legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10 | 15 | 01.03.2013 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osasunean aurreikusitako inbertsioak geldiarazteari buruz | Eskerrik asko, lehendakari andrea. Ez genuen, ez, biltzar hartan egoteko aukerarik izan; besteak beste, ez gintuztelako gonbidatu. Legebiltzarkide honek behin eta berriz galdetu zuen biltzar horretara joateko aukeraz, eta erantzun ziguten ez gintuztela gonbidatu, sailburu jauna. Agian izango da ardura horretan berria zarelako, baina komeniko litzateke etorkizunean interesgarriak izan daitezkeen gaietara, bada, Eusko Legebiltzarreko Osasun Batzordea gonbidatzea. Baina biltzar horretan egon den jendeak esan didanari eta zure adierazpenei lotuko natzaie. Komunikabide ugarik jaso zituzten zure adierazpenak, eta oraindik ez dira gezurtatu. Eta zuk esan zenuena esan zenuen: osagarrietan aurreztu behar zela, funtsezkoari eusteko. Eta zuk argi esan zenuen batzordean azpiegitura batzuk geratu egingo zirela. Eta zuk berriki esan duzu komunikabide batean, ez Legebiltzarrean... Izan ere, otsailaren 18ko batzordean, talde ugarik, eta bereziki honek, behin eta berriz galdetu zizutenean aurrekontu eta inbertsio zehatzei buruz, gaia baztertu zenuen esanez inbertsioen aurrekontua ez zegoela itxita. Eta egun batzuk geroago, komunikabide batean, datua eman zenuen. Orduan, edo gauzak oso azkar egin zenituen, edo Urkullu jaunak oso azkar egiteko lanak jarri zizkizun. Baina Eusko Legebiltzarreko dagokion batzordean ez zenuen adierazi zein zen aurrekontu itxia; gero komunikabide batean zehaztu zenuen, eta 180 milioi euroko murrizketaz hitz egin zenuen. Eta esan zenuen, gainera, zenbait azpiegitura ez zirela egingo. Galdera zehatzei, adibidez AUOari buruzkoei, erantzun zenien, eta gezurtatu ez den elkarrizketa batean jasota dago, aurten, behintzat, ez doala aurrekontuetan. Zure adierazpenetara jo dut, eta, esan dudanez, ez dira gezurtatu gaur artean. Eta nahi duguna argitasuna eta gardentasuna da. Gobernuak osagarria zer den eta funtsezkoa zer den azaltzea nahi dugu. Gobernu honentzat osagarrietan aurreztea osasun-arloan aurreikusitako inbertsioak geratzea den, eta funtsezkoari eustea, berriz, neurriz gaindiko administrazio publikoa mantentzea; adibidez, Frantziako ikastolak finantzatzea, edo enbaxadak mantentzea. Gobernuak lehentasunak zein diren esatea nahi dugu. Argitasuna nahi dugu. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/1af7f206-e0de-4b53-a0fb-c8935f8a5915 | parl_eu_601 |
10 | 15 | 01.03.2013 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra) | Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osasunean aurreikusitako inbertsioak geldiarazteari buruz | Señora Garrido, barka, baina Osasun Sailak ez du biltzarrik antolatu. Ni ez naiz inor zu gonbidatzeko. Jaso dut eskaera, eta zuk edo Osasun eta Kontsumo Batzordeak ikusteko modukoa den azpiegituraren bat dagonean, izan ziur gonbidatuko zaitugula. Berriro diot, inbertsio bat zehaztearren, uste dut AUOan kanpo-kontsulten eraikina eta plana baizik ez zeudela aurreikusita. Uste dut ez zegoela gehiago. Uste dut ez zegoela gehiago, esan dut dagoeneko. Dena den, berriro diot: osasun-zerbitzuari eutsiko diogu kalitateko zerbitzu gisa, legegintzaldian zehar egiaztatuko duzunez. Gainerakoei dagokienez, zer? Bada, beti bezala. Aurrekontuaren arabera, gauzak lehenesten joango gara. Osakidetzak denbora luzea darama inbertsio askorekin; azpiegitura onak ditugu, eta izan ziur ez dela ezer eroriko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/1af7f206-e0de-4b53-a0fb-c8935f8a5915 | parl_eu_602 | |
10 | 15 | 01.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osasunean aurreikusitako inbertsioak geldiarazteari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik galdetuko diot sailburuari. Euskal Y-a: Herrialde mailako proiektua, nazioarteko lotura liburuaren publikazioa justifikatua dagoela uste al du Oregi sailburu andreak? | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/1af7f206-e0de-4b53-a0fb-c8935f8a5915 | parl_eu_603 |
10 | 15 | 01.03.2013 | INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA) | EA-NV | Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osasunean aurreikusitako inbertsioak geldiarazteari buruz | Mahaiburu anderea, legebiltzarkideok, egun on. Gai honi buruz adierazi didatena zera da, paperean 2.800 ale argitaratu zirela; 2.500 gazteleraz eta 300 euskaraz. Gainera, frantsesez eta ingelesez bertsio digitala ere egin zen. Bertsio guztiak ETSren web-orrian daude eskuragarri. 1.700 ale banatu ziren Abiadura handiko trena Gipuzkoan izeneko jardunaldietan enpresa babesleen eta bertaratutakoen artean (jardunaldiok azaroaren 6 eta 7an izan ziren, Donostian). 300 ale instituzioetara igorri ziren: Eusko Legebiltzarrak, Gipuzkoako Batzar Nagusiek, Donostiako Udalak eta beste instituzio batzuek jaso zituzten; 200, Trenbidearen Euskal Museora, eta biltegian 600 ale ditugu gutxi gorabehera. Kostu totala 124.477 eurokoa izan da. Jardunaldiak antolatu zituzten enpresa babesleek finantziatua, Eusko Jaurlaritzak banaketa-gastuak hartu zituen bere gain, 2.900 euro gutxi gorabehera. Kopuru hauek ikusita, nire usteaz galdetzen didazu. Ba uste dut egungo krisi-egoerak eta teknologia berriek eskaintzen dituzten erraztasunak izanda, argitalpenak paperean argitaratzeko zuhurtziaz jokatu behar dela, are gehiago bestelako medioak erabili daitezkeenean jasotako informazioa edozein herritarren eskura jartzeko, batez ere, Internet eta, zehazki, Eusko Jaurlaritzaren ataria. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/1af7f206-e0de-4b53-a0fb-c8935f8a5915 | parl_eu_604 |
10 | 15 | 01.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osasunean aurreikusitako inbertsioak geldiarazteari buruz | Eskerrik asko, presidente anderea. Zure iritzia ezagututa, agerian gelditu da berriz ere gure herriak behar ez duen politika egiteko eredua, ez edukiei –AHTren eraikuntza– ezta formei dagokienez ere, enpresa eraikitzaileek ordaindutako argitalpen honen bitartez, Eusko Jaurlaritzaren onespenarekin. Ezagutzen genituen eman dizkiguzun datuak, gure taldeak egindako galdera baten idatzizko erantzuna baitira. Eskertzen dizut Ganbera honi jakinaraztea liburu txiki honen argitalpenak 124.477 euroko kostua izan duela, eta babesleek ordaindu dutela. Halaber, eskertzen dizut esatea altxor publikoan 2.497 euroko kostua izan duela, liburua banatzeko. Funtsean kezkatzen gaituena da, eta ez idatziz emandako erantzunean ez orain ez diguzu argitu, zer neurritan ezkontzen den hau zure sailaren ildo nagusiak batzordean adierazi zenituenean erabili zenuen eta gu ados geunden adierazpenarekin: gobernantza onarekin zerikusia zuela. Zure ustez, teknologia berriek paperean gutxiago argitaratzeko aukera eman eta, beraz, zuhaitz gutxiago botatzeko aukera emateaz harago, liburu hau gobernantza onaren ereduaren, publikoa eta pribatua denaren arteko adostasunaren eredu ona da, arlo pribatuak publikoan esku har dezan utzita, diru publikoa nola gastatu behar den ere zehazteraino? Izan ere, neurriz gaindikoa iruditu dakizuke liburu honi buruzko galderarako, baina harreman zuzena du, eta azaltzen saiatuko naiz. Zuk aipatzen zenuen gobernantza onak, publikoaren kudeaketaren gardentasunarekin eta publikoa denaren independentziarekin eta publikoa denaren nagusitasunarekin zerikusia duena, diru publikoaren gastuari dagokionez, interes pribatuen aurrean, ez du zerikusirik, ziur asko, bizi dugun giro ilunarekin: espekulazioa, ustelkeria eta ate birakariak. Ate birakari horiek aukera ematen dute administrazio-kontseiluetan jartzeko ekintza politikoaren, arlo publikoko jardueraren eta kudeaketaren garaian hain zuzen enpresa pribatuei laguntzen zietenak, gero han amaitzen baitute. Bitxia da oraindik ere obra publiko bat bestearen ondoren egiten duten enpresak sustatzea, guk ordaintzen ditugun gainkostuak sortzen dituztenak; gizarteak ordaintzen ditu gainkostu horiek, naturalak balira bezala, normalak balira bezala. Hor daude AP-1 bidearen adibidea, Bidegiren adibidea, eta liburu hau finantzatu duten enpresa askok guk ordaindu ditugun gainkostuak izan dituzten obra publikoak egin dituzte, hori garrantzitsua ez balitz bezala. Abiadura handiko trenarekin irabazten duten bakarrek –enpresa hauetaz ari naiz– hain modu altruistan ordaindutako argitalpen honekin, lehen aipatutakoari mesede egiten zaio, botere politikoa botere ekonomikoaren menpe egoteari, hain zuzen ere. AHTren eraikuntzarekin aberasten ari direnek argitalpen hau ordaindu izanak hurrengo galdera planteatzera eramaten gaitu: eskuratutako kontratuengatiko ordaina edo kontraprestazioa? Eta badakit galdera hau gehiegizkoa izan daitekeela, baina erantzuna liburu eder horretan dago, batek ikusten duenean liburu eder horretan enpresa laguntzaileetatik hiru –begiratu azkar batean, miatzen ibiltzeko beharrik gabe– apokrifoak ez diren paper batzuei lotuta daudela, Bárcenas jaunaren paperei, eta dira Sacyr, AZVI eta FCC. Zenbateraino ez dute ulertuko herritarrek, nahiko logikoa denez, halako ordainek zerikusia izatea fabore-ordainketekin, guztien diruaren kudeaketan funtzio nagusia izatearekin, gero, nahiko modu delituzkoan, partikularren baten kutxak etekina ateratzeko. Hori da, funtsean, kezkatzen gaituena, eta hori da gobernantza on honetan ikusten ez duguna. Garai hauetan, bada politikoekin zama astuna jasaten duela esaten duenik. Gaurtik aurrera, baita prosa astuna jasaten duela ere. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/1af7f206-e0de-4b53-a0fb-c8935f8a5915 | parl_eu_605 |
10 | 15 | 01.03.2013 | INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA) | EA-NV | Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osasunean aurreikusitako inbertsioak geldiarazteari buruz | Matute jauna, alde horretatik, zu kezkatzen zaituzten gauza berek kezkatu nazakete ni ere, baina liburu bati buruzko galdera bat egin didazu egiaz, eta nik datuak eman dizkizut; eta esan dizut gure sailaren iritzia dela kontuz eta arretaz ibili behar dugula baliabide publikoekin, urriak baitira. Eta gauzak kontatzeko moduak eta moduak daude. Gobernantza ona, gardentasuna eta herritarrei transmititzea, haien esku sailak duen informazioa jartzea, aurrera eramaten ditugun gai guztiei buruzkoa (obrak, etab.), uste dut gardentasun-ariketa ona dela, baina, bistakoa denez, ez nator bat prosa astun horrekin izan behar duenik, zuk amaieran esan duzun moduan. Badira beste modu batzuk proiektuen berri emateko, eta, gainera, uste dut argitalpenak paperean egiten ditugunean, argitalpen-mota jakinak neurtu egin behar direla, betiere denboran iraun nahi duten argitalpenez ari bagara. Proiektu batek epe baterako iraunaldia du; obren egoera, hor azaltzen den moduan, ongi azaldu daiteke beste modu batzuetara, eta ez ezinbestean argitalpen horrekin guztiarekin. Gainerako gogoetetan, uste dut gauza askotan bat etor gaitezkeela, baina hau zen galderaren helburua. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/1af7f206-e0de-4b53-a0fb-c8935f8a5915 | parl_eu_606 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Sailburu jaunandreok, lehendakari jauna. Gogoan dut 2009an Euskadiko Alderdi Sozialista akordio batera iritsi zela Alderdi Popularrarekin EITBko zuzendari nagusitarako hautagai gisa Alberto Surio jauna aurkezteko. Akordio hartan, izen jakin bat hautatzeaz edo planteatzeaz gain, ondo baino hobeto azaldu zen zergatik hautatu zen pertsona hura eta zein zen asmoa. Hau da, izen bat aurkeztu zen, eta, gainera, proiektu bat, eduki bat, ideia bat planteatu zen. Azkenik, UPyDk bat egin zuen akordio harekin, edo Alberto Surio jauna hautatzearekin bat egin zuen, alde bozkatuz, EITBk nazionalistak fabrikatzeko makina bat izateari utziko ziolakoan. Egia esan, Alberto Surio jaunaren lantalde berria aldaketa bat bultzatzen saiatu zen, baina oztopo ia gaindiezin batekin egin zuen topo. Oso ondo gogoratzen dut 2009. urtearen amaieran hau esan zuela publikoki ETBko zuzendariak: "Ezker abertzaleak eta Euzko Alderdi Jeltzaleko sektore erradikalek hartu dute EITB". Horixe esan zuen EITBko zuzendariak 2009. urtearen amaieran. Gainera, lantalde berriak ez zuen ia kanpoko laguntzarik jaso. Beraz, EITBn egin behar zen aldaketa hori erabateko porrota izan zen, eta ezin izan zen gauzatu. Lantalde berriak oztopoak aurkitu zituen erakunde barruan, eta ez zuen kanpoko laguntzarik izan aldaketa horiek bultzatzeko, zeinak behar-beharrezkoak baitziren, gure ustez. Gaur egun, Euskadiko Alderdi Sozialistaren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen arteko akordio bat dugu, Iturbe andrea EITBko zuzendari berria izan dadin. Zer gertatzen den? Kasu honetan izen bat planteatu digutela, baina ez digute esan zertarako. Atzean ez dago edukirik; ez da esaten zer proiekturen alde egingo den, zer egingo den, zer proposatzen den, eta nora joango den EITB gaurtik aurrera. Horri buruz ez da ezer esaten. Izen bat besterik ez digute planteatu, eta itsuitsuan egindako bozketa bat dirudi. Beraz, guk ez dugu inola ere hautagaitza horren alde bozkatuko. Berriro diot, badirudi Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Euskadiko Alderdi Sozialistaren artean lortutako akordioa karguak beren artean banatzeko dela, baina ez dakigu zein den akordio horren edukia. Gure ustez, EITBk erronka handiak ditu gaur egun: erakundea goitik behera birdimentsionatzea eta garai berrietara egokitzea, kalitateko zerbitzu publikoa eskaintzea, objektiboa eta plurala izatea, eta Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde-errealitatera egokitzea, eta ez dadila inola ere izan luzaroan (luzaroegi) izan zen hura… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_607 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | … Nazionalistak fabrikatzeko makina bat. Horrenbestez, izen bat hautatu denez baina ez denez esan zertarako, UPyDk aurka bozkatuko du, aurkeztutako hautagaitzak ez baitu EITBk dituen erronka horietako bat ere bermatzen. Hori dela eta, UPyDk ezezko botoa emango dio akordio politiko honi, kasu honetan Euskadiko Alderdi Sozialistaren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen artekoari. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_608 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señores consejeros, parlamentarios, buenos días a todos. Radio Televisión Vasca ha dado hoy un paso más en su trayectoria de más de 30 años, una trayectoria en la que se deben garantizar los principios fundacionales de EITB, que se recogen en la Ley de Creación del Ente Público Radio Televisión Vasca. Irrati-telebista publikoaren zerbitzu publiko hau euskal herritarrentzako informaziorako eta parte-hartze politikorako tresna nagusitzat jo behar da, baita gure hezkuntza-sistema propioarekin eta euskal kultura sustatzeko eta hedatzeko sistemarekin elkarlanean jarduteko funtsezko baliabidetzat ere, betiere euskara sustatuz eta garatuz, eta hori guztia oinarritzat hartuta autonomia-erkidego honetako herritarren eskubideak eta askatasunak behar bezala garatzeko. Horixe besterik ez du esaten legearen hitzaurreak, zeinak indarrean jarraitzen baitu eta sendotzen jarraitu behar baitu, garai berrietara, premia berrietara eta euskal herritarren eskakizun berrietara egokituz, haiek baitira, azken batean, zerbitzu publiko honen hartzaileak. Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak printzipio horiekiko konpromisoari eusten dio, eta konpromiso hori gaur islatuko da, hurrengo lau urteetan erakundea zuzentzeko proposatutako pertsonari konfiantzazko botoa emanez. EITBko profesionalei ere ematen diegu konfiantzazko boto hori, herritarrei egunero zerbitzua emateko lanean zerbitzu publikoaren, profesionaltasunaren eta informazio-neutraltasunaren printzipioetan oinarritzen jarraitu dezaten, erkidegoko hizkuntza ofizialetan euskal kultura sustatuz, euskara berariaz erabiliz eta hura hedatzeko berariazko lana eginez. Euskal sozialistok nahi dugu EITBk jarraitu dezala Konstituzioan eta Autonomia Estatutuan aitortutako elkarbizitzaren gizalegezko balioak babesten eta sustatzen, interes orokorraren alde, baita bi arauetan jasotako eskubideak ere, batez ere tolerantziarena, guztien elkarbizitzarena eta aniztasun politiko, erlijioso, sozial, kultural eta hizkuntzarenarekiko errespetuarena. Erakundeko zuzendaritza berritu behar den honetan, komeni da gogoraraztea zein diren, zehazki, EITBren sorrerako printzipio gidariak, zeinak izaten jarraitzeko arrazoiak baitira: informazioen objektibotasuna, egiazkotasuna eta inpartzialtasuna; informazioaren eta iritziaren arteko bereizketa eta banaketa, eta iritzia ematen dutenak identifikatzea (publizitate komertziala ere bereizi eta banatu egin behar da); berdintasun-printzipioarekiko eta aniztasun politiko, erlijioso, sozial, kultural eta hizkuntzarenarekiko errespe- tua; Konstituzioan eta Autonomia Estatutuan aitortutako elkarbizitzarako gizalegezko balioak babestea eta sustatzea, interes orokorraren defentsan; pertsonen ohorearekiko eta izen onarekiko errespetua, eta, batez ere, intimitaterako eta norberaren irudirako eskubidea; Konstituzioak eta Autonomia Estatutuak aitortzen dituzten eskubide guztiekiko errespetua; haur eta gazteak babestea eta sustatzea; euskal kultura eta hizkuntza sustatzea, euskara erabiltzeko oinarrizko programazioprintzipioak ezarriz, kontuan izanik orekatuta egon behar dutela, eskaintza orokorrari dagokionez, Autonomia Erkidegoan euskaraz ematen diren irratitelebistako saioak. Oinarri horietan eta ez beste batzuetan arrazoituta emango diogu gure konfiantza zuzendaritza berriari, eta oinarri horietan –ez beste batzuetan– oinarrituta eman genion gure konfiantza Alberto Suriok zuzendutako aurreko lantaldeari ere. Gure taldeak, une honetan, azken lau urteetan egindako ahalegina eta zerbitzu publiko honetan izandako arduraldia eskertu nahi dio Suriori. Ganbera honek behin baino gehiagotan babestu behar izan du, berariaz, adierazpen-askatasuna, askatasun horrek mehatxu totalitarioa baino gehiago pairatu baitu hainbat hamarkadatan. Askatasun hori egunero irabazi dute informazioaren hainbat profesionalek, beldurra gainditu baitzuten herritarrek informazio plurala jasotzeko duten eskubidea bermatzeko. Utz iezadazue, jaun-andreok, une honetan berariaz eskertzen informazioaren profesional guztiei, une honetan arriskuan baitago aniztasun hori, baliabideak eta profesionalak pixkanaka gutxitzen ari direlako eta haien lan-baldintzak pixkanaka okertzen ari direlako. Hala adierazi dugu zenbaitetan, aho batez, Legebiltzar honetan, politikariok konturatzen baikara enplegua masiboki suntsitzen ari dela sektore horretan, eta horrek adierazpen- eta iritzi-aukerak deuseztatzen baititu. Testuinguru horretan, irrati-telebistaren zerbitzu publikoak bermatu egin behar du herritarren eskubide hori, eta, krisi sakon honetan eta baliabide publikoak oro har murrizten ari diren honetan, EITBk bere egitura birdimentsionatzen jarraitu behar du, euskal gizarteak behar duen irrati-telebistaren zerbitzu publikoaren egoera berrira moldatzeko. Erronka zail horri aurre egiten hasi zen Alberto Surio zuzendari zuen aurreko lantaldea, eta erronka zail horri egin behar diote aurre Iturbe andreak eta haren lantaldeak. Gure konfiantza ematen diegu, eta beren lanean arrakastarik handienak opa dizkiegu. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_609 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | URRUZUNO URRESTI | Presidente anderea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Haber cosechado un sonoro suspenso en la gestión de EITB, haber impulsado en EITB unos servicios informativos profundamente tendenciosos y que no responden a lo que son los criterios de una radiotelevisión pública, haber llevado a EITB a una situación de constante deterioro y debilitamiento…, hauek eta honelakoak entzun izan ditugu azken urteetan EAJren ahotik, sozialistek EITBn eraman izan duten politika baloratzerakoan. Orain aldiz, Euzko Alderdi Jeltzaleak, harrigarria bada ere, bere aliatu nagusi gisa aurkitu izan du lehen unetik Partidu Sozialista bera. Eta datozen lau urteetarako ETBrako aliatu nagusia bilatzen duen honetan, argi daukagu bakoitzak nahi dituenak bilatzen dituela. Hori horrela da. Eta ez da hori gehien kezkatzen gaituena. Euskal Herria Bilduk EITBrekiko diagnostiko oso zehatza egiten du momentu honetan. Eta uste dugu, arrazoi bat edo beste tarteko, ezberdintasunen bat edo beste tarteko, Ganbera honen gehiengoa ados egongo litzatekeela guk egiten dugun diagnostiko horretan. Hain dauka EITBk jendartearen bere balizko ikus-entzulegoaren aldetiko atxikimendua galdua, minimo historikoetan aurkitzen dela, eta horrek esan bezala egoera oso latza eta oso kezkagarria dela adierazten digu. Testuinguru honetan izen bat jarri zaigu mahai gainean eta iragarri zaigu aldi berean PNV eta PSEren artean akordio bat dagoela EITBrekiko. Egia esan, akordio hori iragarri egin zaigu, baina akordio horren atzean zer dagoen oraindik ez zaigu azaldu. Euskal Herria Bilduk hainbat saiakera eta enplazamendu egin ditu aipatu dudan egoera latz hori iraultze aldera, EITBk legealdi honetan izan behar dituen lehentasun eta erroketaz aritzeko. Euskal Herria Bilduk eskua luzatu du EITBk bere sorrera-helburuak, jada ahaztuak eta urrunduak dituen helburu horiek –eta bi aipatuko ditut: euskararen suspertzea eta euskal gizartearen integrazio politikoa–, helburu horiek aintzat hartu eta helburu horien bidean EITBren ereduaz eztabaidatzeko. Euzko Alderdi Jeltzalearen aldetik eztabaida hau saihestu egin izan da eta izen-abizen batzuen baitan estali eta lausotu egin nahi izan da. Guk, aldiz, izen horren atzean zer proiektu dagoen galdetu nahi dugu gaur eta hemen, izan ere, lehen esan bezala, oraindik inork ez digu azaldu. Akordio bat omen dago PNV eta PSEren artean. Esaguzue mesedez, zer den enkargatu dena, izen eta kargu batzuez harago EITBz zer den akordatu duzuena, zein lehentasun, zein erronka, zein egitasmo, aipatu ditudan helburuen norabidean zein eredu da gaur eta hemen planteatzen duzuena. Guk ezin dugu ezinbestekoak diren galdera hauei erantzunik ematen ez dion hautagaitza bat babestu, inondik inora. Tamainako erabakiek, badakigu, ahalik eta adostasun zabalenarekin hartu behar izatea garrantzitsua dela. Nahiko genuke gure baiezkoa eman ahal izatea. Arduragabekeria litzateke, ordea, adostasunaren izenean, helburuak alboratu eta oinarririk gabeko adostasun bat bultzatzea. Ganbera honetan behin baino gehiagotan aipatu da biribilgunea edo errotondaren teoria, EAJren ahotik izan ere. Uste dugu teoria hau gaurkoan erabat baliagarria dela EITBren egoera deskribatzerakoan. Errotonda horretan sartuta, ez aurrera ez atzera, urteetan dago, eta ez sozialisten azken hiru lau urteetan, askoz urte gehiagotan. Eta momentu honetan, lau urterako zuzendaria aukeratu behar dugun honetan, uste dugu ez dagoela ere inolako zantzurik errotonda edo biribilgune horretatik ateratzeko. EAJk zuzendaria izendatzeko eramandako prozeduran soberbiak alde batera utzi eta beste era batera jokatu izan balu, adostasunik txikiena lortzeko ahaleginik txikiena egin izan balu, azken egunotan EITBri lotuak agertu diren delitu zantzuen aurrean irmotasuna adierazi izan balu, agian, gaur, gure posizioa beste bat litzateke. Euskal Herria Bilduk hausnarketa estrategiko baten beharra azpimarratu nahi du, orain artean eztabaida hau emateko gure esfortzua hutsala izan da, baina errotonda horretatik atera nahi baldin badugu, ezinbestean eman beharko den eztabaida bat da. Digitalizazioak ikus-entzunezkoen mundua eraldatu duela esaten da. Gure herriko egoera… | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_610 | ||
10 | 16 | 07.03.2013 | URRUZUNO URRESTI | Gure herriko egoera soziolinguistikoa ere ez da 80. hamarkada hasierako berdina. Egoera berriek eredu berriak eskatzen dituzte. Lege berriaz hitz egiten hasteko garaia da. Kateen eredua ezbaian jartzeko garaia da. Publikotasunaren aldeko egin ahalak garbia izan behar den aldi berean, publiko-pribatu dikotomia gainditu, eta tokiko irrati telebistekin lankidetza sustatzen hasteko garaia da. Hilzorian dugun ikus-entzunezko sektorearen pizgarri izan behar da, interes partidistetatik harago, integraziorako jauzia emateko garaia da. Euskal Herri guztian hedapena bermatu behar da. Orduan kontzeptu hauen eta gehiagoren baitan, berebiziko garrantzia duen eztabaida behingoz mahai gainean jartzeko garaia da. Amaitzeko, egia da, gaur hemendik zuzendari nagusi bat aterako da. Egia da –27 eta 16, 43 dira–, zuzendaria izendatzeko gehiengo parlamentario bat lortzea badirudi ez dela horren zaila, karguak eta postuak tarteko baldin badira behintzat, baina herritarren aldetik galdua duen eta lortu behar duen atxikimendua lortzeko, horretarako gehiengo parlamentario bat baino gehiago beharko da. Eta hori, zoritxarrez, ez du gehiengo parlamentario batek bermatzen. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_611 | ||
10 | 16 | 07.03.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Egun on guztioi. Nik ez nuen pentsatzen gaur antzeko eztabaida bat izango genuenik, egia esan. Zergatik aurrekoetan, aurreko izendapen saioetan, beste era batera jokatu izan dugu denak. Bai 1998an, Andoni Ortuzar aukeratua izan zenean, Euskal Herritarrok-eko botoekin, eta bai ondoren Alderdi Sozialistak, Alderdi Popularrarekin botoak lortu edo hitzarmen bat esku artean zeukatenez, ba egiten da bozketa, eta gero, jakina, dago administrazio-kontseilu bat, non EITBren jarraipena egingo den zuzenean eta baita ere kontrolerako daukagun batzordea Legebiltzar honetan. Eta esaten da ea zer eredu, zer kargu banatu diren negoziazio- edo elkarrizketa-prozesu honetan. Ez da kargu bat bera ere banatu. Batzuek pentsatzen dute errealitatea ekarri daitekeela norberaren ikuspegira, eta ez, errealitatea errealitate izaten da. Aukeratua izaten baldin bada, Maite Iturbe, berak aukeratuko du bere ekipoa. Berak aukeratuko du bere ekipoa. Eta hemen egongo da kontrolerako batzorde bat eta han egongo da administrazio-kontseilu bat. Hori da. Zein modelo? Ez, modeloa jarrita dago, Legebiltzar honek jarri zuen 1982. urtean, legearen eskutik jarri zuen modeloa. Gero, jardueran, gestioan, bakoitzak bere ukitua emango diola, bere lehentasunak jarriko dituela, bueno, hori normala da, normala izaten da. Bueno ba, Euzko Alderdi Jeltzaleak, Jaurlaritzako Kultura sailburuak luzatu du proposamena eta Legebiltzar honek esan behar du baieztatzen duen ala ez, babesa ematen dion ala ez. Eta esaten nuen errealitatea gauza bat dela eta norberak dituen gabeziak beste bat. Eta ni, behintzat, egiaren aldekoa naiz. Euskal Herria Bilduk esatea ez duela ezagutzen ibilbide horretan, gestiogintza horretan zer-nolako puntu jorratuko dituen ekipo berriak –zergatik ekipo berdinez ari gara azkeneko denbora hauetan–, hori ez da egia. Ezagutzen duzue zuzenzuzenean, ni neu izan nintzalako aurreko hautagai proposatuarekin, Mikel Agirrerekin, kudeaketarako ekipo berriak, hautatua izaten baldin bazen, ekipo berriak egingo zuen ibilbidea. Horren berri izan duzue eta aitortu zitzaizuen ere ez dagoela kargu banaketarik. Egia da gehiengo bat behar dela. Eta Alderdi Sozialistarekin zein akordio lortu dugu, nondik norakoa, zer eduki daukate EITBri buruz? Ba legea, legean biltzen dena errespetatzea, hau da, hemen aipatu den lerro editorialak zein zutabe nagusi izan behar dituen: egiazkotasuna, objektibitatea, inpartzialtasuna, neutralitatea, independentzia... Guzti hori gordetzea. Euskararen inguruan ere. Ikus-entzunezko euskaldunei eskaini behar zaien eredua zaindu eta lantzea, eta sendotzea. Baita berdin enpresaren iraunkortasunaren inguruan, eman beharreko pausuak eta erabakiak hartzea, epe ertainera eta luzera begira. Eta jakina, EITBn dauden profesionalen eskutik egitea guzti hori, hau da, pertsonak eta talentua. Horiek izan dira zutabe nagusiak eta hortik aurrera egongo da hemen kontrolerako batzorde bat eta han administrazio-kontseilu bat. Guk horregatik ez dugu Euzko Alderdi Jeltzaletik Euzko Alderdi Jeltzaleko hautagai bat izan daitekeen, izan zitekeen aukeratzea. Ez dugu saio hori egin. Esan genuen lehenengo momentutik etxekoek izan behar zutela, EITBkoek, profesional guztiei zor zaien errespetuagatik. Eta gainera, demostratu dutelako azken urte eta hamarkada hauetan, lana ondo egiten dakitela. Eta etxekoek baino hobeto inork ez daki nola atera enpresa bat. Eta apustu egin genuen eta egiten dugu. Eta hortik aurrera guk eskaini nahi dioguna da, Maite Iturberi eta osatzen duen ekipo osoari, babesa, babesa. Eta espero dugu –eta hala izan dadila–, demostratzen baldin badute, gaur gure botoak gehi sozialistenak izango baditu hautagaitza honek, etorkizunean kontrol-saio horiek tarteko, gainontzeko indar politikoek ere babestu ahal izatea gaur guk bozkatuko dugun Maite Iturberen hautagaitza. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_612 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | LEHEN IDAZKARIAK (DAMBORENEA BASTERRECHEA) | PV-ETP | El 25. (Geldiunea) Lehen idazkariak dei egiten die legebiltzarkideei botoa eman dezaten. Bozketa eginda, hauxe izan da emaitza: emandako botoak, 75; aldekoak, 43; aurkakoak, 22; zuriak, 1; abstentzioak, 9. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_613 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Joan den otsailaren 22an gorpuztu zen bilkura honetan talde honek aurkeztutako interpelazioa, Jaurlaritzak adinekoei tratu ona emateari eta haiei ematen zaizkien tratu txarrak prebenitzeko eta desagerrarazteko egin beharreko politikei buruzkoa. Orduan esan nuen honako hau, eta, gaur, errepikatu egin nahi dut hemen, gai honetako datuen garrantzia dela eta: 65 urtetik gorakoen ehunekoa beste adin-tarteetakoa baino askoz azkarrago ari da igotzen, bai Europan eta Espainian, bai Euskadin. Eta hemen, are gehiago; izan ere, nioenez, 65 urtetik gorakoak biztanleriaren % 20 dira, Espainiako batezbestekoa baino bi puntu handiagoa, eta, 2020an % 25 izango dira. Bizi-itxaropena ere handiagoa da, Europar Batasuneko handienetakoa; orduan esan nuenez, 85,7 urte emakumezkoentzat, eta 79 urte gizonezkoentzat. Hori dela eta, adinekoen osasuna eta gaitasun funtzionala hobetzeko politikei ekin behar diegu, baina baita haien parte-hartze soziala eta segurtasuna areagotzeko politikei ere. Eskubideak eta duintasuna dituzten adineko pertsona aktiboak behar ditugu. Helburu horiek lortzeko lana egiteak bultzatu zuen, esan nuen bezala… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_614 |
10 | 16 | 07.03.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Helburu horiek lortzeko lan egiteak bultzatu zuen Europako gizartea 2012. urtea Zahartze Aktiboaren eta Belaunaldien arteko Elkartasunaren Europako Urtea izendatzera eta Zahartzeari buruzko Nazioarteko bigarren Ekintza Plana egitera. Zahartzearen ikuspegi negatiboa saihestearen garrantzia azpimarratzen du Planak. Hemen esan zen bezala, beste biztanle-talde batzuetan urratuko ez liratekeen eskubideak urratzeak ez dirudi hain onartezina adinekoei bagagozkie. Emakumeen aurkako indarkeriaren alorrean, asko ari da aurreratzen, baita adingabeei eragiten zaizkien tratu txarren esparruan ere, baina, adinekoei eragiten zaizkien tratu txarrei dagokienez, ezkutupean jarraitzen dute, hein handi batean. Ikerketa askok uzten dute agerian estaltze hori dela eta ez dela kasuen % 10 baino gehiago salatzen, askotan adinekoak ez direlako tratu txar horietaz jabetzen, eta, beste batzuetan, jabetzen badira ere, ez dutelako salatu nahi. Baina, ezkutupean egon arren, errealitate kezkagarria da adinekoei ere tratu txarrak eragitea. Tratu txar horiek komunitate batean, etxean, iraupen luzeko zaintzetan, gizartean… izan litezke. Aipatu nuen ikerketa Eusko Jaurlaritzako aurreko lantaldeak egin zuen, eta haren ondorioek ziotenez, 60 urteko eta gehiagoko ia 5.000 lagunek –zifra absolututan– pairatzen dituzte, susmoen arabera, tratu txarrak. Susmo hori adinekoak berak hartzen du. Bestalde, elkarrizketagileek –pertsona horiek konturatu gabe, elkarrizketatuek adierazi gabe– kalkulatu zuten tratu txarren 8.280 kasu gehiago zeudela. Hau da, susmatzen da 13.000 adinekori eragiten zaizkiela tratu txarrak. Gainera, oso koherentzia-maila handia ikusten da ikerketan hautemandako kasuen eta haiei lotutako adierazleen artean, eta horrek pentsarazten du datu horiek sendoak direla. Euskadin hautemandako tratu txarren motei dagokienez, txostenak adierazten du tratu txar psikologikoak egon ohi direla lehendabizi; gero, arduragabekeria; eta, azkenik, tratu txar fisikoak eta sexualak. Argi dago ikerketa horren garrantzia: batetik, agerian uzten du babes handiagoa behar dela eta tratu txarrak prebenitzeko eta desagerrarazteko behar diren mekanismoak jarri behar direla martxan; eta, bestetik, errealitatea kuantitatiboki azaltzen digu, eta horrek garrantzia du gero egoera horiek amaiarazteko ekimenak bultzatzeko. Hori dela eta, gure mozioan Ganbera honetara ekartzeko eskatu genuen plan horretan, uste dugu aipatutako ikerketako datuetatik abiatu behar dela, baina, agian, Sailak pentsatu behar luke susmoaz harago joatea eta ikerketa zehatzago eta sakonago bat egitea, datu sendoak eta Euskadiko tratu txarren benetako egoeraren datu baieztatuak ematen dituen ikerketa, alegia. Izan ere, ezin dugu ahaztu ikerketa hori ezin izan zela osatu; ezin izan zen egin egoitzetan eta eguneko zentroetan, aldundiek ukatu egin baitzuten aukera hori. Datu horiek lortu ondoren, sentsibilizazio- eta kontzientziazio-ekintzak planifikatu behar dira, ez bakarrik adinekoek tratu txarrik jaso ez dezaten, baizik eta zahartzearekiko jarrera aldatzeko, adinekoei ematen zaien tratuarekiko eskakizun sozial handiagoa ezarriz. Aurreko legealdian, dokumentu hau egin zen: "Zahartzen ari direnen ongizatean eta tratu egokian aurrera egiteko ehun proposamen. Ekintza-plan baterako oinarriak". Dokumentuaren izenburuan bertan ageri ziren ekintza-plan baterako oinarriak. Aurkeztutako interpelazioari erantzunez, sailburuak agerian utzi zuen –eta hala aitortu behar da hemen– Jaurlaritzak (egungo sailak) ekintza batzuk egingo zituela, eta politikak egiten ari direla. Baina beharrezkoa iruditzen zaigu ekintza horiek guztiak, duten garrantziagatik, dokumentu edo plan batean –deitu horrela edo beste edozein modutara– jasotzea, eta plan hori, beste batzuk bezala, Ganbera honetara ekartzea, eta talde guztiek eztabaidatu eta ekarpenak egin ahal izatea; plana beste erakunde eta gizarte-eragile batzuekin lankidetzan lantzea eta koordinatzea. Plan horrek lehen aipatu dugun dokumentu hori izan behar luke abiapuntu, jakina, eta zenbait atal eta ekintza izan behar lituzke. Lehenik eta behin, sentsibilizazio-ekintzak izan behar lituzke. Interpelazioan adierazi nuen aurreko legealdian egin zirela halako kanpainak, baina egiten jarraitu behar da. Gizarteak konturatu behar du adinekoekiko tratu txarrak eta gehiegikeriak gertatzen direla, eta hori prebenitu eta desagerrarazi egin behar dela; etxean, erakundeetan eta gizartean jardunbide desegokiak eta konfiantza-gehiegikeriak gertatzen direla konturatu behar du. Era berean, adinekoak ondo zaintzeaz eta haien duintasunari eusteaz sentsibilizatu behar da gizartea. Jakitun izan behar du adinekoek eginkizun garrantzitsua dutela, berezko eskubidez, gure gizartean. Plan horren bigarren blokeak jaso behar luke prestakuntza-ekintzen diseinua eta abiaraztea. Eta, hirugarrenik, adinekoei esparru guztietan (familian, erakundeetan eta gizartean) eragiten zaizkien tratu txarrak hautemateko, ebaluatzeko eta desagerrarazteko berariazko esku-hartzeak eta programak. Esku-hartze horietako batzuk izan litezke oinarrizko dokumentu horretan daudenak, edo taldeen proposamenetatik, beste erakunde eta gizarte-eragile batzuetatik edo beste autonomia-erkidego batzuetan izandako esperientzietatik hartuak. Ekintza horiei dagokienez, beharrezkotzat jotzen dugu protokolo bat egitea, aukera eman dezan irizpideak eta ekintzak koordinatzeko eta batzeko, tratu txarrak hautematear dauden profesionalek azkar jokatu ahal izan dezaten kasu horiek prebenitzeko eta salatzeko. Horrenbestez, aurreko sailak doako telefono bat jarri zuen tratu txarren biktima adinekoek salaketak egin eta laguntza jaso zezaten. Sailburuak esan zigun telefono horrek, ziurrenik, ez zuela jarraituko, ez baitzuen arrakasta handirik izan. Beste autonomia-erkidego batzuetan –Valentzian, adibidez–, telefono hori martxan dago eta oso ondo funtzionatzen du. Hori dela eta, talde honek pentsatzen du ezen, agian, hura kendu baino lehen, aztertu egin behar litzatekeela zergatik izan duen hain arrakasta txikia, eta ea beste modu batera jokatuta arrakasta handiagoa izan ote dezakeen telefono horrek. Ez naiz gehiago luzatuko neurri horiei buruz, uste baitut ekimen honek abiapuntua izan behar duela Ganbera honetan eztabaidatuko den dokumentu bat egiteko talde guztien artean eta beste erakunde eta gizarte-eragile batzuen parte-hartzearekin, eta, hortik aurrera, Saila lanean ari den ildo beretik jarraitu behar dela, baina beste ekintza batzuk eginez. Horregatik, ekimen hau aldezteko eskatzen dizuet, dokumentua Legebiltzar honetara ekarri ahal izateko, talde guztiek ekarpenak egin ahal izan ditzagun, denon artean adinekoei ematen zaizkien tratu txarren errealitate horren benetako dimentsioa ezagutu dezagun, eta horrelako jokaerei buruz sentsibilizatzeko, haiek prebenitzeko eta desagerrarazteko eta adinekoei tratu onak emateko politikak garatzeko ekintzak diseinatu ahal izan ditzagun denon artean. Besterik gabe, ekimen honen alde bozkatzeko eskatzen dizuet. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_615 |
10 | 16 | 07.03.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señorías, buenos días a todos. Tratu txarren biktima diren adinekoei zuzendutako jardunei buruz ari gara eztabaidatzen gaur hemen. Lehenik eta behin, gogorarazi behar dut Legebiltzar honetan behin baino gehiagotan hitz egin dela adinekoei ematen zaizkien tratu txarrei buruz. 2008ko urriaren 23an, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatu zion legez besteko proposamen baten bidez egin zezala ikerketa bat adinekoei ematen zaizkien tratu txarren arazoari buruz, erakundeekin eta dagokien eragileekin lankidetzan. Ikerketa haren ondorioetan oinarrituta, plan, protokolo eta esku-hartze egokiagoak antolatu ahalko ziren, baita adinekoei eta haien ingurukoei zuzendutako beharrezko sentsibilizazio- eta informazio-kanpainak ere, haien eskubideak ez daitezen urratu. Legez besteko proposamen hura aho batez onartu zen Ganbera honetan, eta, legebiltzarraren agindu hura betez, aurreko Jaurlaritzak (sozialista) adinekoei ematen zaizkien tratu txarrak prebenitzeko kanpainak jarri zituen martxan 2010ean eta 2011n. Llanos andreak esan duen bezala, tratu txarrei arreta emateko eta haiek salatzeko telefono bat ere jarri zen. 2012an, bi zerbitzuen balorazioa egin zen, eta egia da, Aburto sailburu jaunak joan den otsailaren 22ko kontrol-bilkuran esandako hitzen arabera, egungo Exekutiboak ez duela asmorik adinekoei ematen zaizkien tratu txarrei arreta emateko eta haiek salatzeko telefonoarekin jarraitzeko. Horri dagokionez, ez da ahaztu behar zerbitzu horiek iraun egin behar dutela eta tratu txarrak prebenitzearen eta tratu onari buruzko gaitasunak lortzeko beste esku-hartze batzuekin osatu behar direla. Ganbera honetako eztabaidekin jarraituz, 2010eko azaroaren 11n aho batez onartu zen beste legez besteko proposamen bat, non Eusko Jaurlaritzari eskatzen baitzitzaion egin zezala 2010ean Euskal Autonomia Erkidegoko adinekoen beharrak eta eskaerak ezagutzeko ikerketa bat. Ganbera honen agindua betez, orduan sailburu zen Zabaleta andreak agerraldia egin zuen, 2010eko irailaren 13an, Enplegu eta Gizarte Politiken Batzordean, Euskadiko adinekoen bizi-baldintzei buruzko ikerketa aurkezteko. Horri esker, sakonki ezagutu ahal izan ziren gure autonomiaerkidegoko adinekoek zituzten beharren mailak eta ezaugarriak zehazten zituzten elementu bereizgarriak, eta egoera ezagutu ahal izan genuen haien beharrei ahalik eta erantzun onenak eta egokienak emateko. Sei hilabete geroago, 2011ko otsailaren 11n, batzorde berean, adinekoei ematen zaizkien tratu txarren prebalentzia-txostena aurkeztu zuen Zabaleta andreak. Ikerketa hari esker, gutxi gorabehera ezagutu ahal izan zen adinekoei ematen zaizkien tratu txarren errealitatea, eta Llanos andreak aipatu ditu jada haren datuak. Bi ikerketa horiek adinekoentzako ekintza-plan bat egiteko aurretiko urratsa izan ziren, eta aldundiek, udalek, Adinekoen Kontseiluak eta Gizarte Zerbitzuen Euskal Kontseiluak hartu zuten parte. Plan horretan, tratu txarren aurkako ekintza-ildo garrantzitsu bat dago, eta hor sartzen dira sentsibilizazio-neurriak eta gizarte-kontzientziaren neurriak hartzea, segurtasuna bermatzeko ekimenak eta profesionalak eta senide zaintzaileak prestatzeko ekintzak, baita prebentziozko eta esku hartzeko programak lantzea ere. Talde Sozialistaren ustez, lanean jarraitu behar dugu adinekoei ematen zaizkien tratu txarrak prebenitzeko, hautemateko eta arreta emateko. Horretarako, ongizatean eta tratu onean aurrera egiteko mekanismo egokiak jarri behar dira martxan, eta, jakina, hain kolektibo ahula babesteko neurriak hartu behar dira. Arestian azaldutakoan oinarrituta, Talde Sozialistak osoko zuzenketa bat aurkeztu zuen, non Eusko Jaurlaritzari eskatzen baikenion jar zezala martxan zahartzen ari direnen ongizatean eta tratu onean au- rrera egiteko Jaurlaritza sozialistak egin zuen ekintzaplana, eta egin zezala jardunbide-protokolo bat adinekoei eragiten zaizkien tratu txarrak hautemateko, forualdundiekin eta udalekin lankidetzan. Azkenik, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu Euzko Abertzaleak taldearekin. Lehenengo puntuan, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio garatu eta ebalua dezala etengabe, bere eskumenen arabera, zahartzen ari direnen ongizatean eta tratu onean aurrera egiteko aurreko Jaurlaritzak egin zuen ekintza-plana, kontuan izanik Gizarte Zerbitzuen Euskal Kontseiluko Adinekoen Batzorde Iraunkor Sektorialean lortutako akordioak. Bigarrenik, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio egin dezala adinekoei ematen zaizkien tratu txarrak prebenitzeko, hautemateko eta arreta emateko jardunbide-protokolo bat, foru-aldundiekin eta udalekin lankidetzan. Ez dugu ulertzen zergatik ez duen sinatu nahi izan Llanos andreak erdibideko hau; izan ere, Alderdi Popularraren hasierako proposamen bera egiten dugu, eta hura hobetu. Besterik ez. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_616 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, esan nahi dut ados gaudela Talde Popularreko Llanos andreak planteatutako proposamenarekin, gizartean nabarmentzen ez den baina guri oso kezkagarria iruditzen zaigun gai bati buruz. Azken batean, ez da oso mediatikoa, baina berebiziko garrantzia du. Gizarte honek aurrerapauso handia eman du gizakien eskubideen errespetuarekiko kontzientziazioan, batez ere emakumeei ematen zaizkien tratu txarrei dagokienez, baina oraindik lan asko dago egiteko haurrei eta adinekoei ematen zaizkien tratu txarren alorrean. Azken esparru horretara itzuliz, zaila da haiek hautematea, ia ez baitago salaketarik, lehenago ere hemen esan denez. Biktimak oso ahulak eta mendekoak dira, eta, gehienetan, beren familiek eragiten dizkiete tratu txarrak, beren bizi-jardueraren zati handi baterako behar dituzten pertsonek. Hori dela eta, zaila da tratu txar horiek jakinaraztea eta salatzea. Lotsa, jasotzen duten laguntza galtzeko beldurra eta urratsa emateko ezintasun fisiko-psikikoa dira salaketa-kopurua hutsaren parekoa izatearen arrazoiak. Gainera, askotan, honelakoak izaten dira tratu txarrak: abandonua, babesgabetasuna, zaintzarik eza… Egoera horiek hautematea eta frogatzea oso zaila da, muturreko kasuetan ez bada. Hori dela eta, oso garrantzitsua iruditzen zaigu era guztietako tratu txarrak hautemateko (psikologikoak, fisikoak, sexualak, ekonomikoak eta abandonua) behar diren tresnak eskaintzea, batez ere adinekoengandik hurbilen dauden profesionalei, osasunarloko profesionalei eta gizarte-langileei. Hau da, Jaurlaritzak gainerako erakundeekin, udalekin, aldundiekin eta Osakidetzarekin egin behar du lan arlo horretan aurrera egiteko. Horregatik guztiagatik, oso egokia iruditzen zaigu Talde Popularraren ekimena, zeinak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dion garatu dezala adinekoei ematen zaizkien tratu txarren aurkako neurriak jasotzen dituen plan integral bat, eta, horrenbestez, planteatutako mozioaren alde egingo dugu. Mozio hau ez bada onartzen –badirudi ez dela onartuko–, Euzko Abertzaleak taldeak eta Euskal Sozialistak taldeak sinatutako erdibideko zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_617 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Egun on guztioi. Pertsonak, kasu honetan adineko pertsonak, tratu txarrak jasatea larria da eta kezkagarria da. Gure ikuspegitik, aipatutako plan eta ekimen guztien atzean, pertsona nagusien autonomia eta parte-hartzea bultzatzearen aldeko joera eta lehentasuna agertzeko beharra dago. Bizitzeko adina baina ez horrenbeste bizi-kalitatea luzatzen ari diren honetan, helburu horiek lehentasuna bilakatu behar dira. Eta horiek eskuratzeko politika publikoek egin dezaketen ekarpenik handiena eta biderik eraginkorrena eta egonkorrena kalitatezko zerbitzu publikoak mantentzea eta elikatzea da. Horixe nagusiekiko tratu txarren eta mesprezuak ekiditeko errezetarik hoberena. Helburu horien osagarri, prebentzio espezifikoa lantzen duten beste motatako neurri eta protokoloak indarrean jartzea, ongi etorriak dira. Hala ere, ez dugu bukatu nahi bi aipamen egin gabe, interpelazio egunean Juan Mari Aburto sailburuak esandakoaren harira. Alde batetik, sailburuak plangintza aurrera eramateko aipatu zuen elementu baten harira, teleasistentzia, alegia. Ematen du Jaurlaritzak zerbitzua bere gain hartu zuenetik arazoak areagotu egin direla eta zerbitzuaren kalitatea ere jaitsi egin dela, bereziki Bizkaian, aldez aurretik, beste bi herrialdetan baino zerbitzu integralagoa eta garatuagoa zegoelako. Hemen ere, pribatizazio-bidean sakontzea aukeratu da eta egoerak okerrera egin du, zalantzarik gabe. Teleasistentzia tresna egoki bat da, beste batzuen artean, adineko pertsonek jasotzen dituzten tratu txarrak antzemateko. Aurrerantzean denbora izango dugu honen inguruan ere hitz egiteko, baina zerbitzu publiko sendoak eskatzen ditugunean, halako bilakaera negatiboak gertatzea ez zaigu bidezkoa iruditzen. Zuzendu behar den okerreko erabakia, beraz, gure ustez. Eta beste aldetik, sailburuak "poner precio al cariño" edo botatakoaren inguruan, gogoeta pare bat egin nahi dugu ere. Berak esaten duenez, eta uste dut batzordean ere aipatu zuela, "Yo no sé muy bien por qué por cuidar a mi aita o a mi ama me tienen que pagar, cuando entiendo que debe ser una obligación que tiene que ver con la responsabilidad". Ikuspegi batetik ulergarria eta dena izan daiteke horrelako adierazpen bat, baina arriskutsuak iruditzen zaizkigu halako planteamenduak botatzea gure gizarte zerbitzuen sarea egonkortuta ez dagoenean eta gainera, zaintza-lanak ia kasu guztietan emakumeen esku geratzen direnean inolako errekonozimendu eta kontraprestaziorik gabe. Eztabaidak hemen ere luze jo dezake, baina gure ikuspegitik emakumeon aukera-berdintasunak eta erabakiak hartzeko askatasunak beharrizanetara egokituriko gizarte-zerbitzu publikoen sare indartsu bat eskatzen du. Lehen aipatu dudan bezala, adineko pertsonek tratu txarrak jasotzen dituzten antzemateko ere, eta hori eragozteko, aukera paregabea ematen dutena gainera. Kontuan harturik, baita ere arlo horretan, zaintza-eremuan, kalitatezko enplegu publiko duinak sortzeko aukera handia dela, aukera handia ematen duela. Baina horretarako, politika publikoek apustu garbia egin behar dute. Gaur egun, zoritxarrez, gure ustez ikusten ez duguna. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_618 |
10 | 16 | 07.03.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Pare bat zehaztapen egin nahi nituzke, uste baitut gai honi buruz asko hitz egin dugula eta hitz egiten jarraitzeko aukera izango dugula, eta uste dut, gainera, jarrerak nahiko garbi daudela. Plan berriari dagokionez, talde hau ez da tematu; nik uste dut, eta hala azalduko dut aurrerago, beharrezkoa dela. Nire lehenengo hitzaldian, beharra aipatu dut, talde honek aitortzen duen, interpelazioan aitortu zuen eta gaur hemen aitortzen dugun aurreko ikerketaren garrantzian oinarrituta, susmatzen diren tratu txarren kopurua handia dela adierazten baitigu lehenago nioenez, ia 13.000, bi eratakoen artean). Baina, lehenago ere nioenez, ikerketa hori ez dago guztiz osatuta; izan ere –ez du esaten hizketan ari zaizuen legebiltzarkide honek, baizik eta sailburuak berak, aurkeztu zuenean–, ezin izan zen ikerketarik egin etxeetan, egoitzetan eta eguneko zentroetan, foru-aldundiek ez baitzuten harekin lankidetzan aritu nahi izan. Beraz, batetik, ez du adierazten ezta susmoaren tamaina ere. Baina uste dugu, halaber, hainbeste kasu susmatzen direla ikusirik, agian beharrezkoa litzatekeela benetako egoeraren ikerketa bat egitea, benetako egoerari buruzko datuak eman diezazkigun. Neronek aitortu dut, nire lehenengo hitzaldian, zaila dela horrelako ikerketa bat egitea eta tratu txarren kasuen benetako egoera ezagutzea, eta arrazoiak ere azaldu ditut, baina uste dut garrantzitsua dela benetako egoeraren ikerketa hori edukitzea. Talde honek Diputatuen Kongresuan eskatu du ikerketa Espainia osoan egitea, garrantzitsua dela iruditzen baitzaigu. Garrantzitsua da, batetik, benetako datuekin jakiteko nolako tratu txarrak eragiten diren gehien, baita, batez ere, zer esparrutan izaten diren jakiteko ere. Hala, bi datuak ezagutuz, zer egin behar dugun jakin ahal izango genuke. Ekintza-planari dagokionez, berriz, guk ere aitortu dugu aurrekoaren garrantzia, baina Sarasua andreak egin duen gertakarien azalpen kronologikoan agerian utzi du plan hori ez dela Legebiltzar honetara etorri, Legebiltzar honetan ez dela aurkeztu ere egin; bai, ordea, Adinekoen Kontseiluan, bai hirugarren sektorean, baina ez Legebiltzar honetan. Eusko Jaurlaritzaren beraren webgunera joanez gero, dokumentu hau ez da plan gisa ageri. Webgune horretara joanez gero, hau ikusten da (nik nioena, alegia): ekintza-plan baterako oinarriak. Baina Eusko Jaurlaritzak dituen plan guztien artean ez dago plan hau, dokumentu hau ez baita plan gisa hartzen. Are gehiago, sailburuak adinekoen bizi-baldintzei buruzko ikerketa aurkeztu zuenean, zioen –hemen– adinekoentzako 2011-2015 ekintza-plan bat egingo zela, baina, azkenean, ez zen egin. Egin zena, esan dudan bezala, hau da: ekintza-plan honetarako oinarriak. Dokumentu hori oso garrantzitsua da, eta landu egin behar da. Horregatik, uste dut egin beharreko ahaleginak… Nire ustez, ez lirateke hainbeste baliabide erabili behar dokumentu hori egiteko –gainera, Matia Fundazioak egin zuen, ez saileko teknikariek–, lan horren zati handi bat jada egin baitzuen aurreko sailak. Baina guk ez dugu zuzenketa sinatu, nahiz eta egia den hobe dela gutxi ezer ez baino… Gure ekimena ez bada onartzen, erdibideko zuzenketaren alde egingo dugu, ekintza horiek garatzen jarraitzea nahi baitugu, eta, jakina, adinekoen iritzia kontuan hartzea, baina guk beharrezkotzat jotzen jarraitzen dugu… Urtebeteko epea jarri genuen, 2013 osoa, baina pentsatzen dugu epe luzeagoa jarri beharko balitz –hala hitz egin nuen gaur hemen mintzatu den batekin–, ez genukeela eragozpenik izango denbora gehiago emateko dokumentu hori egiteko, baina garrantzitsua iruditzen zaigu halako dokumentu bat edukitzea, eta garrantzitsua da Ganbera honetara ekartzea, denok ekarpenak egin ahal izan ditzagun. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_619 |
10 | 16 | 07.03.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias de nuevo, señora presidenta. Llanos andrea, hain zuzen, ikerketa batek agerian uzten du adinekoei tratu txarrak eragiten zaizkiela. Euskal Autonomia Erkidegoan, 60 urtetik gorako 542.188 biztanle daude, eta, kalkuluen arabera, horietatik 13.000 lagunek tratu txarrak jasaten dituzte. Datu nabarmena eta bistakoa da, eta pentsatzekoa da bereziki adinekoei eragiten zaizkien tratu txarrak, eta, tratu txarrak, oro har, Ganbera honetako talde guztiak kezkatzen gaituztela. Hori dela eta, gure helburuak izan behar du adinekoen balioespena lortzea eta tratu txarrek haiek ez mugatzea. Horretarako, hain zuzen, adinekoei eragiten zaizkien tratu txarrei buruzko kontzientziazioa handitzeko politikak behar dira, eta tratu txarrak jasaten dituztenei laguntzak eman behar zaizkie, eta tratu txar horiek prebenitu. Jakina, erakunde eta botere publiko guztiok eginahalak egin behar ditugu guretzat oso garrantzitsua den lege bat hobeto eta eraginkortasun handiagoz garatzeko, hots, Autonomia Pertsonala Sustatzeari eta Mendetasun Egoeran dauden Pertsonak Zaintzeari buruzko Legea. Aldundiek eta udalek jada jorratzen duten Gizarte Zerbitzuen Legearen garapenak eskaintzen digun esparruan ere egin behar da hori, konpromiso argia jasotzen baitu adinekoen zaintzarekiko. Izan ere, ez dugu ahaztu behar foru-aldundiek eta udalek dutela gaitasun handiena adinekoei eragiten zaizkien tratu txarrak hautemateko eta erkidegoarloan horrelako egoerei ekiteko –agian, ez hainbeste familia-giroan–, baina esparru horretan egin behar da lan. Llanos andrea, EAJ taldearekin sinatu dugun erdibideko zuzenketan (lehenengo atala irakurriko dizut), Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu garatu eta ebalua ditzala etengabe, bere eskumenen arabera, Legebiltzar honetara ekarri ez den baina aurretik ikerketa horren aurkezpenarekin eta Jaurlaritza sozialistak egin zituen ekintza guztiekin landu den ekintza-plan hori. Nire ustez, horrek ezin du ezerezean gelditu, eta Jaurlaritza nazionalistak jarraipena eman behar dio. Uste dugu, bestalde, errespetatu egin behar direla Gizarte Zerbitzuen Euskal Kontseiluko Adinekoen Batzorde Iraunkor Sektorialean lortutako akordioak. Bigarren atalean, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu egin dezala adinekoei eragiten zaizkien tratu txarrak prebenitzeko, hautemateko eta arreta emateko jardunbide-protokolo bat, gai honetan oso garrantzitsuak iruditzen zaizkigun erakundeekin lankidetzan, hots, foru-aldundiekin eta udalekin. Beraz, uste dut gauza bera ari garela eskatzen. Desberdintasun bakarra da integral hitza agertzen dela, eta guk uste dugu hitzetatik ekintzetara jo behar dela jada. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_620 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, tratu txarren biktimak diren adineko pertsonei zuzendutako jardunei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Planak egitea eta hauek garatzea ondo dago. Baina batzuetan ez da nahikoa. Hala ere ezer ez dago soberan, helburua ona baldin bada, baina gai honetaz ere, tratu txarren kasuan, zerbitzu publikoen garrantzia azpimarratzea garrantzitsua dela uste dugu. Eta horregatik egiten ari gara gaur horren aldeko apustua. Tratu txarrak ere badira diru nahikorik ez izatea bizi-kalitate duina izateko, edo botikak ordaindu beharra adineko pertsonen kasuan. Dauden zerbitzuak kasu askotan pribatizatuta daude, azpi-kontratazioen bidez eginda. Gizarte-zerbitzu publikoak indartu behar dira eta hauen bidez lana egin behar da bai prebentzioan bai sentsibilizazioan eta neurri zehatzak hartzeko ere. Pertsona guztien, eta nola ez adineko pertsonentzat, bizi-kalitate duina ziurtatzeak lehentasuna izan behar du. Baina, gure ustez asko hitz egiten da Ganbera honetan planaz, egindako planaz, garatu gabekoaz, egin beharrekoaz… Iruditzen zaigu askoz ere gauza zehatzagoak eta benetan aurre egin behar zaiola. Gure aldetik oztoporik gabe aurkeztu duzuenaren aurrean, baina gure jarrera abstentzioa izango da. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_621 |
10 | 16 | 07.03.2013 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarburu anderea, lehendakaria, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Aurreko batean ere esan nuen, eta gaur ere berretsi nahi dut ideia berbera: herri baten osasunarekin, pertsonen osasun-eskubidearekin ez dela jolasten eta ezin dugula jolastu. Osasunarekin ezin da negoziorik egin, edo hobeto esanda ez litzateke negoziorik egin beharko. Baina zoritxarrez negozioaren eremua sistema publikoan abiada bizian hedatzen ari da eta badirudi osasun-esparru onkologikora ere iristen ari dela. Zoritxarrez, harrotasun handiz, munduan zehar eta baita gure gizartean ere, erakutsi dugun Onkologiko horretara ere negozioa iristen ari da. Beti ahoa betetzen zaigu Onkologikoaren erreferentzialtasuna adierazten dugunean edota betetzen duen papera aldarrikatzen duenean. Osasunaren prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan, zalantzarik gabe, daukagun harribitxia da. Eta hori behin baino gehiagotan adierazi dugu eta badirudi horretan ados gaudela. Baina hortik aurrera hori bermatzerako orduan, badirudi hor desadostasunak hasten direla eta orduan guk behintzat zalantzan jartzen dugu ea guztion helburua den orain arte Onkologikoak bete duen paper hori euskal gizartean betetzea. Lehen esan dudan bezala, zoritxarrez guztiona den Onkologikoa kolokan dago. Kolokan dago bere biziraupena, orain arte bete duen funtzioa, Erkidegoan minbiziaren esparruan bete duen funtzio publikoa, osasun-eskubidearen babes-funtzioa. Eta kolokan daude ere bai langileak. Guk Onkologikoa, eta orain arte ezagutu dugun Onkologikoaren izena eta izana, bermatu nahi ditugu, jatorri, bokazio eta helburu publikoa duena. Aurrekoan ere esan nuen eta berriro ere gaur hori mahai gainean jarri nahi dut. Horretan tematuta gaude eta tematuko gara. Ze ez dugu ahaztu behar Onkologikoa erakunde publikoetatik sortutako ente baten fundazioaren azpian dagoela; ez dugu ahaztu behar ere bere sorreran, bere jatorrizko estatutuetan, jasotzen duela irabazi asmorik gabeko entitatea dela, eta ez dugu ahaztu behar –aurrekoan esan nuen bezala–, gipuzkoarrek eta baita Erkidegoko herritarrek ere egineko ekarpen ekonomikoei esker gauzatu dela Onkologikoaren proiektua eta Onkologikoak suposatzen duen errealitate osoa. Paper funtsezkoa bete duena minbiziaren prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan. Hori guztia gutxi balitz, esparru onkologikoan punta-puntako babesa eskaintzeko aukera eman digu, bikoizketak ekiditeko eta hainbeste aldarrikatzen dugun, eta batez ere garai hauetan hainbeste aldarrikatzen dugun bitarteko publikoen optimizazioa eta eraginkortasuna bideratzeko. Eta hori guztia egin da Osakidetzak eta Onkologikoak adostutako neurri ezberdinen bidez. Baina bat-batean badirudi guzti hau bertan behera utzi nahi dela. Eta hobeto esanda, azken urteetatik honantz hartu diren eta bideratu diren neurrien bidez. Azkenaldian, inbertsioak egiteari utzi dio. Minbiziaren Kontseilua ez da bildu. Osakidetzatik deribazioak egiteari utzi zaio. Esaterako, Bizkaitik eta Arabatik egiten ziren deribazioak, bildu ditugun datuen arabera, orain ez dira deribazio horiek egiten. Eta gure galdera da: Gaixo horiek orain nora bideratzen dira? Klinika pribatura bideratzen dira? Mamografiak ez dira egiten. Eta guzti hori gutxi balitz, orain kanpoko kudeatzaile bat ekartzen da. Kasualitatea? Zertarako? Lehenengo "poliki-poliki" Onkologikoa uzten joateko, langileak kanporatuz, oheen okupazioa gutxituz. Horrela, gero datuek emateko Onkologikoa ez dela bideragarria: nola bere erabilera oso apala den, ez zaigu bideragarria irteten, txosten txukun bat aurkezteko eta ikusteko zertarako orain arte Onkologikoak betetzen zuen funtzioa. Horrela gero enpresa pribatu bati saltzeko, eta bide batez osasunarekin negozioa egiten hasteko. Plan bikaina baina plan bikaina zeinentzat? Eta ez gabiltza mamuak ikusten, zeren eta gisa horretako jokabideak ezagutu ditugu erakunde publikoetako beste hainbat entitateetan: lehenengo diru publikoa erabili, sustatu eta ondoren, poliki-poliki uzten joan saldu ahal izateko eta negozioa egiten hasteko. Baina guk arrisku horren aurrean, gure taldearen ustez, erakunde publikoek tinko jokatu behar dugu. Eta orain arte egin den bezala, Onkologikoa bermatu eta blindatu egin behar dugu. Gure sistema publikoa blindatu egin behar dugu, eta gure eskura dauden bitarteko guztiak jarri behar ditugu, neurri guztiak martxan jarri behar ditugu, aipatu dudana ez gertatzeko eta herritarren osasun-babeserako eskubidea babesteko. Azkenean, hori delako helburua. Eta pentsatu nahi dut guztion helburua hori dela. Azken finean, eskatzen ari garena da orain arte Gobernuak egin duena, orain arte egin dena kontzertazioarekin. Baina zer gertatzen da? Orain larritasunaren aurrean kontzertazioa ez da nahikoa, eta ez du bermatzen orain arteko Onkologikoaren proiektuarekin aurrera jarraitzea. Zeren, eta zuzenketaren batean edo bestean ikusi dut, hor bilatu nahi dela Onkologikoaren eta Donostiako Ospitalearen arteko integrazio funtzionala eta koordinazioa. Eta nire galdera: Horrek zer esan nahi du, Onkologikoa uztea dena horrek bideratzeko eta bestea ixteko? Horretarako nahi dugu kontzertazioa? Ez dakit, galdetzen dut. Iruditzen zait hitz jokoekin aritzea... Herritarrei garbi hitz egin behar diegu. Lehen esan dudan bezala, eskatzen duguna ez dut uste munduko beste ezer dela, zeren eta kontzerta- zioaren bidez orain arte Osakidetzak % 87a jartzen zuen, % 87aren ekarpena egiten zuen. Eta egin dugun planteamenduan iruditzen zait oso malgu jokatu dugula: plangintza bat, elkarrizketak hasi... Guztiok gara, guztiok dakigu –eta jabe gara– zer errealitate daukagun. Orduan, iruditzen zait esku bat luzatu dugula elkarlanerako bide horretan urratsak eman ahal izateko. Ezin duguna egin da eredu den eta eredugarritzat saltzen dugun eta askotan aldarrikatzen dugun zentro bat bere itxierara eraman eta erreferentziatzat ditugun kudeaketa-ereduak, sistemak, deuseztatu, urrutiko intxaurren soinua baita, ezin dugulako ekonomia lehenetsi pertsonen gainetik, eta are gutxiago, urteetan sortu dugun sistemak erakutsi duenean eraginkorra dela eta bideragarria dela. Beti pertsonak jarri behar ditugu lehen mailan, eta gero besteak. Iruditzen zaigu aukerak badaudela, posible dela eta herritarrek hori eskatzen digutela, arduraz jokatzeko. Eta momentu honetan arduraz jokatzeak eskatzen duena da orain arteko Onkologikoaren proiektuarekin aurrera jarraitzea eta bere pribatizazioa eta itxiera ekiditea. Gure ustez hori da Eusko Jaurlaritzak, Osasun Sailak, egin behar duena. Zoritxarrez, orain arte egindako kontzertazioak ez du hori bermatzen, eta ezin duguna egin da esparru onkologikoa negozioaren baitan lehiatzen hasi. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_622 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, Onkologikoa Fundazioak minbiziaren ikerketan, prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan erreferentzia izatea lortu du, urte askoko ibilbidean. Hori dela eta, beharrezkoa iruditzen zait mintzaldiari ekiteko orain arte Fundazioak egindako lan bikaina berariaz aitortzea, eta, zehazki, Onkologikoa gaur egun hain konplexu, zail eta sakrifikatua den onkologiaren eremuan punta-puntako zentroa izateko profesional guztiek egindako lana. UPyD osasun publiko, unibertsal eta kalitatekoaren aldekoa da, eta zalantzan jarri ezinezko printzipiotzat defendatzen du. Horrek ez du esan nahi, noski, osasun-zentro pribatuak izatearen aurka gaudenik, baina uste dugu herritar guztiek kalitateko osasun publikoa jasotzeko eskubidea dutela, eta, hain zuzen, horretara bideratu behar ditugula gure ahaleginak. Horregatik iruditzen zaigu Donostiako Onkologikoaren moduko zentroak erabat publikoak izan daitezkeela eta izan behar dutela. Honenbestez, ez du zentzu handirik Osakidetzak aurrekontuaren % 85 inguru ordaindu eta erabakietan esku-hartzerik ez izateak, ezta zentroaren erabaki oinarrizkoenetan ere. Iruditzen zaigu luxu bat dela, eta, hein batean, dirua xahutzea, Donostian Onkologikoa izan eta metro gutxi batzuetara, Donostia Ospitalean, arlo hori ere lantzea. Gure ustez, askoz logikoagoa litzateke onkologiarekin zerikusia duten ekipo guztiak zentro bakar batean izatea. Hala, baliabide teknikoei, lan-sinergiei, talde profesionalei eta ikerketa-taldeei etekin handiagoa aterako litzaieke, gure ustez. Eta hala egin ahal izango litzateke Osakidetza Onkologikoaren kargu egingo balitz, erabat. Egun, gainera, eraikin modernoa du, estreinatu berria, eta goi-mailako instalazioak. Osasuneko sailburuak uko egin dio Onkologikoa sare publikoan txertatzeari, baina zentroaren etorkizuna argituko duen epe luzeko ituna sinatzearen alde egin du. Ez zaigu egokia iruditzen, eta ez ditu datozen urteetarako zalantzak argitzen. Izan ere, guztia Kutxaren edo Kutxabanken Gizarte Ekintzaren mende geratuko da, eta noizbait ez bazaio diruz laguntzen jarraitzea egoki iruditzen, saldu egin dezake (osasunerakunde pribatu bati, adibidez). Gure zuzenketaren bidez, Gobernuari eskatzen diogu Kutxaren Gizarte Ekintzarekin negoziatzen hasteko Onkologikoa sare publikoan nola txertatu. Iruditzen zaigu ez litzatekeela horretarako arazo handirik izan behar. Halaber, bigarren puntuan, sailburuari eskatzen diogu Legebiltzarrera etortzeko, hiru hilabete barru, negoziazioen berri ematera. Azkenik, Kutxari eta Osakidetzari eskatzen diegu Onkologikoa Osakidetzan txertatu arte normaltasunez funtzionatzeko behar duen finantzaketari eusteko. Laburbilduz, sailburua has dadila negoziatzen Onkologikoa sare publikoan nola txertatu, uda aurretik prozesuaren nondik norakoen berri eman diezagula, eta bien bitartean, Osakidetzak jarrai dezala Onkologikoari laguntza ematen. Gure iritziz, beraz, Onkologikoak publikoa izan behar du, eta hori bermatzeko modurik onena sare publikoan erabat txertatzea da, hau da, Osakidetzan txertatzea, aurkeztu dugun osoko zuzenketan adierazten dugun moduan. Besterik ez; eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_623 |
10 | 16 | 07.03.2013 | RONCAL AZANZA | SV-ES | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Señora presidenta, señorías, buenos días a todos. Nire aurretik hitz egin dutenek esandakoarekin bat banator ere hein batean, ikuspegi pixka bat geureagoa azalduko dut, aurretik esandakoen osagarria, nire ustez. Donostiako Institutu Onkologikoa gipuzkoarren eta haien erakundeen aurrezkiari lotuta egon da, hasieratik. Hain zuzen, Gipuzkoako Aurrezki Kutxak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Donostiako Udalak egin zituzten ekarpenak eraikina egin eta abian jartzeko. Minbiziaren Kontrako Institutua zuen izena orduan, eta 1933an inauguratu zen. Gizarte osoari eman dio zerbitzu, sortu zen unetik; hasieran, erakunde pribatu gisara, baina baita Gizarte Segurantzarekin egindako itun baten bidez ere, berehala, lehen ituna 1954an sinatu baitzen. Orduz geroztik, etenik gabe, itunpean jarraitu du, gizarte osoari zerbitzu ematen, bereizketarik egin gabe. 1978an, Osasuna Kudeatzeko Gizarte Segurantzaren Institutuarekiko (Insalud) ituna berritu egin zuen; azkenik, 1988tik aurrera, Osakidetzarekin dihardu. Osasun-zerbitzuetako kudeatzaile publikoekin harreman estua izan badu ere, osasun publikoaren beharretatik kanpo egon da zentroaren plangintza eta garapena. Haren lankidetza osagarria izan da beti, baina inoiz ez du parte hartu Osakidetzak edo Sailak herritarrei osasun-zerbitzuak emateko eta haiek kudeatzeko eginiko osasun-plangintzan, eta, batzuetan bikoizketak, deskoordinazioa eta antzekoak ere gertatu izan dira, nahiz eta Onkologikoaren lanaren eta finantzaketaren % 85, gutxi gorabehera, osasun publikoaren esku dagoen, itun bidez. Baina, gaur egun, itunak bermatzen ote du etorkizuna? Gure ustez, ez. Lehenik eta behin, Kutxaren beraren pribatizazioagatik, edo jada Gipuzkoako Kutxarik ez delako. Hark, Kutxak, bermatzen zuen, gizarte-ekintzaren bidez, finantzaketa egonkorra, bai inbertsioetan, bai mantentze-lanetan. Egungo gizarte-ekintzaren aurrekontua txikitzen ari dela eta, kezka handia sortu da herritarren eta zentroko langileen artean, haren etorkizunari dagokionez. Izan ere, gerta daiteke zentroa, azkenean, enpresa pribatu bati saltzea. Horrek gipuzkoar guztien eta erakundeen ondarearen bidegabeko galera eragingo luke, hainbeste urtean beren aurrezkiekin eta zergekin Onkologikoa babesten eta hobetzen aritu ondoren. Hori dela eta, proposatzen dugu Onkologikoa osasun publikoan txertatzea, bi aldeen arteko itun baten bidez, behin-behineko epe batez –beharrezkoa, batetik, bi erakundeen kulturak hurbiltzeko– Kutxak, gizarte ekintzaren bidez, orain arteko finantzaketa bera ematen jarrai dezan. Uste dugu guztiok irabazten dugula erabaki honekin. Gipuzkoarrek irabazten dute, Onkologikoaren osasun-zerbitzuak erabateko irisgarritasun, ekitate, kalitate eta doakotasunez jasotzen jarraituko baitute. Langileek irabazten dute, hainbeste zalantza dabailen garai honetan etorkizun egonkor eta kalitatekoaren itxaropena izango bailukete. Kutxabankek irabazten du, gizarte-ekintzako murrizketak direla eta, behinbehineko aldia amaitu ondoren, oso beharrezkoak diren beste arlo batzuetara ere bideratu ditzakeelako gizarte-ekintzako ahaleginak, gero eta urriagoak izan arren. Eta osasun publikoak ere irabazten du. Izan ere, orain arte zentroko gastuen % 85 finantzatu duen arren, ezin izan du Onkologikoak berak ematen dituen zerbitzu onkologikoen plangintzari buruzko erabakirik hartu. Plangintza horren arabera, kontuan izan beharko lirateke probintzian edo lurralde historikoan dauden zerbitzu onkologiko guztiak, eta, Onkologikoa hartzean, zerbitzu bateratuak, sendoagoak eta eraginkorragoak eman ahal izango lituzke, bikoizketak eta beharrezkoak ez diren eskumenak saihestuz, eta eraginkor eta jasangarriago jardun. Hori guztia garrantzitsua da oparotasun-garaietan, eta erabat beharrezkoa egungo egoera kritikoan. Bestalde, planteamendu hau ez zaio arrotza Eusko Jaurlaritzaren kulturari. Izan ere, hezkuntzaarloan praktikan jarri du, lehenago –Buesa jauna sailburu zela ikastolak sare publikoan txertatu zirela gogorarazten dizuet–, eta bi aurrekari on eta arrakastatsu ditugu osasun-arloan ere. Bat, Gipuzkoan bertan: Debagoieneko Ospitalea. Kooperatiben erakunde pribatu gisara sortu zen, baina erabilera publikoa izan zuen hasieratik, eta 1987an sartu zen osasun-sare publikoan. Beste adibide bat Basurtuko Ospitalea dugu. 1908an eraiki zen Basurtuko Ospitalea, ongile pribatu batzuen emaitzei esker. Ibilbide luzea egin zuen ospitale pribatu modura, baina publiko gisara ere jardunez, eta erabat txertatu zen osasun-sarean 1992an. Egun, Osakidetzaren lau unibertsitate-ospitaleetako bat da. Beraz, proposatzen dugun zuzenketak abantaila handiak ditu, batetik. Ez da inongo zer arraroa: Gipuzkoako lurralde historikoarentzat oso garrantzitsua den zentro baten egonkortasuna bermatzen du, eta egun probintzia honetan dauden osasun-zerbitzu guztien plangintza egoki, eraginkor eta jasangarriagoari bide ematen. Hori dela eta, eskatzen dizuet arretaz aztertzeko aurkeztu dugun zuzenketa, eta adostasunik lortzen ez badu ere, gehiengoa behintzat izatea nahi nuke. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_624 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ORBEGOZO URIBE | EA-NV | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea. Sailburua, legebiltzarkideok, egun on. Gure taldeak, inongo zalantzarik gabe, bat egiten du beste taldeekin eta guk ere goraipatu nahi dugu Onkologikoak eta, nola ez, bertako profesionalek egindako lana. Eta baita ere, Gipuzkoa eta Euskal Autonomia Erkidegoko beste lurraldeetako herritarrentzako emandako zerbitzuaren garrantzia. Onkologia atentzioaren erreferente nagusienetakoa bilakatu dela ukaezina da. Baina Onkologikoa Kutxaren Institutu Onkologikoa da. Minbiziaren prebentzio, diagnostiko eta tratamendurako zentro monografikoa da. Teknologia aldetik, punta-puntakoa eta 300 profesional baino gehiagok dihardute lanean bertan. Onkologikoa aspalditik dago integratua euskal osasun-sisteman. Izan ere, duela 25 urte, Insaluden transferentzia jaso genuenetik, eta gaur arte, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailarekin sinatutako hitzarmenen bitartez Gipuzkoako zein Euskal Autonomia Erkidegoko beste lurraldeetako hainbat pazienteren onkologia-esparruko atentzioa bere gain hartu du eta hartzen jarraituko du. Era berean, aseguru pribatuetako pazienteak eta paziente partikularrak ere tratatzen dira. Esandako moduan, Kutxa da Onkologikoaren jabea. Onkologikoa Kutxaren obra sozialaren ikur nagusienetakoa da. Euskal osasun-sisteman egonda ere, ospitale pribatua izan da betidanik eta oraindik ere bada. 2010. urtean, Kutxak Ospitale Onkologikoa izandakoa fundazio bilakatu zuen, hain zuzen ere, Onkologikoa Fundazioa deritzona. Irabazi asmorik gabeko fundazioa da eta interes publikoko jardueretara mugatzen da bere jarduna. Fundazioa bilakatzeaz batera, nortasun juridiko propioa eman zitzaion, eta bere gidaritza patronatu baten esku utzi da. Patronatu horren buru Kutxako presidentea bera dugu. Eta esan beharra daukat, joan den otsailaren 13tik aurrera Osasun sailburuordea ere patronatu horren partaide dugula. Bai gatozela bat, Onkologikoak euskal osasunsisteman duen garrantziarekin, Gipuzkoan zein Erkide- go osoan prestigio handiko zentroa da eta funtzio sozial ukaezina betetzen du. Eta guk, guk ere, horrela izaten jarraitu dezan nahi dugu. Gure taldeak konfiantza osoa dauka Osasun sailburuak gai honen inguruan duela pare bat aste izandako interpelazioan hartutako konpromisoa beteko duelakoan. Argi utzi zuen Eusko Jaurlaritzak erantzukizunez jokatuko duela eta ez duela Onkologikoa albo batera utziko. Are gehiago, adierazi zuen 2013ko abenduaren 31n amaitzen den hitzarmena berritzeko asmo irmoa, borondate garbia. Hain zuzen ere, Onkologikoari egonkortasuna emateko helburuarekin. Egonkortasun finantzarioa eta asistentziala. Horregatik, gure taldeak aurkeztutako osoko zuzenketan eskatu nahi izan diogu Osasun Sailari berretsi dezala konpromiso hori eta mantendu dezala Onkologikoarekin egun indarrean dagon hitzarmena. Izan ere, gure iritziz, hitzarmena berritzeak egonkortasuna emango dio Onkologikoari. Eta horri esker jarraitu ahal izango du orain arte bezala onkologiaatentzio osoa eta kalitatezkoa ematen gipuzkoar eta Euskal Autonomia Erkidegoko beste lurraldeetako herritarrei. Baina, horrez gain, gure zuzenketan eskatu nahi diogu ere bai, urratsak ematen jarraitzeko Onkologikoaren eta Donostiako Unibertsitate Ospitalearen integrazio funtzionalerako bidean. Uste baitugu beharrezkoa dela onkologia-atentzioa osotasunean aztertzea Gipuzkoan zein erkidego mailan, horrela jakin ahal izateko nola joan aurrera pausoak ematen bi erakundeen arteko integrazio funtzionala erdiesteko bidean. Onkologia-atentzioa ahalik eta onena izan dadin, ezinbestekoa da sakon aztertzea zer eta nola egin daitekeen hori. Zenbait prestazioren kasuan, Onkologikoa da Gipuzkoan erreferentea euskal osasun sistemarentzako; aldiz, beste zenbait prestazioetan, Donostiako Unibertsitate Ospitalea da erreferentea. Ez da komeni zerbitzuak bikoiztea, batez ere konplexutasun handikoak. Bi erakundeak, beraz, osagarriak dira, baina gaur gaurkoz beraien artean ere lehiatzen dute. Integrazio funtzionalean sakondu beharra dago, gutxiago lehiatu dezatela bi erakundeek beraien artean eta gehiago sakondu dezatela elkarlanean. Badakigu dagoeneko pausoak ematen ari direla helburu horrekin. Dakigun moduan, 2012ko azken hiru hilabetekoan lantaldea sortu da, bertan Onkologikoako profesionalek eta Donostiako Unibertsitate Ospitalekoek Osasun Saileko ordezkariekin batera dihardute lanean. Helburua da Gipuzkoan onkologiaatentzioaren estrategiaren inguruan hausnarketa egitea, horrela hobetu beharreko arloak identifikatzeko eta atentzio onkologikoaren kalitatea handitzeko bere osotasunean. Bestalde, bitariko batzordeak, tumoreen kasuetarako adibidez, osatu dira bi erakundeen partehartzearekin. Donostiako Unibertsitate Ospitaleak diseinatu zituen ibilbide asistentzialetan, Onkologikoak parte hartzeko urratsak ematen hasi dira ere bai. Halaber, informazio-sistemak partekatzen eta abar. Beste legebiltzar-taldeek aurkeztutako zuzenketan, harritzekoa bada ere hirurek berdina proposatu arren ez dira izan gai adostasun batera heltzeko, eta nahiz eta Roncal andrea saiatu den, ez dugu oinarrian planteamenduan ezberdintasunik ikusi, Eusko Jaurlaritzari hiru taldeek eskatzen diote Onkologikoa Osakidetzan integratzeko eta horretarako Kutxarekin negoziaketak hasteko, adosteko nola egin, epeak eta horrelakoak. Gure taldearen iritziz, ordea, planteamendu hori ez da egokiena gaur egungo egoeran, ez dio baliorik eransten gaur egungo osasun-eredu publiko eta kalitatezkoari. Ez dugu ulertzen zer eragin izango duen prestazioen kalitatean. Onkologia-atentzioan bi erakundeak osagarriak izan behar dira. Biek daukate zerbitzu-kartera zabala, zentro bakoitza erreferentea da, segun eta zein prestaziotan. Guk uste dugu Osasun Sailak euskal osasunsisteman eskuragarri dauzkagun baliabideak erabili behar dituela, hain zuzen ere, osasun-atentzio publikoa eta kalitatezkoa bermatzeko. Onkologikoa hitzartutako zentroa da. Izaera pribatua daukan arren, euskal osasun-sisteman integratuta dago duela urte asko. Horregatik, Eusko Jaurlaritzari eskatuko diogu Onkologikoari buruz hartutako konpromisoa betetzeko eta hitzarmena berritzeko, beti ere bermatuta geratuta dadin herritarrei eman beharreko atentzioaren kalitatea. Halaber, integrazio funtzionalean sakontzea eskatuko diogu. Horretarako neurriak hartzen ari dira dagoeneko eta horiek lantzen jarraitzeko eskatu nahi diogu Osasun sailburuari. Eta besterik gabe, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_625 |
10 | 16 | 07.03.2013 | SEMPER PASCUAL | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Muchas gracias, señora presidenta. Sailburu jauna, legebiltzarkideok. Eskertzekoa da Alderdi Sozialistak, Bilduk eta Unión, Progreso y Democracia alderdiak gaurko goiza demagogia-jaialdi batekin arindu izana. Arazoa da jaialdiak ongi egon ohi direla eta demagogiak onargarriak izan daitezkeela, baldin eta ez badiete eragiten hain gai sentibera eta garrantzitsu bati (guretzat eta iritzi publikoarentzat) eta ez badira haiei buruzkoak. Onkologikoaren, Donostiako Institutu Onkologikoaren, ibilbide historikoa ez dizuet aurkeztuko, beste batzuek egin baitute jada hori. Maria Kristina erregina izan zuen buru 1928ko Gipuzkoako Minbiziaren Kontrako Ligak eta Alfontso XIII.a Institutua izena hartu zuen urte gutxi batzuk geroago –datu hau oso garrantzitsua da, gure iritziz–. 1952an bihurtu zen Institutu Onkologikoa orduan Gipuzkoako Aurrezki Kutxa zenaren gizarte-ekintzako partaide. Eta hori ere datu garrantzitsua da: 1952. urtean. Alde horretatik, lehenik eta behin, aipatutako hiru taldeen mintzaldiak entzun ondoren, azpimarratu egin behar da Gipuzkoako gizarteari eta euskal gizarteari Donostiako Onkologikoko profesionalek, langileek eta kudeatzaileek eman dioten zerbitzu bikaina, bidezkoa baiteritzogu hori gogoratzeari. Azpimarratu egin behar da, halaber, Kutxak egin duen lana, egiten ari dena eta, ziur, etorkizunean egingo duena, gizarteekintzaren bidez. Demagogien eta mezu alarmista eta katastrofisten gainetik, garrantzitsua da herri honetan sinesten hastea alor pribatuak ere oso ongi egiten duela lan. Ez zuek soilik, zeuen burua akatsik gabeko politikaritzat jotzen duzuenok. Alde horretatik, onartu eta gogoratu behar da, beharrezkoa eta garrantzitsua baita bistakoa den hori onartzea, Kutxaren lanari esker egin duela aurrera Onkologikoak: han diharduten profesionalengatik, Onkologikoan lan egiten dutenengatik, baina baita Kutxagatik ere, haren gizarte-ekintzakoa baita zerbitzu hau. Azken lan handia, bozeramaile batzuek garrantzi eskaseko puntutzat jo duten arren, Miramongo ospitale-eremuko eraikin berriaren eraikuntza da. Bi urte eta erdi iraun zuten lanek, eta 2009an inauguratu zuten. 60 milioi eurotik gora kostatu zen, Kutxaren gizarte-ekintzaren aurrekontuen kargura. Uste dut komeni dela gogora ekartzea, batzuentzat hain garrantzitsua ez den arren. 2010ean, Kutxak, kudeaketa-elementu eraginkorragoak sartuz eta Gipuzkoako gizartearekin eta euskal erakundeekin adostuta, erabaki zuen antolaketa-egitura berria ematea Onkologikoari, arinagoa izan dadin, oraingo eta etorkizuneko erronkei hobeto erantzun diezaien eta antolaketa-egitura sendoagoa izan dezan. Onkologikoa Fundazioa sortu zuen, bada. Ongi dakizuenez –uste dut garrantzitsua dela errepikatzea–, izaera pribatuko eta irabazi asmorik gabeko fundazioa da. Irabazi asmorik gabekoa. Hemen aipatu diren argudio batzuk frogatzen ditu horrek, eta beste batzuk, desmuntatu. Hona hemen horietako bat: ezin da pribatizatu lehendik pribatua den zerbait. Hau da, arraroa litzateke, edo ezinezkoa, erakunde pribatu bateko kudeatzaileek jada pribatua den zerbait pribatizatu nahi izatea. Zer ari da gertatzen, beraz? Zer ari da gertatzen? Egungo egoera ekonomikoa (zaila) zalantzak eta beldurra sortzen ari da. Normala da; izan ere, Onkologikoa soilik balitz... Baina, gaurko gizartean, gure mundu honetan, testuinguru ekonomiko honetan..., nork ez du zalantzarik edo kezkarik? Horrenbestez, horraino, puntu horretaraino, logikoak dira –berriro diot– beldur horiek. Egia da Onkologikoaren diru-sarreren, baliabideen % 86 (% 86-87) Osakidetzatik datozela, itun bidez. Aurrekontuen egoera ikusita, administrazio publikoen diru-sarreren egoera ikusita (zuek baduzue horren berri, eta zuek ere izan duzue horren berri entzuteko aukera Legebiltzar honetan gai horri buruz orain gutxi egindako eztabaidetan), bada, ez da arraroa Onkologikoa kudeatzen dutenak lanean aritzea, eta kudeatzaileek, erantzukizunak eraginda, erabakiak hartu nahi izatea, egoera ekonomiko beltz eta konplexuetan, arazoak prebenitzeko nahiz jarduteko. Bi aukera izanik (geldi geratuko naiz, eta etor dadila ez dakit nor dirua ematera), jardutea erabakiko dut, eta nire jarduera eta kudeaketarekin ematen dudan zerbitzua kalitatekoa, unibertsala, doakoa eta eraginkorra izan dadin bermatzen saiatuko naiz. Egia esan, ongi funtzionatzen ari diren gauzetan eskua gehiegi sartzen ez badugu, politikariok ez badugu eragozten ongi egiten ari direnen kudeaketa, Institutu Onkologikoa askoz urrutirago irits daiteke. Halaber, gaiari buruzko Espainiako erreferentzia izatera irits daiteke, eta, zergatik ez, Europakoa. Horretarako, kudeatzaileak egiten ari direna, eta guztiok bultzatu behar duguna da onkologiazerbitzu gehiago ematea, funtsezkoa osasunaren egungo eta etorkizuneko alorrean, eta ikerketa propioa sustatzea, saiakuntza mediko propioak bultzatzea eta txertatzea. Horrek diru-sarrera handiagoak ere ekarriko ditu. Bikaina! Kudeatzaileak, berriz, Onkologikoaren zerbitzua zabaltzen ari dira, zerbitzu gehiago emateko eta, bide batez, beste diru-sarrera batzuk, dirusarrera gehiago lortzen saiatzeko. Berriro diot: bikaina, ezta? Noski, ongi funtzionatzen duen proiektu, azpiegitura, erakunde baten aurrean gaude; ongi kudeatuta dagoen azpiegitura, zerbitzu baten aurrean, zuek errepikatu nahi izan ez baduzue ere, edo hori esatea interesatzen ez baitzaizuen ere. Baina norbait urduri jarri da, egungo testuinguru ekonomikoa dela-eta, eta oinarririk gabeko argudio politikoa eratu du, usteetan, beldurretan, ongi kudeatutako eta ongi funtzionatzen duen erakunde baten etorkizunari buruzko zalantzetan oinarrituta, egiaz konplexua den testuinguru ekonomiko honetan, non gauzak hobeto egin nahi dituzten kudeatzaileak dituzten, merkatu berriak ireki eta dirusarrera handiagoak lortzeko. Noski, bat-batean, Ubera andrearen demagogia bolivartarrarekin egin dugu topo: "Zuek herriaren osasunarekin jolasten ari zarete!". Horixe esan du, tribuna honetan, duela minutu gutxi batzuk. Esan duzu, eta lasai geratu: "Zuek herriaren osasunarekin jolasten ari zarete!". Diozu, halaber, "osasunarekin negozioa egin nahi duzue". Zertan oinarritzen dituzu ezer zehazten ez duten esaldi gogor horiek? Bada, inora ez garamatzan, gure erakundeen eta Euskadin ongi funtzionatzen duten gauzen ospearen galera dakarren demagogia bolivartarrean. Beste batzuen eskuetan egongo balira, askoz okerrago funtzionatuko lukete erakunde horiek. Gure proposamena oso sinplea da, sailburu jauna, eta bikoitza. Utz diezaiegun lan egiten horretan dakitenei eta orain arte arrakastaz lan egin dutenei, eta pentsa dezagun orain artean arrakastaz lan egin badute, arrakasta bera izaten jarraituko dutela. Eta Osakidetza lankidetzan aritu dadila, orain artean bezala, arrakastaz eta eraginkortasunez, eta berritu dadila ituna, eredu honek arrakastatsua izaten jarrai dezan. Izan ere, UPyD ere batu zaio jaialdi bolivartarrari, eta esan digu: "Onkologia-zentro batek erabat publikoa izan behar du; ituna ez da egokia". Lasai asko geratu da hori ere demagogia bolivartarra nabarmentzen duten esaldi generiko horiek esanda. Honela jarraitu du: "Izan ere, une egokian saldu nahi izango du, agian". Baldintzekin eta usteekin jarraitzen dugu: agian. Bada, nik hemen esaten badut…, jendea beldurtzen hasten banaiz, ez dakit zer datorrela esan, pribatizatu egingo dutela, denak hilko garela… Jakina noizbait hilko garela, baina ez gara guztiok hilko Onkologikoa pribatizatzea erabakitzen delako. Roncal andreak, azken jauzian... Roncal andrea, nire buruari galdetzen diot zer pentsatuko lukeen Obamaren aholkulariak zuk hemen gaur esan duzuna entzungo balu. Izan ere, ez zirudien aurreko legegintzaldian azpiegitura honi, ekipamendu honi, zerbitzu honi buruz zenuen iritzi bera duzunik, inondik ere, eta, noski, zu ere batu zatzaizkio demagogia bolivartarrari: "Baliteke, gerta liteke norbaitek, une jakin batean…". Beraz, alderantziz jarriko dugu, galtzerdi bat bezala, ongi funtzionatzen duen, ongi kudeatu den eta ongi kudeatzen ari den zerbait, ea zer gertatzen den, ezta? Bada, zuek nahi duzue –oso bidezkoa iruditzen zait, baina eredu horren aurka gaudenontzat ez du bidezkotasun txikiagoa– edozer gauzaren gainetik alor publikoa gizendu, lehertu arte, hura mantenduko duen inor ez dagoen arte, dena erori eta suntsitu arte. Noski, ez duzue zuek ordaintzen; herritarrek ordaintzen dute, zergen bidez. Noski, oso ongi dago demagogia, baina norberak ordaintzen badu. Arazoa da zuek, euskal ezker bolivartarrak (triunbiratuak), zera nahi duzuela, guk guztiok ordaintzea zuen demagogiak, gure zergekin. (Risas) La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_626 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | SEMPER PASCUAL | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, amaitzen ari naiz; oraintxe amaituko dut. Mundua, batzuen gustukoa ez den arren, bide bat egiten ari da: lankidetzarena. Lankidetza publikopribatuarena, sinergiak baliatzearena, dakitenen, eraginkortasunez kudeatzen duten profesionalen gaitasunak baliatzearena. Herritarrek zerbitzu publiko unibertsal eta kalitatekoa izan dezaten bultzatzea, laguntzea eta bermatzea dagokigu botere publikooi. Hori, gaur egun, bermatuta dago, eta hanka sartzen ez badugu, bermatuta egoten jarraituko du. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_627 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Plazer bat izan da, Semper jauna, Gobernuaren bigarren bozeramalea ezagutzea. Zenbat tontokeria esan behar diren eztabaidaren edukiei heldu ez zaienean. Eta hemen demagogiaren festibaletik absurduaren zirkoan, Legebiltzarra, non batzuek edukiaren inguruan eztabaidatu beharrean, etengabe, granoak eta gaixotzen direlako, eta beste batzuekin hitz egin ere ez dute nahi egin, eta gaiaren edukietan ere zentratu nahi ez diren, herritarren interesak albo batera utzi. Garbi geratu da Gobernuak kate motzean heldu zaituztela. Ez dakit zertara datorren halako urduritasuna, Semper jauna. Agian Kutxabankeko ordezkaritza galtzeko arriskuak? Eztabaida antzuak albo batetara utzita, herritarrei garbi hitz egin behar zaie. Dialektika eta hitzjokoak albo batera utzi eta herritarrei garbi hitz egitea, zeren eta hemen integrazio funtzionala, zenbat hitz joko, benetan atzean dagoen helburua ezkutatzeko. Gauza bat da integrazioa eta beste gauza bat da kontzertazioa. Eta kontzertazioa ez da integrazio funtzionala. Hemen garbi ikusi da integrazio funtzionala dela azkenean Onkologikotik gaixoak desbideratzea Donostiako Ospitalera, eta azken finean, alfonbra gorria jartzea, alfonbra gorria jartzea, Onkologikoaren pribatizazioari eta itxierari. Hori da hemen gaur jokoan dagoena. Baina batzuk badirudi nahiago dutela beste aldera begiratu eta daukaten erantzukizunari aurre ez egin. Ez da gure asmoa ez beldurrik sortzea, ez alarmismorik sortzea ez izurik sortzea. Baina profesionalak ari zaizkigu eskatzen –ez gu, ez EH Bildu!–, profesionalak, herritarrak. Mundu guztiak garbi dauka Onkologikoaren papera zein izan den eta badirudi horretan ados gaudela guztiok. Baina gero, zertarako gaude prest benetan Onkologikoak aurrera jarraitzeko? Badirudi ezertarako ez. Eta hori da kezkatzen gaituena zeren eta alferrikakoa da gero patronatuan Osakidetzako ordezkari bat jartzea benetan agintzen duena kanpoko enpresa bat delako. Eta zer, diru publikoa jarri behar dugu esku pribatuetan? Beti negozioa bideratu behar dugu diru publikoaren bidez? Azken finean, badirudi hori dela hemen bultzatu nahi den eredua eta guk ez dugu konpartitzen, hemen pertsonak izan behar direlako lehentasuna. Gaur egun daukagun errealitatea eta ditugu datu objektiboak oso gordinak dira. Eta ez ditugu guk asmatu, ziur aski hemen zaudeten batzuek guk baino hobeto ezagutzen dituzuela datuak. Onkologikoak, zenbat ohe ditu? Ez banago oker aurreko eztabaidan Darpón jaunak eman zituen, 90 ohe ditu Onkologikoak. Azken astetan zenbat daude okupatuta, 10-12, % 10. Hor dago datu bat. Dagoeneko behin-behineko langileak hasi dira kaleratzen. Ez dakit horrek zer esan nahi duen. Baten batek esplikatu beharko du. Bizkaitik bideratzen ziren gaixoak praktiterapia egiteko orain ez dira irizten. Nora bideratzen dira gaixo horiek? Galdetzen dut. Nora bideratzen dira? Bikoizketak ekiditeko beste klinika pribatu batetara berriro kontzertatuz beste klinika pribatu batekin? Hori da bikoiztasunak ekiditea? Arabatik bideratzen zirenak? Osakidetzarekin diferentzia markatzen duen tomoterapia gaur egun ez da egiten, ez da erabiltzen. Zergatik? Mamografiak ez dira egiten. Zergatik? Eta guk jakin nahi dugu zer dagoen horren atzean. Orduan, datu guzti hauek ikusita, bi gauza pentsa dezakegu. Bata, minbiziaren gaixotasuna desagertzen ari dela eta minbizia izateko aukerak gero eta txikiagoak direla –ez dakigu zer fenomenoaren arabera edo zer fenomenoari esker–, edo interes bat dagoela Onkologikoa husten joateko. Eta bitartean, gainerako ospitaleetan itxaroten zerrendak gorantz doaz. Orduan, benetan sistema publikoa defendatu nahi baldin badugu, benetan Onkologikoaren jatorri, bokazioa eta helburu publikoa mantendu nahi baldin badugu, garbi dago gaur egungo kontzertazioak ez duela bermerik ematen. Eta garbi dago hor helburua integrazioa izan behar dela, benetako integrazioa. Eta horretarako guk mahai gainean jarri duguna da elkarrizketa, elkarrizketa, eta epea plangintza bat egiteko. Eta zoritxarrez, Orbegozo jauna, zelan hemen batzuek hainbeste aldarrikatzen duten desberdinen arteko elkarrizketa eta bizikidetza, eta ez diren gai desberdin horiekin hitz egiteko, eta guk edukiak eta pertsonak lehenesten ditugulako eta helburuak, adostasuna egon arren eta nahiz eta PSOE eta EH Bildu bat egiten duen, lehenetsi dugu behintzat gaurkoan Legebiltzar honek errekonozimendu positibo bat egiteko Onkologikoaren integrazioaren alde, siglak albo batera utzita. Gustatuko litzaidake beste batzuek ere horren inguruan hausnarketa bat egitea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_628 |
10 | 16 | 07.03.2013 | RONCAL AZANZA | SV-ES | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, onartzen badidazu, eserlekutik bertatik hartuko dut hitza. Labur-labur. Nire iritzian, Onkologikoaren egungo erabilerari buruz emandako azken datuek are gehiago baieztatzen dute gure ustea, alegia, itunak ez direla behar bestekoak ez oraingo, ez etorkizunerako. Beraz, beste urrats bat egin behar da, eta erabateko integrazioak osasun publikoan sartzea eskatzen du. Azaldu dira argudioak, eta uste dut ez dagoela zertan gehiago eman. Aukera hau baliatu nahi dut eskerrak emateko PPko bozeramaileari, mundua lankidetzarantz nola doan azaldu digulako, haren mintzaldia lankidetza-adibide bikaina izan baita. Besterik ez; eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_629 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ORBEGOZO URIBE | EA-NV | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea. Bueno, berriro esan beharko dut Kutxa dela Onkologikoaren jabea. Herritarrei garbi hitz egitea aipatzen dugunean eta ezkutuko helburuak aipatzen ditugunean, gustatuko litzaidake azaltzea nola den posible Onkologikotik –erakunde pribatu batetik– Donostiako Unibertsitate Ospitalera –erakunde publiko batera– pazienteak pasatzea, hori pribatizazio-estrategia bat dela. Nola izan liteke hori? Hau da, erakunde pribatu batetik erakunde publiko batera pasatzea pri- batizatzeko estrategia bat da? Hau da, pribatua den erakunde bat pribatizatzeko estrategia bat da? Hori ez du inork ulertzen. Aipatu duzue ere bai Onkologikoaren azpiegiturak infraerabilita daudela edo. Azkenean, berriro gatoz berdinera. Nork erabaki du zein inbertsio egin, zein makina erosi, giza baliabideak zeintzuk izan behar diren? Nork erabaki du hori guztia? Azkenean, ba fundazioak berak. Eta esan duzuenean ez garela gai hitz egiteko, ez dut hemen esango, zuek izanda mozioa aurkeztu duzuenak, noiz jarri zareten gurekin harremanetan adostasun horretara heltzeko. Ez dut esango. Uste dugu, beraz, Onkologikoak itun egonkorra duela Osasun Sailarekin, eta itunean jasotako alderdiak euskal osasun-sistemaren funtzionamenduan txertatzen ari direla. Onkologikoaren orientabidearen, kudeaketaren eta plangintzaren arduraduna fundazioa bera da. Bideragarritasuna Gizarte Ekintzari dagokio. Bideragarritasunerako erabakiak hartzea Gizarte Ekintzari dagokio eta ez Osasun Sailari. Osasun Sailari Euskadiko osasun-sistema kudeatzea dagokio, eta eginkizun horretan Onkologikoari eragiten dion guztia. Onkologikoak ez dio galdetzen Osasun Sailari. Onkologikoak erabakitzen du bere teknologia, giza baliabideen politikak, zenbat langile behar dituen, zein izango den lan-jardunaldia, ordainsariak eta abar eta abar. Beraz, ezin zaizkio eskatu erantzukizunak Osasun Sailari, ez dagozkionean. Eta berriro esaten dut, harritzekoa dela hemen hiru taldeek oinarrian gauza berdina proposatuta ez direla gai izan adostasun batera heltzeko. Eta berriro esaten dizugu. Ez da argi geratu azkenean, Ubera andrea, zuen interbentzioan zenbatean hobetuko litzatekeen osasun-zerbitzuaren kalitatea erabaki horrekin, ez da argi geratu. Eta ez da argi geratu ere ez zein eragin izango lukeen Osakidetzan bertan diru-kostu horren kargu-hartzea. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_630 |
10 | 16 | 07.03.2013 | SEMPER PASCUAL | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zure baimenarekin, eserlekutik bertatik, presidente andrea, labur-labur arituko bainaiz. Ubera andreak galdetzen zuen –uste dut galdera erretorikoa zela– "ez dakit zer dela eta hainbesteko urduritasuna", eta niri begiratu dit. Ez, ez da urdurita- suna, baina azalduko dizut zergatik harridura edo sinesgabetasun hau adierazpen jakin batzuekiko. Hau esan duzu: "Utz ditzagun dialektika eta hitzjokoak". Eta, jarraian: "Zuek alfonbra gorria jartzen ari zarete pribatizazioari eta itxierari". Zuzenean, itzulingururik gabe. "Alfonbra gorria jartzen diezue pribatizazioari eta itxierari", Onkologikoarenari. Eta, jarraian: "Gure asmoa ez da alarma sortzea". Zure mintzaldiaren hasierara itzuliko naiz: "Ez dakit zer dela eta hainbesteko urduritasuna; utzi dialektika eta hitz-jokoak". Alegia, lehen aipatu dudan jaialdia (ez dakit gustuko izan duzuen ala ez aipamena). Eta hau ere esan duzu: "Datu objektiboak oso latzak dira". Begira, zuk ez duzu datu objektibo bakar bat ere ekarri. Bat ere ez. Datu objektiborik ez. Bakar bat gutxienez, hainbeste direnez eta hain gordinak, bada, bat. Roncal andrea. Ni ez nintzen alderdi politikoen arteko adostasunaz eta ulermenaz ari, baina, bai, hori ere oso ondo dago. Baina, Roncal andrea, Ganbera honetatik kanpo ere mundu zoragarri bat dago, politikarien jolasetik harago ere aurkitu gabeko mundu bat dago. Eta kanpoan gauzak egiten ari da jendea. Kanpoan, herritar partikularrak, erakunde pribatuak, profesionalak... finantzaketa-iturri berrien bila dabiltza, beren proiektu konplexu horiek aurrera atera nahian, gaur egun duela hogei urte baino finantzaketa-iturri murritzagoak baitituzte. Hau da, mundua mugitzen ari da. Jendeak, inori hatza begian sartu gabe, gauzen funtzionamendu egokia helburu duela..., erakunde pribatuek ere nahi dute gizarteak ongi funtzionatzea, eta hau ongi ibiltzea. Hori ari da gertatzen kanpoan. Nik, berriz, esan nahi nizuen botere publikook lagundu eta bultzatu egin behar dugula, gutxienik, lankidetzan aritu, eta lankidetza hori... Hor dago etorkizuna, gure ustez, gizartearen etorkizuna. Eta, amaitzeko –egia da, eta Euzko Alderdi Jeltzalearen bozeramaileak hala zioen–, izatekotan Kutxaren pribatizazio-estrategia izango litzateke, Onkologikoa pribatizatzeko garaian, pribatizazio-estrategia oso arraroa. Hau da, erakunde pribatu batetik pazienteak publikora bideratzea Onkologikoari garrantzia emateko –seguru– eta makinak ez erabiltzea, kontzienteki. Oso erakargarri egingo lukeen pribatizazio-estrategia litzateke hori. Galdera da, eta honekin amaitzen dut –eta hau bai dela galdera erretorikoa, Ubera andrea–: ez ote zuen aurreiritzien mendekoegi zaretela? Ez ote hori? Eskerrik asko, presidente andrea. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_631 | |
10 | 16 | 07.03.2013 | OTADUI BITERI | EA-NV | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea, eta zure baimenarekin eserlekutik egingo dut labur-labur egiteko asmoarekin. Gaurkoan, dakizuen moduan, berretsi behar dugu euskal politikalariaren eta kargu publikoaren estatutuari buruzko lantaldeak aho batez onetsitako proposamena. Eta Diputatuen Kongresuari planteatuko diegun ekimenaren helburua da, legebiltzarkideak Gizarte Segurantzako erregimen orokorrean sartzea eta langabeziagatiko babesa izatea. Horretarako, dakizuen moduan, Legebiltzarrak ordezkaritza bat izendatuko du ekimen hau Kongresuan defendatzeko. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_632 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Esan nahi dudan bakarra da bistakoa denez ekimen hau babestu egingo dugula. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_633 |
10 | 16 | 07.03.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, eserlekutik bertatik nik ere. Esan nahi dudana da aurreko legegintzaldian gai honi buruz izandako eztabaidaren koherentziari eutsiz, gure taldeak ere aldeko botoa emango duela, autonomia-erkidegoko legebiltzarkideen eskubideak defendatzeko, gure gizarte-segurantzako sisteman politikariek langileek baino eskubide gehiago edo gutxiago izan ez ditzaten eskatzeko. Besterik ez; eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_634 |
10 | 16 | 07.03.2013 | PASTOR GARRIDO | SV-ES | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, presidente andrea. Nik ere eserlekutik hartuko dut hitza, esateko hau Legebiltzarkidearen Estatutuaren Txostenean eztabaidatu eta aho batez onartu zen proposamen bat (Biltzar Nagusietara igorria) berriro aurkezteko dela, eta berriro aurkeztea dagokiola. Ez da politikariei pribilegioak ematen dizkien proposamen bat, guztiz kontrakoa baizik: gainerako herritarren eskubide berak izan ditzagun. Ez gehiago, baina ezta gutxiago ere. Iragarri nahi dut Diputatuen Kongresura bidali behar den ordezkaritzari dagokionez, proposamen bat egin dugula Ganbera honetako talde nagusiek, bakoitzak duen ordezkaritzaren ehunekoari jarraikiz, eta hauek izango lirateke: Ana Otadui andrea, Euzko Alderdi Jeltzalearen izenean; Oskar Matute, Euskal Herria Bildu taldearen izenean, eta Miren Gallastegui, Talde Sozialistaren izenean. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_635 |
10 | 16 | 07.03.2013 | AGIRREZABALA MANTXOLA | EH Bildu | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea, eta zure baimenarekin eserlekutik baita ere. Azken finean, aurreko bozeramaileek esan dutena ere azpimarratzeko. Pribilejioak ez, herritarren eskubide eta betebeharrak bai, hauxe da Euskal Herria Bilduren lema eta honek gidatuko du gure jarduna. Gaur mahai gainean daukagun gaiak, hain zuzen, hori du helburu, Gizarte Segurantza izatea legebiltzarkideok eta, esan bezala, horren aldeko bozka eman emango dugu. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_636 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, jasota gera dadin bakarrik nire asmoa ekimenaren aldeko botoa ematea zela, eta, azkenean, akats bat tarteko, zuri bozkatu dudala. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_637 |
10 | 16 | 07.03.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, Pastor jaunak egin duen proposamenari dagokionez, ados egongo ginateke Ana Otadui eta Miren Gallastegui joatearekin, baina hirugarrenaren ordez Iñaki Oyarzabal bidali nahi genuke. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_638 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Onkologikoa Osakidetzan integratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Adierazi nahi dudana da guk Quiroga andreak proposatutako hirukotea babesten dugula, gogokoago dugulako. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_639 |
10 | 16 | 07.03.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Buenos días a todos; señora presidenta, señorías. La proposición no de ley que hoy nos presenta el grupo Euskal Herria Bildu supone un cambio organizativo, ya que se garantizaría la transversalidad de las políticas de igualdad. Está bien. Pero es importante subrayar que la transversalidad de las políticas de igualdad del Gobierno Vasco no depende tanto del organigrama del Gobierno, sino, más bien, de la voluntad política de aplicar el llamado mainstreaming de género, la transversalidad, en la gestión pública. El actual Gobierno debería reconocer que, para conseguir la igualdad entre hombres y mujeres, todos los departamentos del Gobierno Vasco deberían aplicar el punto de vista de género en la planificación, ejecución y evaluación de sus políticas públicas. Urrea andreak ekarri digun legez beste proposamenean, antolaketa-aldaketa justifikatzen da, berdintasun-politiken zeharkako izaera bermatuko lukeela esanez. Hala eta guztiz ere, garrantzitsua da azpimarratzea Eusko Jaurlaritzako berdintasun-politiken zeharkako izaera ez dagoela hainbeste Gobernuko organigramaren mende, baizik eta mundu-mailan mainstreaming deritzona edo genero-zeharkakotasuna kudeaketa publikoan aplikatzeko borondate politikoaren mende. Alegia, gaur egungo Gobernuak aitortu behar du, gizon eta emakumeen arteko berdintasuna lortzeko, Eusko Jaurlaritzako sail guztiek genero-ikuspegia txertatu behar dutela politika publikoen planifikazioan, gauzatzean eta ebaluazioan. Legebiltzarkideok dakizuen bezala, bederatzigarren legealdian, V. Berdintasun Plana onartu zen. Plan horrek berritasun handi bat ekarri zuen: mainstreaminga ardatzetako bat izatetik, plan guztiaren metodologia orokor gisa ezartzea, eta, hala, berdintasun-politikei genero-ikuspegiaren zeharkakotasunetik heltzeko beharra onartzea. Lehenengo Eusko Jaurlaritzak –eta horrek badu meritua, baina ziur nago orain egindakoaren gainean eraikitzen jarraitu behar dela– berdintasun-unitate administratiboak ezarri zituen sail guztietan, Emakume eta Gizonen Berdintasunerako 2005eko 4/2005 Legea betez. Eta bederatzigarren legegintzaldian egindako bosgarren planeko ebaluazio partzialetatik ondorioztatzen den bezala –orain seigarren plana izan behar genuke, hamargarren legegintzaldiari dagokiona–, planak eragin handia izan zuen Gobernu sozialistaren berdintasun-politiken zeharkako izaeran. Aurrekontuak genero-ikuspegitik egin ziren, eta Emakundek landu zituen lau sailetan. Zaindu programaren bidez, osasun-arloko langileak trebatu ziren emakumeen aurkako indarkeria modu goiztiarrean detektatzeko. Saregileek egindako lanaren aitorpena, emakume etorkinekin egindako lana jasaten duten diskriminazio anizkuna aitortuz, goi-mailako emakumeen kirola aitortzeko eta bultzatzeko egindako aurrerapenak, Gizarte Gaietako Sailarekin egindako Concilia plana...; eta, halaber, esan behar dizuet Hezkuntza Saila arretaz eta sakon aritu zela eskolan berdintasuna lantzeko hainbat programatan. Eta, hain zuzen ere, hori da giltzarria. Alegia, berdintasunerako hezkuntzaren iturria konpontzen badugu, agian, gainerako guztiak neurri aringarriak izango dira. Hezkuntzan, Nahiko programa landu zen Lehen Hezkuntzako berdintasuna lantzeko, eta Beldur Barik Bigarren Hezkuntzarako. Eudel eta Emakunderekin, genero-indarkeriaren aurkako jardunaldiak egin ziren; geletan genero-indarkeriaren biktimek parte hartu zuten, Gizonduz ikastaroak egin ziren, eta Banatu programaren bidez, genero-berdintasunerako ebaluazioirizpideak ezarri diren, beharrezko ikastaroak zehazteko. Berritzeguneetan eta eskola-kontseiluetan generoestrategiak lantzeko erantzukizuna ezarri zen, eta, horrez gainera, zeharkako programak jarri ziren martxan, homosexualitatea errespetuz lantzeko eta transexualitatea azaltzeko. Jaun-andreok, gure ustez, gure erakundesareak gaur egun duen antolaketak ez du eragozten gizon eta emakumeen zeharkako tratamendua lantzea. Dena den, Urrea andrearekin bat nator esaten duenean, gauzak egin diren arren, oraindik asko –ikaragarri– dagoela egiteko. Emakumeen talentu asko galtzen da alferrik, eta, oraindik ere, emakume gutxi ikusten dira ordezkaritza-eremuetan. Eta hemen, politikan, agian badaukagu ispiluren bat, baina ez enpresan, ez artean, ez museoetan, eta ez beste foro asko eta askotan. Baina esan behar dugu Emakunde dela, gure inguruan, sailburuordetza-maila duen emakumearen erakunde bakarra. Lehendakaritzari atxikitako erakundea da eta maila nahikoa du; gure ustez, ezaugarri horiek pribilegiozko leku batean jartzen dute erakundea berdintasun-politiken zeharkakotasuna bultzatzeko. Hain zuzen, hori da giltzarria, eta ziur bat gatozela horretan. Beraz, erakunde-antolaketaren aldetik, garrantzitsua da Emakunderen lehentasunen artean..., haren ekintzen artean, garrantzi hori ematea aipatutako mainstreamingari, jarduera politikorako metodologia gisa, eta, horrez gainera, gaur egungo Gobernuak erakundera bideratuko dituen baliabideak aztertu behar dira. Horretarako, bistan denez, arreta handiz begiratuko diogu datorren aurrekontuari. Zeharkakotasuna, jaun-andreok, funtsezkoa da berdintasun-politikak bermatzeko eta Euskadiko emakume eta gizonen arteko berdintasun erreala lortzeko. Eta, bistan denez, borondate politikoaren bidez bultzatuko dira sail bakoitzeko administrazio-unitate horiek, genero-tratamenduaren bidez, jarduera guztiak eta helburu guztiak aztertuko dituztenak. Hain zuzen ere, esan behar dizuet Lópezen Gobernuak Genero Indarkeriaren Zuzendaritza sortu zuela, zeina oso egokia izan baitzen eta emakumeen aurkako indarkeriaren alorreko finantza-baliabideak eta baliabide pertsonalak asko ugaritzea eragin baitzuen. Gaur egun, Emakunderen mende dago, eta, beraz, proposamenaren zati handi bat eginda dago. Genero-indarkeria, jaun-andreok, desberdintasun-adierazpen larrienetakoa da, eta, beraz, gure baliabide guztiekin landu eta indargabetu behar dugu. Espero dugu bederatzigarren legegintzaldiko V. Berdintasun Planaren behin betiko ebaluazioa, laster, Giza Eskubideen Batzordera eramango dela. Eta, halaber, espero dugu, hurrengo sei hilabeteetan, gobernu berriak VI. Berdintasun Plana egingo duela, nire ustez guztiok ditugun helburuak –zeharkakotasuna, mainstreaminga, gizon eta emakumeen arteko berdintasuna– lortzeko. Oraindik ere bide asko egiteko duen berdintasuna lortzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_640 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ARRIZABALAGA OLAIZOLA | EA-NV | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, legebiltzarkideok, eguerdi on denoi. Urrea andrea, diskurtso galanta zurea, ez naiz sartuko edukian eta berari erantzuten, gauza batzuetan ados egon naiteke, besteetan ez. Dena dela, totum revolutum horri gaur erantzuna ematea ez da tokatzen. Gaur dagokiona da zuen legez besteko proposamenari eta bertan azaltzen diren puntu zehatzei erantzuna ematea. EH Bildu taldeak proposatzen digu emakume eta gizonezkoen arteko berdintasuna lortzeko politika publikoak Lehendakaritzaren baitako lehendakariordetza batetik kudeatu eta garatzea. Honekin dio Jaurlaritzako sail guztietan politika horien zeharkakotasuna bermatuko dela. Dio baita, arloka gainditu behar diren arazoak direla uste izateak eraman dituela erakundeak arlokako politikak abian jartzera. Estrukturatu gabeko jarduerak ez integralak eta lehentasunik gabekoak. Eta nik galdetzen diet, orduan zer egin du Eusko Jaurlaritzak azkenengo 25 urteetan, Urrea andrea? Uste dut Emakunderen izena entzunaz ere ezagutzen duzuela eta zein da erakunde honen egitura eta funtzionamendua. Eta emakume eta gizonezkoen arteko berdintasuna lortzeko egin duen lan gogorra ea ezagutzen duzuen. Emakunderen zuzendaritza-organoa, zuzendaritza-kontseilu batez eta zuzendaritza batez osatzen da. Zuzendaritza-kontseilu horrek izaera kolegiatu bat du, eta beste pertsona batzuen artean honako hauek osatzen dute: alde batetik, kontseiluburua Eusko Jaurlaritzako lehendakaria da, Urkullu jauna; bestetik, kontseiluburu ordea Emakunderen zuzendaria, Landaira anderea; eta beste kontseilukide batzuen artean hauek ditugu: Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioak sei ordezkari ditu, hain zuzen ere Hezkuntza, Enplegua, Osasuna, Industria, Kultura eta Gizarte Arazoen arloetako eskumenak dituzten sailburuek izendatutako sei sailburuorde. Kontseilu honen eginkizunetariko batzuk, zeintzuk dira? Emakumeen eta gizonen berdintasunerako plana onestea gero Jaurlaritzari aurkezteko. Euskal Autonomia Erkidegoko emakumeen egoerari buruzko ebaluazio-txostena eta herri-botereek arlo horretan izandako jardunari buruzko memoria onestea gero baita ere Jaurlaritzari aurkezteko. Edota emakumeen eta gizonen berdintasunaren arloko arauen proiektuak onestea, baita ere gero Jaurlaritzari aurkezteko. Bestalde, esan dugu Emakundeko zuzendaritza dagoela. Zuzendaria dekretu bidez izendatzen da eta baita kargutik kendu ere. Eta ondorio guztietarako, zuzendariaren maila sailburuordearena da, hainbat eginkizun dituelarik. Horietarik azpimarragarrienak, ba, Euskal Autonomia Erkidegoan emakumeen eta gizonen berdintasunerako politikak gainbegiratzea eta zuzentzea; neurrien plana, ebaluazio-txostena eta herri-botereen jardunari buruzko memoria prestatzea eta gero Zuzendaritza Kontseiluak onetsi ditzan; emakumeen eta gizonen berdintasunaren arloko arauproiektuak prestatzea, eta Zuzendaritza Kontseiluari aurkeztea, gero Jaurlaritzaren Kontseiluak onetsi ditzan; bere eginkizunak ondo burutzeko beharrezkotzat jotzen duen emakumeen eta gizonen egoerari buruzko informazio guztia eskatzea Jaurlaritzako sailei eta gainerako herri-botereei, batez ere arlo horretan egiten dituzten jarduerei buruzkoa –horretarako egokitzat jotzen dituen komunikazio-mekanismoak ezarriko ditu–. Ez al da hau zeharkakotasun-eredua? Gure ustetan bai. Honetaz aparte, Emakunde sortzeko otsailaren 5eko 2/1988 Legearen 4. artikuluaren arabera, Emakundek memoria bat prestatu behar du Euskal Autonomia Elkarteko botere publikoek, emakumeen eta gizonen berdintasunerako gaietan egindako plangintzaren inguruko jarduerei buruz. Emakunderen urteroko txostena, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legea, berdintasunerako planak, botere publikoen jarduera-txostenak, zifrak eta abar. Celaá andreak hitz egin digu Berdintasunerako V. Planaren inguruan. Onartua dago eta abian jartzeko prest. Eredu honen bidez, erantzuna eman nahi zaie administrazioek beren plangintza edo programazio estrategikoak diseinatzerakoan izan ditzaketen beharrei. Horietan adieraziko baitira zein helburu lortu nahi diren. Eta helburuak nola eta zein kronogramarekin lortuko diren. Gainera azpimarratu behar da –Urrea andreak komentatu duen bezala–, legegintzaldi berriarekin, emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako politikak berriz ere Emakundera bueltatu direla. Barne Sailetik irtenaz. Guzti hau nik ez dut inbentatzen, ez dut kaxoi batetik atera. Informazio guzti hau Google-en dago, klikada batekin denok lortu dezakegu. Hau horrela bada ez dugu ulertzen EH Bilduk aurkezturiko legez besteko proposamena. Ez al dira jada ematen bere proposamenean agertzen diren egoerak? Noski baietz. Sí, sí que se dan, todas esas situaciones que EH Bildu propone en su propuesta. ¿Acaso no se gestionan y se desarrollan dentro de la Presidencia del Gobierno las políticas públicas para la igualdad de mujeres y hombres? ¡El propio lehendakari es el presidente del Consejo de Dirección! ¿Acaso no se garantiza la transversalidad de esas políticas en todos los departamentos del Gobierno Vasco? Seis personas, como hemos dicho antes, representantes de la Administración de la Comunidad Autónoma, con rango de viceconsejeros o viceconsejeras, designadas por los consejeros y consejeras de los departamentos con competencias sobre las siguientes materias: educación, trabajo, sanidad, industria, cultura y asuntos sociales. Esta composición facilita la actuación transversal y la coordinación y seguimiento de los departamentos y organismos autónomos que componen el Gobierno Vasco, así como la Administración foral y local, que también participan en la misma. ¿Acaso estas personas no insertarán el punto de vista de género a la hora de adoptar, desarrollar y evaluar decisiones públicas en sus respectivas áreas? Solo por coherencia, por supuesto que sí. ¡Los informes emitidos por Emakunde recaen en sus áreas! Y, aparte, por la concienciación existente al respecto. Ya se da prioridad a este tema, al tema de la igualdad. El Gobierno Vasco lleva veinticinco años trabajando en ella, por la consecución de la igualdad real y efectiva de mujeres y hombres en todos los ámbitos de la vida política, económica, cultural y social del País Vasco, que se fija como objetivos la eliminación efectiva de todas las formas de discriminación contra la mujer, la promoción de las condiciones que faciliten la igualdad entre los sexos y la remoción de los obstáculos que impidan su plenitud de hecho y de derecho. Y ya tienen asignados los recursos presupuestarios necesarios, que, aunque la propia Emakunde haya previsto que su presupuesto pueda verse reducido, ha confirmado públicamente que no contempla renunciar a sus programas. Y por supuesto que Emakunde colabora con diferentes asociaciones de mujeres, tal y como EH Bildu pide, para la interlocución política que deben tener los agentes y la ciudadanía con el Gobierno. Por todo ello hemos llegado a un acuerdo transaccional con el Grupo Socialista, por pura coherencia política (¡para qué cambiar algo que ya funciona y funciona bien, que ya existe!), y por respeto real y profundo al organismo que lleva veinticinco años luchando por la igualdad entre hombres y mujeres en Euskadi en todos los ámbitos de sus vidas. Un organismo que depende de Lehendakaritza, un organismo cuya labor transciende a las demás áreas del Gobierno, aplicándose a las mismas, y un organismo al cual, mediante la transaccional, animamos a que siga dando pasos adelante en la consecución de su fin. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_641 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Lehenik eta behin, adierazi nahi dut helburuarekin bat gatozela –guztiok ados gaude horretan–: alegia, gizon eta emakumeen arteko berdintasunak lehentasuna izan behar duela gure Gobernuko agenda politikoan. Baina ez gaude ados gaur egungo egoeraren azterketarekin, ezta proposamena egiten duen taldeak adierazitako helburuekin ere. Izan ere, gai horretan aurrera egin ahal izateko, beharrezkoa da erreferentzia komunak izatea. Unión, Progreso y Democraciaren erreferentzia nagusiak Europako Batasunak eta Nazio Batuek berdintasunaren arloan dituzten politikak dira. Pekinen 1995ean egindako Emakumeei buruzko Laugarren Nazioarteko Biltzarraz geroztik, Nazio Batuek adierazi zuten emakumeen eskubideak giza eskubideen funtsezko parte direla. Europako esparruari dagokionez, berdintasuna da Europar Batasunaren oinarrizko bost balioetako bat. Zehatzago esanda, gizon eta emakumeen arteko berdintasuna da Europar Batasuneko zuzenbidearen oinarrizko printzipioetako bat. Europar Batasunak gizon eta emakumeen berdintasunaren alorrean dituen helburuak dira, batetik, bi sexuen aukera- eta tratu-berdintasuna bermatzea, eta, bestetik, sexuan oinarritutako diskriminazio ororen aurka borrokatzea. Oinarrizko Eskubideen Gutunean, zeinak tratatuen lege-balio bera baitu, ez diskriminatzeko eskubidea berresten da. Europar Batasunak sexu, jatorri etniko edo arraza, erlijio edo sinesmen, adin eta sexu-joeragatik egindako diskriminazio oro borrokatzen du. Halaber, tratatuetan, nazionalitatean oinarritutako diskriminazioa debekatzen da. Baina, aldi berean, Europar Batasunak hitzez hitz adierazten du emakumeek eta gizonek hainbat arazo partekatzen dituztela, eta arazo horiek gizonekin elkarlanean bakarrik konpon daitezkeela, mundu osoan gizon eta emakumeen arteko berdintasunaren helburu komuna lortzeko. Ildo horretatik, UPyDkook bat egiten dugu ikuspegi horrekin, alegia, emakumeek emakume izateagatik oraindik jasaten dituzten diskriminazioak amaituko dituen berdintasunaren ikuspegiarekin. Baina uste dugu mezua gizon eta emakumeei zuzendu behar zaiela, gaur egungo demokraziaren funtsezko elementua baita, eta guztion lana baita gizarte justuagoa lortzea. Europar Batasunaren gaur egungo funtsezko elementuetako bat da Europako Batzordearen Emakume eta Gizonen Berdintasunerako 2010-2015erako Estrategia. Estrategia horren abiapuntu gisa, Batzordeak dio Europar Batasunak gizon eta emakumeen berdintasunerako egin dituen aurrerapenei esker, Europako herritar askoren bizitza hobetu dela eta benetan berdintasunezkoa izango den gizarte baten oinarriak ezarri direla. Argi dago krisia eta murrizketak eragin larria izaten ari direla –eta, ziurrenik, emakumeetan are larriagoa–, eta berdintasunerantz egindako pauso asko atzeratu ere egin direla. Baina tarte handia dago hori esatetik gure gizartean emakumeen egoera katastrofikoa dela edo zapalduta bizi direla esatera, eta ez du aukerarik ematen diagnostiko komunak egiteko. Asko dago egiteko, egia da, baina aurrerapen asko egin dira azken hamarkadetan. Gure ustez okerra den diagnostiko horretatik haratago, proposamena egin duen taldeak berdintasun-politiken zeharkakotasunaren erronka jarri digu, eta Euskadiko Gobernuko organigraman duen eskumen-maila igotzea proposatu. Noski, zeharkakotasuna funtsezko elementua da Europar Batasuneko berdintasun-politiketan. Zehatzago esateko, Europar Batasunak zeharkakotasuna baino asmo handiagoko kontzeptu bat darabil: mainstreaming edo "korronte nagusia". Genero-ikuspegia jarduera politiko orotan eta agenda politikoetan txertatzean datza. Berdintasun-politikak loreontzi politikoki zuzenak ez izatea da garrantzitsuena. Gaur egungo gizarteetan oraindik ere rol sozialak desberdinak direla oinarritzat hartuz, mainstreamingaren helburua da emakumeek jasaten dituzten diskriminazioak gainditzea eta benetako aukera-berdintasunera iristea. Hain zuzen, hori da ikuspegi hori jarduera politikoan txertatzeko giltza. Alde horretatik, Batzordeak honela dio, hitzez hitz: "Emakume eta gizonen arteko desberdintasunek oinarrizko eskubideak urratzen dituzte. Gainera, zama pisutsua jartzen diete ekonomiari, eta askoren talentua alferrik galtzen da. Bestalde, sexuen arteko berdintasun handiagoa sustatuz, abantaila ekonomikoak eta enpresa-arloko abantailak lor daitezke. "Europa 2020rako helburuak lortzeko" –hitzez hitz irakurtzen ari naiz–, "hau da, hazkunde adimentsu, iraunkor eta integratzailea lortzeko, beharrezkoa da emakumeen potentziala eta talentuak modu zabalago eta eraginkorragoan erabiltzea. Genero-ikuspegia politika guztietan txertatzeko, Batzordeko politiken osagai gisa hartuko da ikuspegi hori, eta, halaber, eragina aztertzeko eta ebaluatzeko prozesuak egingo dira. Batzordearen helburua da gizon eta emakumeen berdintasunari buruzko ezagutzak areagotzea". Beraz, ildo horretatik, UPyD ados egongo litzateke Eusko Jaurlaritzan zeharkakotasunari pisu handiagoa emateko proposamen batekin, baina ez proposamena egin duen taldeak adierazitako moduan. Gure ustez, gure erkidegoan aplikatu diren berdintasunpolitikak –Emakundek eta, oro har, Eusko Jaurlaritzak politika horiek lantzeko erantzukizuna izan duen urteetakoak– ebaluatu beharko lirateke, eta politika horiek sailetan izan duten zeharkakotasuna aztertu beharko litzateke. Hortik abiatuta, arrazoizko aldaketak proposatu ahal izango genituzke berdintasun-ikuspegia Euskadiko jarduera politikoan indartzeko eta hitzartzeko; izan ere, horrela lantzen dira berdintasun-politikak Europan eta nazioartean. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_642 |
10 | 16 | 07.03.2013 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señoras y señores consejeros, señorías. Señora Urrea, me reconocerá que se ha salido del tema que estamos tratando. Solo le ha faltado mencionar en su discurso a Hugo Chávez. Es verdad que han pasado 130 años desde que murieron 120 mujeres, calcinadas en el incendio que se originó en la fábrica donde estaban exigiendo la mejora de sus derechos laborales. Mañana rememoramos ese día, y espero que todos los partidos políticos que estamos aquí –incluido EH Bildu–, dejando a un lado sus intereses partidistas, podamos acordar un texto sobre este tema. Desde entonces, se han conseguido muchas cosas, pero se puede decir que todavía no es suficiente. Por ello, debemos denunciar las injusticias que ocurren y debemos exigir los derechos de las mujeres, porque, al fin y al cabo, son derechos de la sociedad. Hoy en día, todavía existen discriminaciones, y ahí están los datos. Esta es nuestra realidad: El desempleo de las mujeres es más alto, la diferencia entre salarios es, a veces, casi de un 20 %, y sólo el 10 % de altos cargos están ocupados por mujeres. Podemos decir que esos son los datos más importantes. Por eso, debemos seguir adelante, y debemos luchar a favor de las medidas que garanticen la igualdad. La igualdad debe hacerse realidad, y, entre todos, debemos intentar ser más efectivos. Horregatik, esan bezala, lanean jarraitu behar dugu, aurrerapauso sendoak ematen lagunduko diguten neurriak hartu behar ditugu, berdintasuna egia bihur dadin eta amets hutsa izateari utz diezaion. Azken finean, berdintasun erreal eta eraginkorra lortzeko neurriak behar ditugu, eta Maneiro jaunak aipatu duen aukera-berdintasuna babestu behar dugu. Dena den, ez nuke nahi baieztapen hori aurrekari gisa erabiltzerik, zeren, badakizu, zu eta gu oso gutxitan etortzen gara bat gai sektorial zehatzetan, UPyDk eta Alderdi Popularrak gai horietan dituzten jarrerak direla eta, normalean, guztiz desberdinak izaten baitira gai sektorialetan. Emakumeen presentzia bultzatu behar da bizitza politiko, sozial eta ekonomikoan: ekonomia eta enplegua sustatzeko politikak garatu behar dira gizarte-talde ahulenak –eta horien artean, noski, emakume asko– gizarte- eta lan-bizitzan txertatzea bultzatzeko; aurrerapauso sendoak eman behar dira, esan bezala –Celaá andreak ere esan du– hezkuntzaren bidez erantzukidetasuna lortzeko, hezkuntzak funtsezko zeregina baitu oraindik lortzeko dugun erantzukidetasunean; familiabizitzaren eta bizitza pertsonal eta profesionalaren kontziliazioan ere aurrerapausoak eman behar ditugu; eta, batez ere, oso argi utzi behar dugu hau ez dela emakumeen arazoa bakarrik, eta, zalantzarik gabe, gizonek ere parte hartu behar dutela. No entendemos la propuesta presentada por EH Bildu. Además, lo que pide en esa propuesta es cambiar la estructura que tenemos hoy en día, y crear una vicepresidencia dentro del Gobierno para garantizar la igualdad entre hombres y mujeres, es decir, para cumplir la función de Emakunde. Como decía, ya tenemos a Emakunde. Emakunde, Emakumearen Euskal Erakundea, 1988ko otsailaren 5eko 2/1988 Legearen bidez sortu zen. Haren funtzioak argi eta garbi jasotan daude 3. artikuluan; hemen esan den moduan, Lehendakaritzaren mende dago, eta zeharkakotasunez jarduten du. Beraz, Urrea andrea, zuk eskatzen duzuna erabat bermatzen du Emakunderen –Emakumearen Euskal Erakundearen– egiturak, hainbeste urtez gelditu gabe lan egin duen erakunde horrek. Beraz, badago erakundeen arteko koordinazioa eta badago zuk aipatzen zenuen zeharkakotasuna. Edo, hobeto esanda, zuk esan duzu ez daukagula zeharkakotasunik, eta horregatik diozu zure ekimenean, lehendakariordetza bat behar dela berdintasunarekin eta zeharkakotasunarekin lotura duten politika guztiak batzeko. Halaber, Gizon eta Emakumeen arteko Berdintasunaren Legea daukagu, 4/2005 Legea, hainbat arlotan aukera- eta tratu-berdintasuna sustatzeko eta bermatzeko neurriak jasotzen dituena. Horrez gainera, hemen esan den moduan, indarrean dago V. Berdintasun Plana, botere publikoek berdintasunaren arloan dituzten lan-ildoak eta irizpideak modu koordinatu eta globalean jasotzen dituena, eta, halaber, hainbat arlotako jarduera zehatzak biltzen dituena. Plan hori hemen, Legebiltzar honetan, aurkeztu zuen Emakundeko zuzendariak joan de legealdian. Dagokion ebaluazioa izango du, eta, halaber, dagozkion lege-aurreikuspenak betez, gobernu honek beste berdintasun-plan bat egingo du. Esan beharra daukat, aurkeztutako zuzenketei dagokienez, ez dudala ulertu Euskadiko Alderdi Sozialistak emakumeen euskal kontseiluari buruz egin duen aipamena. Celaá andrea, uler iezadazu, zeren, zure Gobernuaren egutegi legegilean zegoen aurreikusita, aurreko legegintzaldian. Hain zuzen ere –ondo gogoratuko duzun bezala, Alderdi Sozialistaren Gobernuko kide izan baitzinen–, egutegi legegile horretan, 2010eko lehenengo hiruhilekorako gauzatzea aurreikusten zen, eta atzeratu egin zen. Alderdi Sozialistaren eta lehendakari ohiaren arabera –hura ere hemen dago gaur–, arrazoi ekonomikoengatik atzeratu zen. Eta orduan esaten ziguten, bizi genuen egoera ekonomikoaren eta garai hartan zeuden arazoen ondorioz, ezinezkoa zela kontseilu hori nahiko genukeen bezala aurrera ateratzea. Guk ere esan genuen, Ganbera honetan ekimen zehatzak eztabaidatu zirenean –eta Ezenarro andrearen legez besteko proposamen bat gogoratu nahi dut–, bazegoela Emakundera atxikitako aholkubatzorde bat, 98an sortua, neurri batean, Euskal Autonomia Erkidegoko elkarteek parte hartzea ahalbidetzen zuena, hori baita Berdintasun Legean aurreikusita dagoena. Beraz, emakumeen euskal kontseilu hori etenda geratu zen, aurrekontu-murrizketek hartarako aukerarik ematen ez zutelako. Orduan, Patxi López lehendakari ohiak esaten zigun baliabide asko behar zirela egitura hori mantendu eta sortzeko, aurrekontuan zuen zenbatekoa gehiegizkoa zela eta ekimen hori atzeratu egin behar zela, aipatutako aholku-batzordeari erreferentzia eginez. Hori dela eta, Celaá andrea, harritu egin nau zuek, gobernu-ardurak izan dituzuenok, emakumeen euskal kontseilu hori sortu ahal izan zenuten arren, bizi genuen garai ekonomikoa aipatu zenutela hori ezinezkoa zela esateko, eta, orain, Jaurlaritza honi eskatzen diezuela organo hori sortzeko, dakizuenean gaur egungo egoera ekonomikoa ere oso larria dela eta Jaurlaritza honek, hainbat aldiz aitortu eta iragarri duen bezala, oso murrizketa handiak egingo dituela (1.200 milioi eurokoak). Halaber, esan behar dut, neurri batean, harrigarri gertatzen zaidala Euzko Alderdi Jeltzaleak, kasu honetan, ez kontuan hartzea Alderdi Sozialistaren planteamendu hori, zeren, Ezenarro andrearen legez besteko proposamenean bertan, Euzko Alderdi Jeltzaleak –eta, kasu honetan, gai honetaz arduratu zen bozeramailea Arregi andrea izan zen– organo hori irmoki bultzatu zuen. Orain oposizioan daudenak gobernuan zeudelako eta gobernuan zeudenak oposizioan zeudelako izango da. Azken finean, zuzenketaren alde egingo dugu... Ez genuen zuzenketarik aurkeztu, iruditzen baitzitzaigun ez zeukala inolako zentzurik hasieran EH Bilduk aurkeztutako ekimenak. Azkenean, erdibideko zuzenketaren alde egingo dugu, uste baitugu Euskal Autonomia Erkidegoan ditugun egiturek oso ondo funtzionatzen dutela, ibilbide bat egina dutela, eta, gainera, euskal herritarrek oso ondo identifikatzen dituztela, eta, gainera, zeharkakotasuna bermatzen dela eta berdintasun-politikak bultzatzen direla. Eta, oroz gain, nire hitzaldian esan dudan bezala, Eusko Jaurlaritzak neurri zehatzak jarri behar ditu martxan berdintasun erreal eta eraginkor hori eta emakumeen aukera-berdintasuna bermatzeko, eta, zoritxarrez, oraindik alor askotan dauden desberdintasun horiek konpontzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_643 |
10 | 16 | 07.03.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Oso labur, nire eserlekutik. Funtsezko faktore bat dago. Borondate politikoa da funtsezko faktorea. Lehenik eta behin, jasango duguna bezalako murrizketa handi batekin, begi-bistakoa da zer borondate politiko dagoen. Noski, arazoa ez da berdintasun-politikak zer egituratan txertatzen diren. Gure ustez, azken urte hauetan, Emakundek gaitasun handia galdu du gobernuan eta EAEko gainerako erakundeetan berdintasunerako politika publikoak sustatzeko gidaritza-lanean. Hori da gure arazo handiena, eta horregatik egin dugu legez besteko proposamen hau. Egiturak ez dira nahikoak baldin eta, horrelako politikak aurrera eramateko, modu eraginkor eta errealean lan egiten ez bada. Erabakitzeko ahalmen handiagoa behar da. Arrizabalaga andreak esaten zidan egitura definitu bat dagoela, eta berdintasun-tekniken kontseiluan sei pertsona daudela genero-ikuspegi hori Gobernuko alor guztietara eramaten dutenak. Ondo. Bada, erabakitzeko ahalmen handiagoa eman behar zaio egitura horri; langile tekniko gehiago behar dira, eta eragin politiko erreala duen leku batean kokatu behar da. Abstenitu egingo gara, zeren, planteamendua positiboa izan arren, adi egon nahi dugu, eta zorrotz begiratu nahi diegu gertakizun horiei guztiei. Irmotasuna behar dela esaten da. Ikusiko dugu zer irmotasunez betetzen den erdibideko zuzenketa hau. Ikusiko dugu nola gauzatzen den. Beno, Maneiro jauna. Maneiro jauna, zein da zure berdintasunaren ikuspegia, zure alderdian... –lastima, ez dago hemen!; hala ere, mezua bidaliko diot–, zure alderdian berdintasunari buruz zer ikuspegi duten ikusita? Animaliak maite dituen diputatu misogino bat daukazue, hain zuzen, gai honengatik ezaguna egin dena. Hori ikusirik, hitzak soberan daude. Amaitzeko, zenbaki beldurgarri batzuk eman nahi nituzke, nire hitzaldian esan nahi izan dudana adierazten dutenak. Konturatuko zineten bezala, urduri egon naiz, nire lehenengo hitzaldia zen eta. Hauek NBEren datu ofizialak dira, feminismo erradikalarekin zerikusirik ez duen organismo batenak. (Fallo de grabación) … Edo, halakorik izan ezean, neskak. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_644 |
10 | 16 | 07.03.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Perdón. Munduko pobreen % 70 emakumeak edo neskak dira. Munduan alfabetatu gabeko lau pertsonatik hiru emakumeak dira. 16 eta 44 urte bitarteko emakumeen hiltzeko arrazoi nagusia indarkeria matxista da; munduko emakume-hilketen % 70. Eta okerrena da hiru emakumetik batek sexu-eraso bat izango dugula, 1.000 milioi emakumek, hau da, munduko populazioaren zazpirenak. Larritzeko moduko datuak dira benetan, eta berdintasun-politikei benetan duten balioa emateko modukoak. Kontua ez da berdinak izateko eskubidea izatea. Baizik eta desberdinak izateko eskubide bera izatea. Nada más. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_645 |
10 | 16 | 07.03.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, presidente andrea. Guk oso egokitzat jotzen dugu emakumeen kontseilu hori eta jarraituko dugu defendatzen emakumeen kontseilua. Gaur ez da posible izan, baina jarraituko dugu hori defendatzen, eta koherentziagatik, noski, guk onartu dugu erdibideko emendakina Euzko Alderdi Jeltzalearekin. Baina, dena den, guk emakumeen kontseilua oso beharrezkoa jotzen dugu eta jarraituko dugu defendatzen. V. planaren behin betiko ebaluaketa lehenbailehen aztertzea espero dugu, eta mila esker eztabaida hain arrazionala izateagatik eta aurrera joango gara. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_646 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ARRIZABALAGA OLAIZOLA | EA-NV | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, zure baimenarekin, eguerdi on denoi berriro ere. Bueno, tras oír las intervenciones de todos los grupos, me alegra saber la especial sensibilidad que hay para la consecución de la igualdad real entre hombres y mujeres, y me encantaría que este nexo de unión que tenemos todos los intervinientes pudiera llevarnos a consensos a muy corto plazo. Y, aunque esté muy de acuerdo con muchos de los conceptos de los que aquí se ha hablado en relación con el tema de la igualdad, en realidad la propuesta de EH Bildu es mucho más concreta, y entonces podríamos hablar aquí de un montón de cosas que los diferentes grupos ya han comentado, pero voy a centrarme en contestar a lo que ha sido la petición de EH Bildu. Eta gure ustetan EH Bilduk mesprezatu egiten du, mesprezatu egiten du emakume eta gizonezkoen artean berdintasunean hainbesteko aurrerapena ekarri dituen erakunde baten lan gogorra. Ez dugu ulertzen zelan egin ahal duzuen horrelako legez besteko proposamena, jada 25 urtez martxan daraman erakunde baten funtzionamendu berdin-berdina duen departamentu bat eskatuz, aurrekontu-partida berriak eskatuz. Gure taldeak ez du ulertzen, ez dakigu ezjakintasuna den edo ondo dagoena nahasteko gogoa... Azkenean, departamentu hori eskatuz, zein da zuen asmoa? Eta zer egiten dugu Emakundegaz? Soberan dago? Duplizitate kasu berri baten aurrean jarri nahi duzue Gobernua? Zergatik aldatu jada badagoena? Ondo funtzionatzen dagoen zerbait izanda gainera, urteetan zehar hainbat errekonozimendu izan duen lana eta gainera EH Bilduren eskariaren ildoan jada lan egiten duena. Dice la señora Urrea que aprecian que Emakunde ha perdido liderazgo en la sociedad. Será una apreciación muy personal, porque todos los demás entendemos que no es así. Emakunde lidera las políticas de igualdad aquí en Euskadi. Las seis personas que comentaba en mi primera intervención que son parte del consejo no son técnicos, tienen rango de viceconsejeros y viceconsejeras. Volvemos a lo mismo: la transversalidad existe, existe con este tipo de funcionamiento y en este organismo. Ez diogu zentzurik aurkitzen legez besteko proposamen honi, lehen esan dugun moduan. Azalpen bakarra hau izan daiteke: EH Bildu eratu eta markagailuak zerora jarri zenituen. Ederto, ez dago problemarik. Baina ez ahaztu hori egiten zenuten bitartean, hemen Euskadiren alde lan egiten jende piloa egon dela eta hauen lana bizirik diharduela, izugarrizko lorpenak ekarri dituelarik. Gaztelera hutsean esaten den moduan, honek itxura hau du: "querer hacer mucho ruido y pocas nueces". Eta guk horrela ez dugu ulertzen gauzak egin behar direnik. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_647 |
10 | 16 | 07.03.2013 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Urrea andreari esan nahi diot, eskubideen urraketez eta desberdintasunez hitz egiteko, lehenik eta behin, desiragarria eta komenigarria izango litzatekeela, lehenengo, hemen, talde terrorista batek –ETA talde terroristak– urte askoan egin dituen eskubide urraketak kondenatzea. Gai batzuei buruzko legitimitatea izateko, nire ustez... Eta, zehatzago izanez gero, ETAren mehatxu terroristaren ondorioz emakume askok jasan dituzten desberdintasunez ere aritu gaitezke. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_648 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehendakaria, legebiltzarkideok, mintzaldi honi hasiera emateko, Aburto sailburu jaunak otsailaren 6an egindako agerraldia ekarriko dut hizpidera, orduko hartan aditzera eman baitzuen etxebizitzen arloaren jarduerak eraikitako ondarean oinarritu beharko zuela nagusiki, aurrekontuen estura kontuan hartuta. Gure proposamena, bada, ideia horretan funtsatu da nolabait, nahiz eta eraikitako ondare hori ez den Gobernuarena, baizik eta herritarrena. Izan ere, herritar gehienak jabetza horizontalaren araubideko etxeetan bizi dira, edo bizi gara. Hortik jo nahi du, beraz, legez besteko gure proposamenak. Jabetza-araubide hori Jabetza Horizontalaren Legeak arautzen du, eta, lege horren arauetako batean ezartzen denez, jabe guztiek baldintza egokietan mantendu behar dute higiezina, segurtasunari, ur-iragazgaiztasunari eta irisgarritasunari dagokienez. Eskakizun horrek, noski, arazo endemiko batekin topo egin ohi du: berankortasunarekin, hain zuzen. Alegia, jabe-komunitateetako kideek edo jabekideek batzuetan ez dituzte beren betebeharrak betetzen, eta berankortasun horrek, ondorioz, zailtasunak eragiten ditu eraikinak edo higiezinak behar bezala edukitzeko. Araubide horri jarraikiz, jabe guztiek, nork bere partaidetza-kuotaren arabera dituen kargei aurre egitean, berankortasun-egoerak sortzen dira, noski, gero eta maizago, gainera, krisialdi honek gizarte-bizimoduaren maila guztiei eragiten baitie, baita jabetza edo jabekidetza horizontalaren araubideari ere, bistan denez; izan ere, eremu horretan ere, herritarrak murrizketa eta zailtasun ekonomiko-finantzario nabarmenak jasaten ari dira, eta horrek eragina du, noski, kargei aurre egiteko orduan. Ekimen honen nondik norakoak zehazteko, etxejabe-erkidegoei buruzko txosten bat hartu dut oinarri. Berankortasunaren aurkako programak Espainia osoa kontuan hartuta egindako txostena da, eta hainbat erakunde izan ditu partaide, hala nola Madrilgo Administratzaileen Elkargoa, Acción Legal, Logalty, Arbitralia, El Derecho-Francis Lefebvre taldea, Mapfre, Inmedia bitartekari-zerbitzua eta beste zenbait. Ikerlan horren arabera, kuotak ez ordaintzeagatik jabe-erkidegoei sortutako zorrak 1.350 milioi eurora iritsi ziren 2011n, eta, aurreikuspenen arabera, 2012rako 1.600 milioi euro ingurura iristekoak ziren. Izan ere, krisiaren kontu hau izaera esponentziala hartzen ari da, zinez. Txostenak zenbait berankor-mota bereizten ditu. Txostenaren arabera, jabe berankorren % 40 arrazoi jakinen batengatik bilakatu dira berankor; alegia, fakturak ordaindu ohi dituzte, baina dirua agortzen zaienean, ordaintzeari utzi egiten diote. Eskuarki, derramak edo jabetza-kuotak izaten dira ordaindu beharreko fakturetatik ordaintzen azkenak. Txosten honen arabera, berankorren % 40 dagokio lehen talde horri. Beste talde bat –guztiok ezagutu bide dugu kasuren bat– berankor profesionalek osatutakoa da; alegia, pertsona horiek azal lodikoak direlako ez dute ordaintzen. Normalean, funts juridikorik gabeko zergatiak erabiltzen dituzte aitzakiatzat, eta zergati horietan babesten dira ez ordaintzeko. Berankorren % 22 dira talde horretakoak, txostenaren arabera. Hirugarren multzoa benetako kaudimengabeek osatzen dute. Pertsona horiek ezin diete –egiaz– beren betebeharrei aurre egin, ez kasu horretan ez beste inongotan, eta, beraz, ezin dituzte ordaindu gastu orokorretako kuotak, are gutxiago aparteko gastuetako derramak. Berankorren % 12, azkenik, higiezinen sustatzaileak eta finantza-erakundeak dira –talde nabarra berau–, eta, ehuneko txikiena osatu arren, txosten horren arabera, zenbatetsitako berankortasun-zor guztiaren % 30 metatzen dute. Nolanahi ere, gure proposamenak hutsune bat du eta, beraz, baita zailtasun bat ere, ez baitugu, nolabait esateko, gure errealitateari, Euskadiren eremuari edo gure autonomia-erkidegoari buruzko berariazko daturik. Oinarritzat hartutako azterlanek edo txostenek askoz espektro zabalagoa dute aztergai, eta, horrek, aitortzen dut, zailtasun bat eragiten digu guri. Horrexegatik proposatzen ditugu ekimenean jasotako hiru puntuak, lehenik eta behin arazo horrek, fenomeno horrek Euskadin zer-nolako hedadura duen zehazten hasteko; agian, ez baita hemen halakorik gertatzen! Baina, ebidentzia enpirikoak dio bankuen jardunbideak berdin antzekoak izaten direla han eta hemen, eta horregatik nago litekeena dela gurean ere halako egoeraren bat edukitzea. Txosten horrek orobat dio finantza-erakundeen portaera ez dela beti berdina, ez dutela guztiek modu horretan jarduten; hau da, finantza-erakunde batzuek zorrotz betetzen dituzte betebeharrak, eta beste batzuek, ez. Badakigu, halaber, berankortasunez jokatzen duten finantza-erakunde horiek ez dutela inondik ere jarrera hori hartu kaudimengabeak direlako. Esan gabe doa hori, noski. Beste kasuren batean pentsa genezake hala izan litekeela, baina finantza-erakun- deen kasuan ez dago kaudimengabezia-arazorik dutela pentsatzerik. Eta horixe da, hain zuzen, ekimen honen arrazoi nagusia. Erakunde horiek beren betebeharrak eta konpromisoak beren gain hartzeko eta betetzeko gaitasuna badute; hortaz, betebehar horiek betetzen ez dituzten heinean, gehiegikeriaz ari dira jokatzen, hau da, beren nagusitasunaz ari dira baliatzen; dagoeneko, gainera, ohitzen ere hasiak gara halako portaeretara, eta, jarrera antisozial horiek maiz ernegua eragiten diguten arren, onartu egin behar izaten ditugu, etsi-etsian, ezin baitugu horren kontra askorik egin. Egoera horri erantzun nahi dio, hain zuzen, ekimen honek; izan ere, egoera hori benetan gertatzen ari baldin bada, botere publikoek ezin dute gehiegikeriazko halako jarrerarik onartu; gainera, esan bezala, herritarren ondasunari ere kalte egiten ari zaio. Horregatik, hiru urrats proposatzen ditu ekimenak –ez dira, dena den, ezinbestean aldi berean ezartzekoak–. Hala, lehenik eta behin, balioespen bat egitea proposatzen da, behatokiaren bitartez edota administratzaileekin lankidetzan… Badakigu finka guztiek ez dutela elkargoko administratzailerik, baina, hala ere, balioespena egitea baliagarria izan liteke arazoaren nondik norakoak zehazteko –arazorik badaukagu, noski–. Bigarrenik, egiaztatutakoan arazoa egon badagoela, zenbatekoa handia dela eta egoera hori jabetza-erkidegoetan premiazko obrak egitea eragozten ari dela, finantza-erakundeei beren-beregi eskatu behar litzaieke behingoagatik gauzak behar den moduan egin ditzaten, jabetzak dituzten finka horietako gainerako jabekideei halako arazorik ez jasanarazteko edo finka horietan egin beharreko obrak ez atzerarazteko. Eskaera hori, berez, nahikoa izango litzateke, ziur aski, finantza-erakunde horiei, beren irudi korporatiboa zaintzearren bada ere, atzera eginarazteko eta berankortasun-egoeran badaude edo betebeharrak betetzen ari ez badira… Halako kasuetan, seguruenik, ez lukete beren irudia kaltetuta ikusi nahi, eta erkidego horrekiko betebeharrak betetzeari ekingo liokete halako batean. Azkenik, hirugarren urratsa dator –eztabaidagarriena, seguruenik–, lau lerrotan nekez eman baitaiteke egokiro haren berri; gainera, badakit funts hitza aipatze hutsak bizarrak zutik jartzen dituela, are gehiago aurrekontuetan halako estualdiak ditugun garaiotan. Nolanahi ere, jakin ezazue, jaun-andreok, funtsa aipatzen dugunean ez dugula adierazi nahi aparteko aurrekontu-sailen bat sortu behar denik, ezta gastua areagotu behar denik ere. Hauxe da, gutxi gorabehera, proposatzen dugun formula: kontuan hartuta badirela eraikinetan zaharberritzeak egiteko dirulaguntza modura bideratutako zenbateko batzuk –be- tiere eskatzaileak konpromiso jakin batzuk betez gero ematen direnak–, bada, gure proposamena da zaharberritzeetarako zenbateko horiek berak baliatzea, haien barruan maniobra-funts kolektibo bat edo likidezia-funts moduko bat eratzeko; hala, erkidegoen eskura jarriko litzateke funts hori, baina bakar-bakarrik ezohiko obraren bat edo premiazko obraren bat egin behar dutenerako, finka oso hondatuta dagoelako edo udalen aginduz jabegoetan obra jakinen bat egin behar dutelako… Gaur egun, gainera, maiztxo izaten ditugu muturreko meteorologia-fenomenoak, eta, beraz, ez da arraroa izaten eraikinetatik txintxorrak edo beste zer batzuk erortzea; ondorioz, kalea balizatu egin behar izaten da, eta obrak berehala egin daitezen agindu. Halako egoera bat gertatzen bada eta jabegoan berankorren bat badago, orduan, arazoa sortzen da, are handiagoa baldin eta berankorrak jabego berean etxebizitza bat baino gehiago badu edo, xurgapenprozesuen ondorioz, hutsik eta erabilerarik gabe geratu den sukurtsalen bat badu eta dagozkion kuotak ordaintzen ari ez bada. Egoera horiexetan baliatuko litzateke funts hori, ezinbestean obraren bat egin behar duen erkidegoaren aldeko kreditu modura, kreditu-lagapena bermetzat harturik, betiere, esan dudan moduan, obrak beharrezkotzat edo premiazkotzat jotzen direnerako. Ez naiz, noski, luxuzko edo apaindurazko obrei buruz ari, baizik eta argi eta garbi beharrezkoak diren obrei buruz. Jabe-erkidegoek ekintzak jar ditzakete abian, eta, izatez, badago horretarako prozedura bat, prozedura monitorioa, Prozedura Legean jasoa, administratzaile-elkargoek hala eskatzen zutelako, hain zuen. Alabaina, ez da gero askorik erabili. Nolanahi ere, horixe izango litzateke bermea, hots, kreditu-lagapena. Horrek, dena den, ez du esan nahi erkidegoak bankuari dagokion erreklamazioa ezin egin diezaiokeenik. Baina bankuak –alegia, finantza-erakundeak– entzungor egingo balu, Gobernuak, bere irmotasun guztiaz, kreditu-lagapen hori beretzat galdatu ahal izango luke, eta dirua berreskuratu. Egia da hemen proposatzen dugun horrek ez duela zertan finantza-erakundeen kasuetarako soilik balio; beste berankortasun-egoera batzuetarako ere izan liteke baliagarria. Baina, berankortasuna kaudimengabeziaren ondorioz gertatzen bada, orduan ez luke ekimen honek halako zorroztasunik izango; izan ere, galdu egiten da berme hori, kreditua kaudimengabe baten kontra esetsi behar bada. Horrenbestez, kontua ez da hutsetik beste funts bat sortzea, baizik eta zaharberritze-jardueretarako bideratzen den diru-kopuruari maniobra-funtsaren izaera ere gehitzea. Esan dudan bezala, funts horrek ez lituzke aintzat hartuko ez gastu orokorrak, ez luxuzko obrak; premiazko obrak besterik ez; esate baterako ezinbestekoa delako obrak egitea irisgarritasuna bermatzeko. Izan ere, zenbait higiezinek, aspaldiko eraikuntzak izanik, ez dituzte irisgarritasun-baldintzak be- tetzen, baina baliteke, une jakin batean, jaberen batek, dena delako arrazoiarengatik, beharrezkoa izatea eraikinaren irisgarritasuna hobetzea. Horixe da, azken batean, proposatzen dugun funtsaren helburua; beraz, kontua ez da dirua hartzea eta, itzuli beharrik gabeko funts modura egituratuta, bankuak finantzatzeko erabiltzea, baten batek bilkuraren aurretik izaten dugun sukaldeko jardunean esan didan modura, ezta hurrik eman ere! Besterik ez genuen behar! Ez da hori, inondik ere, gure ekimenaren helburua. Hain zuzen ere, gehiegikeriazko egoera horiek galarazteko asmoz bultzatu dugu proposamen hau; gainera, aldi berean, eraikitako ondarea egokiro mantentzen lagunduko du –egin beharreko zaharberrikuntzak egiteko aukera emango baitu–, eta, bide batez, ekonomia suspertzen ere lagunduko du. Baina ekimen hau bultzatzeko arrazoi nagusia beste bat da, ezin baita inolaz ere onartu finantza-erakundeek entzungor egitea beren betebeharrei, ez baitute, berez, obligazio horiek betetzeko inolako arazorik. Gure proposamenak badu ahulgunerik, batez ere gaur egun ez dakigulako, zehazki, zer-nolako egoera dugun Euskadin. Izugarri pozgarria litzateke egiaztatzea ez dugula hemen halako arazorik, ez dela hemen halakorik gertatzen, baina nago, ikertuz gero, ikusiko dugula gurean ere gertatzen ari dela halakorik. Proposamenak badu beste ahulgune bat ere, ez baita halako ekimenik beste inon egin. Inongo ganberatan eta inongo batzar autonomikotan ez da halako ekimenik proposatu, are gutxiago Kongresuan. Baina, ahulezia izan litekeena indargune bilakatzea proposatu nahi dizuet nik. Aitzindari bilakatzeko aukera dugu; eredu bilakatu gaitezke, gehiegikeriazko egoerak zuzentzeko eran eta guztien onerako konponbideak bideratzeko moduetan. Post-data: segidan hitz egingo duten legebiltzarkideetatik inork honi buruzko galderaren bat egin nahi badit, eskertuko nioke galdera lehen txandan egitea, ez erantzuteko txandan, bigarren txanda horretan, denok dakizuenez, ezin izango baitut dagoeneko erantzun. (Risas) Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_649 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Itxaso jauna, zure moduko politikari zintzoak falta zaizkigu, bai Euskadiko politikagintzan bai Espainiakoan: benetan pentsatzen duten hori esaten duten politikariak, areago, ekimen ahul samar bat defenda- tzeko orduan, jatorrizko ekimenaren alderdi positiboak baino ekimenaren ahuleziak ia gehiago nabarmentzen dituzten politikariak. Bertute handia duzu, beraz, hori. Nire ustez, baina, –apaltasun osoz diotsut– akats bat egin duzu gai honetan, erraz konpontzekoa zen arren; izan ere, ez duzu gainerako taldeekin aurretiaz hitz egin, hobeto uler genezan, esaterako, hirugarren puntu horretan proposatzen zenuen hori, kontuan hartuta gainerako taldeetako inork ez zuela halakorik aintzat hartzen. Aukera hori izan bagenu… Egiari zor, nik ez dut hitz egiteko denbora askorik izaten, baina gai honi buruz sakon hitz egiteko aukera izan bagenu, denon artean erdibideko zuzenketa bat adosteko gai izango ginatekeen, agian, egon ba omen dagoen arazo horri konponbidea emateko (nahiz eta zuk une batzuetan arazoa dagoenik ere zalantzan jarri duzun), eta aukera izango genukeen, agian, guztion artean ahalik eta konponbiderik onenak proposatzeko, uste baitut horixe zela zure asmoa, ekimen hau proposatzeko orduan. Ekimena azaldu diguzu, bai, eta, ekimen horretan aditzera ematen denez, finantza-erakunde batzuek jabe-erkidegoetako gastu orokorrak ordaintzeari utzi egin diote edo ez dituzte inoiz ordaintzen: zenbait kasutan, sukurtsalak itxi egin dituzte, eta, horrekin batera, dagozkien gastuak ordaintzeari utzi egin diote; beste kasu batzuetan, berriz, etxe-kaleratzeen ondorioz eskuratu dituzte bankuek etxebizitzak, eta ez dituzte etxebizitza horiei dagozkien gastu orokor horiek ordaintzen. Berankortasun-egoera horietan, beraz, handitu egiten dira jabe-erkidegoen zorrak; likidezia-arazoak sortzen dira, eta baliabide-falta. Gertatu gertatzen omen den egoera horren aurrean eta zuen jatorrizko ekimena ikusirik, osoko zuzenketa aurkeztu dugu guk, non, dagoeneko ikusiko zenuenez, bat gatozen zuen hiru puntuetatik birekin; ez, ordea, hirugarrenarekin. Horregatik, gure osoko zuzenketak, funtsean, beren horretan jaso ditu zuen lehen bi puntuak, eta hirugarren bat gehitu dugu. Puntu horretan, Kontsumoko Euskal Institutuari eskatzen diogu baliabide egoki bat era dezala, jabe-erkidegoek zehatz-mehatz jakin dezaten zer urrats jarraitu behar dituzten finantza-erakundeei zorretan dituzten zenbatekoak eskatzeko. Gu, gainerako taldeak bezala, ez gentozen funtsa sortzeko proposamenarekin bat, bankuen zorrak herritarrok ordaindu genitzan proposatzen zenutelakoan. Gero azaldu duzunez, izatez ez da hori zuen proposamena. Esan dudan bezala, aurretik hitz egin izan bagenu, aukera eduki genezakeen guztion artean ahalik eta konponbiderik onena topatzeko eta, agian, guztiok elkarrekin erdibideko bat sinatzeko. Guk, dena den, erdibideko zuzenketa sinatu dugu Euzko Abertzaleak taldearekin. Uste dut gure erdibidekoa guztiz arrazoizkoa dela eta zuen taldeak ere haren alde bozkatzeko modukoa dela. Hauxe dio zehazki gure erdibidekoak: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio entitate finantzarioek etxeja- bekideen elkarteetako ordaindu gabeko ordainketak sortutako berankortasunari buruzko txosten bat egin eta argitaratu dezala Etxebizitzaren Behatokiaren bidez". Izan ere, halaxe da; ez dago gai honi buruzko datu zehatzik. Bigarren puntuan, berriz, finantza-erakundeei, berankortasun-egoeraren bat sortzen ari badira, zor dutena berehala ordaindu dezaten galde egitea proposatzen dugu, jakina. Eta, hirugarrenik, Euzko Abertzaleak taldearen proposamenez, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu bitarteko egokiak jar ditzala, interesdunek zehatz-mehatz jakin dezaten berankortasun-egoeretan zer urrats egin behar dituzten, zorretan diren guztiei, oro har, eta finantza-erakundeei, zehazki, dagokien zenbatekoa ordaindu dezaten galdegiteko. Laburbilduz, horretan datza sinatu dugun erdibideko zuzenketa, eta zuk proposatzen zenuen gauza bera proposatzen du; alegia, konponbide zehatzak, konponbide zentzuzkoak eta konponbide egingarriak, gure erkidegoan gertatzen ari den bidegabeko egoera bat edo bidegabeko egoera-kate bat zuzentzeko. Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_650 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker. Egun on guztioi. Bueno, laburrean azalduko dut zer dela-eta –seguruenik gure zuzenketarako emendakinean ohartu zareten bezala–, zer dela-eta gauden proposamenaren lehendabiziko bi puntuen alde eta zergatik hirugarrengoari ikusten dizkiogun eragozpenak, esango nuke. Abiapuntu bezala esan nahi nuke uste dugula finantza-erakundeen jarrera, ez ordaintzeko jarrera, ematen den kasuetan, onartezina dela, ez dutela aitzakia onargarririk, egia esan, etxejabe modura dituzten obligazio horiei aurre ez egiteko. Seguruenera familia askoren kasuan gaur gaurkoz arrazoia diru falta objektiboa izango da –Itxaso jaunak ere aipatu du–, badagoela talde bat hain justu arrazoi horiengatik ordaintzen ez duena. Baina ezin esango dugu finantzaerakundeak, salbuespenak salbu behintzat, horretan sartzeko modurik badagoenik. Beraz, hori konstatatuta, eta jakinda gainera azkenaldi honetan finantza-erakundeentzat gu guztion, herritarron poltsatik hainbeste diru jarri dela, are oraindik onargarriagoa egiten zaigu. Kasu askotan gainera finantza-erakunde horiek etxejabe dira hainbat familia ordaindu ezin zutelako kanporatu egin dituztelako, beraz, bestela ere, etxe horri, etxe-atari horri eragin zaion kalteaz gain, bizilagunak kanporatzeaz gain, eransten zaio gerora bere jabe bezala dituen obligazioei aurre ez egitea. Beraz, zergatik diot hau eta zergatik aipatzen dut guzti hau? Hortik abiatuta egoki jotzen dugulako zerrendatzea zeintzuk diren ordaintzen ez duten finantza-erakundeak eta zerrendatzearekin batera publiko egitea. Ea, orain arte ez dugu lortu, baina ea era honetara edo era honetako beste iniziatiba batzuekin noizbait finantza-erakundeak lotsatzen diren eta egin behar dutena egiten duten eta zordun izateari uzten dioten eta bere obligazioei aurre egiten dieten. Beraz, zentzu horretan taxuzkoa deritzogu zerrenda egin eta publiko egiteari, eta taxuzkoa deritzogu, nola ez, zorrak kitatzea eskatzeari. Zer gutxiago; nahikoa kalte egiten dute bestela ere! Eta zergatik ez gaude ados? Eta hemen zentratuko naiz, 3. puntuarekin. Eta zuzenketan arrazoia aipatzen dut, beraz, ez naiz oso luze arituko. Errealitate honekin amaitu behar da, bai. Finantza-erakundeen portaera zuzentzeko Legebiltzarrari, Administrazioan ari direnei badagokie esku-hartzea eta inplikatzea, bai. Baina fondoa sortzearena da egokia ikusten ez duguna. Zein mezu ari gara trasladatzen gizarteari eta herritarrei? Gure ustez hor dago okerra. Esaten ari garena etxejabeei da zorduna bizilagun bat denean, zorduna beste norbait denean, zorduna pribatua denean, Administrazioak ez duela esku-hartzerik izango, ez duela esku hartuko, badituela araudiaren baitan hainbat tresna, erreklamatu beharreko hori erreklamatzeko jabe-komunitate modura. Aldiz, finantza-erakundeak direnean zordunak, lehendik diru gutxi jarri ez beraientzat, eta orain prest dagoela diru bat jartzeko, ez esplikatu duzun bezala kasuan bueltan ez jasotzekotan, baina azken batean, Administrazioak diru bat aurreratuz, edo eta bere tresneria guztia martxan jarriz, kostu batzuk asumituz, zer eta soilik finantza-erakundeen kasuan denean. Eta iruditzen zaigu desberdintasun hori ez dela egin behar. Eta ez dela, beraz, finantza-erakundeekiko portaera ezberdin bat izan behar horri dagokionez. Jakituna da ere, komunitateetan horrelako zordunak izateak kalte ikaragarriak eragiten dituela eta are gehiago, finantza-erakundeen kasuan bezala, gerta litekeenean, etxe-atari batean, ez etxe bakarra, baizik eta etxe bat baino gehiago izatea finantzaerakunde horrek. Eta beraz, horrek, zor horrek, komunitatearen beraren funtzionamenduan sekulako arazoak sortzea eta askotan egunerokorako gaindiezinak diren arazoak sortzeraino ere iristea. Horretaz jakitun, eta beraz ez da gure nahia esaten dugun honekin, komunitate horiei oraindik eta karga handiago botatzea, uste dugu trukean, ezin dela horregatik nolabait ere beste kasu batzuetan izango ez litzatekeen portaera izan finantza-erakundeetan. Hor daukagu guk arazoa hirugarren puntu horrekin. Eta berriro diot, bultzatu bai, zerrendatu bai, publiko egin bai, akaso gainera zerrendak egiten ditugunean izango dugun errealitate horrek, Itxaso jaunari esan genion, eramango gaitu pentsatzera ere zein beste gauza proposatu behar ditugun. Eta horrek akaso begiak irekiko dizkigu egin beharreko horretan, baina abiapuntuan behintzat, berezitasunen bat egin behar bada, gure ustez finantza-erakundeen eta bestelako jabeen artean da zerrendatzearena eta publiko egitearena, eta jakin dezatela, diru publikoa hainbeste era batera ari diren horiek nola ari diren portatzen jabe pribatu bezala. Horregatik eta galderak lehenengo txandan eskatu dituenez, galdera bakarra daukat bukatzeko: Prest balego proposamena egin duenak, bere proposamena puntuka bozkatzeko, Euskal Herria Bilduk lehendabiziko bi puntuei baiezkoa emango lieke, beraz, hirugarrengo puntuan arazoa daukanez, hirugarrengo puntua litzateke onartuko ez lukeena. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_651 |
10 | 16 | 07.03.2013 | URKOLA IRIARTE | EA-NV | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarreko presidente andrea, lehendakari jauna, sailburu eta legebiltzarkide guztioi, eguerdi on. Legez besteko proposamen honen aurrean eta ondoren aurkeztutako osoko zuzenketa eta adostu asmoz eskaini dugun erdibidekoaren aurrean, azkenean UPyD taldearekin sinatu dugunaren aurrean, lau ideia azpimarratuko nahiko nituzke. Lehenengo ideia, legez besteko proposamenak helburu duen gertakariaren hedapena eta larritasunari buruz. Egun bizi dugun egoera ekonomikoak gure gizartean agian hain berriak ez diren zenbait gertaera agerian jartzen dizkigu. Bistaratzeaz gain, ordea, hainbat kasutan okerrerako bidean areagotu ere egiten ditu. Berankortasuna eta, konkretuki, etxe-jabekideen elkartean gertatu diren berankortasuna errealitate honetan koka genezake. Dirudienez, etxe-jabekideen elkarteetan kuotak ordaintzen ez dituzten jabeen kopuruak gora egin du azken urteetan. Berankor-tipologian, eta hemen sailkapenak eta datuak eman dira, beti egon dira ezin dutelako ordaintzen ez dutenak eta nahi ez dutelako ordaintzen ez dutenak. Azken aldian, bigarren hauetan badirudi figura berri batek indarra hartzen duela, entitate finantzarioak. Hau da gutxienez, Estatuko Finka Administrazio Kontseilu Nagusiak –txostena ere aipatu da– argitaratutako datuetatik eta komunikabideetatik, batez ere beste erkidego autonomoetako prentsatik, atera daitekeen ondorioa. Errealitatea kontrastatzerakoan ordea ez da gauza hain samurra edo niri behintzat ez zait hain samurra gertatu. Hau honela izanik, eta aipatu moduan ahalik eta egoeraren irudirik errealena marraztu bidean, egokia ikusten dugu abiapuntu modura Etxebizitzaren Euskal Behatoki bidez txosten bat egitea. Beraz, zuzena iruditzen zaigu Gobernuari txosten hori egiteko eskatzea. Hau guztia esanik, ordea, eta hemen azpimarratu nahi nuke nire bigarren ideia, arazoaren hedapena gutxietsi gabe, arazo beraren muina, hau da, berankortasun mota honetan egon daitezkeen entitate finantzarioen jarrera erabat kritikagarria da. Entitate finantzarioen partetik legez ezarritako bete beharrei aurrez egitea eta etxebizitza-mankomunitateetara horri erantsitako arazoak ematea, kasu bakar bat izango balitz ere, oso larria izango litzateke, are larriagoa etxebizitza horietako asko zer-nolako egoeratan eskuratzen ari diren kontuan izanik. Horregatik, inongo erdibidekorik gabe, berankortasun-egoera horretan egon litezkeen entitate finantzarioei eskatzen diogu dagozkien zorrak berehala ordaindu ditzatela. Eta ordainketa kontu honekin nire azalpeneko hirugarren ideia. Entitate finantzarioak izan litzatekeen edo sortu litzakeen berankortasun-egoerak estali edo samurtu bidean, diru publikoa erabiltzea ez dugu inondik inora ere ez egoki ezta zuzen ikusten. Diru publikoarekin, herritarren diruarekin bankuek ordaindu behar dutena ordaintzea edo ordainketa aurreratzea besterik gabe ez dirudi biderik justuena. Bankuek beraiek ordaindu behar dute, gure iritziz ez dago beste biderik. Pribatuen arteko erlazioan, partikularren arteko gatazkan sartzeko dela ahaztu eta gutxietsi gabe, bada aipagarriagoa gertatu litekeen bestetik ere eta hemen jada aipatu denik. Asmoa hori ez balitz ere, agrabio konparatiboak sortzen ariko ginateke, nabarmenki larriak gainera. Zer esango luke beraien eskaileretan beste moduko berankorren bat duen edonork? Edota etxe-jabekideen elkarteetako kasua izan gabe besteetako berankortasun bat jasaten ari den beste edonork? Ez dirudi oso egoera zilegi edo justua. Honek ordea, ez du esan nahi –eta honekin nire azkeneko laugarren ideia–, beste aldera begiratu edo egoerari bizkar eman behar diogunik. Egungo legediak egoera hauen aurrean jarri beharreko bideak arautu eta markatzen ditu. Jabetza Horizontaleko Legearen 9. artikuluak hain zuzen ere. Artikulu honen arabera, jabekideak –kasu honetan, entitate finantzarioak– dituzten betebeharrak argi arautzen dira. Era berean, etxe-jabekideen elkarteari ordaintzen ez zaizkion kuotak izan ditzaketen lehentasunak ere bai. Prozedurari dagokionean ere, Prozedura Zibileko Legearen 812 eta 814. artikuluetan, besteak beste, ikus dezakegu prozedura monitorioaren adibidea. Kasu hauetako edozein partikularrek edo etxejabeerkidegoak ez lukete beharko ez abokatu ez prokuradorerik abian jartzeko, beraien kabuz egin ahal izango lukete. Hau honela izanik, gure iritziz, egokia izango litzateke horrelako egoeran aurki daitezkeen partikular edo etxebizitza-jabekide elkarteei honen guztiaren inguruko informazioa ematea, ezjakintasuna ez dadila berankorraren aliatu bihurtu. Hau egun gainera egiten da. Bizilagun zerbitzuak aukera hori eskaintzen du, horregatik Gobernuari eskatzen diogu zerbitzu honen bidez arlo honetan ematen duen informazioa eta egiten duen bitartekaritza eskaintzen jarraitzeko. Laburbilduz, Euskal Erkidego Autonomoan gertaera honek izan dezakeen hedapenari buruz argibiderik eman diezaiokegun txosten bat egitea egokia ikusten dugu. Etxe-jabekide elkarteetan legeak agindutakoa ez betetzeagatik berankortasun-egoera sorraraz ditzakeen entitate finantzarioei beren betebeharrei aurre egin eta izan ditzaketen zorrak ordaintzeko eskatzen diogu. Eta Gobernuari etxe-jabekideen elkarteetan egon daitekeen berankortasun-arazoaren aurrean bitartekaritza eta jarraitu litekeen bideari buruzko informazioa eman dezala eskatzen diogu. Ideia hauek zeharkako zuzenketak jasotzen ditu eta gure eskaera zuzenketa horri aldeko botoa ematea izango litzateke. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_652 |
10 | 16 | 07.03.2013 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Adiadi entzun dizut, Itxaso jauna; izan ere, ekimena irakurri nuenean, zur eta lur geratu nintzen, ezin sinetsirik zer ari nintzen irakurtzen… Horregatik, adi-adi entzun dizut, ea ekimen hori eta zuk proposatutakoa justifikatzeko moduko arrazoibiderik topatzen nuen. Zure arrazoibideetan azaldu diguzunez, bankuek jabe-erkidegoekin dituzten zorrak direla-eta ekarri diguzu gai hau Ganbera honetara. Nik, baina, aitortu behar dizut… Zuk zenioen: "Ez ahal da halakorik egongo". Bada, aitortu behar dizut nik neuk ez dudala egun halako kasurik ezagutzen, eta aurreko urteetan ere ez dudala inoiz halako inongo kasuren berri izan. Irakurri diguzun txosten horren arabera, berankorren % 40 diru gabe geratu omen da bat-batean, eta horregatik ez du ordaintzen; % 22k, berriz, azal lodikoak direlako ez dute ordaintzen; beste ehuneko handi batek ez omen du kaudimenik, krisialdi ekonomikoaren eraginez, eta, azkenik, % 12 sustatzaileak eta bankuak dira. Sustatzaile eta banku horien artean, % 12 horren barruan, baliteke bankuren batek Espainiako lekuren batean zorren bat izatea jabeerkidegoren batekin; alegia, baliteke kasu horiek 0,5 baino ez izatea guztira, zorrak ez ordaintzeagatik jabeerkidegoetan dagoen arazo horren barruan, betiere, baldin eta jabeen erkidegoari zorrak ordaintzen ez dizkion bankurik badago, egiari zor ez baitut uste halako kasurik dagoenik. Baliteke hilabeteren batean, egoera jakin baten ondorioz, bankuren batek zegokiona ordaindu ez izana, baina ez oro har; bestela, seguru asko, banku horrek ziztuan galduko lituzke bezeroak; izan ere, jabe-erkidegoari zorrak ordaintzen ez dizkion banku batean dirua edukitzea, tira, ez da oso aurrekari ona banku horrekin lan egitea erabakitzeko. Zuk esaten zenigun… Zure argudioetan, bankuen jokabidea ekarri diguzu lehenik gogora, diru publikoz salbatu badira ere nolako portaera antisoziala izaten ari diren azalduta, eta hara non proposatu diguzun gero diru publikoarekin –Gobernu honen diruarekin– ordaindu dezagula bankuek jabekideen elkarteekin dituzten zorrak! Gu, noski, horren kontra gaude, zeharo. Ez dakit Alderdi Sozialistak proposamen hau Diputatuen Kongresura eramateko asmorik duen, baina, Mariano Rajoyk halako ekimen bat aurkeztuko balu Diputatuen Kongresuan, egundoko iskanbila sortuko litzateke, dudarik gabe, eta, gainera, Alderdi Sozialista bera izango litzateke iskanbilaren sustatzaile nagusia, Alderdi Popularreko gobernu batek funts bat sortzea proposatu duelako asaldatuta –geroxeago aipatuko dugu nola argitu duzun funtsaren kontu hori, hori ere bikaina izan baita–; bada, zalantzarik ez dut Alderdi Sozialistak sekulako iskanbila sortuko lukeela, Alderdi Popularreko gobernuak funts bat sortzea proposatuko balu bankuek jabe-erkidegoekin dituzten zorren ordainketa aurreratzeko. Entzutekoa izango litzateke Rubalcaba eta konpainiaren matraka. Baina horixe esan diguzu zuk: "Funtsa sortzea proposatu dut, baina, funts hori eratzeko, ez litzateke dirua jarri beharko, ez baitaukagu dirurik; jabeerkidegoetan zaharberritzeak egiteko diru-laguntzetatik hartuko litzateke diru hori". Zure arabera, beraz, banku batek dirua zor dionez jabekide-elkarteari, bankuaren zor hori jabekide-elkarte osorako diru-laguntzaren bidez ordaindu behar da, jabekide-elkartea zaharberritzeak egiteko diru-laguntzarik gabe utzita ere. Horrelaxe saiatu zara arazoa konpontzen! Bada, hasierako proposamena baino gutxiago gustatu zait azalpena. Are gutxiago. Izan ere, ulertezina da… Begira, aspaldiaspalditik daude jabe-erkidegoak; oso aspalditik! Agian ez dakizu jabe-erkidegoak… Bai, badakizu. Zorrak kobratzeko orduan herrialde honetan inork pribilegiorik izatekotan, jabekide-elkarteek! Zuk badakizu zorrak kobratzeko lehenespenezko eskubidea dutela beste batzuen aurretik; zuk badakizu aurreko jabeari eta oraingoari eskatu diezaieketela zorrak ordaintzea; zuk badakizu zordunaren etxebizitza edo lokala zor horren ordainketaren mende geratzen dela; zuk badakizu, legeak halaxe esaten duelako, automatikoki bahitzen zaiela etxebizitza edo lokala, jabeen erkidegoak epaitegian hala eskatuz gero –eta horrelakorik ez da beste inongo kasutan gertatzen–, inolako berme edo fidantzarik eman gabe. Epaitegian eskatu besterik ez dago. Are gehiago, denek dakigu banku bati ondasuna bahitu behar bazaio, ez zenukeela bankuak ondasuna utzarazteko prozesura joan beharrik ere izango. Egundokoa izango litzateke hori. Zuk badakizu banku bati bahitura ezarri nahi badiozu diru-kopuru batengatik, bankuak nahikoa likido izango duela, Espainiako Bankura jo behar bada ere, banku guztiek baitituzte beren kontuak han, bankuan bertan, bankuko kutxan bertan, epaileak bahiturarako diru nahikorik ez balu ere. Zer nahi duzu nik esatea, bada? Berez ez dagoen arazo bat aurkeztu diguzula? Izan ere, zure proposamena izan balitz jabe-erkidegoetan jabekide batzuek ez dutela dagokiona ordaintzen –betidanik izan den arazoa baita hori eta gaur egun, seguru aski, are handiagoa–… Tira, gure diru publikoa bankuen zorrak ordaintzeko erabiltzea –berdin dit dirua etxebizitzak zaharberritzeko diru-laguntzetatik ateratzen den edo berariaz funts bat sortzen den, horixe proposatzen baitzenuen zuk hemen–… Ulertuko duzunez, proposamen horren kontra gaude gu, guztiz; ezin dugu onartu bankuak diru publikoarekin, diru publiko gehiagorekin finantzatzea, edo, hemen eskatzen duzuen moduan, etxebizitzak zaharberritzeko ematen den diru-laguntzekin finantzatzea; diru-laguntza horiek, gainera, ez zaizkio edonori ematen; eskatzaileek baldintza jakin batzuk bete behar dituzte diru-laguntza horiek jasotzeko, eta, gainera, ezin dute diru-sarrera oso handirik eduki. Zu, gainera, egona zaude Eusko Jaurlaritzan. Azterlan bat egin behar dela ere badiozu. Bada, guztiz aurka nago ni! Ezin onartuzkoa iruditzen zait euro bat ere xahutzea gai horri buruzko azterlan batean. Batetik, azterketa bat egitea proposatzen duzu, horrelako kasuak zenbat diren jakiteko, eta, gero, diozu "Ea azterlan horrek gurean halako kasurik ez dagoela ondorioztatzen duen"… Ez daukagu dirua soberan! Ez daukagu dirua soberan, eta are gutxiago egun, ez dagoen arazo bati buruzko azterlanak egiten aritzeko! Okerrena da, gainera, zure eskaeraren arabera, Eusko Jaurlaritzak dirua aurreratu eta gero jabeerkidegoaren lekua hartu behar duela, baina, orduan, bankua aterako litzateke irabazle. Izan ere, jabeerkidegoen kasuan, kreditua, arestian esan dizudan bezala, pribilegiatua da; prozedura pribilegiatua da, eta bahitura, automatikoa. Eusko Jaurlaritzak aurretiaz ordainduko balu eta bankuaren lekua hartuko balu kreditu batean zor-zenbateko bat ordaintzeko, Eusko Jaurlaritzak ez luke kreditu pribilegiaturik izango; Eusko Jaurlaritzak ezin izango luke bankuaren ondasuna automatikoki bahitzerik eskatu, jabe-erkidegoak soilik eska baitezake hori, Jabetza Horizontalaren Legeak jabe-erkidegoari ematen diolako pribilegio hori. Oso aurrerakoiak ei zarete zuek, eta gaiztogaiztoak bankuak, baina guk ez dugu bankuak diru publikoarekin finantzatzerik onartuko, are gutxiago xede horretarako. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_653 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, jaun-andreok, hasiera-hasieratik nekien ezinezko eginkizuna nuela esku artean, sukaldeko jardunean bertan ikusi bainuen erreparoak zeudela; beraz, nire zeregina, alegia, tribu- na honetatik inor konbentzitzea, ezinezko zeregina zen, funtsean. Hala ere, gure proposamena azaltzeko beharra neukan; azken finean, ez ei zen horren zentzugabekeria handia ere, kontuan hartuta –Maneiro jauna ez dago– Bildu lehen bi puntuekin bat zetorrela eta Maneiro jauna bera ere lehen bi puntu horiekin ados zegoela; beraz, zentzu pixka bat, bederen, bazuen gure proposamenak, kontuan hartuta Ganberaren zati bat postulatu horiekin ados zegoela. Alabaina, talde horiek ere oharpena egiten zuten funtsa sortzeko proposamenaren gainean; horregatik, berariaz azaldu nahi nuen puntu hori; puntu hori azaltzeko aukera eduki nahi nuen; izan ere, solasaldi arruntetan, maiz, ez da inondik ere erraza izaten gauzak egoki azaltzea, nekez izaten baitugu nork bere argudioa erabat garatzeko aukera, beste inork aurrea hartu gabe eta abar. Maneiro jauna berriro hemizikloan dugula, esan nahi dizut arrazoia duzula. Kontua da zure zuzenketa bat zetorrela gure ekimenarekin lehenengo bi puntuetan, baina Bilduk ere ez ziola kontra egiten. Horrek, beraz, arazo bat zekarkidan niri, jarrerak eztitu behar bainituen, nolabait esateko. Ezin nizun bi taldeontzako erdibidekorik eskaini, bai bainekien gaitzetsita geratuko zela aurrez; orduan, egoera horrelakoa izanik eta, gainera, agenda-arazoak tarteko ez dudanez gai honi behar bezala kontu egiteko astirik izan, pentsatu nuen, bada, agian, izatez proposamen horiekin bat zentoztenez, ez zenutela proposamen horien alde egiteko arazorik izango. Aitortzen dizut, dena den, ezin izan dudala zurekin hitz egin, beste taldeekin hitz egin dudan arren. Dena den, ez dut, noski, ezer zure kontra; sinets iezadazu, arren. Bilduri dagokionez, biziki eskertzen diot, ezbairik gabe, gai honetan eman digun babesa, eta ekimena puntuz puntu bozkatzea eskatuko dugu, jakina. Hori esateaz batera, iragarri nahi dut, aukerarik bada –uste dut Araudiak onartuko duela–, inor konbentzitzeko gai izan ez naizenez, hirugarren puntua alde batera utziko dugula, ez bainaiz, bistan denez, inor konbentzitzeko gai izan… Ez dakit halakorik egiteko aukerarik dagoen edo ez; burura etorri ahala ari naiz proposatzen; nolanahi ere, printzipioz, puntuz puntu bozkatuko da. Ez dudanez zuek konbentzitzerik lortu, ez dut uste arrazoia nik daukadanik, zuetako inork gure proposamena bidezkotzat jotzen ez duen heinean; horrenbestez, proposamen hori bertan behera utziko genuke, arazorik gabe. Nolanahi ere, ikusi nahi genuke ea aurrerago formula hori, honetarako balio izateaz gain, beste egoera batzuetarako ere baliagarria izan ote daitekeen, nire ustez auzo-erkidegoek dituzten arazoei kontu egitea ez baita inondik ere garrantzi txikiko eginkizuna. Eta, jakina, Damborenea jauna, nik ere arretaz entzun ditut zure argudioak, baina etsi egin behar izan dut, azkenik, bai baitakit afera hau ez dela berez argudio-kontua, norabide- eta jarrera-kontua baizik. Zuek, Alderdi Popularrekook, esate baterako, berankorrak izategatik zigortutako maizterren zerrenda osatzea proposatu duzue. Bestela esanda, zerrenda beltzak osatzea proposatu duzue, baina zehaztu gabe pertsona horiek ezintasunen ondorioz bilakatu diren berankor; zerrenda beltzak eratzea proposatu duzue, besterik gabe, pertsona horiek aurrerantzean alokairurik hartzeko aukerarik izan ez dezaten. Horixe da zuen planteamendua. Gure irudiko, berriz, berankortasun-kasuetan egoerak hamaika dira, eta, horien artean, betebeharrak betetzeko moduan egonda ere betebeharrak betetzen ez dituztenen jarrera da onartezina. Horixe zen, ez besterik, gure proposamenaren funtsa. Zuek, ordea, ez duzue egoera baten garrantzia txikiagotzeko inolako arazorik. Beste alderdiek, gutxienez, badirudi aintzakotzat hartzen dutela aukera hori. Zure iritziz, berriz, arazorik ere ez dago. Haatik, itxurazkotzat eta egingarritzat jotzen duzue zerrenda beltzak osatzea, datuen babesaren kontra eginda ere. Horrexek desberdintzen gaitu, eta horrexegatik ez zait axola zu nire ikuspegiarekin bat ez etortzea. Guk ere, bistan da, ezin dugu zuen ikuspegiarekin bat egin, bestelako printzipio eta kontzeptuetan oinarritzen baitzarete zuek. Horixe da kontua. Horrenbestez, aukerarik badago eta Araudiak horretarako bide ematen badu, proposamena puntuz puntu bozkatzeaz gain –horraino behintzat iristen baita nire ezagutza– hirugarren puntua alde batera utzi nahi genuke, interes orokor faltagatik. (Risas) Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_654 |
10 | 16 | 07.03.2013 | URKOLA IRIARTE | EA-NV | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zure baimenarekin hemendik egingo nuke. Pozik gaude erdibideko zuzenketa hau sinatu dugulako, batik bat, lehen agerraldian azaldu dudan moduan, funtsean gu ere bat baikatoz lehengo bi puntuekin. Baliteke, askotan, tonuak garrantzia izatea; baliteke hala izatea, bai, baina are garrantzi handiagoa dute argudioek eta proposamen praktikoek; eta, kasu honetan, nire ustez, tonu jakin bat ematea izan da zuen helburua, ez proposamen praktikoak egitea; gureak, ordea, hirugarren puntu bat ere jasotzen du –ez da gure ekarpena izan, UPyDrena baizik, informazio hori emateko egindako proposamenaren ildotik–, eta, beraz, jatorrizko ekimenaren lehen bi puntuak soilik onartzea baino bete-betekoagoa iruditzen zait gure erdibidekoa onartzea. Horregatik, gure erdibidekoa babestu dezaten eskatzen diet erdibidekoa sinatu ez duten gainerako taldeei. Nada más. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_655 |
10 | 16 | 07.03.2013 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamena, Eusko Jaurlaritzaren berdintasun arloaren birformulazioaren inguruan, zeharkako izaera izan dezan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Itxaso jauna, ezinezko eginkizuna, ez. Ondo esan duzunez, lortu duzu zutaz gain besteren batek ere aintzat hartzea arazo latza dugula jabe-erkidegoei ordaintzen ez dieten bankuak direla eta ez direla. Hortaz, zure ezinezko eginkizun hori ez da horren ezinekoa ere izan, lortu baituzu baten batek sinestea gure autonomia-erkidegoan arazo hori badugula. Eta hirugarren puntua alde batera utziko duzulako kontu hori… Ez dakit ekimen bat zatika bazterrera uzteko modurik ote dagoen. Orain arte ez genuen halakorik ikusi Legebiltzar honetan, baina, tira, presidenteak eta legelariak esango dute halakorik egin ote daitekeen. Bestalde, gaizki iruditzen omen zaizkizu berankorrei buruzko zerrenda beltzak. Baina hara non esan diguzun zure txostenaren arabera berankorren % 22 azal lodikoak direla –azal lodikoak deitu diezula uste dut–, gogoak ematen ez dielako ez baitiete jabeerkidegoei ordaintzen. Orduan, gaizki iruditzen zaizu zuri, esate baterako, jabe-erkidegoei ordaintzen ez dieten azal lodiko berankor horien zerrenda egitea, jabe-erkidegoek berankor horiek nor diren jakin dezaten? Gaizki irudituko litzaizuke zuri banku berankorren zerrenda egitea, jabe-erkidegoek haien berri izateko? Horrelako zerrendak eginez gero, ziztu bizian desagertuko lirateke horrelako berankortasun-kasuak –baldin eta halakorik balego, halakoren bat balego–. Gaizki irudituko litzaizuke, halere? Bada, guri ondo iruditzen zaigu azal lodiko berankor horien zerrenda argitaratzea, bai gai honi, bai zerga-arloari dagokienez. Beste kontu bat da legeak bete behar direla eta, zuk zeuk diozun moduan, datuak babesteko legea ere hor dugula. Guk, baina, ez dugu inolako arazorik; areago, ondo iruditzen zaigu jendeak jakitea nor den azal lodikoa. Halaxe nahi genuke guk, bai. Badira beste azal lodiko batzuk ere, hotelez hotel bizi direnak, bakar batean ere zentimorik ordaindu gabe; badakigu. Horregatik, gure ustez, herritarren eskubidea da jakitea nor den azal lodikoa, azkenean iruzur bilakatzen baita jokabide hori eta, beraz, aurrea hartu behar baitzaio. Ez iezadazu esan nire ustez arazorik ez dagoela; izatez, zure ustez ere ez baitago arazorik! Zuk zeuk esan duzu-eta: "Ea azterlan honek ondorioztatzen duen gurean halako kasurik ez dagoela". Zuk ez duzu hala- ko kasurik ezagutzen Euskadiko inongo jabe-erkidegotan; ez duzu ezagutzen bankua zorretan duen erkidegorik, eta nik ere ez. Nik ere ez. Hiru ordu-laurden daramagu ez zuk ez nik dagoenik ere ez dakigun egoera bati buruz berbetan. Ez dakit baten batek ezagutzen duen halako egoerarik. Nolanahi ere, baten batzuk konbentzitu dituzu arazo handi bat dugula kontu horrekin, eta erdibideko bat eratu dute. Guk erdibidekoaren alde egingo dugu, hauxe dioelako baina: "Eusko Legebiltzarrak Etxebizitzaren Behatokiari eskatzen dio etxejabe-elkarteetako berankortasunari buruzko txosten bat egin dezan". Babesa emango diogu, ikusteko ea behatoki horrek ezertarako balio duen. Izan ere, ez zuen egundo arazo izugarri hau hauteman! Beraz, erdibidekoaren alde egingo dugu, ikusteko ea behingoagatik Etxebizitzaren Behatokiak arazo bat hautematerik lortzen duen eta, hartara, konponbidea ematen diogun. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_656 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, presidente andrea. Labur-labur. Gai honetan testu bateratua hitzartzeko akordioa lortu dugu nire taldeak –proposamena egin duen taldeak– eta zuzenketa egin duten bi taldeek, hots, Talde Sozialistak eta Euzko Abertzaleak taldeak. Horrenbestez, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazioa egiteko legez besteko proposamenaren edukia azalduko diot, labur-labur, Ganberari. Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuak batzordean egin zuen agerraldiaren haritik, nire taldeak beharrezkotzat jo du bai gizarte-ekonomiaren arloa bai hura sustatzeko premia lehen mailako gaitzat hartzea Legebiltzarrean, dagokion garrantzia eman dakion gai horri; izan ere, sarri askotan eskatu izan da arlo horri merezi duen lekua eta ikusgarritasuna ematea, beti geratzen baikara aurreraxeago jotzeke gizarte-ekonomiak ematen dituen aukeretan. Hala, gizarteekonomiako enpresak babesteko eta sustatzeko jarrera erakutsi behar dugu erakunde publikook. Uste dut argi daukagula denok hori, denok hartzen dugula aintzakotzat eta denok jotzen dugula onuragarritzat. Horregatik aurkeztu du gure taldeak legez besteko proposamen hau; era berean, Legebiltzarreko zenbait dokumentu eskatu ditugu, baita Gizarte Ekonomiaren zuzendariaren agerraldia ere –litekeenik eta asmo onenarekin eta konstruktiboenarekin betiere– legegintzaldiaren hastapenetatik fenomeno ekonomiko eta sozial hori sustatzeko bidean aurrera egitea xede harturik. Gizarte-ekonomiaren garrantzia indartu eta hedatu egin da aspaldi honetan, Gizarte-ekonomiari buruzko 5/2011 Legea onartzeaz batera. Berri ona dugu hori, eta Eusko Jaurlaritzak ere –aurrekoak zein oraingoak– ontzat jotzen du; hala, Euskadin ere egokiro kudeatzen jakin behar dugu, sektorea gaur egun are indartsuagoa eta prestatuagoa baita, zalantzarik gabe. Lege hori eredugarria da da, eta bat dator Europan eta munduan arlo horretan jorratutako bideekin. Legegintzaldi honetan Enplegu eta Gizarte Politiken Sailak hartu dituen helburuak azaltzeko sailburu jaunak Legebiltzarrean egindako agerraldi horretan aipatu zuen gizarte-ekonomia bultzatzearen alde egingo zuela, eta laguntzak iragarri zituen, horrelako enpresak sortzeko eta enpresa horiek kudeatzeko baliabideak eratzeko. Aditzera eman zuen, halaber, gizarte- ekonomia eta enpresen erantzukizun soziala hedatzearen alde egingo zuela eta gizarte-ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren elkarte- eta ordezkatze-egiturak finkatzea hartuko zuela helburu. Euskadin ondo sustraituta daude, ez bakarrik kooperatibak, baita lan-sozietateak, gizarteratzeko eta lanerako enpresak eta arestian aipatutako 5/2001 Legean jasotako gizarte-ekonomiaren barruko beste zenbait enpresa eta talde ere; era berean, esperientzia praktiko, teoriko eta arautzaile luzea du Euskadik kooperatiben alorrean eta gizarte-ekonomian, oro har; horregatik, aurreko bi legegintzaldietan gizarte-ekonomiak Euskadin dituen nondik norakoak aztertu ditu Legebiltzarrak, Gobernuaren bi komunikazioren bidez, gure gizarte-ekonomia zer egoeratan dagoen eta zer sustapen- eta garapen-beharrizan dituen jakiteko. Azken urteotan, gainera, esperientzia garrantzitsu horrekin batera, Kooperatiba Sozietate Txikiei buruzko Legea onartu da; era berean, Legebiltzar honetan izan ditugu, berriki, Euskadiko gizarte-ekonomiaren hainbat ereduren ordezkariak, baita gizarte-ekonomian aditu diren erakunde unibertsitario eta ikertzaileen ordezkariak ere. Horrenbestez, gertutik jarraitu du Eusko Legebiltzarrak fenomeno hau, eta proposamenak ere egin ditu, bi komunikazio horietan lanproposamen ugari egin baita gizarte-ekonomia eta haren garapena bultzatzeko. Honenbestez, norabide horri eutsi behar diogulakoan gaude. Aitortu behar da Euskadiko Kooperatiben Legeak, aldaketak izan baditu ere, berrikuspena egiteko eta testuingurura egokitzeko premia izan dezakeela –ez bakarrik kooperatiben fenomenora egokitzeko premia, baita gizarte-ekonomia osora egokitzekoa ere–, eta gogoeta egin behar dugu horren gainean. Hor dago hori, eta denok aztertu behar dugu dugu hausnarketa-gai hori. Akordioari dagokionez, ez da dokumentua egiteko epe itxirik ezarri, baina, gure ustez, onuragarria izango litzateke Legebiltzarrak urtea amaitu baino lehen gizarte-ekonomiarekiko konpromiso hori berrezartzea eta Legebiltzarrean auzi horri heltzea, Eusko Jaurlaritzak argi ikus dezan zein diren bere ikuspegitik gizarte-ekonomiaren nondik norakoak eta zer aukera dauden fenomeno hori sustatzeko, hedatzeko eta ikusgarri bilakarazteko. Horregatik, hain zuzen, aurkeztu genuen legez besteko proposamena. Proposamen hori, gero, osatu eta zuzendu egin da, eta hauxe da azkenik hitzartu dugun erdibideko zuzenketa: "Eusko Legebiltzarrak aintzat hartzen du kooperatiben mugimenduak eta, oro har, gizarte-ekonomiak Euskal Autonomia Erkidegoan duten garrantzia". Bigarren puntuan, berriz, Eusko Jaurlaritzari zer eginkizun eskatzen diogun azaltzen du, zehazki, Legebiltzarrean gero arlo hori jorratzen jarraitu ahal izan dezagun: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio komunikazio bat bidal dezala hurrengo hilabeteetan, zeinak deskribatu eta garatuko baitu Euskadin gizarte-ekonomiaren eremu ezberdinek duten egoera eta adierazi eta zehaztuko baititu sustatze-, bultzatze- eta hedatze-neurriak, gizarte-ekonomiako enpresek eta haien eredu produktibo eta sozialak finkatzen eta handitzen jarraitu ahal izan dezaten gure gizartean". Amaitzeko, eskerrak eman nahi dizkiet zuzenketak aurkeztu dituzten taldeei, sentiberatasun handiz… Taxuzko eztabaida da, eta onuragarria denontzat. Mila esker, presidente andrea. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_657 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zure baimenarekin, presidente andrea, eserlekutik hitz egingo dut. Pozgarri zaigu akordio hau lortu izana. Sozialistok gizarte-ekonomiaren alde gaude, sarri askotan adierazi izan dugun moduan eta aurreko legegintzaldian gidatu dugun Gobernuak argi erakutsi duenez. Horregatik, ez zaigu nekeza egin arlo honetan adostasuna lortzea, norabide horretan baikabiltza gu. Dena den, Barrio jauna denez gai honetan legebiltzarkide gogotsuenetariko bat eta hark aipatu eta azaldu dituenez ekimen honen nondik norakoak, akordioarekin pozik gaudela baino ez dut erantsiko. Eta besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_658 |
10 | 16 | 07.03.2013 | URKOLA IRIARTE | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, legebiltzarkide, sailburu, berriz ere, eguerdi on. Ziur guztiok ados gaudela gizarte-ekonomiak gure artean izan duen eta duen garrantzia azpimarratzerakoan, baita gure ekonomiaren zutabe garrantzitsua dela baieztatzerakoan ere. Gizarte Politika, Enplegu eta Etxebizitza sailburuak, Aburto jaunak, legealdi honetarako bere sailak dituen lerro nagusiak aditzera eramateko batzordean aurrean egin zuen agerraldian, gizarte-ekonomiari buruz duten ikuspegia argi adierazi zigun. Berria ez den eta gure artean erroturik dagoen fenomeno honi egun arreta berezia eskaintzearen beharra nabarmendu zuen. Ekonomia arloan egun bizi dugun zailtasunez betetako egoeraren aurrean, eta ez sakrifiziorik gabe, kooperatibek, lan-sozietateek eta gizarte-ekonomiako enpresek orokorrean beraien lanjarduera eta enplegua mantentzeko ahaleginak guz- tiontzako ezinbesteko erreferentzia bihurtu behar ditugula goraipatu zuen. Horregatik, beraien eskumen-esparruari dagokionean, Euskadiko kooperatiba-sektorea eta gainontzeko gizarte-ekonomiakoa sustatzeko ahalegina egiteko konpromisoa adierazi zigun. Eta guztia, enplegu duina, nahiz toki-garapena babestuz eta pertsonak ardatz izango dituen eta harantzago joango diren ardurak hartzeko prest dagoen bestelako ekonomia modeloa sustatuz, denboran irauteko eta egoera ekonomiko larrietan ere, aurrera egiteko gai direla erakutsi duten enpresa malguagoak sortuz. Zentzu honetan, langileen parte-hartzea ardatz duen erantzukizun sozial enpresariala babesteko, konpromisoa ere adierazi zuen. Gai honen inguruan, eta Barrio jaunak adierazi digun bezala, beste hainbat iniziatiba ere izan dira. 5/2012 Legearen ondorengo galderak, gizarteekonomiari buruzko galderak, Euskadiko Kooperatiba Sozietate Txikiei buruzko 6/2008 Legea erregelamendu bidez arautzeari gainezkoak eta beste hainbat. Guztiek jaso duten erantzunetik ere, argi eta garbi ondorioztatu liteke Gobernuak gizarte-ekonomiarekiko duen jarrera baikorra eta gardentasunez markatu dituen irizpide eta lan-ildoak zeintzuk diren. Hau guztia kontutan izanik, parentesi artean esango nuke proposamen honen norakoa formalki une eta modu honetan gauzatzeaz, are gehiago, proposamena dagoenean Gizarte Ekonomiako Zuzendariaren agerraldia eskatua izateko, nolabaiteko solapatzea suposatu dezakeela. Hala ere, guk proposamenaren aldeko jarrera agertuko dugu. Gai honi buruz, aurrez ere horrelako ekimenak –oker ez banaiz bai 2008an eta bai aurreko legealdian ere– egin dira. Hauetan Euzko Abertzaleak taldearen jarrera beti ere eraikitzailea izan da, bai ekimen hauetan, bai Legebiltzar honetan gaiari buruz izan diren gaineko ekimen guztietan eta baita, hala nola, Eusko Jaurlaritzan eta gobernuan egon garen beste edozein erakundeetan ere. Horregatik, gaurkoan hitz hauek egiteko aukeraz baliatuz, nahiko nuke gizarte-ekonomiaren bere osotasunean dugun konpromisoa berrezteko eta giza legez merezi duen errekonozimendua eskaintzeko. Ahalegin horretan, norbaitek egindako gogoeta hau gurera ekarriko dut: "Ezerk ez ditu gizakiak eta herriak bereizten egoeraren aurrean bakoitzak duen jarrerak bereizten dituen adina, beraren kabuz gertaeraren norabideak aldatu eta historia egitea erabakitzen dutenek abantaila dute aldaketaren emaitzen zain egonean daudenekiko". Gizarte-ekonomiari buruz hitz egiterakoan, bereak dituen elkarlana, parte-hartzea, gizarte-ardura edota justizia distributiboa ezin ditugu ahaztu eta goraipatu gabe utzi. Une honetan ordea, zooma gerturatu eta balore horiek guztiak barneratuak dituzten pertsonak ekarri nahiko nituzke harira, balore horiek ematen dituzten eskubideak bereganatzeko prest dauden pertsonak, baina era berean balore horiek dakartzaten betebeharrei aurre egiteko, ardurak hartzeko, erabakiak gauzatzeko eta, guztietan garrantzitsuena, ardura eta erabaki horien ondorioei aurrez aurre begiratzeko prest dauden pertsonak. Hau aipatzen dut hemen gizarte-ekonomiaren modura ulertzen ditugun tresna ezberdinek ekonomiari aurpegiak eta begiak ipintzea errazten digutelako, pertsona eta bere lana ezinbesteko ardatz nagusi dituen tresnak direlako eta, neurri handi batean, emaitzaren zain egon gabe, gogoetak zionaren modura, gizarteari aurrera egiten laguntzen dietelako. Arestian aipatzen nuen gogoeta hori esan edo sinatu zuena José María Arizmendiarreta jauna zen, balore horiek ederki islatzeaz gain, transmititzen ere jakin zuen pertsona. Geu ere gizartean bertan balore horiek galtzen ari direla edo sarri esan edo entzuten dugun honetan, bakoitzak geure eremutik balore horiek balioan jarri eta balio horien transmisioa ahalbideratzen saiatu beharko ginateke. Gure helburua da gizarte-ekonomiako tresnei bultzada bat ematea, aipatutako baloreak sustatzea eta beraiekiko konpromiso hori duten pertsonei gauzak erraztea. Helburu hori betetze bidean, lagungarri izan daitekeen edozein ekimen babestu eta sustatuko dugu. Gaur aipatzen dugun gizarte-ekonomiari buruzko komunikazioak ekimen horietakoren bati bide eman diezaiokeelakoan berau egiteari gure baiezkoa ematen diogu. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_659 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ZULAIKA PORTILLO | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarreko presidente andrea, eskerrik asko. Sailburua, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Euskal Herria Bilduk beti egingo du gizarteekonomia eta bereziki ekonomia solidarioaren alde. Argi dago eredu ekonomiko berria behar dugu eta eredu berria eraikitzeko gizarte-ekonomia eta ekonomia solidarioa dira giltzarriak, eredu zaharraren eraldaketarako. Kapitalak eta kapitalaren metaketak ez bezala, ekonomia solidarioak pertsonak eta euren lana jartzen ditu sistema ekonomikoaren erdigunean. Merkatuak, berriz, ongizatea lortzeko lanabes hutsa besterik ez lirateke izango. Hau da, merkatuak gizartearen kohesioa eta interes sozialaren aldeko lanabesak izan beharko lirateke. Eta printzipio hori nabarmendu nahi nuke, hain zuzen ere, kapitalaren gainetik pertsonak baitira xedea eta lehentasuna. Dugun ereduak porrot egin du, kalteak eta oinazea besterik ez dakar. Eredu ekonomikoaren eraldaketa emergentzia sozial eta nazionaleko eginkizuna da. Pertsonak, ingurumena eta garapen iraunkorra dira eredu berriaren helburuak. Balore berriak behar ditugu, indibidualismo eta berekoikeria baino gogo-berdintasuna eta justizia soziala behar ditugu. Esandakoaz harago, azpimarratu nahi dut ekonomia solidarioak lana ematen diela batez ere emakumeei, lanpostuen erdia baino gehiago, % 57 emakumezkoenak dira. Era berean, erantzukizuneko postuetan emakumeak gehiengoa dira, % 52. Aurkeztutako proposamenari helduz, egokia iruditzen zaigu gizarte-ekonomiari buruzko komunikazioa egitea. Baina informeak egon, badaude. Horra hor kasurako, GEZKIk, Gizarte Ekonomiaren Euskal Behategiak egindakoa. Beste bat, REAS elkarteak egindakoa, ekonomia solidarioari buruzkoa edota gizarteak egindako lan-txertatze enpresei buruzko txostena. Informeak badauzkagu, azterketetatik harago joateko garaia da. Enplegu eta Gizarte Politika Batzordean Aburto jaunak bere konpromisoa iragarri moduan, garaia da Gobernuak enpresa horiek babesteko eta bultzatzeko. Laguntza-dekretuak errebisatu behar dira eta abian jarri behar ditugu ekonomia solidarioa babesteko programak. Hitzetatik ekintzetara igaro behar dugu ahalik eta azkarren, finantziazioa erraztu behar zaie enpresei eta diru-laguntzen murrizketak izatekotan, bertan behera utzi behar dira. Hori da eman ahal diegun babesik hoberena. Hasteko, adierazgarria izango litzateke Gobernuak altxatuko balie betoa ekonomia solidarioko eragileei, Lanbideko Administrazio Kontseiluan parte har dezaten. Eta azkenik, aipatu nahi genuke Legebiltzarreko taldeek eta neurri handian, Gipuzkoako Batzar Nagusiek gizarte-ekonomiari eman dioten garrantzia. Zoritxarrez, ez da berdin gertatu beste herrialde historikoetan eta hori ez dugu guk esaten. Hori esaten du GEZKI Institutuak egindako azken informean. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_660 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Txanda hau baliatu nahi dut eskerrak emateko ekimen hau babestu duten taldeei. Era berean, ekimena garatzeko epe zehatzik ez dagoenez, Gobernuari eskatu nahi diot lehenbailehen ekin diezaion, aurten bertan hel diezaiogun lan honi. Gizarte-ekonomiari buruz dihardugunean –beste batzuetan ere izan baitugu gai hau Ganbera honetan hizpide– haren barruan aintzat hartzen ditugu, inolako dudarik gabe, ekonomia solidarioa, hirugarren sektorea eta abar; alegia, esparrua zabala da, eta haren barruan kokatzen dugu gizarte-ekonomia. Arlo hori sustatzeko Ekain kolektiboak egindako proposamenak direla-eta, bada, horiei buruz ere galdetu diogu Gobernuari. Nire ustez, guztia da mesedegarria, ekimen guztiek egiten baitute ekarpenen bat, eta, gizarte-ekonomia solidario horren barruan, hirugarren sektorea, tira, luze eta zabal hitz egin beharko dugu horren guztiaren gainean. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_661 |
10 | 16 | 07.03.2013 | URKOLA IRIARTE | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zure baimenarekin hemendik. Ez nuen hitz egiteko asmorik, baina zalantzak sortzen diren horretan, azken momentuan egon den parte-hartze horri buruz eta, esango nieke irakurtzeko aste honetan bertan eman den erantzuna, esanez Jaurlaritzaren asmoa ordezkagarritasuna duten erakunde guztiek parte hartzea dela Euskal Autonomia Erkidegoko erakundeetako partaidetza-organotan. Partaidetza emateko asmoa eta gainera sektorea berarekin kontatu emateko asmoa. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_662 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea. Arratsalde on guztioi. Berez, 2009ko azaroaren 6an (duela hiru urte eta erdi) ekimen bat aurkeztu genuen EAEko herriadministrazioko lanpostuen zerrendak hizkuntzaeskakizunen aldetik berritzeko. 2009ko azaroaren 6an erregistratu genuen ekimen hartan, proposatzen genuen Eusko Jaurlaritzari eskatzea berritu zitzala euskal herri-administrazioko lanpostu-zerrenda guztiak, bakoitzaren hizkuntza-eskakizunak zerbitzuaren prestazioaren premietara egokituta. Balorazio erabat teknikoa egitea zen xedea, azken urteotan erabili diren irizpide politikoak bazter batera utzita. Ekimen hori duela hiru urte eta erdi atera genuen, eta 2010eko otsailaren 11n eztabaidatu zen. Eta, labur esatearren, hizkuntza-talibanismoaren kontrako eta askatasunaren aldeko ekimen hori UPyDk ekarri zuen, eta Alderdi Popularrak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak, garai hartan Ganbera honetan gehiengo absolutua izanda, erdibideko bat sinatu zuten guk aurkeztutako jatorrizko ekimen hura arbuiatzeko. Talde Sozialistak eta Talde Popularrak sinatutako erdibideko zuzenketa hartan, Eusko Jaurlaritza hertsatzen zen euskal herri-administrazioaren lanpostuzerrendetako hizkuntza-eskakizunak egokiak ote ziren aztertzera, zerbitzuaren premiei erreparatuta, eskualde bakoitzeko eskariari begiratuta eta herri-administrazioarekiko harremanak EAEko hizkuntza ofizial batean zein bestean izateko eskubidea bermatuta. Hau da, Talde Sozialistak Talde Popularrarekin sinatutako erdibideko hartan, ez zuten hizkuntzaeskakizunak aldatzeko eskatzen, ez zuten berritzeko eskatzen; aztertzeko besterik ez zioten eskatzen Eusko Jaurlaritzari. Eta guk esan genuen eztabaida hartan hori ez zela inola ere nahikoa, guk uste baikenuen, eta uste baitugu, hizkuntza-eskakizun horiek lanpostu bakoitzaren premiei erantzuteko egokitu behar direla. Bada, garai hartan, UPyDk hizkuntza-inposizioen kontrako ekimenak proposatzen zituen, ekimen sendoak, eta Talde Popularrak eta Talde Sozialistak bat egiten zuten ekimen horiek aurrera ateratzeko. Eta erdibideko hori 2010eko otsailaren 11n onartu zen, eta urte bereko uztailaren 27an galdera batzuk egin genizkion guk orduko Kulturako sailburu Urgell andreari. Eusko Jaurlaritzaren sailburuari galdetzen genion, funtsean, ea aztertu ote zuten euskal herriadministrazioko lanpostu-zerrendek esleituta zituzten hizkuntza-eskakizun haiek egokiak ziren ala ez, horixe eskatzen baitzitzaion Jaurlaritzari erdibideko hartan. Eta sailburuak erantzun hau eman zigun 2010ean, irailaren 22an zehazki: "2011. urtean aztertuko dugu euskal herri-administrazioaren lanpostuei esleitutako hizkuntza-eskakizunak egokiak ote diren". Ederki, ba 2013ko martxoa da jada, eta azterketa hori egiteke dago oraindik. Horregatik dakarkigu guk ekimen bera edo antzekoa, Jaurlaritzari beste behin eskatzeko lanpostuzerrendak hizkuntza-eskakizunen aldetik azter ditzala. Baina ez aztertu bakarrik, berritu dezala beharrezkoa den guztia, herritarrei euskarako hizkuntza-eskakizun bat eskatzeko edo beren lanposturako euskaraezagutzak benetan behar dituztenean baino ez eskatzeko euskara. Hitz batean, proposamen hori egin ge- nuen guk. Handik bi urtera, 2012ko martxoaren 27an, Kulturako sailburuak, agerraldi batean afera honetaz galdetu genionean, aitortu zuen hizkuntza-eskakizunen egokitasunaren analisi kualitatiboa egiteke zegoela eta 2012. urteko amaierara arte ez zela aurreikusten egitea. Beraz, erdibideko hartan lanpostu-zerrendak aztertzea eskatu, eta hasieran esan ziguten 2011n egin ahal izango zela; gero, berriz, 2012. urtean egingo zela. Tira ba, berriro diot, 2013ko martxoan gaude, eta azterketa horiek egiteke daude. Horregatik aurkeztu dugu guk legez besteko proposamen hau, lau puntukoa. Batetik, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu lehenbailehen aurkez dezala hizkuntza-eskakizunen egokitasunaren azterketa kualitatiboa gaian eskumena duen legebiltzar-batzordearen aurrean. Bestetik, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu administrazioko eta sektore publikoko lanpostuen zerrenda guztiak berritu ditzala hizkuntza-eskakizunen aldetik, azterlanaren arabera prestazioaren premiei erantzuteko egokiak diren eskakizunak ezartze aldera. Zerbitzuaren premien balorazioa erabat teknikoa izango da, eta ez irizpide politikoen araberakoa. Hirugarren puntua da lehen aipatutako eraberritze hori egiteke dagoen bitartean enplegu-eskaintza publikorik ez deitzea eta lekualdaketa-lehiaketarik ez egitea, premia larria izan ezean. Eta, azkenik, laugarren puntuan, proposatzen dugu EAEren administrazio orokorraren eta haren sektore publikoaren zerbitzura dauden langileen hautespen-prozesuetan, oro har, lanpostuen zerrendan nahitaezko hizkuntza-eskakizuna lortzeko data zehaztu gabe edo igarota duten lanpostuen kasuan hizkuntzaeskakizuna frogatu beharretik salbuestea. Euskaraezagutzak meritutzat balioesteak ez dio kalterik egingo meritu profesional edo akademikoei dagokien puntuazioari. Laugarren puntu horri dagokionez, praktikoak izatea eta egia aitortzea da kontua: hizkuntza-eskakizunik ez duten, nahitaezko hizkuntza-eskakizuna lortzeko data igaro gabe duten eta data hori zehazteke duten lanpostu horietan, euskara ez dela beharrezkoa lana behar bezala egiteko. azken batean, ehunka euskal herritar jardun dira orain arte lanean, eta ez dute euskaraz jakin beharrik izan lan hori primeran egiteko. Eta hori da, beraz, guk berriz egiten dugun eskaera. Horrenbestez, hasieran nioen bezala, legez besteko proposamen hau bidezkoa eta beharrezkoa da, hizkuntza-talibanismoaren kontrakoa eta askatasunaren aldekoa baita. Eta, beraz, espero dut askatasunaren alde eta hizkuntza-inposizioaren kontra –hizkuntza-talibanismoaren kontra– dauden alderdi politiko guztiek aldeko botoa emango diotela gure ekimenari. Besterik gabe, eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_663 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehendakaria, legebiltzarkideok, arratsalde on. "Euskaldun izatea zein nekeza den" dio kantak, eta ez dio gaizki, ez. Legeak jaso arren, beharrezko izan arren, gizartearen gehiengoak nahi izan arren, 30 urteren ostean ez da lortu euskara normalizatzea. Era horretan, euskaldunari uneoro bere hizkuntzaeskubideak urratzen zaizkio, besteak beste Administrazioa oraindik ez delako gai herritarrak euskaraz ere artatzeko. Euskal Herriko berezko hizkuntza berreskuratzeaz eta normalizatzeaz ari gara. Kixote argitaratu zenean, esaterako, arabar gehienek ez zuten ulertuko, garai horretan arabar gehienak ere euskaldunak zirelako. Horretaz ari gara, menderik mende ahuldu eta desagerrarazi nahi izan duten hizkuntza berreskuratu eta indartzeaz, hain justu. Eta horretarako ezinbestekoa da neurriak eta tresnak abiatzea. Eta hizkuntzaeskakizunak tresnak dira euskarak aurrera egin dezan, herritar ororen hizkuntza-eskubideak errespetatuak izan daitezen. Somos lo que decimos y hacemos al decir, ya que el uso lingüístico es un espejo fiel de la identidad sociocultural de las personas. Euskara, Euskal Herriaren nortasunaren ikur nagusia da, gure kulturaren funtsezko osagarria, Euskal Herriak kultura unibertsalari egiten dion ekarpen berezia. Eta ildo horretatik, tristea bezain penagarria da oraindik batzuek, betikoek, euskararen garapena oztopatu nahi izatea. Nola egin daiteke bizirauteko lanean ari den hizkuntza baten aurka? Zergatik oztopatu bidea? Inposizioaz hitz egiten digute, eurak horretan ari direnean, oztopatzea inposizioa baita. Euskara hizkuntza gutxitua eta ahulena den neurrian, funtsezkoa da lehentasuna ematea eta bere aldeko politika-neurri eraginkorrak abiaraztea. Ekilinguismoaz ari gara, aukera-berdintasunaz, gizarte osoari mesede egiten dion hizkuntza-eskubideaz, errespetuaz, jakintzaz, ongizateaz eta demokraziaz. Hemen ere, emakumeen borrokan gertatu bezala, "berdin gehiago da". Emakunderen aurtengo kanpainaren leloak dira hauek, bete betean kabida dutenak euskararen gaian. Euskara elkarbizitzarako gakoetako bat da. Euskarak aurrera egitea herritarren borondate demokratikoa da. Diskriminazio positiboaz ari gara, justiziaz ari gara. Legea betetzeaz eta betearazteaz, bake linguistikoaz. Euskararen alde egiteak ez dakar gazteleraren desnormalizazioa, baina ez egiteak badakar euskara ahultzea eta hori ere bada hizkuntza-politika, euskara desnormalizatzeko hizkuntza-politika, hain zuzen. Albert Bastardas soziolinguista katalanak dioen moduan, espezie biologikoak, bioaniztasuna salbatzeko prest bagaude, zergatik ez gaude prest hizkuntzaaniztasunaren alde egoteko eta lan egiteko? Desberdina dena berdin tratatzea diskriminazioa da. Ekitaterantz jo behar dugu. Desorekatua dagoena orekatzera jo behar dugu. Pedimos un trato de igualdad, es decir, conseguir en toda Euskal Herria el mismo estatus de igualdad y situación de paridad en el campo político, jurídico y sociolingüístico con el que cuentan tanto el castellano como el francés en sus respectivos estados. Euskal hiztunak erdal hiztunak bezain ondo tratatzea, finean. Euskarak gizartea aberasten du, gu guztiok aberasten gaitu. Con el desarrollo integral del euskera ganamos todas y todos, tanto las personas vascoparlantes como las que no lo son. El euskara enriquece y aporta; suma, no resta. Administrazioaren euskalduntzea erabakigarria da euskararen normalizaziorako eta hizkuntza-eskubideen bermerako. Eta hori esatean, Administrazioa osatzen duten sail guztiak hartu behar dira kontuan. Euskaraz ariko den administrazioa nahi dugu, bere zerbitzu guztiak euskaraz ere emateko gai dena. EAJk horixe dio bere programan. Baita Euskara 21ek ere. Hitzak hor daude, baina ekintzak falta dira. Gure zuzenketan ondorengoa eskatzen dugu, batetik, plan estrategiko integrala jorratzea eta, bigarrenik, Funtzio Publikoaren legedian egin beharreko aldaketak aztertu eta zehaztea, hizkuntza-eskakizunen sistema hobetu eta sendotzeko, ez ahultzeko, herritar guztien hizkuntza-eskubideak errespeta daitezen, herritarrena nahiz herri-langileena. Saiatu gara EAJrekin erdibidekoa adosten, baina atzera egin du guretzat funtsezkoak diren bi ardatz hauetan: normalizazio plana parte-hartze bidez eta elkarlanean egitea, batetik, eta bestetik, funtzio publikoari dagokionean. Hori gabe proposamena motz geratzen dela deritzogu, uste baitugu badela garaia urrats eraginkorrak eta ausartak emateko, euskara benetan normalizatzeko, baina EAJk nahiago izan du berriro ere PSEren ondoan kokatu, esparru neutro batean, aurrerapausoei uko eginez. Bestetik, aurrekontuen alorrera pasatuz, % 1,2 ingurukoa da euskara sustatzera bideratu ohi dena. Komunitate baten garapen eta elkarbizitzarako gakoa den hizkuntzaren berreskurapenaz ari garela kontuan hartuz, proportzio lotsagarriak zalantza barik. Gaztelania sustatzera zenbat diru bideratzen den ez dago jakiterik, besteak beste gaztelaniazko zerbitzuak normaltasun osoz eskaintzen direlako. Gauzak horrela, axolagabekeria itzela litzateke euskara arloan murrizketak egitea, euskara marra gorria baita, iraingarria, mingarria eta euskararekiko mesprezua izateaz gain. Dena den, amaitzen joateko jada, paradoxikoa da. Espainiako Konstituzioak gazteleraren ezagutzea derrigorrezkoa dela dio; ez du aukerarik usten ez ezagutzeko, legez inposatzen zaigu gaztelera jakitea. Euskara ez da derrigorrezkoa, aldiz, berau ezagutzeko eskubidea aitortzen du soilik legeak. Baina nola diren gauzak, euskara ezagutu eta erabiltzeko eskubide konstituzional hori serio egikaritzen ausartzen zaren aldiro, talibanismo linguistikoa, nazismoa praktikatzen, faxismoa aplikatzen, legea urratzen, enfrentamendua sortzen, euskarari leihoak ixten eta euskara inposatzen ari zara. Inposizioa beste zerbait da, oso atzetik datorrena gainera. Horra hor adibide batzuk: 1776, se prohíben los libros en euskara; 1803, castigos corporales por hablar euskera en la escuela; 1857, obligatoriedad de la escolaridad solo en castellano; 1862, se prohíbe el euskera en toda la escritura pública; 1902, orden que castiga a los maestros que enseñan en su idioma o dialecto; 1923, prohibición del euskera en actos oficiales; 1925, se retiran los libros de texto en euskera y suspensión de empleo y sueldo a quienes enseñen en esa lengua; 1937, prohibición de hablar en euskera; 1944, prohibido el euskera en las escrituras públicas; 1948, prohibido el euskera en las escuelas; 1954, prohibido el euskera en la radio; 1964, prohibido el euskera en discos y en publicidad, eta abar. Hauexek dira inposaketak, eta ez Euskal Herriko berezko hizkuntza normalizatu nahi izatea. Arazoa ez da euskara, baizik eta betikoek euskarari jarri nahi diozuen zama. Bukatzeko, euskara berreskuratuko bada, beharrezkoa da plan estrategiko integral bat zehaztu eta garatzea, euskararen gizarte-erakundeen eta erakunde publikoen artean elkarlanean, Euskal Herri osoa aintzat hartuko duena. Beharrezko da hizkuntza-politika berri bat, ausarta eta eraginkorra, euskarari lehentasuna emango diona eta euskararen ezagutza unibertsala ekarriko duena. Hau esanda, gure eskua luzatzen diogu EAJri helburu hauek lortze aldera, bidea elkarrekin egin dezagun euskararen ofizialtasunak herritarren hizkuntza-eskubideak benetan berma ditzan. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_664 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Buenas tardes a todos. Muchas gracias, señora presidenta. Tira, hizkuntza-politikako kontuetan nik uste dut bi printzipiotan oinarritu behar dugula, funtsean: adostasuna, ahalik eta zabalena, eta irizpidea. Eta esango dizut sistema konplexu bateko lanpostuen zerrenda ezin dela egun batetik bestera aldatu; izan ere, irizpideetan eta, batik bat, txosten eta azterlanetan oinarritu beharra dago, eta agiriok, zuk ondo esan duzun moduan, Ganberara ekartzeko daude oraindik, batzuk bukatzeko daude oraindik. Alde horretatik, nire taldeak Euzko Abertzaleak taldearekin sinatu duen erdibideko zuzenketak dio euskararen normalizazio-planaren betetze-mailaren ebaluazio-txostenak 2008-2012 aldirako iritsi behar duela, aztertu egin behar baita. Aurtengo lehen lauhileko honetarako izatea aurreikusten da. Hizkuntzaeskakizunen egokitasunaren gaineko azterlanak ere iritsi behar du Ganbera honetara, eta nik uste dut alderdi giltzarria dela hori lanpostu-zerrenden gai honi heltzeko eta zuri gehien arduratzen zaituen gaia, hizkuntza-eskakizunena, jorratzeko. Eta, beraz, testuinguruaren barruan ikusi behar da kontu hori. Eta, batez ere, ez dezazula pentsatu hizkuntzaeskakizunak irizpide arbitrarioen arabera esleitzen direnik. Araututako irizpideen arabera esleitzen dira beti. Bada batzorde bat horretarako, Eusko Jaurlaritzaren teknikariez osatutakoa, eta haiek zehaztu zituzten, beren garaian, lanpostu bakoitzerako hizkuntza-eskakizunak, indarreko araudia esku batean eta mapa soziolinguistikoa bestean hartuta. Hizkuntza-eskakizuna lanpostu baterako betekizun bat besterik ez da, eta halaxe aztertu behar dugu. Nire aburuz, Autonomia Estatutua ere aintzat hartu behar dugu, Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legea, eta ez dugu ahaztu behar erkidego elebidun batean gaudela, eta, beraz, administrazioaren betebeharra dela –ez baikara erakunde pribatu batez ari, herri-administrazioaz baizik– bi hizkuntzak, autonomiaerkidegoko bi hizkuntzak, erabiltzea. Lanpostuetarako, hizkuntza-eskakizuna ez ezik, beste hainbat gauza ere balioesten dira: beste hizkuntza batzuen ezagutza, tituluak, eskarmentua, prestakuntza… Eta, berriz diot, batzorde batek aztertzen eta ebazten ditu kontu horiek prozedura erabat neurtu eta arautu bati jarraituz. Zuk behin eta berriz aipatzen duzu zure proposamenean euskararen ezagutza ez dela beharrezkoa. Behin baino gehiagotan aipatu duzu zenbait paragrafotan. Ni hor ez nator zurekin bat, administrazioan euskararen ezagutza beharrezkoa den tokian beharrezko izan behar duela baita nire iritzia. Eta lanpostu horietako gehienek dute hizkuntza-eskakizuna, eta, beraz… Kontua da, gainera, gaur egun… Euskadi ez da 1979ko Euskadi. 2013. urtean gaude, belaunaldi berrietako jende gehiena elebiduna da, eta, beraz, belaunaldiek gero eta gehiago eskatzen dute euskaraz egiteko. Eta aitortu behar dugu, era berean, 2020an atzera begiratu eta esango dugula azken urteotan hartutako neurri horietako batzuekin asmatu genuela. Esaterako, euskararen ziurtagiriak baliozkotzeko dekretua, edo ikasketak euskaraz egin dituzten ikasleei zenbait mailatan euskararen ezagutza frogatu beharretik salbuesteko dekretua. Hori nahikoa froga izango da administrazioarekin dituzten harremanetarako eta oposizioetara aurkezteko. Zuk behin eta berriz diozu euskararen erabilera ez dela beharrezkoa, eta nik esango dizut euskararen erabilera beharrezkoa dela Administrazioan. Eta bi irizpide erantsiko dizkizut, gainera: bata, beharraren irizpidea, lanpostuetan euskara erabili beharra baitago zenbait lanetarako, eta, bestea, eraginkortasun ekonomikoaren irizpidea. Aurreko legegintzaldian, bi irizpideak batu genituen, eta euskal administrazioak inflexio-puntu bat izan zuen estreinakoz. Eta aurrezpen ekonomikorako irizpide bat erantsi genuen, sail guztietan kanpora ateratako itzulpen-lanagatik sortzen zen kostua ekiditearena (eta nik uste dut gai horretan sindikatuek ere aldarrikapen ugari zituztela, kanpora atera beharrean bertako zerbitzuak erabiltzearen aldekoak zirela). Itzultzailezerbitzua zentralizatu genuen (itzulpen-politika bateratu bat dago Jaurlaritzan 2011tik), eta jendeak, funtzionarioek, euskara erabili behar dute beren lanpostuan eskakizunak hala agintzen badu. Hau da, eguneroko lana, eguneroko agiri estandarizatuak, euskaraz egiten dira. Izan ere, itzultzera bidaltzen badira, IVAPek duen preziorik altuena ezarri- ko zaie, eta horregatik egiten dira euskaraz. Eta horregatik diotsut eraginkortasunaren irizpidea eta itzulpenen erabileraren irizpidea bateratu direla. Ni bat nator zurekin eta nire taldea bat dator zurekin hizkuntza-eskakizunak berraztertu behar direla diozunean, balitekeelako lanpostu batzuetan egiten den lanerako 4. eskakizuna behar ez izatea, 4. eskakizuna lanpostu jakin batzuek baino ez bailukete izan behar. Baina hori ez da arinkeriaz erabakitzeko kontua. Lehenik, Jaurlaritzatik datozkigun txostenak zuhurtziaz aztertu behar dira, eta errealitate soziolinguistikoaren, Administrazioaren premien eta langile publiko bakoitzak bere lanpostuan egiten duen lanaren azterketa xehatua egin behar da. Beraz, ezer baino lehen, Jaurlaritzak agiri horiek aurkeztu arte itxaron behar dugu, eta haiek aztertutakoan hartuko dira erabakiak. Baina irizpide arautuetan oinarrituta beti. Eta uste dut aintzakotzat hartu behar ditugula Jaurlaritzaren teknikariak ere Administrazioaren premiak zein diren eta lanpostu bakoitzean zer eta noiz egiten den jakiteko eta horren arabera hautatzeko eskakizunik egokiena. Besterik gabe, eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_665 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MENDIZABAL MENDIZABAL | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Orain bi urte ere UPyD-k ekarritako legez besteko igualtxoaz aritu ginen Ganbera honetan. Hitz bat gora behera orduko ekimena eta gaur eztabaidan jarri duzuna, Maneiro jauna, berbera ez esatearren berdintsua dela esan duzu. Orduko hartan argi eta garbi hitz egin zuen gure legebiltzarkide den Ana Otaduik, baina itxuraz zuk zurean segitzen duzu eta gaur niri tokatu zait, saiatuko naiz gure azalpena ematen gurea baino gehiago legeak adierazten duena delako. Euskararen Legeak hizkuntza-eskubide batzuk aitortzen dizkie herritarrei. Herri Administrazioari dagokionez, lehen tituluan betebeharrak ezartzen dira. Besteak beste, Administrazioarekin edota Autonomia Erkidegoan kokatutako edozein erakunderekin harremanak euskaraz zein gaztelaniaz izateko eskubidea eta beraiek aukeratzen duten hizkuntzan artatuak izatekoarena. Horregatik Administrazioan euskararen erabilera pixkanaka normalizatzea legea betetzeko derrigorrezko agindua da eta horrek eskatzen du batetik herrilangileak pixkanaka euskalduntzea eta bestetik lanpos- tuaren jabe egiteko eta bertan jarduteko euskararen ezagutzeari balioa ematea, beti ere arrazionaltasun eta progresibitatezko irizpideekin. Hori guztia zerbitzu publikoa herritarren eskubideak errespetatuz eman behar delako. Eta hor zuk aipatu duzun "askatasun" hitza aipatuko nizuke, gaztelania gure herrian bakarrik ez delako askatasuneredua, ezta? Euskararen ezagutza baloratzekoan, lanpostuaren jabe egiteko probetan –esan zizun garai hartan Otadui legebiltzarkideak– lortu daitekeen puntuazioaren % 5 eta % 20aren artean balora daitekeela. Begien bistakoa da orain arte azaldutako ezerk ez duela euskararen ezagutzaren inposizioa sustatu nahi, guztiz bestelakoa baizik. Kasu horietan denetan Administrazioan lan egiteko euskararen ezagutza progresiboki neurtzen da, eta ez ahaztu lehen esan dudan bezala Administrazioak badituela betebehar linguistiko batzuk herritarrekiko elkarrekin harremanak izaten dituztenerako. Por otra parte, en la exposición de motivos de la proposición no de ley de UPyD dice lo siguiente: "Indarrean dauden lanpostu-zerrendetako hizkuntzaeskakizunak ez dira zerbitzuen prestazioari begiratuta finkatzen gaur egun, gobernuan egon direnen inposizioz baizik…". Hor esaten denaren kontra, euskararen ezagutza eskatzeko edo derrigortasun maila erabakitzeko, Administrazio publiko bakoitzak hartzen duen jarduera-eremuko egoera soziolinguistikoari erreparatu behar zaio. Eta hizkuntza-eskakizunen derrigortasun maila zehazterakoan, inguruan duen egoera soziolinguistiko hori derrigortasun indizea delakoaren bidez gauzatzen da. Eta beraz, derrigorrezko euskara duten plazen kopurua aipatutako indize horrek zehazten du. Nola ateratzen da indize hori? Ba oso formula ezaguna da Administrazioko langileen artean: euskaldunen kopurua zati euskaldun pasiboen kopuruaren erdia da. Eta jakineko datua da, publikoa eta ofiziala. Udalerri batetik bestera aldatu egiten da egoera soziolinguistikoari erreparatu behar zaiolako eta horrela dauzkagu udal batzuk % 11ko derrigortasun indizearekin edo % 91koarekin. Beraz datu horiek ikusita oso zaila da esatea euskararen ezagutza eskatzea politika mailako arrazoiengatik denik. Justu arrazoi teknikoak direlako, eta horiek bakarrik derrigortasunak ezartzerakoan erabiltzen direnak. Esan beharra dago gainera bost urtean behin eguneratzen direla maila horiek Eustateko datuen arabera. Por otra parte, al hilo de las relaciones de puestos de trabajo que se encuentran en vigor actualmente, usted dice lo siguiente en su proposición no de ley: "Lanpostu-zerrendek modu desegokian finkatzen dute langile publikoen tokia eta larriki baldintzatzen dituzte enplegu publikoaren eskaintzak". Baina, Maneiro jauna, esaten ez duzuna da euskararen ezagutza lanpostuen zerrendatako beste eskakizun bat gehiago dela, lanpostu horren jabe egiteko behar den prestakuntza maila edo ikasketa bezalakoa. Beraz, hor baldintza bakarra lanpostuen zerrendetan zehazten dena da, besterik ez. Are gehiago araudiak ematen duen malgutasuna hain da agerikoa, zeinetan arrazionaltasuna, proportzionaltasuna eta progresibitatean oinarritzen baita hizkuntza-eskakizunak ezarri eta gainditzeko sistema. Eta esate baterako, deialdietan ezartzen den praktika-aldian egiazta daiteke derrigorrezkoa den hizkuntz eskakizun bat. Horrela funtzio publikora sartzeko unean, pertsona batek ez duen hizkuntz eskakizuna lortzeko, epe luzeago bat ezarri daitekeelarik. Horrez gain derrigorrezkoa ez den hizkuntz eskakizunik ez duen funtzionario gairik ez balego, justu eskakizun beherago bat duenik sartzeko aukera ematen du. Horregatik guztiagatik, bai Euskal Funtzio Publikoaren Legeak, baita Hizkuntza Normalizatzeko 86/97 Dekretuak hizkuntz eskakizunaren betebeharra bete gabe lanpostu baten jabe egiteko aukera ematen du baldintza jakin batzuekin. Eta gero bi dekretu aipatu behar dizkizut: 297/2010, Funtzio publikora sartzeko errazten duten euskara ziurtagirien arteko baliokidetzak ezartzen dituenak; eta bestetik 47/2014 Dekretuak, euskaraz ikasteagatik hizkuntza-eskakizuna gainditzeko salbuespenak ezartzen dituena. Horregatik legez bestekoan egiten den baieztapenak –euskara ezagutzea eskatzeak larriki baldintzen duela funtzio publikoan sartzea–, hori esateak ez du zorroztasunik eta arrazoi gabeko beldurra sortzea besterik ez du egiten. Barne-lehiaketak, UPyD-ek dioenez, modu desegokian egiten dira, alferrikako betebeharrak dituen lanpostu-zerrendak dituelako eta hizkuntza-eskakizunak modu maltzurrean atxikitzen direlako. Horri buruz esan behar dugu guk ez dugula ezagutzen lehiaketa bat horregatik bertan behera geratu denik. Datu bat ematekotan gaur egun funtzionarioguztien % 30ak bakarrik ez du inolako hizkuntza-eskakizunik egiaztatuta, gainerakoek ezagutzen duten neurri batean euskara eta egiaztatuta dute eskakizunen bat. Beraz, ezin da esan barne- lehiaketak modu maltzurrean baldintzatzen ari direnik. Ez dago arrazoirik hori esateko. Legez bestekoan oso modu desegokian nahasten dituzu bi kontzeptu: derrigortasuna eta meritua, oso ondo berezituta daudenak indarrean dagoen legedian. Horrela esaten duzu, Maneiro jauna, badirela lanpostu batzuk hizkuntza-eskakizuna badutenak baina ez derrigortasun datarik, eta ondorioz ez dela beharrezko izango. Egia da derrigortasun datarik ez duten hizkuntza-eskakizunik ez dela egiaztatu behar, baina derrigorrezkoa da euskararen ezagutza meritu gisa baloratzea derrigortasun datarik gabeko lanpostu horietan. Ezin dugu ahaztu hizkuntza-eskakizunak zehazten duela lanpostu jakin batean euskara jakintza maila derrigorrezkoa izan ala meritu gisa baloratzeko izan. Bukatzeko, Herri Administrazioko lanpostu zerrendetako lanpostuei esleitutako hizkuntza-eskakizunen egokitasun-azterlana ari dira egiten Gobernuaren enkarguz, 2013ko lehen hilabete hauetan amaituta egon beharko luke. Eta bestetik, Administrazioaren euskararen erabilera planifikatzeko laugarren plangintzaldia 2012ko abenduan amaitu zen, eta hori da erdibidekoan eskatzen duguna, zeren 86/97 Dekretuak ezarrita dauka plangintzaldi bakoitza bukatzean, Hizkuntza Politikako sailburuordetzak plangintzaldi horren betetze-mailari buruzko txostena egin beharko duela eta hurrengo plangintzaldirako irizpideak proposatu behar dituela. Une honetan txosten horiek egiten ari dira eta laster amaituko dituzte eta bukatu bezain pronto ekartzea eskatzen dugu. Besterik ez dut esango oraingoz, bakarrik eta Breñas andreari, Euskal Herria Bilduko ordezkariari, eskerrak ematen nahi dizkiot zeren erdibidekoaren lehen sarreran erabili nuen Hernaniko Bigarren Hezkuntzako ikastetxe berrian sukalde bat ezartzeko legez bestekoa edo zuzenketa, eta banatu den euskarazkoan tituluan gaizki jartzen du eta zuzentzeko agindua emanda dago jada. Hasta luego. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_666 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea. Jaun-andreok, arratsalde on. Maneiro jaunak zioen bezala, badira aurreko legegintzalditik egin gabe geratutako lan batzuk kontu honetan, eta hauxe da haietako bat. Nire taldea, Talde Popularra, beti saiatu da Administrazioko hizkuntza-eskakizunen esleipenari errealismoa ematen, eredu horri hizkuntza-funtzionamenduko urte hauetan detektatutako zailtasunak eta eraginkortasun faltak ezabatzeko eta baldintzak beharraren eta objektibotasunaren arabera ezartzeko, eta ez –zenbait kasutan bezala– inposizioz edo neurririk gabe; Ganbera honetan hainbat aldiz aipatu ditugun kontuak. Nire taldea hainbat urtez saiatu da Ganbera honetan hizkuntza-eskakizunen ezarpena eta kudeaketa arrazionalizatzen eta birbideratzen, baina, Maneiro jauna, ziurtatzen dizut arrakasta gutxi izan dugula orain arte. Aurreko legegintzaldian bertan ere zuk zeuk ikusi zenuen nola nire taldeak, Talde Sozialistak, erdibideko zuzenketa bat onartu zuen hizkuntza-eskakizunen egokitasuna aztertzeko zerbitzuaren premien arabera, eremu bakoitzeko eskariaren arabera eta harremanak hizkuntza ofizial batean nahiz bestean izateko premia objektiboaren arabera. Tira, ba Gobernuak izan zuen hori egiteko denbora –zeuk ere gogorarazi duzu hori noiz onartu zen esan duzunean–, baina ez zuen egin. Eta legegintzaldia amaitu zen, eta Gobernu sozialistak ez zuen egokitzat jo azterlan hori egitea. Ez zituen bete, inondik ere, aurreko legegintzaldiaren hasieran bi alderdiek sinatutako oinarrien dokumentuan gai honen inguruan jaso ziren eskakizunak. Dokumentu hartan oso argi esaten zen Administrazioari eta lanpostu publikoei eta Enplegu Eskaintza Publikoari lotutako hizkuntza-politikaren kudeaketa aldatu behar zela, baina Gobernuak hor hautsi egin zuen hitzarmena, eta ez zuen ezer egin, ez zuen ezertxo ere egin. Gure taldean gai honi heldu behar zaiola uste dugu oraindik. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan eta probintziotako udalerrietan, eskualdeetan eta koadriletan, errealitate ezberdinak ditugu, eta horrek esan nahi du, era berean, funtzio publiko jakin batzuek hizkuntza-gaitasun bera eskatzen dutela leku batean nahiz bestean. Tira, horretaz sarritan hitz egin dugu jada, eta argi dago. Baina, Maneiro jauna, lanpostu publikoetako hizkuntza-eskakizunak kokalekuaren, premiaren eta eskariaren arabera aldatu nahi ditugunok gutxiengoa dugu Ganberan, baina nik uste dut gehiengoa garela kalean, benetan diotsut; horregatik, zure ekimenaren alde bozkatuko dugu, egokitzat jotzen dugulako eta nire alderdiak Ganbera honetan beti defendatu duen hori jasotzen duelako. Aurreko legegintzaldian kontu hura konpondu gabe utzi zela uste dut nik, eta nire taldeak aurreko Gobernuak agindutakoa bete gabe utzi zuela, argi eta garbi. Bukatzeko, lehen esan dudana, hizkuntza-politikak eta, kasu honetan, hizkuntza-eskakizunek errealismoa, premia eta objektibotasuna hartu behar dituztela irizpidetzat, gaur egun ez baita hori behar bezala egiten. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_667 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea. Zaila da, oso zaila, baina ea lortzen dudan zuek gai honetan zentzaraztea. Entzun ondo esango dudana, entzun argudioak, eta ez desbideratu arreta hurbileko beste gai batzuetara, orain ez baikara horietaz ari. Begira, gauza bat da Administrazioaren lanpostu jakin batzuetan beharrezkoa izatea euskaraz jakitea, Administrazioarekin harremanak euskaraz izan nahi dituzten herritarrei erantzuteko, eta beste gauza bat da Administrazioko langile guztiei inposatzea. Ulertzen duzue hori, ala ez duzue ulertzen? Gauza bat da euskara sustatzearen alde egitea, eta bestea hizkuntza inposatzeko politikak ezartzea. Bi gauza ezberdin dira. Horregatik diot ekimen hau hizkuntza-talibanismoaren kontrakoa dela, hizkuntza inposatzeko politiken kontrakoa, eta askatasunaren aldekoa. Ez dugu euskara zalantzan jartzen edo zapaltzen; ez dago esan beharrik, ez genuke esan ere egin behar. Politika jakin batzuk ari gara zalantzan jartzen, Euskadin beren lana ezin hobeki egiteko euskara behar ez duten milaka herritarren aurka Euskadin ezarri diren eta oraindik ere ezartzen diren hizkuntza-politika horiek, hain zuzen. Ulertzen duzue hori, bai ala ez? Hori da kontua. EH Bilduren ordezkaria frankismo-garaian euskararen aurka egin ziren zentzugabekeriez aritu da. Egia da, sekulako astakeriak egin ziren euskararen aurka, eta hizkuntza-eskubideak urratu ziren, dudarik gabe! Ederki. Orain, ordea, XXI. mendean euskara milaka herritarri bortxaz ezartzeko egiten ari diren inposizioez ari gara! Eta nik orduan sailburu zen Urgell andreari gai honen harira eginiko galdera errepikatuko dizut, kasu zehatzak gogorazi bainizkion, adibide zehatzak. Esan nion zenbait langile publikori euskararen ezagutza eskatzen zitzaiola, nahiz eta hizkuntza jakitea ez izan beharrezkoa beren lana primeran egiteko: A ereduan atzerriko hizkuntza bat irakasteko euskara jakitea eskatzen zaien ordezko irakasleak, A ereduan gaztelaniaeskolak emateko euskara jakitea eskatzen zaien ordezko irakasleak; Gaztelania eta Literatura gaztelaniaz emateko, atzerriko hizkuntzan ematen diren gaiak irakasteko eta atzerriko hizkuntzak irakasteko euskara jakitea eskatzen zaien ordezko irakasleak. Adibidez, hor dugu errusierako jatorrizko irakasle bat, Errusian Frantses Filologiako ikasketak eginak eta Espainian errusierako agiria aterata dituena; ezin da, ordea, Hizkuntza Eskola Ofizialean errusieraeskolak emateko ordezkoen zerrendan sartu, euskaraz ez dakielako, gaztelaniaz primeran egiten duen arren. Kasu zehatzak dira, ageri-ageriko urraketak dira. Hor dugu orkestra-zuzendari bat ere –zegokion batzordean hitz egin zuen, gainera–; eskarmentu handia eta ezagutza egiaztatuak zituen orkestra-zuzendari aritzeko, baina bere lanpostua galdu zuen euskaraz ez zekielako, nahiz eta inoiz ez zuen behar izan bere lana primeran egiteko. Eta Administrazioaren adar guztietako behin-behineko funtzionario pila batek, beren lanpostuek ez dutenez nahitaezko hizkuntza-eskakizuna lortzeko datarik ezarrita edo data hori igaro gabe dutenez, ezin izango dute beren burua aurkeztu beren lanpostua lehiaketara ateratzen dutenean, nahiz eta beren lana primeran egin duten orain arte. Kasu zehatz horietaz ari gara. Hor ditugu Euskaditik alde egin behar izan duten milaka herritar, hizkuntza bat inposatu nahi izan zaielako, lehen frankismo-garaian egin zen bezalaxe –zuk esanda bezala, euskaraz hitz egin nahi zuten pertsonen hizkuntzaeskubideen kontra joanda–. Hor dugu –eta ez dut uste hauek arrazoi teknikoak direnik– emakume gor-mutu bat; sukaldeko laguntzaile-lanetan jarraitzeko hizkuntza-eskakizuna eskatzen zaio, eta ezin daaurkeztu ere egin, ulertuko duzue zergatik. Kasu horiek gertatu egiten dira, gertatzen ari dira. Ez gara 1923ko kontuez ari; 2013ko kontuez ari gara. Kasu zehatzak dira, eskubideak urratzen zaizkien milaka euskal herritarren kasuak. Ulertu nahi duzu hori, bai ala ez? Horretaz ari gara. Egoera hori, beraz, hizkuntza-bazterkeriak ari da eragiten, eskubide-urraketak… Hemen oso ondo ezagutzen ditugun milaka pertsonak (lankideak, lagunak, senideak…) alde egin behar izan zuten euskara eskatzen zitzaielako euskaraz jakin gabe primeran egin zezaketen lanpostu baterako. Horretaz ari gara, herritarren aurkako hizkuntza-inposizioez. Zuek ez duzue halako kasurik ezagutzen? Informa zaitezte, arren, hona hitz egitera etorri baino lehen. Horrenbestez, eskubideez ari gara, urte askoan (gehiegian) benetan gaizki pasatu duen jendeaz. Eta, hala, beste erdibideko zuzenketa bat aurkeztu dute orain Jaurlaritzari berriz eskatzeko hizkuntza-eskakizunen egokitasuna azter dezala. Baina hori 2010ean onartu ez zen ba! Non da azterlana? Zer egin du sozialisten Jaurlaritza urte hauetan guztietan? Ezer ez, ez du ezertxo ere egin. Eta oraingo Jaurlaritzak are gutxiago egingo du. Non da azterlan hori? Gainera, kontua ez da azterlan hori aurkeztea. Kontua da hizkuntza-ezagutza handiegiak eskatzerik ez dagoela behar ez dituen jendeari. Horretaz ari gara. Ez gara ari duela laurogei urte gertatu zenaz, orain gertatzen ari denaz baizik. Behar ez duten hizkuntza-eskakizun bat ez izateagatik lanpostu bat lortzerik izan ez zutelako edo galdu zutelako alde egin behar izan zuten milaka lagun horietaz ari gara. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_668 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Beraz, labur esanda, amaitzeko, berriz esango dut legez besteko proposamen hau hizkuntza-talibanismoaren kontrakoa, hizkuntza-inposizioaren kontrakoa eta askatasunaren aldekoa dela. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_669 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | "Azkenean heldu da nire txanda. Erakusmahaiaren beste aldean emakume bat, eskuan zigilua markatzekoa duela. Ume jaioberrien diru-laguntzez galdetu diot. '¿Cuándo nace el niño?', galde egin dit. 'Es una niña', erantzun diot. 'Eso no importa, para los papeles es lo mismo". Erantzuteko gogoaz geratu naiz paperak egiteko agian bai, baina bizitzarako ez dela berdin eme edo ar jaiotzea. "Eman didan informazio-orriarekin kalera irten naiz eta han kanpoan, besoak jaso ditut nire besape izerditsuak freskatzeko, eta bat-batean nire burua horrela ikustean, lapurreta bat etorri zait burura, 'Eskuak gora, hau atraku bat da!' eta arma niri zuzenduta dagoela sentitzean, pentsatu dut zergatik erantzun didan gazteleraz, nik euskaraz galdetu badiot. Agian paperak egiteko berdina izango da, baina ez ordea bizitzarako". Karmele Jaio, Hizkuntzaren Keinua, Lapurreta, 2012 urtean. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_670 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Con su permiso, desde el escaño. Tira, lehenik eta behin, nire aurretik hitz egin duten bozeramaileei eta, batez ere, Talde Popularreko proposatzaile eta ordezkariari esan nahi diet egokitasunari buruzko azterlana egitea eta euskal administrazio osoko lanpostu-zerrendekin lan egitea ez dela lan erraza edo samurra, eta ez pentsatzeko berehala egin daitekeenik. Egia da Legebiltzarrean eskatu zela, baina egia da, halaber, Jaurlaritzaren sail guzti-guztiek lan egin behar dutela horretan, Hizkuntza Politikara eraman… Eta, beraz, horregatik dago azterlan hori bukatzear, eta horregatik eskatzen dugu Ganberara ekartzeko. Gobernu sozialistak ezer ez zuela egin esan duzu zuk, Barrio jauna, baina ez ni ez nago batere ados. Asko egin genuela uste dut nik. Egia da mantso egiteko bidea dela, baina Gobernuak enplegueskaintza publikoetako euskara-betekizunak modulatu egin zituen, indarreko legearen barruan. Eta logika hutsari erantzuten dion zerbait lortu zuen. Aipatu dut jada, baina berriz esango dut: hizkuntza-eskakizunaren ziurtagiria duenak hura erabiltzea. Hau da, ez dezagun gastu bikoitza egin, nahiko paradoxikoa baita: eskakizuna behar dudanez, eskakizuna aterako dut, lanpostutik aterata eskoletara joateko maiz (langile publikoen eskubidea da hori)… Ziurtagiria herri-aurrekontuen kontura atera ondoren, paradoxikoa da gero lanpostuan ez erabiltzea eta Administrazioak itzulpen-gastuei erantzun egin behar izatea. Orain, lehen aldiz, Eusko Jaurlaritzak itzulpen ofizialen politika bat du, eta, lehen aldiz, ziurtagiria duenak euskaraz jardungo du bere lanpostuan, bere lanpostuaren beste edozein eskakizun bezalaxe erabiliko du euskara. Nik uste dut hizkuntza-eskakizunen azterketa etorriko dela, eta heldu ahal izango diogula. Aztertu eta ordenatu egin beharko dira lanpostuaren gaur egungo premiei erantzuteko, baina etorkizuneko premiez ere pentsatu beharko dugu, edo pentsatu beharko du gobernuak. Izan ere, lanpostuen zerrendak eta funtzio publikoa konplexu samarrak dira. Bata bestearekin lotutako pieza asko dituzte. Bat mugituz gero, besteak ere mugitu egiten dira. Eta, beraz, euskal funtzio publikoaren hurrengo legean funtzionarioen mugigarritasunaren gaia jorratu behar badugu, malgutasun nahikoa eman beharko diegu pertsona batek duen hizkuntza-eskakizun horrek lanpostu baterako baino gehiagotarako balio izan dezan, Jaurlaritzak dituen unean uneko premien arabera. Beraz, egiteko honi lasaitasunez, patxadaz eta irizpide batzuei jarraituz heldu behar zaio. Horrenbestez, etor daitezela azterlanak lehenik, batzorde tekni- koak azter ditzala, eta guk irakurri… baina kontuan izanda, halaber, zer-nolako euskal administrazioa nahi dugun etorkizunerako eta zer-nolako langile publikoak behar ditugun etorkizuneko euskal administrazio horretarako, langileen mugigarritasunerako eginkizun horiek erraztu ditzaten, logika hutsezkoak baitira eta beharrezkoak, eraginkortasun ekonomikoak frogatu digun eran. Izan ere, zerbitzu batzuetan langileak gora begira daude eta beste batzuetan lanez lepo, eta ezin dugu ezer egin. Eta, nire ustez, Administrazioak pentsatu egin behar du kontu horietaz guztiez, nahiz eta, egia esanda, duela hogeita hamar urte ez ziren zalantzan jarri ere egiten. Besterik gabe, eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_671 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MENDIZABAL MENDIZABAL | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. El artículo 42 del Decreto 86/97 cita el régimen de exenciones, y cuando usted, señor Maneiro, ha citado a una persona sordomuda, pues, estaría exenta del cumplimiento de los perfiles lingüísticos, según ese artículo. Eta gainera, gero aipatu duzu Errusiako filologo bat eta Basabe jauna Aralarko legebiltzarkidea izandakoa gogorarazi didazu, zeren berak galdetuko lizukeen: ¿Podría ser profesora de ruso en una escuela oficial de idiomas, si esa persona no supiera castellano? Besterik ez. Euskal Herria Bildurekin harremanetan ibili gara erdibidekoa lortu nahian, baino ezinezkoa izan da. Zuk esan duzun bezala, Breñas andrea, Bilduk, zuk proposatutako testuan esaten baitzitzaion Jaurlaritzari nola egin behar zuen normalizazio-plana eta gure ustez ez da hori Legebiltzarraren egitekoa. Gobernuak egin behar du eta behin egindakoan, Legebiltzarrean eskura jarri behar du eta orduan tokatzen zaigu guri horren gaineko jarrera zehaztea. Hori puntu batean. Gainera, Gobernuari dagokio normalizazioplana egitea eta ez herri-administrazioko gainerako erakundeena. 86/97 Dekretuak esaten duen bezala, gainerako administrazioek beren erabilera-planak egiteko eskumena dute. Jakina, Jaurlaritzak emandako irizpideak kontuan hartuta, ezta? Horrez gainera esaten zenuten zuen testuan arduradun politikoen betebeharrak aipatu behar zirela. Eta espezifikazio hori bakarrik sartu behar al da planean?, esaten dugu guk. Hori baino gehiago hartu behar dira kontuan eta Gobernuari dagokio hori zehaztea. Eta azkenik euskaldunen hizkuntza-eskubideak bermatzea eskatu nahi zenioten Gobernuari eta hori legedian dago ezarrita eta lehen txandan aipatu ditut Euskararen Legea eta beste dekretu batzuk, eta ez noa luzatzera ildo horretan. Bukatzeko esan, orain artekoa sendotzea dela egin beharrekoa eta horrekin batera aurrera egitea, etenik gabe baina geldialdirik gabe. Eta EAJ ez da jarrera neutroan kokatu, ezta gutxiago ere, 30 urte bete berri ditu Euskararen Legeak eta 30 urte hauetan EAJ lanean aritu da lege horrek emandako babesean. Hori ez da jarrera neutroa edukitzea, eta hemendik aurrerakoa ere ez da jarrera neutroa izango gurea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_672 |
10 | 16 | 07.03.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, gizarte-ekonomiari buruzko komunikazio bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, ganberaburu andrea. Eserlekutik arituko naiz, zure baimenarekin. Gu bat gatoz Maneiro jaunak aurkeztu duen legez besteko proposamen honekin, abisutzat balioko duelakoan. Nik uste dut, Mendia andrea, zure gobernuaren agintaldian aukera izan zenutela aurreko gobernuek presaka eta gauzak urrunegi eramanda egindako planteamendu hura arrazionalizatu eta egokitzeko, eta galdu egin zenutela aukera hura. Eta aldaketarako aukera hura ez zenuten baliatu, ikusita zer bide oker hartu zuen: inposiziorako bidea, eta, batez ere, bizitza osoan erabili beharrik izango ez zuten zerbaitengatik beren itxaropenak zapuztu zitzaizkien hainbeste lagunen etsipena zekarren bidea. Eta, orain, moderatzeko eta arrazionalizatzeko izandako aukera hura galdu izanaren ondorioak jasango ditugu. Baina, tira, guk ahaleginetan jarraituko dugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_673 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakaria, sailburuak, legebiltzarkideok, arratsalde on. Hasi aurretik, ez dut ahaztu nahi eta gaur bere izena asko aipatu denez, agur eta ohore Hugo Chávez. (Txaloak) Duela egun batzuk Legebiltzar honetan beste formazio politiko bateko bozeramaileak esan zuen EH Bilduk eztabaida parlamentarioak serioago hartu behar zituela. Baieztapen horren aurrean, norbaitek pentsa dezake gure taldeak ez duela hemen egoteko gaitasunik; baina Legebiltzar honek kalea eta gizartearen maila berean dago… | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_674 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Baina hori ez da nire errua… | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_675 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | EH Bildu mira a los ojos y acompaña a los que luchan por satisfacer las necesidades vitales básicas; otros, en cambio, optan por mirarles por encima del hombro. Izan ere, motibazio hori izango da Euskal Herria Bilduren gidari, bai erakundeetan –gaurkoak bezalako ekimenekin–, bai kalean, dela manifestazioekin eta eskariekin bat eginez –adibidez, larunbat honetan Bilbon eta Iruñean egingo direnekin, edo datorren larunbatean ere Bilbon, Gune sozialak deituta–, dela gure errespetua eta begikotasuna azalduz Zaramaga auzoko Asisko San Frantzisko elizan zenbait gazte gasteiztar egiten ari diren itxialdiarekiko eta haiek mugiarazten dituzten motibazioekiko. ¡Ánimo, jóvenes! Porque el debate que hemos traído hoy aquí es el debate de esos trabajadores que luchan por el empleo y la dignidad. Entre muchos otros, y por citar algunos, ABB Galindo, Alfa, ArcelorMittal, CAF, Cinfa, Cementos Lemona, Corrugados de Azpeitia, Holtza, Eusrest, Laminaciones Arregui, Panda, Susundegui o TS Fundiciones, entre otros. Mantienen una actitud positiva y comprometida para salvar sus puestos de trabajo, una actitud contraria a los recortes, a las reformas, a las imposiciones; en definitiva, una lucha por un pueblo y una vida dignos. Izan ere, euskal langile horiek bizi duten egoera ez da kasualitatea, ezta haien enpresaburuen kudeaketa txarraren ondorio ere. Egoera horren atzean, logika bat dago, logika maltzurra, izan ere: logika kapitalista. Garai batean, Marxek –Ganbera honetako baten batek entzuna izango du agian, ez askok baina– adierazi zuen sistema kapitalistak langile-gaindikina sortzen zuela, eta erreserbako armada industriala deitzen zion horri. Langile-gaindikin horrek kapital-metaketa bermatzen die inbertitzaileei. Zenbat eta langabe gehiago egon, zenbat eta pertsona gehiagok behar izan soldata bat bizirauteko, orduan eta errazago dute sistemaren kudeatzaileek eskulana merkatzea, jendea kaleratzea eta langile guztien lan-baldintzak okertzea. Horregatik egiten zaizkigu gaur egun hain ohikoak eta kezkagarriak kaleratzeak, EEEak, erreformak eta antzeko terminoak. Baina horiek ez dira krisi baten sintoma; izatekotan, eskala handiko lapurreta programatu baten froga dira. Lapurrek eta konplizeek izenabizenak dituzte, baita biktimek ere. Horietako asko aipatzen ditugu haien enpresak aipatzen ditugunean. Beste batzuek, berriz, izen zehatzak dituzte; adibidez, José Antonio Diéguezek, haren kaleratzeaz arduratzen zen segizio judizialak haren atea jo zuenean bere burua leihotik bota zuen Bilboko biztanleak. Murrizketak zergatik egiten zaizkie beti soldatei, gizarte-laguntzei, osasungintzari, hezkuntzari, gizarte- politiken muinari, eta inoiz ez bankuei emandako laguntzei eta estatuak enpresei ematen dizkieten hobariei? Zergatik egin dira hainbeste lan-erreforma, hain fruitu gutxi eman badituzte? Izan ere, zein da lan-erreformen gidoia? Enpresa handiek, zeinak Espainiako gobernuek bultzatutako espekulazio-libertinajean lokazten baitira, dirua zor diete bankuei. Bankuek, berriz, likidezia-krisian betebetean sartuta daudenez, diru hori itzultzeko eskatzen dute. Horretarako, presidentearengana jotzen dute, denek batera, dela Rajoyrengana, dela Zapaterorengana, eta presidenteak –nola ez, bada–, jaramon egiten die haien erreguei, eta, horretarako, bankuak erreskatatzen ditu diru publikoarekin edo kaleratzeak, itxierak eta EEEak errazten dituzten lan-erreformekin; beraz, espekulatzaile handiek kontuak eguneratzen dituzte, beren lagun diren bankuekin. Horixe da errealitatea. Horrekin batera, pentsio-sistema desegin egiten dute, pentsio-funts pribatuen mesedetan, osasungintza eta hezkuntza pribatizatzen dituzte, koordainketa ezartzen dute, gizarte-laguntzak murrizten dituzte, eta laguntzen hartzaileak kriminalizatu egiten dituzte. Horiek eta beste hainbat neurrik biktima bakarra dute: herri xehea. Dagoeneko lortu duzue EAEn 178.000 langabe baino gehiago egotea; sekulako marka. Bejondeizuela. Haien erdia, ia 100.000 lagun, langabezian egotea eta batere laguntzarik ez jasotzea lortu duzue. Bejondeizuela horregatik ere. Autonomia-erkidego honetako langabezia-tasa aspaldiko mailarik altuenean egotea lortu duzue, eta eskualde batzuetako egoera bereziki larria da; Ezkerraldekoa, adibidez. Horregatik ere eskerrak ematen dizkizuegu. Gainera, kontratuen % 92 aldi baterako kontratuak izatea lortu duzue, ez kontratu mugagabeak. Hori zen azken lan-erreformaren helburua. Hori guztia, gainera, Eusko Jaurlaritzaren lankidetzarekin, sindikatu-mugimenduaren 35 orduko lanastearen eskaera historikoa murriztea eta desegitea erabaki baitu. Erreforma honek eragingo dituen albokalteez hitz egiten diguzue; kasu honetan, milaka albokaltez. Beste hainbat gauza ere aipa genitzake; Mendekotasun Legea ez garatzea, emakumea etxera itzultzea akritikoki onartzea, eta lana eta enplegua gauza bera ez direla ez ulertzearen tontokeria izugarria. Izan ere, emakumeek beren bizitza guztian egin dute lan, baina ez dute lortzen enplegu ordaindurik. Errezeta horiek jartzen dizkigute mahai gainean, eta horiek dira men egitearen, doitzearen, zorraren eta defizita murriztearen datu gordinak. Zer da? Austeritatea edo austerizidioa? Por todo ello, EH Bildu plantea una enmienda de totalidad a este modelo capitalista que está pade- ciendo Euskal Herria. Exigimos, a tal fin, la soberanía, para construir una realidad diferente de la que nos ofrecen los mercados y los gobiernos sumisos. Por eso, planteamos un espacio vasco de relaciones laborales, porque es un derecho de todos los pueblos decidir cómo se organizan económicamente, socialmente y políticamente. Porque en Euskal Herria estamos en condiciones –por lo que al modelo sindical y social se refiere– de conseguir un modelo laboral más justo y solidario, que, acompañado de la solidaridad internacionalista, puede convertirse en referencia para otros países. Izan ere, Euskal Herriko langileriak ez du zerikusi handirik estatu espainiarreko elite politikoekin, ustelekin, kleptomanoekin, maletazale eta gutun-azalzaleekin. Bestelako biderik badago… Bai, kleptomanoak eta maletazale eta gutun-azalzaleak. Horixe da errealitate tristea. Zuek, Alderdi Popularreko jaun-andreok, beste marka historiko bat hautsi duzue. Hainbeste enplegu suntsitzea lortu duzue, non zuen diruzaina bera ere Inem-eko ilaran egon baita. Horiek dira zuen lorpen handiak. Dena den, beste bide bati ekiterik badago, inposiziorik gabeko bide bati, noiznahi eta nonahi patronalarekin bat egin ordez langileekin bat egiten duen bide bati. Bide horiek hasi dira jorratzen, Gipuzkoako Foru Aldundiak, adibidez, egoitzen eta eguneko zentroen gatazka desblokeatzeko bitartekari gisara jardunez eta langileekin bat eginez, eta Adegiri hortzak erakutsiz. Bide berriak jorra daitezke, halaber, sindikatuekin langileentzako hitzarmenak adostuz, negoziazio serio eta zorrotz baten bidez, ez beste termino batzuetan disfuntzio deituko litzaiokeenaren bidez, kasu honetan negoziazio goiztiarra, zeinak ez baitu akordiorik lortu sindikatuekin Funtzio Publikoaren Sektore Mahaian. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_676 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Matute jaunaren hitzaldi sutsu eta ozenaz harago, pare bat aipamen egingo ditut haren jatorrizko legez besteko proposamenari buruz, baita justifikazioan esan duen gauzaren bati buruz ere. Matute jaunak zioen –bere legez besteko proposamenaren justifikazioan– enpleguaren eta lanbaldintzen aurkako erasoak garrantzi handiko gizartearazo bat direla eta gizarte osoaren aurkakoak direla. Horretan ez gaude ados. Ez dut uste gizarte osoaren aurkako erasoa direnik, baizik eta gizarteko ahulenen aurkako erasoak, batez ere. Hori da, hain zuzen, azkenaldian jasaten ari garen drama: gizarteko ahulenen aurkako erasoak eta murrizketa sozialak. Bestalde, langile jakin batzuei elkartasuna eta babesa azaltzeaz harago, edo joan behar genukeela iruditzen zaion manifestazio batzuetara gonbidatzeaz harago, ezin atzerakoiagoa da Matute jaunak eta EH Bilduk 3. puntuan planteatzen dutena. Aurrerapenaren izenean egiten bada ere, ezin atzerakoiagoa da 3. puntuan planteatzen duzuena. "Kanpoko inolako esku-hartzerik onartu gabe eta bertako eragileek erabakitakoari erabateko lehentasuna emanez, Estatuko inposaketen gainetik" esaldia zentzugabekeria bat da, eta gaur entzun dugun gauzarik atzerakoiena da. Gaur entzun dugun gauzarik erregresiboena eta atzerakoiena da. "Uki itzazue besteak, uki itzazue besteak, baina ez gaitzazue gu ukitu" esatea bezala da. Hori da EH Bilduren jarrera, eta ezin atzerakoiagoa da, aurrerapenaren banderan biltzen baduzue ere zeuen burua. Elkartasunik eza da, besterik ez. Izan ere, EH Bildu aitzindari duten nazionalismo grinatsu horien leloa, "Ez gaitzazue ukitu gu, uki itzazue besteak", ahulenen aurkako murrizketa sozialak bultzatzen dituen motor ideologiko beraren zati da. Oinarrian, gauza bera da: babestu dezagun geurea dena; egin diezaietela eraso besteei, eta urratu daitezela ahulenen eskubideak, ez baitira gutarrak. XXI. mendean, hori da gauzarik atzerakoiena, eta, bistan denez, Ganbera honetako gauzarik atzerakoiena diskurtso hori eta EH Bildu izeneko legebiltzar-taldea dira. Planteamendu politiko hori zeharo atzerakoia da: "Uki itzazue besteak. Gu hemen gaude, gure mugetan; babestu dezagun geurea dena, baina ahaztu gaitezen besteez". Eta ni ezkerra internazionalista zelakoan! Bada, bistan denez, ez. Nazionalismoan biltzen denean, nazionalismo amorratuaren, protekzionismoaren eta ahal duenak salba dezala bere buruaren (salba gaitezen gu) nahasketa horretan, hori da gauzarik atzerakoiena. Egia esan, krisi ekonomiko oso latza ari gara bizitzen eta jasaten, aurrekontu-estutasunak, batez ere ahulenen aurkako murrizketa sozialak, kaleratzeak errazteko eta merkatzeko lan-erreformak, langileak kaleratzea, EEEak, enpresen itxierak…; laburbilduz, bidegabekeria izugarriak. Horren aurrean, EH Bilduk ekarri digun planteamendu zeharo atzerakoiari osoko zuzenketa bat jarri diogu. Guk planteatzen genuen Legebiltzar honek elkartasuna eta babesa azaltzea azkenaldian lana galdu duten langile guztiei, esparru batean edo bestean eta gobernu batek edo beste batek bultzatutako murrizketa sozialek eragin dieten herritar guztiei, eta lan- eta bizibaldintza duinak lortzeko edo haiei eusteko egunero borroka egiten dutenei. Bigarren puntuan, Eusko Jaurlaritzari eta Espainiako Gobernuari eskatzen diegu har dezatela konpromisoa, eta Legebiltzar honek ere har dezala konpromisoa, enplegua sortzeko politikak aldezteko, ongizateestatuaren alde egiteko, eskubide sozialak babesteko, murrizketa sozialak geldiarazteko, gutxien dutenei lehentasunezko arreta emateko, herritar ahulenak babesteko, eta horretarako guztirako politika solidarioak aplikatzeko, Matute jauna, politika solidarioak eta krisiaren aurkako politika bateratuak, ezer konpontzen ez duten politika etxezulo eta ikuspegi laburrekoen ordez. Hori dio gure osoko zuzenketak: politika solidarioak, denok elkarrekin ateratzeko krisitik. Beraz, elkartasuna eta berdintasuna. Ahal duenak salba dezala bere burua planteatzea, alegia, salba gaitezen gu eta hondoratu daitezela besteak, Legebiltzar honetan entzun den gauzarik atzerakoiena da, Matute jauna, gainerako legebiltzarkideoi belarrira oihu egin badiguzu ere. Beraz, hori da gure osoko zuzenketa. Azkenean, erdibideko zuzenketa batera iritsi gara Euzko Abertzaleak eta Euskal Sozialistak taldeekin, eta espero dugu zuzenketarik aurkeztu ez duten gainerako taldeek ekimen honen alde bozkatzea. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_677 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Arratsalde on, jaun-andreok. Matute jauna, ekarri duzun ekimena idaztean bazenekien ez zuela atxikimendu handirik lortuko, idatzita zegoen moduagatik eta zuk oso ongi ezagutzen duzulako indar-korrelazioa. Horren erakusgarri da ezen, zu izanik proposatzailea, ez duzula inolako akordiorik bilatu, ziurrenik, zuzenketak ikusita, zu zeu konturatzen zinelako adostasun-aukerak oso urrun zeudela. Sozialistok langileen alde gaude, jakin ezazu hori. Lana galdu duten langileen alde gaude, nekez lortutako eskubide asko galtzearen truke lana kontserbatzen dutenen alde, beren izena paper batean dardarka egon arren –Cernudak esango lukeen bezala– beren lana kontserbatzen dutenen alde; azken finean, langile guztien alde, euskaldunak izan ala ez. Adibidez, Eroskiren filiala den Caprabokoak, haiek ere kalera joango baitira. Ez dira hemengoak, baina langileak dira, ezta? Beraz, guk errespetatu egiten ditugu ekimena –nola ez bada–, hura aldezten duen ikuspuntua eta daukazuen jarrera, baina, hara, sozialiston tradizioan eta kulturan, erakundeak denonak dira (langileenak, enpresarienak), eta, horrenbestez, uste dugu hain adierazpen partzial bat ez dagokiola erakundeek izan behar duten izaera orokor eta unibertsalari. Hori dela eta, zailtasun handiak ditugu zure ekimena planteatu duzun bezala sinatzeko. Izan ere, zuk esan duzu, hain zuzen, krisia ez dutela langileek eragin, eta agerian utzi duzu ekonomia produktiboa ere ez dela enpresaburuen kontua izan. Hau da, krisia denok ari gara ordaintzen, herriak, batzuek eta besteek. Beraz, gaur egun ekonomian ageri diren zailtasunen iturria da, ondo esan duzun bezala… Izan ere, sinetsi edo ez, ados gaude, hainbat gauzatan, diagnostikoari dagokionez; ez pentsa adostasunik eta parekotasunik ez dagoenik; gertatzen dena da, hain zuzen, kutsu politiko-ideologikoa duten gai batzuen ondorioz lortezinak direla akordioak. Gero aipatuko ditut gai horiek. Gure zuzenketan, elkarrizketa sozialerako mahaia eratzea eskatu dugu. Zergatik? Patxadaz aztertu dituzun eta munta horretakoak diren arazo horiei aurre egiten dien gizarte batek… Arazo horiei denok batera ekin behar diegu; talka-oste bat izan behar du. Alegia, ezin da irteera partzial bat izan, edo zati batena bakarrik, nahiz eta arrazoia alde izan, arazoak ez baitaude borondate hutsaren edo erabakitasun hutsaren mende; irismen ia harrapaezina dute. Beraz, erakundeek, klase politikoak eta jarduera politikoak izen ona galdu duten egoera honetan –ondotxo dakigu hori–, konfiantza edo esperantza-apur bat sortzeko modu bakarra da, hain zuzen, indarrak batzea eta adostea. Hori ez da erraza; ez dugu uste elkarrizketa sozialerako mahai batek botere taumaturgikoak dituenik berez, ez, baina, esparru horretan, alde batek eta besteak ahalegina egiteak eta arazoak ulertzeak emaitzaren bat ekar dezake. Bestalde, elkarrizketa sozialerako mahaia aipatzen dugu, hori delako erabakitzeko euskal esparrua. Hau da, tresnak ditugu, Lan Harremanetarako Kontsei- lu bat dugu, eta noizbait antolatu beharko den mahai hori dugu. Mahai horretan, hain zuzen, ez da inolako sorginkeriarik egingo, baina euskaldun jentilizioa erabiltzeak bakarrik ez du talisman gisa funtzionatzen. Benetan funtzionatzen duena eta eraginkorra dena borondatea da, grina, norabait iristeko gogoa, nahiz eta horrek berez ez konpondu gauzak. Esaten zenuen batzuek zalantzan jartzen dutela Bilduk hemen egon behar lukeenik. Guk ez, zaude ziur. Guk ez. Are gehiago, oso pozik gaude hemen zaudetelako. Baina esan nahi dizut etorkizunean –laster, espero dut– Sortuko idazkari nagusia izango denak mobilizazioez gain beste aukera batzuk eraiki behar direla esaten zuela. Hori pixka bat gehiago kostatzen da. Karlos Marx eta haren erreserbako armada ere aipatu dituzu. Egia da batzuek gainbehera etorrita dagoela uste dutela, baina haren analisietako batzuek indarrean diraute oraindik. Haren ikasleetako batek ere, Vladimirrek, badu funtsezko testu bat; besteak beste, haur-gaixotasunarena (ezkertiartasunaren eta komunismoaren haur-gaixotasunarena). Uste dut interesgarria litzatekeela zuek horretaz guztiaz gogoeta egitea. Hori dela eta, adostasun eta akordio horietara iristen saiatzen gara, lortu nahi dugunaren ataria besterik ez diren akordioetara alegia, hots, elkarrizketa sozialerako mahai hori elkartzea, biltzea, ahal bada indar sozial eta eragile ekonomiko guztiekin, eta, hortik aurrera, gaur ditugun arazo hauentzako aringarri batzuk behintzat begiztatu ahal izatea. Ez dira konponbide orokorra eta unibertsala izango, baina erakutsiko dute benetan aurrera goazen gizarte bat garela (herri bat garela, zuei horrela esatea gustatzen zaizue eta). Azkenik, egungo Eusko Jaurlaritza gaitzetsi duzu, baina deigarria egiten zait kolore bereko gobernu bat babestu izana hamar urtez, eta, bat-batean, hain oldartsu eta hainbesteko gorrotoarekin jokatzea. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_678 |
10 | 16 | 07.03.2013 | AIARTZA ZALLO | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Señora presidenta, señor lehendakari, señor consejero, parlamentarios, buenas tardes. Azken datuak oso latzak dira, dudarik gabe. Langabeziak nabarmen egin du gora Euskadin. Duela gutxi arte entzuten genuen krisiaren bukaeran geundela. Oraindik gogor jo gaitzakeela, oso gogor jo ere, ohartu behar dugu, ordea. Ondorio ekonomiko larriez harago, krisi honen ondorioz motibazioa galtzen ari dira jendea eta familiak. Hori dela eta, behar-beharrezkoa da egoera honen ondorioak zuzenen jasaten dituztenei gure elkartasuna eta babesa helaraztea. Hala ere, Euzko Abertzaleak taldeak uste du pertsona horiek benetan merezi duten babesa dela ahalik eta epe laburrenean konponbideak sortzeko lan eginez erantzutea. Une hau ez da salatzeko bakarrik, protestak egiteko bakarrik. Egoera badakigu zein den, diagnostikoa egina dago, eta errezeta denon laguntzarekin bakarrik idatz daiteke, elkarrizketaren bidez, adostasunaren bidez, negoziazioaren bidez, konponbide adostuak bilatuz, konponbidearen erdigunean pertsonak jarriz. Horretarako, Euzko Abertzaleak taldeak ezinbesteko tresna gisa definitzen du gure errealitatera egokitutako neurri zehatzak hartuko dituen enplegu-plan bat izatea. Gure ustez, enplegu-planak gustu txarreko parodia gisa definitzea –definizio hori erabili da egunotan–, oro har, arduragabekeria bat da, zalantzarik gabe. Horren ordez, zer? Non daude egoera hau konpontzeko bestelako planteamendu serioak? Zer aukera ematen diegu konponbideei, neurri zehatzak aurkeztu baino lehen gaitzetsi egiten badira? Erraza da, Matute jauna, oso erraza. Eta ez naiz ari konponbideaz, oso zaila baita. Esan nahi dut oso erraza dela zure bide desberdin hori hitzaldi hutsekin eta erantzunik gabeko gaiekin betetzea. Baina, arduratsua ote da? Horra hor galdera. Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_679 |
10 | 16 | 07.03.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ekimenaz hitz egiten hasi aurretik, eta hura aurkezteko hitz egin aurretik, lehenik eta behin langabezia aipatuko dut. Uste dut horretan bakarrik gaudela denok ados gaur hemen; izan ere, langabezia da, zalantzarik gabe, gure herrialdeko ekonomiak aurre egin behar dion eta konpondu behar duen arazorik handiena. Gaur egun, Espainiak eta Euskadik Euroguneko tasarik altuenetakoa dute, eta, horregatik, uste dut erakunde guztiok neurriak hartu behar ditugula etengabeko langabe-jario hori geldiarazteko, eguneroegunero Inem-eko zerrendetan sartzen diren pertsonen zorigaitz horiek geldiarazteko. Baina bistan da, hala- ber, egoera hau ez dela berez sortu, aurrekariak badaudela, ahaztu ezin diren aurrekari eta arduradun batzuk. Guk ez ditugu erantzukizunak saihestu nahi, ez. Zalantzarik gabe, Alderdi Popularrak eta Mariano Rajoyren Gobernuak egin ez dutena da erosokeriaz gobernatu, jatorkeriaz gobernatu, atsegin izanez gobernatu, baizik eta errealismo politikoz jokatu behar da eta jokatu da, ezinbestekoa baita egungo egoeraren analisi zorrotza egiteko. Izan ere, hilzorian, galzorian eta txoke-tratamendu terapeutiko bat aplikatzeko beharrarekin aurkitu zuen Gobernuak ekonomia. Pilatutako eta Espainiako egungo Gobernuak oinordetzan hartutako datu negatiboen zerrenda amaiezina litzateke. Baina, hizkera terapeutikoa erabiliz, ez da zauria zirikatu behar, baizik eta denon artean lan egin behar dugu hura ixteko, josteko eta orbaintzeko, eta herrialdeko ekonomia kolpatua suspertzeko eta hazkunde ekonomikoaren eta enplegu-sorreraren bidea berreskuratzeko. Ikuspegi horretatik eta espiritu horrekin egin zituen Alderdi Popularraren Gobernuak agian demokraziako murrizketa ekonomikorik handienak izan direnak. Gobernuak egiturazko erreforma batzuk onartu eta aplikatu ditu, nahiz eta aitortu duen, esan dudan bezala, oso gogorrak direla, baina behar-beharrezkoak. Egindako ahaleginaren ondorioz, nabarmen jaitsi da defizit publikoa, eta merezi du hori baloratzea eta aitortzea, baina aintzatespenik handiena herritar guztiek merezi dute, jasan behar izan duten sakrifizio kolektiboagatik. Iazko otsailean, lan-erreforma onartu zen. Espainiako lan-merkatuak desdoitze eta desoreka handiak zituen, eta zuzendu egin behar ziren, gure lanmerkatuan malgutasunik eza eta zurruntasuna baitziren nagusi, eta erreforma sakon bat behar baitzuen malgutasun handiagoa lortzeko. Lan-esparru horri esker, zenbait enpresa etorriko dira gure herrialdera, eta lanpostuak sortuko dituzte. Horrez gain, lan-erreforma honek suspertzearen oinarriak ezarri nahi ditu, batik bat. Izan ere, erreformaren aurretik % 2 hazi behar bazen enplegua sortzeko –ez dezagun ahaztu atzeraldian geundela, eta atzeraldian ezin daiteke enplegurik sortu–, erreformari esker lanpostuak sortuko dira BPGa % 0,5 hazi orduko. Atal honekin amaitzeko, ospe handiko komunikabide ekonomiko bat aipatuko dut, Financial Times. Egunkari horrek dioenez, Espainiako lan-erreformak bidea erakusten die Europako gainerako herrialdeei, eta Espainiako ekonomia ezin azkarrago ari da doitzen. Are gehiago, beste herrialde batzuek lan-erreformaren bide horri ekin diote. Orain, Bilduren proposamenari helduko diot, eta hitzaldian sartuko naiz. Matute jauna, ez dakit Chávezen hutsunea nabari duzun eta gaur hona etorri zaren agur esateko hitzaldi bat egitera eta eslogan sutsuak oihukatzera, mitin batean bageunde bezala. Gainera, ezaguna egiten zaigun zerbait esan diguzu. Begira, Ganbera honetan oso gutxitan izan naiz ados zurekin –bai, ordea, beste eztabaida batzuetan–, eta aitortu behar dut aditua zarela zure ideien propaganda egiten. Kapitalismoak eta kapitalismoa kritikatzeak edozertarako balio dizu. Edozertarako. Berdin dio zein den gaia, berdin dio zertaz ari garen: kapitalismoa kritikatzeak edozertarako balio dizu. Baina nik gauza bat esango dizut. Kapitalismoaz hitz egiten duzu herrialde honetako gaitzik handiena eta enplegu-suntsitzaile handiena balitz bezala. Bada, beste "ismo" bat ahaztu duzu, herrialde honetako enplegu-suntsitzailerik handiena izan dena: ETAren terrorismoa. Deigarria egiten zaigu zuk ez aipatu izana euskal ekonomiak izan duen gaitzik eta oztoporik handiena, hots, ETAren jarduera kriminala. Izan ere, ez dugu terrorismoaz hitz egingo ikuspegi etiko, moral edo gizatiarretik, ez; lanpostu-suntsiketa aipatuko dugu, baita ehunka enpresaburu, ekintzaile eta, azken batean, lanpostu-sortzaile ere. Haiek, txantajearen eta estortsioaren bidez egiten zitzaien presioagatik, eta horrek beren buruarentzat eta beren familientzat zuen arriskuagatik, beren enpresak Euskaditik kanpora eramatea erabaki zuten. Zalantzarik gabe, terrorismoa benetako oztopoa izan da euskal gizartera inbertsio berriak, enpresaaukera berriak eta, hortaz, lan-aukera berriak erakartzeko. Gainera, ez da baieztapen bat, besterik gabe. Guztiz zenbatuta daude zure taldeak gaitzetsi gabe jarraitzen duen ETAren jarduera terroristak eragin dituen galera eta kalte horiek guztiak. Hilaren 9ko manifestazioarekin bat egiteko eskatzen duzue, eta zilegi iruditzen zaigu herritarrek adierazpen libreak egitea eta beren desadostasuna agertzea, manifestazioetara joanez. Ez dakit Gipuzkoako Aldundiak, atez atekoaren aurkako manifestazioen aurrean, manifestazio guztietarako atxikimendu bera eta iritzi hori adierazteko eskubidearen defentsarekiko atxikimendu bera erakutsiko dituen. Baina, berriro diotsut, zure taldeak ez zuen inoiz bat egin manifestazio batzuekin, eta esaten dizut… Esan duzu "langileei begietara begira" zaudetela. Bada, begira iezaiezu terrorismoaren biktima izandako askori eta azaldu iezaiezu zergatik ez zenuten inoiz bat egin manifestazio haiekin. Guk bakarrik adierazi nahi dugu langileei gure elkartasuna eta babesa agertzen diegula, inolako zalantzarik gabe. Egin diren erreformak –bihar ziur izango dugula aukera hemen haietaz zehatz-mehatz hitz egiteko– egin dira, hain zuzen, enpleguaren bidea berreskuratzeko, Espainiako ekonomia suspertzeko, enpresak Espainiara zein Euskadira etortzea lortzeko, enplegua sor dezaten. Beraz, erdibideko zuzenketaren lehenengo puntuari dagokionez, ez dago inolako zalantzarik langileei gure elkartasuna eta babesa agertzen diegula. Erdibideko zuzenketaren bigarren puntua, elkarrizketa sozialerako mahai hori antolatzea, aldezten dugula ere ez dago inola ere zalantzan. Izan ere, Itxaso jaunak esan duenez, hemen dago gure erabaki-esparrua. Zuk beti kapitalismoa aipatzen duzun bezala, beti erabiltzen eta usatzen den beste baliabide bat erabaki-esparru propioa da, denerako konponbidea izango balitz bezala. Bada, guk gure esparrua dugu, hots, elkarrizketa-mahaia, eta jakina ados gaudela hura antolatzearekin eta sortzearekin. Izan ere, nik baino lehenago hitz egin dutenek ere esan dutenez, lanean hasteko garaia da, lan egiteko garaia da, ez oihu egiteko garaia. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_680 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Tira, inori tinpanoak ez haustearren, oso lasai esango dut, baina, lehenik eta behin, ohar bat egingo dut. Gustatuko litzaidake Ganbera honetako presidentetzak ardura bera izatea pertsona guztiekiko gaiari heltzeko eskatzean, nahiko nekatuta baikaude (pairamen handia dugu, eta are gehiago paira dezakegu)… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_681 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Ez, bozeramaile honek ez du inolako arazorik Alderdi Popularrak esan diona entzuteko, erantzun betea eman baitu, gainera. Ulertzen ez dudana presidentetza honen irizpide bikoitza da; izan ere, joan den astean, kasu ze- hatz batean, preso batekin zegoen arazoa eta beste batzuekin zegoena aipatu ziren, eta eskatu zitzaigun gaiari heltzeko, eta gaur… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_682 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bien. Bada, geratzen zaizkidan lau minutuetan, eta ez nadin hitzik gabe gelditu, gai gutxi batzuei helduko diet. Lehenengoa Llanos andreari argituko diot. Egia da gutxitan egon garela ados Ganbera honetan, eta egia da, orobat, niretzat arazoetako bat, arazorik handiena ez bada, kapitalismoa dela. Ziurrenik, zuretzat ez da izango, baina horrek ez gaitu ez hobeak ez okerragoak egiten. Hau da, guk argi dugu zein den herrialde honek dituen estutasun askoren sorburua. Dirudienez, horrek ez zaituzte kezkatzen, ziurrenik errealitate desberdinetan bizi garelako. Planteatu duzu ea zergatik ez ginen manifestazioetara joaten eta zergatik gure taldeak ez duen indarkeria gaitzesten. Errepasa ezazu hemeroteka. Uste dut EH Bilduk nahiko argi eta nabarmen gaitzesten dituela edozein motatako indarkeriazko ekintzak. Horregatik gaude hemen; horregatik ezin izan zaio aplikatu Alderdien Legea talde politiko honi, agian zuen gogoz kontra. Jarraitu ezazue zuen parrastadarekin nahi beste, baina horrekin ez duzue lortuko egiagoa izatea. Nolanahi ere, bozeramaile hau manifestazio askotan izan da; ez dakit, agian, zu baino askoz lehenagotik. Baina, horretaz aparte, funtsean nahiko lehiaketa antzua izango bailitzateke nor den petoagoa edo nor argiagoa, elkarrizketa sozialerako mahaiari helduko diot. Zer lortu du elkarrizketa sozialerako mahai horrek? Diagnostikoak, Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariak esaten zuenez, benetako datuak ematen baditu (hau da, langabezia-tasari dagokionez, inolako prestaziorik jasotzen ez dutenen kopuruari dagokionez, funtzio publikoko jende guztiari eta milaka albo-kalteri dagokienez, eta lan-erreformaren ondorioz uztailean negoziazio kolektiboaren esparrurik gabe geratuko diren pertsona guztiei –ia 300.000– dagokienez), hori guztia egia bada, zertarako balio izan du gaur konponbide gisa ikusten duzuen elkarrizketa sozialerako mahai horrek? Elkarrizketa sozialerako mahai hori bazegoen eta aurreko legealdian! Nola lortu du langabe-jario hori geldiaraztea? Gu ez gara hona etortzen hitzaldi sutsuak egitera edo gure haserrea azaltzera –horretara ere bai–; izan ere, esan dizuet nire lehenengo hitzaldian, eta barkatu azkar hitz egiteagatik ez bada ondo ulertu: gu hona salatzera etortzen gara, jakina. Legebiltzar honek egin behar duenari buruz dugun ikuspegia oso desberdina izango da, seguru asko, zuek duzuenetik, baina horregatik ez du zilegitasun txikiagoa, herritarrek gu gaur hemen eskatzen ari garen gauza nahiko antzekoak eskatzen baitizkiete politikariei. Ez dakit hitzaldi sutsuekin, ez dakit oihuekin, ez dakit tonu gutxi-asko haserretuarekin, baina, azken finean, gauza bera. Berriro diot, zer erantzun eman dezake elkarrizketa sozialerako mahaiak, ezer egiteko gai izan ez bada? Trantsizio-ereduen alde egiten dugu, 35 orduei eustearen alde egiten dugu, lana banatzearen alde egiten dugu. Zuek enplegua sortzeaz hitz egiten duzue, baina ahaztu egiten zaizue lana banatzea. Lehiakortasunaz hitz egiten duzue, baina ahaztu egiten zaizue herrialde hau emankorra dela jada, Alemania bezain emankorra, adibidez, eta hemengo arazoa kudeaketa txarra dela. Hori da benetako errealitatea, eta, enpresa-kudeaketa pribatuan bertan, are gehiago. Alderdi Sozialistako ordezkariak esaten zuen ekimen honen helburua ez zela atxikimendua bilatzea. Atxikimenduak ez bilatzea arazo bat da, baina ez gurea. Herritarrei azaldu beharko diezue, edo nahi duenak edo gogoa duenak herritarrei azaldu beharko die zergatik ez duzuen aldezten EEEak jasan dituzten langile guztiei –enpresa horietakoei eta beste askotakoei– elkartasuna adieraztea, zergatik ez dituzuen aldezten Iruñean eta Bilbon hilaren 9an egingo diren manifestazioak, eta zergatik ez duzuen aldezten euskal erabakiesparrua. Jada ez dut galduko askoz denbora gehiago. Lenin eta ezkerraren infantilismoa aipatu dituzu. Ados egon naiteke zurekin. Leninek aipatutako espiritu hori izango bagenu, ziurrenik ez ginateke Legebiltzar honetan egongo. Hemen, trantsizio-bide bat egiten ere saiatzen ari gara. Dena den, aipuez hitz egiten dugunez eta batak besteari irakurketak gomendatzen dizkiogunez, irakur ezazu zer esaten zuen Vladimir Ilichek nazionalitateek autodeterminaziorako duten eskubideari buruz, edo irakur ezazu zer esaten zuen Ernest Mandelek berezko klaseari ala norberarentzako klaseari buruz. Horrek, agian, askoz gehiago lagundu dezake talde politiko baten nortasuna ideien inguruan definitzen, siglen inguruan definitu ordez, siglak zaharkituta geratzen baitira, eta, batzuetan, erorita. Azken hausnarketa honekin bukatuko dut, hogei segundo geratzen baitira eta ez baitut denbora gehiago pasatuko UPyDrekin beste hitzaldi batzuetan (ez zu baztertzeagatik; ez nau kezkatzen zuek bat izatea, bi izatea edo hogei izatea; nahiago dut bat izatea), baina Alderdi Popularrari ere balio dio. Uste dut eztabaida honetara etorri zaretela –eta idazle espainiar bat aipatuko dut, eta gero esango dizuet nor den, Ramón María del Valle Inclán– oso apriorismo sendoekin (Alderdi Popularreko andrearentzat eta ziurrenik zuretzat ere bai, gu ETAren beso poli- tikoa garela, eta zuk elkartasuna aldezten duzula, asistentzialismoarekin bada ere), eta ni eztabaida honetara etorri naiz zu pertsona argia zinelakoan. (Barreak) | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_683 |
10 | 16 | 07.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Matute jauna, ez diet zure irainei erantzungo. Gogora ekarri nahi dut bakarrik aurkeztu dugun osoko zuzenketa eta gure historia laburrean aldeztu duguna, eta osoko zuzenketa honetan ezin hobeto islatuta dagoena. Aipatzen dugu enplegua sortzeko politikak aldeztea, langileen eskubideak defendatzea, ongizateestatuaren eta eskubide sozialen alde egitea, murrizketa sozialak geldiaraztea, gutxien dutenei lehentasunezko arreta ematea, herritar ahulenak babestea, eta politika solidarioak eta krisiaren aurkakoak aplikatzea, ezer konpontzen ez duten politika etxezulo eta ikuspegi laburrekoen ordez. Hori aldeztu izan dugu beti jardunean daramatzagun bost urteotan, eta hori aldezten jarraituko dugu. Beste zerbait ere esan nahi dut, eta horregatik jaitsi naiz tribunara, lehen ez baitut esan. Deitzen diren grebei edo manifestazioei buruz, esan behar dut erabat errespetatzen ditugula, baina, noski, ez dugu bat egingo Matute jaunak adierazten dizkigunekin. Beraz, errespetu osoa diegu deituko diren manifestazio edo greba guztiei. Langileek arrazoi guztiak izango dituzte, seguru asko, eta munduko eskubide osoa ere bai egoki iruditzen zaizkien manifestazioak eta grebak deitzeko. Lehen esan dugunez, murrizketa sozialen, lanerreforma bidegabeen, kaleratzeen edo EEEn garaian bizi gara. Gauza bat da hori, eta beste gauza bat da Matute jaunak egin duen ikuspegi laburreko hitzaldia egitea, hitzaldi protekzionista, eta gu ez gaude inola ere ados. Horregatik aurkeztu dugu osoko zuzenketa hori, eta horregatik bozkatuko dugu erdibideko zuzenketa hori, uste baitut oso arrazoizkoa dela eta Ganbera honetako talde guztiek aldeztu dezaketela, EH Bildu taldeak izan ezik. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_684 |
10 | 16 | 07.03.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Oinarrian esan nahi dut Ia guztiz ziur nago mobilizazio horietan sozialistarik ere egongo dela. Zuek, ordea, Legebiltzar honen adierazpen bat izatea planteatzen zenuten, eta uste dut azaldu dugula zergatik egin diogun uko eskaintza horri. Nolanahi ere, kapitalismoari egin diozun kritika orokorrarekin ados egon gaitezke, baina hori ez da helburu orokorra; izan ere, gaur egun, kapitalismoaren baitan, bi pentsaera ekonomiko kontrajarri daude. Beraz, kapitalismoa, oro har, kritikatzea, jakinik une honetan konponbide eta aukera desberdinak planteatzen dituzten bi pentsaera ekonomiko kontrajarri daudela… Nire ustez, zu kapitalismoaren aldekoa ez bazara ere, adosago egongo zara Keynesekin Milton Friedmanekin baino, ezin bagara hemendik atera. Tira, beste eredu batzuk ere badaude, baina ez dute emaitzarik ekarri. Ez dizut irakurketarik gomendatu, uste baitut irakurria zarela. Klasikoen bibliografia besterik ez dut gogorarazi. Autodeterminaziorako eskubideari buruzkoa irakurria dut, baina gogorarazi nahi dizut nola bukatu zen Pragako Udaberri hura, zeina liburu haren aplikazio praktikoa izan baitzen. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_685 |
10 | 16 | 07.03.2013 | AIARTZA ZALLO | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, eskainotik. Señor Matute, me ratifico. Ez hizkerarena, nire ustez askoz hobea izan baita bigarren zatian, baina benetan hitzaldi eta erretolika hutsak iruditzen zaizkit, batere konponbiderik gabeak. Gauza batzuen falta nabaritu dut. Lehenik, zailtasun batzuk izan nituen (eta ditut) kartelekin; izan ere, arretaz irakurri ditut, baina zaila egin zait jakitea nork deitu dituen. Bestalde, manifestazioari buruzko argudio batzuk garatuko zenituela espero nuen. Agian, askok espero zuten zuk hemen argudio horiek garatzea, eta ez dut bakar bat ere entzun; zero argudio. Elkarrizketa sozialerako mahaia versus manifestazioa. Mahaiaren planteamenduaren alde egiten dut. Edonola ere, prosa jasoegia zelakoan nago. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_686 |
10 | 16 | 07.03.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 'Ni despidos, ni reformas, ni imposiciones. Enplegua defenda dezagun' lemapean Bilbon eta Iruñean izango diren manifestazioak babestearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Matute jauna, bigarren hitzaldian asko hobetu duzu forma, baina funtsa asko okertu duzu. Beste legebiltzarkideak iraintzea, edozein motatako ideiak edo adierazpenak azaltzen dituztela ere, ez zait egokiena iruditzen. Zuek hori egiten duzue uste duzuelako zuek erabakitzen duzuela zer dagoen ondo eta zer gaizki, zer komeni den eta zer ez, zer egin behar den eta zer ez. Oso errespetagarria da esatea norbait oker dagoela ez datorrelako bat zuek esaten duzuenarekin; izan ere, horretarako daude alderdi politiko desberdinak eta horregatik bozkatzen dituzte herritarrek aukera politiko desberdinak. Kritikatu daiteke eta aurka egon daiteke, baina egin ezin dena da zuk egiten duzuna ados ez zauden horrekin, hots, iraintzea. Uste dut hori ez dela politika egitea. Hemen esan zaizun bezala, ideiak eta proposamenak arrazoimenaren ikuspuntutik babestu behar dira, ez hitzaldi sutsuekin. Argudioekin babesten dira, ez norberak pentsatzen ez duen bezala pentsatzen duena irainduz, eta pentsatuz ez baldin badu esaten nik esaten dudana eta ez badu aldezten nik aldezten dudana oker dagoela eta, gainera, ez duela eskubiderik hori aldezteko. Uste dut hori ez dela politika egitea. Begira, ez da karraka bat, errealitate bat da, inoiz gertatu behar ez zuena baina gertatu zena. Egin ezin daitekeena da –eta hori nahi dute batzuek– Euskadin ez dela inoiz terrorismorik egon sinetsarazi. Eta hona ekarri dut, zerikusi oso-osoa zuelako eztabaidatzen ari ginen gaiarekin. Zergatik? Oso garrantzitsua delako gizarte batek enpleguari eta sendotasunari dagokienez duen abiapuntua; izan ere, gauzak gaizki daudenean eta egoera ekonomikoa txarra denean (orain, adibidez), enplegu-sendotasuna baldin badago eta enplegu-egitura sendo bat badago hobeto borrokatzen da. Eta, zalantzarik gabe, Euskadik askoz abiapuntu hobea izango zuen ETAren terrorismorik egon ez balitz. Izan ere, dokumentuak ez ditut nik asmatzen; hemen daude, Ertzaintzaren dokumentu ofizial batean. Terrorismoaren ondorioz, 1993 eta 2008 artean, BPGaren % 20 galdu zen, urteko, hots, 150.000 milioi euro edo 25 bilioi pezeta. Uste baduzu horrek ez duela zerikusirik enplegua suntsitzearekin, krisi ekonomikoari aurre egiteko posizio hobean egotearekin, bada, benetan… Nik ez diot zure iritziari irainik egingo. Baina esango dizut zeharo oker zaudela. Besterik gabe, berriro diot ados nagoela planteatu den ekimenarekin, uste baitut hori dela bidea, lan egitea, elkarrizketa sozialerako mahaian esertzea eta denon artean oinarriak ezartzea, protestatzeaz harago –guztiz zilegi da eta guk erabat errespetatzen dugu herritarrek protesta egitea–, horretaz gain, lanean hasteko, ekonomia eta enplegua suspertzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7289ae57-5303-407b-9486-66e4289aefa9 | parl_eu_687 |
10 | 17 | 08.03.2013 | LÓPEZ ÁLVAREZ | SV-ES | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Señora presidenta, señoras y señores parlamentarios, buenos días a todos. Es la segunda vez en esta legislatura que celebramos una sesión monográfica. Es la segunda vez que el Grupo Socialista trae a esta Cámara uno de los problemas más preocupantes para la sociedad. El compromiso que tiene mi partido y yo, personalmente, desde la campaña electoral es, precisamente, el debate sobre el empleo y el crecimiento económico, que debería ser una obligación prioritaria de este Parlamento. Enfrentarnos a la crisis y al desempleo es nuestra labor prioritaria en esta sociedad. Por mucho que en Euskadi tengamos una tasa de paro más baja que en otras comunidades, no podemos subestimar dichos datos. Tenemos 178.000 parados ahí fuera que nos están exigiendo respuestas. Tenemos 178.000 razones para hacer frente a la crisis de manera urgente. Tenemos 178.000 dramas personales para buscar acuerdos que favorezcan la economía vasca. Es nuestra obligación dar una respuesta firme a este problema. Mi grupo presentará diversas iniciativas hoy aquí, pero nuestro objetivo no es tomar un par de medidas para poner parches a las consecuencias más graves de la crisis. Tenemos que cambiar el modelo económico. Tenemos que acabar con las medidas económicas impuestas por políticas neoliberales europeas. Tenemos que acabar con esas medidas que están acentuando la pobreza y las desigualdades en nuestra sociedad. La economía debe estar bajo el control de los ciudadanos, la economía debe volver al control político de los ciudadanos. Puede haber alguien que diga, "los gobiernos no generan empleo; para eso, tenemos a las empresas privadas", pero no es verdad. Los gobiernos no generan empleo directo, excepto la oposición, por supuesto, pero hoy aquí podemos poner en marcha varias medidas para apoyar nuestros sectores productivos y fomentar el crecimiento económico. Para los socialistas, la economía es un bien público, una labor conjunta que garantiza el progreso y el bienestar para todos los ciudadanos. El mercado libre no puede estar en manos de especuladores, sino que debe tener un control público para avanzar en el crecimiento y en la igualdad. Y esta es la base de las iniciativas que presentamos hoy. Ezer berririk esango ez dudan arren, nabarmendu nahi dut euskal herritarren gaur egungo kezka nagusia, arazorik potoloena, krisi ekonomikoa dela, dudarik gabe, eta krisiak dakarren ondoriorik latzena bereziki: enplegu-suntsipena edo enplegurik eza. Eta horregatik iragarri zuen Talde Sozialistak, Legebiltzarra osatu baino lehenagotik, legegintzaldi honetan aurkeztuko zuen lehen ekimenetako bat zera izango zela, hazkunde ekonomikoaren alde eta langabeziaren aurka egiteko neurriak proposatu eta eztabaidatzeko bilkura monografiko bat, hain zuzen. Alegia, Legebiltzar honek badu betebehar bat ordezkatzen duen gizartearekiko, gizartearentzat tresna erabilgarri izatea eta jendearen benetako arazoei erantzutea, eta betebehar hori beregain hartzea iradoki genuen guk. Eta gaur 178.000 arrazoi ditugu bilkura hau egiteko; 178.000 langabe ditugu estu eta larri eta erantzun eta emaitzen premian. Ekonomia ez doa ondo –gure BPGa beherantz doa, gure industriaekoizpenaren indizeak % 7,7ko jaitsiera metatua du, enplegu-erregulazioko espedienteak ugarituz doaz–, eta gai izan behar dugu egoera honi aurre egiteko. Eta badakigu ez dela erraza, badakigu ez dagoela makila magikorik, badakigu gauza batzuk, gauza asko, ez daudela gure esku, baina erabakiak hartu behar ditugu, arazoari heltzen dioten neurriak jarri behar ditugu abian. Ezin dugu zailtasunen eta egoera bidegabeen ikusle soilak izan. Politika, politikariok, Legebiltzar hau eta Gobernua, batez ere, ezin dira lekuko soilak izan; gobernuak ezin du "zer gaizki dagoen dena" esan eta ezer ez egin. Eragile aktiboa den aldetik, utzi egin behar dio geldirik egoteari eta gobernatzeari ekin behar dio. Larrialdi nazionaleko egoerak –lehendakariak berak esan bezala– ez dira zorigaitzak deskribatuz eta sakrifizioak iragarriz konpontzen, beren kasa konponduko ote diren esperoan. Planen bidez konpontzen dira, proiektuen bidez, arazoari errotik heltzen dioten neurrien bidez. Eta horretarako gaude gaur hemen. Sozialistok, behinik behin, horretarako gaude gaur hemen. Horrela jokatu genuen Gobernuan geundenean, gauzak eginez, eta horrela ari gara orain oposizioan, eskua luzatuz eta ezinbestekotzat jotzen ditugun ekintzak proposatuz. Eta ekintza horiekin asmatzeko, diagnostikoan ez okertzea da egin beharreko lehen gauza, aurrean benetan zer dugun jakin dezagun. Izan ere, guztiok onartzen dugu, eta esan ere esaten dugu, krisi hau ez dela soilik ekonomikoa, krisi bat baino gehiago ditugula pilatuta, eta batak bestea elikatzen duela, guztiari eta guztioi eragiten digun egoera benetan kezkagarri hau sortu arte. Krisi ekonomikoa, krisi politikoa, erakundeen krisia, gizartearen krisia, balioen krisia… Eta ez dakit krisi horiek jatorri zehatzik ba ote duten, baina badakit ondorio latzak ari direla izaten herritarrengan, ongizate orokorrean, kohesio sozialean, bai eta sistema demokratikoan bertan ere. Gaurkoa ez da eta ezin da izan kontu horietaz guztiez hitz egiteko, baina kontu ekonomiko batzuk krisi-egoerak larriagotzen eta areagotzen ari dira, eta kontu horietaz, bai, hitz egin behar dugu gaur. Nik ez dut onartzen krisi ekonomikoaren erredukzionismo lineal hori: krisi ekonomikoa berdin enpresen jarduera txikiagoa; jarduera txikiagoa berdin ekoizpen eskasagoa; ekoizpen eskasagoa berdin enplegu-galera eta, beraz, aberastasun txikiagoa, eta kito. Hala da, egia da, baina ez da egia osoa. Gauza gehiago daude. Ongizate orokorra kaltetu eta kohesio soziala hausten duten beste gauza asko ari dira gertatzen. Eta kohesio soziala hauste hori da bizitzen ari garen egoeraren alderdirik kezkagarriena, nire ustez: gizartearen haustura eta berdintasun falta gero eta larriagoa kolokan jartzen ari dira azken urteotan eraiki dugun guztia. Azaldu egingo dut. Lehenengoa: ordainsarietan dagoen ezberdintasun gero eta handiagoa. Azken urteotan, ordainsariak murrizteko mugimendu indartsu bat ezarri da. Hala, lan-prekarietatea handiagoa izateaz gainera, langileek tradizionalki izan dituzten soldatak baino askoz txikiagoak ari dira jasotzen. Hainbeste murriztu dira, non duela gutxi arte "mileurista" hitz gutxiesgarriarekin izendatzen zen soldata hori ia-ia pagotxa baita gaur egun. Eta, horrekin batera, ez du zentzurik zer-nolako gorakada izan den era guztietako enpresetako zuzendarien eta goiko lanpostuen ordainsarietan. Hala, behemailetako ordainsarien eta goi-mailetakoen arteko aldea ikaragarri handitu da, eta Europan 80ko hamarkadatik harrapatu ez zuen maila batera iritsi da. Iaz, 2012an, alde horrek % 4 egin zuen gora gure herrian. Krisiak bete-betean jotako urte hartan, zuzendarien ordainsarien eta langileenen arteko aldea % 4 areagotu zen. Badago horretarako arrazoirik? Ez ziren ba enpresetako goi-karguak bat-batean lan gehiago egiten hasiko, eta langileak, berriz, gutxiago? Beharbada, horregatik igo ziren ordainsari batzuk eta murriztu beste batzuk? Ez. Egoera hori onartezina da, argi eta garbi. Gainera, gaur, Emakumeen Nazioarteko Eguna izanda, aipatu eta salatu behar dugu eskandalagarria dela zer ezberdintasun dauden oraindik gizonen eta emakumeen artean eta zenbat aldiz urratzen den "lan bera, ordainsari bera" printzipioa. Aldea % 16ra iristen da. Eta hori beste banaketa bidegabe bat da, pertsonen arteko berdintasunaren urraketa arbitrario bat. Eta kontu hau ez zaio hainbestekoa irudituko bateren batik, agian. Ba ez da huskeria. Aditu askok uste du –nazioartekoek ere bai– ezberdintasunak areagotzeak arrisku larrian jartzen duela gure bizimodua, bai eta gure sistema demokratikoak berak ere, ezberdintasunen gorakada itzel horrek hankaz gora jar baititzake gure sistemen zutabe diren oinarrizko akordioak. Horretan ere esku hartu beharra dago, beraz. Kontu hau ez dago gure funtzio publikotik kanpo, ez da gure egiteko politikotik kanpo dagoen zerbait, jomuga dugun eredu sozial, politiko eta demokratikoa baitago jokoan, lehen esan bezala. Eta ordainsarietan ere areagotuz doan berdintasun falta horri mugak jarri behar dizkiogu. Bigarrena: finantza-erakundeen desarauketa. Finantza-erakundeen desarauketak bide eman du espekulaziozko ekonomiaren lasterketa erorako, eta zuzendariei eta presio-talde batzuei sekulako etekinak eman dizkioten arren, lur jota utzi ditu ekonomia eta herrialde osoak. Eta honek ezin du bide horretatik jarraitu. Espekulaziozko mugimendu horiek guztiek muga batzuk eta kontrol batzuk izan behar dituzte. Politikatik, mugak eta kontrolak ipini behar ditugu, nahi duten guztia egin ez dezaten eta zuzenean marjinaziora eta pobreziara doazen milaka pertsonen ongizate eta geroa jokoan jar ez dezaten. Hirugarrena: lan-merkatuaren desarauketa. Hauxe gertatu da: lan-erreformek, helburu teorikotzat –edo, hobeto esanda, aitzakiatzat– lan-harremanak hobeto arautzea izan arren, langileak babesik gabe utzi dituzte azken batean, eta, bide batez, sekulako jipoia eman diete sindikatuei. Batzuek sinestarazi nahi digute mundiala dela. Haien lan-erreformari esker, herri hau krisialditik ateratzeko egoera hobean dago. Kanpotik ere etortzen zaizkigu lehiakortasuna puntu batzuk hobetu dugulako zoriontzera. Hala da. Baina zeren truke hobetu dugu? Lan-baldintzak kaskartzearen truke, kaleratzeak merkatzearen truke, ordainsariak murriztearen truke, eskubideak murriztearen truke. Bada, hori ez da nire eredua. Nik ez dut Txinarekin lehian aritu nahi, nork ezarri soldata txikiagoak edo lan-baldintza iraingarriagoak. Nik berrikuntzan, ikerkuntzan, ekarpen teknologikoan eta balio erantsian aritu nahi dut lehian. Horretan inbertitu behar da, eta prekarietatera garamatzan lan-erreforma hori, berriz, indargabetu egin behar da, eta kito. Laugarrena: presio fiskalaren beherakada etengabea. Bada, azkenaldian, presio fiskala murrizteaz gainera, presio horren zatirik handiena lan-errentetara eta zeharkako zergetara eraman da, eta horrek agerian uzten du kargen banaketa bidegabea dela, argi eta garbi. Europako herrialde gehienen batez bestekoa baino askoz presio txikiagoa dugu Euskadin –eta Eskandinaviara jo gabe, orduan aldea eskandalagarria litzateke eta–: Alemaniarena baino sei puntu txikiagoa eta Frantziarena baino hamar puntu txikiagoa. Eta hamar puntu 6.500 milioi euro dira. Eta Euskadin presio fiskalak hiruzpalau puntu (2.000 milioi) behera egin duen bitarte horretan, gastu fiskala zer, eta areagotu egin da. Eta gastu fiskala esaten da berez gertatutakoa ez esatearren: zenbait jendek dagokiona baino gutxiago ordaintzeko bideak agertu direla legedian. Eta hori ezin da izan, gure arazoei aurre egiteko eta konpontzeko behar ditugun neurriak abian jartzeko baliabide gutxiago izatea eragiten baitu, eta ez besterik. Beraz, 180 graduko bira eman behar zaio joera horri, ez baitigu uzten krisiari aurre egiteko hartu beharreko erabakiak hartzen. Eta bosgarrena, eta azkena, ez luzatzeagatik, ekonomien globalizazio osoa. Globalizazioak ez ditu erraztasun eta ondorio berak alor guztietan. Kapitalak kontrolik gabeko bidaiari ari dira bilakatzen, eta eskubideek, aldiz, gero eta muga gehiago dituzte. Eta, lehen nioen bezala, hori guzti hori gizarte askoz bidegabeagoa ari da sortzen; barneko ezberdintasunak handiagoak dira eta aberastasuna okerrago dago banatua duela hogei, hogeita hamar edo berrogei urte baino. Hau da, horiek dira gure gizarte-eredua desegiten ari den arazoetako batzuk, eta beste hainbeste ari dira egiten gure ongizate-estatuaren ereduarekin. Beraz, besteak beste, arazo horiei eman behar diegu erantzuna eta konponbidea. Eta hemen agertzen dira ezberdintasunak, kontua ez baita pare bat neurri abian jartzea, kontua ez baita egoera konplexu honi adabakiak jartzea. Geure eredu ekonomiko eta soziala zehaztu, haren aldeko apustua egin eta sortzea da kontua. Aberastasuna banatzeko moduaz dagoen iritziezberdintasunean dago politikaren arazoa, eta hortxe daude ideologien arteko alde handienak, nahiz eta bateren batek onartu nahi ez izan. Izan ere, eredu bat eskuin neoliberaletik, eta defizit-kontrola aitzakiatzat hartuta, gure eskubideak, gure zerbitzu publikoak, gure gizarte-babeserako politikak eta abar desegiten ari da. Eredu horrek minimora murriztu nahi ditu zerbitzu publikoak, oinarrizko zerbitzuak pribatizatzen ditu, errentagarritasun ekonomikoak bilatzen ditu gizarte-errentagarritasunak bilatu beharko liratekeen tokian eta askatasun osoa ematen dio ekonomiari gurekin guztiokin jolasean aritzeko. Pentsa, Europak demokratikoki hautatutako gobernuak kendu eta bere zerbitzupeko teknokratak jarri ditu haien ordez. Hori ikaragarria da edozein demokrataren ikuspuntutik. Baina, gainera, eredu hori (herstura eta murrizketak) krisia hasi zenetik ezarri zaigu, eta gure arazoak konpondu beharrean, larriagotu egin ditu. Duela lauzpabost urte baino okerrago gaude orain. Beraz, nahi dituzten istorioak kontatuko dizkigute, baina eredu honek porrot egin du, ez du balio gure arazoak konpontzeko. Eta, beste aldean, ezkerreko aldean, sozialdemokraziaren aldean, bada beste eredu bat, oinarri hauek dituena: demokrazia, sistemaren birbanaketa automatikorako mekanismoak, ekonomiaren kontrol publikoa, elkartasun publikoko mekanismoak eta bizitzaren eta gaixotasunen aurrean herritarren berdintasuna bermatzen duten zerbitzu publikoak. Eta eredu horrek kontuan hartzen du ekonomia ez dela enpresaburuen edo bankarien ondarea, nahiz eta hori esan diguten makina bat aldiz, eta are gutxiago bat-batean sortzen den zerbait. Ekonomiak mundu osoari eragiten dio. Guztiok hartzen dugu parte aberastasuna eta ongizatea sortzeko talde-lan horretan. Hortaz, ekonomia –nik sarri esaten dut– ondare publiko bat da, eta herritarrek eta erakunde publikoek batera zehaztu behar dute gizartearen zerbitzura jartzeko, eta ez orain gertatzen dena egiteko: gizartea jartzeko bizitza hondatzen dion ekonomia baten zerbitzura. Beste kontu bat da era bateko eta besteko eragileak daudela, era bateko eta besteko zereginak dituztenak. Finantza-erakundeak beharrezkoak dira? Bai. Enpresaburuak beharrezkoak dira? Bai. Langileak beharrezkoak dira? Bai. Baina hori ez da nahikoa. Guztiontzako garapen publiko eta bidezkoa bermatzen duten politika publikoak behar dira. Ekonomia batek ez badu politika publikorik, ez badu eragile eta indar guztiak koordinatzen dituen estrategiarik etorkizunerako, arpilatzaileen eta arpilatuen gudu-zelai bilakatzen da, eta irabazleak beste gudu-zelai batera joaten dira ospila eskuetan dutela eta atzean gizarte txirotu bat utzita. Nik politika publikoak nahi ditut. Nik funtzio publikoak ekonomiaren gobernuan esku har dezan nahi dut, badakigulako zer dugun bestela: oraingo egoera hau. Eta sozialistok defendatzen ditugun printzipioak eta proposamenak azalduko dizkizuet, gaur arratsaldean gure ebazpenetan islatuta geratuko direnak. Lehenik, finantza-erakundeen kontrola. Badakit zuotako batzuek zer esango didazuen: kontu hau Legebiltzar honen eskumenetik kanpo dagoela. Bai, baina beste finantza-eredu bat ezarri beharra dago ezinbestean. Lehen ere esan dut desarauketak porrota ekarri digula guri eta mozkin neurrigabea presio-talde antolatuei. Tira, ba finantza-merkatuak eta finantzaeragileen jarduerak zorrotz zatitu beharra dago, eta banketxeei debekatu egin behar zaie espekulatzea, hori ez baita beren egitekoa. Transakzioak ekonomia errealak behar dituenetara mugatu behar ditugu, eta zerga gogorrak ezarri behar dizkiegu espekulaziozko mugimenduei. Ez da onargarria denda txiki bat zabaltzeko arau mordoa bete behar izatea eta era guztietako zergak ordaindu behar izatea eta funts batek hamabost egunean munduari hamar aldiz ematea bira, erosiz, salduz, berriz salduz eta enpresak eta herritarrak sosik gabe utziz inolako kontrolik gabe. Bigarrenik, kreditua lortzeko aukera bermatzea bideragarri diren enpresa-proiektu guztiei, eta, bereziki, ekintzaileen ekimen berriei. Eta finantza-erakundeek beren eginkizuna –hori badelako beren eginkizuna– behar bezala eta arrazoizko kostu batekin betetzen ez duten bitartean, Herri Administrazioak neurri batzuk hartu beharko ditu funts bat jartzeko enpresaproiektuen eskura. Eusko Jaurlaritza bultzatzen dugu, beraz, euskal enpresentzako abal eta kredituetarako funtsak hobetu eta areagotzera. Eusko Jaurlaritza bultzatzen dugu, era berean, Euskadin jarrera ekintzailea sustatzeko inbertsio-fondo bat sortzera, proiektu berriak –oinarri teknologikoak, nagusiki– finantzatze aldera. Funts horrek hainbat administrazio eta tokiko finantza-erakunde izango dituzte partaide eta erabiltzaile, bai eta Europako Inbertsio Bankua bera ere. Kapital pribatuaren partaidetza ere izango luke, onura fiskalen ordainetan. Hirugarrenik, inguru juridiko eraginkor eta segurua sortzea, merkatuko baldintzen homogeneotasuna eta sistema burokratikoen eraginkortasuna sustatuta. Enpresa-ekimenek ez dute beren jardueratik kanpoko arazorik izan behar. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritza bultzatzen dugu administrazio-baldintzak bateratzera: prozedura erraz eta bizkor berak jar ditzala, bai jarduera berri bat –enpresa berri bat– abian jartzeko bete beharreko baldintzetarako, bai enpresek Administrazioarekin hartu-emanak izateko eta laguntza-planak eskuratzeko bete beharreko baldintzetarako. Laugarrenik, lan-harremanen kodea enpresaproiektuen aldekoa izatea eta ez kapitalaren interes esklusiboen araberakoa. Lan-harremanek sistema gardena eta aurreikusteko modukoa izan behar dute. Ezin ditugu bi urtean behin aldatu eta ziurtasun-gabezia elikatu. Sozialiston iritziz, lan-harremanak erregulatzen dituen araudiaren helburu nagusia enpresa-proiektua bermatzea izan behar du, eta kargak eta mozkinen bidezko banaketa bat egitea eragileen artean. Lanharremanen desarauketak langabezia-tasa areagotzea eta langileen lan-baldintzak okerragotzea dakar, soilsoilik. Gainera, arriskuan jartzen du enpresaren beraren etorkizuna, jarduera-itxierak eta kapital-mugimendua errazten dituelako. Horregatik, ezinbestekotzat jotzen dugu langileek eta enpresaburuek enpresa-proiektuaren alde egitea, tinko eta batera; guztiek malgutasun handiagoa izan behar dute eta gehiago egokitu behar dute enpresen ekoizpen-beharretara, eta horrek ekar dezake ordutegiak, egutegiak, antolaketa-sistemak eta abar aldatu behar izatea, bai, baina guztien artean hartutako erabakien arabera. Eta euskal ekonomian, langileen zati handi bat mikroenpresetan izanda, hitzarmen kolektiboak ezinbestekoak dira erabat, eta gure egitekoak zera izan behar du, hitzarmen horietarako erraztasunak ematea eta errespetatzea. Horregatik proposatzen dugu topaketa-foroak eta elkarrizketa sozialerako mahaiak sortzea, alor publikoan nahiz pribatuan, Euskadiko lanharremanak hobetzeko asmoz. Eta horregatik proposatzen dugu, halaber, onura eta hobari fiskal guztiak kentzea, eta hitzarmen sektorialetatik kanpo dauden enpresei era guztietako laguntzak jartzea eskuragarri, hitzarmen horiek indartzeko neurri gisa. Eta Espainiako Gobernuak ezarritako lan-erreforma indargabetzea proposatzen dugu, noski, gure planteamendu horien guztien kontrakoa da eta. Bosgarrena: euskal ekonomia modernizatzeko eta hazteko plan estrategiko bat egitea. Administrazioak irizpide hauetan oinarritutako politika publikoak jarri behar ditu abian ekonomia alorrean: Administrazioaren eta enpresen arteko lankidetza bultzatzea; gure enpresak beste era batean antolatzea, enpresen arteko taldekatzea eta lankidetza bultzatuz lehiakorrago izan daitezen; euskal ekonomia osoaren –eta, bereziki, teknologia berrien eta merkatuzoko berrien– trakzio-elementu izango diren enpresaproiektu estrategikoak abian jartzen jarraitzea; enpresen inbertsio eta modernizaziorako laguntza-planak eskaintzea, lehiakorrago egingo dituzten teknologia berriak eskura ditzaten; enpresetan ezagutza txertatzeko plan espezifikoak egitea –batez ere, enpresa txikietarako, zailago izaten baitute ingeniariak, doktoreak eta goi-mailako prestakuntza duten langileak lortzeko–; Euskadi plan bat jartzea abian nazioartekotzera begira, lehendik dauden egitura publikoak indartuz eta partzuergoak eta enpresen bat-egiteak sustatuz atzerriko merkatu berrietan sartzeko; euskal enpresetan berrikuntza eta ikerkuntza bultzatzea, I+G+b alorreko inbertsioa areagotzeko (eta ez murrizteko) eta enpresamunduaren eta unibertsitate-munduaren arteko harremana hobetzeko ahaleginari eutsita. Seigarrena: ezagutzaren gizartea bultzatzea. Ekonomiari ezagutza gehitu ezean, ez gara lehiakorrak izango. Profesional onak dira etorkizunera begirako inbertsio ekonomikorik onena. Horretarako, Euskadiko hezkuntza-sistemari eutsi egin behar zaio eta hobekuntzak gehitu behar zaizkio; ikerkuntza-eremu erakargarriak sortu behar dira goi-mailako ezagutzak dituen jendea erakartzeko gure herrialdera; lankidetza bultzatu behar da enpresen eta lanbide-heziketako ikastetxeen artean; planak egin behar dira prestakuntza duten euskal gazteek esperientzia har dezaten atzerriko goi-mailako enpresetan; eta gazte langabeei prestakuntza eta praktikak eskaintzen dizkien programa mistoak bultzatu behar dira. Zazpigarrena: aberastasuna gehiago eta hobeto banatzen duen eredu ekonomiko bat. Aberastasunaren birbanaketa automatikorako mekanismoak berreskuratu beharra dugu. Eredu fiskala eredu ekonomikoaren parte da, eta ahaztu egin zaigu birbanaketa dela bere egiteko nagusietako bat. Lehen ere esan dut: azken hamarkadotan, desberdintasunak asko areagotu dira. Presio fiskal handiagoak, bere horretan, ekonomia itotzen duela gezur hutsa da. Ez da hala, inondik ere. Zerga-sistema bidezkoa eta behar bestekoa bada, erregulatzaile ekonomikoaren lana egiten du eta hazkunderako politika publikoei eusteko bermea ematen du. Eta sozialistok proposatzen dugu, hain zuzen, jarduera ekonomikotik lortutako baliabideak jarduera ekonomiko horretara itzultzea, hazkunderako politika publiko bihurtzea. Horregatik, sozietateen zergaren hobariak eta salbuespenak berraztertzean bildutako dirua osoosorik hazkunde ekonomikoa bultzatzeko politiketan inbertitzea proposatzen dugu, eta iruzur fiskalaren kontrako borrokan bildutakoaren % 50, gutxienez, enplegu-planetara bideratzea. Gainera, zerga-sistemak tresna eraginkorra izan behar du muga jartzeko lehen esan dudan horri, enpresetako zuzendarien eta goi-karguen ordainsarien gorakada neurrigabeari. Ez du ezerk justifikatzen pertsona batek enpresa berean lan egiten duen beste batek baino mila aldiz gehiago irabaztea. Eta zergasistemaren bidez muga jar diezaiokegu horri. Zortzigarrena: administrazio modernoa eta eraginkorra. Herri Administrazioa ez da burokrazia eta zerbitzu publikoak bakarrik; ekonomiaren oinarrizko atala ere bada. Gastu publikoak zeregin garrantzitsua du eredu ekonomikoan, eta administrazio moderno eta eraginkor bat eta sektore pribatuaren urritasunak betetzen dituen gastu publiko bat dira ekonomia indartsu baten bermeak. Eta gai izan behar dugu ekoizkortasuna, eraginkortasuna eta lehiakortasuna bezalako kontzeptuak sartzeko, bai eta gure administrazioetan kontzeptu horiek gauzatzen dituzten neurriak ezartzeko ere, iraunkortasunaren eta herri-prestigioaren berme izan daitezen. Bederatzigarrena: enplegu-politika publikoak. Langabezia zorigaitzik handiena da, gizarte modernoetan gizarte-ezberdintasun handienak eragiten dituen hesia. Horregatik egiten dugu sozialistok enplegua sortzeko ekintza zuzenen alde; langabezian dagoen jendea kontratatzearen alde egiten dugu. Horregatik proposatzen ditugu langabeak kontratatzeko plan publikoak; Eusko Jaurlaritzaren, foru-aldundien eta udalen arteko plana, lan-merkatuan sartzeko zailtasun gehien dituzten taldeei lana emateko. Eta lau talde nabarmendu nahi ditugu: gazteak, gizarte osoaren langabezia-tasaren bikoitza baitute; berrogei urte baino gehiagoko pertsonak, etorkizunik gabeko langile zaharkitu bilakatzen ari baitira gaur egungo ereduaren erruz; emakumeak, edozein adinetako emakumeak; eta senide guztiak langabezian dituzten familiak. Benetan gaizki pasatzen ari diren talde hauen egoera arintzen duten neurriak hartu behar ditugu, eta gauza batek baino ez du arinduko egoera hori: enpleguak. Horren aurrean, ezin dugu erdizka ibili: Administrazioak enplegu-emaile bihurtu behar du. Hamargarrena: ekonomia eta enplegua suspertzeko politika publikoak. Eta inbertsioez ari naiz: berez enplegua sortzen duten proiektu estrategikoak bilatu behar dira, eta euskal ekonomiaren lehiakortasuna eta ekoizkortasuna hobetzen duten azpiegiturak martxan jartzen dituzten proiektu estrategikoak, haietan inbertitzeko. Eta renove planez ere ari naiz, oso emaitza onak eman baitzituzten beren garaian. Lanean jarraitzeko pizgarri publikoak behar dituzten sektoreetan ezarri behar lirateke. Bueno, denbora agortu zait. Besteak beste, proposamen horiek egin nahi ditugu sozialistok, eta arratsaldean aurkeztuko ditugun ebazpenetan emango ditugu azalpen gehiago. Lehen esan bezala, kontua ez da egoeraren araberako bizpahiru neurri hartzea krisiaren ondoriorik latzenei adabakia jartzeko. Porrotera garamatzan eredu ekonomiko hau aldatzea da kontua, neoliberalismoaren etengabeko gezurrak salatzea da kontua. Izan ere, Europan bultzatzen ari diren neurri gehienen atzean ez daude arrazoi ekonomikoak, arrazoi ideologikoak baizik; fanatismo onartezin horren ondorioz, gero eta pobrezia handiagoan ari gara murgiltzen eta kohesio soziala arriskuan dago. Sozialistok "Aski da!" esan nahi diogu erokeria honi. Ekonomiak herritarren kontrolpera itzuli behar du, bere egiteko sozialari heldu behar dio. Batzuek diote ekonomiak ez duela izan behar inolako mugarik, inolako kontrolik, baina arrazoi ekonomiko diruditen horien atzean interes batzuk daude, ardiak jan nahi dituzten otsoen interesak. Sozialiston iritziz, guztiontzako aurrerapena eta ongizatea sortzeko egiten den talde-lana da ekonomia. Merkatu askean sinesten dugu, bai, baina ez marrazo espekulatzaileek hartutako merkatu batean. Eta hori ekiditeko, eragile ekonomiko guztiei aukeraberdintasuna bermatzeko, kontrol publikoa behar da. Ekimena eta ahalegina beharrezkoak direla uste dugu sozialistok? Bai, baina ez dugu harraparien eredu ekonomiko baten alde egingo; benetako ekonomia produktiboaren alde egingo dugu. Sozialiston aburuz, gure ekonomiaren aldeko jarrera ez da lerro gorri bat bakarrik. Zeharkatuko ez dugun lerro gorri bat da, horixe baita gure ongizateestatuari, aurrerapen kolektiboari eta gizarte-ereduari eusteko bermea. Ez dugu onartzen herstura hedagarriaren dogma, suizidio kolektibora garamatza eta. Ez dugu onartzen batzuek programa politikotzat proposatzen duten murrizketa, murrizketa eta murrizketa. Hondamendia da. Horrenbestez, gaur gure helburua da erantzun kolektibo bat ematea, ezarri nahi zaigunaz bestelakoa, Euskadi eta euskal gizartea aurrera ateratzeko. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_688 |
10 | 17 | 08.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, sailburuak, lehendakari jauna. Ekonomia hazteko eta langabeziaren aurka borroka egiteko neurriei buruzko eztabaida interesgarri eta beharrezkoa proposatu digu Euskal Sozialistak taldeak. Hain zuzen, bizi dugun krisi ekonomikoa eta langabeziaren hazkundea dira, zalantzarik gabe, euskal herritarrok egun ditugun arazo nagusiak, eta, beraz, arlo horretan egin behar dugu ahalegin handiena herritarren ordezkariok. Krisi ekonomikoari, langabeziaren hazkundeari, gizarte-murrizketei eta gizarte-murrizketa gehiagoren mehatxuei, pobrezia areagotzeari, aldeak areagotzeari, drama pertsonalei eta familia-dramei, EEEei, kaleratzeei, utzarazteei, eta gero eta handiagoak diren etsipenari eta bazterketari buruz ari gara. Uste dut ordezkari politikoon helburu nagusia beti izan behar dela herritarren ongizatea bermatzea eta babestea; beraz, krisi-garaian –gaur egun, adibidez–, egoera hau lehenbailehen gainditzeko beharrezkoak diren neurriak sustatzea da gure lan nagusia. Eta egoera hau gainditzeak ez du eskatzen kontuak koadratu edo defizit-helburua betetzea, baizik eta bereziki pobreziaren, bazterketaren eta gizarte-aldeen aurka borrokatzea, langabeziaren aurka borrokatzea, gutxien dutenei behar duten moduan erantzutea, eta ekonomia-jarduera sustatu eta enplegu egonkorra eta kalitatekoa sortzeko neurriak ezartzea. Hau da, politika guztien azken helburua hori izan behar du: jendearen bizitza hobetzea. Bistan denez, ez da erraza, eta ez da irtenbide magikorik, baina hemendik ere egin dezakegu zerbait, eta osoko bilkura monografiko hau gutxienez irtenbide batzuk eztabaidatzeko eta onartzeko baliagarria izango dela espero dugu. Pentsatzen dut enplegu-planen baten eta ETEak finantzatzeko planen baten berri emango digula gaur Jaurlaritzak; izan ere, Jaurlaritzari dagokio hori egitea, eta gai honetan buru izatea, gure iritziz. Espainiara baino beranduago iritsi zen krisi ekonomikoa Euskadira, baina iritsi zen, eta indar handia du egun. Horrek erakusten du Euskadi ez dela uharte bat, eta, horrenbestez, eragin egiten diola kanpoan gertatzen denak. Eta ez digu krisi orokorrak soilik eragiten gogor; baita Europar Batasunean hartzen diren erabaki politiko eta ekonomikoek ere, edo Espainian hartzen direnek, onerako edo txarrerako. Arlo horietan neurri ekonomiko edo erabaki politiko egokiak hartzen badira, on egingo digute. Arlo horietan neurri ekonomiko edo erabaki politiko okerrak hartzen badira, berriz, kalte egingo digute. Baina horrek ez du esan nahi, inolaz ere, proposatu beharrekoa denik ahal duenak ahal duena, baizik eta egin behar duguna dela beste arlo batzuetan hartzen diren erabakietan parte hartzea, elkartasunez, eta beti interes orokorrari begira. Beti interes orokorrean pentsatu behar dugu. Egoera honetatik, edo guztiok batera aterako gara, edo ez gara aterako. Alde horretatik, Gobernu zentralak azkenaldian hartutako erabaki ekonomikoek kalte egiten digute, eta nabarmen, gainera. Horren erruduna ez da, esan dezagun, Espainia, baizik eta Espainiako Gobernua hau –eta bestelakoa da hori–, eta Espainiako Gobernu hau zehazki hartzen ari den erabakiak. Horiek horrela, gizarte-murrizketen gainean gizarte-murrizketak sustatzeko, BEZa igotzeko, funtzionarioen soldatak jaisteko, erretiro-pentsioak izozteko, hezkuntzan, osasunean edo mendekotasunean murrizketak sustatzeko edo I+G+b-ari laguntzak murrizteko erabakiak, bidegabeak ez ezik, erabaki eta neurri erabat kaltegarriak ere badira egoera oso txar hau gainditzeko. Muturrera eramandako austeritate-politika hauek erabateko burugabekeria dira. Guk hautazko austeritatearen alde egiten dugu; hau da, beharrezkoa, funtsezkoa ez dena murriztea, baliabide publikoak egiaz garrantzitsua denera bideratzeko: gizarteongizatea eta -kohesioa babestera, eta ekonomiajarduera sustatzera; gure enpresei ahal den guztian laguntzera, jakinik botere publikoek baldintzak jar ditzaketela, baina azkenean enpresak, enpresariak eta ekintzaileak direla aberastasuna eta enplegua sortzen dituztenak. Aipamen berezia merezi du egungo Espainiako Gobernuak onartutako lan-erreformak: erreforma bidegabea da nabarmen, kaleratzea erraztu eta merkatzea beste helbururik ez duena, eta hainbat hilabete daramatzagu haren ondorioak jasaten. Geroago arituko naiz lan-merkatuaz, baina, gure ustez, Espainian onartu diren azken lan-erreformak zuzenduko dituen lan-erreforma bat behar dugu. Datuak beldurgarriak dira. Hazten jarraitzen du langabeziak Euskadin: gaur egun, 178.006 langabe daude; 1988ko urtarrilean izandako 188.300 langabeko marka historikorik urrats batera gaude. Ia 100.000 langabe daude Bizkaian; ia 30.000 langabe Araban, eta 50.000 langabe baino gehiago Gipuzkoan. % 15,9ko langabezia-tasa dugu, BAIren azken datuen arabera. Euskadin, langabeziaren hileko igoera % 1,55ekoa izan zen, eta estatukoa, % 1,19koa; beraz, langabezia azkarrago ari da hazten Euskadin, Espainia osoarekin alderatuta. 2012ko otsailean baino 18.676 langabe gehiago ditugu, eta, horrenbestez, hazkundea % 11,7koa izan da, eta estatuko batez besteko igoera % 6,96koa izan zen. Euskadin, 90.377 emakume langabe daude erregistratuta, eta 87.629 gizon. Adin-tarteei erreparatuta, hazkunde handiena, termino erlatibotan, hogeita bost urtetik beherakoen artean izan zen, eta guztizkoaren % 8 dira jada, egiazko gizarte-drama. Gainera, prekarietate handiagoa dute emakumeek, haien kontratuen % 50 lanaldi partzialekoak baitira. Otsailean 43.312 lan-kontratu berri erregistratu ziren Euskadin, urtarrilean baino % 19 gutxiago, eta urtebete lehenago baino % 14 gutxiago. Horietatik 3.708 (hau da, % 8,56) soilik izan ziren kontratu mugagabeak. 2012. urtea, gainera, ia bi hamarkadatan kaleratze gehien izandako urtea izan zen. EEE bidezko lanpostu-galtzeak ikaragarri igo ziren iaz: 3.300 euskalduni eragin zioten; 1996tik izandako kopururik handiena da. Gainera, ez dira oso onak aurreikuspenak. Iturri guztien arabera, igotzen jarraituko du langabeziak 2013an. Bada gure ustez kontuan izan behar den beste datu bitxi bat: 10.800 lanpostu publiko sortu ditu Euskadik krisi-garaian, eta 145.000 lanpostu pribatu galdu. Datu objektiboek ezin gaituzte engainatu; adibidez, aurtengo otsailak aurreko urtekoek baino portaera hobea izan du, eta erregistratutako langabeziaren igoera-erritmoa moteltzeko joerak bere horretan dirau. Baina egoera dramatikoa da. Bistan denez, Eusko Jaurlaritzak izan behar luke krisitik ateratzearen buru, eta horretarako neurriak proposatu behar lituzke, jakinik, dena den, ez garela uharte batean bizi. Orain arte, gobernu patxadatsu, geldi eta pasiboa izan dugu, enplegua sortzeko eta krisi ekonomikoaren aurka borrokatzeko lan-jantzirik jantzi ez duena. Eta, noski, plan, neurri eta ekintza zehatzak behar ditugu. Ez da nahikoa kexatzea; ezin gara eskuak gurutzatuta geratu. Gobernu hau ezin da besoa besoaren gainean geratu: egoera txar honetatik ateratzeko neurriak proposatu behar ditu, planak inplementatu eta neurri zehatzak onartu. Guk, zenbaitetan adierazi dugunez, Euskadiko aurrekontuak egoera honetatik ateratzeko tresna diren aldetik, gizarte-murrizketak proposatzen dituen aurrekontuen aurka egingo dugu, baita ekonomia-jarduera sustatu eta enplegu egonkor eta kalitatekoa sortzeko baliagarriak izango ez diren aurrekontuen aurka ere. Horri dagokionez, orain arte dakigunetik, harrigarria egiten zaigu, txarrerako, gainera, zer aurrekontu-murrizketa proposatzen den Ekonomiaren Garapena eta Lehiakortasuna Sailerako (% 33), eta zer murrizketa Enplegu eta Gizarte Politikak Sailerako (% 24), baita I+G+b arlorako ere. Espero dugu azkenean ez dela hala izango, gure etorkizunaren oinarri baitira ikerketa eta garapena. Alde horretatik, Espainiako Gobernuak arlo horretan, I+G+b-aren arloan, sustatutako murrizketak egiazko drama eta zama dira gure egungo eta etorkizuneko ongizaterako. Eusko Jaurlaritzak ez lioke bide horri jarraitu beharko. Beraz, Eusko Jaurlaritzari dagokio lehenbailehen aurkeztea enplegua sortzeko eta krisiaren aurka borrokatzeko neurriak. Dagoeneko berandu dabil Eusko Jaurlaritza, gaur artean ez baitu neurri bat bera ere proposatu ia, edo "ia" gabe. Eusko Jaurlaritzari dagokio, lehenik, ongizate-estatua eta gizarte-gastua bermatzea. Lehendakariak, orain gutxi, hortzak estutu eta aurrerantz begiratzeaz hitz egin zuen, loriaren bila ibili gabe. Bada, ez da jarrera txarra, baina neurri eta plan zehatzak ere behar ditu. Neurri bidezko eta eraginkorrak, neurri baliagarriak gizarte osoarentzat. Ez dut errepikatuko dagoeneko izan dugun eztabaidarik, baina baliabideak behar ditugu, logikoa denez, krisitik atera eta enplegua sortzeko. Ezinbestekoa da euskal zerga-sistema osorik berritzea, bi helburu nagusi izanik: gehiago eta hobeto borrokatzea zerga-iruzurraren aurka, eta ekonomia-jarduera eta enplegua sustatzeko beharrezkoak diren zerga-neurriak abian jartzea. Eta, bistan denez, zerga-sistema bidezkoago eta mailakatuago bihurtzea. Egia esan, unean-unean okerrera egiten du egoerak azken lan-erreformaren eraginez. Eta horretan ere antz handia dute Alderdi Popularrak eta Espainiako Alderdi Sozialista Langileak: lan-merkatua prekarioago bihurtzeko egin zuten erreforma biek ala biek; azken batean, kaleratzea merkatzeko eta errazteko. Hori da azken urteetan egin dena, eta horregatik diot antz handia dutela gai honetan Alderdi Popularrak eta Espainiako Alderdi Sozialista Langileak. Hala, lanerreforma honi esker, enpresek ugari erabili dute kaleratzeko aukera, eta atzeraldiagatik ez ezik, baita langile finkoak merkeagoak diren langileekin ordezteko ere. Azken erreformaren bidez, onartu egiten da arrazoi ekonomikoen ondorioz langileak kaleratzea, baldin eta enpresaren emaitzek adierazten badute egoera ekonomikoa negatiboa dela; adibidez, galerak badituzte, edo galerak izango dituztela aurreikusten badute, edo diru-sarrerak edo salmentak etengabe jaisten badira, etengabe hori hiru hiruhilabeteko jarraitutzat hartuta. Enpresa gutxi dira, egun, baldintza hori betetzen ez dutenak. Ez dut azterketa sakonagorik egingo, baina, gure ustez, ez dira Espainiako eta Euskadiko langabeziaren irtenbide ez aldizkako kontratuen mugapena, ez prestakuntza-kontratuak, ez ikaskuntza-kontratuak, ez ETE eta autonomoentzako kontratu berriak, ez beste kontratu-mota batzuk, ikusten ari garenez. UPyDk defendatzen duen kontratu bakar mugagabea, kalteordaina ere baduena, izango litzateke irtenbide onena. Kontrataziorako esparru egonkorra eskainiko luke, eta ez lirateke beharrezkoak izango kostu handiko hobariak. Negoziazio kolektiboan garrantzitsuak diren aldaketak ere jasotzen ditu azken lan-erreformak. Leun-leun esateko, esan dezagun erreforma honetan, gai honi dagokionez, eskua joan zaigula: hari esker, nahiko erraz ezar ditzake lanaldi-aldaketak eta geografia-mugikortasuna enpresariak, baita soldata-jaitsierak ere. Egia esan, erreforma bidegabe baten aurrean gaude; nabarmen egin du porrot, eta enpleguak ez sortzeaz gainera, enpleguak galtzea erraztu du, eta gizarte-eskubideak murriztu ditu. Guk gai horri buruzko zenbait proposamen ditugu. Lehen nioen moduan, lan-merkatuaren erreforma sakona. Kontratu guztiek, kontratu berri guztiek mugagabeak izan beharko lukete, eta kendu egin beharko lirateke aldi baterakoak, salbu bajen ordezkapenak egitekoak eta egiaz arrazoitutako aldi baterako enpleguetarakoak. Kaleratzearen kalte-ordaina pixkanaka igo behar litzateke, antzinatasunaren arabera. Lan-eredu berriaren bidez, kontratu mugagabeak izanik sartu ahal izango lirateke langileak lan-merkatuan, eta hasieran kalte-ordain txikia izango lukete, eta gero, kalte-ordain handiko eta jauzi bortitzik gabeko langile mugagabe izango lirateke. Horrek erdi mailako langilearen babesa areagotu egingo luke, eta prestakuntza sustatuko enpresan bertan. Eta, pixkanaka, lanpostuz aldatzean kaleratzeagatik metatutako kalte-ordaina mantentzeko eskubidea ezarri beharko litzateke, hala, lanpostua borondatez aldatzea erraztuz, eta metatutako kalte-ordainak jasotzeko eskubidea izanik. Lanaldi partzialeko kontratazioa garatzea, erakargarria eta lehiakorra eginez. Ordutegi arrazoizkoagoak sustatzea, Europako gainerako herrialdeetakoen antzekoak, familia- eta lan-bizitza errazago bateratzeko. Enpresak bultzatzea telelanaren sistema ezartzera. Enplegu-politika aktiboak hobetzea. Langabeentzako prestakuntza-ikastaroen kalitatea eta eraginkortasuna ebaluatzea. Enplegu-zerbitzu publikoak hobetzea. Lanarriskuen prebentziorako politikak zorrotz zaintzeko eskatzea. Geografia-mugikortasuna sustatzen duten ekintzak bideratzea, eta langile publikoak autonomiaerkidegoen artean mugitzeko oztopoak murriztea. Familiei zerga-abantailak emango dizkieten ekimenak babestea. Enpresak sortzeko garaian oraindik ere hor dauden oztopo eta izapide bidegabe ugariak kentzea, eta nabarmen murriztea administrazio-zamak eta enpresak eratzeko denbora. Produkzio-eredua aldatu behar duten etorkizuneko sektoreak aukeratu beharrean, enpresariek aldaketak egiteko kondizio onak ematen dituen industria-politika bat diseinatzea. Guk proposatzen dugun kontratu bakarrari dagokionez, enpresarientzat eskema berriak izango lukeen kostua, ekonomialari ospetsuek egindako azterketen arabera, ez litzateke egungoaren oso bestelakoa izango. Batetik, langilearekiko harremana egonkor eta iraunkorragoa izango litzateke, eta horrek aukera emango lieke langileak prestatzeko eta kalitate handiagoko langileak eta langile produktiboagoak izateko. Horretaz gain, enplegu-planak behar ditugu, finantzaketa-plan bat gure enpresentzat, enpresa berrien sorrera sustatzea, esportazioak igotzea, merkatu berrietara iristea edo egungo merkatuetako kuota handitzea. Eta, noski, gure hezkuntza-sistema hobetu behar dugu, lehen hezkuntzatik hasi eta bigarren hezkuntzaraino, baita lanbide-heziketa eta unibertsitatea ere; berritu, asmatu, berrasmatu, ekin, berriro formulatu dauden programak, eta eguneratu; nazioartekotu, arriskatu, gure enpresen nazioartekotzea babestu; gure giza baliabideen eta ikasleen nazioartekotzea ere babestu; I+G+b, bioteknologia, nanoteknologia babestu. Azken batean, eta amaitzen joateko, krisitik ateratzeko ezinbestekoa da gizarte-bazterketen bidea utzi –bidegabeak eta kaltegarriak baitira– eta ekonomia-hazkunderako politikak sustatzea, eta gure baliabideak garrantzitsua denera bideratzea: ongizateestatua, gizarte-politikak, berdintasuna, osasuna, hezkuntza eta gizarte-kohesioa babestera. Horretaz gain, eta Legebiltzar honetan ere esan behar da, autonomia-erkidegoen estatua berritu behar da, gaur egungoa jasanezina eta bideraezina delako, oso garestia eta eraginkortasunik gabea baita. Euskadiko erakunde-sarea eta haren sektore publikoa berritu behar ditugu, eta bikoizketak, eraginkortasunik eza eta aldeak kendu. Jasangarri eta eraginkor bihurtu. Zerga-sistemaren osoko berrikuntza sustatu behar dugu, bidezkoago eta mailakatuago egiteko, eta gizarte-ongizatea babestu eta ekonomia-jarduera sustatzeko baliagarriak diren baliabideak lortzeko. Zerga-sistemaren osoko erreforma horren barruan, helburu berak izanik, zerga-iruzurraren aurka gehiago eta hobeto borrokatu behar dugu, eta hori lehenetsi, eta, zehazki, zerga-iruzurraren aurka borrokatzeko osoko plan bat, eta espero dugu lehenbailehen jarriko dela abian. Eta zerga-eskumenak Eusko Legebiltzarrak izatea. Baliabideak, egia da, urriak dira. Ordu oro gogorarazten digu Ogasuneko sailburuak, eta agerikoa da. Baliabideak urriak dira. Beraz, lehentasunak zehaztu behar ditugu; gizartearentzat beharrezkoak ez diren edo ekonomikoki jasanezinak diren obrak baztertu eta egiaz egin inbertsio produktiboen eta jendearen bizitza hobetzeko eta ekonomia-jarduera sustatzeko baliagarriak diren azpiegituren alde. Ikerketaren eta garapenaren alde egitea; gure enpresei nazioartekotzen laguntzea; lehen nioen moduan, berrasmatzea; nazioartera ateratzea; Euskadi berriro industrializatzea, eta goraka ari diren eta etorkizunekoak diren sektoreen alde egitea (energia-sektorea, automobilgintza, robotika eta aeronautika). Jarduera produktiboa sustatzeko eta finantzatzeko neurriak behar ditugu, bereziki ETEen artean, eta arreta berezia jarri behar da autonomoengan. Ezinbestekoak dira, inolako zalantzarik gabe, ekonomia hobetzeko eta aurrerapena, berdintasuna eta ongizateestatua bermatzeko politika publikoak. Egia da ez dagoela irtenbide magikorik, eta zenbait irtenbide ez daudela gure esku, Legebiltzar honen esku, baina zerbait egin daiteke. Eta, noski, espero dugu eztabaida hau baliagarria izango dela hori gauzatzeko. Besterik ez; eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_689 |
10 | 17 | 08.03.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. Alderdi Sozialistak proposatu du osoko bilkura monografiko hau egitea, eta bat egin du martxoaren 8ko ospakizunekin, Emakumeen Eskubideen Nazioarteko Egunarekin. Egun hauek baliagarriak dira, funtsean, gai bati buruz bereziki hausnartzeko, eta, kasu honetan, emakumeak gure gizartean duen egoerari buruz. Eta nik emakumeen lan-egoerari buruz Kontseilu Ekonomiko eta Sozialak 2011ko txosten batean jaso zituen datuak aipatu nahi ditut. Azken zazpi urteetan berdintasun-arloan ez dela aurrerapenik egin adierazten du txosten horrek: emakumea beranduago sartzen da lan-merkatura; gizonak baino % 28 gutxiago kobratzen du goi-mailako ikasketak baditu; lanaldi partzialeko kontratuak gizonenak baino gutxiago dira, 18 puntu gutxiago hain zuzen, eta erretiro-pentsioari dagokionez, % 40 gutxiago kobratzen dute. Emakumeak 4,5 orduz aritzen dira etxeko lanetan; gizonak, berriz, 2,8 orduz. Duela zazpi urtekoaren antzeko datua. Hori emakumearen lan-egoeraren argazki finkoa da, eta, bistan denez, egoera larritu egin da krisi ekonomikoaren eraginez; horrek alde horiek ezabatzeko neurri zehatzak hartzera behartzen ditu erakundeak. Horiek dira aurkeztu ditudan datuak. Agerian uzten dute irudiak eta argazkiak helburu dituzten neurriek ez dutela balio berdintasun errealerantz egiteko. Espero dugu gaurko eztabaidari berdintasuna lortzeko proposamen zehatzak onartuz emango zaiola amaiera. Asmo horrekin aurkeztu ditu, behintzat, Talde Popularrak arlo horri buruzko proposamen batzuk, eta onartu egingo direla espero dugu. Nire mintzaldiaren hasieran nioenez, Talde Sozialistak proposatu du osoko bilkura monografiko hau, eta horretarako arrazoia, adierazpenean irakur daitekeenez, hau da, eta hitzez hitz irakurriko dut: "Euskal sozialistok uste dugu beharrezkoa dela Eusko Legebiltzarrak eztabaida monografiko bat egitea, Euskadiko ekonomiari lanpostu berriak sortzen lagunduko dioten neurriak eta egungo langabeei zuzenean laguntzeko neurriak hartzeko baterako erantzuna emateko". Esan behar dizut, López jauna, zure mintzaldia entzun aurretik ez nuela ulertzen zergatik eskatu duzuen osoko bilkura monografiko hau, benetan diotsut; izan ere, duela hiru hilabete eskas utzi zenutela zuek Jaurlaritza, eta zure Jaurlaritzak Legebiltzar honetan duela urtebete baino gutxiago, 2012ko martxoan, eztabaidatu ondoren onartu zuen Euskal Enplegu Estrategia 2011-2014, taldeen ebazpen-proposamenak jasotzen dituena. Horrek ondorio honetara garamatza: zuk uste duzu porrot egin duela zure enplegu-planak, zure mintzaldian ez baituzu aldarrikatu hark abian jarraitu behar duela, baizik eta osoko bilkura honek, gaurko egun honetan, zuek planean jaso ez zenituzten neurri batzuen bidez ordeztu behar dituela. Izango da inspiratu egin zarela Ajuria Eneatik ateratzean. Izan ere, beharrezkoak zirela jakinik ere, gorde egin zenituzten, gaur arte. Hori ez da logikoa, baldin eta ez bada, sumatzen genuen moduan, goiz hau baliatu nahi zenutela berriro aurpegiratzeko foru-aldundiei ez omen dutela zerga-erreforman laguntzen. Eta zure mintzalditik ulertzen da haiei egozten diezula Eusko Jaurlaritzak lanarloan dituen eskumenak kudeatzeko ezintasuna ere, bereziki enpleguaren politika aktiboak transferitu zirenetik. Eta, bestalde –eta hau espero izatekoa zen–, Alderdi Sozialistak Espainiako Gobernuak bultzatutako lan-erreformaren aurka duen jarrera agertu diguzu, López jauna. Lan-erreformarekin hasi nahi nuke, zu iraintzen saiatu zaren horretatik; hori bai, ez duzu beste aukera errealik eman zure mintzaldian, ohituta gauzkazun demagogiatik harago. Legebiltzarkideok, langabezia da, inolako zalantzarik gabe, Espainiako ekonomiaren arazo nagusia. Eta egoera hori ezin dugu ikuspegi ekonomiko hutsetik landu; izan ere, logikoa denez, baliabide falta gizarte-arazo bihurtzen da azkenean, lanik ezak gizarte-bazterketara eraman duelako familia ugari. Alde horretatik, eragina du egoera ekonomikoak, bestela ezin zitekeenez, gure autonomiaerkidegoan ere. Euskadi ez da burbuila bat, ez gara bakartuta bizi, eta, beraz, eragin egiten dugu bizi dugun egoera ekonomikoak. Krisiaren ondorioak Euskadira beranduago iritsi ziren arren, gaur egun hemen ere oso negatiboak dira langabeziaren datuak. 2009ko martxoan, 121.000 langabe zeuden Euskal Autonomia Erkidegoan, eta, azken datuen arabera, kopurua 178.000ren ingurukoa da jada. Zoritxarrez, autonomia-erkidego honen marka historikotik oso hurbil gaude, 1988ko 188.000 langabeetatik oso hurbil. Gure herrialdean dugun langabeziak denboran gehiegi luzatzen ari den koiunturazko egoera bati erantzuten dio, baina egitura-izaerako arrazoietan ditu oinarriak. Oso bistakoa da gure herria zorrotzegia den lan-merkatuaren biktima izan dela, eta moztu eta zuzendu beharreko bizio jakinak zituela. Espainiak 2008tik bizi duen krisi ekonomikoak gure herriaren lan-ereduaren ahultasunak nabarmendu ditu. Egungo krisiaren larritasunak ez du parekorik, ezta aurrekaririk ere, gure herriak gure ingurune hurbileko gainerako ekonomia nagusiek baino enplegu gehiago eta erritmo biziagoan suntsitu baitu. Enplegugalera hori biziagoa izan da hainbat kolektibotan, bereziki gazteengan, haien langabezia-tasa % 50etik gorakoa baita. Eta horren guztiaren ondorioa izan da askok beste herrialderen batera joan behar izan dutela hemen eskaintzen ez zaien etorkizun baten bila. Lan-merkatura sartzeko ziurgabetasunak, hasierako soldata txikiak eta urtetan politika ekonomiko desorekatuak izateak eragindako egoera ekonomikoak, gastu publikoaren neurririk ezaren filosofia politikoan oinarrituak, ekarri dutena da talentu handieneko gazteek emigrazioaren abenturari heltzeko erabakia hartzea. Iraupen luzeko langabezia ere jasotako beste lan-arazoetako bat da, batez besteko iraupena herrialde garatuetako batezbestekoa baino askoz luzeagoa izateak erakusten duen moduan. Krisi ekonomikoak gure herriaren lan-ereduaren jasanezintasuna nabarmendu du. Gure lan-merkatuaren arazoak, koiunturalak izatetik urrun, izaera erabat egiturazkoa zuen lan-erreforma indarrean sartu aurretik, eta gure eredu soziolaboralaren beraren oinarriei eragiten zien, eta erreforma zabala behar zuen. Izan ere, azken urteotan arau-aldaketak egin diren arren, ezinbestekoak ziren, eta, gainera, hala eskatzen zuten nazioarteko erakunde nagusiek. Kopuruek adierazten zuten azken urteetan egindako arau-aldaketak, guztiek asmo ona zutenik zalantzan jarri gabe, huts egin zuten erreformak izan zirela. Adierazpen nagusi enplegua galtzea izan duen egoera ekonomikoaren larritasunak berehala erreforma bat onartzea eskatzen zuen, ekonomia- eta lan-eragileei segurtasun juridiko eta konfiantza handiagoa emateko, enplegua sortzera ziurtasunez jo dezaten. Gobernuak onartutako lan-erreforma testu oso eta orekatua da, eta berehala aplikatzeko neurri zorrotzak ditu, lan-harremanak egoki kudeatzen lagun- duko duen esparru argi bat osatzeko, eta, hasteko, enplegu-galera moteldu eta geratzeko, gerora lanpostuak sortzeko oinarrizko tresna izan dadin. Horrenbestez, egiturazko erreforma sakona behar zuen lan-harremanen eredua genuen, malgutasuna eta mugikortasuna sustatu eta arin eta dinamikoagoa egiteko. Erreformaren apustu nabarmena da gure lanharremanen arautzea orekatzea: barne- eta kanpomalgutasunaren arteko oreka, kontratazio mugagabearen eta aldi baterakoaren erregulazioaren arteko oreka, edo enpresaren barne-mugikortasunaren eta lan-kontratuaren mekanismo hedagarrien artekoa. Horrenbestez, malgutasun- eta segurtasun-printzipioetan oinarritzen da erreforma. Hemen gauden guztiok jabetzen gara zer garrantzitsua den lanbide-prestakuntza langileak etengabe hobetzeko tresnatzat. Erreformaren apustu irmo bat lanbide-prestakuntza da, langileen etengabeko ikaskuntzari bide emateko, eta, hala, haien gaitasun pertsonalak erabat garatzea lortzeko. Lanaldi partzialeko lana, legebiltzarkideok, gure herriaren irakasgai landugabe bat da oraindik ere. Behin-behinekotasun altua murrizteko arau-aldaketa ugari egin diren arren, kontratu-eredu hori murriztu egin behar da, eta bide horri heltzen dio erreformak. Estatuko sare produktiboa berrogeita hamar langilera iristen ez diren enpresa txiki eta ertainek osatzen dute nagusiki, eta ondo ezaguna dugu hori Euskadin. Beharrezkoa zen halako enpresek, enpresaegituraren % 95 osatzen dutenek, langileak errazago kontratatzeko arau-tresnak ematea. Helburu horretarako sortu zen aldi mugagabeko kontratazio-mota berria, kontratu-mota hori sustatzeko. Bistakoa da egungo egoerak, lehenago ere adierazi dugun moduan, ez duela aurrekaririk. Horregatik da ezinbestekoa, gure sare produktiboari eutsi nahi badiogu, errealitatera moldatzea. Erreformak funtsezko mekanismoak zehazten ditu enpresa bere egoerara moldatzeko, eta kaleratzea enpresaren azken baliabidea izan dadin. Kostuak murriztearen edo lan-ordutegi malguagoak izatearen helburua da enpresa bakoitza bere errealitatera egokitzea, eta funtsezko ordezko tresna bat dira enpresa ixteko erabakiaren aurrean. Horrenbestez, soldatak eta lan-baldintzak produktibitatera eta enpresa-lehiakorta- sunera, bizi dugun egoera ekonomikora moldatzeko neurriak dira. Beraz, eta atalaren ondoriotzat, nabarmendu behar da 2008an hasitako krisi ekonomikoak Europar Batasunean langabezia gehien duen herrialde bihurtu duela Espainia. Espainian enpleguak hain azkar eta modu bizian galtzearen arrazoi nagusienetako bat da, lehenago esan dudan moduan, Espainiako lan-merkatuaren zorroztasuna, nazioarteko erakundeek nahiz Europar Batasunak hainbestetan adierazi dutenez. Krisia hasi zenetik Espainiako lan-merkatua erreformatzeko hartutako neurriak ez dira behar bestekoak izan, eta ez dira eraginkorrak izan lanpostuak sortzeko. Finantza-merkatuek euroaren eremuan eragindako presioek, Espainiaren zor publikoak eta Europar Batasunaren gomendioek ezinbesteko bihurtzen zuten Espainiako lan-merkatuaren egiturazko gutxiegitasunak lantzea, Espainiako ekonomia berreskuratzen hasteko. Neurri horiek berehala hartu behar ziren, enplegua sortzen duten eragileek kontratu berriak egiteko beharrezkoa zuten konfiantza sortzeko, eta lanpostuak galdu aurretik barne-malgutasuneko neurriak har zitzaten. Lan-erreforma honen helburua da Espainiako ekonomiak berriro ere lanpostuak sortzeko beharrezkoak diren baldintzak sortzea, eta, hala, merkatuei beharrezkoa duten konfiantza ematea, baita inbertsiogileei ere. Beraz, Espainiako Gobernuak argitu zituen arlo jakinetan oinarritu zen onarpenaren berehalakotasuna. López jauna, errealitateei buruz hitz egin nahi izan dut. Errealitateei buruz, Espainiako Gobernuak aurkitu zuen errealitateaz. Hori da nabarmendu nahi izan dudana. Izan ere, demagogia egiteko baliatu dituzu zuk hogei minutuak, eta hogei minutu horietan inork erosi ezin dizuna saldu nahi izan diguzu; alegia, bizi dugun krisi ekonomikoa gobernu neoliberalen ez dakit zenbat urteren ondorio dela. Zuk badakizu ez dela hala, urte horietan guztietan sozialistak izan direla gobernuan, eta orain, hain zuzen, Alderdi Popularrak gidatu behar izan duela egoera hau, espainiarren borondateari jarraikiz, eta zuk salatu duzun hori guztia aldatzen saiatu: finantzasistemaren desarauketa, lan-harremanen desarauketa, zerga-presioa etengabe jaistea, ekonomiaren globalizazioa… Zuk hain negatiboa dela eta aurre egin behar zaiola esan duzun hori guztia zuek gobernuan egon zareten urte guztietan ezarri duzuena da, eta ez soilik Espainian, baita Europan ere. Hori zen zuen ekono- mia-eredua, orain Alderdi Popularra aldatzen eta moldatzen saiatzen ari dena, ekonomia berreskuratzeko oinarriak jarri ahal izateko. Eta egia da 2012. ekitaldia negatiboa izan dela enpleguari dagokionez –izan ere, nik uste dut errealistak izan behar dugula bizitza honetan, erabaki egokiak hartu ahal izateko–, baina egia da, halaber, enplegugalera moteltzen ari delako seinale batzuk badirela. Ez gara horrekin konformatzen, baina bistakoa da moteltze horrek hazkundearen bideari eta lanpostuak sortzeko bideari ekiteko lehen urratsa izan behar duela. Egia da, halaber, aurreikuspen guztiek adierazten dutela, nazioarteko nahiz estatuko erakundeek egindakoek, 2013a atzeraldi ekonomikoaren azken urtea izango dela. Eta talde honek, berriro ere aurrean ditugun zailtasunak nabarmendu eta adierazi nahi du lanpostu-galera moteltzearen seinaleak badirela. Eta erreformak fruituak emango dituela adierazten duen azken datu bat da Gobernuak onartutako lanharremanen esparru berriaren bidez jada ez dela beharrezkoa izango gure ekonomiak BPGren % 2ko hazkundea izatea enplegua sortzeko, baizik eta nahikoa izango dela barne-produktu gordinaren % 0,5eko hazkundea. Hori, López jauna, gauza zehatzei dagokienez. Nik lan-erreformaz, zerbait zehatzaz, hitz egin dizut, eta zuek, Alderdi Sozialista, ez zaudete ados. Zuk ez didazu gauza zehatzei buruz hitz egin; bizi dugun errealitatearekin bat ez datozen gauza demagogikoei buruz hitz egin didazu. Baina itzul gaitezen Euskadira, eta, zehazki, gure eskumen-arlora. Lehenago nionen moduan, Euskal Enplegu Estrategia 2011-2014 (egia esan 2012-2014 eperako zen, baina urte horretan zertan aritu zineten jakin ez eta hura justifikatzeko, bada, 2011-2014 jarri zenuten) aurkeztu zen Ganbera honetan 2012ko martxoaren 9an. Estrategia hark funtsezko hiru helburu zituen, eta hitzez hitz adieraziko ditut, aurreko sailburuak adierazi zuen moduan. Lehenengo helburua zen biztanleriaren ekonomia-jarduera areagotzea, langile-kopurua areagotzeko. Bigarren helburua zen enplegu egonkorra hobetzea, eta kalitateko bihurtzea. Helburu hori koherentea da lanerako eskubidearen printzipioarekin eta hazkunde ekonomikoa eta enplegua kalitatearen eta egonkortasunaren dimentsio kualitatiboarekin batera etortzearekin. Hirugarren helburua da produktibitatea eta kalitatea hobetzea. Eta horretaz gain, sei ardatz zituen estrategia hark: lehenengoa, enpresa-lehiakortasuna hobetzea; bigarrena, enplegagarritasuna hobetzea; hirugarrena, gazteen enplegua sustatzea; laugarrena, gizarte- eta lurralde-kohesioa sendotzea; bosgarrena, enplegu- baliabideak eta -zerbitzuak hobetzea, eta seigarrena, norabideen kontrola eta ebaluazioa bermatzea. Datu horien aurrean, López jauna, porrot egin dute zure estrategiak eta enplegu-politikek. Izan ere, begira, bazirudien zu, ez dakigu, ezerezetik edo zentozela, berria bazina bezala iritsi zarela Legebiltzar honetara, eta ez duzu onartzen Eusko Jaurlaritzaren buru izan zarela hiru urtez, eta bazenituztela tresnak. Enpleguaren Plan Estrategikoa zenuen, baita, gainera, Ekintzaileei laguntzeko Legea ere, eta gaur berrikuntzatzat aurkeztu duzun ekimenen bat abian jarri izan bazenu, funtsak sortzeari eta beste gai batzuei buruzkoak, dagoeneko martxan egongo lirateke. Beraz, zure enplegu-politiken porrotaz hitz egin dezakegu, López jauna. Izan ere, errealitateak ez du iruzur egiten, eta Lanbideren datuen arabera, aurreko ekitaldia ixtean, hogeita hamabost urtetik beherako 40.000 gazte zeuden langabezian Euskal Autonomia Erkidegoan. Eta generoa kontuan izanik, datuek berriro nabarmentzen dute Eusko Jaurlaritzak planteatu eta aplikatutako enplegu-politikek ez dituztela espero ziren emaitzak eman, kontuan izaten badugu data horretan bertan 83.000 emakume langabe zeudela Euskal Autonomia Erkidegoan. Eta Confebaskeko presidenteak emandako datuen arabera –espero dut egungo sailburua ez molestatzea datu hauek emateagatik–, 2.100 enpresa itxi ziren iaz, haren hitzen arabera –eta zerbait jakingo du gai horri buruz–, ez lan-erreformaren ondorioz, baizik eta krediturik ez lortzearen eraginez. Hori da bizi dugun errealitatea! Egun indarrean dagoen estrategiaren aurkezpenean, Lanbide abian jartzea kokatzen zen lanpostua sortzearen erdigunetzat. Uste dut segundo batez entzun dizudala Lanbide aipatzen, aurreko gobernuek ez zuten tresna hori, funtsezkoa zena, lanpostuak sortzeko eta Euskadin langabeziaren aurka borrokatzeko mugarri bat izango zena. Lanbidek osoko bilkura monografiko bat beharko luke, López jauna. Aparteko bilkura bat. Aparteko bilkura bat. Izan ere, zure Gobernuak aurrera eraman duen kudeaketa, halako tresna bat lortu ondoren, transferentziarekin batera 400 milioi baino gehiago izanik… Eta Lanbiden lan egin behar zuen jendekopurua zehaztu soilik egin zenuten. Hori bai, hasteko, eskuz jartzen hasi zineten, eta, gero, Legebiltzar honen erabaki baten ostean, lehiaketa publiko baten bidez egin behar izan zenuten. Baina, gaur egun –guk ditugun datuen arabera– ez dago ezta LPZ bat ere. Begira, López jauna, egoera dramatikoa da, errealismoa behar du egoerak, ez hitz hutsalak, ez diskurtsoak, eta horretan aritu zara zu gaur, nire ustez gehiago Madrila begira, edo ez dakigu nora, hemen bizitzen ari garenaz. Gure eskumenak erabili behar ditugu, eta irtenbideak eman, Euskadik dituen eskumenei jarraikiz, bizitzen ari garen langabezia-egoerari. Eta esan dut hasieran, ezohiko neurriak behar dituen aurrekaririk gabeko egoera batean gaude. Eta agian okerrak irudituko zaizkizu Espainiako Gobernuaren neurriak, baina egiturazko erreforma sakon batzuk aplikatu ditu, herrialde honen norabidea zuzentzeko. Lan-erreforma, finantza-erakundeak garbitzeko ondoz ondoko finantza-erreformak, berriro ere kreditua izateko, eta familietara eta ETEetara iristeko, horiek dira nagusiak. Izan ere, zure mintzaldian aipatu duzun desarauketa-egoera hori zuek gobernuan egon zineten urteetan onartu zenuten egoera da, eta orain gurekin bat zatoz esatean akats bat izan zela, eta akats hori zuzendu egin behar dela. Eta hori da Mariano Rajoyren Gobernua egiten saiatzen ari dena, erreformen bidez. Eta hori da egungo Eusko Jaurlaritzak berehala eta gehiago atzeratu gabe hartu beharreko bidea. Izan ere, begira, egia da López jaunak eman diola hasiera eztabaida honi, hark proposatu duela, eta, horrenbestez, ezinbestekoa dela nire mintzaldiaren zati handi bat haren hitzei eskaintzea. Baina uste dut ez litzatekeela ona izango, eta ez ginatekeela ezer ona eraikitzen ariko gaur Euskadiko Alderdi Sozialista Euskadiko Gobernuan izan den urteetan egiteko gai izan ez dena kritikatu soilik egingo bagenu. Aurrera begiratu behar dugu, eta, beraz, gaur gauden egoeran kokatu. Gobernu berria dugu, baina Gobernuaren egiturari dagozkion izendapenak baino ez ditugu ezagutzen oraingoz, beste ezer ez. Eta, beraz, Talde Popularrak ehun proposamen inguru aurkeztu ditu, hainbat sektoreri, enpleguaren sorrerari eta sektore ahulenetan enpleguak sortzeari begira, eta espero dugu gaur onar litekeenaren zati izatea, eta Gobernu honen konpromisoak izatea enplegu-plan bat lehenbailehen aurkeztea, langabeziaegoera honetako arazoak eta gehien sufritzen ari diren kolektiboak jasotzen dituena. Plan hori lehenbailehen ekar dadin behar dugu, sailburu jauna. Hori izango da Talde Popularraren helburu nagusia gaur, uste baitugu irtenbide praktikoak, irtenbide errealak bilatzen ari direla herritarrak, inora eramango ez gaituzten diskurtso hutsalak baino areago. Beraz, Gobernu honek plan hori lehenbailehen ekartzea eskatuko dugu, eztabaidatzeko eta lehenbai- lehen izan dezagun hemen gauden guztiok nahi dugunaren zerbitzurako tresna eraginkor bat; alegia, lanpostuak sortzeko, bereziki gazte eta emakumeentzakoak. Legebiltzarkideok, amaitzen ari naiz, iruditzen zaigulako gaur ikusi dugula nola proposa daitekeen, egoera konplexu batean, diskurtso demografiko eta arduragabea, bakoitzak duen gaitasuna eta izan duen erantzukizuna onartu gabe. Eta ez dugu atzera begiratzen jarraitu nahi; etorkizunera begiratu nahi dugu. Alderdi Popularra laguntzeko prest dago egiaz lanpostuak sortzen dituzten proposamen eta ekimenak abian jartzeko, leialtasunez, baina eskakizunak eginez, Gobernu hau despistatuegi ikusten baitugu, proposamen zehatzik egin gabe, eta iruditzen zaigu badela garaia Gobernu honek proposamenak eta ekimenak aurkezteko, eta aurrekontuetan jaso daitezela, aurrera eraman ahal izateko. Eta hor izango da Alderdi Popularra, Espainiako Gobernuan jada errealitatea denaren ekarpena egiten saiatzeko, ekimen jakinen bidez, eta Alderdi Popularrak abian jarri dituen tresnak sustatzeko; adibidez, Ekintzaileei laguntzeko Legea. Baliatu eta sustatu beharreko tresnak ditugu, horiek baitira egiaz enplegua sortzen dutenak. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_690 |
10 | 17 | 08.03.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko. Egun on guztioi. Martxoak 8. Gure lehenengo hitza laster, hemendik gutxira, kanpoan egongo diren ehunka emakumeentzat, eta, nola ez, Zaramagako elizan martxoaren 3tik itxita dauden gazteentzat. Zuen aldarrikapenak, Euskal Herria Bilduk bereak egiten ditu. Egoera larria da, zalantzarik gabe, jende asko dabil gaizki pasatzen. Langabezia gora doa etengabe Euskal Herrian. 2008. urtean 105.158 langabe izatetik 2013an 234.530 langabetu izatera igaro gara; horietatik, % 50,71 emakumeak dira. Erkidego honetan, azken datuen arabera, une honetan 178.006 pertsona daude langabezian. Azken hilabeteetan Estatuan baino gehiago igo da langabezia gure Erkidegoan: 0,36 puntu gehiago. Aipagarria da langabezia gehiago igo dela emakumeen artean: 1.226 gizon eta 1.499 emakume. Generoaren ikuspegitik, emakumeenganako diskriminazioak indarrean jarraitzen du: jarduera tasa txikiagoa, langabezia tasa handiagoa, aldi baterako enpleguaren % 84 emakumeok egiten dugu eta behinbehinekotasun tasa handiagoa da, gizonezkoek baino % 28 gutxiago irabazten dugu. Gainera, ezin ahaztu merkatu beltzean inolako eskubiderik gabe lan egiten duten hainbat eta hainbat langile, gehienak emakumeak eta etorkinak. Orain beren lanpostuak galtzen ari dira inolako babes motarik gabe. Gaur, martxoak 8, Emakumeen Eguna, egun aproposa da lana enplegua baino askoz gehiago dela aldarrikatzeko, urteetan egunero-egunero emakumeok egin ditugun lanak ikusezin izatetik ikustaraztera pasatzeko eta emakumeok bizi ditugun prekarietate egoerak salatzeko. Gure konpromezua eta ahalegina honetan ere berresten dugu. El trabajo es más que empleo, es un concepto más amplio que el empleo. Incluye el empleo remunerado y el no remunerado, incluido el trabajo doméstico y familiar. Es necesario ya ir a un reparto equitativo de todo el trabajo. Kezkagarria da, baita ere, gazteen egoera. Langabezia tasa handia da benetan, % 40 ingurukoa. Lana dutenen artean % 65ek aldi baterako kontratua dute. Datu horiek adierazten digute belaunaldi oso bat lan merkatutik kanpo geratzeko arriskua gero eta handiagoa dela, dituen ondorio kaltegarri guztiekin. Euskal Autonomia Erkidegoko familien % 7an kide guztiak langabezia egoeran daude. Lanean dauden bost langileetatik batek 1.000 eurotik beheko soldata dauka, eta kontratu berri guztietan % 6 baino ez dira mugagabeak. Horren ondorioz, ez da harritzekoa gure herrian pobrezia tasa % 11 izatea, hau da, 235.000 pertsona, eta horietatik 90.000 gizarte bazterketaren egoeran egotea. Esklusioa gero eta handiagoa da. Datuak ematen ditut, eta datuek erakusten dute egoera larria eta gogorra dela. 2012a izan da, gainera, lanpostu gehien galdu den urtea. Topikoa bada ere, gogorarazi behar dugu pertsonak daudela zenbaki makroekonomiko hotzen atzean eta estatistikako zenbaki soilen atzean pertsonak, beren arazoak eta ezinak, bakoitza bere izen-abizenekin. Langabeziak aurpegia du. Argi dago, beraz, krisira ekarri gaituzten politikak errotik, errotik aldatu behar ditugula krisialditik atera nahi badugu, behintzat. Kalitatezko enplegua sortzea ezinbestekoa da horretarako. Krisiaren beste ondorioa izan da gizarte desberdintasunen hazkundea: aberatsak gutxiago dira, baina gero eta aberatsagoak, eta pobreak, askoz gehiago eta gero eta pobreagoak. Hoy es el empleo, o la creación de empleo, lo que nos ha traído a este debate. El empleo, desde nuestro punto de vista, desde nuestro punto de partida, el empleo, el reparto del empleo, es la base para lograr el reparto de la riqueza. Y, junto al reparto del empleo, la política fiscal, la política presupuestaria y la política social son elementos imprescindibles para conseguir una sociedad más justa y equitativa. Zerga politikaz, badirudi abiapuntuan bat egiten dugula guztiok: zerga politika aldatu egin behar da. Gure iritziz, Gipuzkoako Foru Aldundiak hartutako bidea jarraitu behar dugu: diru-sarrerak handitu behar dira beste politika publiko batzuk egin ahal izateko, baina, tamalez, errotondan eskuinera hartu du Jaurlaritzak, berriro ere PPren laguntzarekin; inora ez doan bide bat hartu nahi duela dirudi. Enplegua politikagintzaren oinarrian kokatu behar da, gaur egun emergentzia sozialeko egoeran baikaude; hori, denok adierazten dugu. Eta orain agintariak jarraitzen ari ez zareten bideak jorratu behar ditugu. Aski da Madrildik edo Europatik agintzen diguten bidetik jotzeaz! Baina baduzue –Eusko Jaurlaritza barne– gabezia, falta nabarmena: amildegira ez erortzeko ausardia falta duzue. Kokilduta ari zarete, menpekotasunean itota dago Gobernua. Los distintos gobiernos siguen (seguís) como una correa de transmisión lo impuesto en Madrid, y Madrid sigue a pies juntillas los intereses de los mercados capitalistas, que efectivamente no miran ni de lejos por el bien colectivo de las personas. Por lo tanto, otro ejemplo de hipocresía, cuando se pone o ponéis en el centro de vuestra política a las personas. ¿Cómo lo vais a hacer, si acatáis lo impuesto por los mercados, que ignoran a esas personas? Horregatik jarraitzen duzue itsu-itsuan Madrildik inposatzen digutena. Eta Euskal Herrian, euskaldunon erabakiak hartzeko eskumen guztiak izan arte, Euskal Herria Bilduk aldarrikatzen du inposaketa horiek ez ezartzea. Gure ikuspegitik, gidaritza-lana garatu behar dute erakundeek, eta enplegua sustatzea lehentasuna izan behar da. Testuinguru honetatik abiatuta, ondoren aipatuko ditugu guretzat ezinbestekoak diren arloak. Lehenengoa: zainketa lanak eta gizarte zerbitzuak. Hasi nahi dugu gure ikuspegitik politika publikoen erdigunean jarri beharreko gaiarekin. Zainketa jarduerek enplegua sortzeko bidea ematen dute; hain zuzen, administrazio publikoek enplegua sortzeko erabili duten bide nagusia azpiegitura erraldoiak eraikitzea izan da. Enplegu gutxi eta kalitate ezakoa izateaz gain, gure lurra deuseztatu duten azpiegiturak izan dira. Bada garaia herritarren beharrei erantzungo dieten gizarte zerbitzuen sare publikoan inbertitzeko. Azpiegitura erraldoiak baztertzeko garaia da. Badirudi horrekin konturatu zaretela. Azpiegitura erraldoiak eraikiz ez da kalitatezko enplegua sortzen. Aldatu itzazue azpiegitura erraldoiak adinekoentzako egoitzengatik, eguneko zentroengatik, ez-gaitasunak dituztenentzako zerbitzu publikoak sortzeagatik edota bazterketa egoeran dauden pertsonen oinarrizko beharrak asetzeko jantokiak eraikitzeagatik. Egin itzazue inbertsioak etxe gabekoentzako egoitzetan eta abar luze batean. Zerbitzu horiek guztiak, administrazio publikoek sortu eta kudeatu beharko dituzte era zuzenean, ez orain bezala, azpikontratazioen bidez. Gizarte zerbitzu publikoek enplegu mordo bat sortzeko aukera ematen dute, kalitatezko enplegua eta ez azpikontratazioetan ematen diren lan baldintza kaskarrak izango dituena. Bide honetan, hirugarren sektoretik bultzatzen diren hainbat ekimen eta proiektu babestea eta bultzatzea ere beharrezko ikusten dugu. Bigarrena: enplegu politika publikoak. Aurrekoarekin lotuta, arlo publikoak egin dezakeen beste ahalegin bat azpimarratu nahi dugu. Sarrera moduan esango dut zalantzarik gabe esan daitekeela 2011-2014 enpleguaren euskal estrategiak porrot egin duela. Langabezia datuak begiratzea besterik ez dugu. Horrekin batera, beste porrot bat aipatuko dugu. Elkarrizketa sozialaren ereduaren porrota aitortu behar dugu. Beste eredu ekonomiko eta soziala helburu izango duen benetako elkarrizketa bultzatu behar da, baita enpleguaren aldeko neurriak hartzerakoan ere. Hainbat lehentasun aipatu nahi ditugu, Jaurlaritzak bere eginkizunean gorriz markatu behar dituenak, gure ustez. Batetik, lan harremanetarako eta gizarte babeserako esparru propioa aldarrikatu eta defendatu behar du. Madrildik datozen legeei eta lan erreformei aurre egitea neurri eraginkorrena izango litzateke lana suntsitzeari uzteko. Zehazki, lege arrotzek, kaleratzeak errazteaz gain, Aurrekontuen Egonkortasunerako Legeak eta azken lan erreforma basatiak Araba, Bizkai eta Gipuzkoako lansarien erosteko ahalmena apaldu du. Are larriagoa dena, 2013ko uztailean 300.000 langileren lan-baldintzak nabarmen okertu daitezke, lan erreforma berria dela medio, herrialdeko hitzarmenen ultraktibitatea bertan behera geratuko delako. Badugu aukera bestelako enplegu planak abian jartzeko, akordio zabalak, anitzak eta integralak adostasun bideak ezartzeko, parte hartze marko irekien bidez eragile sozial eta sindikal guztiekin, eta emakumeen beharrak kontutan hartuko dituena, eskualdea abiapuntutzat hartuta. Honekin lotuta, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuaren egoera eta egin beharrekoa aipatzea ezinbestekoa da. Aurreko hainbat osoko bilkuratan aipatu izan dugun bezala, Lanbide blokeo egoera batean dago eta ez du betetzen inolaz ere enplegu zerbitzu publiko batek bete beharrekoa. Hiru: Administrazio publikoa, herri Administrazioa. Si entramos al apartado del empleo en la Administración pública, nuestra preocupación y enojo se acentúa con creces. No pensamos que sea de recibo el cinismo mostrado por el consejero de Empleo y Políticas Sociales o por el portavoz del Gobierno en los últimos días. Cinismo y falta de respeto hacia las trabajadoras y trabajadores, cuando afirman que aumentar la jornada laboral por decreto a treinta y siete horas y media supondrá solo trabajar un poco más, que es asumible, o que puede haber algunos daños colaterales en algunos interinos e interinas, sustitutos o sustitutas. Lo que pasa es que lo que para ellos significa trabajar un poco más para muchas personas de empleos públicos inestables significa condenarles al paro, a más paro. ¿Qué credibilidad tiene un gobierno cuando frivoliza en estos términos y opta por destruir empleos? Es imposible defender el empleo incrementando la jornada laboral. A mayor jornada laboral, menos puestos de trabajo. El Gobierno ha decidido por decreto una ampliación de la jornada a 1.614,5 horas, decisión que destruirá empleo y va en contra del logro social de las treinta y cinco horas. Además, quiero recordar que esa ley tuvo el apoyo del Partido Nacionalista Vasco. Es imposible responder a las crecientes necesidades de este país siendo sumisos a lo que dicta Madrid y regulando las condiciones laborales por decreto. Y con esos decretos se debilita el sector público con el único objetivo de favorecer al sector privado. Beste bide bat posible da. Berriro ere Gipuzkoako Diputazioak bere langileekin adostutakoa, akordio zabala lortu du sindikatu guztiekin, lanaldia handitu gabe, lanpostu berriak sortuz eta aldi baterakoak egonkortuz eta, finean, Espainiak ezarritako murrizketa gordinei muzin eginez. La Administración debe ser generadora de empleo de calidad. Horregatik, murrizketa politikak geldiarazi behar dira enplegu publikoaren defentsan. Finantzaketa, laugarren puntua. Enplegua sortzeko finantzaketa behar dugu, eta finantzaketa hori lortzeko funts bat sortzea proposatzen dugu, inbertsiorako eta enplegua sortzeko egiturazko funtsa izan behar dena. Hori bai, helburu argiarekin: ikerketa, garapena, berrikuntza arloko baliabide publikoak optimizatzea, inbertsio produktiboa sustatzea, energia aurreztea, formazio profesionala hobetzea eta bermatzea, lan merkatuan sartzeko zailtasun handienak dituzten kolektiboak merkatu horretatik kanpo geratuko ez direla ziurtatuz. Horrez gain, enpresek finantzatzeko dituzten arazoak jorratu behar dira. Jendarteak, enpresek eta autonomoek arazoak dituzte kredituak lortzeko. Hauek dira ekonomia kolapsatzen ari direnak, krediturik ematen ez dutelako. Kutxabank ez dago horretatik salbu; izan ere, Kutxabank Euskal Herriko finantza erakunde publikorik garrantzitsuena da, bere tamainagatik, bere egoera orekatuagatik eta bere sorrera eta funtzioengatik. Kutxabanken izaera publikoa azpimarratu nahi dugu, eta horregatik eskatzen duguna da Kutxabankek berritu dezala bere konpromezua bertako ehun produktiboekin eta herritarrekin; eta, baita ere, eskatzen diogu gure herriarekiko atxikimendua lehenestea eta errealitate ekonomikoari eta sozialari estuki lotzea. Kutxabank herriari begira eta ez mozkin ekonomiko kapitalistei begira. Bosgarren puntua: formazioa, ikerketa, garapena eta berrikuntza. Hezkuntzan eta formazioan murrizketak sufritu ditugu ere azken urteotan, bai oinarrizko hezkuntzan, bai unibertsitate mailan, bai langileentzako zein langabetuentzako etengabeko formazioan. Aurrekontuetan ere hori areagotu egingo da, seguruenik. Horren aurrean, argi eta garbi, gure iritziz, gure langileen balore erantsiak formazioa edo prestakuntza izan behar du. Hezkuntza sistema sendoa, indartsua, behar dugu. Gobernuak esaten du ez duela murrizketarik egingo, baina zuzenean eta zeharka murrizketak etorriko dira. Lanbide Heziketaren sustapena ere ezinbestekoa da. Horretarako, ikuspegi integrala jorratu beharko litzateke: akordio berriak sinatzea Administrazioaren, sindikatuen eta enpresa buruen artean, lanbide prestakuntzaren arloan gaur egun dauden sistemak (lanerakoa, arautua eta etengabea) integratuko dituen Lanbide Heziketa eredu berri bat eraikitzeko. Horrekin batera, etengabeko formazioa bermatuko duen plana abian jartzea ezinbestekoa da, sekto- re publikotik, Lanbide Heziketako zentroetan gauzatzeko; Hobetuzen bidez garatzen den eredua aldatu egin behar da. Ikerketa, garapen eta berrikuntzari dagokionez, norabide aldaketa ere, gure ustez, beharrezkoa da. Krisi egoeran zertan eta zertarako egiten diren inbertsioak uneoro galdetu behar diogu gure buruari. Ekonomia errealaren beharrizanak (pertsonen beharrak, emakumeenak eta gizonenak) eta eredu ekologiko iraunkor berria uztartu eta lehenetsi behar dira, horretarako, baldintza eta kontrol zorrotzak jarriz. Zentzu honetan, eredu aldaketari begira berrikuntza sozialaren kontzeptua eta praktikak biderkatu behar dira. Sei: ekoizteko eta kontsumitzeko eredua. Eredu aldaketa. Hainbeste bider errepikatu ostean, sinestera heldu ginen gure industria-ehunak krisiari aurre egingo ziola, baina gaur egun egoerak argi eta garbi demostratzen digu beste hainbat lekutan dauden arazo berdinak ditugula: dibertsifikazio falta eta globalizazioaren eskutik, alegia, milaka kilometrora hartzen diren erabakiak benetan erabakigarriak direla gure industriarako. Era horretan, erregai fosilen kontsumoaren paradigma gainditu behar dugu, burujabetza energetikoa lortzeko garapen endogenoa irizpide nagusi bezala erabilita. Horrek gure eredu industrialaren iraultza ekar dezake, energia berriztagarrietan, garraioan edo eta hondakinen kudeaketa jasangarrian industria-ehuna berrizteko eta kalitatezko eta kualifikatutako enplegua sortzeko. Ekonomiaren subiranotasuna zein elikaduraren eredu burujabe eta osasuntsua bermatu behar da. Horretarako, lehen sektorea estrategikotzat hartu eta bere iraunkortasuna bermatu beharra dugu. Nola? Abeltzaintzaren, arrantzaren eta nekazaritzaren iraunkortasuna ziurtatuko duten politikak abian jarriz, horretarako beharrezkoak diren bitarteko publikoak ziurtatuz, alegia, nekazaritza eta abeltzaintza industrial eta intentsiboa alboratuz, elikadura burujabetzan oinarritutako eredua martxan ipini behar dugu. Eta hartara, neurri zehatzak har daitezke: nekazaritzan eta arrantzan jende gehiagok lan egin dezan laguntzea, bitartekoak ipintzea eta emakume nekazarien lan baldintzak eta bizimodua hobetzea. Horretarako, langileria sektore honetara erakarriko duen formazio eta lan baldintza egokiak bermatu behar dira, eta ireki behar dira ere gure produktuei balio erantsia emango dioten komertzializatzeko bide eta egitura berriak. Komertzioa. Bertako komertzioa, bereziki komertzio txikia, bultzatu eta babestu beharra dago: komertzio elkarteekin elkarlana bultzatuz, teknologia berrietarako ahaleginetan lagunduz, bertako produktuak lehenetsiz, herriko bizitza indartzen duten ekimenak bultzatuz, sektoreko langileen eskubideak babes- tuz... Mercadona ez da bidea: lanpostuak sortu, bai, baina lanpostuak suntsitu, beste aldetik, egiten ditu, besteak beste. Eredu aldaketa horretan, ekonomia soziala eta kooperatibak sustatzeko urratsak egiteak berebiziko garrantzia du. Zazpigarrena: Oinarrizko proposamenak. Hasieran esan dudan bezala, errotik aldatu behar dira orain arte egindako politikak, egoera honetara ekarri gaituzten politikak. Eta horretarako, gure proposamenak arratsaldean aurkeztuko ditugu, baina aurrerapen bat eginez eta orain arte aipatutakoa laburtuz honako hauek izango lirateke lerro nagusiak: Repartir el trabajo, tanto el remunerado como el no remunerado, partiendo de la igualdad de oportunidades entre hombres y mujeres. Reducir la jornada laboral, tanto para repartir el empleo como para conciliar la vida laboral y extralaboral. Las jornadas reducidas, las jornadas parciales y la conciliación no pueden seguir siendo una cosa de mujeres; nos concierne a todas y a todos. Impulsar una red pública de servicios sociales que atienda a las necesidades de las personas no autónomas y necesidades básicas de todas las personas, asumiendo las tareas del cuidado que hoy están en manos de las mujeres prioritariamente. Implementar políticas eficaces de creación de empleo de calidad y cualificación profesional. Poner en marcha un fondo estructural de inversión y creación de empleo. Equilibrar racionalmente los salarios para acabar con la desigualdad existente: a igual trabajo igual salario; acabar con la discriminación según el sexo, la edad o el origen. Salario mínimo interprofesional superior al umbral de la pobreza, situándolo en 1.075 euros. Crear y fortalecer un sistema de pensiones público propio, que responda también a la realidad y necesidades de las mujeres que han estado toda su vida, o parte de su vida, trabajando de manera no remunerada, realizando trabajo reproductivo o en la economía sumergida. Recuperar la edad de jubilación a los sesenta y cinco años, y del contrato de relevo a los sesenta años. Crear empleos de larga duración mediante el fortalecimiento del tejido productivo vasco. Fomentar la diversificación productiva, producir bienes y servicios socialmente útiles, mejorar la cualificación profesional, aumentar la inversión productiva, penalizar los movimientos especulativos, fomentar el empleo verde. Fortalecer los mecanismos de inspección para hacer aflorar la economía sumergida. Lana eta aberastasuna banatzea ere ezinbestekoa da. Hartara, hori bermatuko duen legea abian jar genezake. Honen bidez, lanaldiaren laburtze orokorrera jotzeko eta enplegua banatzeko bideak ireki beharko genituzke Administrazio publikotik abiatuta eta ez orain egun gutxi egindakoa eginez. Eta, jakina, aparteko orduak ere ezabatuz. Eta ondasuna banatzeko bide horretan, Europako Gutun Sozialaren parametroetan kokatutako lanbide arteko gutxieneko soldata ezartzea, lehen esan dudan bezala, 1.075 eurokoa. Hauxe da egungo egoeraz egiten dugun diagnostikoa eta egiten ditugun proposamen batzuk. Egoera ekonomiko zail honi aurre egiteko eredu bakarra dagoela sinestarazi nahi diguzue. Ez dagoela alternatibarik esaten diguzue, defizitari eusteko xede bakarraz, murrizketak eta langileen kontrako neurriak ezartzea dela bidea. Gezurra, gezurra! Horrek zein ondorio duen jakin, badakizue: pobrezia, langabezia, menpekotasuna eta bizi-baldintzak okertzea; beraz, eredu horretan oinarrituta ezin da, inondik inora, kalitatezko enplegua sortzeko proposamen sinesgarririk egin. Baina badago bestelako eredurik, badago bestelako aukerarik eta badago alternatibarik. Hori bai, errotik aldatu behar dira gauzak. Horiexek izan dira azaltzen saiatu garenak. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_691 |
10 | 17 | 08.03.2013 | ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique) | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Sí, señora presidenta. Señor lehendakari, señorías. Buenos días a todos. Hoy, 8 de marzo, me gustaría mandar un mensaje a todas las mujeres del mundo; me gustaría deciros que vuestra lucha es también nuestra lucha, porque vuestra dignidad es también la nuestra. Y, ahora, voy a seguir con el debate que nos ocupa. Tal y como hemos podido escuchar, la mayoría estamos de acuerdo en la reflexión y explicación de la situación actual. Tal vez no coincidamos en todas las razones que nos han traído aquí, ni tampoco en todas las soluciones, pero, en general, creo que estamos de acuerdo. Desde que ha empezado la crisis, todos hemos tenido alguna responsabilidad de gobierno en alguna institución, y sabemos lo difícil que es encontrar medidas efectivas a corto plazo para crear empleo cuando la economía y las empresas se debilitan. Aunque sea difícil, nuestro objetivo es empezar a trabajar en ello, por un lado, fortaleciendo la economía y las empresas y, por otro lado, tomando medidas que palien las consecuencias de la crisis en el empleo y fomentando acuerdos sociales. Enplegua da euskal herritarren kezka handiena. Hala diote inkestek. Adibidez, 2012ko Euskobarometroaren arabera, herritarren % 83k zioen enpleguarekin eta egoera ekonomikoarekin lotutako arazoak direla bere kezka-iturri nagusia, eta hala erakusten du egunerokotasunak ere. Horregatik, enplegua Eusko Jaurlaritzaren lehentasuna da. Enplegua, haren modalitatea edozein dela, diru-sarreren iturri huts bat baino gehiago da. Enplegua funtsezko elementua da pertsona bat komunitate batean integratzeko eta sozializatzeko eta han parte hartu ahal izateko. Hainbat hamarkadatan –lehengo mendearen parte handi batekoak eta mende honetakoa– eredu sozial eta ekonomiko bat eraiki dugu guztion artean, eta eredu hori garapen sozial eta ekonomikoko maila handiak sortzeko gai izan da; benetako zuzenbideestatu sozial bat eraiki dugu, gizakien garapen-maila handiak ahalbidetu dituena. Munduko herrialde garatu guztiek eta garapen-bidean dauden herrialdeek eredu bera dute, xehetasunak alde batera utzita. Guztiak ez daude ados garapen- eta hazkundeeredu horrekin, bai baitakigu zer ondorio dituen planeta guztira energia-kontsumo handiak eta naturabaliabide ez-berriztagarriak esportatzeak. Eredua aldatzeko eskatzen da, baina aldaketa horiek gutxi zehazten dira, eta ez dira behar den eskalan aplikatzera iristen, bizi dugun ereduaren alternatiba izatera iristeko. Mende honetako eztabaida handiena da: nola bilatu garapen-eredu iraunkorragoak eta gizarte osoarentzat onuragarriak direnak. Baina, une honetan, garapen-eredu justuagoa eta iraunkorragoa lortzeko egindako aurrerapenak alde batera utzi gabe, Euskadin bizi dugun errealitatea bizi dugu, alegia, ekonomia zamatu bat dugu, gaur egungo enplegua mantentzeko eta eskulan gaztea hartzeko nahiko jarduera sortzen ez duen ekonomia bat. Eta eredu ekonomiko horretan, enpresek bakarrik dute gaitasuna gaur egungo eskariari erantzungo dion enplegua sortzeko. Euskal enpresek jarduera, enplegua eta aberastasuna sortzen jarraitu dute, hainbat krisi igaroagatik. Gizarte honen balio garrantzitsua eta ezinbestekoa dira. Egia da Euskadiko sektore publikoak milaka langile dituela, baina sektore publikoak ezin die milaka eskatzaile horiei erantzun, ez baitu nahikoa aurrekontu horretarako. Eta hori ez da zinismoa, Arrondo andrea. Gauzak argi eta garbi esatea da. Eta, bestela, begira zenbaitek zer egiten duten Urduña bezalako udalerrietan, edo haien eskumeneko beste batzuetan. Oso une gogorrak bizitzen ari gara, eta beharrezkoa da gai horretan errealista izatea. Administra- zioaren baliabide-erabilgarritasunak lotura estua du ekonomiaren martxa onarekin. Iruzur fiskala eta soziala dago. Hori guztia jazarri egiten da, baina ez da hori baliabide gehiago ez izatearen arrazoia. Ez dago baliabide gehiago jarduera ekonomikoa murriztu egin delako. Beharrezkoa izan daiteke presio fiskala handitzea diru-sarreren mailari eusteko, baina, aldi berean, bateragarria izan behar du jarduera ekonomikoa zamatuko ez duten zergekin. Azken urteetan, handitu egin da presio fiskala, eta baliteke sarrera-fiskalak handitzea, baina hori guztia tentuz egin behar da, sistemak jasan dezakeena baino presio handiagoa ez sortzeko. Ez da gauza bera hazten ari den ekonomia osasuntsu batean egitea, edo ekonomia ahul batean egitea. Beraz, enpresetan egin behar dugu ahalegina. Eta, enpresak aipatzean, enpresa guztiez ari naiz, haien izaera juridikoa edozein dela: sozietate anonimoak, mugatuak, kooperatibak, lan-sozietate anonimoak, autonomoak, eta abar. Eta enpresa diodanean, hura osatzen duten pertsonez ere ari naiz, enpresatik kapitala eta lana jasotzen duten horietaz, zeren, enpresa proiektu bat da guztiek partekatzen duten eta helburu komun bat duena: funtzionatzea, bideragarria izatea eta guztientzako aberastasuna eta ongizatea sortzeko etorkizuna izatea. Horregatik, gure jarduera-proposamenen bidez, enpresa guztiei lagundu nahi diegu, enplegua sor dezaten, eta pertsonei beren enplegagarritasuna hobetzen lagundu nahi diegu; batez ere, inguruabar bereziengatik, lana lortzeko zailtasun handienak dituztenei: gazteak, minusbaliatuak eta bazterketa-arriskuan daudenak. Enpresei lagundu ahal izateko, Jaurlaritza hau, hainbat sailen bidez, enplegua suspertzeko estrategia bat amaitzen ari da, zeinaren helburua baita hazkundea, aberastasuna eta enplegua sortzea. Legealdi honetarako lehenengo konpromiso programatikoa da. Horregatik harritzen nau, Quiroga andrea, galduta gaudela esateak, zeren, zuek ere izango duzue zerikusiren bat aurreko Jaurlaritzarekin, alegia, 2011 urtera arte enplegurako euskal estrategiarik martxan jarri ez zuen harekin. Enplegu-plana ere azken fasean dago, eta lehendakariak berak aurkeztuko du publikoki. Erakundeen arteko errespetuagatik, bilkura honetara arte atzeratu da plan horren aurkezpena; izan ere, plan horren edukian, kontuan izango dira bilkuran bertan onartzen diren ebazpen-proposamen batzuk. Euskal enpresek –enpresaburuek nahiz langileek– ziurtasunak behar dituzte. Zer dagoen jakin behar dute, zer esparru egonkor duten jakin behar dute, beren planak eta proiektuak egin ahal izateko. Halaber, ziurtasunak behar dituzte alor fiskalean eta lan- harremanen alorrean. Lehenengoa ez da sail honen eskumenekoa; bai bigarrena. Eta gai horri buruz esan behar dut, nire gogoz bestera, ziurgabetasun handiko une batean gaudela, lan-erreformaren eta, hilabete gutxiren buruan, negoziazio kolektiboaren alorreko aurreikuspenak aplikatzearen eraginez. Aurrerago itzuliko naiz gai horretara. Urte askoan, eraikuntza-industriak Estatu osoan sortutako olatuaren gainean ibili gara, jakinik olatu hura, lehenago edo geroago, hautsi egingo zela. Oso zaila izango da hazkunde- eta jarduera-maila horiek berriz lortzea. Une honetan, gure ustez, Europar Batasuneko kideek 2020rako ezartzen dituzten enplegupolitiken ildoei jarraitu behar diegu. 2020rako Europako Estrategiaren bidez, krisia dela-eta Europako ekonomiak erakutsi dituen egiturazko ahuluneei erantzungo zaie. Epe luzean, hiru erronka handi izango ditu Europako ekonomiak: mundializazioa, baliabideen gaineko presioa eta zahartzea. Europa 2020k Europako merkatu-ekonomia sozialaren ikuspegia ematen du XXI. menderako, eta krisitik indartuta ateratzeko eta Europar Batasuna ekonomia adimentsu, iraunkor eta integratzailea bihurtzeko estrategia proposatzen du, enplegu- eta produktibitate-maila handia eta kohesio sozial handia izango duena. Horretarako, gure ustez, funtsezkoa da enplegurako politika aktibo eta pasiboen gaineko eskumen osoak izatea, zeren eta bien arteko konbinazioa funtsezko tresna baita desenpleguaren arrazoi eta ondorioen aurka borrokatzeko. Une honetan, oraindik ere, enplegu-eskatzaileen datuak hobeak dira Estatuko batez bestekoak baino, baina erritmo handiagoan ari dira okerrera egiten. Denbora gehiagoan eutsi diegu krisiaren ondorioei, baina, orain, beherakadaren erritmoa handixeagoa da. Lanbideren datuen arabera, otsailaren amaieran, 178.000 lagun zebiltzan lan bila; beraz, langabezia-tasa % 17,5ekoa zen. Urte hasieran, duela bi hilabete, 169.000 ziren, hau da, % 16,6. BAIren datuak pixka bat hobeak ziren urte hasieran: 162.800, hau da, % 15,9ko langabezia-tasa. Eustateko PRAren datuak positiboagoak ziren: 130.200, hau da, % 12,8ko langabezia-tasa. Hitzaldi honen helburua ez da datu horiek alderatzea edo ñabartzea. Guztiek zailtasun handiko egoera erakusten dute milaka eta milaka lagun eta familiarentzat. Bereziki larria da gazteen langabezia: hogeita bost urtetik beherakoen langabezia-tasa ia % 46koa da. Hori ere Estatu osokoa baino datu hobea da, baina oso kezkagarria. Europa osoa kezkatzen duen fenomenoa da: 2013ko otsaileko Europako goi-bileran, erabaki zen erkidegoko aurrekontuetan berariazko funts bat sortzea, gazteen langabeziari aurre egiteko. Datu negatibo horiek gure barne-produktu gordinaren bilakaeraren ondorio dira. 2008an, Euskadiko BPGaren hazkundea behera egiten hasi zen, eta, batbatean, bilakaera negatiboa izatera pasatu zen. Hala, 2009an, % 3,3 murriztu zen. 2010ean eta 2011n atzemandako igoera txikiko joera berriz aldatu zen 2012an, eta BPGak % 1,7 egin zuen behera. Barneproduktu gordinaren 2013ko bilakaeraren aurreikuspenak ere negatiboak dira, eta, 2014an, tasa positiboetara pasatzea espero da. Hala eta guztiz ere, kontuan izan behar da enplegu-sorkuntza ekonomiahazkundearen atzetik joan ohi dela; hortaz, 2013an, espero dugu enpleguaren bilakaera ez dela ona izango, eta, agian, ezta 2014an ere. Egoera horretan, ezinbestekoa da elkarrizketa soziala berreskuratzea, akordioak lortzeko. Euskadiko lan-harremanen egungo egoerak ez du laguntzen konfiantza sortzen, eta, halaber, ez da egokia etorkizuneko apustuak egiteko, hazkunde ekonomikoa bultzatuko duten inbertsioak egiteko eta, beraz, enplegua sortzeko behar den egonkortasuna sortzeko. Lan-harremanen euskal sistema finkatu behar dugu, langileen eta enpresen arteko interesen arteko oreka ahalbidetuko duena. Eragile sozialen arteko elkarrizketak eta negoziazio iraunkorrerako kulturak izan behar dute Euskadiko lan-harremanen ardatza. Gaur egun bizi dugun egoera zaila gainditzen lagunduko duten hitzarmenak behar ditu gizarte honek. Gure esku ditugun legezko tresna guztien bidez, Euskadiko gizarte-eragileen autonomia eta horiek lortzen dituzten hitzarmenak defendatzen jarraituko dugu. Inoiz baino zailagoa da, baina inoiz baino beharrezkoagoa. Inposatutako lan-erreformak goitik behera aldatu ditu joko-arauak. Zenbaitek aukerak irekitzen dituela uste dute, eta beste batzuek mehatxuak bakarrik ikusten dituzte; baina hor dagoen errealitatea da. Uztailaren 7a gero eta gertuago dago; izango duen eragina eta aplikatzeko modua, mahai baten inguruan eserita enpresei eta euskal gizarteari laguntzeko akordioak bilatzeko izan dugun gaitasunaren araberakoa izango da, neurri handi batean. Ziur gaude, maniobra-tarte txikia, murritza izan arren, eragiteko eta adostasun-puntuetara iristeko aukera badagoela. Guztion erantzukizuna da; inor ere ezin da bere posizioetan mugitu gabe geratu. Ez dugu amore emango, eta elkarrizketa sozial hori bultzatzen saiatuko gara, datorren udatik aurrera, estaldurarik gabe gera daitezkeen milaka pertsona horiei estalduraren bat eman ahal izateko. Badakigu, une honetan, sindikatuen estrategiak ez datozela bat; baina horrek ez du esan nahi osagarriak ez direnik, gutxieneko adostasun-punturik ez dagoenik. Horretan saiatzea da gure betebeharra eta gure erantzukizuna. Ez diogu uko egin nahi eta ez diogu uko egin behar, lan-erreformaren edukien muturreko aplikazioaren ondorioz, uda honetatik aurrera, milaka langilek jasan ditzaketen eskubide-urraketak babesteari. Eta, horren aurrean, gure estrategia aurpegia ematea da, eta gai horiek eztabaidatzen diren foro eta alor guztietan egotea. Gure ustez, egoera larria eta kezkagarria da. Horregatik, herriari begira egiten dugu gure apustua, eta inoiz ere ez alderdi politiko jakin bati begira. Batzuek negoziazio kolektiboaren beharretatik haratagoko gaiak erabiltzen dituzte, nire ustez, hori diotenek dituzten erantzukizunak beren gain ez hartzeko. Otsaileko agerraldian esan nuen bezala, enpresaburuek eta langileek erabakietan, erantzukizunetan eta, zergatik ez, arriskuetan parte hartuko duten enpresa-eredu batean sinesten dugu. Etengabeko trebakuntza, karrera profesionala, lan-baldintzak hobetzea ahalbidetuko duen enpresa-eredu batean. Azken finean, prozesuen eta produktuen kalitate hobea izango duen eta lehiakorragoa izango den eredu batean. Gure eskumen-esparrutik, alor hauetan egin dezakegu lan enplegagarritasuna hobetzeko: enplegua eskatzen duten pertsonei prestakuntza eta aholkua ematea, horien eta enpresen arteko bitartekaritza hobetzea eta autoenplegua eta ekintzailetza sustatu eta bultzatzea. Lanbidek langabeen eta enpresen beharrei arreta emateko egin behar du ahalegin guztia. Ezin dugu handitu lana galdu duten edo lehenengo lana aurkitzen ez duten pertsonen ziurgabetasuna eta larritasuna, eraginkorrak ez diren izapide mantso eta konplexuen bidez. Ez diogu ihes egingo Lanbideren eztabaidari. Enpresen eta langileen arteko bitartekari-lanak egitea izan behar du haren zeregin nagusia, lan bila dabiltzan pertsonei aholkua eta trebakuntza egokia emanez eta enpresekin eta eskualdeko enpresa-sarearekin etengabeko harremana izanez. Oro har, Lanbideri bitartekaritza-lan hori egitea galarazten dioten zeregin batzuk kentzeko prozesuak martxan jartzen ari gara. Ezinbestekoa da Lanbide enpresa-saretik eta etorkizuneko sektoreetatik hurbil egotea; izan ere, horiek sortzen dute lana eta horiek bideratzen dituzte trebakuntza eta espezializazio profesionaleko beharrak. Trebakuntzak sare ekonomikoaren beharrekin lotuta egon behar du, pertsonen enplegagarritasuna handitzeko eta, langabeziaren aurkako borrokan, eraginkorragoak izateko. Une honetan, 39 enplegu-planetan dihardugu. Horien bidez, 340 ekintza zehatz aurreikusten dira, lan-munduan txertatzeko edo trebakuntza emateko prozesuen bidez, milaka pertsonari laguntzeko. Hama- bi mila eurotik gorako ekarpena egin da horretarako. Duela gutxi, Bilboko udalekoa sinatu genuen. Halaber, 2013rako Lanbideren orientabide profesionalerako planaren prozedurari ekin diogu. Plan hori martxan jarri gabe dago 2012ko martxotik, eta trebakuntza-ekintzak aurreikusten ditu milaka pertsonarentzat. Martxo honetan argitaratuko da aldizkarian. Plan horren zutabe nagusia enplegu-zerbitzuak erabiltzen dituztenen banakako arreta espezializatua da. Orientabide profesionala jasotzen dutenen artetik, lehentasunekotzat jotako kolektiboetakoei emango zaie arreta, bereziki: gazteak –arreta berezia emango zaie prestakuntza-defizita dutenei–, emakumeak, epe luzeko langabeak, berrogeita bost urtetik gorakoak, desgaitasunen bat dutenak edo gizarte-bazterketa egoeran daudenak eta etorkinak, atzerritartasun-legea kontuan hartuta. Beste zutabe nagusi bat da gure bulegoek enpresa-sarea ezagutzea eta harekin harremanak eta lankidetza handia izatea. Enpresek eta Lanbideko bulegoek elkarrekiko izan behar duten konfiantza eta lan bateratu horrek izan behar du sistemaren eraginkortasunaren oinarria. Gizarte-kohesiorako, arazo gehien dituzten kolektiboak –desgaituak, bazterketa-arriskuan daudenak eta beste batzuk– merkatuan txertatzeko politika publikoak jarri behar dira martxan. Gizarteratze aktiboa funtsezko estrategia da pobrezia murrizteko eta pertsonen garapenerako helburuak betetzeko. Estrategia hori aurrera eramateko, modu orekatuan landu behar dira hiru zutabeak: errenta ondo babestea, gizarteratzen laguntzen duten lan-merkatuak eta kalitateko zerbitzuak jasotzea. Alde horretatik, iragarri genuen bezala, enplegu-politika inklusiboak bultzatzearen alde gaude, gizarte-klausulak eta merkatu-erreserbak aplikatuz; eragileen arteko bilguneak sustatu behar direla uste dugu, lurraldeko eta tokiko enplegu-planak sortzeko; kualifikazio profesionaleko ibilbide malguak adostu behar dira; lan-prospekzioko planak egin behar dira, enpresa-sarearen eta hirugarren sektorearen arteko harreman zuzenaren bidez; autoenplegua eta mikroekintzailetza bultzatzeko programak sortu behar dira, enpresaproiektuetarako prestakuntza eta diru-laguntzak emanez eta finantziazio-laguntzak eskainiz. Gazteak ari dira krisi ekonomikoaren ondorio gordinenak jasaten. Batetik, berritzen ez diren aldi baterako kontratuak dituzte askok. Bestetik, enpresa oso gutxik eskain ditzakete lanpostu berriak kolektibo horrentzat. Baldintza horietan, testuinguru horretan, oso zaila da gazteentzako aukera-nitxoak aurkitzea. Europako gazteen langabezia etengabe igotzen ari dela ikusirik, 2013ko otsaileko Europako goibileran, erkidegoko aurrekontuetan berariazko funts bat sortzea erabaki zen, gazteen langabeziari aurre egiteko. Funts horrek 6.000 milioi euro inguruko hornidura izango du 2014-2020 epealdirako: 3.000 erkidegoko funtsen berresleipen batetik datoz eta beste 3.000 milioi gazteen desenplegu-tasa handienak dauden eskualdeetara bideratuko dira, nagusiki. Gai horretan, bi elementu hartu behar dira kontuan: batetik, hezkuntza formala amaitzen duten gazteek enplegu- eta prestakuntza-aukerak izateko duten bermearen kontzeptua eta, bestetik, 2013-2016rako Gazteen Ekintzailetzarako eta Enplegurako Plana, Enplegu eta Gizarte Segurantzako Ministerioak diseinatua. Plan horren bidez, epe laburreko ekintzak egingo dira (kontratazioa bultzatzeko ekintzak, autoenplegua eta ekintzailetza bultzatzeko neurriak, prestakuntza indartzea eta bitartekaritza-zerbitzuak hobetzea), eta, halaber, prestakuntzari eta hezkuntzari buruzko egiturazko ekintzak egingo dira. Testuinguru horretan, gazteentzako aurreikusten ditugun neurrien barruan –datozen egunetan lehendakariak aurkeztuko duen enplegua suspertzeko planean jasoko dira–, helburu eta jarduera hauek aipatu behar dira: autoenplegua bultzatzea, jarduera ekintzaileak bultzatzea, hazten ari diren enpresekin berariazko programak egitea gazteei lana emateko, gazteei nazioartekotzean eta berrikuntza sozialean prestatzeko berariazko programak, prestakuntzarekin lotutako praktikakontratuak sustatzea, ezagutza hobetzea, unibertsitate eta lanbide-heziketako zentroekin lankidetza. Eta, halaber, unibertsitateekin eta junior kooperatibekin batera, bazkide lana eta irakaskuntzaren arteko zerbait sortzeko asmoa dugu, ikasleek benetako kooperatibak sor ditzaten; alegia, fakturatzen dutenak eta zergak ordaintzen dituztenak, etorkizunean, lan elkartuko kooperatiba bihur daitezen. Lanbide heziketako sistemak dinamikoa, kohesionatua eta integratua izan behar du, eta helburu, metodo eta antolakuntza-sistema berriei erantzuteko gai izan behar du. Horregatik, Lanbide Heziketako eta Ikaskuntza Iraunkorreko Sailburuordetzarekin hitzartu dugu sailburuordetza horrek gida dezala plangintza estrategikoa eta lan-bizitza osoko prestakuntza profesionala diseinatu eta ildoak zehaztu ditzala, Lanbiderekin lankidetza estuan. Hala, koherentzia emango zaio prestakuntza profesionaleko sistema integratuari, baliabideak optimizatuz eta kualifikazioen eta prestakuntza profesionalaren ikuspegi eta plangintza globala eta bateratua bermatuz. Tal y como he dicho al principio, es difícil tomar medidas efectivas a corto plazo, pero creemos que nuestras propuestas están bien encaminadas, y que ayudarán a mejorar la situación económica y también la situación de las personas desempleadas. El Gobierno Vasco está a punto de terminar un proyecto especial con el objetivo mencionado; por lo tanto, lo daremos a conocer muy pronto. Estas son las objetivos prioritarios de dicho proyecto: reducir el desempleo que está causando la crisis, fomentar la contratación juvenil, apoyar la integración laboral de las personas con dificultades especiales; fomentar el emprendimiento y el autoempleo, reactivar la inversión privada e impulsar la colaboración entre instituciones. Hitzaldi honen hasieran iragarri dudan bezala, Eusko Jaurlaritza enplegua berraktibatzeko programa bat definitzeko eta martxan jartzeko azken lanetan ari da. Enplegu eta Gizarte Politiken Sailak lan azpimarragarria egin du programa horretan. Gobernu berri honetako kide izendatu gintuztenetik hiru hilabete baino gutxiagora aurkeztuko da programa hori. Zailtasun ekonomikoko testuinguru batean egon arren, aurrekontu-partidak, tradizionalki beste programa batzuetara bideratu diren funtsak, berresleitu nahi ditugu plan horretarako... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_692 | |
10 | 17 | 08.03.2013 | ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique) | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Gracias, señora presidenta. Esaten ari nintzen plan horretara funtsak berresleituko ditugula, zeren, gure ustez, gaur egungo testuinguruan, erabilgarritasun sozial txikiagoa daukate. Espero dugu, ekarpen horien bidez, inbertsio eta finantzaketa pribatuak bultzatuko direla. Ez da plan itxi bat; aitzitik, irekita dago beste erakunde batzuek –bereziki, foru-aldundiek– parte hartu eta lagundu dezaten, guztiok norabide berean joan gaitezen: enplegua berpiztea eta berreskuratzea. Plan horrek zenbait elementu bereizgarri ditu aurreko plan eta programen aldean. Horien artean, hauek azpimarratu behar dira: Lehenik eta behin, proposatutako ekintza guztiek lotura estua izango dute enpleguarekin, hiru ildo osagarritatik: enplegu berriak sortzea, gaur egungo enplegua mantentzea eta enplegagarritasuna handitzea. Bigarrenik, tratu desberdina eta lehentasunezkoa ematen zaie langabezia-tasa handiena duen ko- lektiboari, gazteriari eta lan-merkatuan sartzeko zailtasun bereziak dituztenei. Hirugarrenik, paper garrantzitsua ematen zaio ekintzailetzari. Euskal gizarteak berreskuratu egin behar du, alor horretan, egun galdua duen gidaritza. Laugarrenik, ekimen eta inbertsio pribatua bultzatzeko eta mobilizatzeko aukera emango duten pizgarri publikoak eskaintzearen aldeko apustua egiten da. Bosgarrenik, erakundeen arteko lankidetzarako konpromiso argia egiten da, sinergiak sortzeko eta enpleguaren zerbitzura jarritako baliabide publikoak modu eraginkorrean erabiliko direla ziurtatzeko. Planak etorkizunera begiratzen du, eta gure herriko trakzio-sektoreetan –hazkunde ekonomikoa berreskuratzean, enplegua sortuko duten sektoreetan– sortuko diren aukeretara hurbiltzeko aukera ematen du. Enplegua berraktibatzeko planak helburu hauek izango ditu, besteak beste: krisi ekonomikoaren ondorioz Euskadin gertatu den eta gertatzen ari den enplegu-suntsiketa ikaragarria murriztea; euskal gazteak lan-munduan sar daitezen bultzatzea; kaltetuenak gizartean eta lan-merkatuan txerta daitezen bultzatzea; ekintzailetza eta autoenplegua sustatzea aberastasuna eta enplegua sortzeko oinarri gisa; inbertsio pribatua eta obra intentsiboak aktibatzea enplegua sortzeko; eta erakundeen arteko lankidetza eta enpleguaren aldeko indarren batura bultzatzea. Aurrerago esan bezala, Eusko Jaurlaritzak esparru-estrategia hori aurkeztu du, eta, han, Gobernuak enplegua berreskuratzeko legealdi honen hasieran egindako ekarpenak eta ekimenak jasotzen dira. Gobernuak mahai gainean jarriko duen proposamena eta konpromisoa da. Baina, bistan denez, estrategia horren ezaugarrietako bat beraren izaera irekia, malgua eta integratzailea da. Irekia, beste erakunde batzuen (esan bezala, bereziki, foru-aldundiak) eta eragile ekonomiko eta sozialen lankidetzari irekia dagoelako. Malgua, ez delako plan zurruna eta itxia. Urtero, lan-merkatuko baldintzen eta aurrekontu publikoen arabera, eguneratzen joango den plan bat da. Eta, azkenik, integratzailea, ez delako Gobernuarena bakarrik; aitzitik, enpleguaren aldeko inbertsio publikoak eta pribatuak bultzatu eta integratuko dituen elementu bat izan nahi du. Dokumentu hori lehenengo pausoa da. Gobernuak abian jarriko duen enplegua berraktibatzeko plana lankidetzari irekitako plana da. Hemendik aurrera, gainerako erakundeekin eta, bereziki, foru-aldundiekin eztabaidatzeko fasea irekiko da. Erakundeen arteko lankidetza hori ongi prestatzeko, esparru-akordio orokor bat beharko litzateke, edo, bestela, berariazko hitzarmenak, hainbat administrazioren arteko lankidetzaren bidez egindako ekimenen bidez, enplegu gehiago sortzeko; azken finean, hori baita helburua. Zehazki, enpresak sortzen laguntzeko ekimenak arrazionalizatzeko eta optimizatzeko aukera asko daudela ulertzen da. Hala, administrazioek eskura dituzten baliabideak batera jarri behar dituzte, eta, modu koordinatuan, tresna berriak sortu behar dituzte, Euskadi herrialde ekintzailea bihur dadin benetan, eta Euskadin sortutako ekimen ekintzaileak baldintza hobeetan egin ahal izan daitezen. Euskadin enplegua berraktibatzeko inbertsio publikoaz gainera, sektore pribatutik egin ditzaketen ekarpenak ere beharrezkoak dira. Zehazki, hiru baliabide-mota mobilizatu nahi dira. Lehenik eta behin, finantza-erakundeen eta beste finantza-tresnen baliabideak 2013-2016rako. Bigarrenik, aurrezki pribatua, behar bezala bideratuta eta sustatuta, euskal enpresei finantza-aukera berriak emateko. Eta, hirugarrenik, etxebizitzak energia aurrezteko irizpideekin eta iraunkortasun-irizpideekin birgaitzeko inbertsio pribatua, helburu horretarako laguntza publikoek lagundua. Laburtuz, eta, honekin bukatzen dut, jardueraardatz hauek proposatzen ditu Gobernu honek: ETEen eta autonomoen finantzaketa, ekintzailetza bultzatzea, gazteen enplegua bultzatzea, enplegurako prestakuntza, inbertsio publikoa eta, nola ez, hitzarmen soziala. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_693 | |
10 | 17 | 08.03.2013 | LÓPEZ ÁLVAREZ | SV-ES | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko, lehendakari andrea. Bada, hasteko, poztu egin nahi dut, eta eskerrak eman, eta guztiok zoriondu eztabaida honen tonu orokorragatik. Kritikoa izan da, bestela ezin zitekeenez, eta salaketarik ere izan du, baina batez ere –salbuespenen batekin, bistan denez– proposamenak egin diren eztabaida eta osoko bilkura bat izan da. Ados egon gaitezke, ala ez, baina, azken batean, gure egoera txarrari aurre egiteko proposamenak izan dira, eta hori da Legebiltzar moduan dugun betebeharra. Hori dela eta, mintzaldien berrikusketa azkar bat eginez, Maneiro jaunari, UPyDren ordezkariari, esan diezaioket bat natorrela berarekin tribuna honetan aurkeztu dituen ikuspuntu askorekin. Hasteko, errua ez dela politikarena, baizik eta aplikatzen diren politikena, eta onartzen dut –behin baino gehiagotan onartu dut tribuna honetan– Espainiako Gobernu sozialistak aplikatu zituela haietako batzuk. Ados nago austeritate hedagarria ez dela irtenbidea; izatekotan, zuk austeritate selektibo deitu duzuna: egia da, kanpora beharrezkoak ez diren gastu guztiak, baina beharrezkoak diren gastu eta inbertsioak indartuz. Lan-erreformari buruz duzun iritzia ere partekatzen dut. Arratsaldean, hura indargabetzeko eskatzen duen proposamen sozialista bat aurkeztuko da. Eta aipatzen joan zaren gainerako gauzei dagokienez, bada, ikusiko dugu ebazpenak negoziatzean zer hurbiltasun izan dezakegun. Gauza bera esango nioke EH Bilduren ordezkariari. Nik uste dut badela adostasun-maila handi bat, hark deskribatzen zuen helburutik hasita, guk partekatzen dugunetik, eta da herri honetan kalitateko lanpostuak sortzea. Eta, gero, horretan lagundu diezaguketen gogoeta batzuk egin ditu. Administrazioa kalitateko enplegu horren sortzailetzat. Gaur goizean esan dut nik, eta uste du lanpostuak sortzearen parte aktiboa osatu behar dugula, eta ez soilik besteek lanpostuak sortzeko baldintzak jarri. Zergei, kredituen finantziazioari, finantza-erakundeen egitekoari, prestakuntzari, ikerketari, merkataritzari, gizarte-ekonomiari eta beste arlo batzuei buruz hitz egin du. Ados egon gaitezke gai horietan, eta ikusiko dugu gaur arratsaldean. Gero, badira, bistan denez, eta guztiek dakiten moduan, ados ez gauden zenbait alderdi, errepikatu ohi dituzten pentsamendu horien zati direnak. Azpiegitura handien aurka daude, eta gizarteazpiegituretan inbertitzearen alde. Baina hori bateraezina da! Jakina gizarte-azpiegituretan (hezkuntzan, osasunean…) inbertitu behar dela, baina baita produktibitatea, lehiakortasuna eta gure enpresen, jendearen eta produktuen loturak hobetzeko azpiegitura logistikoetan ere. Horrek balio erantsia ematen dio herrialde bati, eta azpiegitura horiek ez dira bateraezinak gizarte-izaerako beste azpiegitura batzuekin. Eta haien ohiko beste pentsamendu bat: lanharremanen esparru propioa. Begira, gaurko lehentasuna ditugun esparruen erregulazioa aldatzea da, eta, gainera, gero eta zabalagoak dira, eta esklusibotasuna eta bazterketa gero eta urriagoak. Eta erregulazio horiek aldatu nahi izanez gero, horretarako prest gaude gu, baina ez beste gauza baterako. Eusko Abertzaleak taldearen ordezkari Arregi andreari ere antzeko zerbait esan diezaioket. Oso ondo iruditu zait esan eta proposatu duzunaren zati handi bat! Hitz egin duzu autonomo eta ETEez, likideziagatik falta den finantzazioaz, lan- eta familia-bizitza bateratzeaz, enplegurako gizarte-funtsaren bidez langabezian daudenak kontratatzeaz, gazteentzako enpleguplan batez, praktiketako prestakuntza-kontratuez, bizitza osoko ikaskuntzaz, nazioartekotzeko bekez, lanbide-profilez, baita etxebizitzak birgaitzeko planez ere... Baina ia guztia abian dago jada! Hain ados nago horrekin, ezen "Honekin jarraitu…" jar liteke. Adibidez, azken hori, birgaitzeena, aurreko Gobernuaren lehen hiru hilabeteetan jarri genuen abian, +Euskadi 09 Planaren bidez. Hori bai, badu zerbait faltan! Zuek zaudete Jaurlaritzan; beraz, egitea falta duzue, zehaztea, eta berdin Gobernuaren ordezkariak. Oso ongi daude definizio handiak, baina zehaztasunak ekarri behar ditu hona Jaurlaritzak, proposamen zehatzak, bideratuko ditugun baliabideak jasota, Jaurlaritza honek jarduera horietako bakoitzera, proiektu eta neurri bakoitzera bideratuko dituenak, zehaztu nori eragingo dion, zer kolektibori... Hori da gobernu batek eta gobernuko alderdi batek egin behar duena. Zehaztasuna falta zaizue arlo guztietan; izan ere, definizioei dagokionez, ziur ados jar gintezkeela askotan. Gauza bera Gobernuaren ordezkariarekin. Badira haren mintzaldian hasierako bi arlo inola ere partekatzen ez ditudanak. Hau esan duzu zuk: "Enpresek soilik dute lanpostuak sortzeko gaitasuna". Baita zera ere! Enpresek soilik ez dute enplegua sortzeko gaitasunik ingurune bat, finantzatzeko aukera, azpiegiturak, enplegu hori sortzeko aukera ematen dien jarduera publikorik izan ezean. Baina, gainera, kontraesanean sartzen zara Eusko Abertzaleak taldeak berak hemen aurkeztutako proposamen batzuekin: administrazioa enpleguaren sortzaile. Eta hori da geure egiten hasi behar dugun funtzio bat, bereziki une honetan egoera zailean dauden taldeen egoerak konpondu eta arintzeko. Eta partekatzen ez dudan bigarren gauza da, batzuetan gezur handi bihurtzen dena, aurrean dugun arazoa gastu-arazoa dela, ez diru-sarrerena. Gero azalduko dut zer esan duzun zuk, honekin lotzeko. Ez, gurea diru-sarreren arazo bat da. Bestela, nola liteke herri honetan eraiki duguna (ongizateestatua, hezkuntza publikoa, osasun publikoa, pentsiosistema, gizarte-babesekoa) herrialdearen per capita errenta 3.500 dolarrekoa zenean eraiki eta mantendu ahal izatea, eta, gaur, per capita errenta 35.000 dolarrekoa dela, mantendu ezin izatea? Ez, arazoa ez da hori. Arazoa da oso gaizki banatuta daudela baliabi- deak eta aberastasuna. Eta oso gaizki banatuta, besteak beste, zergak oso gaizki aplikatzen direlako, oso modu bidegabean, eta zamak bakoitzaren baliabideen arabera ere ez direlako banatzen. Izan ere, lehenago nioen moduan, zerga-arloa, zerga-presioa laneko errentetara bideratu da funtsean, eta zeharkako zergetara, eta oso bidegabea da hori. Eta, gainera, horri batzen badiogu herri honek 2.500 milioi eurotan kalkulatzen den zerga-iruzurra duela, eta azken urteetan zerga-presioa hiruzpalau puntu jaitsi dela, hain zuzen krisiaren urteetan, beste 2.000 milioi dira. Arazoa ez dira diru-sarrerak. Izan ere, zerga-politikaren izateko arrazoia edo arrazoietako bat alboratu dugu herri honetan, eta arrazoi hori da bidezko moduan banatzea zamak, eta behar beste baliabide izatea eraiki nahi dugun herria eraikitzeko. Horregatik ezin dut bat etorri, inolaz ere, zure ikuskerarekin: arazoa ez dela zerga-politikaren ondorioz baliabide gutxiago izatea, baizik eta ekonomiajarduera erortzearen ondorioz. Baita horregatik ere, baina, bereziki, denbora luzez zerga-politika okerra izateagatik. Eta bestelakoa izan da Alderdi Popularraren ordezkari Quiroga andrearen mintzaldia: hainbeste ahalegindu da kritikan, ezen liburua irakurtzea ahaztu baitu. Defendatzera etorri zara zu hona, ez ezer proposatzera. Eta, egia esan, pena ematen dit, ez bainuen eztabaida hau, inolaz ere, zuekin norgehiagoka aritzeko, baina gertatu dena da nik deskribatu ditudanean hondamendira garamatzaten gaiak, gauzak, arazoak, zu ahotan hartu zaitudala pentsatu duzula. Bada, zerbaitegatik izango da. Zerbaitegatik izango da, zeren zuek zarete, hain zuzen, hondamendira garamatzaten politiken defendatzaileak, milaka eta milioika pertsona bazterketara eta pobreziara daramatzatenak. Zer da osoko bilkura monografiko honi buruz ulertzen ez duzuna? Legebiltzar honek euskal herritarrek duten arazo nagusiari buruz hitz egitea? Legebiltzar honek eta legebiltzar-taldeek kanpoan gertatzen denari erantzuteko betebeharra betetzea? Zuk esan duzu ez duzula ulertzen gobernu-plan bat aurkeztu genuelako. Begira, berrikusi. Nik goizean esan dudanari eta Talde Sozialistak arratsaldean aurkeztuko dituen proposamenei erreparatzen badiezu, ez dira, inondik ere, plan horren osoko zuzenketa. Plan horren ondorio dira. Hain zuzen, plan horretan jasotako neurriak indartzen dituzte, eta asko, gainera, Gobernu berriak ere aipatu ditu, berrikuntza balira bezala, baina han jasota daude. Eta zuri buruz ari nintzela pentsatu duzunez, lanerreforma ia pasioz defendatzen aritu zara hasteko. Noski, baina arazoa da zuk zeuk eman dituzula lanerreformaren ondorioei buruzko datuak. Indarrean jarri zenetik, 1.100.000 langabe gehiago daude Espainian, eta 38.000 langabe gehiago Euskadin. Baina, zer espero genuen enplegua sustatzetik urrun, kaleratzea merkatzen duen lan-erreformatik! Zer espero genuen langileei eskubide guztiak kendu eta enpresariei haien baldintzei eta etorkizunari buruzko erabakiak hartzeko erabateko ahalmena ematen dien lan-erreformatik! Zer da erreforma honek esaten diguna: irabaziak (irabaziak, ez galerak) murrizten dituen edozein enpresarik, edozein enpresak langileak kaleratu ditzakeela, hitzarmen kolektiboak indargabetu, langileak babesik gabe utzita, EEEak sindikatuen akordiorik gabe onar daitezkeela, akordiorik gabe! Baina zer espero genuen lan-erreforma horretatik? Bada, izan duguna: 1.1000.000 langabe gehiago Espainian, eta 38.000, Euskadin. Horiek horrela, berriro diot, lan-erreforma honi dagokionez dugun helburua da indargabetzea, eta hori sustatzeko eskatuko diogu Legebiltzar honi, indargabetzea sustatzeko. Zu oso harro egon zaitezke lehiakortasuna soldatak jaitsiz eta eskubideak kenduz lortzearekin. Bada, drama bat iruditzen zait hori niri. Eta drama hori areagotu egiten da ikusten dugunean egiaz duintasunez lehiakorrago egiteko aukera eman diezagukeen hori guztia (berrikuntza, ikerketa, teknologia-proiektuetan, balio erantsiko proiektuetan inbertitzea) desagertu egin dela Alderdi Popularreko Gobernuaren politiketatik. Hau da, argi dago Alderdi Popularrak prekarietatearen, eskubide gutxiagoren, desegitearen, gizartezerbitzuak eta gizarte-politikak murriztearen alde egiten duela, egiaz gizarteari berdintasuna eta ongizatea ematen dion hori murriztearen alde. Eta zuen apustua lehen nioena da: murrizketak, murrizketak eta murrizketak. Hori da zuen eredua… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_694 |
10 | 17 | 08.03.2013 | LÓPEZ ÁLVAREZ | SV-ES | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Bai, amaitzen ari naiz. Eta, gainera, esan diguzu... Ez duzu kimu berriei buruz hitz egin, baina ia-ia. Hau esan duzu: "Ez, 2013a azken urte txarra izango da, eta 2014a…". Berrikusi esazu hori, zure Europako lagunak hona etorri baitira esatera agian Espainiak bete behar dituen baldintzak murriztu egin behar direla, 2014a okerragoa izango baita, urte txarra izango baita. Berrikusi. Eta, gainera, esaten duzu: "Ez, eta hortik aurrera lanpostuak sortuko dira". Esan diezadakezu nondik ateratzen duzun enpleguak sortuko ditugula? Zer sektoretan? Nola ordeztuko duzue, edo ordezten ari gara, adreilua Espainian? Non daude hori egingo duten arlo teknologikoko enpresak? Non proiektu gidariak Espainian, hori egin ahal izateko? Non inbertsioak? Nola aldatzen da produkzio-eredua zuek egiten ari zaretenarekin? Baina zer ari zara esaten! Hori guztia defendatu eta Alderdi Sozialista kritikatzen aritu zara, eta, gainera, ez duzu proposamen bakar bat ere aurkeztu. Ezta proposamen bat ere! Plan bat egiteko eskatu diozu Gobernuari; baina, esan diezadakezu…? Agian ez dizut entzun, ez naiz oso adi egon! Aipatzerik bai gaur tribuna honetan aurkeztu duzun proposamen bat, bakarra? Oso harro egon zaitezke enplegua suntsitzen duen lan-erreformaz, osasun publikoa pribatizatzen duen eta kolektibo batzuk kanporatzen dituen osasunerreformaz eta erretiratuei behar dituzten botikak ordainarazten dizkienaz. Oso harro egon zaitezke beka gutxiago, ikertzaile gutxiago eta irakasle gutxiago dituen hezkuntza-erreformaz. Ya. Baina zer ari zara esaten gaur hemen? Non daude bizi dugun egoeratik ateratzeko zure benetako proposamenak? Begira, urrezko aukera bat dugu gaur arratsaldean Legebiltzar honek herrialde honetan gertatzen ari denari erantzun diezaion. Ez diogu ihes egiten utzi behar. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_695 |
10 | 17 | 08.03.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin esan nahi dut gozamena dela honelako eztabaidetan parte hartzea, uste baitut eztabaida hauexek interesatzen zaizkiela herritarrei. Segur aski, eztabaida hau jarraitzen ari diren herritarrak, agian asko ez badira ere, orain arte baino harroago egongo dira beren ordezkari politikoez, gaur arratsaldean edo bihar goizean ikusten dutenean gauza garrantzitsuei buruz jardun eta eztabaidatu dugula. Horregatik diot gozamena dela Euskadiren funtsezko arazo honi buruz hitz egitea; izan ere, askoz gai hutsalagoak jorratzen dira maiz Legebiltzar honetan. Hortaz, garrantzitsua iruditzen zait herritarrek ikustea badihardugula; eztabaidatzen dihardugula eta, inoiz, kritikatzen ere bai, Gobernu honek edo Gobernu zentralak –oraingoak zein aurrekoak– ezarri dituzten neurriak direla eta. Garrantzitsua iruditzen zait hori dena; eta herritarrek ikus dezatela –hori ere garrantzitsua iruditzen zait– egoera honetatik ateratzeko neurriak onartuko ditugula gaur arratsaldetik aurrera, politika –eztabaida politikoa eta politika– zeharo funtsezkoa baita, egungo egoeratik irten ahal izateko. Tira, guztiok eman ditugu datuak, eta bat gatoz denak egoera gaiztoa dela, izugarri gaiztoa. Baina baikortasuna eta itxaropena ere helarazi behar zaie herritarrei. Hori ere garrantzitsua da. Egoera latz honetatik ateratzeko neurriak ezartzeko ahalmena daukagu Ganbera honetan; baina, horretarako, kritikak alde batera utzi gabe ere –guztiz bidezkoak baitira–, alboratu egin behar ditugu alderdikeriak, esan bezala, neurri horiek guztiak ahalik eta modurik bateratuenean sustatzeko, ezinbestekoak baitira. Ados gaude, beraz, krisialdi ekonomikoa eta langabezia direla Euskadiren arazo nagusia (hortxe ditugu datuak). Krisialdi orokor eta latz batean sartu ginen, eta hartan murgilduta jarraitzen dugu. Horretan ere bat gatoz denak. Gutariko zenbaiten iritziz, krisialdi ekonomikoak berezitasun jakin batzuk ditu Espainian, eta Euskadin ere baditu berezitasunak. Izan ere, Espainian, krisialdi ekonomikoari uztarturik, ezbairik gabe, inoiz ez bezalako krisialdi politikoa, soziala eta instituzionala etorri zaizkigu, eta, beraz, krisialdi ekonomiko hau konpontzeko, ezinbestekoa dugu krisialdi soziala, krisialdi politikoa eta krisialdi instituzionala ere konpontzea, bai, halaber, alderdi politikoen eta ordezkari politikoen krisialdia bera ere. Nahitaezkoa dugu hori guztia konpontzea, krisialditik ateratzeko. Dena dela, itxaropena ere badugu, eta guztiok elkar hartuta aterako gara krisialdi honetatik. Guk, bederen, horixe nahi dugu. Gutariko zenbaitek, gainera, kritika zehatzak ekarri ditugu eztabaida honetara, Gobernu zentralak azken hilabeteotan onartutako politika eta erabaki ekonomiko guztiz trakets eta bidegabeak direla-eta –eta, batzuek, Quiroga andreak kasu, beren kontrako erasotzat hartu dituzte zuzen-zuzenean kritika horiek–. Eta, kritikei buruz dihardugula, Zapatero jaunaren politika ekonomikoa ere ekarri behar litzateke gogora –guk ez dugu inolako arazorik horretan– egundoko deskalabrua eragin baitzuen. Guk, behintzat, kritika horiek egiten ditugu; uste dut zilegi dela kritikak egitea; are gehiago, onuragarria ere bada, Gobernu zentralak azken hilabeteotan hartutako politika guztiz bidegabe horiek aldatzeko garaiz baikaude oraindik. Era berean, azken gobernu zentralek sustatutako lan-erreformak ere kritikatzen ditugu –guk eta beste talde batzuek bai, behintzat–, eta, bereziki, azken lanerreforma kritikatzen dugu, kaleratzeak errazteko eta merkatzeko eta lan-eskubideak eta gizarte-eskubideak zanpatzeko besterik ez baitu balio izan. Hori halaxe da, eta halaxe gogorarazi behar da. Aurreko jaurlaritza ere kritikatu dezakegu, ez baitzuen krisialditik ateratzeko behar beste neurri sustatu, eta Euskadiko Alderdi Popularrak ere badu, noski, horretan erantzukizunik, Lopez jauna eta haren politikak babestu baitzituen, babesa emateari uztea komeni zitzaiola erabaki zuen arte. Hori ere halaxe da. Hori ere egia da. Eusko Jaurlaritzak krisialdia ondo kudeatzeko aukera zuen, baina ez zuen egin, eta zuek ere baduzue horretan erantzukizunik. Era berean, gaur egungo gobernuaren ekintzafalta edo erabakiak hartzeko duen patxada ere kritikatu dezakegu. Baina ezin gara luzamendutan ibili; aurrera begiratu behar dugu, eta ekimen onenak ahalik eta arinen onartu. Uste dut ekimen onak onartuko direla gaur. Datozen asteetan, berriz, Eusko Jaurlaritzak bere plana, bere programa ekarriko digu, eta guk sakonki aztertuko dugu, ezin bestela, herritarrentzat baliagarria izan dadin eta egoera honetatik ahalik eta lasterren ateratzen lagundu dezan. Oraingo gobernuak bere gain hartu behar du krisialditik ateratzeko aitzindaritza. Bistan da UPyDri ez dagokiola aitzindari izatea. Ez dagokio UPyDri. Erantzukizun nagusia Eusko Jaurlaritzak dauka, eta, horrenbestez, berariaz eskatzen diogu erantzukizun hori har dezan, albait arinen aurkez diezagun egoera honetatik ateratzeko plan hori, programa hori edo neurri zehatz horiek. Gure ebazpen-proposamenak hasierako mintzaldian adierazitako ardatzetan oinarrituta egongo dira. Ontzat jotzen ditugu ebazpen-proposamen hauek, eta babesa emango diegu; babestu egingo ditugu, halaber, gizarte-murrizketen kontra eta Gobernu zentralak sustatutako lan-erreformaren kontra egiten diren proposamen guztiak, alegia: ongizateestatuari eta gizarte-politikei eusteko ekimenak, gure egiturak babesteko ekimenak (I+G+b, gure enpresak, ekintzailetza, prestakuntza, berrikuntza, autoenplegua eta proiektu teknologikoak), enplegua sortzeko berehalako planak, enplegua sortzeko eta jarduera ekonomikoa sustatzeko neurriak, enplegurako inbertsio publikoa sustatzeko neurriak eta ekonomia-jarduera sustatzeko ekimen publikoa. Guk ere egingo ditugu ekarpenak, eta fiskalitatea goitik behera berregituratzeko beharra azpimarratuko dugu, fiskalitateak mailaz mailakoa eta bidezkoagoa izan behar baitu eta baliabide gehiago lortzeko aukera eman –gai garrantzitsua da hori, gaurko eztabaidaren barruan lantzeko modukoa–; era berean, zerga-iruzurraren kontrako plan bateratua lehenbailehen ezartzearen alde egingo dugu, eta lan-merkatuari lotutako neurriak ere proposatuko ditugu. Aurretiaz ere azaldu ditut neurri horietako zenbait, hala nola gorako kalte-ordaina duen kontratu bakar mugagabea –azken hilabeteotan Espainia osorako proposatzen ari garena– eta autonomien estatuari eta Euskadiko erakunde-sareari dagozkion beste neurri orokorrago batzuk ere bai, gure ustez bai autonomien estatua bai Euskadiko erakunde sarea biak ala biak krisialditik ateratzeko oztopo nabarmena baitira egun. Gure ebazpen-proposamenek, beraz, norabide horri jarraituko diote. Itxura denez, Euzko Abertzaleek hogeita zazpi proposamen aurkeztuko dituzte, eta Quiroga andreak ehunetik gora (horixe ulertu diot nik); Talde Sozialistak, berriz, berrogeita hamar baino gehiago… Guk denbora behar dugu horiek denak aztertzeko, eta gure mintzaldiaren norabide berean dauden neurri, plan edo proposamen zehatz guztiak babestuko ditugu; era berean, ekonomia-jarduera sustatzeko eta enplegua sortzeko balio duten ekimen guztiak babestuko ditugu, Eusko Jaurlaritzak bere plana hona ekarri eta azaldu artean, plan horrek egoera honetatik lehenbailehen irteteko bide emango duelakoan. Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_696 |
10 | 17 | 08.03.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Niretzat hartzen omen ditut besteok egiten dituzuen kritikak. Horixe entzun behar izan dut López jaunaren eta Maneiro jaunaren ahotik, birritan gutxienez erantzunen txanda honetan. Haurdunaldiaren eraginez sentikorragoa nagoelakoan, ala? Ez, bada. Kontua da behin eta berriz hartu duzuela ahotan lan-erreforma eta behin eta berriz jo duzuela haren kontra. Ulertzekoa da, beraz, Alderdi Popularrak erreforma zail eta gogor horri merezi duen balioa eman nahi izatea; beste taldeekin adostu nahi izango genukeen gure erreforma; babes gehiago jaso nahi izango genukeen, baina gainerakoek uko egin diozue arduraz jokatzeari, demagogiaren bideari helduta. Berriz ere diot: langabeziaren azkenaldiko igoeraren erantzule egiten gaituzte Alderdi Popularrari eta Mariano Rajoyren gobernuari; gogora ekarri nahi dut, baina, nondik gatozen eta zer politika aplikatu diren aurretik. López jauna, gu pozarren ari gara enpleguaren gainean eztabaidatzen, Legebiltzar honek herritarren kezkei buruz eztabaidatu behar baitu. Jakina. Zuk, berriz, sozialdemokraziari buruzko kontzeptu ideologiko berri bat garatzeko erabili duzu tribuna hau gaur goizean; sozialdemokraziaren kontzeptu berria, bai, baina errezeta zaharrekin. Gogora ekarriko dizut berriz ere zuek aritu zaretela urte hauetan guztietan gobernatzen eta zuek ezarritakoak direla ekonomiak omen dituen gauza txar horiek guztiak; zuek aplikatutako neurrien ondorioak dira, eta guk orain, irauli egin behar dugu egoera, enplegua sortu ahal izateko. Badakizue horrela dela, eta zuen lelo horretan tematu zaitezkete, baina, kontua da, López jauna, zuk ez duzula sinesgarritasunik. Zenbait ekimen aurkeztera etorri zara, eta eskubide osoa duzu, jakina, baina ez duzu sinesgarritasunik, kontuan hartuta Gobernuan izan zarela duela hiru hilabetera arte. Horixe esan nahi genizun, eta horixe eman nahi izan dizut aditzera nire lehen mintzaldian. Berriro diot: eztabaida hau beharrezkoa da; Legebiltzar honetan eztabaidatu beharreko gaia da hau, eta, seguruenik, aurrerantzean ere izango dugu gehiagotan eztabaidagai. Gure iritziko, dena den, Eusko Jaurlaritzari berari zegokion eztabaida hau sustatzea; eta hori ere esan dut lehen mintzaldi horretan: Gobernuaren ardura zen dokumentu bat edo enpleguplan bat ekartzea, datozen lau urteotan enplegua sortzeko zer asmo duen azaltzeko. Alabaina, sailburu jaunaren hitzak entzun ondoren –tira, alde egin dit, baina nago emango diotela hemen esandakoen berri...–; bada, sailburuak esan digunez, 2014. urtera arte ez da lanpostu bakar bat ere sortuko. Hala, oso kezkagarria iruditu zaigu Jaurlaritzak erakutsi duen jarrera Euskadiren arazo nagusiari –hots, langabeziari– aurre egiteko orduan. Haatik, plan bat egingo omen dute, Europako auskalo zer funts lortzeko, funts horiek –horiek bai– beharrezkoak baitituzte eta Euskadirako nahi baitituzte. Horrenbestez, Alderdi Popularrekook aditzera eman nahi dugu ez dela hau mintzaldietarako unea, garai hori igaro dela. Erraza da tribuna honetan edozer esatea; erraza da paperean edozer jasotzea, baina proposamenak egiteko unean gaude orain. Eta, López jauna, dirudienez, ez dizkizute gure proposamenak helarazi. Hori gertatzen zaizu zuri. Izan ere, argi esan dut hasierako mintzaldian: laurogeita hamar proposamen dira. Bestalde, guk ere ez ditugu zureak jaso, ez duzulako gure botorik nahi. Beste batzuengana jo duzu, beste jokaldi batean baikaude, beste egoera batean baikaude. Herritarrak, baina, jabetzen dira horretaz, eta ezin dute ulertu; ezin dute ulertu egungo egoeran, horrenbeste langabe ditugula, hemen beste joko batzuetan jardutea, arazoei konponbidea ematen aritu beharrean. Beste agerraldi bat ere ekarri nahi dut gogora; izan ere, esan bezala, paperean edozer jaso daiteke, eta tribunetan edozer esan; edozein kamiseta jantzi dezakegu soinean, baina erantzukizuna ere eskatzen digute. Joanak dira kamisetak janzteko eta manifestazioetara joateko garaiak; batzuek gobernatzeko erantzukizuna dute orain. Gipuzkoan ari dira gobernatzen eta Donostian ere bai. Begira, datuak tematiak dira, eta ez dakit lanerreforma aplikatzen ari zareten edo ez; ez dakit Mariano Rajoyren Gobernuaren erreforma guztiei aurre egiten ari zareten, baina, nolanahi ere den, datuek argi hitz egiten dute: 50.472 langabe daude Gipuzkoan, eta 1990eko martxotik lehenengoz gainditu da 50.000 langabeen muga; are gehiago, urtarriletik otsailera, 749 langabe gehiago izan dira. Oso barregarria iruditzen zaizu zuri, baina ez da inondik ere barre egitekoa; izan ere, esan dizudan bezala, kamisetek ez dituzte lotsariak estaltzen; ez dute langabetu-kopurua ezkutatzen. Hortaz, zer edo zer huts egiten ari da, eta argi dago Bilduren bideak ere enplegurik ez duela sortzen. Gure proposamenak zehatzak dira. Gure proposamenekin ados egon daiteke edo ez, baina une honetan ez dago bestelako mintzaldietarako tarterik. Ezin da demagogia egiten jarraitu. Proposamen zehatzak egin behar dira, eta horixe ari gatzaizkio eskatzen Eusko Jaurlaritzari. Legegintzaldi osoa eman dezakegu "hauxe egingo dugu; hori egingo dugu, edo beste hura...", baina, sailburuak esan duen moduan, dagoeneko agiri bat prest badago eta, lehendakariak berak esan digunez, datozen egunotan aurkezteko asmoa badu, zergatik ez da Legebiltzarrera ekartzen? Non dago agiri hori? Horren argi badago, lehenbailehen jarri behar da abian; bestela, ezbaian geratuko da zuen hauteskunde-kanpaina osoa baita Eusko Jaurlaritzan zaudetenetik esan duzuen guztia ere, behin eta berriz azaldu baitiguzue larrialdi-egoeran gaudela, zuek oso argi duzuela nondik jo eta lehen-lehenengo minututik zenekitela zer egin. Bestalde… Lastima da sailburu jauna ez egotea hemen, hark esandako zerbait ekarri nahi baitut hizpidera. Edonola ere, zenbait mintzaldi dagoeneko ezin dira baliatu lehengo moduan. Egia da gobernuan zaudenean beste erantzukizun bat duzula. Baina, sailburua lan-erreformari buruz aritu denean, kezkatuta azaldu da lan-erreformak zehazki udatik aurrera izan ditzakeen ondorioak direla-eta, eta lan-erreforma inposatu egin dela ere aipatu du, noiz eta Eusko Jaurlaritzak dekretu bat onartu berri duenean gainerako guztion adostasunik gabe (esan liteke, inposizioz, beraz) eta haren ondorioak alboko kaltetzat jo dituenean. Halako mintzaldiek ez dute jada oinarririk. Dena dela, ongi etorri erantzukizunera; ongi etorri gobernatzeko eta erabakiak hartzeko betebeharretara. Egoera zein latza den jabetzen hasiko zarete behingoan. Uste dut herritarrek gaur egun aintzakotzat hartzen dituztela erantzukizunak beren gain hartzen dituzten politikariak, aurrera egiten duten politikariak eta demagogietatik aldenduta erabaki gogor eta zailak hartzeko gai diren politikariak. Izan ere, diskurtsoak politak dira oso, baina ez dute lanposturik sortzen. Mintzaldi hau amaitzeko, legebiltzarkideok, Alderdi Popularraren proposamenak ekarriko ditut gogora –dena den, eskura dituzue talde guztiek–. Edonola ere, López jauna, jakizu ez diegula tarterik eman emaitzarik ez dakarten printzipio eta ideia handi horiei; neurri zehatz-zehatzak dira gureak, ekonomian une honetan bertan aplikatu daitezkeen neurriak, alegia. Hasierako mintzaldian esandakoa berretsiko dut: Alderdi Popularra prest dago sokatik tira egiteko, baina, horretarako, argi jakin behar dugu zer sokari heldu behar diogun, eta gobernu honek oraindik ez digu ezer proposatu. Ez dugu oraindik enplegu-planik; ez dugu aurrekonturik… Izatez, ez da gure asmoa Jaurlaritza galduta dagoela aditzera ematea, baina, errealitatea bera ari zaigu etengabe erakusten ez zaretela ezer egiten ari; izan ere, ez daukagu oraindik inolako dokumenturik, eta, batez ere, –eta amaitzeko– ez daukagu oraindik aurrekonturik. Eta kontu egin neurri horiek guztiak, sailburuak aipatu dituen plan horiek guztiak, alferrekoak direla aurrekonturik izan ezean. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_697 |
10 | 17 | 08.03.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Eskerrik asko. Hasiko naiz azkenetik. Alderdi Popularrari: EH Bilduk orain arte bezala jarraituko du, kalean egoten eta, uzten diotenean –eta hemendik aurrera arrazoi gehiagorekin–, baita instituzioetan ere. Kaleak, jendeak, eskubide osoa dauka mobilizatzeko zuek egiten dituzuen politiken kontra. No tenemos vergüenzas que tapar. Las camisetas no son para tapar vergüenzas; son para sacar y manifestar aquello que la mayoría de la sociedad está viviendo, está viendo. Es la gente que está en paro, es la gente que tiene riesgo de quedar en el paro. Eso estamos defendiendo, y unos servicios públicos de calidad que ustedes nos están destruyendo. Lo que ha manifestado aquí ha sido una asunción de todo lo que hace Madrid, y nada más; aceptar lo que hace el Gobierno de Rajoy. Erreforma laborala guztiz beharrezkoa dela aldarrikatu duzue, eta esan behar dugu erreforma honek, erreforma laboralak, enplegua suntsitu egin duela eta, gainera, erraztu egin duela kaleratzeak merkatu egin dituelako, baita ere. Eta, beraz, ondorioz, langabezi tasa, langabezia handitu egin da Estatuan ere, zuek eta Rajoyk egindako politikaren ondorioz ere. Y, hablando de Gipuzkoa, los datos se pueden utilizar de cualquier manera, pero sin demasiada demagogia. La tasa de paro en este momento en Gipuzkoa es del 16,08 %, en Araba del 17,87 %, en Bizkaia del 18,03 %, y en Nafarroa del 18,42 %. En Gipuzkoa se están manteniendo los puestos de trabajo públicos, y se están no solamente manteniendo, sino mejorando y ampliando. Y se están haciendo unas políticas sociales que deberían ser el ejemplo del Gobierno Vasco también. Partido Socialista, señor Patxi López, parece de verdad que no ha gobernado nunca. "Egin behar da" ("Hay que hacer"). Baina zer egin da orain arte? Onartu dezagun, gutxienez, lehendabiziko erreforma Zapateroren eskutik etorri zela, Madrilen, eta onartu dezagun Gobernuaren, Jaurlaritzaren lehen murrizketen dekretua zure eskutik izan genuela, eta hori ere errealitate bat da. Eta, gure ustez, burujabetza aldarrikatzea eta hemen erabaki ahal izatea, momentu honetan ere, inoiz baino beharrezkoagoa da, krisitik beste modu batean ateratzeko eta beste politika batzuk egiteko ezkerretik. Horretarako nahi dugu burujabetza. Ha dicho también que el mercado libre es un mercado que hay que defender. Para Euskal Herria Bildu, el mercado libre es el mercado desregulado, y no queremos un mercado desregulado, para nada. Hay muchas otras propuestas que ha planteado que podemos compartir seguramente y que nos hubiera gustado que las hubiese puesto en marcha mientras ha estado también en el Gobierno, en vez de recortar en algunas cuestiones esenciales. EAJri: bada, betiko errezetak. Gauza gutxi dut esateko, nik uste dut betiko gauzak planteatu dituzuela. Eta bakarrik proposamen edo aipamen txiki bat, aipatzen duzuenean…, zeren gero Gobernuak ere gauza bera aipatu baitu, autonomoak, enpresa txikiak, ertainak, plan berezia eta dirua ipini behar dela. Baina ahazten zaizue gauza inportante bat, eta da Kutxabank non dagoen, zer exigitu behar diogun, zer eskatu behar diogun, zer egin behar duen Kutxabankek, hasteko, eta beste finantza erakunde guztiek ere. Funts publikoa, bai, bat gatoz horrekin, baina, baita ere, baldintzak ipinita, baldintza zehatzak, ez edozein modutan, eta klausulak ere ipinita. Sailburuak Gobernuaren izenean hainbat gauza aipatu ditu. Denak aipatzea edo erantzutea zaila denez, bai gai batzuen inguruan: sektore publikoak, esan du, ezin du guztiarekin, dagoen langabezi guztiarekin. Izan daiteke motor bat, baina ez da. Guk diogu que el sector público puede hacer mucho más que lo que está haciendo, y puede, para empezar, no destruir empleo. Europan, herrialde aurreratuenekin konparatuz, oso enplegu publiko gutxi dugu. Europako batez bestekoaren azpitik gaude, zalantzarik gabe. Batzuetan, kanpora begira, justu kontrakoa esaten da, ematen du sobera dugula enplegu publikoa. Bada, ez, Europa erabiltzen da gauza batzuetarako: hemen ere Europaren azpitik gaude. Planteatu du Orduñako kasua. Ez dago momentu honetan, gustatuko litzaidake berari zuzenean esatea, baina, beno, Gobernuaren lehendakaria eta ordezkariak zaudetenez, esango dizuet: acaba de decir el tribunal, 29 designaciones a dedo en el Ayuntamiento de Bilbao; en Orduña, lo que se ha hecho es poner límite a esos despropósitos, a las asignaciones a dedo. No equivoquemos las cosas. Sistema vasco de relaciones laborales; bai, goazen, konprometitu gaitezen bide horrekin, egin dezagun elkarrekin bidea, prest gaude, baina konpromezu zehatzekin. Akordio soziala aipatu du Gobernuaren izenean: akordio soziala egin denean, egin dena aste honetan? Dekretu baten bidez, sindikatuekin adostu gabe, horrelako neurri batzuk hartzea? Bada, nahiko zaila, sinesgarritasun eza esango nuke dakartela horrelako jarrerek. Presión fiscal, que se ha subido, que estamos mejor… En presión fiscal estamos siete puntos por debajo de Europa todavía, de la media europea, y en los últimos años no se ha ido a mejorar la fiscalidad y la presión fiscal; ha sido al contrario. Solo en los últimos meses se han empezado a dar algunos pasos. Es necesaria una reforma fiscal también mirando a esa Europa de la que tanto hablan. En el sistema vasco de relaciones laborales, Lanbide ere, hortik dago. Lanbide, uste dugu enplegu sistema publiko indartsu bat izan behar dela eta indartu behar dela gaur egun dagoen agoniatik ateratzeko. Eta, bide batez, aprobetxatzen dut momentu hau aldi baterako lan enpresen desagerpena exigitzeko eta, horren ordez, zerbitzu publiko indartsu hori martxan ipintzeko baldintza egokienetan. Eta laburbilduz esango nuke berriro ere, argi uzteko, orain arte egindako politikek eraman gaituztela egoera honetara, egoera ez dela zerutik erori, politika batzuek eraman gaituzte. Lana banatu behar dela, aberastasuna banatu behar dela, aldatu egin behar direla egiten diren politikak. Administrazioak 37,5 ordu ipini ditu. Kalkulatu du zenbat lanpostu galtzen diren? Zenbaki batzuk bakarrik. Sindikatu guztien arabera, 9.000 interino, ordezko, galduko dira, horietatik 5.000 Osakidetzan. Nahiko lotsagarria, enpleguaz hitz egiten hemen enplegua suntsitzen duen Gobernu batek aste honetan hartutako erabakien ondorioz. Administrazio publikoa izan behar da, gure ustez, aitzindaria eta eredua ere bai enpleguan eta enpleguaren kalitatean, eta lehen esan dudan bezala, lehen sektorearen garrantzia ezinbestekoa da, eta eskatzen dugu, baita ere, kontutan hartzeko eta sektore hori benetan bultzatzeko herri honek behar duelako eta, gainera, enplegu sortzaile izan daitekeelako, baita ere. Eta sailburu jaunak lehen aipatu du batzuetan utopian gabiltzala. Ez ditu hitz horiek erabili planteatzen dugunaz, baina proposamen zehatzik gabe. Nik uste dut proposamen zehatzak egin ditugula, errealitatean gaudela, baina zalantzarik gabe utopia galdu gabe, baita ere. Eta bukatzeko, atzo irakurri nuen testutxo bat irakurriko dut bat egiten dudalako berak esaten duenarekin: "El particular orden socioeconómico impuesto es el resultado de decisiones humanas en instituciones humanas. Las decisiones pueden modificarse, las instituciones pueden modificarse, y, en caso necesario, desmantelarse y sustituirse". Hori da, ez da utopia, errealitatea da, baita ere, Noam Chomskyk esandakoa. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_698 |
10 | 17 | 08.03.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Gracias de nuevo, señora presidenta. Tal y como he señalado en mi primera intervención, dedicaré este segundo turno a responder a los demás grupos. En cuanto al Partido Socialista, López jauna, ondo heldu diozu gero monografikoen uztari! Bistan da enpleguaren defendatzaile goren bilakatu nahi duzuela orain. Galdera hauxe da, baina: Enpleguaren defendatzaile bakarrak izan nahi duzue? Izan ere, zuk ondo esan duzun moduan, guztion bultzada eta adostasuna behar dira, eta gu ere bat gatoz premisa horrekin, lehen berbaldian bertan esan dizudan bezala. Gobernu sozialistak enpleguaren 2011-2014 euskal estrategia aurkeztu zuen, aditzera emanda baliagarria izango zela enplegua sortzeko eta jarduera ekonomikoa eta garapena bultzatzeko. Estrategia hori 2011ko abenduaren amaiera aldera aurkeztu zuen, Jaurlaritzara iritsi eta bi urte eta erdira, alegia. Baina, beste talde batzuek ere aipatu dizueten moduan, ekimen hau aurkeztu duzuenean, ez diozue aipamen txikiena ere egin estrategia horri; are gehiago, estrategia hori garatzerik ere ez duzue eskatu, eta erabat harrigarria iruditu zaigu hori; gero, gainera, hara non aurpegiratu didazuen prestatu ditugun neurri eta proposamen guztietan nahikoa litzatekeela zuen Gobernuak abian jarritakoak garatzea. Eskaera hori egin baino ez zenuten, bada! Hartara, ez genukeen beste ezer behar izango, ez bilkura monografiko hau ez beste ezer: nahikoa izango zen legez besteko proposamen bat egitea, zuek hasitakoa garatzeko. Eusko Jaurlaritzak enplegua sustatzeko berehalako plana aurkezteko konpromisoa hartu zuen, lehentasuntzat jotzen zuelako. Plan hori, sailburuak berak azaldu duenez, dagoeneko eginda dago, nahiz eta oraindik ehun egun ere igaro ez diren Jaurlaritzan sartu ginenetik. Gobernuak, baina, zintzotasun guztiz, itxaron egin nahi izan du plana aurkeztu aurretik, gaur Legebiltzar honetan onartzen diren ebazpen-proposamenak ere planean jaso ahal izateko. Zuek eta Alderdi Popularrak behin eta berriz kontrakoa esan arren, ez da egia Jaurlaritza geldirik dagoela. Enplegua sustatzeko berehalako planaren zirriborroa prest dauka dagoeneko, eta aurrekontuproiektuaren zirriborroa ere bai. Bide batez, gogora ekarriko dizuet hain zuzen aurrekontuak aurkeztu nahi izan ez zenituztelako aurreratu zenutela hauteskundedeialdia; guk, berriz, gobernura heldu eta ehun egun geroago (ehun egun ere ez), dagoeneko prest dugu aurrekontua, nahiz eta aurrekontuak prestatzeko, eskuarki, lauzpabost hilabete behar izaten diren, zuk ondo dakizunez. Beraz, ez izan zalantzarik, López jauna –eta gauza bera esan nahi diot Quiroga andreari ere– Gobernu hau aurrera egiten ari da; buru-belarri ari da lanean, eta, gainera, talde guztiei luzatzen die eskua, elkarrekin lan egiteko. Alabaina, zuen asmoa, funtsean, Mariano Rajoyren lan-erreforma kritikatzea bada –horretan eman baituzue bigarren txandaren zati handi bat–, erratu egin zarete; hau ez da horretako leku aproposa. Hau ez da Diputatuen Kongresua, eta gure taldeak, Euzko Abertzaleen taldeak, irmo kritikatu zuen han Madrilek onartutako erreforma hori. Itxaron dezagun Konstituzio Auzitegiak erabakia eman arte, eta saia gaitezen erreforma horrek ahalik eta kalte gutxien egin dezan lortzen. Bide horretan topatuko gaituzue gu. Fiskalitateari buruz luze eta zabal eztabaidatu genuen jada aurreko bilkura monografikoan; hortaz, ez naiz orain gai horretan murgilduko –nahikoa luzatu dira beste talde batzuk gaurkoan–. Beraz, bi ohar baino ez. Dirudienez Alderdi Sozialistaren leloa bilakatu da zerga-politika aldatzeko ezinbesteko premia hori… Alabaina, aurreko monografiko horretan ere aditzera eman zen moduan, gaurkoan ere gogora ekarri nahi dizut Alderdi Sozialistarekin hitzartu direla beti zergapolitika horren alde garrantzitsu guztiak. Hortaz, ez dakigu zertan ari zareten orain bazterrak nahasten. Zerga-iruzurrari dagokionez, berriz, horren seguru bazaudete, horrenbeste zenbaki baduzue, esan non eta nork, salatu itzazue kasu zehatz horiek, baina ez itzazue aieruak nolanahi zabaldu, behin eta berriz iruzurra dagoela esanez eta gizartean egonezina piztuz. Era guztietara esan dugu jada, eta uste dut talde guztiak bat gatozela horretan: iruzurraren kontra borroka egin behar da, baina gizartean asaldurarik eragin gabe, betiere. Erantzun zehatza emango diot, bestalde, gure herritarren diru-sarreren arteko aldeari buruz egin duzun itaunari. Pobreziaren eta gizarte-desberdintasunen inkestan jaso zen moduan –zuen gobernuak egindakoa da, gainera–, Gini adierazlearen arabera, EAE Europar Batasunetik 5,2 puntu beherago dago, eta Espainia baino ia hamar puntu beherago. Euskadi eta Espainia bi errealitate dira, eta diru-sarreren arteko aldean ere nabarmentzen da desberdintasun hori. Hortaz, norabide horretan lan egin dezagun, dirusarreren arteko alde hori leuntzeko, baina, era berean, egoera benetan latza den arren, ez gaitezen izan larrialdi-egoerak eta hondamendiak iragarri zaleak, egiazko datuak eta datu alderagarriak erabili behar baitira. Azkenik, defizitaren kontrolari, austeritateari eta murrizketei egin diezun kritikak direla-eta, gu guztiok neurri horien zorigaiztoko ondorioei buruz konbentzitzen saiatu aurretik, hobe zenuke zure alderdikidea, Europako komisarioa den Almunia jauna, konbentzitzen saiatzea, neurri horien guztien defendatzaile sutsua baita hura. UPyDren ordezkariari –Ganbera honetan ez dagoen arren eztabaida jarraitzen ariko ei da eta– esan nahi diot bat gatozela berarekin; gure ustez ere Eusko Jaurlaritzari dagokio aitzindari izatea eta behar diren neurriak aurkeztea, enplegua eta jarduera ekonomikoa sustatze aldera, hau da, aurrerabidea sustatze aldera. Alderdi Sozialistaren ordezkariari esandakoa nabarmenduko dut berriro ere: Gobernua jo eta ke ari da lanean, eta ondo gainera, baina, kontuan hartuta behin eta berriz eskatu dela bilkura hau egitea eta nahiz eta gure ustez ere –Maneiro jaunaren adierazpenekin bat– Gobernuari dagokion enplegu-planaren gidari izatea, Gobernuak nahiago izan du apur bat itxaron enplegu-plana aurkeztu aurretik, gaur hemen onartzen diren ebazpen-proposamenak ere planean txertatu ahal izateko. Quiroga andreari, Alderdi Popularreko ordezkariari, esan nahi diot bere berbaldia Rajoyren lanerreformaren defentsa hutsa izan dela; beraz, López jaunari azaldutako gauza bera azalduko dizut zuri ere: ez gaude ados lan-erreforma horrekin, Diputatuen Kongresuan adierazi genuen bezala; ea, bada, Konstituzio Auzitegiaren erabakiak bertan behera uzten dituen erreforma horren alderdirik gaitzetsienak. Bien bitartean, gogor lan egingo dugu, arestian esan dudan legez, neurri horiek ahalik eta kalte txikiena egin diezaioten Euskadiren lan-merkatu osoari. Bestalde, bat gatoz zuekin, López jaunari emandako erantzuna dela-eta; izan ere, López jaunaren aburuz, ustezko eredu neoliberal hori da Estatuaren eta Euskadiren gaitz guztien eragilea; ahaztu egin bide zaio, baina, azken hiru urteetan haiek egon direla Eusko Jaurlaritzan eta denbora-tarte horretan bortizki suntsitu dela enplegua –horren errua ez dizuegu, noski, zuei leporatzen, baina kontuan hartzeko moduko datua da, nolanahi ere–; eta Espainiako Gobernuan ere Rodríguez Zapatero jauna egon da aspaldiko urteetan. Aurretiaz ere azaldu dugu, baina berretsi egingo dizugu, Quiroga andrea: Jaurlaritzaren lanean ari da, eta prest du enplegua sustatzeko berehalako plana, baina Legebiltzarrari zor zaion begiruneagatik itxarotea erabaki du, gaur hemen onartuko diren ebazpenproposamenak ere jaso ahal izateko. Lehen berbaldian jada adierazi dugun legez, plana aurrera eramateko aurrekontu-sail zehatzak behar dira. Horretan ere bat gatoz zuekin. Badakigu zer den gobernatzea; badakigu zer den erabakiak hartzea, eta ez larritu, Quiroga andrea, behar diren erabaki guztiak hartuko baititugu herri honek aurrera egin dezan. En lo que respecta a EH Bildu, insisten en que este modelo no es válido, en que el modelo actual ha fracasado, y, sin embargo, ¿qué cambio de modelo han propuesto o han aprobado en las instituciones en las que gobiernan? ¿Acaso ustedes sí han logrado mantener o crear empleo? Funtsezkotzat jotzen dugu herri-administrazioek jarrera proaktiboa izatea. Gipuzkoan, aldiz, Garitano jaunak zioen ez dela behar enplegua sustatzeko eta ekonomia suspertzeko berehalako planik. Gu ez gatoz bat adierazpen horrekin. Iraganeko adierazpenen kutsu bera dario baieztapen horri –alegia, industria suspertzeko industrializazio-planik behar ez zela esaten zeneko kutsu bera–; denborak, baina, aski argi utzi du plan horiek ezinbestekoak izan direla eta eredu ere bilakatu direla. Gure ustez ere aurrera egiten jarraitu behar dugu lan-harremanen eredua garatze aldera. Horretan bat gatoz zuekin. Y estamos dispuestos a trabajar en esa dirección, señora Arrondo. Ha hablado largo y tendido acerca de los recortes, presentando a la Diputación Foral de Gipuzkoa como el modelo a seguir en esta materia; sin embargo, usted misma sabe que está faltando a la verdad, ya que lo cierto es que el Departamento de Política Social sí que ha sufrido recortes, tal y como ya se les recordó en un pleno anterior, y es que la Diputación de Gipuzkoa ha efectuado un recorte de 5 millones de euros en políticas sociales en los presupuestos actuales, lo cual repercutirá, entre otras cosas, en la aplicación de la Ley de Dependencia y en las ayudas a las familias. Sí, señora Arrondo, así es. Se les llena la boca hablando de la Diputación Foral de Gipuzkoa, pero ¿qué sucede en el Ayuntamiento de San Sebastián, donde también gobiernan ustedes? ¿Qué ha sucedido en este ayuntamiento con el tema de las sustituciones? Pues que se han llevado a cabo recortes considerables. Por tanto, no creo que estén en condiciones de dar lecciones a nadie. El cómputo horario de los empleados del Gobierno Vasco se ha elevado a 1.614 horas para el 2013, lo que supone un aumento de 22,5 horas respecto al horario anterior, pero siempre con el firme compromiso de garantizar el empleo público. Gogoan izan, 2013. urterako ez dela inon hortik beherako lanordurik onartu. No creo que el consejero Aburto se haya referido a que existe un excedente de empleo público, pero lo que lamentablemente sí tenemos claro los Nacionalistas Vascos es que no gozamos precisamente de un exceso de dinero público. Somos conscientes de las dificultades que entraña la creación de empleo, y sabemos que no se hace por decreto. Pero lo que las instituciones sí que deben hacer es establecer unas condiciones adecuadas y ofrecer ayudas tanto a los empleados como a todo aquel que se halle en disposición de crear empleo. Precisamos de la ayuda de todos para lograr invertir esta situación. No resultará fácil, pero estamos seguros de que lo podemos lograr. Pero, para ello, debemos trabajar con ahínco, buscando el acuerdo entre agentes sociales y económicos, sindicatos, empresarios y partidos políticos. La formación, el autoempleo y la financiación son aspectos imprescindibles, como ya he indicado en mi intervención anterior, por lo que no volveré sobre ello, pero el Gobierno precisa de la ayuda de todos para el desarrollo de las iniciativas contenidas en su plan, de cara a la creación y mantenimiento del empleo y al estímulo de la actividad económica, en beneficio de la sociedad. Y, por lo que he podido apreciar, creo que todos coincidimos en ciertos aspectos, sobre los cuales deberemos ir forjando una labor conjunta, basada en el acuerdo, a fin de lograr el desarrollo y el impulso de medidas concretas y eficaces para la creación de empleo. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_699 |
10 | 17 | 08.03.2013 | REYES MARTÍN | SV-ES | Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz | Buenas tardes, señora presidenta. Buenas tardes a todos. Ordu geldoa da hau, inondik ere, halako auzi garrantzitsu bati heltzeko; eta gai honek, seguru asko, ez du grina handirik piztuko, baina grina bizikoa da, izatez; goizean hizlariren batek esan duen moduan, gai garrantzitsua da, eta kutsu hori hartzen ari natzaio eztabaidari. Ondo dago hori. Guk, Talde Sozialistakook, eztabaidagai hau proposatu genuenean, bagenekien herritarrentzat interes handiko gaia zela, herritarrek berealdiko interesa zutela gai honetan eta, beraz, komenigarria zela eztabaida hau egitea. Halaxe berretsi digu gaur bertan Eusko Jaurlaritzaren Soziometroak, enplegua baita inkesta egin zaien herritarren % 84ren eguneroko kezka nagusia; hala, iaztik hamar puntu igo da enpleguak eragindako kezka, eta gainerako kezka-iturrietatik nabarmen gorago dago; gainera, bigarren kezka nagusia ere arazo ekonomikoei uztartuta dago. Goia jo du langabeziak, eta horixe da gaur egun herritarren kezka nagusia. Ez da inondik ere poztekoa, baina bete-betean asmatu dugu eztabaida hau ekartzeko orduan, egoera hau guztion artean konpontzen saiatze aldera. Langabeziari buruz dihardugunean, lehenik eta behin, enplegua nola sustatu aztertu behar da, alegia, zer egin daitekeen langabezian dauden pertsona horiek egoera horretatik ateratzeko. Horregatik, gure ebazpen-proposamenen artean, lehenengoa enplegua eta ekonomia produktiboa pizteko planari dagokio. Gaurkoan hemen aurkezten diren ebazpenproposamen guztiek ez dute zertan guztiz berritzaileak izan –uste dut talde guztiei gertatzen zaigula–; proposamen guztiek ez dute zertan burutazio miragarriak izan, baina proposamen sendo eta funtsatuak izan behar dute, Ganbera honen adostasuna lortzeaz gain gizartearen babesa ere izan dezaten. Eta horretan betekizun eta erantzukizun garrantzitsu eta erabakigarria du Jaurlaritzak. Horregatik da ezinbestekoa enplegua eta ekonomia produktiboa sustatzeko plan hau, indarrean dagoen enplegu-estrategia amaitzear baitago eta irizpideak zabaldu eta are ahalegin handiagoa egin behar baititugu egoeraren latzari aurre egiteko; hala, langabeak lanbideratzeko eta gazteei lehen enplegua emateko baliagarriak diren alderdi guztiak hartu behar dira kontuan. Bide bakarra dago horretarako: gizarteelkarrizketa, eta horixe eskatzen diogu Gobernuari. Horregatik, funtsezkotzat jotzen dugu atzera ere gizarte-elkarrizketarako mahaia eratzea –proposamen garrantzitsua da, gure ustez–; izan ere, oso uzta oparoa eman zuen pasa den legegintzaldian, patronala, sindikatuak eta Gobernua elkartuta, eta erabaki mamitsuak atera ziren handik, enplegurik ez suntsitzeko eta ekonomia indartsu, gotor eta lehiakor mantentzeko, etorkizunera begiratzeko indargunea baita hori. Gure ustez, ezin da luzamendutan ibili gizarteelkarrizketaren mahaia sortzeko; premiaz eratu behar du Jaurlaritzak mahaia, eta aitzindari jokatu behar du gizarte-elkarrizketa horretan, ezinbestekoa baita enplegua eta ekonomia produktiboa sustatuko dituen planaren nondik norakoak zehazteko. Jaurlaritzaren ardura da, beraz, baina gainerako eragileekin lankidetzan jardun behar du. Dena den, funtsezko planei buruz berbetan jarraitu aurretik, aipamen garrantzitsu bat egin nahi dut. Zehaztapena da, baina guztiz ezinbestekoa: pertsonak hartu nahi ditut hizpide. Pertsonak funtsezkoak dira, eta, langabeziaren arazo horren barruan –hots, enplegua galdu dutenek edo lehen lana topatzen ez dutenek bizi duten tragedia horren barruan– pertsonatalde batzuek egoera hori kroniko bihurtzeko arriskua dute. Gazteek, ikasketak amaitu eta hiru urte lanik gabe ematen badute, galdu egiten dute beren prestakuntzari dagokion lanbidean aritzeko aukerarik onena. Era berean, berrogeita hamar urtetik gorako pertsonak nekez itzul daitezke lan-mundura, langabezian geratu ostean ez badute lana azkar lortzen, eta zer esanik ez gizarte-bazterkerian erortzeko arriskuan dauden pertsonak, esate baterako, familia guztia lanik gabe badago, familia osoan soldata bat ere ez badute edo langabezia-tasa handiko eskualdeetan bizi badira. Egoera horiek guztiak, norbanakoenak izan arren, funtsezkoak dira; gainera, dagoeneko gutxi batzuk ere ez dira; estatistikoki ere kontuan hartzekoak dira. Horrenbestez, bi neurri proposatzen ditugu: bat, gazteei begira, eta, beste bat, berrogeita hamar urtetik gorakoei begira. Nolanahi ere, proposamena bera da bietan ala bietan: Gobernuaren diru-laguntzaz udalek talde horietako jendea kontrata dezatela –kontratuak iraupen luzekoak izan zein ez–. Izan ere, bazterkeriaarriskuan dagoen jendearen kasuan edo enplegua lortzeko zailtasun handiak dituztenen kasuan, ezinbestekoa da administrazio publikoak pertsona horiek zuzenean kontratatzea. Badakigu pertsonak luzaroan badaude langabezian egoera horrek osasun-arazoak eragiten dizkiela, beren duintasunari kalte egiten diela eta batez ere pertsona horiek gero eta zailagoa dutela lan-merkatura itzultzea. Horregatik, bereziki nabarmendu nahi dut enplegu solidarioan oinarrituta prestatu dugun neurria. Gure proposamena da enplegua erregulatzeko espedientea irekitzeko zorian dauden enpresek lantaldea murrizteari ekin aurretik lan-orduak murrizteko akordioa lortzea; hala, lan-orduak % 30eraino murrizteko aukera izango lukete, eta gainerako % 70 horren karga banatu egingo litzateke: % 35 Administrazioak hartuko luke, beste % 35 enpresak berak, eta murriztutako % 30 hori prestakuntzara bideratuko litzateke. Egoera horiek finantzatzeko bide merkeagoa da. Izan ere, Administrazioak funtsak jarri behar baditu ere, garestiagoa irtengo zaio beti langabezia. Gainera, hartara, langile horiek jardunean jarraitzea lortzen da, eta oso garrantzitsua da hori, pertsona horiek beren duintasunari eta autoestimuari eutsi diezaieten. Neurri hau, beraz, solidarioa da, eta, tamalez, aski urruti dago gaur egungo lan-harremanen oinarrietatik eta enpresek lantaldeari eutsi edo ez aztertzen dutenean erabili ohi dituzten irizpideetatik; izan ere, neurri hau elkartasunean oinarrituta dago. Gaur goizean, aspaldiko kontzeptu zaharkituak ekarri omen dira hizpidera; elkartasunaren kontzeptu hori, ordea, zaharkitua ez egoteaz gain, beharbeharrezkoa dugu, ez badugu nahi jendea bazterrean gera dadin. Eta sozialistok ez dugu onartuko sekula halakorik. Gai orokorragoetara jauzi egin aurretik, gaurko eztabaidagai hau baliatu nahi dut, gure proposamenetako bat berariaz nabarmentzeko: enpleguan benetako berdintasuna lortzeari buruz ari naiz. Ez dago ezer askorik azaldu beharrik, denok dakigulako lan-merkatuan emakumeen lansaria, kualifikazioak kualifikazio, oro har, ikuspegi estatistikotik behintzat, maila bereko lanpostua duten gizonezkoena baino % 16 txikiagoa dela batez beste. Gainera, nekezagoa gertatu ohi zaie maila igotzea, lan-eten luzeak egin behar izaten baitituzte familia-zamak direla-eta; hala, lanera itzultzen direnean, dagoeneko galduak dituzte maila igotzeko aukera behinenak. Beraz, halakorik ez gertatzeko neurriak ere behar dira, emakumeen lan-eten horiek ez dezaten eraginik izan, ez lanbide-sustapenean, ezta enpresan bete-betean aritzeko aukeran ere. Bestalde, enplegua sustatzeko politika aktiboetan, hots, pertsonak aktibatzeko politiketan, funtsezkoa da aurrekontua ez murriztea edo behintzat 2012an ezarritako aurrekontu hori 2013an ez murriztea. Enplegua sustatzeko politika aktibo horien barruan, prestakuntza da, noski, alderdirik funtsezkoena. Lanbide-heziketako sistema ona daukagu, baina osatu egin behar dugu, prestakuntza zabalagoa emateko, bai uneotan ernatzen ari diren sektoreetan, bai gure jarduerak nazioartean zabaltzeko prozesuetan –aurreko legegintzaldian urrats sendoak egin dira, baina are gehiago indartu behar da arlo hori–, baita hogeita hamabost urtetik beherako gazteak laneratzeko bideetan ere. Izan ere, denbora gehiegi igarotzen da, harik eta gazteek lan-merkatuan barneratzea lortzen duten arte. Badira, gainera, ikasketak amaitu aurretik laneratu eta ondoren langabezian geratu diren gazteak ere, eta gazte horiek ikasketak amai ditzaten lortu behar da. Horretarako, funts bat sortzea proposatzen dugu, gazte horien ikasketak finantzatzeko eta, hartara, titulazio ofiziala eskuratutakoan, dagoeneko titulazio egokia dutela, berriz ere laneratu ahal izateko. Administrazioak funtsezko eginkizuna du enpleguan. Ezin du, noski, lan-merkatua ordeztu, baina funtsezkoa da enplegua mantentzeko eta, beraz, kontsumoa sustatzeko. Horregatik, 2012an genuen enplegu publikoari eustea da gure proposamena –abagune onean, gainera, une honetako testuinguruan–. Eta kontuan hartuta Gobernu Kontseiluak aste honetan bertan hogeita hamazazpi ordu eta erdira igo duela asteko lanaldia, sektore batzuetan lanpostuak gutxituko dira igoera horren ondorioz –ea zer gertatzen den–. Horren harira, bi neurri proposatzen ditugu guk: dekretutik puntu hori kentzea edo, bestela, lanpostuak murriztuz gero, murrizketa hori Administrazioan kontratazioak eginez orekatzea, Administrazio Publikoak 2012ko enplegu-mailari euts diezaion. Era berean, oso garrantzitsua iruditzen zaigu Eusko Jaurlaritzari eskatzea argi utzi diezaiola Espainiako Gobernuari derogatu egin behar duela indarrean jarri duen lan-erreforma, erreforma horrek langabezia areagotu duelako, ekainean hitzarmenik gabe geratuko garelako, sindikatuen eginkizuna apaltzen duelako eta langileak babesik gabe uzten ari delako; azken batean, lan-erreforma hori desarautze bat ari da eragiten, eta mesede baino kalte gehiago egingo du; areago, orain arte ez du ezertxo ere konpondu; aitzitik, Patxi López lehendakariak zioen moduan, 38.000 langabe gehiago eragin ditu aurten Euskadin. Desarautze hori, gainera, ez dagokio soilik lanerreformari. Gaur egungo sistema bera dago desaraututa; besteak beste, langileen eta zuzendarien soldaten arteko aldearengatik, gizarte-kohesioa urratzen baitu horrek. Desarautze hori eragiten duten faktore guztiak lantzea eskatzen dugu guk, arrazoizko joko-arauetara itzultzeko eta, hartara, lan-harremanetan guztiok dugun betekizuna bermatzeko, sistema orekatze aldera eta pertsonak zaintze aldera. Eta alderdi horiek guztiak gizarte-elkarrizketarako mahaian lantzea proposatzen dugu guk –proposamen hau onartuz gero eratuko den mahaian, alegia–; hala, mahai horretan, lan-harremanen kodea eratu behar da, alderdien arteko akordioaren bidez, eta, hartan, gutxienez ere argi jaso behar da Eusko Jaurlaritzak ez dituela babesten negoziazio kolektiboaren esparrutik kanpo diharduten enpresak; era berean, soldata handienen eta txikienen arteko gehieneko aldeak ezarri behar dira, enpresek irizpide modura erabil ditzaten negoziazio kolektiboan, eta, bestalde, enpresa-hitzarmenetan, enpresa bakoitzaren egoeraren arabera, aldi baterako kontratazioaren gehieneko ehunekoa ezartzera bultzatu behar da. Horiek dira, besteak beste, gizarte-mahaian eztabaidatu daitezkeen gaietako zenbait, eta Gobernuak, noski, mahai horretan eserita egon behar du, bai patronalak bai sindikatuek irizpide horiek beren gain har ditzaten sustatzeko. Lan-arloko kontratuetan klausulak ez betetzeko zirrikiturik ez uzteko, lan-ikuskaritzarako plana eratzea proposatzen dugu, plan horrek sektore eta kontratuharreman jakin batzuk zaindu ditzan, hala nola emakumeen eta gizonen arteko soldata-berdintasuna, etxeko langileen kontratu-baldintzak, eraikuntzaren arlo batzuetako baldintzak… Gobernuak aise egin dezake hori, lan-ikuskaritzako plan zehatza egituratuz gero. Bestalde, enplegua sustatzeko beste ardatzera jota, funtsezkoa da enpresa-sustapena. Enpresajarduerarik ez badago, ez dago ez produktibitaterik, ez aberastasunik, ezta enplegua sortzeko aukerarik ere. Ezin dugu inor bide-bazterrean utzi; guztiei eman behar diegu prestakuntza, eta, gutxienez, 2012an adina diru erabili behar dugu prestakuntzarako eta gizartepolitiketarako, inor bidean gera ez dadin, baina, aldi berean, ekonomia ere sustatu behar dugu, enpresaehun gehiago ez suntsitzeko eta etorkizunerantz indartuta ateratzeko. Horregatik, gure ustez, enpresak finantzatzeko 2012ko programa bereziaren moduko programak sustatu behar dira (gure beste proposamen bat da), 1.000 milioirekin 2.276 milioi mobilizatzeko gai izan baita. Izan ere, programa horiek eragin biderkatzailea dute; balantzeak berregituratzeko aukera ematen dute, eta hersturetatik ateratzen laguntzen diete enpresei, ETEei bereziki, likidezia ematen baitiete eta, hartara, eskaerei aurre egin diezaiekete eta inbertsioak egin… Horretan inbertitu behar da, gure ustez. Era berean, iraungitzear dauden programak indartzea proposatzen dugu eta programa gehiago sortzea, emaitza ona ematen duten heinean eta horretarako aukerarik dagoen heinean. Urratsak egin dira aurretiaz bide horretan, eta emaitza onak eman ditu; hala, gaur egun, kreditu-agorraldi honetan, horrelako programen bidez sustatu behar ditugu gure enpresak. Enpresak sustatzeko prozesuetan, enpresak nazioartera zabaltzea ere funtsezko ardatzetariko bat da –gauza jakina da hori, eta badakit ados gaudela denok–. Egin dezagun, bada, hiru hilabeteko epean, gure enpresak nazioartean hedatzeko Euskadi plana. Plan horretan, ezinbestekoa da enpresa txiki eta ertainei bideratutako neurriak jasotzea; izan ere, enpresa horiek, beren tamaina dela-eta… Administrazioak enpresa-taldeak osatzeko modua topatu behar du –talde horiek zeinahi eratakoak direla ere eta taldeak eratzeko zernahi formula erabiltzen dela ere–, enpresa txiki eta ertain horiek enpresa handiagoen eskutik atzerrira irteteko aukeraren bat izan dezaten, enpresa txikiek bakarka nekez lor baitezakete nazioartera zabaltzea. Administrazioaren laguntza behar dute, nazioartera zabaltzeko eta mundu horretan bideak urratzeko, alegia, proposatzen dugun horretarako behar besteko masa kritikoa eskuratzeko. Beste hainbat proposamen ere baditugu: enplegu berderako, lehen sektorerako, turismoaren sektorerako eta abarretarako, baita proposamen hauen artean jaso ez ditugun beste zenbait ere –hauteskundeprograman ditugu jasota–, eta pozarren landuko genituzke beste talde batzuekin, enpresak sustatzen eta langabezia konpontzen laguntzeko. Beste hainbat ekimen ere jaso ditugu gure proposamenetan, eta ez nituzke aipatu gabe utzi nahi; horien gaineko zertzeladaren bat emango dut, beraz. Lehenik eta behin, kultura-industriaren sustapena aipatu gura nuke. BPGan garrantzia duen arren, ikusezina da, oso zatikatuta dagoelako, txikia delako eta oso kolpatuta dagoelako. Ez da ikus-entzunezko produktuen kontsumorako garairik onena; ez daude garairik onenean, baina oso industria garrantzitsua dira, eta, ETEek bezala, berariazko programak behar dituzte, beren sektorera egokituta, noski. Horregatik, xehe-xehe jaso dugu hori guztia ebazpen-proposamen batean. Fiskalitatea, berriz, ezinbestekoa da, enpresek langileak kontratatzeko eta pizgarriak eratzeko baliabideak edukitzeko. Horregatik, aurreko hilaren 15eko osoko bilkuran onartutako neurriez harago, Eusko Jaurlaritzak ardura hartu behar luke hiru lurraldeetako Batzar Nagusiek neurri horiek ezartzeari eta jardunbide hori sustatzeari ekin diezaioten; eta, ildo horretatik, aise abian jartzeko moduko bi neurri daude –borondate politikoz jokatuz gero, betiere, bestela ezinezkoa baita–. Hala, iruzurraren kontrako borrokan, ekitaldi bakoitzean lortzen den zenbatekoaren % 50 langabeziari aurre egitera bideratzea da lehenengo neurria; eta sozietate-zergari dagokion salbuespen fiskala kendu ahala, hortik jasotako % 100 langabeziari aurre egitera bideratzea, bestea. Gure enpresa gehienek, kreditu-arazoak izateaz gain, arazoak dituzte, orobat, bai eskaerekin, bai stockarekin. Horregatik, aurten, irmotasunez berreskuratu behar genituzke Renove planak (beste proposamen bat da hau), kontsumoa sustatzeko, gure enpresen jarduna suspertzeko eta, noski, diru gehiago biltzeko. Amaitzeko, bada guztiok ahotan darabilgun enplegu-modu bat: ekintzailetza. Joan den legegintzaldiaren amaiera aldera, Eusko Legebiltzarrak Ekintzaileei eta Enpresa Txikiari Laguntzeko Legea onartu zuen, ekintzailetza funtsezkoa baita enplegua sortzeko; izan ere, ekimena duten pertsonek enplegua sortzen dute ekintzailetzari esker, eta bizitzaren une jakin batean lan-merkatuan barneratzeko zailtasunak dituzten pertsonek ere negozio edo enpresa bat sortzeko aukera dute, ekintzailetzaren bidez, laguntza egokia emanez gero. Horretarako, besteak beste, Administrazioak berak sortzen dituen berandutzeak eta oztopoak ezabatzea proposatzen dugu, eta aise lor daiteke hori, neurri handi batean, Administrazioa modernizatzeko egin dugun proposamenaren bidez; izan ere, aurreko legegintzaldian jada, Administrazioa modernizatzeko helburuaren % 75era heldu zen. Gobernu irekia erabiltzeak, Open Data delakoak, aurrezteko modua ematen die enpresei, kostuak aurreztu baititzakete eta, gainera, Administrazioaren doako baliabideak ere erabil baititzakete. Ekintzailetza sustatzeko, beharrezkoa da Administrazioak finantzatutako prestakuntza bultzatzea, ekintzailetzaren ekimenaz baliatzeko gai izateko eta enpresa arrakastatsuak sortzen jakiteko, baina, horrez gain, eskualde-mailako prestakuntza ere behar da, eskualde-planen babespean egokiro hauteman ahal izateko… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81 | parl_eu_700 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.