legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Zenbait klausula sozial kontratazio publikoan sartzeko aurkeztutako legegintzarako herri-ekimeneko lege-proposamena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gure betebeharra da. Zuzenketak aurkeztuko ditugu, eta espero dugu laguntzea legerik onena edukitzen. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4901
10
86
26.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Zenbait klausula sozial kontratazio publikoan sartzeko aurkeztutako legegintzarako herri-ekimeneko lege-proposamena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea.Egun on. Ez da lehen aldia osoko bilkura honetan gizarte-klausulez ari garela. Kontua ez da ez dela eztabaidatu; hain zuzen, asko eztabaidatu da. Eta, beste kasu batzuetan esan dugun bezala, gure ustez kontratazio publikoa herri-agintaritzen zerbitzura dagoen tresna bat izan daiteke helburu edo politika publiko jakinak betetzeko. Hau da, interes orokorrekotzat hartzen diren gizarte-politiken helburuak lortzeko teknika bat izan daiteke. Gizarte-irizpideak, ingurumen-irizpideak, kasu honetan ekimenaren helburu diren lan-araudi batzuk betetzea onartu eta sustatu egiten dituzte erkidegoko erakundeek eta gure araudiak, eta kontratazio publikoetan klausula sozialak txertatzeko mekanismoak aurreikusten dituzte. Sektore publikoko kontratuen esleipendun diren enpresen lan-baldintzak betetzen direla bermatzeko tresnak ere hartu eta erabil daitezke, eta, horri dagokionez, mugarri garrantzitsua izan da gizarte-klausulei buruzko erkidegoko araua, Europako Parlamentuaren eta Batzordearen 2014ko otsailaren 26ko 2014/24 Direktiba, kontratazio publikoei buruzkoa, eta aurrerabide nabarmena da gizarte-klausulen arloan: zalantzak argitu eta bide berriak irekitzen ditu. Direktiba horren bidez, besteak beste, gizarteratze-enpresentzat jasotako kontratuak ugaritu egiten dira, adibidez; esleipeneko gizarte-irizpideen legezkotasuna zalantzarik gabe ematen da, adibidez, eta ekimenaren helburuaren gaiari dagokionez, direktiba honek legezkotasunaren berme juridiko argiak ematen ditu, hitzarmen-kolektiboak betetzea eta gutxieneko lan- eta soldata-baldintza batzuk bermatzea eskatzen baitu. Eta 18. artikuluan egiten du hori, estatu kideei eskatzen baitie egoki diren neurriak hartzeko kontratu publikoak egitean, bermatzeko eragile ekonomikoek aplikagarri zaizkien betebeharrak betetzen dituztela, besteak beste, hitzarmen kolektiboetan jasoak. Eta hala egiten du, halaber –eta ez naiz horretan luzatuko– 37, 39 eta 105. kontuan hartuzkoetan. Eta estatuko legedian ere jasotzen da. Sektore Publikoko Kontratuen Legearen testu bateginak (3/2011 Legegintzazko Errege Dekretuaren bidez onartua) kontratazioan gizarte-klausulak txertatzeko mekanismoak ditu artikuluetan. Gaur aurkezten zaigun ekimenean eskatzen da aipatu den testu bategin horretako 6., 7., 8. eta 10. artikuluek arautzen dituzten kontratu guztietan klausula sozialak txertatu ahal izatea. Helburua da, zehazki, enpresa kontratatzaileen gutxieneko lan-baldintzei dagozkien klausulak arautzea, azpikontratazioari dagozkionak. Eta ez betetzearen ondorioak ere ezartzen dira, eta adierazten da kontratua bertan behera uztea ere eragin lezakeela. Askotan esan dugu Eusko Jaurlaritzak zorrotza izan behar duela, eta formula batzuk zehaztu behar dituela hitzarmen kolektiboak betetzen direla bermatzeko, lanaldien, soldaten, laneko segurtasun- eta osasun-baldintzei dagokien arlo guztietan, bai administrazioarekin kontratuak sinatzen dituzten enpresetan, bai azken horiek azpikontratatzen dituztenetan. Isunik izan ez dutenak lehenetsi behar dira, eta kontrol- mekanismoak zehaztu obren eta mota guztietako zerbitzu publikoen kontratazioetan, agindu horiek bete daitezen. Baina indarrean den legedian ezarri den moduan egin behar da, bai estatukoan, bai erkidegokoan, eta, lan-arloari dagokionez, lehia askeari buruzko aginduak betez. Gaur eztabaidatzen ari garen herri-ekimeneko lege-proposamenak, hemen esan den moduan, 4/2013 Foru Arauaren parametro horiek jasotzen ditu. Foru Arau horri errekurtsoa aurkeztu zaio EAEko Justizia Auzitegi Nagusian, lehia askea murrizten duelakoan. Eta indarrean den lan-legedia zapaltzeko aukerari buruzko zalantzak ere egon daitezke. Eta argi dago, beste kasu batzuetan esan dugun moduan, ezin direla saritu legezkotasuna betetzen ez duten enpresak, edo, bestela esanda, legea bete baizik egiten ez duten enpresak zigortu. Abstentziora jo dugu herri-ekimeneko legeproposamen honetan; ekimena beste talderen batena izan balitz, aurka bozkatuko genuen seguru asko, baina herri-ekimeneko lege-proposamena delako jo dugu, hain zuzen ere, abstentziora. Izan ere, hemen eztabaidatzen ari gara egokia iruditzen zaigun ala ez ekimenaren edukia. Ekimenaren edukia zalantzazkoa da, esan dudan moduan, legezkotasunari buruzko zalantzak sor baititzake; gainera, edukia errekurtso batean aztertzen ari den bera da, eta haren ebazpenaren zain egon behar genuke. Dena den, ez zaigunez iruditzen… ekimenaren jatorria dela-eta, eta aukera emango digulako, zuzenketen mekanismoaren bidez, helburua txertatzen, eta horrekin ados gaude. Helburua da klausula horiek txertatu ahal izatea, eta horregatik esaten dut hemen helburua lortzen ahaleginduko garela, baina betiere indarrean den legezkotasuna eta lehiaren printzipioak errespetatuz. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4902
10
86
26.06.2014
OTADUI BITERI
EA-NV
Zenbait klausula sozial kontratazio publikoan sartzeko aurkeztutako legegintzarako herri-ekimeneko lege-proposamena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidente. Consejeros, señorías, buenos días a todos. Y saludo y doy la bienvenida a los promotores de la iniciativa legislativa popular. Siguiendo el reglamento, intervengo en el turno de explicación del voto para fijar la opinión del grupo Nacionalistas Vascos. Es conocido el dictamen del Gobierno sobre este asunto, y es conocido que el Gobierno ha dictaminado eso basándose en el principio de seguridad jurídica, puesto que algunos informes realizados por algunos órganos de la administración ponen en cuestión la legalidad de la inclusión de cláusulas de contratos como los que estamos debatiendo. Nos parece totalmente lógico y coherente el dictamen, desde el punto de vista del grupo que tiene la responsabilidad de gobernar, puesto que los gobiernos deben gestionar con responsabilidad la confianza que los ciudadanos han depositado en ellos. Arlo publikoaren kudeaketan, komunitatearen interesen kudeaketan, zorroztasuna eta ardura eskatzen dizkiete agintariei herritarrek. Eta hemen gauden guztiok badakigu Gobernuak politikoki ere erantzuten duela Legebiltzar honen aurrean, eta badakizue behin baino gehiagotan galdetu dudala zer ardura eskatuko lizkioketen hemen dauden taldeek Jaurlaritzari baldin eta ez balie kasu egingo eskura dituen txosten juridiko guztiei, zeinek auzitan jartzen baitute ekimen honetan proposatzen diren gizarte-klausulen antzeko klausulen legezkotasuna. Administrazio-kontratazioa ezin da erabili lanbaldintzak indarrean dagoen lan-legedia errespetatu gabe arautzeko. Hori ezin da egin. Jakina txerta daitezkeela gizarte-klausulak (kontua ez da ezin direla txertatu, baizik eta txertatu egin behar direla), baina klausula horiek estatuen Zuzenbidea errespetatu behar dute beti, baita Europako Erkidegoko Zuzenbidea ere. Ados gaude, lan-erreforma ez dugu gogoko, baina ezin da gure administrazioaren kontratazioa bide judizialera eraman, horrek arrisku bat baitu: administrazio osoa geratzea. Eta ziur gaude guztiok bat zatoztela nirekin horretan, ezin dugula hori onartu. Hori esanda, gure taldeak zuzenketa aurkezteko eta txostenean lan egiteko bere konpromiso irmoa eta borondatea adierazi nahi du, jatorrizko ekimenaren testua hobetzeko eta langileen eskubideei segurtasun juridikoa emateko irtenbideak zehazteko, horretan ere aitzindaria izan baita EAJ herrialde honetan. Izan ere, aspalditik dakigu guk kontratazio publikoa beste politika publiko batzuk sustatzeko ere baliagarria dela, eta beti defendatu izan dugu, eta beti lan egin, lanjarduera guztiak ahalik eta berme handienekin eta langileentzako ahalik eta lan-baldintza onenekin egin ahal izatea. Hor gaude, hor egoten jarraitzen dugu, eta hor aurkituko gaituzue. Esperientzia handia dugu. 2006an, Ibarretxe lehendakariaren Jaurlaritzak gizarte-klausulak txertatu zituen, kontratazio-argibideen bidez, eta Bizkaiko Foru Aldundiak, berriki, kontratazio-argibideak onartu ditu, langileen lan-baldintzak mantentzea bermatzeko, bes- teak beste, betiere indarrean dagoen arau-esparrua zorrotz betez. Biziki errespetatzen ditugu herri-ekimeneko lege-proposamena sinatu duten 110.000 pertsonak, zorroztasunez eta arduraz goberna genezan gugan konfiantza izan zuten 384.766 euskal herritarrak biziki errespetatzen ditugun moduan. Amaitzeko, berriro nabarmendu nahi dut gure taldeak konpromiso irmoa duela jatorrizko testuari gure ekarpenak egin eta testua hobetzeko lan egiteko. Nada más; muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4903
10
86
26.06.2014
ZABALLOS DE LLANOS
SV-ES
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Sozialistak Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzearen alde aurkeztu duten lege-proposamena defendatzeko hartu dut hitza. Euskal sozialistok, zenbait euskal udalerritan indarrean den Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko Legea zer arazo sortzen ari den jakin ostean, bereziki landainguruetan, hainbat agerraldi eskatu genituen Eusko Legebiltzarreko Ingurumen eta Lurralde Politikako Batzordean. Besteak beste, Miren Izaskun Iriarte Irureta andrearen, Eusko Jaurlaritzako Administrazioaren eta Lurralde Plangintzaren sailburuordearen, agerraldia eskatu genuen. Agerraldi hori maiatzaren 28an izan zen, eta jakin genuen Euskal Autonomia Erkidegoa osatzen duten 251 udalerrietatik 56k soilik bete zutela plan orokorrak edo arau subsidiarioak Lurzoruaren Euskal Legera moldatzeko betebeharra, eta beste 65 udalerri horretan lanean ari direla. Hau da, euskal udalerrien % 48,21ek soilik bete dute legegilearen borondatea, edo horretan ari dira; gainerako % 51,79k (alegia, 130 udalerrik) ezin izango dute tokiko hirigintza-araudia bete zehaztu diren epeetan. Denok dakigun moduan, legea indarrean sartzen zenetik 8 urteko epea eman zen, eta 8 urteko epe hori 2014ko irailaren 20an amaitzen da. Horregatik aurkezten dugu lege-proposamen hau, legebiltzarkideok, berehala eztabaidatzeko. Baina, aipatu dudan Eusko Jaurlaritzako Administrazioaren eta Lurralde Plangintzaren sailburuordearen mintzaldiarekin jarraituz, galdetu nion sailak asmorik bazuen Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko Legea berrikusi eta aldatzeko, udalerrietan sortu zituen askotariko arazoak konpontzearren, eta, aldi berean, aldaketak egiteko epea zabaltzeko baliatzearren. Iriarte andreak erantzun zigun Eusko Jaurlaritzaren ekimena izan zitekeela Lurzoruaren Legea aldatzea udalerriek egin beharreko aldaketak egiteko epea zabaltzeko, baina ez zuela aldaketa hori aurreikusita legegintzaldiko egutegian. Zehazki, esan zuen ez zela legegintzaldi honetan egingo, eta hau erantsi zuen: "Pena handia da gaur hau horrela egotea, baina Eusko Jaurlaritzak, Lurralde Antolaketaren Batzordetik, araudia moldatu ez duten udalerriei gogoraraziko die legera moldatu behar dutela". Alderdi Sozialistaren ustez, pena izan zen sailburuorde andrearen erantzuna; izan ere, irailaren 20an plan orokorra edo arau subsidiarioak moldatuta ez dauzkaten euskal udalerriek izango duten segurtasun juridikorik ezaren aurrean, legezkotasunetik kanpo kokatzean, sailburuordeak esateko zuen bakarra zen sailak egingo zuen bakarra zela Lurralde Antolaketaren Batzordean hori gogora ekartzea. Erantzun horren ostean, eta kezkagarria iruditzen zaigunez, lehenago esan dudan moduan, euskal udalerri askok izan dezaketen segurtasun juridikorik eza, iazko ekainaren 2an Alderdi Sozialistak legez besteko proposamen bat erregistratu zuen osoko bilkuran berehala eztabaidatzeko, Lurzoruaren eta Hirigintzaren Legea aldatzeari buruzkoa. Proposamen horretan Eusko Jaurlaritzari, hiru foru-aldundiei eta Eudeli eskatzen diegu bilerak egiteko eta legea aldatzeko aukera aztertzeko euskal udalerriei negatiboki eragin diezaieketen alderdiei dagokienez. Alderdi Sozialistak legez besteko proposamen hori aurkeztu zuen uste dugulako, eta hala frogatu da, 2006ko ekainaren 30eko 2/2006 Legea, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzkoa, berrikusi eta aldatu egin behar dela, eta ez soilik bigarren xedapen iragankorraren 1. atalaren azken paragrafoa, euskal udalerriek beren hirigintza-arauak aldatzeko duten epeari buruzkoa, baizik eta Ganbera honetan 2011ko apirilaren 13an izan zen eztabaidan sortu ziren gaiei dagokienez, etxebizitzaren edo hiriak leheneratzearen arloko ekintza politikoari dagokionez. Horregatik aurkeztu zuen Alderdi Sozialistak 2012ko maiatzean lege-proposamen bat hori aldatzeko, baina, zoritxarrez, López lehendakariak hauteskundeak aurreratu zituenez, bada, izapidetu gabe geratu zen. Horregatik, Euzko Alderdi Jeltzaleak esan zigunean legea berrikusteko prest zegoela, poztu egin ginen. Izan ere, jakintsuena da zuzentzea, eta gu, Alderdi Sozialista, gustura gaude Jaurlaritzak ikusonetsia eman diolako lege-proposamen honi. Eta horregatik ez dugu arazorik adostasun batera iristeko Euzko Alderdi Jeltzalearekin, legez besteko proposamen hau sinatzeko, eta Alderdi Sozialistak aurkeztutako legez besteko proposizioa erretiratzeko. Guk alde bozkatuko dugu; hala ere, uste dugu lege-proiektu hau ez dela behar bestekoa. Uste dugu beharrezkoa dela, irailaren 20tik aurrera aldaketa hori egin ezean euskal udalerriek izan dezaketen egoera dela-eta, baina, gure ustez, esan dudan bezala, ez da behar bestekoa, legearen beste alderdi batzuk ere aldatu behar bailirateke, eta jada atera dira, eta guztiok ezagutzen ditugu. Horregatik, guk berriro erregistratu dugu legez besteko proposamena, eta Eusko Jaurlaritzari, hiru foru-aldundiei eta Eudeli eskatu diegu bilera horiek egiteko, guztiek batera aztertzeko legearen zer alderdik eragiten dieten euskal udalerriei eta zer alderdi aldatu daitezkeen. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4904
10
86
26.06.2014
ALDAITURRIAGA ZORROZUA
EA-NV
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señorías, consejeros, buenos días a todos. Los grupos parlamentarios Nacionalistas Vascos y Socialistas Vascos hemos presentado una iniciativa para tratar de resolver un problema que se prevé en muchos de los municipios a partir del 20 de septiembre. Arazo hori udal-antolamenduko plan orokorrak eta arau subsidiarioak 2006ko Euskadiko Lurzoruaren eta Hirigintzaren Legera moldatu ez izanak sortu du, horren ondorioz herritarrak segurtasun juridikorik gabe gelditzen baitira eragindako udaletako hirigintza-administrazioarekin dituzten harremanetan. Herritarrek, legebiltzarkideok, eskubidea dute noiznahi jakiteko zer hirigintza-arau aplikatzen zaion partzela bati, lursail bati, jakiteko bertan eraiki dezaketen ala ez, eta zenbat, eta zer erabilera onartzen eta debekatzen diren, etab.; alegia, hirigintzari dagozkion zehaztasun guztien berri izateko eskubidea dute. Herritarrek ziurtasuna eta konfiantza eskatzen dituzte herritar- eta merkataritza-erlazioetan, higiezinen zirkulaziotik eratorrietan, eta konfiantza hori, irailetik aurrera, ezin da bermatu kasu askotan, kontraesanak baitaude maila bereko arauetan, Lurzoruaren Legetik eratortzen diren zehaztapenetan eta haietara moldatu ez diren plan orokorretan eta arau subsidiarioetan dauden edukien artean. Lurzoruaren Legearen bigarren xedapen iragankorrean zehazten da hirigintza-antolamenduko plan orokor eta arau subsidiario guztiak zortzi urteko epean moldatu behar direla zehaztapen guztietara. Gaur arte, legea indarrean sartu zela ia zortzi urte igaro direnean, esan den moduan, EAEko 251 udalerritatik berrogeita hamar inguruk baino ez dute moldatu funtzionamendua. Legebiltzarkideek jakin dezaten, hauek dira planak legera moldatu ez dituzten udalerrietako batzuk: Gasteiz, Laudio eta Amurrio Araban; Bilbo, Getxo, Barakaldo, Basauri, Santurtzi eta Sestao, adibidez, Bizkaian; eta Arrasate, Errenteria, Pasaia, Hondarribi eta Irun Gipuzkoan. Ondorioz, uler dezakegu lege-agindu hori ez dela bete oro har. Agindua udalerriek bete behar dute, udalerriek soilik, eta hori ezin da utzi ez foru-aldundien ez Eusko Jaurlaritzaren esku. Ziur asko, badira egungo egoera azaltzeko arrazoiak, hala nola lanen kostu ekonomiko handia eta bizi dugun baliabide publikoen eskasia orokorra, baliabide murritz horiek seguru asko beste udal-behar presazkoagoetako batzuetara bideratzea aholkatzen dutenak. Kontuan izan behar den beste elementu bat da antolamenduak berrikusteko prozeduren iraupen luzea, zenbait urte behar baititzakete. Eta hirigintzaplanak egiteak eta onartzeak eragiten duen higadura politikoaz ez hitz egiteagatik. Arrazoi horiek azaltzen dute bizi dugun egoera, baina ez dute arazoa ebazten, legebiltzarkideok. Arazoak hor jarraitzen du. Horregatik proposatzen dugu taldeok sinatu dugun ekimenean bigarren xedapen iragankorrean zehaztutako epea luzatzea. Zehazki, epea beste zazpi urte luzatzea proposatzen dugu, eta, gainera, Jaurlaritza gaitzea epe hori agortu eta udalerriren batek moldaketa hori egin ez badu, epe hori arrazoituz laburtu edo luzatu ahal iza- teko, kasuz kasu. Horrekin prozedura arinagoa zehazten da Lurzoruaren Legearen aldaketa berritik eratorritako mekanismoa izango litzatekeena baino, eta udalerri bakoitza egoerara hobeto moldatzeko aukera ematen da. Baina, Zaballos jauna, zehaztapen txiki bat, ezin izan ditzazun besteren merituak zeure egin, arazo hau konpontzeko gure taldeak duela hiru hilabete proposatu baitzuen (beste gauza bat da zure taldean dagoen barne-komunikazioko arazoa), esan dudan moduan, arazo hau konpontzeko proposatu baitzitzaien etxebizitza legearen proposamenaren batzorde txostengilean lanean ari diren gainerako taldeei, esan dudan moduan, eduki bereko ekimen bat izapidetzea, eta Lurzoruaren Legearen aldaketatzat ere txertatzea, etxebizitzaren legearen proposamenaren izapidetzea baliatuz. Baina, batzorde txostengilearen lanak zer martxatan doazen ikusita, iruditu zaigu ez garela iristen irailetik aurrera izango den arazoa ebazteko garaiz, eta horregatik egin dugu bide honen alde, Lurzoruaren Legea aldatzeko prozedura espezifikoaren alde. Espero dugu gainerako taldeek babestu egingo dutela aintzat hartzea. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4905
10
86
26.06.2014
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Gure taldeak Lurzoruaren Legea aldatzea aintzat hartzearen alde bozkatuko du, nola ez, proposatzen denak edozer dioela ere, duela urte askoz geroztik autonomia-erkidego honetan duguna baino Lurzoruaren Lege txarragorik ezin delako izan. Gu ez gaude ados Euzko Alderdi Jeltzalearen proposamenaren artikulatuan datorrenarekin, Alderdi Sozialista akatsen zuzenketaren bidez gartsu batu bazaio ere. Eta ez gaude ados, gu prest gaudelako udalei denbora mugagabea emateko lege horretara moldatzeko. Denbora mugagabea; izan ere, sozialisten ordezkariak adierazi duenez, udalerrietan izaten ari diren arazoak lehen minututik sortu ziren. Izan ere, ez da udalerrietan pentsatuz egin zen legea, inolaz ere, lege hura babestu zuten talde guztien aldetik. Gogoan dudanez, Alderdi Sozialistak nabarmen okertu zuen proiektua –jada txarra zen–, une hartan EAJk, EAk eta Ezker Batuak osatzen zuten Eusko Jaurlaritzatik zetorrena. Eta Aralarrek ere babestu zuen legea. Beraz, bada, Ganbera honetan gauden guztion artean… uste dut Maneiro jauna ez zegoela, baina lege-astakeria hari ezetz esan genion bakarrak, gogoratzen dudanez, gu izan ginen, eta bakarrik geratu ginen. Orduan, oso ongi iruditzen zaigu Euzko Alderdi Jeltzaleak esatea legea urratzen ari dela, eta egia da hala dela, eta irtenbidea da horrela jarraitzea, eta epea gehiago luzatuko dugu, hala jarraitzeko. Eta arazo hori dugu aurreko Jaurlaritzak, Alderdi Sozialista eta López jauna buru zirela, Lurzoruaren Legearen aldaketa bat ekartzeko konpromisoa urratu zuelako. Eta Jaurlaritza honek, ikusten ari garena kontuan izanik, badirudi ez duela ekarriko Lurzoruaren Legearen egiazko aldaketa eragingo duen lege-proiektua, autonomia-erkidego honek behar duena. Berriro diot, aintzat hartzearen alde bozkatuko dugu. Ni ez naiz gehiago luzatuko gai honetan. Ez gaude ados proposamenarekin, baina ez gaude ados moldatzeko epea dagokion sailburuarengan uztearekin ere. Alegia, onartezina iruditzen zaigu lege batean esatea dagokion sailburuak luzatu edo laburtuko dituela legera aldatzeko epeak. Astakeria juridikoa iruditzen zaigu, hori ezin dela egin, baina berriro diot gu zuzenketak izapidetzean prest egongo garela inoiz ez daitezela moldatu planteatzeko ere. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4906
10
86
26.06.2014
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi. Lehenengo eta behin, guretzat nahiko bitxia da gaur eztabaidagai daukagun proposamen hau. Hitz gutxitan azalduta, 2006. urtean lege bat onartu zen Ganbera honetan. Lege horretan zortzi urteko epea ematen zitzaion Administrazioari, kasu honetan tokiko administrazioei, udalei, lege hori betetzeko, eta, beteko ez dugunez, egiten duguna da epe hori luzatzea. Nik uste nuen legeak betetzeko egiten zirela. Hori esaten digu askotan Erkoreka jaunak –eta nik horretan kasu egiten diot–, legeak betetzeko egiten direla. Hemen eduki ditugu legearen inguruan hainbat eztabaida, Estatu mailan egiten diren legeen inguruan, eta Eusko Jaurlaritzaren sailburuek esaten digutena da legeak betetzeko egiten direla. Uriarte andreak, adibidez, Lomceren inguruan. Abortuaren legearen inguruan edo beste legeen inguruan eztabaida hori eduki dugu eta Euzko Alderdi Jeltzalearen mezua da legeak betetzeko egiten direla eta inondik inora intsumisiorik ezin dela egin. Kasu honetan, intsumisioa ez egiteko, egiten duguna da legea aldatu. Irailaren 20an ez denez beteko lege hori, egiten duguna da epea luzatu. Ez dut uste oso eredugarria denik herritarrentzat mezu hori. Administrazioak lege bat egiten du, Administrazioa bera da bete behar duena, eta, beteko ez duenez, egiten duguna da legea aldatu bete ahal izateko. Hori, lehenengo gogoeta bezala. Baina goazen edukietara, ze, gainera, ez da soilik esaten "zortzi urtean bete izan ez dugunez, beste zazpi urte luzatu dezagun lege hori betetzeko epea", baizik eta beste xedapen bat jasotzen da –eta kasu honetan bat egiten dut Damborenea jaunarekin– eta esaten dena da sailburuaren, kasu honetan eskumenak edukiko dituen sailburuaren, eskuetan geratuko dela ez soilik 15 urteren ondoren betetzen ez baldin bada luzatu ahal izatea, baizik eta arinago murriztu ahal dela. Baina inongo irizpiderik ez da ezartzen eskumen hori emateko orduan. Sailburu baten eskuetan uzten da 15 urte baino gehiagoan lege bat ez betetzea udal bati baimentzea, edo kontrakoa, murriztea epe hori. Zer irizpideren pean hori? Zergatik egiten da hori? Zuek, gainera, aipatzen duzue behin eta berriz, testu hau defendatzeko orduan, segurtasun juridikoa bermatu behar dela. Guk uste dugu kontrakoa egiten duzuela; hain zuzen ere, inongo irizpiderik ezarri barik sailburu baten eskuetan uztea lege bat betetzea ala ez. Baina goazen zuen testua irakurtzera, konkretuki zuen zioen azalpena. Esaten da, laugarren paragrafoan, ez dela ahaztu behar hirigintza-planeamendurako instrumentuak idazteak duen kostu ekonomiko handia, ezta horiek ordaintzeko baliabide falta ere. Eta egia da: plan jeneral bat edo arau subsidiario batzuk aldatzeak bere kostu ekonomikoa dauka eta denboran ere nahiko neketsua izaten da. Eta irakurri dut gero artikulatua, jakiteko horri erantzun bat emateko zer proposatzen duzuen (ze hori badakigu, kostu bat daukala), baina gero ez duzue ezer ere proposatzen. Are gehiago esango nuke. Datuak hor daude: Bizkaian, 2011. urtean, plan jeneralak edo arau subsidiarioak aldatzeko 800.000 euro zeuden aurrekontuetan; gaur egun 200.000 euro daude, 600.000 euro gutxiago. Onartzen dugu testuan, zioan, koste handia daukala udalerrientzat plan jeneral bat aldatzeak, baina egiten duguna da dirulaguntzak murriztu horretarako. Eta, gainera, diru-laguntza horiek daude 7.000 biztanle baino gutxiago duten herrientzat. Eta besteentzat, zer? Oregi andrea, kasu honetan, diputazioek 7.000 biztanle baino gutxiago duten herrientzako dirulaguntza dute. Jarraitzen duten irizpidea oso argia da: eurek, diputazioek, onartu behar dituzte plan orokor horiek. Eta besteak? Nork jarriko du diru-partida bat diruz laguntzeko? 7.000 biztanle baino gutxiago duten herriei diru-laguntzak bai, baina besteei ez? Koste gehiago edukiko dutenei ez? Uste dut Eusko Jaurlaritzak gai honen inguruan zer esanik baduela. Dena den, testu honetan ez da horretaz ezer esaten. Eta zenbat bider esan dugu hemen praktika oso txar bat egon dela? Legeak onartu, Administrazioari betekizun ekonomikoak jarri, baina gero ez esan nondik lortzen den finantziazio hori. Eta hori da hemen egiten duzuena; bere garaian, 2006. urtean, egin zena eta berriro ere egiten duzuen akatsa. Beraz, guretzat, honetan ere ez da betetzen inongo helbururik, edo gaur egun dauden arazoak ez dira inondik inora konpontzen. Baina jarraitu dezagun zuen zioen azalpena irakurtzen. Eta funtsean esaten duzuena da epe hori luzatzen ez bada, legera egokitu gabeko plan orokorrak edo arau subsidiarioak dituzten udalerriak segurtasun juridikorik gabeko egoera batean aurkituko liratekeela. Eta gaur bai Aldaiturriaga jaunak eta bai Zaballos jaunak hori aipatu duzue, baina gero ez duzue azaldu zertan datzan segurtasun juridiko falta hori. Nik legea zer edo zer ezagutzen dut, eta irakurtzen dut eta ikusten dut hiri-antolaketa garatzeko tresna guztiek (plan partziala, plan bereziak, egikaritzaunitateak) zuzenean aplikatu behar dituztela 2/2006 Legean dauden xedapenak. Zertan datza, orduan, segurtasun juridiko falta hori? Gaur egun, edozein udalerrik bere hiri-antolaketa garatu nahi baldin badu, bete behar du legean jasotan dagoena; orduan, zertan datza segurtasun juridiko falta hori? Ez dut ulertzen eta ez dugu ulertzen. Eta, gainera, ados gaude 2/2006 Legean jasota dauden xedapenak aplikatu behar direla, bestela 1997an onartutako legedia aplikatu beharko litzatekeelako, eta uste dugu, bere akats guztiekin eta konpondu behar diren gauza guztiekin, nahiago dugula 2/2006 Legean jasota dauden xedapenak aplikatu behar izatea eta ez lehengo legedikoak. Beraz, ez dugu ikusten hau inondik inora soluzio bat denik, gaur egun egon ahal diren arazoei inongo soluziorik ematen dien proposamen bat denik. Ez dugu ulertzen zer egon litekeen horren atzean, ikusten dugulako epea luzatzeak ez duela ezer bermatzen. Orain 15 urte ematen diegu udalerriei, eta 15 urte pasatutakoan ez bada betetzen, zer? Beste 15 urte?, sailburuak beste 15 urte eman behar die? Ez da ezer bermatzen epe-luzatze honekin. Eta, gainera, sailburu baten eskuetan utzita irizpide barik, segurtasun falta hori, guretzat, areagotu egiten du proposamen honek. Beraz, horiek dira gure kontrako bozaren arrazoiak.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4907
10
86
26.06.2014
ZABALLOS DE LLANOS
SV-ES
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Aldaiturriaga jauna, ez da nire asmoa besteren merezimenduak neure egitea, izan argi, baina hau da nire galdera: duela hiru hilabete zuek honen moduko ekimen bat proposatu bazenuten etxebizitzari buruzko lantaldean, zer egin du denbora honetan Jaurlaritzak? Zergatik ez du aurkeztu Lurzoruaren Legea aldatzeko lege-proiekturik? Uste dut gauzak are okerrago jartzen dizkidazula! Sailburuordeak batzordean esan zuen, gogoraraziko dizut, ez zegoela bere planen artean. Beraz, zuek duela hiru hilabete aldatu egin behar zela proposatzen bazenuten, zergatik ez zuen esan Jaurlaritzak? Alderdi Popularraren ordezkariari dagokionez, nire lehen mintzaldian esan dudana gogoraraziko dizut. 2011ko apirilaren 13an osoko bilkura monografikoa egin zen Legebiltzarrean etxebizitzari eta hirileheneratzeari buruz, eta zenbait ebazpen onartu ziren. Ebazpen horiei jarraikiz, 2012ko maiatzaren 4an Lurzoruaren Legea aldatzeko lege-proposamen bat aurkeztu zuen Alderdi Sozialistak. Uste genuen prozedura hura, orain Euzko Alderdi Jeltzaleak uste duen moduan, azkarragoa zela aldaketa egin ahal izateko, eta esan dut –eta zuri gogorarazten dizut, orduan legebiltzarkidea baitzinen– ezin izan zela aldaketa hori gauzatu Ganberan hauteskundeen deialdia egin zelako, eta, beraz, jada ez ginen itzuli lanera Ganbera honetara. Beraz, ez esan Alderdi Sozialistak ez zuela ezer egin aurreko legegintzaldian legea aldatzeko. Maeztu jauna, hau esan duzu: "Legeak betetzeko daude". Noski, erabat ados nago zurekin. Baina zer egingo dugu orduan Ganbera honetan edozein legeren alderdiren baten aurka bagaude? Ez dugu borondaterik edo gaitasunik, legebiltzarkide edo Legebiltzarreko Ganbera moduan, horiek aldatzeko? Gogoraraziko dizut zuek 4/2011 Legea aldatzeko lege-proposamen bat aurkeztu duzuela, Dirusarrerak bermatzeko eta Gizarteratzeko Legea aldatzeko. Zer gertatzen da? Zuk zilegitasuna duzu egoki iruditzen zaizkizun lege-aldaketa guztiak aurkezteko, eta gainerako legebiltzarkideok ez? Zuek nahierara alda ditzakezue legeak, nahi duzuen moduan, baina gainerakook ezin dugu pentsatu lege batzuen arlo batzuk aldatu egin behar direnik? Alderdi Sozialistak uste du, eta bat gatoz Alderdi Popularrarekin, legearen zenbait alderdi aldatu egin behar direla, eta ez xedapen iragankor hori bakarrik, baizik eta askoz gehiago, baina uste dut segurtasun juridikorik ezeko egoera… Berriro esaten dizut lege hori bete egin behar dela, eta udalerri asko arau subsidiarioak edo plan orokorrak Lurzoruaren Legera moldatzen ez badituzte...; legea bete egin behar da, baina alkate bat agian hirigintza-baimen bat ematen ariko da, eta legez kanpokoa izango da, Lurzoruaren legea ez duelako betetzen, ezagutzen ez duelako edo legea aplikatzen ez duelako. Beraz, irtenbide onena da, segurtasun-gabeziarik ez izateko eta legez kanpokoa den zerbait ez egiteko, udalei epea luzatzea. Eta bat nator zurekin, eta zurekin batera egongo gara sailaren hurrengo aurrekontuan ekimenik proposatzen baduzu, udalek arau subsidiarioak edo plan orokorrak egungo Lurzoruaren Legera moldatzeko edozein diru-laguntza jasotzeko. Baina zuk esatea xedapen iragankorrean egon behar lukeela, bada, lekuz kanpo dagoela iruditzen zait. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4908
10
86
26.06.2014
ALDAITURRIAGA ZORROZUA
EA-NV
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Beno, Zaballos jauna, hasteko, ez gara katramilatuko esaten zer esan zuen sailburuordeak batzordean eta zer ez, hor baitaude aktak; edonork kontsultatu ditzake, eta bere ondorioak atera. Sailburuordeak ez zuen esan Lurzoruaren Legea aldatzearen aurka zegoenik planak moldatzearen arloan, baizik eta ez zela gobernu-programan aurreikusten Lurzoruaren Legea aldatzea, eta hori oso bestelako kontua da. Beno, bada kontua Lurzoruaren Legearen aldaketaren arantza irekitzea izan da, nolabait esanda, kontu txiki bat irekitzea testuan gordeta zeuden kontu guztiak mahai gainera ateratzeko. Eta, hain zuzen, denok bat etorriko gara esateko, adeitsuak izanez, testua nabarmen hobetu daitekeela, markesaren onibarrak bezala. Hau Alderdi Popularren nahiz Bilduren ordezkariarentzat da. Gaurko eztabaidaren helburua ez da, funtsean, egoera honekin jarraitu edo are gehiago okertu, Maeztu jauna. Badakit batzuk oraindik ere axioma honekin ari direla: zenbat eta okerrago, orduan eta hobeto. Guretzat, Maeztu jauna, zenbat eta okerrago, orduan eta okerrago. Gehiago zabalduko dizut, nahi duzunean, eta ongi asko dakizu, hemendik kanpo horri buruzko hizketaldi asko izan baititugu, lege honen akatsen zerrenda, eta asko zure koalizioko kideen parte-hartze aktiboarekin egin ziren. Beraz, ez dut uste hau denik ez unea ez lekua horri buruzko kontuak aurpegiratzeko. Hain zuzen, Euzko Alderdi Jeltzalea legeak betetzearen aldekoa da, baina aldatzen diren arte. Behin aldatuta, legezkotasun berria bete beharko da. Beraz, legeak ezarri egiten dira, eta, gero, aldatu, eta beti bete. Esan behar dut, halaber, gaur hona ekarri gaituen arazoak, lehen esan dudan moduan, udalei eragiten diela. Udalen eskumena da soilik. Kostu ekonomikoari dagokionez, egia da Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek diru-laguntzak onartu dituztela 7.000 biztanle baino gutxiago dituzten udalerrietarako, baina, berriro diot, eskumena udalerriena da, eta, batzuetan, laguntzak edo laguntza-programak onartzen direnean, batzuek automatikoki aurpegiratzen digute bikoizketak egiten ari garela administraziojardueran. Zuk segurtasun juridikorik ezari buruzko gaiez galdetu duzu. Begira, Maeztu jauna, nik ez dakit zu hemen zinen Karrantzako Udaleko ordezkariak etorri zirenean, baina segurtasun juridikorik ezaren arazo zehatz bat aurkeztu zuten: kontraesan bat dago udalaren 1992ko arau subsidiarioen eta Lurzoruaren Legeren aplikaziotik eratorritakoen artean, lurzoru urbanizaezinari dagokionez. Beraz, arazoak badaude; beste gauza bat da zuk ikusi nahi ez izatea. Nire ustez, esan dudan moduan, zuk… Gu, onartzen badidazu, gaizki gaude, baina okerrera egiteko proposatzen diguzu. Irtenbidea ez da gauden moduan jarraitzea, baizik eta irtenbide bat ematea segurtasun juridikorik ezaren arazo honi. Eskerrik asko. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4909
10
86
26.06.2014
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Maeztu jauna, ongi etorri klubera. Espero dugu zure taldeak, aurrerantzean, lege guztiak betetzea proposatuko duela, guztiei eragiten digutenak eta guztiek bete behar ditugunak, eta ez etortzea sistematikoki legeak ez betetzea proposatzen. Beraz, pentsatzen dut aurrerantzean Bilduk Ganbera honetan proposatuko duela, zuk egin duzun moduan, legea betetzea. Eta ni ados nago, ongi etorri klubera. Eta gogorarazi nahi dizut bakarrik hizpide dugun legeak epe bat ematen diela udalei moldatzeko, eta ez dela beharrezkoa moldatzea epe hori betetzen ez den bitartean. Beraz, legea betetzen ari dira, eta gu legea aldatzen ez den bitartean epe mugagabea eman eta legea betetzen jarraitzearen aldekoak gara. Zaballos jauna, gobernu batzuek itxura egiten dute ari direla, baina ez dira ari. Ez dute egiten. López jaunaren Jaurlaritza… Gauzak argitzearren, Euzko Abertzaleak duela urte asko daki legea hobetu daitekeela, esan diguten moduan. Zure taldeak duela urte asko daki, baita Jaurlaritzan zela ere, legea nabarmen hobetu daitekeela, zuk zenioen moduan. Eta jaun hauek badakite nabarmen hobetu daitekeela. Eta zure taldeak, Jaurlaritzan zenean, ez zuen Lurzoruaren Legea aldatzeko lege-proiekturik aurkeztu Jaurlaritza moduan. Bakar bat ere ez. Bakar bat ere ez. Eta Legebiltzarra desegin baino bi minutu lehenago legeproposamentzat aurkeztu zenutena ez duzue berriro aurkeztu legegintzaldi honetan Alderdi Sozialistaren lege-proposamen moduan. Beste batzuek bai. Adibidez, udalen legea. Orain hemen mundu guztiak esaten du nabarmen hobetu daitekeela, baina inor ez dago prest legea hobetu dezagun. Inor ez dago prest. Azkenean guk ekarri beharko dugu, datorren aldian, ikusteko egiaz prest gaude mundu osoak nabarmen hobetu daitekeela dioen lege hori hobetzeko. Eta landa-inguruneei dagokienez, eta hori da lege honetatik ateratzen ari den bakarra, hemen talde batzuek, bereziki ezker abertzalearenak, hor esertzen direnenak, berek jakingo dute eta egunen batean azaldu beharko dute zergatik zeuden tematuta landainguruneak hondatzeko. Eta eztabaida hori izan genuen bere egunean Legebiltzar honetan: landa-inguruneek zergatik izan behar duten gero eta txikiagoak, eta gainera, zerbitzurik eta ezer izateko eskubiderik ez izan. Baina hori zuek azaldu behar duzue, hori planteatu eta Jaurlaritzaren aldetik zetorren lege-proiektua okertu baitzenuten. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4910
10
86
26.06.2014
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, egun on berriro ere. Bueno, goazen atalez atal. Noski, Zaballos jauna, lege baten aurka egonez gero, aldatu egiten da. Baina ez da hori gaurko eztabaida! Arazoa da ez dela legea aldatzen: lege baten araubide iragankorra aldatu nahi da, eta ez dakigu zergatik, ez dakigu zein diren lege hori aldatzeko egiazko arrazoiak edukiaren aldetik. Epe bat zortzi urtetik hamabost urtera aldatzea ez da lege bat aldatzea, baizik eta lege horren araubide iragankorra aldatzea. Eztabaidatu nahi dut, eztabaidatu nahi dugu zer eduki proposatzen diren zuek gaur aldatu nahi duzuen lege horretaz gaindi; izan ere, legea irakurri eta hau ikusten dut: lurzoruaren sailkapena zuzenean aplikatzen da; egitura-antolamenduko xedapenak zuzenean aplikatzen dira (berdin da noizkoak diren udalaren arau subsidiarioak edo plan orokorra, zuzenean aplikatzen baitira); antolaketa xehatuari buruzko zehaztapenak zuzenean aplikatzen dira; hirietako eraikigarritasunari buruzko gehieneko eta gutxieneko mugak zuzenean aplikatzen dira. Antolaketa orokorraren aldaketa guztiak ere legera moldatu behar dira 2006tik, legea onartu zenetik. Antolaketa xehatuko plan guztiak 2006tik moldatu behar dira legera. Jarduera-sistemei buruzko zehaztasunak 2006tik moldatu behar dira legera. Kudeaketaeta hirigintza-proiektuen zehaztasunak ere 2006tik moldatu behar dira legera (berdin da noizkoak diren arau subsidiarioak, eta a posteriori eginez gero, legera moldatuta egin behar dira). Babes publikoko etxebizitzen estandarrak eta gutxieneko zenbatekoak legera moldatuta egon behar dute edozein garapen-planetan, izan partzialak edo izan bereziak. Terminologiaparekaketak, guztiak (areak, sektoreak, egikaritzeneurriak, eraikigarritasuna), aldaketa edozein unetan egiten dela, 2006ko legera moldatuak. Ostatu emateko erregimena ere bai. Eta zer esanik ez 2008k, 11/2008 Legea onartu zenetik, gainbalioei edo komunitateak gainbalioetan duen partaidetzari dagokionez. Hori automatikoa da, eta automatikoki aplikatzen da, udalerriaren plan orokorraren berrikusketa dagoen moduan dagoela ere. Beraz, zer aldatu nahi duzue lege horretatik? Zein dira aldatu nahi dituzuen akatsak, Aldaiturriaga jauna? Jakina dena hobetu daitekeela! Baina dena okertu ere egin daiteke,... –izena joan zait– Damborenea jauna. Dena okertu daiteke, eta hori da arazoa, eta hori Euskal Herria Bilduren kezka: legea hobetu egin daiteke, baina baita okertu ere. Izan ere, urte batzuk daramatza indarrean eta udal batzuetan agintean dauden zenbait alderdik legea aldatu nahi dute; ez duzu esaten non, baina ikus dezakegu, adibidez, Mendexan puntu bat aldatu nahi zutela (ez plana berrikusi, baizik eta puntu bat aldatu) txaletak egiteko Karraspio hondartzan, eta EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak esan zuen ezin zela Legearen puntu hori aldatu. Edo Ondarroan bostehun etxebizitza eraiki nahi zituzten hezegune batean. Horiek dituzue eragozpen? Horregatik aldatu nahi duzue legea? Bada, esan, eta ez etorri legea aldatzeari buruzko eztabaida batera esanez legea hobetu egin daitekeela, eta aldatzen duzuen bakarra xedapen iragankor hori izatea. Eta, eztabaida hau amaitzeko, landa-inguruneen gaia atera diguzue. Bada, EAEko Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko Legea irakurtzen baduzue ikusiko duzue egiten duen bakarra dela landa-inguruneak definitu. Foru-aldundiek egin behar dute inbentarioa, eta landa-inguruneak zehazteko irizpideak zein diren zehaztu. Hor dago eztabaida: Lurzoruaren Legea aldatuko duzue zuek, landa-inguruneak zein diren definitu soilik egiten duena? Eta, ez, Damborenea jauna, ez dugu arazorik landa-inguruneekin. Berriro esango dizut, eztabaida foru-aldundietan dago, haiek egin behar dituzte inbentarioak, eta han dago eztabaida. Hori bai, kezkatzen gaituena da nolako zaletasuna duten askok txaletak egiteko nekazaritza- eta basozaintza-erabilerak izan zitzaketen lurretan, erabilera hori gero eta urriagoa delarik herri honetan. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4911
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Azkenean abstentziora jo dugu lege-proposamen hau aintzat hartzeari dagokionez, kritikoak baikara legearen edukiarekin, proposatzen denarekin eta proposatzeko moduarekin. Azken batean, eta laburbilduz, lege bat aldatzea proposatzen da udalerri batzuek ez dutelako bete, arrazoiak direnak direla, arduragabekeriagatik, behar beste gaitasun izan ez dutelako edo ez dutelako... Horrek galdera hau ozen egitera garamatza: zergatik ez dute behar beste gaitasun legea betetzeko? Zerk huts egin du? Kontua da legea txarra dela? Udalerriek ez dutela legea bete nahi? Ez dutela behar besteko gaitasuna? Arazo-pilaketa bat da? Zer da zehazki? Nire ustez, hori aztertu behar litzateke sakon. Zioen azalpenean esaten da udalerriek oztopo larri hauek dituztela kontua legezko epean betetzeko: hirigintza-antolamenduko tresnak idaztearen kostu ekonomiko handia; kostu horri aurre egiteko baliabiderik eza eta antolamendua berrikusteko prozeduren iraupen luzea. Agian hirigintza-antolamenduko tresnak idaztearen kostu ekonomiko handia nahiz kostu horri aurre egiteko baliabide-gabezia konpondu litezke udalak bat egiteko prozesu zabal eta asmo handiko baten bidez. Gutxienez kasu askotan konponduko litzateke arazo hori, duela hainbat urtetik gu bakar-bakarrik eskatzen ari garen moduan. Udal handiek ez lukete arazorik izan behar legea betetzeko (dirudienez, esan den moduan, gehiago da prozesu luze eta neketsuari aurre egin behar izatea), eta txikiek finantzaketa-arazoak dituzte. Beraz, konpondu egin beharko dira gai horiek, lardaskeria edo tranpa politiko edo juridikoetara jo beharrean. Gure ustez, proposatzen diren neurriak, epea hamabost urtera luzatzea nahiz sailburuaren eskuetan uztea epea luzatu edo laburtzeko aukera, bada, lardaskeriak dira; tranpa moduko bat da, legea mugagabe betetzeko benetan inoiz bete gabe. Eta, dena den, erakusten du ekimena proposatu dutenek uste dutela beste urte batzuk joan daitezkeela udalerriek legea bete arte, edo indarrean den legea edo legean zehaztutako eskaerak bete arte. Proposatzen denari dagokionez, zenbait gauza ezezagun proposatzen dira, bistan denez. Zer argudio objektibo erabiliko luke hirigintza-arloan eskumena duen sailburuak epeak luzatzeko edo laburtzeko? Tresnak zehaztuko dira egoera ez errepikatzeko eta legea berriro ere ez urratzeko? Zer neurri, zehazki? Edo helburua da, egiaz, legea betetzea benetan bete gabe? Arazoaren muinera joko da, ala legezko luzapenak edo sailburu eskumendunaren luzapenak sustatuko dira berriro? Zer aldaketa zehatz proposatzen dituzue? Gu, dena den, udalerriei legea bete dezatela eskatzearen aldekoak gara, eta, ezin bada legea bete, ez betetzearen arrazoiak ondo aztertzearen aldekoak: arduragabekeria, utzikeria, ezintasuna da, txarra da legea...? Ezintasuna bada, zerk eragiten du hori? Konpon daiteke udalerriak batuta, Europa osoan egin den moduan, eta hemengo alderdi politiko handiek egin nahi ez duten moduan? Konpon daiteke arazo hori beste moduren batean? Bada, nola? Dena den, gure iritziz jardunbide txarra da lege bat aldatzea betetzen ez delako. Legeak aldatu egin behar dira txarrak badira, hobetu badaitezke, baina, kasu honetan, legea aldatzea proposatzen da ez delako bete. Batez ere, legezko aldaketa horiek adabakiak baino ez badira, eta gaiaren muinera jotzen ez bada. Beraz, ez da egiaz aztertu zergatik ez den moldatu, zergatik ez den bete lege hori zortzi urtean. Eta azterketa hori egin ezean, beharrezkoak diren irtenbideetara jo ezean, egoera berean egon gaitezke hemendik hamabost urtera. Agian horregatik sartzen da orain sailburuaren eskumena epea berriro luzatzeko. Bada, amaitzeko, lardaskeria politikoak eta inprobisazioak nagusitzen diren herri batean, ez gaude beste lardaskeria politiko edo inprobisazio baten aurrean, kontuan izanik epea hemendik hiru hilabete eskasera amaitzen dela, hiru hilabete dituztela udalerriek plan orokorrak eta arau subsidiarioak legera moldatzeko? Guk baietz deritzogu, beste inprobisazio baten aurrean, beste lardaskeria politiko baten aurrean gaudela. Zergatik ez zen lehenago ekarri lege hau? Zer egin zuen aurreko Jaurlaritzak? Zer egin du Jaurlaritza honek...? La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4912
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzalek eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako lege-proposamena, Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea aldatzeko. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bada, dena den, eta amaitzen ari naiz, abstentziora jo dugu arazo hau konpondu egin behar delako, ez konponduz gero biktimak eta kaltetuak berriro ere herritarrak izango liratekeelako. Eta, bistan denez, gure zuzenketak aurkeztuko ditugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4913
10
86
26.06.2014
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakaria, sailburua, legebiltzarkideok. Nire taldeak helduen hezkuntza iraunkorrarekin zerikusia duen gaia dakar berriro ere. Duela bi aste eskas zuzendu gintzaizkion sailburuari, helduen hezkuntza iraunkorreko zentro hauen inguruan haren sailak harturiko erabakiei buruz galdetzeko. Arrazoiak errepikatzeko arriskua izanik ere, uste dut berriro ere azaldu beharra daukagula eztabaida honetara ekarri gaituen arrazoibide hura. Gainera, hezkuntza-zentroen, sindikatuen eta besteren azalpenak ezagutzeko aukera izan dugu Legebiltzar honetan bertan, Hezkuntza Batzordean. Hain zuzen ere, aipamena egin nahi diot komunikabideek argitaratu zutenari: "Sindikatuek kritikatzen dute murrizketak daudela helduentzako zentroen erregulazioaren atzean"; "Eusko Jaurlaritzak murrizketa larriak ezarri nahi ditu helduen hezkuntzan"; "Helduen hezkuntzako zuzendariek dimisioa emango dutela mehatxu egin dute, murrizketengatik"; "Sindikatuak eta irakasleak, helduen hezkuntza-zentroetan murrizketak egitearen kontra"; "Hezkuntza Sailak igorririko lanpostu-zerrendaren lehen zirriborroaren arabera, langileen murrizketak irakasleen % 26ri eragingo lioke"… Horiek albisteen prentsa-zatiak eta zentroetako eta sindikatuetako ordezkariek emaniko idatzien zatiak dira. Aurreko batean genioen bezala, helduentzako hezkuntza-zentroak (HHI zentroak) dira pertsona askorentzat lan-merkatuan berriro sartzeko azken aukera. Erantzuna ematen diete langabezian egon eta trebakuntza jaso nahi dutenen beharrei. Horrela, aukera izango dute trebakuntza jasotzeko eta beren prestakuntza eguneratu, hobetu, eta lanpostu batekin lanmundura sartzea ahalbidetu edo erraztuko dien titulazioren bat lortzeko. Baita ere, noski, bere garaian esan genuen bezala, aukera bat dira garai batean ikasketak utzi eta orain DBHko titulua behar dutenentzat; oinarrizko prestakuntza egiaztatzen duen ziurtagiria edo diploma behar dutenentzat, edo LHn sartzeko ikastaroak prestatu nahi dituztenentzat. Baita ere, pertsona asko eta askorentzat… Eta hor sartu genuen Bizialdi Osoko Ikaskuntzaren Legea ezartzeko agindua, Legebiltzar honetan onarturiko lege baten bidez. Eta horren bidez, egiazki, lortu nahi da administrazioak indartzea eta konpromisoa har dezaten lortzea helduen prestakuntza sustatzerako garaian; horrela, pertsona heldu horiek aukera izango dute beren bizitza aberasteko eta bizitzako edozein fasetan, baita helduaroan ere, beren prestakuntza hobetzeko. Gainera, zentro hauetako ikaskuntzak, azken urteotan, bere garaian ere gogorarazi genuen bezala, kanpotik etorritako eta gaztelania ikasteko beharra zuten pertsona asko eta asko hartu izan ditu; hizkuntza-eskoletako ateak itxita dituzten pertsonak dira, gure mugetatik kanpoko etorkinak, gaztelania ikasteko beharra dutenak eta hori eskatzen dutenak. Eta zentro hauek benetako irtenbidea ziren pertsona horientzat. Dozenaka zentrori buruz ari gara, hogeita hamar zentrori buruz; une honetan kezka bat duten eta Eusko Jaurlaritzaren erantzuna eskatzen duten milaka ikasleri buruz. Horregatik, proposamen bat ekarri dugu Eusko Jaurlaritzaren erabakien aurrean; izan ere, erabaki horiek zuzenean eragiten diete, sindikatuen esanetan –lehen aipatu ditut izenburuak–, zentro hauen etorkizunari. Legebiltzar honetan esan digute ez dela elkarrizketarik egon sailaren aldetik, berandu ekarri zirela dokumentuak, epez kanpoko egutegi batekin, ez dagoela eta ez dela egon elkarrizketarik. Eta, gainera, oraindik ere garrantzitsuagoa dena zera da: sindikatuek eta zentroetako arduradunek salatzen dutenez, atzean dagoena eredu-aldaketa bat da; erabaki hauekin, eredu-aldaketa bat da sailak benetan ezarri nahi diguna, azpikeriaz. Ezkutuko murrizketak dira. Murrizketa horiek, errealitatean, eredu-aldaketa hori ezkutatzen dute, eta helduen hezkuntza iraunkorreko zentroak oraindik ere gehiago murrizten dituzte: praktikan bigarren aukerako zentro bihurtzen dituzte, DBHko titulua eta abar lortu nahi dituztenentzako zentro. Baina guztiz murriztu nahi dituzte zentro hauek etorkizunera begira eduki zitzaketen aukerak, baldin eta benetan borondatea baldin bagenuen, benetan borondate politikoa baldin bazegoen eta baldin badago zentroak indartzeko, Bizialdi Osoko Ikaskuntza Lege horren garapenaren arabera ere. Aurreko batean sailburuari gogorarazi nion bezala, erabaki horien ondorioz, zentro hauek, hain zuzen ere, DBHko titulu hori eskuratzeko edo zikloetara nahiz unibertsitatera sartzeko probak egiteko zentro bihurtuko dira praktikan datorren ikasturtetik aurrera. Ukatu egiten dute arlo instrumental eta oinarrizkoetan hezkuntza iraunkorra izateko aukera; izan ere, soilik DBHko titulua eduki ezean joan ahal izango da zentro hauetara, kasu askotan. Horregatik galdetzen genion geure buruari zer gertatzen ote den gaur egun oinarrizkoak diren eta bere garaian derrigorrezko ikasketak egin zituztenean oinarrizkoak ez ziren gaitasunak (IKTak, hizkuntzak, gaur egun oinarrizko gaitasunak direnak) eskuratu edo eguneratu behar dituzten pertsonekin; non geratzen ote den, lehen genioen bezala, Bizialdi Osoko Ikaskuntzaren Legea (2013ko urria, gehiengoaren akordioa Legebiltzar honetan), zeinak, besteak beste, zentro hauen eginkizuna bultzatu nahi baitzuen. Gure iritziz, sail honen ardura da, ez bakarrik murrizketarik ez egitea, baita zentro hauek dituzten aukerak sustatzea ere, lege hori eta helburu horiek (hemen guztiok onartu genuen lege horretan jasotzen ziren helburuak) garatzen parte hartzeko. Non geratzen da ezagupen horiek areagotu nahi dituzten helduentzako ikaskuntzako eskaintza orokorra sustatzea, lege horrek jasotzen duenaren arabera? Gure iritziz, zalantzarik gabe, hori guztia oso ukituta geratzen da. Ez dute azalpenik eman, eta, egia esateko, ezin izan zituzten ezeztatu sindikatuek emaniko azalpenak beren proiektuaren inguruan, hau da, plangintza bat aurkeztu gabe murrizketak ezartzearen inguruan; izan ere, badago susmo hori, aurretik ez dela azterketarik egin, ez dagoela plangintzarik, Jaurlaritzak ez duela ideia argirik honen inguruan, ez duela helduen hezkuntzaren etorkizunari buruzko ikuspegi argirik, ez duela zentro hauek benetan garatzeko eta babesteko ez sentsibilitaterik ez borondaterik. Hori ikusi dugu egun hauetan eta gai honekin lotuta sortu diren eztabaidetan. Ikusi dugu mahai gainean elementu batzuk jarri zaizkigula. Elementu horiekin esan dezakegu, baiezta dezakegu, Jaurlaritzak zenbakiak egin dituela, eta gero berehala murrizketa ezarri duela; murrizketak dozenaka langileri eragiten die, eragina izango du, noski, zentro hauetako matrikulazioan, eta zalantzan jarriko du, dudarik gabe, zentro askoren etorkizuna. Murrizketa horiek beste murrizketa batzuk ekar ditzakete datorren ikasturtean edo datozen ikasturteetan; izan ere, noski, erabaki horiek mugatu egingo dute zentro hauetarako sarbidea, matrikulazioa murriztuko dute, eta, horren ondorioz, sailak berretsiko du hezkuntza-mota hau soberan legokeela gaur egun EAJren Jaurlaritzarentzat. Gaur esan dezakegu, baita ere, erabaki horiek mugatu egingo dituztela ikasle askoren aukerak, hain zuzen ere gizartean eta lanean baztertuta dauden horienak. Mugak jarriko zaizkie hain justu gehien behar dutenei, zentro hauek eskain diezazkieten baliabideak eta aukerak gehien behar dituztenei. Gogorarazi nahi dut, horrekin lotuta, irakasle terapeutikoak kendu egin direla. Araban adibide hau jartzen zuten: premia bereziak dituzten haurrentzako arreta terapeutikoko irakasle bat zegoen, eta kendu egin dute. Izan ere, hemen funtseko gauzei buruz ari gara hizketan, gauza larriei buruz; eta nire iritziz oso garrantzitsua da mahai gainean jartzea, uste baitut eragiten diola, hain zuzen ere, hezkuntza inklusiboare- kiko konpromisoaren flotazio-lerroari. Eta urteotan babestu dugun hezkuntza inklusibo horren inguruan, orain sailaren erabakiek esaten digutena da kendu egin behar dituztela, hain justu, gehien behar dutenei laguntzarik handiena ematen dieten irakasleak, zerbitzuak, errefortzuak. Hain zuzen ere, gogorarazi nahi dut aldatu egin direla sartzeko irizpideak, irakasle/ikasle ratioak, ikasgelak ireki ahal izateko gutxienekoak… Eta gaztelaniako ikasgelen kasuan, zentro bateko arduradunak berak ere aitortzen zuen; honela zioen: "Nire zentroan bertan" –Hezkuntza Batzordean, aurreko batean–, "56 ikastaldetatik…". Etorkinentzako gaztelaniaz emaniko irakaskuntzari buruz ari zen hizketan. Kasu horretan, etorkinentzako, espainiarrak ez direnentzako gaztelaniaren irakaskuntzari buruz ari zen; hor ez zegoen zalantzarik hemengoak eta kanpokoak gaiaren inguruan. Etorkinentzako gaztelania, Arabako zentroan, sei orduko 56 ikastaldetatik lau orduko 29 ikastaldetara murriztu zen. Hori da zentroetako arduradunak esan ziguna, ez dugu guk asmatu: 56 ikastaldetatik 29 ikastaldetara murriztu da. Horrek esan nahi du jende askoren sarrera mugatuko dela, eta kanpoan utziko direla, kalean, seguru asko zentro horietara sartu nahi zuten ikasle asko. Aurreko batean nik sailburuari gogorarazi nion bezala, pertsona horietako askok ez dute hizkuntza-eskola ofizialetara sartzeko inongo aukerarik; horregatik, HHI zentroak, helduentzako hezkuntza-zentroak dira aukera bakarra haientzat, eta orain berriz ate hori ere itxita ikusten dute. Beraz, joko-arauak aldatzen ari dira, eta gainera parekoak izango ez diren irizpideak erabiltzen dituzte: desberdin funtzionatuko dute zentro batzuek eta besteek, lurralde batzuek eta besteek, eta horrek konparaziozko bidegabekeria ekarriko du. Eta, gainera, aurreko batean batzordera etorri ziren zentroetako arduradunek eta sindikatuek berek salatzen duten bezala, bereziki landa-eremuetan ezartzen dira murrizketak, eta herrietako zentroen aukerak mugatu egingo dira. Izan ere, berek ikusten dute eskakizun berrien erruz ezingo dituztela sortu matrikulazio-talde berriak. Hau da, uste dut badirela, alegia, guk hona ekartzeko osagaiak; batetik, Jaurlaritzari ohartaraztea, eta bestetik, proposamen argi eta garbi bat egitea, Legebiltzar honen konpromisoa lortzeko eta Jaurlaritzari erabaki egokia har dezan eskatzeko. Eta horregatik aurkezten dugu mozioa: azkenean Euskal Sozialistak taldearekin trantsatzea erabaki dugu, erdibideko zuzenketa baten bidez. Proposamen honek, funtsean, aurkeztu genuen mozioaren izaera eta oinarriak biltzen ditu, eta haren helburua da Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eskatzea atzera bota ditzala, berehala, bai ikastaldeak osatzeko eta lanpostu-zerrenda egiteko irizpideak arautzen dituen erabakia eta baita helduen hezkuntza-zentroetan arautu gabeko prestakuntza- programak emateko behar diren baldintzak ezartzen dituen erabakia ere. Eta, era berean, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailari eskatzen diogu orain arte erabili dituen irizpide berak erabil ditzala (eta hau garrantzitsua da: orain arte erabili dituen irizpide berak) HHI zentroetan, eta aurreko ikasturteko lanpostu-zerrenda bera erabil dezala datorren 2014/2015 ikasturterako ere; horrela saihestu ahal izango dira une honetan zentro hauek bizi duten urduritasun-egoera hori eta datorren ikasturtera begira duten kezka. Eta, azkenik, Hezkuntza Sailari eskatzen diogu, parte hartzen duten gizarte-eragileekin eta hezkuntzako eragileekin adostu dezala helduentzako hezkuntzazentroetako hezkuntza-zerbitzuaren berrantolaketa; horren ondorioz sortzen den antolaketa pedagogikoarekin lanpostu-zerrenda berria egin dadila, baina aurrez elkarrizketa eta akordioa egonik. Era berean, elkarrizketa eta akordioa eskatzen ari gara gaur hemen sailari eta Hezkuntza sailburuari; mahaian eser dadila parte hartzen duten eragileekin, guztiekin (zentroetako arduradunekin, sindikatuekin), eta hitz egin eta adostasuna lor dezala. Eta hortik aurrera, funtsezkoa deritzogun azterketa hori egin ondoren (aurretiazko azterketa hori, diagnostikoa egiteko eta ondorioz erabakiak hartzeko), une horretan erabakiak har ditzakegu, eta noski, erabaki horiek ez dute murrizketarik ekarriko, baizik eta helduentzako hezkuntza-zentro horiek indartzea eragingo dute. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4914
10
86
26.06.2014
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Aurretik hitz egin duenak, Oyarzabal jaunak, datu eta argudio ugari ipini ditu mahai gainean helduen hezkuntzari buruz, baita gaur egun Hezkuntza Sailaren proposamenaren ondorioz dagoen egoera eta gatazkaren inguruan. Eta aipatutako gauza askorekin bat egiten dugu. Entzun genuen sailburua eta entzun ditugu sindikatuak, zuzendariak eta langileak, eta argi dago: Hezkuntza Sailak datorren ikasturterako, 2014-2015erako, atera dituen ebazpenek eta irizpideek orain arteko plangintza, orain arte helduen hezkuntzako ikastetxeetan zegoen antolaketa, hankaz gora ipintzen dute kasu askotan. Eta zergatik diogu hori? Ebazpen eta irizpide berriak atera dituelako ikastaldeak eratzeko eta lanpostuen zerrendak osatzeko, eta berriak azpimarratu nahi dugu, ze horiek orain arte ez ziren existitzen modu horretan. Eta horren ondorioz, ebazpen horiekin, gutxi gorabehera 77 irakasle gutxiago egongo dira helduen hezkuntzan. Ez dira lau edo bost gutxiago edo lau edo bost gehiago: 77 inguru. Eta helduen hezkuntzako eskaintza ere, horren ondorioz, murriztu egiten da inolako zalantzarik gabe. Herritarrei eskaintza murrizten zaie. Ez dira bakarrik langile gutxiago egongo, baizik eta herritarrei ere eskaintza murriztu egiten zaie, eta hori larria iruditzen zaigu. Beraz, lanpostuak suntsitzen dira hemen. Ez da nahikoa esatea beste lan batzuetara eramango direla; suntsitu egiten dira. Eta helduen hezkuntzako eskaintza publikoa ere, esan dudan bezala, kasu honetan murriztu egiten da. Askorentzat, ikastetxe hauek bigarren aukera izaten dira; beste batzuentzat gure hizkuntza ofizialak ikasteko aukera bakarra, edo alfabetatzeko edo teknologia berrietan aritzeko gaitasunak lortzeko aukera beste batzuentzat. Gainera, une honetan krisi ekonomikoaren ondorioz langabezian daudenak edo lehen enplegua lortu ez dutenak, edota ikasteari utzi ziotenak eta orain lan-espezializazioa behar dutenak lan bat bilatzeko, edo etorkinak ere, dira, besteak beste, helduen hezkuntzaren beharra dutenak. Sailburuari entzun genion ez zegoela inolako aldaketarik irizpideetan, bakarrik baliabideak optimizatu eta ordenatu egin nahi zirela. Eta ez da egia, gure ikuspuntutik ez da egia. Esaten du –lehen ere esan dut– hor soberan daudenak beste eginbehar batzuetara bidaliko direla. Hori, funtzionarioekin; ez dira kalean geldituko, hori badakigu. Zer gertatzen da ordezko eta interinoekin? Eta beste behar horietan irakasleak behar baldin badira, ez dago zergatik kendu helduen hezkuntzatik. Ipini behar dira beharrezkoak direlako, gainera lana sortu behar delako eta behar direlako, ez leku batetik kendu beste batean ipintzeko. Horregatik diogu enplegua suntsitzen ari dela. Dakigun bezala, helduen hezkuntzan araututako hezkuntza dago, alde batetik, eta ez-arautua beste alde batetik, hezkuntza ez-arautua ere eskaintzen da. Arautuan, kasu batzuetan, taldea osatzeko gutxienez 10 ikasle behar ziren irakastaldean; 12 izango dira hemendik aurrera, eta, beste batzuetan, 15 izatetik 17 izatera pasatu dira. Gainera, hizkuntzen ikasketak (gaztelania zein euskara etorkinentzat) sei ordu izatetik lau izatera pasatuko dira. Eta, gainera, guzti horren ondorioz eta planifikazio berriaren ondorioz ez-arautuan sartzen direnez programa hauek, gutxitu egingo da nabarmen, besteak beste, ikastalde ez-arautuen kopurua. Ez da kontuan hartzen, ezta ere, herriek eta hiriburuek errealitate ezberdina dutela eta, beraz, araudian ere kontuan hartu beharko litzatekeela kasu hau. Araban oso argi dago: Paulo Freirek kudeatzen du kasu gehienetan herrietako egoera, eta oso berezia, ezberdina eta askotarikoa da errealitate hori eta erantzun behar zaio errealitate horri. Lehen ere aipatu da, behar bereziak dituzten ikasleak daude helduen hezkuntzan ere, eta ezin dira, proposamenean egin den bezala, eginbehar horretara dedikatzen diren irakasleak, kasu honetan pedagogia terapeutikokoak, alde batera utzi eta lanpostu-zerrendatik kendu. Uste dugu hau ere hanka-sartze bat dela. Hartutako neurriek zerikusi zuzena dute, nahiz eta horrela ez aitortu, murrizketekin. Murriztu egin behar da leku batetik edo bestetik eta topatzen dira hainbat esparru non badirudien errazago izan daitekeela. Batzordean esan genuen bezala, ez gatoz bat ez prozedurarekin eta ezta ere hartutako neurriekin. Ez da negoziatu modu egokian sindikatuekin, ez dira kontuan izan ikastetxeetatik jasotako eskariak, ezta beharrak ere, eta, ondorioz, hartutako erabakia beste inposizio bat da inolako zalantzarik gabe. Eta ez gatoz bat. Uste dugu –eta hori ere esan dugu behin baino gehiagotan– helduen hezkuntzak behar duela hausnarketa sakon bat. Bai, hori argi dago. Guk ere pentsatzen dugu hausnarketa hori egin behar dela, maila desberdinetan, gainera. Baita ere euskararen inguruko hausnarketa ikastetxe horietan, uste dugu egin behar dela. Baita ere zer beharri erantzun behar zaien. Baina orain hartutako neurriek ez dute zerikusirik guk defendatzen dugun hausnarketarekin eta ezta ere planifikazioarekin. Horregatik gure proposamena eta gure zuzenketa. Bat egiten dugu ikastetxeetatik eta sindikatuetatik egindako eskariekin. Hori da gure zuzenketan agertzen zena eta hori da nagusiki Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak adostu dutena erdibidekoan. Gaur ere aitortu nahi dut gu prest geundela sinatzeko erdibideko hori, bat gatozelako, gauza berdina planteatzen dugulako, eta, gainera, ez delako alderdi baten edo beste baten proposamena, baizik eta ikastetxeetatik eta sindikatuetatik egindako proposamena. Baina Kamara honetan, denok dakigun bezala, Alderdi Popularrak oraindik ez du pauso hori eman eta, nolabait, ez dago prest gure taldearekin sinatzeko. Hala eta guztiz, arduraz jokatu behar dela pentsatzen dugu. Eta gaia alderdien gainetik dagoelako eta eskariak ere irakasleek, sindikatuek eta herritarrek eginda daudelako, guk bat egingo dugu erdibideko horrekin, eskatzen dugulako bertan behera uztea hurrengo ikasturterako Hezkuntza Sailetik egindako ebazpenak, irizpide berriak, aplikatzea orain arte egindako modu berean bai irizpideak eta bai lanpostu-zerrenda, eta irekitzea eragile guztiekin (ikastetxe, sindikatu eta guztiekin) hausnarketa bat helduen hezkuntzak zer izan behar duen, zeri erantzun behar dion, zer behar bete behar duen eta horretarako zer irakasle behar diren, zer lanpostu-zerrenda den beharrezkoa. Hori da gure iritzia eta horregatik gure baiezkoa emango diogu erdibidekoari. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4915
10
86
26.06.2014
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Buenas tardes a todos. Lehendakari, señorías, presidenta, consejera… Saiatuko naiz gai hau lantzen nire ustez gaur egun bizi dugun testuinguruan, eta modu zentzuzkoan. Jacques Delors-ek Unescorentzako txostena egin zuenean… XXI. Mendeko Hezkuntzari buruzko Nazioarteko Batzordeko buru izanik "Hezkuntza: altxor ezkutua" idatzi zuenean, esaten zuena zen bizialdi osoko ikaskuntza, hain zuzen ere, zeharkako jarduera bat dela, eta haren bidez herritarren hezkuntzaren kantitatea eta kalitatea areagotu behar dela. Noski, Delors txostenaren ondoren 2000. urteko Lisboako estrategia etorri zen eta Europako urteko helburuak (lehenik 2010ekoa eta ondoren 2020koa). Horiek hezkuntzaren joera gisa, hezkuntzaren lehengo helburu gisa aukeratu zuten, hain zuzen ere, bizialdi osoko ikaskuntza. Egia baita gizarte guztiek, herritar guztiek, herri guztiek behar dutela, beren agintari bikainen gaitasuna ez ezik (erlatiboki gutxi diren agintariak), herritar guztien gaitasuna ere, aurrera egiteko. Gaur egun bizi dugun egoeran, eta hain zuzen ere Lisboako helburu estrategikoarekin eta Europa 2020ko helburuarekin bat eginez, ondare gisa eduki behar dugu Bizialdi Osoko Ikaskuntzaren Legea, 2013koa. Lege hori legealdi honetako bigarrena izan zen (lehenengoa zorpetze-baimena izan zen, legebiltzarkideok ondo dakizuen bezala); Patxi Lópezen kabinetean sortu zen, eta Jaurlaritzak pentsatu zuen, ondo pentsatu ere, Legebiltzar honek eztabaidarako onartu behar zuela. Lege honek argi eta garbi dio bere helburua dela modu eraginkorrean erantzuna ematea pertsonen hezkuntza iraunkorraren eta prestakuntzaren beharrei, pertsona horien garapen pertsonala, soziala eta lanarlokoa bermatzeko eta Euskadiren garapen ekonomikoari laguntzeko. Eta baita ere baieztatzen du bizialdi osoko ikaskuntza dela pertsonek hezkuntza formalean, ez-formalean eta informalean egiten duten jarduera, beren hasierako prestakuntza amaitu ondoren. Eta arreta berezia jartzen die, hezkuntza horren onuradun diren pertsonen artean, alboratuak edo baztertuak izateko arriskuan daudenei eta hezkuntza-premia bereziak dituztenei. Ez ditut errepikatuko nire aurretik hitza hartu dutenek eman dituzten arrazoiak. Guztiak babesten ditut. Hori da egia, sailburu andrea: helduen hezkuntza iraunkorra antolatu beharra daukazu zuk. Zuk egin behar duzu hori. Zuk egin behar duzu hori, ez doikuntzak azpitik eginez, baizik eta, hain zuzen ere, hemen azaltzen ari garen testuinguru honi erantzuna emango dion eredu indartsu bati jarraituz. Hezkuntzako lehenengo helburu horrek, Europa 2020ko helburu estrategiko gisa ezartzen den horrek, baieztatzen du gizarteek lan egin behar dutela hogei eta zenbait eta 65 urte arteko beren herritarren % 15 gutxienez hezkuntza iraunkorrean jardun daitezen. Eta, egia esateko, eskura dituzun tresna guztiak behar dituzu. Lan hori aurrera eramateko, hain zuzen ere, erakunde arteko koordinazioa behar duzu. Helduen ikaskuntza edo hezkuntza iraunkorra soilik ez, lanbide-prestakuntza ere eduki behar duzu. Unibertsitatearen lankidetza ere behar duzu, eta tokiko erakunde arteko instantzien lankidetza ere bai. Baina zuk gidatu behar duzu arlo hori. Zuk eredu indartsu bat ezarri behar duzu, asmo handiko eredu bat, testuinguru berri honi erantzuna emateko. Izan ere, gure gizarteak gero eta kulturaniztunagoak dira, gero eta parte-hartzaileagoak, gero eta prestakuntza eta trebakuntza gehiago behar dute pertsonentzat. Izan ere, kezka handia sortzen du enpleguak, langabeziak; izan ere, jaiotze-tasa txikia da, pertsonak urte asko bizi izaten dira, eta, beraz, ezagupen-maila askoz handiagoko ekoizpen-sistemak behar dira gizarteei eusteko. Eta horretarako pertsonek prestakuntza askoz handiagoa izan behar dute, hain zuzen ere jaiotzeen jaitsiera hori edo bizitza luzeago hori orekatzeko. Horregatik, benetan heldu behar diozu gai honi, bizi dugun testuinguruan. Egoki deritzozun era- kunde arteko lankidetza eskatu behar duzu, baina asmo handiko eredua, eredu indartsua duen proiektua ezarri behar duzu; proiektu horren bidez, hain zuzen ere, prestakuntza eskatzen ari diren pertsonei prestakuntzaren kantitate eta kalitate hori guztia eman ahal izango diezu. Eta hori ezin duzu lortu soilik hezkuntza formalarekin. Hezkuntza informala ere landu behar duzu. Hizkuntzen arloa landu behar duzu. Landu behar duzu, ez soilik atzerritarrentzako gaztelaniaren arloa (oraingoan bai, atzerritarrak), ez soilik arlo hori: era berean, hizkuntzak emanez lan egin behar duzu, teknologia berriak emanez, hain zuzen ere hezkuntza-premia bereziak dituzten pertsona askok behar duten jauzi psikologiko hori emanez. Eta horretarako, esaten dizudan bezala, litekeena da aipatu dizudan erakunde arteko lankidetza hori guztia behar izatea, baina zuk gidatu behar duzu. Zuk aurkeztu behar duzu helduen hezkuntza iraunkorra antolatzeko proiektua; zure esku dago dirurik ez xahutzea, dirurik ez alferrik gastatzea, baizik eta, egiazki, dituzun baliabideekin gehiago egin ahal izatea. Askoz gehiago egin ahal izatea, baina, noski, inori zerbitzu hau kendu gabe; izan ere, Europako helburua betetzeko eginbeharra duzu, eta horrek esan nahi du herri honetako pertsonen % 15ek helduen hezkuntza iraunkorrera sartzeko aukera izatea, hala nahi izanez gero. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4916
10
86
26.06.2014
CORRALES GOTI
EA-NV
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenas tardes, consejera. Buenas tardes a todos. Gobernu ona izateko eskubidea, egiturak eta kudeaketa berritzeko eskubidea, gardentasunerako eskubidea. Gobernu-jardueran eraginkortasuna izateko eskubidea, gure prozesuak hobetzeko, mugatuak diren baliabideak ahalik eta modu onenean kudeatzeko eskubidea. Hezkuntzarako eskubidea, haren alderdi guztiei dagokienez eta bizialdi osoan. Todos estos son derechos naturales de una sociedad que avanza, los derechos de una sociedad que quiere mejorar su vida, su futuro. Y nosotros y nosotras aquí tenemos que legislar y controlar la acción del Gobierno, para que el Gobierno tenga herramientas para adecuarse a las nuevas realidades y retos. Parece curioso, sí, pero hablaremos de todo ello hoy, cuando vayamos a analizar los criterios que va a aplicar el Departamento de Educación para el curso 2014-2015 en los centros de educación de personas adultas. Esaten nuen kuriosoa dirudiela, baina horretaz guztiaz eta gehiagori buruz ere hitz egingo dugu gai sektorial bati buruzkoa den eztabaida honetan, hain zuzen ere, gure helduen hezkuntza-zentroetako 2014-2015 ikasturtea antolatzeko Hezkuntza Sailak erabili dituen irizpideei buruzko eztabaidan. Izan ere, hezkuntzan egin ohi dira, osasungintzan bezala, aldarrikapen politikorik handienak. Funtsezko gaiak dira, bai alderdientzat bai herritarrentzat, eta ondo dago horrela izatea, baina askotan erabiltzen dira, arrazoiarekin ala ez, alderdikoia deitzen diogun eztabaida politikorako. He querido empezar mi intervención de esa manera, para introducir este tema en un debate ahora de carácter puramente técnico, por si lo que hay detrás del mismo sea la utilización del tema como bandera política para conseguir beneficios. El otro día (el lunes), en comisión, yo comentaba que el Departamento de Educación, como es su responsabilidad, sigue analizando y definiendo las mejoras funcionales en la estructura de educación que lidera. Hasta ahora, los recursos dirigidos a los centros de educación de personas adultas se establecían en base a los análisis de los datos de matriculación de los centros en cada curso. Cada centro tenía el control de los alumnos y alumnas matriculadas, y a partir de ahí demandaban los recursos para llevar a cabo el servicio de educación. En los últimos cursos, se ha podido comprobar que ha habido diferencias notables en relación a la gestión entre los centros de educación de personas adultas, sobre todo por territorios y por zonas. Esaten nuen bezala, pasa den 2013-2014 ekitaldira arte matrikulak ez ziren erregistratzen sailaren aplikazio batean; ikasturte honetan azkenean horrela egin da, eta sailak, beraz, modu horretan aztertu du. Nire hitzaldiaren hasieran esaten nuen bezala: sailaren ardura da matrikulazio-datu horiek aztertzea, eta aukerak ikustea, hobetzeko aukerak bilatu eta haiek mahai gainean jartzea. Y eso es lo que se ha hecho. Con seriedad, con rigor, mediante la comunicación con los agentes implicados y con flexibilidad para tratar de adaptar la eficiencia imprescindible en la inversión pública en educación. Seriotasunez, zorroztasunez, parte hartzen duten eragileei jakinaraziz eta malgutasunez, hezkuntzan inbertsio publikoan beharrezkoa den eraginkortasuna esparru geografiko eta hezkuntza-zentro bakoitzera egokitzeko ahalegina eginez. Sailak, datuak bateratu ondoren, eguneraturiko eta bateraturiko lanpostu-zerrenda jarri zuen abian, eta hezkuntza-zentroei eta sindikatuei aurkeztu zien, balora zezaten. Hainbat alegazio onartu ondoren, beste lanpostu-zerrenda bat aurkeztu zen, uste izanik askoz ere hobeto islatzen zuela hezkuntzako eragileekin eduki behar den adostasuna, interes-taldeek berek eskaturiko funtsezko hobekuntzak biltzen zituelako. Egia da alegazioren bat ez zela onartu, adibidez lehenengo graduan gaztelaniaren ikaskuntza sartzea, baina nik uste dut hezkuntza-irizpideak garbi izatea dela, batez ere, horren atzean dagoena. Eztabaida da ea HHI zentroek hezkuntza-arlokoak edo asistentziaeta hezkuntza-arlokoak izan behar duten. Biharko egunean Portugalera edo Alemaniara bizitzera joan behar duen euskal herritar batek, bada, bere garapenerako herrialde horietan hitz egiten den hizkuntza ikasi beharko du, baina inola ere ezingo da hartu alfabetatu gabeko pertsona gisa. Beste kasu bat da, dena delako arrazoiagatik bere garaian alfabetatu ez ziren pertsonena; hauek horregatik joaten dira HHI zentroetara, bere garaian ikasi ez zituzten gaiak lantzeko; lehena, irakurtzeko eta idazteko gaitasuna. Beraz, guztiz hezkuntza-arlokoak eta teknikoak diren irizpideei buruz ari gara hizketan. Noski, hizkuntza ofizialen irakaskuntzak jarraituko du HHI zentroetan, baina uste dugu ez dela bidezkoa berdinak ez diren bi egoera horiek parekatzea. En esta Cámara solemos hablar, una semana sí y otra también, sobre cómo optimizar los recursos. Hay que analizar la demanda. El Gobierno Vasco ha tenido la oportunidad de analizar la demanda durante este curso, y así lo ha hecho. Sabiendo que seguramente todo es mejorable, vayamos poco a poco, como comenté el otro día. El Departamento está planteándose la optimización de recursos; no está llevando a cabo recortes ni reducciones de plantilla. El Departamento no está llevando a cabo la optimización de recursos sólo en los centros de educación de personas adultas, sino en todo el departamento y en todo el Gobierno. Murrizketen inguruan hitz egiten da María Dolores de Cospedal andreak 2012an Gaztela-Mantxako HHI zentroekin lotuta egin zituen murrizketez ari bagina bezala, Oyarzabal jauna; orduan, aurrez ohartarazi gabe, helduen hezkuntzako 78 ikasgela itxi zituen. "Cospedalen Gobernuak eskualdeko helduen 78 ikasgela kendu ditu, aurrez ohartarazi gabe". Eta 2013. urtean, berriz, bitarteko irakasleen ordez soldatarik gabeko bekadunak jarri zituen: "Cospedalek dio sinesten duela eskola publikoan, bitarteko irakasleen ordez soldatarik gabeko bekadunak jarri ondoren". Horiek bai murrizketak, Oyarzabal jauna! Ez dut jarraituko, hobe ez jarraitzea; izan ere, adibide gehiago aurkituko genituzke, hala nola uholde berdea, eta abar eta abar. Eta, Celaá andrea, zuk Hezkuntza Saila kudeatzean zenuenean, ez zenuen aurreikusten irakasleak soberan izango zirela, ikasturtearen bigarren edo hirugarren hilabetetik aurrera gertaturiko ikasketa-uzteen –horrela deituko diegu– ondorioz? Bada, nik uste dut aurreikusten zenuela, aurreko legealdiko arduradun baitzinen. Izan ere, soberan zeuden eta daude oraindik ere, eta gainera horri buruzko prozedura ezarrita zegoen azken urteotako ikasturte-hasierako araudietan. 2013-2014 ikasturterako sailburuordeak harturiko erabakiaren atal bat irakurriko dizut: Behin aurreko irizpideak bete ondoren, saiatuko gara behar diren baino irakasle gehiagok ez ditzaten partekatu dagokion hezkuntza-zentroaren baitan dauden txanda eta/edo talde edo ikasgelak. Irakasleren batek gutxieneko eskola-orduak betetzen ez baditu, beste hezkuntza-zentro batean osatuko du bere ordutegia, zerbitzubeharrek hala eskatzen badute". Beraz, aurreko urteetan ere bagenekien irakasleei orduak falta zekizkiekeela, baita beren ordutegia betetzeko ere. Por lo tanto, no hablemos de recortes. Hablemos de la aplicación de las normas, con acuerdos y con flexibilidad. Estamos hablando de progreso, de eficiencia en la gestión. Una vez que tenemos las herramientas, hay que tomar medidas. Si ya se conoce el número de profesores y profesoras que habrá –y esa es la situación en este momento–, hay que continuar cumpliendo, desde luego, los objetivos que tienen los centros de educación de personas adultas, manteniendo la calidad del servicio. Ez zegoen sailak eginiko lanpostu-zerrenda komun bat zentro guztientzat. Zentro bakoitzak, banaka, berea egiten zuen, eta horren arabera eskatzen ziren baliabideak. Horregatik, beharrezkoa zen aurten, datorren ikasturtera begira, aurreko urteetako ikasturte -hasierako araudien irizpideak biltzen zituen erabakia ateratzea, lanpostu-zerrenda bat egiteko irizpideak edukitzeko. Disfuntzioak zeuden, bai. Pedagogia terapeutikoko irakasleak 14 ziren Bizkaian, bat Araban, eta Gipuzkoan ez zegoen bat bera ere. Zergatik? Zentro bakoitzak bere irizpideak ezartzen zituelako, ez irizpide orokorrak, guztienak. PTko irakasleak kendu dira, bai, egia da, baina printzipioz kendu dira. Orain bertan, printzipioz, ez zaie PTrik eskaintzen zentroei; soilik eskaintzen dira zentro bat Berritzegunera edo dagokion ordezkaritzara joaten bada pertsona hori behar duela esanez, eta sailak erabakitzen badu baietz, benetan beharrezkoa dela eta zenbat pertsona diren beharrezkoak. Beste edozein hezkuntza-zentrorekin gertatzen den bezala. Beste hezkuntza-zentroetan bezala ari gara jarduten. Hala ere, joan den astelehenean ere batzordean esan nuen bezala, HHI bakoitzak badu orientatzaile bat: horrek bideratu eta orientatu behar lituzke dauden beharrak, eta hitzarmenaren arabera, premia berezien benetako kasuak hartzeko aukera ere badu. Zentroko zuzendaritzak baliabideak kudeatzea oso garrantzitsua da, eta, era berean, garrantzitsua da norberaren baliabideak berrantolatzea ikasturtea aurrera doan heinean. Kasu askotan, adibidez, ikuskaritza zentroetara doanean, benetako presentziak ez du zerikusirik izaten matrikulazio ofizialarekin. Eta hori ulertzekoa da, baina Zentroen Zuzendaritzari jakinarazi beharko litzaioke. Beraz, hori arautu beharra dago nolabait. Berrantolaketa horren ondoren, zer egin da? Eraginkorrak izatea lortu bada, eta uste dugu horrela izan dela, hori lortu bada, bada baliabide horiek hezkuntzako beste programa estrategiko batzuetara (izen-abizenak dituzten programa batzuetara) eramango ditugu, sailburuak aipatu zuen bezala eta gaur berriro aipatzen duen bezala, hain zuzen ere hauetara: hezkuntza hirueleduna eta eleanitza, kohezkuntza eta genero-indarkeriaren prebentzioa, teknologiak sartzea SareHezkuntza Gelan proiektuan, jardunbide egokiak partekatuz ekimena eta Hamaika Esku programa. Azken batean, egungo sailak eta hari babesa ematen dion taldeak badakigu oinarrian arazo bat zegoela. Ikasturte honetan oinarri komun batzuk egin dira, lanpostu-zerrenda komun bat sortzeko. Datuek aditzera ematen dute arlo batzuk argi eta garbi hobetu egin behar direla eta haien eraginkortasuna areagotu, eta, gustatu ala ez, helduen hezkuntza-zentroei egitura berri bat eman behar diegu, ziurtasunez, baina baita malgutasunez eta eragileekin hitz eginez ere. Uste dugu egia dela helduen hezkuntzaren eredua aldatu egin behar dela, ez baitute zerikusi handirik –aurreko batean esan nuen bezala– duela hamabost urte zentro horiek zituzten beharrek eta egungo errealitateak, baina HHI zentroak ez daude asistentzia-zentro gisa egituratuta, hezkuntza-zentro gisa baizik. Sar ditzagun Bizialdi Osoko Ikaskuntzaren Legearen barnean HHI zentroek aurre egin eta kudea ditzaketen errealitate berriak, azaldu dugun bezala, gure zuzenketan adierazi dugun bezala. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4917
10
86
26.06.2014
CORRALES GOTI
EA-NV
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Oraintxe bukatuko dut, barkatu. Uste dugu funtzionatzeko irizpide komun batzuk ezartzeko bidea hasi duela sailak; irizpide horiek negoziazioaren bidez jar daitezke, baina eraginkortasuna helburu izanik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4918
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on. Joan den maiatzaren 15ean Jaurlaritzak erabaki bat argitaratu zuen, helduen hezkuntza iraunkorreko zentroetan ikastaldeen osaketa eta lanpostu-zerrenda arautzeko helburuarekin. Elkarrizketarik gabe egin zuen, eta guztien kontra, edo gutxienez inork ez du ulertu, Jaurlaritzari babesa ematen dion taldeak salbu. Orain artekoak baino ikastalde mugatuagoak osatzeko helburua duten ikasleen gutxieneko kopuruak ezartzen dira, eta hezkuntza ez-arautuko taldeak hezkuntza arauturako dauden baliabideen arabera mugatzen dira. Tira, erdibideko hau sinatu duten edo aldeko botoa emango duten bozeramaile batzuek jada azaldu dute gaia zehatz-mehatz. Eta astelehenean sindikatuen agerraldiak izan ziren: ni neu han egon ez banintzen ere, jarraitu dugu, noski, agerraldi horien transkripzioa, eta, egia esateko, gauza oso garrantzitsuak esan ziren. "Frustrazioa" eragiten du, esan zen, Jaurlaritzak helduen hezkuntza ikusten duen moduak; "ezin da murrizketarik egin inongo plangintzarik gabe". Esan zen murrizketekin asko gutxituko dela ikasgelen kopurua eta areagotu nahi dela ikasgelako ikasle-kopurua. "Ikasle asko kalean utziko dituzte". "Nahiago izan dute zentroetako egoera aurrez azterketarik egin gabe aldatu, ebaluaziorik gabe eta etorkizuneko proiekturik gabe". "Baliabideak optimizatzeko aitzakiarekin, murrizketak egiteko aprobetxatzen da, kontuan izan gabe HHIk betetzen duen eginkizun soziala". "Datorren ikasturterako 70 irakasle-lanpostu gutxiago egongo dira, hau da, % 11 murriztuko da irakasle-kopurua, eta beren prestakuntza-beharrak helduen hezkuntzari esker asetzen dituzten pertsona horiek ikasten jarraitzeko aukerarik gabe geratuko dira kasu askotan". Tira, hori guztia eta gehiago ere esan zen agerraldi hartan. HHIko ikastaroetan matrikulatzen diren pertsonak, besteak beste, ikasketak utzi zituzten pertsonak dira, orain langabezian egonik prestakuntzari berriro heldu nahi diotenak; edo beste leku batzuetatik etorri eta gaztelania, euskara, informatika eta beste arlo batzuk ikasten hasi edo haietan sakondu nahi dutenak. Zentro hauek aukera bat dira berriro lanmunduan sartzeko titulu batzuk edo prestakuntza eskuratzeko, edo, besterik gabe, eguneroko bizitzan aurrera egiteko ezagupen batzuk izateko. Era berean, kultura handiagoa eduki nahi duten adineko pertsonek ere ikasten dute, eta arautu gabeko gaietako ikastaroak aukeratzen dituzte. Krisi-garai hauetan funtsezko eginkizuna da, eta, esan den bezala, oinarri garrantzitsua da duela hilabete gutxi onartu zen Bizialdi Osoko Ikaskuntzaren Legearen filosofiaren barnean. Beraz, HHI zentroak oso garrantzitsuak dira krisi-garai honetan lan-munduan sartzeko zailtasunik handienak dituen biztanleriaren sektore horrentzat. Eusko Jaurlaritzaren beste murrizketa baten aurrean gaude. Beste murrizketa bat da; Jaurlaritza honek saltzen digu ez duela murrizketarik egiten, baina bitartean, horretan jarraitzen du. Gauza bat da antolatzea, ordena jartzea; eta beste gauza bat da murriztea. Murriztu, edonork murrizten du, eta azken boladan guztiek egiten dute. Guztiek kritikatzen dute besteek murrizten dutena; norberaren murrizketak, ordea, inoiz ez dira murrizketa izaten: eraginkortasun-, optimizazioedo malgutasun-neurriak izaten dira. Besteek egiten dutena murrizketak dira; norberak egiten duena, berriz, garai berrietara egokitzea, eraginkortasun-arloko hobekuntzak eta abar dira. Esaten dut: murriztu, edonork murrizten du. Antolatzea zailagoa da. Borondate politikoa eta gaitasun politikoa behar da, eta, argi dago, guztiek ez dute hori. Guk adierazi nahi dugu Hezkuntza Sailaren erabakiaren kontra gaudela; izan ere, helduen hezkuntza ere oinarrizko eskubide bat da, eta eskubide horrekin ezin da ekonomia-arloan aurrezten ibili. Bide batez, aurrezki horiek oso txikiak dira, sailaren aurrekontua kontuan izaten badugu, baina milaka pertsonari kalte handia eragiten diete. Hezkuntza-mota hau aukera bat da pertsona askorentzat: lan-munduan sartzeko dituzten zailtasunak gainditzeko irtenbide bat da, eta aukera bat da beren kultura-aukerak, jakiteko gogoa, ikasteko gogoa eta abar zabaldu nahi dituztenentzat. Horregatik, jasanezina, onartezina eta guztiz gaitzesgarria da Jaurlaritza honek prestakuntzaren eta hezkuntzaren lepotik aurreztea; izan ere, bitartean milioika euro gastatzen jarraitzen du ezertarako balio ez duten programetan edo milaka euro erabiltzen ditu publizitatean, propagandan eta bere burua lausengatzen. Tira, horregatik emango dugu erdibidekoaren aldeko botoa. Ados geunden jatorrizko ekimenarekin, eta ados gaude bi taldek sinatu duten erdibideko honekin ere. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4919
10
86
26.06.2014
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Corrales andrea, badirudi denak ados jarri direla, zu izan ezik. Izan ere, gaur egun, euskal hezkuntza-sisteman sindikatu guztiak ados jartzeak badu bere meritua! Izan ere, gaur hemen babesten ari garen gauzak hezkuntza-zentroetako zuzendaritzek babesten dituzte, HHIko irakasle guztiek, eta Comisiones Obrerasek, UGTk, ELAk, LABek, STEE-EILASek… sinaturiko dokumentuek; guztiek. Izan ere, kasualitatea izango da inork ulertu ez izana Jaurlaritzaren plana. Eusko Jaurlaritzaren batzordean gobernu-planik ez dagoela, ez dela elkarrizketarik egon esan zigutenei sinesten diet nik, Corrales andrea. Ez da elkarrizketarik egon. Zu esaten ari zarena zer da, eraginkortasuna hobetzea dela kontua? Baliabideen kontua dela hau, diru-kontua, azken finean? Mugatuak diren baliabideak kudeatu behar direla, esaten diguzu? Atzo bertan, 335 milioi euroko plangintza bat aurkeztu zeniguten, une honetan ezinbestekoa nonbait, 335 milioi ematea euskara sustatzeko, bitartean, irakasleak, ikasgelak, zerbitzuak murrizten ari zaretelarik, hain justu une honetan gehien behar dituzten taldeei, helduen hezkuntza iraunkorrean, milaka pertsonentzat lanmerkatura sartzeko aukera izanik ere zentro horiek. Une honetan hori egin behar dela? Zein dira zure lehentasunak? Ez iezadazu aipatu Cospedal eta Gaztela-Mantxa; han porrot-egoeran daude, eta, noski, hortik eta leku guztietatik murriztu behar izan dute. Bai, noski. Baina, noski, euskara sustatzeko zuen 335 milioiak edukiz gero, han gauza handiak egingo zituzten, seguru asko. Baina zer eragileren partaidetza izan duzuela esan didazu? Izan, ere, esan diguzu Jaurlaritzaren erabaki horiek eragileen parte-hartzearekin sinatu dituzula. Eta galdetzen dizut: zein eragilerekin? Eragile guztiek kontra sinatu dute eta, zentroetako zuzendaritza guztiak kontra daude eta! Izan ere, Legebiltzar honetara etorri dira azaltzera zuek ez diezuela deitu, deitu diezuenean berandu deitu diezuela, erabakiak hartu ondoren, eta ez dagoela elkarrizketa-biderik irekita! Eta etorri dira esatera, hain zuzen ere, zuek, Jaurlaritzak eta sailak, ez duzuela plangintzarik, ez dakizuela zer egin nahi duzuen. Ez gara antolaketaz ari: zure arazoa da ez duzuela plangintzarik helduen hezkuntza iraunkorrerako. Izan ere, zuk helduen alfabetatze-zentroei buruz hitz egiten diguzu, eta batzuk daudela… Tira, arrazoibide horrek ez du gaur zentzurik. Hezkuntza honen inguruan duzuen txipa aldatu behar duzue zuek. Zertarako onartu genuen lege bat iaz, 2013an, bizialdi osoko ikaskuntzaren inguruan? Zergatik atera behar duzue hemen berriro gai hori, ea doazenak analfabetotzat hartu behar diren ala ez, analfabetotzat...? Aizu, helduak alfabetatzeko zentroen kontua jada iraganeko kontua da, Legebiltzar honetan gaindituta daukagu hori. Gaindituta. Zentro horiek aukera ona dira, baldin eta Jaurlaritzak benetako borondate politikoa izango balu haiek sustatzeko. Gaitasun-arlo guztietan sustatzeko borondatea, hain zuzen ere. Ez bakarrik garai batean atzean geratu ziren eta une honetan titulu bat eskuratu nahian dabiltzan pertsonei zerbitzua emateko, baizik eta, hain zuzen ere, legeak biltzen dituen planteamendu guztietarako. Begira, lehengoan batzordean entzun genuen gauzarik larriena, sailaren murrizketekin eta elkarrizketa-faltarekin lotuta lehenago azaldu dudan arrazoibide guztiaz harago, zera izan zen: saileko arduradunak zentro hauen irudia okertzeko egiten ari diren ahaleginaren salaketa. Salatu zuten, asteotan eta hilabeteotan iritzi publikoari eta prentsari helarazi nahi izan diotela helduen hezkuntza-zentro hauek…, benetan hau nahaste-borraste bat dela eta hemen eskua sartu beharra dagoela, antolatu egin behar dela, ia-ia norberak nahi duena egiten aritzen direlako, makrame-ikastaroak ematen eta abar... Eta hori esan ziguten zentroetako arduradunek, eta etsigarria zela han dena ematen ari diren eta zentro horietan urte askoko ahaleginean diharduten irakasle asko eta askorentzat; une honetan ikusten baitute sailak eta Jaurlaritzak ez duela inongo sentsibilitaterik, inongo etorkizuneko plangintzarik beren zentroekin, beren lanarekin, eta gainera, batez ere, kontrol faltaren, antolaketa faltaren eta nahaspilaren ideia helarazten ari direla, nahiz eta zentroak ondo lan egiten ari diren. Eta esaten zigun –amaitzera noa, presidente andrea–: "Inork ez digu galdetzen ikasleen emaitzei buruz, zenbat titulu lortzen dituzten hona datozen pertsonek. Inork ez digu galdetzen horri buruz. Besterik gabe, murrizketak ezarri nahi dituzte, egoera aztertu gabe, etorkizuneko planteamendurik egin gabe". Gaur hori konpondu nahi dugu mozio honen bidez. Mozioak, noski, nabarmen uzten zaituzte zuek, gaurko egunean bakarrik geratzen ari baitzarete. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4920
10
86
26.06.2014
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Corrales andrea, hau ez da bandera politiko bat, inolaz ere ez. Hezkuntza eta helduen hezkuntza eskubide bat da, instituzioetatik zaindu eta indartu beharrekoa; besterik ez, hori bakarrik. Baina errealitatea momentu honetan beste bat da. Errealitatea da aurrekontuetan diru gutxiago ipini dela hezkuntzarako, beraz zerbitzu gutxiago eskaintzen direla, eta horregatik gaude hone- taz hitz egiten gaurkoan ere. Atzo eskola-garraioaz egon ginen hitz egiten, gaur helduen hezkuntzaz ari gara hitz egiten. Azken batean, hezkuntzan eta zerbitzu publikoetan ezartzen ari diren murrizketez hitz egiten ari gara. Zuek ezetz esango duzue, baina errealitateak, benetakoak, beste gauza bat esaten digu egunero-egunero. Eta optimizazio hitzaren atzetik, horren ondorioz, 77 inguru irakasle gutxiago egongo dira EPAn, helduen hezkuntzan, hurrengo ikasturtean, zuen asmoak aurrera egiten baldin badu. Espero dezagun horrela ez izatea. Eta gu, ez honetan eta ez hezkuntzan, eta ezta ere euskaran, ez gaude ados murrizketekin. Uste dugu diru gehiago, aurrekontu gehiago… zerbitzuak bermatu behar direla, indartu behar direla eta zaindu eta babestu behar direla. Bestalde, hitz egiten duzue aplikazio informatiko berri bati buruz, eta hor jasotako datuen ondorioz hartutako neurriak direla hauek. Eta azaldu nahi duzue, nolabait, orain arte ez zela ezagutzen helduen hezkuntzan zegoena, eta zegoena ez zegoela modu egokian ordenatuta, jendea soberan zegoela. Komentatu duzu lanpostu-zerrendak ikastetxeka egiten zirela, ez zegoela helduen hezkuntzako lanpostu -zerrendarik. Orain ere ez. Lanpostu-zerrendak beti dira ikastetxeka, bai helduen hezkuntzan, bai Lehen Hezkuntzan, bai Bigarren Hezkuntzan, bai Haur Hezkuntzan. Beti dira ikastetxeka. Eta orain ere helduen hezkuntzan ikastetxe bakoitzak bere lanpostu-zerrenda du, zuen proposamenean ere. Berdin-berdin aurreko urtean, hor ez dago aldaketarik. Eta irizpideak berdinak ziren batean zein bestean. Eta ez ziren ematen baliabideak ikastetxe bakoitzak eskatzen zuenean. Hori ez da inoiz gertatu inon. Ez dakit zorionez edo zoritxarrez, ikastetxeetatik askoz ere baliabide gehiago eskatzen dira, leku guztietan. Beraz, ez da horrela. Eta pedagogia terapeutikoko irakasleak, Corrales andrea, beste arlo guztietan ere, lanpostuzerrendetan daude beharren arabera. Hori bai, beharren arabera, baina lanpostu-zerrendetan, orain arte bezala helduen hezkuntzan. Beraz, badaude aldaketak. Eta ez zentzu onean egindakoak edo arrazoituak direlako egindakoak. Benetako plana behar da, horretan bat gatoz. Benetako hausnarketa behar da, norabidea zehaztu behar da –horretan ere bat gatoz– helduen hezkuntzan. Baina hau ikastetxeekin eta sindikatuekin egin behar da. Elkarlanean, denboraz, eta ez presaka eta korrika, beste gauza batzuk lortu nahian. Beraz, guk horren alde egingo dugu: plana bai, errebisioa bai, sakontzea bai, baina beste modu batean egin behar da, ze ezin da pentsatu hor daudela ez dakit zenbat irakasle soberan eta orain sartuko ditugula –lehen ere aipatu dut– beste eginbehar batzuetara. Eginbehar horiek egongo dira irakasleak helduen hezkuntzan soberan egon edo ez egon. Eta, lehendabizi, irakasleak non falta diren edo behar diren edo kendu behar diren jakiteko, ez da bakarrik aplikazio informatiko bat behar; behar da plan bat izatea, jakitea zertarako eta non behar diren baliabideak. Eta hori egin gabe dago. Zuek, agian, beste gauza bat pentsatuko duzue, baina egin gabe dago. Eta, hori esanda, iruditzen zaigu momentu honetan zentzuduna dela ikastetxeetatik eta sindikatuetatik proposatzen dena: utzi gauzak zeuden bezala, ez aplikatu murrizketa horiek, ebazpenak indargabetu eta osatu talde bat hurrengo ikasturtean lan egingo duena benetako plana, norabidea eta lanpostu-zerrenda adostu bat egiteko, baina ez inposatua. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4921
10
86
26.06.2014
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Helduen hezkuntza iraunkorreko zentroek goizeko bederatzietatik gaueko bederatzi eta erdietara egiten dute lan ia beti. Gainera, ikasle-sektore zail batekin lan egiten dute. Aukerak eskaintzen dituzte eskola-graduatua lortzeko, zeina ezinbestekoa baita lanbide-heziketa edo batxilergoa ikasteko edo lanpostu bat eskuratzeko. Atzerritarrentzako gaztelania eskaintzen dute, zeina ezinbestekoa baita kulturaniztuna den gizarte batean. Gainera, ingelesa era irakasten dute, baina ez Londresera bidaiatzeko (agian, horretarako ere bai), baizik eta batik bat lanpostu bat eskuratzeko. Teknologia berriak ere bai. Eta zerrenda luza genezake, eta zerrenda luzatu beharko genuke. Eta nik esaten diot sailburuari saihestu dezala diru-xahutze oro. Hori saihestu dezala; nonbait gehiegikeriaren bat ikusten badu, ken dezala. Baina soilik politikari txarrek, edo beren jarduera justifikatzeko benetako arrazoirik ez duten politikariek hartzen dute aitzakiatzat aurrekoen kudeaketa. Eta jaun-andreok, Corrales andrea, Jaurlaritza honen iragana bere iragan propioa izaten hasita dago. Zuek, Jaurlaritza honek, ia bi urte daramatza- zue, ia bi urte. Eta zuen iragana zuen iragana da. Ulertuko duzun bezala, niri ez zait axola batere guk egin genuena aipatzea zuk; baina, egia esateko, Lópezen Jaurlaritzak ez zuen arazo hori eduki. Zuek egin behar diozue horri aurre. Ez dakit zer esan didazun 2013-2014ko sailburuordearen gutun bati buruz. Aizu, urte horretan guk ez genuen ardurarik. Erratu egingo zinen. Onartzen dizut horrenbeste. Baina, egiazki, zuen iragana zuen iragana da. Eta, ondorioz, zuek erantzun behar duzue zuen jardueren inguruan. Guk erantzun genuen geureen inguruan. Beraz, besterik ez, eta zorterik onena opa dizuet, eta, bide batez, helduen hezkuntza iraunkorrak behar duen eredu hori egiteko elkarlanik onena. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4922
10
86
26.06.2014
CORRALES GOTI
EA-NV
Mozioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Hezkuntza Sailak Helduen Etengabeko Irakaskuntzako zentroei buruz duen politikaren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias de nuevo, señora presidenta. Egia da, Celaá andrea, hanka sartu dut 2013-2014 ikasturtea aipatu dudanean, baina irakurri dudan artikulua 2012-2013 ikasturtekoaren berbera da, eta hor bai, hor zu ari zinen saila kudeatzen. Oyarzabal jauna, nola ez ditut aipatuko Cospedal andrearen arrazoiak eta adibideak! Zuk arrazoitu eta babestu egiten duzu Cospedal andreak egin zuena, 78 ikasgela kentzea, esanez Gobernuan ikusi zuen porrot-egoerari aurre egiteko izan zela. Bada Jaurlaritza honek ere, aurrekoak egin zuen zorrari aurre egin behar izan zion. Beraz, aitzakia horiek ez dira nahikoa zure argudioetarako, Oyarzabal jauna. Ez dira murriztu ikastaldeak, ez hezkuntza arautuan, ez arautu gabean. Ez dira murriztu. Ikastaldeak matrikulazioaren arabera egiten dira. Zentroek berek emaniko matrikulako datuak hartzen dira ikastaldeak egiteko. Esaten da erabaki berriarekin ikastaldeak osatzeko irizpideak aldatzen direla. Aurreko egunean esan nion Ayarzaguena andreari berari: ez da egia; aurreko urteetako ikasturte-hasierako erabaki-multzoa baizik ez da. Kasu honetan, erabaki honetan dagoen berrikuntza da, parte hartzen dutenek proposaturikoari jarraituz, 17tik 12ra jaisten dela lehenengo graduko irakaskuntza arauturako pertsonen gutxienekoa; irakasleen espezialitateei emaniko orduak, eta akademia-gestioko eta administrazio-kudeaketako kredituak. Ez dago beste berrikuntzarik maiatzaren 15eko erabakian. Erabaki hori sindikatuei eta helduen hezkuntza-zentroei bidali zitzaien apirilaren 10ean, posta elektroniko bidez, eta hori berresten du Itziar Arrieta teknikariak. Beraz, zentroek eta sindikatuek apirilaren 10ean izan zuten erabaki hori, alegazioak egin ahal izateko. Alegazio horiek maiatzaren 9ra arte egin ahal izan zituzten. Beraz, izan zuten denbora baloratzeko eta alegazioak egiteko, bai sindikatuek, bai zentroek berek. Eta, are gehiago, Zentroen Zuzendaritzak berak ere etengabeko elkarrizketa eduki du zentro horiekin aurreko ikasturtean. PTko irakasleak kentzea. Bai, egia da, baina uste dut ez dela egin euskal sistema publikoko gainerako hezkuntza-zentroetan egin eta abian jarri denetik desberdina den ezer. Horrek ez du esan nahi zentroak PTrik gabe utziko direnik, baizik eta zentroen beharren arabera jarriko direla. Zentro horiek eskaera egin behar dute, eta Sailak, Berritzeguneak, aztertu, baloratu eta behar diren baliabideak esleituko ditu. Langileak ez dira murriztu. Helduen hezkuntzazentroetan esleituta zeuden giza baliabideak berrantolatu dira. Eta horrek ez du esan nahi aukerak gutxituko direnik eta ikasle asko kanpoan geratuko direnik. Are gehiago, ikasleak ez dira geratuko kanpoan sail honek egin duen berrantolaketaren ondorioz. Matrikulatu ez direlako geratuko dira kanpoan ikasleak. Ikastaldeak matrikulazioen arabera daude antolatuta, ados? Datu horiek sail honek aurten abian jarri duen aplikazio komun batean daude. Eta % 10 horren barruan ez dago ez behin betiko irakaslerik ez finkorik. Guztiak bitartekoak dira, eta ez dira kalean geratuko. % 10 horren barnean PTkoak ere badaude. Langile horiek, sailaren iritziz helduen hezkuntza-zentroetan soberan dagoen % 10 hori, euskal hezkuntza-sistema publikoan garrantzitsuak diren beste proiektu garrantzitsu batzuetara bideratuko da. Beraz, sailak ez du ezarri inongo zenbakirik. Aplikazioaren matrikulazioek berek eta zentro guztietarako irizpide orokorrek ezarri dituzte, sailak berak emandako jarraibideen bitartez. Ez dira lanpostuak suntsitzen. Ez dira mugatzen ikasle askoren aukerak. Doikuntzak ez dira egin, Celaá andrea, soilik azpitik, goitik ere egin dira. Laudioko zentroan bi langile gehiago jarri dira helduen hezkuntza-zentroan. Beraz, zentro batzuetan jaitsi egin dira, matrikulazioak hala eskatu duelako; beste batzuetan berdin jarraitu dute eta beste batzuetan igo egin dira, aipatu dizudan kasu horretan adibidez, eta ez da bakarra izan. Beraz, doikuntzak ez dira azpitik egin. Zentro bakoitzean egon diren beharren arabera egin dira, matrikulazioaren arabera, eta hori izango da datorren ikasturteko errealitatea. Zer gertatuko da datorren ikasturtean, irailean, matrikulazioa igotzen bada, zentroetan dauden leku libreak nahikoa ez badira eta ikastalde berriak sortu behar badira? Sailak baloratuko ditu ikastalde bakoitzaren behar horiek, eta, behar izanez gero, giza baliabideak esleituko dira. Sail honek egungo errealitateari gehiago egokitzen zaion HHIko eredu baten alde lan egiten du eta lan egingo du. Eta eredu horren oinarri izango da, zalantzarik gabe, gure osoko zuzenketak adierazten duen bezala, jada egiten ari garena garatzea, Bizialdi Osoko Ikaskuntzaren Legea garatzea. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4923
10
86
26.06.2014
REYES MARTÍN
SV-ES
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Sentitzen dut gaur eta ordu hauetan eztabaidatu beharreko eta izenburu batere erakargarria ez duen gai honetan –nahiz eta oso garrantzitsua izan– abiapuntuko akordiorik ez izatea; guztiok geure jarrera azaltzen ibili beharko dugu, beraz. Sentitzen dut benetan, batez ere, ez dugulako akordiorik lortu. Kontua da duela pare bat aste interpelazioa egin niola Hezkuntza eta Kultura sailburuari artxibo historiko probintzialak foru-aldundietara transferitzeari buruz; izan ere, kudeaketa-transferentzia hori Eusko Jaurlaritzaren esku dago, Estatuko Administrazio Orokorrak hari transferitu ondoren. Euskal Sozialistak taldearen ustez, ez da egokia kudeaketa hori foru-aldundiei transferitzea. Eta ez da egokia, ez foru-aldundiak ez direlako gai artxibo historikoak kudeatzeko –beren artxiboa dute, udal gehienek beren artxiboak dituzten moduan–, baizik eta, batetik, Erkidegoak Estatutik zuzenean jaso duelako transferentzia hori, eta, bestetik, Erkidegoak galdu behar ez liratekeen artxiboei buruzko politika zuzenean kudeatzeko tresna delako, batez ere, kontuan izanik, arrazoi historikoak medio, autonomia-erkidegoek –logikoa den moduan– ez dutela izan tresna zuzenik politika horiek gauzatzeko eta orain, berriz, horiek arautzeko gaitasuna dutela. Izan ere, ez dute liburutegi nazionalik, museo nazionalik..., alegia, ez dute definitutako politikak zuzenean aplikatu ahal izateko tresnarik. Beraz, behingoz kalitate handiko artxiboak iritsi zaizkigunez, Euskadiko garrantzitsuenak direnez, Autonomia Erkidegoak kudeatu beharrekoak direnez, dagoeneko jaso ditugunez... –Legebiltzarrak ez zuen erabaki duela bi urte transferitu nahi zen ala ez–. Ez, ez! Joan den legegintzaldian jaso zen transferentzia, eta Autonomia Erkidegoa artxibo historiko probintzial horiek kudeatzen ari da dagoeneko. Eta, orain, zera esaten dute: "Ez, ez dugu transferitu nahi", eta aukera galtzen dute, esan bezala, Eusko Jaurlaritzak eta Legebiltzar honek zuzenean kudea dezakeen elementu politiko baten gainean erabakitzeko. Ezin da hori ulertu, herrigintzaren kontrako ikuspegi batetik ez bada. Herri-ikuspegia izateko, logikoa denez, herrialde osoko politika bideratuko duten eta autonomia-erkidegoetarako baliagarri izango diren oinarrizko tresna komun batzuk behar dira. Baina hori gauzatzeko tresnarik ezean, kolokan jartzen da dena. Gauza askotan, alor askotan dauzkagu tresnak, Eusko Jaurlaritzako baduelako ikuskaritza –baduelako infanteria– Legebiltzar honetako legeak betetzen diren eta baldintza egokietan –aurreikusitako baldintzetan– gauzatzen diren jakiteko. Baina, kasu honetan, ez daukagu infanteria ere; ez daukagu –oro har– kultur politikaren eta, batez ere –kasu honetan–, artxibo-politikaren segimendurako eta aplikaziorako tresnarik. Ez dago. Ezin da egin koordinazioaren bidez. Jakina, baldintza posibleak daudenean gauzatu behar da koordinazio hori. Hori dela eta, gaur hemen aurkezten dugun mozioaren bidez, bi gauza proposatzen ditugu. Batetik, garrantzitsuena: Eusko Jaurlaritzak jarrai de- zala gauzatzen artxibo historiko probintzialen kudeaketaren arloan dituen funtzioak eta zerbitzuak. Eta, bestetik, sor dadila organo sektorial bat, artxibo historiko probintzialen funtzionamenduan parte hartzeko interesa duten eragile guztiak bilduko dituena. Instalazioak eta zerbitzuak modu bateratuan erabiltzeko aukera emango duen koordinazio-organo bat, edo, hitzarmen baten bidez, erabilera partekatuko aukerak, partehartzaileen erantzukidetasuna... ezarriko dituena. Alegia, artxibo-sistema nazional osoa (udaletako artxiboak, foru-aldundien artxiboak, Euskadiko artxibo historikoa, artxibo historiko probintzialak...) –asko izan ez arren bakoitzak bere ezaugarri bereziak baititu eta bakoitzak bere izateko arrazoi historikoa eta funtzio zehatza baitu–, guztiak artxibo-sistema nazional baten barruan txertatzea, eta modu koordinatuan jardutea, arrazoi batekin. Batetik, esan bezala –eta oinarrizkoa dena– herri-ikuspegia izan behar du, alegia, Eusko Jaurlaritzak ez du utzi behar artxiboen arloan duen tresna bat. Eta, beste alde batetik, kontuan hartu behar da, artxiboak ez direla dokumentazio fetixista, izaera historikokoa eta garrantzi handikoa gordetzen den leku bat, eta beraz, gurea izan behar du; izan ere, hain da sinbolikoa, ezen... Ez, ez! Artxiboetako eduki gehiena –bereziki artxibo historiko probintzialetakoa, jatorri administratiboko dokumentazioa izaten da, eta, jakina, denborarekin, dokumentazio hori garrantzi historikoa hartzen joaten da –hortik datorkio izena–. Adibidez, notarioprotokoloen funtsen bidez, gertaera historiko garrantzitsuen edo aspaldiko bizimoduaren berri izan dezakegu, eta hori ikerketa-gai oso garrantzitsua da historiagileentzat. Baina, batez ere, Euskadin ditugun artxibo guztiak sistema nazional horretan antolatuz gero, administrazio guztietan egon ahal izango lirateke oinarrizko ezaugarri batzuk dituzten dokumentuak, eta horiek erabili eta artxibatu egin ahal izango lirateke, modu koordinatuan; hala, Eusko Jaurlaritzak gidatutako artxibo-politika bat egongo litzateke, eta kultur politika eraginkor bat –bat–, guztiontzako baliagarria, eta bakoitzak legez dagozkion eskumenekin jarraituko luke eta inork ere ez lituzke galduko bere eskumenak. Gaur egun, horretara bideratuta dago guztia. Hala eta guztiz ere, gure Administrazioak joera zentrifugo harrigarria du eskumenen alorrean; izan ere, Estatutik eskumenak eskatzen ditugu etengabe, eta geureganatzen ditugunean, utzi egiten dizkiegu, ahal badugu –eta ezin badugu ere bai–, foru-aldundiei. Nire ustez, herri-ikuspegi okerrarekin ari gara; izan ere, gauza bat da Lurralde Historikoen Legea betetzea –guztiok betetzen eta errespetatzen dugu– eta beste bat foraltasuna tradizio historikoaren muinmuinetik sentitzea. Bakoitzak indar handiagoz ala gutxiagoz eska dezake hori –eta badirudi sakrosantua dela hori hemen–, baina hortxe dago, eta beste gauza bat da foraltasunaren barruan edozer gauza sartu, eta esatea: "Lurralde historikora ekarriz hau nirea izan badaiteke, bada, izan dadila". Eta horixe da kasua; izan ere, artxibo historiko probintzialek ez daukate inolako zerikusirik –inolako zerikusirik– foraltasunaren muinarekin, foru-tradizioarekin. Ez daukate inolako zerikusirik. Zerikusi handiagoa dute boterearen ikuspegi erregionalistarekin. Eta gaur Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Popularrak aurkeztutako zuzenketengatik esaten dut hori, berdinberdinak baitira –esan daiteke zuzenketa bateratu bat aurkeztu dutela, baina bakoitzak bere sinadurarekin, paper banatan–; eskuin tradizionalaren filosofiaren oinarri-oinarriari dagokio hori. Hori ez da foraltasuna. Eskuin tradizionalak botereaz, erakundeez jabetzeko duen joera erregionalista da, eta horri erregionalismo esan izan zaio betidanik, batez ere, XIX. mendetik aurrera. Bada, horrelaxe gaude. Ez gara ari foraltasuna ukatzen, ez gara ari foraltasunaren muinari uko egiten, eta ez gara ari Lurralde Historikoen Legeari buruz hitz egiten ere. Estatuaren titulartasunekoa den eskumen bati buruz ari gara, eta Estatuak eskumen horren kudeaketa transferitu dio autonomia-erkidegoari (titulartasuna ezin baita transferitu, konstituzionala baita). Oso tresna boteretsua da –eta horixe da garrantzitsuena–, herri-ikuspegia ematen duena eta Eusko Jaurlaritzari eta Administrazio Orokorrari aukera ematen diena kultur politikan eragiteko, baina, horri etekina atera beharrean, foru-aldundiei transferitu nahi zaie, jakinik kalte egiten duela eta artxibo historiko probintzial horiek zatitzea dakarrela. Eta horrela egingo da, duela bi aste sailburuak esan baitzidan egin egingo zela. Eta hori zatitzea da, eta ez da koordinaziorik egongo; izan ere, forualdundiek, boterea gauzatzeko duten joera tradizionalaren ondorioz, Eusko Jaurlaritzaren koordinazio-organoetan parte hartzen dute, baina Eusko Jaurlaritzak ez du parte hartzen foru-aldundien kultur politiken koordinazio- edo gobernu-organoetan. Eta hori horrela da herri honetan. Ez daukate obligaziorik koordinazioan parte hartzeko, eta ez dute parte hartzen. Ez dute egingo, horrelaxe jokatzen dutelako: eskumen bat jasotzen dutenean, zintzo betetzen dute, ahal duten ondoen eta eskura dituzten bitartekoekin, baina ez dira koordinatuko. Berez, Eusko Jaurlaritza egiten ari den legeaurreproiektuaren zirriborroan ez da jasotzen forualdundien eta Jaurlaritzaren artean koordinatzeko obligaziorik. "Ahal izango dutela" aipatzen da. Jakina: nahi badute egingo dute, eta, bestela, ez. Argi dago. Hemen gertatzen dena da, eta horixe dago hirugarren zuzenketaren atzean –horretaz ez dut hitz egin, Alderdi Popularrarena eta Euzko Alderdi Jeltzalearena aipatu baitut–, alegia, Bilduko jaun-andreen eta Breñas andrearen zuzenketaren atzean dagoena da transferentzia egin egingo dela; beraz, badirudi hemen aginte-makila hartzen duena haren jabe sentitzen dela. Bildu Gipuzkoako Foru Aldundira iritsi da, eta herri-ikuspegia duela dio, baina, eskumen bat transferituko dietela esaten dituenean, "nahi dut" diote. Eta "nahi dut" esaten dut, Gipuzkoako kultura-diputatuak esan baitu. Berak esan du. Dagoeneko harremanetan daude Jaurlaritzarekin –espero dut inork ez duela hori ukatuko–, eta azkarrago egin ez badute maiatzetik transferentziaren diru-banaketa eztabaidatzen ari direlako izan da. Gipuzkoako kultura-diputatuak esan du nahi duela. Ez dakit zer herri-ikuspegi den hori! Hala eta guztiz ere, Breñas andrearen, EH Bildu legebiltzar-taldearen zuzenketan, aldaketa handi bat egiten da, eta albo batera uzten da Eusko Jaurlaritzak kudeaketa lurralde historikoetara transferitzen badu transferituta dagoela, eta esaten du, sektoreko eragileen laguntzarekin, administrazio bakoitzaren funtzioak definitu behar direla, eskumen-alorrean nahiz erantzukizun-alorrean. Aizu, ikaragarri gustuko duzue eragileak aipatzea, baina, kasu honetan, aldundietako, udaletako, Jaurlaritzako agenteak aipatzea..., tira. Ondo da. Baina, nola funtzioak definitu behar direla! Baina lege guztiak aldatu behar al dituzte, ala? Izan ere, oso ondo definituta daude! Konstituzioa, Autonomia Estatutua, Lurralde Historikoen Legea: arau-garapena eta betearazpena foru-aldundien esku. Guztiak definituta daude eta! Euskadiko artxibo historikoei buruzko omnibus lege antzeko bat aldatzeko elkartuko gaituzte? Mesedez! Halaber, aipatzen da, aldundiek, udalek eta abarrek ateratako ondorioetatik eskumen horiek antolatzeko lege bat egin beharko litzatekeela. Aizu, legea egiten ari dira! Zuek mundu zoriontsuan bizi zarete, hau eta bestea egingo duzuela esanez, eta, aldi berean, Gipuzkoako Foru Aldundiak dio transferentzia onartuko duela –eta, egin ondoren, ea nola egiten den atzera–, gainera, Jaurlaritza lege-proiektu bat egiten ari denean. Seriotasun pixka bat. Nahiago nuke esango bazenute "Begira, aldundian gaude, eta, agian, oraintxe ez gara erabat foruzale sentitzen, baina nork ez du nahi goxoki bat, eta, beraz, eskumenarekin geratuko gara". Begira, zintzoagoa izango litzateke, edo zure zuzenketan idatzitakoa idaztea bezain kontraesankorra edo are gutxiago. Beraz..., sentitzen dut luzatzeagatik, baina ekimen hau galduko dudanez, azaldu nahi izan dut Euskal Sozialistak taldea herri-ikuspegi oso bat defendatzen ari dela gaur, eta gainerakoek –batzuek argi eta argi, eta oso ondo egiten dute, eta beste batzuek disimuluz– boterearen ikuspegi erregionalista –ez foruzalea– defendatzen dutela. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4924
10
86
26.06.2014
BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE
EH Bildu
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Arratsalde on, lehendakaria, sailburua, legebiltzarkideak. Hasi aurretik, Reyes jauna, zuk herri-ikuspegiaz hitz egitea, ba zer esango dizut? Barkatuko didazu, baina ez da batere sinesgarria. Hori, hasteko. Eta, bestetik, esan nahi dizut nik baino askoz gehiago dakizuela Gipuzkoako Diputazioaren erabakiez. Eta, sarrera hau eginda, pasatuko naiz pixka bat azaltzera zein den gure ikuspegia gai honetan. EH Bilduk uste du, gaurkoan Reyes jaunak ekarritako proposamena kontuan hartu ahal izateko, aurretik hausnarketa komun bat egitea falta dela, administrazio bakoitzaren zereginak, Euskadiko artxiboen sistema nazionalaren papera eta eskumen eta ardura horiek ordenatuko dituen legeak jaso beharrekoak adostu eta zehazteko. Gure ustez, eztabaida hor kokatu beharko genuke, esparru horretan kokatu eta errealitatea ondo aztertu, uste baitugu garaia dela gai horri ganoraz heltzeko, betiere herritarrei zerbitzu hobea emateko asmoarekin eta, noski, prozesua artxiboen eremuan dauden instituzio eta eragileekin abiatuta. Gai honek garrantzi handia dauka Euskal Herriko kulturaren etorkizunerako, baita Euskal Herrirako ere. Ezbairik gabe, gai hau herri moduan ulertu behar da, eta, ezbairik gabe, herria eraikitzeko eta egiteko. Eta ildo horretatik, EH Bilduren ustez, Jaurlaritzaren artxibo-politikaren ahuldadea agerikoa da. Bestela, nola uler daiteke hiru urtez artxibo hauek izatea eta zerbitzu gisa deskapitalizatzea, orain forualdundiei pasatzeko? Egoera honen aurrean, beraz, erantzukizun handiagoa eskatzen diogu Jaurlaritzari. Artxiboak kultura eta administraziorako zerbitzuak dira, eta ez jabe baten esparru pribatua. Eta, zentzu horretan, gaur egungo gakoak informazioa, gizarte-zerbitzua, gardentasuna eta memoria izan beharko lirateke. Erkidegoan, besteak beste, hezkuntzan, osasunean eta Ertzaintzan Eusko Jaurlaritzaren menpe geratu ziren eskumen garrantzitsuak eta orokorrak bere garaian eta horrela jarraitzen dute gaur egun ere, indar eta elementu guztiek irizpide komun eta orokorrak eduki ditzaten eta sare nazionalak koordinazio orokor eta komun baten menpe gera daitezen. EH Bildun ez dugu ulertzen nola kultura eremuko hainbat arlotan ez dugun oraindik egungo markoa gainditu. Honek ez du esan nahi tokian tokiko eskumenak alde batera utzi behar ditugunik, kontrakoa baizik. Artxiboetan, beste eremu batzuetan bezala, badaude eskumen batzuk tokiko erakundeei kudeatzea dagokienak; hain zuzen, udal-artxibo administratiboak eta historikoak eta lurralde historikoen artxibo administratiboak eta historikoak. Beraz, sare nazionala indartu, koordinazio, antolatze eta sailkatze bateratuaren bidean. Hori da gure ikuspegia, Reyes jauna. Euskadiko artxibo-sistema nazionalaren ikusmoldea zein den edo zein izan beharko lukeen ongi ulertzea beharrezkoa dela deritzogu, bestetik. Jaurlaritzaren Euskadiko artxibo historikoen webguneko definiziora bagoaz, zera dio: "Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala Euskal Autonomia Erkidegoko artxibo-sistema publiko eta pribatuek osatzen duten egitura da, lankidetzan oinarritzen dena. Irargi Kultura Saileko Artxibo Zerbitzuak kudeatzen du". Sistemaren oinarria, beraz, ez datza Eusko Jaurlaritzaren eskumenean, baizik eta lankidetzan –erakunde publiko zein pribatuena–, eta lankidetza hori da garatu behar dena. Gakoa, hortaz, zerbitzuetan dago, eta ez zeinek egiten duen. Posizio hoberenean dagoen erakundeak, horrek eman beharko luke zerbitzua, baina, hori bai, erakunde guztien arteko kooperazioa eta koordinazioa oinarri direla. Eta, guretzat, hori da zehaztu beharrekoa, hori da aztertu eta erabaki beharrekoa. Eta, zentzu horretan –eta orain pasatuko naiz Gipuzkoako Diputazioaz hitz egitera–, Gipuzkoa da zerbitzu-politikaren adierazle nagusia. Kasu honetan, Estatuak betetzen ez zuen zerbitzu bat Foru Aldundiak bete nahi izan zuen Gipuzkoako Protokoloen Artxiboan. Horrela, gaur egun notario-funtsetan egoera hoberena Gipuzkoan daukagu, non digitalizazioa oso aurreratua dagoen; Araban eta Bizkaian, aldiz, ez da garatu politika hori. Eta berriro ere gakoa zerbitzuetan daukagu. Euskal Herria Bildun Euskal Herriko artxibosistema eta politika nazional baten alde gaude. Abantaila ugari ikusten ditugu. Dudarik gabe, baliabideak eta irizpideak hobeto antolatuko lirateke eta orain egiten diren bikoiztasun asko saihestuko genituzke; batez ere orain, Bilboko Artxibo Historiko Nazionala sortu berria dagoela. Beraz, garbi dago artxiboen sistema nazionala balioan jarri behar dela, eta koordinazioa eta kooperazioa dira taifen erreinuaren kontrako politika eraginkorrena. Zalantza barik, artxiboen arteko koordinazioa, publikoen zein pribatuen artekoa (hau da, udal- eta foru-artxiboak, unibertsitatekoak, espezializatuak), bideratuko duen sistema orokor, eraginkorra beharrezkoa da. Sistema nazionala, non artxiboen eskumenak, ekintzak eta laguntzak Eusko Jaurlaritzaren, forualdundien eta udal-artxiboen artean banatu eta elkarlanean kudeatuko diren. Bakoitza dagozkion eskumenekin, baina buru eta sistema nazional batekin: Eusko Jaurlaritza, hain zuzen, Euskadiko artxiboen sistema nazionalaren bitartez. Zergatik ikusten da eskema hau hain garbi beste eremu batzuetan, eta ez artxiboetan? Hori da guk gure buruari galdetzen dioguna. Europar Batasunak eta batez ere nazioarteko artxiboetako erakunde ofizialek (Unesco, ISO) erakunde nazional indartsuak sortzera bultzatzen dute. Esaterako, Unescok informazio-sistema nazionala gomendatzen du. Herri guztietan beharrezkoa baldin bada, zer esanik ez gurean, Euskal Herrian, non hainbat erakunderen interesak nahasten diren, non irizpide tekniko eta linguistiko bateraturik ez dagoen. Sistema honek nazioarteko araudiak egokitu eta hainbat zehaztapen egin beharko lituzke arlo teknikoko prozesuak bateratzeko. Eta euskararen erabilera ere normalizatu beharko luke esparru osoan. Artxiboeremuan, ondorioz eta esan bezala, ezinbestekoa da sistema nazionala indartzea eta bultzatzea, irizpide komunak Euskal Herrian ahalbidetzeko. Izan ere, egun Jaurlaritzak bultzatzen duen politika horrek ez du bermatzen artxibo-sistema orokorrik, hainbat erakunderen interes eta helburu desberdinak elkartzen direlako. Eta berriro esan nahi dut: Eusko Jaurlaritzak Euskadiko artxiboen sistema nazionalaren bitartez duen eginkizun antolatzaile eta normalizatzailetik haratago, gauza garbia da, hasieran esan bezala, hausnarketa komun bat egitea falta dela administrazio bakoitzaren zereginak zehazteko, bai eskumen-mailan, bai zerbitzu publikoaren aldetik. Eta, era berean, falta da eskumen eta ardura horiek ordenatuko dituen lege bat. Beraz, gure ustez, eztabaida hor kokatu beharko genuke; esparru horretan kokatu eta, hasieran esan dudan bezala, errealitatea ondo aztertu. Uste dugu garaia dela gai honi ganoraz eta seriotasunez heltzeko, betiere herritarrei zerbitzu hobea emateko asmoarekin eta gure memoria historikoa hobeto egituratzeko. Legearen aurreproiektua martxan omen dago, sailburuak interpelazioan adierazi zuen bezala. Baina, gure ustez, funtsezkoa da legea ere hausnarketa ko- munaren bidetik abiatzea eta hori da EH Bildutik espero duguna. Eta, amaitzeko jada, proposamen honetan azaldu bezala, faltan botatzen dugu erakunde desberdinen arteko lan bateratua, proposatzen den kudeaketa-transferentziak ez dezan sistema ahuldu, baizik eta indartu. Eta azaldutako hau guztia da, hain justu, gure zuzenketan jaso duguna. Irakurriko dizuet. Vicente Reyes jaunak ja irakurri du, baina irakurriko dizuet garbi gera dadin: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio: Euskadiko Artxiboen Sistema Nazionalaren izaera antolatzaile eta normalizatzailea oinarri, abian jar dezala hausnarketa komun bat, sektoreko eragileen parte-hartzearekin, administrazio bakoitzaren zereginak zehazteko, bai eskumen-mailari bai ardurari dagokienez". Eta bigarrenik: "Hausnarketa horren ondotik ateratako ondorio eta erabakiak abiapuntu, ekar dezala konpetentzia eta ardura horiek ordenatuko dituen lege bat". Guk uste dugu gure zuzenketa honetan jaso duguna dela modu bakarra gai hau konpondu eta behar bezala bideratzeko, eta, beraz, gure proposamenaren alde egingo dugu. Ez da adostasunik egon, eta, koherentziagatik, gainerako proposamenen aurrean abstenitu egingo gara. Eta besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4925
10
86
26.06.2014
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on, legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok, lehendakari jauna, sailburu andrea. Reyes jauna, ez gaituzu konbentzitu. Egia esan, eztabaida interesgarria da, polita; eztabaida erosoa da guretzat, gai honetan, nahiko argi baitauzkagu gauzak. Mozioa aurkeztean, Reyes jaunak bazekien zein izango zen Euskal Talde Popularraren jarrera; bazekien. Eta Euskal Talde Popularraren jarrera koherentea izango zen, foraltasunaren aldekoa, zeina, gai honetan ere –gehienetan bezala– kudeaketa onaren, espezializazioaren, garapen positiboaren eta abarren sinonimoa baita; eta, Reyes jauna, baita artxiboen gaian ere. Reyes jauna, uste dut –maitasun osoz– ekimen hau egin duzuela politikoki ez zaudetelako gustura gure erakunde-sarearekin, gure eskumen-sarearekin, eta ez duzuelako uste garatu beharreko balioa denik. Ez da ordezkatu beharreko balioa, kitatu beharrekoa. Eta guk oso argi dugu hori. Hain zuzen, hori da gure herri-ikuspegia. Zure mozioa, Reyes jauna, ("Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Estatuko titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloko funtzioak eta zerbitzuak betetzen jarrai dezan, eta, beraz, eskumena foru-aldundiei laga ez diezaien"), bada, ez dago ondo. Gainera, ez da erabilgarria, Reyes jauna. Eta organismo sektorial bat sortzeari dagokionez, bada, ez da beharrezkoa, Reyes jauna. Koordinazio hori badago dagoeneko. Herri honetan asko dakigu foru-administrazioaren eta administrazio zentralaren, Eusko Jaurlaritzaren, arteko koordinazioari eta lankidetzari buruz. Gure ustez, mozio hau onartzea atzerapausoa izango litzateke, eta ez du ezertarako ere balio foruorganoek ondo dagoena eta badakitena egiten eta zabaltzen jarrai dezaten oztopatzea, horretarako baitaude prestatuta eta espezializatuta. Alde horretatik, ez litzateke batere ondo egongo oztopoak jartzea espezializazio horri, garapen horri, espezializazio horren hedapenari eta egiten dakiten lan horri. Eta, lehen esan dizudan bezala, ekimen hau aurkeztean, Reyes jaunak bazekien zein izango zen Euskal Talde Popularraren jarrera. Bitxia iruditzen zaigu –azken aldian ohikoago bihurtzen ari den arren– Alderdi Sozialistak Ganbera honetan eskatzea muga dadila ondo funtzionatzen duen zerbait, berriro diot, planteamendu politiko eta instituzional horrekin lotuta. Gure ustez, Lurralde Historikoen Legearen I. tituluaren ("Autonomia Erkidegoko erakundeen eta foru-organoen eskumenak") II. kapituluan ("lurralde historikoen eskumenak"), 7.a) artikuluan ("Lurralde historikoetako foru-organoek eskumen esklusiboa dute, eta bakoitzaren araubide juridiko pribatiboaren arabera gauzatuko dute, honako gai hauetan:")..., bada, hortxe dago, "artxiboak", 12. puntuan, ezta? Normala! Esperientzia dute; aspalditik dute horren berri. Horregatik, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketa Euskal Autonomia Erkidegora transferitzeko, behar diren akordioak egin behar dira, normaltasunez, eta horiek dauden lurralde historikoetara pasatu behar dira, Estatuaren titulartasuneko artxibo horiei dagokienez. Guk normaltasun osoz ulertzen dugu hori; hori da Eusko Jaurlaritzak izan beharreko jarrera logikoa, eta nolabait horixe adierazi zuen lehengoan... Logikoa baino gehiago, normala da lehengoan sailburuak esandakoa. Lurralde historikoetako organoek esperientzia handia dute artxiboetan eta foru-artxiboen kudeaketan. Ezaguna da, esperientzia handia dago, jadanik ibilbide handia egina dago dokumentazio historikoari dagokionez (digitalizazioa, katalogazioa, artxiboen administrazioa, dokumentazioa, zainketa…). Horrela da hori, badakigu, eta, ziurrenik, zeuk ere ezagutuko duzu Bizkaian. Hori bai –egia da zerbait egiteko dagoela oraindik eta guztiok adi egon behar dugula horretan–, artxiboen kudeaketa-transferentzia horren baldintzak zehaztu behar dira, aldundiek eta Eusko Jaurlaritzak elkar uler dezaten eta hori logikoa izan dadin. Estatuaren transferentziaren bidez lortutako eskumen-hedapen horren bidez ondo funtzionatzen ari zenak ondo funtzionatzen jarrai dezakeela uste dugu. Foru-artxiboek horrela funtzionatzen jarraitu ahal izango dute, eta, gainera, erantzukizun handiagoarekin. Prest daude horretarako, eta, zorionez, uste dugu luzaroan jarraituko dutela horrela. Reyes jauna, ez gaude ados Euskadiko Alderdi Sozialistak azken aldian duen zaletasun berri horrekin, euskal neozentralismo horrekin. Gu ez gaude ados. Une honetan eta duela gutxitik hona, teorian, euskal neozentralismoaren militante bihurtu zarete. Bada, gu ez gaude hor. Zuek foraltasuna deskalifikatzen duzue –horixe egin duzu zure hitzaldian–, baina arrazoirik gabe deskalifikatzen duzue; oinarririk gabe, boluntarismoz. Baina pixka bat harago joan behar da; izan ere, Reyes jauna, oso ondo funtzionatzen duen eredu bat da, gure gizartean ainguratuta dagoena. Ez ote du inork aingura hori kenduko! Guk osoko zuzenketa aurkeztu dugu. Ganbera honetan jadanik eztabaidatua dugu honi buruz, eta ados gaude Ganbera honetan 2012an onartutakoarekin. Eusko Legebiltzarraren ustez, Euskal Autonomia Erkidegora transferitutako Estatuko titulartasuneko artxiboen kudeaketak foru-aldundien eskumenekoa izan behar du, eta, beraz, Eusko Jaurlaritzari eta hiru foru-aldundiei eskatzen diegu martxan jar ditzatela behar diren lege- eta administrazio-prozedurak hori gauzatzeko eta berma dezatela horretarako behar den finantziazioa. Hortxe daude gai honen inguruko koordinazioa eta lankidetza, eta, horiekin batera, hortxe daude beste arau batzuk, etorkizuneko legea, gaur egungo arauak... Alegia, Reyes jauna, legezko normaltasuna, kudeaketa ona eta erakundeen arteko negoziazioa. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4926
10
86
26.06.2014
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señorías, señor lehendakari, señora consejera, buenas tardes a todos. Señor Reyes, tiene razón cuando dice que este tema es muy importante. Pero no por lo que usted ha explicado, sino por su actitud. El acuerdo de la comisión mixta dice así: "En lo referente a los archivos de titularidad estatal que se han definido históricamente como archivos provinciales, teniendo en cuenta los principios organizadores de las competencias de los territorios históricos de la Comunidad Autónoma Vasca definidos en el Estatuto de Autonomía y en la Ley de Territorios Históricos, intentará llevar a cabo en un futuro inmediato la transferencia de las funciones transferidas a cada territorio histórico". Beraz, Transferentzien Batzorde Mistoaren akordioan jasotako aurreikuspen bat betetzen ari da Jaurlaritza. Gainera, lurralde historikoetako organoek horri buruz adierazitako borondatearen arabera ari da betetzen, eta gaur zehazki hitz egiten ari garenari dagokionez, 2012ko maiatzaren 30ean Legebiltzar honetan hartutako erabaki bat betez: "Eusko Legebiltzarraren ustez, Euskal Autonomia Erkidegora transferitutako Estatuko titularitateko artxiboen kudeaketak foru-aldundien eskumenekoa izan behar duela, eta, beraz, Eusko Jaurlaritzari eta hiru foru-aldundiei eskatzen diegu martxan jar ditzatela behar diren lege- eta administrazio-prozedurak hori gauzatzeko eta berma dezatela horretarako behar den finantziazioa". Testu horrek, zeina jasotzen baitugu gaur zure taldeak aurkeztutako mozioaren aurrean egin dugun osoko zuzenketan ere, ez du interpretaziorako tarterik uzten Ganberak jasotako aginduari buruz. Hala eta guztiz ere, Alderdi Sozialistak agindu hori ez betetzea erabaki zuen, alde bakarrez. Gaur, nagusikeria sinestezina –edo zerbait okerragoa– erakutsiz, Euskal Sozialistak taldeak, kontuan izanik talde horretako kide batzuek –Patxi López lehendakaria tartean– gobernu horretan parte hartzen dutela, proposamen hau ekarri digute: aurreko gobernuak Legebiltzar honen agindua bete ez zuenez haren interes politiko-alderdikoien kontrakoa zelako, gaur egungo Jaurlaritza gaitzesten dugu agindu hori betetzen hasteagatik, eta Ganbera honi berari eskatzen diogu ez dezala jarraitu berak emandako agindua betetzen, Alderdi Sozialistaren interesen kontrakoa delako. Ikaragarria benetan; parlamentarismoaren historiara eramateko modukoa. Egia esan, proposamenak berak hondatzen du bere burua. Reyes jauna, adarretatik joatea nahi ez dudanez, lehenengo hitzaldi honetan, galdera hauek bakarrik egingo dizkizut: Zer irizpide demokratikoren arabera defendatzen duzu Jaurlaritzak ez duela bete behar Legebiltzarrak emandako agindu argia?; zure ustez, Jaurlaritza honek zergatik bete beharko luke zure proposamena, baldin eta onartuko balitz, kontuan izanik zuek ez zenutela bete Ganbera honek gai berari buruz emandako agindua? Agian uste duzue masak Alderdi Sozialistaren jakinduria gorenaren mende egon behar dugula? Izan ere, horixe eskatzen diguzue gaur, inork ere ez baitzuen ekarri aurreko Jaurlaritzak bete ez zuen aginduaren gaia: Legebiltzarrari eskatzen diozue berak emandako agindua ez betetzea babes dezala eta Jaurlaritza gaitzets dezala hura betetzeagatik. Alegia, zerbait egiteko eskatzen dizut, eta gero, hori egiteagatik gaitzesten zaitut. Zer iruditzen zaizu hori? Espero dut erantzungo diezula egindako galderei. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4927
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Soilik esan nahi dut Reyes jaunak konbentzitu egin nauela, nahiz eta ez zeukan konbentzitu beharrik, etxetik konbentzituta nentorrelako. Tira, jatorrizko ekimenaren aldeko botoa emango dugu. 2012an defendatu genituen printzipio berdinei eusten diegu, eta espero dut, UPyDren aldeko botoarekin, Reyes jaunaren porrota pixka bat gozoagoa izango dela. (Risas) Besterik ez, eta eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4928
10
86
26.06.2014
REYES MARTÍN
SV-ES
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arieta-Araunabeña jauna, ez duzu inoiz ere huts egiten; egia da. Zaurian hatza bakarrik ez, gatza jartzen duzu zuk, eta, irtenbideak bilatzen edo bideak irekitzen saiatu beharrean, iltzeak jartzen dituzu bidean, ea politikan ari dena haserrarazten dudan. Ikus dezagun, begira, batzorde mistoko akordioa joan den legegintzaldiko Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratutako dokumentu ofizial batean dago jasota –hementxe daukat; irakurri dizut nahi baduzu–, eta ez du esaten artxibo probintzial historikoen kudeaketaren eskumena foru-aldundiei eskualdatu behar zaienik. Hunkitu egin nauzu; izan ere, Legebiltzar honen aginduak bete behar direla esatea... Begira, erosi egiten dizut. Hezkuntza eta Kultura sailburuak –hementxe baitago– legegintzaldi honetan egin ditudan ekimenetatik bete ez dituenen zerrenda egingo dut, eta legegintzaldi honetan onartu diren eta Jaurlaritza honek jaramon-izpirik ere egin ez dien akordioen zerrenda ere bai. Gauden lekuan egonik, duintasun gutxiago eta errealismo gehiago. Oso ondo ulertzen dut zuk esatea foru-aldundietara joan dadila nahi duzula, eta nik, berriz, ezetz esaten dizut, argudioak emanez, baina, motel, ez esan Legebiltzar honen legez besteko proposamenak ez ditugula betetzen, hainbesteko enfasiarekin, kontuan izanda egunero egiten direla horrelakoak; egia da. Eta adibideak jar ditzaket –jarri dizkizut–, adibidez, kultur industriei buruzkoak, eta gehiago ere ekarriko dizkizut, biharko gauza bat daukagu eta. Jakina! Egia da! Jakin egin behar da! Eman itzazu argudio politikoak, eta ez ibili gauzak enfasiarekin esaten, arrazoirik ez baduzu. Zuk ez dituzu errespetatzen erakunde komunak, ez dituzu errespetatzen; izan ere, gobernu batek hartutako erabakia da hau, baliteke zuk aldatu nahi izatea, eta, jakina, gaur egungo gobernuak alda dezake. Eztabaida dezaket hori politikoki. Baina zuk aurpegira botatzen diezu aurreko Jaurlaritzako kideei –zeinak hemen baitaude– eta horien artean lehendakariari... Baina zer uste duzu! Nor zarela uste duzu lehendakari bat horrela tratatzeko? Nor uste duzu zarela? Inoiz ere ez dut hori egin gaur egungoarekin. Ez, inoiz ere ez. Ados, nahikoa da. Jarrai dezagun. Alderdi Popularra. Ikus dezagun, ekimen bera aurkeztu duzue gauza bera defendatzen duzuelako. Ezin hobeto! Barrio jauna, esan duzu..., esan bezala, gauza bera defendatzen baituzue, eskuin erregionalistaren ikuspegitik. Baina hori teoria politikoa da, e! Gauza bat da foraltasuna, beste gauza bat foraltasunaren muina eta beste bat jarrera politikoa, eskuin erregionalistaren interes politikoa, hori ere zuen tradizioaren barruan baitago, Euzko Alderdi Jeltzalearen tradizioan dagoen moduan. Hori horrela da; egia da. Beraz, hau ez da foraltasunari egindako eraso bat; ezta gutxiagorik ere. Sozialistok ez ditugu zalantzan jartzen lurraldeen eskumenak! Hemen inor ere ez da ari hitz egiten Lurralde Historikoen Legeari buruz. Ez gara ari hitz egiten horrelako ezeri buruz. Ez, ez! Horri heltzen diozue, ez daukazuelako beste argudiorik eskumen bat zatikatzen eta ezdeusago bihurtzen ari zaretela esaten dizuetenean erantzuteko. Hori da kontua. Izan ere, Barrio jauna, esaten duzu eraginkorragoa dela foru-aldundi batek kudeatzea. Alegia, Eusko Jaurlaritzak gaizki kudeatzen duela, eta ez dela aldundiak bezain eraginkorra. Eta Eusko Jaurlaritzak duen eskumen bat, demeriturik gabe gauza dezakeena, lurralde historikoei eskumenik kendu gabe –haiek beren artxiboak baitituzte eta berdin jarraituko baitute–; foraltasunari eraso egitea da hori? Erabil ezazu arrazoi pisuzkoago bat! Ez da egia dagoeneko koordinazio eraginkor eta inperatiboak daudela. Ez da egia. Kultura-arloan, gaur egungo organo guztiak kontsulta-organoak dira; foru-aldundiek parte har dezakete, baina ez dute obligaziorik horietan hartutako erabakien arloan ezer egiteko. Eta Gobernuak ez du horiek egiten duten ezer ere kontrolatzen, edo ezin du parte hartu, baldin eta aldundiek horretarako borondatea, kultura-politika komun baterako borondatea agertzen ez badute. Ez dago horretara behartzen dituen ezer ere; ez da egia. Lurraldeei kalte egin gabe hori agintzeko aukera ematen duen eskumen bat izanez gero, zertarako lagako du Eusko Jaurlaritzak? Zertarako? Non dago abantaila? Ez da egia kudeaketa hobe baterako dela. Okerragoa da, hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzak gaitasun handiagoa baitu artxibo horietan dagoen ezagutza transmititzeko; erkidego honetan edukiz eta kalitatez garrantzitsuenak diren artxiboak dira, eta ez dut ulertzen horrelako eskumen bat duen gobernu batek zergatik utzi behar duen eskumen hori. Eta, begira. Hau sozialisten kontua dela diozue. Bada, bai, egia da. Baina hori ez da zentralismoa, e! Zentralismoa izango litzateke Lurralde Historikoen Legea desegitea, eta ez dugu hori proposatzen. Gezurra da. 2000. urtean, dekretu bat sinatu zuen sailburu nazionalista batek, Mari Karmen Garmendia andreak. Euskadiko artxibo-sistema nazionalari buruzko dekretu horren 25. artikuluaren arabera, Euskadiko artxibosistema nazionalaren organo kudeatzaileari dagokio, besteak beste, "Estatuko titulartasuneko artxiboak kudeatzea, Estatuko Administrazioarekin sinatutako hitzarmenen esparruan". Ez zuten eskumena bakarrik nahi: Eusko Jaurlaritzak kudeatzea nahi zuten, gobernu-politika bati jarraikiz. Eta ematen dietenean, aldundiei eskualdatzen diete, zatikatzeko, eta ez eraginkorrago egiteko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4929
10
86
26.06.2014
REYES MARTÍN
SV-ES
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, presidente andrea, oraintxe amaituko dut. Amaitzeko, Breñas andrea, tira, ondo dago diskurtso bat txotxekin eraikitzea, baina Euskadiko artxibo historikoa dago, artxibo historiko probintzialak daude, foru-aldundien artxiboak daude, udal-artxiboak daude... Bakoitzak eduki jakin batzuk ditu, eta funtzio jakin batzuk. Ez dira gainjartzen. Eduki desberdinak dituzte. Gamarrakoa artxibo historikora joaten da, eta denborarekin, Euskadiko artxibo historikora joango da, eta kontua da hori koordinatzeko organo bat izatea, eta ez inori eskumenak kentzea. Ezta Eusko Jaurlaritzari ere.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4930
10
86
26.06.2014
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea; labur. Reyes jauna, bai, bai, foraltasunaren aurkako erasoa da. Tira, ez da flotazio-marrara obus bat botatzea adinakoa, baina, bai, eraso bat da, eta, batez ere, eztabaida hau legez besteko proposamen baten bidez egitea. Nire ustez, formula bat behar da. Eska itzazue legezko prozedurak, zuk mahai gainean jarritakoa baino askoz ere eztabaida garrantzitsuagoa baitago honen atzean, baina ez legez besteko proposamen baten bidez edo arau-indarrik gabeko ekimen baten bidez. Gainera, normala da esan duzuna. Estatuko Administrazioaren eta Autonomia Erkidegoaren artean negoziatzen dira eskumenak, eta, gero, Autonomia Erkidegoaren barruan garatzen dira, hango legeantolaketaren eta eskumen-banaketaren arabera. Horrela izan behar du, eta zuk ere badakizu hori. Eta gero, errege dekretuak esaten du. Azken finean, nik diodana esaten du errege dekretuak: herrialdearen barne-banaketa da. Gainera, Manuel Chaves Gonzálezek sinatu zuen errege dekretu hori, Zapateroren Gobernuko hirugarren presidenteorde eta Lurralde Politikako eta Administrazio Publikoetako ministro izan zenak. Eta eranskinak zioen "Estatuko Administrazio Orokorrak eta Euskal Autonomia Erkidegoak, legeria aplikagarriaren eta lurralde historikoen legeriaren arabera"... Jadanik aipatzen du hori, alegia, jadanik aitortzen zuten egoera hori. Argi eta garbi aitortzen zuten. Alde horretatik, uste dut ondo ari garela zuk gaitzesten duzun jarrera defendatzen ari garenok. Ez dakit, erregionalismo osasuntsua edo horrelako zerbait esan duzu. Horixe da, eta zerorrek aitortzen duzu. Nire ustez, nahiko galduta zaudete foraltasuna ukatzen duen jarrera horretan, euskal neozentralismoaren jarrera horretan, zuen kideetako inork ere azaltzen jakin ez duen jarrera horretan. Legebiltzarrean bat etorri zarete zenbaitetan Maneiro jaunarekin, beste batzuetan ezker abertzaleko jaun-andreekin, baina oraindik ere inork ez digu ondo azaldu euskal izaeraren ukapen hori eta euskal neozentralismorako joera hori, Reyes jauna. Eta gainerakoa, normala da, alegia, guk eskatzen duguna normala da; foru-artxiboak espezializatuta daude, ondo funtzionatzen dute, esperientzia dute, profesionalak dituzte, espezializazioa dute, materialak, instalazioak dituzte... Ondo funtzionatzen dute, eta ondo egin dute orain arte. Denek aitortzen dute hori, eta erreferentziazkoak dira. Batzuk duela gutxi berritu dira, gainera. Euskal Autonomia Erkidegoko artxiboak –Arabako artxiboa, Bizkaikoa eta Gipuzkoakoa– edukiera handiko artxiboak dira. Gasteizkoa da handiena eta bitarteko gehien dituena: hogei artxibo-kilometro, 5.000 metro koadro. Gasteizko Artxiboan, Espainiako Artxibo Historikoaren erdia kabitzen da, eta Indietako Artxiboaren halako bi da. Alegia, prest dago, eta gainera, lehen-mailako profesionalak, lehen-mailako instalazioak eta bitarteko ezin hobeak ditu. Bada, aprobetxa dezagun daukaguna! Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4931
10
86
26.06.2014
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Mozioa, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Estatuaren titulartasuneko artxiboen kudeaketaren arloan funtzioak eta zerbitzuak transferitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Akordio politikoa aldarrikatzen duzula diozu. Bada oso modu bitxian egiten duzu. Zure hitzaldian aipatu duzu, besteak beste, "eskuin tradizionala botereaz jabetzea", "aginte-makilaren jabe sentitzen dira", "ez dute onartzen koordinazioa", eta abar eta abar. Lehendakaria horrela tratatzeko nor naizen galdetzen didazu. Bada, begira, gaur goizean hau esan du zure kide batek: "Legebiltzarraren nagusitasuna". Legebiltzarkide bat naiz, legebiltzarkide soil bat, eta neure funtzioa betetzean ikusten ari naiz lehendakariak gaur bozkatuko duela Ganbera honi eska dakiola hark emandako agindu bat ez betetzea babes dezala. Horixe da adierazi nahi dudana. Tratu horixe ematen ari naiz lehendakariari Jaurlaritzako kide gisa, eta horixe da bozkatuko dudana. Zuretzat hori iraingarria bada, zuk ikusiko duzu. Bide batez, ez duzu egin niregana hurbiltzeko urrats bat ere gai honetan akordio batera iristeko. Hitz egin ezazu argi. Beno, egia esan, denok dakigu kasu jakin batzuetan eta arrazoi objektiboengatik Jaurlaritzak ezin dituela agindu batzuk bete, baina ez gaurko kasuan; izan ere, Alderdi Sozialistak gaur egungo Jaurlaritzari aurpegiratzen dio haiek bete nahi izan ez zuten agindu bat betetzea. Eztabaida ez datza Jaurlaritzaren betetze edo ez-betetzean, baizik eta proposamen hau ona ekartzeko izan duzun lotsagabekerian. Horretan datza. Begira, zuri entzun ondoren atera daitekeen ondorioa da Jaurlaritzak Legebiltzarreko aginduak bete behar dituela soilik haren planteamendu politikoalderdikoiekin bat badatoz, alegia, Alderdi Sozialistaren planteamenduekin bat badatoz. Horixe da zure hitzalditik atera daitekeen ondorio bakarra. Reyes jauna, zure jauntxokeria justifikatzeko gurearen kontrako herri-ikuspegi bat duzuela esatea eta horretarako hain gai zehatz batean oinarritzeak, ikaragarrizko sinplekeria izateaz gain, defizit demokratiko oso kezkagarria adierazten du. Ulertzen dut zuk bezala "kafea guztiontzat" eskatzen duen zentralista sutsu batek zailtasunak izatea antolaketa sinple eta konposatuen edo antolaketa bateratu eta konplexuen artean bereizteko, nahiago duzun moduan. Halaber, ulertzen dut zure estatu-kontzeptu inperialistarekin talka egiten duen antolaketaeredu batek enbarazu egitea. Baina eztabaida hori era oportunista batean eta inolako zorroztasunik gabe plazaratu arren, argi dago ez dela hori gaurko eztabaidagaia, ez dagoelako horretarako denborarik eta ez delako hori gaurko eztabaidagaia. Edonola ere, eta gainerako taldeei ere zor diegun errespetuagatik, zenbait gauza esan nahi ditut artxiboen antolaketaereduari buruz. Nire ustez, gai honi heltzeko orduan, kontuan izan behar da zein diren funts dokumentalak, zer informazio sortzen duten eta nola kudeatu behar diren, hartara, ikertzaileek jakin dezaten non dauden funts horiek eta nola lor daitezkeen. Ondo dakizuen moduan, kudeaketa bakarra eta zentralizatua egiteko, ez da beharrezkoa funtsak leku berean egotea, eta, halaber, hori ez dago kontraesanean, inolaz ere, kudeaketa aldundien esku egotearekin. Umekeria iruditzen zait gai hau zuk egin duzun moduan aurkeztea, Reyes jauna, ustezko ikuspegi nazional bat eta ikuspegi foralista edo konfederala kontrajarriz. Ez da sinesgarria sozialisten ikuspegi nazional hori; argudio guztiz oportunista da, eta amu gisa erabiltzen duzue, ea norbaitek heltzen dion. Zuk aipatzen duzun "ikuspegi nazionalarena" ez da nik egiten dudan interpretazio libre bat, eta, argi gera dadin, hitzez hitz irakurriko dut bozeramaile sozialistak esan duena. Gaur "herri-ikuspegia" edo antzeko termino bat erabili duzun arren, Pérez-Fuentes andreak zera esan zuen gai berari buruzko eztabaida batean: "Jakina artxiboek sarean funtziona dezaketela" –gaitz erdi– "baina ez didazue ukatuko nazio arraro samarra izango ginatekeela, beste leku batzuetan bezala –eta, noski, Kataluniakoa adibide ona da– artxibo historiko propio bat izan ez bagenu". Tira, Reyes jauna, noiztik defendatzen du Euskal Sozialistak taldeak euskal nazioaren existentzia? Ala hiru lurraldeek osatzen dute nazio hori? Hori esan nahi diguzue? Baina nor engainatu nahi duzue? Hain sinpletzat al gaituzue Ganbera honetako legebiltzarkideak? Begira, amaitzeko, mozio honen gaia dela-eta Cristina Uriarte sailburuak esan zuen Jaurlaritza Euskadiko dokumentu eta artxiboen lege-aurreproiektu bat lantzen ari dela. Lege horren bidez, dokumentu analogikoak eta elektronikoak eta artxiboak kudeatzeko sistema bateratu bat konfiguratzeko oinarriak jarriko dira. Halaber, Euskadiko artxiboen sistema eta haren kideak eta kudeaketa-organoak arautuko dira. Horrez gainera, Euskadiko dokumentu-ondarearen babesa, zaintza eta zabalkundea arautuko du, eta, noski, herri- tarrek artxibo-dokumentuetara duten sarbidea. (Eta oraintxe amaituko dut, presidente andrea.) Foru-aldundiak eta udalak lege horren barruan daude, jakina; alegia, artxiboak era koordinatuan eta eraginkorrean kudeatuko dira, eskumenak eta egungo esparrua errespetatuz. Esan den moduan gure zuzenketa eta Talde Popularrarena berdinak direnez, eta aurkezpen-ordenaren arabera lehenengo Talde Popularrarena botatuko denez, zuzenketa horren aldeko botoa emango dugu, esan bezala, Ganbera honek 2012ko maiatzaren 30ean hartutakoa bezalakoa delako. Eta horregatik etorri gara bat, eta ez zuk egindako digresio horiengatik, Reyes jauna. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4932
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea, eta arratsalde on guztioi berriro. Azkenaldian, zenbait interpelazio eta galdera zuzendu dizkiogu lehendakariari, Ganbera honetan azaldu ziezagun zer eredu aldezten duen zehazki Euskadirentzat, zer proposamen politiko aldezten duen Euskadirentzat, zer estatu-eredu aldezten duen –baten bat aldezten badu–, zer konstituzio-erreforma planteatzen duen –baten bat planteatzen badu–, eta eskatu diogu azaldu dezala, zehaztu dezala Legebiltzarrean nola eta norekin pentsatzen duen bere helburuak lortzea, eta ea planteatzen duen edo ez indarrean dagoen legedia errespetatzea. Horretan saiatu gara azken asteetan, azken hilabeteetan; saiatu gara Euzko Alderdi Jeltzale osoak jarrera argia har zezan eta ausardia izan zezan behingoz –eta ez dakit betiko– azaltzeko euskal herritarrei zer estatu-eredu aldezten duen –baten bat aldezten badu–, eta zer estatu-eredutan senti litekeen eroso Euzko Alderdi Jeltzalea –esan bezala, eroso senti badaiteke Espainiako estatu-eredu motaren batean–. Ez dugu lortu, eta, oraingoz, Euzko Alderdi Jeltzaleak guk planteatu dugun mozio honi osoko zuzenketa bat, gehitze-zuzenketa bat edo aldatze-zuzenketa bat aurkeztea ere ez dugu lortu, baina pentsatzen dut eztabaida honetan zehar eztabaidatu ahal izango dugula taldeek gai honen inguruan dituzten proposamenei buruz. Dena den, guri ezinbestekoa iruditu zaigu, beste inori itxaron gabe, eztabaida hau ekartzea, herritarrek batzuen eta besteen ideiak ezagutu ditzaten, eta, horren arabera, iritzi bat izan dezaten eta kontuan har ditzaten alderdi politiko bakoitzak planteatzen dituen proposamen zehatzak. Beraz, eztabaida honek bi helburu ditu, funtsean: batetik, UPyDren proposamena azaltzea, aurkeztea eta planteatzea herrialdeak behar duenari eta proposatzen dugun konstituzio-erreformari dagokionez, eta, bestetik –eta honek ez du garrantzi txikiagoa–, gure proposamena eta gainerako talde politikoen proposamenak kontrajartzea, modu irekian eta zuzenean eztabaidatu ahal izan ditzagun; eta hori guztia, jakina, autogobernuari buruzko lantaldean egiten ari garen lanak alde batera utzita. Mozio hau ez da inoren aurka planteatu; asmo onez planteatu da, argi eta garbi esan nahi baitugu ezen, UPyDren ustez, kontuan izanik herrialdearen egoera eta pilatutako esperientzia, kontuan izanik nola jazo diren gertakariak, kontuan izanik zer erronka ditugun aurrean gaur egun, kontuan izanik estatu autono- mikoak azken urteetan izan duen bilakaera, kontuan izanik nazionalisten artean dauden irrikak, presioak eta tentsioak, eta kontuan izanik dauden desparekotasunak, proposamen hau egon daitekeen onena dela, eta huraxe behar dutela herritarrek. Zer planteatzen dugu guk? Guk planteatzen dugu Espainiako Konstituzioa berritzea estatu federal simetriko eta kooperatibo bat sustatzeko, non autonomia-erkidego guztiek eskumen berak izango baitituzte, eskumen horiek oso argi eta zehaztuta egongo baitira, eskumen-banaketa estatuaren, Espainiako Gobernuaren, autonomia-erkidegoen eta toki-erakundeen artean itxiko baita, eta Espainiako Gobernuak bereak bakarrik eta besterenezinak diren eskumen batzuk izango baititu arlo garrantzitsuenetan. Eta hori guztia helburu hauekin: estatu-eredua modernizatzea, bikoiztasunak desagerraraztea, gaur egun dauden ez-eraginkortasunak desagerraraztea, estatu-eredu hori garai berrietara egokitzea, herritar guztien berdintasuna defendatzea eta herritar guztien interes orokorra babestea. Beraz, estatu federal simetriko eta kooperatibo bat aldezten dugu. Ez dugu aldezten estatu konfederal bat, ezta estatu federal asimetriko bat ere. Erkidegoen egungo estatuaren zuzentasuna aldezten dugu, estatu benetan federal bat bihur dadin, Europa federal baten barruan. UPyDk aldezten duen konstituzio-erreforma estatuaren lurralde-ereduaz harago doa, eta, nahiz eta mozioan ez diren agertzen Konstituzioa berritzeko dugun proposamena osatuko luketen neurri guztiak, azaldu nahi dut beste neurri batzuk proposatzen ditugula, eta, esan bezala, estatuaren lurralde-eredua berritzeaz harago joango lirateke: Hauteskunde Legea berritzea, hautesbarruti bakar bat eta zerrenda desblokeatuak eduki ahal izateko; justiziaren independentzia bermatzea eta ziurtatzea, hau da, alderdi politikoak ez daitezela gehiago justiziaren bizkarroi izan, horixe gertatu baita azken hamarkadetan; gardentasunari buruzko neurriak inplementatzea eta sartzea Konstituzioan –urrutira joan gabe, herritarrek informaziorako duten eskubidea oinarrizko eskubidetzat jotzea–; probintzietako aldundiak kentzea; eta udalerriek bat egitea. Uste dugu hori guztia behar dutela herrialdeak eta herritarrek. Gure ustez, hori guztia jaso behar luke guk planteatzen dugun konstituzio-erreformak. Esan bezala, horrekin ez diogu inori aurka egin nahi, ez diogu inori enbarazu egin nahi, baizik eta estatuaren bideragarritasuna bermatu nahi dugu; bermatu nahi dugu eraginkortasun handiagoa izatea, berdintasun handiagoa, gardentasun handiagoa eta interes orokorra gehiago defendatzea, herritarrei zerbitzu publiko hobeak emateko, eta baliabide publikoak benetan garrantzitsua den horretara bideratzeko. Uste dugu iritsi dela garaia erreforma horiek bultzatzeko. Benetan berandu gabiltza. 2007an, konstituzio-erreforma bat bultzatu behar zela planteatu genuen; gaur egun, ia inork ez du hori zalantzan jartzen. Alderdi politikoek erreformak proposatzen dituzte norabide batean edo beste batean joateko, baina, gaur egun, uste dut ia inork ez duela zalantzan jartzen Espainiak bere Konstituzioa berritu behar duela. Arauak, indarrean dauden bitartean, errespetatzeko daude, baina alda daitezke, eta, bistan denez, alda daitezke ezarritako lege-prozeduren bidez, eta horixe proposatzen dugu guk, jakina. Arazoak pilatzen ari zaizkigu. Gure iritziz, erreforma horiek ezinbestekoak dira, presazkoak dira. Esan gabe doa horrek guztiak adostasun politiko eta sozial zabala behar duela, bistan denez. Bistan denez. Baina uste dugu, halaber, adostasun politiko eta sozial zabal hori lortzeko alderdi politiko bakoitzak proposamen hauek argudiatu behar dituela, eta horixe egin nahi dugu guk. Esan bezala, UPyDren proposamen honek ez die aurka egin nahi, ezta enbarazu egin nahi ere, nazionalistei. Baina haiek poztu, egokitu edo asebete ere ez du nahi. Hori ezinezkoa da. Badakigu nazionalistek beren proposamenak dituztela, batzuk gutxi-asko errespetagarriak, baina esan nahi dugu gureak hauek direla, eta uste dugu hauek direla herrialdeak eta herritar gehienek behar dituzten erreformak: herritarren interes orokorra defendatzea, berdintasun handiagoa defendatzea eta demokrazia handiagoa defendatzea. Hori guztia dago jasota mozioaren lehenengo puntuan. Eta mozioaren bigarren puntuan esaten dugu espainiar guztiei dagokiela, bistan denez, estatuaren lurralde-ereduari eta Espainiako Konstituzioari buruz erabakitzea, eta hori egin behar dela ezarritako legeprozeduren bidez. Hau da, erabat errespetatu behar da indarrean dagoen legedia. Ez da nazionalisten aurkako ekimen bat, ez da inoren aurkako ekimen bat; jendearen bizitza hobetzeko ekimen edo proposamen bat da. Bistan denez, eztabaidagarria da, proposamen politiko oro bezala, baina batere arazorik gabe gauzatu daiteke, eta ezinbestekoa da, eta, ziurrenik, baita presazkoa ere garai hauetan. Nahi dugu alderdi politiko bakoitzak, legebiltzar-talde bakoitzak, bere proposamena plantea dezan eta haiei guztiei buruz eztabaidatu dezagun. Azken finean, hasieran nioenez, herritarrek jakin nahi dute zer proposatzen duen alderdi politiko bakoitzak. Nolanahi ere, hori da gure proposamena. Zuen proposamenekin eztabaidatu nahi dugu, eta, hortik aurrera, eztabaida politiko serio eta zorrotz bat egin. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4933
10
86
26.06.2014
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Tira, bistakoa dirudi gaur eztabaidatzen ari garenak asko duela testigantzatik, baina ez dago sobera autodeterminazioarekin eta haren mito eta errituekin ados ez gaudenok noizean behin geure jarrerak azaldu ahal izatea euskal herritar guztiak ordezkatzen dituen erakundean, eta hemen defendatzea, Euskadin, konstituzio-legedia errespetatuz, erreferenduma egin zenean euskal herritarrok hautetsontzietan babestu genuen konstituzio-legedi hura, eta ez azkenaldian Euskadiko eztabaida publikoan gehiegitan agertzen ari diren burutazioak botaz. Ez dugu babestuko UPyDren estatu-ereduari eta hura hobetzeko behar diren erreformei buruzko mozioa, eta ez dugu babestuko ez gaudelako ados proposatzen digutenarekin, eta, gainera, sozialistok geure jarrerak ditugulako horri buruz. Jarrera horiek landu egin ditugu alderdiko barne-eztabaidan, argi eta garbi adierazi ditugu, eta jendaurrean eman ditugu jakitera, eta uste dugu nahiko sendoak direla oinarri gisa balio dezaten gure esparru politiko orokorraren etorkizunari buruzko herrialde-elkarrizketa handi baterako, bai Euskadin, bai Espainia osoan. Aldezten dugu, jakina denez eta aurkeztu dugun zuzenketak jasotzen duenez, Konstituzioa berritzea, bai, lehenik eta behin berariaz aitortuz haren balioa, bizikidetza-itun gisa duen balioa, gizarte-garapenerako eta herrialdea modernizatzeko tresna gisa duen balioa, eta erkidegoen estatuaren abiapuntu gisa duen balioa, eta Euskadin, zehazki, gaur gure autogobernu-esparrua denaren abiapuntu gisa duen balioa. Izan ere, ez dago sobera noizean behin gogoraraztea gure estatutu-erakundeak, Legebiltzar hau tartean, Konstituzioaren fruitu direla, eta Konstituzio hau baliagarria izan zaigu orain arte norabide guztietan aurrera egiteko. Eta etorkizunean baliagarria izaten jarraitu dezan eta euskal herritarrontzat ere baliagarria izaten jarraitu dezan nahi dugunez, uste dugu orain dela garaia hura berritzeko, haren balioetan eta aurrera egiteko ematen dituen aukeretan sakonduz. Eta horregatik proposatzen dugu konstituzio-itun hura berritzea, eta, aldi berean, gure legeen legea berritzea ahalik eta adostasun politiko eta sozial zabalenarekin; eta ez sozialiston gutizia bategatik, baizik eta uste dugulako berritu egin behar dela aurrean dauzkagun eta krisi ekonomikoak bereziki nabarmendu dituen erronka berriei aurre egin ahal izateko, estatu demokratikoak hobeto eta berme handiagoekin defenda ditzan interes publikoak, herrialde honetako gehiengo handiena hobeto ordezka dezan galdutako sinesgarritasuna lehenbailehen berreskuratu behar duen sistema politikoak. Konstituzio-erreforma honek erantzuna eman behar die gizartea ordezkatzen duten erakundeetatik gero eta urrunago sentitzen den gizartearen kezkei, eskariei eta itxaropenei, eta laguntza eman behar die gero eta nahigabetuago, pobretuago eta etorkizuneko aukerez mesfidatiago dauden herritarrei. Konstituzio-erreforma honek aukera eman behar die erakunde publikoei hobeto prestatuta egoteko denon interesak defenda ditzaten, kontrolik gabeko botere ekonomikoen apeten aurrean, politika jakin batzuk inposatu nahi baitizkigute hautetsontzietatik pasatu gabe, jakina. Konstituzioak bere espiritua berreskuratu behar du; gehiago zehaztu behar ditu, batez ere, bere eduki sozialak eta bere integrazio-asmoa, hura letra hilean uzteko momifikatu nahi duen eskuin ekonomiko eta politikoaren aurrean. Eta erreforma hori behar dugu politikagintzak aurre egin diezaion jada erremedio ez-eraginkorrik onartzen ez duen errealitateari, ezin baitugu ahaztu krisi ekonomikoak haserre handia eragin duela gizartean eta haserre hori sistema politiko osoarenganakoa bihurtu dela, eta ezin dugu ez ikusiarena egin begibistako gauza honetan: gizarteak gero eta gutxiago sinesten duela erakunde demokratikoen funtzionamenduan eta erkidego-sistemak herritarren benetako arazoak konpontzeko duen gaitasunean. Horren ondorioz, berriro piztu dira ez bakarrik bista-bistako tentsio sozialak, baita Konstituzioa onartzean desagerrarazi zirela uste genuen lurralde-tentsioak eta tentazio paraleloak ere: batetik, tentazio zentralista, eta, bestetik, tentazio sezesionista. Orain, biak daude berriro Espainiako gizartean. Eta horri guztiari eman behar zaio erantzuna gehiago itxaron gabe. Eta horregatik planteatzen dugu helburu hauek lortzeko mekanismoak sartzea Konstituzioan: ongizateestatua bermatzea; herritarren oinarrizko eskubideak indartzea eta gehitzea (eskubide politikoak, jakina, baita eskubide sozialak ere); gizarte-babesa eta osasungintza publikoa ematea; oinarrizko gizartezerbitzuak bermatzea (hezkuntza, osasungintza, pentsioak…), Espainian bizi diren pertsona guztiek, edozein dela ere haien jatorria edo bizilekua, bermatuak izan ditzaten zerbitzu horiek; Konstituzioan araututa egotea, adibidez, ongizate-estatuaren berme-funts bat; herritarren integrazio politiko eta soziala eta lurraldeintegrazioa indartzea, kontuan izanik autonomia-erkidegoek garai berri honetan izan duten eta izaten ja- rraitu behar duten zeregin nabarmena ongizateestatua eraikitzeko eta jendearen eskubideak eta haientzako oinarrizko zerbitzu publikoak sendotzeko. Ez da kasualitatea Espainiako ongizate-estatua pixkanaka-pixkanaka eraisten ari den eskuineko Gobernu berak, egitate burutuen bidetik, edukirik gabe utzi nahi izatea erkidegoen Espainia, autonomiaerkidegoei indarrez inposatuz bere murrizketa-politikak autonomia-erkidegoen eskumenekoak diren arlo batzuetan, hala nola hezkuntzan eta osasungintzan. Eta ezin dugu onartu horrek horrela jarraitzea. Guk uste dugu erkidegoen estatua sistema arrakastatsua izan dela Espainiarentzat. Gainera, protagonista erabakigarriak izan gara hura martxan jartzen: garatu egin dugu Gobernuan egon garenean, baita autonomia-erkidegoetan gobernatu dugunean ere. Eta aldezten jarraituko dugu hura dela Espainia moderno, libre, demokratiko eta aurrerapenezko bateko esparru politiko bideragarri bakarra. Eta uste dugu hori aldezteko modurik onena dela Konstituzioan estatuaren lurralde-egitura berritzea egitura federala izan dezan, eta, hala, besteak beste, erkidegoen eskumenak blindatzea lor dezan, erakundeak lankidetzan aritzeko mekanismoak sartuz –gaur egun ez dugu halakorik–, etorkizunean ez dadin ziurgabetasunik, zulorik, inprobisaziorik edo arbitrariotasunik gertatu, une honetan gertatzen ari diren bezala, eta 30 urte baino gehiagoan posible izan dena posible izan dadin: nazionalitate historikoak, hala nola Euskadi eta Katalunia, ondo egokitzea plurala den baina elementu komun ugari dituen Espainia batean. Horixe aldezten dugu euskal sozialistok eta Espainia guztikook huskeria ez den zerbait konpontzeko ekarpen gisa: jendearen benetako arazoak. Ez alferrikako liskar nazionalistetan murgiltzeko. Gizarteak uler dezakeen konstituzio-erreforma bat aldezten dugu, lotura zuzena izango bailuke jendearen eguneroko bizitzarekin, haien eskubideekin, haien askatasunekin, elkarrekin bizitzeko duten gogoarekin eta aurrera egiteko dituzten aukera eta itxaropenekin. Horrek oso zerikusi gutxi du jendeari benetan axola zaionetik urruntzen gaituzten nahasmen-estrategia batzuekin. Hemen ere, Euskadin, badugu horrelako nahasmenik: azkenaldian lehendakariak herrialde honetan etengabe eragiten duen nahasmena; izan ere, goizean errepublikano esnatzen da, eta, arratsaldetan, esaten digu itun bat egin duela Koroarekin, eta, itxuraz, errege bat agintean egotea errepublikanismoaren azken bolada da herrialde honetan. Edo gogoz kontra joaten da errege berriaren izendapenera –bide batez esanda, lau haizetara iragarri ondoren gogoz kontra doala–, baina gero presaka eskatzen dio etor dadila Gernikara Foruen zina egitera. Edo lehentasuna ematen dio nortasun-sentimenduak goraipatzeari, jaurlaritza baten jarduerarik eza ezkutatzeko, ez baita gai jendeari interesatzen zaizkion benetako politikei buruzko erabakiak hartzeko, edo, besteak beste, Talde Sozialistaren atzetik hartzen baititu. Edo euskal alderdien esku uzten du gure autogobernuaren etorkizunari buruz erabakitzea –eta hori oso ondo dago–, baina, jarraian, adierazten digu etorkizun horrek doktrina nazionalista (erabakitzeko eskubidea) eduki behar duela nahi eta nahi ez. Eta gehiago esaten digu: lortu nahi duen estatus soberanista berri hori aurrera aterako duela "batzuei gustatu ez arren eta Madrilek edozer esaten duela ere", hark hitzez hitz esanda bezala. Eta Urkullu lehendakariak eta haren alderdiak iragartzen diguten eredu politiko horrek Kataluniako presidentearen estrategia independentistaren mendeko herrialde bat izatera darama azkenean Euskadi, eta guri iruditzen zaigu euskal gizarteak eta Espainiakoak beste zerbait merezi dutela. Itxaropen berriak pizteko gai den proiektu kolektibo bat merezi dute. Uste dugu gure proiektuak ekarpen bat egiten diola helburu horri, eta horregatik aldezten dugu gure zuzenketan. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4934
10
86
26.06.2014
QUIROGA CIA
PV-ETP
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Historiak erakusten digu jasaten ari garena bezalako ziurgabetasun ekonomiko sakonen garaian gizartean lekua hartzen dutela zatiketaren indarrek (populismoa, separatismoa, gu haien aurka), munduari irekita eta etorkizunari aurrez aurre begira egon beharrean. Baliteke gizartea bere baitan biltzea eta aurrerapenean konfiantza galtzea. Horrelako zerbait ari da gertatzen euskal politikagintzan. Horregatik iruditzen zaigu oso egokia eztabaida hau. Euskadin dugun arriskua da indar politiko nazionalistek erreakzio horretan sakontzea, eta kalte egitea, euskal herritarren arteko bizikidetzari ez ezik, Euskadiren garapenari, lehiakortasunari eta irudiari. Irekitasunaren etsai handiena beldurra da, eta beldurraren eraginei buruz zerbait edo asko dakigu Euskadin. Beldurra faktore garrantzitsua da garai ekonomiko zail hauetan, eta batzuk harekin jolasten ari dira abantailakeriaz iragartzeko gure etorkizuna beste bat izan daitekeela eta izan behar duela. Eta esan nahi dudan lehendabiziko gauza da gu, Euskal Alderdi Popularra, ez garela ezein planteamenduren beldur, inola ere. Nire ustez, ziurgabetasunaren eta aldaketen garai hauetan, inoiz baino gehiago hitz egin behar dugu aurrez aurre, eztabaidatu, eta bakoitzak bere iritzia eman. Eta Euskadiren erabateko independentzia nahi duenak, esan dezala; esan dezala modu irekian, eta plantea dezala modu irekian, eta ez dadila itzulinguruka eta eufemismoekin ibili. Nik modu irekian esaten dut: guk, Euskal Talde Popularrak, nazionalista eta independentista ez den beste eredu bat aldezten dugu, gizarte ireki baten, euskal gizartearen, ikuspegian oinarritua, zeinak kohesioa eta aurrerapena berreskuratu behar baititu. Gure ustez, hobe da etorkizunari elkarrekin aurre egitea, Espainia plural eta konstituzionalean, bananduta eta isolatuta baino, besteak beste Espainiaren historia hein handi batean euskalduna den proiektu baten historia delako eta izan delako, euskaldunek egina, eta euskaldunekin hobea izango dena mundu interkonektatu eta mendeko batean. Eta eskatzen dizuet, halaber, eztabaida honi ekitean izan dezazuela kontuan honako hau: hainbeste ikuspuntu dituzte euskal herritarrek, eta askotan hain kontrajarriak, non inork ezin baitu hitz egin denen izenean, ezta gehiengoaren izenean ere. Beraz, uste dut inork ezin dituela beretzat hartu gehiengo kolektiboak. Gure iritziz, euskal gizartearen, euskal politikagintzaren, lehentasunetako bat da argitzea, ahal dela datu objektiboekin, zein den aurrerapen-eredurik onena euskal gizartearentzat: bakarrik edo elkarrekin. Guk argi eta garbi esaten diegu euskal herritarrei: indartsuagoak gara munduari irekita egonda bananduta egonda baino. Irudipena daukat gaur egun, XXI. mendearen hasiera bizi honetan, ideologiak eraldatzen ari diren moduan, desberdintasun nagusia dagoela gizarte irekien edo itxien artean, protagonismoa norbanakoak duen edo protagonismo hori taldeak eduki nahi duen gizarteen artean. Eta guk aldezten dugu euskal herritarrek beren bizitzei forma emateko askatasun osoa duten gizarte bat, gizarte irekiak aurrerapenaren eta berrikuntzaren jomuga emankorrak baitira. Mugen arteko inbertsio- eta harreman-fluxuek handitzen jarraitzen dute, nazioen patuak modu estuagoan lotuz, haien protagonismoa murriztuz eta protagonismo hori norbanakoari emanez. Eta ezin dugu errealitate hori ahaztu. Ezin dugu errealitate hori ahaztu ahalegina eginez herrialde gero eta itxiago bat eraikitzeko mundu gero eta irekiago batean, horixe ari baitzaigu proposatzen behin eta berriz euskal nazionalismo osoa, eta argi hitz egin behar da. Egungo esparruak, Espainia demokratiko eta konstituzionalak, Euskadi instituzionala osatzen duten hiru lurralde historikoen burujabetasuna aitortzeaz eta babesteaz gain, egundoko eskumen-esparrua ematen digu. Iritsi da garaia gauzak argi eta garbi eta erabateko justiziaz eta objektibotasunez esateko. Gernikako Estatutuari esker, estatu zentralistaren ezerezetik egun- doko autonomiara egin genuen aurrera euskal herritarrok. Autonomia hori Europako estatu federal batzuen parekoa edo handiagoa ere bada, eta uste dut hori behintzat aitortu beharra dagoela. Estatutuak euskal herritarroi eskatzen digu eman diezaiogula jarraipena hura onartzeko egin zen ahaleginari; izan ere, Estatutua onartu zen erreferendum bidez eta euskal herritarren gehiengo zabalak babestuta. Estatutuak berau garatzeko bidea irekitzen du, eta zuek interesa eduki behar zenukete zeregin horretan, zeina ezin baita alde batera utzi mespretxuzko edo axolagabetasunezko jarrera batengatik. Esatea hainbeste gustatzen zaizuen hori, Estatutua agortuta dagoela eta jada ez duela balio, Euskadik traje berria behar duela, entzuten ohituak gauden hori guztia, pareka daiteke esku artean Ferrari bat eduki eta hura ondo maneiatzen ez jakiteagatik mespretxatzearekin. Lortutako guztiari uko egitea berriz ere bide bati ekiteko, gure aurrean benetako amildegi bat irekitzea bezala litzateke. Baina, nolanahi ere, zintzoena litzateke, jaun-andreok, euskal gizartearen aurrean argi eta garbi hitz egitea, eta ez etengabe ibiltzea gu katramilatzen erabakitzeko eskubidearen kontuarekin, eta, horren truke, eskatu eta eskatu, garai hauetan ez baikaude halako xantaietarako, benetan. Duela egun batzuk, gogorarazi nuen Ganbera honetan onartu zela, Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Bilduren botoekin, Euskal Herriak autodeterminaziorako eskubidea duela. Hurrengo egunean, lehendakariak iragarri zuen akordio bat bilatuko duela Espainiako Gobernuarekin beste modu batera moldatzeko. Joan Karlos I.aren abdikazioaren ondoren, lehendakariak esan zuen garai berri bat hasten dela Euskadirentzat, eta, handik egun gutxira, Euzko Alderdi Jeltzalea eta Bildu giza kate batean elkartu ziren, Kataluniako kontsultaren bideari jarraikiz. Tira, ikusten dugu joko bikoitz batean dabilela lehendakaria, euskal herritar guztiak ordezkatzen dituen erakundea; haren planteamenduak ez daude definituta, noiz eta ziurgabetasunaren eta aldaketa sozial, politiko eta ekonomiko sakonen garaian. Euskal politikagintzaren egoera horretan, argitasuna eta zehaztasuna eskatzen dizkizut, lehendakari jauna, zu baitzara Euskal Autonomia Erkidegoko agintari gorena. Argitasuna eta zehaztasuna eskatzen dizkizut euskal gizarteari ohartarazteko zer egoeratan gidatuko duen erakunde nagusiak bizitzea egokitu zaigun garai hau. Une erabakigarri honetan, euskal herritarrok zer jarrera hartzen dugun, zer eredu politiko eta ekonomiko aldezten dugun, aitzindari izango gara edota hondoa joko dugu. Badakigu gako batzuk arrakastaren berme direla –badakigu segurtasuna, konfiantza eta egonkortasuna aurrerapenaren berme direla–, eta Eusko Jaurlaritzak berebiziko erantzukizuna du he- rrialde-eredua definitzeko, mundu guztiak jakin dezan zeri heldu, eta ez daitezen mantendu hauteskundeemaitzetan zart egingo diguten susmoak. Euzko Alderdi Jeltzaleak bat egiten du Bildurekin bi egunez behin eztabaida soberanistan, eta nazionalismoak eztabaida horren inguruan egiten duen mobilizazioak markatutako euskal politikagintzan, krisia aprobetxatuz, uste dugu lehenbailehen argitu eta definitu behar dela Euskadiren etorkizuna: Espainiarekin hautsita, edo lankidetzan arituz eta elkarrekin joanez. Izan ere, gure herrialdearen etorkizuna dugu jokoan, jaun-andreok. Euzko Abertzaleak taldeak zilegitasun osoa du bere alderdi-estrategia jokatzeko, baina ezin du jolastu euskal herritarren etorkizunarekin, eta kartak definitu egin behar dira. Estatu-politika egiteko garaia da, ez alderdi-politika egitekoa; interes orokorren garaia da, ez interes alderdikoiena; izan ere, une erabakigarria ari gara bizitzen euskal gizartearen etorkizunarentzat, eta ez gaude eufemismoetarako. Euskadiko klase politikoa gure nortasuna eta gure sentimenduak zein diren eztabaidatzen ari den noria horretatik ateratzeko, definitu egin behar duzue, lehendakari jauna. Eta ez naiz ari hainbeste beste legebiltzar-talde batzuez, baina bai gobernatzen ari den alderdiaz, une honetan euskal gizartea gobernatzeko erantzukizuna duen alderdiaz. Euskadik bere etorkizuneko proiektua berritu behar luke bere eredua behingoz finkatuz, biktimakeriatik urrunduz –azkenaldian biktimakerian dabil lehendakaria– eta etorkizunari aurpegia emanez, daukagun errealitatearen arabera, zeina oso urrun baitago gobernatzen duen Euzko Abertzaleak taldeak argudiatzen duen ideia bakar eta zaharkitutik: miniaturazko Euskal Herria, etengabe nortasun-gatazkan dagoen herrialde bat; herrialde bat, gobernatzen duzuena lurralde txikiagoarekin, ondare txikiagoarekin, baliabide gutxiagorekin, interakzio txikiagoarekin, estimulu gutxiagorekin, partekatzeko gauza gutxiagorekin, nork bere burua identifikatzeko pertsona gutxiagorekin; laburbilduz, mundu txikiagoa. (Oraintxe amaituko dut, presidente andrea). Euskal herritarrok aukera dugu gure etorkizuna beste bide batzuetatik eramateko, inguruan ditugun gizarte garatuek aurrera egiten duten ildotik. Eta horregatik uste dut denbora gutxi dugula konpromisoa eskatzeko euskal gizartearen zati handi bati; izan ere, badakigu gizartearen gehiengoak bere bizitza bideratu nahi duela partekatuz eta berrituz, egonkortasuna eta bermeak nahi dituela, hemendik aterako gaituzten lidergo eta ideia berrietan konfiantza izateko beharra duela. Eta nire betebeharra da, lehendakari jauna, ohartaraztea gure bizitzaren, politikaren, gure erakundeen, gure askatasunaren eta demokraziaren une oso garrantzitsu horietako batean gaudela. Eta oraindik ez dugu entzun, lehendakari jauna, zein den Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrera. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4935
10
86
26.06.2014
ARRAIZ BARBADILLO
EH Bildu
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on guztioi. Estatu-operazio oso bat abian denean, UPyDk Legebiltzar honetara ekarri du estatu-eredua eztabaidagai. Guri eztabaida hau momentu honetan egokia iruditzen zaigu, zeren eta estatu-ereduari buruzko eztabaida gaur egun kalean eta beste instituzio batzuetan ere bai baitago. EH Bilduren ustez, Legebiltzar honek nekez bete ditzake bere funtzioak bizkarra ematen baldin badio jendearen kezkari, kalearen kezkari eta beste instituzio batzuetan ere dagoen kezkari. Esan dugu estatu-eredua eztabaidagai dagoela, eta hori gertatzen ari da espainiar estatu-eredua bera krisi larrian dagoelako. Krisi larrian dago monarkia, krisi larrian dago bi alderdiren alternantzian sustatzen den sistema politiko ustela, baina batez ere Estatuaren lurralde-eredua da kinka larrian dagoena. Eta kasu honetan ekonomiaren krisia ez da errudun, berak bakarrik arindu egin duelako atzetik zetorren endekapenprozesua. Monarkia ez da bat-batean usteldu, nahiz eta bat-batean Borboi bat kendu eta beste bat jartzeak ezer ez duen konpondu. Bipartidismoa delakoa erori egin da, eta erori da ezker hankak, PSOErenak alegia, sinesgarritasun osoa galdu duelako. Politikari askok uste dutenaren kontrara, jendea, ez hemen ezta Espainian ere, ez da txatxua. Baina, Espainiar Estatuan, jende askok eta askok urte luzeetan gezur handiak sinesteko ahalegin handiagoak egin ditu, Francoren erregimenaren erreformarik gabe alternatiba bakarra diktaduran jarraitzea zela pentsatzen zutelako. Gauzak horrela, milaka eta milaka espainiarrek urte luzeetan diktaduraren arduradun faxisten inpunitatea demokraziarako ona zela sinetsi nahi izan zuten. Horrela, bat-batean frankista guztiak demokrata bihurtu ziren. Francok izendatutako erregea estatuburu izatea ere ona omen zen demokraziarako; horrela, bat-batean Juan Carlos I.a demokraziaren babesle ere bihurtu zen. NATOn sartzea ere espainiar demokraziarako ona omen zen, milaka eta milaka langile kalean lanik gabe uztea Espainia modernizatzeko ezinbestekoa zen bezala. Hori guztia sinetsi behar izan du jendeak Espainiar Estatuan. Eta Espainia da kasu bakarra Europa osoan non eskuin muturra eta gainontzeko eskuin guztia alderdi politiko bakarrean biltzen den, Alderdi Popularrean, hain zuzen ere. Eta PSOEk urtez urte, gezurrez gezur –betiere demokraziaren izenean, hori bai–, Francoren erregimenarekiko sektore kritiko gehienak bildu eta indargabetzea lortu du. Noski, lurralde-eredua ere ez da salbuespena izan. Hala, Espainiar Estatuko herritarrek, baita kataluniarrek, galiziarrek eta euskal herritarrek ere, alderdi politikoen artean lortutako adostasuna lor zitekeen onena zela sinetsi nahi izan zuten. Demokrazia gaztea oraindik ahula omen zen eta bazter guztietan sablehotsak aditzen omen ziren. Autonomia-estatuaren eredua helburu bakarrarekin jaio zen: galiziarren, kataluniarren eta euskal herritarren burujabetza-gosea asetzea, edo, bestela, behinik behin baretzea. Horrela, artifizialki, Estatu horretan zeuden nazioak eta erregioak berdinduko zituen egitura bat asmatu zuten. Euskal Herriari dagokionez, lurraldea zatituz Nafarroa eta gainontzeko lurraldeak banandu zituzten, foruetan oinarritutako eskubide historikoak aitortu arren. Euskal herritar askok garai hartan lor zitekeen adostasunik onena zela sinetsi nahi izan zuten. Hemen eta han, Euskal Herrian eta Espainian, batzuen iruzurrek eta herritar askoren borondate zintzoak Espainiako trantsizioa izan zen gezur handia betiko izatea ahalbide zezaketen. Baina, zorionez, ez da hala gertatu, duela 37 urte Francok dena lotuta, eta ondo-ondo lotuta, utzi zuena gaur egun askatzen ari delako, Espainiako trantsizioa delako hartan asmatutako autonomia-estatuaren ereduak porrot egin duelako. Eta batzuek esango dute porrot egin duela Kataluniari finantziazioa ukatu zaiolako; kupoa edo antzeko formularen bat asmatuta, arazo guztiak akabo. Beste batzuek esango dute Euskal Herriko zati honetan, Euskal Autonomia Erkidegoa delakoan, porrot egin duela Estatuak oraindik Gernikako Estatutua osorik bete ez duelako. Agian, baten batek esan dezake Nafarroan porrot egin duela Foru Hobekuntza delakoa inoiz bozkatu ez delako. Baina guzti-guztiek badakite ez dela egia. Sí, los ciudadanos y ciudadanas españolas quisieron creer que homologar como demócratas de toda la vida a los responsables del régimen franquista y no depurar las estructuras criminales del Ejército, la Policía y la Judicatura era bueno para la recién nacida democracia. Sí, también quisieron creer que era bueno para la democracia que el jefe del Estado fuera el rey puesto por Franco, e incluso creyeron que salvó a la democracia el autogolpe del 23-F. Las ciudadanas y ciudadanos españoles quisieron creer que entrar en la OTAN era bueno para esa joven democracia española, porque la protegía de su propio Ejército. También hicieron un durísimo esfuerzo por creer que dejar en la calle a miles y miles de trabajadores espa- ñoles era imprescindible para modernizar la economía española. España es, por tanto, un caso único en toda Europa, donde tenemos a los franquistas y al resto de la derecha unida en un solo partido, el Partido Popular, y al PSOE como el otro gran partido de Estado. Ese partido que se ha dedicado año tras año, mentira tras mentira, siempre por el supuesto bien de esa joven democracia, a neutralizar a todos los sectores críticos con la reforma del régimen franquista, siempre en perjuicio objetivo de la clase trabajadora española. El ruido de sables, los engaños de unos pocos y la buena voluntad de muchos y muchas, han hecho que esta gran mentira llamada transición española haya durado treinta y siete años, pero se acabó. Se acabó, esto no da más de sí. La operación de Estado que han puesto en marcha no va a detener nada. Ni el proceso exprés de cambio de rey, ni el blindaje a pruebas de paternidad o de latrocinio continuado, ni un adelanto electoral, ni una reforma constitucional que no altere nada en lo sustancial, nada puede detener que Cataluña y Euskal Herria se desaten. Porque la ingenuidad democrática de hace treinta y siete años ha dado lugar a algo llamado madurez política como pueblo. Denbora, baina, ez da alferrik igaro. Katalunian eta Euskal Herrian nagusi diren burujabetza-nahiek estatu-eredua kinka larrian jarri dute. Gaur beste garai bateko iruzurrek ez dute balio; funtsezko ezer ez aldatzeko aldaketa kosmetikoek ez dute balio; 37 urte beranduago, Francoren erregimenaren erreformaren erreforma hutsak ez du ezertarako balio. Eta zerk balio du? Duela 37 urte egiazko trantsizio demokratikoa egiteko behar zenak, hau da, Espainiar Estatuan dauden nazioak aitortzeak eta, ondorioz, Euskal Herriari eta gainontzeko herriei dagozkien nazio-eskubideak aitortzeak, haien artean beraien etorkizun politikoa libre eta demokratikoki erabakitzeko eskubidea. Hori da herri honentzat balio duen bakarra. Hori da gaur bertan EH Bilduk Legebiltzar honetan Espainiar Estatuari eskatzen dion gauza bakarra. Ni a este pueblo, ni al pueblo vasco, ni al catalán le valen cambios cosméticos para no cambiar nada. No queremos la reforma de la reforma del régimen franquista. Queremos aquello que hace treinta y siete años pudo hacer de aquel proceso una verdadera transición a la democracia: el reconocimiento de las naciones que están dentro del Estado español, y, por consiguiente, el reconocimiento y el respeto de los derechos nacionales que asisten al pueblo vasco. Eso es lo único que hoy le exige EH Bildu al Gobierno español desde este Parlamento. Pero ya sabemos también que no se le pueden pedir peras al olmo. Sabemos que no se le puede pedir democracia a un régimen heredero del franquismo, porque por eso él lo dejó todo y a todos atados y bien atados. Por eso hacemos un llamamiento hoy a nuestro pueblo, a sus gentes, a sus ciudadanos y ciudadanas y a sus representantes políticos, algunos de ellos presentes hoy en esta Cámara, para que hagamos un esfuerzo entre demócratas vascos y vascas para llegar a acuerdos políticos, acuerdos políticos que tengan por objetivo la integración del derecho a decidir en el ordenamiento jurídico propio, y así poder dar instrumentos jurídicos a los representantes de la mayoría social vasca, para que, a su vez, estos puedan dar la palabra y la decisión a quien le corresponde: a la ciudadanía de Euskal Herria. Handia da, beraz, egin beharreko lana. Espainiar Estatuak ez du Euskal Herria nazio gisa inoiz aitortuko, bere burua ukatzea litzatekeelako. Espainiar Estatuak ez du inoiz demokraziaren bidea egingo, egungo erregimena Francoren erreforma besterik ez delako. Baina Francok lotuta utzitakoa askatzeko garaia da, gezur guztiak alde batera uzteko garaia da, heldutasun politikoaren garaia delako, egiaren garaia delako. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako euskal herritarrek gu ordezkari hautatu gaituzte. Herritarrena da bultzada, baina gurea da ardura; bakarrik gurea, beste inorena ez. Euskal instituzio nagusietako ordenamendu juridikoan erabakitzeko eskubidea txertatuz, Estatuaren borondaterik ezaren gainetik euskal gizarteari bere etorkizun politikoa libre eta demokratikoki erabakitzeko aukera eman behar zaio. 37 urte pasa dira. Ez dira beste 37 urte pasatu behar, Euskal Herriak historiarekin hitzordu bat duelako. Baina, badaezpada ere –hori ere esaten dizuet–, ez ezazue zarata handirik egin, autogobernu-ponentzia lotan dagoelako eta esnatzeko eta eztabaidatzen hasteko arriskua dagoelako. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4936
10
86
26.06.2014
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Autogobernuaren ponentzia lotan dagoela eta, orain Konstituzioaren erreformaren ponentzia antolatuko beharko dugu. Gaia ekarri duena, Gorka Maneiro UPyDko ordezkaria, zuzen-zuzenean eta betebetean Konstituzioaren erreformaz ari da, eta zuzenzuzenean eta bete-betean Alderdi Sozialistak ere Konstituzioaren aldaketaz jardun du. Alderdi Popularrak ez (badirudi diskurtso bat sartu behar zela, nire iritzirako). Baina UPyDk Konstituzioaren aldaketa ekarri du hona. Beraz, ez dakit autogobernuaren ponentziarekin jarraitzeak merezi duen ala ez, edo zuzen-zuzenean ja Konstituzioa aldatzen hasi behar dugun. Ze, besteak beste, hemen esandakoak… Atzoko jardunean bi agerraldi izan genituen eta antzeko debateak izan genituen. Nik ez dut esango zerikusirik ez dutenik, baina lehentasunak non jartzen diren behintzat azpimarratzea nik uste dut hori, bai, tokatzen zaigula. Ez dakit Alderdi Sozialistak, kasua hori bada, edo UPyDk, Madrilen berehala erregistratuko dituen Konstituzioaren aldaketak. Badirudi baietz. Nik ez dakit Alderdi Sozialistak hori egingo duen edo, kasua hori balitz, Alderdi Popularrak zer aldaketa proposatuko lituzkeen. Nik dakidan gauza bakarra da Alderdi Popularra eta Alderdi Sozialista 2011. urteko abuztuaren 23an korrika eta presaka joan zirela aldaketa bat egitera, hain zuzen ere Europatik zetozen agindu horiek betetzeko asmoz; presupostuaren egonkortasunerako eta defizitaren mailetarako eta zorrak-eta ordaintzeko, aldaketa bat behar zen, eta hura egin zen abuztuan bertan. Eta egia da momentu hartan Euzko Alderdi Jeltzaleak –eta bada garaia, Quiroga anderea, jakiten hasteko alderdiaren posizioa zein den– aurkeztu zuela modifikazioaren aldaketa konkretu bat, hain zuzen ere autodeterminazio-eskubidearen inguruan. Eta gonbidatuko zintuzket berriro ere irakurtzera zer proposatu genuen eta baita ere orain hilabete Legebiltzar horretan zer onartu zen (autodeterminazioaren definizioa, herriei dagokiena), zer onartu zen hemen eta zer aurkeztu genuen han. Beraz, guk egin dugu gure ekarpena. Baina joan gaitezen harira, zergatik Konstituzioaren aldaketa proposatu nahi digu Maneiro jaunak. Nik uste dut ondo dagoela gogoraraztea, eta gogorarazi du Hasier Arraizek ere. Guk geure irakurketa daukagu, noski. Baina 1975etik 1978ra, Franco hil zenetik Konstituzioa onartu zenera, hemen ez zen aurreikusi ere egiten zer estatutu eduki genezakeen. Bistakoa da haustura ez zela demokratikoa izan; bistakoa da erreforma bat egin zela, eta askatasunetan oinarritutako sistema bateranzko, sistema politiko demokratiko bateranzko trantsizioa, tira, desagertu nahi ez zuten frankismoaren baliabideek zaintzen zutela. Hori horrela da. Eta 1981ean –hau ere esan da–, estatu-kolpe bat gertatu zen; alderdi militarrean porrot egin zuen, baina alderdi politikoan bazuen irismen-eredu bat, LOAPA legeak eta Konstituzio Auzitegiaren epaiak eman baziren ere. Zer gertatzen da hurrengo egoerari dagokionez? Esaten da: "Hitz egin dezagun Konstituzioa bera berritzeaz". Bada, guk, gure jarrera politikotik, jarrera demokratiko batetik, uste dugu Konstituzioak dagoena aitortu behar lukeela –hori uste dugu–. Aitortu gabeko errealitate nazionalak daude; Konstituzioak behar bezala aitortu ez duen subjektu nazional bat dago (Euskal Herria edo Katalunia). Alegia, dagoena aitortu behar du; eta legea bere lurralde-esparruan dauden arazoak konpontzen saiatzea ere terapia politiko ona da. Atzo bertan, ideia nazionalistekin bat egiteaz inola ere susmagarri ez den hizlari batek esan zuen, eta etengabe azpimarratu zuen, sinbiosi bat behar dela legezkotasunaren eta zilegitasun politiko eta demokratikoaren artean. Eta erabakitzeko eskubidearen adibideak jarri zituen –harentzat, beraren jarreran arabera, ez da existitzen eskubide hori–, baina esan zuen kontsulta-sistemak jarri behar direla (erreferendum-kontsultak) posizio demokratiko batetik jakiteko zer jarrera duen esparru politiko batek edo komunitate politiko batek, eta negoziatu beharra dagoela eta hori betebehar konstituzional bat dela, epai batzuen arabera, hala nola Kanadakoa. Beraz, horrek guztiak erreforma posible bat hartu behar luke aintzat. Nik uste dut pentsatzera iritsi behar dugula, kontzeptualki behintzat, sistema politikoak eta demokratikoak demokratikoagoak direla zenbat eta gehiago sakondu demokrazian, zenbat eta printzipio demokratiko gehiago izan. Izan ere, entzuten diren diskurtsoengatik, uste dut badagoela jendea nolabaiteko urduritasunean murgilduta, eta niri atentzioa ematen dit –izan ere, ikusten dut hemen gero eta urduritasun handiagoa dagoela herrialde honetan gerta litekeenarekin, eta abar, horrelako erreformak ere aipatuz–; batzuek nahasi egiten dituzte sendotasuna eta zurruntasuna. Bat sendoa izan daiteke bere planteamenduetan, baina, ikuspuntu demokratikotik, sakondu egin beharko du printzipio horietan, zurruntasunarekin nahasi gabe. Izan ere, zurruntasunak, azkenean, gogortu egiten zaitu, eta hori pitzatzen da kortse jakin batzuk gainditu nahi dituen borondate demokratikoa baldin badago. Nire ustez, legezkotasunaren eta zilegitasunaren arteko konbinazio hori da benetako giltza elkarbizitzaarazoak konpontzen saiatzeko, zeren, gutxienez berriro sendotu nahi bada nahi ez den batasun bat, Espainiaren batasuna, batuagoa izango da atxikipen asketik abiatzen bada. Atxikipena eztabaidaezina bada, atxikipen askea eztabaidaezina bada eta betebehar bat bada, eta, hortaz, mendekotasun-egoeran uzten bazaitu, hori ez da batasuna! Eta, aldi berean, atxikipen askea uztartu behar du bi norabidetan, edo, bestela, determinazio askea, banantzeko. Elkarbizitza ezin da inposatu! Beraz, nik ez dakit zehazki zertan zehaztuko dituzuen zuek konstituzio-erreformak. Euzko Alderdi Jeltzaleak jada egin zuen bere erreforma-proposamena 2011ko abuztu hartan. Bistan denez, ez zuen aurrera egin. Hemen berriro onartu da printzipio hura. Gaur, autogobernuari buruzko lantalde batean gaude. Ponentzia horretan, nik uste dut lana badagoela. Batzuek esaten dute horiek konferentziak direla, eta, konferentziak antolatzeko, berdin dela seminario bat antolatzea Legebiltzar honetatik kanpo eta aski litzatekeela. Iritsiko da momentua, baita ere, konkretatzen joateko. Eta, agian, ondorio bat izan daiteke Legebiltzar honetatik ere ateratzen dela Espainiako Konstitu- zioa aldatzeko proposamen bat; agian, gerta daiteke. Edo atera daiteke, baita ere, nola ez –edozein kasutan, behintzat helburua hori da–, egun indarrean dagoen Gernikako Estatutuaren aldaketa edo proposamena. Ikusiko dugu uztargarriak diren ala ez, baina proposamen horiek mahai gainean jarriko dituzte, dituzue, ditugu. Guk jarriko ditugu eta gure posizioak ezagunak dira. Beraz, ez jarraitu bide horretatik. Bestela, gerta dakiguke eztabaida antzuetan murgiltzea denok. Yo pensaba, y aquí sí que me gustaría aportar mi granito… Eztabaida honi zor zaion arretarekin, bada, legebiltzarkide apal honek, zuzenketak kontrolatzen ari bainintzen, bada, atzo sorpresa bat eraman nuen, uste bainuen epea bederatzietan amaitzen zela, orduan amaitzen baitzen, eta ikusi bainuen zuzenketa bakarra zegoela. Eta, gero, zuzenketa gehiago agertu dira. Beraz, Euzko Alderdi Jeltzaleak ez dauka zuzenketarik. Zain nengoen ea zer jarrera politiko zeuden, baina zuzenketak… (Risas) Utz iezadazue azaltzen. Utz iezadazue azaltzen! Zuzenketak…, zuena, Alderdi Sozialistarena bazegoen. Baina ni adi nengoen, ea zer gertatzen zen. Beraz, ez zegoenez…, Euzko Alderdi Jeltzaleak ez du zuzenketarik aurkeztu. Uste du autogobernuari buruzko lantaldean egin behar diren lanek beren fruituak eman behar dituztela. Guk lan-ildo horretan sinesten dugu. Konstituzioa aldatzeko proposamenik egongo balitz, hura ere jorratuko genuke. Eta gaur eztabaida gutxi-asko erakargarria izango dugu, baina ez dakit onbiderako izango den; ea dena batzen den, baina ez da ezer aterako. Ez da ezer aterako. Nire ikuspuntutik, ez. Ziurtatzea nahi baduzu zein den gure eredua, zuen eredua ez da gure eredua; bistan denez, ezta Alderdi Sozialistaren eta Alderdi Popularraren zuzenketak ere. Eta EH Bilduk badaki bere zuzenketan agertzen duen jarrera oso garatua eta jasoa dagoela Legebiltzar honetako hainbat eta hainbat ebazpenetan, eta eztabaida egin behar dela dagokion tokian, proposamen zehatzen unean… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4937
10
86
26.06.2014
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eta uste dut EH Bilduk bazekiela, zuzenketen epea amaitu baino lehen, hori zela Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrera. Beraz, ondoriozta daiteke zein den gure jarrera.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4938
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Egibar jauna, ez iezaiozu zeure buruari horrenbesteko garrantzia eman, ez baikaude mundu guztia Euzko Alderdi Jeltzaleak zer egin, zer esan edo zer planteatu zain. Mozioa UPyDrena da! Eta mozioa, hain zuzen (bat, bai, bai, bat, eta lau Europan)…, mozioa UPyDrena da, eta zuk ezagutzen zenuen, eta guk nahi genuen zuk zeure proposamena, zeure zuzenketa aurkeztea. Ez iezaiozu zeure buruari horrenbesteko garrantzia eman, hau ez baita Egibar jauna kontrolatzeko bilkura bat. Gure proposamenari buruz, estatu-ereduari buruz eztabaidatzen ari gara. Eta interesgarria iruditzen zait talde batzuek beren proposamena aurkeztea. Zuei ahaztu egin zaizue; ez dizue denborarik eman. Tira, EAJk itxaron egiten du beti, ea zer egiten duten gainerakoek, eta, gero, zirt edo zart egiten du: "Oraingoan, haiei emango diet botoa". Tira, gu ez gara zuen zain egongo. Eztabaida hau ekarri dugu ekarri nahi dugulako, guri interesatzen zaigulako eta herrialdearentzat onena delako, ez Euzko Alderdi Jeltzaleak zer egiten duen ikusteko. Jada ez zaigu interesatzen Euzko Alderdi Jeltzaleak egiten duena. Garrantzitsuena da geuk egiten duguna, kasu bakoitzean esan nahi dut, bakoitzak aldezten duena. Eta Talde Sozialistaren zuzenketari dagokionez… Ez dit denborarik emango, denbora gutxi baitago, hain zuzen, baina Talde Sozialistaren zuzenketak, bada, tira, nola planteatuta dagoen ikusita, bada, iruditzen zait gauza interesgarriak aipatzen dituela. Arazoa da uste dudala Alderdi Sozialistak –eta askotan errepikatzen dut hau– ez dakiela zer den sistema federal bat. Uste dut Alderdi Sozialistak…, uste dut Alderdi Sozialistak ez dakiela zer nahi duen, hori da bestea, baina, tira, ez diot enbarazu handiegirik egin nahi Alderdi Sozialistari, baina uste dut ez dakiela zehazki zer den eredu federala. Nik eredu federala ulertzen dut berdintasunaren sinonimo gisa, eta zuek zuen zuzenketan ez duzue planteatu berdintasunarekin zerikusia duen ezer. Izan ere, zuenaren antzeko erdibideko bat planteatu dizuet, non, besteak beste, 'berdintasun' terminoa sartu baitugu, eta zuek ez duzue sinatu nahi izan. Nolanahi ere, nik esan nahi dizuet federalismoa ez datorrela bat zerga-salbuespenak mantentzearekin. Ez, federalismoa ez dator bat pribilegio jakin batzuekin; federalismoa ez dator bat tratamendu bereiziekin edo zerga-itunekin, gehien dutenek ekarpen txikiagoa egin diezaioten lurralde-elkartasunari. Eta zuek nahasmen handi samarra duzue. Zuek estatu konfederal edo estatu federal asimetriko eta despareko bat aldezten duzue, baina, nolanahi ere, zuen arazoa da. Esan bezala, federalismoa, gure iritziz, berdintasunaren sinonimoa da. Kontua ez da zentralismoa aldeztea; guk deszentralizazio politikoa aldezten dugu, estatu federal simetriko bat aldezten dugu, Alemaniakoaren antzekoa, eta, jakina, Espainia batu eta asko- tariko bat aldezten dugu, politikoki deszentralizatua eta federala, Europa federal baten barruan. Hori da gure planteamendua. Quiroga andreari dagokionez, uste dut zure hitzaldia defentsibazkoegia izan dela, eta zure zuzenketa defentsibazkoegia izan da. Guk jakin nahi genuen zein den Alderdi Popularraren proposamena estatuereduari buruz, ez hainbeste hemen Euzko Alderdi Jeltzalearen aurkako hitzaldi bat egitea. Uste dut zuzendu egin behar dugula batzuek denbora luzeegian izan duten jarrera, alegia, beti zeharka begira egotea ea zer egiten duen Euzko Alderdi Jeltzaleak. Kontua ez da bakarrik nazionalismoak egiten duena kritikatzea, baizik eta, batez ere, horren ordezko proposamen bat planteatzea, bakoitzak berea, eta herritarrak konbentzitzen saiatzea haien babesa irabazteko. Uste dut hori dela garrantzitsuena, eta errespetu osoz esaten dizut. Gure helburua ez zen azaltzea zeinen kaltegarria den nazionalismoa, esan bezala, baizik eta gure proposamena azaltzea, estatu-ereduari buruz dugun proposamena planteatzea, konstituzio-erreformari buruz dugun proposamena planteatzea. Uste dut huts barkaezina dela beti gure diskurtsoak egokitzea –eta geure burua konstituzionalistatzat dugunoz ari naiz– Euzko Alderdi Jeltzaleak egiten duenaren edo egiten ez duenaren inguruan. Uste dut hori zuzendu egin behar genukeela. Tira, minutu-erdian nahiko zaila da Arraiz jauna eta Egibar jauna konbentzitzea onena dela nazionalista izateari uztea. Baina, saiatzeko nahikoa denborarik eta pazientziarik ez dudanez, ezinezkoa baita gainera, nik bakarrik esan nahi dizuet estatuaren lurraldeeredua espainiar guztiok erabakitzen dugula; alda daiteke Espainiako Konstituzioa eta guk aldatu egin nahi dugu, baina ezarritako lege-prozeduren bidez aldatu behar da, eta Espainiako herritar guztiei dagokie. Eta nik esan nahi dizuet hori guztiz negoziaezina dela. Negoziaezina. Aldeztu ahal izango dituzue zuen proposamenak, baina indarrean dagoen legedia errespetatzea eta estatuaren lurralde-eredua eta herrialdearen etorkizuna Espainiako herritar guztiok erabakitzen ditugula argi izatea, hori begi-bistakoa da, eta guztiz negoziaezina. Jakina, irtenbidea ez da nazionalismo gehiago, baizik eta gutxiago, eta demokrazia handiagoa da irtenbidea. Eta, alde horretatik, nazionalismo txikiek gaitz handiak eragin dizkiete Espainiako herritar guztiei. Irtenbidea ez da nazionalismo gehiago; ez nazionalismo txikiak, ez nazionalismo handiak, nazionalismo handiak arazo larria baitira Europa eraikitzeko, eta gu printzipio horiek aldezten eta printzipio horien arabera jokatzen ari gara. Ez nazionalismo txikiak… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4939
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… gaur egun indarrean dauden estatuak suntsitzen baitituzte, ez nazionalismo handiak, Europa eraikitzea eragozten baitute. Tira, honekin bukatuko dut. Eztabaidak luzerako ematen du, baina denbora gutxi dugu. Uste dut beharrezkoa zela eztabaida, eta, ziurrenik, errepikatuko da etorkizunean. Nolanahi ere, ondo dago autogobernuari buruzko lantaldeak martxan jarraitzea; ondo dago han eztabaidatzen jarraitzea… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4940
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… eta ondo dago beren ideiak planteatzen saiatzen direnak bisitan etortzea. Nolanahi ere, aldeztu ditugun proposamen hauek autogobernuari buruzko lantaldean ere aldezten jarraituko dugu. Esan ohi dudanez, ez ikararik ez hotzikararik, funtsezko helburu batekin: herritarrak konbentzitzea, gure proposamenak azalduz, azkenean haiek pentsa dezaten… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4941
10
86
26.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zuri eskerrak, presidente andrea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4942
10
86
26.06.2014
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zure baimenarekin, Maneiro jauna, eskerrak ematen dizkizut bihotzbihotzez denbora-tarte labur batean tribuna honetan eman diguzun federalismo-masterra emateagatik, doan gainera. Baina esan behar dizut eredu federalak dituzten herrialde adina eredu federal daudela. Ez daude bi eredu berdin. Beraz, zuk aldezten duzuna zure eredua da, plantea daitekeen beste edozein eredu federal bezain baliozkoa, eta gurea ez da berdina. Gure eredua eredu federal oso uniformatzailea da, eta, Espainiako errealitatea ez denez hain justu uniformea, askotarikoa baizik, guk nahi dugu planteatzen dugun ereduak aniztasun-egoera hori ere jasotzea, gaur egun espainiarrek dituzten gizarte-arazoez eta mehatxatuta ikusten dituzten zerbitzu publikoez arduratzeaz gain. Eta horregatik ez nator bat Arraiz jaunarekin, bai baitirudi Espainiak duen arazo nagusia dela Bilduren edo Kataluniako nazionalisten aldarrikapen nazionalistak aintzat hartzea. Eta ez, Arraiz jauna, oker zaude. Espainiako Konstituzioaren eta sistema politikoaren krisia eta herritarrek politikagintzarekiko duten mesfidantza ez da zuri, edo EAJri edo Mas jaunari arrazoi ematen ez dizuegulako zuen planteamendu politikoetan. Ez, askoz harago doa, askoz sakonagoa da, eta zerikusi handiagoa du espainiarrek demokraziari buruz duten kontzepzioarekin eta itxaropen horiek jada asetzen ez dituen eredu politiko batekiko duten asegabetasunarekin. Izan ere, beti bezala, zuek haustura demokratiko deitzen diozuen hori aipatu duzu, eta bipartidismoa aipatu duzu, eta gezur handia aipatu duzu, baina nik gauza bat esango dizut. Zuk trantsizio demokratiko deitzen diozun horretaz hitz egiten hasi berritan, haren izena belztuz –horixe egiten du Egibar jaunak, bide batez esanda–, badakizu nork aldeztu zuten gehien trantsizio demokratiko hura, besteak beste? Gerra Zibilean askatasunak defendatzeagatik borroka egin zuten Alderdi Sozialistako milaka milizianok, erabateko eskuzabaltasunez pentsatu baitzuten trantsizio demokratikoan askoz gehiago irabazten zela galdu baino. Eta horregatik ezin duzu Alderdi Sozialistaz hitz egin, ez baituzu horretarako zilegitasunik. Izan ere, norbaitek odola isuri badu herrialde honetan, Alderdi Sozialista izan da, eta hortik miliziano batzuk geratzen zaizkigu oraindik, eta demokrazia defendatzeko borroka egin zuten EAJko gudari batzuk, eta zuk ezin diezu haiei irainik egin esanez Espainiako herritarrei iruzur egin zietela. Ez jauna. Eskuzabaltasun osoa agertu zuten gaur egun zuk bizi duzun demokrazia ahalbidetzeko. Eta, gezur handia, zuena, haustura demokratikoaren mito horrekin urte askoan entretenitu baikaituzue eta onartu baituzue ETAren indarkeria, Arraiz jauna. Eta orain ezin zara etorri, hilobi zuritu gisa, etikaren, demokraziaren eta herrialde honetan askatasunak defendatzearen lezioak emanez, zuen historiak ez baitizue uzten, Arraiz jauna, eta asko sentitzen dut esatea. Eta asko pozten naiz zuek gaur egun demokraziaren joko-arauetan jolasten aritzeaz, baina hori oso berria da. Zoritxarrez, oso berria. Beraz, haustura demokratiko horretan ezarri duzue zuek herrialde honetan hamarkadetan zehar –zoritxarrez– izan duzuen jarduna justifikatzearen gezur handia, eta hori ez da, hain justu, harro egoteko modukoa, ezta gutxiagorik ere. Eta, gero, Egibar jaunak ere –eskertzen diot tonua– trantsizio demokratikoa kritikatu du. Ni, zuri entzun aurretik, pentsatzen ari nintzen esango zenuela "trantsizio demokratikoa", "LOAPA legeak", "konspirazioa"…, zuri beti errepikatzea gustatzen zaizun historia hori guztia, ahal dela zuek konspirazio guztien epizentro unibertsalean kokatuz, beti baitaude pentsatuta Euzko Alderdi Jeltzalea izorratzeko. Eta pentsa ezazu benetan, eta zaude ziur, Egibar jauna, ez dagoela horretarako egina, zuk esaten duzun hori guztia (LOAPA legeak, estatu-kolpea eta historia hori guztia) gainditu egin baikenuen, zorionez. Espainiako gizartea, baita Euskadikoa ere, gai izan zen hori gaindi- tzeko hari aurre eginez, eta zuzenbide-estatua eta askatasunen defentsa berriro aldarrikatzeko eta mantentzeko. Eta ni ados nago López Basaguren jaunarekin legezkotasunaren eta zilegitasunaren eta errealitateak aitortzearen sinbiosi hori eduki behar dela eskuan. Arazoa da, Egibar jauna, errealitate jakin batzuk aitortzeaz hitz egiten duzunean zure errealitatea aitortzeaz hitz egiten duzula, edo errealitate horri buruz duzun ikuspegi politikoa aitortzeaz. Eta Euskadiko errealitatea aitortzeak ikuspegi bat baino gehiago ditu. Zurea da bat, gurea da beste bat, zurea bezain legitimoa, eta hori ere aitortu ahal izan behar da. Eta horretan nolabaiteko desadostasuna sortzen zaigu, errealitate bat aitortzeak ez baitu esan nahi irizpide hori aldezten duenaren argudio politikoak onartu behar direnik, baizik eta euskal gizartearen pluraltasunarena aldezten duenarenak. Horretarako gaude gu autogobernuari buruzko lantaldean, euskal gizartearen inguruan zuk, guk, jaun-andre horiek eta aurreko eserlekuetakoek duten ikuspegia aitortzeko eta hari bidea emateko. Eta ez bagara gai modu horretan egiteko, autogobernuari buruzko lantaldeak ez luke ezertarako balioko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4943
10
86
26.06.2014
QUIROGA CIA
PV-ETP
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eztabaida honen ondoren, lehenengo txanda honen ondoren, Egibar jauna, pentsa, Alderdi Popularra eztabaida honetara etorri da eta aldeztu du eztabaida hau egin beharra zegoela eta une honetan behar adina aldiz eztabaidatu ahal izan behar dugula gai hauetaz. Izan ere, ez zaigu hainbeste axola Euzko Alderdi Jeltzaleak planteatzen duena, une honetan herrialdea gidatu behar duena izateagatik ez balitz, une honetan Euzko Alderdi Jeltzaleko lehendakariari baitagokio herrialdea gidatzea. Eta kezkatzen gaituena da ez dela adostasun-punturik bilatzen. Gaur, eredu desberdinak ari gara ikusten hemen, bakoitzak berea, baina inor ez da ari adostasunpuntu horiek lantzen. Eta gure zuzenketa adostasunpuntu horretatik abiatzen da, adostasun-puntuak baitira gure erakundeak, euskal gizarteak erreferendum bidez babestutako Konstituzioa eta euskal gizarteak babestutako Estatutua. Horrela dira gauzak. Zenbait argudio entzun ditugu hemen, baita hain memoriagabeak izateagatik beldurra ematen duten eta gizarte honetan inposatu nahi diren historiak ere, Bildurena adibidez. Historia hori ez dator inola ere bat errealitatearekin, eta badakizu. Badakizu, baina historia hori eraiki beharra daukazue. Salto hori egin beharra daukazue frankismotik honaino, inor ez gaite- zen gogoratu non egon zareten denbora honetan guztian. Eta errepikatu dezakezue hori behin eta berriz, baina badakizue ez dela egia; badakizue zuek uko egin zeniotela demokrazian egoteari eta beste aldean jarri zinetela, terrorismoaren aldean, demokrazia dinamitatu nahi izan zutenen aldean. Batzuk alde batean egongo ziren, baina zuek beste batean zeundeten, eta badakizue. Beraz, une honetan kezkatzen nauena da ez garela gai adostasun-puntu horiek bilatzeko, bai baititugu. Esan diguzu aitortuko gaituen konstituzio berri bat eduki behar dugula. Jada aitortzen gaitu eta! Hiru lurraldeak aitortzen ditu Konstituzioak, baita haien ahalmen subiranoa ere! Zuek badakizue hori aitortuta dagoela hor. Eta gure autogobernu-ahalmena, eta Kontzertu Ekonomikoa. Horregatik ez gara gu federalistak, bai baitakigu federalismoa kafea guztientzat dela, bai baitakigu Kontzertu Ekonomikoa desagerraraziko lukeela, bai baitakigu eskubide historikoak desagerraraziko lituzkeela. Badakigu. Eta lehendakari baten ardura da adostasunpuntu horiek bilatzea, eta zuek zubi horien gainetik salto egitera eraman nahi gaituzue. Erabakitzeko eskubideak, azken batean, zer dakar? Zer planteatu nahi duzue erabakitzeko eskubidearekin? Horixe ari da eskatzen Alderdi Popularra, izan zaiteztela argiak, esan dezazuela nora eraman nahi duzuen orain gidatzea egokitzen zaizuen herrialde hau, hori baita zuen ardura. Eta, Egibar jauna, hemen zuri entzunez –gainera, esan duzu apaltasunez hitz egin duzula–, uste dut guztiz kontrakoa dela. Herrialde honen eta beronen etorkizunaren jabe dela uste duenaren harrokeriaz hitz egin duzu, herrialde honen pluraltasuna ahaztuz, pertsona asko baitaude beste ikuspegi bat dutenak, korapilatzen ez direnak euskaldunagoak edo espainiarragoak diren, etorkizuna elkarrekin eraiki nahi dutenak. Eta horrexek kezkatzen gaitu, hain justu, krisi ekonomikoak eragindako ziurgabetasun-une honetan. Eta uste dugu arduragabekeria bat dela hori lehendakariaren aldetik. Eta uste dugu badagoela aukera bat, eta aukera horretan ari da lanean Euskal Alderdi Popularra. Izan ere, uste dugu balioetsi egin behar dela orain daukaguna. Eta daukagun Gernikako Estatutua hobetu egin daitekeela, eta haren gaitasunak bilatu ditzakegula? Horixe baietz. Eta horretarako joan ginen gu lantaldera. Ez eguna joan eguna etorri erabakitzeko eskubideaz hitz egin diezaguzuen eta esan diezaguzuen zuen alderdi-taktika dela erabakitzeko eskubide hori planteatzea ondoen datorkizuenean, etorkizuna jokoan duen gizarte baten interesak kontuan izan gabe. Horregatik iruditzen zait niri errespetu handiagoarekin etorri behar dela tribuna honetara, gizarte hau, gizarte honetako elkarbizitza hautsi nahi duten aukerez hitz egin baino. Eta oso ardura berezia du lehendakariak, eta horregatik iruditzen zaigu, Egibar jauna, txantxak egitea zuzenketa bat aurkezteko denborarik eman ez dizuela eta, hain gauza serio batekin txantxak egitea lekuz kanpo dagoela. Hau eztabaida serioa da, haustura sozial bat planteatzen baita, eta uste dut euskal gizarteak eskubidea duela jakiteko zer planteatzen duen Euzko Alderdi Jeltzaleak eta gizarte hau gidatu behar duen lehendakariak. Uste dugu eztabaida hori egin behar dela Legebiltzar honetan, eta espero dugu datozen hilabeteetan egin ahal izatea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4944
10
86
26.06.2014
ARRAIZ BARBADILLO
EH Bildu
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on berriro. Aipamen zehatzari erantzunez, esan behar dut gauza bat. Nire errespetua tropa frankisten aurka borrokatu ziren miliziano sozialistei, baina nire kritikak, nire kritika sakonena, ahal izan dudan sakonena, ez diet haiei egin, ezta gutxiagorik ere. Alderdi Sozialistako buruzagiei egin diet, Suresnesko kongresuan alderdiaren gidaritza hartu zutenei, sozialismoaren ideia saldu eta Espainiako langileria saldu dutenei. Haientzat zen, zuentzat zen kritika hori, ez miliziano haientzat. Beste alde batetik, EAJko legebiltzarkide guztioi. Agian, ez duzue aukerarik izan gure zuzenketa irakurtzeko –normala da– eta irakurri nahi dizuet ezagutzeko zer dioen. Gure zuzenketak hala dio: "Eusko Legebiltzarrak bertan ordezkatuta dauden euskal herritarren borondate politikoa gaurkotzeko asmoa adieraziz, espainiar Estatuari Euskal Herriari dagokion nazio-izaera eta ondorioz, nazio-eskubideen aitortza eta errespetua eskatzen dizkio". Hori da gaur hona ekarri duguna. Eta Egibar jaunak esaten digu ez dela ez momentua, ez tokia honi baiezkoa emateko. Hori da ulertu dudana. Berak azaldu beharko du zein den momentua eta ea hori ez dagoen lotuta beste kalkulu mota batzuekin, eta ea hau ere ez den tokia horretaz hitz egiteko edo halako adierazpen bat egiteko, eta zergatik ez den. Eta hau ez baldin bada, zein da? Eusko Legebiltzarra ez baldin bada, zein da horretaz hitz egiteko eta hori bultzatzeko tokia? Hori dela eta, pentsatu beharko dugu ea zertarako nahi ditugun ponentziak. Gogoratzen dut legealdi -hasieran EAJko legebiltzarkide batek esan zuela –uste dut gazte-gaien inguruan ponentzia bat sortzeko asmoa geneukanean– norbaitek gauza batekin zer egin ez dakienean ponentzia bat sortzea proposatzen duela. Ba, etxe honetan, gehiago ditugu, baina, besteak beste, baditugu bake eta elkarbizitza demokratikorako ponentzia bat, ia urtebetez bildu gabe, eta badaukagu autogobernu-ponentzia bat, eta ez dakigu ondorio hori atera behar dugun, ea gauza batekin zer egin ez dakigunean ponentzia bat asmatzen den horretarako. Euskal Herrian gaur egun gauden egoera honetan, kontuan hartuta Espainiar Estatua ere zer egoeratan dagoen –eta nik uste dut guztiok ikusten dugula Espainiar Estatua deskonposizio-egoera batean dagoela–, kontuan hartuta Katalunian zer gertatzen ari den, nik uste dut Euskal Herrian ere eztabaidatzeko eta pausoak ematen hasteko momentua dela, bakoitzak egin ditzakeen kalkulu elektoralisten gainetik. Nik uste dut orain dela momentua horretaz hitz egiteko eta Katalunian egiten ari dena ere hemendik bultzatzeko gure prozesuaren bitartez. Lehengo egunean lehendakariak esan zuen pazientziak muga bat duela, Rajoy gobernuburuarekiko, eta alde horretatik gogaituta zegoela. Eta gu ados gaude, EH Bildun ados gaude. Gogaituta egoteko arrazoiak badaude, errespetatzen ez gaituztelako. Ez gaituzte aitortzen eta ez gaituzte errespetatzen. Eta zure pazientzia eta zure duintasuna ez dira zureak, zu gure ordezkari instituzionala zaren heinean guztionak direlako, eta pazientzia horrek muga bat zeukan, amaitu da epea. Bada garaia pausoak ematen hasteko. Eta ez baldin bada hau tokia, esaguzue zein den, baina gu prest gaude zuekin batera eta prest dagoen edonorekin batera bide hori egiteko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4945
10
86
26.06.2014
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, estatu-ereduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Azkeneko honetatik hasita, Arraiz jauna… Gainera, ariketa bat egin duzu, irakurri egin duzu zuzenketa. Zergatik ez dugun bozkatuko, nik uste dut badakizula. Neronek azaldu dizut zuri. Eta berriro esango dut, denek ulertu dezazuen, zergatik debate hau baino lehenago nik bozeramailearekin hitz egin nuen eta esan nion zein izango zen gure postura. Eta badakit ez zela erabaki itxia, baina berdin pentsatzen zuen: zuzenketarik ez aurkeztea. Zuek aurkeztu egin duzue. Eta nik aitortzen dut agian ez garela behar adina edo behar bezala koordi- natu. Zergatik? Bakarren batek esango du amankomunean daukagun estrategia dela. Begira, erabakitzeko eskubidea, edo, kasua hori bada, autodeterminazioeskubidea, inportanteegia da eskubide horretan sinesten dugunok batak bestea edo besteak bata joko politikoetan sartzeko zein zer den edo zein den abertzaleago edo zein doan urrutiago ez dakit zer momentutan. Eskubide demokratiko bat da, eta eskubide demokratiko bat bezala defenditu nahi dugu behar den toki guztietan, eta ez elkarri mokoka eginez. Hori da arrazoia. Eta ez baldin baduzue ulertu, hurrengo batean berriz esplikatuko dut, baina hori da arrazoia. Arrazoiak… Quiroga andreak esan du zer den erabakitzeko eskubidea. Erabakitzeko eskubideak lotura zuzena du herrialde honetako herritarren ongizatearekin. Lotura zuzena. Bistan denez, bada subjektu politiko bat Konstituzioak aitortzen ez duena: Euskal Herria, euskal herria. Hara, atzoko gakoak… Gertatzen dena da zu ez zarela etortzen lantaldera, eta pena da, Marco Tabarrek kategorikoki adierazi baitzuen zer errezelo zituen Autonomia Estatutuaren aurreproiektuan, eta zer ahalegin egin behar izan zituzten eta zeri uko egin behar izan zioten, haren esanetan. Bi gauza ez zituen onartzen. Bata, zuk aipatu duzuna, foru-lurraldeen eskubide historikoak aitortzea, Estatutuan foru-lurraldeetatik "Euskal Herrira" pasatzea. Ez zuten onartzen. Hori zen arrazoi bat. Bigarrena, xedapen gehigarria. Hark esaten zuen Euzko Alderdi Jeltzalearen planteamenduak, xedapen gehigarria sartzen zuenak, ez zuela atea ixten, eta eguneratzeko bidea ematen zuela. Evidente. Benetako iturrietara jo behar da zehazki jakiteko…, ez dizut azalduko Alianza Popularraren ezezkoaren arrazoibidea, UCDz ari baikara. Marco Tabar jaunak Chus Vianaren –UCDkoa hura ere– zuzeneko testigantza atera zuen –orain Alderdi Popularrean dago–. Bai, bai! Hura egiatia izan zen, eta esan zuen zein ziren bere arrazoiak, bere erresistentziak, bere errezeloak, eta horrek ukoak ekarri zituen, haren esanetan. Beraz, Legebiltzar honetan ordezkatutako euskal herritarren borondate politikoa eguneratzeko, lantalde hori dugu, eta ondorio batzuk ekarriko ditu Estatutuaren erreforma gisa, eta, batek daki, Konstituzioa ere alda dezakegu edo proposamenak ere egin ditzakegu. Ziurrenik, ez dira bat etorriko. Eta hor dago Alderdi Sozialistatik bereizten eta urruntzen gaituen beste gai bat: nola neurtu eta sentitzen den hemen euskalduna izatea. Inork ez du eta hori eztabaidatzen! Inork ez du hori eztabaidatzen! Eztabaidatzen ari gara, legebiltzar-esparru eta -foru batean, zer ibilbide izan dezaketen gehiengoak libreki eta demokratikoki hartzen dituen erabakiek, zeinek aldaketa bat ekar baitezakete, gaur egun estatuan daukagun elkarbizitza-eredua alda baitezakete, eta, hemen, Legebiltzarreko gehiengo batek –ez dakit 75etik 48koa izango den, agian gehiago, agian (75 legebiltzarkideak ez) sozialista batzuk–… Ez iezadazu beti esan, joko-arauen eta indarrean dagoen legediaren aitzakian, lagun eta ezagun sozialista mordoa dituzula zuk bezala pentsatzen dutenak, eta Legebiltzar honek libreki eta demokratikoki erabakitzen duena ez dela aurrera aterako ez datorrelako bat zure pentsamenduarekin. Izan ere, hori ez da akordioaren edo adostasunaren alde lan egitea; hori beto-eskubidea erabiltzea da, eta horrela ez dago irtenbiderik. Uste dut hori dela desadostasun nagusia, eta, hortaz, proposatu nahi duenak, Konstituzioaren erreformak izan, baita autogobernuari buruzko lantaldeko agerraldien babesean ere, bada, denak aztertuko dira. Baina horixe da helburua: Legebiltzarrean demokratikoki erabakitzea zer eredu, zer estatus, Estatutuaren zer erreforma –deitu nahi duzun bezala–… Ezagutzen dituzu Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrerak: erabakitzeko eskubidea, herritarren ongizatearekin zuzenean lotua. Autogobernurako zenbat eta ahalmen handiagoa izan herrialde honek eta gizarte honek, hobeto egingo diegu aurre gizarteak dituen arazoei. Eta, bistan denez, garatu ahal izango dugu nazio-izaera askotarikoa, plurala, baina euskalduna, baita euskalduna ere, hori baita gaur guztiok batzen gaituen izaera.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4946
10
86
26.06.2014
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on guztioi. Bilkura-egun luze baten azken puntua da hau. Hala ere, ez daukat labur jarduteko asmorik, elikagaien erosketa publikoa dimentsio handiko gaia dela iruditzen zaigulako.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4947
10
86
26.06.2014
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Izan ere, Administrazio publikoa da, entitate bezala, elikagaien erosle nagusia Administrazioaren eskuduntzan dauden egoitza desberdinen bitartez, bai ikastetxe, ospitale, kartzela, zahar-etxe, eta abar. Erosketa-gaitasun honek, bolumen handi honek, gainera, elikadura-sisteman eragiteko ahalmena ere badauka, ez baita berdin hemen edo munduaren beste puntan erostea, ez baita berdin ekoizpen ekologiko bat edo hidroponiko edo transgeniko bat erostea. Hego Euskal Herriko jangela desberdinetan, egunero-egunero milaka eta milaka menu zerbitzatzen dira, jaten dira. Kudeaketa hau catering-enpresa gutxi batzuen bitartez egiten da, eta catering-enpresa hauek munduko edozein txokotatik erosten dituzte elikagaiak, bolumen handiko erosketak egiten dituzte prezio merkeetan. Eta kontuan hartzen dena eta baloratzen dena da elikagaien segurtasuna, horri ematen zaio garrantzia ikuspegi higieniko batetik eta abar. Baina, gertutasuna, kalitatea edo ingurumena bezalako irizpideak ez dira kontuan hartzen, aparte geratzen dira. Iruditzen zaigu administrazio publikoak arduratsuak izan behar direla, noski, eta kontu honekin ere bai, eta diru publikoaren erabilera zentzuzkoa eta justua egin behar dela. Eta hemen hartzen ditugun erabakiek eragina daukatela bai hemen eta bai harantzago, urrutiago, munduko beste hainbat lekutan. Eta, elikadura-burujabetzaren printzipioen kontra, gaur egun elikagaiak merkantzia soil bezala ulertzen dira eta harantz eta honantz munduan zehar bidaiatzen dute, milaka eta milaka kilometro eginez. Eta elikagai-bolumen handiak merke erosten diren leku horietan, han urrutiko langile horien lan-baldintzak hemendik ezin ditugu guk bermatu, eta ari gara pobrezia areagotzen, ari gara pobrezia sistematizatzen. Eta datuak direnak dira: 7.000 milioi biztanle bizi baldin bagara planeta honetan, horietatik 800.000 goseak bizi dira, eta 800.000 horietatik erdiak baino gehiago nekazariak dira. Beraz, mundu-ikuskera batetik, gaur egun indarrean dagoen elikadura-sistema hau ez da batere justua. Begiratzen badiogu garraioari, gainera, munduan alde batetik bestera baliabide energetikoak ikaragarri xahutzen dira. Elikagaiak lurrez, itsasoz eta airez garraiatzen dira, eta, honekin batera, nola ez, ingurumena kutsatzen da, ingurumena kaltetu, jipoitu egiten da. Eta begiratzen baldin badiogu gure gertukoari, hemengoari, ikusten dugu lehen sektorea gainbehera datorrela, gainbehera datorrela urte dezentean, eta hori ez du inork ukatuko. Eta, gainera, hemen ekoiztu, ekoizten da? Bai, bai nekazariek eta bai arrantzaleek ere, baina arazoa da gero ezin dela saldu prezio duin batean. Guzti horrek garamatza etengabeko lanpostuen galera batera, bertako ekonomiaren galerara, landa-inguruak jendez hustera, paisaia, kultura, nortasuna eta abar galtzera. Eta honetan guztian etekinak ateratzen ari direnak askotan aipatzen ditugun bitartekariak dira. Ekoizlearen eta herritarraren tartean, katebegi luze horiek bitartekariak dira eta horiek ari dira hemen negozioa egiten, eta, aldiz, baserritar, arrantzale zein herritarrak gara galtzaile nagusiak. Egoera krudel honen aurrean asko eta asko daukagu egiteko, eta egiteko daukagun gauza horietako bat da elikagaien erosketa publikoan gertutasun-, kalitate- eta ingurumen-irizpideak kontuan hartzea. Elikadura-burujabetzaren norabidean, planteatzen dugu prozesu bat bezala, poliki-poliki urratsak egiten joateko. Eta urrats horiek egin ahala, emaitzak ikusten hasiko gara, eta ziur gaude, gainera, emaitza horiek adieraziko dutela herritarrak direla hemen irabazle edo mesedea jasotzen dutenak. Elikagaien erosketa publikoaren garrantzia ikusita, gai hau landu, sakondu eta gai honen inguruko eztabaida sortu nahi izan dugu. Ildo horretatik, orain dela hilabete batzuk izan genuen VSF Herrien Bidezko Elikadura erakundearen agerraldia Legebiltzar honetan, eta aurkeztu ziguten Cortocircuito kanpaina. Eta eman ziguten informazioak balio izan zigun gai honen inguruan kokatzeko, gai honek daukan garrantziaz jabetzeko. Eta ezagutu genituen gaur egun martxan dauden hainbat esperientzia ere: Europar Batasunean bertan, bai Frantzian eta bai Italian, badirela eguneroegunero milaka eta milaka menu kudeatzen direnak tokiko elikadura-sistemen bitartez. Kataluniara joaten bagara, gainera, apirilaren 30ean Kataluniako Parlamentuan adostu zuten aho batez ebazten-proposamen bat non jasotzen zen elikagaien erosketa publikoan gertutasun-, kalitate- eta ingurumen-irizpideak txertatzea. Madrili begiratzen badiogu, Madrilgo Kongresuak ere berez onartua dauka elikagaien erosketa publikoaren inguruan plan bat egitea, irizpide sozialak eta ingurumen-irizpideak kontuan hartuaz. Eta EH Bildutik Legebiltzarrera ekarri dugu legez besteko proposamen bat, Jaurlaritzak elikagaien erosketa publikoan gertutasun-, kalitate- eta ingurumenirizpideak kontuan hartu ditzan eta honen inguruko plan bat egin dezan, iruditzen zaigulako elikaduraburujabetzaren oinarrietatik bultzatu behar ditugula elikadura-sistema iraunkorrak, gertukoak, osasuntsuak, bertatik bertara zikloak ixten dituzten sistemak, ekoizpena, transformazioa, merkaturatzea eta kontsumoa bertatik bertara egiteko. Beraz, tokian tokiko elikadura-sistemen aldeko apustu bat egin nahi dugu. Ikusten dugu elikagaien erosketa publiko arduratsu baten bitartez posible dela, daukan dimentsioarengatik, lehen sektorea indartzea, lanpostuak sortzea, merkatari txikiak bultzatzea, bertako ekonomia sustatzea, landa-inguru bizi bat bermatzea eta baita paisaia, kultura, gastronomia eta nortasunari eta abarrei eutsi eta horiek garatzea ere. Prozesu bat bezala planteatu nahi dugu, urratsez urrats egiten joateko bidea. Eta talde jeltzalearekin lortu dugun erdibidekoan, plan bat egitearen ordez, azterketa bat egitea jaso da. Guk, berez, haratago joatea nahi genuen, baina iruditu zaigu adostasun zabal bat lortzea lehenetsi behar genuela. Ildo horretatik, elikagaien erosketa publikoan gertutasun-, kalitate- eta ingurumen-irizpideen beharraz jabetzen hastea elikadura-burujabetzaren bidean urrats bat da, norabide egokian urrats bat. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4948
10
86
26.06.2014
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on, presidente andrea, jaunandreok. Lehenik eta behin, Talde Popularrak iruzkin bat egin nahi du EH Bilduk ekimenaren aurkezpenean egin duen justifikazioari buruz. Esan du administrazio publikoak direla elikagaien erosle nagusiak. Hori, Lazarobaster jauna, gezurra da. Elikagaien erosle nagusiak kontsumitzaileok gara. Administrazio publikoek oso gutxitan ateratzen dituzte lehiaketara elikagaien erosketak. Oro har, zerbitzuak ematen dituzten enpresei dagokie elikagaiak erostea egoitza publikoetan kontsumi daitezen. Eta bigarrenik –eta hau da amorragarriena, niretzat behintzat–, justifikazioaren bigarren paragrafoan EH Bilduk dio "lehen sektorea jasaten ari den gainbeheraren aurrean". Hori gezurra da, erabat. Eta kezkagarriena da lehen sektorea ezagutzen duela esaten duenak edo hartaz harro dagoenak baieztatzen duela hori. Gaur egun, gizartearen gehiengoak –gizarte osoak ez esatearren, baten bat kenduta–, aitortu egiten du lehen sektoreak azken berrogeita hamar urtean izan duen eraldaketa. Lehen sektoreak ahaleginak egiten ditu etengabe, egunez egun, kalitateko produktuak eta produktu seguruak eskaintzeko, maneiatze-praktika jasangarriekin, ingurumena errespetatuz eta biodibertsitatea babestuz, eta, horri esker, lehen sektorea sektore estrategiko bat da gaur egun. Esan behar dizuet 2013an nekazaritza eta zerbitzuen sektorea izan zirela barne-produktu gordinean eta enpleguaren sorreran partaidetza irabazi zuten sektore bakarrak. 2013an, nekazaritzako elikagaien eta arrantzaren sektoreko esportazioak % 3,9 igo ziren 2012arekin alderatuta. 38.000 milioi euro esportatu zituzten 2013an; alegia, estatuko esportazio osoen % 16,2. Hori gainbehera da, Lazarobaster jauna? EH Bilduk lehen sektorerako proposatzen dituen politikak, horiek bai ekar dezaketela gainbehera. Horretaz ziur gaude Alderdi Popularrean, eta Euskadiko lehen sektoreko ekoizleen % 99,9k ere badaki. Gero, egon daiteke % 0,1, bere buruari ekoizle deitzen diona, baina gainbehera doana bera bakarrik, ez lehen sektore osoa. Gainera, jaun-andreok, bada lege-arrazoi bat Lazarobaster jaunak bere ekimenean proposatutakoa eragozten duena, hots, administrazioek salgaien zirkulazio librearen printzipioa aldatzea. Maila guztietako kontratazio publikoaren printzipioak Europar Batasuneko direktiben (Europako Parlamentuko 17/2004 eta 18/2004 direktibak) esparru juridikoaren barruan daude gaur egun, eta, haiek Espainian transposizioz jasoz, gaur egungo araudia sortu da: Sektore Publikoko Kontratuen Legearen testu bateratua. Beraz, hurbileko edo tokiko elikagaiak erostea bermatzen duten neurriak ezartzea legearen aurka egitea da. Eta hori, EH Bilduko jaun-andreok, ez duzue onartzen, ezta? Gaur goizean, Maeztu jaunak esan digu legea zorrotz betetzea nahi dutela, eta zu, adostu duzun erdibideko zuzenketan, lege-esparrura egokitu zara, ezta? Badirudi badirela mugimendu batzuk Europar Batasunean artikulu horietako batzuk alda ditzaketenak, baina, gaur-gaurkoz, daukaguna ezin daiteke aplikatu zuk ekimenean proposatzen zenuen bezala. Talde Popularrean kontsumitzailearengan pentsatzen dugu, herritarrek egiten duten kontsumoan, eta haiei gure Autonomia Erkidegoko produktuak modu erakargarrian eskaintzean, azalduz haien dohainak, kalitatea eta nekazaritzak ekonomiari, ingurumenari, paisaiari eta biodibertsitateari ekartzen dizkien onurak. Kontsumitzaileen ohiturak aldatu egin dira, baita banaketarenak ere, aldatu egin baititu bere estrategiak, eta bere eskaintza tokiko produktura bideratzen baitu, bezeroak erakartzen eta fidelizatzen saiatuz, zeinak gero eta arrazionalagoak eta zuhurragoak baitira eta gero eta erosketa sarriagoak eta txikiagoak egiten baitituzte. Ekoizleek ere egokitu egin behar dute errealitate berri horretara, ekoizpen- eta antolaketaahalmena ziurtatuko dieten ekimenekin. Banaketa/ekoizlea binomioa elkar ulertu beharrean dago, eta, gaur egun, ustiapenen errentagarritasuna ziurtatzen dieten hitzarmenak erabiltzen dira gehienbat. Eta ekoizleek, esan bezala, egokitu egin behar dute errealitate berri horretara. Eskaintza kontzentratu egin behar dute, eta estrategiak hartu behar dituzte eraldaketarako, merkaturatzeko. Horixe behar du ekoizleak, ez Administrazioa haren etxera joatea ekoizten dituen lau porruak erostera. Ez, hori ez. Lazarobaster jauna, zure azalpenean esan diguzu produktu hidroponikoak, ez dakit, zera bat ematen dizula. Baina produktu ekologikoa bezain tokikoa da produktu hidroponikoa, eta produktu ekologikoak adinako kalitatea izan dezake produktu hidroponikoak, eta produktu ekologikoa bezain hurbilekoa da produktu hidroponikoa, bakoitza bere ekoizpen-sisteman. Kalitatea eta elikadura-segurtasuna ez ditu produktu ekologikoak bakarrik. Nekazaritza tradizionalak, nekazaritza klasikoak ere baditu kalitatea eta elikadurasegurtasuna Autonomia Erkidego honetan. Beraz, uste dut termino horiek, erabiltzen dituzun bezala, ez diotela batere mesederik egiten gure Autonomia Erkidegoko lehen sektoreari. Hori bai dela gainbehera. Hau esaten nizun dela gainbehera: errealitatea ez onartzea eta horrelako gezurrak esatea. Esan duzu administrazio publikoek zuhur jokatu behar dutela. Aizu, zuhur termino subjektiboa da. Administrazio publikoek egin behar duten lehenengo gauza da legea eta ezarrita dagoen lege-esparrua bete. Hori da egin behar duten lehenengo gauza. Zuk esaten duzun binomio hori, alegia, hurbilekoa, tokikoa dela ona, osasungarria, eta urrutikoa txarra dela… Aizu, azaldu iezadazu. Espainia nekazaritza ekologikoaren ekoizle nagusia da, baina, kasualitatez, produktu hori eskatzen duen kontsumitzailea ez dago Espainian, Alemanian baizik. Kontsumitzaile horrek ordaintzen duen prezioak errentagarritasuna ematen dio ustiapenari. Zer egingo dugu? Zuk erosiko diozu alemaniarrek ordaintzen duten prezioan? Dirudienez, ez duzu erosten. Orduan, produktu horrek Alemaniara joan behar du, eta garraiatu egin behar da, jakina. Aizu, merkataritza askearen garaian gaude –ez dakit konturatu zaren–. Beraz, Lazarobaster jauna, zure teoriak hirugarren mundukoak dira; ez datoz inola ere bat kontsumitzaileek eskatzen dutenarekin, ekoizpensistemekin… Zu beste mundu batean zaude! Alegia, zuk zure baratzeaz eta kilometro batera duzun dendaz hitz egiten duzu. Aizu, bada beste mundu bat, bestelako nekazaritza bat, beste errealitate batzuk. Ez dakit badakizun. Talde Popularrak babestu egingo du erdibideko zuzenketa, baina esan beharra dut ezen, Jaunari eskerrak, zuzenketa aldatu egin dela, nabarmen aldatu ere; batetik, ez duelako planik, ikerketa bat baizik –oso garrantzitsua–, eta, bestetik, zure ekimena ez zetorrelako bat lege-esparruarekin, eta erdibideko zuzenketa bai.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4949
10
86
26.06.2014
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu andrea, lehendakari, sailburua, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Ez nuen imajinatzen zer presio dakarren denboraldiko azken bilkurako azken puntua ekartzeak. Hala ere, presioak presio, gaur giro onean nator; izan ere, Lazarobaster jauna, duela urtebete inguru, elikaduraburujabetzaren injekzio bat sartu nahi izan zenigun zainetan gogoan dugun legez besteko proposamen baten bidez; ez zenuen lortu, baina, ikusten denez –eta hau zure alde duzu–, behin eta berriz saiatzen zara: gorde egin zenuen burujabetasuna injektatzeko xiringa, eta pilula-poto handi bat eskuratu duzu, eta, dosika, pilulakadak ematen dizkiguzu, behar adinako dosia har dezagun lortzen duzun arte. Metodoa zolia da, baina bakarrik funtzionatzen dizu pazientea konbentzitzen saiatzen bazara eta harekin metodo bat eta dosi bat adosten badituzu, eta, itxuraz –eta egia da, eskertu egiten dizut–, orain hala gertatu da. Gaur Legebiltzarrera ekarri dena interesgarria da –egiteko modukoa dela ere pentsa liteke–, baina, funtsean, ez zegoen behar adina sakonduta. Eztabaida hartan adierazi nizun Euskadin burujabetasuna zorrotz aplikatuta tunidoak, antxoak, berdela, untxia eta arrautzak janez eta ardoa edanez biziko ginatekeela. Dieta sano, oso eta kaloriko gisa, tira; aniztasun gisa, bada, ez hainbeste. Oilaskoa ere urtarrilean agortuko litzaiguke, eta txahala martxoan edo apirilean. Jakina, gaur elikagaien erosketa publikoak ditugu hizpide, eta kontsumitu beharreko kantitatea herrialde osokoa baino askoz txikiagoa da, nahiz eta zifra nahiko handia izan. Hezkuntza- eta osasun-sistema publikoek, horiek bakarrik, diru publiko asko kontsumitzen dute. Horiei gehitu beharko genizkieke egoitzak eta beste unitate publiko batzuk. Batetik, horniketa-arazoak izan ditzakegu, zuk badakizu. Elikagaiak ez dauzkagu soberan, ez gutxienez elikagai freskoak, beren tenporalitatea aparte utzita. Eta bestetik, aztertu behar da kontratu publikoak legeetara egokitzea. Horri gehitu behar diogu Europar Batasunak berak egiten duen kontratu horien ikuskapena. Hori baita bestea: zein litzateke hurbiltasun-kontzeptua? Gasteizko ospitale edo eskola batentzat, zein dira hurbileko baratzeak edo ganadutegiak? Legutiokoak? Aguraingoak?… Non geratzen dira, adibidez, Irun eta Karrantza? Benetan diotsut: nik ez diot aurka egingo hurbileko produktuak kontsumitzearen aldeko apustuari. Guztiz kontrakoa. Baina nik ez dut egingo oztopo juridiko eta araudi-oztopo batzuengatik egin ezin diren alferrikako apustu estetikoen alde. Ondo geratu gintezke, Kataluniako Parlamentua bezala, apustu estetiko bat eginez, baina argitu diezaiegun herritarrei eta nekazariei hori baino ez dela, makillajea, ez dakigula nola zehaztu dezaketen. Hasteko, guk ez dugu lagunduko funts publikoekin erositako elikagaiak kontsumitzen diren tokiak hutsaren hurrengo bihurtzen; izan ere, egia esan, kostuak muga jasanezinetaraino igoko lirateke. Bestalde, ez zaigu egingarria iruditzen…, adibidez, ospitale handi bat, hala nola Gasteizko AUO, hurbileko ekoizleen oligopolio baten gatibu bihurtzea, ziurrenik ekoizle horiek bakarrik egongo baitira egunero elikagai-kantitate handiak kontsumitzen dituen erakunde batentzat. Bide batez esanda, guztioi gomendatzen dizuet arretaz irakur dezazuela "Erosketa eta kontratazio publiko berdeari buruzko eskuliburua" –eskuliburu deitzen den arren, gehiago da entziklopedia bat; zati bat besterik ez dut ekarri–, Eusko Jaurlaritzak berak 2010ean argitaratua. Dokumentu horretan, laguntza ematen da administrazioek sistema jasangarriago egiten duten produktuak eta zerbitzuak kontrata ditzaten, eta azaltzen da Europar Batasuneko direktibek, López de Ocariz andreak esan duenez, irizpideak definitzen dituztela arlo publikoan erosketak eta kontratazioak egiteko. Eskuliburuan, berariaz zehazten da ezen, Europar Batasuneko direktibei jarraikiz, lehiaketa publikoak ezin direla okerrarazi produktu hurbilekoenei mesede egiteko. Zehazki, adibide bat jartzen du, eta hitzez hitz irakurriko dut: "Espezifika daiteke produktu biologikoak dituzten catering-zerbitzuak kontratatzea, baina ezin da definitu catering-zerbitzuak tokiko produktuak izan behar dituela, tokikoaren definizioa diskriminatzailea baita, ez baitu errespetatzen salgaiak mugitzeko askatasunaren printzipioa". Bada, hori: kontratu batean jar daiteke kalitate-ziurtagiria duten elikagaiak ere erostea, baina ez Kalitatearen produktuak. Bide batez esanda, eskuliburu hori arretaz irakurtzen baduzue, ikusiko duzue alderdi mordoa har daitezkeela kontuan elikagaien kontratazio publiko batean ingurumeneko zenbait arazori ekiteko, hala nola ontzi-motak, sukaldeen materialak eta funtzionatzeko modua, hondakinen kudeaketa, energia-mota…, eta horiek erosi behar den jakian bakarrik pentsatzeaz baino askoz harago doaz. Kezkatzen nauen beste gai bat: atzerriko kapitala ere baduen euskal enpresa batek hemen botilaratzen badu hemengo ganaduzaleen esnea, eta hemengo ganaduzaleen kooperatiba batek hemendik kanpo botilaratzen badu hemengo ganaduzaleen esnea, nori esleituko diogu lehiaketa hurbiltasun-irizpideak kontuan hartuta? Bietako nori? Hori ere beste gai bat baita: hurbiltasuna garrantzitsua bada, baita produktu ekologikoak ere, eta kalitatekoak zer esanik ez, guri gustatuko litzaiguke Euskadin ekoizten diren elikagai guztiak, freskoak zein eraldatuak, sustatzea erosketa publikoan. Uste dugu gertutasuneko kontsumoa bereziki sustatu behar dela. Pentsatzen dugu modu berezian babestu behar dela kalitatea, baina ezin dugu ahaztu Euskadin beste elikagai mota batzuk ekoizten direla eta horiek babestu egin beharko liratekeela, gutxienez erosketa publikoan, nahiz eta, esan dizudan moduan, segur aski araudiarekin egingo dugun topo, eta, guztiz eragozten ez badu, neurri handi batean mugatu egingo du. Bestalde, nahiz eta erosketa-saski bakar batean Administrazio publikoak erosten dituen elikagai gehien, euskal herritar guztion erosketa-saski guztiek elikagaien askoz kontsumo handiagoa ematen dute. Egokiagoa dirudi lan egitea –bide batez esanda, horretan ari da lanean Eusko Jaurlaritza– lortzeko azalera handiek Euskadiko eta hurbileko produktuak eros ditzaten –horretan ari dira haiek ere–, kamasutra juridikoak egitea baino elikagaien erosketa publikoen zati bat tokikoa izan dadin lortzeko. Eztabaidatu beharreko kontu asko, aurre egin beharreko oztopo juridiko asko. Ondorioetara iristen hasteko moduan! Joan gaitezen motelago, aztertu dezagun gure sektorearen errealitatea; ez zati bat, baizik eta bere osotasunean. Eta saiatu gaitezen laguntzen, Administrazio publikoak eta bere organismo eta enpresek eman diezaioketen pisu erlatiboaren bitartez. Laburbilduz –eta hauxe esaten du sinatutako erdibidekoak–, azter ditzagun moduak Administrazioak hurbileko elikagai batzuk, edo produktu ekologikoak, edo kalitate-etiketa duten produktuak, erosi ahal izan ditzan, baina Europar Batasuneko kontratazio publikoko arauen kontra joan gabe, eta ahaleginak handituz kontsumo horiek Euskadiko etxeetan egin daitezen. Azken batean, helburua da euskal komertzializatzaileen eta herritarren artean hemengo produktuen salmenta eta kontsumoa sustatzea, baita araudiak ematen dituen benetako aukerak aztertzea ere horrelako elikagaiak publikoki kontratatzeko. Hortik hasi behar genuke, ez zentzurik ez duen plan batetik, aldez aurretik ez baditugu aztertzen plan gisa dituen aukerak. Eta, dena den, López de Ocariz andrea, eskertzen dizut erdibidekoaren alde egitea; izan ere, jakinik –eta badakit– harekin ados zaudela, bada, ikusten dut Afrikako esaera zahar hau aplikatu duzula: "Azkar iritsi nahi baduzu, joan zaitez bakarrik, eta urruti iritsi nahi baduzu, joan zaitez taldean". Bada, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4950
10
86
26.06.2014
CORCUERA LEUNDA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Tellería jaunak esan du ez zekiela zenbaterainoko presioa izan zitekeen azken puntuko bozeramailea izatea. Bada, pentsa lehenengo txandako azkena izatea, eta zer esanik ez bigarrenekoa. Nik adierazi nahi nuen…; izan ere, uste dut legebiltzarkide batzuek ez dutela oso ondo ulertuko zertara datorren joko hau, gai honekin jorratzen ari garen zehaztasun hauek. Eta hau dator aurtengo otsailaren 17an Mugarik Gabeko Albaitariek egin zuten agerralditik, non ezagutzera eman baitziguten tokiko elikagai-sistemetako erosketa publikoari eta Cortocircuito izeneko kanpainak oinarritan zituen inpaktu sozialei, ingurumen-inpaktuei eta inpaktu ekonomikoei buruzko txosten bat. Txosten horren xede nagusia zen tokiko elikagai-merkatuak biziberritzea, saiatuz tokiko erakundeak eta arduradunak inplikatzen nekazaritzaeta landa-ingurunea indartuko duen eta ingurumenari eta biodibertsitateari eragingo dien elikadura osasungarri baten alde. Eta sozialistok –orduan esan genuen, eta gaur esango dugu– ados gaude helburu horiekin. Txosten horrek ezinbestekotzat eta premiazkotzat jotzen zuen tokiko ekoizpenean oinarritutako elikagaien erosketa publikoko ekimenak bultzatu eta sustatuko zituen politika publiko bat martxan jartzea, eta esan ziguten ezen, helburu hori lortzeko, erkidegoko eta tokiko administrazioek konpromiso politiko lotesle bat hartu behar zutela beren eskumenekoak diren sektoreetako elikagaien erosketa publikoetan hurbileko eta familia-ekoizpeneko elikadurak txertatzeko borondatea agertzeko. Bada, euskal sozialistok urteak daramatzagu zenbait erakundeetan ekimenak bultzatuz zentro publikoetan hurbileko elikagaiak txerta daitezen, hala nola eskoletako jangeletan edo zahar-egoitzetan. Eta, aspaldiko urteetan, askotariko ekimen ugari egin ditugu erakundeetan, bai lurralde-mailakoak, bai tokikoak, alor horretan esperientzia berritzaileak sustatzeko, hala nola Ekolapiko esperientzia Donostian 2007az geroztik. Egia da elikagaiak hurbiltasun-, kalitate- eta ingurumen-irizpideekin publikoki erosteak aldaketa sakonak dakartzala hainbat eta hainbat alorretan, hala nola elikaduran, nekazaritzan, daukagun nekazaritzaereduan, ingurumenean, eta, nola ez, baita kontsumoan eta kontsumitzaileek kontsumoa ikusten duten eran ere. Euskal sozialistok ados gaude elikagaien erosketa publiko horretan hurbiltasun-, kalitate- eta ingurumen-irizpideak aplikatzearekin, eta halaxe adierazi dugu Diputatuen Kongresuan zein Kataluniako Parlamentuan, baina ezin dugu ahaztu gai hau ez dela erraza, ez dela borondate politikoaren adierazpen hutsa, eta politika jakin batzuk abiaraztea ezin dela bihurtu borondate-kontu soil bat; horrez gain, politika, estrategia eta ekintza konplexuak behar dira, eta ez dira batere baketsuak izango. Eta horregatik gaude ados eta aldeztuko dugu proposatu den erdibideko zuzenketa, ziur baikaude aukerak aztertu behar direla sustatzeko elikagaien erosketa publikoak hurbiltasun-, kalitate- eta ingurumen-irizpideekin egin daitezen, indarrean dagoen lege-esparruaren eta Europar Batasuneko araudiaren barruan, behar diren zorroztasunarekin eta xehetasunarekin, benetan jakinaren gainean egon gaitezen zer irismen izan dezaketen sustatu behar diren ekintzek. Gure ustez, proposamen horrekin aurrerapauso garrantzitsu bat egiten da etorkizunerako, eta aukera emango du jakinaren gainean lanari ekiteko konpromiso politiko bat hartzeko, gainera ziurtasun juridiko osoa izanik noraino eta nola lor daitekeen helburu hori. Ados gaude garrantzitsua dela konpromiso politiko bat agertzea diagnostiko produktibo bat egiteko eta elikagaien erosketa publikoa pixkanakapixkanaka Euskadiko errealitatera egokitzeko segurtasun juridikoaren printzipioan oinarrituta, lehen esan dudanez. Eta gaurko akordioarekin aurrerapauso bat egingo dugu norabide horretan. Gaur egun, Euskadin ez dago benetako aukerarik elikagaiak osoki ekoizteko Eusko Jaurlaritzaren eskumenekoak diren zentroetan izan litekeen eskaria asetzeko, gure lehen sektoreak euskal herritarrok kontsumitzen dugunaren % 3 eta % 5 bitarte ekoizten baitu. Beraz, urrun gaude hemen aipatu den eskari hori, erkidegoko Administrazioak berak sortzen duen eskari hori, asetzetik, kontuan hartzen baditugu euskal Administrazioaren eskumenekoak diren eskolak, osasun-zentroak edo ospitaleak. Horrenbestez, beharrezkoa da, zuhurtasunagatik, sen onagatik, jakitea noraino irits daitekeen edo benetako zer helburu lor daitezkeen, zer epetan, eta zer errentagarritasun sozial eta ekonomiko izango duten lehen sektoreko ekoizleek, baina baita, oro har, herritarrek ere. Eta gaur Ganbera honetan lortuko den akordioa guztiz bat dator aurtengo otsailean agerraldia egin zutenek aurkeztu ziguten Cortocircuito kanpainaren helburuekin. Beraz, saiatu behar dugu, borondate onenarekin eta segurtasun juridiko handienarekin, tokiko elikagai-merkatuak biziberritzen, tokiko erakundeak eta arduradunak inplika daitezen saiatuz nekazaritza- eta landa-ingurunea indartuko dituen eta ingurumenari eta biodibertsitateari eragingo dien elikadura osasungarri baten alde, eta elikagaien erosketa publi- koaren pixkanakako eta partaidetzazko prozesu baterantz joan behar dugu, esperientzia pilotuak izango dituena baina gaur egungo Euskadiko errealitatera egokituta egongo dena. Ekimenak babestu eta bultzatu behar dira, baina ezer eta inor alde batera utzi gabe. Beraz, eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4951
10
86
26.06.2014
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
López de Ocariz anderea, eskerrak aldeko boza eman behar duzun! Bota dituzu hainbeste arrazonamendu faltsu, eta, labur-labur, saiatuko naiz horietariko batzuk sikiera erantzuten. Diozu lehen sektorearen gainbehera ez dela existitzen. Nik esaten dizut azkeneko 30 urtean Araba, Bizkai eta Gipuzkoan lau baserritarretik hiru bidean galdu direla. Diozu gure proposamenak ez dituela % 0,1ek baino gehiagok babesten. Begiratu non zauden jarrita eta inguruan zenbat kide dituzun, eta begiratu beste alde honetara. Diozu legea hor dagoela eta hemen planteatzen ari garena dela legea saltatzea eta nahi duguna egitea. Ez, ez da hori hemen planteatzen ari garena. Legea hor dago eta nahi den guztia egiten ez du uzten, noski, neoliberalek ezarritako legedia delako. Baina, hala eta guztiz ere, badaude zirrikituak eta gaur egunean egiten den baino askoz ere gehiago egin daiteke egun indarrean dagoen legediarekin. Diozu ekologikoa eta hidroponikoa kalitatez berdinak direla. Erantsiozu zure kalitatea ulertzeko moduari ingurumen-irizpidea eta konturatuko zara ezetz. Eta diozu, harrotasunez, Espainia dela ekologiko gehien ekoizten duena, eta nik esango dizut Espainia dela transgeniko gehien ekoizten duena ere. Eta badirudi, gure legez bestekoaren zioa hitzez hitz irakurrita edukitzeko, ez zarela asko enteratu. Izan ere, aurkeztu duzun zuzenketan… Ez neukan honetan sartzeko asmorik, lehenengo txandan aipatu ere ez dut egin zure zuzenketa, baina, zu sartu zarenez, erantzutea dagokit. Zuen zuzenketan jasotzen dena da, guk aurkezten dugunean elikagaien erosketa publikoaren inguruko gai bat, hiriburuetako merkatu-plazetan ekintzak antolatzea, bertako produktuak eta sustatzeko. Gaurko gaiarekin zerikusirik ez daukan zuzenketa bat. Eta haizeak nondik jotzen duen bazeneki sikiera diskurtso nahasgarri horrekin, ikasiko bazenute zuen diskurtsoa eta boza edukien inguruan eraikitzen, segur aski bizimodu errazagoa izango zenukete. Tellería jauna, ez zaitez elikadura-burujabetzaren definizioa desitxuratzeko tentaldian erori. Diozu legeak baimentzen duela ekologikoa exijitzea deialdi publikoetan: elikagaien erosketa publikoetan baimenduta dago kalitate-neurgailu bezala ekologikoa exijitzea, baina ez, aldiz, gertutasuna edo bertakoa izatea. Eta bai, hori horrela da, badakigu. Baina badakigu, baita ere, legediak ere balorazio-irizpideetan baimentzen duela gertutasun- edo ingurumen-irizpideak kontuan edukitzea. Eta guk inongo momentutan ez dugu esan hau erraza denik, eta horregatik planteatzen dugu prozesu bat bezala, urratsez urrats egiteko bide bat bezala, elikadura-burujabetzaren norabidean urrats bat bezala. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4952
10
86
26.06.2014
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Tira, Lazarobaster jauna, esan didazu alde batera eta bestera begiratzeko, baina nik esaten dizut, eta errepikatzen dizut, ekoizle batzuk gainbehera doazela, baina Euskadiko lehen sektorea ez dagoela gainbehera. Baina are gehiago esango dizut: zuk ez duzu ordezkatzen gaur Bilduren alde egiten duen lehen sektorea, lehen sektoreko ekoizle asko eta asko ezagutzen baititut, % 100 ez esatearren, eta behin edo behin esan dizut –eta horietako batzuk zuen zerrendetan doaz, edo zuen zerrendetan zihoazen Ganbera honetara–, ekoizle horiek ez datozela inola ere bat gaur zuk hemen adierazi duzunarekin. Beraz, zuk –eta argi eta garbi esan behar dizut, egunez egun ikusten baitut– ez dituzu ordezkatzen Bilduri babesa ematen dioten ekoizle gehienak, eta hori errepikatu egiten dizut. Beraz, gaur egun, Euskadiko lehen sektorea ez doa gainbehera. Ekoizleak bai, ekoizle batzuk gainbehera doaz. Gure zuzenketa aipatu didazu. Gure zuzenketa… Aurreko aurkezpenean esan dizut hemen gehien kontsumitzen dutenak kontsumitzaileok garela, eta horregatik ematen diogu garrantzia tokiko produktua sustatzeari. Eta hurbiltasunaz hitz egiten duzunean, esango didazu zer menu jarriko duzun zuk Arabar Errioxako jangela publikoetan? Hurbiltasunagatik esaten dut. Ardoa goizean, eguerdian eta gauean, eta horrela egunez egun, urteko 365 egunetan? Lazarobaster jauna, benetan, barregura ematen du! Barregura ematen du, horixe baietz!
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4953
10
86
26.06.2014
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, elikagaien erosketa publikoaren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Batetik, azken bilkurako azken puntu hau pare bat minutu lehenago buka dadin egiten dudan ekarpen txiki eta apal honetan, eserlekutik hitz egingo dut, eta pozten naiz berriro ere ustez lortuko dugun guztien adostasunagatik. UPyDren jarrera falta da, baina eskatuko nuke haren ekarpen handiak bat egitea guztien adostasun honekin. Eta, azkenik, ez dut uste oraingoz eztabaida honi askoz ideia gehiago ekarriko dizkiodanik. Eta oraingoz esaten dut, ziur bainaiz elikadura-burujabetasunak momentu handiak ekarriko dizkigula legealdi honetan hemiziklo honetara. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4d5e60ad-cd23-4219-9638-e176d5919457
parl_eu_4954
10
87
27.06.2014
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on lehendakari, sailburuok egun on. Egun on guztioi. Urte eta erdi Euskadiko lehendakari zaitugula, sarritan entzun dugu zure ahotik bai lehendakaritzan zaudenetik bai hauteskunde-kanpainan. Legealdiko lehenengo bi urteak, 2013a eta 2014a, ikuspuntu ekonomikotik txarrak izango genituela, eta hortik aurrera, hobetzen joango ginela. 2015ean, egoera hobetzea aurreikusten da". Hainbatetan entzun dizugu baieztapen hori, lehendakari jauna, karguan zaudenetik nahiz lehendik, hauteskunde-kanpainatik, hamaika aldiz esan izan baitzenuen: "Lehenengo bi urteak oso konplexuak izango dira; 2015etik aurrera, gora egitea espero dugu". Parece que se van a cumplir esas previsiones. Eta badirudi aurreikuspenak beteko direla. Aurreko astean egin zenuten Gobernu Kontseiluan, Euskadiko 2015eko ekitaldirako aurrekontu orokorraren aurreproiektua prestatzeko gidalerro ekonomikoak onartu zituen Jaurlaritzak. Aurrekontuak egiteko onartu berri dituzuen gidalerro ekonomikoak funtsezko atalak dira estrategiaplanen eta aurrekontuen artean dagoen lotura egon dadin. Gidalerroen helburu nagusia da gastuak kudeatzen dutenek ondo ulertzea zein testuinguru ekonomikotan egiten diren aurrekontuak eta orientabide argiak ematea. Testuinguru ekonomikoari eta perspektiba makroekonomikoei dagokienez, Jaurlaritzak emandako datuen arabera, Euskadiko Barne Produktu Gordinak 2013an 1,2ko beherakada izan bazuen ere, 2015erako igoera % 1,7koa izatea aurreikusten da. Eta enplegu mailari dagokionez, 2013an % 2,1 jaitsi zen, baina 2015erako % 0,6 handitzea espero da. Teniendo en cuenta esa información, nos gustaría saber en qué se basarán los presupuestos del próximo año. Informazio hau entzun ondoren, jakin gura genuke zertan oinarrituko diren datorren urterako aurrekontuak. Horregatik, lehendakari, honako galdera hau egiten dizugu: Jaurlaritzak aditzera emandako aurreikuspen positiboak oinarritzeko, zein datu eman ditzake lehendakariak gaurtik hasi eta 2015. urtearen amaiera arteko eperako? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4955
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok, sailburuok, jaun-andreok, egun on guztioi. Gorospe andrea, bai, horrela da eta baieztatu dezakegu. Euskadi hazi egingo da, eta enplegua sortuko du aurtengo bigarren seihilekotik aurrera. Gure aurreikuspena da Barne Produktu Gordina onbideratu egingo dela: ekonomia hazi egingo da, eta horrekin, enplegua sustatu egingo da, poliki baina tinko. Aurten, % 1eko hazkundea lortuko dugu, eta datorren urtean, % 1,7koa. Aurten bertan, bigarren seihilekoan, Euskadik enplegua sortuko du; okupazioa hazi egingo da. Gure aurreikuspena da, hemendik eta urtea bukatu arte, Lanbiden izena eman duten pertsonen kopurua jaistea. Apirilean eta maiatzean lortu genuena, ekainean ere lortuko dugu. Aurreikuspena da bigarren seihilekoan langabeziaren zerrendatik mila pertsona kentzea hilero batez beste; aurtengo bigarren seihilekoan, gutxienez sei mila pertsonak lortuko dute lana, eta langabeziaren zerrendetatik aterako dira. Gakoa enplegua eta ekonomia suspertzeko programa da. Esparru programa hau hasi da dagoe- neko emaitza onak ematen; zorroztasunak, estrategiak eta hitzarmenak hazkunde ekonomikoa eta enplegua sortzea ekarri dute. Horixe da 2016ra arte jarraituko dugun bidea, atzeralditik garapenera. Eusko Jaurlaritzak 2014-2016rako onartutako Enplegurako eta Ekonomia Berpizteko Esparru Programa, lortutako akordioek bultzatuta, bere fruituak ematen hasi da. Itxaropena dugu, adierazleak ere positiboak direlako: krediturako sarbidea aktibatu egin da, inbertsioa berreskuratu egin da, kaudimen handiagoa dugu, berriz ere A kategoria berreskuratu dugu, industria errekuperatzen ari da eta esportazioak handitzen ari dira. Azken datu positiboa da kontsumoa hazten ari dela: saltoki handietako salmentak % 1 hazi dira azken urte artekoan. Eta atzoko datu bat: barne-eskaria positibo bihurtu da (% 0,1), hiru urtez segidan negatiboa izan ondoren. EAEko ekonomia hazi egin da azken hiru hiruhilekoetan, bi urte eta erdiz atzeraldian egon ondoren. Eta, garrantzitsuena dena: okupazioa hazten ari da. Apirilean eta maiatzen emaitza positiboak lortu ziren Lanbiden, eta langabezian izena emandako pertsonen kopurua murriztea lortu zen. Enpleguaren joera positibo hori mantendu egingo da ekainean. Gure aurreikuspena da aurtengo bigarren seihilekoan hazi egingo dela biztanleria okupatua. Hemendik urte amaierara arte, langabezian izena emanda daudenak 6.000 gutxiago izatea espero dugu. Gainera, 2015ean, % 1,7 haziko gara, eta enplegu garbia sortuko dugu. Kudeaketaren zorroztasuna, enpresa babesteko estrategia eta hitzarmena bere fruituak ematen ari dira. Hazkundea neurritsua da, baina etengabea. Zuhurtziaz bada ere, konfiantza daukagu Euskadin hazten jarraituko dugula eta enplegu-aukera gehiago ematen jarraituko dugula. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4956
10
87
27.06.2014
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Galdera, Laura Mintegi Lakarra EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, publizitate instituzionalari buruz
Egun on, legebiltzarburu andrea, lehendakaria, legebiltzarkideak. Euskadiko Publizitate eta Komunikazio Instituzionalari buruzko 6/2010 Legeak honela dio: "Ezingo da zabaldu argi identifikatzen ez den eta administrazioerakunde sustatzaile edo kontratatzailearen berariazko aipamenik jasotzen ez duen publizitateko kanpaina instituzionalik". Eta hauxe da galdera: Zein dira Jaurlaritzak dituen irizpideak legea betetze aldera? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4957
10
87
27.06.2014
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, Laura Mintegi Lakarra EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, publizitate instituzionalari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari, jaun-andreok, egun on. Mintegi andrea, debate hau bere lekuan kokatzeko nik uste dut ezinbestekoa dela argi eta garbi uztea hasiera-hasieratik, komunikabideetan espazioak erosteari dagokionez, bi modutara jokatu daitekeela: bata da kanpainen bitartez, kanpaina publizitarioen bitartez; bigarrena da patrozinioen bitartez. Lehenbizikoak administrazioak berak bultzatzen ditu, administrazioaren kabuz egiten dira, eta orokorrak izaten dira; bigarrenak, ordea, komunikabideen kabuz antolatzen dira, eta beti ekintza publizitario edo informatibo konkretuetarako egiten dira. Zuk aipatzen duzun artikulua programakanpainetarako bakar-bakarrik aplikatzen da, ez patrozinioetarako, berez erabat ezberdinak direlako. Eta Gobernu honek hori bete-betean eta kasu guztiguztietan errespetatu izan du. Hain zuzen ere, kanpaina guztiek egin dute bereizketa hori. Patrozinioetan desberdina da inguru guztietan, ez bakarrik hemen, aurreko gobernuetan eta administrazio guztietan ere bai. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4958
10
87
27.06.2014
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Galdera, Laura Mintegi Lakarra EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, publizitate instituzionalari buruz
Egun on, berriz ere. Nik ez dakit sailburu jaunak, irakurri dudan testutik, zer parte ez duen ulertzen, baina oso argi esaten da argi eta garbi adierazi behar dela nor den kontratatzailea. Deitu kanpaina, deitu patrozinioa. Kasu honetan, hiru gauza urratu dira, eta oso larriak dira hirurak. Bata, legea bera urratu da. Bigarrenik, herritarrekiko konfiantza urratu da, eta hirugarrenik, aprobetxatu izan da norberaren sokako hedabideak finantzatzeko eta diskriminazio alderdikoi bat egiteko, zenbait hedabide finantzatu baitira, beste batzuen kaltetan. Beraz, deitu nahi duzun moduan: deitu patrozinioa edo deitu kanpaina. Izan ere, fondo publikoak bidegabe erabiltzeak zehazki esan nahi du diru publikoak funtzio publikoarekin loturik ez dauden erabileretara bideratzea. Y por lo que yo sé... ez da sartzen funtzio publikoaren barruan, zeharka, hiru sailen propaganda egitea, diru publikoa erabiliz, esan gabe hiru sail horiek (Hezkuntza Saila, Enplegu Saila eta Osasun Saila) zerbitzu horiek egunkari jakin batzuetan ordaintzen ari direlaHortaz, iruzurra egin da hemen; batez ere, herritarren konfiantzari egin zaio iruzurra, eta hori oso larria da; izan ere, nola berreskuratzen da konfiantza? Nola esan herritarrei orain arte gaizki egindakoa ondo egingo dela aurrerantzean? Nola esan diru publikotik ia 70.000 euro ordaindu direla, ezkutuan, hiru sailen propaganda egiteko, ohartarazi gabe artikulu eta erreportaje horiek ordaintzen ari zirela eta diru publikoak bidegabeki ari zirela erabiltzen? Horri buruz ari gara hitz egiten. Kamufla ezazu nahi duzun bezala, patrozinio edo kanpaina deituta, baina errealitatea da diru publikoa erabili dela, ezkutuan eta bidegabeki, propaganda egiteko, eta horrek izen bat izan dezakeela. Legezko izen bat izateaz gain –adibidez, fondo publikoak bidegabeki erabiltzea–, faboritismoa, kutunkeria eta adiskidekeria esan nahi du. Horixe ari gara ikusten hemen. Beraz, hauxe da kontua: Euzko Alderdi Jeltzalearen estiloaren adibidea al da? Anteriormente le hemos oído a un parlamentario, y lo diré literalmente: "Parece que Berria es libre de decir mentiras, tan libre como para solicitar ayudas económicas". Aurretik ere ikusi izan dugu nola esan den parlamentari baten aldetik, eta hitzez hitz esango dut: "Berriak gezurra esatea libre du nonbait, dirulaguntzak eskatzea bezain libre". Horrek zer esan nahi du? Bakoitzak diru publikoak bere probetxurako hartzen dituela? Dirulaguntzetarako dirua EAJrena dela? Alderdiaren zerbitzurako ipini behar dela? Berak erabaki behar duela diru publikoarekin zer-nolako erabilera egingo den bere interesetarako? Horretaz ari gara, sailburu jauna, horretaz ari gara: iruzurraz eta batez ere –eta, nire ustez, hori da larriena– konfiantza-faltaz. Eta behin konfiantza galduta, benetan zaila da berreskuratzea. Herritarrok nola berreskuratuko dugu konfiantza hori? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4959
10
87
27.06.2014
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, Laura Mintegi Lakarra EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, publizitate instituzionalari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Mintegi anderea, zuk aipatu duzun artikulu hori nik ondo irakurrita daukat, eta egiaztatu ahal izango zenuenez, kanpainez ari da bakar-bakarrik. Eta kanpainak dira gauza bat eta patrozinioak, ondotxo dakizunez, erabat desberdinak dira hemen eta administrazio guzti-guztietan. Zuk komunikabide lagunak aipatzen dituzu. Nik hau bakarrik esango dizut: kasu honetan, 2013ko memorian, gaur bertan Legebiltzar honek eskueran izango duen memoria horretan, agertzen denez, argi erakusten da Gobernu honek bere publizitatea komunikabideen artean banatzeko orduan objektibotasun osoz jokatu izan duela. Eta, gainera, hor egiaztatuko duzu CIESen zerrendan nola datorren, zerrenda hori puntuz puntu eta zehatz-mehatz jarraitzen duela, hurrenkera berdinean, Gobernu honek hemen komunikabideen artean banatutako publizitatean. Lehenengo eta behin Vocento dagoela, dagokion moduan, gero Noticias taldea datorrela, gero Gara egunkaria, gero El País egunkaria, gero Berria egunkaria eta, azkenez, El Mundo egunkaria. Beraz, legezkotasun osoz jokatu izan dugu Gobernu honek horretan, legezkotasun osoz, irizpide objektiboekin banaketa eginez komunikabideen artean. Patrozinioa ez du Administrazioak antolatzen. Ez du Administrazioak bultzatzen, komunikabideen ekimenez egiten delako. Eta komunikabide bakoitzak diseinatzen edo antolatzen du, bere irizpideen arabera, esparru hori nola antolatzen den, nola egituratzen den. Eta, batzuetan, estilo-liburuetan agertzen da zehatzmehatz aipamena egin behar dela; beste batzuetan, beste era edo modu batean agertzen da. Zuk gauza asko esaten duzu. Legezkotasuna erabat bermatuta dago kasu honetan; legearen urraketarik ez dago. Zuk esaten duzu norbere irudia hobetzeko kanpainak egiten direla. Nik azken bolada honetan norbere irudia egiteko edo hobetzeko ikusi dudan kanpainarik biribilena "En Gipuzkoa hacemos las cosas bien" izan da, "España va bien" haren antzekoa. Publizitatearen banaketaz hitz egiten didazu. Gure publizitatearen banaketa objektiboa dela erakutsarazteko nik esan dizut irizpide objektiboak izan direla denak. Berriak eta Garak kezkatzen bazaituzte, benetan horiek euren lekuan dute CIESen arabera. Eta hortik aurrera, patrozinioa administrazio guztiek egiten duten bezala antolatzen eta egiten da. Berdin-berdin, ez dago desberdintasunik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4960
10
87
27.06.2014
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Galdera, José Antonio Pastor Garrido Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, albiste-tarteak publizitatea eta propaganda egiteko erosteari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, Erakundeetako Publizitateari eta Komunikazioari buruzko Legearen 5.3 artikulua: "Erakundeen publizitateak ez du akatsik eragin behar, ez anbiguotasunagatik ez datuen zehaztasun ezagatik ez omisiogatik ez beste zeinahi arrazoigatik ere". Badakit EAJk ez zuela lege hori bozkatu, abstenitu egin zela, aurreko Gobernuak aurkezturiko ekimenetan egin ohi zuen moduan; beraz, zure Gobernuaren testu bat ere aipatuko dizut, hain zuzen, Kode Etikoari eta Jardunbideari buruzko 11.6 artikulua: "Kargu publikoa gauzatzean zintzotasunez jokatzeak, egiazkotasuna eta sinesgarritasuna transmititzeko gai izateaz gainera, esan nahi du ez dela iruzurrik egin behar edo nahasi behar edo ez direla estali behar konpondu beharreko arazoak". Legearen aurka, eta zuk hartutako konpromisoaren aurka, zure Gobernuko kideek herritar guztien dirua ematen diote zure Gobernuaren eta zure alderdiaren kideko den komunikabide-talde bati. Eta ez da hori larriena; izan ere, guztion diruarekin, propaganda hutsa dena ezkutatzen da, benetako berriak izango balira bezala. Iruzur egiten diezue irakurleei eta ez duzue legea betetzen. Behin eta berriro egiten duzue, hainbat sailetatik, eta beti talde beraren mesedetan. Horregatik galdegiten dizugu zer irizpide duzuen ikusirik behin eta berriro erosten direla albiste-tarteak ezkutuan publizitatea egiteko, Erakundeen Publizitateari eta Komunikazioari buruzko Legea eta, halaber, zure Gobernuaren Kode Etikoa urratuz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4961
10
87
27.06.2014
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, José Antonio Pastor Garrido Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, albiste-tarteak publizitatea eta propaganda egiteko erosteari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Pastor jauna, Jaurlaritza hau zorrotza eta arduratsua izaten ari da publizitatera bideratutako baliabide publikoen administrazioari dagokionez. Biak: zorrotza eta arduratsua. Zorrotza; izan ere, 2013an, gaur Legebiltzarreko kide guztien eskura jarri den memoriak dioenaren arabera, eta aipatzen ari garen legea indarrean sartu zenetik, aurreko Gobernuak urteko batezbesteko modura ezarritako diruaren erdia –zehatz mehatz– bideratu zuen publizitatera. (Murmullos) Ez jarri urduri; utz iezadazue amaitzen. 2011n, legea indarrean sartu zen urtean, 10,6 milioi euro erabili zituen aurreko Gobernuak; 2012an, 8,6 milioi. 2013an, Jaurlaritza honek, 4,8 milioi euro; aurreko Jaurlaritzaren batezbestekoaren erdia legea indarrean sartu zenetik. Halaber, arduraz ari da jokatzen espazioen banaketan. Lehen ere aipatu dut: zorrotz egokitzen zaio CIESen zerrendari komunikabideen artean banaketa egiteko orduan. Prentsa idatzian, urrunago joan gabe, eta memorian ageri den moduan, Vocento-ra % 17 bideratu zen, Noticias-era % 7,7, Gara-ra % 2 –pixka bat gutxiago–, El País-era % 1,3, Berria-ra % 1,1 eta El Mundo-ra % 1. Beraz, zehatz-mehatz eta arduraz bete da CIESen zerrenda eta horren arabera egin du Jaurlaritza honek komunikabideetako publizitate-banaketa. Kanpainen eta patrozinioen arteko bereizketari dagokionez, horri buruzko aipamen laburra egin berria diot Mintegi andreari –euskaraz izan arren, pentsatzen dut ulertuko zenuela–; dakizun moduan, patrozinioek eta kanpainek guztiz arau desberdinak dituzte alor horretan. Beraz, Jaurlaritzak zehatz-mehatz bete du legalitatea; objektibotasunaren eta inpartzialtasunaren printzipioak goitik behera bete dira komunikabideetako publizitate-banaketan. Bide batez, patrozinioa zehatz-mehatz banatu da, komunikabideek egindako eskaeren arabera. Komunikabide-talde bat bakarrik aipatu duzu, baina komunikabide-talde askok jaso dute patrozinioa, asko patrozinatu dira Jaurlaritzaren publizitate-ekimenetan, eta zail xamarra izango da –oso zaila– Jaurlaritzaren kideko komunikabideak izatea eta Jaurlaritza honi doako txaloak ematen aritzea. Ez naiz ari aurrekoak; honetaz ari naiz. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4962
10
87
27.06.2014
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Galdera, José Antonio Pastor Garrido Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, albiste-tarteak publizitatea eta propaganda egiteko erosteari buruz
Begira, lehenik eta behin, tamalgarria da lehendakariak aurpegia eman nahi ez izatea eta bere bozeramailearen atzean babestu nahi izatea. Eta, bene-benetan, Erkoreka jauna, esan duzuna ez dut ulertu, ez euskaraz esan duzulako, baizik eta zuk erantzundakoa ulertezina delako. Erabat ulertezina delako. Izan ere, ez naiz ari zalantzan jartzen zenbat gastatzen den, baizik eta zertarako gastatzen den eta nola egiten den. Eta zu eta zure Jaurlaritza herritarrak engainatzen ari zarete, ontzat emanez albiste moduan saltzen diren publizitate eta propagandak. 2013an, 140.000 euro oparitu zenizkieten Euskomediako enpresa guztiei (EAEko turismoaren sustapena, Enplegu Sailaren jardueren hedapena, Lanbide Heziketako Kongresua, eta abar), bi orrialdeko iragarkiak alde batera utzita. Nire taldeak idatziz galdetu zizun horri buruz, eta zuk besterik gabe esan zenuen sailek erabakitzen duten zerbait dela (lehendakariaren erantzuna). Eta hori ez zen nahikoa izan: 2014an, dagoeneko 55.000 euro gastatu dituzue –guk dakigula behintzat– Osasun Sailaren jarduera zabaltzen, Wert Legearen aurkako erreportaje batean edo Osalaneko arduradunari egindako elkarrizketa batean. Hau ez da publizitate-gastuari buruzko eztabaida. Izan ere, aurreko legegintzaldian –bide batez, ez gara ari horri buruz, nahiz eta zuek eta baita PPk ere gustuko duzuen jasotako herentzia aipatzea–, 13,1 milioi euro gastatu zenituzten azken laurtekoan; Ibarretxeren Gobernuak, aldiz, 17, 5 milioi. Baina arazoa ez da zenbat gastatzen den, baizik eta zer egin nahi den publizitatean ustez gastatzen den kopuru horrekin. Eta zenbait kontu-sail publizitate-gastu gisa ezkutatzen badituzue, eta gainera talde bati esleitzen badizkiozue eta herritarrei iruzur egiten badiezue –izan ere, inoiz ere ez da esaten informazio horiek publizitate-gastuak direnik, baizik eta egiazko berri gisa ematen dira– Publizitate Legea urratzen ari zarete eta, halaber, zuen Kode Etikoa urratzen ari zarete. Eta, Erkoreka jauna, eztabaida hau, batez ere, gardentasunari buruzkoa da, baliabide publikoen kontrolari eta baliabide horiek kideko komunikabideei laguntzeko erabiltzeari buruzko eztabaida, eta, azken finean, legea betetzeari buruzko eztabaida. Hori dela eta, lehendakari jaunari eskatu nahi diot, Jaurlaritza honen arduradun nagusia denez, bere gain har ditzala dagozkion erantzukizunak eta zatarkeria honen arduradunei betearaz diezazkiela. Eta, jakina, halaber, eskatzen dizut berreskura dezazula kutxa publikotik helburu horietarako inoiz ere atera behar ez zuen diru publikoa.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4963
10
87
27.06.2014
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, José Antonio Pastor Garrido Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, albiste-tarteak publizitatea eta propaganda egiteko erosteari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Pastor jauna, nire jarrera ulertezina izango da, baina ulertezina iruditzen zaidana zure jarrera da, galdera horiek egiten dituzulako, zuek atzean duzuena ikusirik. (Murmullos) Begira, ikus dezagun, patrozinio jakin batzuei buruz bakarrik hitz egin didazu. Jaurlaritza honek 2013an aurrera eramandako patrozinio guztiak gaur Legebiltzar honetan eskura izango duzuen memorian jasotzen dira. Baina zenbait adibideren bidez adieraziko dizut zuk hautatutako patrozinioak –hemen aipatu dituzunak– partzialak edo ez-osoak direla eta, beraz, faltsuak. Hori bai dela errealitatea faltsutzea. Begira, 2013ko patrozinioak: 15.000 euro SERi Bilbao Irratiaren laurogeigarren urteurrenagatik, 6.000 euro Onda Cero-ri Euskadi turismorako eta inbertsiorako norako gisa aurkezteko programa batengatik, 150.000 euro El Correo-ri Fun and Serious Game programagatik (Bilbon egin zuten programa bat), 200.000 euro Diario Vasco-ri, "San Sebastián Gastronómica"-gatik. Benetan uste duzu komunikabide horiek guztiak Jaurlaritzaren kidekoak direla? Benetan diozu? Ez naiz ari aurrekoagatik, e? Jaurlaritzari honen kidekoak? Benetan uste duzu komunikabide horiek guztiek, patrozinioa aitzakiatzat hartuta, diru hori erabiltzen dutela Jaurlaritza honi doan txalo egiteko? Ez, ez! Esan ezazu egia osoa! (Murmullos) Hitz egin ezazu patrozinio osoari buruz; ez aukeratu hiru komunikabide... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4964
10
87
27.06.2014
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, José Antonio Pastor Garrido Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, albiste-tarteak publizitatea eta propaganda egiteko erosteari buruz
Ez aukeratu kasu batzuk bakarrik. Patrozinio oso bat dago, administrazio publiko guztiek egin ohi duten bezala, eta patrozinio hori ekitatiboki aukeratzen da talde guztiekin. Nahi baduzu, talde guztiei eskatuko diegu itzul ditzatela, Jaurlaritza honenak eta zure Jaurlaritzarenak.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4965
10
87
27.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on denoi. Egun on, lehendakari jauna. Gaur hemen nire galderari aurre hartuz esan duzun moduan, joan den hilaren 17an, Ekonomia sailburuak, Gatzagaetxebarria jaunak, EAEko BPGaren aurreikuspen ekonomikoak iragarri zituen 2015erako, eta, aldi berean, horiekin bat, enplegu-sorkuntzari buruzko aurreikuspenak egin zituen. Hala, BPGaren hazkundea 1,7koa izatea aurreikusi zuen, gaur hemen berretsi duzun moduan, eta 5.000 enplegu sortzea. Aurreikuspen horiek aski ez zirela pentsatuta, sailburuak iragarri zuen urrirako aurreikuspen are hobeak aurkeztu ahal izango zituela, zuek eskura zenituzten parametro ekonomikoak oinarri hartuta. Argi dagoen moduan, Alderdi Popularra pozik dago aurreikuspen ekonomikoak eta enplegu-datuak hobetu direlako, baina egia da, halaber, aurreikuspen horiek zalantza asko sortzen dizkigutela. Legebiltzar-talde hau prest dago laguntza emateko eta bere esku dagoen oro egiteko eta desenplegu-tasak murrizteko; izan ere, horrek izan behar du zure Jaurlaritzaren kezka nagusia, Urkullu jauna, Lanbideko zerrendetan lan-merkatuan sartzeko zain jarraitzen duten 178.000 euskal herritar horiek. Eta ez dugu nahi esperantza faltsuak sortzea, ez bailitzateke bidezkoa beren aukeraren zain dauden euskal herritar horientzat guztientzat. Halaber, ez dugu nahi hazkundea zuen gain bakarrik hartzea, gezurra delako EAEko ekonomia..., hau ez delako itsasoaren erdian dagoen uharte bat. Horregatik guztiagatik, mesedez eskatzen dizugu azal dezazula 2015eko BPGaren hazkundea eta enplegu-sorkuntza oinarritzen duten datuak zuen Jaurlaritzaren erantzukizuna bakarrik diren. Zure meritua bakarrik dela uste duzu?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4966
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Llanos andrea, aurrekontuaren aurreproiektua egiteko jarraibide ekonomikoetan jasotzen dira % 1,7ko hazkunde-aurreikuspenari eta enplegusorkuntzari buruzko datuak oinarrian dituzten faktoreak. Begira, hamar adierazle aipatu edo azpimarratuko dizkizut berriz ere: industria-sektorea % 2,8 haziko da; zerbitzuak ere % 1,6 haziko dira; eraikuntzak beheranzko bidea utziko du, eta egonkortu egingo da; barne-eskaria % 1,5 haziko da eta kanpo-eskaria % 0,2; etxeetako kontsumo-gastuak hobera egingo du kontsumitzaileen konfiantza handitzeagatik eta interestasa baxuengatik; nazioarteko inguruneak garapen positiboa du –NDFk % 3,9ko hazkundea aurreikusten du–; euro-guneak ere dinamismoa berreskuratuko du, eta % 1,5eko hazkundea izango du; eraikuntzako eta ekipo-ondasunetako inbertsioa hazi egingo da; EAEko merkataritza-kuotak gora egingo du, baita esportazioek ere –une honetan, % 3,4an daude–. Eusko Jaur- laritzaren politika ekonomikoa ere serioa eta zorrotza da, eta hori ere adierazle bat da; adierazle horien guztien artean beste bat. Enplegu-sorkuntzari eta hazkunde ekonomikoari buruzko aurreikuspenak egiteko Jaurlaritza zer faktore eta baldintzatan oinarritu den galdetu didazu. Horiek dira faktoreak. Adibidez, kontratazioa ere gora egiten ari da, eta 2015ean % 1,7 haztea aurreikusten da –krisia hasi zenetik lehenengo aldia izango litzateke–; enplegu-sorkuntzari dagokionez, berriz, lanaldi osoko 5.300 lanpostu inguru sortzea aurreikusten dugu. Eta datu horiek geure egiteari edo ez egiteari dagokionez, uste dut Gorospe andreak egindako galderari erantzunez, jadanik aipatu ditudala hitzarmenirizpideak; irizpide horiek txalotzen ditut, eta horiek bultzatzen jarraituko dut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4967
10
87
27.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Begira, lehendakari jauna, nire lehenengo hitzaldian jadanik esan dizut nire alderdiak ekonomia hobetzeko eta enplegua sortzeko behar den laguntza emateko borondatea duela, baina, halaber, zalantzak agertu dizkizut zure aurreikuspenen fidagarritasunari buruz. Gainera, ez dira besterik gabe eta arbitrarioki sortutako zalantzak, baizik eta lehendik egindako aurreikuspenetan eta horien betetze-mailan oinarrituak. 2013ko ekitaldirako Euskadin 42.000 enplegu mantenduko zirela eta 12.700 lanpostu berri sortuko zirela iragarri zenuten, baina guztiz kontrako emaitzak lortu ziren; izan ere, zuek agindutako lanpostu-kopuru hori bera suntsitu zen. Esan behar dizut, maiatzeko urte arteko datuak erreferentzia gisa hartuta, Espainia osoan 320.000 langabe gutxiago zeuden bitartean –% 6,5eko murrizketa esan nahi du horrek–, Euskadin, murrizketa hori % 1,8koa bakarrik izan zela; azken urtean langabezia gutxien murriztu duen autonomia-erkidegoa gara. Urkullu jauna, saiatzen zarete irudikatzen Euskadi ekonomia aldetik gaizki dagoenean Espainia markak eragozten duelako dela, eta aurreikuspenek hobekuntza nabarmenak adierazten dituztenean, aldiz, zuena bakarrik da meritua. Bada, begira, nazioartean ezezik, Espainian ere gauzak dezente hobeto jartzen hasi dira; hala, Espainiako BPGaren hazkundeaurreikuspena % 2,2koa da. Hemen, 2014an eta 2013an izan da hazkundea, baina Espainian lehendik hazten hasia zegoen BGPa. Baina, Euskadin, esan bezala, hobekuntza hori atzerapen gehiagorekin ari da nabaritzen, eta horrek erantzule bakar bat du, hain zuzen, zure Jaurlaritzaren geldotasuna; izan ere, planak egiten dituzue, baina emaitzarik gabeko planak, zuen ezgaitasunean oinarritzen direlako, berreskurapen ekonomikoa atzeratuz eta euskal herritar askok lanpostu bat lortu ahal izatea oztopatuz. Ez saiatu susperraldi ekonomikoa kapitalizatzen, lehendakari jauna. Susperraldi hori ez da iritsiko Euskadira zure eskutik, baizik eta Mariano Rajoyren Gobernuak bultzatutako egiturazko erreformen eskutik, zeinak, bide batez, Euzko Alderdi Jeltzaleak baztertu egin baititu, baina horiek ahalbidetuko dute, BPGaren hazkunde txikiagoarekin, enplegua sortzen hastea. Eta kontrako botoa eman zenioten horri. Euskal ekonomia izate autarkiko eta idealizatu gisa aurkeztu nahi duzue, baina hori ez da horrela. Ekonomia nazionala eta EAEko ekonomia ez dira izate bereiziak, baizik eta elkar lotuta daude; eta Espainia krisitik aterako da, eta horri esker, Euskadi ere bai.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4968
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Gracias, señora presidenta. Tira, Llanos andrea, zure arrazoiketari tira eginez, datuak oso negatiboak zirenean Jaurlaritza honen errua bazen, datuek hobera egiten dutenean, hiruko erregela bera aplikatuz, espero dut gauzei buelta emateko gaitasuna aitortuko diguzula eta datu positiboak ere Jaurlaritza honi egotziko dizkiozula. Eta, ez dakit, ez dut ulertzen nola aurkezten duzun hau bezalako gai bat Espainiako estatu osoaren eta EAEko ekonomiaren bilakaeraren arteko konfrontazio gisa. Ez dut ondo ulertzen, berez kezkatu beharko gintuzkeen bilakaera positiboa denean. Edonola ere, gauza bat esango dizut; begira: 2013aren amaieran, Lanbidek desenplegu gutxiago zuen 2012aren amaieran baino. Eta 2012an, zuek ere babestu zenuten legegintzaldi hartako Gobernua. Begira, gure eredu ekonomiko produktiboa industriala da; Estatuan baino hamar puntu gehiago. Hazkundea eta enplegua mantsoagoak izaten dira, baia, baina irmoagoak eta seguruagoak epe ertain eta luzera. Espainiako merkatua hazi egiten bada –eta oso ondo iruditzen zait–, hori ona da gure enpresentzat. Espainiako arazo ekonomikoa desberdina da, Llanos andrea, eta oso ondo dakizu hori. Beherakada handiagoa izan zen, eta gaur egungo egoera ere okerra- goa da. Espainian askoz ere gehiago murriztu da enplegua, ekoizpen-oinarri industriala ahulagoa delako, eta ziurgabetasunean eta unean uneko aldagaietan gehiago oinarritzen den ekonomia bat delako. Euskadin, aldiz, beste egonkortasun-faktore bat daukagu, lehen esan dudan moduan, alegia, lortu ditugun adostasunak. Adostasun zabala daukagu aurrekontu-egonkortasunaren alorrean, berrindartze ekonomikoa eta enplegua sustatzeko politiken alorrean, alor fiskalean eta defizitaren murrizketan –hain zuzen, defizita zerora eraman ahal izango genuke hiru urtean–. Llanos andrea, gogorarazi nahi dizut zure taldeak hitzarmen horietan guztietan hartu duela parte. Oinarri adostu sendo eta zorrotz horrek ahalbidetzen du hazkunde ekonomiko iraunkorra eta enpleguaren sorkuntza. Horixe aipatu izan dut gai honi buruz hitz egiteko aukera izan dudan guztietan, eta beti txalotu izan dut lorturiko adostasuna. Ez dakit zein den eztabaida. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4969
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Joan den urtean, UPyDk ekimen bat aurkeztu zuen Diputatuen Kongresuan, Gobernuak beharrezko lege-erreformak bultza zitzan –Konstituzio-erreformak barne– Espainian forupeko bakar bat ere egon ez zedin. Alderdi guztiek kontrako botoa eman zuten. Duela bi aste, UPyD antzeko ekimen bat aurkeztu zuen Ganbera honetan, Eusko Jaurlaritzari eta Espainiako Gobernuari eskatuz beharrezko legeerreformak bultza zitzaten forupeko izaera desagerrarazteko. Denek kontrako botoa eman zuten; horrek erakusten du, bistan denez, alderdi politiko tradizionalek, alderdi politiko zaharrek ez dutela nahi inolaz ere herrialdeak modernizatzeko behar dituen erreformak aurrera ateratzea, horien artean, forupeko izaera desagerraraztea. Gure ustez, nahitaezkoa da lehendakariari galdetzea forupeko izaera anakronikoari buruz, eta hari eustearen alde badago, desagerrarazi edo murriztu dezan galdegin nahi diogu. Espainian hamar mila forupeko baino gehiago daude, eta laurehun baino gehiago Euskadin; horien artean, besteak beste, Jaurlaritzako kideak, legebiltzarkideak, Arartekoa, epaile eta fiskalak. Beraz, galdera hau egin nahi dizut, lehendakari jauna: Forupeko izaera anakronikoa behin betiko desagerrarazteko pausoak ematearen aldekoa zara? Eta, bide batez, lehendakari jauna, azal iezaguzu zergatik kritikatzen duzun erregearen forupeko izaera –gu ere ados gaude horrekin, hain zuzen, Espainian ez duelako forupekorik egon behar–, baina, aldiz, zeurea defendatzen duzun. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4970
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Maneiro jauna, forupeko izaera aztertzearen aldekoa naiz, eta horren aldeko botoa eman nuen. Así lo voté. Horretarako, esan duzun bezala, joan den hilaren 12an –duela bi aste– kargu publikoen berme-erregimena eta haren mugak aztertzeko, horri buruz hausnartzeko eta egokitzeko prozesu bat jarri genuen martxan Ganbera h onetan. Maneiro jauna, legearen aurrean berdintasunprintzipioa mantentzearen aldekoa naiz, eta zigorgabetasunaren guztiz aurka nago, baita nahita forupeko izaera eta zigorgabetasuna nahastearekin ere, hori ondoriozta baitaiteke eztabaida honetara ekarri duzun planteamendua ikusita. Forupekoa berdin epaitzen da, baina auzitegi batek egiten du hori. Oso gertuko adibideak ditugu, Maneiro jauna. Herri honetan, lehendakari bat auzipetu da, Ganbera honetako presidentea ere bai, Ganbera honetako Mahaiko kideak, alderdi politikoetako goi-karguak... Forupeko izateak ez du inolaz ere zigorgabe geratzea esan nahi; argi utzi behar dugu hori. Gai hori aztertu, horri buruz hausnartu eta egokitzapenak egitearen aldekoa naiz. Baina oso deigarri gertatzen zait, Ganbera honetan neurri hori onartu eta bi astera bakarrik, hartutako erabaki bati buruz berriz ere galdetzea. Eta neure buruari galdetzen diot zein ote den zure asmoa, eta uste dut ez litzatekeela batere ondo egongo herritarrak nahasi nahian bazabiltza, batzuek eta besteak norgehiagokan jarri nahi badituzu epe laburreko demagogia erabiliz eta forupeko izatea eta zigorgabetasuna nahastuz edo populismoa erabiliz. Ez dakit arrazoiak soberan dituzun, baina arrazoi horiek erabili izan ditut nik beti. Eta Joan Karlos I.ari buruko galderari dagokionez, erregeak bortxaezintasuna du. Erregeak. Juan Carlos I.a ez da erregea. Erregeak bortxaezintasuna du. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak eta neronek kritikatu izan dugu erabili izan den prozedura –edo atzora arte erabili izan dena– une honetan inolako erantzukizun publiko instituzionalik ez duten pertsonei forupeko izaera emateko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4971
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Bai, eskerrik asko lehendakari jauna. Neure buruari galdetzen nion zer asmo ote zenuen. Gure asmoa forupeko izaera guztiak desagerraraztea da. Eta, jakina, gogorarazi duzu duela bi aste ekimen bat onartu zela hemen, baina zuek abstenitu egin zineten eta Eusko Jaurlaritzari eta Espainiako Gobernuari forupeko izaera guztiak desagerraraztea eskatzearen aurkako botoa eman zenuten. Hortaz, jakin nahi dugu ea, zure ustez, forupeko izaera horiek mantendu egin behar diren, murriztu egin behar diren edo erabat desagerrarazi behar diren. Gure ustez, desagerrarazi egin behar dira. Begira, Espainian, hamar mila forupeko baino gehiago daude; Euskadin, laurehun baino gehiago. Portugalen bat dago, Italian bat dago, Frantzian hamar, Alemanian batere ez, Erresuma Batuan ere ez eta Estatu Batuetan ere ez. Ez duzu uste hori aldatu egin behar dela eta Euskadik eta Espainiak modernizatu egin behar dutela, hain zuen, herritar guztiok legearen aurrean berdinak izateko? Guk horixe uste dugu, jakina. Eta horren arrazoiak emango dizkizut: herritar guztiok berdinak izan behar dugulako legearen aurrean; herritar guztiok berdin tratatuak izan behar dugulako; forupeko izaera berdintasun-printzipioaren salbuespena delako, herritarrak bereizteko modu bat eta trataera desberdina emateko modu nabarmen bat; forupekoak auzitegi jakin batzuek –Auzitegi Gorenak edo Justizia Auzitegi Nagusiak– epaitu ditzaketelako edo gaitzaketelako, hain zuzen ere, alderdi politikoek kutsatutako auzitegiek eta, beraz, forupekoak aldeko tratua jaso dezakete, eta noski, horrek esan nahi du herritar guztiek ez dutela tratamendu bera jasotzen. Gainera, forupeko izaerak prozedura atzeratu eta disfuntzioak sortzen ditu, eta oso garrantzitsua den beste zerbait ere bai: herritarrei aditzera ematen die justizia ez dela berdina guztiontzat. Hain zuzen, forupeko izaerak zerikusi handia du zigorgabetasunarekin eta zerikusi handia du ustelkeriarekin. Pribilegio bat da, anakronismoa, eta desagerrarazi egin behar da. Helburu hori lortzeko pausoak eman ditzazun animatzen zaitut.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4972
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, hazkunde ekonomikoaren gaineko aurreikuspenei buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Maneiro jauna, eskertuko nizuke, gure eremutik kanpoko beste eremu batzuekin konparazioak egitean, zorrotz jokatzea. Egia da forupeko egoera desberdinak egon daitezkeela, baina, halaber, jakin beharko litzateke zer inguruabar eta baldintza ezartzen diren beste sistema politiko batzuetan kargu politikoak dituzten pertsonei dagokienez. Edonola ere, uste dut Espainiako estatuan berrehun mila forupeko baino gehiago daudela. Ahaztu egin dituzu poliziak, epaileak..., eta forupeko izaera duten beste pertsona batzuk. Berriro diot: ez gaitezen arinegi ibili; ez gaitezen erori epe laburreko demagogian edo populismoan. Zure justifikazioan ere erresistentzia numantinoa aipatzen duzu; ni, berriz, zentzuaz eta zorroztasunaz ari naiz. Ezinezkoa da hain erreforma garrantzitsuari aste batetik bestera heltzea. Aztertu egin behar dira sistema judizial osoari, instrukzio judiziala egiteko moduari eragiten dion neurri horren arrazoiak eta ondorioak. Oso ondo dakizu forupeko izaera erabat desagerrarazteko proposamena aurrera ateratzeko aldatu egin behar direlako Konstituzioa, Autonomia Estatutua eta beste zenbait lege, eta, noski, hori ezin da egin bi astetan. Forupekoen pribilegioei buruz hitz egiten da; hala ere, izaera horrek mugak ere jartzen dizkio forupekoari eta kausa berean prozesatutako pertsona guztiei, kasua berrikusteko eskubide konstituzionala galtzen baitute, alegia, ez dago bigarren instantziarik. Kargu publikoen bermeei eta mugak hemen onartutako moduan aztertzeko, horiei buruz hausnartzeko eta egokitzeko prozesu bat Ganbera honetan lehenbailehen martxan jartzearen aldekoa naiz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4973
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkiet, Eusko Jaurlaritzari oposizioa egiteko zeregina betez, UPyDri babesa agertu dieten oposizioko talde guztiei eta, zehazki, Publizitate Legearen urraketa nabarmen honekin lotutako gertaerak salatu dituztenei. Nire eskerrik beroenak. Ez dira hiru kasu, ez dira hiru –lehenago hitz egin duten talde batzuek hiru kasu aipatu dituzte–; bost dira gutxienez, eta askoz ere gehiago izan daitezke. Errepasa ditzagun gainetik gertaerak. Egia esan, lehenengo eskandaluaren berri izan ondoren –Hezkuntza Sailak Lomce-ri buruz proposatutako publizitatearena– konturatu gara ilegaltasunegoera hori gehiagotan eta Eusko Jaurlaritzako hainbat sailetan ere eman dela. Horrek esan nahi du, gure ustez, Eusko Jaurlaritzak estrategia bat izan duela kideko duen eta ideologikoki hurbilekoa den komunikazio-taldeari,alegia, Noticias taldeari mesede egiteko eta finantziazio emateko. Beraz, gure ustez, Eusko Jaurlaritzak estrategia bat du Euzko Alderdi Jeltzaleko lagun jakin batzuek legez kanpo finantzatzeko. Geroago hitz egingo dugu horrek izan behar dituen ondorioei buruz; izan ere, noski, oso larria da hori. Talde honek, Unión, Progreso y Democracia taldeak, egindako kontrol-lanagatik jakin izan da hori guztia. Dagoeneko bost kasu dira –horregatik egin diogu interpelazioa lehendakariari–; dagoeneko, hainbat sail daude nahastuta legezko kontrako jarduera horietan. Ez gara soilik ari Hezkuntza Sailari edo Osasun Sailari buruz, baizik eta gero eta sail gehiago egongo lirateke honetan nahasita. Gainera, ziur gaude dezente gehiago izan direla, eta jarduera horiek ez zirela hasi 2013aren amaieran, egiaztatu ahal izan dugunez. Dena den, orain arte detektatutako kasuetan arreta jarrita, Eusko Jaurlaritzak publizitatea ordaindu du Noticias taldeko komunikabideetan (Deia, Noticias de Gipuzkoa, Noticias de Álava eta Onda Vasca). Komunikabide horiek guztiak Gobernuan dagen nazionalismoaren kidekoak dira, akritiko agertzen dira haren politiken aurrean eta segidismoa egiten diete Euzko Alderdi Jeltzalearen irizpideei. Horregatik, legez kanpo finantzatzea erabaki duzue; ez hainbeste zuei buruz ondo hitz egiteko –dagoeneko egiten baitute hori–, baizik eta, nire ustez, azken helburua legez kanpo finantzatzea da, agian, kontuak egokitu ahal ditzaten. Gauzak argi azaltzeko, ohikoa komunikabideetan publizitate ordaindua sartzea; kasu askotan, legeak behartu ere egiten du –adibidez, desjabetzeen kasuan–, eta beste kasu batzuetan, gomendagarria da herritarrei zerbitzuen berri emateko edo kontzientziazio-kanpainak egiteko. Horien artean daude, besteak beste, errepide-segurtasunerako kanpaina, ikastetxeetako matrikulazio-datak edo kontsumoari buruzko gomendioak. Guztiz legezkoa da hori. Zilegi ez dena eta berariaz debekatuta dagoena da beste erakunde batzuek egindakoa kritikatzeko ordaintzea, Hezkuntza Sailak egin duen moduan. Bide batez, Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak esan digu guztia legezkoa dela erabat, baina, duela bi asteko Hezkuntza Batzordean, Hezkuntza sailburua barkamena eskatzera eta hau berriro ez zela gertatuko esatera ere iritsi zen. Hala eta guztiz ere, Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak dio guztiz legezkoa izan dela eta ez dagoela inolako arazorik. Eta zilegi ez dena eta legeak berariaz debekatzen duena da, kanpainak egitea edo informazio gisa identifikatuta ez dauden informazioak ordaintzea; irakurleei edo entzuleei ezkutatzea informazio, erreportaje, eztabaida edo programa hori Eusko Jaurlaritzako sailen diru publikoarekin ordainduta dagoela. Legearen kontrakoa da hori; ezin da egin. Horixe gertatu da azken hilabeteetan, eta gu ohartu egin gara horretaz. Hezkuntza Sailak Lomce-a dela-eta egindakoaren ondoren –jadanik eztabaidatu da horri buruz–, ikusi dugu Osasun Sailak beste kanpaina bat egin duela, eta 14.520 euro gehi BEZa ordaindu dituela urrian eta azaroan Noticias taldeko egunkarietan. Eskandalu hutsa da Jaurlaritzak bere burua goratzeko erabili dituen baina hala identifikatzen ez diren erreportaje batzuk ordaintzea. Informazioa emateko balira bezala aurkezten dira, baina kontua da Eusko Jaurlaritzak ordaindutako informazioa dela talde horrek Eusko Jaurlaritzari buruz ondo hitz egin dezan; ohiko erreportajeen itxura dute, beste edozein orritakoen modukoak, baina Eusko Jaurlaritzaren aldeko publizitatea dira, bere burua goratzeko edo propagandarako egindakoak. Ez da onargarria Jaurlaritzak komunikabide batzuei ordaintzea gainerako egunkarietan agertzen direnen antzeko informazio batzuengatik. Izan ere, Osasun Sailak Noticias taldeari ordaindu dio, adibidez, gripearen kanpaina zabaltzeari buruzko informazioa emateagatik. Lotsagarria da Osakidetzako zuzendaria elkarrizketatzeagatik ordaintzea Urdaibaiko larrialdi-zerbitzu berria goratzeko, edo osasun publikoko programen burua elkarrizketatzea. Elkarrizketa horiek egiteko ordaintzen da, eta ez da esaten informazio hori publizitatea eta propaganda denik! Eta horixe egin da! Sailburuak ez zion erantzun nahi izan horri; ez zuen informazio hori eman nahi izan, baina horretara iritsi gara. Horixe da UPyDk detektatu eta publikoki salatutako bigarren kasua, eta interpelazio honen aurkezpena motibatu zuena. Eta lehendakariari zuzendu genion, jadanik bigarren kasua zelako, alegia, jadanik ez zelako nahasi egin zen edo legea ezagutzen ez zuen eta batzordean barkamena eskatu zuen sailburu baten kasua. Ez; zerbait gehiagori buruz ari gara hitz egiten. Agian, Gobernuaren estrategia izan daiteke Gobernuaren kideko taldea eta hura babesten duen taldea finantzatzeko; Gobernuaren estrategia izan daiteke bere eta bere politiken irudia hobetzeko bere hautesleen aurrean. Espero dut lehendakariak erantzungo diela galdera horiei. Baina kontua da, UPyDk egindako informazioeskaeren erantzunak iritsi ahala, arazoa larrituz doala. Joan den astean, beste erantzun bat iritsi zen, kasu honetan, Enplegu eta Gizarte Politiken titularrarena, Osalanek kontratatutako publizitateari eta erreportajeei buruz. Onartu ezin dena da Osalaneko zuzendariak berak ebazpen bat sinatzea Editorial Iparraguirre SAk, Deiak, egindako proposamen ekonomikoa –14.500 euro gehi BEZa– onartzeko, eta bi orrialde eskaintzeko, hain zuzen, Osalaneko zuzendari andreari elkarrizketa bat egiteko eta bere burua goratzeko. Legez kontrakoa da nabarmen, lotsagabekeriaren gaindia: kontratu bat sinatzea, bi orrialdeko elkarrizketa bat egin diezazuten. Noski, aurreko kasuetan bezala, inon ere ez da agertzen elkarrizketa faltsu hori diru publikoarekin ordaindu denik. EAEko herritarrei 3.500 gehi BEZa kostatu zaie elkarrizketa hori. Iritzi publikoaren manipulazio hutsa da: iruzur egiten zaie irakurleei; izan ere, elkarrizketa bat eskaintzen zaie esan gabe ordaindua dela, norbere burua goratzeko dela, eta, egiaz, publierreportaje bat dela. Baina, lehendakari jauna, zure saila ere berdin aritu da. Zure saila ere berdin aritu da. Kasu honetan, Euskomedia SL-rekin –Onda Vasca-rekin– egindako kontratu bati buruz ari gara, 11.795,5 eurokoa. Bai, lehendakari jauna: Talde honek eskaturik, irrati-kate horrek orain arte egindako programen grabazioak bidali dizkigu Lehendakaritzak, eta horietako batean ere ez da aipamen txikiena ere egiten –berriro diot: batean ere ez– elkarrizketa eta erreportaje ordaindua dela esateko, alegia, Eusko Jaurlaritzak lagunduta edo babestuta daudela esateko. Euskal etxeei eta beste herrialde batzuetan bizi diren euskaldunei buruzko programak dira, horiek ere irratiaren ekimenez eginak, ustez irratirako interesekoak diren pertsonei egindako elkarrizketak, baina ez da inolaz ere aipatzen irrati-tarte hori Lehendakaritzak ordaindua denik, alegia, gure zergen bidez ordaindua denik. Eta orain arte detektatu dugun azken kasua Onda Vascaren beste irrati-tarte batzuekin dago lotuta. Ordu beteko tarteak dira, eta kultur arloan ibilbide azpimarragarria izan duten pertsonei egiten zaie elkarrizketa. Bada, diotenez, 11.616 euro ordaindu dira horretarako. Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak Publizitate Legea hautsi du bigarrenez, ezkutatu egin baitu komunikabide bati ordaintzen ari dela, inolaz ere aipatu gabe hala egiten ari denik. Bost kasu, lehendakari jauna. Publizitate Legea urratzen duten bost kasu detektatu ditugu. Nahita ezkutatu da publizitate ordaindua zela, irakurleak manipulatu egin nahi izan dira, zuen kideko komunikaziotalde bat diru publikoz finantzatu da; beraz, legea urratu da argi eta garbi. Lehendakari jaunak horren guztiaren berri ematea nahi dut, oso larria baita. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4974
10
87
27.06.2014
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Presidente andrea, legebiltzarkideok, lehendakari jauna, egun on guztioi. Maneiro jauna, zure interpelazioaren justifikazioan Osasun Sailak sartutako legez kontrako publizitateari buruz galdetzen duzu. Historiaren kontakizuna egin diguzu hemen, baina Osasun Sailak sartutako legez kontrako publizitateari buruz galdetu didazunez, horri erantzuten saiatuko naiz. Lehenik eta behin, esan duzu nire sailak informazioa ezkutatu duela zenbait informazio-erreportaje egiteko egindako munta txikiko kontratatu baten dokumentazioari buruzko informazioa eskatu zaionean. Horixe da espedientea. Utzidazu esaten, honezkero, oso ohituta gaudela zure ahotik iruzur, maula, tranpa eta antzeko salaketak entzuten. Beti aipatzen dituzu kontrol-plenoetan, baina Legebiltzarreko espazioak okupatzea da zure helburu bakarra. Interpelazioa egin ondoren, berriz aztertu dut Osasun Sailak zure eskaerari eman zion erantzuna, eta egiaztatu ahal izan dugu jakinarazi genizkizula informazioaren igorpen-data, komunikabidearen identifikazioa, komunikazioaren edukiaren izenburua, kostu ekonomikoa eta espediente horrekin lotutako dokumentu administratibo guztiak. Alegia, zuk eskatutako guztia eman dizugu. Maneiro jauna, zure ustez, informazioa ezkutatzea da hori? Begira, Diccionario de la Real Academia de la Lengua Española hiztegiak honela definitzen du informazioa ezkutatzea: "esconder, tapar, disfrazar, encubrir a la vista", alegia, "ezkutatu, estali, mozorrotu, bistatik gorde". Eta, kasu honetan, ez dizugu ezer ere ezkutatu. Zure arabera, eskaera egin zenuen, eta informazioa guztia eman zizuten; guzti guztia. Señor Maneiro, el Departamento de Salud no le ha escondido ninguna información. No le hemos escondido ninguna información. Eso no es verdad. Le hemos facilitado la fecha, el medio, la cantidad que se pagó; eso es dar información exacta, y no lo contrario. Esan didazu ez zizkizutela eman erreportajeen papereko kopiak. Egia da. Ez gaude papereko fotokopiak emateko. Ez geneukan inolako obligaziorik emateko, batez ere, eskatu ere ez dituzulako egin eta, bestalde, bidalitako informazioarekin, horiek lortu zenitzakeelako. Baina badirudi gehiegi suposatu dugula. Edonola ere, utzidazu esaten, harrigarria dela legebiltzarkide batek Jaurlaritzari fotokopiak eskatzea, egunkari bateko artikuluen fotokopiak, zeuk izenburua, komunikabidea eta argitaratze-data izanik. Agian, zure erosotasuna eta legebiltzarkide gisa duzun prestasuna –edo zure aholkulariena– ari zara nahasten. Ez da ezer ere ezkutatu; eskatutako informazio guztia jaso duzu. Por lo tanto, ante todo, dejemos claro ese punto; le hemos proporcionado toda la información, respondiendo a su solicitud, tal y como lo hacemos siempre. Ganbera honetako kide gisa duzun esperientziak aukera ematen dizu ezin hobeto ezagutzeko organo eskudunaren aurrean kexa bat aurkezteko mekanismoak, baldin eta uste baduzu Jaurlaritzak urratu egin dituela legebiltzarkide gisa dituzun eskubideak; baina, agian, arazoa da ez zaudela oso ziur arrazoia izan ote duzun, ikusirik, kexa hori dagokionari zuzendu beharrean, nahiago izan duzula denen aurrean hitz egitea. Bigarrenik, esan duzu egindako komunikazioa Euskadiko Publizitate eta Komunikazio Instituzionalari buruzko 6/2010 Legearen aurkakoa dela; zehazki, 5.4 artikulua aipatu duzu. 3.b) artikulua ere irakurri beharko zenuke. Irakurriko dizut: "Komunikazio-kanpaina instituzionala esaten zaio, hertsiki publizitatezkoak ez diren komunikazio-moduak erabiliz, 2. artikuluak adierazitako subjekturen batek egindako kanpainari" –Euskal Autonomia Erkidegoko administrazio orokorra, Legebiltzarra, horien mendeko organo eta batzordeak, eta abar– "jasotzaileei mezu bat edo helburu komun bat helarazteko". Zure hitzaldian ez duzu aipatu, Maneiro jauna, lege horretan, batetik, publizitate-kanpaina instituzionalak eta, bestetik, komunikazio-kanpaina instituzionalak bereizten direla. Kasu honetan, eman dizugun informaziotik ondoriozta daitekeen moduan, komunikazio-formatu baten aurrean gaude, eta ez publizitate baten aurrean. Zehazki, gripearen aurkako txertoa jartzearen garrantziari buruzko hiru informazio-artikuluri buruz ari gara, bereziki, adinekoen eta gaixo kronikoen osasunean dituzten ondorioei buruzkoak; eduki zientifikoko eta dibulgatiboko artikuluak dira, eta horien artean dago, esan duzun moduan, ez goi-kargu bati egindako elkarrizketa, baizik eta kanpainaren arduradun teknikoari, Jaurlaritza honek izendatu gabeko funtzionario bati egindako elkarrizketa labur bat. Eta Gernika-Lumoko larrialdiko ospitalearen beste artikulu bat, hain zuzen, haren irekierari, antolakuntzari eta funtzionamenduari buruzkoa. Populazioari emandako zerbitzu berri bat ezagutzera emateko artikulua; ez Osakidetzako zuzendari nagusiari egindako elkarrizketa. Informazio-artikuluak, ez publizitatezkoak; hortaz, ez da arau hori urratu. Ez da ordaindu inor kritikatzeko, eta badakigu, Maneiro jauna, bidalitako informaziotik hori ondorioztatzen dela, baina askoz interes handiagoa duzu demagogia egiteko eta Jaurlaritza honen zuzentasunari eta lanari buruzko zalantzak sortzeko, beste ezertarako baino. Interpelazio honetan aipatzen diren informazioerreportajeak komunikazio-kanpaina instituzionalen formatuaren barruan daude, aipaturiko legearen 3.b) artikuluan arautzen dira, eta garrantzi eta interes sozialeko jardueren berri ematea dute helburu. Gripearen aurka txertatzeko kanpaina urtero egiten da duela hogei urte baino gehiagotik. Ez zait iruditzen Jaurlaritza honen kudeaketa goresteko publizitate gisa hartu dezakeenik inork –ez zuk ez inork–, ez delako horrela. Gripearen aurkako txertaketa-tasak hobetzeko informazioa ematea eta pertsonen osasuna zaintzea da helburu bakarra. Inolaz ere ez gara ari hitz egiten publizitate-kanpaina instituzionalei buruz. Gobernu gisa dugun betebeharra zerbitzuak ematea eta horien ezagutza sustatzea da erabil daitezen; pedagogia soziala egiten dugu herritarrek jakin dezaten zer zerbitzu publiko dauden eta osasunaren garrantziari buruzko kontzientzia har dezaten. Ez da ez propaganda, ez publizitatea. Jendeak txertoa jar dezan nahi dugu, eta egin dezan informatzen dugu. Jendeak Gernika-Lumoko ospitalea ezagutu eta erabili dezan nahi dugu. Horri propaganda deitzen diozu? Horri norbere burua goratzea deitzen diozu? Bestalde, komunikabide batzuen ezkutuko finantziazioa aipatu duzu. Gogorarazi nahi dizut, oso ondo esan duzun moduan, munta txikiko kontratu bati buruz ari garela (14.500 euro gehi BEZa), prentsan agertutako lau artikuluri buruz –horietatik hiru egun berean–, bat lurralde historikoko, eta guztiak gai berari buruz. Diru horrekin ez du erraza komunikabide batek aurrera irtetea. Are gehiago, egindako patrozinio, publierreportaje, kanpaina, publizitate-tarte, informazio-ekintza eta abarrak eta horien esleipendunak aztertu ondoren, eta hori guztia aurreko ekitaldietan gertatutakoarekin alderatuz, ez da ondorioztatzen eskandaluzko ezer ere, ez zenbatekoetan ez banaketan. Adibide bat jarriko dizut: 2009an, Osasun eta Kontsumo Sailak 431.845 inbertitu zituen gripearen aurka txertatzeko kanpainan, eta gaur egungo Osasun Sailak, lehengo urtean, ez zituen gastatu 62.000 euro baino gehiago helburu horretarako. Inork ere ez zuen interpretatu hori propaganda gisa; inor ere ez zen kexatu, eta uste dut zu ere ezetz. Azkenik, kontratazioaren legezkotasunari dagokionez, 9. artikuluan, kanpoko kontratazioak zehaztu eta arautzen dira. Hala, haren arabera, Administrazio Publikoaren kontratazio-araudia aplikatuko da, hain zuzen, 3/2011 Errege Dekretu Legea, Sektore Publikoko Kontratu Legearen testu bategina onartzen duena. Alde horretatik, gaur hemen egin duzun interpelazioa kontuan izanik, munta txikiko kontratu baten aurrean gaude, baldintza guztiak betez eta hartarako ezarritako prozedura betez egin da espedientea, eta, beraz, baliabide ekonomikoak ez dira erabili kontratazio administratibo desegoki baterako. Horregatik guztietatik, ez dago gaur zuk azaldutako ondorioak ateratzerik, Maneiro jauna. Kontrakoa baizik. Ez da informaziorik ezkutatu, ez da urratu Euskadiko Publizitate eta Komunikazio Instituzionalari buruzko 6/2010 Legea, Administrazio Publikoaren kontratazio-araudian ezarritako baldintzak betez egin da kontratazioa; ez gara ari kideko komunikabide bat finantzatzen inor ere kritikatzeko. Por lo tanto, no hemos escondido información y no hemos actuado en contra de la ley. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4975
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, esaten ari gara Eusko Jaurlaritzako lau sail daudela honetan nahasita; Publizitate Legea urratu duten eta urratzen duten bost kasuri buruz ari gara. Ez dut ulertzen zergatik erantzun behar didan Osasun Sailburuak, lau saili buruz hitz egiten ari baikara. Zuek diozue guztiz legezkoa dela dena. Mesedez!
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4976
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Esaten ari naiz... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4977
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Bai, bai.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4978
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Ez, interpelazioa ezin da hobeto egin, oso ondo eginda dagoelako; ez kezkatu horregatik. Osasun sailburuari gogorarazi nahi diot Hezkuntza sailburuak berak, Hezkuntza Batzordearen azken saioan, eta antzeko gertaera bati buruz, esan zuela horrek ez zuela berriro ere gertatu. Hortaz, Eusko Jaurlaritzako lau sail nabarmen legez kontra aritu direla ari gara esaten. Ez desbideratu arreta informazioa helarazi diguzuen ala ez diguzuen esanez. Ez kezkatu; informazio guztia izango dugu, eta, hain zuzen, informazioa biltzen ari gara. Eta ez zigun informazio guztia eman, baina guk lortu egin dugu eta informazio gehigarri guztia lortuko dugu –sail horrena nahiz besteena– hainbat galdera eta informazio-eskaera baititugu gai honi buruz. Beraz, erantzun horiek jasotzen goazen neurrian, bada, noski, galderak egingo ditugu eta egoki iritzitako salaketa politikoak egingo ditugu. Hori ez da demagogia; nahikoa gai larria da, hona etorri eta zer egiten aritu zareten azaltzeko adina larritasun duena, jokatzen ari zareten moduan jokatu beharrean. Legeak zer dioen eta kanpaina instituzionaletan zer debeku dauden gogoraraziko dizut. 5.1.b) artikuluaren arabera, "politika publikoak edo edozein botere publikok bere eskumenak betez egindako zeinahi jarduera zilegi nabarmen kaltetu, oztopatu edo asaldatzen dutenak". Horrek badu zerikusia Hezkuntza Sailak egindako kanpainarekin. Eta 5.4 artikuluak zera dio: "Ezingo da publizitate-kanpaina instituzionalik egin baldin eta modu argian hala identifikatzen ez badira eta kontratua egiten duen administrazioa edo sustatzailea berariaz aipatzen ez bada". Eta, hemen, informazioa balitz bezala aurkezten den baina egiaz informazioa ez den informazioari buruz ari gara hitz egiten; aitzitik, Eusko Jaurlaritzak ordaintzen duen kanpaina bat da, pertsona jakin batzuk elkarrizketatzeko edo herritarrei informazio jakin bat helarazteko. Beraz, iruzur egiten diezue herritarrei. Albiste gisa aurkezten dituzue publizitatea dena, eta ez duzue hala identifikatzen. Beraz, ahal duzuen guztia egin behar duzue, bistan denez, diru hori berreskuratzeko. Gure ustez, legea urratu da; gure ustez, Eusko Jaurlaritzak legez kanpo finantzatu ditu kideko komunikabide batzuk; gure ustez, funts publikoak bidegabeki erabiltzeari buruz hitz egiten egon gaitezke, eta, gure ustez, prebarikazioari buruzko hitz egiten egon gaitezke. Zalantzak daudenez, edo zuek zalantzak dituzuenez, UPyDk egingo duenari buruz, justiziak erabaki dezan saiatuko gara. Gai hau justiziaren esku jarriko dugu, deliturik dagoen ala ez egiaztatzeko. Guk uste dugu baietz; uste dugu legea nabarmen urratu dela; uste dugu prebarikazioa egon dela; uste dugu funtsak bidegabe erabili direla; eta uste dugu Eusko Jaurlaritzaren kidekoa den albiste-talde bat legez kanpo finantzatu dela. Beraz, justiziaren esku jarriko dugu dokumentazio hori, justiziak erabaki dezan. Gertaera horiek politikoki salatzen jarraituko dugu, dagozkion mozioak aurkeztuz. Jadanik erregistratu dugu premiazko legez besteko proposamen bat, nahiz eta Mahaiak erabaki duen ez dela larrialdikoa –baina, gure ustez, bai–, eta urrian-edo eztabaidatuko da, edo agian lehenago. Edonola ere, justiziaren esku jarriko dugu daukagun informazioa, gure ustez, delitua egin delako eta, beraz, zehazki zer gertatu den jakin behar delako, eta herritarrek ere jakin behar dutelako Jaurlaritzak zer egin duen eta nola urratu duen indarrean dagoen legeria. Justiziak erabaki dezala.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4979
10
87
27.06.2014
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Osasun Sailak zenbait hedabidetan sartu duen legez kanpoko publizitateari buruz
Maneiro jauna, Legebiltzar honen eta zuzenbideestatuaren tresna guztiak dauzkazu. Badauzkazu. Baina Osasun Sailak sartutako legez kontrako publizitateari buruz egin duzu interpelazioa. Espabile, espabile. Osasun Sailaren legez kontrako publizitateari buruz ari gara gaur hitz egiten. Beste behin ere, erakutsi duzu azalpenak eskatzen dituzula, baina berdin zaizkizula erantzunak. Zure liburuari buruz hitz egitera etortzen zara. Baina, begira, legea betetzen dugu; halaxe da. Zuk irakurri duzun artikuluaz gainera, beste batzuk ere baditu Publizitate Legeak. Jaurlaritza honek onartzen ditu kritikak –ez zalantzarik izan horretaz–, eta, halaber, onartzen du eskura ditugun tresna guztiak jarri behar direla akatsa eragin dezaketen egoerak saihesteko. Hobetzeko, gure esku dagoena egungo dugu. Egunero-egunero hobetzen saiatzen gara. Ez da egia –eta argi esango dizut– komunikabide batzuk babesteko estrategia jakin bat dagoela. Gezurra da. Komunikazioa publizitatearekin nahasten duzu. Bi gauza desberdin dira. Jaurlaritza hau eta sail hau informaziogardentasunaren alde daude –ez daukagu zalantzarik horretan–, eta, halaber, baliabide publikoak ondo erabiltzearen alde daude. Jaurlaritzan egon garen legegintzaldi guztietan erakutsi dugu hori. Argi eta garbi jokatzen saiatzen gara. Ez izan zalantzarik, eta gure helburu daukagu ditugun errekurtso publikoak era egoki batean erabiltzea. Eta gure erakunde publikoek informazio egiati, objektibo eta antolatua bermatzea bultzatzen dugu, eta Euskadiko Publizitate eta Komunikazio Instituzionalaren Legean jasotzen dira erakundeetako komunikazio-kanpainek bete beharreko baldintzak, eta, halaber, aurkeztu beharreko edo aurkez daitezkeen mekanismoak eta helegiteak jasotzen dira. Honela dio 8. artikuluak: "Lege honen aginduak urratu ditzaketen kanpainak berehala eten edo zuzentzea eskatu ahal izango da..."; "Eteteko edo zuzentzeko eskaera, lege honen mendeko administrazio publikoen antolaketaarauek ezarritako organoaren aurrean aurkeztu beharko da", alegia, Publizitatearen Sail arteko Batzordearen kasuan, itxura denez, zuri batere interesatu ez zaizun arren. Hortaz, badago arau bat, eta arau horretan bertan, prozedura bat jasotzen da, arau hori urratu egin dela interpretatzen den kasurako. Legea hainbeste aipatzen duzunez, erabil itzazu legeak ezarritako prozedurak; izan zaitez koherentea. La ley está ahí, y vale para todos. Legea hor dago, eta guztiontzat balio du. Legeak aurreikusten dituen baliabide guztiak erabiliko ditugu. Administrazio publikoaren kontratazio-arauan ezarritako baldintzak betez egin da kontratazioa. Gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4980
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Herri Kontuen Euskal Epaitegia modernizatzeari buruz
Eskerrik asko. Presidente andreak adierazi dit ezen, interpelazioa lehendakariarentzat den arren, Jaurlaritzako edozein kidek erantzun diezadakeela. Ez dut uste kasu honetan Osasun Sailburuak erantzungo didanik, baina, dena den, garrantzitsuena interpelazioaren edukia da. Begira, duela bizpahiru hilabete, kontrolerako osoko bilkura batean, galdera bat egin genion ahoz lehendakariari, eta Gatzagaetxebarria jaunak erantzun zigun. Honela hasi ginen: "Lehendakariari galdetu nahi genioke ea iruditzen zaion Herri Kontuen Euskal Epaitegia politizatuta dagoela. Eta, erantzuna baiezkoa bada, zer neurri aldezteko prest dagoen edo zer neurri irudituko litzaizkiokeen positiboak Eusko Jaurlaritzari Herri Kontuen Euskal Epaitegia despolitizatzen aurrera egiteko", eta, beraz, Herri Kontuen Euskal Epaitegia gehiago profesionalizatzeko. Alegia, hau galdetu nion lehendakariari: "Hau da, ea arazo hori badagoen, eta, arazo hori baldin badago, zer neurri iruditzen zaizun har genitzakeela", eta honela nioen: "agian, denon artean". Gatzagaetxebarria jaunak erantzun tekniko bat eman zigun, nolabait esateko. Eta erantzuteko txandan hau esan nion: "Agian formularen bat bilatu behar litzateke Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kideak ez ditzaten alderdi politikoek hautatu, horrek eragina baitu gero Herri Kontuen Euskal Epaitegi honek egiten duen lanean organismo, erakunde publiko, gobernu... jakin batzuk aztertzerakoan". Eta honela jarraitzen nuen: "Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kideak alderdi politikoek hautatzen badituzte, gerta liteke –eta bistakoa da beti gertatu izan dela, eta bereziki ari dela gertatzen azkenaldian– hautatu zituzten alderdi politikoen interesen zerbitzura egotea epaitegiko kide horiek". "Egia esan –nioen–, txosten batzuk mugatu egin dira azkenaldian, moztu egin dira; txostengileak prestatutako jatorrizko txostenak baztertu egin dira, alderdi politiko jakin batzuen interesei mesede egiteko. Zehazki –nioen–, Lanbideri buruzko txosten batez eta AICri buruzko txosten batez ari naiz, kasu honetan Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Euskadiko Alderdi Sozialistaren interesei mesede egiteko". Eta gaineratu nuen: "Beraz, baliteke Euzko Alderdi Jeltzalea eta Euskadiko Alderdi Sozialista nolabaiteko adostasun batera iritsi izana beren lotsaizunak ezkutatzeko". (…) "… gure betebeharra da arazo larri horri ekitea, ahal dugun heinean Herri Kontuen Euskal Epaitegia despolitizatzea", eta profesionalizatzeko urratsak egitea. Eta esan nuen: "Gerta liteke datozen hilabeteetan, adibidez, Epsiloni dagokionez. Gerta liteke adostasun bat egotea, zenbait alderdi politikoren arteko nolabaiteko adostasun bat egotea txostena murrizteko...". Eta, une horretan, legebiltzarkide sozialista batzuek eten egin ninduten, eta hau esan nien: "Lasaitu zaitezte; ez zaitezte urduritu. Lasaitu zaitezte; ez zaitezte urduritu". Eta, egia esan, ia ezin izan nuen nire mintzaldia amaitu, baina Herri Kontuen Euskal Epaitegiak duen politizazioari buruzko kezkaren beri eman genuen, eta galdetu zer neurri har zitzakeen Jaurlaritzak, zer neurri talde politikoek, epaitegi hori despolitizatzeko, gehiago profesionalizatzeko, eta egiten den lana ahalik eta onena izateko. Hori da, azken batean, gure helburua. Bada, nahikoa da azken asteotan komunikabideetan zer esan den irakurtzea ikusteko egoera penagarria dela, eta aldaketak egin behar direla Herri Kontuen Euskal Epaitegian, profesionalizatzeko. Hainbat informazio irakurriko ditut: "Churiaquek izkin egin dio EAJ eta PSE alderdien gaitzespenmozioari"; "Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren osoko bilkura bertan behera, Churiaqueren jarduerarekin kritiko diren bost kontseilariek atzeratzeko eskatu ondoren"; "Churiaquek esan die Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kideei derrigorrezkoa dela osoko bilkuretara joatea, eta ezin dutela atzerapenik eskatu adostasunik izan gabe"; "Kritikoek Herri Kontuen Euskal Epaitegia blokeatzeko mehatxua egin dute orain". "Churiaquerekin kritiko agertu diren kontseilariek bertan behera utzi dute, protesta moduan"; "EAJ eta PSE alderdiek boikot egin diote Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren osoko bilkurari, presidentea ezin gaitzetsi izateagatik". Jada ez dute hitz egiten alderdi politiko jakinek aukeratu zituzten kontseilari jakinei buruz, baizik eta Herri Kontuen Euskal Epaitegian bertan dauden al- derdi politiko jakinei buruz. Eta gu horren aurka gaude erabat. Bada, "Churiaquek epaitegia zuzentzeari uko egin izanak Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren funtzionamendua blokeatu du"; "Churiaquek erakutsi du nola kendu zen EAJ eta PSE alderdien gobernuei egin zitzaien kritika Epsilon auzian"… Bada, nire ustez, horrek erakusten du, nabarmen gainera, Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren barne-funtzionamendua eta kontseilariak aukeratzeko modua aldatu egin behar direla. Izan gaitezen serioak, hausnartu dezagun horri buruz, eta pentsa dezagun, guztion artean, zer mekanismo susta daitezkeen auzi honetan ordena jartzeko, azken gertaerak erabat lotsagarriak izan baitira. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4981
10
87
27.06.2014
OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA)
EA-NV
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Herri Kontuen Euskal Epaitegia modernizatzeari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Eskerrik asko, Maneiro jauna. Aurreko batean ere eztabaidatu genuen hemen gai honi buruz. Gaur aipatu duzu zein ekimen daukan Jaurlaritzak Herri Kontuen Epaitegia modernizatzeko, aldatzeko…, baita ere aipatu duzu despolitizatzeko zein asmo daukagun. Jaurlaritzak, aurreko batean ere esan nizun, errespetatzen du Herri Kontuen Epaitegia Ganbera honetatik sortutakoa dela. 26 urte dira Herri Kontuen Epaitegia Ganbera honek sortu zuena". Begira, Herri Kontuen Epaitegia ez dago Jaurlaritzaren mende. Herri Kontuen Epaitegia erakunde publiko bat da, herri-erakunde bat, eta mendekotasun bakarra da osoko bilkura honena. Berezitasun hori dauka. Ez gaude aipatzen autonomiadun erakunde bat, baltzu publiko bat, zuzenbide pribatuko erakunde bat, baizik eta Ganbera honetatik sortutako erakunde bat, erakunde garrantzitsu bat gainera, bere helburua baita gure herri-arduralaritza guztien kudeaketa finantzario-ekonomikoa aztertzea eta arakatzea. Hori da egiten duena. Hemendik sortu zen, Ganbera honetatik, orain dela 26 urte. Legebiltzarrak berak sortu zuen, Legebiltzarraren mende dago, herri-funtzio garrantzitsu horiek egiten ditu, eta Jaurlaritzak ez dauka inolako eraginkortasunik eta ahalmenik Herri Kontuen Epaitegiaren gainean. Bai, beste hainbat erakunde autonomiadun, baltzu edo erakundetan, baina Herri Kontuen Epaitegian ez, hain zuzen. Alderantziz, Maneiro jauna, Herri Kontuen Erakundeari aginduak emateko ahalmen beregaina duen erakunde bakarra Legebiltzarra da. Eta adibide moduan esango dizut Herri Kontuen Epaitegiaren urteko ibilbidea eta bere urteko egitaraua Ganbera honek bi eratan baldintzatu ahal duela. Alde batetik, urteko egitaraua, bere lanen egitaraua, gomendioak emanez eta eskatuz zer herri-arduralaritzaren kudeaketa arakatu behar duen, eta, bestetik, osoko bilkurak modu zehatzean enkarguak emanez eta aginduak emanez zein esparru arakatu behar duen. Eta hori ezin du egin Jaurlaritzak. Hori legebiltzarkideon gain dago. Zure gain eta gainontzeko legebiltzarkideen gain dago, eta zuek daukazue askatasun osoa eta ahalmen guztiak Herri Kontuen Epaitegiaren barne-antolaketa, bere eginkizunak, bere eguneroko jarduna eta bere funtzionamendua antolatzeko, arautzeko, kontrolatzeko eta jarraitzeko. Jaurlaritzak ez dauka horrelakorik. Aldiz, Jaurlaritzak daukana da, Herri Kontuen Epaitegiari Ganbera honek eman dizkion ahalmenen arabera, haren mende eta haren aginduetara egon beharra, eta hark eskatzen duen informazio guztia, arakatze-lanak egiterakoan, eman. Eta hola antolatuta gaude. Begira, hain hola antolatuta gaude ze Herri Kontuen Epaitegiak bere bulegoen zati bat ere Jaurlaritzan daukan, nahi duen informazio guztia aztertzeko, eta ez dagoelako inolako arazorik. Haren mende dago. Ezin da izan beste era batera. Hola erabaki zuen Legebiltzarrak, Herri Kontuen Epaitegiari indar hori eta ahalmenak ematea Gobernuaren eguneroko jarduna eta urteko bere finantza- eta ekonomiaekintzak arakatzeko. Baina, beste gauza bat ere esango dizut. Begira, zalantzan ipintzen duzu, eta hori eztabaida garrantzitsua da, erakunde horren goi-kargudunen izendapenaren zilegitasuna, eta guk, Jaurlaritzak, ikusten du hobe dela hautaketa Legebiltzarraren bidez egitea, zilegitasun demokratikoa ematen diolako. Orduan, ez dugu ikusten beste erarik izendapenak Legebiltzarretik etortzea baino, zeren horrek berme bat ematen baitio; zilegitasun demokratikoa ematen dio, herri-ordezkaritzaren ordezkaritza nagusia Ganbera honetan dagoelako. Uste dut hori dela eta uste dugu Jaurlaritzatik legeak hori ondo bermatuta daukala. Gero zuk aipatzen duzu: "Ba, hautaketako sasoian beste formularen bat topatzea". Bueno, formulak ere badaude; gehiengo osoa behar da. Bueno, gehiengo osoa baldintza garrantzitsua da. Adibidez, Jaurlaritza hau babesten duen talde parlamentarioak ez dauka gehiengo osorik; gutxiengo batean gobernatzen ari gara, 27 dauzkagu, 75etik. Gero, aipatu duzuna: hor arazoak daudela edo eztabaidak egon direla. Bai, baina zenbat erakunde kolegiatutan egoten dira? Sarritan, erakundeetako partaideak gutxiengo batean geratzen dira, eta gu ezin gara Jaurlaritza moduan –eta ni ezin naiz Ogasun sailburu moduan– eztabaida horretan sartu, ze nire funtzioa da ahal denik eta erraztasun gehien ematea eta lankidetza gehien edukitzea Herri Kontuen Epaitegiak Jaurlaritzako gure Ekonomia Kontroleko Bulegoari laguntzeko. Eta hori da egin behar duguna. Baina, erakunde kolegiatuetan hori da sarritan gertatzen dena. Batzuetan, gutxiengo bat egoten da, eta gehiengo bat, eta hori pasatzen da baita ere auzitegietan eta epaitegi kolegiatuetan. Orduan, gutxiengoa gehiengoaren iritziarekin ados ez dagoenean, bere iritzia ematen du, boto partikular baten bidez. Hor daude ipinita; gero horrek sortu duela Legebiltzarrean eztabaida politikoa; bueno, zilegia da, Legebiltzarra horretarako dago, eztabaida politikoak egiteko. Baina guk ikusten dugu, zilegitasun demokratiko horren arabera, demokratikoki irtenbiderik onena dela Legebiltzarrak izendatzea bertako partaideak edo bertako bokalak. Ez dugu ikusten besterik, eta, zentzu horretan, uste dugu Herri Kontuen Epaitegian ere, beste gainontzeko erakunde kolegiatuen moduan, eztabaidak egoten direnean, gehiengoak erabakitzen duela eta gutxiengoak bere iritzia ematen duela. Kasu honetan zuk aipatu duzu gutxiengoan geratu dela bertako presidentea; baina, bueno, guk errespetatu behar dugu –eta Jaurlaritzak errespetatu behar du– une honetan Herri Kontuen Epaitegia nola araututa dagoen, eta zuek, legebiltzarkide jaunandreok, ahalmen guztia daukazue arautzeko Herri Kontuen Epaitegia nola nahi duzuen antolatu. Zergatik? Legebiltzarraren mende dagoen erakunde publiko bat delako. Ez da baltzu publiko bat, edo autonomiadun erakunde bat. Zuek, Legebiltzar honek, ahalmen osoa dauka hori arautzeko, eta guk aipatuko genuke: Jaurlaritzak uste du antolatu behar dela Herri Kontuen Epaitegia? Beharbada besteen funtzioetan sartuko ginateke, bere autonomian, bere independentzian, bere kideen mugiezintasunean, bere ezgaitasunak zalantzan ipintzen. Eta uste dugu errespetuz, instituzionalki horrela delako, erantzukizun politikoa guk ematen dugu –hola dago ipinita demokrazian– Ganberaren aurrean, zuen aurrean. Baina, kasu honetan, erakunde honi buruz, Ganberaren mende dago, Ganberak izendatzen du, bere funtzioak Ganberak ipinita dauzka, eta Jaurlaritza haren barnefuntzionamenduan, bere izendapenaren arauketan sartzea, arriskutsua izango litzateke eta, gainera, legeurraketa bat, azkenean mendekotasun hori ez dagokigulako guri, baizik eta Legebiltzarrari. Esan dugu errespetu horrekin jokatu behar dugula; guk egiten duguna da lankidetza eta elkarlan guztiak bete, bete behar dugulako, eta gure betebeharra da politikoki zuen aurrean eta administratiboki eta arakatze ikuspegitik Herri Kontuen Epaitegian, eta hori da Jaurlaritzaren ikuspuntutik nola ikusten dugun Herri Kontuen Epaitegiaren egoera eta funtzionamendua. Gero, barnean egon daitekeen gehiengo bat edo gutxiengo bat, hori ez da, Jaurlaritzaren iritziz, sartu behar garen eztabaida bat. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4982
10
87
27.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Herri Kontuen Euskal Epaitegia modernizatzeari buruz
Bai, eskerrik asko. Sailburu jauna. Oso interesgarriak izan dira zure hausnarketak eta ekarpenak, oso neurtuak guztiak, sailburu zarenetik egiten duzun moduan. Lehen ez zenituen hainbeste neurtzen, baina orain bai. Guk hausnarketa eta galdera hau egiten dugu: Herri Kontuen Euskal Epaitegia bere zeregina betetzen ari da? Dagokion zeregina zuzen betetzen ari da? Egin dezake zerbait Jaurlaritza honek Herri Kontuen Euskal Epaitegiak azken garaiotan baino hobeto funtziona dezan? Azter dezake Eusko Legebiltzarrak zer gertatzen ari den Herri Kontuen Euskal Epaitegian, eta zuzentzeko, despolitizatzeko, profesionalizatzeko neurri jakinak sustatzen ahalegindu? Guk baietz deritzogu. Hain zuen, Herri Kontuen Euskal Epaitegia Legebiltzar honetatik sortu zen, eta, zuk diozun moduan, horrek ematen die zilegitasun politikoa Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kontseilariei. Baina kontua da Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kontseilariek, edo zenbaitek, ezin dietela aukeratu zituzten alderdien interesei erantzun. Hori ezinezkoa da, eta hori zuzendu behar da, dena delako lege-aldaketekin. Hori zuzendu egin behar da. Ezinezkoa da Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kideak epaitegi horretan egotea, edo, esan dudan moduan, zenbait kide, aukeratu zituzten alderdi politikoen interesak defendatzeko. Epaitegi horrek hala funtzionatzen badu, gure ustez ez du zentzurik. Edo hori aldatzen da, edo itxi egin behar da; hala ere, gu aldatzearen aldekoak gara, despolitizatzearen aldekoak, epaitegitik alderdi politiko jakinen interesak ateratzearen aldekoak. Hori, bistan denez, hainbat erakundetan gertatzen da herri honetan, eta azkar eta lehenbailehen zuzendu behar da; bestela, hazten joango da Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren ospe txarra. Eta, bada, herri honetan ia dena dago susmopean, eta jada ezerk ez du ospe onik; beraz, lanean hasi eta gauzak aldatzen ditugu, edo, bestela, populismoa eta politikaren aurkako diskurtsoa iritsiko dira. Agian hori gerta daiteke; jada hori gertatzen ari da Espainian. Eta hau egin behar da: erakundeak berritu, modernizatzeko, eta ongi funtzionatu dezaten. Bada, Churiaque jaunak egin daitezkeen zenbait konturen berri eman zuen Legebiltzarreko batzorde batean. Hauek aipatu zituen, besteak beste: Europar Batasunaren kontrol-organismoei eragiten dien Europako araudia aldatu; Herri Kontuen Euskal Epaitegiari buruzko Legea modernizatu, bereziki kontrol-txostenak egiteari buruzkoa; kontuan izan gaur egun konfidentzialtasun- eta erreserba-irizpideek ez dutela zentzurik, konfidentzialtasunaren eta erreserbaren ondorioz, auditoreen lana adostasunez egiten da, eta ez irizpide profesional eta teknikoei jarraikiz... Hori guztia esan zuen Herri Kontuen Euskal Epaitegiko presidenteak. Beraz, gutxienez entzun egin beharko zaio, ikusteko, hain zuzen, neurri horietakoren bat sar daitekeen legean. Esaten zuen elkargokideen jarduerak aktetan egin behar direla, eta proposamenek eta motibazioek idatzizkoak eta publikoak izan behar dutela. Proposatzen zuen konfidentzialtasuna eta erreserba amaitzea, eta agintaritza fiskal independenteak egin duena egitea; adibidez, osoko bilkurak telebistaz ematea, ikusteko nor den independentea eta nor dagoen hirugarren batzuen mende… Hau zuzendu behar da: Herri Kontuen Euskal Epaitegiko kideak ezin dira barruan egon alderdi politiko batzuen eta besteen interesak defendatzeko. Hori zuzendu egin behar da, eta hori eskatzen eta proposatzen dugu guk. Eta hori proposatuko diegu gainerako legebiltzar-taldeei, mozio baten bidez. Zerbaitek ez badu ongi funtzionatzen, aldatzeko ahalegina egin behar da. Esan dut, kasuren batean batzuen onurarako izan daiteke egoera hori, eta beste batzuetan, beste batzuen onurarako. Gu erakundeek ongi funtzionatzearen aldekoak gara, eta, kasu zehatz honetan, Herri Kontuen Euskal Epaitegia profesionalizatzearen aldekoak. Herritarrak begira ditugu zer egiten dugun eta zer gertatzen ari den. Erakundeek gero eta ospe txarragoa dute; sistema hondoratzen ari da alderdi askotan. Eta berritu egin behar da. Sistemaren barrutik, zuzendu egin behar da kontu hau, eta beste asko. Eta hori proposatuko dugu guk dagokion mozioaren bidez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4983
10
87
27.06.2014
OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA)
EA-NV
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Herri Kontuen Euskal Epaitegia modernizatzeari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Maneiro jauna, hainbat galdera egin dituzu. Zuk esan duzu –eta gauza garrantzitsua da, onartu duzu– Herri Kontuen Epaitegiko partaideak eta kideak zilegitasun demokratikoa eduki behar dutela. Hori gauza garrantzitsua da, lehenengo eta behin. Bi, aipatu duzu alderdi politikoek izendatzen dituztela; alderdi politikoek ez, Ganbera honek. Baina, horren atzean demokrazia nola ulertzen dugun dago, horren izaeraren sakontasuna. Ganbera honetan ordezkatuta dago euskal gizartean dagoen aniztasun politikoa, eta hori, herri-borondate hori, azkenean alderdi politikoen bidez egiten da. Zu ere herri honen aniztasun politikoaren ezaugarri zara, zu zure alderdi politikoarekin, UPyDrekin, esan nahi dut. Horri kutsu demokratikorik ezin diogu kendu. Hau da, zuen papera, zure taldearen papera edo gainontzeko taldeen papera, bere ordezkaritzaren eta bere gehiengoaren eta bere aniztasunaren arabera dator. Zure kasuan, talde txikia zarelako; gure kasuan, Alderdi Jeltzalearen talde parlamentarioaren kasuan, gutxiengo gehiengo bat dauka, horren arabera. Orduan, gauza baten ados gaude, eta da zilegitasun demokratikoaren oinarrian kokatuta egin behar direla izendapenak. Gero, zuk lanean jarraitu nahi duzu eta esaten duzu formularen bat topatu behar dugula legean, hobeagoa. Bueno, hori ere zilegia da, eta ea zer aldaketa proposatzen duzun legean: gehiengo baten gainetik izendatzea, gehiengo oso baten gainetik. Bestetik, esperientzia profesional egiaztatuaren gainetik. Hau da, 10 urteko esperientzia behar da izendapena egiterakoan, eta Ganberan ikusten dira proposamenak eta pertsonen curriculumak eta beren ibilbidea administrazioan edo lan horietarako duten esperientzia instituzionalean. Hor dago hori ere, eta legeak ipinita dauzka baldintza serio batzuk, eta edozein ezin da izendatu eta edozelako gehiengo batekin ezin da izendatu. Baldintza serio batzuk ipinita daude horretarako. Beste alde batetik, esan duzu: Zer egin ahal du Jaurlaritzak? Egin ahal du zerbait? Jaurlaritzak egiten duena da, lehen esan dizudan moduan, lankidetzan eta elkarlanean lan egin, Legebiltzarrak agindu dugun moduan, Herri Kontuen Epaitegiarekin ditugun harremanetan irizpide horiekin jokatzeko, eta hori egunero egiten dugu. Eta nire sailean dago ardura Herri Kontuen Epaitegiarekiko harremanetarako ahalmen hori betetzeko, eta esan ahal dizut epaitegi horrek eskatzen eta berak ematen dituen iritzi eta eskaera guztiei erantzuten diegula. Eta, gainera, beste gauza bat: begira, Herri Kontuen Epaitegiak uste duenean baliabide gehiago behar duela edo bere aurrekontuak era batekoa izan behar duela, guk egiten duguna zera da: Ganberara ekarri eta bakarrik tramitatu bere eskaerak gure aurre- kontuen lege-proiektuan. Eta zuek, legebiltzarkideok, hori onartzen duzue. Baina, guk ez dugu parterik hartzen zuzenean haren aurrekontuen edo haren baliabideen muinak eta zehaztapenak egiten; baizik eta hark proposatzen du, bere askatasun osoz, bere baliabideak eta barnefuntzionamendurako beharrak asetzeko zer baliabide behar dituen. Eta guk hori Ganberara ekartzen dugu, eta beste sekzioen moduan eztabaidatzen da, eta zuek erabakitzen duzue. Orduan, Jaurlaritzak errespetatu egingo du Legebiltzar honek Herri Kontuen Epaitegiari buruz etorkizunean zer arautzen duen; horixe errespetatuko dugu. Zeren gu ezin baikara sartu –eta uste dut garrantzitsua dela esatea– ez dira-eta Jaurlaritzako baltzu, erakunde autonomiadun edo zuzenbide pribatuko erakundeak, baizik eta Legebiltzarraren mende dagoen erakunde bat. Hain zuzen ere, beste erakunde bat dago antzeko egoera batean, eta Arartekoa da hori. Arartekoa ere Legebiltzarraren mende dago, eta Legebiltzarrak arautzen ditu gobernuarekin dituen harremanak, baita Jaurlaritzarekin dituenak ere. Eta kasu honetan, Herri Kontuen Epaitegiaren kasuan ere, Legebiltzarrak egiten du hori. Gu ezin gara hor sartu. Guk egiten duguna da Legebiltzarrak legean agindu duelako, legea bete, lankidetzan jarraitu eta haren baliabideak ase, eta aurrekontuak etortzen direnean, tramitatu eztabaida berezi bat egiteko moduaz, sekzio propioa dagoelako: Herri Kontuen Epaitegia. Hori da egiten duguna. Zabalik gaude; Ganberak erabakitzen badu beste araubide bat egon behar dela gai horretan, errespetatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4984
10
87
27.06.2014
BLANCO DE ANGULO
EH Bildu
Interpelazioa, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, gizartean dagoen arrakala soziala ekiditeko Jaurlaritzak hartuko dituen neurriei buruz
Bai, eskerrik asko, presidentea. Egun on guztioi, lehendakari jauna. Krisiaren gogortasuna dela eta, gero eta nabariagoa da gizartean gertatzen ari den dualizazioa eta haustura. Azken hilabeteotan, hainbat gizarte-eragilek horren berri eman digute Legebiltzar honetan. Pobre- ziaren Aurkako Europa Sarea Euskadin Taldeak, eta baita EAEko Caritasek ere, euren diagnostikoa eta proposamenak luzatu dizkigute, besteak beste. Eta nabarmendu dugun haustura sozial horrek ikusgarri egiten du gure gizartearen desberdintasunerako joera. Aberatsak gero eta aberatsagoak, eta pobreak gero eta pobreagoak, zoritxarrez. Are gehiago, gehigarria da pobreziaren kronifikazioa. 2013. urtean argitara eman zuen txosten batean Caritasek honako hau esan zuen: "2013. urtean zehar, Caritasek 206.000 pertsona hartu zituen; horien artean, heren batek jada bost urte egiten ditu gure elkarteari laguntza eskatuz. Eta Bizkaian, 3.600 pertsona bizi dira pobrezia kronikoan". Pobreziaren Aurkako Europa Sarearen EAEko ordezkariek argi utzi zuten, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, bost pertsonatik bat pobrezia egoeran dagoela. Horrez gain, gaur egun, langile aktibo izateak ez du bermatzen pobrezian ez egotea. Are gehiago, lan egiten duten pertsonen artean % 14 pobrezia egoeran dago. Beraz, gure inguruan, gure artean, 435.000 pertsona pobrezia egoeran bizi dira. 2015eko aurrekontuen gidalerroetan esaten da eutsi egingo zaiola familientzako gizarte-laguntzei bideratutako aurrekontuari, bai eta pertsona kaltetuenentzako garapen komunitarioa bultzatuko duten laguntzei ere. Badirudi 2015. urterako Gobernuak baduela soluzioa. Diru-sarrerak bermatzeko errenta, etxebizitzaren gastuetarako prestazio osagarria eta gizartelarrialdiko laguntzen bidez, bazterkeriaren kronifikazioa saihestuko omen du Jaurlaritzak. Hori da Gobernu honek aurreikusten duena 2015. urterako. Baina herritar asko jasaten ari den desberdintasun soziala, bai eta langabezia, pobrezia eta benetako autonomia eta askatasun eza ere, ez dira desagertu. Gainera, egoera gero eta prekarioago batean gaude. Eta gure baldintzapeko prestazio ekonomikoen sistemak, nahiz eta lagundu egiten duen, ez da nahiko herritar asko duintasunez bizitzeko. Are gehiago, pobreziaren arazoari irtenbidea topatzeko ez dira baliagarriak. Eta kontuan hartu behar dugu azken urteotan atzerapauso nabarmenik ere egon dela gure gizartebabesean eta ongizate-estatuan. Argi dago, Urkullu jauna, arlo honetan gastua mantentzea ez dela nahikoa, eta gogoratu behar da ez garela itzuli diru-sarrerak bermatzeko eta gizarteratzeko 18/2008 Legeak jatorrian ezartzen zuen estaldura mailara. Alegia, 2008an baino egoera okerragoan gaude; estaldura mailak okerrera egin du. Diru- sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko hiru urteko errolda egiaztatu behar da, eta prestazioarekin egin zen % 7ko murrizketak indarrean jarraitzen du oraindik. Beste alde batetik, urtero agerian geratzen da gizarte-larrialdiko laguntzak ez direla eskatzaile guztiengana heltzen. Iaz, udalek bost miloi euro baino gehiago jarri zuten eskubide hauen diru-lerroak handitzeko. Horrek esan nahi du gizarteak gero eta egoera larriagoa pairatzen duen bitartean, Jaurlaritzak gero eta gastu publiko gutxiago egiten duela egoera larriak konpontzeko: atzerapausoa, gure ustez, eta hori azaleratzen da DeustoBarometro Sozial delakoaren bitartez. Jendarteak uste du pairatzen dugun krisia gure artean izango dugula denbora luzez. Eta horrek guztiak ondorio batera eramaten gaitu: haustura soziala eta pobreziaren kronifikazioa. Y esta cronificación de la pobreza repercute directamente en las personas, en su salud también, física y emocional. Emocional porque cada vez son más frecuentes las situaciones de ansiedad, estrés y depresiones entre las personas, familias que se encuentran en una situación desesperada y no ven la luz al final del túnel. Pero también deterioro físico, derivado de una mala alimentación y por falta de una temperatura idónea en sus hogares, por ejemplo, situación que derivaría en la pobreza energética de la que tanto se habla últimamente en este Parlamento y para la que parece que ninguno de ustedes tiene solución. Beste alde batetik, EAEn dagoen desberdintasun sozialak ondorio larriak dakartza gure gizartera; osasunean, esate baterako, umeen osasunean. Diferentes estudios recientes ponen de manifiesto que los niños y niñas que viven en entornos familiares en riesgo de pobreza tienen más posibilidades de desarrollar enfermedades cardiovasculares. De hecho, se conocen ya como los niños y las niñas de la crisis, porque los problemas que sufren ahora tendrán una influencia directa en su edad adulta. Por no hablar de las personas que abandonan un tratamiento médico o dejan de comprar un medicamento porque necesitan emplear ese dinero en cubrir otras necesidades. Y nos preguntamos dónde queda el Plan de Salud 2013-2020. Si efectivamente es un plan transversal interinstitucional, ¿qué medidas concretas están tomando para paliar la mala salud de tantos vascos y vascas que están en una situación derivada de esta crisis? ¿Están teniendo en cuenta estos datos para poner en marcha medidas urgentes que acaben con esta situación? Porque en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa hay personas que tienen mala salud a consecuencia de su situación económica. Y, aunque al señor Urkullu también le cueste creerlo, también hay personas que pasan hambre, que buscan alimento en la basura, en los contenedores de nuestros pueblos y nuestras ciudades. Es fácil comprobarlo de primera mano, la situación de pobreza que sufren vascos y vascas. Y, por desgracia, últimamente parece que son más vascas que vascos las que se encuentran en situación de pobreza. Por eso volvemos a hacer referencia al informe de Cáritas, que evidencia que las mujeres –madres con hijos e hijas a su cargo, familias monoparentales, viudas– son cada vez más pobres. La feminización de la pobreza es más evidente, cada vez más clara. Las políticas públicas deben contar con ese enfoque transversal que garantice la igualdad de oportunidades también en este ámbito, implantando medidas concretas. Y volvemos a preguntarnos, ¿dónde queda el VI Plan de Igualdad? También es un plan transversal, interinstitucional, igual que el de salud. ¿Qué medidas concretas se plantean también desde este departamento para acabar con esta situación? EH Bilduk argi du Jaurlaritzak lan asko daukala egiteko egoera honekin amaitu nahi badu. Lan asko egiteko arlo eta sail guztietan, haustura eta desberdintasun horri aurre egiteko. Lan asko egin beharko du Jaurlaritzak enplegu arloan, langabezia-tasa murrizteko, lan baldintzak hobetzeko edo lanaldi partzialetan dauden baldintzak hobetzeko. Bada garaia arazoari aurre egin eta lanari ekiteko. Zer gertatzen ari da enplegu publikoarekin? Atzo bertan sindikatu batek, Lanbide mahaian dagoen sindikatu batek salatu zuen azken hiru urte hauetan 7.000 enplegu suntsitu direla gizarte-zerbitzuetan. Zertarako hainbeste plan? Noiz ikusiko dugu plan horiek emaitzak ekarri dituztela? Hori lan arloari dagokionez. Ekonomiaren ikuspegitik ere, zertzelada batzuk ematearren hurrengoa esan genezake: la carga fiscal sigue estando centrada en la clase trabajadora; las grandes fortunas y las personas más ricas tienen a su disposición medios y herramientas para no pagar impuestos, en definitiva, para no contribuir de manera solidaria a nuestra sociedad. Es más, algunos siguen afirmando, como la nueva reforma fiscal del Partido Popular demuestra, que hay que bajar los impuestos, haciendo cada vez más pobre al sector público y a las personas que de él depende. Ustedes quieren una Kutxabank que busque maximizar beneficios, renunciando a atender a esas personas que no son rentables económicamente y que, como consecuencia, tendrán muchas dificultades para entrar en el propio sistema y obtener crédito o una sencilla cuenta corriente donde cobrar una prestación. En definitiva, se da la espalda a las personas que más lo necesitan y al verdadero espíritu fundacional de las cajas, esa caja que todavía hoy en día sigue dejando a familias en la calle. Amaitzeko, memento honetan guk ez dugu uste datu makroekonomikoak lagungarriak direnik. Datu horiek paperetan geratzen dira, eta ez dute erakusten gure gizartearen errealitatea. Gure errealitatea guztiz ezberdina da, eta behar-beharrezkoak dira, zentzu horretan, politika publikoak bere osotasunean indartzeko eta arrakala soziala eragozteko neurri berriak. Hori horrela izanik, Jaurlaritzako buru den lehendakariari hurrengo interpelazioa egiten diogu: zein neurri zehatz hartuko du Jaurlaritzak gizartean dagoen arrakala soziala ekiditeko? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4985
10
87
27.06.2014
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, gizartean dagoen arrakala soziala ekiditeko Jaurlaritzak hartuko dituen neurriei buruz
Si, señora presidenta. Lehendakari, consejeros, señorías, buenos días a todos. Señora Blanco, me ha puesto mucho trabajo, y siempre teniendo en cuenta que este Gobierno tiene un gran trabajo que hacer mirando al futuro. Y es verdad: tenemos mucho que hacer en cuanto al futuro, para garantizar la dignidad de todas las personas. Sin duda. Pero se ha olvidado del trabajo que hacemos, puesto que trabajamos. Antes de responder, creo que algunas de las afirmaciones de la interpelación merecen el comentario del Gobierno. Está claro que no voy a negar que esta prolongada y profunda crisis económica ha perjudicado a miles de ciudadanos vascos. Hay mucha gente excluida, mucha gente en una situación dramática. Lo sabemos. Muchos de ellos estaban en una situación de desprotección o en riesgo o situación de exclusión antes de la crisis, a consecuencia de sus condiciones personales. Muchos otros han caído en situación de vulnerabilidad, sobre todo por el paro. La crisis ha afectado a toda la sociedad y a las instituciones, sí. De la misma manera, es verdad que la situación está en vías de mejora desde que los datos de la actividad económica son mejores: previsiones positivas de crecimiento, datos registrados en las oficinas de Lanbide en valores positivos, etc. Pero como somos realistas, no creemos que el nivel de crecimiento nos lleve a corto plazo a tasas mayores que las del 2007. La recuperación de la economía y el empleo es quizás más lenta de lo que nos gustaría. Creo que en eso estamos todos de acuerdo, pero no estoy de acuerdo –o al menos no estoy contento– con los argumentos que usan para resumir las declaraciones que los representantes de EAPN y Cáritas hicieron en el Parlamento, y tampoco con las conclusiones que han sacado de los datos de Eustat y el Barómetro de la Universidad de Deusto. No niego que los datos referentes al problema social, al incremento de la pobreza y al riesgo de pérdida de la cohesión social sean reales. Son muy reales. Lo que me falta es lo siguiente: qué dicen esas instituciones y otras sobre los recursos que ha puesto en marcha Euskadi contra la pobreza, la exclusión social y la desprotección. También echo de menos que se diga que ofrecemos una protección social referente en el estado, y que esas instituciones dicen que aunque estemos en crisis, tenemos una de las mejores cohesiones sociales de Europa. Gure egoera gure inguruko autonomia-erkidegoetakoa baino askoz hobea da. Adibidez, errenta bermatzeko prestazioen eta larrialdietarako laguntzaren eta BPGaren batez besteko gastuaren arteko ratioa 0,69koa da. Nafarroan, 0,2koa; Asturiasen, 0,1ekoa; Espainiako batez bestekoa 0,09koa. Espainiako estatu osoan beharrean dauden pertsonei errenta bermatzeko prestazioaren eta gizarte-larrialdietarako laguntzen bidez ematen zaien laguntzari dagokionez, aurrekontuaren % 41,6 da Euskadin. Datu horiek eman ditugu Ganbera honetan, baina badirudi ez dutela garrantzirik. Hori guztia ez onartzea, ezer egiten ez dela sinestaraztea, interpelazio hau aurkeztea, erakundeak ez direla kezkatzen sinestaraztea, horrek guztiak sistemari legitimitatea kentzen dio, eta, horrenbestez, arriskuan jartzen du; kontu horrek gero eta kezka handiagoa eragiten du. Gero eta gehiago kezkatzen gaitu; izan ere, jarrera horretaz gain, bada kontrako norabidean doan ahotsik ere. Hau da, ez daude ados administraziook elkartasun-ekintza horietarako jartzen ditugun baliabideekin; azken batean, pertsonen duintasuna bermatzeko, bereziki egoera txarrenean daudenena bermatzeko jartzen ditugun baliabideekin. Bada gizartearen zati baten beharrei erantzuteko politikak partekatzen ez dituenik ere, bai gutxienez zenbait kolektibo zehatzetan. Gure gizarte-babeserako sistemari zilegitasuna emango dion itun bat behar dugu, sinets iezadazue, guztion artean arriskuan jartzen ari baikara. Jarrera horiek aurrez aurre izatean, eta egoera horren berri ematean, falta sentitzen dugu gizarte hau egiten ari den elkartasun-ahaleginari balioa ematen dioten ahotsena, erakundeen nahiz gizarte-eragileen ahotan. Eta erakundeez eta baliabideez hitz egiten dudanean, herrialde osoari buruz ari naiz, ez gure Jaurlaritzaz soilik. Zure argudioetan egiazkotzat onartu ezin ditudan beste baieztapen batzuk egin dituzu; ezin ditut egiazkotzat hartu, ez baitira egiazkoak. Bat izan ezik: aurrekontu publikoa jaitsi egin dela, jaitsi; baina, hala ere, gastua mantendu egin dugu, gure babes-sistema mantendu egin dugu. Horrek Jaurlaritza honi eragiten dio, baita zure alderdiak kudeaketa-erantzukizunak dituen gobernuei ere. Hain zuzen, ez dut alde handirik ikusten batzuek eta bestek egiten dutenaren artean, hazten ari diren beharrei baliabide urriak esleitzeari dagokionez. Lidergo-falta, murrizketak, sektore publikoaren prekarizazioa, gizarteratzeko estrategiarik eza, enplegua sustatzeko jarduera publikorik eza... Baieztapen horiek ezin ditugu onartu. Onar dezakegu baten bati buruzko kritikaren bat egitea, baina ezin ditugu onartu ez direlako egiak, eta egoera faltsu baten berri ematen dutelako. Eta horrek galdera maltzur hau eragiten du, neurririk hartu ez bagenu bezala: Jaurlaritza honek zer neurri hartuko dituen. Jaurlaritza honek arlo horretan orain arte egin dituen gizarte-politikak mantentzen jarraituko du, eta datozen hilabeteetarako eta urteetarako krisiaren aurka eta enpleguaren alde egiteko onartu dituen neurri berriak aplikatuko ditu. Sail honekin eta beste batzuekin erlazionatutako zenbait soilik aipatuko dizkizut. Lanbidek jada dagokion epean eta moduan izapidetzen ditu DSBE eta EPO, eta horrek milaka pertsonaren egonezina arindu du, hilabeteetan itxaron behar baitzuten ezinbesteko zuten baliabide bat jasotzeko. Lanbide jada abian jartzen ari da kudeaketa hobetzeko plan estrategikoa. Zerbitzu horrek mantendu egin du, baliabide orokorretan murrizketa izan den arren ere, desgaitasunak dituztenen eta gizartetik baztertzeko arriskuan dauden pertsonen gizarteratzearen eta laneratzearen alde egiteko ahalegin ekonomikoa. Amaitzear da, halaber, Barneratze aktiborako plana (lehen Pobreziaren Aurkako Plan zeritzona), eskura dauden baliabideak arrazionalizatzeko eta eraginkortasun handiagoz baliatzeko. 2013. eta 2014. urteetan, igo egin dira GLLak, behar gehiagori erantzuteko. Onartzea gustatzen ez zaizuen arren, igo egin dira GLLak. Gizarte-alokairua arautzen duen araudia aldatu egin da, baliabideak murrizten zaizkien pertsonei laguntzeko. Legegintzaldiari ekin bezain laster, enplegua berraktibatzeko lehen programa onartu genuen. Aurten, gainera, zabaldu egin da, enpleguaren eta berraktibatze ekonomikoaren aldeko esparru-programa baten bidez. Euskadiko toki-erakundeen lankidetzaz, tokiko eta eskualdeko enplegu-plana abian jarri da, eta milaka pertsonarengana iristen ari da. Programa horietan jaso dira, halaber, etxebizitza berritzeko planak. Eudelekin eta Botere Judizialaren Kontseilu Orokorrarekin hitzarmenak eginez, beharrean dauden pertsonak ez kaleratzeko protokoloak egin dira. Kaleratzeko arriskuan dauden pertsonei etxebizitza zuzenean esleitzeko programak ere onartu dira. Osasun Sailak ere neurri batzuk onartu ditu, zuk aipatu dituzunak, Madrilgo Gobernuaren koordainketa konpentsatzeko. Neurriak hartu dira. Berriki jakin dugu gure osasun-sistemak artatzen duen biztanleriaren % 80 baino gehiago erabat pozik dagoela gure osasun-sistemarekin. Halaber, gure autonomia-erkidegoan, beti bezala, aitzindariak izanik, biztanleria ahulenarentzako osasun-arreta mantendu da; etorkinentzakoa, adibidez. Hori egin dugu eta hori egiten ari gara krisiak pertsona ahulenengan izan ditzakeen ondorioak saihesteko. Eta horretan jarraituko dugu, jendeak egoera zailak dituenean Jaurlaritza honen lehentasuna baita pertsona horiek guztiaren aurretik jartzea, eta pertsonen duintasuna mantentzea; pertsona guztien duintasuna mantentzea lehentasun bat da Jaurlaritza honentzat. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4986
10
87
27.06.2014
BLANCO DE ANGULO
EH Bildu
Interpelazioa, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, gizartean dagoen arrakala soziala ekiditeko Jaurlaritzak hartuko dituen neurriei buruz
Muchas gracias. Le agradecemos sus explicaciones, señor consejero. Pero parece que no han entendido nuestra interpelación, que no han entendido nuestros argumentos. Esperábamos escuchar al lehendakari, es decir, al responsable de todo el Gobierno. Argi dago zu arduradun zaituen sailak zeresan handia eta zeregin handia duela gai honetan. Enpleguaz, pobreziaz, familiez, Lanbidez, diru-sarrerak bermatzeko errentaz hitz egin dugu, baina baita osasunaz, berdintasunaz, zerga-politikaz, Kutxabankez... ere. Izan ere, ziur gaude desberdintasun, gizarte-haustura eta pobreziaren kronifikatzeaz hitz egiteko, Jaurlaritzaren sail guztien parte-hartzea behar dela. Guk, behintzat, hala ikusten dugu. Hemos vuelto a escuchar los mismos datos. De nuevo caen en la autocomplacencia; de nuevo se comparan con algunas comunidades de España. Nik ez dut esan ez duzuenik ezer egiten, sailburu jauna; esan dut gure ustez zer egin behar den, zuek zer egiten duzuen esateko, hor baitzaudete zuek. Gure jarrera da gure ustez zer egin behar duzuen esatea. DSBE ere aipatu dizut. Ez iezadazu hitz egin egoerak mantentzeaz, kontua ez baita egoerak mantentzea. Ez gaude muga beretan, 2008an genituen estalduretan: hiru urtez erroldatuta egon beharra, % 7ko murrizketa. Legebiltzar honetan proposamen hori aldatzen ahalegindu gara, baina ez duzue nahi izan. GLLak…? Noski, behin baino gehiagotan onartu dizuegu gure mintzaldietan! Duela bi aste esan genuen. Aurrekontua igo egin da, baina esan behar dugu hala ere ez dela iristen. Eta berriro gogorarazi behar dizut udalek 5 milioi euro jartzen dituztela. Eta DSBEz hitz egin diguzu, eta badirudi hobeto goazela, datuak objektiboak direla... Badakizu gogoko dudala zehatza izatea, eta adibide zehatz bat emango dizut: seme-alabak bere kargu dituen pertsona batek hiru urte langabezian egin ditu. Hilean laurehun euro eskas kobratzen ditu, eta BSBE eskatu zuen duela zazpi hilabete. Oraindik ez du erantzunik jaso. Badira halako kasuak, badira. Ez da hori gertatzen oro har, baina gertatzen da. Horrenbestez, zure planteamendutik ondorioztatzen dut pertsona hori bere kasua aurkeztera etorriz gero, hau erantzun behar diogula: "Begira, ez kezkatu, Cuencan, Badajozen edo Almendralejon jaio izan bazina, hemen baino asko egoera txarragoan egongo baitzinateke, hemen sistema ona dugu eta". Hori erantzun behar zaio? Ez, ez dugu ukatzen sistema ona dugunik, baina egoera honetan neurriak berehala hartu behar dira. Badakizu zer gertatzen den pertsona batek bere dogmak behin eta berriz errepikatzen dituenean? Bada, azkenean sinetsi egiten dituela. Baina horrek ez du errealitatea ez aldatzen ez ezkutatzen. Hirugarren galderan lehendakari jaunari entzun diogu esaten zer gertatuko den etorkizunean... previsiones, bueno, a nosotros nos preocupa la realidad, la realidad actual. Estamos a mitad de legislatura; se necesitan planes estratégicos, sí, pero también medidas concretas. Y frente a ello hasta ahora solo hemos visto la propaganda del Gobierno en la televisión, en la prensa, en las ruedas de prensa. Y los resultados, ¿dónde están? Los resultados. Azal bat erakutsiko dizuet, Berria: "Plater Hutsak, betikotzear". Ziur asko, egunkarian titulu hori jartzea erabaki zuten ez gorriak ondo ematen duelako zuriarekin eta beltzarekin. Hori da errealitatea. Hori ikusten dugu hemen egunero. Mintzaldiak aipatu dituzu. Eguna joan, egun etorri, mintzaldiak ditugu! Badakizu zer gertatzen den mintzaldi horietan? Esaten dugu, "Eskerrik asko etor- tzeagatik; irakurriko ditugu zuen txostenak, animo…", eta kolpetxoa bizkarrean. Agur ben-hur, eta etor dadila hurrengoa. Ez, irtenbideak jarri behar ditugu berehala, kalean hori eskatzen digutelako, Legebiltzar honetan hori eskatzen digutelako. Esaten diguzu ez gaudela beste leku batzuetan bezain gaizki, baina irtenbideak eskatzen dizkigute, eta berehala. Esto también lo conocen, nuestra propuesta: 150 medidas contra el paro y la pobreza. Lo debatiremos. Ahí tienen nuestra propuesta, y nuestra mano tendida de nuevo. Ahora, les toca a ustedes elegir, decidir. Hamar minutuan ez duzue lortu ni konbentzitzea. Ea geratzen zaizkizun bost minutuetan lortzen duzun ni gaur osoko bilkura honetatik beste ideia batekin atera nadin. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4987
10
87
27.06.2014
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, gizartean dagoen arrakala soziala ekiditeko Jaurlaritzak hartuko dituen neurriei buruz
Sí, señora presidenta. Lehendakari, consejeros. Realmente creo haber entendido su interpelación y las preguntas recogidas en ella. Y he de decirle que realmente he respondido a esas preguntas. Begira, agian zaila da gaur zu konbentzitzea, ziur asko ez gaudelako frekuentzia beretan eta zaila delako frekuentzia desberdinetan egonda elkar ulertzea. Baten obsesioa denean Jaurlaritzaren ekintzagabezia frogatzea, zaila da, zaila da kasu horretan Jaurlaritzak ahalik eta modu egokienean jarduten duela frogatzea. Eta tristea da ikustea nola etorri behar duten beste leku batzuetatik... Berriki Víctor Renesekin egon nintzen, Cáritasen Foessa txostenen ikerketaren arduradunarekin, eta tristea da, batetik, eta ez da autokonplazentzia, bestetik, baina bai zilegiztatzailea, nola etorri behar duten beste leku batzuetatik eta onartu hemen egiten dena ez dela inon egiten; eta egiten duguna ongi zaintzeko eskatzen digute, gizarte-egoera gero eta hauskorragoa baita. Eta gure erantzukizuna da Jaurlaritza moduan, baina baita Legebiltzar honetako indar guztien erantzukizuna ere, kontuan izatea zer mezu igortzen dizkiogun gizarteari. Hori dela eta, Blanco andrea, nahiago dut politikak garatzen jarraitzeko egin duzun eskaintzarekin geratu, eta, noski, aurreratzen dizut onartzen dugula. Baina datu gehiago eman nahi dizkizut, Jaurlaritza honek egiten duenaren errealitateari buruzko datuak. Gizarte-pobreziari eta -aldeei buruzko azken txostenak dio prestazio-sistemen eraginari esker laguntzak iristen zaizkiela gabeziak dituzten biztanleen % 78ri. Nafarroan % 42ri, eta Estatuan, % 7ri. Ez bazaizkie gehiagori iristen da baldintzak ez direlako betetzen, zuk aipatu duzun errolda-aldia edo legearen arabera bete behar diren beste batzuk, baina, hala ere, ez dira arretarik gabe geratzen: hor ditugu GLLak, gizarte-larrialdietarako laguntzak, eta horiek pertsona horiengana iristen dira; eta hor daude foru-aldundien eta udalen beste baliabide batzuk ere. Nik dakidala, erakunde bakarrak igo du legegintzaldi honetan erroldatze-aldiaren muga. Ez dut aipatuko. Halako laguntzak jasotzeko erroldatzealdiaren muga sei hilabetetik urtebetera igo duen erakunde bakarra dago. Azterketak esaten du, halaber, diru-sarrerak bermatzeko sistemak lagundu egiten duela, beste faktore batzuekin batera (erretiroarekin, adibidez), gizarte-bazterketaren eta -pobreziaren tasak Europar Batasuneko tasetatik behera mantentzen. Euskadi Europan alde gutxien dituen gizarteetako bat da. Pobrezia-arriskua Europako hamabost herrialde aberatsenen batez bestekotik bat eta hiru puntu bitartean beherago dago. Hori zaintzeko betebeharra dugu, guztion artean gure sistema babesteko betebeharra. Indarrean den Ekonomiaren Susperraldiaren eta Enpleguaren aldeko Esparru Programak (2014-2016) 6.475 milioi euro aurreikusten ditu, 775 milioi enplegu-planerako. Ez da nahikoa izango, baina egun milaka pertsonari iristen zaio. Gaur egun milaka pertsonarengana iristen ari gara, eta plan horiei, programa horiei esker, egoera horretatik atera ahal izango dira. Plan eta zuzkidura horiek betetzen ari dira, eta, beraz, ondorioak dituzte. Hau etorkizunari begirako erronka da, eta aurrekariek eraginaren berri ematen dute: iaz hamar mila lanpostu baino gehiago sortu zituen enplegu-planak. Ez gara iritsi helburu genituen hamabi mila lanpostuetara, baina bai hamar mila lanpostu baino gehiagora. Esparru horren barruan beste jarduera-plan batzuk ere badaude, hala nola tokiko planak, eta 5 milioitik 20 milioira igaro da kopurua. Guztira, hiru lurraldeetako entitateek aurkezten dituzten proiektuetan 2.500 lanpostu baino gehiago sortzea aurreikusten da, eta guztion artean sortuko ditugu. Amaitzeko, sailburu honen jarduera-esparrutik kanpo, baina lehen esan dudan moduan, esan nahi dizut Osasun Sailaren tratamenduekin jarraitzeko laguntzek, koordainketari aurre egitekoek, 18 milioi euroko inbertsioa egin dutela, eta kopuru horri beste hiru gehitu behar zaizkio, zenbait autonomia-erkidegotan estaldurarik ez duten etorkin-taldeen arretara bideratu direnak. Kontua ez da nire dogmak errepikatzen ditudala, baizik eta nire dogmetan sinesten dudala, eta horregatik errepikatzen ditut. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4988
10
87
27.06.2014
URREA HERRERA
EH Bildu
Galdera, Diana Carolina Urrea Herrera EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Hondarribiko eta Irungo alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on guztioi. Eskubideak pertsonarenak dira, ez gutxiengoarenak, ez gehiengoarenak, pertsonarenak baizik. Oso egokia iruditzen zaigu, lehenik eta behin, Eusko Jaurlaritzak duela gutxi Hondarribiko alardearen inguruan eginiko inkesta. Inkesta horren arabera, galdetutako pertsonen gehiengoa ez dago ados egungo gatazkarekin eta, gainera, konponbide bat nahi dute, alardean parekidetasunez parte-hartzea ahalbidetuko duena. Inkesta horrek agerian uzten du erakunde eta alderdi politikoek konponbide baten bila berehala lanean hasi behar garela. Era berean, inkesta horren emaitzak ikusita hurrengo ondorioetara heldu gaitezke: alarde parekidea agenda politikoan urte osoan, eta ez bakarrik une jakinetan, kokatzeko beharra dago. Hain zuzen ere, alardearen harira sortutako erakundeen arteko lan-esparruan norabide horretan lan egiten da. Lan-esparru hori Gipuzkoako Foru Aldundiak zuzendutako espazioa da, Emakunderen eta Arartekoaren parte-hartzearekin. Badakigu Jaurlaritza moduan ildo horretan lanean ari zaretela erakunde arteko espazio horren bidez. Aitortzen dugu zure lana, lehendakari jauna, baina askoz urrunago joateko eskatzen dizugu, urrats ausartak egiteko, zure konpromisoaren zintzotasunen berri ematen dutenak; eta, horretarako, hasteko eskatzen dizugu bai Irungo bai Hondarribiko alkateei eskatzeko errespeta ditzatela alarde parekidea eta Jaizkibel konpainia, eta urtero alarde diskriminatzaileak izaten dituen ohore berak egin diezazkietela. Baina goazen harago. Euzko Alderdi Jeltzaleko kide moduan eskatzen dizugu Aitor Kerejetari behingoz eskatzeko datorren irailean harrera egin diezaiola Jaizkibel konpainiari, eta publikoki bat egin dezala datozen hilabeteetan erakunde arteko espaziotik sortzen den ebazpen-prozesuarekin. Bide batez, gogora ekarri behar da Gazte Sozialistek aurten Irungo Alarde mistoa sarituko dutela. Ea Santanok aintzat hartzen duen bere gazteek ekindakoa. Lehen aipatutako guztiagatik galdetu nahi diogu: Nola balioesten du Urkullu lehendakariak Irungo eta Hondarribiko alkateek bertako alarde eta konpainia parekideei babes instituzionalik ez ematea? Lehendakariari galdetzen diogu ea onartuko duen bi alkate hauek Jaizkibel konpainiari eta alarde parekideari harrerarik ez egitea, alarde baztertzaileari babesa emanez eta emakumeen askatasunak eta eskubideak ukatuz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4989
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Diana Carolina Urrea Herrera EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Hondarribiko eta Irungo alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz
Legebiltzarburu andrea, eskerrik asko. Urrea andrea, Irungo eta Hondarribiko alardearen gainean Eusko Jaurlaritzak duen jarrera argi eta garbi dago, eta eskertzen dut zuk ere hala aitortzea. Gure lanaren iparra eta helburua oso garbi ditugu, oso argi dugulako gure gizartean berdintasunak duen balioa. Konprometituta gaude eta lanean ari gara aukeren berdintasuna bultzatzeko. Horixe da Jaurlaritzak eta baita Emakundek onartu duen berdintasun-planaren helburua. Alarde parekideak izatea da Jaurlaritza honen helburuetako bat, Urrea andrea. Aurreko legegintzaldietatik babesten dugu helburu hori. Udal erakundeek, haien ordezkari nagusiek, alkateek, herritarren bizikidetza kudeatzeko ardura dute, egoera konplexu hori ezagututa. Badakizu alardearen kontuak liskarrak sortu dituela, eta epaitegietan ere izan dela jada zenbait hamarkadaz. Guk akordioaren bila lan egiten jarraituko dugu, eta hala ari gara, zuk esan duzun moduan, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin, Arartekoa, Emakunde eta gure Jaurlaritza osoa, erakunde arteko batzordean. Eta gai hau gure agendan ez dago urte-sasoi horretan soilik, baizik eta etengabe. Eta badakizu, halaber, horretan lanean ari garela, erakunde arteko batzordearen lana den horretatik harago. Beraz, helburua bezain garrantzitsua da helburua lortzeko bidea. Berdintasunaren kultura gure gizartean bidea urratuz joan da. Konbentzituz egin da, eta ez inposatuz. Horixe da horretarako ere proposatzen dugun lan-metodoa. Luzeago jo dezake, baina lortu behar duguna da berdintasunak dakarren kultura-aldaketa –eta kultura-aldaketa bat dator atzetik– aurrera egitea konbentzimendutik abiatuta. Hori da gure ahalegina. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4990
10
87
27.06.2014
URREA HERRERA
EH Bildu
Galdera, Diana Carolina Urrea Herrera EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Hondarribiko eta Irungo alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz
Urkullu jauna, eskubideak ez dira negoziatzen, eta ez dira bozkatzen: konkistatu egiten dira. Eta behin konkistatuta, haiek babesteko borrokatzen da, ez galtzeko, eta horri buruz badakigu zerbait emakumeok. Ez dugu zalantzan jartzen, lehen mintzaldian esan dizudan moduan, ez dugu zalantzan jartzen egiten ari zareten lana, baina harago joateko unea dela deritzogu. Harago joateko unea, hain zuzen ere erakundeen artean egiten ari den lana ikusaraztekoa, behin betikoz onar daitezen Irungo eta Hondarribiko pertsona guztien eskubideak. Alarde tradizionalak ez: alarde sexistak Euskal Herriko historiaren une lotsagarrienetako bat bezala geratuko dira. Espazio horretan, iraindu, umiliarazi eta kolpatu egiten dira emakumeen eskubideen eta alarde berdintasunezko eta publikoaren alde borrokatzen direnak. Leku horretan soilik defendatzen dira legea urratzen dutenak eta zigortzen dira legea defendatzen dutenak. Urkullu jauna, har ezazu konpromisoa gaur eta hemen, aurten hori bestelakoa izango dela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4991
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Diana Carolina Urrea Herrera EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Hondarribiko eta Irungo alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz
Urrea andrea, politika publikoen arrakastak ezinbesteko ditu herritarren ulermena eta lankidetza. Berdintasunaren kultura… Zuk eskubideez hitz egiten duzu, eta borroka kontzeptua erabiliz, konkista kontzeptua erabiliz. Nik nabarmendu nahi dut berdintasun-kulturan bidea egiten ari garela, bidea egiten uste osoetan oinarrituz, ez inposatzearen bidez. Eta Jaurlaritza honek emakume eta gizonen arteko berdintasunarekin dituen konpromisoa eta erabakitasuna irmoak dira. Hala erakusten dute Berdintasunerako Legea inplementatzeko etengabe egin diren aurrerapausoek. Lanerako metodo hori proposatzen dugu alardeetarako ere: irtenbideak adostasunetik babestea. Berriro diot, denbora gehiago beharko dugu agian, baina lortu behar dugu berdintasunak dakarren kultura-aldaketa uste sendoetan oinarrituz egitea. Udal-erakundeek gatazka bideratzeko konpromisoa kudeatzeko ardura dute, bai egun zehatz horietan bai urte osoan zehar. Eta hori egin behar dute ahaztu gabe emakumeen herritartasun osorako eskubidea lortzeko betebeharra dutela. Konpromisoa eskatzen didazu: gu konprometituta gaude, lanean ari gara beste erakundeekin batera, aukeren berdintasuna bultzatzeko eta urteetako arazoari irtenbide berriak eskaintzeko. Lehen aipatu bezala, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta Arartekoarekin batera lanean jarraituko dugu, baita Emakundek eta Jaurlaritza osoak ere, isilean eta jarraian. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4992
10
87
27.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, estatus berriari buruz egin dituen adierazpenei buruz
Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Duela gutxi, zehazki hilaren 16an, zuk, Urkullu jauna, elkarrizketa bat eman zenuen Radio Euskadin. Han aipatu zenuen A plana zenutela, eta, Espainiako Gobernuak erantzun asebetegarririk emango ez balio, beste bide batzuk zeudela esan zenuen. Halaber, ildo berean adierazi zenuen elkarrizketaren eta akordioaren aldeko apustua egiten duzula, baina, halakorik izan ezean, zure proposamena aurrera eramango duzula Madrilen babesarekin edo gabe –horrek asko gogorarazten digu Mas jauna–. Elkarrizketa horretan bertan adierazi zenuen elkarrizketa eta akordioa bilatzearen alde egiten duzula, baina, halakorik ez dagoenean, beste gauza batzuetara joko dugula. Zure hitzak, Urkullu jauna, anbiguoak dira nahita, eta ederki asko moldatzen zara anbiguotasun horretan, baina uste dugu badela garaia jarrera argi eta garbia har dezazun zure etorkizuneko planteamenduen inguruan. Ziurgabetasuna ez da komeni izaten, eta are gutxiago garai hauetan. Euskal herritarrek eskubidea dute eskatzeko, eta zuk haien eskaerei erantzun behar diezu, eta haietako bat da, eta ez nolanahikoa, jakitea norantz eraman nahi gaituzun eta zein den B plana. Alderdi politiko honetan susmatzen dugu zein diren zure planteamenduak eta zer norabidetan eraman nahi gaituzun, baina iruditzen zaigu zuk zeuk erantzun behar duzula euskal herritarren borondatea ordezkatuta dagoen foro honetan. Horregatik, Urkullu jauna, jakin nahi dugu zein den egungo estatus politikoa aldatzeko B plana, eta ea benetan uste duzun etorkizunerako eta euskal herritarrentzat ongizate handiagorako bermeak ematen dituela. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4993
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, estatus berriari buruz egin dituen adierazpenei buruz
Legebiltzarburu andrea. Llanos andrea, nik ez dut planik aipatu; ez A plana, ez B plana. Nolanahi ere, berriro esango dizut: Ganbera honek guztiak badaki lortu nahi dudan eta lortu behar dugula aldezten dudan estatus berriak bermeak eman behar dituela. Ganbera osoak, Legebiltzar osoak, badaki egungo estatusak ez dituela ematen. 1993. urtean (duela 21 urte), Legebiltzar honek egiteke zeuden Gernikako Estatuko transferentzien txostena onartu zuen, lege organiko bat. Egungo estatusak ez du bermerik ematen, bete gabe jarraitzen baitu. 21 urte dira txosten hura onartu zenetik. Eta estatus berri bat nahi dugu batzuek, edo denok. Bistan denez, denok ez dugu gauza bera nahi. Horregatik da printzipioen unea, eta daukagun lehena da euskal herritarren artean akordio batera iristea. Halaxe adierazi du gure legebiltzar-taldeak ere, Euzko Abertzaleak taldeak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak. Estatus berri horrek herritarren babesa izan beharko du, eta errespetatu egin beharko da. Eta bukaeraraino iritsi behar dela esaten dudanean, bukaeraraino iritsi behar dela esaten dudanean, horretaz ari naiz, Legebiltzar honetan adostutako eta euskal gizarteak berretsitako akordio batez. Beraz, etorkizunean bete egingo delako berme batzuk izan beharko ditu, eta berriro diot: egungo estatus politikoak ez dauzka eta ez ditu eduki berme horiek. Hor dago arazo politikoaren jatorria, eta hor egon behar du irtenbidearen jatorriak, Llanos andrea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4994
10
87
27.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, estatus berriari buruz egin dituen adierazpenei buruz
Urkullu jauna, esan behar dizut nahiko aurreikusteko modukoak direla zure erantzunak, eta zure anbiguotasun nabarmena amaierarik gabeko bakarrizketa bat izaten hasia da. Baina, zuk ere esan ohi duzunez, hemen denok ezagutzen dugu elkar, eta, zuk erabili ohi dituzun tonalitate akustiko moderatu horietaz harago, aldez aurretik finkatutako ibilbide-orri bat duzu, argi geratu denez, eta ibilbide-orri horrek egungo esparru juridikoa aldatu nahi du. Zuek ez duzue aldatu edo hobetu nahi Gernikako Estatutua, lantaldean besterik esan baduzue ere. Zuek estatus politiko berri bat eman nahi duzue –eta hori esan duzu–, eta, bistan denez, ez dira gauza bera Estatutua aldatzea eta estatus politikoa aldatzea. Zuek ez duzue egungo Estatutua aldatu nahi, baizik eta hura gainditu, eta legezkotasun-itxura emanez, akordioa eta elkarrizketa aldebakarrekoak izango balira bezala ulertzen baitituzue. Alegia, akordioa eta elkarrizketa Espainiako Gobernuak onar dezan nik proposatzen dudana, gainerakook onar dezagun zuek proposatzen duzuena. Zuk erabiltzen dituzun hitzek neurrizkotasun-, zuhurtasun- eta arrazionaltasun-itxura dute, baina ez dira halakoak. Eta hori esaten dut zuek akordioa, elkarrizketa eta pluraltasuna ulertzen dituzuelako zuen planteamenduekiko atxikipen hauskaitzaren sinonimo gisa. Eta atxikipen hauskaitz hori gertatzen ez denean, ezin baita gertatu, zer egingo duzue? Baina aitortu behar dizut erraztasuna duzuela hizkuntza manipulatzeko, zuen benetako asmoak kamuflatu eta apaintzeko, baina guk zuen apustu politikoengatiko ezinegona eta kezka adierazi beste aukerarik ez dugu. Zuen asmoek zalantza ugari sortzen dituzte, ziurgabetasun izugarria sortzen dute. Legezkotasunez apaindutako zuen haustura-proiektua atzerapauso bat da, eta oztopo bat ekonomiari eta euskal gizartearentzako ongizateari dagokienez. Zuen proiektuak Espainiatik ateratzen gaitu, Europatik ateratzen gaitu. Zuen proiektuak giltzapetu egin nahi gaitu, gero eta irekiagoa den mundu batean. Eta gutxieneko zintzotasun politikorik baduzue, euskal herritarrei kontatu behar diezue hori, euskal herritarrok segurtasuna eta ongizatea behar baititugu, ziurtasunak behar baititugu, eta hori, testuinguru globalizatu batean, ez Espainiarekin ez Europarekin mugarik ez altxatzeak bakarrik ematen digu. Eta zure ardura da behar hori asetzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4995
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, estatus berriari buruz egin dituen adierazpenei buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. "Aurreikusteko modukoak dira zure erantzunak". Jakina, aurreikusteko modukoak dira eta galderak! Aurreikusteko modukoak dira eta galderak erkidegoko hauteskundeen kanpainatik bertatik! Aurreikusteko modukoak direla erantzunak? Jakina! Kargua hartzeko eztabaidaz geroztik hemen behin eta berriz eman ditudan erantzunak. Entzun duzu inoiz elkarrizketa, entzun duzu inoiz akordioa, entzun duzu inoiz eskua zabalik, entzun duzu inoiz eskubide historikoez hitz egiten, entzun duzu inoiz subiranotasun partekatuaz hitz egiten, entzun duzu inoiz benetako aldebikotasuna, eta estatuarekiko akordio baten, estatu-itun baten oinarriak eta printzipioak izan behar luketenen inguruan mahai gainean jarri ditudan beste hainbat eta hainbat gai? Llanos andrea, begiratu iezaiozu une batez zeure buruari eta zeure taldeari; zeure buruari eta zeure taldeari. Zuk Alderdi Popularraren Espainiako Gobernua ordezkatu eta babesten duzu. Esaten duzu kezkatuta zaudela etorkizuneko bermeengatik, baina ez zara arduratzen oraineko jardunagatik. Izan ere, gogorarazi nahi dizut ezen, gaur egun, egunak joan egunak etorri, Espainiako Gobernua euskal autogobernuaren aurka jokatzen eta haren aurkako legeak egiten ari dela. Biktimakeria? Biktimakeria leporatzen zaigu? Esango dizut zein den legealdi honetako balantzea gaur-gaurkoz: Eusko Jaurlaritzak bederatzi errekurtso aurkeztu ditu Konstituzio Auzitegian, Euskadi-Estatua Aldebiko Batzordeari hamabi lege bidali behar izan zaizkio, Espainiako Gobernuak bi konstituziokontrakotasun-arazo aurkeztu ditu, eta Eusko Jaurlaritzak hiru eskumen-gatazka positibo aurkeztu ditu. Bederatzi gehi hamabi, gehi bi, gehi hiru…, guztira, hogeita sei gai legealdi honetako hemezortzi hilabeteetan. Ez gara ateratzen Konstituzio Auzitegitik; Aldebiko Batzordean, etengabeko tentsioa besterik ez dugu; Estatutua, zuentzat topagune dena, ez da betetzen; Espainian, gure autogobernua ahultzen duten legeak onartzen dira; ez dago aldebikotasunik. Bai, Llanos andrea, bermeak dituen estatus politiko berri bat behar dugu. Gaur egungoak ez ditu, eta bistabistakoa da. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4996
10
87
27.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Galdera, Nerea Llanos Gomez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, 'ETAren amaiera eta Euskal Herrian bizikidetza errekuperatzeko' ikastaroari buruz
Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Datorren astean, Eusko Jaurlaritzak ikastaro hau emango du El Escorial-en: "ETAren amaiera eta Euskal Herrian bizikidetza errekuperatzea: zintzilik geratzen diren gaiak". Ikastaro hori ematen den bitartean, "Asier eta biok" filma emango da; haren protagonista etakide bat da, eta gidoi nagusia da kontatzea, Aitor Merino aktorearen hitzetan –Asier Aranguren etakidearen txikitako laguna izan zen–, nola litekeen ETAko lagun bat edukitzea, eta Madrilgo bere lagunei ulertaraztea zerk harrarazi zion Asierri ETAn sartzeko erabakia. Arangurenek zortzi urte eman ditu kartzelan ETAkoa izateagatik. Duela gutxi, aske utzi ondoren, berriro atxilotu da ETAko presoen kolektiboarekiko lotura-taldekoa izateagatik. Ez da zaila filmaren edukia imajinatzea, batez ere hari buruz egin diren adierazpen batzuk hartzen baditugu, hala nola protagonistak egindakoa: "txera askoz garrantzitsuagoa da etakidea izatea baino". Beste batzuek, berriz, filmaren azalpen gisa ematen dute "ulertarazten saiatzea ETAko kide izan zirenek konbentzimendu politiko batzuk dituztela, eta, egoera jakin batzuetan, taldean sartzeko urratsa egin behar izan zutela". Dena dela, galdetu nahi dizugu ea zu, lehendakaria zaren aldetik, ados zauden ikastaro horren zati garrantzitsu bat, ikastaro horren ardatz bat, film hori izatearekin, non protagonistetako bat etakide kondenatua, berrerorlea eta talde terroristak eragindako minaz damutu gabekoa baita. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4997
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gomez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, 'ETAren amaiera eta Euskal Herrian bizikidetza errekuperatzeko' ikastaroari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Llanos andrea, komeni da argitzea ikastaro hori Madrilgo Unibertsitate Konplutentseak antolatu duela. Ikastaroaren formatu eta diseinu horiek ohikoak izaten dira horrelako topaketa akademikoetan, eta antolatzaileek eta zuzendariak prestatu dituzte. Eusko Jaurlaritza ikastaroaren babeslea besterik ez da, eta pluraltasuna besterik ez du eskatu. Pluraltasuna besterik ez du eskatu. Parte-hartzaileek eta lantaldeek askotariko ikuspegiak biltzen dituzte bakearen eta bizikidetzaren gaiaren inguruan. Parte-hartzaileen artean daude erakundeetako ordezkariak, magistratuak, adituak, biktimak, unibertsitateko irakasleak, kazetariak, erakunde sozialetako kideak…, eta mota guztietako sentsibilitateak eta ikuspegiak ordezkatzen dituzte. Parte-hartzaileen zerrendako izen batzuk irakurriko dizkizut, hori baita frogarik onena: Iñaki Gabilondo, José Manuel Rodríguez Uribes, Luis Rodríguez Aizpeolea, Joaquín Jiménez, José Ricardo de Prada, José Luis de Castro, Mari Carmen Hernández, Fernando José Flores Jiménez, Jon Landa, Esteban Beltrán, José Antonio Martín Pallín… "Asier eta biok" filma aipatu duzu. Egitarauaren barruan dagoen "Asier eta biok" filmak –gehiago edo gutxiago gusta dakiguke gu bioi–, zalantzarik gabe, indarkeriari buruzko hausnarketa kritiko bat egitera bultzatzen duen historia bat ematen du, ikuspegi ezohiko batetik. Antolatzaileek eman zezaketen "Ocho apellidos vascos" ere! Film horretako eszena eta eduki batzuek ere hausnartzera bultzatzen dute, haiek ere ikuspegi ezohiko batetik. Hara, zuk planteatzen baduzu film bat zentsuratzea, hausnarketa eta eztabaida saihestea, ez ezazu Eusko Jaurlaritzarekin kontatu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4998
10
87
27.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Galdera, Nerea Llanos Gomez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, 'ETAren amaiera eta Euskal Herrian bizikidetza errekuperatzeko' ikastaroari buruz
Hara, lehendakari jauna, uste nuen ez ninduela harrituko zure erantzunak, baina harritu egin nau. Baina txarrerako harritu nau alde batetik. Uste dut arinkeriaz jokatzen ari zarela. Nire ustez, alderatzea ikastaro horretan "Ocho apellidos vascos" eman zitekeela, "Asier eta biok" filma eman daitekeen parametro berean, arinkeriaz jokatzea da. Eta uste dut horrelako gai batean, eta zuk duzun garrantziarekin, ezin dela horrela jokatu, zeren, sinets iezadazu, ez dute zerikusirik. Egia esan, kontakizun bat ezarri nahi da, eta zuek eskatu duzuen pluraltasun hori da, hain justu, kontakizun horri laguntzeko. Izan ere, ezarri nahi den irudian, hizkerak eta eszenaratzeak balio garrantzitsua dute, sinetsarazi nahi baita terrorismoa indarkeria bakarrik dela, eta, are gehiago, halaxe esan zuen atzo Legebiltzar honetako presidenteak. Kasu jakin batzuetan, gainera, gatazka politiko baten ondorioa bakarrik da, zuen arabera. Bada, guretzat, etakidea izateak ez du justifikaziorik. Ez dago arrazoirik justifikatzen duenik norbaitek erabakitzea talde terrorista batean sartzea, haren helburu bakarra izanik bereizi gabeko kaltea eta samina eragitea. Eta gaitzetsi egiten ditugu protagonista kondenatu, berrerorle eta eragindako minagatik damutu gabekoen kontakizunak. Gaitzetsi egiten ditugu ekidistantzian eta anbiguotasunean oinarritutako kontakizu- nak. Ezin ditugu onartu etakidea izateari erromantizismoa ematen dioten dokumentuak. Deitoratu egiten dugu, beste behin, bertsio hori hautatzea, hauta baitzitezkeen beste film batzuk –eta ez, hain justu, "Ocho apellidos vascos"–: "Testigo involuntario", "Sin libertad", "Voces sin libertad", "Trece entre mil" edo "Infierno vasco". Asko. Asko. Baina bistakoa da horrelako filmak ez zitzaizkiola gustatuko Eusko Jaurlaritzari, haiek ematen duten irudia oso urrun baitago helarazi nahi den mezutik. Eta guk, berriro diotsut, kontakizun leial baten alde egiten dugu, aukera emango diguna erraz ohartzeko nork sufritu duen eta nork eragin duen sufrimendu hori; oraingo eta etorkizuneko belaunaldiei jakinaraziko diena terrorismoak ez duela justifikaziorik, erdizka ibiltzeak ez duela balio, anbiguotasunek ez dutela balio, eta ez dutela inola ere balio eragindako mina kamuflatu nahi duten onespen erromantikoek. Eta zuk, benetan… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_4999
10
87
27.06.2014
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Nerea Llanos Gomez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, 'ETAren amaiera eta Euskal Herrian bizikidetza errekuperatzeko' ikastaroari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Llanos andrea, berriro diot: Eusko Jaurlaritza ikastaro horren babeslea da (babeslea), egoki iruditzen baitzaio leku ireki batean bakoitzak bere ikuspegiak ematea. Egoki da testuinguru akademiko batean ETAren terrorismoaren amaierak denoi planteatzen dizkigun bukatu gabeko lanei buruz hausnartzea: iraganeko lanak, oraineko lanak eta etorkizuneko lanak, zeinek erdibideko puntu batean egiten baitute bat, hots, iraganeko ikuspegi kritiko batean oinarritutako bizikidetza integratzaile bati, etorkizuneko bizikidetza bati, bide ematea gure gizartean. Zuk dena laburbiltzen diguzu "Asier eta biok" filmean. Antolatzaileek "Asier eta biok" filma sartu dute, eta, Llanos andrea, ikusi baduzu, batez ere, film aintzatetsia da. Aitortu eta gogorarazi behar da euskal film onenaren Irizar saria jaso duela 2013ko Donostiako Zinemaldian. Halaber, Uruguaiko Zinemaren eta Giza Eskubideen Nazioarteko Jaialdiko Tenemos Que Ver saria irabazi zuen. Era berean, saritua izan zen Guadalajarako (Mexiko) Nazioarteko 28. Jaialdian. Film horrek –zuk horretan laburbiltzen duzu ikastaro osoa– eta beronek eragingo duen solasaldiak –beste film batzuek beste programa batzuetan eragingo zuten bezala–, film horrek solasaldia eragingo du ikastaroan, hausnarketa sustatzeko beste baliabide bat baita. Filmak mezu argia eta zuzena du indarkeriaren aurka; mezu argia eta zuzena indarkeriaren aurka. Eta ez dut arinkeriaz jokatu "Ocho apellidos vascos" filmarekin, uste baitut hark ere baduela mezu hori, nahiz eta beste formatu batean ematen duen. "Asier eta biok" filmak –zuk dena laburbildu duzu hor– eztabaida eragin dezake, eta hori da interesgarriena. Ez zaio beldurrik izan behar eztabaidari. Isiltasunari eta zentsurari izan behar zaie beldurra. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/56d32d03-4e36-4abb-9e5b-bb498d7b71de
parl_eu_5000