Cận Bình xuất hiện trong bộ đồ Mao cách điệu trong bữa quốc yến do Nữ Hoàng đãi tại Điện Buckingham trong chuyến công du tới Anh hồi tháng 10/2015 Các thành viên cao cấp nhất trong Đảng Cộng sản ngày nay đã quay trở lại với kiểu ăn mặc phương Tây, thắt cà-vạt và giữ cho mái tóc luôn được nhuộm đen bóng. Trong lúc đó, Chủ tịch Tập Cận Bình là người ưa chọn phong cách khiêm tốn, lấy sự khiêm tốn làm dấu ấn riêng của mình. Theo tờ The New Yorker, "quyết định quan trọng" này có ý nghĩa về sự tiết kiệm một cách lành mạnh, rất quan trọng cho chiến dịch chống tham nhũng mà ông Tập đang đi đầu. Ông Tập hồi năm ngoái khi dự bữa ăn tối với hoàng gia Hà Lan đã mặc bộ đại cán kiểu Mao màu đen rất trang nhã, khiến cho tờ Trung Hoa Nhật báo nhiệt thành chạy dòng tít: "Thời trang Trung Sơn đang trở lại". Sự lựa chọn này, tờ báo viết, cho thấy việc nhà lãnh đạo "tin vào văn hóa Trung Quốc". Tháng Chín vừa rồi, trong cuộc diễu binh lớn, ông Tập đã xuất hiện trong một bộ trang phục Mao màu đen. Điều đó đã ghi nhận như một tín hiệu, theo Evans, về "quyền lực quốc gia, niềm kiêu hãnh dân tộc, và tinh thần dân tộc". Liệu các nhà thiết kế thời trang phương Tây có tiếp tục được tạo cảm hứng từ bộ đồ Mao hay không là điều còn phải chờ xem. Nhưng tại Trung Quốc, một quốc gia đến nay vẫn chưa chính thức lên án Mao và nơi Đảng Cộng sản vẫn đang nắm quyền, thì bộ đồ đại cán sẽ không dễ gì biến mất trong ngày một ngày hai. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Culture.
Nếu như được hỏi "Ai là người tìm ra New Zealand?" nhiều người trong chúng ta sẽ nói ngay không cần suy nghĩ rằng đó là "Thuyền trưởng James Cook", và sau hàng thế kỷ tồn tại của quan điểm lịch sử mang nặng cách nhìn của người châu Âu thì quả là sẽ cần nhiều thời gian mới có thể làm thay đổi được câu trả lời trên.	New Zealand do ai tìm ra đầu tiên và từ khi nào	Eo biển Cook, nơi chuyện kể rằng Kupe đã giết chết Bạch tuộc Từ cách nhìn trên thì New Zealand lần đầu tiên được phát hiện ra vào 13/12/1642, bởi hoa tiêu người Hà Lan Abek Tasman, và được Thuyền trưởng James Cook thám hiểm vào năm 1769. Bí ẩn vụ nổ khổng lồ ở Siberia Con người trông sẽ thế nào sau 1 triệu năm nữa? Lịch sử nhân loại dưới tán cây bồ đề Tuy nhiên, quan điểm hạn chế này không tiết lộ được đầy đủ toàn bộ câu chuyện và ghi nhận công lao khám phá, thám hiểm New Zealand lần đầu tiên là thuộc về người Maori, một nhóm người sống trên các đảo Polynesia. Họ đã tới định cư tại đây lần đầu tiên vào khoảng thời gian đâu đó giữa năm 1250 và 1300. Một người Maori thực hiện nghi lễ chào đón khách, pōwhiri New Zealand nằm ở phần dưới cùng của Châu Đại dương (Oceania), là khu vực gồm hàng ngàn hòn đảo nhỏ nằm rải rác trên một khu vực rộng lớn của Thái Bình Dương. Những đảo này đã được khám phá, có người vùng Thái Bình Dương tới ở nhiều thế kỷ trước khi người châu Âu tìm tới nơi. Khi khủng long lang thang ở Nam Cực Nếu bạn biết trước khi nào mình sẽ lìa đời 'Mầm sống' to nhất và nhỏ nhất thế giới Lịch sử những hành trình, khám phá và văn hoá của dân đảo vùng Thái Bình Dương được kỷ niệm, ăn mừng tại một buổi biểu diễn tổ chức tại Học viện Nghệ thuật Hoàng gia Anh quốc tại London, buổi diễn có tên Oceania. Có một trong nhiều món đồ quan trọng được đem ra triển lãm, cũng là một trong những thứ cổ nhất của New Zealand. Tangonge, bức tượng gỗ một tiki (từ được dùng để chỉ bậc tiền nhân hoặc hình ảnh vị thần), được phát hiện ra ở gần thị trấn Kaitaia vào năm 1920. Được cho là có niên đại từ Thế kỷ 14, kiểu dáng của bức tượng này khác với các tác phẩm nghệ thuật của người Maori trong cùng thời kỳ, nhưng lại tương tự như sản phẩm của người Polynesia ở miền trung, chẳng hạn như các tác phẩm điêu khắc của người Tahiti. Tượng khắc The Kaitaia, khoảng từ 300 - 1400. Chất liệu gỗ, 39 x 226 cm. Bảo tàng Tưởng niệm Chiến tranh Auckland, 6341 Khi người châu Âu lần đầu tiên đặt chân đến New Zealand, một số người Maori đã bị giết chết trong các vụ va chạm với thuyền trưởng Cook và thuỷ thủ đoàn của ông. Tác động của lần chạm trán đầu tiên này vẫn còn được cảm nhận cho tới ngày nay. Những thảm họa núi lửa khủng khiếp nhất thế giới Vua Sư tử và những huyền thoại về sư tử Bảo tồn gấu trúc: Lừa mẹ để cứu con Tại Gisborne, một bức tượng Cook đã liên tục bị bôi bẩn bằng hình vẽ graffiti, và sau đã phải thay bằng tác phẩm nghệ thuật phản ánh văn hoá và các chuyện kể của người Maori. Lịch sử chuyến thám hiểm Thái Bình Dương của Cook được kể một cách đầy uy lực trong suốt 32 phút của video 'Pursuit of Venue' dựng trên phim panorama rộng 26 mét của nghệ sỹ người Maori Lisa Reihana. Tác phẩm này từ từ cuộn từ phải sang trái, cho thấy những cuộc gặp gỡ khác nhau giữa người châu u và người thổ dân Thái Bình Dương trong kỷ nguyên tiền thuộc địa. Kupe Theo truyền thuyết của người Maori, New Zealand (mà trong tiếng Maori gọi là Aotearoa) được Kupe phát hiện ra. Ông là một ngư dân, và là Rangatira (thủ lĩnh) đến từ Hawaiki. Những địa bàn đánh bắt cá của Kupe bị một con bạch tuộc tới quậy phá, ăn hết mồi câu. Nghi rằng con bạch tuộc này là tay chân của Muturangi, một thủ lĩnh khác, Kupe đã yêu cầu Muturangi bắt con vật thuộc hạ phải ngưng việc phá phách. Khi Muturangi từ chối, Kupe thề sẽ giết chết con quái vật đáng ghét. Ông rời quê nhà, đuổi theo quái vật trên khắp Thái Bình Dương. Trong quá trình săn đuổi, ông đã phát hiện ra New Zealand, nơi ông lên bờ để lấy thêm đồ tiếp tế. Một cảnh trong video 'Pursuit of Venus [infected]' của Lisa Reihana, 2015-1 Một trận chiến dữ dội trên biển với con bạch tuộc xảy ra tại cửa sông Te Moana o Raukawa (eo biển Cook), và cuối cùng tại đó, Kupe đã giết chết được con vật của Muturangi. Kupe đi quanh Đảo Bắc, đặt tên cho nhiều nơi mà ông đi qua và thề rằng sẽ không bao giờ quay trở lại miền đất mà mình đã tìm ra. Khi trở về nhà, Kupe mô tả New Zealand là nơi không một bóng người. "Tôi không nhìn thấy một ai; những gì tôi nhìn thấy là một con kokako, một con tiwaiwaka, và một con weka (đều là những con chim đặc trưng, chỉ có ở New Zealand), hót vang. Con kokako thì kêu cu-cu trên những chóp đá, còn con tiwaiwaka bay vụt qua ngay trước mặt tôi." Theo lời kể này thì rõ ràng Kupe là người đầu tiên phát hiện ra New Zealand. Bởi truyền thuyết này được truyền lại qua lời kể dân gian, cho nên cũng có các khảo dị về câu chuyện này trong các bộ tộc người Maori khác nhau. Chẳng hạn như khi Kupe lần đầu tiên tới New Zealand, trong chuyện kể của bộ tộc Ngāti Kurī, ông đã tưởng lầm núi Houhora là một con cá voi, trong khi truyện của người Ngāti Kahu nói thuỷ triều đã khiến Kupe đã cập vào Cảng Hokianga. Khảo dị này cũng có thể là do các bộ tộc đó có ước vọng muốn tạo ra những mối liên hệ giữa bản thân họ với Kupe. New Zealand lần đầu tiên được phát hiện ra khi nào? Năm mà Kupe tới đươc New Zealand là năm nào - đây vẫn là điều đang gây tranh cãi, cũng như năm mà 'Hạm đội Vĩ đại' của những người định cư Maori tới nơi. Stephenson Percy Smith, một nhà nhân chủng học đã dịch câu chuyện kể mà Hoani Te Whatahoro đã ghi được. Trong câu chuyện này, việc Kupe tới New Zealand xảy ra vào năm 750, còn đoàn tàu của các di dân Maori đến vào năm 1300. Tuy nhiên, một nghiên cứu được thực hiện hồi 2010 do Janet M. Wilmshurst từ trung tâm nghiên cứu Landcare Research của New Zealand dẫn đầu đã tiến hành xác định niên đại của các mẫu vật và phát hiện ra rằng những bằng chứng về sự tồn tại của con người tại đây có trong khoảng thời gian 1230-1280. Vào thời điểm kết quả nghiên cứu được công bố, Api Mahuika, một thủ lĩnh bộ tộc Maori, người đã qua đời vào năm 2015, nói với kênh phát thanh New Zealand rằng ông không nghĩ rằng đó là kết quả nghiên cứu khoa học cuối cùng, và ông tiếp tục tin vào những nội dung được kể trong các truyền thuyết. Hình ảnh minh họa: Rich Jones Photography/Getty Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.
Việt Nam đã lọt vào vòng chung kết U23 châu Á bằng việc là một trong năm đội nhì bảng có thành tích tốt nhất. Đó là một kết quả nên vui hay nên buồn?	U23 Việt Nam đi tiếp: Nên vui hay buồn?	“Vui chứ, thắng thì cứ vui cái đã”, sẽ có nhiều câu trả lời như thế. Nhưng cũng chưa chắc đâu, thắng bằng những cách không thuyết phục chỉ có tác dụng ru ngủ, làm che dấu đi những khuyết điểm, nó giống như một loại thuốc phiện có thể giúp giảm đau, làm người ta quên bệnh tật chứ không bao giờ có thể chữa khỏi căn bệnh đang mang trong người sẽ bùng phát bất cứ lúc nào. Chỉ có “Thuốc đắng” thì mới “Giã tật”, chỉ có thất bại mới làm người ta thấy được mình cần phải thay đổi những gì để thực sự tiến bộ. Việt Nam đã có những chiến thắng như thế nào? Trận mở màn chúng ta đã thắng Malaysia 2-1. Đội chủ nhà không có thành phần mạnh nhất đã chứng tỏ họ thực sự là một đội bóng rất kém. Chúng ta thắng vì tuy chúng ta dở, họ còn dở hơn. Trận đấu có 3 bàn thì 2 bàn vô cùng nghiệp dư. Bàn đầu tiên là pha đá phạt 34 mét của Malaysia. Nếu không có sự non nớt của thủ môn Hoài Anh thì sẽ không có bàn thua, vì với cự ly xa như thế, tốc độ của cú sút chưa xứng đáng một bàn thắng. Trận thắng đậm Macau giúp U23 Việt Nam đi tiếp. Bàn nữa là pha ấn định tỷ số 2-1 của Công Phượng. Chúng ta có quả đá phạt ở vòng tròn giữa sân. Cự ly này có thể đá tới khung thành nên thủ môn không được phép dâng cao, vì thế để duy trì cự ly phù hợp với thủ môn thì hàng phòng ngự bắt buộc phải đứng sát vòng cấm. Nhưng thay vì thế, cả đội hình Malaysia dâng cao quá nửa sân nhà, tạo ra một khoảng không gian mênh mông để Công Phượng thoải mái băng từ sau lên, chờ bóng nảy một nhịp rồi mới dứt điểm. Tôi chưa từng chứng kiến bàn thắng nào như vậy, cự ly đội hình như thế thì bẫy việt vị là vô ích. Còn lại, chỉ có bàn gỡ hòa 1-1 của Huy Toàn là được, nhưng nó cũng chưa đáng được khen ngợi như thế. Một pha bóng nếu ai xem tập trung thì đều đoán Công Phượng sẽ giật gót cho Huy Toàn. Hàng phòng ngự Malaysia vốn đứng rất đông lúc đó chỉ biết nhìn theo bóng chứ hoàn toàn không có sự phán đoán. Dù sao lỗi không tập trung này cũng la lỗi “chấp nhận được” so với những lỗi trên. Về lối đá thì có lẽ ai xem cũng thấy rồi, phong cách ấy làm người ta nhớ lại vì sao đội tuyển Việt Nam thời gian trước đây không mấy ai quan tâm cả. Điều này thì không bất ngờ, đó là hình ảnh của U23 từ những ngày đầu trong đợt tập trung lần này. Trận thắng cuối cùng của Việt Nam trước Macau: đối thủ gồm phần lớn là những học sinh sinh viên chơi bóng nghiệp dư, đến đỡ quả bóng còn không xong thì thắng 7-0 là còn ít, đặc biệt đội bóng này đá đến trận thứ 3 trong 6 ngày đã không còn thể lực tốt như cầu thủ chuyên nghiệp nữa. Phong cách đa dạng? Có người nói rằng U23 Việt Nam có lối chơi đa dạng: khi cần tấn công chúng ta đã thắng được 2 trận, khi cần thủ chúng ta thủ khá trước Nhật Bản (chỉ thua 0-2). Nhưng thế trận phòng ngự với 5 hậu vệ, lại giữ đội hình thấp đến mức thủ môn đối phương cầm bóng lên mà Việt Nam vẫn không lên quá nửa sân để tranh bóng, hậu vệ đá quyết liệt hết mức, lại được lợi thế sân trơn thì đương nhiên gây khó khăn với bất cứ đối thủ nào rồi. Cái đáng nói ở đây: một khi đã xác định sẽ thua và chỉ hạn chế số bàn thua thấp nhất thì sẽ rất dễ đá, huấn luyện viên nào cũng làm được cả, vì đá mà gần như không cần tấn công thì chắc chắn là thua rồi. Tương lai sắp tới U23 Việt Nam thắng U23 Indonesia 1-0 gần đây. Việt Nam đã đi tiếp, nhưng để làm gì? Vào vòng chung kết gồm toàn những đội ngang cơ với Nhật - đối thủ mà chúng ta đã xác định thua từ đầu, thì chúng ta sẽ đá như thế nào? Trừ khi lối đá thấy có hy vọng, việc tham gia giải đấu chỉ phí thời gian. Giải đấu vừa sức mà chúng ta xác định mục tiêu vô địch, đó là SEA Games 2015, nếu cứ giữ đội hình và lối đá này tôi không tin Việt Nam có thể thắng được Thái Lan (đội chúng ta mới thua 1-3) và thậm chí là Malaysia (đội mà chúng ta thắng vất vả 2-1 trước đội hình không phải mạnh nhất của họ). Tôi cũng không nghi ngờ rằng với mô hình “Hoàng Anh Gia Lai + phần còn lại”, Việt Nam sẽ không bị lép vế như thế. Người ta cứ mải nhìn vào thành tích của đội bóng này ở V-League mà quên mất là HAGL chỉ dùng cầu thủ trẻ đấu lại các cầu thủ trưởng thành + ngoại binh chất lượng của đội khác, chứ nếu gom tất cả cầu thủ trẻ của cả nước lại cũng chẳng đấu được HAGL. Cứ nhìn trận thắng của U19 HAGL trước U21 Việt Nam thì rõ. HAGL có thành tích không tốt, nên trong đội U23 họ không được làm nòng cốt. Ngược lại, nếu U23 có thành tích không tốt, rất có thể sẽ quay trở lại với “HAGL + phần còn lại”. Điều này nhiều khả năng sẽ phá sản vì đội vừa lọt vào vòng chung kết U23 châu Á. Chúng ta hãy nhìn lại, HAGL có thể chưa phải cái gì ghê gớm lắm, nhưng ngoài họ ra, đã câu lạc bộ nào ở Việt Nam đào tạo được một đội trẻ tốt như vậy? HAGL đã mất rất nhiều năm để có thể có được những con người tài năng với một lối chơi nhuần nhuyễn như thế, nếu bỏ ngang, bóng đá Việt Nam sẽ còn lại gì? Câu trả lời cũng dễ thôi, cứ hình dung rằng bỏ hết các cầu thù HAGL ra, hoặc tạm coi là HAGL chưa từng tồn tại, sẽ mấy ai tin tưởng các tài năng trẻ còn lại? Có tài năng gấp 10 lần HLV Miura cũng chẳng thể làm gì với những con người ấy trong tay. HLV đội tuyển quốc gia không phải là người tạo nên cuộc cách mạng gì đó, họ chỉ là người kế thừa sản phẩm của nền bóng đá nước đó mà thôi. Bóng đá Việt Nam ngoài HAGL có ai thay đổi gì không? Không, hoặc ít nhất là chưa có gì cả, nên chẳng có gì để hy vọng. Loại các cầu thủ HAGL là loại những gì tốt nhất của bóng đá Việt Nam hiện tại, nó sẽ là bước lùi trở lại nguyên trạng đội tuyển các cấp độ của Việt Nam vài năm trước đây. Người ta đã chán rồi lối đá không có phong cách, thắng lập bập một hai trận nhạt nhẽo rồi cũng không để làm gì. Các bạn có thể chỉ trích tôi, nhưng tôi không tin rằng với đội hình hiện tại Việt Nam có thể làm được điều gì đặc biệt tại SEA Games sẽ diễn ra tại Singapore tháng 6 tới. Liên đoàn bóng đá Việt Nam đang đứng trước một tình huống khó xử, chọn con đường nào đây? Không có giải pháp nào là hoàn hảo, nếu cần hãy dũng cảm hy sinh chứ đừng vì kết quả trước mắt! Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của tác giả.
Tôi sinh ra và lớn lên sau gần 20 năm đất nước được “giải phóng”.	Hãy để 30/4 như một ngày bình thường	Ngày 30/4 được tác giả liên hệ với những ký ức trong gia đình, lớp người đi trước, bạn bè và bản thân thuộc thế hệ 9X. Hầu như chỉ nghe bà nội kể và nhà trường rao giảng: “30/4 là ngày giải phóng đất nước khỏi Đế quốc Mỹ xâm lược”. Thế nhưng nhiều người mà tôi tiếp xúc lại có cái nhìn khác về cái ngày này. Sinh trưởng trong một gia đình hậu duệ cộng sản, bố mẹ tôi được coi như những “hạt giống đỏ” vì ông bà nội ngoại đều là những công thần chế độ. Ông nội của tôi từng giữ hàm viện trưởng (tương đương chức thứ trưởng lúc bấy giờ). Ông ngoại của tôi từng cai quản cả một bệnh viện lớn ở Hà Nội thời kỳ “kháng chiến chống Mỹ cứu nước”. Bố mẹ của tôi không những thấm nhuần tư tưởng chủ nghĩa xã hội từ bé, mà còn được học hành đến nơi đến chốn. Với những thế hệ đi trước Nay tôi xin nói về 30/4 với những thế hệ đi trước. Hồi nhỏ, khi đi học những trường chuyên lớp chọn ở Hà Nội, chúng tôi đã được ‘quán triệt’ tư tưởng “30/4 là ngày giải phóng đất nước khỏi ách xâm lược của Đế quốc Mỹ, chúng ta phải tự hào vì là dân tộc duy nhất trên thế giới đánh thắng Đế quốc Mỹ”. Khi về nhà, tôi hỏi bố tôi có thấy tự hào khi đánh thắng Đế quốc Mỹ không, bố tôi chỉ lẳng lặng trả lời ”Khi nào con lớn sẽ hiểu”. Bản thân bố tôi từng làm nghiên cứu sinh và làm việc tại Warsaw, Ba Lan những năm 1990. Có lẽ khoảng thời gian đó bố có cơ hội được tiếp xúc với mặt trái của chủ nghĩa xã hội. Tôi từng hỏi bà nội: “30/4 là ngày gì mà nhiều chương trình văn nghệ thế ạ?” Bà từng trả lời với giọng đầy hả hê: “Là ngày đất nước giải phóng khỏi tay Mỹ-Diệm”. Dạo gần đây, khi về Việt Nam, cũng với câu hỏi đó và bà chỉ xua tay đáp “Buồn lắm cháu ạ”. Tôi cũng dần hiểu thế nào là buồn, một con người dành cả đời vì lý tưởng cộng sản mà. Mẹ tôi kể rằng, anh họ của mẹ từng giữ chức phó giám đốc Đài Phát thanh Truyền hình Sài Gòn trước năm 1975. Sài Gòn trước 1975 từng là một đô thị phát triển nổi bật ở trong khu vực, nhất là trong thương mại, kinh tế thị trường. Sau ngày 30/4, bác ra Hà Nội ăn giỗ, bị anh ruột của mẹ tôi (đến khi nghỉ hưu giữ hàm đại tá của Quân đội Nhân dân Việt Nam) ghẻ lạnh và coi thường ra mặt đến nỗi không thèm ngồi cùng mâm cỗ. Giọng kể của mẹ có chín phần là thương xót cho anh họ, mười phần là không hài lòng với cách hành xử của anh ruột. Hồi tôi học cấp ba, trong một tiết học văn sát ngày 30/4, cô giáo bảo các bạn đóng cửa lại và tâm sự: “Nếu ngày 30/4 không xảy ra, có lẽ bây giờ Sài Gòn là Singapore của Châu Á rồi, chúng ta không phải đi du học đâu xa, cứ vào miền Nam mà học, tiền Việt sẽ có giá trị hơn, tiếng Việt sẽ được dạy ở nhiều nơi, văn hóa Việt sẽ vang danh bốn phương gấp nhiều lần, và văn hóa K-pop (nhạc Hàn Quốc) sẽ không thể lấn át thế hệ Việt trẻ như ngày hôm nay”. Với những 9x bạn tôi Còn ngày 30/4 với những bạn bè thế hệ 9x của tôi, tức là thế hệ được sinh ra trong thập niên 1990, thì sao? Hồi tôi mới sang Anh du học, vào cái ngày 30/4 đầu tiên xa gia đình, tôi thấy bạn bè Việt Nam đồng loạt thay ảnh cá nhân (trên Facebook) bằng cờ đỏ sao vàng. Sau hai năm, hình như 30/4 bây giờ chỉ còn là cái ngày mà news feed (một chức năng theo dõi người dùng trên Facebook) của tôi hiện toàn ảnh đi chơi, ăn uống, và cờ đỏ sao vàng nay còn đâu. Có lẽ đối với chúng tôi, 30/4 giống như một ngày thống nhất về mặt địa lý chứ không còn là giải phóng đất nước. Quan điểm này có thể không đúng với các bạn ở miền Bắc, nhưng ở miền Nam hình như nó đang càng ngày càng rõ ràng hơn. Nhiều bạn trẻ đang tranh đấu cho một đất nước với những quyền căn bản của công dân: Phản biện nhà nước. Còn với tôi…? 30/4 là “ngày giải phóng đất nước” ư, vậy sao người dân Việt Nam vẫn khổ thế? Ở trong nước hình như người dân không còn tính người trong cụm từ ‘con người’. 30/4 là một dịp 'ăn nhậu', 'xả hơi' với nhiều người, trong đó có giới trẻ ở Việt Nam, theo tác giả. Ông cưỡng hiếp cháu, nạn đánh chó tàn nhẫn lên hết các mặt báo thế giới, chồng đánh vợ tàn bạo, môi trường ô nhiễm cực độ, tắc đường không lối thoát tại các thành phố lớn, hối lộ tràn lan từ trên xuống dưới, thực phẩm bẩn ngay tại thủ đô, lòng dân oán hận từ ngay trong mỗi bữa cơm tối… là những thứ mà tôi thấy. Hãy là ngày bình thường 30/4 là ngày “giải phóng đất nước” sao một bộ phận người Việt vẫn phải bươn chải tại nơi xứ người? Ở hải ngoại, với những nước châu Âu mà tôi đã từng học tập đặc biệt là Anh Quốc, hình như ở London người Việt nổi tiếng nhất là trồng cần sa, sau đó làm nail, và cuối cùng quán ăn. Khi nói về Việt Nam, liên tưởng của lái xe taxi Anh: Chiến tranh Việt Nam (Vietnam War). Một người bạn Ấn Độ của tôi kể về ấn tượng đầu tiên khi nghe hai chữ Việt Nam: “Đất nước các bạn rất nổi tiếng với món thịt chó” (đây là con vật biểu tượng của sự trung thành). Còn thầy giáo người Anh của tôi (từng dạy học tại Apollo, Việt Nam) thổ lộ: “Lý do tôi không muốn lập nghiệp tại Việt Nam vì tham nhũng Việt Nam quá tràn lan, không hối lộ thì không làm được việc. Mà đối với người Anh, hối hộ là phạm pháp dù anh sống ở đâu”. Khi tôi sang Pháp học, một anh chàng người Hoa kể: “Rất nhiều phụ nữ Việt sang miền nam Trung Quốc lấy chồng, mà những mười ông chồng lấy một bà vợ Việt”. Bây giờ thay lời kết, tôi nghĩ rằng có lẽ 30/4 hãy nên là một ngày bình thường như bao ngày. Không kèn trống, không văn nghệ, hãy để nó trôi đi như bao ngày bình dị khác. Xin các thế hệ đi trước đừng khoác lên cho nó một cái ngày “Quốc Tang” hay “Giải Phóng”. Vì thế hệ trẻ cần một sự kiến tạo chứ không phải một di sản tang thương. Hỡi ôi 30/4! Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả, một sinh viên Việt Nam đang học tập tại Châu Âu. Bài được gửi tới BBC sau khi BBC mời độc giả tham gia viết bài vở, đóng góp tư liệu, chia sẻ thông tin, cảm nghĩ về sự kiện 30/04/1975.
Vào ngày 3/6, các nhân viên FBI tới nhà của một nhà thầu chính phủ, Reality Leigh Winner tại Augusta, Georgia, Hoa Kỳ.	Những mật mã âm thầm trong trang giấy in	Trước đó hai ngày, họ đã điều tra một tài liệu tối mật, bị cho là đã được tiết lộ cho báo giới. Để phát hiện ra Winner, các điệp viên nói rằng họ đã nghiên cứu kỹ lưỡng các bản tài liệu mà trang tin online The Intercept cung cấp, và nhận ra những dấu vết cho thấy các trang giấy đã được in ra và "được cầm tay ra khỏi một địa điểm an toàn". Trong một lời khai, FBI cáo buộc rằng Winner đã thừa nhận in ra bản phúc trình của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và gửi nó cho The Intercept. Ngay sau khi câu chuyện về việc tiết lộ thông tin được công bố, những nội dung buộc tội Winner đã được công bố công khai. Những mật mã trên đồng bảng Anh Những mật mã khiến bạn gãi đầu Bản đồ có đáng tin? Vào thời điểm đó, các chuyên gia bắt đầu xem xét kỹ hơn vào bản tài liệu được nhắc tới, nay đã được công bố công khai trên mạng. Họ phát hiện ra một thứ khá thú vị: những chấm vàng sắp xếp theo một mẫu na ná như hình tam giác xuất hiện lặp đi lặp lại trên trang giấy. Những chấm này rất khó nhìn được bằng mắt thường, nhưng chúng tạo nên một thiết kế đã được mã hoá. Sau khi được tiến hành một số phân tích nhanh, các chấm này có vẻ như cho thấy chính xác ngày, giờ các trang giấy được in ra: 06:20 ngày 9/5/2017 - ít nhất đó có vẻ là ngày giờ được xác định dựa trên đồng hồ được lập trình trên chiếc máy in vào thời điểm đó. Các hình chấm cũng bao gồm cả số serial của chiếc máy in. Những "chấm cực nhỏ" này rất quen thuộc với các nhà nghiên cứu an ninh và các nhà vận động cho quyền tự do dân sự. Nhiều máy in màu đã bổ sung các chấm này vào tài liệu mà người sử dụng không hề biết. Các hình chấm trên bản in được in từ máy HP Laserjet hiện lên khi được chiếu đèn màu xanh vào Trong trường hợp này, FBI không nói công khai rằng những chấm cực nhỏ này được sử dụng để xác định nghi phạm, và từ chối đưa ra các bình luận cho bài báo mà các bạn đang đọc này. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, cơ quan công bố tin tức về các lời buộc tội đối với Winner, cũng từ chối cho biết thêm chi tiết. Trong một tuyên bố, The Intercept nói, "Winner đối diện với các cáo buộc chưa hề được chứng minh. Các cáo buộc của FBI về việc họ tới bắt giữ Winner ra sao cũng vậy." Phi cơ lớn nhất thế giới có sứ mệnh mới? Chiếc phi cơ Anh làm thay đổi ngành hàng không thế giới Pháo đài bay B-52 và sứ mệnh tìm đường lên Mặt Trăng Nhưng sự hiện diện của các chấm cực nhỏ trên tài liệu nay trở thành nổi tiếng (ngược lại với nguyện vọng của NSA) đã là dấy lên sự quan tâm to lớn. "Phóng to tài liệu lên, thì các hình chấm đó hiện khá rõ," Ted Han từ Docmument Cloud, một trong những người đầu tiên phát hiện ra chúng, nói. Một nhà quan sát khác là nhà nghiên cứu chuyên về an ninh Rob Graham, người đã công bố một bài trên blog giải thích cách xác định và giải mã các hình chấm. Dựa trên vị trí của các hình chấm khi được đặt lên trên một hệ thống kẻ ô ca-rô, chúng biểu hiện rõ giờ, phút, ngày, và các con số. Một số chuyên gia an ninh giải mã các hình chấm đã đưa ra lời đáp về cùng thời điểm ngày, giờ in tài liệu được xem xét. Các hình chấm cực nhỏ đã tồn tại từ nhiều năm qua. Tổ chức có tên Quỹ Mặt trận Điện tử (The Electronic Frontier Foundation - EFF) duy trì một danh sách các máy in màu được biết là có sử dụng các chấm này. Các hình ảnh dưới đây, do EFF ghi lại, giải thích cách giải mã chúng: Những dấu chấm vàng, được phóng to lên 60 lần, được tìm thấy trên một bản in từ máy Xerox Vị trí các chấm vàng cho biết về thời gian và ngày in ra trang tài liệu, cùng số hiệu của chiếc máy in Các chấm vàng trở nên dễ nhận biết hơn khi được phóng to lên và được chụp lại dưới ánh đèn LED màu xanh Có lẽ là ngoài việc tạo quan tâm cho các hoạt động tình báo, các hình chấm còn được sử dụng cho việc khác nữa, theo Tim Bennet, một nhà phân tích dữ liệu tại hãng tư vấn phần mềm Vector 5, người cũng đã kiểm tra thẩm định tài liệu được cho là của NSA bị rò rỉ ra ngoài. "Mọi người có thể dùng thứ này để kiểm tra phát hiện tài liệu giả," ông giải thích. "Nếu họ có một tài liệu nào đó, và có ai đó nói rằng tài liệu là từ 2005, thì [các hình chấm có thể tiết lộ rằng] nó mới được in ra trong vài tháng qua." Nếu như bạn bắt gặp các hình chấm trên một tài liệu nào đó, thì các bạn có thể dùng công cụ trực tuyến của EFF để đọc các thông tin mà các hình chấm đó đã mã hoá. Những thông điệp ẩn kín Các kiểu ấn giấu thông tin tương tự - các thông điệp ngầm được ẩn kín khỏi mắt thường - đã tồn tại từ rất lâu trước đó rồi. Nổi tiếng hơn một chút, nhiều tờ tiền giấy trên thế giới có in ngầm mẫu hình gồm năm vòng tròn nằm ở các vị trí đặc biệt, được gọi là chòm sao Eurion. Trong nỗ lực chống nạn tiền giả, nhiều máy photocopy và máy scanner được lập trình để không sao chép các tờ tiền giấy nếu phát hiện ra được chòm sao Eurion in trên đó. Bản thân NSA nêu ra một ví dụ hấp dẫn mang tính lịch sử về việc các dấu chấm tí hon tạo thành những thông điệp - từ thời Đại chiến Thế giới lần thứ hai. Các điệp viên Đức tại Mexico bị phát hiện ra là đã dán những dấu chấm tí xíu vào bên trong phong bì có chứa tài liệu cho các đầu mối liên lạc của mình tại Lisbon. Vào lúc đó, các điệp viên hoạt động dưới vỏ bọc và đang tìm cách lấy được tài liệu từ Đức. Thế nhưng phe Đồng minh chặn được các tin nhắn này, và làm gián đoạn nhiệm vụ của họ. Các chấm nhỏ xíu mà Đức sử dụng thường chỉ đơn giản là các mẩu text không mã hoá được thu nhỏ tới mức chỉ bằng một dấu chấm cuối câu. Kiểu liên lạc như thế này đã được sử dụng rộng rãi trong Đại chiến Thế giới lần hai và sau đó, nhất là trong thời Chiến tranh Lạnh. Có những phúc trình về các điệp viên làm việc cho Liên Xô nhưng mang vỏ bọc tại Tây Đức và sử dụng cách gửi thư để truyền đi các thông điệp. Những dấu chấm siêu nhỏ dán bên trong nhãn địa của một bì thư các điệp viên Đức từ Mexico City gửi về Lisbon trong Đại chiến Thế giới II Ngày nay, ai cũng có thể dùng các ký hiệu chữ cực nhỏ để bảo vệ tài sản cá nhân - có một số công ty, chẳng hạn như Alpha Dot in the K, bán ra lọ nhỏ có chứa các hình chấm nhỏ chỉ bằng cỡ đầu kim có kéo dán dính cố định và được bao bọc bởi các chữ siêu nhỏ có chứa một dãy số riêng. Nếu cảnh sát phát hiện ra một món đồ bị đánh cắp, thì con số này về mặt lý thuyết có thể được dùng để tìm ra chủ nhân thực sự của món đồ. Có nhiều ví dụ về những thông điệp nhỏ xíu này không liên quan tới một mẫu được mã hoá nào như là thứ được in ra từ các máy in màu, nhưng chúng vẫn là những ví dụ tốt cho thấy việc gắn những hình, mẫu nhỏ xíu lên tài liệu hay đồ vật có thể giúp lần theo dấu vết ra sao. Một số hình thức mẫu chữ thu nhỏ thậm chí còn không hề sử dụng đế các ký tự, con số. Alan Woodward, một chuyên gia về an ninh tại Đại học Surrey, ghi nhận trường hợp "Snow" - viết tắt của Steganographic Nature Of Whitespace, tạm dịch là Bản chất kỹ thuật giấu thư trong các ký tự trống. Đây là kỹ thuật đặt thêm các ký tự trống và các dấu tab vào cuối một đoạn văn bản; số lượng và trật tự của các ký tự trống này có thể được dùng để giải mã một thông điệp không ai nhìn thấy. Vì sao máy bay không sợ sấm sét? Khai thác vàng từ linh kiện iPhone? Năm con số quyết định 100 năm tới "Đặt một chuỗi các ký tự trống trong bản text thì giống như là việc đi tìm một chú gấu Bắc cực trong trận bão tuyết vậy," trang web Snow giải thích. Tuy nhiên, Woodward chỉ ra rằng thường có nhiều cách khác nhau để lần theo dấu vết các tài liệu để biết ai là người đã in ra hoặc tiếp cận chúng. "Các tổ chức như NSA có hồ sơ lưu lại tất cả những gì được in ra, chứ không chỉ có mỗi cách lần theo dấu vết một khi tài liệu được in ra," ông nói. "Họ biết rằng mọi người biết về các chấm vàng và do vậy họ không dựa vào các dấu chấm để truy tìm và có được kết quả đáng tin cậy." Có một cuộc tranh luận từ lâu nay về việc liệu có phải là vấn đề đạo đức không khi mà các máy in luôn gắn với những thông tin này vào các tài liệu trong lúc người dùng lại không biết. Thậm chí đã có ý kiến cho rằng như vậy là vi phạm nhân quyền, và một dự án MIT đã tìm ra được dấu vết của hơn 45 ngàn khiếu nại đối với các công ty in ấn về công nghệ này. Thế nhưng nhiều người tin rằng việc sử dụng các biện pháp này là để nhằm đảm bảo bí mật cho các tài liệu chưa được công bố, và là cần thiết trong một số trường hợp. "Có những thứ mà chính phủ các nước cần phải có khả năng giữ bí mật," Ted Han nói. Tuy nhiên, ông nói thêm, "tôi hy vọng là những ai nghĩ về hoạt động an ninh của họ thì cũng nên nghĩ thêm cả về việc các phóng viên có thể làm thế nào để có thể tự bảo vệ mình và nguồn tin của mình." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Tháng Giêng năm nay, Liên Hiệp Quốc, châu Mỹ và toàn châu Âu làm lễ kỷ niệm cuộc Diệt Chủng Do Thái tức Holocaust.	Sáu thập niên sau cuộc diệt chủng	Lễ kỷ niệm chính là ngày 27.01, đúng 60 năm sau khi trại tập trung Auschwitz-Birkenau được Hồng quân Liên Xô giải phóng. Thế nhưng các buổi lễ khác nhau ở nhiều nơi đã dần được tổ chức trước đó. Không thể hiểu thế giới Phương Tây và văn hóa chính trị châu Âu ngày nay nếu không nhìn lại cuộc Diệt Chủng Do Thái cách đây hơn sáu thập kỷ. Bài học về chủ nghĩa toàn trị của đế chế Đức phát-xít và những vết thương khủng khiếp của Thế chiến II đã quyết định nhiều vấn đề của Âu Mỹ trong suốt nửa sau thế kỷ 20. Chủ nghĩa phát-xít và chủng tộc 'Triết lý' giết người của chế độ phát-xít là để bảo tồn sự trong sạch về dòng máu cho 'chủng tộc thượng đẳng' Aryan mà đảng phát-xít cho là gồm dân Đức và một số sắc dân Bắc Âu. Chúng phát triển những lý thuyết chủng tộc có từ thế kỷ 19 nói rằng giống người 'thượng đẳng' tóc vàng mắt xanh, cao lớn phải tránh hòa trộn dòng máu với các chủng tộc 'hạ đẳng' để giữ sự trong sạch. Điều nghịch lý là chính Adolf Hitler vốn thấp bé, tóc đen, mắt đen. Các giống người khác, từ người Slavơ đến Do Thái, Di Gan đều bị chúng coi là 'thấp kém'. Những người Đức chính gốc nhưng bị tàn tật, bị bệnh thần kinh v.v. cũng được 'xếp hạng' là 'phế phẩm' về di truyền và rơi vào nhóm 'cần tiêu diệt'. Các linh mục Công Giáo, nhân chứng Jehova, những người cộng sản, người đồng tính nam v.v. cũng là đối tượng của chế độ giết người này. Các nhóm dân quân phát-xít bắt đầu đập phá cửa hàng Do Thái từ năm 1933. Trong quá trình chế độ phát-xít lớn mạnh, chính sách phân biệt chủng tộc ngày càng trở nên tàn bạo. Ban đầu, chủ nghĩa lý lịch được áp dụng bằng cách loại trừ khỏi công sở bất cứ ai có cha, mẹ hay thậm chí ông hoặc bà là người Do Thái. Sau đó, người Do Thái ở Đức và các vùng quân Đức chiếm đóng bị buộc phải đeo hình ngôi sao David sáu cánh màu vàng. Tiếp đó, phát-xít Đức cho lập các biệt khu Do Thái (ghetto) để nhốt tất cả những người Do Thái châu Âu rơi vào tay chúng. Năm 1933, trại tập trung đầu tiên được lập ở Dachau để nhốt người Do Thái và những ai mật vụ Gestapo coi là chống chế độ. Dần dần, các trại tập trung mọc lên ở những nơi Đế Chế Đức làm chủ mà phần nhiều ở Balan. Cuối cùng, người Do Thái ở các biệt khu được đưa đến các trại tập trung để thiêu sống trong lò hơi ngạt. Đó là cách chế độ phát-xít nói là để 'giải quyết dứt điểm vấn đề Do Thái'. Tội ác khủng khiếp Cho đến nay tội ác của phạt-xít Đức gây ra trong cuộc Diệt Chủng Do Thái vẫn là một đề tài khiến cả châu Âu kinh sợ. Có nhiều cách hiểu mức độ ghê rợn của Holocaust. Điều khủng khiếp thứ nhất là tính công nghệ cao của dự án giết người hàng loạt này. Khác với cách cuộc diệt chủng ở Campuchia hay Ruanda xảy ra tại những xã hội lạc hậu, nơi tội ác nhiều khi được thực hiện hết sức thô sơ như bằng dao, cuốc, gậy gộc...Holocaust là một chương trình giết người khổng lồ được chuẩn bị và thực hiện với độ chính xác cao. Việc xây cất các trại tập trung và lò thiêu người đã lôi cuốn cả giới khoa học, công nghiệp Đức cùng bộ máy chiến tranh, các ngành vận tải, xây dựng, thống kê, y tế trong nhiều năm. Các nhà khoa học Đức đã cung cấp những giải pháp giết người bằng hơi ngạt sao cho nhanh nhất, hiệu quả nhất. Ban đầu chỉ là các xe ô-tô chứa khí độc nhằm để giết dân Do Thái và quân du kích ở vùng thuộc Liên Xô với số lượng nhỏ. Giết xong thì đạp xác người xuống hố để chôn. Nhưng sau này tại Auschwitz-Birkenau (tức vùng Oswiecim hiện nay ở Nam Balan), chúng cho xây các buồng ngạt một cách công nghiệp để lùa hàng trăm nạn nhân vào mỗi ngày và giết họ bằng khí độc với độ chính xác như đồng hồ. Trước khi vào buồng ngạt các nạn nhân bị cạo đầu, nhổ răng vàng. Tóc họ sẽ được đem nhồi gối và đệm. Răng vàng được thu lượm lại để lấy kim loại quý. Sau khi chết vì hơi độc, các xác người được chuyển vào những lò thiêu do các hãng xưởng của Đức đã đúc ra. Tro từ xương được đem ra bón ruộng. Những điều quái dị Tất cả các vụ việc đều được quân phát-xít ghi nhận và lưu lại với mục đích 'phục vụ khoa học'. Đặc biệt hơn cả, trại Auschwitz-Birkenau còn có một dàn nhạc chuyên hát opera và chơi nhạc cổ điển. Họ là những tù nhân vốn từng nổi danh trong ngành nhạc châu Âu được chọn ra để ca hát, chơi đàn. Điều khủng khiếp là họ bị buộc phải chơi nhạc, có khi là nhạc của Bach, Mozart v.v. ngay bên cạnh lối đi quân phát xít lùa những tù nhân khác vào lò thiêu. Cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu được quân phát-xít muốn điều gì qua việc tổ chức ra dàn nhạc giao hưởng đó. Người ta cũng đặt câu hỏi tại sao một dân tộc văn minh như người Đức, vốn sáng tạo ra bao nhiêu tác phẩm âm nhạc, triết học và văn hóa vĩ đại cho loài người, lại có thể tiếp tay cho chế độ phát-xít làm những tội ác khủng khiếp như vậy. Các nhà tâm lý và triết học cũng băn khoăn khi tổ chức giết người hàng loạt như vậy thì những tên lính hay đám chỉ huy phát-xít nghĩ gì. Điều người ta biết được từ nhật ký của bác sỹ Mengele là cho đến lúc cuối đời sống chui lủi ở châu Mỹ La Tinh, nhân vật này không hề hối hận. Y còn ưa làm thơ và nghe nhạc hàng ngày. Bài học lịch sử Đảng Quốc gia Xã hội Chủ nghĩa Đức mà thực tế là Adolf Hitler và chừng mươi cộng sự thân cận nhất đã quyết định mọi vấn đề của nước Đức, từ chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục đến cả hôn nhân theo một ý thức hệ phân biệt chủng tộc cực đoan. Tệ tôn thờ cá nhân Hitler đã trở thành một tôn giáo của nhà nước. Đảng Quốc Xã dùng hai lực lượng chính là Cảnh vệ SS và công an Gestapo để tiêu diệt mọi ý kiến trái mình. Vào giai đoạn sau của Thế Chiến Hai, nhiều tướng lĩnh Đức thấy cuộc phiêu lưu quân sự đánh cả thế giới của Hitler sẽ dẫn khiến Đức đổ vỡ và tìm cách thay đổi đường lối này. Nhưng mọi âm mưu đảo chính đều bị tiêu diệt, những người chủ mưu bị giết dã man. Từ chỗ duy ý chí và độc đoán, Hitler đi từ sai lầm này đến sai lầm khác và trở thành mối nguy hiểm cho chính người Đức. Ngồi tại lâu đài ở Bavaria hay ở Ổ Sói tại nơi nay thuộc Balan, Hitler tùy tiện quyết định việc chuyển quân ở chiến trường Liên Xô và mặt trận phía Tây, khiến hàng vạn quân Đức bị tiêu diệt. Hitler cũng ra lệnh cho các tướng Đức không bao giờ được rút lui hoặc thay đổi kế hoạch định ra từ trước, dù phải nướng hàng quân đoàn. Khi Berlin sắp thất thủ, Hitler huy động cả trẻ em Đức tuổi chưa tới 15 ra trận để 'chết vì Đế Chế'. Hình ảnh các trại tập trung khiến người châu Âu ghê sợ mọi hình thức giam người số đông không thời hạn, không có tòa án xét xử. Chính sách phân biệt chủng tộc của phát-xít Đức cũng là một bài học lớn cho châu Âu. Từ một sự phân biệt nhỏ nó đã lớn lên thành một chủ nghĩa, gây hậu quả khôn lường vì không được ngăn chặn và lên án. Chính vì thế mỗi khi có hiện tượng bài ngoại, bài Do Thái là dư luận châu lục này lại giật mình nghĩ đến quá khứ khủng khiếp của Holocaust. Với các chính trị gia ngày nay, không lên án tệ phân biệt chủng tộc là coi như đồng lõa với nó. Vụ Holocaust cũng khiến châu Âu cẩn thận hơn trong khoa học. Môn eugenics tức 'chọn lọc di truyền' nhằm lấy những cá thể mạnh bỏ cá thể yếu coi bị như một bộ môn phản động và bị loại bỏ. Tinh thần vì sự thực, vì đạo lý cũng được nêu cao hơn trong giới khoa học. Các nhà khoa học không thể tự bào chữa rằng họ chỉ biết nghiên cứu, còn việc áp dụng công nghệ, kiến thức đó ra sao là việc của người khác. Giáo hội Công giáo cũng đã có những hành động sám hối trước sự im lặng đánh sợ của một số vị giáo hoàng thời Thế Chiến Hai, khi tin về các lò thiêu người được báo đến Vatican và sau sự giúp đỡ dành cho một số nhân vật thuộc lực lượng SS khét tiếng chạy trốn sang Nam Mỹ sau Thế Chiến II. Nhưng châu Âu vẫn còn phải liên tục cảnh giác vì những năm gần đây, hiện tượng bài Do Thái lại có vẻ xuất hiện ngày một nhiều.
Google đã sa thải kỹ sư James Damore sau khi ông viết một bản ghi nhớ nói rằng sự cách biệt về giới có thể được giải thích bằng sinh học. Các yếu tố xã hội và văn hoá có khả năng đóng vai trò nhiều hơn," Angela Saini viết.	Vụ Google đuổi người là hồi chuông bình đẳng giới?	Người kỹ sư của Google này suy đoán là “bản chất con người” có thể giải thích tại sao lại có rất ít phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ. Ở một trong những cuốn sách có ảnh hưởng nhất của mình, Charles Darwin đã nêu nhận xét về phụ nữ. Theo ông thì phụ nữ dường như kém hơn so với nam giới trong mọi lĩnh vực của cuộc sống: "Sự khác biệt chính trong sức mạnh trí tuệ giữa hai giới đã được người đàn ông chứng minh là họ đạt được mức độ cao hơn trong bất cứ việc gì họ làm so với phụ nữ," ông viết trong cuốn The Descent of Man, xuất bản năm 1871. Điều gì có thể giải thích sự khác biệt này? Mẹo tạo không gian giúp bay bổng trí sáng tạo Không thăng tiến vẫn thành đạt Ông cho rằng phụ nữ hẳn phải kém hơn về mặt sinh học. Tất nhiên, ông đã bỏ qua những bằng chứng phong phú xung quanh ông rằng phụ nữ gần như không có cùng một sự tự do và các cơ hội như nam giới. Các nữ khoa học, nữ kiến trúc sư và nữ chính trị gia chắc hẳn là rất hiếm ở Anh thời nữ hoàng Victoria, nhưng khi đó cũng là một xã hội không cho phép phụ nữ bầu cử, phụ nữ đã kết hôn không được quyền sở hữu tài sản, hoặc phụ nữ không được học đại học. Darwin rơi vào cái bẫy dễ hiểu của việc giải thích sự bất công về cấu trúc xã hội thành sự khác biệt sinh học. Ông đã bị thiên vị. Một nhà khoa học tài giỏi như Darwin, nhưng ông không thể không bị thành kiến về vấn đề phụ nữ. Nhưng xét cho công bằng, ông là một người đàn ông ở thời Victoria. Ngày nay, chúng ta có ít lý do để biện hộ cho kỳ thị giới tính thái quá, tuy nhiên nhiều người vẫn rơi vào bẫy đó khi nói đến sự khác biệt giới tính. Google và chênh lệch về giới CEO của Google là Sundar Pichai đột ngột hủy bỏ một cuộc họp toàn công ty. Một bản ghi nhớ nay bị tai tiếng của một kỹ sư phần mềm trẻ, James Damore, vào tháng này có cho thấy là sự cách biệt thể hiện trong giới tính ở một số lĩnh vực công nghệ và các vai trò quan trọng hơn tại hãng của ông, Google, có thể là do nguyên nhân sinh học. "Một khi chúng ta thừa nhận rằng không phải tất cả sự khác biệt là do xã hội tạo nên hoặc do sự kỳ thị thì chúng ta mới thấy rõ," Damore viết. Ở nước giàu chưa hẳn dễ phát triển? 'Sống ở Mỹ, nên học cách tự tin' Sự phản ứng bùng phát ngay và Damore vì vậy đã bị công ty sa thải. Đã có một sự phản hồi to lớn trên toàn cầu, có cả ý kiến phê phán Damore lẫn bảo vệ ông. CEO của Google là Sundar Pichai đột ngột hủy bỏ một cuộc họp toàn công ty tranh luận việc này vì sợ sự quấy rầy trực tuyến của các nhân viên. Nhưng khoa học về sự khác biệt giới tính chỉ có thể được hiểu cùng với các yếu tố xã hội tạo ra những khoảng cách biệt đó. Người kỹ sư của Google này suy đoán là "bản chất con người" có thể giải thích tại sao lại có rất ít phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ, mà quên rằng Thung Lũng Silicon bị điều tiếng bởi nhiều thành kiến giới tính, quấy rối tình dục, và phân biệt đối xử. Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy rằng có đến 60% phụ nữ thấy mình là mục tiêu để cấp trên tán tỉnh chêu ghẹo một cách khó chịu. Dù thế nào thì vấn đề của Thung lũng Silicon đối với phụ nữ đã vượt ra khỏi "bản chất" của nó. Nhưng để công bằng với Damore giống như với Darwin, ông ta không phải là người duy nhất mắc phải lỗi này. Định kiến về giới tính đã ăn sâu vào nhiều người trong chúng ta kể từ ngày chúng ta chào đời. Từ những đồ chơi đưa cho chúng ta cho đến cách chúng ta được đối xử và được bảo ban, con người vẫn thông thường được đối xử khác nhau tùy thuộc vào giới. Nghiên cứu và định kiến Mới 5 tuổi, trẻ em đã hình thành những giả định về hành vi được chấp nhận đối với giới tính của mình Các nghiên cứu cho thấy trẻ em mới 5 tuổi đã có được vô số những giả định về hành vi đặc thù trong xã hội đối với giới tính của chúng. Trong một thử nghiệm, các nhà nghiên cứu đã cho trẻ em xem các tranh con người làm các công việc hàng ngày, để xem sau đó chúng nhớ những hình ảnh này như thế nào. Khi cho chúng xem một bức tranh của một bé gái cưa gỗ, một số cháu sau đó nhớ nhầm là chúng đã xem một tranh vẽ một bé trai. Xóa bỏ những định kiến này là một trong những thách thức lớn nhất đối với những nơi làm việc toàn nam giới khuynh đảo. Một trong những cái khó về khuôn mẫu là họ có xu hướng củng cố hiện trạng xã hội, duy trì trật tự xã hội như thực tại. Ai cũng biết rằng các ông chủ có khuynh hướng tuyển dụng và thăng cấp cho những người làm họ nhớ tới bản thân, điều này khiến cho bất kỳ tổ chức nào do nam giới chi phối lại đi tìm kiếm sự đa dạng hơn ở một cái gì khó khăn rắc rối. Trong khi đó, những người cố gắng thay đổi hiện trạng có thể bị phạt. Một nghiên cứu gần đây của Mỹ cho thấy phụ nữ và những người thiểu số tham gia vào các hành vi nêu cao giá trị của bình đẳng đã bị các ông chủ đánh giá thấp hơn. Các nhà nghiên cứu dự đoán không biết có phải vì nó thu hút sự chú ý đến giới tính hay chủng tộc của họ, điều đã kích hoạt khuôn mẫu giới tính và chủng tộc trong tâm trí người khác. Có thể phải mất nhiều thế hệ mới loại trừ được kỳ thị giới tính. Tuy nhiên có những thủ thuật để giúp thay đổi hệ thống nhanh hơn. Các bài kiểm tra thiên vị ngầm có thể giúp mọi người xác định thành kiến vô thức của họ. Công khai về tiền lương cũng giúp cả phụ nữ và nam giới phát hiện một cách định lượng xem họ có đang bị đối xử bất công hay không. Các công cụ với cách tiếp cận trực tiếp hơn, như phân biệt đối xử tích cực (thuê và đào tạo thêm cho phụ nữ và người thiểu số) và định hạn ngạch tích cực, có thể lấy lại sự cân bằng nhanh chóng ngay cả khi các vấn đề sâu xa hơn về thành kiến không được giải quyết. Không phải ai cũng hài lòng với những sáng kiến đó. James Damore thừa nhận rằng bản ghi nhớ của ông gửi cho đội ngũ của Google nhằm phần nào đáp ứng các chương trình đa dạng của công ty mà ông nhận thấy là "không công bằng và gây chia rẽ". Ông viết: "Chúng ta đã không thể đo được hiệu quả của việc đào tạo chống thiên vị vô thức và nó có khả năng sửa chữa quá mức hoặc phản ứng dữ dội." Cuối cùng, trận chiến lớn nhất cho sự bình đẳng là trong tâm trí chúng ta. Cách tốt nhất để đánh bại chủ nghĩa phân biệt giới tính và các hình thức thành kiến khác là tự thách thức mình suy nghĩ kỹ càng hơn về sự khác biệt mà chúng ta thấy, hơn là đi kết luận vội vàng. Bài tiếng Anh trên BBC Capital
Với thắng lợi trong tầm tay tại Thượng viện Hoa Kỳ, các nhân vật chủ chốt của Đảng Cộng hòa Mỹ có vẻ đang 'đứng bên lề nhìn' những thách thức pháp lý TT Trump tung ra tại cuộc bầu cử.	Đảng Cộng hòa không nhiệt tình ủng hộ các đơn kiện bầu cử của TT Trump?	Donald Trump Jr. Bầu cử Mỹ: Ai dẫn đầu ở các tiểu bang đang tiếp tục kiểm phiếu? Bầu cử Mỹ 2020: Ai sẽ chiến thắng dễ dàng hơn? Trong khi các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa (Grand Old Party - viết tắt là GOP) ủng hộ các đơn kiện của TT Trump ở Georgia, Michigan, Pennsylvania và Wisconsin, họ khó đi xa hơn nữa khi mà kết quả kiểm phiếu rất rõ ràng, theo trang The Hill chuyên về chính trị Hoa Kỳ 05/11. Điều này đã gây bực bội cho con trai của TT Trump là Donald Trump Junior. Ông cáo buộc các nhân vật cao cấp của Đảng Cộng hòa tranh cử kỳ này (2020 GOP hopeful) là "hèn nhát trước bầy đàn truyền thông" (cower to the media mob). Trump Junior viết trên Twitter về hiện tượng gây thất vọng là "không hề có một hành động nào" từ phía các chính trị gia đắc cử của Đảng Cộng hòa. Kết quả kiểm phiếu đến 13 giờ trưa giờ GMT ngày 06/11 cho thấy Đảng Cộng hòa Mỹ giành được 48 ghế tại Thượng viện, cao hơn Đảng Dân chủ (46 ghế). Bên nào giành được 51 ghế sẽ chiếm đa số tại Thượng viện. Cùng lúc, các phát biểu công khai của những thành viên cũ trong 'Team Trump' rằng ông "có thể ra tranh cử lần sau, năm 2024" đặt ra câu hỏi có phải một số người trong Đảng Cộng hòa đã tính trước về khả năng cuộc chiến pháp lý mà TT Trump tung ra sẽ không đi đến đâu. Những người ủng hộ Donald Trump ăn mừng ở Florida, nơi tổng thống giành được chiến thắng quan trọng Trả lời BBC hôm 05/11, Bryan Lanza, cựu giám đốc truyền thông thuộc Nhóm Chuyển giao quyền lực (Transition Team) của ông Trump hồi 2016 nói ông Trump "hoàn toàn có thể ra tái tranh cử bốn năm nữa". Cùng thời gian, ông Mick Mulvaney, đặc sứ của TT Trump phụ trách vấn đề Ireland, nơi Hoa Kỳ bảo trợ cho Thỏa thuận Ngày thứ Sáu Tốt lành (Good Friday Agreement) đảm bảo hòa bình ở Bắc Ireland của Anh, cũng nói tương tự, về khả năng "ứng cử năm 2024 của ông Trump". Mick Mulvaney, người cũng từng là quyền chánh văn phòng (chief of staff) của TT Trump, nói trên kênh CNBC rằng ông khuyên TT Trump nếu có thua lần này "vẫn phải đảm bảo việc chuyển giao quyền lực một cách bình yên". Nhắm tới 2024 và 'vì tương lai của Đảng'? Tuy thế, Đảng Cộng hòa cũng có các nhân vật khác đang lên, trẻ hơn và có tham vọng ra tranh cử tổng thống 2024. Lần này, họ ủng hộ TT Trump "trên nguyên tắc", như Thượng nghị sĩ Josh Hawley kêu gọi "cải tổ toàn bộ luật bầu cử". Ông Hawkey, sinh năm 1979, đại diện cho Missouri, được cho là ngôi sao đang lên của phe Cộng hòa. Theo báo The Hill ông còn là ứng viên tiềm năng ra tranh cử tổng thống 2024. Thượng nghị sĩ Tom Cotton (Arkansas), ủng hộ TT Trump qua Twitter, kêu gọi "mọi phiếu bầu hợp pháp phải được kiểm" và chia sẻ lại dòng Tweet vận động tiền cho cuộc đấu pháp lý của TT Trump. Sinh năm 1977, ông Cotton từng là đại uý quân y và tốt nghiệp trường Y Harvard. Hai ông Hawley và Cotton đều trẻ hơn TT Trump hơn 30 tuổi và có tương lai chính trị còn dài nên việc can dự vào những hoạt động tức thời của TT Trump có thể không có lợi cho họ, theo một số bình luận. Tuy thế, sự im lặng còn thấy rõ ở cả các nhân vật kỳ cựu hơn trong Đảng Cộng hòa. Các nhân vật cao cấp của họ như Mitch McConnel, lãnh đạo khối đa số tại Thượng viện, và Lindsey Graham đều vừa tái đắc cử. Việc gọi cuộc bầu cử lần này là "trò lừa đảo trên toàn quốc" của TT Trump có thể không phải là điều những nhân vật Cộng hòa vừa đắc cử muốn nhắc lại, nhất là khi họ vừa trúng cử. Các quan chức kiểm phiếu ở Michigan, Cả Phó Tổng thống Mike Pence và ông McConnel đều không chia sẻ các cáo buộc về "lừa đảo phiếu bầu" mà TT Trump tung ra hôm 04/11. Sau khi tái đắc cử ở Kentucky, Thượng nghị sĩ McConnel chỉ nói rằng "Chúng ta chưa thể kết luận ai thắng cử tổng thống". Phát biểu đó trái hẳn với tuyên bố sớm hơn trong ngày của TT Trump là ông "đã thắng cử" và có "cuộc gian lận lớn đối với quốc dân" (a major fraud on our nation). Trên thực tế, từ trước bầu cử đã có các nhân vật cao cấp của Đảng Cộng hòa công khai bác bỏ thái độ hoặc quan điểm của TT Trump. Manu Raju và Alex Rogers viết trên CNN (20/10) rằng trước bầu cử Đảng Cộng hòa đã tính đến thời kỳ "hậu Trump" vì lo ngại các hoạt động mang tính dân tuý của ông. Một số người công khai tỏ ra họ giữ khoảng cách với Tổng thống đương nhiệm trong cuộc chiến giữ 'bản sắc của GOP'. CNN nêu ví dụ TNS John Cornyn (Texas) nói ông "không đồng quan điểm với tổng thống về vấn đề nợ của quốc gia". TNS Ben Sasse (Nebraska) thì kịch liệt lên án cách TT Trump đối xử với phụ nữ và cách ông Trump 'làm thân' với phái theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng, và cảnh báo những điều đó sẽ tác động xấu đến cơ hội của Đảng Cộng hòa. Quan hệ của Đảng Cộng hòa và ông Donald Trump được cho là "vì quyền lợi đôi bên" (marriage of convenience), theo đánh giá của giáo sư Mark Shanahan từ US Centre, Trường Kinh tế Luân Đôn (LSE). Theo ông, GOP cần ông Trump "như một phương tiện để đạt mục tiêu đem các giá trị tự do kinh tế và bảo thủ về mặt xã hội gắn chặt vào mọi tế bào của sinh hoạt dân sự và chính trị Hoa Kỳ". Nghị trình bảo thủ (conservative agenda) của đảng này cần 'thương hiệu Trump' để giữ quyền lực. Đối với cử tri bảo thủ của Mỹ cũng vậy. Người ta cần ông Trump 'như phương tiện' để đạt mục tiêu thúc đẩy chính trị Mỹ về hướng bảo thủ, thể hiện qua sức ép tạo ra sự kiện phê chuẩn bà Amy Coney Barrett nhanh chóng vào Tòa Tối cao, theo ông Shanahan. Dịch Covid giữa mùa bầu cử 2020 tuy thế đã làm thay đổi cả quan hệ giữa Đảng Cộng hòa, khối cử tri bảo thủ và Tổng thống Trump. Trước bầu cử, GS Shanahan đã dự báo rằng "cuộc bỏ phiếu 03/11 sẽ không còn nằm trong tầm kiểm soát của cá nhân ông Trump".
Nhân dịp kỷ niệm cuộc đấu tranh giành độc lập của người Việt Nam, BBC xin giới thiệu một số đoạn trích từ cuốn Hồi ký của Giáo sư Trần Văn Giàu về giai đoạn thành lập Thanh niên Tiền phong ở Nam Kỳ 1945.	Nam Kỳ 1945 và Thanh niên Tiền phong	Nhật thua trận ở Thái Bình Dương năm 1945 mở ra cơ hội giành độc lập cho các dân tộc châu Á Phần đầu là đoạn nhà cách mạng cộng sản Trần Văn Giàu (1911-2010) phân tích về khó khăn của phái cộng sản Nam Bộ trước thực tế không có lực lượng vào thời kỳ Nhật Bản bắt đầu thua trận trên thế giới và ở Đông Dương hình thành 'khoảng trống quyền lực': "Khó khăn đáng sợ nhất, chưa phải là Nhật, là đại Nhật Bản với số quân ở Đông Dương sáu, bảy hay mười vạn người có quá đầy đủ súng đạn, thừa can đảm, thạo chinh chiến ; bởi vì quân Nhật sắp thua rồi, ta đâu cần phải đánh đồn phá luỹ của chúng nó, tuy không phải có lúc phải làm như vậy ở nơi này, hay nơi nọ. Khó, khó khăn thực tế đáng chú ý nhất mà nhất thiết phải vượt qua là các giáo phái ở Nam Kỳ lớn lắm, và thực ra đó là những chánh đảng hoạt động dưới hình thức tôn giáo. Cao Đài đông hàng triệu người, tỉnh nào cũng có, họ tập trung ở Sài Gòn đến mấy vạn làm công nhân và làm binh lính, chính phe của Trần Quang Vinh lấy danh nghĩa là Đảng Phục Quốc. Hoà Hảo đông hàng chục vạn người, nhiều nhất là ở Hậu Giang, họ theo gương Cao Đài tập trung lên Sài Gòn cũng khá đông đến nhiều ngàn. Hoà Hảo hoạt động lấy danh nghĩa là Dân Xã Đảng. Giáo phái Tịnh độ cư sĩ, không đông bằng hai nhóm trên mà đã có hàng vạn, họ không tập trung lên Sài Gòn, nhưng họ làm cơ sở quần chúng cho Quốc Gia Đảng (phân biệt với đảng Quốc Gia Độc Lập). Phe Trốt-kít từ 1930 nằm im lìm, bây giờ sau 9 tháng 3 đã bắt đầu cựa quậy lại. Đám này không có sức lực gì đáng kể nhưng có ý đồ tập hợp tất cả các lực lượng chống cộng, chống đệ tam. Một cánh Trốt-kít, cánh Hồ Vĩnh Ký, Huỳnh Văn Phương nhảy ra cầm đầu Sở Mật thám và Sở Cảnh sát Nam Kỳ dưới chế độ Nhật, tự tạo ra một cái thế mà họ cho là thuận lợi để bảo vệ cho mấy cánh khác hoạt động. Nghe phong phanh, họ bàn tới việc vận động lập “Mặt trận quốc gia thống nhất”. Tất cả những tổ chức kể trên đều thân Nhật, đều được Nhật sử dụng. Từ sau 9 tháng 3, họ tăng cường hoạt động. Còn những tổ chức có năm, bảy trăm, vài ba ngàn người thì nhiều lắm, quây quần xung quanh Sở Sen đầm Kempeitai của Nhật. Ta phải làm gì để trở lên mạnh cho thật nhanh, và mạnh hơn tất cả các tổ chức trên cộng lại ? Trước khi trả lời cho câu hỏi đó tôi muốn thêm vào đây một việc xảy ra sau 1995, nghĩa là 50 năm sau Cách mạng tháng Tám, việc ấy liên quan sâu xa đến việc người ta vu cáo tôi và Xứ ủy Nam Kỳ là “không chịu theo đường lối, chỉ thị của Trung ương”, cứ theo đường lối riêng của mình. Năm 1995, Nhà xuất bản Chính trị có cho ra đời hai quyển sách về Cách mạng tháng Tám ; một quyển có tính chất tổng kết, một quyển có tính chất hồi ký. Cả hai đều có đóng góp tốt. Trong quyển có tính chất hồi ký, người đọc thấy có bài của Thép Mới (1) nói rằng: Trung ương họp ở Đình Bảng (Bắc Ninh) thì đêm ấy, ở Hà Nội (9/3) Nhật đảo chánh. Trung ương ra nghị quyết “ Nhật – Pháp đánh nhau, hành động của chúng ta ”; đồng chí Trường Chinh liền đem nghị quyết đó sang nhà in Cờ Giải phóng in ra nhiều bản, một bản trao cho đồng chí Nguyễn Thị Thập và đồng chí Dân Tôn Tử (tức Trần Văn Vi) đem về Nam Bộ. Nếu vậy là chỉ thị rất kịp thời. Tôi xin trễ tràng cải chính (mà cải chính để làm gì?). Ngày 9 tháng 3 năm 1945, chị Mười Thập còn ở Mỹ Tho (Nam Bộ), anh Vi (sau trong kháng chiến mới lấy tên là Dân Tôn Tử còn ở căng (trại tập trung) Bà Rá. Ngày 10 tháng 3, tù nhân căng Bà Rá mới ra khỏi căng. Thì làm gì hai đồng chí ấy đã có mặt ở Hà Nội để lãnh chỉ thị “Nhật Pháp đánh nhau hành động của chúng ta”. Chị Mười tới tháng 7 mới ra Bắc. Dân Tôn Tử tới năm 1954 mới ra Bắc. Vậy Thép Mới lấy “tin tức” ở đâu? Hay là, hoặc “vô tình” hoặc “cố ý” đưa ra một “bằng cớ” là Xứ ủy Nam Bộ, cụ thể là Trần Văn Giàu đã được chỉ thị nghị quyết của Trung ương mà không chịu thi hành? Sự thật trăm phần trăm là mãi cho đến Tổng khởi nghĩa, chúng tôi, Xứ ủy Nam Kỳ chưa hề tiếp được chỉ thị nào của cấp trên cả. Sau 9 tháng 3, các nhiệm vụ đều do chúng tôi tự mình đặt ra cho mình. Đúng, sai là một việc khác, chẳng lẽ mình ngồi chờ? Đặt ra nhiệm vụ nặng nề, lớn lao như thế có phải là chúng tôi chủ quan ảo tưởng chăng ? Nếu không đủ mạnh, mạnh hơn tất cả các đảng phái khác cộng lại, nếu ta lẹt đẹt trong vòng cô độc, không ai trông thấy lực lượng hùng hậu của ta mà chỉ nghe tiếng tăm của ta thôi, thì, vào lúc Nhật Bản bị bại trận, khủng hoảng chính trị xảy đến, các đảng phái quốc gia và giáo phái sẽ giành chính quyền, chớ ta nhỏ yếu thì làm gì được? ...Phải tìm một số hình thức tổ chức và hoạt động công khai – không nhất thiết phải là hợp pháp – hợp với ý đồ của ta, mang tính chất động viên chính trị cao, trước hết là cho thanh niên, động viên được hàng vạn, hàng chục vạn, hàng triệu người dân, đưa họ xuống đường theo khẩu hiệu cách mạng giải phóng dân tộc... Trong lúc bọn tôi còn đang lúng túng, thì thống đốc Nhật ở Nam Kỳ Minoda Fujio và Tổng lãnh sự Ida mời bác sĩ Phạm Ngọc Thạch và kỹ sư Ngô Tấn Nhơn đứng ra tổ chức thanh niên ở Nam Kỳ. Thạch báo cáo với Xứ ủy, bàn riêng hơn thiệt với Hà Huy Giáp (ở Trung Kỳ mới vào) và tôi, Hà Huy Giáp nằm ở nhà thương của Thạch, tại đường Chasseloup-Laubat (bây giờ là đường Xô Viết Nghệ Tĩnh). Tụi Nhật ở Nam Kỳ nhờ Phạm Ngọc Thạch đứng ra tổ chức thanh niên thì cũng như ở Trung, Bắc tụi nó nhờ Phan Anh, Tạ Quang Bửu đứng ra tổ chức thanh niên ở ngoài đó, chẳng có gì khác đâu ở trong ý đồ của Nhật. Cái khác là ở chỗ Phạm Ngọc Thạch là đảng viên Đảng Cộng sản và Minoda, Ida hoàn toàn không biết, không ngờ rằng đằng sau lưng Phạm Ngọc Thạch là một Xứ ủy đang tìm kiếm một hình thức tổ chức và hoạt động công khai của thanh niên, không phải trong phương hướng thể thao, văn hoá đi trong đường hướng Đại Đông Á, mà trong phương hướng chính trị yêu nước và độc lập dân tộc. Cũng phải nói thật : nếu không được anh Giáp, anh Giàu đồng ý thì Bác sĩ Thạch chẳng chịu đứng ra tổ chức Thanh niên Nam Kỳ theo đề nghị của Minoda và Ida đâu, mà dầu có đứng ra làm cũng không gây ra được một phong trào rộng lớn đâu, bất quá cũng như Phan Anh ở Bắc, ở Trung. Và, nếu việc quan trọng đó không được một đồng chí có nhân cách, tài ba như Phạm Ngọc Thạch và các bạn thân thiết của anh đứng ra phụ trách tập hợp thanh niên thì Xứ ủy cũng không biết lấy ai đảm nhiệm công việc lớn lao này. Đúng là tụi Nhật (chính khách và quân nhân) không biết, không thể biết Thạch là cộng sản. Biết sao nổi? Thánh cũng không biết. Thạch lấy vợ đầm; có vợ đầm nên cũng là dân Tây; Thạch lại là cháu ngoại của người hoàng tộc; anh học ở Hà Nội rồi học ở Pháp, giỏi chuyên môn (trị bệnh lao), có nhà thương tư, làm bác sĩ cho gia đình đại tư bản số một Sài Gòn Hui Bòn Hỏa với lương tháng trên vài ngàn đồng bạc Đông Dương thuở ấy; Riêng Thạch có nhiều đất ruộng ở Đồng Tháp Mười, ở đồng bằng sông Cửu Long, và có gần trăm mẫu cà phê ở Dran trên đường Phan Rang-Đà Lạt. Giao du rộng, chơi thân với nhiều tai to mặt lớn Pháp, rồi chơi thân với Minoda, Ida và mấy tướng lãnh Nhật. Nghe nói Minoda cũng có vợ đầm như Thạch. Thì ai có thể ngờ rằng cái ông bác sĩ dân Tây, cháu hoàng tộc, lắm đất, lắm tiền này lại là cộng sản, là đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương? Nhật không ngờ nên mới mời. Nhận hay không nhận? Giáo sư đỏ Trần Văn Giàu (1911-2010 - bên phải) để lại cuốn Hồi ký nhiều tư liệu theo quan điểm của ông Làm hay không làm? Bọn tôi bàn bạc, lật ngược lật xuôi, cân nhắc lợi hại, có thể xem là kỹ. Có thể có anh em (trước hết là nhóm “Giải Phóng”) ngờ ta làm việc không công hay, hơn nữa, làm tay sai cho Nhật; ...Cũng có thể là, lúc nào đó, Nhật ép buộc tổ chức thanh niên phục vụ không nhiều thời ít cho hoạt động chiến tranh Đại Đông Á của nó. Nhưng, nếu ta không đứng ra nắm thẳng việc tổ chức thanh niên thì Nhật cũng lựa được người khác (thiếu gì) để làm việc đó. Khi ấy Nhật sẽ nắm thanh niên chắc hơn, sẽ lợi dụng thanh niên nhiều hơn. Trái lại nếu ta nắm được thanh niên một cách vững vàng thì ta sẽ có nhiều khả năng vận động thanh niên chống lại mọi cách lợi dụng của Nhật mà Nhật không làm sao tự tung tự tác được, nhất là lúc nó ở trong thế yếu, thế thua... Có thể là, trước sau rồi thì Nhật cũng biết ta (cộng sản) nắm tổ chức thanh niên; nó có thể sẽ ra tay khủng bố, nó bắt, nó giết hết thì làm sao? Không sợ! Khi Nhật đã vào bước suy tàn như ngày nay thì nó sợ ta hơn là ta sợ nó; nó cố không gây chuyện với nhân dân ta để còn có thể đương đầu với địch thủ của nó là Mỹ. Nói cho rõ hơn, nếu hồi 1942, 1943 mà Nhật lật đổ Pháp, tuyên bố Việt Nam độc lập, lúc ấy uy thế Nhật lên cao, Nhật đang thắng, chiến tranh đang mở rộng, nếu lúc bấy giờ mà Nhật mời bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đứng ra tập hợp thanh niên, làm thủ lãnh thanh niên, thì Xứ ủy chắc không tán thành đâu. Còn như vào giữa năm 1945, Ý, Đức đầu hàng, Nhật Bản trơ trọi, chết tới nơi, ta rất có thể và cần phải đứng ra lợi dụng công khai để huy động hàng chục vạn, hàng trăm vạn nhân dân làm lực lượng chính trị giành chính quyền khi thời cơ chín muồi, khi quân phiệt Nhật sụp đổ. Ở Nam Kỳ mà không làm như vậy thì cô độc, không tranh nổi với các đảng quốc gia, và giáo phái, tức là không có cách mạng thắng lợi... Vậy cái hại không phải to lớn gì, không phải không thể trừ bỏ được. Còn cái lợi thì khỏi cần phải giải thích cho nhau làm gì nữa. Tụi này ở Nam Kỳ đã quen lợi dụng công khai, hợp pháp từ lâu đời rồi. Từ hồi Nguyễn An Ninh ra báo La Cloche Fêlée, diễn thuyết ở Xóm Lách, thanh niên đảng thành lập mà không xin phép, vận động bầu cử hội đồng thành phố và hội đồng quản hạt, làm biểu tình hàng vạn người và hàng mấy chục cuộc rước “lao công đại sứ” Justin Godart, ra báo Dân Chúng mà không xin phép, v.v… trong khi tổ chức Đảng Tiền phong vẫn bí mật thì tổ chức và hoạt động quần chúng công khai, nhờ vậy mà Đảng Cộng sản phát động được rất nhiều phong trào rộng lớn. Bây giờ, sau 9 tháng 3 năm 1945, nảy sinh ra một tình hình mới chứa đựng nhiều khả năng cho chúng ta một lần nữa sử dụng công khai, hợp pháp trên một trình độ cao hơn trước thì chắc là ta sẽ đạt hiệu quả lớn nhất xưa nay. Bấy giờ chúng tôi thường nói với nhau : trên bầu trời, tinh tú nào lớn nhất thì có sức hút mạnh nhất. Đảng Cộng sản và Mặt trận dân tộc phải lớn mạnh nhất thì mới thu hút được tất cả lực lượng yêu nước vào quỹ đạo giải phóng của mình. Muốn được vậy phải thừa cơ tổ chức một đoàn thể thanh niên lớn mạnh, ở đó tinh thần yêu nước, thương dân, chống thực dân, tinh thần hy sinh, đấu tranh cho độc lập thống nhất sẽ là tư tưởng chính trị bao trùm. Cuối cùng theo sự đề nghị của Giáp và Giàu, Xứ ủy quyết định cho đồng chí bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đứng ra công khai tổ chức Thanh niên. Một số đồng chí khác sẽ được phái vào tổ chức này để, khắp các tỉnh cùng với tất cả những người thanh niên cộng sản, nhanh chóng tạo ra một đoàn thể yêu nước rộng rãi mang tinh thần chiến đấu cao, có khả năng thu hút mạnh, đi theo đường lối cách mạng giải phóng dân tộc. Lực chọn tổ chức Về sự lựa chọn những nhân vật đứng ra lãnh trách nhiệm tổ chức Thanh niên ở Nam Kỳ, Xứ ủy quan niệm rằng tổ chức thanh niên trước hết phải theo một đường lối mặt trận ; bọn tôi xem tổ chức Thanh niên này như là một cách hay để tập hợp tuổi trẻ của nhiều tầng lớp xã hội, trước hết phải đưa vào tổ chức và hoạt động các nhà trí thức tiến bộ, có danh vọng, mà chúng ta có thể nói chuyện được và thực thế ta đã bắt đầu nói chuyện rồi, nhưng chưa đưa vào tổ chức. Tổ chức Thanh niên của ta đang lập nên vừa là tập hợp thanh niên vừa là tập hợp trí thức yêu nước bằng công tác thanh niên. Trên tinh thần đó, ban quản trị, ban chỉ đạo (đóng ở số 14 đường Charner nay là Nguyễn Huệ) gồm : -Lê Văn Huấn, giáo sư trường Pétrus Ký, một ông giáo sư khoa học dạy giỏi và tính nghiêm khắc, tư cách đúng đắn, hình dạng như một pho tượng đồng đen; -Kha Vạng Cân, kỹ sư, làm phó cho Lê Văn Huấn, là ông chủ lò nấu sắt sớm nhất ở Nam Kỳ, một cầu thủ nổi tiếng của thành phố, thân hình hộ pháp, cười nói vui vẻ, nội cái “tướng” ấy đã đủ gây cảm tình. -Phạm Ngọc Thạch, bác sĩ, làm tổng thư ký, đứng đầu một ban thư ký gồm toàn nhà trí thức, nhất là những sinh viên “xếp bút nghiên” đã từng hoạt động thanh niên mấy năm qua. Quyền hành thực tế là ở ban thư ký này. -Nguyễn Văn Thủ, bác sĩ nha khoa, con nhà giàu rất lớn ở quận Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long, bản thân là một “cây” thể thao, làm trưởng ban thể thao. -Luật sư Thái Văn Lung (1916-1946), trạng sư, dân Tây, sĩ quan, phụ trách ban thanh niên. -Tạ Bá Tòng, sinh viên “xếp bút nghiên”, phụ trách ban xã hội. -Huỳnh Tấn Phát, kiến trúc sư, chủ bút báo “Thanh Niên”, đẹp trai, vui tính, diễn thuyết giỏi, nói có duyên, phụ trách ban tuyên truyền. -Huỳnh Văn Tiểng, sinh viên “xếp bút nghiên”, tác giả nhiều vở kịch nổi tiếng, làm tráng trưởng. Mấy người nữa, tôi không nhớ hết, ở trong một ban lãnh đạo đầy uy tín, có nhiều khả năng hoạt động sôi nổi. Hầu hết họ là học viên trong lớp lý luận chính trị do tôi phụ trách, có Hà Huy Giáp và Nguyễn Văn Nguyễn giúp sức. Ở các tỉnh, trong ban trị sự, số trí thức tương đối ít hơn, số anh em cộng sản “công khai” nhiều hơn, phần lớn là những đồng chí có kinh nghiệm hoạt động hồi thời kỳ Đông Dương Đại hội và sau đó. Anh em nông dân nhìn vào thì thấy hơi “lo” vì các ông trí thức đứng đầu hầu như khắp nơi, nhưng rồi phấn khởi vì mọi việc thực tế đều do anh em của ta trước nay chịu khó phụ trách, mà khó thì không phải là điều mà anh em ta ngại. Để làm việc có tính tập thể, Thạch đề nghị đưa Tiểng và Thủ, sau đó là Phát vào Đảng. Bọn tôi đồng ý, hoan nghênh nhiệt liệt nữa là khác. Từ nay thì Đảng Cộng sản có cán bộ trí thức “bự” để làm trí vận. Như vậy, trí vận là thanh vận kết hợp chặt chẽ và đưa lại rất nhiều kết quả tốt đẹp. Một bài học bắt đầu được rút ra là làm “trí vận” hay nhất là giao cho trí thức tiến bộ, yêu nước, một số công tác thích hợp với địa vị xã hội của họ. Công tác vận động thanh niên là ông thầy chính đã vô tình (hay là khách quan) làm việc huấn luyện tư tưởng cho họ, lẽ tất nhiên là với sự săn sóc của Đảng, cụ thể là của Xứ ủy và Đảng đoàn. Tôi quan niệm Đảng Cộng sản là đảng của trí tuệ, thì Đảng phải chú ý đến trí vận, như công vận, nông vận ; trí vận tất phải đưa lại những thành tựu tương đương với các ngành vận động lớn khác. Trong trường hợp này, đưa tầng lớp trí thức ưu tú vào đoàn thể cũng là đưa các tầng lớp tư sản dân tộc vào phong trào chung. Về tên của tổ chức thanh niên: chớ tưởng rằng tụi Ida đặt tên cho tổ chức Thanh niên Nam Bộ bấy giờ. Chẳng một ai hỏi ý kiến của y về vấn đề này. Y chỉ được thông báo, và y chẳng có gì phản đối hay hoan nghênh, nếu có ý gì, thì đó là ý tán thành Phạm Ngọc Thạch. Chúng tôi bàn với nhau rằng cái tên của tổ chức có tầm quan trọng tượng trưng, tiêu biểu, in sâu vào tâm trí của đoàn viên, chớ không phải lấy tên nào cũng được. “Thanh niên tiền tuyến” thì không nên, là rất cấm kỵ ; bởi vì chúng ta chống chiến tranh Đại Đông Á của Nhật. “Thanh niên cứu quốc” thì tất nhiên là đúng nhất mà không lấy được, bởi vì ta đang lập một tổ chức lợi dụng công khai, hợp pháp mà Thanh niên cứu quốc thì Nhật và bù nhìn làm sao để cho hoạt động công khai? Thạch và hai đồng chí phát kiến tên “Thanh niên tiền phong”, một cái tên hấp dẫn, có nghĩa là giao trách nhiệm xung kích, đi đầu trong chiến đấu cho tuổi trẻ đầy máu nóng. Vả lại, “Tiền Phong” là tờ báo của Xứ ủy Nam Kỳ trong bí mật, là tên của tờ báo Thanh niên Cộng sản ở bên Pháp. Năm 1937, ở Sài Gòn ngay chúng ta cũng có tờ Avant Garde. Chắc các bạn lâu nay trong phong trào cách mạng sẽ tán thành cái tên “Thanh niên Tiền phong”. Vậy, tổ chức thanh niên mà Phạm Ngọc Thạch và các bạn của anh lập ra sẽ mang tên “Thanh niên Tiền phong”, một cái tên quyến rũ, động viên, nhiều ý nghĩa tốt, không phải “SET”, càng không phải như “Thanh niên Ducoroy”. Phải nhắc lại rằng chúng ta đặt tên “Thanh niên Tiền phong” mà không cần phải báo cho Minoda, Ida, không cần chúng đồng ý hay không đồng ý. Xứ ủy đồng ý là đủ rồi. Thanh niên Tiền phong tuyên bố mang “tinh thần mới”, theo “mục đích mới”, rằng "Ngày nay đối với phong trào giải phóng đang bồng bột khắp thế giới, dửng dưng lặng lẽ là chết, an phận là chết. Phải tiêu diệt tinh thần ươn hèn ấy, để tạo nên một tinh thần mới, chính đáng hơn, vững bền hơn. Tinh thần mới tức là tinh thần thiết thực, khoa học, luôn luôn tìm hiểu để vượt lên cao". "Cuộc phục hưng của dân Việt Nam sau này thành hay bại là do nơi thanh niên. Muốn làm tròn cái sứ mạng ấy, Thanh niên Tiền phong trước hết bẻ gãy cái ranh giới giai cấp đã chia rẽ lực lượng thanh niên… Thanh niên Tiền phong sẽ được huấn luyện kỹ lưỡng, dự bị chu đáo cho công cuộc vĩ đại của lịch sử, xứng đáng cho đời họ." Ngày chủ nhật 5 tháng 7, trong cuộc lễ Tuyên thệ Thanh niên Tiền phong lần thứ nhất (tuyên thệ là một sáng tạo có tác động tâm lý cao, hướng đi tới biến Thanh niên Tiền phong thành một tổ chức yêu nước nửa quân sự), trước 25 ngàn thanh niên tập hợp ở vườn Ông Thượng, trong đội ngũ hẳn hoi, thủ lĩnh Thanh niên Tiền phong bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đứng ra kêu gọi thanh niên, và trong lời kêu gọi đó, anh đã nhấn mạnh vào mục đích cách mạng, tinh thần cách mạng mà mỗi thanh niên đều phải có. Bảo Thanh niên Tiền phong là của địch thì hoặc là một vu khống trắng trợn, hoặc là một sự lầm lẫn tệ hại, một quan niệm không lấy gì làm sáng suốt khôn ngoan, một thứ chủ nghĩa cô độc mà hằng chục năm nay Đảng đã cực lực phản đối, phản đối cô độc thì mới đúng chớ sao lại phản đối sự tập hợp rộng lớn để thực hiện tinh thần cao Phạm Hồng Thái, Minh Khai, Hà Huy Tập? Cái hôm tuyên thệ lần thứ nhất này của Thanh niên Tiền phong, chính những kỷ niệm nhắc nhở các nhân vật lịch sử cách mạng hiện đại Việt Nam là chỗ được đoàn viên Thanh niên Tiền phong và công chúng hoan nghênh nhiệt liệt nhất. Hôm đó, tôi đội nón nỉ cũ, mặc bà ba, đi guốc vào sân ngồi ngoài rìa xem tuyên thệ, tôi đâm lo cho thủ lĩnh Phạm Ngọc Thạch, sợ cái đồng chí sôi nổi này vượt ra ngoài phạm vi đại đoàn kết và cách mạng dân tộc. Nhưng mọi việc đều ổn. Người ta ra về từng đoàn trong tiếng hát “Lên đàng”, hết sức phấn khởi. Sau đó, tôi có dịp vừa khen Thạch làm một bài diễn văn hay, vừa căn dặn anh (sắp đi các tỉnh), khi đưa tên chị Minh Khai thì cùng đưa tên Cô Giang, khi đưa tên Hà Huy Tập thì cùng đưa tên Nguyễn An Ninh, cho đồng bào các giới đừng nghi ngờ gì về tính chất mặt trận cần phải được nhấn mạnh của Thanh niên Tiền phong. Nói đến lá cờ của Thanh niên Tiền phong, cờ vàng sao đỏ. Đoàn thể chính trị, tôn giáo nào ở Sài Gòn, ở Nam Kỳ lúc đó cũng đều có màu cờ của họ. Cờ quẻ ly của triều đình Bảo Đại, cờ chữ vạn của Cao Đài, cờ ngôi sao xẹt của Trốtkít, cờ điều của Hoà Hảo… Loạn cờ! Thanh niên Tiền phong là một tổ chức lớn, tất phải có cờ của đoàn thể mình. Vả lại, cây cờ là một sự hiệu triệu tập hợp ; tập hợp mà không cờ xí gì hết thì thiếu một cái gì lớn. Thanh niên Tiền phong lấy cờ gì bây giờ ? Cờ đỏ sao vàng từng xuất hiện trong khởi nghĩa 1940, nay là cờ Mặt trận Việt Minh; nếu ta lấy cờ này thì không còn tồn tại công khai và hoạt động công khai được nữa. Như vậy đã bộc lộ ngay cái mà ta không muốn bộc lộ. Phải chế một lá cờ khác, khác mà giống, giống mà khác, cũng hai màu vàng đỏ, cũng ngôi sao ở giữa, nhưng ở đây thì sao đỏ, ở kia là sao vàng. Sao đỏ, anh em nói là sao cách mạng, màu đỏ là màu cách mạng, sao là hướng dẫn đúng đường (trên huy hiệu của SET, năm nào, có con đường đỏ giữa nền xanh). Ta lấy sao đỏ, nhưng không kẻ ác ý nào tố cáo Thanh niên Tiền phong là cộng sản được, bởi vì nền cờ là màu vàng, màu vàng là màu dân tộc. Cờ vàng sao đỏ như vậy có nghĩa là cách mạng dân tộc...thực tế được thanh niên và nhân dân hưởng ứng dữ lắm, các đồng chí không ai đặt thành vấn đề. Ngày nào Thanh niên Tiền phong tuyên bố là thành viên của Mặt trận Việt Minh thì nó sẽ đi dưới cờ đỏ sao vàng, như tất cả đồng bào đều theo cờ đỏ búa liềm biểu hiện cho quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong cuộc cách mạng. Hồi đó, chế cờ vàng sao đỏ, trong lòng chúng tôi không bao giờ có ý nghĩ là phân liệt, là cạnh tranh với cờ đỏ sao vàng, càng không có ý nghĩ đối lập. Những người xem Thanh niên Tiền phong là “của Nhật” thì mới hiểu sai lầm quá đáng như vậy, hay là mới vu oan một cách kỳ cục như vậy. ...Về “trang phục” của Thanh niên Tiền phong, đoàn viên Thanh niên Tiền phong đội nón bàng, một thứ nón mà nguyên liệu sẵn có ở các bưng Nam Kỳ, rẻ, nhẹ và đơn giản; quần soọc màu, sơ mi tay ngắn, gọn và hùng, hùng còn ở cuộn dây thừng đeo ở thắt lưng, bên cạnh một con dao găm bọc da, về sau thêm một cây gậy tầm vông. Những thứ đó là khí cụ dùng hàng ngày mà lại có ý nghĩa là Thanh niên Tiền phong sẵn sàng chiến đấu. Thanh niên Tiền phong gặp nhau hay họp mặt thì chào nhau bằng cách đưa tay trái sè ra, ngang vai, hô: “Thanh niên, tiến!”...Về kỷ luật Thanh niên Tiền phong : vào đoàn thể này phải thề trước hết là “phục vụ Tổ quốc, đấu tranh cho độc lập dân tộc” ; lời thề thứ hai là “phục tùng kỷ luật của đoàn thể”; kỷ luật đó nếu tôi nhớ không sai là: “giữ danh dự cho cá nhân và đoàn thể, thân ái với đồng đội, can đảm trong mọi trừơng hợp, chống mọi sự bất công của kẻ cậy quyền thế, sẵn sàng giúp đỡ người bị hoạn nạn, chấp nhận sự phê bình thân ái của đồng đội, phục tùng đoàn thể”. Những điều vừa kể do Thanh niên Tiền phong tự đặt ra cho mình, không do Xứ uỷ áp đặt từ bên trên, Thạch và các đồng chí, các bạn của Thạch có một khoảng tự do rộng để day trở thoả mái trong đường lối chung. Bảo rằng lãnh đạo lỏng lẻo thì chưa chắc là đúng ; bảo rằng cho phép nảy sinh và thực thi nhiều sáng kiến thì sẽ đúng hơn. Suốt mấy tháng hoạt động hết sức sôi nổi và đa dạng, không có một mâu thuẫn nào hết giữa Xứ ủy và ban lãnh đạo Thanh niên Tiền phong; tôi đại diện chung cho Xứ ủy để trực tiếp chỉ đạo cho Thanh niên Tiền phong. Về hoạt động chính trị xã hội Hoạt động của Thanh niên Tiền phong thì đa dạng và náo nhiệt trên khắp Nam Kỳ, nhất là ở Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định, mọi hình thức đều nhằm vào mục đích chính trị. Không thể thống kê hết số cuộc tập hợp để tuyên truyền cổ động cho chủ nghĩa yêu nước, cho ý thức độc lập, thống nhất, tự do, dân chủ ; có những cuộc năm, bảy chục ngàn ; một, hai chục ngàn, còn những cuộc mấy trăm, mấy ngàn thì vô số. Các cuộc tuyên thệ, mít-tinh, hội họp buổi chiều hay ban đêm tại các trụ sở với các bài diễn thuyết của thanh niên, giáo sư, cựu chính trị phạm, cộng với hết sức nhiều cuộc tuần hành với cờ xí, hàng ngũ chỉnh tề, lời hát hùng tráng, tạo nên một không khí chính trị xã hội mà ai cũng thấy rằng đó là dự triệu của một sự thay đổi gì rất lớn sắp diễn ra, đặc biệt là từ khi bên cạnh hàng tám vạn Thanh niên Tiền phong còn có mười hai vạn “Thanh niên Tiền phong ban xí nghiệp” vốn là công đoàn. Ở Sài Gòn, ở các tỉnh Thanh niên Tiền phong đều phát triển nhanh, kể cả những tỉnh chưa có tỉnh ủy của Đảng Cộng sản như Bà Rịa, Hà Tiên. Mới hơn một tháng tồn tại mà Thanh niên Tiền phong Sài Gòn đã tổ chức được một cuộc lễ tuyên thệ cũng là một cuộc “tuần hành thị uy” 25 ngàn người có hàng ngũ chỉnh tề gần như một đạo quân không có súng ống; khí thế cao. Phần lớn các tỉnh cũng theo gương Sài Gòn tổ chức lễ tuyên thệ; trong lễ tuyên thệ ở tỉnh thường thường tập hợp cả vạn người, năm, bảy ngàn là ít nhất, những diễn văn còn mạnh hơn diễn văn ở Sài Gòn. Tỉnh hạng chót cũng tập hợp trên 10.000 đoàn viên. Giữa tháng 8 cả Nam Kỳ, Thanh niên Tiền phong đông hơn một triệu. Một triệu trong đội ngũ hẳn hoi, mang đồng phục, tuân theo mạng lệnh của một trung tâm chỉ đạo thống nhất. Gần đến ngày khởi nghĩa thì “Thanh niên Tiền phong ban xí nghiệp” lấy lại tên Tổng Công đoàn, và Tổng Công đoàn cũng như Thanh niên Tiền phong đều cùng lúc tuyên bố công khai là thành viên của Mặt trận Việt Minh. Thanh niên Tiền phong là một sự sáng tạo của phong trào nhân dân Nam Kỳ. Nhờ đó mà Đảng Cộng sản, trong một thời gian tương đối ngắn, đã có thể trở thành đoàn thể yêu nước có lực lượng tổ chức lớn nhất ở Sài Gòn và toàn bộ Nam Kỳ, nghĩa là Đảng Cộng sản có một “đạo quân chính trị” hùng hậu như mong muốn..." Xem thêm về cuối Hồi ký Trần Văn Giàu trên trang Diễn Đàn Forum tại Paris, và bài về Cách mạng tháng Tám ở Nam Bộ trên báo Việt Nam.
Sammi Yang lần đầu nhận thấy có cái gì đó 'sai sai' khi cô tới một phòng khám ở Berlin (Đức) và ngay lập tức bị cấm bước vào tòa nhà.	Chủ nghĩa bài Trung: Virus corona tiết lộ vô số cách thế giới e sợ Trung Quốc	Sự nghi ngại đối với người Trung Quốc đã tăng lên kể từ khi đại dịch virus corona bắt đầu, thậm chí ngay cả ở châu Á Các bệnh nhân khác xì xào sau cánh cửa phòng khám; trong khi cô Yang - một nghệ sỹ trang điểm từ Trung Quốc - phải đợi bên ngoài trong thời tiết tháng Giêng lạnh giá. Cuối cùng, bác sỹ của cô cũng xuất hiện. Và câu đầu tiên bà bác sỹ nói là: "Đây không phải là vấn đề cá nhân nhưng..." Virus corona: Người biểu tình Ukraine tấn công xe bus chở người về từ Vũ Hán Bị phong tỏa, cuộc sống người dân vùng tâm dịch Sơn Lôi ra sao? Ứng phó với Covid-19: VN 'trước thụ động, sau thái quá'? Bệnh viện có kỳ thị khi từ chối nhận sản phụ người Vĩnh Phúc? Rồi bà bác sỹ nói: "Chúng tôi không nhận bất cứ bệnh nhân Trung Quốc nào bởi vì loại virus Trung Quốc này" - cô Yang kể với BBC. "Tôi không có cơ hội để giải thích và nói rằng tôi khỏe mạnh." Cô Yang không hề tới Trung Quốc thời gian gần đây. Năm điều cần biết về virus corona Trong nhiều tuần kể từ khi virus corona lây lan khắp thế giới, xuất hiện vố số vụ việc kỳ thị chống người Trung Quốc hoặc bất cứ ai trông giống người châu Á. Thậm chí ngay cả khi cảm thông tăng lên đối với các nạn nhân người Trung Quốc, đặc biệt với cái chết của bác sỹ Lý Văn Lượng - người đầu tiên cảnh báo sự xuất hiện của virus corona - cộng đồng người châu Á nói chung và Trung Quốc nói riêng cho hay, phân biệt chủng tộc và bài ngoại liên quan đến virus này vẫn gia tăng. Chống Trung Quốc và kỳ thị người Trung Quốc không phải là điều mới - Chủ nghĩa bài Trung là một hiện tượng đã tồn tại hàng thế kỷ. Nhưng vô số cách mà Chủ nghĩa bài Trung thể hiện trong đại dịch corona cho thấy mối quan hệ ngày càng phức tạp hiện nay giữa thế giới và Trung Quốc. 'Không quen thuộc ở phương Tây, quá quen ở phương Đông' Những chỉ trích thậm tệ liên quan đến virus corona đã xuất hiện khắp thế giới, được diễn đạt theo nhiều cách khác nhau. Ở những nơi mà người châu Á là thiểu số như ở châu Âu, Mỹ và Úc, Chủ nghĩa bài Trung có vẻ bị thúc đẩy bởi những định kiến hời hợt rằng, người Trung Quốc là bẩn thỉu và thiếu văn minh. Bị gọi là "virus", ví dụ, là rất phổ biến. Cộng đồng thiểu số châu Á bị xa lánh nơi công cộng và trở thành mục tiêu của các cáo buộc và các vụ tấn công phân biệt chủng tộc. Các tiêu đề như 'mối nguy hiểm màu vàng', 'Gấu trúc nhiễm virus Trung Quốc', 'Trẻ em Trung Quốc nên ở nhà' xuất hiện trên các báo ở Úc và Pháp. Với thông tin rằng, virus này bắt nguồn từ một chợ buôn bán động vật hoang dã và có thể lây từ loài dơi, các lời đùa cợt quen thuộc rằng, người Trung Quốc ăn mọi thứ 'động đậy' đã lan truyền khắp nơi. Trong khi các bình luận tương tự cũng xuất hiện ở châu Á, các chỉ trích chống Trung Quốc được thực hiện với giọng điệu bài ngoại ở mức độ sâu sắc hơn. Một chủ đề phổ biến là nghi ngờ có phải chính Trung Quốc đã làm lây lan virus này cho dân của họ. Tại Singapore và Malaysia, hàng trăm ngàn người đã ký một thỉnh nguyện thư online kêu gọi cấm công dân Trung Quốc vào lãnh thổ nước mình. Và chính phủ cả hai nước này đã 'cấm cửa' với người Trung Quốc ở một số địa điểm. Ở Nhật Bản, nhiều người gọi người Trung Quốc là "những kẻ khủng bố sinh học", trong khi thuyết âm mưu về việc Trung Quốc làm lây nhiễm virus cho người dân, nhất là người Hồi giáo, đã sinh sôi nảy nở ở Indonesia và các nơi khác. "Ở phương Tây, Trung Quốc bị nhìn nhận như vậy và bị loại bỏ, và Chủ nghĩa bài Trung ở đó có khuynh hướng sinh ra từ sự không quen thuộc. Nhưng ở châu Á và Đông Nam Á, nó sinh ra từ quá nhiều sự quen thuộc," Giáo sư Donald Low, một học giả tại Hong Kong, người nghiên cứu về chính sách công Trung Quốc, nói. Ở châu Á, nhiều thế kỷ qua, cái bóng của Trung Quốc đã phủ lên các lĩnh vực như tranh chấp khu vực, bất bình về lịch sử và làn sóng di dân Trung Quốc. Gần đây, các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông và việc họ giam giữ người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở tỉnh Tân Cương đã làm dấy lên sự tức giận và nghi ngờ đặc biệt ở Đông Nam Á - nơi có dân số Hồi giáo đáng kể. Tiền và đầu tư Trung Quốc đổ vào khu vực được chào đón, nhưng cũng làm dấy lên ngờ vực về sự thống trị và bóc lột với rất ít lợi lộc đem về cho kinh tế địa phương. Thậm chí, ngay cả trong các nước chủ yếu là người Hoa, như ở Hong Kong và Singapore, đã có một sự gia tăng trong tình cảm chống đại lục, một phần do những lo lắng kéo dài về việc người Trung Quốc nhập cư, bản sắc, cũng như ảnh hưởng từ Bắc Kinh. Kỳ thị cũng tạo ra sự phản kháng chống phân biệt chủng tộc, như đã thấy trong bức tranh graffiti của Ý này có nội dung: 'Có một dịch bệnh của sự thiếu hiểu biết ở khắp nơi ... Chúng ta phải bảo vệ chính mình." 'Kinh ngạc và coi thường' Một số người tin rằng làn sóng bài Trung này chủ yếu là do việc Trung Quốc đã cư xử thế nào, cả trong khủng hoảng hiện thời và trong các năm gần đây trên trường thế giới. Thái độ chung đối với Trung Quốc là một hỗn hợp của "kinh ngạc và coi thường," Giáo sư Low cho hay. Đối với một số người đang xem xét cách Trung Quốc xử lý khủng hoảng virus corona,"có sự ngưỡng mộ đáng kinh ngạc về những gì người Trung Quốc có thể làm, chẳng hạn như xây bệnh viện trong vài ngày. Nhưng cũng có sự khinh miệt vì họ không thể kiểm soát những thứ như buôn bán động vật hoang dã, hoặc tính minh bạch." Người Việt trụ lại Hàng Châu giữa mùa virus corona Giới chức Trung Quốc đã thừa nhận rằng họ quá chậm trễ trong các báo cáo và kiểm soát ban đầu về dịch bệnh, và đã bị trừng phạt vì cách họ đối xử với bác sỹ Lý Văn Lượng - người từng bị cảnh sát điều tra khi ông gửi thông tin cho đồng nghiệp cảnh báo sự xuất hiện của virus corona. Khi Chủ tịch Tập Cận Bình tìm cách quảng bá một Trung Quốc mạnh mẽ và tự tin, thông điệp được truyền đi là Trung Quốc là một đối tác có trách nhiệm, trong khi nước này đã đầu tư hàng triệu đô la vào các nước khác trên khắp thế giới. Nhưng Trung Quốc không ngần ngại tăng cường 'sức mạnh cơ bắp', như đã thấy trên mặt trận truyền thông khốc liệt trong thời gian chiến tranh thương mại với Mỹ; hay việc có thêm bằng chứng về chương trình gián điệp nhà nước sâu rộng của Trung Quốc, và việc họ không ngừng đặt ra các yêu sách đối với các vùng lãnh thổ đang tranh chấp. "Họ muốn được yêu mến, nhưng cũng muốn được e sợ," Giáo sư Low nói. Sự giàu có ngày càng tăng của Trung Quốc dẫn đến số lượng khách du lịch và sinh viên đến thăm và sống ở khắp nơi trên thế giới tăng vọt hơn bao giờ hết, khiến sự hiện diện của nước này rõ rệt hơn. Các báo cáo lẻ tẻ về hành vi xấu cùng với sự hiện diện đông đảo của họ đã làm nảy sinh những định kiến về khách du lịch Trung Quốc thô lỗ hay sinh viên Trung Quốc siêu giàu vung tiền qua cửa sổ. Khách du lịch Trung Quốc tăng mạnh khiến sự hiện diện của họ rõ nét hơn trên khắp thế giới Dĩ nhiên, không phải nơi nào trên thế giới cũng có chung nỗi nghi ngại về Trung Quốc như chúng ta có thể thấy rõ ở Tây Âu, Mỹ và châu Á. Người dân Nam Mỹ, châu Phi và Đông Âu nhìn nhận về Trung Quốc tích cực hơn, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Một số nhà quan sát và chính phủ Trung Quốc nói rằng các đối thủ của Trung Quốc cũng đổ lỗi cho Chủ nghĩa bài Trung, với các cơ hội và quyền lực chính trị mà họ có thể gặt hái được từ đó. Du lịch Hà Nội sau Tết đình trệ vì virus corona Những năm gần đây, một số lượng đáng kể những chỉ trích chống Trung Quốc đến từ Mỹ - đặc biệt dưới thời chính phủ Trump, theo Giáo sư Barry Sautman, một nhà xã hội học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong. Chính Mỹ đã có lịch sử lâu dài về Chủ nghĩa bài Trung, đáng chú ý nhất là Đạo luật Loại trừ Trung Quốc năm 1882 cấm lao động người Trung Quốc sau làn sóng nhập cư bắt đầu từ Gold Rush. Làn sóng hiện nay trùng khớp với việc này, và có lẽ một phần là do sự gia tăng của chủ nghĩa bản địa bài ngoại của Mỹ, cũng như phần còn lại của thế giới, Giáo sư Sautman nói. "Trung Quốc hiện này đang được nhìn nhận là kể thách thức quyền bá chủ của Hoa Kỳ, và hầu hết mọi khía cạnh của những gì chính phủ Trung Quốc đang làm đã bị chỉ trích nặng nề. Kết quả là rất nhiều người trên thế giới nhắm vào đó, và nó dựa trên Chủ nghĩa bài Trung đã ăn sâu trong lịch sử, như ở châu Á," ông nói. "Tấn công Trung Quốc khi họ đang đuối" Trong vài tuần qua, truyền thông nhà nước Trung Quốc đã đăng tải những bài bình luận buộc tội chủ nghĩa kỳ thị, phân biệt chủng tộc, đáng chú ý là bằng tiếng Anh và nhắm vào độc giả toàn cầu. Trung Quốc cũng phản đối mạnh mẽ các bài tường thuật trên truyền thông quốc tế về cách họ đối phó với dịch virus corona, mặc dù một vài trong số đó là các chỉ trích được đăng trên truyền thông địa phương. Trung Quốc gọi đó hoặc là thông tin sai lệch, hoặc kỳ thị chống lại Trung Quốc. Người dẫn chương trình nổi tiếng Liu Xin của CGTN so sánh việc này với "tấn công Trung Quốc khi họ đang yếu". Chính phủ Trung Quốc chính thức chỉ trích các nước, nhất là Mỹ, đã "tạo ra và giao rắc nỗi sợ hãi" bằng cách ban hành lệnh cấm nhập cảnh "không cần thiết" đối với du khách Trung Quốc. Trong khi đó, căng thẳng và thất vọng đối với sự kỳ thị ngày càng sâu sắc tại nhiều cộng đồng thiểu số Trung Quốc và châu Á, khi đại dịch diễn biến phức tạp mà chưa có dấu hiệu kết thúc. Người Việt trụ lại Hàng Châu giữa mùa virus corona "Tôi thấy sợ hãi", cô Yang, nghệ sỹ trang điểm ở Berlin mà chúng tôi đề cập ở đầu bày nói. Yang dự định sẽ tránh ra ngoài trong vài tuần tới. Không phải những gì cô Yang trải qua tại phòng khám đã khiến cô hoảng sợ. Một người bạn Đức gốc Á gần đây cũng bị quấy rối tại một nhà ga xe lửa, trong khi một phụ nữ Trung Quốc bị tấn công dã man trên đường về nhà. Cảnh sát Berlin xếp vụ này vào loại phân biệt chủng tộc. Người phụ nữ Trung Quốc khẳng định trên mạng xã hội rằng bà bị gọi là "virus" và bị đánh đập sau khi bà chống trả. "Tôi không muốn cự cãi với những người gọi tôi là virus. Tất cả những điều họ biết là những thứ mà họ đọc trên báo, và ta không thể thay đổi suy nghĩ của họ", Yang nói. "Thậm chí nếu tôi cho họ xem visa của tôi, nói với họ tôi thường trú ở đây, điều đó cũng chẳng có ý nghĩa gì. Bởi vì tất cả mọi thứ họ thấy chỉ là gương mặt Trung Quốc của tôi."
Miran, hướng dẫn viên đoàn chúng tôi, chiếu đèn pin vào hồ nước trong vắt như pha lê nằm lọt giữa các vách núi. “Kia kìa. Quý vị thấy chưa? Đó là nhân ngư proteus. Rất là hiếm, thậm chí ngay tại những hang động Postojna này."	Chui xuống lòng đất châu Âu tìm 'nhân ngư'	Phải công nhận là trông thứ động vật lưỡng cư có hình dạng như con cá chình nhưng lại có màu trắng bệch thì rất kỳ lạ, nhưng những gì chúng tôi được chứng kiến dưới lòng đất này của Slovenia thì quả còn lạ hơn. Cứ như thể ta đang lọt vào thế giới bên kia vậy! Còn được gọi là “nhân ngư” do lớp da trắng nhợt, cá proteus có thể sống tới hơn 100 năm, nhịn ăn được 14 năm; chúng sinh sống ở những hốc sâu nhất trong các hang động. Chúng tôi ra khỏi mạng lưới nhằng nhịt ở Postojna, một trong những cụm hang động núi đá vôi dài nhất thế giới. Cụm hang động Postojna Cuộc thám hiểm hồi cuối tháng Sáu đã khám phá ra một hệ thống dài 24km, thậm chí có thể dài tới 31 km nếu Postojna nối được sang cụm hang động Planinska kế bên bằng một ngách nối mà hiện người ta vẫn chưa tìm thấy. Đẹp như tiên cảnh, nơi đây khiến người ta phải sững sờ trước những măng đá và nhũ đá có màu sắc, hình dạng và những kích cỡ kỳ lạ. Đó là những hình khối từ mảnh mai như sợi mì ống cho tới những cột đá chót vót cao tới 17m mà thiên nhiên đã phải mất tới 14.000 năm để kiến tạo. Trước đó, chúng tôi đã trải qua hai giờ khám phá phong cảnh lạ lùng trên quãng đường 2km đi bằng tàu hoả trong khu vực rộng lớn này, từ động này sang động khác, từ ngách này tới ngách khác, với những cảnh kỳ thú, những cột đá vôi bị xói mòn, bị xâm thực, bị nước mưa, các trận động đất và thậm chí bị cả những trận gió bào xé. Đây là dịch vụ đường sắt được thiết kế từ thời thập niên 1920, dành riêng cho khu hang động này. Vòm động cuối cùng thật ấn tượng, được gọi là Phòng Hoà nhạc, từng là nơi tổ chức những buổi trình diễn lớn hồi thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 do nó tạo độ vang âm tuyệt vời. 'Phòng Hoà nhạc' với sức chứa 10.000 người đã từng mê hoặc nhiều gương mặt nổi tiếng như Hoàng đế Thánh chế La Mã Archduke Ferdinand I, Hoàng đế Áo Franz Joseph và Thủ tướng Phát xít Ý Benito Mussolini. Ngày nay, thỉnh thoảng vòm động này vẫn được dùng làm nơi biểu diễn âm nhạc. Từ đây, hướng dẫn viên Miran dẫn chúng tôi rời khỏi những lối thông thường có đèn chiếu sáng để đi bộ, tiến vào những chỗ sâu hơn, nơi dòng sông Pivka vốn đã tạo nên hàng loạt các hang động này đang âm thầm sủi bọt. Nơi đây, nằm dưới mặt đất 110m, là thế giới không chút ánh sáng và khó hình dung của nhân ngư proteus cùng các sinh vật hiếm lạ của tầng nước ngầm, như các loài cá, tôm và thậm chí cả nhện. Để nhìn được nhân ngư proteus, ta cần phải chiếu đèn pin xuống mặt nước trong hang động tối om Postojna được biết đến như cái nôi của sinh học hang động, môn khoa học nghiên cứu về hệ thực vật, động vật sinh sống ở tầng nước ngầm, kể từ khi nhà thám hiểm địa phương Luka Čeč phát hiện ra loài bọ hang động ở đây vào năm 1831. Kể từ đó, các nhà khoa học đã xác định được ở đây 114 loài đặc hữu - bao gồm cả loài nhân ngư kỳ lạ proteus - và một loạt các động vật thời tiền sử như gấu hang động, linh cẩu và thậm chí tê giác, vốn sống từ trước cả Kỷ Băng hà cuối cùng. Nếu tắt đèn trên mũ bảo hiểm đi, bóng tối âm âm đè xuống khiến ta thấy rợn người. Vậy mà trong lần đầu thăm dò hang ở quy mô lớn vào năm 1818, đoàn thám hiểm khi đó đã chỉ dựa vào ánh sáng hắt ra từ những ngọn nến và sự gan dạ đến khó tin. “Này, nghe này,” Miran nói khi chúng tôi đi qua dãy nhũ đá trông như một cái đàn ống. Anh gõ nhẹ lên những cột rỗng mảnh khảnh theo những nhịp điệu đầu tiên trong bài Smoke on the Water của ban nhạc rock Deep Purple. “Đây mới là nhạc rock thứ thiệt này,” anh ngoác miệng cười khiến mọi người phấn chấn theo. Postojna chỉ là một trong loạt 23 hang động ta có thể khám phá trong vùng núi đá vôi của Slovenia, nơi tạo nên miền tây nam có bề dày lịch sử của nước này, cũng là nơi có những điểm định cư thời tiền sử từ hơn 5.000 năm trước. Nơi đây, các con sông và hồ nước ngầm đã tạo nên các cảnh đẹp dưới lòng đất và thu hút hơn một triệu lượt du khách mỗi năm. Cụm hang động Skocjan Cách Postojna khoảng 30km về phía tây nam là khu hang động Skocjan, tuy không phát triển bằng nhưng cũng rất đẹp. Đây là Địa điểm Di sản Thế giới của Unesco, được mệnh danh là “Grand Canyon ngầm”, là một thế giới ngầm của những vách đứng khổng lồ. Đây là nơi khiến ta có cảm giác như mình lọt vào một thế giới điên rồ vừa như cảnh trong tác phẩm của nhà văn chuyên viết truyện viễn tưởng Jule Verne, vừa như cảnh trong những bộ phim của đạo diễn “Chúa tể của những chiếc nhẫn”, Peter Jackson. Nằm sâu cách mặt đất hơn 120m, sương khói mịt mù từ dòng sông ngầu bọt tạo ra một khung cảnh huyền hoặc với những vách núi dựng đứng, những khúc quanh với ánh sáng rực rỡ kỳ quái. Tại hang Thunder Canyon, lớn nhất trong số bốn hang động chính, có một mái che nhô ra ở độ cao có thể nuốt chửng một toà nhà 45 tầng. Bên dưới là cây cầu Cerkyenik dài 14m vắt ngang qua dòng sông Reka ngầu bọt, một kỳ tích xây dựng được phỏng theo cây cầu Khazad-dum của cây bút trứ danh người Anh trứ danh Tolkien. Cái lạnh trong không khí, thường ở 10 độ C, trở nên buốt giá hơn vì độ ẩm 95% do nước sông phun trào, tạo cho hẻm núi một cảm giác trống rỗng ma quái. Trong bóng tối lờ mờ, chúng tôi chỉ dám bước thử lên một bậc trong số các bậc thang đá do những người đầu tiên qua đây đục chìm vào phía rìa ngoài của vách đá, bằng chứng cho thấy đã từng có một nhóm thám hiểm đi qua lối này vào năm 1851. Trở lại vách đá chính, chúng tôi thoát ra theo chỗ nứt rộng 15m ở đáy một hố sâu, nơi dòng sông Reka từng điên cuồng đục thủng lớp đá vôi mềm rồi đổ vào hệ thống hang động phía xa sau lưng chúng tôi. Cụm hang động Predjama Điểm dừng chân cuối cùng của chúng tôi là cụm hang động Predjama, cách Skocjan 40km về phía đông bắc và chỉ đi quá Postojna 10km. Dù kém phát triển hơn cả Postojna lẫn Skojcan nhưng nơi này khiến người ta phải trầm trồ vì vẻ đẹp phong cảnh của nó. Một lâu đài 700 năm tuổi kề dựa vào ngọn núi nơi có cửa hang khổng lồ. Đây chính là một biểu tượng rực rỡ cho kỹ thuật xây dựng thời Trung Cổ. Lâu đài và hang động thiên nhiên là những thực thể khác biệt, nhưng với bàn tay con người, chúng hoà quyện vào nhau một cách hài hoà, duyên dáng. Bị xuyên thủng bởi dòng sông Lokva chảy ngầm trong lòng đất dưới vách đá cheo leo bao quanh toà lâu đài, những vực sâu của Predjama chỉ có thể được khám phá với các tour du lịch nhóm nhỏ, được trang bị đầy đủ thiết bị thám hiểm hang động. Tuy nhiên, bản thân toà lâu đài đã là một nơi rất hấp dẫn để tìm hiểu về cuộc sống thời thế kỷ 15, nơi vẫn còn những đồ đạc, cách bài trí nhà bếp thời đó, và - ngay cả trong những ngày đầu hè - cái cảm giác lạnh lẽo như ở trong hang. Tại đây, chúng tôi được nghe kể về Robin Hood của Slovenia, hiệp sĩ Erazem Lueger, một anh hùng dân gian chuyên bảo vệ dân nghèo Hungary trong các cuộc giao tranh với nước Áo thời gian từ 1477 đến 1488. Lâu đài Predjama đến nay đã được 700 tuổi Chuyện kể rằng Lueger hồi 1483 đã dùng toà lâu đài và hang động này làm căn cứ địa chống lại hoàng đế Áo. Ông dùng lối vào bí mật bên trên hang làm đường tiếp tế lương thực khi bị vây hãm suốt một năm ròng. Tuy nhiên, cuối cùng, một người hầu đã phản bội và tiết lộ nơi ẩn náu của ông, khiến ông bị giết chết một cách bi thảm – một khẩu thần công đã câu trúng nhà vệ sinh của chàng hiệp sĩ trong toà lâu đài, nơi không được bảo vệ kỹ càng. Bạn cần biết Hang Postojna: Cứ mỗi giờ có một tour du lịch kéo hai tiếng nếu là mùa cao điểm (từ tháng Năm đến tháng Chín, 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều), bốn lần một ngày trong thời gian từ tháng Tư đến tháng Mười, và ba lần một ngày từ tháng Mười Một đến tháng Ba. Các tour có hướng dẫn viên tháp tùng tới khu vực hang động sâu hơn phải được đặt trước ít nhất ba ngày và chỉ phục vụ các nhóm từ ba đến mười người. Khách tham quan sẽ được cung cấp trang phục bảo hộ. Postojna là hệ thống hang động duy nhất có lối vào dành cho người khuyết tật. Hang Predjama: Lâu đài mở cửa từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều trong mùa cao điểm (từ tháng Năm đến tháng Chín), từ 10 giờ sáng đến 5 giờ chiều trong thời gian từ tháng Tư đến tháng Mười, và từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều trong thời gian từ tháng Mười Một đến tháng Ba. Các tour tham quan hệ thống hang động ngầm phục vụ từ tháng Tư đến tháng Mười và phải đặt trước. Các tour này đòi hỏi khách phải có đủ thể lực và không thích hợp cho trẻ em. Dịch vụ xe buýt đưa đón miễn phí qua lại giữa Postojna và Predjama trong tháng Bảy và tháng Tám sẽ phục vụ các du khách mua vé thăm cả hai địa điểm. Hang Škocjan: Cứ mỗi giờ có một tour tham quan dài hai tiếng có hướng dẫn viên đi kèm trong mùa cao điểm (từ tháng Sáu đến tháng Chín, 10 giờ sáng tới 5 giờ chiều), ba lần một ngày trong các tháng Tư, Năm và Mười, và hai lần một ngày trong thời gian từ tháng Mười Một tới tháng Ba. Nếu trả thêm 5 euro, du khách sẽ được đưa đi tham quan thêm một phần sông Reka chảy ngầm dưới lòng đất. Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Travel.
Hãy tưởng tượng bạn đang sống trong một môi trường giả tưởng, trong đó các camera giám sát ghi lại mọi thứ trên đường phố, nhận diện và ghi nhớ tất cả các gương mặt của những người qua đường. Thế nhưng bạn thì đang choàng một chiếc khăn HyperFace.	Công nghệ mới giúp chống tình trạng bị giám sát, theo dõi	Hình vẽ HyperFace đưa ra các mẫu trông giống như mắt, mũi, miệng, khiến các thuật toán nhận dạng gương mặt bị nhầm lẫn Giữa cấu trúc động học dạng lưới in trên nền vải, những hình vuông nhỏ màu đen cho thấy những đôi mắt, mũi và miệng siêu nhỏ. Thuật toán nhận diện khuôn mặt của camera giám sát đã bị rối. Và thế là danh tính của bạn được an toàn, sự riêng tư của bạn đã được bảo vệ. 'Hố tử thần' là điềm báo tương lai? Bí mật lăng mộ Tần Thủy Hoàng Choáng ngợp trước những bức tranh do tử tù vẽ Được công bố vào tháng 1/2017, vải in HyperFace do nghệ sĩ Adam Harvey ở Berlin cùng với Hyphen-Labs, một nhóm thiết kế thời trang quốc tế gồm nhiều nhà thiết kế nữ, sáng tạo. Mục tiêu là để nhằm khám phá điểm gặp gỡ giữa công nghệ, nghệ thuật và khoa học. Harvey đã tạo ra những thiết kế phản giám sát trong một dự án trước đó. Trong CV Dazzle, các mẫu thiết kế tóc và cách trang điểm có thể giúp bạn tránh phần mềm nhận diện gương mặt, và vải phản xạ nhiệt ngăn cản các thiết bị bay có thể ghi hình. Khi mặc vào, HyperFace cho máy tính khoảng 1.200 lựa chọn gương mặt khác nhau - Harvey lấy cảm hứng từ khả năng làm thay đổi màu sắc trong thế giới động vật. "Thay vì cho rằng cần ngụy trang để che giấu bớt sự hiện hữu cá nhân, HyperFace có cách tư duy khác đi về mối quan hệ giữa nhân vật và hình nền," Harvey nói với BBC Culture. "Ta có thể làm giảm bớt đi khả năng phát hiện, nhận dạng ra khuôn mặt thật qua việc đưa ra hình nền với nhiều gương mặt được chỉnh sửa trông cho khác đi." "Giám sát là một đề tài được đề cập nhiều nhất ở Hyphen-Labs trong suốt một thời gian," thành viên tên Ashley Baccus-Clark của Hyphen-Labs nói về cảm hứng của dự án. "Dự án bắt đầu với suy nghĩ về các vấn đề như an ninh, sự riêng tư và sự hiện diện, mối liên hệ tới những người phụ nữ da đen và cộng đồng người da đen. Sau đó, khi một số sự kiện xảy ra trong vài tháng qua, thông điệp của chúng tôi trở nên toàn cầu hơn." Cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã khiến những tư tưởng tự do sáng tạo, cùng với những người khác, cảm thấy lo lắng hơn. "Không khí chính trị của chúng ta khiến nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và sáng tạo cần phải tìm hiểu thêm về sự giám sát," Baccus-Clark nói. Chính trị trên cơ thể Trong lúc những người nổi tiếng như Kim Kardashian gắn liền với một sự nghiệp - dẫu sự nghiệp đó là thứ vẫn còn đang bị tranh luận xem liệu có phải nghệ thuật không - chuyên phơi bày, bộc lộ đời sống cá nhân theo cấp độ ngày càng tăng thêm, thì rất nhiều người trong chúng ta vẫn muốn không bị theo dõi. Cặp đôi thiết kế gia người Hà Lan thực hiện dự án KOVR đã đưa ra mẫu Áo choàng Chống bị giám sát, giúp bảo vệ được các thông tin cá nhân của chúng ta Và trong khi internet đầy các mẹo bảo vệ an ninh trong thời kỹ thuật số, thì các nhà thiết kế xuất hiện với việc bảo vệ một mặt trận khác: cơ thể. Các phát minh là sự hòa phối mạnh mẽ giữa thời trang, nghệ thuật và công nghệ. Nó tiết lộ cho ta biết rất nhiều về thế giới ta đang sống. Sự theo dõi, giám sát là một chủ đề tin tức lớn từ giữa năm 2013, khi một nhân viên tình báo An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA), Edward Snowden, công khai cho công chúng thấy NSA có thể tìm ra những thông tin cá nhân về chúng ta như thế nào. Cung điện dành cho người điên ở London Vì sao nghệ thuật khỏa thân vẫn gây sốc? 'Yêu' robot có đồng nghĩa với việc ngoại tình? Từ đó, những tiết lộ trở nên rõ ràng và rất nhanh chóng: Facebook, Google và Microsoft đã giao nộp dữ liệu người dùng cho các chương trình bí mật của NSA; Gemalto, một trong những nhà sản xuất sim điện thoại lớn nhất thế giới, cũng cho biết họ tin rằng hệ thống của họ đã bị tấn công bởi các cơ quan giám sát an ninh mạng của Hoa Kỳ và Anh Quốc. Các nghệ sĩ ngay lập tức phản ứng: bằng một cuộc trưng bày mới, có tên "Bị theo dõi! - Sự giám sát, Nghệ thuật và Nhiếp ảnh" ( Watched! Surveillance, Art and Photography), vừa mở cửa tại C/O Galerie tại Berlin, giới thiệu tác phẩm của một số nghệ sĩ quốc tế bàn luận về sự riêng tư trong bối cảnh những tiết lộ về NSA. Ở cấp độ thực tiễn hơn, cặp đôi thiết kế người Hà Lan trong Dự án KOVR đã tập trung vào các phương pháp bảo vệ những thông tin cá nhân mà chúng ta thường mang theo người mỗi ngày: từ những dữ liệu trong điện thoại cho đến những chip máy tính siêu nhỏ thường được cài vào hộ chiếu, thẻ chứng minh nhân dân và thẻ ngân hàng, cho tới từng tiểu tiết của cuộc sống ta tồn tại trong thiên hà thực tế ảo như trong phim Tron. Cách phản ứng của Dự án KOVR là chế tạo ra áo khoác chống bị theo dõi, một áo khoác có phủ bạc từ vật liệu vải kim loại có tác dụng như chiếc lồng Faraday trang trí, khiến cho không ai có thể đọc được các chip máy tính trong thẻ ngân hàng và giấy tờ tùy thân và khiến cho tín hiệu điện thoại di động không thể bị tìm ra. Các nhà thiết kế gọi tác phẩm của họ là "sự phản kháng được khoác lên người", và cảnh báo chúng ta "phải luôn là con người trong môi trường bị chi phối bởi thông tin". Trở nên vô hình Khả năng chọn lựa khi nào có thể tự tiết lộ thông tin và cách thể hiện ra sao là một trong những biểu hiện cho thấy ta là con người; nhà thiết kế đồ họa Leo Baauw lập luận. Ông là người đồng sáng lập dự án KOVR với nghệ sĩ trình diễn Marcha Schagen. Áo choàng Chống bị giám sát khến các thiết bị đọc dữ liệu ngân hàng và thẻ tùy thân không làm việc được Ông nói nghiên cứu của họ, cùng với tiểu thuyết viễn tưởng của Yevgeny Zamyatin, 'Chúng tôi', và lý thuyết của Jeremy Bentham về nhà tù hình tròn và các tác phẩm liên quan của nhà triết học Michel Foucault - "là dựa trên câu hỏi 'việc luôn có thể bị nhìn thấy có ý nghĩa ra sao với con người?' Chúng ta sẽ thay đổi cách ứng xử ra sao?" Việc sử dụng quần áo của chúng ta đang biến đổi, Baauw nói, từ việc là đồ trang trí cho cơ thể trở thành cách để biểu đạt hay che giấu, cho tới việc giúp duy trì sự riêng tư và cuối cùng, bảo vệ cá nhân mỗi chúng ta. "Quần áo đã luôn bảo vệ ta chống lại các đe dọa từ sinh quyển; vậy tại sao không thể như vậy trong tinh cầu thông tin, nơi các mạng lưới kết nối vô hình mà ta rõ ràng là dễ bị nó tổn thương?" ông đặt câu hỏi. "Các nhà thiết kế giữ trọng trách trong việc thiết kế ra một tương lai tốt đẹp hơn. Cần có thêm nhiều hơn nữa các dự án với mục đích bảo vệ con người, và để nhắc nhở chúng ta rằng dữ liệu về cá nhân chúng ta, tức là danh tính của chúng ta, đang trôi nổi khắp nơi, mà bất kỳ ai hay máy móc nào đó cũng có thu thập được." Công nghệ nhận diện gương mặt và quét kỹ thuật số hiện nay có thể được coi là đỉnh cao của sự giám sát - nhưng những công nghệ nguy hiểm hơn đã được nghĩ tới. Trong một trong các dự án của mình, trung tâm nghiên cứu truyền thông Fabrica có trụ sở ở Treviso đã giả định trong tương lai, công nghệ hình ảnh thần kinh có thể quét qua tâm trí để truy tìm những ý nghĩ đáng ngờ. Trong cái tương lai mà họ tưởng tượng ra đó, thì chỉ một ý nghĩ đơn giản về sự nổi loạn cũng có thể khiến bạn gặp rắc rối. Thiết kế gây sốc Phụ kiện Anti-NIS của Fabrica là các vật dụng nghệ thuật đồng thời mang tính thời trang, có mục đích bảo vệ mặt trận cuối cùng: quyền riêng tư trong ý nghĩ. Mỗi một phụ kiện của Fabrica sẽ kích thích một phản ứng cảm thụ nhất định, buộc người đeo món đồ đó phải chú ý và bất thình lình thay đổi hoạt động của não bộ. Nhờ thế, nếu đến một ngày thiết bị quét não trở thành điều có thực, thì các phụ kiện này sẽ có cách giúp tâm trí của bạn tránh bị săm soi. Các phụ kiện của Fabria được dùng như vật dụng trang trí đầy tính nghệ thuật, hợp thời trang Bộ phụ kiện mẫu, được làm từ nỉ và gỗ cắt từ tia laser, bao gồm một chiếc mũ có tác dụng truyền sóng âm thanh qua sọ não, một cổ cồn điều khiển thiết bị gây sốc điện nhẹ, và một mặt nạ khiến người dùng bị phân tâm qua việc tạo ra những ánh đèn flash lóa sáng. Vì thế, nếu có một thiết bị quét não kiểm tra thì máy sẽ đọc được ý nghĩ của người đeo thiết bị, nếu có, với nội dung là "ồ, cái gì vậy?" thay vì đọc thấy kế hoạch bạo động. Nếu viễn cảnh của việc bị tra xét thình lình bất cứ lúc nào có vẻ không hấp dẫn lắm, thì tác phẩm của Fabrica dự đoán về một xã hội nơi sự thay thế nguy hiểm hơn. Ý tưởng về công nghệ giám sát hệ thần kinh vẫn còn có vẻ hơi giống khoa học giả tưởng, nhưng các thiết kế của Fabrica cũng như tác phẩm của Harvey và Dự án KOVR đã mô tả về những quan ngại thật sự của giới thiết kế trước viễn cảnh tương lai. Chẳng hạn, Harvey sẵn sàng chỉ ra khăn choàng HyperFace chỉ là "một giới thiệu về một dự án lớn hơn về khả năng ngụy trang trước máy tính." "Khi nói tới công nghệ mới, một số người tiêu dùng ngay lập tức cảm thấy các công ty công nghệ đã thất bại trong việc áp dụng các nguyên tắc an ninh và bảo vệ quyền riêng tư," Mano ten Napel nói. Ông là biên tập viên của website thời trang công nghệ tên FashNerd. "Điều này khơi dậy nhu cầu chúng ta cần tự vệ - thường được diễn giải một cách hợp lý thành các thiết kế công nghệ mà ta mặc trên người. Cũng dễ để tưởng tượng ra một tương lai mà ở đó dù ta có kết nối cũng không lập tức bị xâm phạm quyền riêng tư." Dĩ nhiên, bạn có thể biểu lộ một cách rõ ràng hơn sự phản kháng của mình. Cảm thấy sốc trước chuyện một tay săn ảnh paparazzi từng khiến cho người bạn của mình là siêu mẫu Kate Moss phải co rúm lại vì sợ ở một góc phi trường LAX của Los Angeles, nhiếp ảnh gia thời trang nổi tiếng Nick Knight đã thiết kế một chiếc áo thun đen đặc biệt - mỗi khi bị đèn máy ảnh chiếu sáng, chiếc áo sẽ phát ra một cụm từ phản ứng dữ dội đến mức không thích hợp để chép lại vào bài viết này. Thông điệp ở đây là gì? Nếu bạn không thể đánh bại chúng, hãy đánh lạc hướng chúng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.
Tôi là một độc giả yêu văn học. Nghề nghiệp của tôi giúp tôi có nhiều cơ hội tiếp xúc với các tổ chức xã hội và chính trị -xã hội ở Việt Nam (VN).	Chính trị và tự do của nhà văn Việt Nam	Hội nhà văn Việt Nam, tổ chức được nhà nước công nhận, sắp tổ chức Đại hội toàn quốc trong năm 2015. Trong bài viết này, tôi muốn chia sẻ một cách nhìn của cá nhân tôi đối với Hội Nhà văn Việt Nam từ một góc độ rộng hơn về hội ở Việt Nam, nhân việc Hội Nhà văn đang chuẩn bị đại hội toàn quốc trong bầu không khí có bất đồng. Hội Nhà văn và chính trị Trước hết tôi nghĩ rằng Hội Nhà văn Việt Nam cũng là hội được “nuôi” giống như Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, Đoàn Thanh niên và ở Việt Nam được gọi là tổ chức “chính trị-xã hội”. Cho nên nó đương nhiên thể hiện những căn bệnh của hệ thống, nghĩa là hội, nhưng lại được Nhà nước trả lương, nên nó phải làm hai nhiệm vụ: nhiệm vụ xã hội, hay nghề nghiệp của một hội, và nhiệm vụ “chính trị tư tưởng”mà Nhà nước và Đảng Cộng sản Việt Nam kỳ vọng ở nó. Cái chéo ngoe này của các hội nhà nước gần đây được thảo luận rất nhiều. Nhiều ý kiến nói rằng nếu là nhà nước trả lương cho bộ máy và làm nhiệm vụ chính trị, hay quản lý nhà nước thì cho hội thành cơ quan nhà nước cho nó chính danh, còn là hội hoạt động nghề nghiệp, chuyên môn thì tự nuôi, nhà nước không nên can thiệp. Chưa biết bao giờ việc này ngã ngũ. Đối với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Đoàn Thanh niên thì đã có những đề xuất như cho thành Bộ Phụ nữ và Bộ Thanh niên như một số nước đã làm. Dù chưa có quyết định về việc này thì tôi nghĩ rằng đó cũng là một tín hiệu tốt là người ta nhận thấy vấn đề và muốn thảo luận hướng giải quyết. Hội Nhà văn hơi đặc thù hơn vì nó là hội của những người sáng tạo văn học. Nhiều nhà văn không muốn nó dính líu đến chính trị hay bị chính trị chi phối như ở giai đoạn trước, nhưng chuyện văn chương lại là chuyện tư tưởng, chuyện tự do suy nghĩ, mà chính trị thì lại ngại chuyện này, nên mới không buông nó ra. Vì các nhà văn về bản chất là tự do suy nghĩ nên Hội Nhà văn có lẽ là hội thường bị cật vấn nhiều nhất bởi các hội viên. Có những cái cật vấn đến mức như đòi Hội Nhà văn phải làm sao tạo được nhiều trường phái sáng tác! Có vẻ Hội Nhà văn chẳng làm được nhiều những điều đáng ra nó phải làm, dính đến chính trị chẳng được ai thích, nhưng ở Việt Nam mà không phải là hội viên của nó thì có vẻ như người cầm bút chưa yên tâm nên nhiều người vẫn xếp hàng nộp đơn nhiều năm để có cái danh nhà văn Hội mang lại. Ở trong một cái bòng bong như thế, không phải nhà văn nào cũng thật sự ý thức được rõ ràng về tự do sáng tác cá nhân và trách nhiệm của Hội Nhà văn đến đâu. Thiếu tự do hay thiếu tài? Tự do là gì là một trong những câu hỏi khó nhất và có quá nhiều câu trả lời lẫn lộn. Bạn làm nghệ thuật ở một nước độc đảng, bạn kêu không có tự do. Nhưng nếu cho bạn sang châu Âu hay Mỹ, liệu bạn có cảm thấy đạt được tự do hoàn toàn hay không? Tưởng có, nhưng có khi lại là không. Một lễ kết nạp hội viên của Hội nhà văn Việt Nam, với Chủ tịch Hội, nhà thơ Hữu Thỉnh đứng thứ ba (trái sang, hàng đầu). Không là vì rằng điều đó còn phụ thuộc vào bản thân mỗi người. Xin được kể một câu chuyện: Trong nhiều cuộc họp tôi được dự của các tổ chức ngoài nhà nước (bây giờ bắt đầu được gọi rõ ràng hơn là xã hội dân sự), rất nhiều người vẫn nói rằng phải làm thế nào kiểm soát, định hướng báo chí, nếu không họ viết sai tràn lan. Nhiều người còn đòi nhà báo lấy tin, viết bài xong phải đưa cho họ đọc, kiểm tra lại để đảm bảo chính xác! Không nói thì chúng ta cũng hiểu: Căn bệnh đòi kiểm soát này rõ ràng được mang từ trong hệ thống Đảng và nhà nước ra. Họ đi ra từ đấy, họ muốn tạo dựng cái mới, nhưng đầu họ vẫn nghĩ như nhà nước. Hầu như ai cũng tin là mình đi ra khỏi hệ thống thì sẽ làm được cái mà trong hệ thống mình không làm được! Nhưng thực tế, có những căn bệnh nhà nước nó ăn sâu vào tiềm thức rồi nên khó mà nhận ra được trong bản thân từng người, và vì thế không dễ mà gột được nó đi! Đa số bị rơi vào trường hợp như thế. Một người bạn của tôi nói vui rằng “Thôi, phải chờ đến F2!” (trong sinh học được dùng để chỉ thế hệ thứ 2). Xin lấy một ví dụ khác là có nhà văn tuyên bố: “Tôi đi ra khỏi Hội Nhà văn tôi thấy tự do hơn!”. Nghĩ thêm một chút thì thấy tuyên bố này có lẽ chưa rõ ràng lắm. Ở trong Hội, anh vẫn là anh, mà ra ngoài Hội anh vẫn là con người anh! Nếu anh tuyên bố thế thì có phải anh thừa nhận rằng tự do là cái ở bên ngoài anh mang lại. Nhưng nhà văn mà trông chờ vào tự do là cái ở bên ngoài mình mang lại thì đã chẳng bao giờ có những tác phẩm tuyệt vời được viết trong ngục tù và xiềng xích! Thắng trói buộc bên ngoài Nghệ sĩ sân khấu Chí Trung có diễn một tiểu phẩm chế giễu những người làm nghề sáng tạo, nhưng toàn đổ lỗi vì bên ngoài mà họ không thể viết được, mà thực chất nguyên nhân là bất tài. Tiểu phẩm đại ý thế này: Một ông nhà văn cầm bút lên, nhăn nhó suy ngẫm để viết một tác phẩm lớn… Cầm bút lên một lúc ông bỗng thấy lạnh, ông quấn chăn lên người. Chưa viết được gì, ông lại thấy khát, lại không viết được… Rồi lúc tưởng lóe lên được ý tưởng thì ông lại nghe thấy tiếng ồn, khiến ông phải lấy bông bịt tai để tập trung. Rồi bỗng chốc lại thấy con ruồi đậu lên tờ giấy quấy rối…Tóm lại là ông đánh vật với những thứ bên ngoài và rốt cục ông hét lên kiểu như “Thế này thì còn sáng tạo làm sao được nữa!” Khi không có động lực thật sự mạnh mẽ bên trong, con người sẽ chỉ luôn thấy hoàn cảnh có lỗi. Vấn đề là làm sao cái tự do bên trong luôn mạnh mẽ và chiến thắng cái trói buộc bên ngoài. Nếu lực bên trong không mạnh hơn thì sáng tạo là quá trình khổ ải! Tự do là của người sáng tác, là cái bên trong thiêng liêng, không nhà tù nào lấy đi được cái tự do tư tưởng thiêng liêng ấy, cũng chẳng có xã hội tự do nào ban tặng được cho người sáng tạo nghệ thuật cái tự do ấy! Nói cho cùng, nhà văn ý thức được tự do đến đâu, anh có tự do đến đấy. Chân trời của anh dừng ở nơi mà tài năng của anh chỉ mở được đến đó. Chừng nào hội viên còn nghĩ rằng Hội Nhà văn phải mang đến cho họ tự do sáng tác, chừng đó họ còn tự nằm trong cái rọ do chính mình tạo ra. Nói đến ảnh hưởng của chính trị, nếu người lãnh đạo chính trị nói tôi muốn kiểm soát nhà văn, không được nói cái tôi không muốn nghe, thì đấy là cái ý muốn của họ thôi. Họ có thể làm tất cả những gì họ muốn vì họ có quyền lực trong tay, kể cả cấm in tác phẩm mà họ thấy “có vấn đề”, thì nói cho cùng họ cũng đâu có lấy đi được cái tự do tư duy trong đầu mỗi nhà văn nếu nhà văn thật sự có tự do trong bản thân mình. Một Văn đoàn Việt Nam Độc lập gần đây đã ra tuyên bố thành lập Ban vận động của mình với nhiều thành viên khi đó đang là hội viên Hội nhà văn VN. Vấn đề then chốt nhất vẫn là tài năng. Nếu có tác phẩm hay chưa xuất bản được ở đây, bây giờ, như một số nhà văn đã nói, thì cất trong ngăn kéo chờ thời, hay in ở nước ngoài! Đâu có ai cấm được cái này? Cần có tinh thần xây dựng Ở Việt Nam, một số nhà văn vận động thành lập Văn đoàn Độc lập. Nếu không phải là một hội về văn chương thì chắc chả ai để ý vì thực chất đây chỉ là một tổ chức phi chính phủ nhỏ. Nó rất bình thường. Ở Việt Nam có hàng trăm tổ chức như vậy hoạt động. Việc nó được xem như cái gì đó quá khác biệt đã cho thấy có thể có một chút lệch lạc trong tư duy của những người quan tâm đến nó. Việc một hội mới có tôn chỉ mục đích riêng được lập ra không nên được hiểu cần có nghĩa là để phủ nhận một hội đang có. Vì sao cả hai cái cây không thể cùng mọc, hai bông hoa không thể cùng nở? Tôi tin cả Hội Nhà văn và Văn đoàn Độc lập chắc chắn đều chia sẻ những giá trị chung là chất lượng nghệ thuật của văn học và tự do sáng tác. Cả hai đều cần được tôn trọng trong cách làm của mình. Đồng ý rằng Hội Nhà văn cũng như rất nhiều hội nửa hội-nửa nhà nước, có rất nhiều bất cập, nhưng tôi không tán thành thái độ đả kích Hội Nhà văn ở một số nhà văn. Như trên đã nói, nó là một thực thể sinh ra từ hệ thống này và nó mang những hạn chế của hệ thống này. Nếu bạn thích, bạn sinh hoạt với nó, nếu không thích bạn đi ra và làm cái bạn thích hơn. Nhưng làm cái bạn thích hơn không đồng với nghĩa với việc bạn làm tốt hơn, trừ khi bạn chứng minh được giá trị gia tăng mà bạn mang lại. Nhưng cái đó hãy để xã hội và bạn đọc đánh giá là bạn đang làm tốt hơn. Nên, điều tôi muốn trao đổi ở đây là cần đặt và nhìn nhận Hội Nhà văn và cả Văn đoàn Độc lập (kỳ vọng được công nhận) trong một bối cảnh rộng hơn về vấn đề các hội ở Việt Nam để có cái nhìn bình tĩnh và khách quan hơn. Bản chất vấn đề về cơ bản không phải là bản thân Hội Nhà văn, mà sâu xa hơn, nó nằm trong đặc điểm và cách vận hành của thể chế chính trị hiện hành. Hiện có thể “cái chậu” pháp lý nó mới chỉ đủ cho một cái cây. Thay vì chỉ trích, đả phá cái cây đang có, nên chọn cách mang tính xây dựng hơn, nghĩa là vận động để có “cái chậu” lớn hơn cho nhiều “cây” cùng mọc. Cũng có thể vận động chính sách cùng khối xã hội dân sự ở VN để tìm một môi trường có sự công nhận về mặt pháp lý rộng rãi hơn đối với các thiết chế dân sự, vận động chuyển những hội như Hội Nhà văn thành một hội mang tính nghề nghiệp thuần túy, hay công nhận những hội sáng tạo văn học khác chỉ như những hội nghề nghiệp như rất nhiều hội nghề nghiệp khác, vv… Điều này đòi hỏi các thành viên tích cực phải ngồi với nhau, thảo luận cùng nhau trên tinh thần xây dựng và hợp tác. Từ kinh nghiệm tiếp xúc với các tổ chức xã hội, xã hội-nghề nghiệp, hay chính trị-xã hội của tôi ở Việt Nam, tôi cho rằng các nhà văn nên tìm hiểu và học cách làm mang tính xây dựng của khối xã hội dân sự, nơi hiện có hàng ngàn tổ chức, nhóm xã hội lớn nhỏ, làm trăm thứ việc mỗi ngày, từ hỗ trợ người nhiễm HIV, ung thư, người khuyết tật v.v... cho đến vận động sửa đổi luật pháp và chính sách, những người chia sẻ với nhau rất sâu sắc tầm nhìn về một xã hội công bằng, dân chủ và tốt đẹp hơn và biết cách hợp tác với nhau hơn vì cái chung. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, đang sinh sống ở Hà Nội.
Trong loạt thư gửi đến BBC từ các nhà báo Phi châu, nhà làm phim và nhà bình luận Farai Sevenzo quan sát nền bóng đá của lục địa Đen, vốn bị tàn phá bởi các vấn nạn muôn thuở, từ việc tổ chức kém, vô kỷ luật, cho đến tranh cãi tiền bạc.	Châu Phi với nỗi buồn World Cup	Không có một thành phố, ngôi làng, quán bar, hay nhà cộng đồng nào ở châu Phi mà World Cup không phải là tiêu điểm trong hai tuần lễ qua, tất nhiên ngoại trừ những nơi bị đe dọa bởi các phần tử Hồi giáo cực đoan. Không giống như châu lục khác, các cầu thủ bóng đá châu Phi thuộc về nhân dân của cả lục địa Đen. Không phải là Nigeria, Ghana, Cameroon, Bờ biển Ngà, hay thậm chí là Algeria, mà họ thuộc về đám đông mong mỏi được thấy châu Phi khẳng định mình là châu lục của tài năng và quả cảm, đặc biệt trên sàn diễn World Cup 2014 tại Brazil. Bốn năm trôi qua kể từ khi World Cup được tổ chức lần đầu tại châu Phi, nhiều cầu thủ đã đến các sân cỏ Nam Mỹ chỉ để khiến chúng ta lo lắng khi xem thứ bóng đá tầm thường xen lẫn với các tiền đạo già cỗi, những thẻ đỏ ngu ngốc, và phòng ngự theo kiểu tự sát. ‘Quả phạt đền ngớ ngẩn’ Nigeria thi đấu tốt nhưng chưa bao giờ vượt qua vòng 16. Thêm vào đó, chúng ta ngửi thấy mùi hôi tanh của sự nổi loạn và chống đối về tiền bạc xoay quanh các ngôi sao châu Phi từ tận bên kia bờ Đại Tây Dương. Tổng thống Ghana John Mahama không có tâm trạng nào để theo dõi bóng đá bởi các cầu thủ liên tục phàn nàn về chi phí chưa được chi trả, khiến ông phải cho một máy bay chở ba triệu đô la sang làm hài lòng đội bóng. Những Ngôi sao đen, được kỳ vọng thắp sáng World Cup với những gì tinh khiết nhất của bóng đá châu Phi như từng làm được vào năm 2010, đã dọa cắt điện. Chú sư tử bất khuất Cameroon, từng dọa sẽ không lên máy bay sang Brazil vì khoản tiền chưa được trả, ra trận mà không có nanh vuốt. Những con voi rừng Bờ biển Ngà, được coi là đội bóng tài năng nhất của châu Phi, bỏ lỡ cơ hội vào vòng 1/16 bởi quả phạt đền ngớ ngẩn trong những giây cuối cùng. Họ sẽ đi vào sử sách với tư cách là đội bóng chưa bao giờ đáp ứng được kỳ vọng của người hâm mộ. Liệu có hình ảnh nào tươi sáng hơn giữa đám mây mù ở Brazil cho Phi châu? Và nó sẽ tồn tại lâu chứ? Đại bàng xanh Nigeria, đương kim vô địch châu Phi, đã sớm hủy một buổi tập bởi bất đồng liên quan đến tiền thưởng. ‘Đối xử tàn tệ’ Tổng thống Ghana phải gửi tiền mặt qua đường máy bay sang cho cầu thủ để giải quyết tranh cãi. Tuyển Ghana đã không đáp ứng được long mong đợi của cổ động viên trong nước. Vì thế cũng khá là kỳ diệu khi lần đầu tiên chúng ta có hai đại diện Phi châu lọt vào vòng 16 đội khi Algeria và Nigeria để lại dấu ấn ở Brazil. Nhưng tại sao mọi việc lại bê bối như vậy với các liên đoàn bóng đá Phi châu? Tại sao tin tức về bóng đá lại giống nền chính trị tồi tàn và chính quyền tham nhũng? Bất kể là bạn ở đâu, Zimbabwe, Nam Sudan, hay Nam Phi, các cổ động viên bóng đá châu Phi đều than vãn về việc liên đoàn bóng đá không có hỗ trợ cần thiết cho tuyển quốc gia. Tài năng và tiềm năng vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng, các đội tuyển bị mắc kẹt ở giải đấu bởi liên đoàn bóng đá không mua vé khứ hồi, và Nam Phi, chủ nhà của World Cup 2010, thay đến 23 huấn luyện viên trong vòng 20 năm. Những đội đến được Brazil năm nay không tránh khỏi những rối loạn trong cơ quan quản lý bóng đá. Những cuộc cãi vãi xung quanh tiền thưởng và lệ phí thi đấu cho thấy điều đó. Tuy nhiên, việc một quốc gia lọt vào World Cup đáng giá đến tám triệu đô la. Vậy chẳng lẽ không đủ tiền để trả cho các tài năng? Khi chúng ta đánh giá màn trình diễn tuyệt vời của Ghana bốn năm trước, hay sự xuất hiện thường xuyên của Cameroon tại World Cup, và vị thế đương kim vô địch Phi châu của Nigeria, sẽ có người đặt câu hỏi là tiền biến đi đâu hết? Tại sao các tài năng bị đối xử tàn tệ đến vậy? ‘Những chú công ngạo mạn’ Bờ biển Ngà suýt qua được vòng 16 nhưng thua vào phút chót. Chắc chắn là bóng đá thường liên quan nhiều đến hệ thống chính trị ở một số nước, và những người làm trong liên đoàn bóng đá thì thân với chính quyền hơn là cổ động viên. Liên đoàn sẽ thuyết giáo về lòng yêu nước phi thực tế như là động lực thi đấu cho các cầu thủ, và khiến họ trở nên dễ bị quyến rũ bởi hệ thống cá độ quốc tế để làm đầy túi mình. Liệu có ai còn nghi ngờ về sự thiếu hụt đến tuyệt vọng của lòng tin giữa các cầu thủ và liên đoàn bóng đá? Thêm vào đó, các tài năng châu Phi trên sân cỏ Brazil là những ngôi sao quốc tế thi đấu tại nhiều giải đấu khác nhau trên thế giới, nhưng phải gánh theo các đồng đội nghèo hơn. Họ cũng không thể làm việc được dưới trướng các liên đoàn bóng đá ranh mãnh mà những Messi, Ronaldo, hay Neymar không bao giờ phải lo xử lý. Và chúng ta thấy cái tôi cá nhân rất lớn trên sân cỏ. Không biết các cổ động viên khác thì thế nào, nhưng tôi thấy có những huấn luận viên Phi châu đứng cạnh đường pitch, mà chúng ta đều biết là không có quyền chọn đội hình thi đấu, nhìn bất lực như thể muốn nói là: “tôi không kiểm soát nổi những con công ngạo mạn và chỉ biết đến tiền trên sân và đó không phải là lỗi của tôi.” Khi World Cup hạ màn với châu Phi, Nigeria và Algeria cuối cùng cũng đã đưa bóng đá châu lục thoát ra khỏi sự tầm thường đó sau thất bại trong phút cuối trước Pháp và Đức, đưa chúng ta thoát khỏi cơn ác mộng với hình ảnh các cầu thủ chỉ biết hôn đống tiền thưởng. Từng đề nghị từ chức sau chức vô địch châu Phi, nói rằng ông “thiếu hỗ trợ và tôn trọng”, huấn luyện viên Nigeria Stephen Keshi đã từ chức sau thất bại trước Pháp. Ông có lẽ sẽ trở thành thuyền trưởng thứ 24 của Nam Phi. Nhưng ông Keshi cũng để lại một đội hình tấn công trẻ tuổi mà chúng ta sẽ được chứng kiến trong những năm tới. Những chiếc máy bay chở tiền sẽ không giúp chúng ta vô địch World Cup, nhưng đã đến lúc cần đối xử với các tài năng Phi châu như những nhân tài thực sự, và trả cho họ những gì đáng được nhận. Điều đó không chỉ dành cho những người trên sân, mà là cả trong quản lý điều hành. Bởi chiếc ghế ở liên đoàn không nên được trao trọn đời cho ai đó như thường thấy ở một số nước châu Phi.
Khi tin ‘giải phóng miền Nam’ lan đến một vùng quê Hà Tĩnh, một cậu bé còn chơi với bạn ở ngoài ruộng và bọn trẻ đã ‘buông nhau ra thôi không đánh vật’ nữa, nhưng cuộc giằng co chọn lối đúng và sai cho cả một dân tộc hóa ra mới chỉ bắt đầu và còn chưa kết thúc.	Về cuốn 'Bên Thắng Cuộc'	Nguyễn Giang bbcvietnamese.com Mốc thời gian quan trọng: Sài Gòn 30 tháng 4 năm 1975 Với cậu bé chăn trâu ngày đó mà nay thành danh với cái tên blogger Osin, hành trình vào đời và nghiệp làm báo cũng bắt đầu từ tháng 4/1975 khi sự ‘nhận mặt nhau’ diễn ra có triệu người vui và triệu người buồn của hai miền Nam Bắc Việt Nam sau cuộc nội chiến quốc tế hóa. Khi được đọc bản thảo ‘Bên Thắng Cuộc’ (cả hai tập), tôi băn khoăn không hiểu vì sao Huy Đức không đặt tựa cho sách là ‘Bên Thắng Trận’ với cả sự oai hùng, hào khí cách mạng như truyền thông chính thống vẫn nêu? Có phải trận chiến quân sự và ý thức hệ dù lớn lao đến đâu cũng chỉ là một cuộc cờ và trận chiến vì tâm hồn và tương lai Việt Nam vẫn chưa dứt? Những suy luận đến từ cuốn sách chắc sẽ còn nhiều, vì chỉ trong vòng vài tuần qua, số bài bình luận về cuốn ‘Bên Thắng Cuộc’ đã xuất hiện đông đảo với đầy đủ những lời khen nhưng cũng có một số ý phê bình, đa số tôn trọng và không gay gắt. Vì thế nên ở đây, tôi chỉ chia sẻ một số cảm quan riêng và tập trung vào những gì tôi nghĩ rằng sách đã gợi mở ra và tạo đà cho những người viết trong và ngoài nước đi tiếp. Trước hết, cuốn sách mổ xẻ khá rành mạch, chi tiết và làm mới lại nhiều giai đoạn lịch sử, biến cố, sự kiện quan trọng trong một thời kỳ cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam từ 1975 đến Đổi Mới. Các đoạn có giá trị nhất, nhiều tư liệu mới nhất và tổng hợp được cách nhìn của các bên nhất phải kể đến giai đoạn lực lượng cộng sản Nam và Bắc tiến vào Sài Gòn, và thời kỳ quân quản rồi thống nhất hai miền. "Cuốn sách của tôi bắt đầu từ ngày 30-4-1975, ngày nhiều người tin là miền Bắc đã giải phóng miền Nam. Nhiều người thận trọng nhìn lại suốt hơn ba mươi năm, giật mình với cảm giác bên được giải phóng hóa ra lại là miền Bắc" Sau đó là các diễn biến của thời kỳ đánh tư sản, tiêu diệt văn hóa, văn nghệ tự do, quy kết loại trừ tư bản Hoa kiều, cưỡng bức kinh tế mới, cho tới cuộc chiến với Khmer Đỏ cùng thời gian các nỗ lực duy chí ý nhằm áp đặt mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa bao cấp trên cả nước, đưa đến các thảm họa nhân đạo và sự suy sụp kinh tế. Ở các chương này, ngòi bút Huy Đức tỏa sáng trong giọng văn âm thầm, cố gắng giữ vẻ bình thản nhưng bên trong sôi sục, thậm chí có chỗ nghẹn đi vì các biến cố đau đớn cho hàng triệu người mà anh chứng kiện cận cảnh, nhất là ở trong tâm thức một người đi bộ đội về và từ Bắc vào sống trong Nam. Qua các chương đó, người đọc dù thuộc các thế hệ sau có thể hình dung ra được khá rành mạch vì sao sự mê tín với một mô hình độc tôn đã khiến lãnh đạo Đảng cầm quyền ở Việt Nam liên tiếp sai lầm mà các di chứng vẫn còn đang là chính sách hiện hành dù đã được bớt liều nhờ tác động khách quan và sự tự ý thức. Dòng đời trong lịch sử Cách viết ‘sử ký’ di chuyển từ bối cảnh lịch sử chung đến hoạt động của các nhân vật chính đã dựng lại nhiều hình ảnh sống động nhờ số lượng phong phú các tư liệu nguồn mà tác giả ghi lại hoặc phỏng vấn trực tiếp với nhiều nhân chứng, người trong cuộc ở cả các cấp cao. Cuộc đời riêng, hoạt động và suy nghĩ, tính toán cá nhân và chính trị của các ông Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp, Võ Văn Kiệt, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ...được tái hiện rõ rệt. Chuyện tình yêu, hôn nhân, gia đình vợ con họ được kể lại, ghi lại vừa đủ để phụ thêm cho các hiểu tính cách, các bước ngoặt trong đời những nhân vật này trong bối cảnh xã hội, lịch sử mà không sa đà vào chuyện riêng tư. Chẳng hạn cuộc tình và cuộc đời làm vợ thứ nhì của ông Lê Duẩn mà bà Nguyễn Thụy Nga phải gánh chịu cho thấy một giai đoạn mà văn hóa chính trị cộng sản rất hà khắc, thậm chí tàn khốc với việc riêng của tất cả mọi người, kể cả những nhân vật cao cấp, ngược hẳn với thời kỳ tung hê, thả cửa của quan chức hiện nay. Một cách nhìn khác xuyên qua những tư liệu quý mà Huy Đức thu lượm và tìm cách kiến giải là dòng ‘sinh hoạt quân sự’. Ông Võ Văn Kiệt đến hội nghị sơ kết Thanh niên Xung phong năm 1981 ở Đắc Nông Lồng vào các chiến dịch tiến vào Sài Gòn năm 1975, chiến tranh biên giới Tây Nam, xung đột Trung – Việt, hay đi ngược về thời kỳ kháng Pháp, chiến tranh Mỹ – Việt là các chân dung sỹ quan, tướng lĩnh, nhân chứng của nhiều phía. Các trận đánh, các cuộc ra quân, những vụ thảm sát, tàn phá của quân Pol Pot, quân Trung Quốc được mô tả bằng ngòi bút của người làm báo, viết phóng sự nên sống động hơn nhiều so với các cuốn tiếng Việt từ trước tới nay về cùng chủ đề mà tôi được đọc. Các vụ ‘thâm cung bí sử’ trong chính trường Việt Nam, nhất là giới tướng lĩnh như cái chết của các tướng Nguyễn Chí Thanh thời chiến tranh, rồi những chuyện đột tử của các tướng Hoàng Văn Thái, Lê Trọng Tấn, Đinh Đức Thiện sau này cùng một âm mưu bao vây, hạ thấp tướng Võ Nguyên Giáp được mô tả thật sinh động. Cuộc đời và các suy tư của ông Võ Văn Kiệt mà tác giả có thời gian gặp gỡ nhiều cũng được trình bày lại khá đầy đủ, cho người đọc cơ hội thấy được chân dung một nhân vật cộng sản miền Nam luôn trăn trở để càng về cuối đời lại càng về gần với tinh thần dân tộc. Nhân chứng và tư liệu Đã có người khác đã bình luận về phương pháp viết của Huy Đức, gồm cả phần được và phần thiếu sót nên ở đây, tôi chỉ muốn chú ý đến cách sử dụng tư liệu của tác giả để tạo dựng bối cảnh quốc tế hoặc khu vực cho phần nội dung Việt Nam của anh. Giai đoạn viết về cuộc cách mạng dân chủ Đông Âu và Liên Xô sụp đổ không phải là phần mạnh nhất của tác giả. Nhà báo Huy Đức và TBT Lê Khả Phiêu: bản thân tác giả là nhân chứng của nhiều sự kiện lịch sử Huy Đức chủ yếu sử dụng lời kể của tiến sỹ Lê Đăng Doanh về chuyến đi của Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh sang Đông Đức, cuộc gặp Erich Honecker, Mikhail Gorbachev và Nicolai Ceaucescu và tư liệu của Bùi Tín đã xuất bản khá lâu để dựng lại ‘cú sốc thể chế’ mà perestroika và glasnost gây ra cho ban lãnh đạo Hà Nội. Sang để 'chấn chỉnh' lãnh tụ phe cộng sản quốc tế Gorbachev về đường lối xét lại, ông Linh đã cảm lạnh, sốt và ốm (theo cả nghĩa đen và bóng?) khi gặp sự hắt hủi, coi thường của 'đồng chí đàn anh' - dấu hiệu Hà Nội bị Đông Âu bỏ rơi nên dần tìm sang ngả Trung Quốc. Nhưng cũng vì dựa trên các trích dẫn đó là chính, nhiều lý giải về Đông Âu trong sách không theo kịp các tác phẩm xuất bản tại khu vực này hoặc sách của các tác giả Phương Tây trong 10 năm qua. "Khi được đọc bản thảo ‘Bên Thắng Cuộc’, tôi băn khoăn không hiểu vì sao Huy Đức không đặt tựa cho sách là ‘Bên Thắng Trận’ với cả sự oai hùng, hào khí cách mạng? " Nguyễn Giang Về sự dính líu và cuộc tháo chạy của người Mỹ khỏi Đông Dương, quan hệ Mỹ – Trung về Campuchia cuốn sách cũng dùng quá nhiều luận điểm của nhân vật nổi tiếng thiên kiến và thiên hữu, ông Henry Kissinger trong cuốn ‘Ending the Vietnam War’ (2003), thiếu hẳn các cuốn mới hơn về Trung Quốc như ‘Inside Ten Episodes of China’s Diplomacy’ (2006) của Tiền Kỳ Tham. Các đoạn về quan hệ Trung Xô hoặc Trung Mỹ hay vai trò chỉ đạo của Moscow với Hà Nội trong nhiều thập niên cũng thiếu nhiều phần đối chiếu từ các sách mới mà giới nghiên cứu Âu Mỹ liên tiếp đưa gia thời gian qua như cuốn ‘Revolution 1989: The Fall of the Soviet Empire’ của Victor Sebestyen (2009) hay ‘Russian’s Cold War’ của Jonathan Haslam (2012). Nói như thế không phải là để phê phán cuốn sách đầy đủ nhất từ trước tới nay về chính trị Việt Nam mà để bạn đọc Việt Nam tin tưởng rằng chủ đề ‘hệ thống cộng sản’ vẫn được giới khoa bảng quốc tế theo đuổi, cập nhật, và trong dòng sách này Bên Thắng Cuộc chắc chắn là một hồ sơ quan trọng nếu được dịch ra ngoại ngữ. Phần trong nước, tác giả cũng sử dụng khá nhiều các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam để ghi nhận các bước tiến và lùi trong chính sách. Nhưng vì ở Việt Nam luôn có khoảng cách khá lớn giữa ngôn từ văn bản với chính sách áp dụng thực và kết quả cuối cùng nên cách làm này dù cần thiết cho giới cần tra cứu, lại dễ khiến bạn đọc bình thường có cảm giác bội thực của một thời phải ăn độn bo bo. Trái lại, khi đi xa văn kiện, ngòi bút báo chí tinh tế đã giúp tác giả giải mã được chiến lược ‘pháo đài huyện’ mà các con đẻ của nó vẫn đang lãnh đạo đất nước ngày hôm nay. Xé rào: ông Trường Chinh thăm nhà máy bột giặt Viso năm 1983 Nào ai nghĩ chính phong trào ông Lê Duẩn tung ra nhằm gây dựng cán bộ trẻ từ huyện để đẩy thẳng lên trung ương hồi đó, theo Huy Đức, đã tạo đà cho ông Nguyễn Tấn Dũng từ huyện Cà Mau, tỉnh Minh Hải hay bà Trương Mỹ Hoa từ huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang và một số nhân vật khác lên cao. Chính cách để các nhân vật thật tái hiện trong ánh sáng mới của lịch sử và tư liệu khiến 'Bên Thắng Cuộc' không nằm vào dạng tác phẩm nghiên cứu academic mà giống ký sự hay non-fiction biographic history tựa như của Simon Sebag Montefiore trong ‘Stalin: The Court of the Red Tsa’ hay ‘Jerusalem: The Biography’. ‘Bên Thắng Cuộc’ còn nhiều phần phát hiện thú vị khác về ‘người trong cuộc’ mà tôi tin là bạn đọc sẽ đánh giá cao, và nếu những gì tác giả viết ra có gây dư luận khen chê hay tạo ra tranh luận thì cũng là điều tốt vì đã lâu người đọc tiếng Việt chưa có trong tay một bộ sách đầy đủ, chân thực và nhiều tính gợi mở như thế về đất nước họ. Và nếu vì đọc ‘Bên Thắng Cuộc’ mà có các tác giả khác nung nấu muốn viết thêm, viết lại, viết tiếp về chủ đề Việt Nam thì hẳn cũng là một thành công ‘ý tại ngôn ngoại’ cho tác giả. Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Sáng sáng, Paul Brown vẫy chào ông già Santa Claus, người làm việc ở văn phòng ngay tầng dưới, nằm ngay trên đường Saint Nicholas Drive ở Bắc Cực, bang Alaska.	Ở nơi lúc nào cũng là Giáng Sinh với ông già Noel	Lớn lên ở Fairbanks, chỉ cách 22km về phía nam thị trấn luôn mang không khí Giáng Sinh, gia đình Brown thường đi qua Bắc Cực trên đường đến căn nhà nghỉ dưỡng của họ, trên những con đường quanh co như Snowman Lane, ngắm nhìn những cây cột đèn sơn màu như kẹo đường, nghe nhạc Giáng Sinh phát ra từ những cửa hàng ngay cả trong mùa hè. Vì sao các sản phẩm cần sa ngày càng được chuộng? Khi người có tuổi nghỉ việc một năm để đi chơi Thanh niên Tây Ban Nha lựa cách để dễ sống Nếu không tính rằng đây chính là đã thuộc vùng Bắc Cực rồi thì khu vực có dân số chỉ chừng 2.214 này nằm cách điểm cực bắc của Bắc Cực thực tế là 2.700km. Brown, 37 tuổi, hiện đang quản lý Nhà Santa Claus cùng với vợ anh, cô Carissa. Cô là cháu gái của người chủ cửa hàng Giáng Sinh ban đầu, vốn đã mở cửa suốt năm từ năm 1952 ở Bắc Cực. Từ ngôi nhà 'chính thức" của ông già Santa Claus ở Rovaniemi, Laplan, đến Santa Claus ở Indiana, những thị trấn có tên và đậm màu sắc Giáng Sinh này gặp phải nhiều thách thức riêng. Có một số thách thức là những thứ mà bạn có thể nghĩ tới, chẳng hạn như việc phải vượt qua tình trạng thời tiết khắc nghiệt để xử lý hàng trăm ngàn lá thư viết cho Santa Claus. Tuy nhiên, khó khăn chính của họ là cần thu xếp điều chỉnh hoạt động quanh năm trong khi mô hình kinh doanh của họ lại mang tính mùa vụ. Với một số người sống ở những thị trấn du lịch này thì những chuyến cưỡi tuần lộc, việc mua được kẹo cây vào tháng Bảy và có được chỗ ngồi ở hàng ghế đầu khi đi xem Bắc Cực Quang ở những nơi như Phần Lan và Alaska là thứ giúp họ vượt qua được tình trạng kinh doanh không ổn định. Nhiều chủ doanh nghiệp nghĩ đến giải pháp sáng tạo để khiến việc kinh doanh hoạt động suốt năm, như luân phiên nhân viên làm việc lâu dài cho các phòng ban, hoặc thậm chí nghĩ ra những hoạt động khác nhau trong công việc. Một số thị trấn cũng có ban du lịch duy trì các chiến dịch trên mạng xã hội và giới thiệu việc làm địa phương để mời gọi du khách từ các nơi tới. Cửa hàng Santa Claus House ở Bắc Cực, Alaska, mở cửa quanh năm Một số doanh nghiệp đóng cửa trong những tháng lạnh nhất mùa đông và hoạt động trở lại vào mùa hè để kiếm tiền từ các du khách đến thị trấn trong những tháng không phải mùa nghỉ lễ, bao gồm đi xem lễ hội hoặc đến thăm các công viên chủ đề. Chuyện 'yêu' ở Venezuela thời khủng hoảng kinh tế Lý do bất thường của du khách TQ đến Hàn Quốc Dùng 'thần dược' gì để thông minh hơn Bạn có thể thấy thật kỳ lạ khi đi mua sắm Giáng Sinh vào mùa hè, nhưng một số du khách lại nghĩ khác. "Nhiều người nhận thấy rằng việc có thể tận hưởng không khí Giáng Sinh vào các tháng Sáu, Bảy và Tám là điều mới mẻ," Brown nói. "Công ty chúng tôi hoạt động quanh năm, nhưng chúng tôi di chuyển với vận tốc chóng mặt 100 dặm một giờ trong mùa hè, rồi lắng xuống, khá yên ả vào tháng Mười để rồi bận rộn trở lại vào thời gian trước Giáng Sinh." Mười hai tháng Giáng Sinh Mê mẩn các hoạt động theo mùa như thăm trang trại tuần lộc của ông già Tuyết trên chiếc xe trượt tuyết hay mua sắm ở làng Santa, hàng ngàn du khách thường xuyên đổ đến Rovaniemi, Phần Lan, nơi được biết đến với danh xưng "Quê hương chính thức của Santa Claus". Thông tin từ Sonja Alaraatikka cho biết Rovaniemi nhận thấy số lượng khách du lịch đến nơi này tăng gấp 10 lần trong mùa đông so với những mùa khác. Để thích nghi với lượng khách du lịch đổ về, Alaraatikka cho biết các công ty du lịch địa phương thuê lao động tạm thời, rất nhiều người trong số đó là sinh viên và giáo viên có kỳ nghỉ ở trường hoặc nghỉ lễ. "Trong mỗi dịp cuối tuần của tháng Mười Hai, cửa hàng của chúng tôi có thể làm khối lượng công việc bằng cả tháng Năm hoặc thậm chí nhiều hơn vậy nữa," Shelly Haibari, giám đốc cửa hàng ở Cửa hàng Santa Claus Christmas ở thị trấn Santa Claus, bang Indiana cho biết. Những công việc tạm thời theo mùa cũng có thể là tin tốt lành cho những người muốn tìm việc, như Haibari, công việc thời vụ bán thời gian vào kỳ nghỉ lễ của cô cuối cùng đã hoá thành việc làm toàn thời gian. Haibari cho biết vào năm ngoái cửa hàng đóng cửa từ tháng Một đến tháng Năm vì chủ cửa hàng sau bốn năm kinh doanh phát hiện rằng quả là không đáng để mở cửa suốt những tháng đó. Haibari cho biết cửa hàng có lượng khách đáng kể vào các tháng mùa hè vì Công viên chủ đề Holiday World gần đó, một địa điểm du lịch quan trọng mở cửa từ tháng Năm đến tháng Mười. Bắc Cực Quang trên nền trời Lapland, Phần Lan Những công ty khác trong các thị trấn Giáng Sinh cố gắng trụ vững trong suốt cả năm. Heidi Haavikko, đồng sở hữu của Khách sạn Arctic SnowHotel và Glass Igloos ở Phần Lan cho biết dù đôi khi họ không có thu nhập gì trong suốt tháng Năm, họ đã thích nghi với những khoảng thời gian kinh doanh chậm hơn bằng cách đa dạng hoá hoạt động. Khách sạn sang trọng này nằm bên ngoài, cách Rovaniemi 26km, được bổ sung thêm một phòng xông hơi, một nhà hàng và quán bar để thu hút thêm những khách không muốn trả đến 125 euro (khoảng 155,41 đô la Mỹ) chỉ để ở một đêm trong khách sạn xây từ băng đá. Trong suốt mùa hè, khi phòng khách sạn tan chảy, Haavikko cho biết họ có tổ chức các sự kiện đặc biệt như đám cưới tại địa điểm (theo yêu cầu và phải đặt trước). "Đây là công việc rất khó khăn," Haavikko cho biết. "[Chồng tôi và tôi] làm việc ít nhất 400 giờ mỗi tháng vào thời điểm này để khiến nơi này có lợi nhuận. Glass igloos ở Lapland, Phần Lan giúp du khách có thể xem Bắc Cực Quang theo một cách khác Trong khi đó ở Bắc Cực, Brown cho biết rất nhiều người tạm ngừng kinh doanh và đi nghỉ vào tháng Một và tháng Hai, là lúc nhiệt độ xuống tới -45 độ C và mặt trời chỉ mọc chừng bốn tiếng đồng hồ mỗi ngày. Đi chơi xa có thể tiết kiệm khoản tiền mà họ phải chi vào cơ sở vật chất; cư dân ở nội ô Alaska có thể chi từ 6.000 đến 15.000 đô la Mỹ mỗi năm cho tiền dầu sưởi ấm tuỳ theo kích cỡ ngôi nhà, Brown cho biết. Không phải quanh năm lễ hội Chúng ta nên lưu ý là một thị trấn nào đó mang cái tên đầy chất du lịch không có nghĩa là thị trấn đó quanh năm vui vẻ. Lấy ví dụ trường hợp Đảo Giáng Sinh ở Úc hay thị trấn Giáng Sinh ở Florida. "Đó chỉ là một thị trấn bình thường với một cây Giáng Sinh hiện hữu quanh năm," Chelsea Brooks, giám đốc phụ trách mảng giải trí tại Công viên Fort Christmas ở thị trấn Christmas, Florida, nói. "Thỉnh thoảng chúng tôi gặp những người đến đây để mong được thấy những cảnh trang hoàng Giáng Sinh, hay muốn tìm một nhà hàng có không khí đó, nhưng chúng tôi không có những thứ như thế." Nếu như những du khách đến với tâm trạng háo hức quá mức thường cảm thấy thất vọng, thì cũng có rất nhiều người khác đến những nơi như vậy chỉ để có được con dấu đóng trên thư với dòng chữ "Gửi lời chào từ Christmas, Florida." Ngành bưu điện nơi này nói doanh thu của họ tăng gấp đôi trong tháng 12, khi họ đóng dấu cho 20.000 bưu thiếp và thư mỗi ngày với con dấu bưu điện đặc biệt. "Công việc trở nên cực kỳ bận rộn ở bưu điện vì đó là việc phải làm," Brooks nói. "Mọi người từ khắp nơi đến đây chỉ vì điều đó." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.
Việt Nam đã phản ứng một cách ‘nghiêm túc’ về Covid-19 trước một đại dịch được cho là một sự kiện lớn nhất thế giới từ năm 1945 tính tới nay, một nhà nghiên cứu xã hội học và chính trị người Mỹ nói với BBC News Tiếng Việt hôm 01/4/2020 từ Đại học Leiden, Hà Lan.	Việt Nam đã 'phản ứng nghiêm túc' trước Covid-19	Áo quy định từ thứ Tư, mọi người vào siêu thị phải bắt buộc đeo khẩu trang Việt Nam bắt đầu ‘cách ly toàn xã hội’ từ 1/4 Virus corona: Việt Nam ‘tiếp tục tìm lây nhiễm từ công ty Trường Sinh’ Covid-19: Để vượt qua cơn dịch bệnh Trong khi đó một nhà nghiên cứu và phân tích chính sách công từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam cho rằng tác động của đai dịch corona virus là rất lớn đối với Việt Nam nhưng không đến mức như có ý kiến nói là ‘sóng thần’ về phá sản và thất nghiệp tại quốc gia Đông Nam Á này. Trước hết hôm thứ Tư, từ Hà Lan, so sánh phản ứng của chính phủ Mỹ với chính phủ Việt Nam trước đại dịch, PGS. TS. Jonathan London nói với BBC trực tiếp bằng tiếng Việt: “Nếu chính phủ Mỹ phản ứng như chính phủ Việt Nam, tôi sẽ hài lòng hơn. Chúng ta phải nhìn rất rõ là phản ứng của Việt Nam rất là nghiêm túc và chẳng có chuyện bóp méo sự thật, nói dối v.v… Những chuyện đó không thấy ở Việt Nam. “Trước đây khoảng 3 năm, chính trị của Mỹ đã rơi vào một khủng hoảng rồi và chúng ta thấy rất rõ hiện nay hậu quả của nó là như thế nào.” Mở rộng ra với phương Tây mà cụ thể là ở châu Âu, học giả người Mỹ này nói: “Đặc biệt với châu Âu, có một số độc giả, một số người đang xem chương trình này đã hỏi sao mà châu Âu quá dở trong việc phản ứng. “Như tôi đã nói trước, có một số lý do. Thứ nhất là không có một kinh nghiệm nào đối với đại dịch, chẳng hạn như trước đây thì không có. “Thứ hai, vấn đề của phương Tây nói chung là khoảng 30 năm – 40 năm, họ giới thiệu những chính sách và cố gắng để thị trường hóa tối đa tất cả các thị trường và không đầu tư mấy vào những vấn đề công cộng như y tế v.v…, nên hiện nay ở bên châu Âu và Mỹ thì chúng tôi đang chịu hậu quả của cái đó.” Tại Panama, lệnh hạn chế đi lại được áp dụng dựa theo giới tính Sự kiện lớn nhất từ 1945, gây đảo lộn Thế giới Về mức độ nghiêm trọng của đại dịch Covid-19, trước câu hỏi liệu đây có thể coi như một ‘Thế chiến III’ hay dẫn đến một sự kiện tương tự như thế về độ trầm trọng, TS. Jonathan London nói: “Nói đây như Thế chiến thứ III thì không phải, nhưng đúng đây là sự kiện lớn nhất kể từ năm 1945… “Đại dịch này tạo ra rất nhiều thách thức khác nhau, đối với cá nhân đó là một khủng hoảng, con người thấy đó rất là buồn, chán và lo lắng nhiều, và trong bối cảnh của mỗi nhà, thì mỗi cá nhân phải cố gắng điều chỉnh các hành vi của họ. “Đối với cộng đồng, tôi nghĩ là vấn đề kết hợp cùng nhau khắp các cộng đồng không phải là chuyện lạ với người Việt Nam, nhưng các nước phương Tây, chẳng hạn châu Âu vân vân, họ mới phát hiện ra cộng đồng là một đơn vị xã hội hết sức quan trọng. “Mà cuối cùng về tương lai chúng ta phải cố gắng xây những nền kinh tế, chính trị mà có thể coi trọng hơn sức khỏe của người dân, bởi vì thực sự ai cũng đều biết có một khả năng cực cao sẽ có một đại dịch từ rất lâu rồi, nhưng bây giờ mới đến, thì chúng ta gặp rất nhiều khó khăn. Việt Nam thực hiện cách ly toàn xã hội từ 1/4 “Nên tôi nghĩ là đó là một cơ hội, một dịp cho toàn thế giới và các nước cụ thể khác nhau để tập trung vào việc nâng cao hiệu quả của hệ thống kinh tế đối với vấn đề dịch.” Ít người dân Hà Nội ra phố Trung Quốc với Covid-19 và Biển Đông Nhân dịp này, nhà nghiên cứu xã hội học và chính trị từ Đại học Leiden Hà Lan đề cập vấn đề trách nhiệm để xảy ra đại dịch Covid-19 như thế giới chứng kiến đến nay và một số hành vi gây quan ngại của một siêu cường ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, ngay trong thời điểm đại dịch chưa chấm dứt. “Hiện nay cũng là một tình trạng rất là nhạy cảm trên toàn thế giới, tôi tin rằng, chẳng hạn, lực lượng của Mỹ còn để ý rất nhiều đến những hành vi động thái (quyết đoán trên Biển Đông và khu vực) của Trung Quốc, không bỏ qua chút nào, nên về chuyện đó cũng không lo,” Tiến sỹ London, người từng có nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy ở Hong Kong nói. “Nhưng về vấn đề chính trị thế giới sẽ như thế nào trong lúc đại dịch còn tiếp diễn và trong tương lai nữa, thì còn sớm, nhưng tôi cho rằng là các nước phương Tây sẽ vẫn có một thái độ phù hợp đối với Trung Quốc. “Bởi vì đó là một đất nước mà cách đây hơn 17 năm có SARS-1 ở Trung Quốc, Trung Quốc vẫn cho phép thị trường bán những động vật (hoang dã) vân vân hoạt động bình thường, như đã nói trước đây. “Và đại đa số người Việt thì hiểu rất rõ, trách nhiệm của Trung Quốc đối với đại dịch này thì không thể tránh được, đó là chắc chắn rồi. “Nhưng mà vấn đề là nó gây ảnh hưởng chính trị chẳng hạn ở Biển Đông vân vân, thì tôi nghĩ Việt Nam, Mỹ, Úc v.v… vẫn theo dõi Trung Quốc, đó là một sự lo lắng có thể hiểu được, nhưng tôi nghĩ các nước khác vẫn theo dõi những hành động của Trung Quốc.” Phố du lịch ở Hà Nội giờ vắng vẻ vì dịch Covid-19 Rất khó khăn, nhưng không đến mức ‘sóng thần’ Về tình hình Covid-19 ở Việt Nam vào thời điểm chính quyền ban hành chỉ thị về cách lý toàn xã hội, trước câu hỏi liệu đại dịch có thể gây ra một cơn song thần về phá sản và thất nghiệp hay không, từ Học viện Chính sách và Phát triển, thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam, PGS. TS. Phạm Quý Thọ nói: “Tôi có thể nói rằng tác động rất nhiều mặt của đại dịch đến thế giới nói chung và đến Việt Nam rất lớn, mặc dù chính phủ Việt Nam vẫn cho rằng có thể GDP vẫn còn có lạc quan, thậm chí Ngân hàng Thế giới cho rằng có thể tăng đến 4,9% năm 2020. “Tuy nhiên, chúng ta phải nhìn thẳng vào vấn đề, tôi nghĩ như thế nó sẽ đúng hơn. Ở Việt Nam chúng ta biết là có đến 90%, hơn 90% các doanh nghiệp là vừa và nhỏ. “Cho nên khi các doanh nghiệp này phá sản, người ta ‘chết lâm sàng’ như chúng ta nói, thì nó có thể không gây ra một sự sốc đặc biệt đối với xã hội ngay lập tức, nhưng nó âm thầm và nó kéo dài. “Điều đó là một đặc điểm chúng ta sẽ chứng kiến trong thời gian tới. Nếu như các doanh nghiệp lớn, thí dụ như một doanh nghiệp nào đấy lớn về bất động sản hay ngân hàng v.v…, thì chúng ta có thể thấy ngay được, nhưng mà làn sóng thất nghiệp của những doanh nghiệp nhỏ này cũng xảy ra, nhưng âm thầm. “Chứ không phải nó như một làn sóng như ý kiến của một vị khán, thính giả nào đó nói, nên chúng ta cũng không nên lo lắng quá.” Chậm nhưng đã bắt đầu ‘để ý đến dân’ Trước câu hỏi chính phủ nhiều quốc gia trên thế giới bỏ tiền ra để chu cấp, hỗ trợ cho người dân, trong khi chính phủ, nhà nước Việt Nam lại dường như kêu gọi người dân bỏ tiền ra đóng góp chống dịch, liệu điều này là do chính phủ Việt Nam ‘hết tiền’ hay không, PGS. TS. Phạm Quý Thọ nói: “Đó là một câu hỏi hay, chính phủ lúc đầu tiên cũng chỉ tập trung vào 285.000 tỷ VNĐ cho những doanh nghiệp chính thức, có nghĩa là ngân hàng, hay những cái chúng ta nhìn thấy như là chịu ảnh hưởng chính thức về mặt pháp luật. “Còn những gì mà ảnh hưởng không chính thức và âm thầm, thì chúng ta (Việt Nam) chưa nhìn thấy được, đặc biệt là về cầu. “Các nước khác, nền kinh tế thị trường, người ta rất chú ý đến cầu, đặc biệt là ở Mỹ. Tiêu dùng ở Mỹ sẽ thúc đẩy phục hồi kinh tế rất là nhanh, bởi vì chính phủ không can thiệp nhiều vào kinh tế thị trường. “Đặc biệt ở Mỹ, cầu rất quan trọng đối với tăng trưởng, cho nên họ tuyên bố ngay trong gói hai nghìn tỷ USD mà vừa được Tổng thống Donald Trump ký quy định rất rõ là mỗi người dân mà thu nhập dưới 75.000 USD một năm, thì mỗi người dân có thể được 1.200 USD và các giải pháp tương tự. “Nhưng ở Việt Nam, đó là những thứ gì mà chúng ta chưa từng thấy, ngay cả những cuộc khủng hoảng trước, thì cũng chưa bao giờ có những giải pháp mà gọi là ‘phát tiền’ cho dân cả. Nhưng lần này, tôi thấy mặc dù chậm, mặc dù cách nhìn nhận của Chính phủ chậm, nhưng cũng bắt đầu để ý đến. “Hôm nay đã họp bàn Chính phủ và tôi nghĩ chỉ trong một vài ngày tới sẽ có những quyết định, mặc dù rất ít, chưa phải là thỏa đáng đối với mọi người, nhưng mà rõ rằng nó cũng hỗ trợ thêm một phần, nhưng chủ yếu là lấy lại một niềm tin cho chính sách, cho nhà nước, là tất cả những chính sách, đặc biệt là trong lúc khủng hoảng phải chú ý đến người dân.” ‘Điều cốt lõi và đáng hoan nghênh’ Và ông Phạm Quý Thọ, chuyên gia về chính sách công, nói thêm: “Điều này là cái cốt lõi của mọi chính sách công, điều đó tôi thấy là đáng hoan nghênh. “Còn ở Việt Nam nghèo lắm, Việt Nam bây giờ ngân sách còn rất là thiếu, bây giờ trong trường hợp nhiều doanh nghiệp bị phá sản hoặc chết lâm sàng hàng loạt, rồi xin hoãn v.v…, thì nguồn thu trong năm tới rất ít và kể cả số dự trữ ngoại tệ rất khó có thể thực hiện những giải pháp như một số nước giàu có. “Mà đặc biệt là ở Mỹ, chúng ta thấy là công bố công khai mức được hưởng của mỗi người dân, rồi cặp vợ chồng. “Nhưng mà trong cái nghèo đó, thì nên lưu ý rằng Việt Nam cũng đã hết sức cố gắng, bởi vì lúc đầu tiên chúng ta cũng tương đối ‘xông xênh’, tôi nói theo ý tức là tất cả việc cách ly là nhà nước lo v.v…, có những cái thậm chí là những tuyên truyền về quá an toàn, nên khiến một dòng người từ các nước đổ về làm cho ngân sách cũng bị khó khăn thêm. “Đến bây giờ, người ta đã có những phương án là làm sao đấy để hài hòa, cân đối trong tình trạng nguồn lực khan hiếm như Việt Nam, thì vẫn chú ý đến chính sách xã hội,” nguyên Chủ nhiệm Khoa Chính sách công thuộc Học viện Chính sách và Phát triển nói với BBC từ Hà Nội. Quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi toàn văn cuộc trao đổi giữa hai chuyên gia với BBC News Tiếng Việt bình luận về đại dịch Covid-19 và tác động, ứng phó chính sách tại Việt Nam và so sánh quốc tế. https://www.facebook.com/BBCnewsVietnamese/videos/205908817396734
Nguyễn Tiến Trung bắt đầu nổi tiếng từ khi đăng loạt bài trên BBC đầu năm 2006: Thư ngỏ của một sinh viên bình thường trong một đất nước không bình thường, Đóng góp ý kiến Đại hội Đảng X.	Hỏi bạn Nguyễn Tiến Trung về dân chủ	Động chạm đến nhiều vấn đề nhạy cảm, Trung đã giành được sự quan tâm của nhiều sinh viên trong nước. Ngay sau đó, Trung và một số cộng sự đã thành lập Tập hợp thanh niên dân chủ (5.2006) – một tổ chức chính trị của thanh niên không thuộc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Tiếp sau đó, nhiều tài liệu công khai về „tiến trình dân chủ“ đã nhanh chóng được tập hợp đưa lên mạng. Tập hợp của Trung nhanh chóng liên hệ với nhiều nhân vật „bất đồng chính kiến“, nhiều người có tiền án như Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân… Ở bài này, tôi muốn thẳng thắn phê phán Trung bởi phong trào dân chủ mang màu sắc không tưởng. Phong trào của Trung mang đặc trưng là một phong trào thanh niên tự do. Kết nạp một cách tự nguyện qua email. Hoạt động chủ yếu qua mạng Internet. Để tăng số lượng thành viên cho tập hợp, Trung chưa đưa ra một nội quy rõ ràng nào. Ai ai cũng có thể trở thành một thành viên của tập hợp. Nó giống như một cái thùng, nơi mà hàng trăm thứ bà chằn, vàng thau lẫn lộn đều được đổ vào tuốt tuột và trộn đều lên một cách hỗn loạn. Trong đấy, mối liên hệ giữa các thành viên được duy trì một cách lỏng lẻo thông qua mục tiêu chung: „dân chủ“. Nhưng, thế nào là „dân chủ“? Quan niệm dân chủ Thực sự quan niệm về „dân chủ“ của Trung và cộng sự là sự cóp nhặt một cách không có chọn lọc và không xét đến các yếu tổ riêng của Việt Nam như địa chính trị, tâm lí dân tộc và tâm lí quần chúng... Trung áp đặt, cho rằng Việt Nam phải mau chóng „dân chủ hoá“. Trung chê bai hệ thống chính trị một đảng. Trung đòi đa đảng, đòi tam quyền phân lập, đòi tư nhân lập báo… Bao trùm trong những bài viết của Trung là một thái độ nóng vội, duy ý chí, tả khuynh và mang hơi hướng của chủ nghĩa giáo điều. Ai cũng biết rằng dân chủ luôn là đích hướng đến của nhân loại tiến bộ, nhưng nhân loại tiến bộ cũng không bao giờ áp đặt những giá trị truyền thống của dân tộc này lên dân tộc khác. Điều đó chắc Trung đã hiểu. Nền dân chủ của người phương Tây được dựa trên mức thu nhập hiện có của người phương Tây, hệ thống pháp luật và hạ tầng kinh tế mà họ đã xây dựng nên từ trước. Trong quá trình xây dựng nên hệ thống ấy, ý thức của người dân cũng từng bước phù hợp dần với hình thức tổ chức nhà nước kiểu như thế. Áp đặt dân chủ kiểu phương Tây vào một đất nước mà trình độ dân trí còn thấp, một đất nước mà thực sự những người đủ giỏi để hiểu những điều Trung viết còn quá ít, một đất nước mà ý thức hệ phong kiến gia trưởng kiểu làng xã và dòng họ vẫn còn chiếm đa phần tại nông thôn, cái đất nước mà mức thu nhập người dân cũng mới chỉ ở mức nghèo ở thế giới, cái sự áp đặt ấy đã thể hiện một sự khập khiễng trong tư duy chính trị và xã hội, nó giống như khoác một cái áo rộng thùng thình lên một cơ thể gầy gò bé nhỏ. Lí lẽ duy nhất của Trung là: dân chủ thì ở đâu cũng như nhau đều có chung một giá trị. Người dân đều có quyền lập đảng, lập hội, lập báo, hội họp. Ở đây, tôi muốn đi sâu phân tích nhận thức non kém của Trung về những hiện tượng xã hội tại Việt Nam. Trung đã hiểu rõ về tâm lí con người Việt Nam chưa? Trung đã lường trước điều gì sẽ xảy ra khi bàn cờ chính trị Việt Nam đi theo hướng „dân chủ hoá“, tức đa nguyên đa đảng chưa? Trên bàn cờ chính trị Việt Nam, Trung tính được bao nhiêu nước? Trung không hề để ý rằng, người Việt vốn là một dân tộc an phận trong thời bình. Thêm vào đó là tính cá nhân cục bộ, chủ nghĩa dòng họ và tư tưởng lợi ích. Một mô hình dân chủ với nhiều đảng chỉ làm cho tính cá nhân cục bộ thêm sâu sắc và bàn cờ chính trị ngày càng bị xé lẻ. Tự do lập đảng Tình hình chung là mỗi làng quê nông thôn sẽ có ba bốn đảng. Đảng họ Nguyễn, đảng họ Trần và đảng họ Lê chẳng hạn. Người của họ nào phải bầu cho người của họ nấy. Làng xã nông thôn vốn tiềm ẩn nhiều mâu thuẫn, ngày càng bị xé lẻ ra dưới chế độ „dân chủ“. Cứ giả sử Việt Nam cho tự do lập đảng… Trung Quốc có muốn điều đó không? Không! Người Trung Quốc đang đứng trước sức ép rất lớn của nhân quyền và dân chủ. Họ không hề muốn một sự thay đổi lớn. Trung Quốc, với số dân đông, sẽ phải chịu một tương lai rất thê thảm, sẽ phải đổ rất nhiều máu, nếu như trong nước của họ xuất hiện những phong trào dân chủ. Thực tế lịch sử đã chứng minh điều đó. Trung Quốc sẽ tìm mọi cách để tác động vào „nền dân chủ mới“ của Việt Nam. Cứ giả sử Việt Nam cho tự do lập đảng… Trong một vài năm tới, nhiều công ti nước ngoài sẽ đổ bộ vào Việt Nam. Tất nhiên sẽ nảy sinh những mâu thuẫn giữa những người nước ngoài và một bộ phận người Việt đang dần bị mất quyền lợi kinh tế. Những người thất nghiệp, thu nhập thấp hoặc đang bị người nước ngoài cạnh tranh… Ở đây tôi muốn nói đến tâm lí dễ bị tự ái, tâm lí bột phát và thói quen hay ganh tị của người Việt, trong một môi trường đa đảng như vậy, nếu bị kích động theo hướng dân tộc cực đoan sẽ hoàn toàn lập lại vết xe đổ của người Nga, người Pháp và người Đức: những bóng ma Neo-Nazis! Ai sẽ chịu trách nhiệm? Trung có thể tưởng tượng ra cái tương lai „hoành tráng“ của „nền dân chủ mới“ đó không? Cái tương lai mà tư tưởng chung của dân tộc bỗng chốc bị xé lẻ ra một cách nguy hiểm bởi tâm lí bột phát của đại đa số dân trí thấp và liên tục đe doạ bởi kẻ bên ngoài đang nhòm ngó. Trung nói: „Nếu chúng ta không làm, thì ai làm thay cho chúng ta?“. Nhưng, nếu cứ để Trung làm, giả sử tương lai của chúng tôi bị xé lẻ ra, ai sẽ chịu trách nhiệm? Một mình Trung, dù là tài giỏi có đủ sức để đứng ra chịu hết trách nhiệm không. Không đời nào! Trung có chết cả trăm cả ngàn lần cũng không bao giờ trả được hết cái nợ đó đâu! Kích động vào một số vấn đề nổi cộm hiện nay, như tình hình tranh chấp và kiện cáo đất đai, vấn đề giáo dục và vấn đề tôn giáo, nhưng bài viết của Trung không đi tìm nguyên nhân sâu xa của những vấn đề đó, chưa thấy được những khuyết điểm trong cá tính người Việt, những khó khăn trong vấn đề lịch sử và địa lí, mà chỉ đổ riệt cho đường lối lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Nội dung đậm tính chất từ chương, trích cú, tư duy chủ quan, nóng vội, không hề đưa ra một đường lối rõ ràng nào để giải quyết vấn đề mà chỉ kể lể dài dòng, chê trách, châm biếm và kích động. Sự kích động đặc biệt nguy hiểm khi những tài liệu của Trung được phát tán trong giới sinh viên và học sinh, hình thành nên một cái nhìn ngây thơ và một chiều, cái nhìn phi khách quan và áp đặt, gây mâu thuẫn và chia rẽ sâu sắc giữa người dân và chính quyền, từ đó làm nảy sinh thêm nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn cho quốc gia, dân tộc. Ở đây tôi muốn nói đến dân chủ chân chính. Dân chủ chân chính là nhân dân no đủ, là quyền lực chính trị và pháp quyền thống nhất, là nền quân sự hùng mạnh đủ sức bảo vệ cho hoà bình và an ninh của Tổ quốc. Dân chủ chân chính chính là điều mà Đảng Cộng sản đang cố gắng hướng đến, bởi hơn ai hết, họ hiểu rằng chính điều đó củng cố vững chắc hơn vị thế của chúng ta trên trường quốc tế. Để xã hội ngày một dân chủ, chúng ta phải trải qua một quá trình đổi mới sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Ý thức người dân phải được nâng cao. Quyền lực của nhà nước phải được thống nhất và củng cố. Kinh tế thị trường tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội. Khoa học công nghệ ngày càng phát triển… Tổ chức của Trung có phải là một tổ chức dân chủ chân chính không? Tổ chức của Trung đã đóng góp được gì cho cho sự phát triển kinh tế ở Việt Nam? Tổ chức của Trung đã đóng góp được gì cho nền giáo dục và khoa học ở Việt Nam. Trung đã cống hiến được gì chưa? Trung đã làm ra một sản phẩm có ích đóng góp cho thị trường CNTT ở VN chưa? Một vài ba thành viên nước ngoài, thỉnh thoảng chửi đổng một câu cho bõ cái sự bất mãn. Chưa đưa ra một tư tưởng cụ thể mà đoàn kết người dân. Chưa làm ra một sản phẩm đóng góp cho quốc dân. Họ đã làm điều gì ra hồn chưa, điều ấy các bạn sinh viên sẽ thay tôi phán xét! Tập hợp thanh niên dân chủ là cái gì? Hay chỉ là một tổ chức ô hợp đặt sau những quyền lợi chính trị của một bộ phận chống đối trong và ngoài nước. Tập hợp không ra tập hợp. Thanh niên không ra thanh niên. Dân chủ không ra dân chủ! Tôi là một thanh niên thế hệ trẻ đang học tập tại nước ngoài mong ước được đóng góp hết sức mình cho tương lai phát triển của đất nước. Tôi kiên quyết phản đối sự tồn tại của Tập hợp Thanh niên Dân chủ tại Việt Nam. Đối với tôi, những hành động cầu viện ngoại bang của THTNDC là những mưu đồ chính trị xấu xa ảnh hưởng trực tiếp đến danh dự và tương lai của dân tộc. Vì danh dự của dân tộc, tôi xin góp một ý kiến với những người trong nước, rằng tôi không chấp nhận sự tồn tại của THTNDC. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Quý vị có ý kiến gì xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk.
Bài "Tổng Thống Trump Không Đếm Xỉa Đến Nhân Quyền, Tự Do, Dân Chủ Ở Việt Nam" trên diễn đàn BBC đã thu hút góp ý của nhiều độc giả.	Nhắc lại chuyện TT Trump với nhân quyền và người Việt Nam	TT Trump vẫy lá cờ đỏ sao vàng hôm đến Hà Nội 27/02/2019 Tác giả xin đúc kết một số ý kiến đó và giải thích thêm về đề tài đang gây nhiều tranh cãi này sau chuyến thăm đến Hà Nội vừa qua của Tổng thống Hoa Kỳ. Điều đầu tiên phải nói là ngay cả vấn đề căn bản nhân quyền ông Trump còn không màng tới huống chi những vấn đề phức tạp hơn. Do đó chúng ta đừng mong đợi ông này sẽ lật độ chế độ CSVN và đánh đuổi Tầu Cộng. Đối với ông Trump rõ ràng là "Trump" và "Nước Mỹ trên hết". HRW: Nhân quyền VN 'xuống cấp nghiêm trọng' 'Trump không đếm xỉa đến nhân quyền, dân chủ ở VN' Giải mã hội nghị Trump-Kim ‘không ký gì’ ở Hà Nội Nhiều đại sứ đọc tuyên ngôn nhân quyền ở Hà Nội Về việc này độc giả Luy Dang góp ý rất chính xác như sau: "Các bác đấu tranh cho nhân quyền mà trông mong vào Trump thì không gì thảm hại và đáng thương cho bằng." Thượng đỉnh Trump-Kim và nhân quyền Không ít người lập luận rằng ông Trump đến Việt Nam để đàm phán với Chủ tịch Kim Jong-un về chương trình hạt nhân của Bắc Hàn, không phải về vấn đề nhân quyền của Việt Nam. Độc giả Vũ Thụy Biên nhận định "Mục đích [ông Trump] đến Việt Nam là để thỏa thuận, hòa giải với Triều Tiên chứ không phải để đòi nhân quyền cho Việt Nam. Ông ta là tổng thống Mỹ chứ không phải thánh! Và đòi nhân quyền cho Việt Nam không phải là sứ mệnh của ông ấy trong chuyến đi này." Thật ra ông Trump đến Việt Nam, ngoài mục đích họp với ông Kim, còn gặp gỡ những quan chức cao cấp nhất của Việt Nam về vấn đề thương mại và kế hoạch hợp tác toàn diện giữa hai nước. Bằng cớ là một số thỏa thuận mua bán giữa hai nước đã được ký kết và Tổng thống Trump đã mời Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sang thăm Hoa Kỳ trong năm nay. Nếu ông quan tâm đến nhân dân Việt Nam, ông vẫn có thể đặt vấn đề này với chính quyền Hà Nội. Trước khi Tổng thống Trump đi Việt Nam, ba dân biểu Hoa Kỳ, đồng chủ tịch Ủy ban Quốc hội về Việt Nam, Alen Lowenthal, Chris Smith và Zoe Lofgren đã gửi thư cho cho ông Trump kêu gọi ông đặt vấn đề nhân quyền và tù nhân lương tâm với Việt Nam. Các dân biểu Hoa Kỳ cũng yêu cầu ông Trump can thiệp để Việt Nam trả tự do cho Michael Phương Minh Nguyễn, một công dân Hoa Kỳ đang còn bị chính quyền Việt Nam giam giữ từ 7/7/2018 cho đến nay. Hôm 26/2, 2019, cùng ngày Tổng thống Trump đến Việt Nam, ở Little Saigon, California, người Việt hải ngoại có một biểu tình với ba mục tiêu: 1) Yêu cầu Tổng thống Trump lên tiếng đòi hỏi chính quyền Việt Nam tôn trọng nhân quyền, tự do và dân chủ; 2) Kêu gọi nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam trả tự do vô điều kiện cho các tù nhân lương tâm và 3) Tố cáo Trung Quốc xâm chiếm đất đai và biển đảo của Việt Nam. Ngoài ra, đoàn người biểu tình còn trưng những bích chương và hô những khẩu hiệu ủng hộ mạnh mẽ cá nhân Tổng Thống Trump. Kết quả ra sao mọi người đã thấy. Không những ông đã không làm, mà còn ca ngợi chính quyền Hà Nội. Ông Trump đã có buổi gặp với Chủ tịch nước, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sáng 27/2 Chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ và nhân quyền Chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ luôn luôn đề cao nguyên tắc nhân quyền, tự do và dân chủ và phổ biến giá trị vạn năng này trên toàn thế giới, chống lại các chế độ độc tài từ quân phiệt, phát xít, cộng sản và nay là tư bản đỏ. Hoa Kỳ theo đuổi chính sách này vì lý tưởng và cũng vì quyền lợi của Hoa Kỳ. Hàng năm Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đều soạn thảo và phổ biến rộng rãi phúc trình về tình trạng nhân quyền tại nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế hàng năm cũng soạn thảo phúc trình về tình trạng tự do tôn giáo tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên việc thực thi chính sách này phụ thuộc vào hoàn cảnh thực tế ở từng không gian và thời gian khác nhau và tùy thuộc và cá tính của các nhà lãnh đạo. Ông Trump và nhân quyền Về điểm này độc giả Đỗ Nguyễn Mai Khôi góp ý rằng: "Tôi không chờ đợi Mỹ cứu Việt Nam. Nhưng, tổng thống của một siêu cường quốc như Mỹ phải đặt yếu tố nhân quyền lên hàng đầu trong chính sách ngoại giao, không chỉ có thương mại và chính trị thôi. Qua chính sách ngoại giao, Mỹ có thể chỉ trích các nhà nước vi phạm nhân quyền và ủng hộ xã hội dân sự ở những nước thiếu nhân quyền như Việt Nam, Trung Quốc, Bắc Triều Tiên... Hai điều này Trump hoàn toàn không làm. Vì vậy tôi phải phản đối Trump." Độc giả Arto Cao góp ý: "Đối với ổng là 'nước Mỹ hàng đầu' chứ không phải 'nhân quyền hàng đầu' hay 'Việt Nam hàng đầu'. Bà Đỗ Nguyễn Mai Khôi nói 'Tổng thống của một siêu cường quốc như Mỹ phải đặt yếu tố nhân quyền lên hàng đầu trong chính sách ngoại giao' Độc giả Quản Mỹ Lan có một lập luận tương tự: "Đòi hỏi Trump đếm xỉa đến Nhân Quyền là một điều không tưởng. Trách ai thì trách nhưng không thể trách một con người như Trump, vốn bản chất của ông ta là thế, sẵn sàng hạ nhục người khác, đạp lên danh dự, liêm sỉ mà tiến, thì trách làm chi?" Độc giả Ngô Châu Nguyễn chỉ trích: "Hai chữ 'nhân quyền' không có trong đầu của một con buôn." Độc giả Duong Ha viết: "Tui cũng có nói lâu rồi. Đấu tranh cho nhân quyền, cho dân chủ mà ủng hộ Chump là một sự ngu ngốc lố bịch." Độc giả Vũ Ngọc Tiêu nhận xét: "Đây là điều mà người có hiểu biết đã thấy ngay từ đầu. Chỉ có đám... kia tự nghĩ ra và tung hô vạn tuế. Trump đã có khi nào nói một tiếng liên quan tới người Việt hải ngoại chưa?" Theo tôi, bản chất của ông Trump là một người kỳ thị chủng tộc và độc tài. Kể từ ngày ông lên làm tổng thống, số người bất đồng chính kiến bị chính quyền Việt Nam kết án tù đã gia tăng đáng kể. Số tù nhân lương tâm bị giam cầm tổng kết vào cuối năm 2016 là 94 người theo Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, vào tháng 2, 2018 là 167 người theo BPSOS và cuối năm 2018 là 244 cũng theo BPSOS. Những con số này không kể những người đã mãn hạn tù hay còn bị quản chế tại nhà. Nếu Đảng Cộng sản Việt Nam có khả năng bịt miệng và tự do bỏ tù tất cả những người này, sẽ không bao giờ có nhân quyền, tự do và dân chủ ở Việt Nam. Do đó áp lực của Hoa Kỳ, Úc và Liên hiệp Âu châu vô cùng cần thiết. Các quốc gia Âu châu đã và đang áp lực Việt Nam cải thiện nhân quyền trong khi đàm phán về Hiệp Ước Thương Mại Tự Do (EU-Vietnam Free Trade Agreement - EVFTA). Tổ chức Theo dõi Nhân quyền HRW, vào đầu năm nay đã kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu hoãn phê chuẩn EVTFA cho đến khi chính phủ Việt Nam thực hiện những biện pháp cụ thể để cải thiện tình trạng nhân quyền, đặc biệt là kể từ 1-1-2019, Việt Nam đã cho áp dụng Luật an ninh mạng. Vào tháng 9, 2018, 32 thành viên của Nghị viện Âu châu đã ký một bức ngỏ bày tỏ mối quan tâm về việc gia tăng đàn áp nhân quyền tại Việt Nam và kêu gọi chính quyền Việt Nam cải thiện tình trạng này trước khi đôi bên có thể ký kết EVTFA. Đánh TQ không cần nhân quyền? Một số người cho rằng thời buổi này không cần đến đấu tranh nhân quyền vì ông Trump đánh sập TQ, hệ thống cộng sản ở VN sẽ sập theo. Độc giả Đình Ấm Nguyễn lập luận: "Chiến lược của ông Trump là đưa Trung Quốc về đúng vị trí, tự do hàng hải ở Biển Đông, tiêu diệt cộng sản. Trước hết giải quyết hạt nhân Triều Tiên, củng cố liên minh ở Đông Bắc Á... Nay nếu hò hét nhân quyền ở Việt Nam thì chống Trung Quốc ở Biển Đông thế nào? Tôi không cần Mỹ ủng hộ nhân quyền ở Việt Nam, chỉ cần Tàu sụp là giải quyết được hết." Tuy thế, tôi nghĩ kịch bản chiến tranh giữa hai nước xem ra khó xẩy ra trong hoàn cảnh hiện nay. Hoa Kỳ và Trung Quốc là hai cường quốc về kinh tế và quyền lợi liên kết chặt chẽ với nhau. Tổng số thương vụ giữa hai nước lên tới trên 770 tỉ Mỹ kim vào 2017. Hoa Kỳ có một số tranh chấp về kinh tế với Trung Quốc như nhập siêu quá lớn lên tới 375 tỉ Mỹ Kim vào 2017. Nhưng đây là những vấn đề cả hai nước sẽ phải giải quyết ôn hòa với nhau vì quyền lợi chung. Vấn đề nóng bỏng khó giải quyết hơn là việc Trung Quốc đòi quyền sở hữu phi lý gần 90% Biển Đông, xây dựng và quân sự hóa những đảo nhân tạo để bảo vệ đòi hỏi này. Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh kiên quyết không công nhận đòi hỏi của Trung Quốc và cho tầu chiến và phi cơ quân sự qua lại vùng này để bảo vệ quyền tự do hàng hải và hàng không trong Biển Đông. Cho đến nay, cả hai bên đều không có dấu hiệu nhượng bộ. Biển Đông có thể là ngòi nổ chiến tranh mà đôi bên đều đã chuẩn bị đối phó nhưng đều không muốn xẩy ra. Các tín đồ Việt của ông Trump mong đợi một cuộc xung đột giữa hai cường quốc nguyên tử là một điều hoang tưởng. Thật vậy, mới đây Tổng Thống Trump cũng lên tiếng ca ngợi Chủ tịch Tập Cân Bình là người đáng kính phục và hai người có quan hệ tốt đẹp. Ông Trump còn cho biết việc đàm phán thương mại tiến triển đáng kể và sẽ mời Chủ tịch Tập qua Mỹ để họp cấp cao trong năm nay. Vai trò của người Việt quốc nội Vần đề nhân quyền ở Việt Nam có được cải thiện hay không cũng còn phải nhờ đến quyết tâm tranh đấu của những người trong nước. Về vấn đề này độc giả Linh Linh góp ý rằng "Người Việt không đứng lên đòi nhân quyền thì chờ thánh nào nào đòi hộ." EU tiếp xúc xã hội dân sự Việt Nam Về việc kêu gọi EU 'hoãn FTA' vì nhân quyền ở VN UPR: Các nước đặt những câu hỏi gì cho Việt Nam? Bà Đoan Trang nhận giải nhân quyền của Czech Độc giả Võ Văn Tạo phản biện: "Dĩ nhiên, người Việt phải tự lo là chính. Nhưng người dân không tấc sắt có thể làm được gì với cộng sản độc tài, phát xít tàn bạo? Cũng như EU, Úc, Canada... Hoa Kỳ có thể gây sức ép với Hà Nội để yểm trợ giới tranh đấu cho tự do, dân chủ ở Việt Nam. Nhưng Trump không như Obama, Clinton. Ông phớt lờ tình trạng nhân quyền tồi tệ ở Việt Nam. Trump còn trâng tráo khoe khoang tình bạn với những tên độc tài khét tiếng như Tập, Putin, Kim Jong-un..." Riêng tôi khá lạc quan về phong trào dân chủ ở trong nước. Mặc dù bị đàn áp thô bạo, phong trào dân chủ ở trong nước ngày càng mạnh. Vào giữa năm ngoái, hàng trăm ngàn người Việt ở nhiều tỉnh trên toàn quốc đã dũng cảm biểu tình chống Luật Đặc khu Kinh tế, Dự luật an ninh mạng, vi phạm nhân quyền và chống TQ. Hiện nay có ít nhất 244 tù nhân chính trị bị đang giam giữ và 22 tổ chức xã hội dân sự tranh đấu cho nhân quyền và dân quyền đang hoạt động ở trong nước. Cuộc đấu tranh nào cũng cam go và bắt đầu bằng những nhóm nhỏ. Đảng Cộng sản có thể làm chậm sự phát triển của phong trào dân chủ nhưng không thể triệt hạ phong trào dân chủ được vì nhân quyền, tự do và dân chủ là khát vọng sâu xa của con người. Đối với người Việt quốc nội, với lựa chọn giới hạn, trợ giúp của những chính phủ tự do dân chủ, những cơ quan nhân quyền quốc tế và người Việt hải ngoại là điều cần thiết để phong trào dân chủ trong nước vươn lên. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Nguyễn Quốc Khải, hiện đang sống ở Virginia, Hoa Kỳ. Ông là cựu chuyên viên kinh tế làm việc cho Ngân hàng Thế giới.
Cứ 10 người bị sét đánh thì có chín người sống sót. Điều gì xảy ra với cơ thể ta khi bị sét đánh, và vì sao hiện tượng sét đánh lại xảy ra? Charlotte Huff tìm hiểu.	Khi bị sét đánh cảm giác thế nào?	Đôi khi họ giữ lại nguyên những thứ họ mặc trên người khi đó, những mảnh áo, quần không bị các bác sỹ hay nhân viên y tế cắt bỏ đi. Họ sẽ kể đi kể lại về những gì đã xảy ra trong các buổi tụ tập gia đình và cả ở trên mạng, chia sẻ những bức ảnh chụp và những bài báo tường thuật về những người 'trời đánh không chết' như họ và cả những vụ có kết cục bi thảm hơn. Vì sao máy bay không sợ sấm sét? Nạn thiếu nước, thừa người và thiên tai Có cách nào làm cho sẹo 'dễ coi' hơn? Đoạn video về một du khách bị sét đánh tại bãi biển Brazil, hay chiếc xe tải Texas bị sét đánh trúng gây chết người khi đang chạy trên đường, hay vụ 65 người thiệt mạng trong bốn ngày mưa ở Bangladesh..., đó rất có thể là những gì họ sưu tầm. Chỉ nhờ việc ráp nối lại những lời kể của người qua đường, những mảnh quần áo bị cháy sém và những vết bỏng trên da, người thoát nạn mới bắt đầu dựng lại được câu chuyện những gì đã xảy ra với mình khi họ có lẽ đã bị một luồng điện có thể mạnh tới 200 triệu volt, di chuyển với tốc độ một phần ba vận tốc ánh sáng, đánh trúng. Bằng cách này, gia đình Jaime Santana đã ráp nối tìm hiểu về những gì đã xảy ra vào một chiều thứ Bảy hồi tháng Tư 2016, qua những vết thương của ông, qua lớp quần áo cháy sém, và trên hết, qua chiếc mũ rơm rộng vành bị xé nát ra của ông. "Trông như thể có ai đó ném một khối cầu tròn qua nó vậy," Sydney Vail, bác sỹ chuyên chữa trị chứng chấn thương ở Phoenix, Arizona, nói. Ông là người đã điều trị cho Jaime sau khi ông được xe cứu thương đưa tới, tim bị chấn động, loạn nhịp và các nhân viên y tế đã phải cố giữ ổn định nhịp tim. Jaime khi đó đang cưỡi ngựa với người anh rể và hai người khác trên núi phía sau ngôi nhà của người anh rể, ở ngoại vi Phoenix, một hoạt động thư giãn cuối tuần họ vẫn thường làm. Mây đen kéo đến nên mọi người bắt đầu quay về. Họ về gần đến nhà thì xảy ra chuyện, Alejandro Torres, anh rể của Jaime nói. Mấy người khi đó đang cưỡi ngựa thì thấy một tia chớp đánh xuống lúc họ đang ở gần nhà của Alejandro, đủ để họ nhận ra là nó có hình zigzac trên bầu trời. Những hạt mưa lắc rắc rơi khi họ tiến tới gần bãi quây ngựa, nơi chỉ cách phía sau nhà chừng vài trăm mét. Alejandro không nghĩ là ông bị đánh ngất lâu. Khi tỉnh lại, ông thấy mình nằm úp mặt xuống đấy, người bị rộp bỏng khắp nơi. Con ngựa ông cưỡi đã chết. Quần bò của Jaime Santana bị cháy sém sau khi ông bị sét đánh Hai người đi cưỡi ngựa cùng khác trong trạng thái hoảng hốt, nhưng mình mẩy không hề hấn gì. Alejadro đi tìm và thấy Jaime nằm trên mặt đất, phía bên kia của con ngựa đã chết. Alejadro thử sờ chân con ngựa thì thấy cứng đanh như thép, ông nói. Ông tới bên Jaime: "Tôi thấy khói bốc lên - và tôi bắt đầu sợ hãi." Khói bốc lên từ ngực Jaime. Ba lần Alejandro dùng tay dập, ba lần ngọn lửa lại bùng lên. Mãi cho tới khi một người hàng xóm từ ngôi nhà phía xa chạy tới trợ giúp và nhóm cứu thương tới nơi, mọi người mới nhận ra là Jaime bị sét đánh. Ánh chớp sáng Justin Gauger ước rằng trí nhớ của mình vào thời điểm bị sét đánh - khi ông đang câu cá ở một hồ nước gần Flagstaff, Arizona - không sống động đến thế. Nếu nó cứ nhạt nhoà, ông nghĩ, thì có lẽ những tác động tâm lý và ký ức hoảng hốt, rối loạn sau sự kiện đó đã không đeo đẳng ông lâu đến vậy. Ở sạch mau chết? Những người 'nhìn thấy trong mù lòa' Loại sữa để hàng tháng không hỏng Ngay cả bây giờ, đã ba năm sau ngày xảy ra sự việc, mỗi khi có bão là nỗi ám ảnh về những tia chớp chói loà lại hiện về, khiến ông chỉ muốn ngồi trong buồng tắm, theo dõi tình hình bão bằng một ứng dụng trên điện thoại và không thiết làm gì khác. Là một tay ham mê câu cá, Justin ban đầu thấy phấn chấn khi trời bắt đầu đổ mưa vào cái buổi chiều tháng Tám đó. Cơn bão đột ngột kéo đến, và đó là điều thường xảy ra trong mùa bão ngày hè. Cá thường cắn câu nhiều hơn khi trời mưa, ông nói với vợ, bà Rachel. Thế nhưng mưa bắt đầu trở nên nặng hạt hơn, rồi trút nước ào ạt xối xả, vợ và con gái đi về chiếc xe tải, rồi sau đó người con trai ông cũng về theo. Mưa đá trở nên lớn hơn, to tới cỡ như quả bóng golf, và bắt đầu gây đau đớn khi rơi xuống đầu, xuống người Justin. Bỏ cuộc, ông nhặt chiếc ghế gấp bằng vải bố ở gần - vết cháy đen ở góc ghế hiện vẫn còn nhìn rõ - và bắt đầu đi về phía chiếc xe tải. Rachel dùng điện thoại quay video hình ảnh trận bão từ ghế ngồi phía trước xe, định ghi lại cảnh ông chồng đi về xe trong lúc mưa to gió lớn. Lúc đầu, toàn bộ những gì nhìn thấy được trên màn hình là tấm kính xe trắng xoá, nhoà nước. Rồi một ánh chớp xé ngang màn hình, là tia chớp duy nhất Rachel nhìn thấy hôm đó, và là tia chớp mà bà cho rằng đã đánh trúng chồng bà. Một cú nổ kinh hoàng. Đau đớn khủng khiếp. "Toàn bộ cơ thể tôi như ngưng lại - tôi không thể cử động được một tí nào," Justin nhớ lại. "Cơn đau đó... Tôi không thể giải thích được cơn đau, trừ việc nói thế này, nếu bạn hồi bé từng thò ngón tay vào ổ điện, thì cứ nhân cái cảm giác đó lên ti tỉ lần, mà là trên toàn bộ cơ thể." "Khi tôi thấy ánh chớp sáng trắng xung quanh cơ thể, thì giống như tôi đang nằm trong một cái bong bóng vậy. Mọi thứ diễn ra như trong phim quay chậm. Tôi cảm giác như mình nằm trong cái bong bóng đó vĩnh viễn." Một cặp vợ chồng đang trú dưới cái cây gần đó đã chạy tới cứu giúp Justin. Sau đó họ kể với ông rằng ông vẫn đang nắm chặt chiếc ghế, còn cơ thể thì bốc khói. Tỉnh dậy, Justin thấy mọi người đang nhìn xuống mình, và ông nhận ra là mình đã liệt nửa người, từ phần hông trở xuống. "Lúc nhận ra là mình không thể cử động chân được nữa, tôi bắt đầu có cảm giác hoảng loạn." Mũ và áo trên người Jaime Santana cùng đôi giày Justin Gauger sau khi bị sét đánh Những vết bỏng chằng chịt Ngồi trên ghế sofa trong nhà và kể lại những gì xảy ra hôm đó, Justin lấy tay vạch lên lưng theo dấu vết những vệt bỏng, có lúc đã từng phủ trên khoảng một phần ba cơ thể ông. Chúng bắt đầu ở chỗ gần vai phải và kéo dài chằng chịt trên ngực, ông nói, rồi kéo xuống phía bên ngoài mỗi đùi. Nên ăn những món gì để hết mất ngủ? Khi bị cảm ăn kem hay uống sữa có sao không? Những con sâu có giá 20.000 USD một cân Ông đi lấy đôi giày đi bộ đường trường của mình, chìa ra cho thấy một số vết cháy bên trong giày. Những điểm trông hơi tròn tròn sẫm màu trùng vị trí với những vết cháy sém trên đôi tất ông mang khi đó và những vết bỏng to cỡ đồng xu trên cả hai chân ông. Những vết cháy sém cũng trùng vị trí với một số lỗ thủng nhỏ ngay trên lớp đế giày cao su dày dặn. Justin đoán rằng, dựa trên những lời kể của cặp vợ chồng đứng gần đó cùng vết thương bên vai phải của ông, rằng tia sét đã đánh vào phẩn trên cơ thể ông rồi chạy lan xuống chân. Tuy những người sống sót thường nói về các vết thương ở nơi sét đánh vào và đi ra khỏi cơ thể, nhưng khó có thể xác định chính xác được đường đi của sét, theo Mary Ann Cooper, một bác sỹ chuyên cấp cứu khẩn cấp tại Chicago nay đã nghỉ hưu, đồng thời là người từng dành nhiều thời gian để nghiên cứu về sấm sét. Bằng chứng nhìn thấy được về việc bị sét đánh, Cooper nói, là kiểu quần áo người bị sét đánh mặc là gì, họ có mang tiền xu trong túi áo hay túi quần không, và đồ trang sức mà họ đeo khi bị sét đánh. Các trận sét đánh cướp đi sinh mạng của hơn 4.000 người mỗi năm trên toàn cầu, theo các báo cáo ghi nhận được từ 26 quốc gia. Cứ 10 người bị sét đánh thì có chín người sống sót, Nhưng họ có thể phải chịu những hậu quả khác nhau sau đó, cả ngắn lẫn dài hạn, như bị truỵ tim, rối loạn tinh thần, ngã ngất, chóng mặt, đau cơ, điếc tai, đau đầu, trí nhớ bị ảnh hưởng, mất khả năng tập trung, thay đổi tính tình và đau đớn kinh niên. Nhiều người kể lại câu chuyện mà họ muốn chia sẻ với người khác. Trong các tin đăng tải online và trong các buổi gặp gỡ của cộng đồng Những Nạn nhân Quốc tế bị Sét đánh và Điện giật, họ kể cho nhau nghe về cảm giác bị sức mạnh thiên nhiên tàn bạo quất vào người. Họ đã nhóm họp tại rặng núi đông nam Hoa Kỳ vào mỗi mùa xuân, kể từ cuộc họp đầu tiên hồi của 13 nạn nhân sống sót đầu thập niên 1990 tới nay. Thời kỳ đó còn chưa có internet, việc gặp gỡ những nạn nhân khác để tìm hiểu xem họ học cách thích nghi với các cơn đau đầu, trí nhớ bị ảnh hưởng, bị mất ngủ hay các triệu chứng khác ra sao là điều rất khỏ khăn, theo Steve Marshburn, người sáng lập ra nhóm. Ông đã phải sống chung với các triệu chứng kể từ sau khi bị sét đánh hồi 1969. Trong gần 30 năm, ông cùng vợ đã điều hành tổ chức này, hiện có gần 2.000 thành viên, từ căn nhà của mình tại Nam Carolina. Họ suýt nữa thì huỷ bỏ sự kiện năm nay, bởi Marshburn, năm nay 72 tuổi, có những vấn đề về sức khoẻ. Thế nhưng các thành viên không đồng ý huỷ, ông nói một cách tự hào. Quan niệm chung cho rằng nguy cơ bị sét đánh chỉ 'một trên một triệu' được cho là không chính xác Những thay đổi về tính tình, tâm trạng của những người sống sót đôi khi tệ tới mức họ rơi vào trạng thái trầm uất, và điều đó có thể dẫn tới tình trạng căng thẳng trong gia đình và có lúc đẩy các cuộc hôn nhân tới nguy cơ đổ vỡ. Cả Marshburn và Cooper đều đánh giá rằng sự tồn tại của tổ chức này đã cứu sống được nhiều sinh mạng, với việc ngăn chặn được ít nhất là 22 vụ tự vẫn, theo Marshburn. Không hiếm lần ông đã gọi điện lúc nửa đêm, chuyện trò hàng tiếng đồng hồ với ai đó đang trong cơn tuyệt vọng. Cooper, người từng dự một số các cuộc họp mặt này, đã học được cách lắng nghe trong lúc những người thoát chết và thân nhân của họ mô tả các triệu chứng. "Tôi vẫn không hiểu được những gì đã xảy ra với những người đó. Và tôi cứ lắng nghe họ thôi." Tuy thông cảm sâu sắc với những người sống sót, nhưng một số triệu chứng vẫn khiến Cooper thấy nghi ngờ. Một số người nói rằng họ có thể phát hiện ra việc cơn bão đang âm ỉ hình thành trước khi nó hiện ra ở phía chân trời. Có thể là vậy, Cooper nói, tùy vào mức độ nhạy cảm cơ thể họ đối với các dấu hiệu trước bão. Nhưng bà không dễ dãi với các tường thuật khác theo đó nói máy tính bị treo khi họ bước vào phòng, hay là pin trong thiết bị mở cửa garage tự động hoặc trong các thiết bị khác của họ hết một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, ngay cả sau khi đã nghiên cứu cả vài thập niên, Cooper và các chuyên gia về sấm sét khác phải thừa nhận rằng vẫn còn rất nhiều câu hỏi họ chưa tìm được lời giải. Chẳng hạn như không rõ là tại sao một số người có vẻ như bị các triệu chứng liên quan tới bệnh co giật sau khi bị sét đánh. Hay liệu các nạn nhân có dễ bị mắc các chứng bệnh khác, như bệnh tim, sau đó không? Một số người sống sót nói họ rất khó tìm được một bác sỹ có kinh nghiệm để xử lý các vết thương do sét đánh. Justin, người bị sét đánh và sau đó 5 tiếng đồng hồ mới cử động được chân trở lại, hồi năm ngoái mãi mới tìm được sự trợ giúp và được tiến hành xét nghiệm tại trung tâm y tế Mayo Clinic để điều trị chứng rối loạn nhận thức. Bên cạnh việc phải thích nghi với chứng rối loạn tâm lý sau khi bị chấn thương, Justin phải sống chung với một bộ não không còn hoạt động nhạy bén như trước nữa. Ông không thể quay trở lại với công việc cũ là phụ trách một nhóm nhỏ các thành viên chuyên đại diện pháp lý trong các vụ kiện và bảo vệ quyền lợi cho chính quyền địa phương trong các tranh chấp tài sản. "Các từ ngữ trong đầu tôi cứ hiện lên một cách hỗn loạn. Khi tôi nghĩ về việc mình sẽ nói gì thì tất cả cứ loạn xạ hết. Cho nên lúc tôi nói ra thì câu cú rất lộn xộn." Hiệu ứng 'flashover' Khi một người bị sét đánh, việc đó diễn ra quá nhanh cho nên chỉ một lượng điện cực nhỏ chạy qua cơ thể. Phần lớn lượng điện còn lại chạy ra ngoài theo hiệu ứng 'flashover', Cooper giải thích. Để so sánh, khi tiếp xúc với nguồn điện cao thế, chẳng hạn như một dây điện bị đứt xuống, thì nguy cơ bị thương bên trong sẽ nghiêm trọng hơn bởi việc tiếp xúc với nguồn điện có thể kéo dài hơn. Việc tiếp xúc 'dài' ở đây vẫn chỉ là trong một thời gian khá ngắn, khoảng vài giây. Nhưng chừng đó cũng đủ để dòng điện xâm nhập vào bề mặt da, gây ra những vết thương bên trọng, thậm chí tới mức làm nóng cơ bắp và các lớp mô tới mức một chi nào đó trong cơ thể có thể cần phải bị cắt bỏ. Vậy điều gì gây ra những vết bỏng bên ngoài? Cooper giải thích rằng do sét đánh chớp nhoáng vào cơ thể, cho nên nó có thể chạm vào mồ hôi hay những giọt nước mưa dính trên bề mặt da của nạn nhân. Chất lỏng khi đó lan rộng ra bởi nó bị làm nóng tới mức bốc hơi, khiến một lượng nhỏ cũng có thể tạo thành một 'vụ nổ hơi nước'. "Nó khiến quần áo bị xé rách toang," Cooper nói. Đôi khi cả giày cũng bị làm hỏng. Các tia chớp chạy bên ngoài cơ thể người, tương tự như khi nó đánh vào một chiếc phi cơ Tuy nhiên, giày nhiều khả năng bị xé rách hoặc hư hỏng bên trong hơn, bởi đó chính là nơi nhiệt tích tụ và 'vụ nổ hơi nước' xảy ra. Với quần áo, hơi nước sẽ phản ứng khác, tùy thuộc vào chất liệu quần áo. Áo da thì có thể giữ hơi ẩm bên trong, khiến nạn nhân bị bỏng da. Đồ có pha nilon có thể nóng chảy, Cooper nói. Bên cạnh những vết cháy có thể nhìn rõ trên quần áo của Jaime Santana, chiếc điện thoại di động ông bỏ trong túi cũng bị nóng chảy ra, dính vào quần. Riêng cái mũ rơm mà gia đình Jaime cho rằng đã bị sét xé rách thì Cooper ít nhiều nghi ngờ khi xem hình chụp. Bà ghi nhận là vật dụng này không hề có vết cháy, và có thể mũ bị rách, mài đứt mất một phần rơm khi Jaime ngã từ lưng ngựa xuống. Làm thế nào mà Jaime sống sót? Chú ngựa Pelucha yêu quý của gia đình thì không. Một khả năng xảy ra, theo bác sỹ chuyên điều trị chấn thương tâm lý Sydney Vail và một số người khác, là con chiến mã nặng gần 750kg đã hứng phần lớn luồng điện trong lần sét đánh khiến người kỵ mã 31 tuổi trên lưng nó suýt mất mạng. Một khả năng nữa là sau khi Jaime bị sét đánh, người hàng xóm chạy tới cứu giúp đã ngay lập tức làm hô hấp nhân tạo cho tới khi đội cứu thương tới nơi. Đã có lúc, Alejandro nói, một trong các nhân viên cứu thương đề nghị họ thôi làm hô hấp nhân tạo bởi Jaime không có dấu hiệu phản ứng gì, nhưng người hàng xóm nói vẫn nên tiếp tục. Việc được tiến hành hô hấp nhân tạo ngay lập tức chính là "lý do duy nhất khiến ông ấy sống", Vail nói. Người hàng xóm sau này nói rằng ông đã tiến hành hô hấp nhân tạo "hàng trăm lần" trong gần hai thập niên ông làm nhân viên cứu thương tình nguyện. Nguy cơ bị sét đánh Nguy cơ bị sét đánh đối với chúng ta là một phần một triệu. Điều này ít nhiều đúng, nếu dựa trên số liệu của Mỹ về những người thiệt mạng hoặc bị thương trong một năm. Tuy nhiên, Ron Holle, một nhà khí tượng học và là người nhiều năm nghiên cứu về sét, tin rằng số liệu này là gây hiểu lầm. Ngay cả đồ lót của Jamie Santana và đôi tất của Justin Gauger cũng bị sét làm cháy Nếu một người sống tới 80 tuổi, thì nguy cơ bị sét đánh là 1 phần 13 ngàn. Đặt tình huống là một nạn nhân đều quen biết ít nhất 10 người, giống như bạn bè và gia đình của Jaime và Justin. Như vậy, bất kỳ mỗi cá nhân nào cũng có nguy cơ bị sét đánh ở mức thậm chí cao hơn, 1 trên 1.300. Holle thậm chí còn không thích dùng từ 'đánh', và nói từ này nhằm để chỉ việc tia sét đánh thẳng vào người. Trên thực tế, các vụ đánh thẳng vào người như vậy rất hiếm khi xảy ra. Holle, Cooper và một số nhà nghiên cứu khác đã tập trung dồn kết quả các nghiên cứu lại với nhau và tính toán, thấy rằng các vụ sét đánh trực tiếp chỉ gây ra không quá 3-5% các vết thương. Justin tin rằng ông đã trải qua điều được gọi là cú đánh thứ cấp (side flash hoặc side splash), là cú sét đánh vào một vật thể hay một người nào đó ở gần, rồi từ đó bật sang nạn nhân. Được coi là mối hiểm nguy phổ biến thứ nhì trong các vụ sét đánh, cú đánh thứ cấp gây ra từ 20 đến 30% các vụ thương vong. Tính đến nay, nguyên nhân phổ biến nhất gây thương tích là dòng điện thế trên mặt đất, tức nguồn điện chạy trên mặt đất, dễ đánh vào những đối tượng như đàn bò hoặc một nhóm người trú dưới mái lều trại hoặc lều cỏ. Nhìn chung, tại các vùng có thu nhập cao trên thế giới thì nam giới nhiều khả năng bị thương hoặc tử vong do sét đánh hơn so với phụ nữ. Ít nhất trong hai phần ba các trường hợp, nạn nhân là nam giới, và tỷ lệ này có thể còn cao hơn nếu dựa vào kết quả nghiên cứu. Một khả năng lý giải điều này là bởi thiên hướng 'nam giới sẵn sàng đương đầu với thử thách' hơn, Holle phỏng đoán, cũng như bởi việc nam giới thường làm việc, hoạt động ở nơi dễ xảy ra sét đánh hơn. Họ thường là thanh niên trẻ tuổi, trong độ tuổi từ 20 đến ngoài 30, và hoạt động ngoài trời, thường là ở những có nước hoặc gần với nguồn nước. Trong trường hợp Jaime Santana thì ông bị sét đánh trong địa hình sa mạc, xung quanh hầu như không có cây cối gì. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
Các nhân viên bán lẻ ở Singapore thường có thói quen dúi hoá đơn vào tay bạn dù bạn có muốn hay không. Kết quả là tất cả các cư dân nước này thỉnh thoảng phải lôi ví ra để dọn dẹp, và điều thường làm họ hoảng hốt là nơi từng chứa tiền mặt giờ đây toàn là hoá đơn. Đây rõ ràng là một thành phố rất đắt đỏ.	Singapore: Có oan uổng khi mang tiếng đắt đỏ?	Thế nhưng liệu đây có phải là quốc gia đắt đỏ nhất thế giới hay không? Đây là điều còn gây tranh cãi. Cái nhìn khác nhau Tháng trước, Đảo quốc Sư tử lại một lần nữa lên mặt báo khi bộ phận nghiên cứu kinh tế của Tạp chí The Economist (EIU) nêu tên đây là quốc gia đắt đỏ nhất thế giới trên bảng Chỉ số Chi phí sống Toàn cầu (WLCI). 'Dân Sài Gòn thẳng tính, lương thiện' Nơi người ta không thích nói ‘không’ Jakarta, thành phố sôi động Hội An và vẻ đẹp quyến rũ của màu vàng Chỉ số này được thiết kế nhằm giúp bộ phận nhân sự của các công ty trên thế giới tính toán chi phí khi đưa nhân sự (thường là cao cấp) đến công tác tại đây. Thường thì những người được công ty chi trả chi phí sống không tiêu xài giống như tất cả chúng ta. Dù Singapore đứng đầu danh sách những thành phố đắt đỏ nhất thế giới vào năm 2014, Phó Thủ tướng nước này, ông Tharman Shanmugaratnam cho rằng chỉ số này không hẳn là phản ánh giá cả đắt đỏ mà là phản ánh chi phí sống xa hoa của những người nước ngoài tới đây công tác. Các giỏ hàng hoá làm cơ sở cho chỉ số này bao gồm các sản phẩm như "phô-mai nhập khẩu, filet cá, áo mưa kiểu Burberry, bốn ghế tốt nhất ở rạp hát, hoặc bữa ăn tối cao cấp gồm 3 món dành cho bốn người", ông nói. EIU khá cởi mở về những giới hạn của chỉ số này. Người thiết lập WLCI, Jon Copestake, thừa nhận rằng chỉ số này có phần bị 'cao cấp hoá'. Không có pháp luật nào ép buộc mọi người mua tất cả những món hàng được EIU liệt kê, nhất là khi trong đó bao gồm cả áo khoác, khi mà bạn đang sống gần xích đạo Trái Đất. "Bạn có thể tìm các món hàng rẻ ở bất cứ đâu trên thế giới, và bạn có thể sống tiết kiệm hơn rất nhiều so với chi phí sống mà chúng tôi thống kê," Copestake nói. Giao thông công cộng và taxi ở Singapore nhiều và rẻ, cho nên bạn không nhất thiết phải mua xe hơi riêng Cái nhìn khác Vậy liệu Singapore thực sự tốn kém đến đâu nếu bạn không xài tiền như sếp ngân hàng? Bông hoa lạ trên lá cờ Hong Kong 'Hòn đảo ma' giữa Hong Kong náo nhiệt Thụy Sỹ, nơi đúng giờ tuyệt đối Cuộc sống dữ dội ở hòn đảo hẻo lánh của Scotland Một nhóm nghiên cứu tại Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore, đã thiết lập ra chỉ số của riêng mình, vốn tách biệt giữa lao động ngoại quốc và người dân địa phương. Chỉ số này cho thấy Singapore là thành phố đắt thứ tư trên thế giới đối với lao động nước ngoài, thế nhưng đối với người dân địa phương, nó chỉ vào hàng thứ 48, nằm ở giữa Lisbon và Pittsburgh. Trong chỉ số của EIU, Singapore đắt hơn nhiều so với các đô thị lớn trên thế giới vì một lý do: Chi phí mua xe. Chính phủ có chính sách cố tình nâng giá xe nhằm hạn chế lượng xe lưu thông trên đường phố để tránh tình trạng ùn tắc. Bạn sẽ phải trả đến 70 nghìn đôla chỉ để mua một chiếc Suzuki Swift. Thế nhưng trong một thành phố nhỏ với rất nhiều phương tiện giao thông công cộng cũng như taxi rẻ, bạn hoàn toàn có thể sống không cần đến xe. Trên thực tế, việc đi lại ở các thành phố khác còn đắt đỏ hơn nhiều. David Shen là một người Singapore làm việc trong lĩnh vực tiếp thị. Ông đã tỏ ra ngạc nhiên khi nhận ra chi phí di chuyển tại Úc đắt đến thế nào trong chuyến thăm nước này hồi tháng 12. "Taxi hoặc Uber đều rất tốn kém," ông nói. Việc đi lại tại Singapore không quá đắt đỏ, và điều này giúp nhiều lao động ngoại quốc tiết kiệm tiền. "Tôi bỏ ra khoảng 178 đôla một tháng cho tiền đi taxi và tàu điện. Gần đây tôi đã tính toán lại và nhận ra rằng chi phí này chỉ bằng một nửa khoản chi phí cho xe và bảo hiểm của tôi tại Mỹ," Jeremy Mackie, giám đốc nghệ thuật của hãng Click2View đóng tại Singapore cho biết. Ông đến từ Hoa Kỳ. Đầu bếp người Singapore Chan Hong Meng trước quầy cơm gà, mì gà được Michelin xếp hạng của ông Mặc dù vậy, Copestake cho rằng nếu không tính đến chi phí xe, Singapore sẽ tụt xuống hạng 9 trên chỉ số của EIU. Ông chỉ ra rằng việc một thành phố nếu xuất hiện hết năm này qua năm khác ở vị trí cao nhất của bảng xếp hạng này là có lý do của nó. "Tôi cho rằng chỉ số WLCI là một thước đo khá chính xác chi phí sống giữa các thành phố dựa trên đồng đôla," ông nói. Ông cho rằng nhiều món hàng rất đắt đỏ tại Singapore, nhất là đồ gia dụng, quần áo, thực phẩm và thức uống. Chuyến hành hương tìm bát phở 'ngon nhất Việt Nam' Thuật ứng xử của người Ba-tư Miến Điện: Pháp sư nơi cửa Phật Thực phẩm lại là một chủ đề gây tranh cãi. Một bữa ăn xa xỉ có thể tốn đến vài trăm đôla ở Singapore, nhất là nếu bạn muốn kèm cả rượu. Thế nhưng bạn cũng có thể mua bữa trưa chỉ với giá 3,57 đôla. Và mặc dù các lao động ngoại quốc thường than vãn về giá cả đắt đỏ ở Singapore, nhưng bạn vẫn có thể có những sự lựa chọn khác. Vào giờ giảm giá, bạn có thể mua một chai bia Tiger sản xuất tại Singapore chỉ với giá 5 đôla, nếu bạn chấp nhận ngồi trên ghế nhựa bên vỉa hè. Ở một số thành phố đắt đỏ khác, đồ ăn và thức uống có vẻ như tốn kém hơn. Nhà thiết kế đồ hoạ David Walker gần đây đã chuyển từ Zurich sang Singapore. Ông cho rằng giá bia rượu ở Zurich cao ngang ngửa hoặc thậm chí còn hơn cả Singapore. Tại đây, việc trả 20 đôla cho một ly cocktail là chuyện bình thường. Trong khi đó, có rất nhiều thức ăn rẻ tại Singapore, là điều rất hiếm thấy ở Zurich. "[Thức ăn rẻ] không tồn tại ở Zurich. Bạn hoàn toàn không thể kiếm thức ăn rẻ tại đây," ông nói. Giá nhà cao ngất Giá nhà cũng là một trong các vấn đề gây đau đầu cho nhiều người, thế nhưng nó lại không được bao gồm trong danh sách của EIU (và nếu giá nhà được bao gồm trong chỉ số WLCI, Hong Kong nhiều khả năng sẽ đứng nhất bảng). Cuba: Một nơi đầy mâu thuẫn nhưng quyến rũ Cái chết của một cảng biển Liên Xô Mekong, dòng sông của 60 triệu người Các lao động ngoại quốc tại Singapore thường sống trong các căn hộ tư nhân, vốn khá đắt đỏ. Tiền thuê một căn hộ ba phòng ngủ ở River Valley rẻ nhất là 2.850 đôla. Thế nhưng 80% cư dân Singapore sống trong các khu nhà công được gọi là HDB. Những toà nhà này không giống với nhà của nhà nước ở phương Tây. Nó là giải pháp của thành phố có mật độ dân số cao và được xem là điểm khởi đầu của tầng lớp trung lưu. Các căn hộ HDB có thể chỉ có nội thất rất cơ bản hoặc xa xỉ tuỳ ý muốn của người chủ, và giá thuê chỉ bằng một nửa các căn hộ tư nhân. Thế nhưng các căn hộ tư nhân thường có nhiều tiện ích hơn, ví dụ như sân chơi tennis. Bạn sẽ phải chịu một số ràng buộc khi mua bất động sản HDB, nhưng Shen cho rằng điều này khá hợp lý về mặt tài chính. Bên cạnh đó, nhiều người Singapore có thể dùng lương hưu để trả tiền nhà, và vì vậy đối với nhiều người, đây không phải là chi phí quá lớn. "Nó không phải là một phần quá lớn trong cuộc sống của bạn," ông nói. Điều này khiến việc sở hữu bất động sản tại Singapore vẫn còn dễ chán so với London, San Francisco hoặc Sydney, nơi mà một cái nhà xuống cấp có thể được bán với giá 1,96 triệu đôla. Vì vậy nếu bạn du lịch hoặc công tác tại Singapore, đừng quá hoảng sợ trước chi phí sống, Singapore không phải rẻ, nhưng nó cũng không phải là nơi sẽ tiêu tốn hết tiền của bạn. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.
Quy chế này nói rằng cơ quan báo chí và tác giả phải cải chính thông tin đã đăng nếu thông tin đã đăng được mô tả là “sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín tổ chức; xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân, gây hiểu lầm làm tổn hại đến uy tín, danh dự, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và xã hội”.	Quy chế cải chính 'tin sai sự thật'	Theo quy chế này thì các cơ quan báo chí, tác giả của bài báo hay tác phẩm đã đăng, phát với nội dung sai sự thật (như đề cập ở trên) sẽ bị xem xét để xử lý theo các quy định của pháp luật. Quy chế cũng nói rằng “thời hạn cải chính là chậm nhất một ngày đối với báo chí điện tử trên mạng Internet, sau năm ngày đối với báo in ra hàng ngày, cách ngày đối với báo nói, báo hình”. Điều 5 của qui chế mới này nói rằng Bộ trưởng Bộ Văn hoá Thông tin là người ra quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng. “Trong trường hợp cơ quan báo chí, tác giả không thực hiện đúng các quy định của quy chế này thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật”. 'Yếu tố Polymer' Quyết định xử phạt các tờ báo trong đó có Thanh niên, Tuổi trẻ, Người lao động, Nhà báo và Công luận, Thời báo Kinh tế Việt Nam, Sài Gòn tiếp thị, An ninh Thủ đô, Thể thao và Văn hóa là bởi văn bản do Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn ký nói là “các ấn phẩm này đã vi phạm Điều 6, Điều 10 Luật Báo chí, không chấp hành sự chỉ đạo của Chính phủ về việc ngừng thông tin về tiền polymer”. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho BBC, ông Đặng Hùng Võ, cựu Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên môi trường nói rằng cần tăng cường quyền hạn cho báo chí trong nỗ lực chống tham nhũng. Ông nói "đa số vụ tham nhũng lớn là do báo chí phanh phui chứ các bộ các ngành ở Việt Nam không có cơ chế phát hiện tham nhũng và cũng chưa bao giờ trình báo các vụ tham nhũng trong nội bộ". 'Nguyện vọng của dân' Vào ngày 29/11/2006 thủ tướng Việt Nam, Nguyễn Tấn Dũng, đã ký chỉ thị 37CP. Chỉ thị này nói "Kiên quyết không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức và không để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí để phục vụ lợi ích riêng, gây tổn hại lợi ích đất nước". Thủ tướng Dũng cũng đã khẳng định lại quan điểm này trong lần đối thoại trực tuyến đầu năm nay. Một câu hỏi gửi tới là “Vì sao Thủ tướng lại ký chỉ thị nghiêm cấm tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức? Như vậy có đi ngược lại mục tiêu tự do dân chủ mà Thủ tướng phấn đấu hay không?” Ông Nguyễn Tấn Dũng được trích lời trả lời “chỉ thị này phù hợp với pháp luật Việt Nam vì pháp luật nước ta chưa cho phép tư nhân hóa báo chí và hơn nữa phù hợp với tuyệt đại đa số nguyện vọng của nhân dân, đồng bào ta. Tuy nhiên nhiều trí thức, nhà báo tại Việt Nam thất vọng với chỉ thị này. Họ cho rằng trong giai đoạn bản lề quan trọng của quá trình hội nhập quốc tế, cách điều hành hoạt động của một ngành kinh tế, trong trường hợp này là truyền thông, bằng chỉ thị là thiển cận và vi hiến. --------------------------------------- Nguyễn An Phong, Sài GònMột tờ báo in đính chính sai lỗi chính tả là đã có phần giảm uy tín của tờ báo đó. Vậy một tờ báo in đính chính "TIN SAI SỰ THẬT" thì tờ báo đó còn uy tín nữa không? Suy Ngẫm, Hà NộiCác ông tổng biên tập các báo 100% là đảng viên ĐCS vậy cớ sao phải ra qui chế oái oăm này làm gì cho mang tiếng. Hay là có một số bướng không chịu chấp hành các nghị quyết của đảng , muốn xé rào , định khui cả những chuyện thâm cung bí sử , hoặc lợi dụng chuyện Đảng hô hào chống tham nhũng mà dám cả gan đụng đến vùng cấm ? Nếu có vậy thì bọn phản động lưu vong chúng mừng lắm vì khối đại đoàn kết trong Đảng đã rạn vỡ rồi. Tam Keo Thanh Quy, St. Louis, Hoa KỳTrong trường hợp chính đảng hay cơ quan nhà nước nói sai sư thật hay xuyên tạ sự thật, xúc phạm uy tín và nhân phẩm tổ chức, cá nhân và xã hội thì quy chế này có được áp dụng hay không và ai sẽ duyệt xét và ra quyết định tối hậu? Nguyen Duc, Tp HCMTất cả báo chí hiện nay đều là cuả nhà nước do DCS lãnh đạo. Họ ra chỉ thị này cũng thuộc phạm vi giải quyết nội bộ cuả họ, người dân không đọc thì này thì chỉ có cách đọc tin tức cuả các báo chí nước ngoài lên tiếng hay chỉ trích đều vô ích. các nhà baó muốn làm hay không làm thì nghĩ việc về vườn câu cá. Ông Dũng nói báo chí tư nhân gây tổn haị cho đất nước là sai, ông ấy phải nói rằng gây tổn hại cho DCS mới đúng. Ông ấy cứ xem DCS là đất nước VN, Treo cờ Đảng CS ngang bằng cờ tổ quốc. Tôi thấy DCS xử lý vấn đề này là bình thường và sẽ còn những biện pháp ngăn cấm khác nữa chứ không riêng gì về lãnh vực báo chí. Chỉ khi nào đất nưóc VN được tự do về Chính trị, hiến pháp và luật pháp thật sự do nhân dân làm ra thì những vấn đề trái ngược như trên sẽ tự bị đào thải. Vinh, KansasÔng Quang Minh HaNoi nói ngắn nhưng đã đầy đủ. Tôi xin thêm một ý sau : ĐCS ra chỉ thị này cũng chỉ để bao che cho cán bộ tham nhũng mà thôi. Sẽ không có báo chí nào dám mạnh bạo hay tự ý đăng tin khi chưa đuợc phép các ông cán bà cán nào tham nhũng hay làm bậy. Riêng Đảng thì tha hồ nói sai sự thật, tha hồ bôi nhọ những nhà bất đồng chính kiến với Đảng CS mà không hề bị lên án. Cái Đảng này nguy hiểm thật ! Quang Minh, Hà NộiTôi nghĩ nếu quy chế này bắt đầu có hiệu lực thì việc đầu tiên cần phải xem xét xử lý theo các quy định của pháp luật chính là: Tác giả và các tờ báo đã thông tin không đúng sự thật và mang tính mạt sat, xúc phạm nhân cách của những nhà bất đống chính kiến tại Việt Nam như luật sư Nguyễn Văn Đài, Luật sư Lê Thị Công Nhân vv... Một chi tiêt nữa tôi thấy cũng rất thú vị là Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng ký chỉ thị 37CP. Chỉ thị này nói : "Kiên quyết không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức và không để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí để phục vụ lợi ích riêng, gây tổn hại lợi ích đất nước". Tôi xin đặt câu hỏi là: Đảng CS Vệt Nam mà Thủ tướng đang là 1 trong những UV Bộ Chính Trị có phải là một tổ chức không? và một điều rõ ràng là báo chí VN đang bị chính tổ chức này lợi dụng, chi phối vì lợi ích riêng của nó. Rõ ràng trong hiến pháp VN, điều 69 đã quy định người dân có quyền tự do báo chí vậy mà Thủ Tướng lại nói rằng: "Pháp luật nước ta chưa cho phép tư nhân hóa báo chí" và nực cười hơn nữa là nó "phù hợp với tuyệt đại đa số nguyện vọng của nhân dân, đồng bào ta." không hiểu Thủ Tướng đã trưng cầu dân ý khi nào mà Ông lại có thể phát biểu như vậy? Phải chăng người dân chỉ có quyền làm kinh tế (vì nhà nước đã cho phép tự do thành lập các doanh nghiệp tư nhân)còn quyền nói thì chỉ thuộc về Đảng CS và Chính Quyền CS? Ba Mi, Tp HCMTổng biên tập báo luôn là một đảng viên đảng CS, mỗi tòa soạn báo đều có chi bộ đảng, vậy yêu cầu cải chính chi cho mệt vậy..?? Đảng ta đang nắm đầu VN mà, sợ ai ? Sợ nhân dân à..? Chỉ có những người làm bậy mới sợ, người làm điều đúng không cần sợ gì cả. Trang, Sài GònNếu ngăn cấm những người làm báo một cách quá đáng như thế này thì sẽ làm mất niềm tin của người dân vào báo chí và điều này sẽ làm cho người dân ngày một đông hơn tìm đến báo ngoài luồng để đọc. Thanh NhànCái quy chế báo chí này phải được hiểu là "Nếu lỡ nói thật, lỡ dấu đầu lòi đuôi thì phải biết nhận lỗi, vì sự thật làm mất lòng đảng và nhà nước, mất niềm tin nơi nhân dân". Báo chí VN hiện nay toàn đăng những tai ách gây ra từ đảng viên lớn nhỏ, nếu thi hành nghiêm túc quy chế này thì có lẽ không đủ chỗ để đăng những lời cải chính; mà ký giả càng cải chính, dân chúng càng tin hơn. Đã cải chính, xin lỗi rồi mà vẫn bị "xem xét để xử lý" thì chắc ăn nhất là ký giả hãy "ngậm miệng ăn tiền", càng ngậm miệng càng được tuyên dương "Nhà báo tiên tiến XHCN". Có thể nào quy chế này "phù hợp với tuyệt đại đa số nguyện vọng của nhân dân, đồng bào ta"? Lý Quan HàCông an bịt miệng dân bằng tay, đảng bịt báo chí bằng quy chế. Muốn sống "độc lập, tự do, ổn định" thì tốt nhất nên tự giác không nói, không nghe, và không thấy. Ai hỏi gì ngoài các bác, các chú lãnh đạo đảng và nhà nước ra thì đều trả lời "không biết" là cuộc sống ổn định qua ngày. Anh Nguyen, Tp HCMMột anh thanh niên thốt lên sau khi đọc Quy Chế Cải Chính "Tin Sai Sự Thật": "Kỳ này, Đảng làm báo luôn, mình chắc phải tìm đọc thôi!" Dinh Van, Hà NộiNếu quả thực có việc vu khống các cá nhân và tổ chức thì bản thân bộ luật dân sự đã có điều luật rồi, chỉ cần 1 phiên tòa dân sự là có thể giải quyết đc việc này. Trong khi dư luận còn chưa lắng xuống sau vụ bịt miệng Cha Lý trong 1 phiên toà không có luật sư, Đảng lại định bịt miệng các nhà báo. Quy định này như ngọn roi vô hình mà những đảng viên như ông thống đốc T... có thể dứ dứ trước mắt các nhà báo trung thực muốn nói lên sự thật. Đối với những ai "ngây thơ" tin tưởng vào sự lãnh đạo tài tình sáng suốt của Đảng thì quy định này không làm họ phiền lòng, vì có cho họ nói thì cũng lại là lặp lại ý Đảng thôi. Nhưng với những ai thực sự có suy nghĩ độc lập, ưu tư về tình hình đất nước thì chắc sẽ phải nhăn mặt lắc đầu. Kinh tế VN đang có bước phát triển, chúng ta đang cần tăng tốc để đón nhận các sự kiện trọng đại với đất nước như WTO, APEC… Kinh tế, chính trị và văn hóa như 3 bộ mặt của 1 xã hội. Chúng ta đang hi vọng một sự đổi mới về chính trị, dù nhỏ. Nhưng bằng việc ra quy định cấm báo chí tư nhân, và bây giờ là quy chế cải chính tin “sai sự thật”, Đảng đã khẳng định chính trị sẽ vẫn giữ nguyên, nếu không muốn nói là thụt lùi. DTNNgười dân nào mà không thích tự do báo chí, chỉ có mấy ông đảng viên là không phù hợp với tự do báo chí, sợ bị nhà báo phanh phui cái xấu của mình nên cố quản lí báo chí cho kĩ kẻo mất cái ghế ngồi, đừng nên đem dân ra mà áp đặt. Có nên nói rằng tư nhân báo chí không phù hợp cho đại đa số đảng viên. Huy, Hà NộiHoan hô ! đảng mình lại có thêm 1 quyết định sáng suốt .Vậy là từ nay đảng có thể yên tâm hoàn toàn với báo chí. Nếu tờ báo nào "lở" vạch trần những cái thối nát của chế độ thì có thể cải chính 'tin sai sự thật' 1 cách tự do Mai NinhVới quy chế này, ĐCSVN phải huy động toàn bộ 600 tờ báo quốc doanh mà cải chính mới đủ. Đó là tất cả các tin tức về "bọn phản động" mà đảng ta đã vu cáo. Trong thời đại lý tưởng CS tan ra trên phạm vi toàn thế giới thì ĐCS trở thành thế lực phản động số 1 nhưng nếu nắm được chính quyền thì một cách tồn tại là vu cáo người khác là "phản động" trong điều kiện bưng bít thông tin. Ban đầu, tôi cứ tường đảng ta là chính nghĩa; đó là do tôi không đủ thông tin thôi. Xin các bạn hãy đọc nguiyên văn những bài nói và phát biểu của nghị sĩ Sanchez để thấy đảng ta vu cáo mà không cải chính. Trung, Hamilton, CanadaTrích đoạn: ..." và không để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí để phục vụ lợi ích riêng, gây tổn hại lợi ích đất nước"... Trong phát biểu này của Thủ tướng N.T.Dũng, Đảng CS có được xem là một "TỔ CHỨC" không ? và quyền lợi của Đảng CS có nên xem là quyền lợi chung của quốc gia, dân tộc VN hay chỉ là quyền lợi riêng của đảng CSVN mà thôi ?? TNThật là buồn cười ra nước mắt cho cái câu "sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân, gây hiểu lầm làm tổn hại đến uy tín, danh dự, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và xã hội". Những điều này ai ai mà không biết Đảng CSVN vốn xứng đáng là bậc thầy lừa bịp, mị dân, xuyên tạc, vu khống... trong thiên hạ mà còn bày đặt lên lớp, dạy đời làm như dân là mấy đứa con nít không bằng. Thôi đừng tiếp tục đạo đức giả nữa.
Có ý kiến cho rằng một số người dân miền Nam tập trung ở trụ sở Văn phòng 2 của Quốc Hội tại Thành phố Hồ Chí Minh để khiếu kiện là do "bọn hải ngoại lôi kéo, xúi giục". Luận điều này vừa cũ rích vừa thể hiện cái tư duy rất bảo thủ và xem thường quần chúng.	Đừng khinh thường quần chúng	Ai chẳng biết rằng quần chúng nhân dân chính là những người viết nên lịch sử chớ không phải một vài cá nhân hay một giai cấp nào. Dân tộc Việt Nam vốn nổi tiếng thông minh và giàu sáng tạo mà dễ dàng để bị lôi kéo, xúi giục làm chuyện bậy bạ ư? Chính quyền của ai? Ông Vũ Đức Khiển-Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nói: “Khi còn kháng chiến, cán bộ đến nhà, dân mở cửa tiếp đón, nấu cơm cho ăn, nay dân đến nhà, chẳng lẽ không tiếp?” (Thanh Niên ngày 07/5/2006). Ngày xưa, dù bị o ép, bị đàn áp nhưng người dân vẫn một lòng đi theo cách mạng, nuôi giấu cán bộ, chống lại chính quyền Nguyễn Văn Thiệu lực lượng hùng hậu hơn lực lượng cách mạng miền Nam rất nhiều lần, không màng đến chuyện hiểm nguy đe dọa tính mạng; vậy có phải là quần chúng bị “Việt cộng lôi kéo, xúi giục”, hay là họ quyết tâm làm cái việc mà họ cho là đúng? Có lẽ cần phải nhắc lại rằng, Báo cáo kết quả làm việc của sáu đoàn công tác Chính phủ kết luận: “Qua kiểm tra, phần lớn là dân khiếu kiện đúng” (VnExpress ngày 2/2/2001). Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội Nguyễn Thị Hoài Thu bày tỏ quan điểm: "Đại biểu phải lắng nghe dân nói, xem xét kỹ lưỡng vụ việc dân khiếu kiện có đúng pháp luật không, nêu rõ yêu cầu, kiến nghị gửi cơ quan có thẩm quyền giải quyết chứ không chỉ làm mỗi việc kính chuyển''. Bà nói thêm: "Trong nhiều năm làm công tác dân nguyện, tôi thấy là đơn thư của dân nhiều vụ khiếu kiện đúng, ít vụ sai.'' (Thanh Niên ngày 07/5/2006). Trong vấn đề người dân tập trung khiếu kiện đông người tại Văn phòng Quốc Hội, công dân bình thường như tôi không thể tiếp xúc được với người khiếu kiện và cũng không được nghiên cứu hồ sơ khiếu kiện nên tôi không bàn đến chuyện khiếu kiện đúng hay sai, người dân có thể đúng và cũng có thể sai. Ở đây, tôi muốn đề cập đến vấn đề vì sao lại để cho người dân khiếu kiện gần nửa tháng nay (và chưa có dấu hiệu chấm dứt) như thế? Họ giương biểu ngữ đả đảo tham nhũng, đả đảo chính quyền tỉnh, cắm cờ đỏ sao vàng la liệt, treo ảnh Bác; và bây giờ, do sinh hoạt ăn uống, ngủ nghê tại chỗ nên họ bắt đầu phơi quần áo, căng tấm ni-lông che mưa che nắng lên hàng rào trụ sở Văn phòng Quốc Hội, mỗi buổi chiều đi ngang đều nhìn thấy một đống vỏ bao thức ăn to tướng ngay cổng ra vào Văn phòng, thật là nhếch nhác. Thành phố Hồ Chí Minh là nơi tập trung nhiều du khách nước ngoài đến Việt Nam du lịch, nhìn vào cảnh tượng này du khách sẽ nghĩ gì về năng lực làm việc của chính quyền sở tại? Cổ nhân có câu: “Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” (Dân quý nhất, đất nước thứ hai, vua nhẹ nhất). Đây chính là cái đạo lý dân làm chủ, lấy dân làm gốc, cái tinh thần dân chủ đã có từ thời phong kiến. Nay quần chúng tập trung đông người ăn ở vạ vật bên lề đường, dầm mưa dãi nắng, lại ngay trước trụ sở Văn phòng Quốc Hội, mà chính quyền địa phương (có dân khiếu kiện) không có biện pháp giải quyết ổn thỏa để người dân “tâm phục khẩu phục” thì cái đạo lý “dân vi quý” ở đâu? Chính quyền chúng ta là chính quyền nhân dân, hành xử theo nguyên tắc “lấy dân làm gốc”, ở sát ngay bên dân, ở ngay trong dân mà lãnh đạo địa phương lại không thuyết phục được dân. Có người lại đổ cho bên ngoài cách xa vạn dặm lôi kéo, xúi giục thì có còn ý nghĩa chính quyền của dân nữa hay không? Xa rời nhân dân Trong bài “Cần tẩy sạch bệnh quan liêu mệnh lệnh" do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo (bản gốc hiện lưu giữ tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam), Người kịch liệt phê phán những cán bộ miệng thì nói dân chủ, nhưng khi thực hiện công việc thì lại theo lối quân chủ và xa rời nhân dân. Người viết: “Bệnh quan liêu mệnh lệnh từ đâu mà ra? Nguyên nhân bệnh ấy là: Xa nhân dân: do đó mà không hiểu tâm lý của nhân dân, nguyện vọng của nhân dân. Khinh nhân dân: cho là dân ngu khu đen, bảo sao làm vậy, không hiểu được chính trị cao xa như mình. Sợ nhân dân: Khi có sai lầm khuyết điểm thì lại sợ nhân dân phê bình, sợ mất thể diện, sợ phải sửa chữa. Không tin cậy nhân dân: họ quên rằng không có lực lượng nhân dân thì việc nhỏ mấy dễ mấy làm cũng không xong; có lực lượng nhân dân thì việc khó mấy to mấy cũng làm được. Không hiểu biết nhân dân: họ quên rằng nhân dân cần trông thấy quyền lợi thiết thực, lợi ích gần và lợi ích xa, lợi ích riêng và lợi ích chung, lợi ích bộ phận và lợi ích toàn cuộc, đối với dân không thể lý luận suông. Không yêu thương nhân dân: do đó họ chỉ biết đòi hỏi nhân dân, không thiết thực giúp đỡ nhân dân tăng gia sản xuất, cải thiện sinh hoạt, để bồi dưỡng sức của sức người của nhân dân”. Tôi thấy lãnh đạo các tỉnh có dân tập trung khiếu kiện nêu trên, hình như họ “xa nhân dân”, “sợ nhân dân”, “không hiểu biết nhân dân”. Còn ai đó cứ đổ lỗi cho người ngoài lôi kéo, xúi giục dân là “khinh nhân dân”, “không tin cậy nhân dân”, mà còn là tự nhận mình bất lực, bất tài và không có uy tín với dân. Được biết “Lãnh đạo TTCP đang tập trung cao độ để có biện pháp giải quyết dứt điểm tình trạng dân đổ về TP.HCM khiếu kiện. Hướng chỉ đạo của TTCP vẫn là vận động người dân trở về địa phương và yêu cầu lãnh đạo UBND các tỉnh trực tiếp tiếp xúc với người dân, giải quyết khiếu kiện ngay tại địa phương mình. Cũng với hướng này, TTCP sẽ giải quyết đối với khoảng 140 người dân của tỉnh Bình Thuận hiện đang có mặt ở Hà Nội để khiếu kiện” (Tuổi Trẻ ngày 7/7/2007). Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay (10/7/2007) vẫn còn thấy người khiếu kiện “bám trụ” tại trụ sở Văn phòng Quốc Hội (Thành phố Hồ Chí Minh). Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống, nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển, củng cố; cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”. Người đề ra biện pháp “chữa bệnh” quan liêu mệnh lệnh là: “Đặt lợi ích nhân dân lên trên hết; Liên hệ chặt chẽ với nhân dân; Việc gì cũng bàn với nhân dân, giải thích cho nhân dân hiểu rõ; Có khuyết điểm thì thật thà tự phê bình trước nhân dân và hoan nghênh nhân dân phê bình mình. Sẵn sàng học hỏi nhân dân; Tự mình phải làm kiểu mẫu cần kiệm liêm chính, để nhân dân noi theo”. Đừng khinh thường quần chúng ngu dốt để người ngoài “xúi giục”, “lôi kéo” mà xin ai kia hãy thấm nhuần tư tưởng, đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh để dũng cảm tự nhìn lại chính mình. Ý kiến, Hà NộiChuyện khiếu kiện về đất đai xảy ra từ lâu lắm rồi, nhìn người dân nghèo lam lũ ngồi ngổn ngang trước cửa nhà các đồng chí lãnh đạo cao cấp mà thương, thấy đau lòng lắm. Rồi lại thấy công an lôi họ lên xe và tống khứ về địa phương. Giả như không có chuyện chiếm đoạt đất đai, không có bất công kinh khủng, không có án oan sai, thì liệu có một thế lực nước ngoài nào xúi giục nổi những người dân hiền lành chân chất Việt nam vốn bản chất "thành phần cơ bản" của xã hội XHCN đi khiếu kiện được hay không? Nay nếu quả thực có những thế lực nước ngoài giúp họ thì tôi thấy mừng cho họ lắm lắm. Vì có "đầy tớ nào của nhân dân" chịu giúp họ đâu, mà họ chính là từ nhân dân mà ra đấy Phố ĐêmSự phát triển không đồng bộ đã nảy sinh tất yếu trong giới quần chúng Công - Nông. Có bao nhiêu Hai Lúa đã xây nhà lầu, lái xế hộp đã quên đi con trâu với đồng lúa bao đời, họ đã phất lên không phải do tài năng ,cũng chẳng phải do giá trị tài sản của cha ông để lại ,chẳng qua do một cơ chế phát sinh đã lũng đoạn nền kinh tế nông nghiệp, nó đã để lại hậu quả cho chính những chính sách khởi đầu thiết tưởng đem lại sự phát triển, nay mai sẽ lấy ai ra làm nông nghiệp khi sự chênh lệch Công Nông lên tới đỉnh điểm? Khi đó giá trị thật của bất động sản sẽ trở về thời nguyên thủy. Hậu quả của phong trào là vậy. GIờ đây những vụ khiếu kiện đất đai sảy ra tràn lan khắp nước cũng tại giá đất được nâng khống biết bao nhiêu cho đủ để đền bù ? lấy từ ngân sách? Sau khi chim cút mất giá, cá rôphi mất giá, nay mai đồng ruộng phì nhiêu mất giá, giá nào cũng bán vì không bán cũng chẳng có tiền đóng thuế đi qua chặng đường đó may ra mới ổn định trở lại... Có khiếu kiện đến đâu? Có làm gì chăng nữa biện pháp tối ưu của nhà nước bây giờ là CHỜ, thời gian giải quyết ,vâng chờ thời gian giải quyết . Ý kiến riêngNgười "cao cờ" và trọng danh dự không bao giờ đi đến nước cuối, bị đối phương "chiếu bí" hết đường chạy, mà thường chấp nhận thua từ trước để khỏi mất thời giờ đôi bên và để giữ chút mặt mũi. Đáng tiếc là chính quyền Hà nội vừa không "cao cờ" vừa không trọng danh dự của chính họ. Họ không thể thắng ván cờ chính trị nội địa, vì lẽ họ không thể thắng các "nước cờ" nhỏ hơn như tranh chấp đất đai, tăng trưởng kinh tế, giáo dục, chừng nào mà còn độc quyền cai trị trên nền tảng XHCN. Về tranh chấp đất đai, không xử cũng không được, nhưng xử sẽ không thể thỏa đáng vì chỉ cần phải đền bù 10 cây vàng (8 ngàn đô la) cho mỗi người khiếu kiện thì khắp nước phải tốn hàng trăm triệu đô la cho mấy chục ngàn (hoặc có thể hơn) ngươi đang và sẽ khiếu kiện nếu họ thấy chính quyền bắt đầu trả thêm tiền đền bù. Sau đó người ta sẽ khiếu kiện biết bao vụ khác, ngày càng gay gắt và mạnh bạo nếu họ thấy khiếu kiện có kết quả. Kế đến là kinh tế. VN sắp hết đất mở thêm công ty, do đó kinh tế sắp hết phương tiện quan trọng nhất để phát triển. Khu vườn còn bỏ hoang (VN 1995) thì rất dễ sinh lợi vì chỉ cần trồng đại một cái gì vẫn hơn lúc bỏ hoang, nhưng khi chật cứng (VN 2007) thì phải tăng năng suất bằng cách hiện đại hóa phương tiện, tăng đầu tư, tăng nợ. Nợ tăng trong TTCK, nợ quốc gia, nhưng kết quả khó mỹ mãn do giáo dục thấp kém, nhưng nếu tăng giáo dục thì chỉ có cách cho mở trường tư, lại sẽ gây mâu thuẫn chính trị. Không tênQuá nhiều cơ quan Đảng ngốn quá nhiều tiền, nên chính quyền Hà nội phải tìm đủ mọi cách kiếm để nuôi 3 triệu đảng viên trong đó đa số vô cùng bất tài, ngoài ra còn quá đông công an, bộ đội, quá nhiều doanh trại, v.v... Rồi nào là hàng triệu cuộc họp, tiệc tùng vô cùng tốn kém, mất thời giờ, hàng tháng. Nào là hàng trăm ngàn đảng viên "học tại chức" được nuôi ăn, bao thầu sách vở, học phí. Nào là quan chức "đi công tác" khắp thế giới. Rồi bao nhiêu UBND phường, xã, quận, huyện, thành phố, trung ương, v.v.. tất cả đều tốn đất, điện nước xài "chùa". Cũng may Đề án 112 thất bại sau khi tốn 3500 tỉ (220 triệu đô la), chứ nếu thành công thì đã tốn thêm biết bao tiền điện, máy vi tính, máy in, mực, giấy, v.v.. mà đa số bị sử dụng sai mục đích... Vô danhTôi cho rằng khiếu kiện về đất đai là một vấn đề nổi cộm nhất hiện nay ở Việt Nam, chính quyền đang nỗ lực tháo gỡ. Tôi cho đây là một phần của hệ quả khó tránh khỏi của phát triển kinh tế theo cơ chế thị trường, kinh tế phát triển quá nóng, tốc độ đô thị hoá quá nhanh mà cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng kịp. Tôi không bênh vực CPVN, họ cần phải cố gắng nhiều, nhưng tôi chia sẻ với khó khăn của chính quyền. sheva phamTôi đã chứng kiến cảnh này lâu lắm rồi, tội nghiệp những người cao tuổi...phải phơi mình cho nắng, đêm xuống thì họ nằm ngoài lề đường...ngày 13/07 Hình ảnh đôi vợ chồng già cầm biểu ngữ yêu cầu đòi quyền lợi...làm Tôi nhớ mãi, không hiểu cái mà chính phủ VN nói ;" nước VN của dân do dân vì dân " ở chỗ nào. Thính giả không tênTranh chấp đất đai là chuyện "không có gì mà ầm ỹ". Ngoài ra theo báo Tuổi Trẻ 14/7 nông dân còn phải đóng "phí, lệ phí do T.Ư qui định gồm 72 loại phí và 42 loại lệ phí" CỘNG THÊM "các khoản đóng góp của dân do HĐND cấp xã quyết định". Thôi chết, 114 "phí và lệ phí" đóng cho Hà Nội mà thôi thì nông dân không còn gạo do chính họ trồng ra mà ăn, thêm Ông Bà Hội đồng quyết định các "khoản đóng góp" nữa thì cháo không có mà húp. Thời chị Dậu thật không đến nỗi. Mà đó là chưa tính tiền thuế, tiền lo lót cho quan chức khi thu hoạch và bán sản phẩm. Ông Trần Trường, Việt kiều Mỹ từng khuấy động khu Little Saigon qua việc treo hình HCM, về VN nuôi cá bị tịch thu mấy tỉ đồng cũng vì ông tưởng VN ngày nay giống Mỹ ở chỗ ông chỉ cần đóng thuế theo luật là được. Còn biết bao loại "lì xì" khác mà mọi người VN từ nông dân đến anh sửa xe ngoài đường phải biết. Người nhà tôi bán thuốc hút ngoài đường vẫn bị kiểu này, anh công an phường lại "đổi" 3 gói thuốc Mã lai lạ hoắc lấy 3 gói con mèo. Tôi ngạc nhiên hỏi, người nhà tôi buồn mà nói, "Tiêu mấy ngày công, vì không đổi bữa khác 'họ' sẽ lại vịn tay lên thùng thuốc, vài phút sau sẽ có xe xuống hốt đi vì tội lấn chiếm lòng lề đường". Mà thật, đúng là có tội này không thể chối, nhưng không bán thuốc thì lấy gì sống, và tại sao "đổi thuốc" lỗ mấy triệu hàng tháng thì không sao, không đổi thì cả khu chỉ một mình bị hốt mất thùng thuốc? Sinh viênMột đất nước có hệ thống chính trị được gọi là tiến bộ một khi người dân đất nước đó có dân chủ và ba quyền (lập pháp-hành pháp-tư pháp). Dân chủ không đâu xa vời, chỉ đơn giản là người dân có quyền được nói sự thật và được chính quyền giải quyết. Ba quyền cơ bản hiện nay vẫn còn nằm trong tay Đảng CS và sẽ vẫn luôn như thế vì nếu Đảng không có CA, Tòa án, Điều 4 Hiến pháp thì Đảng CS sẽ cũng chỉ như biết bao đảng phái trên thế giới! Hơn 600 tờ báo tại VN nhưng đều phải do Đảng quản lý, viết theo ý Đảng, viết những gì Đảng muốn thì liệu rằng đó có phải là một nền báo chí khách quan? Tuy rằng VN dưới sự cai trị hơn 100 năm của Pháp nhưng không thể phủ nhận được giá trị học thuật và văn hóa mà họ đem lại. Các thầy cô dạy giỏi tuổi từ trên 60 hiện giờ đa số là các cựu học sinh từ Petrus Ký, Lasan ... Cái gì là hay của người ta thì mình giữ lại, cái gì ko hay thì bỏ đi. Nhưng đừng nghĩ rằng 100% cái gì liên quan đến tư bản, đến Mỹ - Pháp đều là sai cả! PinochioĐể đất nước cho nước khác cai trị và làm nghèo là một điều sĩ nhục nhưng chúng ta tự trị, có độc lập mà làm cho nước nghèo hơn khi bị ngoại bang cai trị thì nỗi nhục còn lớn hơn gấp trăm gấp ngàn lần. Tại sao các bạn không thấy nhục? Có bạn chứng minh mình là yêu nước bằng cách phản đối mọi thứ "ngoại bang" đưa vào (như ngôn ngữ, sách vở..v.v.) nhưng quên rằng yêu nước không phải là bế quan tỏa cảng, không phải là miệng luôn hô hào chủ nghĩa dân tộc ...thì mọi thứ đều tốt đẹp. Chúng ta phải biết học cái tốt của bên ngoài, thậm chí của kẻ cai trị ta trước kia vì mọi vấn đề đều có mặt phải và trái. Hiện giờ giới trẻ trong nước học đòi cái tốt nhiều hay cái xấu nhiều thì các bạn cũng đã thấy, nó thể hiện cho cái gì?! Có phải là hậu quả của một tư duy bảo thủ, coi thường nhân dân hay không? NguyễnNgày tôi nào cũng đi qua Văn phòng 2 của Quốc hội, thấy đồng bào khổ cực kêu oan mà thắt lòng. Chỉ biết thở dài hận mình hèn nhát, ngoảnh mặt làm ngơ. Ẩn DanhTôi nhận thấy có rất nhiều ý kiến quanh bài viết này nhưng đa phần chỉ trích chế độ ở VN. Tôi không nói gì thêm mà chỉ gởi đến bạn đọc Vodanh và Noname vài ý nhỏ. Bạn Vodanh cho rằng nước Mỹ vì quyền lợi của người Mỹ thì có quền cầm quân đi đánh các nước khác, tôi không hiểu cái quyền đó được ai công nhận vây thưa bạn, chắc bạn đang sống ở Mỹ, bạn thử dùng sức mạnh của mình xâm hại người khác mang lợi ích cho mình xem bạn sẽ được gì. Bạn Noname thì so sánh VN và Hàn Quốc nhưng bạn ơi, sao bạn không nghỉ lại xem trước kia Hàn Quốc đã làm những gì đã gây ra những tôi gì...Ai cũng nói VN chậm phát triển điều đó nhưng không ai nghỉ lại xem VN phải phát triển trên nền tảng nào. Đất nước của mình lại để cho kẻ khác cai trị vậy mà coi đó là tự hào, mọi của cải vật chất đều bị vơ vét về nước họ hàng tấn hằng trăm bây giờ hàng tháng họ phụ cấp lại chút ít thì cho thì cho đó là tốt và cổ vũ. Tôi không nói VN tốt hơn nhưng nhũng tư tưởng của hai bạn tui thấy tui nhục giùm hai bạn quá. Bình, Hà Nội, VNBạn "Noname" nào đó viết rất hay! Đúng ra một người như bạn không nên tồn tại như bút danh của bạn mới phải! Nói như bạn thì như học sinh thời Pháp thuộc khi đọc sách Quốc ngữ luôn học vỡ lòng là tổ tiên ta là người Gô-loa và ta cứ theo Pháp luôn thì đất nước bây giờ giàu mạnh lắm? Các nước Châu Á đã giàu mạnh lên nhờ chính sách tốt và cái gốc văn hóa chứ không phải là có Mỹ hay không. Không ai tôn trọng một dân tộc sống nhờ ở đậu, không có đất nước cả. Nếu bạn ở nước ngòai thì hãy xem thời sự để biết dân tộc Israel đã đấu tranh thế nào để có độc lập và mảnh đất cho riêng mình. Đừng chê bai ai cái gì khi tầm hiểu biết của bạn ở mức thấp như vậy. Tôi có địa chỉ e-mail trong thư này, nếu bạn cần gì tôi sẽ giúp. Ẩn DanhTại sao bây giờ vẫn có những kẻ chấp nhận sống một cuộc sống đi chỉ trích Việt Nam nhỉ. Các người có thể phê phán, nhận xét nhưng nếu chỉ để ủng hộ cái ý nghĩ làm nô lệ cho người khác cưỡi thì tôi khinh! Dân tộc Việt Nam muôn đời do người Việt Nam làm chủ, sống và hành động theo suy nghĩ của người Việt Nam!!! Ẩn DanhĐừng vội chê trách Tạ Phong Tần. Đó chẳng qua là cách của người viết bảo vệ mình để còn dài hơn tranh đấu. Ở VN cách chống chế độ an toàn nhất là phải dựa vào chế độ (Hồ Chí Minh ắt phải là biểu tượng cao nhất của chế độ!). Tương tự, chẳng lẽ chúng ta không thấy chính những người dân xuống đường biểu tình mà cũng dương khẩu hiệu "Bác Hồ vĩ đại" "Đảng CSVN muôn năm" đó ư? Không có những "lá chắn" đó thì có mà vô tù sớm vì bị quy chụp. Ngoài ra có thể tác giả bài báo muốn dùng chiêu "gậy ông đập lưng ông" đối với chế độ CSVN. Độc giảNói qua rồi bỏ, chứ cho dù chính quyền Hà nội muốn giải quyết cũng không biết bắt đầu từ đâu, và ra sao? Đất đai quan chức lấy được đã "sang tay" qua nhiều lần, người hiện ở tại các vùng đất đó nhiều khi đã có giấy tờ mua rõ ràng, bây giờ nếu lấy lại trả cho nguyên chủ thì người đang ở lại sẽ khiếu kiện. Gia đình tôi cũng gặp cảnh dỡ khóc dỡ cười thế này. Gần đây về lại VN gõ cửa các nhà, khu đất, biệt thự bị tịch thu sau 1975 thì các người chủ đều trưng ra bằng chứng mua lại, trả tiền đàng hoàng, nay đã có sổ đỏ. Họ có giấy, gia đình tôi cũng có giấy, nhưng của họ là của chính quyền hiện hành (de facto government), của chúng tôi là của chính quyền hợp pháp (legitimate government) do dân bầu ra, vậy ai đúng, ai sai, và ai xử, và xử xong thì làm sao thi hành nếu gia đình tôi thắng kiện? Chính quyền Hà nội là một chính quyền bất hợp pháp, KHÔNG do dân bầu ra, KHÔNG có đến MỘT lá phiếu bầu, do đó tất cả các điều họ làm, suy cho cùng, đều là bất hợp pháp. Ngay cả chính phủ Thái lan hiện tại sắp tới đây cũng phải cho bầu cử tự do, cho dù họ đứng phía sau giật dây ít nhiều. Ngày nào chính quyền Hà nội không cho một cuộc bầu cử tự do thì ngày đó tất cả giấy tờ do chính quyền này cấp, suy cho cùng, đều không có giá trị pháp luật. Tuấn AnhChị Tần này viết bài có ý bênh vực cho dân đen, nhưng chị dùng ông Hồ quá nhiều để làm bia đỡ đạn cho mình, khiến bài viết không thuyết phục. NoNameTôi ước gì người ta nhìn rộng hơn các cuộc biểu tình, chặn thức ăn kỳ này. Phải nhìn vào văn hóa, "đạo đức cách mạng". Không có văn hóa bất đồng ý để tranh đấu cho sự thật tại VN ngày nay. Do đó quốc gia suy bại, cái xấu lấn cái tốt. Năm 1975 xé bỏ sách và băng cassettes học Anh văn, dẹp trường Anh ngữ, để rồi nay mở lại, dạy lại, nhưng do không còn bao nhiêu thầy cô giỏi nên nay trình độ Anh ngữ học sinh, sinh viên VN không bằng 1/10 trình độ hssv miền Nam VN. Học sinh lớp 4 Lasan Taberd đã đọc Grand Coeur nguyên bản, nói hoàn toàn tiếng Pháp trong giờ Pháp văn, nay thì sinh viên đại học chưa làm được. Tại sao? Vì nguồn mạch văn hóa, văn minh, đã bị đứt đoạn, gãy vụn. Đọc Grand Coeur thế nào được khi chính thầy cô dạy luôn vòi vĩnh tiền bạc, dụ dỗ hssv học thêm mới cho lên lớp; khi nhìn xung quanh không thấy điều gì hay, đẹp, chân, thiện, mỹ, mà chỉ thấy toàn sự xấu xa cả nghĩa đen lẫn bóng suốt sáng, trưa, chiều, tối. Lắng ngheBài viết hay, chặt chẽ. Tác giả là người ở trong nước và dám đăng tên thật nên khi viết phải trích dẫn các phát biểu, nhất là từ ông HCM, để làm lá chắn cho khỏi bị chụp mũ là phản động, chứ thật là quan điểm lấy dân làm gốc là có từ ngàn xưa của cả nhân lọai, chứ không phải chỉ mới có từ thời ông HCM. Ngồi xem Tam quốc chí cũng thấy Lưu Bị, Tào Tháo, Tư Mã Ý đều coi trọng việc thu phục lòng dân để xây dựng cơ đồ. Những điều như thế tôi biết TPT thừa biết. Xin tặng thêm một lời khen dành cho tác giả bài viết. JanePhần đầu bài viết làm tôi hy vọng. Lập luận vững chắc và có sức mạnh, cho thấy người viết có tấm lòng đang ray rức vì những bức xúc trong xã hội. Nhưng rất tiếc phần sau lại sa đà vào lí thuyết không thực tế. Ai cũng biết CNCS là không thực tế, lý thuyết thì hay lắm mà áp dụng vào cuộc sống thì vô cùng nghiệt ngã. Nên nhớ cán bộ cũng chỉ là người, đã là người thì không ai có thể thoát khỏi lòng tham: tham quyền, tham tiền, tham danh. Không có thứ 'đạo đức cách mạng' nào có thể biến con người thành thánh. Khi mọi phương tiện truyền thông đều nằm trong tay đảng và chỉ có một nhiệm vụ duy nhất: che đậy hoặc phủ nhận nhược điểm và tô hồng chế độ, kể cả dối trá nếu cần để đạt được mục đích! Tôi thật sự thương và kính phục Tạ Phong Tần vì ông là người có tấm lòng biết đau trước nỗi đau của người khác, can đảm nói lên những ý kiến khác biệt. Nhưng cũng thưong ông vì nữa phần sau của bài viết cho thấy ông còn đặt niềm tin vào một lý thuyết không tưởng. Linh, Hà NộiTôi cũng đã thấy người dân khiếu kiện ở quanh vườn hoa Mai Xuân Thưởng. Tạm không nói đến chuyện kiện tụng ấy đúng sai thế nào, tôi chỉ muốn biết: một người dân bình thường như tôi có thể giúp gì cho họ, không phải về phương diện pháp lý, mà hoàn toàn là ở phương diện tình cảm đồng bào? Vì sao không thấy họ có đại diện đi quyên góp gì cả, để có tiền giúp việc kiện tụng nhanh có kết quả? Bill, NorwayChẳng biết thực hư thế nào, chỉ biết có những người đang cố moi móc, mượn gió bẻ măng, không có lí tưởng, sống ở nước ngoài không thoải mái về nhà cũng không xong. Các nước biểu tình nhiều vô kể, rồi bạo động, quan chức bị điều tra... vậy đâu mới là loạn?! Vô DanhCảm ơn BBC đã đăng bài này. Phân tích của tác giả rất đúng làm cho độc giả bức xúc và xúc động. Báo chí Việt Nam làm sao dám đăng sự thật như vậy chứ. Người Việt Nam giờ được đảng giáo dục phải sống ích kỷ, bàng quan theo kiểu chuyện ai làm nấy biết. Đảng làm Đảng biết. Nhà Nước làm nhà nước biết và chuyện của dân thì cũng chỉ có... dân biết thôi. Nói lên chính kiến của mình thường đã không giúp ai được gì vì đụng tới chính trị coi như bán rẻ tương lai, sự nghiệp, gia đình luôn. Theo cách nói của Đảng thì việc "công khai sự thật" cũng phải nằm trong khuôn khổ của Pháp luật do Đảng và Nhà Nước đề ra. Người dũng cảm quên điều này như tác giả hiện không còn nhiều lắm. Dân chúng khổ quá không còn nơi nào để cầu cứu nên phải liều như vậy thôi. Một lần nữa xin cảm ơn BBC và tác giả. Nguyễn Đức, Sài GònAnh Tạ Phong Tần thân mến. Người dân Việt Nam không cần bài học đạo đức Hồ Chí Minh của anh. Họ cần cái một thứ thiết thực hơn và phải được pháp luật bảo vệ, đó là quyền đuợc lắng nghe. Quyền được lắng nghe chính là quyền được phát biểu, quyền tự do ngôn luận. Bài học đạo đức của anh chúng tôi nghe và được học quá nhiều đến nỗi chẳng thể tiêu hoá nữa. Cường, VietmaiBBC là nguồn động lực rất lớn để người dân Việt Nam tin vào công lý. Việt Nam đang thay đổi từng ngày. Barie, BTGửi ông có cái tên Noname. Tôi nghĩ ông nên biết hết những gì mình nói và đừng nói hết những gì mình biết. Ông lại đem chuyện cụ Hồ giải phóng dân tộc ra mà phỉ báng thì chẳng khác gì ông chửi cả thế giới này mù mắt, mù luôn cả óc bởi vì TG người ta đã bình chọn cụ Hồ là Danh Nhân, là nhà lãnh tụ giải phóng dân tộc. Josie NguyenTôi thấy bài của bạn Noname rất hay. Chỉ vọn vẹn có 335 từ mà đã tổng kết được thành tích mấy thập kỷ của ĐCSVN một cách chính xác, sinh động và cập nhật . Alansaints, Hà NộiTôi thực sự là không hiểu được các vị mất công về vấn đề đó để làm gì. Tôi cũng rất bức xúc về một số vấn đề của xã hội Việt Nam hiện tại, nhưng cũng như 99,99% dân số việt Nam bây giờ, chúng tôi có cùng một suy nghĩ. Nước Việt Nam độc lập, người dân Việt Nam được hạnh phúc, kinh tế đần mở mang, xã hội tự do hơn. Đảng cầm quyền luôn cố gắng để xã hội được tiến bộ hơn. Không ai muốn có thay đổi hay lật đổ ĐCS đâu. Các vị nên về Việt Nam thì biết, không nên nói bậy bạ. Hà Luân"Đừng khinh thường quần chúng" - tựa đề có vẻ ngây ngô quá. Quí vị đừng quên thắng lợi của Đảng CS Việt Nam chính là nhờ vào nhân dân. Không ai có thể hiểu nhân dân bằng Đảng CS. Quí vị muốn dạy Đảng CS điều đó có phải là múa rìu qua mắt thợ không? PTA, ĐaklakNhiều lúc ngẫm nghĩ mà thấy thật là chán nản và sui xẻo khi mình "bị" sinh ra và lớn lên ở cái chế độ CS này. Có lẽ không chỉ mình tôi mà là 90% dân số VN có suy nghĩ như tôi nhưng họ không thể nói ra được vì đã và đang "bị bịt miệng". Chán thật. Sếu, Hà NộiTôi nhận thấy diễn đàn của BBC chỉ toàn những bài tuyên truyền phản động. Đọc thêm bực mình. Si Nghi, tp.HCMCứ khiếu kiện kiểu này thế nào Đảng cũng chỉ thị chuyển văn phòng quốc hội vào trong hẻm hoặc chỗ vắng người cho khỏi mất mặt với thiên hạ. Lão Đả CẩuĐọc phân tách chí lý của tiền bối Tạ Phong Tần, tôi chợt nhớ Hồ bang chủ ngày xưa nay đây mai đó diệt ma giáo thường chống gậy, khi về kinh đô thường chống ba-toong. Có lẽ khi giáo chủ lâm chung, các đệ tử không gom hết gậy và ba-toong để cất dấu nơi bí huyệt, nên bây giờ các môn phái "phản động" cứ lượm "gậy" của cố bang chủ để tấn công, khiến các đệ tử đời sau khó lòng chống đỡ, phải dùng đến độc chiêu "tay không bịt miệng". NonameChuyện đâu phải mới. Ông Hồ "cướp chính quyền" luôn tiện mượn luôn biết bao tiền bạc, vòng vàng, đồ gia bảo, của biết bao gia đình trong cuộc lấy vàng đổi vũ khí trong và sau 1945. Sau đó đến "cải cách ruộng đất", "đấu tố địa chủ" lấy đất đai, tiền bạc chẳng qua là cho Đảng, chứ có vì lợi ích nhân dân đâu. Rồi đến cướp đi biết bao sinh mạng dân chúng toàn quốc đẩy họ vào cuộc chiến vô ích, vô lý, vô nghĩa "chống Mỹ cứu nước" trong khi nếu không có cuộc chiến thì miền Nam đã như Hàn quốc hiện nay, có quân lính Mỹ nhưng chẳng hại gì mà còn có lợi vì họ xài tiền nhiều và đem lại văn hóa, văn minh Tây phương. Bắc Việt đã có thể theo Nam Việt để toàn quốc VN ngày nay giàu có như Hàn quốc, chứ không phải tổng sản lượng VN chỉ bằng 1/3 chỉ một công ty Samsung của họ (145 tỉ đô la năm 2005, so với 45 tỉ của toàn bộ VN). Rồi năm 1975 vừa vào thì quân giải phóng "giải phóng" dùm luôn biết bao nhà cửa, đất đai của dân miền Nam, mà nếu tính giá hiện nay phải lên đến hàng chục tỉ đô la. Sau đó thì "đánh tư sản" chẳng qua để ăn cắp tiền của họ, đẩy ra biển cho chết mất xác trong khi họ chỉ có một tội, đó là "tội giàu". Nay thì cán bộ quan chức đều phạm tội này, có chăng là vô cùng bất chánh chứ không như các "tư sản mại bản" làm ăn đàng hoàng. Tại các sân bay, trên từng cây số quốc lộ, cán bộ quan chức vẫn đang "xin đểu" hàng ngày, ai không cho thì thổi phạt, vu oan "mang hàng cấm" rồi tịch thu hàng hóa, "phạt hành chánh" cho bõ ghét, hoặc cho ra tiền đút lót lấy hàng lại. Vô danhCác quốc gia Tây phương giàu mạnh được xây dựng trên nền tảng "Salus populi suprema lex esto" (lợi ích quần chúng là luật pháp tối cao), do đó trước kia họ chiếm thuộc địa, nay xâm lăng lấy dầu hỏa hoặc giúp các nước theo văn hóa và triết học Tây phương được thêm giàu mạnh để chính họ cũng sẽ hưởng lợi, v.v... Có thể do vô tình hay cố ý họ gây đau khổ cho nhiều dân tộc khác nhưng dân tộc họ luôn được lợi cao nhất cho dù chính phủ thuộc đảng nào lên cầm quyền cũng vậy. Tại các nước thuộc "trục nghèo" (Axis of Destitution) bao gồm Bắc Hàn, Cuba, Việt Nam, chính quyền chỉ là "chính quyền hiện thực" (de facto government) chứ không phải "chính quyền hợp pháp" (legitimate government). Do đó họ không có uy tín, ngay cả căn bản pháp lý cho sự tồn tại, vì vậy họ phải luôn dùng cách này hay cách khác để đe dọa, khủng bố người dân, ngõ hầu bắt buộc dân chúng làm nô lệ cho các chính sách nhằm kéo dài sự "de facto cai trị" của chính quyền đó. Kết quả thì dân chúng tại Trục Nghèo bị mất an sinh xã hội, nhà cửa đất đai không bảo đảm quyền sở hữu, sức khỏe và giáo dục không được bảo đảm mức tối thiểu. Chính quyền dùng mọi cách gạt gẫm quần chúng qua các chỉ số kinh tế, giá cả sai sự thật (thí dụ, "giá tăng 5,2% từ đầu năm đến nay tại Việt Nam"), hoặc đề ra các chính sách không căn cứ khoa học như "xã hội hóa, thị trường hóa, kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, v.v..." làm bần cùng hóa tư tưởng và tài sản hàng trăm triệu người trong quốc gia họ. Yêu VNCác quan tham ních đầy túi tham rồi còn lấy gì mà lo cho dân chứ. Muôn đời khổ vẫn là dân. Không có đài BBC thì lấy đâu ra nguồn thông tin cho chúng tôi biết sự thật. Cảm ơn Đài BBC và mong quý đài luôn mạnh khỏe, bền vững để nói dùm chúng tôi những điều mà không được biết và không được nói. NguyễnTất cả những việc xảy ra chứng tỏ một điều: CSVN qúa tệ. Dân biểu tình thì đóng cửa cầu tiêu. Báo Nhân Dân thì sửa nội dung phỏng vấn. Có ai mà chỉ trích những sai trái của DCSVN thì gán ngay cho người ta cái tội phản động. Rồi đây lịch sử sẽ kết tội kẻ phản động và phản bội lại nhân dân VN chính là ĐCSVN. Một độc giảBáo đài VN hàng ngày ra rả kêu gọi học tập nọ kia hết đợt này đến đợt khác. Nay Tạ Phong Tần cũng “tiếp bước”, chỉ khác một điều là dùng đài “Tây”. Một việc làm vô ích, không giúp được gì cho dân! Tôi xin bày cho các cán bộ như sau: ngày mai ăn mặc chỉnh tề ra trước dân xin lỗi hết sức thành khẩn, khoe rằng mình đã học tập tốt đạo đức cách mạng và hứa những gì đã và đang hứa. Sau đó về nhà ngủ kỹ. Lần sau lại thế cho đến hết thế kỷ 21. Người dân ngoài bỏ nhà (nếu có) lên cửa cán bộ nằm chầu chực là chấm hết. Họ không thể làm gì hơn. Báo chí cứ giả điếc thì cán bộ sợ gì ai! Minh Văn, Melbourne, AustraliaCảm ơn bài viết của Tạ Phong Tần. Nhờ bài ông viết gởi đến BBC, tôi nhận thức ra và mừng cho quê nhà còn có những người như ông can đảm viết ra sự thật, đọc tin tức do BBC cung cấp tôi lo ngại quá, thưa ông. Đồng bào đã biểu tình hơn 3 tuần nay rổi, nhà Nước vẫn im lặng. Thật khổ đau cho đồng bào, ăn nhờ ở đậu ngoài đường mưa gió hơn 3 tuần, khó khăn lắm vô cùng. Tôi đang ở nước ngoài, tôi chỉ mong chế độ Cộng Sản đối xử tốt lành với dân mà thôi. TQVNNhà đã mục nát rồi, các Bác của tui ơi đừng nên chống dột nữa! Bây giờ là lúc phải tháo bỏ và làm lại cái mới hoàn toàn thôi. Không nêu tênChúng ta đang sống ơ thời kì mà: - Truyền thống bị lợi dụng: mọi khẩu hiệu, phong trào...mọi chương trình ca ngợi kỉ niệm chỉ nhằm che đậy hành động tư lợi cá nhân. -Thành quả bị đánh cắp: chúng ta có được đất nước thống nhất và hoà bình để phát triển là do thành quả của hàng triệu người yêu nước ( cả CS và không CS) đã đấu tranh, hi sinh... nhưng phần lợi lớn nhất của thành quả đấu tranh lại rơi vào túi một số người! Xin trích nguyên văn: "Ông Vũ Đức Khiển-Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nói: “Khi còn kháng chiến, cán bộ đến nhà, dân mở cửa tiếp đón, nấu cơm cho ăn, nay dân đến nhà, chẳng lẽ không tiếp?” (Thanh Niên ngày 07/5/2006). Không phải "chẳng lẽ", mà rõ là họ không tiếp, không muốn tiếp! Quan chức địa phương đâu có ăn một mình!
Sống ở Đức, tôi phải nói rằng ngắm các chính trị gia Đức những ngày này thấy thương cho họ. PTT Vũ Đức Đam ở Việt Nam, Thủ tướng Boris Johnson ở Anh và nhiều chính trị gia các nước khác cũng không khá hơn. Họ như voi bị kiến trong tai.	Covid: Anh Spahn, bác Đam và chuyện vụng về như voi ở tiệm đồ sứ	Người già xếp hàng tiêm vaccine Covid-19 ở Freising, miền Nam nước Đức, hôm 2/2 Covid: Anh Spahn, bác Đam và chuyện vụng về như voi ở tiệm đồ sứ Đầu tiên là chuyện vaccine. “Đức phải có một kế hoạch tiêm chủng rõ ràng!”. Làm sao đây nếu các hãng sản xuất không chắc chắn đảm bảo cung ứng đủ vaccine, chất lượng hiệu quả của vaccine chưa đủ sức thuyết phục mạnh, không ít người ngần ngại đi tiêm. Covid-19 và thách thức với dàn lãnh đạo ĐCSVN hậu ĐH13? Anh đã tiêm 11% dân, VN chờ đợi vaccine AstraZeneca Covid-19: EU bắt đầu tiêm chủng đại trà Các vaccine tiếng tăm được ca ngợi ban đầu như BioNTech/Pfizer, Moderna, Oxford AstraZeneca nay dù có ý kiến chê bai cũng chẳng có đủ để mà mua. Như thể cuống quýt phải “vơ bèo, vạt tép“, vaccine Sputnik V của Nga, vaccine hãng Sinopharm của Trung Quốc cũng đang được Đức dự kiến cấp phép sử dụng. Hôm trước, bà thủ tướng Angela Merkel lại lên TV nằn nì kêu gọi dân Đức kiên nhẫn và đi tiêm chủng. "Tiêm chủng chỉ là tự nguyện nhé” - nhiều người phản đối. Bà Merkel: “Vâng, nhưng nếu ai không tiêm chủng sẽ không được phép tham gia một số thứ“. Những quốc gia giàu có, sẵn tiền, nhanh nhẹn đặt mua vaccine từ sớm, vậy mà giờ cũng phải tranh giành nhau. Việt Nam nay mới quyết định đặt mua (chỉ khoảng 30 triệu liều), liệu đến bao giờ mới có? EU đặt xong cả trăm triệu liều từ công ty Anh -Thụy Điển mà vừa rồi phải cay đắng dừng tiêm một số điểm ở Pháp vì thiếu vaccine AstraZeneca. Những nhà lãnh đạo thời điểm kém may mắn Thị trưởng Berlin Michael Müller vừa nói: “Chớ để xảy ra việc tiêm xong lần thứ nhất rồi xoa tay bảo dân, rất tiếc không có lần hai bởi hết thuốc“. Bầu cử Quốc hội Đức tháng 9/2021 đang đến gần. Báo chí truy hỏi Bộ trưởng Y tế Đức Jens Spahn, Thủ tướng Angela Merkel đủ điều. Các đảng đối lập chỉ luôn trực chờ chính phủ phạm sai lầm là “choảng“. Bộ trưởng y tế Đức Jens Spahn Phó thủ tướng Vũ Đức Đam của Việt Nam không phải lo các thứ trên, nhưng lại có nhiều mối lo khác. Công lao chống dịch không giúp ông Đam được vào Bộ chính trị, và hiện ông vẫn hăng hái chống dịch. Còn ở châu Âu, một sai lầm trong chống dịch khiến các chính trị gia châu mất nghiệp như chơi. Ông Giuseppe Conte từ chia tay ghế thủ tướng Ý vì tranh cãi gói cứu trợ kinh tế thời Covid. Mà khổ, lo cho mình chưa xong, Đức lại phải oằn mình lo thêm cho cả Ý, Hy Lạp, Bồ Đào Nha… Sau Brexit của Anh, EU càng mong manh hơn trước bão tố. Hơn lúc nào hết Đức, Pháp phải vất vả để giữ cho khối khỏi tan. Đại dịch Covid – 19 đang là phép thử lớn nhất cho khối này từ ngày thành lập. Các nhà khoa học hàng đầu thế giới cũng chưa thống nhất đánh giá chính xác về chủng Covid- 19, nay lại thêm các biến thể. Các chính trị gia nào phớt lờ các nhà khoa học, quyết đoán vội vã, dễ trở thành người khùng, coi rẻ mạng sống của cả đất nước mình. Đợt bùng dịch mới ở Việt Nam xảy ra chỉ vài tuần trước dịp Tết Nguyên đán (hình minh họa) Những chính trị gia được ca ngợi biết lắng nghe các nhà khoa học lại rất dễ bị “đẽo cày giữa đường“, trở nên quá thận trọng, thiếu quyết đoán. Tất cả họ đều thế, sợ “toang“ dịch bệnh chết người một thì sợ đổ vỡ kinh tế, bất ổn xã hội mười. Các tiểu bang ở Đức, lãnh đạo nhiều quốc gia khác trên thế giới chỉ luôn chực nới lỏng giãn cách xã hội sớm như có thể. Sự sống còn của nền kinh tế, sức cạnh tranh trên trường kinh tế thế giới tạo sức ép khủng khiếp lên vai họ. Phải thừa nhận có sự khác biệt trong thái độ chống dịch. Người Đức, người châu Âu dị ứng với sự xâm phạm bí mật cá nhân khiến việc triển khai cái Covid-19-Apps theo dõi sự di chuyển lây lan chả mấy thành công, trong khi ở Việt Nam tên tuổi, địa chỉ, nghề nghiệp của bệnh nhân hoặc F1, F2, cứ được phơi bày tơ hơ trên báo chí, truyền thông. Người nhiễm bệnh Covid ở Việt Nam không ít khi bị coi như tội đồ. Người Việt kinh hãi thấy người châu Âu kéo nhau đi biểu tình, chẳng thèm đeo khẩu trang thì ngược lại họp lớp, hội đồng hương, lễ hội hàng trăm, hàng ngàn người Việt với váy áo rộn ràng đã như thể được mùa ở Việt Nam trong thời gian qua. Người Việt Nam 'sợ Covid' hơn người dân các nước Âu - Mỹ, theo tác giả (hình minh họa) Những người theo chủ thuyết âm mưu, các nhóm cực hữu ở châu Âu lợi dụng triệt để cơ hội kêu gọi biểu tình, chống các biện pháp của các chính phủ. Ở Việt Nam không chấp nhận tự do biểu tình, tự do biểu đạt, nhưng may quá, ai cũng tin và sợ Covid nên chính phủ khỏi phải lo dân làm loạn. Tôi từng nhiều lần thất bại khi lôi kéo người Việt xuống đường biểu tình chống phân biệt chủng tộc ở Đức. Vì người Việt Đông Âu đặc biệt e ngại với các sinh họat chính trị. Nhưng nay tôi rất ngạc nhiên nhận được tin nhắn hô hào của một anh cựu sinh viên lớn tuổi: “Tốt nhất là không tiêm. Khi nào có biểu tình của người Đức đòi quyền được tự chọn vaccine thì mọi người nhớ tham gia nhé!“. Thế giới cần hợp sức chống dịch Sẽ chẳng có nước nào là ngoại lệ của Covid - 19. Toàn cầu hóa, giao thông thuận tiện, sự ràng buộc lẫn nhau về kinh tế, văn hóa, con người khiến cả thế giới sẽ phải cùng chịu đựng dịch và cả thế giới cần phải cùng nhau dập dịch. Xét ra chỉ có sự phối hợp toàn cầu mới có thể dập dịch thành công. Chống dịch bằng chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi sẽ chẳng giúp cho bất kỳ quốc nào thành công. Chẳng ai có thể đóng kín cửa nhà mình với bên ngoài mãi được. Vaccine AstraZeneca - hình minh họa Sẽ quá sớm khi so sánh tài chống dịch của anh Spahn ở Đức với bác Đam ở Việt Nam, anh Boris Johnson bên Anh và chị Angela Merkel bên Đức. Chỉ có khi nào đại dịch thực sự qua đi mới có thể nói rằng ai thực sự là người dũng cảm, ai liều lĩnh ngu ngốc; ai nghĩ ngắn, nghĩ hẹp, ai nghĩ rộng, nghĩ dài; ai có tài lãnh đạo, ai chỉ giỏi chia rẽ; ai thực sự vì dân và ai chỉ chăm lo cho cái ghế của mình. Người anh hùng hay tội đồ của cả dân tộc chỉ cách nhau có một gang tấc, chỉ sau một vài quyết định về phương pháp chống dịch Covid - 19. Lẽ nào để sự sống mong manh Chưa bao giờ sự an toàn của cả loài người bị đe dọa nghiêm trọng như lần này. Trái Đất của chúng ta chưa từng bị tấn công bởi một thế lực nào đó ngoài hành tinh, nhưng hãy thử giả định Covid -19 vô hình kia là một đòn tấn công từ 'aliens', loài có trí tuệ ở vũ trụ tới, ta sẽ thấy gì? Loài người được trang bị rất tốt, được huấn luyện rất kỹ để chống lại nhau, thậm chí tiêu diệt nhau với đủ các loại vũ khí tối tân, các khối, nhóm, liên minh mạnh mẽ. Nhưng nhân loại hầu như không có sự chuẩn bị, không có một liên minh toàn cầu nào tạm đủ tốt để chống lại kẻ thù chung đến từ bên ngoài, kẻ thù vô hình kiểu như Covid-19. Ngoài cái tổ chức WHO đang rệu rã kia ra, lãnh đạo các nước mỗi người nói một kiểu, nên ta phải hỏi là ai, tổ chức nào có thể lãnh đạo thế giới chống lại mối hiểm họa từ bên ngoài? Câu hỏi đó, thế hệ như chúng ta phải có câu trả lời cho hậu thế. *Bài thể hiện quan điểm riêng của nhà báo tự do Lê Mạnh Hùng ở Berlin, Đức.
Các viên chức thuộc Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam hôm 6/2 đã tiếp xúc với nhà hoạt động xã hội Trịnh Bá Phương, liên quan sự việc xảy ra ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội hôm 09/01, theo lời kể của ông.	Đồng Tâm: Sứ quán Hoa Kỳ tại VN tiếp xúc với nhà hoạt động	Nhà hoạt động Trịnh Bá Phương gặp bà Michele Roulbet, trưởng bộ phận nội chính, Phòng chính trị của ĐSQ Hoa Kỳ tại Việt Nam tại Hà Nội, hôm 06/2/2020 Cuộc tiếp xúc diễn ra trong vòng hai giờ đồng hồ ở một địa điểm đối diện tòa Đại sứ ở Hà Nội và hai bên đã trao đổi về cuộc bố ráp, tập kích Đồng Tâm cách đây gần một tháng, làm bốn người thiệt mạng, như công bố của chính quyền, trong đó có ông Lê Đình Kình, 84 tuổi và ba sỹ quan cảnh sát. Phúc đáp email của BBC News Tiếng Việt yêu cầu xác nhận tin trên và trả lời các câu hỏi liên quan đến cuộc gặp gỡ, Bà Rachel Chen, phát ngôn viên của Tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội, sáng 7/2 cho biết là sẽ chóng có hồi đáp. Trước đó, nhà hoạt động trong phong trào 'dân oan và khiếu kiện đất đai' Trịnh Bá Phương nói với BBC News Tiếng Việt, từ Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội hôm 6/2: "Ngày hôm qua, hôm 05/02/2020, phía Đại sứ quán Mỹ đã liên hệ với tôi và họ mời tôi đến gặp để trao đổi về sự việc xảy ra tại Đồng Tâm," Đồng Tâm: Chúng tôi đến thăm và nghe nhìn thấy gì? Vụ Lê Đình Kình: Lời kể của bà Dư Thị Thành từ thôn Hoành Trang chuyên đề của BBC về vụ tập kích, bố ráp Đồng Tâm Hình chụp một văn bản được cho là bức 'Thư kêu cứu' của bà Dư Thị Thành, vợ ông Lê Đình Kình, gửi Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam "Trong buổi làm việc hôm nay (06/02), tiếp tôi có ba viên chức lãnh sự thuộc Đại sứ quán Hoa Kỳ, có một bà đại diện là bà Trưởng phòng Chính trị của Lãnh sự quán Mỹ.'' "Chúng tôi trao đổi trong vòng khoảng hai giờ đồng hồ và trao đổi về tất cả các vụ việc từ hôm 09/01 đã diễn ra ở tại Đồng Tâm, trong đó có nêu lên một số vấn đề trao đổi, đó là về việc lực lượng cảnh sát đàn áp đã giết cụ Kình và bắt đi nhiều người dân, trong đó thống kê là 27 người dân ở Đồng Tâm đã bị bắt." 'Rất quan tâm Đồng Tâm' Nhà hoạt động xã hội dân sự này cho biết các nhà ngoại giao Mỹ ở Tòa Đại sứ tại Việt Nam tỏ ra quan tâm tới tình hình vụ việc ở Đồng Tâm: Đồng Tâm: 'Đại diện sứ quán Mỹ đã trao đồi gì với tôi?' "Phía Đại sứ quán Mỹ cũng rất quan tâm đến tình hình ở Đồng Tâm hiện tại, cho biết rằng những người dân ở Đồng Tâm đang phải chịu những áp lực "đàn áp" rất khốc liệt, ngoài sự việc diển ra hôm 09/01 thì còn bị triệu tập thường xuyên, bị đe dọa.'' "Và tình hình của 27 người bị bắt hiện nay cũng đang rất lo lắng, bởi vì phía Công an không đưa ra bất cứ một thông tin nào về nơi giam giữ, hay quyết định đưa cho gia đình. Thế nên, các gia đình rất là lo lắng.'' "Phía Lãnh sứ quán Mỹ tìm hiểu về các việc, nguyên nhân cái chết của ba vị công an kia, thì trong buổi làm việc ngày hôm nay, tôi cũng trao đổi hết mọi khía cạnh liên quan đến vụ việc đó..." Nhà hoạt động Trịnh Bá Phương cho biết đã trao cho đại diện Đại sứ quán Mỹ một văn kiện là 'Thư kêu cứu' của bà Dư Thị Thành, vợ của ông Lê Đình Kình: "Trong ngày hôm qua, tôi cũng đã kịp thông báo đến gia đình cụ Dư Thị Thành, thì cụ Dư Thị Thành đã viết một lá thư kêu cứu gồm 4 trang đơn, trong thư có nêu lên 9 điểm mà cụ đã tận mắt chứng kiến, viết ra trong thư kêu cứu đó và đề nghị phía Đại sứ quán Mỹ quan tâm đến vụ việc, cũng như là thực thi đạo luật nhân quyền Magnitsky ở tại (vụ) Đồng Tâm." Khi được hỏi phía các nhà ngoại giao từ Đại sứ quán Mỹ có trao đổi hoặc "hứa hẹn" gì hay không, ông Trịnh Bá Phương đáp: "Kết thúc buổi làm việc, họ cho tôi biết rằng phía Đại sứ quán Mỹ sẽ nghiên cứu kỹ tất cả các đề xuất mà gia đình cũng như cá nhân tôi đề xuất, họ nói rằng là chưa thể hứa được chắc, nhưng mà họ sẽ nghiên cứu rất kỹ về đề xuất này. "Và tôi cũng có nói về việc... 'đe dọa' bắt tôi, thì họ cũng nói rằng họ cũng chưa hứa được rằng họ có thể đưa được tôi ngay, nhưng họ sẽ làm tất cả để đảm bảo rằng cá nhân tôi sẽ được đối xử công bằng." Mục đích chính của cuộc gặp gỡ là gì? Huân huy chương và huy hiệu 55 tuổi đảng của ông Lê Đình Kình, hình chụp tại nhà riêng của ông tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm (FB Nguyễn Quang A) Khi được hỏi vì sao Tòa Đại sứ Mỹ lại muốn tiếp xúc, gặp gỡ ông, nhà hoạt động xã hội Trịnh Bá Phương nói: Vợ ông Lê Đình Kình và lời chứng về vụ tập kích Đồng Tâm 09/01/2020" An ninh công an VN: "Thanh bảo kiếm liệu có bị mẻ cùn"? Việt Nam: 'Xu hướng chuyên chế làm tổn hại cải cách' Đồng Tâm: 'Chính quyền sai về phương pháp dẫn đến án mạng' ''Ít ngày trước Tết họ đã liên lạc với tôi hai lần, nhưng đến hôm nay thì tôi cũng có một chút bất ngờ khi họ chủ động liên hệ và đề nghị gặp tôi, tại phía đối diện trụ sở Tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội.'' "Về mục tiêu, họ nói rằng mục tiêu của chính phủ Hoa Kỳ là quan tâm đến nhân quyền Việt Nam, trong tất cả mọi chính sách như là giao thương kinh tế thương mại, rồi các thỏa thuận, hiệp định với Việt Nam, thì mục tiêu quan trọng nhất của phía Hoa Kỳ, kể cả ông Đại sứ mới nhậm chức ở Việt Nam, trong năm 5 mục tiêu, thì có một mục tiêu cao nhất - đó là dân chủ và nhân quyền ở tại Việt Nam.'' "Thế nên, buổi làm việc ngày hôm nay, mục đích của họ là muốn tìm hiểu sự thực ở Đồng Tâm, cũng như là để bổ sung vào hồ sơ nhân quyền, cũng như là để có tiếng nói để làm sao hạn chế được những vi phạm nhân quyền ở Việt Nam.'' "Cũng như là để đưa những hành vi 'sai trái' này có thể là trong đối thoại nhân quyền giữa Việt - Mỹ." Nhà văn lão thành lên tiếng Trong một động thái riêng rẽ, hôm 05/2, trên một số tạp chí, hay báo mạng độc lập với chính quyền và nhà nước, đã xuất hiện thông điệp của một nhà văn lão thành nổi tiếng ở Việt Nam. Nhà văn Nguyên Ngọc, cựu Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, công bố một thông điệp về Đồng Tâm hôm 04/2/2020, gần một tháng sau vụ bố ráp, tập kích Thông điệp có tựa "Tôi Tố Cáo" của nhà văn Nguyên Ngọc, cựu Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, cựu Đảng viên (đã tự từ bỏ ĐCS), về vụ việc Đồng Tâm, đề ngày 04/02 từ Hội An, tỉnh Quang Nam, có đoạn: Đồng Tâm: Vì sao có việc nộp đơn tố giác 'giết người'? Đồng Tâm: Vì sao chúng tôi gửi thư cho 'Tam trụ' Việt Nam? VN: "Nếu xử lý không khéo sẽ có nhiều Đồng Tâm khác" "Một vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng đã diễn ra tại nhà Cụ Lê Đình Kình ở thôn Hoành, xã Đồng Tâm, giữa thủ đô Hà Nội của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. "Nạn nhân là đại lão gia Lê Đình Kình, công thần của Tổ quốc Viêt Nam, đã bị các lực lượng vũ trang của chính quyền Việt Nam xử tử hình với hình thức tàn bạo nhất, không theo bất cứ quy định và trình tự pháp luật nào hết. Cho đến hôm nay, mồng 4/2/2020, nghĩa là gần một tháng sau sự vụ, chưa hay không hề thấy mảy may động thái của toàn bộ hệ thống tư pháp của cái đất nước được coi là có pháp chế này khởi tố một vụ án giết chết công dân Lê Đình Kình.'' "Tôi nghiêm khắc đòi hỏi nhà cầm quyền Việt Nam lập tức ra lệnh khởi tố vụ án lớn giết cụ Lê Đình Kình một cách minh bạch, công khai, công bằng.'' "Những kẻ chủ trương, những kẻ lên kế hoạch, những kẻ tổ chức lực lượng và ra lệnh thực hiện dù ở cấp nào, những tên sát nhân, tên hay những tên đao phủ đã trực tiếp ra tay phải đền tội ác trước vành móng ngựa.'' "Là công dân Việt Nam, là nhà văn Việt Nam, tôi tố cáo tội ác trời không dung đất không tha này trước toàn dân Việt Nam và thế giới.'' "Tôi thiết tha kêu gọi mọi bậc trí giả trong nước và trên thế giới cùng mọi người có lương tri lên án tội ác man dại này và ngăn chặn nó có thể tái diễn bất cứ ở đâu," nhà văn Nguyên Ngọc viết.'' Về phần mình, chính quyền Việt Nam, trong đó có Bộ Công an, hiện vẫn giữ quan điểm cho rằng vụ tập kích, bố ráp vào xã Đồng Tâm hôm 09/01 là hành động cần thiết của chính quyền đối phó với một nhóm 'đối tượng quá khích', có hành vi 'chống đối chính quyền, chống đối đường lối, chủ trương của nhà nước', có các hành động 'bạo lực' hay 'kích động bạo lực', 'chống đối người thi hành công vụ'. Một số thông báo, tuyên bố của chính quyền và Bộ Công an công bố trên báo chí, truyền thông chính thống của nhà nước cho rằng các đối tượng, đặc biệt là nhóm 'Đồng Thuận' đứng đầu bởi ông Lê Đình Kình, đã 'nhận tiền' và 'chịu sự chỉ đạo' của một số tổ chức, cá nhân 'phản động' hay 'khủng bố' họat động ở hải ngoại.
Thượng nghị sỹ gốc Việt của tiểu bang California giải thích lý do khiến bà phản đối cố Thượng nghị sỹ Tom Hayden, nhân vật từng tham gia phản đối chiến tranh Việt Nam và là chồng cũ của diễn viên điện ảnh Jane Fonda.	'Tại sao tôi phản đối Tom Hayden?'	Janet Nguyễn phản đối việc vinh danh Tom Hayden Ông Tom Hayden qua đời hồi tháng 10/2016. Bà Janet Nguyễn bị đưa ra khỏi phòng họp Thêm người gốc Việt vào lập pháp California? Bà Janet Nguyễn mở đầu phần phát biểu hôm 23/2 bằng tiếng Việt, sau đó nói bằng tiếng Anh, phản đối việc ông Tom Hayden "ủng hộ Cộng sản Việt Nam". "Tôi và những người con của Chiến sỹ Việt Nam Cộng Hòa sẽ không bao giờ quên sự ủng hộ của cựu Thượng nghị sỹ Tom Hayden cho Cộng sản Việt Nam và sự đàn áp của Cộng sản Việt Nam đối với người dân Việt Nam. "Sau 40 năm, việc làm của các vị như ông đã hại người dân Việt Nam và đã ngăn cản những người Việt Nam vượt biên như gia đình chúng tôi đến đất nước tự do Hoa Kỳ." Chỉ vài chục giây sau khi phát biểu, bà Janet Nguyễn nhiều lần được yêu cầu ngừng và ngồi xuống trước khi bị tắt mic và Thượng nghị sỹ Bill Monning nói bà vi phạm nội quy, đồng thời yêu cầu nhân viên an ninh đưa ra khỏi phòng họp Thượng viện California. Trong cuộc phỏng vấn với Hồng Nga tại văn phòng của bà ở Garden Grove, Quận Cam, hôm 11/3, bà Janet Nguyễn nói: "Nhiều người ở Thượng viện [vẫn] nghĩ ông Tom Hayden là đúng, đồng thời các cộng đồng khác cũng nhìn vào Thượng viện, nên tôi muốn đưa ra trải nghiệm của một người tỵ nạn, một người con của một cựu chiến sỹ Việt Nam Cộng hòa. Ông Tom Hayden từng phản đối cuộc chiến Việt Nam và cũng hoạt động kêu gọi kết thúc nhiều cuộc chiến khác Đó không chỉ là lời nói của Janet, mà là lời nói của người Mỹ gốc Việt ở khu vực này, ở tiểu bang California. Nhiều người nói ông ta tốt, ông ta là một anh hùng. Thì chúng tôi nói lại: có thể ông ta là người anh hùng đối với quý vị, chứ không phải đối với chúng tôi, và chúng tôi muốn cho quý vị biết về hành động của ông ta. "Thượng viện phải bảo vệ quyền lợi của người dân. 40 thượng nghị sỹ đại diện cho 40 triệu người dân Cali. Nếu ở Thượng viện mà [tôi] bị bịt miệng thì ở đâu người ta cũng có thể bị bịt miệng. Các thượng nghị sỹ bên đảng Dân chủ đã sai. Cho tới nay, họ vẫn không chịu xin lỗi cộng đồng [người Mỹ gốc Việt]." Thiếu tế nhị? Khi được hỏi liệu mang chuyện 40 năm trước ra để chỉ trích một người cũng không còn sống nữa, liệu có phải là thiếu tế nhị hay không, bà Janet Nguyễn nói: "Hai hôm trước đó, Thượng viện tổ chức vinh danh ông Tom Hayden cho dù ông ta làm thượng nghị sỹ từ hai chục năm trước rồi, chúng tôi đã có sẵn giấy tờ chuẩn bị phát biểu rồi. Nhưng khi bước vào Thượng viện, thấy gia đình ông ngồi đấy với bạn bè và một số cựu thượng nghị sỹ từng làm việc với ông, chúng tôi quyết định không phát biểu mà sang phòng khác ngồi một tiếng rưỡi đồng hồ. Chúng tôi tôn trọng gia đình ông ta và đã im lặng. Hai ngày sau chúng tôi mới phát biểu để bày tỏ quan điểm về ông ta. Về thủ tục thì chúng tôi đã cho văn phòng ông Chủ tịch Thượng viện biết. Trong email của văn phòng ông gửi lại cho chúng tôi, họ nói là cần tôn trọng quan điểm của những người khác về ông Tom Hayden và nếu bà muốn phát biểu gì thì nên viết đăng trên Facebook hay website, nếu ngày mai bà nói gì tại Thượng viện thì sẽ bị coi là vi phạm. Họ đã hăm dọa tôi thế đấy." Thượng nghị sỹ Janet Nguyễn phát biểu trước khi bị đưa ra khỏi cuộc họp ở Sacramento hôm 23/2 Bà Janet Nguyễn bác bỏ rằng quyết định lên tiếng của bà mang tính chính trị và nói đây chỉ là cất tiếng nói đại diện cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Bà nói bà rất mừng vì đã được nhiều sự ủng hộ của cộng đồng, đồng thời kêu gọi người gốc Việt đoàn kết để "nâng cao tiếng nói của chúng ta". "Sau 40 năm, chúng ta mới có một thượng nghị sỹ gốc Việt. Nếu đứng đó mà không cất tiếng người ta sẽ nghĩ là cộng đồng của chúng ta không mạnh, không ra gì. Thực ra chúng ta đã lớn mạnh lắm rồi, con cái chúng ta đã là bác sỹ, nha sỹ, kỹ sư... và người nào ứng cử ở đây đều phải cần lá phiếu của người Mỹ gốc Việt chúng ta. Chúng ta phải đoàn kết, cho họ biết sức mạnh của cộng đồng chúng ta". 'Nếu theo đúng nội quy sẽ tốt đẹp hơn nhiều' Trong khi đó cũng có ý kiến cho rằng việc làm của bà Janet Nguyễn là "chính đáng" nhưng cần cân nhắc kỹ càng hơn. Luật sư Lê Công Tâm, người từng hợp tác với bà trong nhiều năm, nói: "Nếu bà Janet Nguyễn đi theo đúng nghị trình và nội quy của Thượng viện thì sẽ tốt đẹp hơn nhiều". Luật sư Tâm, nay làm phụ tá cho một giám sát viên gốc Việt tại Quận Cam, giải thích: "Nếu bà gây khó cho họ ở Thượng viện thì họ cũng sẽ gây khó khăn ngược lại cho bà". "Cộng đồng gốc Việt, nhất là ở Quận Cam, đưa bà lên làm đại diện cho họ với bao nhiêu đóng góp về tinh thần và vật chất. Họ kỳ vọng ở bà, là nay họ có người đại diện cao cấp nhất tại Quốc hội của tiểu bang để bảo vệ quyền lợi cho họ. Thế nhưng nay nếu bà không tuân thủ nội quy Thượng viện thì những dự luật mà bà đưa ra tại đó họ có thể bỏ qua, coi không có giá trị. Đó là thiệt thòi lớn cho cộng đồng người Việt. Đáng ra nếu muốn bày tỏ chính kiến, bà nên làm ngay ngày ông Tom Hayden mất 23/10/2016. Đó cũng là kỷ niệm ngày trưng cầu dân ý thiết lập Đệ nhất Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam. Thế nhưng bà chọn thời điểm này, khi mà bà chuẩn bị phải tái tranh cử năm 2018 nên có thể hành động của bà bị xem là động cơ thiếu trong sáng. Nhất là bà thuộc đảng thiểu số ở Thượng viện California, đối chọi với đảng chiếm đa số tuyệt đối là đảng Dân chủ. Đảng Dân chủ bên ông Tom Haydon kiểm soát Thượng viện có thể gây khó dễ cho chính sách của bà". Tuy vậy, Luật sư Lê Công Tâm cho rằng ủng hộ của cộng đồng gốc Việt ở địa phương dành cho Janet Nguyễn vẫn rất lớn.
Ngày này cách đây 27 năm, 14/3/1988, ba tàu vận tải chuyển lực lượng công binh Việt Nam và nguyên vật liệu ra xây dựng các công trình trên quần đảo Trường Sa đã phải đương đầu với các tàu chiến được trang bị vũ khí hạng nặng của Trung Quốc.	Tưởng nhớ “Vòng tròn bất tử”	Tàu HQ 931 đưa các thương binh Việt Nam trong trận chiến Gạc Ma về đất liền Khi buộc phải tự vệ, các chiến sỹ công binh đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ đảo, giữ ngọn cờ Tổ quốc, hiên ngang khẳng định chủ quyền giữa trùng khơi sóng gió … Khúc bi tráng ở Gạc Ma Khoảng 6h sáng, hai tàu hộ vệ tên lửa số 502 và 531 của Trung Quốc, tiến trái phép vào khu vực phía nam bãi đá Gạc Ma từ trước đó, đã thả ba thuyền nhôm đưa 58 lính thủy quân lục chiến trang bị đầy đủ vũ khí hạng nặng lên bãi đá Gạc Ma. Trên đó đang có gần 50 chiến sỹ hải quân và công binh Việt Nam, không được trang bị vũ khí, chỉ có các công cụ lao động để khẳng định chủ quyền hòa bình của Việt Nam tại đây cùng ba lá cờ Tổ quốc. Tình hình càng lúc càng diễn biến căng thẳng hơn. Thủy triều buổi sáng đã dâng cao nhưng nhóm chiến sỹ bảo vệ ngọn cờ chủ quyền của thiếu úy Trần Văn Phương vẫn kiên cường trụ vững trên bãi san hô, quyết tâm giữ đảo trước sự đe dọa điên cuồng bằng vũ lực vượt trội mọi mặt của kẻ thù. Tuân thủ mệnh lệnh không nổ súng để Trung Quốc có thể lấy cớ leo thang xung đột gây chiến tranh trong điều kiện lực lượng hải quân của ta còn thiếu thốn, non yếu, các chiến sĩ hải quân trên các tàu Việt Nam đã kiềm chế đến mức tối đa, không nổ súng trước. Các chiến siỹ công binh Việt Nam giành giật lá cờ Tổ quốc bằng tay không với lính Trung Quốc. Thiếu úy anh hùng Trần Văn Phương hy sinh, hạ sỹ anh hùng Nguyễn Văn Lanh bị thương nặng vì đạn thù nhưng lính Trung Quốc buộc phải rút khỏi Gạc Ma sau 15 phút giằng giật không được lá cờ ở phía nam bãi đá. Các chiến sỹ công binh hải quân kết thành một vòng tròn xung quanh lá cờ Tổ quốc. Bọn xâm lược hung hãn đã dùng hỏa lực từ xa bất ngờ xả đạn. Các chiến sỹ công binh (thuộc các lữ đoàn 125 và 146 hải quân Việt Nam) anh hùng, gần nửa thân mình ngập trong nước, đã anh dũng ngã xuống. Máu của 64 liệt sỹ Trường Sa nhuộm đỏ nước biển Đông nhưng những người anh hùng đó đã làm nên “Vòng tròn bất tử” cho chủ quyền biển đảo Tổ quốc trường tồn. Đoạn kết đẫm máu của một âm mưu Từ tháng 4/1975, trong chiến dịch Hồ Chí Minh, hải quân Việt Nam đã tiếp quản các đảo nổi và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các đảo nổi. Đối với các đảo chìm, bãi cạn, bãi đá phụ thuộc, Việt Nam tiến hành bảo vệ, quản lý bằng biện pháp quan sát, tuần tra định kỳ. Cho đến năm 1988, Trung Quốc chưa từng chiếm đóng được vị trí nào trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam, trong khi hầu hết các đảo nổi chủ yếu của quần đảo Trường Sa đều đã do các lực lượng Việt Nam đóng giữ, bảo vệ với tư cách những chủ nhân thật sự. Vì nhiều lý do, Việt Nam chưa có đủ điều kiện xây dựng các công trình kiên cố trên tất cả các điểm đảo, đá và việc tuần tra kiểm soát cũng còn những hạn chế. Đây là tình thế mà Trung Quốc đã lợi dụng để triển khai chiến dịch quân sự với những mục tiêu rõ rệt: Bước đầu tiên sẽ thực hiện đánh chiếm các đảo chìm, các bãi đá sau đó biến các điểm này thành các căn cứ quân sự, các điểm đóng quân, “đặt chân” để rồi “cắm rễ” vào khu vực Trường Sa của Việt Nam. Trung Quốc đã triển khai chiến dịch “đặt chân” này từ đầu năm 1988. Trong chiến dịch, Trung Quốc đã huy động một liên đội tàu chiến trong đó có 1 tàu khu trục tên lửa, 7 tàu hộ vệ tên lửa, 2 tàu hộ vệ pháo, 2 tàu đổ bộ, 3 tàu vận tải hỗ trợ và một số lực lượng khác ... Đồng thời với những hoạt động xâm lược vũ trang, Trung Quốc tiến hành một loạt các hoạt động thông tin, tuyên truyền, ngoại giao … từ trước, trong và sau chiến dịch quân sự để biện minh cho hành động xâm chiếm bằng vũ lực của họ. Ngày 31/1/1988, Trung Quốc chiếm đá Chữ Thập; ngày 18/2, chiếm đá Châu Viên; ngày 26/2, chiếm đá Ga-ven; ngày 28/2, Trung Quốc chiếm đá Hu-go. Không dừng lại ở những vị trí chiếm đóng bất hợp pháp nói trên, Trung Quốc tiếp tục tổ chức đánh chiếm thêm các đá Cô Lin, Len Đao và Gạc Ma, gây ra sự kiện đẫm máu ngày 14/3. Sau sự kiện Gạc Ma, ngày 23-3 Trung Quốc còn chiếm đá Xu-bi… Sự kiện Gạc Ma ngày 14/3 chỉ là đỉnh điểm của một chiến dịch đã được Trung Quốc tính toán chi tiết kịch bản và quyết liệt triển khai nhằm thực hiện quyết tâm “đặt chân” lên khu vực quần đảo Trường Sa. Các chiến sỹ công binh hải quân Việt Nam thực hiện nhiệm vụ xây dựng củng cố các cơ sở vật chất nhằm phục vụ công tác bảo vệ, quản lý, khai thác khu vực quần đảo Trường Sa một cách hòa bình. Nhưng Trung Quốc đã bất chấp luật pháp quốc tế, nổ súng vào những người lính công binh và các tàu vận tải của Việt Nam không được trang bị vũ khí chiến đấu. Biển Đông vẫn chưa lặng sóng Do kinh tế phát triển nhanh, nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lượng trong nước dần dần không đáp ứng đủ nhu cầu nên Trung Quốc đã trở thành “con rồng đói” về nguyên nhiên liệu. Từ năm 2003, Trung Quốc đã trở thành nước nhập khẩu dầu mỏ đứng thứ hai trên thế giới sau Mỹ. “Con rồng đói nguyên liệu” Trung Quốc đã và đang tìm mọi cách vươn móng vuốt ra khắp thế giới, tìm kiếm và khai thác các nguồn tài nguyên khoáng sản và năng lượng để bảo đảm nhu cầu phát triển và an ninh năng lượng của mình. Trong cái nhìn chiến lược của Trung Quốc, biển được coi là nguồn cung cấp quan trọng. Đồng thời, để có thể chuyên chở, nhập khẩu nguyên nhiên liệu và xuất nhập khẩu hàng hóa, Trung Quốc coi Biển Đông là “con đường sinh mệnh”, là “lợi ích cốt lõi” của mình. Tất cả những điều đó là lời giải thích dễ hiểu cho những âm mưu và hành động của Trung Quốc ở khu vực này. Việt Nam và các nước trong khu vực vẫn luôn phải đối phó với những tranh chấp, xung đột do Trung Quốc gây ra. Những đồng đội, những người con và cả Tổ quốc, nhân dân Việt Nam không quên các anh hùng liệt sĩ Trường Sa. Nhiệm vụ còn dang dở của họ tiếp tục được thực hiện trong những điều kiện mới. Chúng ta luôn cảnh giác và không bao giờ quên rằng: Sự kiện ngày 14-3-1988 ở Gạc Ma - Trường Sa, cùng với sự kiện ngày 19-1-1974 ở Hoàng Sa trước đó, là những dấu mốc quan trọng trong lịch sử bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam trên Biển Đông thời hiện đại. Đây là sự kiện cần được quan tâm nghiên cứu đầy đủ và phải rút ra được những bài học quý giá cho sự nghiệp đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của đất nước hiện tại và tương lai. Bài viết phản ánh quan điểm riêng và văn phong của tác giả.
Tháng 12/2018 đánh dấu 40 năm ngày Việt Nam có phiêu lưu quân sự vào Campuchia năm 1978, sau đó là sự chiếm đóng cho đến tháng 9/1989.	40 năm sau: Làm sao để VN-Campuchia chung sống hòa bình hết ngờ vực	Việt Nam rút quân khỏi Campuchia năm 1989 Việt Nam và Campuchia 1975-78: Đánh giá sai về nhau? Ai từng trợ giúp Pol Pot và đồng minh? 'Campuchia phải công bằng khi tái di cư người gốc Việt' Sự can thiệp quân sự vẫn là chủ đề tranh cãi bên trong và bên ngoài Campuchia. Với một số, đó là sự xâm lấn chủ quyền Campuchia. Với người khác, đó là giải phóng nhân dân Campuchia khỏi chính thể diệt chủng Pol Pot. Giải phóng hay Xâm lăng? Can thiệp quân sự của Việt Nam vào Campuchia, theo lời Ralf Emmers, xuất phát từ "tham vọng bá quyền của Việt Nam ở Đông Dương và cân nhắc phòng thủ" chống lại chính thể Khmer Đỏ có Trung Quốc chống lưng. Ngay sau khi chiếm được Phnom Penh ngày 17/4/1975, quan hệ giữa Campuchia Dân chủ với Việt Nam bị chi phối với sự nghi ngờ gia tăng. Tuy là đồng minh trong những năm đấu tranh ban đầu, lãnh đạo Khmer Đỏ không tin đồng chí Việt Nam do lo lắng về vấn đề biên giới và đặc biệt là câu hỏi đại chiến lược của Việt Nam về một Liên bang Đông Dương. Khi niềm tin chung đã suy giảm, các va chạm biên giới giữa Campuchia và Việt Nam cũng tăng lên. Tình hình càng phức tạp do Pol Pot tin rằng người thiểu số Campuchia, gọi là Khmer Krom, sẵn sàng lật đổ chính quyền Việt Nam và hòa nhập vào đất mẹ. Ngoài ra, Trung Quốc đóng vai trò quan trọng đằng sau sự hung hăng của Campuchia với Việt Nam. Trong mắt giới chức Trung Quốc, theo lời David Chandler, Việt Nam bị xem là "đe dọa thân Xô" còn Campuchia là "đồng minh quyết liệt có lợi". Kết quả là Trung Quốc cung cấp lượng lớn vũ khí, đạn dược, khí tài cho Campuchia. Ảnh tù nhân Khmer Đỏ ở nhà tù S-21 Tuol Sleng. Chế độ Pol Pot gây ra thảm sát ở Campuchia Nhìn trong bối cảnh này, chuyến thăm Trung Quốc năm 1977 của Pol Pot được xem là cố gắng củng cố liên minh Trung Quốc - Campuchia chống Việt Nam, và vì thế là đe dọa chiến lược cho Hà Nội. Để phản ứng các vụ tấn công của Campuchia, Việt Nam phản kích vào giữa tháng 12/1977, rồi lại ký hiệp định hữu nghị 25 năm với Liên Xô vào tháng 11/1978 để cân bằng đe dọa từ Trung Quốc. Việt Nam cũng bắt đầu nuôi dưỡng một số người chạy khỏi Campuchia, lập chính phủ lưu vong mang tên Mặt trận Đoàn kết Dân tộc Cứu nước Campuchia (UFNSK). Vào ngày Giáng sinh 1978, UFNSK, với hỗ trợ của hơn 100.000 lính Việt Nam, tấn công Campuchia, buộc phe Khmer Đỏ chạy khỏi thủ đô Phnom Penh ngày 7/1/1979. Sự kiện này đánh dấu sự sụp đổ của chính thể Khmer Đỏ. Ngày 7/1 có tính chất quan trọng chính trị cho đảng Nhân dân Campuchia (CPP) cầm quyền. Họ xem đây là ngày sinh nhật thứ hai của nhân dân Campuchia. Thủ tướng Hun Sen từng nói kỷ niệm ngày 7/1 "không phải là ăn mừng độc quyền của CPP mà cho toàn dân vì đó là phong trào vĩ đại giải phóng quốc gia". Tuy nhiên, không phải người Campuchia nào cũng nghĩ về ngày này với cảm giác quan trọng giống thế. Tuyên truyền của Việt Nam thập niên 1980 về tình đoàn kết Việt Nam và Campuchia Những nhà chỉ trích và đối thủ chính trị của CPP hỏi câu khiêu khích: Đây là sự ăn mừng cuộc sống và tự do, hay kỷ niệm sự xâm lăng và chiếm đóng Campuchia của Việt Nam? Câu hỏi này luôn đặt ra khi Campuchia ăn mừng chiến thắng 7/1. Sự phiêu lưu quân sự của Việt Nam ở Campuchia giúp củng cố liên hệ của Trung Quốc với Mỹ và các nước Asean, đặc biệt là Thái Lan. Thái Lan xem hành động quân sự của Việt Nam ở Campuchia là đe dọa an ninh hiển hiện. Đến cuối 1979, Thái Lan chứa chấp nhiều phe kháng chiến chống Việt Nam, được ủng hộ của Trung Quốc, Mỹ và Asean. Điều này lại cung cấp cho quân Việt Nam lý do để kéo dài sứ mạng ở Campuchia. Do nhiều sức ép, Việt Nam rút quân khỏi Campuchia tháng 9/1989. Ngày 23/10/1991, hiệp định hòa bình Paris được ký, đưa đến việc điều động quân gìn giữ hòa bình LHQ (Cơ quan chuyển tiếp Liên Hiệp Quốc tại Campuchia - UNTAC) để theo dõi hiệp định và giám sát bầu cử ngày 23/5/1993. Vương quốc Campuchia tái lập được chính thức thành lập. Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt tiếp đón hai đồng Thủ tướng Campuchia ngày 23/8/1993, Norodom Ranariddh và Hun Sen Quan hệ Việt Nam - Campuchia từ 1993 Trong giai đoạn hậu UNTAC, Campuchia cố gắng duy trì quan hệ ấm áp với các láng giềng gồm Việt Nam. Đảng CPP coi trọng quan hệ với Việt Nam vì họ tiếp tục hưởng lợi từ giúp đỡ và hợp tác của Hà Nội. Ví dụ, sau đụng độ quân sự giữa CPP và đảng hoàng gia Funcinpec ở Phnom Penh ngày 5, 6 tháng 7/1997, Hà Nội không lên án khủng hoảng, khác với các nước Asean như Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. Các tin tức khi đó cho rằng Việt Nam ủng hộ mạnh nhất cho Campuchia gia nhập Asean sau khi ghế thành viên Asean của Vương quốc bị tạm ngừng theo sau đụng độ tháng 7/1997. Rốt cuộc Campuchia trở thành thành viên Asean ngày 30/4/199. Việt Nam tận dụng căng thẳng ngoại giao Campuchia - Thái Lan năm 2003 để tái lập ảnh hưởng ở Campuchia. Tháng 1/2003, phản ứng một bình luận bị cho là của một ngôi sao điện ảnh Thái rằng "Angkor Wat thuộc về Thái Lan", biểu tình chống Thái Lan nổ ra ở Phnom Penh. Các sản phẩm Thái Lan bị tẩy chay, bị cấm. Trong khi đó, quan hệ chính trị và thương mại giữa Campuchia và Việt Nam được thúc đẩy. Năm 2005, Campuchia và Việt Nam bày tỏ mong muốn "láng giềng tốt, hữu nghĩ truyền thống, hợp tác tòan diện, lâu dài" là cơ sở cho quan hệ song phương. Hiệp ước bổ sung về biên giới Việt Nam - Campuchia chính thức có hiệu lực kể từ ngày 6/12/2005. Nó tạo cơ sở cho hai nước phát triển đặc khu kinh tế dọc đường biên giới. Thương mại song phương tăng nhanh, từ 184 triệu đôla năm 2001 lên 940 triệu năm 2006. Năm 2017, hai nước ăn mừng 50 năm ngày thành lập quan hệ ngoại giao. Lúc này, thương mại song phương đã lên tới 3,8 tỉ đôla. Quan trọng hơn, Việt Nam là nguồn đầu tư nước ngoài trực tiếp lớn nhất của Campuchia bên trong Asean, và lớn thứ hai xét cả thế giới. Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh thăm Campuchia, với sự tiếp đón của Quốc vương Norodom Sihamoni ngày 28/3/2005 Hạn chế trong quan hệ Quan hệ Việt Nam và Campuchia có dấu hiệu căng thẳng kể từ 2012. Căng thẳng này có thể là kết quả của thay đổi chiến lược, cũng như các vấn đề nhạy cảm về biên giới và người gốc Việt ở Campuchia. Về mặt chiến lược, Campuchia và Việt Nam gần đây có tiếp cận rất khác nhau trước môi trường an ninh thay đổi của châu Á - Thái Bình Dương. Việt Nam phòng bị nước đôi trước sự trỗi dậy của Trung Quốc thông qua tăng cường quan hệ kinh tế, quốc phòng với Mỹ, Nhật và Ấn Độ. Hà Nội cũng chủ động sử dụng các sắp xếp đa phương trong khu vực, như Asean, trong chiến lược cân bằng trước đe dọa của Trung Quốc. Ngược lại, Campuchia ngày càng phụ thuộc Trung Quốc về kinh tế và quốc phòng. Xung đột biên giới Campuchia - Thái Lan từ 2008 tới 2011 đẩy Campuchia thành lập quan hệ đối tác chiến lươc vợi Trung Quốc, do Phnom Penh nhìn nhận có đe dọa trở lại từ Thái Lan và niềm tin sút giảm vào Asean. Tượng đài hữu nghị ở Phnom Penh đánh dấu vai trò Việt Nam giúp xóa bỏ chính thể Khmer Đỏ năm 1979 Phnom Penh ngày 13/7/2012: Asean kết thúc cuộc họp ở Campuchia, không ra tuyên bố chung lần đầu tiên trong lịch sử Asean Đáng chú ý, Campuchia và Việt Nam có tiếp cận rất khác nhau về tranh chấp trên Biển Đông. Campuchia, là nước không có tranh chấp, không muốn vấn đề này chi phối ngoại giao đa phương khu vực mà có thể làm phật lòng Bắc Kinh, gây hại cho quan hệ hữu hảo giữa Trung Quốc và Asean. Vì thế, Campuchia thỉnh thoảng lại từ chối cùng Việt Nam và một vài nước Asean định quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Tại hội nghị ngoại trưởng Asean ở Phnom Penh tháng 7/2012, tranh chấp biển đảo gây ra bế tắc, khiến các nước không thể ra thông cáo chung. Rắc rối này khiến Phnom Penh và Hà Nội bày tỏ thấy vọng về nhau. Người Việt ở Campuchia Nói chung, nỗi sợ của người Campuchia về Việt Nam đã sâu sắc từ cuộc nam tiến của nhà Nguyễn trong thế kỷ 18. Sang thời hiện đại, tình cảm chống Việt Nam tiếp tục là một trong các vấn đề gay gắt nhất trong chính trị Campuchia do cáo buộc Việt Nam xâm phạm lãnh thổ Campuchia, và vấn đề người gốc Việt ở Campuchia. Tệ hơn, các chính khách Campuchia, đặc biệt là các đảng đối lập, thường lợi dụng ngôn từ chống Việt Nam. Vấn đề biên giới lại nổ ra trong chính trị Viêt Nam sau bầu cử 2013. Đảng đối lập CNRP cáo buộc đảng CPP cầm quyền để mất đất cho Việt Nam và nói hiệp định bổ sung 2005 là vi hiến. Tháng 6/2015, hơn chục người bị thương khi các nhà hoạt động và nhà sư Campuchia, do hai nghị sĩ CNRP dẫn đầu, va chạm với người dân và chính quyền Việt Nam dọc đường biên giới. Người gốc Việt ở Campuchia cũng là vấn đề khó trong quan hệ Việt Nam - Campuchia từ 1953. Gần đây, đảng CPP cầm quyền có lập trường cứng rắn về người nhập cư phi pháp ở Campuchia, trong đó có người Việt. Chiến dịch chống lao động bất hợp pháp bắt đầu vào giữa 2014. Đến cuối năm, Bộ Nội vụ trục xuất 1.300 người, 90% trong đó là người Việt. Việc trục xuất người Việt tăng đáng kể năm 2015, với hơn 6.000 người Việt nhập cư bất hợp pháp bị trục xuất, so với 2.500 người năm 2016. Rất nhiều người dân ở đây nằm trong những hộ nghèo nhất Hiện nay, có tin nói Hà Nội bày tỏ không hài lòng vì chính quyền Campuchia sơ tán 2.300 người gốc Việt ra khỏi một làng nổi trên Hồ Tonle Sap. Cũng có tin nói lãnh đạo Campuchia bực dọc vì lãnh đạo Việt Nam đòi hỏi bảo vệ cho người Việt ở Campuchia, một vấn đề luôn đươc nệu trong mọi cuộc gặp song phương. Nhìn về phía trước Có ai từng nói, "có thể đổi bạn, nhưng không thể đổi láng giềng". Campuchia và Việt Nam buộc phải chung sống hòa bình dựa trên nguyên tắc tôn trọng chung chủ quyền, hợp tác cùng thắng. Hỏa hoạn thiêu rụi 60 nhà dân Campuchia gốc Việt Phnom Penh: Thành phố hưng thịnh với quá khứ tàn khốc Việt Nam – Campuchia 40 năm sau khi Khmer Đỏ sụp đổ Mặc dù có những nỗ lực gần đây của lãnh đạo Việt Nam và Campuchia nhằm thúc đẩy hiểu biết chung, sự nghi ngờ chiến lược giữa hai nước vẫn còn. Vì thế, hai nước rất cần có đối thoại tích cực ở mọi cấp độ. Ngoài tham vấn chính trị và chiến lược ở cấp cao, trao đổi giữa giới nghiên cứu, lãnh đạo trẻ, hoạt động cộng đồng và sinh viên cần được tăng cường. Quan trọng hơn, cơ chế tham vấn 1.5 giữa hai nước cần được thành lập. Viện Ngoại giao Quốc gia vừa thành lập của Bộ Ngoại giao Campuchia cùng Học viện Ngoại giao ở Hà Nội, cùng các đơn vị khác, cần tổ chức đối thoại chiến lược và tiến hành các nghiên cứu chung. Những việc này sẽ giúp thu hẹp sự nghi ngờ chiến lược và tính toán nhầm giữa hai quốc gia láng giềng. Cheunboran Chanborey, hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Trung tâm Nghiên cứu Quốc phòng - Chiến lược, Đại học Quốc gia Úc. Bài viết nêu quan điểm riêng của tác giả.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Lê Hoài Trung nói rằng trong nhiều biện pháp để giải quyết tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc ở Biển Đông, Việt Nam không loại trừ khả năng tiến hành các hành động pháp lý‎, theo Reuters.	Biển Đông: Thứ trưởng Bộ Ngoại giao VN nói không loại trừ khả năng kiện TQ	Hội thảo khoa học quốc tế Biển Đông lần thứ 11 Nhận định này được ông Trung đưa ra trong phát biểu tại phiên khai mạc Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 11, diễn ra hôm 6/11 tại Hà Nội. Việt Nam cố gỡ thế bí Biển Đông? Đại biểu Quốc hội VN đề xuất kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế Ông Trung cũng nói rằng, hợp tác trên biển, trong đó có Biển Đông "cần có lòng tin vào môi trường luật pháp quốc tế, vào các cơ chế và thể chế chung." "Việc đơn phương diễn giải luật quốc tế trái với chuẩn mực chung và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế, làm giảm lòng tin vào luật pháp quốc tế, làm xói mòn thượng tôn pháp luật. Việc này có thể trở thành tiền lệ nguy hiểm đe doạ hoà bình, ổn định hoà bình, an ninh ở khu vực và quốc tế," ông Trung nói, theo tờ VnExpress. Theo Reuters, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nói rằng, Việt Nam thích đàm phán nhưng không còn sự lựa chọn nào khác cho tranh chấp trên biển Đông. "Chúng tôi biết rằng, các biện pháp này bao gồm tìm kiếm sự thật, trung gian hòa giải, đàm phán, trọng tài và kiện. "Hiến chương Liên Hiệp Quốc và Công ước về luật biển của Liên Hiệp quốc 1982 (UNCLOS 1982) có đủ các cơ chế cho chúng tôi áp dụng những biện pháp này," ông Trung nói. TS. Hà Hoàng Hợp bình luận khả năng VN thay đổi chính sách quốc phòng sau vụ bãi Tư Chính. Trung Quốc tuyên bố chủ quyền phần lớn diện tích biển Đông với đường đứt khúc 9 đoạn. Nước này đã thiết lập các tiền đồn quân sự trên các đảo nhân tạo. Tuy nhiên, Việt Nam, Brunei, Malaysia, Philippines, Đài Loan đều có tuyên bố chủ quyền ở các khu vực thuộc vùng biển này. Năm 2013, Philippines từng kiện Trung Quốc ra Tòa Trọng tài Thường trực ở The Hague. Phán quyết của tòa vào năm 2016 đã bác bỏ yêu sách của Trung Quốc. Hồi năm 2014, cựu Thủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Tấn Dũng từng cho biết là, Chính phủ Việt Nam đang xem xét những phương án phòng vệ đối với Trung Quốc, trong đó có cả việc kiện ra tòa, sau vụ Trung Quốc dịch chuyển trái phép dàn khoan vào vùng lãnh hải của Việt Nam trên Biển Đông. Còn năm nay, căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc lại gia tăng sau khi tàu Hải Dương 8 của Trung Quốc tiến hành khảo sát địa chấn kéo dài một tháng trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam (EEZ) nhưng cũng bị Trung Quốc tuyên bố chủ quyền. Trong lần xâm phạm mới này của tàu khảo sát Trung Quốc, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhiều lần cáo buộc tàu khảo sát này và các tàu hộ tống vi phạm chủ quyền của Việt Nam và yêu cầu các tàu Trung Quốc ngay lập tức rời khỏi khu vực trên. Tuy nhiên, lần này, Việt Nam chưa từng đề cập công khai đến khả năng tiến hành các hành động pháp lý như biện pháp phòng vệ cho đến phát biểu nói trên của ông Lê Hoài Trung. Tại kỳ họp Quốc hội Việt Nam khóa XIV lần thứ 8 đang diễn ra tại Hà Nội, hôm 31/10, đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu cũng cho rằng, cần đưa Trung Quốc ra tòa quốc tế liên quan tới việc nước này xâm phạm bãi Tư Chính của Việt Nam và nhiều hoạt động xâm phạm chủ quyền khác. Ông Bill Hayton, chuyên gia về biển Đông tại Viện hoàng gia về Các vấn đề quốc tế Chatham House, cho biết, có thể điều này sẽ dẫn đến có sự chia rẽ lớn về chính trị trong mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tuy nhiên, đây có lẽ là lựa chọn duy nhất còn lại với Việt Nam, theo Reuters. Ông Hayton cũng nói thêm rằng, toàn bộ Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 11 này dường như tập trung quanh câu hỏi đó. Trong 50 diễn giả tham dự Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông năm nay, có cả một số chuyên gia pháp lý liên quan đến vụ Philippines kiện Trung Quốc, gồm cựu thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) Rudiger Wolfrum. Hội thảo năm nay có chủ đề "Hợp tác vì An ninh và Phát triển tại Khu vực", diễn ra trong hai ngày 6 và 7/11. Hợp tác ASEAN để giải quyết thách thức biển Bài phát biểu trên của ông Trung, theo VnExpress, đề cập đến việc Việt Nam vừa đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN trong năm 2020, ông Trung nói rằng, Việt Nam hy vọng sẽ cùng các đối tác thúc đẩy hiệu quả hợp tác các cơ chế của ASEAN để giải quyết các thách thức biển. Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 "Việt Nam tin tưởng rằng duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông không chỉ là lợi ích mà còn là trách nhiệm của các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế," ông Trung được VnExpress dẫn lời nói. Hoa Kỳ lên án mối đe dọa của Trung Quốc trên Biển Đông Bắc Kinh nói sẵn sàng hợp tác với ASEAN để xây dựng COC Tổng thống Trump không dự Thượng đỉnh Đông Á ở Bangkok Trả lời câu hỏi của BBC News Tiếng Việt qua thư điện tử, nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Phương, chuyên gia nghiên cứu cộng tác Trung tâm Nghiên cứu quốc tế thuộc Trường Đại học KHXH&NV ở Sài Gòn, cho rằng, việc Việt Nam trở thành Chủ tịch ASEAN vào năm sau sẽ giúp thúc đẩy giải quyết một số vấn đề tồn tại ở Biển Đông. Tuy nhiên hiệu quả tới đâu thì phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Cụ thể, ông Phương nhìn nhận rằng, Việt Nam sẽ đẩy vấn đề Biển Đông trở thành ưu tiên nghị sự trong các cuộc họp ASEAN, cũng như giữa ASEAN với các nước đối tác. Đây là lợi thế của việc làm chủ tịch. Đồng thời, Việt Nam có thể đưa các phát ngôn lên án Trung Quốc vào tuyên bố chung, đẩy mạnh giải quyết các bất đồng trong đàm phán Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC), và chủ động đưa ra những biện pháp giúp kết nối phản ứng của ASEAN cũng như các đối tác trước hành vi gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông. Theo ông Phương, về mặt đối ngoại đa phương, Việt Nam luôn coi ASEAN tổ chức đa phương quan trọng nhất trong việc đảm bảo duy trì hoà bình và ổn định ở khu vực, và trong việc cân bằng giữa các nước lớn, cụ thể là với Trung Quốc và Mỹ. Tình hình Biển Đông, nếu thiếu tiếng nói của ASEAN, sẽ không thể giải quyết được một cách căn cơ, vì dù gì các tranh chấp ở Biển Đông cũng có yếu tố đa phương. "Khả năng của Việt Nam trong việc dẫn dắt ASEAN tốt tới mức nào sẽ được thể hiện qua năm Việt Nam làm chủ tịch. "Bản thân tôi hy vọng rằng, Việt Nam sẽ nắm lấy các cơ hội để trở thành một trong những nước đầu tàu ASEAN trong một số vấn đề. Điều này Việt Nam có thể làm được, thứ quyết định là quyết tâm chính trị. "Nói cách khác là, liệu Việt Nam có muốn làm đầu tàu hay không," ông Phương nói. Tuy nhiên, ông Phương cũng cho rằng, không nên coi ASEAN là một công cụ toàn năng hay duy nhất, giúp giải quyết các vấn đề ở Biển Đông. "ASEAN quan trọng, ASEAN cần có tiếng nói, nhưng ASEAN đang bị chia rẻ trầm trọng với sự ảnh hưởng quá lớn của Trung Quốc lên một số nước thành viên. "Thêm vào đó, "phương cách ASEAN" vốn yêu cầu sự đồng thuận, khiến cho các biện pháp thống nhất, hiệu quả đối phó với Trung Quốc chỉ là một giấc mơ. Bản thân tôi không đặt quá nhiều kỳ vọng đột phá trong năm Việt Nam làm chủ tịch ASEAN 2020 sắp tới," ông Phương khẳng định.
Một ngày sau khi đợt biểu tình phản đối Trung Quốc chiếm Hoàng Sa - Trường Sa lần hai nổ ra tại TP HCM và Hà Nội, báo chí trong nước vẫn hoàn toàn im lặng.	Dân biểu tình, báo chí VN im lặng	Các báo lớn xuất bản tại Việt Nam hôm thứ Hai đa phần đi đầu bằng các dòng tin về vụ lở núi tại công trường thủy điện Bản Vẽ, Nghệ An hôm thứ Bảy. Một số báo tiếp tục đưa tin về việc buộc người dân sử dụng mũ bảo hiểm bắt đầu từ 15/12. Thế nhưng sự kiện 'nóng' là các cuộc biểu tình thu hút hàng trăm người tham gia lại không hề xuất hiện, ngay cả trên những báo mạng được nhiều người đọc như VnExpress, VietnamNet hay Tuổi Trẻ Online. Khi cuộc biểu tình lần đầu xảy ra hôm 9/12, các báo đã có những dòng tin dè dặt phản ánh việc này. Tuy nhiên cơ quan quản lý báo chí đã nhanh chóng can thiệp, khiến cho có tờ báo như Tuổi Trẻ đã phải gỡ bỏ tin bài nói về cuộc biểu tình. Cũng có tin trang VietnamNet bị phạt 30 triệu đồng vì đã đăng tin bài phản đối động thái của Trung Quốc đối với Trường Sa và Hoàng Sa. Tràn ngập các blog Trong khi đó, thông tin về các cuộc biểu tình được tung ra ồ ạt trên các trang blog cá nhân. Một số trang cũng thay avatar bằng các hình cờ đỏ sao vàng, hay hình người biểu tình phản đối Trung Quốc. Nhiều trang blog "đậm đặc" hình ảnh chụp được tại các nơi diễn ra biểu tình, với các dòng bình luận sôi nổi. Blogger Osin viết: "Biểu tình không chỉ là một quyền được minh định trong Hiến pháp, biểu tình còn là dấu hiệu của một xã hội 'dân chủ, văn minh'." "Biểu tình, trong điều kiện chống một hành vi ngoại xâm lại còn là 'cơ hội ngàn vàng' để chính phủ có được thiện cảm và sự ủng hộ của người dân Việt Nam ở trong và ngoài nước. Hai cuộc biểu tình tại hai thành phố lớn nhất nước diễn ra một cách hòa bình, không có xung đột ngoại trừ việc mà một số blogger mô tả là "bị mời về trụ sở công an làm việc" hoặc "bị nhắc nhở". Đoàn thanh niên biểu tình hôm Chủ nhật 16/12 đã không tiếp cận được tòa đại sứ Trung Quốc vì bị ngăn đường và phải diễu hành tại trung tâm Hà Nội. Trái tim Việt Nam, Hà NộiHành động của TQ quả thực không thể chấp nhận được và không bao giờ được chấp nhận. Là một người Việt Nam chân chính tôi bày tỏ sự phản đối kịch liệt với hành động thô bạo đó. Tuy nhiên, nếu chúng ta cũng đáp trả lại bằng những lời lẽ và hành động thô bạo, thiếu cân nhắc như họ đã đối xử với chúng ta thì quả thực chúng ta rốt cục cũng là những kẻ gàn dở. Trong thời đại hội nhập Quốc tế, những hành động thiếu thận trọng và không tuân thủ luật chơi chung ắt sẽ phải trả giá. Vấn đề của chúng ta bây giờ là hãy suy nghĩ một cách cặn kẽ và hành động để đạt mục tiêu một cách thông minh nhất, bởi giữa vấn đề của chúng ta và TQ còn luẩn quất nhiều gã săn mồi, cắn trộm, "thừa nước đục thả câu" sẵn sàng cười vào mặt chúng ta bất kể khi nào chúng ta vấp ngã. Phàm những kẻ nóng giận một cách nông nổi và hành động thiếu suy nghĩ đều là những kẻ đang cầm dao chĩa thẳng vào tổ quốc. Hãy khẳng định lòng yêu nước của mình bằng tình yêu cháy bỏng và lý trí sáng suốt. Tổ quốc không cần những hành động mù quáng, không cần những sự nhiệt tình thiếu hiểu biết. Hỡi những trái tim Việt Nam đang hừng hực cháy ngọn lửa yêu nước chân chính xin hãy để lý trí ngự trị nơi đó và các bạn sẽ hiểu Tổ Quốc thực sự đang cần gì ở chúng ta. Tran Thanh Huyen, HNTại sao báo chí lại im lặng??? Đừng bao giờ có ý nghĩ họ mạnh nên chúng ta phải chịu thôi.Nên nhớ chúng ta đã từng thắng Mỹ. Kẻ mạnh không phải là kẻ chiến thắng, mà kẻ chiến thắng mới là kẻ mạnh. Hãy lên tiếng để bảo vệ cho Tổ quốc, cho tự do mà chúng ta phải mất bao xương máu mới giành được. Longak, SGNgười ta chỉ đưa thông tin chung chung thôi, đưa chi tiết để dân chúng bắt bẻ này nọ, hãy để người trong cuộc giải quyết, các bạn SV-HS hãy lo học hành thì hơn. Còn TQ muốn đánh Vn thì hơi bị lâu đấy. Minh, MelbourneKhông được phép - và không dám - bênh vực lẽ phải những ngày này vì đã tự nguyện đi đúng lề đường bên phải do đảng kẻ sẵn. Đó là thành tựu đáng ghi nhận của nền báo chí XHCN ở Việt Nam năm 2007. Việc ngăn cản nhân dân bày tỏ lòng yêu nước chính đáng và lệnh cho báo chí im hơi lặng tiếng như vừa qua đã phơi bày rõ bản chất xấu xa đến cùng cực của chính quyền: sợ dân hơn sợ giặc. Nếu là một TBT, tôi sẽ dành hẳn một trang, thậm chí cả số ra ngày hôm đó, làm chuyên đề về sự kiện này. Rồi sẽ nộp đơn xin từ chức ngay trong ngày, khỏi cần phải đợi quyết định đình chỉ công tác. Dù có thất nghiệp cũng vui vẻ chấp nhận, vì đã làm tròn trách nhiệm của một người cầm bút chân chính, và hơn hết là một công dân yêu nước. Anh Minh, Sài GònĐảng có đường lối của Đảng. Còn lòng yêu nước của dân tộc ta đã có tự ngàn đời, kể cả khi chưa có Đảng, nó thấm nhuần thành máu thịt của từng người VN. Khi sơn hà nguy biến, lòng yêu nước lại bùng lên, đó là điều chính đáng, không nên lấy đường lối của Đảng đè bẹp lòng yêu nước của dân tộc. Mà đường lối của Đảng phải thể hiện được lòng ái quốc vĩ đại của dân tộc VN. Quốc, Sài GònTất cả các trường Đ.H ở VN đều có văn bản chỉ đạo và răn đe không cho phép sinh viên biểu tình. Giáo viên có trách nhiệm làm công tác tư tưởng để sinh viên "yên tâm học tập", không được manh động, không được để "kẻ xấu" lợi dụng, "lôi kéo" làm tổn hại đến lợi ích của Đảng! Linh, VNKhông phải cứ biểu tình mới là văn minh, lên tiếng chửi người khác trên blog mới là không văn hóa. Không ai muốn mất đi một phần tổ quốc, nhưng hãy tìm hiểu kĩ trước khi bày tỏ. Đừng để những kẻ lợi dụng tình hình để xuyên tạc, bôi nhọ và lôi kéo, cần cảnh giác trước bài tâm lý chiến thuật của những kẻ chống phá. Tôi yêu đất nước bình ổn của chúng ta, tôi tin vào đường lối của Đảng và Nhà nước.Tôi không thể vì lòng tự tôn dân tộc trước mắt để tổn hại đến tương lai đất nước. Mong các bạn hãy suy nghĩ kĩ. Tran Duc Loi, HNTrước hết tôi xin ủng hộ lòng yêu nước của cộng đồng người Việt trên toàn thế giới và tại Viẹt Nam. Nhưng tôi muốn nói với các bạn 1 thực tế rằng: Trung Quốc đã chiếm Hoàng Sa và Trường Sa trong bao nhiêu năm rồi chứ không phải bây giờ mới chiếm, các bạn hô hào đòi lại đất mà không hiểu 1 thực tế là Đất nước Việt Nam, CPVN đã, đang và sẽ đòi lại đất từ lâu rồi, các bạn chỉ biết nhìn bề nổi, bị kick động, nói này nói nọ mà không có tí suy nghĩ nào à? Các đang yêu nước hay đang làm hại đất nước? Người xưa có câu: 1 người nhiệt tình nhưng ngu dốt thì kẻ phá hoại đấy. Người quan sát, SGMọi người phải cần bình tĩnh khi suy xét sự việc này, đừng bày tỏ những suy nghĩ ấu trĩ, không phù hợp với thực tế hoặc lợi dụng hoàn cảnh này để chửi bới chế độ. Các bạn phải biết rằng một cuộc chiến trên biển khác xa với một cuộc chiến trên đất liền, kinh nghiệm cuộc hải chiến giữa hải quân VNCH với Trung quốc vẫn còn đó, hậu quả là gì? là chúng ta đã mất Hoàng sa, nếu chúng ta đấu tranh một cách khéo léo để không rơi vào âm mưu kích động của Trung quốc thì chưa chắc chúng ta phải mất đảo Hoàng sa. Chúng ta phải sáng suốt để tìm cách giữ đảo trong thương lượng chứ không phải bằng chiến tranh để rồi Trường sa cũng chung số phận như Hoàng sa. Nguyen Vu Khang, HNKhông chỉ có báo chí đâu mà hiện tất cả các diễn đàn chính thống (diễn đàn của các trường đại học, các cơ quan tổ chức...) không hiểu vì sao cũng bị cấm nói về vấn đề hoàng sa. Tôi là SV một trường đại học ở Hà Nội, ban đầu diễn đàn trường tôi có một số toppic thảo luận về vấn đề Trường Sa, Hoàng Sa, được các SV vào trao đổi rất sôi nổi nhưng vừa rồi Admin đã phải xoá hết với lí do "Cấp trên có chỉ đạo gỡ hết các toppic này, nếu tiếp tục để sẽ gây "an nguy" cho diễn đàn). Rất nhiều bạn SV đã phản đối trước hành động này nhưng rồi cũng không làm gì được. Trước kia cũng vậy, cứ khi hễ chúng tôi cứ động vào vấn đề chính trị, những vấn đề về Đảng, Nhà nước thì đều bị xoá bỏ. Tại sao thanh niên chúng tôi không được quyền bàn về chính trị cũng như vấn đề HS, TS - vấn đề liên quan trực tiếp đến chủ quyền lãnh thổ đất nước? Tại sao lại bưng bít không cho chúng tôi được tiếp cận thông tin, những điều mà chúng tôi muốn biết? Để bàn bạc về HS và TS, giới trẻ chúng tôi đã phải vào các diễn đàn tự do hoặc các diễn đàn mới tự lập ra, hoặc các blog để có thể trao đổi với nhau những thông tin như vậy. Tôi muốn nói một thông điệp rằng: những ngài lãnh đạo đừng mong bưng bít những thông tin, giới trẻ chúng tôi có đủ khả năng và sẽ tìm mọi cách để tìm hiểu về lịch sử đất nước cũng như nỗi an nguy của 2 quần đảo HS và TS ! Lương Thanh, HNThực sự một nước nhỏ, nghèo nàn, kém phát triển như Việt nam ta ở cạnh nước lớn như Trung Quốc khó chơi thật. Theo tôi bản chất sâu xa là do dân mình. Giải quyết vấn đề này về lâu dài không có cách nào khác là mình phải tự khẳng định mình. Do đó dài hạn toàn bộ người dân Việt nam phải đoàn kết lại. Như hiện nay trong nước lo đối phó với Hải ngoại, nội bộ cấu xé thì còn đâu mà phát triển kinh tế. Xin có mấy lời chân thành gửi tới những người yêu nước (trong đó có tôi). Cảm ơn các bạn những người dòng máu Lạc Hồng. Chúng ta luôn ở bên nhau trong những lúc tổ quốc lâm nguy. Hien, VancouverÔng Nguyễn Tấn Dũng, viết trong một chỉ thị ngày 29-11, rằng Bộ Văn hóa - Thông tin và các cơ quan liên quan phải kiểm tra, "kiên quyết đình chỉ các cơ quan báo chí không chấp hành đúng pháp luật, không thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích." Các báo đồng loạt câm miệng là vì sợ bị đình chỉ, vì vi phạp pháp luật v.v.. đại khái là ông Nguyễn Tấn Dũng đã bịt miệng báo chí rồi làm sao báo chí nào còn lên tiếng gì được??? AK, VNTôi đã từ rất lâu không đọc báo mặc dầu rất thèm đọc nữa là khác vì sao? Đó là vì : 1. Nếu bạn đã đọc chuyện :" Chuyện đọc mãi không hết" rồi thì bạn chỉ cần lấy bất kỳ một tờ báo chính thống nào của VN đọc xong, cầm lắc vài cái là ra ngay nội dung của những tờ báo khác ngay. Có khác chăng chỉ là mẹo vặt của một số tờ báo săn mấy tin giật gân không ảnh hưởng tới chính trị để câu khách mà thôi. 2 : Gọi báo chí là tiếng nói của ai cho đúng ?! Ngay cả báo Nhân dân cũng là cơ quan ngôn luận của đảng Vậy thì tờ báo nào là của dân? Ấy vậy cho nên việc ém nhẹm những thông tin cần phải lên tiếng của báo giới VN sẽ là tất yếu. Thiết nghĩ : Việc TQ có những hành động như vậy mà Thanh niên VN biểu tình để tỏ rõ lòng yêu nước lại bị ngăn cấm và sợ "Làm tổn hại đến quan hệ 2 nước" vì thế mà báo chí VN không được phép đưa tin; vậy theo các bạn nghĩ xem có nên tốn tiền mua báo nữa hay không? Cũng may BBC có diễn đàn nầy để những ai muốn biết rõ sự thật và bảo vệ lẽ phải được lên tiếng. Song Long, HCMCThật buồn khi biển Đông giờ đây thuộc về TQ, họ đã bao vây chúng ta từ mặt Bắc đến mặt Đông, trước từ biển Hải Phòng ra là gặp đất TQ bây giờ từ Đà Nẵng ra là gặp đất TQ rồi. Không chừng vài năm nữa TQ lại tuyên bố Côn Sơn là 1 xã của TQ...rồi vài năm nữa đến lượt Phú Quốc Và cứ thế chúng ta đứng nhìn "Bọn Bành Trướng Trung Quốc" nuốc trọn nước Việt chúng ta mà không đổ lấy đến 1 giọt máu vì kẻ như "Keisuke, Hà Nội" "MInh Saigon" "Calm-man TPHCM" bởi không có những cuộc biểu tình như thế này làm sao biết được thanh niên Việt Nam bây giờ vẫn quan tâm và yêu nước như thế nào ! Say no to ChinaTo Calm man, Minh Sai Gon và những ai còn thờ ơ hay muốn trấn áp biểu tình của những người yêu nước. Khi mà hàng xóm nhà bạn ngang nhiên phá bỏ hàng rào giữa 2 nhà, rồi lấn sâu vào mảnh đất của nhà bạn đồng thời lên tiếng dọa nạt gia đình bạn. Là một người đàn ông bạn có cho phép điều đó được xảy ra và người ta tiếp tục lấn tới hay không? Một người không đủ dũng cảm để đứng lên bảo vệ mảnh đất tổ tiên để lại, bảo vệ gia đình và con cái của mình. Người đó gọi là gì? Ẩn danh"Biểu tình hay không biểu tình" chỉ có ý nghĩa tượng trưng, chứ cho dù 87 triệu người VN toàn thế giới cùng biểu tình, cùng tẩy chay hàng TQ, thì cũng không vì vậy mà TQ trả lại HS, TS. Mọi người, sau cơn xúc động ban đầu, nên bình tĩnh nghĩ lại các vấn đề thực tế cho dù rất khó chịu, khó chấp nhận. Không thể có biện pháp đàm phán. Đây là vấn đề thuần túy QUÂN SỰ, dù muốn dù không. Thử hỏi tại sao TQ chiếm HS vào năm 1974, và một phần TS vào 1988? Năm 1974, TQ đã dàn xếp với Mỹ xong, biết chắc Mỹ không can dự, nên TQ mới dám chiếm toàn bộ HS. Năm 1988, TQ biết chắc LX có quá nhiều vấn đề kinh tế, chính trị trong nước, sắp sụp đến nơi và không thể can thiệp, nên mới dám xâm lăng một phần lớn TS. Một sự trường ký tính toán như vậy, trải qua từ 1958 đến hôm nay, không thể vì các vụ biểu tình mà TQ chịu rút. VN phải kết thân với Mỹ, rồi từ đó lobbying, PR, với chính phủ và nhân dân Mỹ rằng đây là quyền lợi cũng của Mỹ nếu VN lấy lại và cho Mỹ sử dụng. Không có Mỹ vào thì TQ sẽ chiếm thêm nữa cho đến hết xứ VN. Đây là "đại kế 3000 năm", không dễ gì bỏ. Phùng Nhật Minh, SGNghịch lý trong vấn đề Trường Sa và Hoàng Sa. Sáng 16-12-2007, chính quyền phong tỏa các con đường xung quanh lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM.Nhà văn hóa thanh niên đối diện lãnh sự quán cũng phải đóng cửa để người biểu tình không gửi xe được. Tôi không hiểu sao ĐCSVN lại đi làm một điều ngược với lòng dân, ngăn chặn biều tình, ngăn chặn lòng yêu nước của người dân. Theo công ước Viên về Lãnh sự ngoại giao thì nghĩa vụ của Chính phủ VN là bảo vệ an tòan cho cơ quan ngọai giao nhưng người dân biểu tình và tuần hành ôn hòa thì hà cớ gì ĐCSVN tích cực ngăn chặn? Mai Nam, VNTôi nghe nói nhiều nước dân chủ chỉ sau 30 năm là các chuyện được giải mật, vậy mà ngay quốc hội ta ở VN sau 33 năm vẫn không được đảng ta cho biết chuyện bí mật giữa VN và TQ trong vụ Trường Sa và Hoàng Sa. Tôi chưa thắng được nỗi sợ để đi biểu tình thể hiện lòng yêu nước của mình. Tôi sợ gì? Sợ rằng biểu thị lòng yêu nước thì công an của đảng sẽ trấn áp. Sợ thế có hèn không? Rất hèn. Sợ thế có vô lý không? Rất vô lý. Nhưng dưới chế độ XHCN tươi đẹp thì chuyện có lý và vô lý khác hẳn dưới chế độ TBCN thối nát. Xin 84 triệu dân thông cảm cho tôi. Calm-man TPHCMLòng yêu nước thì ai cũng cần có nhưng mọi người cần bình tĩnh một chút! Chuyện tranh chấp lãnh thổ, chuyện quan hệ giữa các quốc gia, các chính thể với nhau là những chuyện phức tạp của lịch sử, của hiện tại và cả tương lai! Một thí dụ đơn giản nhất là tin về cuộc biểu tình của người Campuchia đòi lại vùng Nam bộ của VN ta, cũng trên bản tin BBC này! Các bạn nghĩ sao? Tình hình sẽ tiếp diễn như thế nào nếu nhiều người hưởng ứng "phong trào cực đoan" này? Cần những cái "đầu lạnh" cho những vấn đề nhạy cảm! Thân! Lon Nguyen HanoiNiềm hy vọng đó là sự nhịn nhục của người dân Việt không phải là vô hạn định. Họ đã biết bất bình trước cảnh ngoại xâm. Hy vọng rằng rồi đây họ cũng sẽ biết bất bình trước cảnh « nội xâm ». Sẽ vùng lên, không nhẫn nhục chịu đựng mãi, cảnh hàng ngày bị đè đầu cưỡi cổ, bị tước đoạt hết mọi quyền tự do cơ bản của con người. Không chấp nhận mãi, một tập đoàn cầm quyền độc tài tham nhũng bất lực, gồm vài chục tên có quyền có thế, tự tung tự tác, tự phong quyền sinh sát vĩnh viễn lên tám chục triệu dân. Trong khi người dân Việt nhẫn nhục chịu đựng độc tài công an trị từ mấy chục năm nay, thì nhìn quanh thế giới gần đây, tại các quốc gia mà dân trí chẳng hơn gì Việt Nam, người dân của họ đã biết vùng lên, không chấp nhận kẻ cầm quyền độc đoán. Mai FloridaÔng Tô Huy Rứa có thể tự bịt miệng 600 tờ báo và các đài của ông nhưng không thể bịt được miệng internet và các hãng thông tấn nước ngoài. Càng bưng bít càng chứng tỏ sự lỗi thời đến tệ hại về cung cách lãnh đạo của đảng ông mà thôi. Cho đến bây giờ, giới trẻ VN đã có hai lần hiếm hoi được lên tiếng. Hành động vượt qua sự sợ hãi của bản thân cũng chỉ vì lòng yêu nước. Ngược lại, nhà nước bao trùm quyền lực thì bắt đầu sợ hãi nên tìm mọi cách ngăn cản bằng mọi hình thức, như bản tin đã đưa! Một đàng vì nhiệt tình. Vì trái tim. Một đàng vì quyền và lợi của đảng. Đất nước là của chung mà nhà nước lại im lặng không công bố các hiệp định về biên giới, ngư phủ bị giết và chỉ lên tiếng lấy lệ, công thức về những sự kiện không thể giấu giếm là khuyến khích TQ mạnh mẽ hơn trên bước đường Nam tiến. Đảng CSVN không thể đổ tội những người biểu tình là bị bọn phản động xúi giục được! Giữa thời đại tin học nầy, các ông ở Trung Ương, tự mình, chưa chắc nắm vững tin thế giới nhanh và chính xác hơn những người trẻ! Cho nên đất nước nầy phải trả lại cho họ. Cản trở họ bày tỏ lòng yêu nước, thêm một lần nữa đảng đã tự mình tách rời khỏi dân tộc, điều mà đảng lúc nào cũng tự nhân danh và độc quyền lãnh đạo! MInh SaigonTôi thì ủng hộ quan điểm của Đảng về TS và HS,và tôi tin Đảng ta sẽ có hành động thiết thực bằng con đường ngoại giao để giành lại quần đảo này. Tôi mong các bạn SV hãy bình tĩnh, chúng ta thể hiện lòng yêu nước là 1 điều đáng quý nhưng chớ nên bị bọn khủng bố Việt Tân lợi dụng khoe khoang danh thế, nói xấu nhà nước. Minh Anh, VNDân tộc ta đang bị bịt miệng như một em bé ở vườn trẻ vừa rồi bị bịt miệng chỉ vì la khóc, và em bé đó đã bị chết lâm sàng! Nhưng không thể giống như em bé đó, dân tộc VN sẽ không bao giờ để cho bị bịt miệng mãi được! Dân tộc ta sẽ lên tiếng nói lên tiếng nói chính nghĩa của mình! Dậy mà đi ơi đồng bào ơi! Vietnamese, HanoiMột Quốc gia không thể có phản ứng như một cá nhân thì đó cũng là điều dễ hiểu. Lav, TP HCMSan nói hay lắm, hỏi hay lắm. Biểu tình thì bị ngăn cản, im lặng để nghe chúng nó cười vào mặt của mình. Nó được quyền chửi mình, hại dân mình, còn mình thì bị chính nhà nước của dân cấm cản.Việt Nam ??? Hai tiếng này qua bao nhiêu năm lịch sử của ông cha làm tôi tự hào lắm. Liệu Bác còn đây có im lặng và cấm cản báo chí mình như vậy không? Hầu như ít ai biết được việc biểu tình mà mọi người đang làm ở HN và SG. Định che mắt cả nước sao ??? Đợi cho mất hết tất cả những hòn đảo rồi mới công bố sự việc đã rồi sao. Linh Hoa, VNTôi lặng người đi vì đau và nhục nhã! Những ngày này, khi thức dậy sợ không dám đọc báo mạng vì e phải nhận được hai loại tin: một là Trung quốc tuyên bố chủ quyền cái gì nữa. Hai là, chính quyền VN đàn áp các thanh niên, sinh viên biểu tình. Có lẽ mở báo chí trong nước ra để mà an tâm chăng? Thế thì giặc đến thì chạy làm sao cho kịp... Lan Hoa MaiThật là nhục nhã cho một đất nước và cả một dân tộc, phải im lặng mà nhìn "giặc" ngang ngược xâm lược đất đai bờ cõi do cha ông gầy dựng. ĐCSVN có quyền tôn vinh người anh cả Trung Quốc nhưng không có quyền bắt cả dân tộc phải kính trọng kẻ đã đô hộ dân tộc mình hơn ngàn năm gây biết bao đau thương mất mát và nay lại liên tiếp xâm chiếm bờ cõi và bắn giết dân mình. Biểu tình trong ôn hòa là quyền lợi và lòng yêu nước của người dân và là niềm tự hào của cả dân tộc. Đất nước Việt Nam là của cả dân tộc Việt Nam không phải của riêng ĐCSVN. Toàn dân cực lực phản đối chính quyền bắt bớ đàn áp người dân chỉ vì sự thể hiện lòng yêu nước của họ khi đất nước bị xâm lược. Keisuke, Hà NộiBạn San nói nghe hay lắm. Thế theo như bạn thì biểu tình rồi đứng hò hét thế thì TQ sẽ trả lại cho bạn? Tôi nghĩ không nên biểu tình mà chỉ nên gửi thư cho chữ kí và cờ tổ quốc đến 2 đảo tỏ cho họ thấy chúng ta là đất nước yêu chuộng hòa bình, Hoàng sa và Trường sa là của VN. Những kẻ chống phá CMVN luôn tìm cách lợi dụng kích động dân chúng, Nhà nước ta đàn áp, chúng sẽ bảo nước ta không tôn trọng nhân quyền. Mà nếu không đàn áp thì chúng sẽ bảo ta là một nước kém cỏi không giữ được trật tự. Bọn Việt Tân thì không ngừng tìm cơ hội. Nước ta đang gặp khó khăn trên nhiều mặt các bạn nên suy nghĩ thật kĩ đừng để kẻ xấu lợi dụng. NewsvietĐảng đã cố gắng giảm bớt chính sách ngu dân để trị, thế nhưng trước trào lưu làm phẳng thế giới mới (Internet) thì Đảng lộ rõ là 1 bộ máy già cỗi lỗi thời. Cũng may cho VN là dân còn được tiếp xúc với các nguồn thông tin từ WWW, chứ không như Bắc Triều Tiên. Thật sự Đảng Cộng Sản không theo kịp trào lưu của các giai cấp trong nhà nước thì sẽ làm ách tắc sự phát triển. Hung Le, SFCó nhục nào hơn bằng nhục mất nước? Nhục không được bày tỏ lòng yêu nước? Đây sẽ là một vết nhơ của lịch sử Việt Nam, mà thế hệ con cháu chúng ta sẽ được học trong tương lai. San, TP HCMTrời, giới trẻ cứ việc biểu tình, còn mấy ông nhà nước sợ TQ quá nên cứ im thin thít. Báo chí cũng phải viết theo chỉ đạo. Hôm biểu tình tôi còn nghe ông công an nói việc này để Bộ Ngoại giao lo. Tôi hỏi lại: "Lúc TQ nó đánh chiếm thì có gọi thanh niên đi đánh giặc hay không hay cũng để Bộ Ngoại giao lo?" Ông công an này im thin thít. Thế mới biết là chúng ta đang có những người chỉ biết thu về cho mình thật nhiều tiền của còn TQ có cướp nước thì họ cũng dửng dưng.
Phát biểu khai mạc tại Hội nghị ngành Ngoại giao Việt Nam lần thứ 29, tổ chức tại Hà Nội (từ 22-26/8/2016), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đúc kết: ”Xây dựng nên một trường phái ngoại giao độc đáo, mang đậm bản sắc 'cây tre Việt Nam' - mềm mại mà cứng cỏi, nhân ái mà quật cường, biết nhu biết cương, biết thời biết thế, biết mình biết người, … thể hiện tâm hồn và khí phách của dân tộc Việt Nam…”	Việt Nam xây dựng 'ngoại giao Cây Tre'?	Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kêu gọi xây dựng trường phái ngoại giao 'mang đậm bản sắc cây tre Việt Nam' Đúc kết về “trường phái ngoại giao” của Việt Nam, mà ông Nguyễn Phú Trọng cho rằng ”mang đậm bản sắc cây tre”, thì chỉ đúng với tre ở vế đầu “mềm mại mà cứng cỏi”. Những đặc tính còn lại gán cho loài tre là chưa sát hợp và khiên cưỡng như “nhân ái mà quật cường, biết nhu biết cương, biết thời biết thế, biết mình biết người" - những đặc điểm thuộc tính người - loài tre làm gì có đặc tính đó?! Dùng hình tượng cây tre để nói về sự bất khuất của người Việt là ý kiến từng được Tổng thống Mỹ Obama khi phát biểu trước 2000 thanh niên Việt Nam ở Mỹ Đình ngày 24/5/2016. Nhưng khi nói đến “trường phái ngoại giao cây tre” thì không biết ông Trọng có tìm hiểu cho đến ngọn ngành về bản chất, bản thể cũng như đặc tính sinh thái của cây tre? Đặc điểm của tre Tre là loại vật liệu được thông dụng trong kết cấu đồ dùng gia đình, vật liệu xây dựng nhà cửa của người Việt Nam bao đời nay khi sắt thép, xi măng, vật liệu nhựa… chưa phổ biến, như các loại thúng mủng, dần sàng, cán cuốc, cán thuổng, đòn gánh, chõng tre, đũa tre, tăm tre; tre được sử dụng trong kiến thiết nhà cửa, phên vách, chuồng trại, cầu đường… Việt Nam có câu chuyện cổ tích “Cây tre trăm đốt” nói về sức mạnh biến ảo của tre; Truyền thuyết Thánh Gióng nói tới việc dùng tre làm vũ khí để đánh giặc Ân; Tre còn là biểu tượng của sự kết nối chuyển giao thế hệ mang đầy tính sinh học: “Tre già, măng mọc”… (Tục ngữ); “Tre già yêu lấy măng non” (Thơ Tố Hữu); “Có manh áo cộc tre nhường cho con”… (Tre Việt Nam-Nguyễn Duy). Đó là những đặc tính sinh học, những giá trị sử dụng của loài tre, vật liệu tre; có lẽ vì thế mà người Việt đã nâng cây tre lên thành một biểu tượng, một thiết chế văn hóa-sinh tồn biểu tượng cho sức mạnh, sức sống Việt: giản dị, gần gũi mà trường tồn. Sở dĩ tre gắn bó với người Việt, trở thành người bạn tri kỷ là do khả năng chịu ứng lực và chịu đựng sự trái gió trở trời của thiên nhiên, thời tiết…. Quan sát thiết chế sinh thái làng xã của cư dân đồng bằng Bắc Bộ khi xi măng, sắt thép chưa thịnh hành, làng bao giờ cũng gắn với lũy tre vì người nông dân trồng tre bao quanh làng ngoài việc sử dụng làm vật liệu dân dụng như đã nêu, lũy tre còn được kết cấu với làng để chống gió bão. Do vậy, nhà của nông dân đồng bằng Bắc Bộ thường thấp hơn lũy tre làng là bởi lẽ đó. Tượng khắc từ gốc tre ở Việt Nam Tre mạnh bởi đặc điểm sinh thái của nó: luôn liên kết với nhau, tạo nên thiết chế ”lũy tre làng”. Kết cấu sinh thái-sinh tồn này được nhà thơ Nguyễn Duy đúc kết trong bài Tre Việt Nam: “Bão bùng thân bọc lấy thân Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm Thương nhau tre không ở riêng Lũy thành từ đó mà nên hỡi người…” Tre bao giờ cũng mọc thành khóm, thành bụi, không có chuyện đơn thân; tre trở thành “thành lũy” chịu đựng được gió bão là do bởi tre luôn sinh trưởng, phát triển nhờ vào các cấu trúc liên minh, liên kết. Tre sở dĩ đứng vững trước gió bão là do tre có sự “đồng lòng” cao; trước gió bão không bao giờ có hiện tượng: cây thì ngả về đông, cây lại nghiêng sang tây… Ngoại giao Việt Nam là Tre hay…? Những đặc tính đó của tre hoàn toàn xa lạ với đường lối ngoại giao của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Không rõ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khi nói đến “trường phái ngoại giao tre” của Việt Nam có biết đến đặc tính của tre: sự liên minh, liên kết chặt chẽ với nhau và “nội bộ tre” luôn đồng lòng cao, có thế mới tạo nên “ thành lũy tre” chống gió bão - như là một đặc điểm sinh tồn? Hiện tại, đường lối đối ngoại của Việt Nam được nêu trong các văn kiện của Đảng cũng như các phát biểu của những người có trách nhiệm, điển hình là ý kiến trả lời phỏng vấn của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh trước thềm Hội nghị Ngoại giao 29: “Chúng ta đã rút ra bài học, không để bất cứ lực lượng nào lôi kéo vào sự cạnh tranh. Đường lối của chúng ta là độc lập, tự chủ, không để bị lôi kéo vào bất cứ liên minh nào.” Còn về sự đồng lòng trong nội bộ Việt Nam? Với đường lối ngoại giao và cách ứng xử với dân hiện tại là Đảng không tin dân và dân cũng không tin Đảng thì làm sao có thể so sánh với tre, mà tự nhận đi theo đường lối “ngoại giao tre” được? Trong Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội 12 và dày đặc trên các văn kiện chính thống, phần nói về thế lực thù địch cũng dài và những lời lẽ nặng nề hơn so với những câu nói về các nguy cơ sát sườn trên Biển Đông. Mà thế lực thù địch là ai mà nguy hiểm hơn kẻ đang mang tàu chiến, tên lửa, máy bay, mang cát ra xây đảo và nhận 90% lãnh hải Biển Đông là của họ, luôn đe dọa thiết lập vùng nhận diện bay của Trung Quốc tại Biển Đông? Trong hội nghị ngoại giao lần này, ông Nguyễn Phú Trọng cũng đã định hướng cho các nhà ngoại giao Việt Nam phải “giữ nước từ xa”: nguy cơ mất nước nằm ở phía châu Âu và Mỹ (từ xa) chứ không phải từ phương Bắc kề cạnh. Chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang nhấn mạnh tới sự hợp tác, liên kết và đoàn kết với các quốc gia khác trong vấn đề Biển Đông Ngay gần đây, trước sức ép của dư luận tại Hội nghị Trung ương 3, không một dòng đề cập tới Biển Đông và Formosa, lãnh đạo Đảng đã có động thái cử một số quan chức cao cấp gặp một số vị nói theo cách của Trung Quốc là một số “nguyên lão” - những ủy viên Trung ương đã về hưu để nói về Biển Đông và Formosa, còn quảng đại nhân dân thì có vẻ chưa “đủ tuổi” để được Đảng cho biết những chuyện đại sự quốc gia? Đài RFI đưa tin, trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Chủ tịch nước Trần Đại Quang nói: ”Chúng tôi rất ủng hộ sự hợp tác của Pháp và các quốc gia khác trong tiến trình duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực và tại Biển Đông." Chủ tịch nước Việt Nam tuyên bố trong cuộc phỏng vấn hiếm hoi dành cho hãng tin Pháp AFP, trước chuyến viếng thăm của tổng thống Pháp François Hollande vào đầu tháng Chín. Ông Trần Đại Quang nói thêm, đó là vấn đề "đảm bảo an ninh, tự do hàng hải và hàng không". Trong khi đó thì bản tin Thông tấn xã Việt Nam đưa tin “Chủ tịch nước trả lời phỏng vấn Hãng thông tấn Pháp AFP” nhưng không thấy nhắc ý kiến trên. Vậy đường lối “ngoại giao tre” - loại cây có sự đồng lòng, liên minh liên kết cao thể hiện ở chỗ nào khi mà ngay cả ý kiến của Chủ tịch nước Trần Đại Quang cũng khác với ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh? Những ý kiến của Chủ tịch Trần Đại Quang không thấy một tờ báo nào trong nước đưa, liệu ý kiến của ông bị “biên tập” hay RFI đã mạo tin? Nhận là “trường phái ngoại giao tre” nhưng lại luôn giương ngọn cờ ngoại giao độc lập, tự chủ, không chịu bị lôi kéo vào các sự liên minh liên kết nhưng lại đòi hỏi “kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, hài hoà lợi ích quốc gia dân tộc với trách nhiệm quốc tế” thì khác gì bắt các nhà ngoại giao Việt Nam “lấy thúng úp voi”, đem “cái giả” của mình để đưa đánh tráo “cái thật” của thiên hạ? Thiên hạ thời nay đâu có dễ tranh khôn nhau?
Việc bắt bảy thành viên cao cấp của Fifa vào tháng Năm để điều tra tham nhũng ở cấp cao nhất của cơ quan điều hành bóng đá thế giới là hồi chuông báo động toàn cầu. Sepp Blatter đã tuyên bố ông sẽ từ chức, nhưng vẫn ngồi ghế Chủ tịch cho đến ít nhất là tháng Mười hai. Làm sao lại có thể để xảy ra tham nhũng bị cáo buộc và thực trạng lãnh đạo yếu kém như vậy diễn ra trong nhiều năm? Ai giám sát những người đóng vai trò giám sát?	Cải tổ Fifa hay dẹp bỏ làm lại từ đầu?	(Ảnh: Michael Buholzer/Getty Images) Trong khi qui mô của hành động phi pháp bị cáo buộc và thực trạng vận hành sai trái của Fifa là hết sức đáng lo ngại về độ dài thời gian và phạm vi của tổ chức này, đây là một câu chuyện cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn đối với các nhóm hoạt động dưới sự chỉ dưới sự lãnh đạo của chính các thành viên của họ. Các tổ chức mô hình thành viên có nhiều dạng, chẳng hạn như các cơ quan chuyên môn và các câu lạc bộ, hiệp hội được cấu thành từ nhiều tổ chức như Fifa, các tổ chức hợp tác về xây dựng hoặc và thậm chí cả các hiệp hội của giáo viên và phụ huynh học sinh. Đối với tất cả các tổ chức thuộc loại này, điều quan trọng là các thành viên giữ vai trò chủ chốt trong công tác quản trị của họ, nhưng có một rủi ro là nếu các tổ chức này chỉ vận hành bởi các thành viên (vì họ xác lập chiến lược và chịu trách nhiệm giám sát chính việc thực hiện công việc của các tổ chức này), thì bầu không khí trở nên một sự cộng hưởng – kể như một nơi mà những lợi ích riêng của các cá nhân thành viên sẽ lấn át các hành động nhằm thực hiện công việc tốt nhất cho những tổ chức này nói chung. Quan ngại đối với các vấn đề có thể phát sinh từ cơ cấu quản trị này hầu như không chỉ giới hạn ở Fifa. The Co-operative Group, tổ chức hợp tác lớn nhất của Anh hiện đang có một loạt các doanh nghiệp bao gồm siêu thị, ngân hàng, cơ quan du lịch, … đã bị ép phải chuyển đổi cơ cấu quản trị của tổ chức này. Thay đổi này bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh ngân hàng của tổ chức hợp tác này, tiếp sau đó là báo chí đưa tin liên tục về bê bối của giới lãnh đạo và thực trạng tài chính có nhiều vấn đề. Tìm gốc rễ vấn đề Điều gì có thể dẫn tới bê bối? Một trong những vấn đề lớn nhất là dính tới lợi ích cá nhân. Các tổ chức như Fifa có thể bị hoen ố khi các thành viên, bị cám dỗ bởi ý muốn của mình, bị chi phối bởi nhu cầu và ham muốn, cho phép đưa ra các quyết định của tổ chức khiến có lợi cho bản thân và gây thiệt hại cho tổ chức. Các tổ chức cũng có thể tự ý nhắm mắt, lờ đi các vấn đề, hoặc thậm chí bỏ qua cơ hội có thể có lợi cho các tổ chức, miễn sao nhu cầu của họ được đáp ứng. Nếu những vấn đề này cứ để kéo dài, nó có thể tất yếu dẫn tới sự phá hoại chính tổ chức đó. Dẫu sao cũng có một số tin vui. Trong khi tha hóa tràn lan có thể được bắt nguồn từ quản trị kém và thiếu các nguyên tắc quản trị vững chắc, thì giải pháp cũng là cái cần bàn. Cách lãnh đạo là yếu tố then chốt. Hội đồng quản trị và đội ngũ điều hành có thể không chỉ đơn giản tuyên bố rằng các quyết định mà họ đang đưa ra là bất thiên vị và vì lợi ích của các tổ chức này nói chung. Họ thực sự phải hành động với sự liêm chính, minh bạch và sẵn sàng đứng ra chịu trách nhiệm nếu xảy ra sai phạm. Trên hết, họ cần phải đưa ra biện pháp cụ thể để đảm bảo rằng có và luôn có các điều đó. Hình thức quản trị mới cho Fifa Điều này đôi khi có thể là một quá trình phải trả giá, tùy thuộc vào liệu tổ chức thấy cần phải như thế nào. Có ba giai đoạn phải được thực hiện để thay đổi: Đổ vỡ, bẻ cong, và làm lại nền móng. Fifa là một ví dụ hoàn hảo của một tổ chức bị đổ vỡ về cơ bản. Sepp Blatter đã tuyên bố ông sẽ từ chức và một đại hội bất thường sẽ được tổ chức để bầu ra một chủ tịch mới. Điều đó sẽ không đủ. Người ta cần phải thay cả rễ lẫn cành. Một cơ cấu quản trị hoàn toàn mới cần được lập ra. Vai trò của giám đốc điều hành và chủ tịch của cơ quan điều hành nên được tách riêng. Quan trọng hơn là phải tiến hành một cuộc điều tra triệt để và không khoan nhượng. Để tiến hành một cuộc điều tra toàn diện như vậy thì cần mang vào cố vấn được tin cẩn bên ngoài. Nói tới tin cẩn ý tôi không nói đến sự tín nhiệm được những người hiện đang điều hành tổ chức này giao phó. Thay vào đó nó cần phải có một bên trung lập với uy tín toàn cầu mạnh mẽ, và sẽ điều tra, báo cáo, và giúp tạo ra một cách để tái cơ cấu và phục hồi Fifa. (Ảnh: Valeriano di Domenico / Getty Images) Một câu hỏi cấp bách: Những cố vấn đó sẽ báo cáo cho ai? Ông Blatter đã nói rằng ông sẽ vẫn còn ngồi đó cho tới khi chủ tịch mới được chọn, và thời gian sớm nhất sẽ xảy ra là tháng 12 năm 2015. Ông nên thực sự tránh sang một bên ngay từ bây giờ và cho phép một nhà lãnh đạo tạm thời được đề cử thực hiện việc điều hành, hoặc một hội đồng những người không bị hoen ố bởi bê bối trước đây dẫn dắt tổ chức. Nếu ở lại, ông Blatter sẽ "quản lý từ nấm mồ”. Có một nguy cơ rằng ông sẽ quan tâm tới di sản cá nhân của riêng mình chứ không khởi động cho nỗ lực thay đổi thực sự cần phải xảy ra. Một giải pháp "hạt nhân" khác là nếu các vấn đề có vẻ như quá lớn để khắc phục thì giải tán tổ chức hoàn toàn và bắt đầu từ đầu. Đó là một cách để nhảy từ bước bị đổ vỡ sang bước sàng lọc cho sạch và đôi khi nó là cách duy nhất để đi tiếp. Điều gì sẽ xảy ra nếu một tổ chức bị bẻ cong nhưng không bị đổ vỡ? Có lẽ là tình huống có dấu hiệu của rắc rối, nhưng không bị hư hại về mặt hệ thống như Fifa? Có rất nhiều các tổ chức có thể xếp vào loại này. Một số người bắt đầu tính tới một hướng đi với một cơ cấu quản trị có ý nghĩa ngay trong trứng nước, nhưng không còn phù hợp với mục đích. Trong khi những người khác thì cho rằng mọi chuyện đã chứng tỏ lầm đường. Nay là lúc để mạnh dạn và can đảm thực hiện thay đổi. Tôi đã được tham gia vào nhiều tổ chức đã trải qua quá trình này. Quá trình như vậy có thể gây đau đớn và khó khăn để thực hiện một thay đổi 180 độ như vậy. Nhưng điểm son là gần như tất cả các trường hợp này cho thấy họ đã trở thành các tổ chức mạnh mẽ và có năng lực hơn và được hưởng lợi được nhiều từ quá trình thay đổi nhiều như chính từ sự thay đổi bản thân. Co-op ở Anh đang trong quá trình chuyển đổi như vậy. Họ đã đưa ra cơ cấu quản trị mới, một chiếc ghế chủ tịch độc lập, các thành viên hội đồng quản trị độc lập mới để ngồi cùng ban giám đốc và một tân giám đốc điều hành. Toàn bộ sự việc đã diễn ra dưới sự giám sát công khai, và chắc chắn đây là một hành trình khó khăn, và chưa tới gần đích. Chưa thể có phán quyết đúng sai nhưng nỗ lực thúc đẩy cho sự thay đổi chắc chắn là ấn tượng. Và các tổ chức mới ra sao? Họ đang ở trong một vị trí tuyệt vời, vì họ bắt đầu với một nền móng mới hoàn toàn, và họ có cơ hội để học hỏi từ những sai lầm của người khác. Có một số điều quan trọng để thiết lập và làm rõ ngay từ đầu. Đầu tiên là chỉ định một hoặc nhiều thành viên độc lập cho hội đồng quản trị của tổ chức của họ. Giống như cần có giám đốc độc lập tại các công ty start-up (doanh nghiệp thành lập từ đầu) đóng một vai trò quan trọng trong việc góp tiếng nóiói không bị ràng buộc và không thiên vị khi họp hành. Vậy các tổ chức của các thành viên cũng nên áp dụng đúng điều này. Giới hạn nhiệm kỳ, và không chỉ giới hạn đối với các thành viên hội đồng quản trị, mà còn cho cả ghế chủ tịch hội đồng quản trị. Điều này cũng nên được qui định ngay từ đầu. Tách vai trò đối với ghế chủ tịch và chức giám đốc điều hành là quan trọng. Nếu có điều gì đổ vỡ và một trong hai người rời bỏ, tổ chức sẽ vẫn tương đối ổn định. Tách biệt vai trò cũng bảo vệ các thành viên lên tiếng để cố gắng mang lại thay đổi vì họ sẽ thấy ít bị ở vào thế bị trả đũa nếu nỗ lực họ theo đuổi nhằm thay đổi không thành. (Ảnh: Valeriano di Domenico / Getty Images) Một điều quan trọng khác thường bị bỏ quên: tức là quan trọng là phải làm rõ vai trò của những người ngồi trong hội đồng quản trị. Có phải họ ngồi đó trong tư cách đại diện cho các tổ chức và lợi ích riêng của họ, hay họ bỏ lại sự liên kết trực tiếp đó trong phòng họp và trở thành thành viên hội đồng quản trị của tổ chức mà họ phụng dưỡng vào ngày hôm đó? Các tổ chức có thành viên, như Fifa và Co-op, cũng như nhiều hội đồng quản trị của những tổ chức mà chúng ta đang làm việc cho hàng ngày, sẽ vận hành tốt nhất khi tuân thủ các nguyên tắc quản trị vững mạnh với các thành viên hội đồng quản trị được đào tạo bài bản và tham gia tích cực. Thường thì các tổ chức này được tạo ra vì lợi ích chung. Cho dù các tổ chức lớn và phức tạp có ảnh hưởng tới nhiều người như Fifa, hoặc các tổ chức nhỏ mà chỉ tác động tới một số ít, việc có ý tốt không thôi là chưa đủ. Khắc phục những yếu kém của các tổ chức này đôi khi có thể là một nhiệm vụ nan giải, nhưng đó là nhiệm vụ tốt nhất cần phải đối mặt và làm càng sớm càng tốt, khi thay đổi có thể ít đau đớn và những lợi ích sẽ được nhiều. Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả, không phải quan điểm của BBC hay BBC.com. Lucy Marcus là nhà văn được giải thưởng, là chủ tịch hội đồng quản trị và giám đốc không điều hành của một số tổ chức. Bà cũng là CEO của Marcus Venture Consulting. Bài gốc tiếng Anh đã được đăng trên BBC Capital
Bốn trận đấu ở vòng tứ kết đã diễn ra cực kỳ gay go quyết liệt, cho dù có những trận tỷ số đã được mở rất sớm.	World Cup: vòng bán kết sẽ gọi tên ai?	World Cup 2014 đã có một vòng bán kết sôi nổi, kịch tính và hấp dẫn. Sân cỏ đã gọi lên bốn cái tên lọt vào vòng bán kết: Đức, Brasil, Argentina và Hà Lan – chúng tôi nêu theo thứ tự các trận đấu tứ kết đã diễn ra, chứ hoàn toàn không hề sắp xếp theo hy vọng bước lên đinh cao của vinh quang. Lại một lần nữa, châu Mỹ, nói đúng hơn là Mỹ Latinh và châu Âu lại đối đầu nhau để chọn ra hai đội vào chung kết. Liệu đó sẽ là một chung kết toàn Âu để người châu Âu lần đầu tiên đoạt chức vô địch ở trên đất Tân Thế giới, hay là một trận thư hùng Mỹ Latinh để chiếc Cúp Vô địch ở lại Nam Mỹ. Cũng có thể đại diện hai châu lục sẽ có mặt ở chung kết để tạo nên một điểm thăt nút đầy kịch tính làm cho hàng triệu con tim vỡ òa vì niềm vui sướng và cùng lúc đó hàng triệu người hâm mộ ở bên thua trận sẽ có những giọt nước mắt tiếc nuối và đắng cay. Bán kết 1: Brasil gặp Đức Đội chủ nhà chỉ còn phải đi tiếp hai bước nữa để đem lại danh hiệu Vô địch Thế giới lần thứ 6 cho Brasil, điều mà người dân Brasil chờ đợi từ sau 2002. Còn đội Đức, liệu có khắc phục được rào cản Brasil, đội đã từng ngáng chân họ trong những giải gần đây, để tiến đến danh hiệu Vô địch lần thứ 4. Brasil sẽ ra quân mà thiếu mất cầu thủ chơi sáng tạo nhất của họ, người đem lại cảm hứng cho đội bóng và cho toàn thể đất nước Brasil. Trong những trận vừa qua, lối chơi của Brasil dựa vào Neymar, xoay quanh Neymar. Anh là điểm tựa, là chỗ dựa tinh thần của toàn đội, là con át chủ bài đem lại chiến thắng cho Brasil. Không có anh, Brasil sẽ chơi như thế nào khi trong các trận vừa qua các đồng đội chỉ là vệ tinh làm bóng cho anh và cũng thừa hưởng những khoảng trống anh tạo ra khi hút hai đến ba cầu thủ đối phương? Trong trận gặp Đức, Brasil cũng sẽ thiếu một thủ lĩnh ở hàng hậu vệ, Thiago Silva – người đã mở đầu cho chiến thắng nhọc nhằn của Brasil trong trận gặp Colombia, với cú đệm bóng cận thành mở tỷ số ngay ở phút thứ 7. Và rồi một pha phạm lỗi 'ngu xuẩn' với thủ môn Ospina trong một tình huống còn lâu mới gây nguy hiểm cho khung thành Brasil, xin lỗi nếu có nặng lời về hành vi này của anh, anh đã phải lĩnh thẻ vàng – và mất quyền thi đấu ở vòng bán kết. Mất hai cầu thủ chủ chốt trong trục dọc, Brasil sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi phải đối đầu với Đức – một đội bóng lừ lừ tiến vào bán kết, sau trận thắng thuyết phục trước đội tuyển Pháp với một bàn thằng từ rất sớm của trung vệ Hummel từ quả đá phạt của Tony Kroos ở phút thứ 13. Brazil sẽ đá bán kết hôm thứ Ba mà không có cầu thủ chơi sáng tạo nhất trong đội hình - Neymar. Có vẻ như ông Joachim Loew đã tìm ra đội hình và lối chơi phù hợp: trở lại với đội hình 4-2-3-1, với việc đưa Lahm trở về vị trí hậu vệ phải, và bố trí Klose đá ở vị trí trung phong. Đội Đức thắng Pháp bởi sự hơn hẳn về tư duy chiến thuật, về sự gắn kết giữa các tuyến, về sự cơ động của các cầu thủ ở tuyến trên và sự chắc chắn trong phòng ngự. Còn Brasil đã thắng Colombia trong một trận đấu mà người ta không còn thấy sự uyển chuyển trong những đường bóng tấn công, sự phối hợp ăn ý giữa tiền vệ và tiền đạo. Brasil còn thể hiện một lối chơi quá rắn với mục đích duy nhất là không cho đối phương chơi, nhất là đối với James Rodriguez. Brasil phạm lỗi nhiều hơn đối phương, và nếu trong tài nghiêm khắc hơn, số thẻ phạt sẽ không chỉ dừng ở con số 2 cho mỗi đội. Brasil đã thắng bằng khoảnh khắc lóe sáng của hai trung vệ, còn Đức thắng bằng nỗ lực và lỗi chơi hợp lý của toàn đội. Không phải ngẫu nhiên mà một số bình lận viên đã coi Brasil năm nay là đội hình kém nhất trong nhiều năm. Chúng tôi cho rằng cơ hội chiến thắng của đội Đức trong trận bán kết thứ nhất tại Belo Horizonte là cao hơn, cho dù đó sẽ là một bi kịch cho đất nước và cho người dân Brasil. Còn nếu Brasil, dù có sứt mẻ lớn trong đội hình mà vẫn tận dụng được yếu tố thiên thời, địa lợi thắng Đức, thì họ sẽ có cơ giành chức vô địch thế giới trên quê hương, sau 54 năm chờ đợi Bán kết 2: Hà Lan gặp Argentina Hà Lan đã lách qua khe cửa hẹp trong trận gặp Costa Rica để vào bán kết với màn đá luân lưu 11 mét đầy kịch tính. Hà lan chiếm ưu thể trên sân trong cả hai hiệp chính và hai hiệp phụ. May mắn đã ngoảnh mặt lại với họ trong 120 phút thi đấu, trong đó đáng tiếc nhất là hai cú sút của Scheijder – một trúng xà ngang và một trúng cột dọc ở hiệp hai. Song sự thay người sáng suốt của Van Gaal, mà điển hình nhất là việc ông đã đưa Tim Krul vào sân thay Cilessen ở cuối hiệp phụ thứ hai để trấn giữ khung thành trong loạt sút luân lưu 11 mét, đã giúp đem lại chiến thắng. Với chiều cao tốt và sải tay dài, lại không phải đối mặt với các chân sút Costa Rica trong phần lớn thời gian thi đấu các hiệp chính và hiệp phụ, Krul là bài toán bí ẩn đối với các cầu thủ Costa Rica. Thủ thành Krul của Hà Lan đã đẩy được hai cú penalty của Costa Rica. Hiệu ứng tâm lý của việc thay thủ môn đã làm cho các chân sút của đối phương có phần ‘thiếu quyết đoán”, và kết quả là Krul đã đẩy được hai cú sút, đưa Hà Lan vào vòng trong. Argentina cũng đã vượt qua Quỷ Đỏ bằng tỷ số tối thiểu do công của Higuain ở ngay phút thứ 8. Điều đáng lưu ý là trong trận này Messi thường đá lùi, gần như đóng vai trò hộ công, vừa để thoát khỏi sự đeo bám của hàng tiền vệ đối phương, vừa thực hiện những đường chuyền sắc sảo cho tuyến trên. Sự cơ động của Lavezzi và Higuain, sự chắc chắn của hàng tiền vệ, nhất là Biglia và Mascherano, kinh nghiệm và sự tỉnh táo của De Michelis đã giúp Argentina giữ vững thế trận, nhất là trong hiệp 2, khi Bỉ dồn đội hình sang sân Argentina nhằm gỡ bàn thua. Trận bán kết 2 trên sân Sao Paolo sẽ rất quyết liệt, dù sao cơ hội của Argentina vẫn cao hơn. Vòng tứ kết ấn tượng Có thể nói vòng tứ kết của World Cup 2014 là một vòng đấu đầy ấn tượng. Brasil đã thắng Colombia trên sân Fortaleza nhờ sự tỏa sáng của hai trung vệ từ những tình huống cố định: Silva đệm bóng vào lưới Ospina từ quả phạt góc của Neymar, còn David Luiz tạo một diệu phẩm từ pha đá phạt từ ngoài vòng 16m50. Lẽ ra với hai đội bóng Nam Mỹ giàu chất kỹ thuật, người ta có thể chờ đợi một trận cầu mãn nhãn, với nhiều miếng phối hợp thông minh, những đường chuyền tinh xảo, những pha đi bóng lắt léo. Song trận cầu đã diễn ra ở mức quá quyết liệt, với nhiều pha phạm lỗi, đặc biệt là của Brasil với Rodriguez của Colombia. Bên phía Colombia, các hậu vệ cũng nhằm vào Neymar, và Zuniga, với pha vào bóng thô bạo từ phía sau đã loại Neymar ra khỏi giải. Trong cả trận, Brasil phạm 31 lỗi, còn Colombia phạm 23 lỗi. Trọng tài Carballo, theo chúng tôi, đã không hoàn thành nhiệm vụ làm nguội các chiếc đầu nóng của hai đội Đức đã thắng Pháp hoàn toàn xứng đáng với sự vượt trội về chiến thuật, về kinh nghiệm và bản lĩnh của các cầu thủ. Hàng tiền vệ Pháp hoàn toàn lép vế trước đội Đức. Mỗi tình huống cố định là một lần khung thành đội Pháp bị uy hiếp. Sự di chuyển linh hoạt của hàng tiền đạo và cự ly thích hợp giữa các tuyến đã giúp Đức hoàn toàn làm chủ trận đấu, kể cả khi đội Pháp bùng lên ở hiệp hai. Messi đá thấp để hộ công, đồng thời thu hút đối phương và tạo nhiều khoảng trống cho đồng đội. Hà Lan gặp Costa Rica là trận đấu của các thủ môn. Keylor Navas bên phía Costa Rica tỏa sáng trong 120 phút thi đấu, với nhiều pha cứu thua xuất thần. Song Tim Krul, với sải tay dài và khả năng phán đoán tốt hướng sút của đối phương đã mang lại chiến thắng cho Hà Lan. Trong trận Argentina thắng Bỉ, dấu ấn chiến thuật của Sabella, sự “hy sinh” của Messi bằng cách “nhường” vị trí trên hàng công cho đồng đội để từ tuyến sau tăng tốc quấy phá hàng phòng ngự đối phương, bàn thắng đầu tiên của Higuain ở giải lần này, sự vững vàng của Biglia trong vị trí tiền vệ phòng ngự là những nét nổi bật nhất của Argentina trong trận gặp Quỷ Đỏ. Bên phía Bỉ, dù có sự tỏa sáng của một vài cá nhân, trong đó có De Bruyne, song sự phối hợp trong tấn công còn đơn điệu, nhịp điệu tấn công ít biến tấu, làm cho các đợt lên bóng của Bỉ dễ bị bắt bài. Theo chúng tôi việc Brasil, Đức, Argentina và Hà Lan vào bán kết là xứng đáng và chất lượng kỹ thuật của các trận tứ kết chưa đáp ứng hết kỳ vọng của người hâm mộ, song sự căng thẳng của cả bốn trận, tình thần thi đấu quyết thắng đến tận phút cuối cùng của các cầu thủ đã đem lại sự hấp dẫn của cả bốn trận bán kết của World Cup lần này. Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả, một nhà báo thể thao độc lập và bình luận viên bóng đá kỳ cựu đang sống ở Hà Nội.
Kết quả mới công bố của viện nghiên cứu xếp hạng tổ chức giáo dục, khoa học SCImago của Tây Ban Nha năm 2012 cho thấy vị trí của các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam có xu hướng đứng thấp mà một số chuyên gia trong nước cho là đã "tụt hạng."	Lo ngại cho nghiên cứu khoa học VN	Quốc Phương BBC Tiếng Việt Giáo dục và nghiên cứu của VN đứng thấp ở khu vực theo xếp hạng Theo nội dung xếp hạng, về mặt số lượng, ở lĩnh vực nghiên cứu về giáo dục, công bố xếp hạng thực hiện với 3.290 đại học, viện nghiên cứu quốc tế của SCImago cho hay Việt Nam đứng hạng 14 trong 21 quốc gia ở khu vực Đông Á, xếp sau các nước như Malaysia (hạng 8), Thái Lan (hạng 9), Philippines (hạng 11). Ở chỉ tiêu này, số lượng bài nghiên cứu về giáo dục của Việt Nam chỉ bằng 1/37 so với Đài Loan (hạng nhất) và 1/30 so với Hồng Kông (hạng nhì), với tổng số các bài báo khoa học trong ngành khoa học giáo dục của Việt Nam được công bố quốc tế là 39 trong khoảng thời gian 14 năm được so sánh từ 1996-2010 và có chỉ số trung bình là 2 bài mỗi năm. Xếp hạng của SCImago về một chỉ số về việc được trích dẫn công bố quốc tế của bài báo, công trình khoa học, hay chỉ số H, cho thấy chỉ số này của Việt Nam đứng thứ 13 và ở mức 4 điểm, xếp dưới Philippines, quốc gia láng giềng Đông Nam Á vốn xếp thứ 10 với 6 điểm, sau Thái Lan (hạng 9, 8 điểm) và chỉ đứng trên Campuchia vốn xếp hạng 14 với 2 điểm. Báo cáo xếp hạng trên ba nghìn trường, viện đại học, nghiên cứu thế giới cho hay có 4 tổ chức của Việt Nam lọt vào danh sách được xếp đợt này, nhưng đứng ở vị trí khiêm tốn, là Viện khoa học và công nghệ, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Bách khoa Hà Nội. Xếp hạng của SCImago trong báo cáo năm 2012 về mặt công bố khoa học được bổ sung chỉ báo "lãnh đạo" ngầm chỉ định về tỷ lệ phần trăm tác giả chính của công trình khoa học công bố quốc tế là người trong biên chế của một cơ sở, trường viện được xếp hạng. Chỉ số này đặt bên cạnh một số tiêu chí được đem ra so sánh, đánh giá khác đã biết như đầu ra, hợp tác quốc tế (với đồng nghiệp quốc tế), chỉ số tác động (đo ảnh hưởng của nghiên cứu), chỉ số chất lượng khoa học (nhắm vào tỷ lệ bài báo được công bố trên các tập san, tạp chí khoa học hàng đầu thế giới), chỉ số chuyên biệt hóa, chỉ số xuất sắc... 'Không ngờ tệ như thế' Phản ứng về kết quả xếp hạng mới công bố của báo cáo 2012 của nhóm nghiên cứu thuộc SCImago, tờ Dân trí đăng bài báo của nhà nghiên cứu, học giả Nguyễn Văn Tuấn từ Đại học New South Wales Úc và đồng nghiệp, coi đây là một "báo động" và "tụt hạng" về nghiên cứu khoa học và nghiên cứu giáo dục của Việt Nam. "Tôi không hình dung là (kết quả) tệ đến như thế này. Với tư cách là một người đứng đầu một viện nghiên cứu về giáo dục, tôi thấy đây là một nỗi đau mà chắc chắn là phải khắc phục" PGS TS Đặng Thị Thanh Huyền Một số chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu giáo dục mà BBC Việt ngữ hỏi ý kiến hôm 26/10/2012 có phản ứng khác nhau về công bố xếp hạng của SCImago. Một trong số đó, PGS. TS Đặng Thị Thanh Huyền, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Quản lý Giáo dục cho rằng đây là một kết quả "rất tệ" đối với lĩnh vực nghiên cứu giáo dục nói riêng, nghiên cứu khoa học và ngành giáo dục nói chung của Việt Nam. Trong khi cho rằng báo cáo của CSImago có thể chưa khảo sát đầy đủ kết quả nghiên cứu khoa học giáo dục của các trường Đại học sư phạm và Viện Nghiên cứu khoa học Giáo dục quốc gia ở Việt Nam, bà nói: "Tôi không hình dung là (kết quả) tệ đến như thế này. Với tư cách là một người đứng đầu một viện nghiên cứu về giáo dục, tôi thấy đây là một nỗi đau mà chắc chắn là phải khắc phục." "Không biết là các lãnh đạo cấp trên có đọc thông tin này không, nhưng chắc chắn là đọc, phải có những chiến lược để khắc phục vấn đề này." "Và nếu muốn giáo dục thay đổi, thì đúng là nghiên cứu khoa học về giáo dục phải thay đổi đi. Nếu với quy mô, số lượng và chất lượng như thế này, nó sẽ là một cản trở cho sự cải tổ giáo dục" Lãnh đạo của Viện nghiên cứu trực thuộc Học viện Quản lý Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho rằng cần phải xem xét tới khâu kinh phí và đầu tư nguồn lực cho nghiên cứu khoa học. Vì theo bà đây là một trở lực rất lớn đối với chất lượng, trong khi cải tiến phương pháp giảng dạy, đào tạo từ cấp giáo dục mầm non, phổ thông cho đến Đại học cũng có vai trò giúp cải thiện giáo dục trong tương lai. Còn một chuyên gia về kiểm định chất lượng thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, người không muốn tiết lộ danh tính, cho rằng bảng xếp hạng của SCImago chỉ nhằm mục đích xếp hạng, không sử dụng đầy đủ các chỉ báo tổng quát cho phép đánh giá khách quan cũng như kiểm định về giáo dục, cũng như nghiên cứu khoa học. Ông nói: "SCImago chỉ tính đến chỉ báo công bố quốc tế, không tính tới công bố trong nước, bỏ qua nhiều chỉ số kỹ thuật quan trọng, chi tiết và đặc trưng trong kiểm định giáo dục, khoa học. "Chúng tôi không phủ nhận xếp hạng. Xếp hạng có ý nghĩa về động lực, nhưng không nên chủ trương coi xếp hạng là đánh giá cao nhất và duy nhất." 'Đào tạo quá tạp' Giáo sư Lâm Quang Thiệp từng cho rằng một số cơ sở như đại học quốc gia cần xem xét lại mục tiêu đào tạo của mình Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng việc các trường, viện của Việt Nam xuất hiện trên các đánh giá quốc tế cần phải được coi là một ghi nhận ban đầu và không nên 'quá khắt khe' như một số nhà nghiên cứu người Việt Nam từ nước ngoài. "Vấn đề là đưa ra giải pháp. Hiện trạng Việt Nam chỉ có vậy, làm sao có thể yêu cầu Việt Nam theo kịp ngay được với các trường, viện hàng đầu quốc tế?" "Phải có thời gian. Liệu chúng ta có kinh phí đủ để cải cách không? Nhân sự có dám thay toàn bộ hay hàng loạt không? Ở đây còn có vấn đề bài toán xã hội nữa." Riêng về cải thiện việc công bố quốc tế các công trình bài báo, khoa học, một trong các chỉ báo được nhóm xếp hạng của SCImago căn cứ, chuyên gia này đưa ra kiến nghị: "Theo tôi cần cải tiến văn hóa công bố. Ở Việt Nam nhiều tác giả, nhóm tác giả còn chưa chú trọng công bố quốc tế. "Ngay một số Đại học được cho là hàng đầu như Đại học Quốc gia cũng xuất hiện khuynh hướng đào tạo quá tạp" Giáo sư Lâm Quang Thiệp "Việc đánh giá các đều tài, công trình nhiều khi coi nặng việc bảo vệ kết quả đề tài, nộp hồ sơ nghiệm thu, mà nhiều trong số đó thực ra có thể cân nhắc chỉ cần yêu cầu xuất trình bài báo công bố và công bố quốc tế là được. "Việt Nam cần mạnh dạn với vấn đề 'chủ đề nhạy cảm', ở đâu có thể mời được chuyên gia, học giả quốc tế, như những người đoạt giải Nobel, thì nên mời họ vảo làm Tổng biên tập, Chủ tịch Hội đồng các tờ báo, tạp chí khoa học, và các tạp chí cũng nên song ngữ hóa, để quốc tế có thể theo dõi, tham khảo khoa học, giáo dục Việt Nam" Riêng về vấn đề vai trò "hàng đầu" và "đạt chuẩn quốc tế, khu vực" của một số trường đại học, viện nghiên cứu, và trước một số chỉ trích cho rằng một số Viện đại học Quốc gia của Việt Nam chưa đạt được các kỳ vọng đặt ra, Giáo sư Lâm Quang Thiệp, nguyên Vụ trưởng Vụ Đại học, trợ lý Bộ trưởng Giáo dục - Đào tạo, trong một trao đổi trước đây với BBC nói: "Việt Nam cần xem lại quy hoạch phát triển đại học và bài toán chất lượng. Ngay một số Đại học được cho là hàng đầu như Đại học Quốc gia cũng xuất hiện khuynh hướng đào tạo quá tạp," "Từ đào tạo tại chức tới du học quốc tế, du học nội địa, đều làm, mà lẽ ra nên để cho các trường khác làm và tập trung vào các nhiệm vụ xứng đáng tầm vóc của mình hơn," cựu thành viên Hội đồng Giáo dục Quốc gia bình luận. Thêm về tin này Chủ đề liên quan
Trong một lớp học tại Đại học Dongguk ở Seoul, giáo sư Eun-Joo Lee yêu cầu các sinh viên vẽ một cái chai, sau đó vẽ xe đạp. Nhưng đây không phải lớp học nghệ thuật.	Hàn Quốc dạy giới trẻ cách kết hôn và sinh con	Đây là khóa học "hôn nhân và gia đình", và Lee đang có bài giảng về những quy tắc giới tính đầy thách thức trong xã hội. Giải pháp cho cuộc khủng hoảng nhà ở Hong Kong Monaco đang gần hết chỗ cho đại gia? Thay đổi ở TQ: Phụ nữ vẫn luôn thiệt thòi Bà nói rằng cách mọi người vẽ sẽ giúp xác định được độ nữ tính hoặc nam tính trong mỗi sinh viên. Nếu một phụ nữ vẽ xe đạp từ phần trước, thì đây là thể hiện xu hướng nam tính trong cô. Điều này chẳng có gì tiêu cực, bà trấn an sinh viên, đó đơn thuần là xu hướng tính cách mà ta nên chú ý. Tiếp theo, Lee cho sinh viên xem hình ảnh của những cậu bé đẩy xe đẩy bốn bánh, và những cô bé chơi đồ chơi dạng công cụ. Những quảng cáo đồ chơi kiểu Châu Âu này thách thức các định kiến về giới tính, bà nói với sinh viên. Eun-Joo Lee cho biết vẽ xe đạp giúp sinh viên hiểu hơn về nam tính và nữ tính. Đó là một phần bài giảng trong khóa học hôn nhân và gia đình tại Đại học Dongguk Lớp học nhằm giúp người trẻ định hướng quan hệ để rồi một ngày nào đó, họ sẽ tìm được một nửa của mình. Đây là một phần trong nỗ lực lớn của Hàn Quốc nhằm giải quyết một vấn đề cực kỳ gai góc - người trẻ không muốn kết hôn, và những người kết hôn không muốn sinh nhiều con. Có tiền thì không gì là không thể? Nên chọn thời điểm nào để dễ thành công? Lúc này có phải là thời gian ta có năng suất cao nhất? Đây là đề tài phức tạp ở một quốc gia với lịch sử sâu sắc về truyền thống vai trò giới tính, với nhiều thay đổi kéo theo sự phát triển bùng nổ về kinh tế trong thập niên 1960. Tỷ lệ sinh sụt giảm Quan điểm truyền thống bắt rễ từ lâu đời tại Hàn Quốc cho rằng phụ nữ là người xây tổ ấm và đàn ông là người kiếm tiền nuôi gia đình. Điều này tạo ra tác động lớn đến cách phụ nữ trẻ và đàn ông nhìn nhận hôn nhân và cách xây dựng gia đình. Vào năm 2017, Hàn Quốc có tỷ lệ sinh thấp nhất trong lịch sử, mỗi phụ nữ chỉ sinh 1,05 con, quá thấp so với tỷ lệ lý tưởng là 2,01 để đảm bảo duy trì dân số ổn định. Tình trạng này xảy ra bất chấp việc chính phủ đã nỗ lực chi hàng tỷ đô la với nhiều chính sách nhằm tăng cường tỷ lệ sinh quốc gia trong thập niên vừa qua, bao gồm tăng thời gian nghỉ hộ sản, chi trả phí điều trị vô sinh, và gia đình có ba con hoặc hơn sẽ được ưu tiên khi cần dịch vụ chăm sóc y tế cho trẻ. Tỷ lệ sinh cũng giảm ở nhiều nơi khác tại Đông Á và Đông Nam Á, như Đài Loan, Nhật Bản, Hong Kong và Singapore. Ở Hàn Quốc, có một cụm từ mới đang trở nên phổ biến: Thế hệ Sampo. Từ "Sampo" có nghĩa là "từ bỏ ba điều": quan hệ lãng mạn, hôn nhân và nuôi con. Chi phí trong cuộc sống tăng cao và áp lực làm việc khiến sinh viên trì hoãn việc kết hôn và xây dựng gia đình, Lee cho biết Giáo sư Lee nói rằng hội chứng này lan rộng một phần vì người trẻ phải vật lộn để tìm việc làm, để độc lập về tài chính trong một nền kinh tế chậm phát triển và tỷ lệ thất nghiệp tăng. Nghiên cứu cho thấy với đàn ông, sự lo lắng về mặt tài chính là rào cản lớn nhất với hôn nhân, bà cho biết, và ngày càng có nhiều người coi hôn nhân chỉ là một chọn lựa, thay vì coi đó là điều cần thiết trong đời. Phụ nữ cũng lo lắng về những hệ quả tài chính. "Nhiều người quanh tôi không muốn kết hôn vì sinh con và nuôi con ăn học rất tốn kém," Ji-Won Kim, một sinh viên 24 tuổi trong lớp của giáo sư Lee nói. "Nhiều bạn bè tôi trong phái nữ có xu hướng suy nghĩ là họ cần kiếm tiền để tự chi trả tiền nhà, mua sắm những thứ đồ họ muốn, và nuôi một chú chó, còn chuyện tình cảm thì chỉ duy trì ở mức hẹn hò thôi, như thế sẽ tốt hơn." Hiện đại hóa quá nhanh Có nhiều yếu tố khác đi kèm với tiền bạc gây ra sự lo lâu. "Người ta thường nói đời bạn coi như xong sau khi bạn kết hôn và có con," bà cảnh báo. Một sinh viên 24 tuổi khác tên là J-Myeong Kim, cuối cùng cũng muốn ổn định cuộc sống, nhưng bạn gái hiện tại của anh lại muốn được bảo hộ trong việc ứng xử với gia đình anh. Trong nhiều thập niên vừa qua, phụ nữ Hàn Quốc khi mới kết hôn sẽ phải rời gia đình để về làm dâu nhà chồng, với vị trí thấp nhất trong gia đình mới. Kim phải nói rõ với bạn gái rằng gia đình anh không câu nệ truyền thống cũ. Jean Yeung, giáo sư và giám đốc của Trung Tâm Nghiên cứu Gia đình và Dân số ở Đại học Quốc gia Singapore, chỉ ra rằng những quốc gia như Hàn Quốc và Singapore đều đang ở trong "sự hiện đại quá nhanh" - một thời kỳ xã hội chuyển mình nhanh chóng đi kèm những bước tiến lớn về kinh tế. "Những thay đổi từng xảy ra ở Châu Âu trong ít nhất là một thế kỷ thì giờ đây chỉ xảy ra trong hai đến ba thập niên [ở Châu Á]," bà giải thích. "Ở nhiều góc độ, kinh tế, giáo dục và vai trò của phụ nữ thay đổi quá nhanh, đến mức các tổ chức và quy tắc xã hội không thể theo kịp." Một yếu tố quan trọng không phù hợp với gia đình hiện đại đó chính là thế giới của các tập đoàn kinh tế. Nhiều phụ nữ "không muốn lo lắng về chuyện nuôi nấng con cái trong văn hóa công ty không mấy hỗ trợ cho các bà mẹ nuôi con," Lee nhận định. Peter McDonald, giáo sư ngành nhân khẩu học tại Đại học Melbourne, nhận định các công ty không mấy coi trọng đời sống gia đình của nhân viên. "Các tập đoàn ở Đông Á thường đòi hỏi thời gian làm việc rất dài, và phải toàn tâm toàn ý với công việc, phải ưu tiên công việc trước hết," ông cho biết. Một rào cản tiềm ẩn khác với hôn nhân ở phụ nữ là sự khác biệt quá lớn về giới trong phân công làm việc nhà. Theo một báo cáo năm 2015 của OECD, trung bình đàn ông Hàn Quốc chỉ dành 45 phút mỗi ngày để làm việc nhà, thấp hơn mức trung bình của OECD đến hơn một phần ba. Bài tập hẹn hò Tại khóa học hôn nhân và gia đình, các sinh viên cùng người yêu sẽ làm nhiều bài tập. Sinh viên gọi đây là bài tập "hẹn hò bắt buộc", và Lee gọi đây là "chơi theo cặp đôi". Cặp đôi sẽ được yêu cầu thực hiện một số nhiệm vụ mà họ có thể sẽ gặp phải trong đời sống thực sau này khi yêu nhau, như cùng nhau hẹn hò với chi phí vừa phải, lập kế hoạch cho một đám cưới giả định, và lập cam kết hôn nhân với đầy đủ các vấn đề từ việc phân công làm việc nhà, cách nuôi dạy con cái hoặc cả hai sẽ đến thăm bố mẹ vợ hay bố mẹ chồng khi có kỳ nghỉ. Họ cũng quay trở lại những bài học căn bản về tình dục. Giải thích về chu kỳ kinh nguyệt cho những sinh viên ở tuổi 20 có vẻ hơi kỳ quặc, nhưng Lee cho biết trường học chú trọng dạy sinh viên cách tránh thai thay vì chỉ cung cấp cho họ đủ thông tin - kiến thức, khiến họ suy nghĩ tích cực hơn về tình dục và biết cách ngừa việc có thai ngoài ý muốn. Năm ngoái, Hàn Quốc có tỷ lệ sinh 1,05 đứa trẻ/phụ nữ, thấp nhất trong lịch sử, dù chính phủ đã chi hàng tỷ đô la để tăng tỷ lệ sinh Những bài học cơ bản này có giúp tăng tỷ lệ sinh hay không vẫn còn phải chờ thời gian. Nhưng nhiều quốc gia khác đang cố gắng thử nhiều phương pháp để tăng tỷ lệ sinh quốc gia lên. Singapore khuyến khích mọi người sinh con bằng chương trình Baby Bonus, gồm có quà tặng là tiền mặt dành cho mỗi em bé, và kết hợp quỹ tiết kiệm của cha mẹ cho tương lai con cái. Nhưng 5 năm qua, có vẻ như chính sách này không giúp tăng tỷ lệ sinh. Hàn Quốc cũng rất cố gắng sáng tạo hơn trong các chính sách của mình. Năm 2010, nhân viên tại Bộ Y tế, An sinh và Gia đình ở Seoul được yêu cầu hãy về nhà sớm một ngày thứ Tư trong tháng và dành thời gian cho gia đình theo sáng kiến có tên gọi "Ngày Gia đình". Nhưng dù có tắt điện lúc 7 giờ tối tại văn phòng, thì cơ quan này cũng không thể khiến nhân viên muốn trở về nhà sớm và sinh nở. Yeung cho biết những sáng kiến ngắn hạn như vậy "thể hiện là quốc gia đó chưa tiếp cận vấn đề cốt lõi nhất và điều chỉnh lại vai trò của từng giới." Tương tự, McDonald nhận định nỗ lực của Hàn Quốc trong việc tăng tỷ lệ sinh là vô nghĩa nếu không có thay đổi sâu rộng trong xã hội. Trong quá khứ, chính phủ nước này từng đổ lỗi cho phụ nữ vì tỷ lệ sinh thấp. Một website có màu hồng minh họa các khu vực có phụ nữ đang trong tuổi sinh nở đã bị gỡ xuống sau nhiều phản đối. McDonald cho biết những sáng kiến lệch lạc đó có thể khiến phụ nữ càng cố thủ hơn với tỷ lệ sinh thấp. Với những sinh viên trong khóa học, chương trình nhắm đến giúp họ hiểu bản thân với thái độ tích cực hơn khi nghĩ về cuộc sống gia đình. "Tôi từng nghĩ cách tôi tiếp xúc, quan tâm bạn gái là bình thường, nhưng bài kiểm tra tính cách cho thấy tôi là người có tâm lý sở hữu bạn gái," Ji-Myeong Kim thừa nhận. "Tôi là người bảo thủ hơn tôi tưởng." Lee cho biết sinh viên được dạy "không phải là tìm người hoàn hảo, mà là tìm người phù hợp với họ nhất" - cách này hy vọng sẽ dẫn đến cuộc hôn nhân hạnh phúc và gia đình hạnh phúc. Nhưng một số sinh viên vẫn cảm thấy khó khăn trong việc phá bỏ những kỳ vọng của cha mẹ. "Mẹ tôi nói tôi phải kết hôn với người đàn ông nào có ổn định về kinh tế, người sống trong gia đình hòa hợp, có tính cách tốt và chu đáo với mọi người," Ji-Won Kim nói. Nhưng cô cho biết cô ưu tiên một số yếu tố hơn. "Tôi ưu tiên sự ổn định tài chính hơn là vẻ đẹp bề ngoài," cô cười. "Mẹ tôi nói hình thức không còn là vấn đề một khi mình đã kết hôn." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.
Chỉ trong một buổi chiều 17-4 ở trong nước, ngoài những tiếng kêu la của trẻ con, tiếng khóc nấc của nhiều phụ huynh mất con, cùng sự im lặng của các bệnh viện cũng như của những tuyên bố thản nhiên của người cầm đầu ngành kiểm soát sự sống còn của con người, là những cơn bão dậy lên trên các trang mạng đòi hỏi Bộ Y tế Việt Nam phải có một thái độ đúng trước đại dịch.	'Bộ trưởng Y tế nên từ chức'	Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến tới thăm bệnh nhi ở Viện Nhi Trung ương Thông tin ngày một nhiều về đại dịch khiến dân chúng đi từ trạng thái này đến trạng thái khác. Từ tức giận, đòi hỏi, giờ thì đã rất nhiều người nghĩ bằng sự tỉnh táo và hoàn toàn mang giá trị cấp bách của một xã hội dân sự đòi hỏi: người không có đủ khả năng kiểm soát tình thế, có cần phải ra đi ngay để tìm một ai đó thế chỗ, giải quyết vấn đề? Đây không phải là sĩ diện của một con người, của một chế độ khi sắp đặt nhân sự, mà tiếng kêu của đám đông đòi hỏi được thấy nhịp đập của một trái tim có thật từ một hệ thống lãnh đạo. Từ chức giờ đây là một thái độ văn hóa và cũng là cho thấy một phản ứng đầy nhân đạo, trao lại quyền quyết định cho một ai khác để có những giải pháp tức thì, cứu lấy sinh mạng của hàng ngàn gia đình đang đang thấp thỏm về sinh mạng của con mình. Con số 108 trẻ em chết trong đợt dịch sởi này được công bố, đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Vì diễn biến mỗi ngày vẫn diễn ra, và Bộ Y tế Việt Nam vẫn chưa có một công bố nào mang tính minh bạch rằng dịch sởi đã được kiểm soát, ít nhất ở một vài thành phố. Đóng cửa thông tin Trong một thói quen thích dùng quyền lực hơn giải pháp thực tế cho vấn đề, tin tức về đại dịch đã bị ngăn chận. Cũng trong buổi chiều ngày 17-4, đại dịch sởi đang bùng lên cao điểm, thì các bệnh viện được lệnh phải đóng cửa thông tin, thậm chí phóng viên vào đưa tin, ghi hình là chuyện đặc cách, phải có giấy phép riêng. Tin tức nói bệnh viện quá tải, thiếu trang thiết bị chữa trị và nhiều cháu nhỏ phải chung giường Bản tin của báo Một Thế Giới cho biết ngay cả lao công, bảo vệ… của bệnh viện Nhi Trung Ương tại Hà Nội cũng được lệnh ngăn trở người tác nghiệp. Trên các trang mạng, dấy lên không biết bao nhiêu thông tin về cái chết của con mình, của con bạn bè mình. Uất nghẹn, và đè nén, nhưng họ chỉ được trả lời bằng những phát biểu vô hồn của bà bộ trưởng như “chưa đủ điều kiện để công bố dịch sởi” hoặc “muốn công bố dịch phải xin ý kiến”. Những hình ảnh tràn ngập trẻ em nằm không đủ chỗ ở các bệnh viện Nhi vẫn không đủ giúp cho nét chân mày được trang điểm rất đẹp của bà bộ trưởng nhíu lại. Trên một trang facebook, một người có bạn làm trong ngành y nói rằng sẽ khó mà có chuyện công bố dịch, vì nghe nói rằng y tế Việt Nam đã cam kết với W.H.O là sẽ thanh toán dịch sởi vào năm 2017 bằng văn bản, ngân sách tài trợ… nên việc công bố không kiểm soát được bệnh sởi sẽ làm mất mặt ngành y tế Việt Nam. Tin tức này đang lan nhanh, cùng với việc Bộ Y tế vẫn im lặng về số lượng hàng ngàn trẻ em nhiễm bệnh, lại dường như là một điều xác tín im lặng. Rõ ràng Bộ Y tế VN hoàn toàn xa dân đến mức không nghe được những lời kêu to như vậy chung quanh mình, cho dù những thông tin đó có thật hay không. Không phải vô lý khi nhiều tờ báo đã phải kêu lên vào ngày 16-4 rằng “cần phải công bố dịch” hoặc “Bộ Y tế giấu dịch sởi”. 'Lãnh đạo vô cảm' Hiện thực là giá trị lớn nhất, nó giới thiệu sự cấp bách mang giá trị nhân tâm con người, và cũng giới thiệu hiện thực về khả năng của bà bộ trưởng như một người đang cầm lái chiếc tàu Bộ Y tế đi qua sóng gió nhưng trong tiếng gió bão gầm rú, còn có tiếng kêu thét của các sinh linh vô tội bị cố ý nhấn chìm. Mới đây, người dân Việt Nam nhìn thấy lời tuyên bố của bà Nguyễn Thị Kim Tiến là “Chúng tôi mà có con cháu mắc sởi, không bào giờ dại cho vào đây”. Câu phát biểu này của bà Tiến đã làm bùng lên sự phẫn nộ trong các phụ huynh. “Người ta sẽ đem vào đâu, nếu không là bệnh viện?” một phụ huynh đã viết lời bình như vậy. Câu nói của bà bộ trưởng làm mọi người sững sờ vì mang đầy sự vô trách nhiệm cũng như thiếu khả năng hành động của một quan chức. Nếu dịch sởi không thể kiểm soát như bà Tiến mô tả, rõ ràng cần thiết phải lập trại cách ly khẩn cấp ở các thành phố lớn. Cần triệu tập các chuyên gia y tế để giải quyết vấn đề mà các bệnh viện thông thường đang không còn đủ sức. Hàng ngàn trẻ nhiễm bệnh ở mọi nơi đủ là lý do để hành động nhanh, với y đức, với tình người. Thật lòng, ngành y cũng đã tạo điều kiện để bà Tiến chứng minh tấm lòng của mình với các bệnh nhi, nhưng cũng đủ cẩu thả đến mức cho thấy bà Tiến không có khả năng đội mũ nón y tế cho đúng cách cơ bản khi đi thanh sát. Nhiều người đã bật cười về điều đó. Ngành y tế bất lực? Sự hỗn loạn bắt đầu xuất hiện. Trên các trang mạng xuất hiện nhiều lời quảng cáo chữa bệnh sởi gia truyền, thuốc trị sởi đặc biệt… theo nguyên tắc bình thông nhau, nhưng cũng là một lời tố cáo về sự bất lực của hệ thống y tế Việt Nam lúc này. Chắc chắn không ít các bậc phụ huynh của 7000 đứa trẻ đang mắc bệnh, đang sốt ruột vì con mình, đã liên lạc với những chỗ như vậy. Sẽ là may mắn nếu đó là những lời quảng cáo tốt. Còn nếu đó lại là cách kiếm tiền nhanh của những kẻ cơ hội, mọi việc sẽ bùng nổ và trở thành một đại họa quốc gia. Giấu diếm và giữ ghế, giữ mặt mũi cho giới lãnh đạo không phải là chuyện mới thấy trong ngành y tế Việt Nam. Năm 2003 đã có chuyện giấu diếm dịch Sars. Năm 2008, lại cố ý nói trại đi dịch tả là “tiêu chảy cấp” để làm nhẹ đi tình hình. Những tiền lệ đó, nếu tiếp tục nối dài đến đại dịch sởi này, gọi đúng tên, là ô nhục. Tôi không biết ai có suy nghĩ gần với mình, nhưng tôi chính thức mở lời kêu gọi bà bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nên từ chức ngay. Ở đây không phải là sự tức giận đòi hỏi bà phải bị trừng phạt vì những sai lầm vẫn có từ trước, hay đang đang diễn ra, mà lời kêu gọi bà nên từ chức để những người thật sự có khả năng bước vào vị trí này để cứu người. Từ chức vào lúc này để nhận được sự trân trọng, và để đánh động toàn bộ ngành y dốc lực vào sự kiện đang quá cấp bách này. Cũng không riêng gì bà Nguyễn Thị Kim Tiến mà nhiều quan chức khác cũng nên tập dần cách hành xử văn minh này, vì so với nhân dân, chính họ là người đang được thụ hưởng những giá trị văn minh nhiều nhất. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và văn phong của tác giả, hiện đang sống tại TP Hồ Chí Minh.
Nhân kỷ niệm 50 năm Cách mạng Cuba, báo Anh có phóng sự đặc biệt về đời tư của lãnh tụ Fidel Castro, nói ông có nhiều con và cuộc sống tình ái rất mạnh.	Đời tư trong bóng tối của Fidel Castro	Dù Fidel Castro, năm nay 82 tuổi có hình ảnh chính thức là một chiến sĩ hy sinh đời tư vì cách mạng, các cuộc tình cho thấy một người đàn ông khác hẳn. Bài của nữ nhà báo Christine Toome đăng trên The Sunday Times 28/12/2008 nói “đời tư của Fidel vẫn là chuyện cấm kỵ ở Cuba”. “Hình ảnh phổ biến của Castro trong 50 năm qua là một chàng David đơn độc, dũng mãnh chống lại Goliath tư bản, nhất là nước Mỹ,” Nhưng trích lời chính con gái ông Alina Fernandez Revuelta và phỏng vấn nhiều người khác, tác giả bài báo mô tả một Fidel Castro khác: “Đó là một tay tán gái chuyên nghiệp với bao nhiêu con cái ngoại hôn không ai biết”. Bài báo cho biết Fidel Castro, theo lời cô con gái Alina hiện sống tại Miami, Hoa Kỳ, có ít nhất là tám người con. Khi chưa rời Cuba, Alina tìm cách gặp các anh chị em cùng cha khác mẹ nhưng chỉ biết được vài ba người. Lý do là những người mẹ của họ thường chỉ là tình nhân của Fidel trong một giai đoạn. Trong một lần đến thăm chú là Raul Castro, Alina, 12 tuổi, mới gặp anh Fidelito, khi ấy 18 tuổi. Từ Fidelito, Alina được biết mình còn có một anh trai cùng cha khác mẹ tên là Jorge Angel. Người này là kết quả một cuộc làm tình trên xe lửa của Fidel năm 1948. Một lần là đủ? Chính thức mà nói, như Fidel trả lời phỏng vấn đạo diễn Mỹ Oliver Stone năm 2003, ông ta chỉ lấy vợ có một lần và coi “thế là quá đủ”. Nhưng điều nổi bật trong bài báo là chân dung Fidel Castro trong quan hệ với các phụ nữ, cách ông ta đối xử với họ và con cái. Fidel dùng quyền lực để thu hút phụ nữ và buộc họ chấp nhận cuộc sống trong bóng tối để ông ta đóng vai cha già dân tộc. Chính quyền Cuba cung cấp chỗ ở cho những phụ nữ này để ông ta thỉnh thoảng đến, như trường hợp của Natalia ‘Naty’ Revuelta, mẹ của Alina, người năm nay cũng đã 52 tuổi. Bà nhớ lại ông bố thường đến thăm hai mẹ con vào đêm, cho con gái một búp-bê và “hút xì gà khói mù nhà”. Khi đó, Fidel đã có con trai là Fidelito với người vợ chính thức duy nhất Mirta Diaz-Balart. Trong các bức hình chính thức, các phụ nữ là nhân tình hay vợ không giấy hôn thú của Fidel chỉ xuất hiện phía sau. Chẳng hạn như Celia Sanchez, một phụ nữ Công giáo, vừa là thư ký, vừa là nhân tình của ông. Fidel cũng thích cả phụ nữ gốc nước ngoài. Marita Lorenz, người Mỹ gốc Đức từng kể rằng hồi 19 tuổi, bà được Castro thuê phòng cho ở trong một khách sạn tại Havanna bảy tháng trong năm 1959 để có quan hệ. Nhưng số phận những người vợ không hôn thú của Fidel mới thực sự là là câu chuyện buồn. Dalia Soto del Valle, một nữ vô địch môn bơi, lọt vào mắt lãnh tụ tối cao và Fidel cưng lâu nhất. Có các nguồn tin nói sau khi Celia chết, Fidel đã cưới Dalia năm 1980. Bà sinh được năm con trai cho Fidel, tất cả đều có tên bắt đầu bằng chữ A: Angel, Alex, Antonia, Alejandro và Alexis. Lý do là Fidel ngưỡng mộ vị hoàng đế thời cổ ở châu Âu: Alexander Đại đế. Bài báo của Christine Toome cho rằng bi kịch vì bị giấu kín khiến các con của Fidel tìm cách ‘lọt ra ánh sáng’. Sáu năm trước, người yêu của Antonio tuồn ra nước ngoài một cuốn băng video quay hình Fidel Castro vui chơi với Dalia, các con và các cháu nội. Hồi 2006, một phụ nữ Cuba khác, Idalmis Menendez cũng vượt biên ra nước ngoài. Cô nhận là vợ của Alex, con trai thứ nhì của Fidel và Dalia, và kể chi tiết về gia đình không được công nhận trước dư luận này của lãnh tụ Cuba. Bài báo ‘The life and loves of Fidel Castro’ kết luận rằng hành vi của Fidel Castro, bản thân có hội chứng tâm lý đặc biệt vì là con ngoài hôn thú của một điền chủ Cuba, đã gây đau khổ cho nhiều người phụ nữ. Mô hình chính trị của Cuba và hình ảnh công khai của ông, vốn đã được chế độ dày công xây dựng, khiến cuộc đời tình ái của Fidel sẽ vẫn còn là điều bí ẩn. Ngoài ra, như bài báo viết “nhiều người biết về những cuộc tình hồi trẻ của ông đã đem bí mật xuống mồ”. Anh NgọcGửi ông Hùng - Sài Gòn. Tôi không biết câu chuyện về Fidel như vậy có thực hay không nhưng là người đàn ông, ông nên đọc thêm về bản năng của người đàn ông. Ai là đàn ông chả thích nhiều hơn 1 phụ nữ có điều họ có làm được điều đó hay không thôi. Đó là chuyện tình cảm. Đừng lôi chính trị vô đây. Hùng, Sài GònTôi thật không hiểu một số người tự cho mình là tiến bộ lại chấp nhận chế độ đa thê! Fidel đã có công lật đổ chế độ độc tài rồi xây dựng một đế chế suy độc tài. Ở những nước như vậy bạn có thể có hàng trăm vợ và càng nhiều con cái càng tốt vì các người thân của bạn càng nhiêu trong bộ máy cai trị thì càng dễ thao túng. LovelyThói thường điều gì mình thích giấu thì người ta thích biết. Tôi nghĩ rằng cuộc sống tình ái của con người cũng cần thiết như ăn với ngủ, nếu thiếu hoặc không có thì mất đi một phần ý nghĩa cuộc sống- ngoại trừ những bậc tu hành khả kính. Từ xưa đến nay, người ta chỉ cười chê vua Lê ngọa triều Long Đĩnh hoang dâm vô độ, chứ có ai bĩu môi đàm tiếu vua Minh Mạng "siêu hạng" trong đường tình ái với mấy trăm cung phi mỹ nữ, ngoài bà vợ chính, và với gần 100 đứa con rơi rớt. Vị vua này còn để lại những bài thuốc "được truyền tụng" mà nhiều lúc nam giới phải cần đến. Bên phía TB người ta đem chuyện tình ái của các lãnh tụ ra bàn tán với thái độ hết sức cởi mở và khoan dung, xem như phần điểm tô thêm cho cuộc đời của các vị lãnh tụ đó. Phía XHCN không nên bưng bít chuyện tình ái của các lãnh tụ mình nữa, vì chắc chắn chẳng có ai dè bỉu gì về chuyện ấy đối với các lãnh tụ vĩ đại của mình. NobodyLà người ai chả có những nhu cầu về vật chất và tinh thần, trong đó có nhu cầu về tính dục- cái chất "con" trong "con người". Và ai mà chẳng có nhu cầu về tình yêu. Đó là điều bình thường. Chỉ có điều, chuyện tình ái của người dân thường thì bình thường hơn so với của các nhân vật nổi tiếng. Hơn nữa, chuyện tình của các lãnh tụ ở các nước TB với XHCN khác nhau ở chỗ, 1 đằng thì luôn bị săm soi, phanh phui; với 1 đằng thì che giấu, bưng bít, coi như không có. Điều đó chỉ chứng tỏ 1 đằng thì cởi mở, một đằng thì giả dối, bịp bợm. CS cũng là người, nhưng họ làm như lãnh tụ là thái giám chỉ lo cho làm chức phận "đầy tớ" mà quên hết cả nhu cầu của bản thân. ThinkerChính quyền cộng sản các nước rất giỏi tô vẽ và thần thánh hoá các lãnh tụ của hộ. Lúc đầu thì những người này rất thích thú với sự thần thánh đó, nhưng sau này chính họ trở thành con tin và không thoát ra khỏi ánh hào quang tự tạo bởi sự thần thánh này và trở nên mất tự do. Chẳng có gì lạ, trường hợp của bố già Mao Trạch Đông cũng vậy, chính bác sĩ riêng của ông sau này đã mô tả lại sự dâm ô của bố già này. Hồ Chí Minh không sa đoạ như hai ông nói trên, nhưng cũng không phải là thánh, mà vẫn bị thánh hoá không cần thiết. MrNeoTôi cũng không hiểu tại sao ở những nước XHCN, người ta lại giấu nhẹm mọi chuyện gia đình, vợ con, sinh hoạt... của các vị lãnh tụ. Để thể hiện tinh thần "vì nước quên thân vì dân phục vụ" của các vị ấy, mà lại quên rằng nhu cầu sex là nhu cầu thiết yếu của con người, vì vậy XHCN hay bị người ta qui là giả dối và ghét nhiều hơn. Nếu là thầy tu thì tất nhiên chẳng màng danh vọng bon chen vì nhục dục, mà nếu là vua thì chả bao giờ thấy ông vua nào lo cho dân đến mức chả lấy vợ cả!! Người ta chỉ bình phẩm vua hiền, vua ác, cái sự phòng the của vua đôi khi còn là sự ngưỡng mộ chứ không hẳn là dèm pha. cnxhBài viết thật nhảm nhí. Chuyện của đời sống riêng tư của ng ta cần gì phải nêu lên như vậy. Ai củng có mặt mạnh và hạn chế của nó. Điều quan trọng là làm được cái gì cho quốc gia dân tộc. Fidel vẫn là lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Cuba và của nhiều người trên thế giới. Mr.Tam VNNgười ta thích nghe nói về đời tư của các lãnh tụ, nhất là lãnh tụ CS. Lý do là vì chuyện đời tư của họ từ xưa đến nay được giữ bí mật hoàn toàn. Không hiểu vì sao phải làm như vậy, trong khi chuyện tình ái của con người cũng rất bình thường như bao sinh hoạt thường nhật của mỗi con người. Là đàn ông giàu có, quyền lực, nổi tiếng, nếu bên cạnh bạn luôn có hàng tá phụ nữ "tự nguyện" theo "săn sóc" bạn, ngoài bà xã chính thức, thì bạn có gì phải xấu hổ? Cái sợ nhất của người đàn ông là phải sống "thui thủi" một mình, chẳng có người phụ nữ nào ngó ngàng đến mình. Giả sử Ông Phidel Castro có "nhiều vợ và hàng tá con rơi"(?) thì đã sao đâu? Các bà vợ ông thì được ăn sung mặc sướng, các con ông thì được nuôi dưỡng chu cấp đầy đủ, thế thì ông là một người chồng người cha quá tốt rồi còn gì. Ai dám cười chê ông? Đáng khen quá đi thôi! Trung, TorontoTôi có đọc được bài báo của Isabel Vincent trên tạp chí MacLean's (Canada), mang tựa đề 'Cuộc đời và các sự kiện táo bạo của nhà độc tài CS cuối cùng'. Có nói đến việc CIA biết được tật mê gái đẹp của Fidel, nên mới mua chuộc Marita Lorenz hầu giết chết ông. Nhưng An ninh Cuba lại khám phá ra được kế hoạch này, khi tìm thấy những viên thuốc độc giấu trong lọ phấn thoa mặt của Marita. Sau đó Castro ở trong phòng ngủ, đưa khẩu súng cá nhân cho Marita bảo hãy bắn thẳng vào ông. Nhưng Marita mất tự chủ và xin ông tha thứ... Các bạn có thể tin chuyện này không? Bài báo cũng đề cập tới hơn 630 lần CIA âm mưu giết Fidel nhưng không thành. Quả là một nhân vật có quá nhiều huyền thoại... Cư, Việt NamTôi nghĩ đó chuyện thường tình thôi. Các vị tổng thống, thủ tướng, các quan lớn, bé ở nhiều nước tư bản, XHCN đều có nhu cầu thế cả. Theo mô tả của Maslow trong sơ đồ của ông về các nhu cầu con người, thì trong các nhu cầu đầu tiên có nhu cầu về sex cùng với các nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại khác. Nam, Việt NamGửi 'Mr VietNam, SG', tôi đồng ý với bạn. Chuyện của Fidel không có gì quá xấu, không phạm pháp, cũng không ảnh hưởng đến thế giới như ngài Bush của chúng ta. Chẳng hạn Fidel mà bịa chuyện gây chiến tranh thì chắc các vị "có thành kiến với cộng sản" quy Fidel thành Hitler mất. Vì Fidel là lãnh tụ cộng sản nên mới có nhiều bình luận như vậy. RegretThường thì đàn ông châu Mỹ Latinh được cho là rất mạnh về chuyện tình ái. Bấy lâu nay không nghe ai nói gì nhiều về cuộc sống đời tư của chủ tịch Phidel Castro, người ta cứ ngỡ rằng ông hiền "chuyện đó" lắm! Bây giờ mới vỡ lẽ ra ông chủ tịch Phidel là "bậc tiền bối" trong lãnh vực phòng the. Thiển nghĩ ông có quyền hưởng thụ chuyện đó cũng như các lãnh tụ Kim jong Il hay Mao Tse Tung, vì ông đã khổ nhọc mang lại cho đất nước Cuba xã hội chủ nghĩa sự phồn vinh trong gần 50 năm qua. Nay ông đã già, 82 tuổi rồi, lại thêm bệnh hoạn, chắc những chuyện "trăng hoa, ong bướm" như hồi trước giờ chỉ còn là "kỷ niệm một thời" mà thôi! CuriousCó nhiều lãnh tụ, chính khách Tư bản bị phanh phui trên báo phương Tây về chuyện tình ái - rất nhiều là đằng khác. Có thể kể như vụ Kennedy (với cô đào M.Monroe), Bill Clinton (với cô thư ký Monica), và mới đây Sacozy (với cô người mẫu...) v.v... Chuyện tình ái của các lãnh tụ bên phía các nước tư bản được xem như "chuyện vui bên lề" trong sự nghiệp chính trị của họ, chẳng có gì phải giấu diếm và bản thân họ cũng không lấy gì thù giận báo chí phanh phui các chuyện ấy ra! Thực tế người ta cũng chẳng ai chê bai các lãnh tụ đó về chuyện lăng nhăng tình cảm, đôi khi còn thấy các vị đó "dễ thương" hơn là đằng khác! Chuyện tình cảm riêng tư của các lãnh tụ cộng sản thì ngược lại luôn được giấu kín, và vì cố giấu những chuyện xem ra là quá bình thường với mọi người như có gia đình, vợ, con, người yêu... nên mọi người mới tò mò muốn tìm hiểu theo thói thường, chỉ có thế thôi! Đỗ Quang Oanh, Vũng TàuTôi không bao giờ tin là có như thế. Fidel Castrol mãi mãi là một lãnh tụ vĩ đại đáng để thế giới khâm phục. Mr VietNam, SGSao báo chí nước ngoài cứ thích lôi đời sống cá nhân của các lãnh đạo XHCN ra như vậy? Họ cũng là con người, không phải thần thánh, họ cũng có tình cảm và sai lầm. Đừng sử dụng những câu chuyện không có chứng cứ như thế để bội nhọ danh dự họ. Sao không thấy báo chí nước ngoài phê phán Tổng thống Bush vì nguỵ tạo chứng cứ giả gây cuộc chiến tại Iraq làm chết hàng ngàn người vô tội? Nguyên, SaigonChẳng khác gì những vị lãnh tụ cộng sản ở các quốc gia khác, Fidel Castro cũng được tô vẻ như là một vị thánh mặc dầu cuộc đời ông cũng có hàng tá đàn bà. NamFidel là một anh hùng, và sau bài báo này ông vẫn là một vị anh hùng. SoBài báo hé mở sự thật về một nhân cách. Nếu sự thật này là đúng thì nhân cách đó là gì và sự tôn thờ nhân cách ấy phải xem lại. Điều này thì nhân dân và lịch sử sẽ là người quyết định. Boby, Sài GònCộng sản là như vậy, dấu như mèo sự thật để mọi người tôn thờ là thánh nhân, nhưng họ đâu biết một ngày nào đó lịch sử sẽ xem xét lại đầy đủ, công minh. Không nêu danhTôi không tin là có chuyện như thế. Nguyễn Hồng PhongTôi cho rằng Chủ nghĩa cộng sản là một lý thuyết được xây dựng trên sự ảo tưởng và có nhiều dối trá. Lãnh tụ của các quốc gia cộng sản là những người siêu hạng trong việc nắm lấy điều này để lừa mị dân chúng nắm quyền lực (tiến hành những cuộc chiến tranh, đảo chính). Khi giành được chính quyền họ hiện nguyên hình là những thể chế bạo chúa thời hiện đại, thanh toán thuộc hạ để củng cố quyền lực, ăn chơi sa sỉ và đàn áp nhân dân. Hãy xem các trường hợp Staline, Mao, Fidel, Kim Jong II... Các chứng cứ lịch sử cho thấy họ đều có những hành vi lạm dụng tình dục, lợi dụng thân xác nhiều phụ nữ đẹp, trẻ, trở thanh cha của những đứa trẻ. Nhưng sự giả dối của chế độ đã tuyên truyền họ thành những “cha già dân tộc” hy sinh cuộc sống và hạnh phúc riêng tư vì dân, vì nước. Chính sự độc tài của anh em nhà Fidel trong 50 năm qua đã khiến nhân dân Cu Ba có một cuộc sống nghèo khổ như ngày nay. Tôi không hiểu nhân dân Cu Ba nghĩ gì ở thế kỷ 21 này khi mà vị Chủ tịch Fidel đã ngỏ lời khâm phục Việt Nam “sản xuất được bóng đèn điện”, người em trai Raul lên thay vị trí của Fidel đã có “cải cách vĩ đại” là cho nhân dân được mua đầu đĩa và vi tính nhưng không được nối mạng internet và tuyên bố 50 năm tới Cu Ba sẽ tiếp tục chiến đấu với kẻ thù? Tôi thì tin rằng 'kẻ thù' của sự tiến bộ của nhân dân Cu Ba chính là anh em nhà độc tài Fidel. Trần Quang Thiên, HCMCXem ra ông Fidel còn đỡ khổ hơn Bác Hồ. Dù sao cũng còn có người công khai nhận là con.Còn Bác Hồ thì không. Ông không cho phép hay không dám nói lên sự thực, hay ông thực sự không có con, không có những người phụ nữ... Tất cả đều mờ mờ, ảo ảo. Mà đảng càng để như vậy thì càng có thêm nhiều câu hỏi sau này, với những thắc mắc đại loại như 'không có lửa làm sao có khói?' Nguyễn HảiNhững Quốc gia theo định hướng XHCN luôn có xu hướng thần tượng hóa một nhân vậy lãnh tụ để làm biểu trưng cho dân tộc và nhân dân của các nước đó. Cho nên đằng sau sự nghiệp của các lãnh tụ những điều bí ẩn, tuyệt mật là những chuyện dễ thấy, chừng nào còn định hướng này. Citizen, Kiên GiangCứ tưởng chủ tịch Fidel Castro chỉ nổi tiếng về những lời phát biểu "sấm sét" gây nhiều ấn tượng, hoặc chinh phục mọi người bằng những bài diễn văn "dài lê thê" nghe đến "mệt nghỉ", giờ thì biết thêm ông cũng có thứ hạng, mà là hạng cao, về mặt "l'amour- tình ái" với hơn một tá "con rơi con rớt" nữa mới giật mình thật! Không biết quan điểm BBC về vấn đề này ra sao, chớ tôi thì chỉ có thêm phần "ngưỡng mộ" chủ tịch Phidel mà thôi: ít ra cũng không thua CT Kim hay CT Mao một chút nào! QuangTôi thấy các lãnh tụ CS thường là những người tham lam. Họ vừa muốn tận hưởng thú vui nhục dục như nhiều người phàm, vừa muốn lên ngôi thần thánh, và cuộc đời của bọn họ đều là "bí mật quốc gia!" Khốn khổ thay cho ai cả gan muốn hé lộ bí mật đó, họ thường phải trả giá đắt, đôi khi là mạng sống. Cái lò Maxist- Leninist hoá ra sản xuất ra những khuôn mẫu lãnh tụ lạm quyền, lạm dụng giống hệt nhau: Stalin, Fidel, Mao, Bác, Lê Duẩn... Nếu cho tôi được chon lựa giữa làm Vua và làm Chủ tịch một nước cộng sản, tôi sẽ chọn làm Chủ tịch, vì làm Chủ tịch xem ra còn sướng hơn cả làm Vua. Yến, VNTé ra "cha già dân tộc" nào cũng giống y chang nhau! My Phi, California, Hoa KỳBác Phi-đeo cũng không khác gì 'Bác nhà mình'. Nhưng hiền lành hơn bác nhà mình...vì sau khi có quan hệ rồi, cũng để cho các cô ấy sống, con cháu được nhận cha, ông họ hàng. Xem ra mấy vị "Thánh cộng sản" ghê thật! Sau này, không biết lịch sử xem lại sẽ phong cho họ danh hiệu gì mới xứng đây?
Quản lý dân theo sổ hộ khẩu là hình thức đã tồn tại ở Việt Nam trong nhiều thập niên.	Chế độ hộ khẩu là 'trái hiến pháp'?	Tuy nhiên, hiện nay quốc hội Việt Nam đang tranh luận nhằm cải thiện cơ chế quản lý theo sổ hộ khẩu này. Có ý kiến đề nghị bỏ hẳn thủ tục hiện hành, thay vào đó sẽ quản lý bằng chứng minh thư và thẻ cư trú. Ý kiến khác cho rằng vẫn nên duy trì hộ khẩu như một thủ tục hành chính, nhưng không chi phối đến các quyền như sở hữu nhà cửa, xe cộ, khai sinh, kết hôn. Dường như hiện vẫn chưa ngã ngũ kết luận quanh vấn đề cải cách chế độ hộ khẩu. Báo Pháp luật TP.HCM dẫn lời ông Trần Thất, Vụ trưởng Vụ Hành chính tư pháp, Bộ Tư pháp, nói 'tôn trọng quyền tự do cư trú của công dân'. Tuy vậy, ông cho rằng hiện chưa thể thay thế thủ tục này: "Bây giờ mà bỏ, không quản lý hộ khẩu nữa thì loạn ngay. Vấn đề đặt ra là không nên lạm dụng coi hộ khẩu như một biện pháp hạn chế các quyền dân sự cơ bản của công dân." Trong một cuộc phỏng vấn của đài BBC hôm nay, chủ nhiệm đoàn luật sư Hà Nội, luật sư Nguyễn TrọngTỵ, nói quản lý theo sổ hộ khẩu không còn phù hợp với cơ chế thị trường. Ông cũng mô tả là việc quản lý bằng hộ khẩu là trái với hiến pháp của Việt Nam: "Quản lý hộ khẩu như hiện nay là xâm phạm về hiến pháp. Vì Hiến pháp quy định người dân có quyền tự do cư trú; còn quản lý hộ khẩu nghĩa là buộc họ phải cư trú ở một nơi, khi họ không có việc làm, họ chuyển sang nơi khác thì lại không được công nhận." "Quản lý hộ khẩu cũng không phù hợp với các quyền nhân thân của người dân trong điều kiện bây giờ. Theo bộ luật Dân sự đang được Quốc hội thảo luận sửa đổi, thì người dân có đầy đủ các quyền như sinh tử giá thú, cư trú, đi lại. Nhưng quản lý hộ khẩu như hiện nay thì lại xâm phạm các quyền ấy của người dân." Trên các báo trong nước, mấy ngày qua nhiều tiếng nói bày tỏ rằng chế độ quản lý hộ khẩu như hiện thời đã tỏ ra hạn chế. Tuy vậy, câu hỏi 'thay bằng cái gì' thì dường như vẫn còn để ngỏ. Quý vị có quan điểm thế nào quanh vấn đề chế độ hộ khẩu? Quý vị đồng tình hay không đồng tình, và có những đề xuất gì? ............................................................................................ Phong, SydneyQuan niệm quản lý hộ khẩu đã quá cổ hủ và là công cụ điều khiển dân số thiếu dân chủ không còn thích nghi trong thị trường kinh tế và nhu cầu đời sống tự do ngày nay nữa. Đối với một nước đặc trọng tâm vào dân chủ, người ta thường điều hành bằng sự khích lệ về lợi ích kinh tế cá nhân để tạo sự ảnh hưởng trong quyết định của người dân, chứ không dùng quyền hành áp chế để quản lý. Nếu cho là xóa bỏ quản lý hộ khẩu thì sẻ loạn ngay vì dân dưới tỉnh tràn lên TP, tôi xin được góp ý như sao: Thay gì áp dụng QLHK, chúng ta có thể nhìn vào những biện pháp khác căn cứ theo khái niệm khích lệ, thí dụ cụ thể như tạo thêm phúc lợi xã hội ở tỉnh về mặt y tế, giáo dục v v ... Còn nếu chờ đến khi nào TP có đủ tiện nghi mới xóa bỏ QLHK thì e rằng không bao giờ có cơ hội để thi hành. Với hơn 80 triệu dân số trên một địa lý nhỏ nhoi, đường xá giao thông thì chưa được phát triển gì mấy. Theo tôi nghĩ khó có thế đáp ứng đươc sự tương xứng giữa dân số và cơ sở hạ tầng trong 1 thời gian gắn. Với những người ở tỉnh mà cảm thấy mình có tài năng và triển vọng để lập nghiệp trên TP, thì họ phải có quyền hưởng sự tự do đi lại đó và không bị thiệt thòi trong cuộc sống mới chỉ vì họ là dân di cư từ nơi khác. Như thế thì chúng ta mới có thể tạo nên xã hội đa dạng, tân tiến và dân chủ. Còn với những người không có sự nghiệp tay nghề mà dù cho có bắt họ lên TP ở đi nữa, tôi tin rằng họ cũng tìm cách trốn về thôi. Lý do rất đơn giản vì mức sinh hoạt đời sống quá cao nên họ chịu không nổi. Để kết luận, tôi hy vọng việc QLHK được xóa bỏ và thay thế bằng một thẻ công dân nào đó để chính minh nơi cư ngụ của cá nhân trên phương diện thủ tục hành chánh. Lý Quan HàNói như Quốc Huy cũng đúng, dân thường ngày nay không đi đâu xa, không mua bán đổi chác gì to tát, thì cả năm cũng không cần đến hộ khẩu làm gì. Vì lẽ nhà nước mấy chục năm nay chỉ thực mà không hành, còn dân thì bụng đói nên đầu gối phải bò, cho nên có thể tự túc thực hành "hộ khẩu" cho nhau, không cần đến tờ giấy "vi hiến" mới có được cái ăn, cái mặc mua từ nhà nước nữa. Nhớ lại hai mươi tám năm xưa, tôi học tập chưa giỏi mà nhà nước đã cho về, nên chẳng biết Hộ Khẩu là gì. Vợ tôi giải thích mãi mới hiểu Hộ Khẩu khác xa với Sổ Gia Đình thời trước, không có Hộ Khẩu là không có tất cả. Sau một tuần lễ vợ tôi khúm núm dẫn chồng tới ba, bốn cơ quan làm việc trong các căn "hộ" lớn mà chủ đã bị đuổi, để xin nhập hộ khẩu cho chồng. Thế mà tháng đầu tiên phải tìm mua gạo lậu, và ăn ké cơm cháo của con. Tôi chưa từng biết ngày trước mỗi người ăn bao nhiêu ký gạo và rau cỏ,mắm muối, nhưng căn cứ theo Hộ Khẩu thì cái bụng của người Việt Nam ta dị ứng với thịt, cá và nhỏ lắm. Má tôi ở dưới quê dấu ít ký gạo cho tôi, khi lên xe đò còn bị mấy anh lơ bến xe(lúc đó họ được trang bị súng) tịch thu hết. Đấy là lần đầu tiên tôi "nuôi" được má tôi mấy ngày. ộ Khẩu giúp thể hiện tình người nhường cơm sẻ áo, giúp nhà nước thêm quyền lực cai trị đất nước mạnh hơn, năm nay bỏ rồi năm sau thêm vào hiến pháp, bắt đầu làm lại cũng tốt thôi. Quốc HuyVới tư cách là 1 người dân, tôi nhận ra cái hộ khẩu vô cùng quan trọng khi phải gõ cửa cơ quan công quyền, nhưng có khi vứt xó nhà hàng năm trời mà chẳng cần biết nó còn hay mất. Như vậy hộ khẩu rất quan trọng với cán bộ, đúng như ông Trần Thất nói “Bây giờ mà bỏ, không quản lý hộ khẩu nữa thì loạn ngay”, loạn là bởi vì những cán bộ đang sống nhờ cái hộ khẩu của người dân bị mất miếng ăn thành ra sinh loạn. Người dân không phải dùng đến hộ khẩu thì họ vui chứ làm sao phải “loạn”, nói vậy chắc răn đe cấp trên của ông đừng cho bỏ hộ khẩu, nếu bỏ thì mọi người biết kết cục thế nào rồi đấy “không ăn được thì đạp đổ”! Nói không nên “lạm dụng” cái chuyện hộ khẩu thì quá quan liêu, thực tế cả cán bộ phụ trách hộ khẩu lẫn người dân đều đang chấp nhận giải pháp “lạm dụng” hộ khẩu coi như 1 lối thoát duy nhất hiện nay, còn giở “luật” ra thực hiện chấp hành đúng theo cái gọi là “chế độ hộ khẩu” thì cả cán bộ lẫn người dân sẽ bị “tắc thở” ngay lập tức - Cái bi kịch của “hộ khẩu” là ở chỗ: muốn giữ lại thì phải lạm dụng, muốn không bị lạm dụng thì phải bỏ(!) Nguyễn Nam, TP. HCMNghĩ cho cùng, chuyện quản lý việc ăn ở, đi lại của người dân bằng Sổ hộ khẩu thật là quá lạc hậu. Nếu nói đúng sự thật là: vi hiến nghiêm trọng ( quyền tự do cư trú của công dân). Chúng ta cứ bàn cãi hoài. Cái quan trọng là hãy bắt tay vào, thành hành động cụ thể. Mỗi người một chút gió; rồi một ngày nào đó gần đây thôi, sẽ thành cơn gió lớn, rồi bão; thổi đi những điều bất công vô lý trong xã hội hiện tại ở Việt nam. Không chỉ quyền tự do cư trú, Đảng và Nhà nước Việt nam còn vi hiến nghiêm trọng nhiều quyền công dân cơ bản khác của người dân: tự do ngôn luận, tự do hội họp, biểu tình... Tự mình lập ra Hiến pháp, rồi lại tự mình vi phạm nghiêm trọng. Tôi nghĩ, đa số người dân đều biết và hiểu vấn đề này. Tiếc thay, rất ít người dám lên tiếng mạnh mẽ để sửa đổi và thay đổi. Cứ ngồi bàn, và bàn, và cãi nhau... và chẳng đưa lại một kết quả tốt đẹp nào cả. Mong rằng, rồi sẽ có những thay đổi, với những diễn đàn, tổ chức thiết thực, khả dĩ tập hợp được ý nguyện của đông đảo quần chúng, đủ uy tín để tạo ra những cuộc đổi thay. Người đi trong đêm giữa ban ngàyCảm ơn bạn T3 đã nhắc đến Vệ Ưởng, người Trung Quốc trong thời Xuân Thu Chiến Quốc đã nghĩ ra chính sách quản lý nhân khẩu khắc nghiệt và quái đản này. Tôi muốn bổ sung thêm một vài chi tiết ở đây để mọi người cùng tham khảo. Vệ Ưởng nghĩ ra cách quản lý này nhưng vì sự khắc nghiệt của nó mà không được lòng dân, vì vậy, nội loạn nổ ra, Vệ Ưởng bị đánh cho chạy chối chết, xin trú nhờ nhà một người dân nhưng bị từ chối do ông nông dân đó sợ vi phạm cái luật do chính Vệ Ưởng nghĩ ra. Cùng đường, quay lại với vua thì vua đã bị giết, mình núp sau xác vua nhưng vẫn bị bắn cho đến chết bằng cung tên. Người Trung Hoa đã thấu hiểu cái dở của chính sách này nên đã không áp dụng từ mấy ngàn năm nay. Còn ở Việt Nam thì sao? Hiến pháp (do Quốc Hội đặt ra) quy định một đằng người làm luật lại thực hiện một nẻo, thậm chí đi ngược lại Hiến pháp, mà đã đi ngược lại Hiến Pháp thì có nghĩa là có tội. Nhưng sao không thấy tòa án nào xử tội những người này nhỉ? Vậy phải làm gì? Qua khẩu khí của những người còn được hưởng đặc ân của nhà nước thì thấy họ không hề muốn bỏ mảnh đất mầu mỡ này. Còn với những người không còn đặc quyền, như ông Lộc, cựu Bộ trưởng Tư pháp, có thể đã hối hận nên đã ủng hộ mạnh việc bỏ chính sách hộ khẩu. Nói tóm lại, cứ người đương chức thì giữ, người hết chức thì bảo bỏ và người đương chức thì luôn luôn thắng. Do vậy, xem ra đất nước này muốn có được Tự do, Dân chủ, Quyền con người được tôn trọng, họa chăng 100 năm nữa. Trần My, Westminster, Hoa KỳHộ khẩu đối với tôi đúng là "hậu khổ". Năm 1979,tôi được phóng thích từ trại cải tạo với lí do can tội là Thiếu uý ngụy quân. Tôi chưa lập gia đình nên khi về tôi chỉ biết về với cha mẹ mặc dù giấy ra trại lại cho về một nơi mà tôi không có nhà cửa và thân nhân. Trong thời gian ở nhà của cha mẹ tôi, gia đình cha mẹ tôi thường bị đánh thức bởi công an khu vực vào giữa đêm để kiểm tra hộ khẩu. Có một hôm,công an khu vực lập biên bản Cha tôi với lí do chứa chấp người tôi bất hợp pháp, Cha của tôi mới trả lời. Mấy anh công an không trả lời được nhưng Cha tôi phải kí cái biên bản đó vì Cha tôi cũng không muốn đi cải tạo. Lúc đó tôi mới 26 tuổi và chưa có vợ con. Bây giờ nhắc lại chuyện này để những bạn trẻ biết là có một giai đoạn của đất nước, có một số người chịu đựng sự gian nan khổ sở. Nếu không có hộ khẩu thì không thể làm ăn gì được mà còn dính cái lí lịch là sĩ quan ngụy thì tàn đời. Mà đối xử với lớp người đả chịu cải tạo như chế độ CS đã làm thì trách gì người ta không bỏ chạy. Còn bây giờ, hết chiến tranh đất nước đã thống nhất về mặt địa lí 30 năm rồi và cũng để thể hiện sự quản lí văn minh, hiện đại thì nên xóa bỏ chế độ hộ khẩu. Tôi ở Mỹ hơn 10 năm chưa bị kiểm tra hộ khẩu lần nào. Ông Bush có muốn đến nhà tôi mà tôi không đồng ý thì cũng chịu, cảnh sát cũng thế thôi, bộ muốn tôi kiện ra toà hay sao. Nhân dân Việt Nam mà cũng có quyền như ở các nước dân chủ thì chắc nhà nước không thể nào có tiền để đền. Lam SơnTại VN có một câu châm biếm, mà người ta thường nói với nhau để đo lường cảm xúc của ngưới khác : - Sao hôm nay trông mặt anh / chị rầu rĩ như người vừa đánh mất hộ khẩu vậy? Thế mới biết cái hộ khẩu do nhà nước ta quản lý từ xưa tới nay, nó quan trọng trực tiếp đến cuộc sống của người dân như thế nào. Minh, Munich, ĐứcThật ra, VN từ nhiều chế độ trước đây đã dùng sự kiểm soát gắt gao hộ khẩu để bảo vệ chế độ kể cả VNCH trước năm 75, nhưng dù sao cũng dễ thở hơn là CHXHCN VN hiện nay. Việc Quốc hội Việt Nam đang thảo luận thay đổi việc này là đúng. Đó là hy vọng cùa toàn dân VN. Như tôi đây ở Đức ra đường chỉ mang theo bằng lái xe là đủ. Tôi có quyền làm việc, cư trú bất kỳ nơi nào trên khắp nước Đức này: Một địa chỉ chính thức và một địa chỉ phụ, người dân ai cũng hưởng sự công bằng này như nhau. Ở Đức, chính quyền nào được dân bầu lên cũng thế, vì cư trú không được xem như hình thức kiểm soát chính trị như CHXHCN VN. Bích Ngọc, TP. HCMKiểm soát người dân bằng chế độ hộ khẩu gây ra những đối xử kỳ thị, bất công trong một xã hội vốn dĩ đã đầy rẫy những bất công và kỳ thị. Cứ nhìn những phân bổ quyền lợi dựa trên hộ khẩu thì biết: quyền được học tập, quyền cư trú, quyền đăng ký xe cộ, ... Và ai chắc cũng quá quen thuộc với những mẫu tuyển dụng "hướng-hộ khẩu". "Kinh tế tri thức", "chính phủ điện tử" đâu không thấy, chỉ thấy dân tình chạy ngược chạy xuôi (vả mồ hôi) với cái hộ khẩu. Suy cho cùng thì đây cũng chỉ là một trong những công cụ của chế độ toàn trị, dùng để đảm bảo và củng cố quyền lực của bộ máy quan liêu đương quyền. Không như những phương tiện trong chế độ dân chủ lập hiến: nhằm phục vụ, điều phối quyền lợi cho các nhóm xã hội khác nhau, bằng con đường dân chủ và văn minh. Trần Thắng, TP. HCMCác bạn đã nêu ra nhiều lý do để bỏ việc quản lý hộ khẩu, nhưng thực ra lý do chính là do có hộ khẩu hay không thì hiện nay chính quyền cũng không quản lý được, thậm chí người ta có thể mua, chạy hộ khẩu vào TP HCM hay Hanoi bằng nhiều cách. Và chính nhu cầu đó đã cung cấp nguồn sống cho nhiều cán bộ quản lý như CA, Tư Pháp ... Nên bỏ đi thì nhiều cán bộ mất thu nhập, nhưng giữ lại thì cũng chỉ có cho vui, để tiện hành dân thôi. An NamNếu đặt ra câu hỏi: “Chế độ Hộ Khẩu là trái hiến pháp?” có phải là câu hỏi cuối cùng chưa? Theo tôi chưa, vì ngay cả Hiến Pháp có hợp lòng dân hay chưa không thấy đề cập đến. Hiến Pháp Việt Nam hiện nay có phải do dân lập ra hay không? Có đáp ứng được những gì dân mong muốn chưa? Một hiến pháp thực sự có giá trị khi được trưng cầu dân ý. “Sống làm việc theo hiếp pháp và pháp luật” là một khẩu hiệu cửa miệng mà các bạn có thể thấy được khắp nơi nhưng sự hợp hiến của hiến pháp thì lại không có. Chính vì thế, khi Hiến Pháp đã không hợp hiến thì Hộ Khẩu trái hiến pháp là bình thường. Nền tảng để xây dựng một nhà nước dựa trên những sự sai trái thì nhà nước đó và bộ máy công quyền đó tham nhũng, cửa quyền, bè phái .v.v. là điều bình thường. Ở XH dân chủ, giai cấp bị trị và giai cấp thống trị thỏa thuận phương pháp cai trị thông qua hiến pháp. Còn VN ta, dân đen là khổ nhất vì ngay đến sự tham khảo về cách cai trị cũng không được quyền tham khảo ý kiến. Chính vì thế con người làm gì có quyền mà đòi hỏi sự tự do đi lại, sự tự do cư trú.v.v. Vì vậy, nên đổi lại tiêu đề của diễn đàn này là :“Chế độ Hộ Khẩu là trái “ngụy” hiến pháp?” Như CẩnTôi xin có ý kiến. Đề nghị chính phủ Việt Nam hiện nay nên duy trì chế độ hộ khẩu càng lâu càng tốt, bởi vì, chế độ hộ khẩu cũng như đảng cộng sản hiện nay còn lại rất ít trên thế giới, mà cái gì càng hiếm thì càng quý. Đất nước Việt Nam chúng ta chẳng có gì nổi bật nhất trên thế giới cả, từ kinh tế, khoa học kỹ thuật, dân chủ, tự do...Vậy thì chỉ còn một cách để vượt qua mặt các quốc gia khác trên thế giới là chúng ta nên duy trì chế độ hộ khẩu, cũng như duy trì đảng cộng sản. Biết đâu vài năm nữa tên tuổi nước Việt Nam ta nổi bật trên thế giới với 2 cái nhất, quốc gia duy nhất còn theo chủ nghĩa cộng sản, và cũng duy nhất còn giữ chuyện quản lý hộ khẩu. Sau này các nhà nghiên cứu, các sinh viên học sinh toàn thế giới muốn tìm hiểu về chủ nghĩa cộng sản cũng như chế độ hộ khẩu, thì cứ đến Việt Nam ta nghiên cứu. Dân ta chẳng cần làm gì cả, cứ ngồi đó cũng có người mang tiền đến. Sướng thật Kim DungTrong thời bao cấp sau năm 75, dân phải dựa vào hộ khẩu để có mấy ký gạo! Phải trầy vi tróc vẩy mới có mấy ký gạo mốc, nhưng không phải ai cũng có! Có hộ khẩu để có gạo, xem ra chưa thuyết phục! Có lẽ hộ khẩu là để giúp dân giữ gìn an ninh, kỷ cương của Đất nước Có lý, nhưng Việt nam đã hoà bình sau 30 năm rồi ! dân làng một phép một tắc, vâng dạ bảo nghe, nếu ai trái ngo ngoe biểu tình hay gióng tiếng nói nhăn nói cuội thì công an sẽ thăm hỏi ngay tức khắc! Vậy cần gì hộ khẩu để bảo vệ an ninh…? lý này cũng chỉ là lý cùn ! Chỉ còn một lý có lẽ gần tuyệt đối, ấy là ông quản lý nắm hộ khẩu như nắm những con cờ trong tay để kiểm cho chặt, soát cho dể và trị cho thấu đáo! Nhưng không ai ngờ được con cờ nó biến thiên như thế nào? Đói thì gối phải bò thôi. Thập niên gần đây, dân Bắc Trung lũ lượt kéo vào Nam, ở quê thì bỏ xóm làng lên thành phố, để kiếm sống. Những người sống đợ này làm gì có hộ khẩu, có người thậm chí không có cả mảnh giấy tuỳ thân! Nhà quản lý nếu dựa theo hộ khẩu để kiểm soát thì đành bó tay rồi cũng thấy có ai loạn đâu? Sĩ số người nhập cư này không thua kém sĩ số người định cư ở thành phố Sài gòn đâu nhé! Họ không có hộ khẩu đồng nghĩa họ phải mất đi nhiều quyền lợi gắn liền với nó! Đời con, cháu họ còn thê thảm hơn: Không được làm giấy khai sinh, đi học gặp bao nhiêu rắc rối đành phải chạy chọt. Họ phải lớn lên, phải góp công xây dựng đất nước qua công sức của họ, những nghĩa vụ và phải đóng thuế… nhưng chưa một lần họ có quyền công dân thực thụ! Mỗi khi cần đến giấy tờ thì họ phải chạy từ cửa quan này đến cửa quan kia! vì thế mới góp phần nảy sinh xã hội luôn có “Thủ tục đầu tiên” hay “Bác” dẫn đường là trót lọt, ừ mà thời hiện đại này “Bác” là xưa rồi, đô la thì đúng hơn. Đã qua 3 thập niên, dân đã mỏi mệt, điêu đứng vì hộ khẩu! Rồi cũng có người nhận ra : quản lý dân bằng hộ khẩu là trái với hiến pháp Việt nam . Nói đến hộ khẩu thì cũng nên nói đến quyền cơ bản của người dân, đó là quyền tạm vắng và tạm trú. Trong thực tế, không ít người là nạn nhân của quyền này, trong đó có tôi, đến bây giờ tôi còn ngán đến tận mang tai! Khi tôi phải đi xa nhà, tôi mang tờ giấy tạm vắng đến phường xã xin ký, công an hạch sách đủ loại giấy tờ: thuế này thuế nọ thuế kia… rồi cũng phải kèm theo tiền giấy bút mới ký. Tôi mang giấy tạm vắng đến nơi ở để xin tạm trú, công an ở đó lại hạch sách 1001 điều, đương nhiên làm sao tôi đáp ứng được! Nếu “biết điều” với họ thì 1001 kia cũng sẽ nhẹ nhàng trôi qua thôi. Tôi nhớ lại thời bao cấp, chuyện xin tạm trú là không hề có, tôi sống làm ăn đàng hoàng như lại là chui đêm nào cũng phập phồng lo sợ! Có một đêm nọ đươc báo là sẽ có công an đến lục soát nhà, tôi phải sang nhà bên ngủ. Vì sợ và lạ chỗ, tôi không ngủ được, nhưng có lúc cũng thiếp đi, tôi lại mơ thấy công an rượt tôi chạy! Thức giấc, vừa sợ, vừa mệt và vừa tức ngẫm nghĩ: công an là cái thá gì mà phải sợ, mình sống đàng hoàng nhiều khi còn tốt hơn nó nữa, tại sao mình phải chui như thế này? Tại sao mình phải sợ nó! Nhưng biết làm sao khi mình ở trong xã hội mà nó có quyền ! Ở nước ngoài, người ta chỉ cần một thẻ thông hành cũng đủ để họ đi đây đó cách dễ dàng. Còn ở ta, cùng chiều dài đoạn đường ấy, cũng bằng thời gian ấy, ta cứ đi lòng vòng đến khi ra khỏi nước thì người nước ngoài đã lên đến hành tinh thứ hai rồi. Tại sao ta không học hỏi những điều hay tốt văn minh của xứ người? Bill, ĐứcChế độ quản lý hộ khẩu từ việc đăng ký đến xác nhận hộ khẩu là một trong những vấn đề trái với hiến pháp VN, có những trường hợp vì nghèo“vô gia cư“ người dân không có hộ khẩu thường trú, không có điều kiện nhập hộ khẩu, họ rơi vào trình trạng dở khóc dở cười trong một kiếp nghèo. Cho nên việc nhà nước có ý định muốn dẹp bỏ luật quản lý hộ khẩu là ý tưởng rất hay để không còn gây khó khăn giữa cán bộ và người dân mà giải quyết tất cả mọi vướng mắt trong xã hội, cũng đồng thời phù hợp trong điều kiện cơ chế thị trường kinh tế đang phát triển hiện nay Do đó nhà nước phải nhanh chóng tháo gỡ chìa khóa quản lý hộ khẩu để người dân có cơ hội đi lại và cư trú, buôn bán, sinh sống bất cứ nơi nào. Như bản Tuyên ngôn: “Mọi người sinh ra đều tự do và bình đẳng và nhân phẩm và quyền lợi“ ( Điều 1) và không còn áp hộ khẩu bởi công an kềm chế cũng như chống một phần quốc nạn tham nhũng, làm cho người dân cảm thấy thoải mái hơn, hạnh phúc hơn khi không còn nhìn thấy quyển sổ hộ khẩu là sự sống còn của một gia đình. Quản lý hộ khẩu là vi phạm nhân quyền, thái độ khinh dân chứ không phải làm cho“Dân tin Đảng và Đảng tin Dân“ mà làm cản trở con đường phát triển kinh tế và hội nhập thế giới văn minh. Giấu tênHộ khẩu nó xuất phát từ nguyên lý "quản lý bao tử và con người" trong cơ chế bao cấp. Đơn giản thế thôi, vì thời đó người ta được mua gạo theo sổ và căn cứ theo số lượng người trong một hộ gia đình; số lượng người trong hộ ấy thể hiện qua "sổ hộ khẩu". Bây giờ chuyển sang KTTT thì sổ hộ khẩu mất đi mục đích chính của nó mà trở thành một thứ "hàng hoá" đặc ưu thể hiện "thân thế" của mình; thí dụ: anh A có HK ở Hà nội thì "oai" hơn HK ở Hà nam, kéo theo đó là những quyền lợi và tài sản như mua nhà, xe hay cho con đi học ....Vấn đề đặt ra hiện nay là "HK dùng để làm gì?" để quản lý ư ? đó không phải câu trả lời chính xác, bởi vì ngày nay - nói theo góc độ kinh tế- thì người ta bị "quản lý bởi công việc" chứ không phải HK, lấy thí dụ nếu tôi ở chắc-kà-dao nhưng lại làm việc cho công ty A ở TPHCM và làm được 5 năm thì ai sẽ quản lý tôi được? CA địa phương nơi tôi đang ở hay CA nơi tôi có HK trong khi 5 năm qua tôi chẳng thèm về đó. Theo tôi, nên quan niệm lại vấn đề HK, xã hội bây giờ đâu còn như cách đây 30 năm nữa đâu mà quản lý theo kiểu HK, quản lý con người theo nơi họ cư trú thì tốt hơn. Nguyễn Quang, Toronto, CanadaTôi rất mừng khi biết nhà nước ta sẽ xóa bỏ chế độ hộ khẩu. Tôi còn nhớ năm 1975 khi đất nước Việt Nam mới được giải phóng, tôi rất hân hoan vì tin rằng mình sẽ có những cái mới, cái lạ. Nhưng chế độ hộ khẩu đã làm tôi suy nghĩ, vì tôi muốn về TP Sài Gòn năm 1976 mjưng không được vì nhà nước không cho chuyển hộ khẩu. Đất nước đã giải phóng mà người dân đi đâu cũng phải xon phép, muốn ở đâu cũng phải xin phép chuyển khẩu. Từ chế độ này, công an bắt đầu ăn hối lộ để chuyển khẩu về SG….Nay tôi là Việt kiều mỗi lần về nước đều phải khai ‘tạm trú, tạmv ắng’. Đây cũng là một dạng độc tài. J Nguyễn, Hà NộiTôi xin các ông bà đại biểu quốc hội nói ít thôi mà lên làm ngay. Chỉ vì hộ khẩu mà tôi, một doanh nhân đóng thuế để các vị họp phải khốn đốn. Cách đây mấy tháng tôi bị mất chứng minh thư, phải đi làm lại. Khi làm công an khu vực mới phát hiện tôi không có hộ khẩu vì đã chuyển đi học đại học cách đây hơn 12 năm. Và khi xin được giấy chuyển khẩu từ đại học về thì tôi đã phải lo cho công an khu vực hơn 2 triệu mới nhập được về trở lại. Thiết nghĩ bây giờ thế kỷ 21 rồi mà những điều như quản lý hộ khẩu vẫn còn tồn tại ở VN, các vị còn tranh luận làm gì nữa???? Visitor, Hà NộiVì cái hộ khẩu này mà tôi mất rất nhiều thời gian, tiền bạc và còn bực mình nữa đấy. Trần Đỗ, San DiegoBỏ chế độ Hộ Khẩu thì tôi xin hoan hô cả hai tay và hai chân. Chỉ cần chứng minh thư nhân dân là đủ rồi. Nhưng nếu bỏ hộ khẩu như thế thì cũng nên bỏ luôn cả Ủy Ban nhân dân phuờng hay xã, Công an phuờng lẫn phường đội, chi bộ đảng phừong xã, huyện ủy, thành ủy hay tỉnh ủy đi chứ. Ủy ban nhân dân Quận, Thành Phố hay Tỉnh, và Trung Ương là đủ lắm rồi. T3Quản lý hộ khẩu của Việt Nam rất giống chánh sách của Vệ Ưởng bên Trung Quốc thời xa xưa. Chánh sách này không ngoài mục đích kiểm soát để bảo vệ quyền lực đương thời. Riêng bản thân người viết bài này xin chia xẻ vài kinh nghiệm bản thân. Cán bộ thì được mua 21 Kg gạo, còn dân đen thì chỉ mua được 18 Kg gạo. Khác biệt 3 Kg. gạo vào thời đó là một sự chênh lệch sống chết chưa kể đến khác biệt về tiêu chuẩn nhu yếu phẩm. Cán bộ có công với Đảng thì được ăn nhiều hơn, đáng sống hơn, còn người dân thì sao ? ... Tôi đã từng xếp hàng để được mua 2 cuộn giấy chùi đít. Thời đó người ta vẫn chế diễu rằng vì không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu nên Liên Xô trả lại. Không thô lỗ nhưng tôi cố tình dùng chữ giấy chùi đít vì nó rất đúng nghĩa vào thời đó. Bây giờ thì người ta dùng loại giấy đó để lau miệng. Vị trí của những cuộn giấy đó cũng đổi khác theo thời gian. Vì chánh sách hộ khẩu là một công cụ để bảo vệ ĐCSVN nên chuyện thay đổi chắc chắn sẽ được ĐCSVN nghiên cứu rất lâu .. Cái công cụ thô bạo đó nếu bỏ đi thì khó mà kiểm soát được dân. Trích BBC. "Bây giờ mà bỏ, không quản lý hộ khẩu nữa thì loạn ngay. Vấn đề đặt ra là không nên lạm dụng coi hộ khẩu như một biện pháp hạn chế các quyền dân sự cơ bản của công dân." Cái hiến pháp mà ông LS Nguyễn Trọng Tỵ nghĩ rằng để bảo vệ quyền công dân thì LS vẫn còn quá ngây thơ. Hiến pháp ở Việt Nam do ĐCSVN đặt ra chứ không phải do quốc hội do dân bầu làm ra. Nêu hiến pháp mà làm lung lay vị trí của ĐCSVN thì hiến pháp kia sẽ không được quan tâm. Càng nghèo thì dân càng mất lòng tin vào đảng cho nên ĐCSVN phải xử dụng cái công cụ kia một cách nhuần nhuyễn hơn để tiếp tục khống chế, để bảo vệ đảng. Tóm lại, tôi không tin ĐCSVN se bỏ quản lý hộ khẩu. Quan TrachBỏ hộ khẩu thì người dân tán thưởng. Đó là chuyện tất nhiên, ai ai cũng thấy. Khốn nỗi, hiện nay các nhà làm luật muốn mở bớt sự hà khắc cho dân chúng, nhưng ngành công an, nơi đang nắm giữ việc này (đáng ra là của bộ tư pháp) lại sợ mất nó. Tham nhũng xuất phát từ việc này ai cũng biết, quá nhiều! Có thể, khi nào ngành tư pháp giành lại được quyền quản lý người dân thì việc bỏ quán lý theo hộ khẩu sẽ dễ dàng hơn. Ngành tư pháp nên vận động để thực hiện đi. Trước đây giao thông công chánh đã giành được quyền cấp giấy phép lái xe từ bên công an rồi đấy. Tam Keo, St. Louis, Hoa KỳTôi chưa hiểu tại sao bây giờ mà bỏ, không quản lý hộ khẩu nữa thì loạn ngay. Các bạn nào ở Việt Nam mà biết lý do thì xin mách dùm! Chứ tôi thấy Việt Nam mình không thể quay ngược lại chế độ tem phiếu, hợp tác xã thì quản lý hộ khẩu còn nhằm phục vụ cái gì? Người dân thì ngược Bắc xuôi Nam như đi chợ hằng ngày, khách sạn mọc lên như nấm, ăn mày ăn xin đi cùng đường, đường dây buôn lậu con nít đi ăn xin chuyển trẻ con từ đông lên thành, từ tỉnh lên thành phố như xe hàng tải gạo. Thế quản lý hộ khấu còn nhằm vào mục đích gì? Kiểm soát càng nhiều tham nhũng càng cao, chỉ có điểm lợi đó thôi! Ái Việt, SingaporeRõ ràng quản lý hộ khẩu là một điều khập khiễng, không nhất quán trong ngành tư pháp của Việt Nam. Trước đây nhiều người không hiểu nhưng hiện giờ khi xã hội mở cửa, nhu cầu đi lại tăng cao, người dân bắt đầu nhận ra rằng mình thiếu tự do đi lại. Đúng như trưởng đoàn LS Hà Nội đã khẳng định điều lài là vi phạm hiến pháp Việt Nam. Như vậy, chính quyền cần tôn trọng tiếng nói của Pháp luật và sự tuyên truyền của mình rằng Việt Nam là một nước Pháp quyền. Tôi nói điều này trên quan điểm tích cực vì hiện nay lòng tin của dân chúng đối với những gì nhà nước nói là rất trầm trọng.. vì vậy việc thực hiện những quyền tự do căn bản này sẽ góp phần củng cố lòng tin nhân dân. Thứ hai, việc tiếp tục quản lý bằng hộ khẩu tạo kẽ hở tiêu cực cho cán bộ địa phương: Chẳng hạn, nếu anh muốn xin xác nhận để làm hộ chiếu, anh phải trở về địa phương xin công an phường, nếu muốn nhanh thì anh phải xì ra cho các chú mấy chục.. nếu anh không chịu thì có thể bị "đì" hoặc "ngâm tôm" rất lâu.. tôi nói dân dã kiểu người Việt. Xin tạm trú tạm vắng cũng rất phiền hà tốn thời gian. Thứ ba, giảm thủ tục này cũng là một cải cách hành chính đáng kể do đó giảm bớt chi phí giấy mực không cần thiết. Tôi thấy ở Singapore, người ta chỉ quản lý bằng IC (identification card) rất hiệu quả. Cá nhân tôi là người Việt đã kinh nghiệm sinh sống ở Việt Nam và bên ngoài tôi thấy, mình cần phải thay đổi để thích nghi chứ không phải lai căng.
Một số người dân xã Lai Vu, Hải Dương khẳng định đã bị giới chức dùng vòi rồng, dùi cui đánh đuổi sau hơn 5 tháng biểu tình phản đối công ty dệt Pacific Crystal xả thải gây ô nhiễm.	Hải Dương: Dân cáo buộc 'bị đánh tàn nhẫn'	Hình trên mạng về vụ việc 25/9 Trong khi đó, báo địa phương Hải Dương lại nói cơ quan chức năng "đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích nên việc giải tỏa không gặp sự phản đối của người dân". Vụ việc trưa 25/9 được cho là đỉnh điểm của những xung đột, mâu thuẫn phức tạp ở địa phương. Từ việc kháng cự thu hồi đất cho khu công nghiệp vì người dân cho rằng giá đến bù quá rẻ, đến việc lo sợ môi trường sống ở Lai Vu và các vùng lân cận đang bị đe dọa nặng nề vì chất xả thải từ nhà máy dệt. Bàn tròn Điểm tin tức cuối tuần (từ 24-30/9/2017) Hải Dương: 'Vòi rồng, roi điện giải tán biểu tình' Formosa: Người dân 'chưa nhận đủ bồi thường' 'Đánh dã man' Nhiều người dân dường như vẫn chưa hết bàng hoàng từ sau vụ việc hôm 25/9. Bà Sim, một người dân cũng có mặt tại cuộc đụng độ, kể lại với BBC: "Chiều hôm qua nhiều người dân ra rất đông dù mưa gió rất to. Dân sợ lực lượng của Hải Dương đến tàn sát dân, nên ra dựng thêm ba lều nữa. "Tôi ở lại lều với mọi người từ tối 24/9 đến sáng 25. Hôm đấy ở Hải Dương mưa rất to. Người dân phải ở trực chiến, sống cái cảnh chen chúc, mưa gió rất là khổ. Đến tầm trưa thì mưa ngớt, thì đến một giờ rưỡi chiều lực lượng công an vào." Ông Nguyệt, một người dân khác cũng tham gia vào cuộc đụng độ, thì bức xúc nói: "Chúng nó đánh dã man lắm! Tàn ác vô cùng." "Tôi nghĩ họ còn thuê cả xã hội đen, vì không công an nào lại đi dánh người dân dã man như thế, 5-6 người nhảy vào đánh đập một người dân," ông Nguyệt nói. Hai người bị bắt giữ sau đó đã được đưa về với gia đình. Ông Nguyệt cáo buộc có hai người bị đánh vào đầu, một người bị khâu sáu mũi, một người thì bị khâu hai mũi, gãy răng, còn hàng chục người khác, hầu hết là phụ nữ và người già thì bị đánh bầm tím người. "Tôi thấy hành động trên nó quá khủng khiếp, tàn sát còn hơn cả đế quốc ngày xưa…," bà Sim lặng lẽ nói. "Nhà nước vẫn dạy công an vì nước vì dân chứ không phải vì doanh nghiệp nước ngoài thuê đất, vì đồng tiền hành hạ người dân." Ngay sau khi dẹp lều và đưa hết người dân phản đối ra khỏi khu vực, bà Sim cùng những người dân khác bất lực nhìn ba xe tải chở ống nhựa vào công ty dệt. Người dân cáo buộc 500 người của lực lượng công an và chống bạo động đến giải tán khu lều bạt hôm 25/9 "Chúng tôi biết vì ban đêm họ thuê người vào đó đào bới chôn ống để xả thải, còn đổ ở đâu thì chúng tôi vẫn không biết," bà nói với BBC hôm 27/9. Trong khi đó, báo địa phương Hải Dương lại nói hôm 25/9 cơ quan chức năng "đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích nên việc giải tỏa không gặp sự phản đối của người dân". Khi được BBC hỏi lại hôm 27/9, bà Sim nói "Điều đó là không đúng. Nếu đã thuyết phục người dân thì không phải đánh đập người dân túi bụi như vậy. Cái này coi video clip mà những người dân đứng ở xa quay lại là thấy. Còn mấy con mấy cháu thanh niên ở gần quay là bị thu điện thoại hết rồi." 'Nước xả hôi thối, khói xả tanh tưởi' Nhà máy dệt Hong Kong Pacific Crystal đi vào hoạt động từ 2015 với vốn đầu tư hơn 180 tỷ đôla. Tuy nhiên kể từ khi nhà máy đi vào hoạt động, người dân quanh trong xã đã liên tục phản ánh về tình trạng nhà máy thải khói và xả hóa chất gây ô nhiễm môi trường. "Công ty dệt Pacific xả khói mùi vừa tanh vừa thối, rất khó thở," bà Sim nói. Còn ông Nguyệt thì nói: "Khói thải ra, mùi kinh lắm, khét như đốt giấy ni lông." Công ty dệt được bao quanh bởi sông Rạng, giáp ba xã Cộng Hòa, Lai Vu và Ái Quốc, nước xuôi sông qua TP Hải Dương, xuống Hải Phòng rồi ra cửa biển. Một trong hai người dân bị đánh chảy máu đầu Bà Sim cho biết, dân cư ở quanh khu công nghiệp cũng rất đông, mật độ dân cư khá dày. "Lượng khi thải thì ảnh hưởng không chỉ 8000 dân Lai Vu mà sẽ theo nguồn nước xuống tới tận Hải Phòng. Còn khí thải khói trên trời thì sẽ ảnh hưởng khoảng 20.000 người dân sống trong bán kính 3-4km nhà máy…" "Người dân rất sợ nếu như cái công ty này ở đây thì dân sẽ bị bệnh tim mạch, ung thư… thì có làm cả đời cũng không đủ tiền chữa bệnh. Có bỏ vài trăm hay tiền tỉ thì con em mình vẫn chết, mà chết trong đau đớn…," bà Sim phân trần. Một bài trên báo Tiền Phong tháng Hai 2017 dẫn lời Phó Giám đốc Ban Quản lý KCN Lai Vu Vũ Xuân Dũng nói Công ty Pacific Crystal hoàn thiện giai đoạn hai sẽ sử dụng lượng hoá chất lên tới gần 600.000 tấn/năm. Bà Sim và ông Nguyệt cho biết người dân Lai Vu đã dựng lều bạt chặn lối vào cổng công ty dệt từ hơn 5 tháng nay. Từ tháng Bảy, người dân còn đặt chai lọ tẩm xăng và cả một chiếc quan tài ngay giữa lối đi vào chính của công ty. "Chúng tôi quyết tâm bằng được không để công ty dệt hoạt động trở lại. Chúng tôi dựng lều để phản đối không cho công nhân vào!" Bà Sim nói. Theo bà Sim thì kể từ khi người dân dựng lều chặn lối vào, công ty dệt ban đầu vẫn lén lút đưa người vào làm, nhưng về sau ít công nhân quá nên đã ngừng hoạt động. Tuy nhiên theo người dân, những người làm bảo vệ khu công nghiệp cho biết, sau khi công an và chính quyền dẹp lều của người dân hôm 25/9, công ty này đã ra thông báo sẽ hoạt động trở lại vào Thứ Hai tới, ngày 2/10 và bắt đầu tuyển dụng công nhân trở lại. Tiền phạt Công ty Dệt Pacific Crystal đã từng hai lần bị UBND tỉnh Hải Dương và Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) xử phạt với số tiền hơn 1,1 tỷ đồng và yêu cầu khắc phục sự cố môi trường. Bà Sim cho biết hôm 25/5 khi về đối thoại với người dân, Chủ tịch UBND Tỉnh Nguyễn Dương Thái nói toàn bộ số tiền phạt Pacific Crystal đóng sẽ xung vào công quỹ nhà nước, không có phần nào chi vào việc đền bù thiệt hại. "Ông ấy nói 'Người ta bị hai lần rồi, cho người ta thêm một cơ hội nữa'," bà Sim dẫn lại lời ông Thái. "Nếu một người cán bộ tỉnh Hải Dương mà vì dân thì đã phải cho đóng nhà máy rồi. Cứ để công ty hoạt động thì thường dân không thể chấp nhận được," bà nói thêm. Gần đây nhất, vào ngày 19/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương tổ chức họp báo liên quan đến mâu thuẫn giữa người dân Lai Vu và công ty dệt. Hình ảnh cống thoát nước mưa của công ty dệt Pacific Crystal nhưng lại đen kịt màu thuốc nhuộm? Người dân thuật lại rằng chính quyền Hải Dương cam kết, 'không đánh đổi môi trường lấy kinh tế'. Ông Trương Văn Hơn, chánh văn phòng UBND tỉnh nói sẽ đóng cửa công ty dệt nếu công ty này lại tái phạm. "Họ chỉ nói vậy, mà cứ để công ty hoạt động rồi xả thải," bà Sim cáo buộc. Thu hồi đất Cuối năm 2003 UBND tỉnh Hải Dương tiến hành thu hồi 212ha đất để xây dựng khu công nghiệp Lai Vu. Bà Sim nói cả Lai Vu có 247ha đất nông nghiệp thì đã thu hồi gần 90% diện tích mà lại không có quyết định thu hồi đất nên người dân rất bức xúc, làm đơn khiến kiện lên trung ương. Có khoảng hơn 1000 hộ bị thu hồi đất. Theo bà Sim, ban đầu chính quyền đền bù 62 tỷ nhưng sau khi dân kiện cáo quá nhiều, xã đã lấy 24 tỷ quỹ phúc lợi để đền bù cho người dân. Tuy nhiên, từ năm 2003 đến nay vẫn còn hơn 300 hộ không chịu nhận tiền. Sông Rạng bao quanh khu công nghiệp Lai Vu Ông Nguyệt, một trong những hộ không chấp nhận đền bù nói: "Trả có 9 triệu 3, 9 triệu 2 một sào lấy làm cái gì." Bà Sim thì nói "Đã hơn mười mấy năm rồi, nhiều cụ thì cũng đã mất. Con cháu thì người ta nhận tạm tiền để làm ma chay cho các cụ. Coi như mất đất. Còn một số hộ thì vẫn không chịu nhận tiền. Họ tính 13.000/m2 theo giá đất dịch vụ, chưa bằng một bát bún sáng của người dân thì ai mà chịu." Bà Sim cho biết suốt nhiều năm liền từ người dân liên tục làm đơn khiếu kiện, kiến nghị lên trung ương. Thanh tra chính phủ đưa công văn về yêu cầu tỉnh Hải Dương giải quyết nhưng dân cho rằng phía tỉnh vẫn không giải quyết, người dân lại tiếp tục lên trung ương khiếu nại, cứ như vậy một vòng lẩn quẩn không dứt. BBC đã tìm cách liên hệ với chính quyền tỉnh Hải Dương nhưng không liên lạc được. Khi BBC gọi đến Sở Tài nguyên Môi trường thì người văn thư nói không hay biết thông tin gì về các vụ xả thải của công ty dệt Pacific Crystal, và người phát ngôn viên là giám đốc sở, nhưng ông này "đi vắng".
Thấy báo chí London có quá nhiều bài khen chê về vở nhạc kịch mới ‘Lord of the Rings’, tôi cũng tò mò mua vé qua mạng đi xem thực hư ra sao, trong bụng băn khoăn không hiểu làm sao người ta có thể dàn dựng và chuyển tải được pho tiểu thuyết giả tưởng đồ sộ hơn 1200 trang của J.R.R Tolkien trong vòng chỉ 3 tiếng đồng hồ?	Nhạc kịch London	Được tung hô là vở nhạc kịch dàn dựng tốn kém nhất tại trung tâm West End của London, tác phẩm này chắc chắn tạo nên nhiều mong đợi trong số những khán giả vào xem cùng tôi hôm ấy. Những ai đã đọc tiểu thuyết thần bí ‘The Lord of the Rings’ (tên VN là ‘Chúa tể những chiếc nhẫn’) hay đã xem ba tập phim do đạo diễn Peter Jackson thực hiện chắc hẳn vẫn còn nguyên vẹn những ấn tượng đồ sộ mà tác phẩm này mang lại. Tiếc là tôi đã phải ra về với cảm giác thất vọng. Sân khấu được thiết kế khá qui mô, mặc dù còn xa mới tới gần được mức độ hoành tráng như trong tác phẩm. Dàn diễn viên hùng hậu hơn 50 người, âm thanh ánh sáng ấn tượng, tuy nhiên, vở nhạc kịch vẫn không để lại trong tôi một cảm giác ‘thăng hoa’ như mỗi lần được xem một tác phẩm thật hay. Có lẽ lý do chính là do phần ‘nhạc’ bị phần ‘kịch’ lấn át quá nhiều. Âm nhạc của vở này là một sự kết hợp của cả nhạc dân gian, những âm thanh kỳ bí và các bài kinh cầu phương Đông nhưng lại thiếu đi những đoạn hay điểm nhấn thực ấn tượng như các vở nhạc kịch khác. Tuy nhiên, người bạn đi xem cùng an ủi tôi rằng: “Thôi xem cho biết. London mà, thiếu gì nhạc kịch”. Đô thành của nhạc kịch Quả vậy. Nhạc kịch là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hoá của thủ đô Anh Quốc. Các vở nhạc kịch tại trung tâm West End luôn thu hút sự quan tâm yêu mến không những của người dân London mà còn của các du khách đến từ khắp nơi trên thế giới. Sự nổi trội của nhạc kịch ở London lớn đến mức giới phê bình gần đây than thở nhạc kịch đã lấn lướt quá mức các thể loại sân khấu khác. Theo thống kê của báo The Independent và The Guardian mới đây, hiện ở khu vực trung tâm London có 26 vở nhạc kịch - đa phần là chuyển thể từ các tác phẩm văn học, phim, truyền hình… nổi tiếng - trong khi chỉ có bảy vở chính kịch và ba vở hài kịch khác. Một số nhà phê bình còn lớn tiếng khuyến cáo rằng sự lấn lướt của nhạc kịch là bước thụt lùi của nghệ thuật sân khấu London, vì họ coi âm nhạc trong các vở nhạc kịch chỉ thuộc dạng “hạng hai” mà thôi. Thế nhưng có khi chính vì nhạc dễ nghe, nội dung dễ nắm bắt - không quá ‘hàn lâm’ như các vở opera kinh điển - mà nhạc kịch vẫn ngày càng ăn khách. Điều đó giải thích tại sao ở London giờ đây các điểm bán vé xem nhạc kịch mọc lên như nấm. Mua vé Nếu ngày xưa người ta phải ra tận các nhà hát xếp hàng hay đặt vé từ trước thì giờ đây, việc mua vé trở nên đơn giản hơn nhiều, với rất nhiều hãng bán vé cạnh tranh nhau để kiếm lời. Ngay tại quảng trường Leicester ở trung tâm London, có rất nhiều các kiosk với các biển hiệu to tướng chào mời; có những nơi tuyên bố hạ giá tới 65%. Tất nhiên, vé càng rẻ thì chỗ ngồi cũng sẽ càng xa sân khấu và nếu bạn phải mang cặp kính cận như tôi thì chắc chắn khả năng nhìn được rõ mặt diễn viên là chuyện không tưởng. Tuy nhiên, đối với những người yêu nhạc kịch mà túi tiền không phải lúc nào cũng rủng rỉnh thì có được tấm vé vào xem đã là hạnh phúc lắm rồi. Tôi vẫn nhớ thời sinh viên học ở tỉnh xa thường ‘chết thèm chết nhạt’ mỗi khi nghe bạn mình ở London khoe kiếm được vé ‘hạ giá đặc biệt’ để đi xem ‘Vua Sư tử’ hay ‘Con ma Nhà hát lớn’ mà chỉ mất từ 5 đến 10 bảng. (Mức giá vé trung bình dao động khoảng từ 20 đến 60 bảng) Một cách nữa có thể mua vé xem nhạc kịch tiện lợi trong thời buổi công nghệ cao ngày nay là mua qua mạng internet. Bạn có thể so sánh, chọn lựa, từ những vở ‘đỉnh cao’ đắt tiền tới những vở ‘tầm tầm’ giá cả rất phải chăng. Sức hút Vở ‘Lord of the Rings’ tôi đi xem được dân tình bàn tán nhiều vì đây là vở mới dàn dựng ở London, được quảng cáo có qui mô hết sức hoành tráng. Thế mà một trong những show diễn đầu tiên đã phải hủy giữa chừng vì xảy ra tai nạn với một diễn viên, suýt làm anh gãy chân. Các sân khấu nhạc kịch thường được thiết kế hết sức phức tạp với các hệ thống máy móc, ròng rọc và băng chuyền để thể hiện những cảnh ‘hoành tráng’, ‘trông như thật’. Người ta phải mất rất nhiều thời gian để chuẩn bị, tập dượt trước khi trình diễn một vở mới. Vở ‘Phantom of the Opera’ (Con ma nhà hát lớn) luôn làm những người đi xem lần đầu sửng sốt khi sân khấu bỗng biến thành một hồ nước để nhân vật chính là “con ma nhà hát” chèo thuyền đưa nàng Christine đến nơi ở bí mật. Vở ‘Les Miserables’ (Những người khốn khổ) cũng tạo ấn tượng cho nhiều người xem với sân khấu quay và cả núi đạo cụ để mô tả cảnh cách mạng sôi động. Tất nhiên, các diễn viên mới là linh hồn của những buổi diễn. Việc tìm kiếm những người hát hay, diễn giỏi để trở thành bộ mặt đại diện cho cả vở nhạc kịch là chuyện không dễ. Chẳng hạn đến bây giờ, nhắc đến ‘Con ma nhà hát lớn’ - vốn đã được trình diễn tại London và khắp thế giới trong hơn 20 năm qua - người ta vẫn nhắc tới cặp ngôi sao Sarah Brightman và Michael Crawford từ thủa ban đầu. Việc chọn người cho các vai ‘tầm tầm’ được biết không quá khắt khe. Một anh bạn là nhạc sĩ chuyên nghiệp cho tôi biết chỉ cần diễn viên có chất giọng tốt, học qua một số lớp thanh nhạc là đã có thể biểu diễn trong các vở nhạc kịch được rồi. Sự ‘lấn lướt’ của nhạc kịch rầm rộ tới mức năm ngoái kênh truyền hình BBC đã có chương trình để khán giả bình chọn ra nhân vật nữ chính, Maria, cho vở nhạc kịch kinh điển “The Sound of Music”. Người thắng cuộc là thí sinh Connie Fisher, trước đó là một nhân viên bán hàng, và chị vẫn đảm đương tám buổi diễn một tuần kể từ khi được bầu chọn đến nay. Mới đây nhất, lại vẫn BBC có một chương trình truyền hình để khán giả gọi điện bầu chọn ra nam ca sĩ-diễn viên chính cho vở nhạc kịch ‘Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat’ và người thắng cuộc là chàng trai trẻ Lee Mead, 25 tuổi. Hiện, tất cả các show diễn của vở nhạc kịch này đã bán sạch vé tới tận tháng Giêng năm 2008! Khá nhiều người trong giới chuyên nghiệp phản đối kiểu lựa chọn các ngôi sao nhạc kịch theo kiểu ‘đại chúng’ như thế này, nói rằng nó chỉ mang tính thương mại và cho thấy bề ngoài hời hợt của các show truyền hình. Theo họ, cảm nhận của công chúng chỉ đúng một phần, còn đánh giá và sự lựa chọn của giới chuyên nghiệp mới quan trọng. Tôi cũng có dịp được đi xem ‘The Sound of Music’ với ngôi sao truyền hình-nhạc kịch Connie Fisher được khán giả bình chọn và thú thực cũng không ấn tượng cho lắm. Thế nhưng tôi đồ rằng đó có thể là do mình đã quá yêu thích ngôi sao Julie Andrews với vai diễn này trong bộ phim âm nhạc đầu tiên được sản xuất từ năm 1965. Tuy nhiên, trong khi giới phê bình vẫn to tiếng lo ngại và giới nhạc sĩ chuyên nghiệp tiếp tục dè bỉu, các sân khấu nhạc kịch tại trung tâm của London, West End, cũng chẳng vì thế mà giảm bớt khán giả. Được biết các nhà hát tại West End năm ngoái đã đóng thuế tới 200 triệu bảng Anh, và còn giúp cho các dịch vụ ăn theo như nhà hàng, quầy bar, giao thông… thu về thêm 400 triệu bảng. Những khi đi làm về muộn hay phải vào trung tâm London vào buổi tối, nhìn các nhà hát rực rỡ ánh đèn với những hàng người dài dằng dặc xúng xính quần là áo lượt đợi vào xem, đôi khi tôi vẫn còn nguyên cảm giác thèm thuồng như ngày xưa khi nghe bạn mình kể được đi xem nhạc kịch với tấm vé hạng bét 5 bảng.

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.