legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
17
08.03.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Bai, oraintxe amaituko dut, presidente andrea. Eskerrik asko. … Eskualdeko planen babespean, egokiro hautemateko eskualde bakoitzeko enplegu-nitxoak edo aukera-nitxoak eta, hartara, ekintzailetzari lotutako prestakuntza nitxo horietara bideratzeko. Eskerrik asko, presidente andrea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_701
10
17
08.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Gure taldeak osoko bilkura honetan aurkeztu dituen ebazpen-proposamenen mugarriak Eusko Jaurlaritzak enpleguaren arloan dituen eskumenak izan dira –bide batez, gure proposamen horien aldeko botoa eskatu nahi genizueke aldez aurretik–. Gure ebazpen-proposamenak, beraz, ez dira, ez fiskalitateari buruzkoak, ez lan-legeriari buruzkoak; guk, noski, Eusko Jaurlaritzaren eskumenetan oinarrituta prestatu ditugu gure proposamenak. Horri uztarturik, aurreko legegintzaldian, luze eta sarri eskatu genuen enplegu-plana. Enplegu-plan hori, baina, goizean esan den moduan, oso berandu iritsi zen. Hain berandu iritsi zen, data itxuraldatzen ere saiatu baitziren iraupen luzeagoa zuela irudikatzeko. Azkenik, beraz, enplegu plana aurkeztu zen, baina dagoeneko amaitutzat jo da –edo halaxe ulertu du gure taldeak– gaurko bilkura egiteko eskariari erreparatuta. Era berean, ezin izan dugu balioetsi guk plan horretarako aurkeztutako ebazpen-proposamenak abian jarri diren edo ez diren abian jarri... Izan ere, esan dudan moduan, amaitutzat jo da jada. Ondorioz, plan horretarako aurkeztu genituen ebazpenproposamen asko berriro egin dira gaurkoan. Guk ezinbestekotzat jotzen dugu arlo honetarako lan-baliabide bat edukitzea; horregatik, Legebiltzarrera enplegu-plan oso bat ekar dadin proposatzen dugu lehenik eta behin. Gaur goizean esan digutenez, plana amaituta dago ia, eta lehenbailehen aurkeztuko da. Nire ustez, baina, sailburu jauna, plan hori esku artean eduki behar genuke dagoeneko, eta bide batez esango dut plan horrek langabeziari aurre egiteko zeharkako ardatza izan behar duela eta Euskadik krisialditik ateratzeko eta enplegua sortzeko behar dituen aldaketen oinarriak finkatu behar dituela. Legebiltzar honek merezi duen errespetuari buruz aritu zara hizketan gaur goizean; bada, nire ustez, Legebiltzar honi zor zaion errespetuaren gainetik, langabeei zor zaien errespetua dago. Ez deritzogu txarto behin baino gehiagotan gai bera eztabaidagai hartzeari; nire taldeari ez zaio ardura langabeziari buruz behin eta berriz eztabaidatzea, baina, gaurkoan enpleguari buruzko eztabaidaren ordez plana bera izan bagenu langai, plan horretarako ebazpen-proposamenak egingo genituzkeen eta dagoeneko neurri horiek abian jartzeko moduan izango ginatekeen. Baina, tira, nolanahi ere guk eskatzen dugu hiru hilabeteko epean, epe hori jarri baitugu... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_702
10
17
08.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Gure proposamenetariko bat da hona ekartzea… Hiru hilabeteko epea eman dugu, esan bezala, baina lehenago ahal badin bada, hobeto. Gure ebazpen-proposamenen barruan, plan horren zimenduak eta haren edukien ardatz nagusiak zehaztu ditugu, gure ustez lehentasunezkoak diren taldeak bereziki kontuan hartuta: Lehenik eta behin, gazteak. Gazteen taldean, 2012. urtearen amaieran, % 40ko langabezia zegoen; hala, hamasei urtetik hogeita lau urtera bitarteko 15.000 gazte aktibo zeuden langabezian. Horregatik, plana eratzeko kontuan hartu beharreko gidalerroen barruan, ezinbestekoa da enpleguaren arloan egoera ahulenean dauden talde horiek kontuan hartzea: gazteak, lehenik eta behin, eta, horiekin batera, gero, berrogeita bost urtetik gorako langabetuak, iraupen luzeko langabeak, emakumeak eta ezgaitasunen bat duten pertsonak. Unean uneko enplegu-aukerak ere aintzat hartu behar ditu planak; era berean, desazelerazioaren gaur egungo eragina moteldu behar du, enplegua sortzeko oinarriak jarri, enplegurako prestakuntza-eredua egituratu eta bizitza osorako prestakuntza bultzatu. Horrez gain, krisialdi ekonomikoaren eraginak leuntzeko politika aktiboen eraginkortasuna hobetu behar du; norberaren eta familiaren bizimodua lanarekin uztartzeko modua eman, eta gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna sustatu; bestalde, lan-ibilbidea norberaren merezimenduen eta kualifikazioaren arabera garatzeko bidea eman behar du, eta kontuan hartu behar ditu gure autonomia-erkidegoaren gaitasuna eta enpresa-espiritua. Eta plan horrek atal berezi bat eskaini behar dio Lanbideri –hala daukagu jasota gure ebazpenproposamenetan–. Gure taldea ez dago Lanbiderekin bereziki itsututa, baina, aurreko legegintzaldian, hainbat gorabehera juridiko jarri ziren aitzakiatzat, aditzera emateko aldaketa juridiko horrexek oztopatzen zuela lanpostuen zerrenda osatzea, Lanbide enplegua sortzen hastea… Bada, hori kontuan hartuta, lehenik eta behin Lanbideren antolaera argitzea nahi dugu, Lanbide behar den horretarako erabil dadin, alegia enplegua sortzeko eta bilatzeko. Hala, Lanbideren administrazio-egitura eta langileen egitura zehaztu behar da, enplegua sortzeko baliabide guztiei berehalako lehentasuna ematen zaiela bermatuta. Lanbidek unean-unean bideratu behar ditu enplegu-eskaintzak, kalitateko prozedurak erabilita, emaitza eraginkorrak lortze aldera. Horregatik, Lanbideren jardueraren nondik norakoen berri izan nahi dugu guk, eta, horretarako, berariaz eskatzen dugu Lanbidek egindako bitartekaritza-ekintzen informazio guztia eman dakion Legebiltzarrari, aldian behin unean uneko informazio helaraziz eta urtean behin Ganbera honetan jarduera horiei buruzko txostena aurkeztuz; txosten horretan, zehatz adieraziko dira garatutako jarduerek nolako eraginkortasuna izan duten, Lanbideren esku-hartzearen bidez zer lankontratua lortu diren eta gure autonomia-erkidegoaren enpleguaren errealitate aldakorrera behar den arintasunez eta malgutasunez egokitu ote diren. Era berean, sinplifikazio-neurriak ere eskatzen ditugu, egiten diren enplegu-eskaintzak kudeatzeko epeak laburtzeko. Horrez gain, proaktibitate-irizpideak eskatzen ditugu Lanbideren jardunbidean, alegia, merkatura irten dadila zuzenean, gehien eskatzen diren enplegu-eskaintzak eta profil profesionalak bilatzera, enpresa-azterketetan oinarrituta. Orobat, laneratzeibilbide pertsonalizatuak garatzeko lanetan sakontzea eskatzen dugu, langabe guztien eskubide hori bermatze dadin. Enplegatzaileen datu-basea sortu behar du Lanbidek, eta enplegatzaileei ematen dizkien zerbitzuen erregistroa eratu. Bestalde, lan-bitartekarien arteko lankidetza sustatu behar da, hori ere lagungarria baita langabeziaren kontra borrokan egiteko. Beste multzo batean, laugarren multzoan, lanmerkatu kohesionatuagoa lortzeko zenbait ekintzalerro proposatzen ditugu, eta, arestian esan dudan moduan, haien barruan lehentasun berezia ematen diegu zailtasun handienak dituzten taldeei. Horregatik, lehenik eta behin, berrogeita bost urtetik gorako langabeei lan-orientabidea eta prestakuntza emateko programak garatu behar ditugu; izan ere, dagoeneko esan den bezala, pertsona horiek oso zailtasun handiak izaten dituzte enplegua topatzeko; programa horiek, gainera, langabezian hamabi hilabete baino gehiago segidan daramaten pertsonei ere zuzenduko litzaizkieke; izan ere, lanik gabe ematen den denbora luzatu ahala, gero eta zailagoa gertatzen da ostera ere lan-munduan barneratzea. Era berean, ezgaitasunen bat duten pertsonentzat ere neurri zehatzak eratu behar dira: hala, esate baterako, laguntza-programak eratu behar dira, pertsona horientzako enplegua sortzeko proiektuetarako; orobat, errazkeria dirudien arren, lantokietara sartuirteteko oztopoak kentzeko finantzazioa eman behar da –oinarri-oinarrizko neurria dela uste dut, baina ez da beti betetzen–, eta ezgaitasunen bat duten pertsonentzako enplegagarritasun-plana garatu. Era berean, bazterkeria-arriskuan diren pertsonak ere bereziki artatu behar dira; haiei zuzendutako prestakuntza-ibilbideen segimendua eta ebaluazioa egin behar da; horrez gain, orientazio-ataria (Euskadi Orienta) sortu behar da Euskal Autonomia Erkidegoan, erabiltzaileek baliabide egokiak izan ditzaten eskura, nondik nora jo jakiteko, enplegagarritasunaren autodiagnostikoa egiteko eta lan-ibilbidea diseinatzeko. Gainera, hemen esan izan den bezala –eta egun apropos-aproposa da gaurkoa halakoak nabarmentzeko–, emakumeek oraindik ez ditugu gizonezkoenen pareko aukerak lan-merkatura jotzeko orduan, eta neurriak hartu behar ditugu aukera-berdintasun hori bermatzeko: ordutegiak malgutzeko neurriak, lana eta familia bateragarri egiteko neurriak, pertsona autonomoen amatasun-baimenak dirauen artean ordezko modura pertsona langabeak kontratatzeko neurriak eta emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lortzeko neurriak, besteak beste. Emakumeei buruz dihardugula, genero-indarkeriaren biktima diren emakumeak aipatu behar ditugu ezinbestean, lehentasunezko enplegu programak ezarri behar baitira emakume horiei begira. Azkenik, berbaldiaren hasieran bezalaxe, gazteak hartuko ditut ostera ere hizpide, Legebiltzarrean aurkeztu behar den plan horren barruan arreta berezia eman behar baitzaio gazteen enpleguari. Eusko Legebiltzarretik beren-beregi eskatu nahi diogu Eusko Jaurlaritzari prestakuntza-ibilbide bereziak presta ditzan, ikasketak goizegi utzi ondoren egun langabezian dauden gazteei begira, enplegua topatzeko aukera gutxi baitaukate orain; era berean, gazteei zuzendutako sentsibilizazio-kanpainak garatu behar dira gizarte-eragileen lankidetzaz, gazteek beren laneskubideak eta -betebeharrak ezagut ditzaten. Gazteentzako plan berezi bat egin behar da, hots, gazteei berariaz bideratutako baliabidea, bi ekintza-ardatzen gainean egituratua: lehenik eta behin, sektore pribatuarekin eta gizarte zibilarekin lankidetzan aritzea, Euskadiko gazteen garapen profesionala eta pertsonala hobetzeko, eta, bestetik, foru-lurraldeetan eta administrazioetan dagoeneko abian diren ekimenak eta neurriak erakundeen arteko akordio bakar batera ekartzea, emaitzak hobetzeko eta eskura dauden baliabideak ahalik eta hobekien erabiltzeko. Gainera, epe ertain eta luzera kanpoan diren gazteei Euskadira itzultzeko bidea erraztu behar zaie, eta, horretarako, Euskadira itzultzeko pizgarriak eman behar zaizkie; era berean, legegintzaldi honetako etxebizitza-planean lehentasuna eman behar zaio talde horri, haren beharrizanak berariaz kontuan hartuta. Adi-adi kontu egin behar diegu gazteen langabeziari aurre egiteko Europar Batasunak ezarri dituen funtsei, funts horiek ematen dituzten aukera guztiak baliatu ahal izateko. Era berean, gazteen ekintzailetza eta enplegua sustatzeko estrategia ere eratu behar da, gainerako administrazio publikoekin koordinatuta. Prestakuntza-aldia amaitu duten gazteek lehenbailehen izan behar dute lehen lan-esperientzia, edo, bestela, beren kualifikazioa hobetzen jarraitu behar dute, Europako gazte-bermeak ezarritakoaren ildotik; eta bide horiek sustatu behar dira. Gazteen prestakuntzari dagokionez, egiaztatu daitezkeen prestakuntza-prozesuen kopurua handitu behar da, baita lan-esperientziaren aintzatespena ere; era berean, hizkuntzen eta tresna teknologikoen gaineko ezagutza hobetu behar da. Gure ustez, plan horren barruan jasotzekoak diren enpresa-laguntzak ere helburu horiek berak lortzera bideratu behar dira. Laguntza eman behar zaie enpresei, bideragarritasun-diagnostikoak egiteko, telelana ezartzeko eta arreta bereziko taldetzat jo ditugun talde horiei merkatuan sartzen eta hartan garatzen laguntzeko; izan ere, arestian aipatu dudan moduan, laneratzeko orduan arreta berezia behar dute talde batzuek, hala nola bazterkeria-arriskuan dauden pertsonek eta seme-alabak edo pertsona nagusiak zaintzeaz batera lan-merkatuan barneratu edo lan-merkatuan mantendu behar duten emakumeek; azken horiei, beraz, lana eta familia bateratzeko modua eman behar zaie. Esparru horretan bertan, badugu, halaber, beste proposamen bat ere: gazte txekea abian jartzea, hain zuzen. Ekimen horrek enplegu egonkorra sustatuko du, kontratazio mugagabea bultzatuko baitu –lanaldi osoan izan zein lanaldi partzialean izan–; enplegatzaileak, hala, zehaztutako diru-kopurua jasoko du, txekearen titularrari kontratu mugagabea eginez gero –lanaldi osokoa zein lanaldi partzialekoa–. Gainera, gaztearen ebaluazioa egiteko aukera emango du: zer jarrera duen, zer prestakuntza, zer kulturamaila, zer trebezia, lanerako zer prestutasun… eta, hartara, dagokion enplegagarritasun-mailaren araberako kalifikazioa ezarri ahal izango zaio. Arlo honetan, honako programa hauek garatu behar ditu Eusko Jaurlaritzak: gure enpresa-ehuna nazioartera zabaltzeko programak, txikizkako merkataritzaren lehiakortasuna sustatzeko plana, energia berriztagarriak erabiltzeko eta ezartzeko programa, eta informazioaren eta komunikazioaren teknologia berrien gaineko programa. Nolanahi ere, plana eratutakoan, ezin da bere horretan geratu; etengabe eman behar da haren berri, eta etengabe balioetsi. Horregatik, seigarren atala ere erantsi dugu, planean jasotako neurri horiek guztiak balioesteko eta haien berri zabaltzeko. Atal horren barruan, bereziki nabarmendu nahi dugu enplegagarritasunaren mapa egiteko proposamena. Mapa horretan, enplegu-guneak lurraldeka antolatuta ageriko lirateke; izan ere, denok dakigu arlo askotan egoera aldatu egiten dela leku batetik bestera Euskadin bertan, eta enpleguaren arloan ere begi-bistakoa da hori. Lurralde bakoitzean langabeziatasa desberdina da, baita lurralde bakoitzaren barruko eskualdeetan ere, eta alde hori beste zenbait arlotan ere azaleratzen da, hala nola profesionalen gaitasunean eta pertsonen prestakuntza-mailan. Horregatik, eremuka sailkatutako enplegagarritasun-mapa hori oso garrantzitsua iruditzen zaigu, oso lagungarria gerta baitaiteke gero, plan zehatzak egiteko. Lanbide-heziketaren arloan ere proposamenak egin ditugu. Lanbide-heziketa baliabide garrantzitsua da, eta enplegagarritasuna handitzeko erabili behar da –eta horixe ei da gu guztion helburua–. Horrenbestez, enplegua sortzeko ekoizpen-sektore estrategikoen gaineko azterlana egin behar da, lanbide-heziketaren eskaintza sektore horiei uztartzeko. Neurri horien barruan, soldata-beka bat sortzea proposatzen dugu, hogeita sei urtetik beherako gazteek, ikasten diharduten bitartean, diru-iturri bat izateko aukera eduki dezaten; ikastetxeetan, bestalde, curriculumetik kanpoko jarduerak egin behar lituzkete ikastorduetatik at, ikasleen erabateko prestakuntza bermatzeko; era berean, prestakuntzaren arloan proiektu pilotuak eratzea proposatzen dugu, prestakuntza sustatzeko eta enpresetako eta ikastetxeetako adituen artean trukea bultzatzeko, arreta berezia jarrita faseren batean ikuspegi berritzaileak garatu dituzten proiektuetan. Bestalde, aurreko legegintzaldiaren amaieran onartutako Ekintzaileen Legea garatu behar da; aurretiaz ere aipatu da gaur, eta guk ere atal batean jasota genuen, oso garrantzitsutzat jotzen baitugu. Lege horretan jasotako neurriak bultzatu behar dira, bai, halaber, hedapen- eta prestakuntza-programen bidez gure autonomia-erkidegoaren ekintzaile-kopurua areagotzeko balio duten gainerako neurri guztiak. Izan ere, gure ustez, honako hauek dira enplegu-sortzaile nagusietan nagusi: gizartea, enpresak eta batez ere –eta areago gure autonomia-erkidegoan– enpresa txiki eta ertainak eta ekintzaileak. Era berean, Administrazio Publikoari bideratutako proposamen-sorta bat ere jaso dugu; izan ere, gure ustez, Administrazioak zuzenean kontratatzean duenean, eta zeharka kontratatzen duenean ere bai, berariaz zaindu behar ditu lan-baldintzak, eta enpleguari eusteko lan egin behar du; hala, kontratatuta dituen enpresetan ere lan-baldintzak errespetatzen dituztela zaindu behar du. Azkenik, arriskuei aurrea hartzen eta lanosasuna zaintzen jarraitzea exijitzen dugu, eta, horretarako, arriskuak ahalik eta gehien desagerrarazteko lan egin behar da. Neurri asko dira, eta litekeena da horietako hainbat planean ere jasota egotea. Nolanahi ere, lehenik eta behin eskatzen dugu –horixe baita gure lehenengo neurria– enplegu-plana Legebiltzar honetara ekar dadila, ezinbesteko tresna baita langabeziaren kontra borroka egiteko. Gainerako taldeen proposamenei dagokienez, Gobernu honen ekintza-eremuaren barruan dauden neurriak soilik aintzat hartzen ditugu guk, eta bat gatoz horietako batzuekin, eta horien alde bozkatuko dugu, noski, baina aldez aurretik esan nahi dizuet neurri fiskaletan, esate baterako, kontrako botoa emango dugula guk. Bistan da talde batzuek ez dutela inoiz aukerarik galtzen; bistan da abagune guztiez baliatzen direla behin eta berriz neurri berak proposatzeko, nahiz eta gero ezezkoa jaso beti edo neurri horiek Legebiltzarraren eskumenetatik kanpo egon. Proposamen horiek egiteko eskubidea baduzue, noski, baina Alderdi Popularrak erantzun bera emango dizue beti. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_703
10
17
08.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin, berri on bat eman nahi dizuet: nire aurretik hitz egin duten bozeramaileek baino askoz laburrago hitz egingo dudala; izan ere, esan behar nuen ia guztia goizean esan dut, eta, orain, diskurtso horretatik eta goizean planteatu dugun guztitik funtsezkoena iruditzen zaidana islatu dugu gure ebazpen-proposamenetan. Azkenik, hemeretzi ebazpen-proposamen planteatu ditugu. Esan beharra daukat eztabaida interesgarria izan dela, eta espero dugula eztabaida honek eta azkenean onartuko diren ebazpen-proposamen hauek balio izatea krisitik lehenbailehen ateratzeko, jarduera ekonomikoa suspertzeko, enplegua sortzeko eta herritar guztiei ahalik eta arreta onena emateko, batez ere egoera okerrenean dauden herritarrei. Eskerrak eman nahi dizkiet, halaber, gai honi buruz hitz egin ahal izan dugun edo hitz egiteko aukera eman diguten taldeei, baita gai batzuk adosteko aukera eman diguten taldeei ere. Beraz, esaten nuenez, hemeretzi ebazpenproposamenek ezin hobeto laburbiltzen dute goizean aldeztu duguna. Bigarren ebazpen-proposamenean planteatzen dugu Eusko Jaurlaritzari eskatzea egin ditzala aurtengo urterako aurrekontuak, helburu izanik, kalitateko eta murrizketarik gabeko oinarrizko zerbitzu publikoei eusteaz gain, jarduera ekonomikoa sortzea; ekintzaileei, autonomoei eta enpresei laguntzea; eta kalitateko enplegu egonkorra sortzea. Ados gaude beste talde batzuekin Legebiltzar honek Gobernu zentralari, Espainiako Gobernuari eskatu behar diola indargabetu dezala azken lanerreforma, argi eta garbi esan dezagun, eta arratsalde honetan ere hemen adieraz dezagun, ez gaudela inola ere ados Espainiako Gobernuak planteatutako lanerreforma horrekin, langabezia handiagoa, desberdintasun handiagoak, laneko eskubide gutxiago eta gizarte-eskubide gutxiago besterik ez baititu ekarri. Erdibideko batera iritsi gara Euzko Abertzaleak taldearekin EAEko sektore publikoa birdimentsionatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat bultzatu beharrari buruz, EAEko Administrazio orokorrean zuzenean edo zeharka parte hartzen duten erakundeen, elkarteen eta fundazioen kopurua eta bolumena murriztea bultzatu eta gauzatu dezan. Jakina, erdibidekoak sinatzen direnean, aldeetako batek behintzat beti eman behar du amore zerbaitetan, eta horixe egin dugu guk, baina, oro har, pozten gara Euzko Abertzaleak taldearekin erdibideko hau sinatu ahal izateaz, Eusko Jaurlaritzari eskatzeko bultzatu dezala sektore publikoa birdimentsionatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat. Beste ebazpen-proposamen batek aipatzen du administrazio elektronikoaren garapena bultzatu behar dela, eta enpresak sortzeko gaur egun oraindik existitzen diren izapide burokratikoak sinplifikatu egin behar direla. Euzko Abertzaleak taldearekin erdibideko beste akordio batera ere iritsi gara –eta onerako harritu gaitu– kontratu bakar mugagabe bat aldezteari buruz. Aldatu egin dugu hasiera batean planteatzen genuena, baina erdibideko batera iritsi gara, Legebiltzar honek Espainiako Gobernuari plantea diezaion –hor esaten denez– kontratu bakar mugagabea ezartzea baloratu beharra dagoela. Poztu egiten gaitu erdibideko horrek, eta espero dugu gainerako taldeek bozkatu egingo dutela. Lana eta familia bateragarri egiteari buruzko neurriak; enplegu-politika aktiboak sustatzeko eta hobetzeko ebazpen-proposamen bat; erdibideko beste akordio bat Euzko Abertzaleak taldearekin, aurrekontua betearazteari dagokionez enplegu-politika aktiboei eta Lanbideri gehiago laguntzeko beharrari buruz; lan arriskuak prebenitzeko politikak areagotu beharra; ekintzailetzari, nazioartekotzeari eta I+G+b-ari laguntzea… Horretan, hain justu, planteatzen dugu Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eskatzea ez dezala murriztu bere sailetako batean ere I+G+b-ari laguntzeko bideratzen duen aurrekontua, uste baitugu funtsezko zerbait dela eta gure etorkizunaren oinarria dela. Fiskalitateari lotutako bi ebazpen-proposamen daude. Bata, Eusko Jaurlaritzari eskatzeko bultzatu dezala zerga-sistemaren erreforma integral bat bidezkoagoa eta progresiboagoa izan dadin, eta ongizateestatua babesteko eta jarduera ekonomikoa bultzatzeko balioko duten baliabideak lortu ahal izan daitezen. Horretan ezin izan dugu ezer adostu Euzko Abertzaleak taldearekin. Bestea, Eusko Jaurlaritzari eskatzeko bultzatu dezala zerga-iruzurraren aurka borrokatzeko plan bateratu bat. Bi neurri horiek benetan interesgarriak iruditzen zaizkigu, eta uste dugu zentzu osoa duela gaurko eztabaidan ere planteatzeak. Eusko Jaurlaritzari eskatzen dizkiogu, orobat, enpleguarentzako txoke-plan bat eta ekonomia suspertzeko plan bat, eta, azkenik, eskatzen diogu utz ditzala bertan behera gizartearentzat alferrikakoak diren edo ekonomikoki jasangaitzak diren proiektuak, badago eta halakorik, eta eman diezaiela lehentasuna herritarren bizitza hobetzeko eta ekoizpena eta jarduera ekonomikoa suspertzeko balioko duten ekoizpeninbertsio eta azpiegiturei. Gaur goizean aipatu ez dugun gauza bat ere sartu dugu: hamarkadetan zehar ETA talde terroristaren jazarpena eta estortsioa jasan duten enpresaburu, autonomo eta profesional guztiek Euskadiren garapen ekonomikoaren alde egindako lan handia aitortzea. Azkenik, esan behar dut, gainerako taldeen ebazpen-proposamenei dagokienez… Ez naiz inola ere banan-banan aztertzen hasiko, baina esan behar dut taldeek planteatutako ebazpen-proposamen asko zeharo onargarriak direla, eta, horrenbestez, UPyDren baiezko botoa jasoko dutela. Logikoa denez, ez denak, baina bai asko, proposamen horiek arrazoizkoak iruditzen baitzaizkigu eta krisitik lehenbailehen ateratzeko ere balio baitute. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_704
10
17
08.03.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Arratsalde on guztioi. Ni ere gehitu egiten natzaio gaur zuetariko askok egin duzuen martxoaren 8aren goraipenari. Zorionak emakume guztioi eta ekin lanari, etorkizuna gurea da eta! 2011n, Eusko Jaurlaritzak diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko baldintzak mugatu zituen, batez ere gutxieneko errolda-denbora igoz eta zenbatekoak murriztuz. Gipuzkoako Foru Aldundiak gutxieneko errenta-sistema osagarri bat sortu zuen, babesgabetasun-egoerarik ez sortzeko. Eusko Jaurlaritzak sistematik kanpo utzi zituen eta uzten dituen 703 laguni arreta ematen die sistema horrek. Hitzaldietan hainbat ordu eman ondoren, argi daukagu talde gehienok ez diezuela nahikoa entzuten herritarrei. Gu, behintzat, saiatzen gara, eta uste dugu gizarteak erabateko aldaketa nahi duela politika publikoetan. Originalak izan gaitezen nahi dute, eta jende asko pobreziara kondenatzen duen espiral merkantilista honetatik ateratzeko proposamen ausartak egin ditzagun nahi dute. Ez da nahikoa sistema birmoldatzea edo makillatzea; aldaketak erabatekoa izan behar du. Helburu horrekin, berrogeita hiru ebazpen-proposamen aurkeztu ditugu, eta bi printzipio argi dituzte: jada existitzen den lana banatzea –horrek esan nahi du aberastasuna modu bidezkoan banatzea eta jada existitzen den lan hori kalitateko enplegu bihurtzea–, eta kalitateko enplegua sortzeko beste neurri batzuk ezartzea. Hori guztia puntu batean batzen da: beste eredu sozioekonomiko batean, arreta merkatuetan jarri ordez pertsonetan jartzen duen eredu batean. Eredu horretan, Ganbera honetan nahikoa jorratu ez diren kontzeptu batzuk jarri nahi ditu EH Bilduk mahai gainean, hots, modu interesatuan edo desinteresatuan arretarik ematen ez zaien lanesparruak. Esparru hori merezi duen lekuan jarri nahi du koalizio honek. Zaintza-jarduerez, haiek arautzeaz eta jarduera gisa sendotzeaz ari gara. Izan ere, gaur egun, kontu-sistema nazionalak ez ditu kontatzen etxeko lana eta senideak zaintzen (adingabeak, adinekoak eta mendekoak) egiten den lana. Jarduera horiek ez dute merkatu-baliorik, esleitutako preziorik. Gehienbat emakumeek etxean egiten duten lana ez da kontatzen herrialdearen aberastasunzifretan, ez da BPGan sartzen, lan hori ez baita dirutan neurtzen. Eta gaia mahai gainean jarri dugunez, merezi du sistemaren hutsune horren ondorioez hitz egitea. Esan dugun moduan, gehienetan emakumeak dira zaintza lan ez ordainduak egiten dituztenak, eta horrek ekarri du emakume askok bere independentzia ekonomikoa izateari uko egin behar izatea. Sistemaren ondorioak emakumeok pairatu ditugu; horretaz hitz egiten dute gure ebazpen proposamenek. Gure premisetako bat da ordaindu gabeko lana banatzea ere kontuan hartzea, eta familia eta lana bateragarri egiteko neurriak hartzea. Zaintza-jarduera jarduera ekonomiko gisa sustatzea, hala arautzea eta BPGan kontatzea nahi dute premisa horiek. Izan ere, orain arte, emakumeek aberastasuna ekarri diote herrialde honi… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_705
10
17
08.03.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Eskerrik asko. Esaten nuenez, orain arte emakumeek aberastasuna ekarri diote herrialde honi, baita hazkunde ekonomikoa ere, eta ez da behar bezala aintzatetsi. Proposatzen dugu gizonezkoek zein emakumezkoek lan ordaindua zein ordaindu gabea egiten ematen duten denborari buruzko ikerketa bat egitea, eta behar diren neurriak hartzea banaketa bidezko bat lortzeko. Enpresaren esparruan, aukera-berdintasunaren ikuspegitik eta kontuan izanik Berdintasun Legea ez zaigula nahikoa iruditzen, gutxienez betebehar hau betetzea eskatzen dugu: 250 langile baino gehiago dituzten enpresek berdintasun-plan bat egin eta garatzea. Hau da, ez bakarrik berdintasun-plan bat egitea; baizik eta hura gauzatzea eta garatzea, enpresa horietako askok ez baitute egiten. Uste dugu, gainera, komeni dela betebehar hori enpresa txikiagoetarako ere berrikustea. Lana banatzeko beharrari dagokionez, lanaldia murriztea proposatzen dugu, erretiroa hartzeko adina hirurogeita bost urtera aldatzea, hirurogei urterekin errelebo-kontratua ezartzea, eta lanbide jakin batzuetan erretiroa hartzeko adina egokitzea, hala nola mendekoak zaintzea, arrantza, eraikuntza… Lan-prekarietatearen ideia ere sartu nahi izan dugu gure diskurtsoan. Bukatu egin behar da mileurismoarekin eta submileurismoarekin. 1.075 euroko gutxieneko soldata proposatzen dugu, pobreziaren atalasearen gainetik dagoen soldata bat, bizitzako beharrak duintasunez ase ahal izateko. Ez dugu ahaztu nahi izan lan-harremanen eta gizarte-babesaren eredu propio baterantz aurrera egin beharra. Esparru propioa behar dugu, lan-harremanen eredu propioa diseinatzeko aukera emango diguna. Behar hori areagotu egiten da kontuan izanik merkatuen inposizioen azken kate-maila Eusko Jaurlaritza dela. Merkatuek diktatu egiten dute, Bruselak gauza bera esaten du, Madrilek inposatu egiten du, eta Eusko Jaurlaritzak, azken kate-mailak, men egiten du txintik esan gabe. Eta, txintik esan gabe men egin ondoren, begira iezaiozue kate-maila horren gailurrean dagoenari. Ez al du inork arreta pertsonetan jartzen? Aldatu beharra dago gizartearen onuraren ordez gutxi batzuen onura bilatzen duen politika hori. Horregatik, politika pasiboen inguruko gaitasuna ere izan behar dugu, eta gizarte-babesaren sistema propio bat aldarrikatzen dugu. Kate-maila horiek apurtzeko subiranotasun osoa nahi dugu, eta, bitartean, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu egin diezaiela uko inposizioei eta utz dezala bere jarrera otzana. Enplegu-politika aktiboen eskumenak ditugun arren, ez dira eraginkortasunez kudeatzen. Dirusarrerak bermatzeko errentaren kudeaketak ito egin du Lanbide, eta horrek ez du utzi pertsonen enplegagarritasunari lagunduko dioten politika aktibo eraginkorrak diseinatzen eta garatzen. Beraz, orientatzaileen papera indartu behar da, prestakuntza-programak diseinatu behar dira… Laburbilduz, beste politika batzuk diseinatu behar dira. Premiazkotzat jotzen dugu Lanbideren funtzionamendua berrikustea. Halaber, sektore publikoa eta kalitateko sistema publikoa indartzea aldezten dugu; zerbitzu publikoen kudeaketa zuzena berreskuratzea aldezten dugu, baita zerbitzu publikoen zuzeneko kudeaketa pixkanaka gure gain hartzea ere, hala nola zaintzapeko etxebizitzena, errehabilitazio psikosozialerako zentroena, zentro okupazionalena, esku-hartze psikosozialerako programena… EH Bilduk uste du kalitateko enplegua sortzeko motorra izan behar duela Administrazio publikoak, betiere kontuan izanik egiten den inbertsio publiko bakoitzaren gizarte-errentagarritasuna, jakina. Gaur egun, azpiegitura handiak daude martxan, sekulako diru-pila balio duten proiektuak, eta batere gizarteerrentagarritasunik ez dutenak. Horregatik, EH Bildurentzat, eskolak, ospitaleak edo erresidentziak estrategikoak dira, ez ordea inondik inora ez doan tren bat. Areagotu dezagun enplegu publikoa, egin ditzagun beharrezko EEPak, ziurta dezala Administrazio publikoak kalitateko enplegua. Bestalde, geure buruari galdetzen diogu ea zer beldur dagoen lehen sektorearen, hots, nekazaritzaren eta abeltzaintzaren aldeko benetako apustua egiteko. Agricultura y ganadería. Nekazaritza eta abeltzaintza. Helburu bikoitza dauka sektore hau zaintzeak: lehenengoa, sortzea enplegu duina, kalitatezkoa, lurrarekin lotutakoa; eta bigarrena, ingurumena, inguru fisikoa zaintzea eta iraunkorra egitea. Ze beldur dago bertako nekazaritzaren aldeko apustu garbia egiteari? Egunetik egunera oztopo gehiago dute lehenengo sektorearen aldeko apustua egiten duten gazte eta ez hain gazteek. Gaur egun industria sektore jakin batzuen gainbehera ikusita, enplegu iturri izan daiteke nekazaritza eta abeltzaintza, eta ikusiko dugu nekazariei bidea erraztearen alde egiten duzuen. Baditugu lau ebazpen zehatz gai honen inguruan. Espero dugu zuen babesa jasotzea. Merkataritzaren harira, zer egin daiteke gure ikuspegitik? Ez gaituzte etziko Mercadona erraldoi bat irekitzearen moduko erabakiek. Eusko Jaurlaritzak horrelakoei bidea errazten die, ongi etorria eman diozue. Euskal Herria Bilduk uste du Mercadona irekitzeak langabezia gehiago ekarriko duela. Merkatari txikien aurkako erabakia da eta enplegua suntsituko du. Horregatik, gure ebazpenek herri barruko merkataritzaren aldeko neurriak proposatzen dituzte. Merkatal azpiegitura erraldoien eraikuntza geratzea proposatzen dugu. Autonomia Erkidegoa merkatal sektorearen liberalizazio osotik kanpo uztea, adibidez. Atzo esan genuen eta gaur ere ozen errepikatu nahi dugu: gizarte ekonomiaren eta bereziki ekonomia solidarioaren aldeko apustua eta konpromezu tinkoa da gure aldetik. Bukatzeko, beste neurri batzuk proposatzen ditugu kultura alorrean, enplegu sortzaileak izan daitezkeenak: hizkuntzaren eta kulturaren industriak sustatzea eta indartzea, enplegua eta euskara, gure kultura, uztartzeko. Hitz horiek, ordea, hutsak dira, kontuan izanik PSEk, PPk eta EAJk aukerak izan dituzuela hitzetatik ekintzetara pasa zaitezketela erakusteko, baina alferrik galdu dituzue, eta, oraingoz, hain gutxi jakinik zer-nolakoak izango diren aurrekontuak, esperantza gutxi geratzen zaizkigu. Bukatu baino lehen, tribuna hau baliatu nahi dut gure elkartasuna adierazteko langabezian dauden guztiei, EEEan dauden enpresa guztietako langileei, bereziki Erkidegoko langabezia-tasa handienak dituzten eskualdeei, Ezkerraldeari eta Enkarterriei, langabezia-tasa beldurgarriak baitituzte eskualde horiek. Nada más. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_706
10
17
08.03.2013
AIARTZA ZALLO
EA-NV
Eztabaida monografikoa, hazkunde ekonomikoa bultzatzeko eta langabeziari aurre egiteko neurriei buruz
Mahaiburu andrea, sailburua, legebiltzarkideok. Badakigu Jaurlaritza hasiera-hasieratik ari dela lanean enplegu-planean. Badakigu. Lehendakariak konpromiso hori hartu zuen kargua hartzeko hitzaldian. Badakigu enpleguari buruzko monografiko hau planteatzeak hura aurkeztu zain egonarazi duela Jaurlaritza, ondorioak bere planean aintzat hartzearren. Hala ere, Euzko Abertzaleak taldeak Jaurlaritzari eskatzen dio arindu ditzala enpleguaren aldeko txoke- programa bat egiteko lanak, eta bere helburuen artean izan ditzala gazteen enplegua erraztea, pobreenak gizarteratzea eta laneratzea sustatzea, ekintzailetza eta norberaren enplegua erraztea, eta inbertsio pribatua eta enplegua sortzeko lan trinkoak aktibatzea. Hori da gure lehen proposamena. Izan ere, gizakiok egunez egun eraikitzen dugu herrialdea. Hori dela eta, ez diogu eskaera Jaurlaritzari bakarrik egiten; gainerako erakundeei ere eskatzen diegu susta ditzatela laneratzea eta enplegagarritasuna, bereziki gazteen artean. Hori da gure bigarren proposamena. Hainbat urtetarako enplegu-estrategia bat behar da, lehentasunezko ekintza-ardatz hauek dituena: ETEei eta autonomoei laguntzea, ekintzailetza eta gazteen enplegua sustatzea. Oso jakitun gara enpleguari eustea zaila dela erakunde publikoen eta eragile ekonomiko eta sozialen arteko elkarrizketaren kulturarik gabe, negoziazio kolektiborik gabe eta hitzarmen sozialik gabe. Euzko Abertzaleak taldearentzat garrantzitsua da plan hori martxan jartzea, Jaurlaritzaren aurrekontuetan berariaz identifikatuta dagoen enpleguaren aldeko txoke-plan hori. Enpleguaren aldeko lanaren osagarritzat jotzen dugu ekonomia suspertzeko plan bat, inbertsioan, berrikuntzan eta nazioartekotzean oinarritua. Enplegu-politika pasiboen kudeaketa eskualdatzea eskatzea ere garrantzitsua da guretzat. Dialogoa, adostasuna, negoziazioa… Jaurlaritzari eskatzen diogu egin dezala lan eragile ekonomiko eta sozialekin lan-harremanen euskal esparru bat sendotzeko, elkarrizketa sozialaren fruitu izango den eta euskal langileen eta enpresen interesen arteko oreka erraztuko duen lan-harremanen euskal sistema bat; bultza ditzala elkarrizketa soziala eta gizarte-eragileen parte-hartze aktiboa; eta susta dezala langileek enpresetan parte hartzea, lehiakortasuna eta inplikazioa hobetzeko bide gisa. Lanbideri dagokionez, Maneiro jaunak aipatu duen bezala, zuzenketa bat adostu dugu Lanbide bere jardueran lehentasunezkoak diren esparruetarantz garatzeko, arreta pertsonen bitartekaritzan eta enplegagarritasunean jarriz, eta enpresa-sarearekin batera lan eginez premiak hautemateko, eta enplegu-politika aktiboetara 2012an baino zenbateko handiagoa bideratzeko. Enpleguaren eta gazteriaren alorrean, Jaurlaritzari eskatzen diogu indartu ditzala eta jar ditzala martxan gazteei zuzendutako berariazko planak eta programak, eta bultza ditzala beren prestakuntza, esperientzia eta egiten jakitea ekarriko duten gazteak Euskadira itzultzea errazteko ekimenak, gazte horietako asko kanpoan baitaude. Nazioartean kokatuta dauden euskal enpresetan edo egoitza Euskadin duten atzerriko enpresetan gazteei laguntzeko berariazko programak ezartzea proposatzen dugu. Lehentasunezkoa izango da enpleguan hazteko aukera handia duten eta balioa eta aberastasuna sortzen dituzten etorkizuneko sektoreei zuzenduta egotea programa horiek. Gizarteratzea. Gure ustez, berebiziko garrantzia du gizarteratze-enpresak sortzen eta mantentzen laguntzeko berariazko neurriak ezartzeak. Jakitun gara oso garrantzitsua dela, eta, alde horretatik, gure Jaurlaritzari eskatzen diogu indartu dezala berariaz enplegu-zentro bereziei ematen zaien tratamendua, eta har ditzala haiei laguntzeko eta haiek indartzeko neurriak. Bestalde, proposatzen dugu enpresari lotutako prestakuntza –prestakuntza enpresa barruko funtsezko ardatzetako baten gisa– errazten, bultzatzen eta sustatzen duten ekimenak bultzatzea. Martxan jarriko diren planak eta programak definitzean esku hartzen duten sailek elkarrekin lan egitea eskatzen dugu. Eskualde pobreenetako lurralde-errealitateei egokitutako berariazko planak sustatzea eskatzen dugu, kontuan izanik ingurune bakoitzeko berezitasunak, eta inguruneko eragileak eta erakundeak plan horietan parte har dezaten sustatuz. Gizarteratze aktiborako estrategia global eta integratzaile bat martxan jartzea eskatzen dugu. Plangintza estrategikoak sailen arteko ikuspegi bat izan beharko du, erakundeak eta sektoreko kolektiboak ere barne hartzen dituena. Bukatzeko, gaur asko aipatu den zerbait: ekintzailetzari laguntzea. Guretzat garrantzitsua da estrategia global bat gauzatzea ekintzailetza-hezkuntza, ekintzailetza-kultura eta jarduera ekintzailea bera sustatzeko, herritarren ongizatea hobetuko duten eta jarduera ekonomikoa sortuko duten zerbitzu eta ondasun berriak sor daitezen, eta, hala, lanpostuak sortzen eta herrialdea goratzen lagundu dadin. Euskadi enpresa berriak sortzeko lurralde ekintzaile erakargarri, ireki eta berritzaile gisa kokatzea eta munduko eskualde ekintzaileenekin lotuta egotea ezinbestekoa da, gure ikuspuntutik. Jaurlaritzari eskatzen diogu –Jaurlaritzari eta gainerako erakundeei ere bai– sentsibiliza dezatela euskal gizartea ahalik eta gehien espiritu ekintzailearen eta ekintzaileei laguntzearen alde, ekintzailetzaren bidez aberastasuna eta enplegua sortzeak gizarte oparo eta solidario batean duen papera azpimarratuz. Hemen, gogoeta bat egingo nuke. Espiritu ekintzailearen alde sentsibilizatzea, eta, ekintzailetzari buruz planteatu ditugun azken ebazpen-proposamen horiei dagokienez, gogoeta hau egin nahi nuke: zer da ekintzaile bat? Pertsonak dira, batzuk hobeak, beste batzuk agian ez hainbeste, baina oinarrizko ezaugarri berak dituztenak: aukera-ikuspegia dute; premiak hautematen dituzte beren ingurunean eta negozio-ideia bihurtzen dituzte, eta, askotan, beren amets bihurtzen dituzte; lanerako gaitasun handia eta ukaezina dute, eta arriskuak hartzeko gaitasuna dute; eta beren denbora eta ondarea –askotan ez daukatena– konprometitzeko gai dira. Zer eskatzen digute ekintzaileek erakundeoi? Besterik gabe, baldintza horiek sor ditzagula: izapideak erraztu ditzagula; aholkua eman diezaiegula; plataformak, foroak… sor ditzagula; besteak beste, esparru teknologikoan eskatzen digute jar ditzagula ideiak eztabaidatzeko foro horiek. Haiek egiten dute gainerakoa. Baina, sentsibilizaziora itzuliz, nola sentsibilizatzen da gizartea? Bada, gizartea sentsibilizatzen da pertsona horiek errespetatuz. Eta, alde horretatik, bitxia da pertsona horiek jasaten duten metamorfosia. Ekintzaile baloratu izatetik enpresari maltzurrak izatera pasatzen dira batzuetan eta batzuentzat. Azken finean, pertsonak dira; beste pertsona batzuekin batera enpleguaren gurdi honi tira egiten dioten pertsonak dira. Bukatzeko, eta laburbilduz, enpleguaren estrategia global baten barruan enpleguaren aldeko txokeplan bat eskatzen dugu. Nada más. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/176957b5-6aa3-4456-8b46-8c9613849c81
parl_eu_707
10
18
14.03.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on denoi. Legebiltzarburu anderea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok. 2003. urtean Kode Penalaren erreforma bat burutu zen zigorrak luzatzeko eta kondenak osorik betetzeko helburuarekin. Orduan agintean zegoen Alderdi Popularrak nahi zuen zigorrak larriagotzea, ETAren kontrako borrokako beste neurri bat bezala. Erreforma honek izan zuen neurri izarra ezaguna da: delitu politiko larriengatiko muga 40 urtetara altxatzen zen. Nahiz eta espainiar arautegian ez den onartzen, bizi osorako zigorra ezartzen da, Europan instituzio hori existitzen den hainbat herrialdetakoa baino askoz gogorragoa dena. Izan ere, gure inguruko beste estatuetan bizitza osorako zigorra hasten da errebisatzen 10 urtetara Suedian edo Belgikan, 12 urtetara Finlandian, 15 urtetara Suitzan, Alemanian edo Inglaterran, edo 18 urtetara, kasu larrienetarako, Frantziar Estatuan. Goitik ezarritako bizitza osorako zigorraren limitea 21 urtekoa da hainbat herritan, 26koa Alemanian edo Italian, edo Inglaterran, larrienetakoa dena, 35 urtetara igotzen da kasu larrienetarako. Kasu hauetan guztietan Espainiak ez badu bizitza osorako zigorra errekonozitzen, 40 urtetara altxatzen du langa, errebisiorako edo erredentziorako tarterik eskaini gabe. La reforma vehiculizada por la Ley Orgánica 7/2003, de medidas de reforma para el cumplimiento íntegro y efectivo de las penas, instituye la cadena perpetua en 40 años, evitando todo tipo de redenciones o revisiones de condena, o, lo que es lo mismo, remitirlas al cómputo total de la pena, lo cual equivale a no tener beneficios, y con ello a una reclusión a perpetuidad. Este es uno de los modelos más evidentes de justicia retributiva, de imposición de una pena agravada por el mero hecho de castigar, por una voluntad de revancha, por una voluntad de venganza. Es la reedición de la antigua ley del talión, es el ojo por ojo y el diente por diente moderno. Es la imagen viva del Derecho penal del enemigo, ese que no se aplica a ciudadanos, a personas, sino que, una vez oportunamente deshumanizados, se aplica a enemigos. Tras una oportuna campaña en la que excitar los sentimientos más bajos de la ciudadanía, exaltar estados de alarma o situaciones de inseguridad, se puede imponer una pena carente de objetivo y de utilidad. Un castigo sostenido en sentimientos de revancha, lejos del principio que la propia Constitución instituye en las penas para la rehabilitación y resocialización del preso, también del preso político. De esos polvos, estos lodos. 2003an erabakitako zigor berri horiek etorkizunean aplikagarri izango ziren, baina momentuan bertan behar zituzten, momentuan bertan indarrean jartzea nahi zuten, ezin zuten itxaron. Gerorako zeuden neurriak lehenaldira ekarri behar zituzten, iraganeko zigorrak konplitzen ari zirenei momentu horretan bertan aplikatzeko. Atzeraeraginez. Urgentzia zeukaten neurri penal larri horiek azkar garatzeko; horregatik, Auzitegi Gorenak asmatu zuen 197/2006 doktrina. Momentu politiko batean, gainera, non urratsak egiten ari ziren gatazkaren konponbidean, gerora Loiolako prozesu bezala ezagutu zenean. Horrek frogatzen zuen moduan, Parot doktrina ez zen inolaz ere irtenbide demokratiko eta baketsu bat lortzeko urrats bat, baizik eta juxtu kontrakoa: Auzitegi Gorenak bake- eta normalizazio-nahiak zapuzteko egindako beste urrats bat. Había urgencia, había emergencia por aplicar aquellas medidas penales severas, por lo que se recurrió a una interpretación del Tribunal Supremo vehiculizada por la doctrina 197/2006, más conocida después como doctrina Parot. Esta interpretación introdujo una fractura de los principios básicos de lo que se reconoce como un Estado democrático y de derecho, aplicando con retroactividad el cumplimiento de la condena en términos más severos, más perjudiciales para el preso que los impuestos en su día. Una nueva cuantificación de su pena, cuando además se encontraban a las puertas de ser liberados. Una nueva interpretación de la condena que afecta de forma irreversi- ble, irremisible, a la expectativa que el propio preso o presa tenía de acceder a su derecho a la libertad. Esa trampa, ese fraude de interpretación, vulnera el Convenio Europeo de Derechos Humanos. Y sobre la base de sus artículos 5 y 7 se presentó el caso de Inés del Río Prada contra España: el artículo 5 de la convención, relativo al derecho a la libertad y a la seguridad; y el artículo 7, que, bajo el título de "Ninguna pena sin ley", explicita que no podrá ser impuesta una pena más grave que la aplicable en el momento en que la infracción haya sido cometida, o lo que se conoce habitualmente como la no retroactividad de decisiones o interpretaciones desfavorables para el preso o presa. En consecuencia, Estrasburgo emitió en julio de 2012 una sentencia unánime, una sentencia potente, una sentencia bien fundada, que instituía que no se puede aplicar retroactivamente y en detrimento del penado el espíritu de los cambios legislativos realizados después de la comisión de la infracción, y que además incluía un mandato imperativo expreso al Gobierno de España: la inmediata rehabilitación, reparación y puesta el libertad de la demandante, Inés del Río. No aceptar el carácter vinculante inmediato de una decisión del Tribunal Europeo de Derechos Humanos es un verdadero escándalo. La Audiencia Nacional hizo oídos sordos a esta decisión jurídica de obligado cumplimiento, mientras que el Gobierno anunciaba un recurso in extremis, soportado en cuestiones meramente voluntaristas, en cuestiones de oportunidad política más que en razones jurídicas: el Gobierno mostraba su preocupación por la excepcional trascendencia y la extraordinaria relevancia social y mediática que el caso podía tener presuntamente en España. Nuevamente se intenta incitar bajos sentimientos para buscar una decisión no ajustada a justicia. Ahora, en el nuevo proceso que se celebrará el próximo día 20, si el Gobierno español quiere revocar la decisión del Tribunal Europeo de Derechos Humanos, sobre él recae la carga de la prueba. Baina ez da arrazoi-kontu soila. Argudiorik ez dagoenean, presioaren bitartez lortu nahi da. Ikusi ahal izan dugu Fernández Díaz espainiar Barne ministroa bere posizioa sustatzeko azken kartutxoak erretzen. Jardun diplomatiko zabal eta sakon bat gauzatu du, bai bere aliatu politikoekin, bere homologoekin, baina baita Giza Eskubideen Europako Tribunalaren aurrean ere, auzitegia bera presionatzeko Parot doktrinaren aurka egin ez dezan. "Segurtasun publikoarentzat egon daitezkeen ondorio larriez" hitz egin dio Barne ministroak auzitegiari. Esan dio ez duela onartzen inor Estatuaren gainetik jartzea, estatuen jarduna kontrolatzea. Testualki esan dio Auzitegiari: "Estatuek eskubide guztia dute beren politika kriminalaren eta kondenen interpretazioaren eta aplikazioaren inguruan beren erabakiak hartzeko". Beraz, ministroak Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren eskuduntza bera errefusatzen du. Ez du onartzen inolako kontrolik, ez du onartzen inolako monitoreo edota bijilantziarik nazioarteko tresnen, nazioarteko auzitegien partetik. Baina, agian, erabili duen argudio larriena hauxe da: "Espainiarentzat iraingarria da Estrasburgok Parot doktrina baliogabetzea". Nazioarteko erakundeek iraina, ofentsa, eragiten diote espainiar gizarteari. Giza eskubideen kontrola, espainiarren gainean, iraingarritzat hartzen da. Hau ez da inolaz ere onargarria. Según estiman las Naciones Unidas, las penas de prisión superiores a 15 o 20 años provocan daños irreversibles en la personalidad del penado, por lo que establecen el principio de que una pena superior a 15 o 20 años se debe considerar en sí misma como una pena inhumana o degradante. El cumplimiento de 20, 30 o 40 años en prisión sin posibilidad de beneficios penitenciarios, permisos, clasificación en tercer grado o libertad condicional se presenta incompatible con el principio de reinserción social, de resocialización, amén de ser una flagrante violación del derecho de igualdad y libertad de toda persona presa. Azken datuen arabera, gaur egun 94 euskal preso politikori ezarri zaie doktrina hori. Horietatik, 73 dira doktrina hau aplikaturik oraindik kartzelan daudenak. Ondorioak aski krudelak dira: gaur egun 95 preso dira 20 urte baino gehiago espetxealdian bete dituztenak, eta 29 presok 25 urte baino gehiago daramatzate espetxeetan. Neurri honek oinarrizko giza eskubideak urratzen ditu, 20 urtetik gora espetxean emateak itzulezinak diren ondorio fisiko eta psikologikoak dakartzala frogatua dagoelako. Horregatik guztiagatik, EH Bilduk gaur legez besteko proposamen hau aurkezten du eta zuen babesa bilatzen du. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_708
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Esan gabe doa EH Bilduren proposamenaren kontra bozkatuko dugula. Ekimenaren zioen azalpenean, EH Bilduko ordezkariek "preso politikoei" buruz hitz egiten dute berriro, eta, hartara, ETAren ekintza kriminalak zuritzen ari dira. EH Bildu, beraz, ETAren ekintza kriminalak justifikatzen ari da gaur ere Legebiltzar honetan. Ez dago preso politikorik Espainian; Zigor Kodean zehatz-mehatz tipifikatutako delituengatik zigortu eta espetxeratutako presoak baino ez daude. Ez dago preso politikorik; eta norbaitek, hemen, Eusko Legebiltzarrean, preso politikoak badaudela esaten badu, ETAren ekintza kriminalak justifikatzen ari da. EH Bildu giza eskubideei buruz hizketan: zinismoaren mukurua da hori! Itzelezko iraina, inteligentziari, demokraziari eta Euskadiko herritarrei. EH Bilduk, proposamen honen bidez, berriro iraindu du Euskadiko gizarte demokratikoa. ETA gaitzesten ez duen talde politiko hori ETA zuritzen saiatzen ari da berriz ere bere arrazoibideekin; ETAren ekintza kriminalak zuritzen saiatzen ari da; talde terrorista horrek eragindako kalte konponezinak zuritzen saiatzen ari da –eta horiek bai kalte konponezinak!–; haren ekintza umiliagarriak eta ankerrak zuritzen saiatzen ari da –eta horiek bai umiliagarriak eta ankerrak!–. Laburbilduz, ETA zuritzen ari da EH Bildu. ETAren ekintza kriminalak justifikatzen ari da; egun bizirik dirauen talde terrorista bat justifikatzen ari da, talde terrorista horrek gizon, emakume eta umeak hil dituen arren. EH Bildu ETAren ekintza kriminalak ari da berriz ere zuritzen, Espainian preso politikoak daudela esanda. Ez dago preso politikorik. Parot doktrinaren aldekoak gara gu, beraz; eta justiziaren izenean defendatzen dugu Parot doktrina, ezin baita parekotzat jo bi pertsona hiltzea edo hogeita bat hiltzea. Horregatik defendatzen dugu Parot doktrina, justua delako; izan ere, ezin dugu ETAren hilketen aurrean tarifa finkoa ezartzerik onartu, eta horixe da, funtsean, EH Bilduk eskatzen duena. Horrexegatik aurkeztu dugu osoko zuzenketa, eta, gure proposamen horretan, eskaera zehatza egiten diogu Eusko Legebiltzarrari, babesa eman diezaion Espainiako Gobernuari Estrasburgoko Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren aurrean, Parot doktrinaren aferan, doktrina horrek justizia bermatzen baitu terrorismo delituen aurrean. Doktrina bat da, ez legea. Interpretazio bat da, eta gobernu bakoitzak erabakitzen du zer interpretazio eman legeari. Guk, beraz, babesa ematen diogu interpretazio horri. Gainera, justizia bermatzen du Parot doktrinak, eta horregatik ere bagaude haren alde erabat. Horretan datza, beraz, gure osoko zuzenketa. Datu interesgarri batzuk emango ditugu. Frantziako justiziak, 2004. urtean, 17 urteko kartzela-zigorra ezarri zion Alaitz Areitio etakideari, bi jendarmeren aurka tiro egiteagatik, nahiz eta ez zion bietako bati ere jo. Esan bezala, 17 urteko espetxezigorra ezarri zion. Errepara diezaiegun Espainiari buruzko datu batzuei. Mercedes Galdós, Nafarroa komandoko kidea, 19 urteko zigorra bete ondoren atera zen kartzelatik; 13 hilketarengatik zegoen zigortuta. De Juana Chaos, 18 urteko espetxealdiaren ostean, aske zegokeen, baldin eta prozedura judiziala ireki izan ez balitzaio Gara egunkarian argitaratutako artikulu batzuen harira. De Juana Chaos 25 hilketarengatik zegoen zigortuta. Enrique Letona Biteri aske geratu zen 2003an, 16 urteko espetxealdia bete ostean; 10 hilketarengatik zegoen zigortuta. Handik hilabete batzuetara, berriro atxilotu eta espetxeratu zuten, konturatu baitziren sumario gehiago zituela epaitzeke. Hala, kasu gehiagorengatik ere kondenatu dute, eta orain espetxean jarraitzen du, baina aske egon zen, lehen 10 hilketengatiko zigorra beteta. Estanis Etxaburuk, berriz, 700 urteko espetxezigorra jaso zuen, eta 16 urteko espetxealdia betetakoan irten zen kalera, zenbait atentatu eta hiru hilketa egin ostean. Domingo Troitiño Arranz aske zegokeen, 19 urteko espetxealdia bete ondoren, Parot doktrina ezarri izan ez baliote. Hipercor-eko 21 hilketa ditu bizkarrean, eta beste hiru hilketa gehiago. José Félix Zabarte Jainaga zortzi hilketarengatik kondenatu zuten. Kalean zegokeen, 23 urteko espetxealdia egin ondoren, baldin eta Parot doktrina ezarri ez baliote. Henri Parot 2011n aske zegokeen, 30 hilketarengatik 21 urteko espetxealdia bete ostean, Parot doktrina ezarri ez baliote. Haren anaia Frantzian dago espetxeratuta, jarduera berberetan parte hartzeagatik. Aldi berean atxilotu zituzten biak, bata Espainian eta bestea Frantzian. Frantziako auzitegiek uko egin diete Jon Parot askatzeko eskaerei, biziarteko kartzelazigorra baitu. Hor dugu, halaber, Inés del Ríoren kasua, 23 hilketa anker eta umiliagarrirengatik zigortua; EH Bilduk, baina, buru-bihotz defendatzen du, eta, itxura denez, bere diru-funtsekin, gainera. Kasu berezia da José Ángel Agirre Agirrerena; Oker komandoko kidea zen; 100 urtetik gorako espetxe-zigorra ezarri zioten hiru hilketarengatik, eta handik 18 urtera irten zen. Bada, Joxean Agirre hori berori da Sorturen zuzendaritzako kide hautatu berri duten Joxean Agirre bera. Estrasburgok esaten duena horren gustuko baduzue, lehenik eta behin terrorismoa gaitzesten has zaitezkete EH Bilduko kideak; izan ere, HB edo Batasuna legez kanpo uzteari onespena eman zion epaian, argi adierazi zuen Estrasburgok terrorismoa ez gaitzestea nahikoa zela alderdi politiko bat legez kanporatzeko. Gaur egun, ETAren ekintza kriminalak kondenatu gabe jarraitzen dute Amaiurrek, Bilduk, EH Bilduk eta Sortuk. Laburbilduz, Parot doktrina defendatzen dugu guk, guztiz bidezkoa eta beharrezkoa baita; izan ere, ez dugu onartzen ETAren hilketetarako tarifa finkoa ezartzerik, ezin baita parekotzat jo pertsona bat hiltzea edo hamar, hogei edo hogeita hamar pertsona hiltzea. Hortaz, Parot doktrina beharrezkoa da, justizia bermatzen baitu, eta, horrexegatik, bete-betean babesten dugu guk. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_709
10
18
14.03.2013
ARES TABOADA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok. Lehenik eta behin, euskal sozialiston izenean, argi eta garbi utzi nahi dut ez garela "preso politikoei" buruz ari, nahiz eta EH Bilduko bozeramaleak halaxe dioen; argi utzi nahi dut hori, hasiera-hasieratik bidea ixteko amarru gaizto eta interpretazio okerrei, errealitatea itxuraldatu eta zenbait jarrera zuritu beste asmorik ez dute-eta. Preso terroristei buruz ari gara berbetan. Terrorismoaren aurkako doktrina, Parot doktrina barne, ez zaie euskal preso politikoei ezartzen, Arzuaga jaunak bere idatzian dioen moduan; terroristei aplikatzen zaie; alegia, jendea hiltzeagatik, atentatuak egiteagatik edota ETAren kide izateagatik zigortutako terroristei aplikatzen zaie. Oso garrantzitsua da hasieratik bertatik argi eta garbi uztea hori. Bestela, ostera ere herri honetako benetako historia faltsutzen ariko ginateke; egia faltsutzen ariko ginateke; izan ere, zuek horretan tematu arren –egunero-egunero baitiharduzue jo eta ke–, errealitatea ere egoskorra da, eta historia ez da berridatziko. Herri honetan, pertsona batzuk hiltzaileak izan dira, eta beste batzuk, berriz, hilak. Pertsona batzuk mehatxuak eta estortsioak egiten aritu dira, eta beste batzuk, ostera, mehatxu eta estortsio horiek jasaten. Pertsona batzuek aurre egiten zioten ETAren estrategia totalitarioari, eta beste batzuek, berriz, txalotu egiten zuten. Areago, batzuek, duela oso gutxi arte, "ETA, hil itzazu" oihukatzen zuten, eta sufrimendua sozializatzeko estrategia sustatzen zuten. Jarrera aldatu dute, eta ondo dago hori, baina historia historia da, eta ezin da faltsutu. Terrorismoa amaiarazi dugu, eta beste garai bati ireki diogu atea Euskadin; horregatik, etorkizunari begiratzeko prest egon behar dugu denok, eta etorkizuna eraikitzeko prest. Baina bakoitzak iraganeko bere erantzukizunak onartu behar ditu horretarako. EH Bilduk gaur aurkezten digun proposamena, haatik, asaldura eragiteko eta propaganda egiteko beste ekimen bat baino ez da. Zarata egiteko eta auzitegiak edo Espainiako Gobernua hertsatzeko ekimena da, gero xeheago azalduko dudan moduan. Konponbideak aurkitzeko baino, bere zaleei pizgarria emateko ekimena da. Interpretazio interesatuz eta faltsukeriaz jositako ekimena da gainera, eta sozialistok ezin dugu, noski, halakorik inolaz ere onartu. Izan ere, zuek, Arzuaga jauna, zantarki ari zarete manipulatzen Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren erabakia: auzitegi horrek, orain arte, irizpena baino ez du eman, terrorista batek, Inés del Ríok, aurkeztutako salaketa baten gainean; epaia ez da inondik ere irmoa, Espainiako Gobernuak errekurritu egin baitu. Guk aspertu arte esan dugu Justiziaren erabaki guztiak errespetatzen eta onartzen ditugula –bai Espainiakoak, bai nazioartekoak–, baina, era berean, Justiziaren aldiak ere errespetatzen ditugu, baita errekurtsoak ebazteko epeak ere, kasu honetan bezala. EH Bilduk ere, itxura denez, orain erabateko babesa ematen die Justiziari eta auzitegien erabakiei –halaxe ari zaigu aspaldi honetan etengabe errepikatzen–; bada, ea auzitegien erabakiak ere onartzen hasten den, gainerakook egiten dugun moduan, oraintsu arte ez baituzue halako jarrerarik izan. Nolanahi ere, begi-bistakoa da ETAk jarduera terrorista guztiak bertan behera uztea lortu genuenetik eta Batasunaren munduak, urte luzez ETAri babesa eta laguntza eman ostean, joko demokratikoaren arauak onartu dituenetik, bide berriak ireki direla. Bestelako garai bat dugu aurrean, eta egia da gauza asko aldatu direla Euskadin; egia da egun bizi dugun garai honetan guztiok egon behar dugula egoerak agintzen duen mailan eta guztiok lan egin behar dugula ETA desagertzeko eta, hala, bakerako, askatasunerako eta elkarbizitzarako oinarriak eta zimenduak finkatzeko. Horregatik, Euskadiko sozialistok ahaleginak eta bi egiten jarraituko dugu helburu horiek lortze aldera, baina hasiera-hasieratik gauzak argi eta garbi utzita, betiere. Espetxe-politikari dagokionez, gure ustez politika dinamikoa eta malgua behar da, ETAko presoek –ETAko presoek ere bai– gizarteratze-bidean aurrera egin ahal izan dezaten, betiere legediak zehaztutako testuinguruan eta legediak ezarritakoa betez. Askotan esan dugu. Halaxe defendatu zuen Patxi López lehendakariak iragan den urteko martxoaren 8an Legebiltzar honetan bizikidetzari buruz egindako monografikoan, eta halaxe berresten dugu gaurkoan ere gure osoko zuzenketaren bidez, konponbide bideragarriak eta egingarriak proposatuta. Gu ez gatoz bat zure ekimenarekin, ez forman ez funtsean, eta horregatik aurkeztu dugu osoko zuzenketa; izan ere, arestian esan dudan bezala, Giza Eskubideen Estrasburgoko Auzitegiaren epaia ez da oraingoz irmoa, Espainiako Gobernuak errekurtsoa jarri baitio, eta laster emango du, hilaren 20an, gai horri buruzko behin betiko epaia. Horregatik, ezin da ulertu, ez politikoki ez juridikoki, epai hori, oraindik irmoa ez den heinean, ETAko preso guztientzat baliagarri egin nahi izatea. Idien aurretik jartzen ari zarete gurdia. Era berean, ez dugu ekimenaren funtsarekin bat egiten, oso ikuspegi mugatua eta bakuna ematen duelako. Ekimen hori, esan dudan legez, ondo baino hobeto prestatutako estrategia baten barruan sortu da, hamaikatxo udal eta erakundetan aurkeztutako mozioetan begi-bistan geratu denez, eta asmo bakarra du: jende abertzalea mobilizatzea eta auzitegiak eta Espainiako Gobernua hertsatzea –nahiz eta zuek besteei leporatzen diezuen auzitegiak hertsatzen aritzea–. Justiziaren erabakiak ezer gutxi axola zaizkizue zuei. Gutxitan onartzen duzue botereen bereizketa, baina hara non orain epai baten interpretazioa hartzen duzuen ardatz, nahiz eta uneotan ez den aplikagarria. Eta, gero, guztia da baliagarria, jarrera alderdikoiak defendatzeko orduan. Giza eskubideei buruz hitz egin nahi baduzue, hitz egin dezagun giza eskubideei buruz, baina ez bakar batzuen eskubideak soilik aintzakotzat hartuta. Izan ere, presoei buruz ari zaretenean, orduan bai, orduan aipatzen dituzue giza eskubideak; makina bat urtean ez dizuet, ordea, sekula hitz-erdirik ere entzun ETAren hilketei buruz edo hark egindako atentatuei eta estortsioei buruz; makina bat urte igaro duzue ekintza horiek gaitzesteko txintik ere esan gabe. Hitz-erdirik ere ez. Bi neurri darabiltzazue zuek politikagintzan. Eta bistan da legezkotasuna ez zaizuela batere axola. Ardura bakarra duzue zuek: auzitegiek epaien bidez zuen estrategia bultzatzeko arrazoia ematea. Nolanahi ere, Estrasburgoren erabakia zeinahi dela ere, zuek badakizue ETAko presoen etorkizuna ETAko presoen esku dagoela, baita zuek politikoki hartzen dituzuen erabakien esku ere. Har ezazue, bada, adorea, eta eman iezaiezue ETAko presoei kuraia eta laguntza, espetxe-legezkotasuna onar dezaten eta, hartara, gizarteratzeko bideari ekin diezaioten, gure legediak jasotzen duen eran. Bidea aski argi dago. Lehenik eta behin, terrorismo-delituengatik edo ETAko kide izateagatik zigortutako presoek behin betiko hautsi behar dute ETArekiko lotura; eragindako kaltea aitortu, eta gizarteratzeko bideari ekiteko borondatea erakutsi behar dute. ETAko presoen esku dago gizarteratu eta espetxe-onurak jaso ahal izatea; eta EH Bilduren esku dago presoei bide horri ekiteko laguntza eta adorea ematea eta ez, orain arte bezala, oztopoak jartzea. Sinetsita nago guztiz ETA behin betiko desagertzeaz batera bestelako garai bat abiatuko dugula eta testuinguru horretan halako auzi sakonak jorratu ahal izango ditugula. Horrexegatik aurkeztu dugu gure osoko zuzenketa. Hartan esaten denez, lehenik eta behin ETAri behin betiko eta baldintzarik gabe desagertzea eskatu behar zaio. Ezinbestekoa da hori. Hona hemen, bada, EH Bilduko jaun-andreok, zuen botoen bidez eskaera horrekin bat egiteko beste aukera bat. Bigarrenik, aditzera ematen dugu, arestian esan dudan legez, ETA errefusatzeko adorea eman behar diegula guztion artean ETAko presoei, indarkeriatik urrunduta eta legezkotasuna beteta espetxe-onurak jaso ahal izan ditzaten. Bide batez, gogora ekarri nahi dizuet eserleku horietan eserita egoteko bete duzuen legezkotasun hori bera ari zaretela zuetako asko presoei ukatzen. Kontraesan handia da hori, eta konpondu egin beharko duzue, beraz. Azkenik, bi puntu garrantzitsu, arestian adierazi dudan moduan: batetik, espetxe-politika dinamiko eta malgua eskatzen dugu, legearen esparruan beti, terrorismoaren aroa gainditzeko eta aldi berean gizarteratze-politikan ere aurrera egiteko; bestetik, eskatzen dugu guzti-guztiok –erakundeek, talde politikoek eta elkarte sozialek– Justiziaren erabakiak onar ditzagun beti, erabakiek arrazoia norberari eman zein ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_710
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente andrea. Egun on guztioi. Lehenik eta behin, arestian ondo esan den moduan, Auzitegi Gorenaren 197/2006 epaiak zigorrak betetzeko prozeduraren jurisprudentzia-irizpidea aldatu zuen, Parot doktrina izeneko horren bidez, eta gerora Konstituzio Auzitegiak ere doktrina hori berretsi du hainbat eta hainbat epaitan. Ebazpen judizial horren bidez, baina, Auzitegi Gorenak ez du legea atzeraeraginez aplikatu; ez zen hori Auzitegi Gorenak ebatzitakoa, baizik eta espetxeonurengatik onartutako zigor-erredentzioak espetxealdiaren gehieneko denboratik deskontatu beharrean zigorretako bakoitzetik kentzea banan-banan, zigor luzeenetik hasita. Beraz, esan bezala, doktrina horrek ez du beste legeria bat ezarri; legeriaren bestelako interpretazio bat egin du, espetxe-onurak zenbatzeko moduaren gainean. Konstituzio Auzitegiak agerian utzi duenez, doktrina horrek ez dakar bestelako zigortze-prozedura bat –zuek, betiko moduan, errealitatea manipulatzen ahalegindu arren–; Parot doktrina zigorra betetzeko beste modu bat da. Ebazpen horrek Henri Parot etakideak Auzitegi Gorenean aurkeztutako errekurtsoa ebatzi zuen, 4.799 urteko espetxealdira –hots, 50 mendeko espetxealdira– zigortutako etakide hori kalera irtetear zegoela, guztizko zigorraldiaren 20 urte eskas bete ostean. Egia da Konstituzioaren 25. artikuluak berreziketari eta birgizarteratzeri begira jartzen duela zigorren betetzea, baina horrek ez du esan nahi zigorren helburu bakarra birgizarteratzea denik; aitzitik, funtsezko beste printzipio batzuk ere hartu behar ditu kontuan, hala nola prebentzio-neurri bereziak, eta neurri horiek zigorraren ordain-irizpideekin bateratu behar dira larritasun bereziko delituetan. Hortaz, Auzitegi Gorenaren eta Konstituzio Auzitegiaren jurisprudentziek erakutsi dute zigorren helburua, birgizarteratzeaz gain, saminari ordaina ematea ere badela. Birgizarteratzea ez da, beraz, helburu bakarra, eta, ondorioz, bateragarria izan behar du, halaber, zigorraren beste helburuekin eta aurreikusitako justizia-eskakizunarekin. Politika kriminalari lotutako afera honetan, interpretazio-irizpide nagusi bat ere badago, eta, irizpide horren arabera, arauak behin baino gehiagotan hausten dituen horrek arau-hauste horietako bakoitzari dagokion zigorra bete behar du. Bestela, zigor-trataera bera emango genieke delitu bakarra egin duen horri eta bizkarrean delitu-historia luzea daraman kriminalari. Hortaz, hilketa askorengatik zigortutakoen kasuan, gizatasun-printzipioak biktimen alde egin behar du, zigorra modu humanitarioan betetzen dela bermatuta, noski. Halaxe ezarri du Auzitegi Gorenak, aditzera emanda zigorraren gehieneko mugak ezarrita ere Estatuak ez duela inolaz ere ahazten kriminalek beren gain hartu behar dutela egindako delitu bakoitzari dagokion erantzukizuna eta erruduntasuna. Legebiltzarkideok, aurretik ere esan dizuedanez, ezin zaie parez pareko lege-trataera eman delitu bakarra egin duenari eta hainbat delitu egin dituenari. Horregatik, irizpide horri jarraikiz, ezin da onartu terroristak… Izan ere, ez dira euskal preso politikoak, ez baitaude kartzelan ez politika egiteagatik, ez euskal herritarrak izateagatik, baizik eta delitu terroristak egiteagatik. Irizpide horren arabera, beraz, ez da bidezkoa, esate baterako, Henri Parot, Santi Potros, Kubati eta Domingo Troitiño, hurrenez hurren 4.799, 3.122, 1.076 eta 900 urteko kartzela-zigorra dutenak, edo Inés del Río bera, 3.000 urteko kartzela-zigorra duena 23 hilketa eta 57 hilketa-saiakera egiteagatik, kartzelatik ateratzea, ezarri zaien zigorraren zati txikitxo bat soilik beteta; iraina izango litzateke hori, bai haien biktimentzat, bai gizarte demokratiko osoarentzat. Doktrina hori, gainera, ez zaie terroristei soilik ezartzen, ez litzatekeelako bidezkoa, halaber, beste kriminal batzuk ere –hala nola hilketa asko egin dizuten hiltzaileak, bortxatzaileak, pederastak, proxenetak eta narkotrafikatzaileak– berdin-berdin tratatzea, delitu ugari egin zein delitu bakarra egin. Egia da, bai, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak epaia eman duela Parot doktrinaren gainean. Baina egia da, halaber, auzitegi horren ebazpena ez dela oraindik irmoa, epaia irmo bilakatu dadin aldeek ez baitute irizpena errekurritu behar; baina Gobernuak errekurritu egin du epaia Sala Nagusiaren aurrean, eta errekurtso hori izapidetzeko onartu da; beraz, itxaron egin behar da azken irizpena eman artean. Bildu, ostera ere, berariaz ez da egia esaten ari; izan ere, proposamenean aipatzen den 46. artikulu horretan esaten da Auzitegiaren behin betiko epaia Ministroen Batzordeari igorriko zaiola, epaia betearazteaz arduratu dadin. Baina epaia bete aurretik, behin betiko epaia eman behar du Auzitegiak, eta, Gobernuak errekurtsoa aurkeztu duenez, epai hori oraingoz ez da behin betikoa. Era berean, egia da, Auzitegiak Inés del Río berehala aske jartzea exijitu zezakeen arren, iradoki baino ez zuela egin. Kontuan hartuta, beraz, Auzitegiak ez zuela epaia behin-behinean betetzerik agindu eta Gobernuak, bestalde, orain arteko kasuak aintzat hartuta –Toitiñorena, esaterako– pentsatzen zuenez preso horrek ihes egiteko arrisku handia zegoela, behin betiko epaia eman artean preso horrek espetxean jarrai zezan erabaki zen. Ez da egia, orobat –zuk hemen baietz diozun arren– Espainiako Gobernuak muzin egiten diela Giza Eskubideen Auzitegiari eta Europako instantziei. Are gehiago, barne-ministroak Parlamentuan esan duen legez, nahiz eta Europako Auzitegiaren epaiak adierazpen-epaiak diren –halaxe azaldu baitute makinatxo bat juristak makinatxo bat aldiz–, hala ere, bete egingo du epaia. Gainera, ez da egia –zuek baietz esan arren– errekurtso hori motibazio politiko hutsez aurkeztu dela. Aitzitik, beste arrazoi batengatik aurkeztu da errekurtsoa; hain zuzen ere, uste delako doktrina horrek ez duela legea atzeraeraginez aplikatzen, baizik eta es- petxe-legeriaren interpretazio jakin bat egiten duela, estatu bakoitzak dituen eskumen barruan beti –aurretiaz ere nik eta besteren batek azaldu dugun bezala–. Zuek, Bilduko jaun-andreok, zinismo politikoz diharduzue oraingoan ere. Epai judizialak zuen aldekoak diren edo ez, horren arabera onesten dituzue. Epaiek zuen interesen kontra egiten badute, orduan, epaiak kritikatzeaz gain, sistema osoa jarri ohi duzue zalantzan, haren zilegitasuna kolokan jarrita. Aldiz, epaiek arrazoia eman badizuete –behin-behingoz eta neurri batean bada ere, hots, irmoak ez izan arren–, irizpena hedatzen saiatzen zarete, kosta ahala kosta, eta kasu jakin baten gaineko epaia izan arren, zuek –propaganda-kontuetan maisuetan maisu– handietsi egiten duzue epaia, eta beste edozein gertaeratara edo inguruabarretara estrapolatu. Bada, esan nahi dizuet, arestian azaldu dudan bezala, Gobernuak, Alderdi Popularrak eta gainerako alderdiek errespetatu egiten ditugula Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren epaiak. Eta zuek? Itxura denez, orain ontzat jotzen duzue Giza Eskubideen Auzitegia; baina, aspaldi honetan behin eta berriz ahotan darabilzuen auzitegi horrek berak irmo eta tinko berretsi zuen puntuz puntu Alderdien Legea, eta lege horrexek balio izan du ETAk historian barrena aurkeztu dituen marka guzti-guztiak legez kanporatzeko ETAren atal izateagatik. Hain zuzen, duela gutxi eman zuen horri buruzko azken epaia, EAE-ANV legez kanpo uzteko erabakia babestu zuenean; eta epai horretan esaldi argigarri askoak erabili zituen: EAE-ANV legez kanporatzea premiazkoa zela gizartearen ikuspegitik, kontraesanean zegoelako gizarte demokratikoaren kontzeptuarekin; ez zituela Demokraziaren arauak betetzen; suntsipena zuela helburu, eta, EAE-ANV deseginda, ezinbesteko helburuak lortu nahi zirela, alegia, segurtasun publikoa zaintzea, ordena defendatzea eta giza eskubideak eta hurkoaren askatasuna babestea. Hortaz, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren ebazpenei zilegitasuna ematen diezuen heinean, hona nire galderak: Zuek ere onartzen duzue, auzitegi horrek erabateko irmotasunez adierazi duen moduan, Herri Batasuna, Euskal Herritarrok, Batasuna, EAE eta abar ETAren atalak izan direla eta halaxe direla? Auzitegi horren ebazpenekin bat, zuek ere onartzen al duzue talde terrorista baten zerbitzuan ari zirela legez kanporatutako marka horiek? Horrenbestez, onetsi egiten dituzue Europako Auzitegiak marka horiei buruz emandako epaiak, kontuan hartuta legitimitatea ematen dietela Espainiako auzitegiek aurretiaz emandako ebazpenei? Gai honek, gainera, ardatz juridiko bat du, baita ardatz etiko eta humanitario bat ere, gizarte demokratiko orotan behar duen bezala; horrek guztiak zigorrak modu justuan eta proportziozkoan betetzea eskatzen du, biktimei dagokien ordaina emateko, eta horixe da, hain zuzen, Parot doktrinaren xedea. Errealitate juridikoak arrazoi moralarekin bat egin behar du; elkarrekin bat etorri behar dute, eta elkarri uztartuta egon, gure berme-sistema narria ez dadin eta bere funtsa gal ez dezan. Ez zaitez erra: guk ez dugu sinesten mendekuaren justizian, erabateko injustizia baino ez bailitzateke hori. Zauri guztiak osatzen laguntzen duen justiziaren alde gaude gu, eta, horretarako, ezinbestekoa da justizia erreala, morala eta duina. Defentsa-gabezia moralik eragiten ez duen justizia nahi dugu; utzikeria etikoari tarterik utzi gabe eta, noski, ahaztuari bide eman gabe, horrek suntsitu egingo bailuke gure gizarte demokratikoa. Horiek esanda, hurrengo txandan azalduko dut nola manipulatzen dituzuen hizkuntza eta gertaerak; izan ere, denbora agortu zait jada, eta, beraz, ez dut orain astirik. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_711
10
18
14.03.2013
VAQUERO MONTERO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, legebiltzarburu andrea. Egun on guztioi. Lehendakari jauna, sailburuok eta legebiltzarkideok. Parot doktrina deritzana bere sorreran ETA talde terroristako preso baten zigorraren aplikazioarekin lotuta dago, non historia kriminal luzea (milaka urtekoa) duen preso honek askatasuna lortzeko denbora gutxi falta denean, azken orduko eta guztiz berria den zigor-betetzearen interpretazio baten ondorioz, bere kartzela zigorra luzatzen den. Jurisprudentzia-aldaketa hau Auzitegi Gorenak 2006ko otsailaren 28ko 197/2006 sententzian oinarritzen du. Ez da lehen aldia Legebiltzar honetan Parot doktrina, salatuz edo babestuz, eztabaidatzen duguna. 2006. urtean, Auzitegi Gorenaren 197/2006 sententzia aplikatu zenean, Eusko Legebiltzarrak ondorengoa onartu zuen: "El Parlamento Vasco muestra su rechazo al cambio de criterio manifestado por el Tribunal Supremo en materia de acumulación y redención de penas impuestas conforme al Código Penal de 1973, cambio que viene a infringir los principios de legalidad, de seguridad jurídica y retroactividad de las disposiciones sancionadoras no favorables o restrictivas de derechos individuales, y solicita a los órganos e instancias com- petentes que apliquen la normativa en el mismo sentido en que lo venían haciendo con anterioridad al cambio operado con la sentencia 197/2006". Euzko Alderdi Jeltzalea, Eusko Alkartasuna, Ezker Batua eta orduko Ezker Abertzalea taldeek aldeko botoekin onartu zuten legez besteko proposamen hau. EH Bilduk Parot doktrina euskal presoei aplikatu izana salatzen du atal propositiboan. Ez naiz sartuko aurreko zioan zein terminologia erabiltzen den, "euskal preso politiko" horretan, gaur onartzen dena propositiboa delako. Eta interpretatzen dut ETAko presoei buruz ari dela, ez euskaldun diren preso guztiei buruz, baina salbuespenezko politika hau ez zaie bakarrik etakideei aplikatzen, baizik eta preso orori aplikatu ahal zaie Parot doktrina. Euskal Herria Bilduren proposamenak badu, gure iritziz, gabezia handi bat. "Euskal Herriak bizi duen itxaropen- eta konponbide-aukeraren aurrean" esaten duenean, ETAk indarkeria bertan behera utzi izanak gizarte-egoera berri bat zehazten duela esatea ahaztu egiten zaio. Itxaropen- eta konponbide-aukera bat zabaldu du, baina ETAk ez hiltzeak zabaldu duen itxaropen- eta konponbide-aukera da. Legez besteko proposamenaren hiru puntuak irakurrita, nekez ulertzen da, joan den urtarrilaren 31n, otsailaren 7an eta azkenik otsailaren 14an lau alditan bozkatu eta gero, Euzko Alderdi Jeltzaleak aurkeztutako osoko zuzenketari aldeko botoa emateko hainbesteko arazoa izana eta azkenik baiezko boto bakarra eman izana proposamen horri. Gogoratuko dugu proposamen hark zer zioen: "Espetxeratzeei dagokienez, legedia eta araudia interpretatzeko modua birgizarteratzearen eta gizartebakearen alde egokitzea". Eta "zigor neurriak desaktibatzea, urrunketa bezala, salbuespenezko egoerari dagozkiolako. Halaber, preso guztiei legalki dagozkien ohiko espetxe-mesedeak ezartzea". Aipatutako puntu hauek salbuespenezko politika penitentziarioaren kontrakoak ziren, eta harritzekoa da, beraz, EH Bilduren postura, ze gaur eztabaidagai dugun legez besteko proposamena berriro ere salbuespenezko aplikazio bati buruz ari da, Parot doktrinaren aplikazioari buruz, eta Euzko Alderdi Jeltzalea, aurretik aipatutako plenoan bezala eta 2006. urteko eztabaidan bezala, kontra dago. Kontra dago ekimenaren titularra Euzko Alderdi Jeltzalea izan, Eusko Alkartasuna izan edota EH Bildu izan. Ez dago zigorrik legerik gabe, baina legeak helburu jakin batzuk bete behar ditu eta bere interpretazioa eta aplikazioa, noski, ezin dira mendekuirizpidearen eskutik egin. Legea urratzen duenak zigor bat behar du, merezi du, zigor jakina, legeak zehaztutakoa. Baina, gizarteari eta biktimari zor zaion justiziaz aparte, zigorrak beste helburu bat du: pertsonaren, presoaren gizarteratzea. Justizia mendeku bihurtzen bada, birgizarteratzearen helburua ez da betetzen. Espainiako Gobernuak ETAko presoei aplikatzen dien salbuespenezko espetxe-politika, gure iritziz, legez kontrakoa eta lege penitentziarioaren izpirituaren eta helburuen kontrakoa da, hau da, lehen esan dudan bezala, birgizarteratzearen kontrakoa. Urkullu lehendakariak behin baino gehiagotan esan bezala eta Eusko Jaurlaritzak Bake eta Bizikidetzarako idazkariaren bidez Legebiltzarrean egindako agerraldian esan bezala, Gobernuak, bakea eta bizikidetza helburu izanik, politika penitentziarioan lan egingo du diskrezioz. Lehenik eta behin, kartzela-transferentzia eta presoen gerturatzea eskatuz. Bigarrenik, gaur egungo egoerara egokitutako politika penitentziarioa adostuz. Hirugarrenik, birgizarteratzearen inguruan legeak eskaintzen dituen neurriak bideratuz. Eta azkenik, preso gaixoei gizakoiagoa den tratamendua emanez, legea betez eta aktibitate politikoarekin erlazionatutako presoei irtenbidea emanez. Ez da bidezkoa biktimak behin eta berriro erabiltzea norberaren posizio politikoak defendatzeko. Ez dugu inolako mesederik egiten biktimak behin eta berriro biktimizatzen baditugu. Normala eta ulertzekoa da biktima batek pentsatzea bere senide bat erail duenak zigorrik altuena merezi duela, nahiz eta legeak horrela jaso ez izan, betiko kartzela-zigorra ere. Baina guk, instituzioetako ordezkariok, herri-ordezkariok, zigorraren azken helburua ere defendatu behar dugu eta espetxeratuek dituzten giza eskubideak bermatu behar ditugu, nahiz eta preso horiek burututako krimenak ugariak, krudelak eta gogorrak izan. Eta biktimen erabilera salatzen ari naizenean, biktima guztiez ari naiz, eta sufrimendua pairatzen duten guztien minaren erabilpenez, ze erabilpenak ugariak izan dira, baita preso zein beraien familienak ere, askotan presoei ez baitzaie, aukera izan dutenean, benefizio penitentziarioei egokitzen utzi eta diziplina urratu izan dutenak traidore kontsideratu baitira: edo guztiak, edo inor ez. Gaur, ezker abertzaleak estrategia politikomilitarretik politikora pausoa eman duenean, eta Sor- turen estatutuetan jasotzen direnak jasota, non esaten den Sortuk bere aktibitatea indarkeria baztertuz egingo duela… Sortuko estatutuek diote: "Sortu desarrollará su actividad desde el rechazo a la violencia como instrumento de acción política o método para el logro de objetivos políticos". Eta, zehazki, ETAri buruz aipatzen du: "en cuanto sujeto activo de conductas que vulneran derechos y libertades fundamentales de las personas". Beraz, ezker abertzaleak pausoa eman badu, estrategia militarra aplikatu eta zuzendu duenak, indarkeria erabili duenak, gizarteratze-bidea ere egin dezakeela pentsatzen dugu eta utzi egin behar zaiola, eta inork, gaur egun gutxiago, ezin izango diola ukatu legez jasotzen den ibilbide hau egiteko aukera erabiltzea. Eta puntu honetan bat egiten dut Alderdi Sozialistaren osoko zuzenketak esaten duenarekin eta Ares jaunak esan dituen horiekin. Biktimei erreparazioa, justizia, oroimena eta errespetua zor diegu, eta bestaldetik, edo batera, pertsona ororen giza eskubideen defentsa egin behar dugu. Eta mendekua ez da bidea. Edo, beste era batera esanda, justizia ez da mendekua, edo mendekua ez da justizia. España firmó y ratificó el 4 de octubre de 1979 el Convenio Europeo de Derechos Humanos, sometiéndose de este modo voluntariamente a las resoluciones del tribunal europeo en los términos que este establece. Es cierto que las sentencias no son obligatorias en su integridad, pero resulta contradictorio que un estado firme un convenio y no cumpla las resoluciones de este tribunal. La sentencia del tribunal europeo considera que el Estado ha violado el artículo 7 del convenio, que garantiza la irretroactividad de las leyes penales desfavorables, si bien la corte europea admite y reconoce que los tribunales nacionales están mejor situados para interpretar y aplicar el Derecho nacional. Recuerda que, con arreglo al artículo 7 del Convenio Europeo de Derechos Humanos, no es admisible que el Derecho penal pueda ser interpretado extensivamente en contra del acusado. Se puede firmar o rechazar un convenio internacional, pero, en todo caso, debe ser cumplido. Martxoaren 20an, Europako Auzitegiak Espainiako Estatuak jarritako helegiteari erantzun beharko dio. Estatuaren kontrako sententzia bada, Estatuak aukera bakarra izango du: betetzea. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_712
10
18
14.03.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Errealitatea setatsua da: historia historia da, eta ezin da faltsutu. Herri honetan izan dugun gatazkaren historiak funts politikoa du, eta konponbideak ere funts politikoa izango du, beraz. Preso politikoak daude; preso dauden politikariak daude, baita talde jakin bati sistematikoki ezartzen zaizkion salbuespeneko politikak ere; salbuespeneko politikak beti; politika astungarriak beti. Algunos aquí quisieran que las penas se cumplieran íntegramente, incluso más allá del plazo natural de vida. Badaude batzuk hemen nahiko luketenak zigorrak osorik betearaztea, baita bakoitzaren bizitzaren epe naturalaren gainetik ere. Hitz egiten da 100, 200, 300, 1.000 urteko kartzela-zigorraz, eta ematen du nahi dela osotasunean aplikatzea. Hau da talion legearen berrikuntza, hori da jarri nahi den listoia. Beste kasu batzuekin konparatzen da, esateko gutxi dela. Ebazpenak eman dira; gai honen gaineko ebazpena eman du Giza Eskubideen Europako Auzitegiak, eta beste erakunde batzuek ere bai. Kartzelan 20, 25 urte betetzea kontsideratzen da zati txikia, kontsideratzen da zigor txikia, kontsideratzen da pena laburra? Martin Scheinin-ek, terrorismoaren kontrako borrokaren giza eskubideen errelatore bereziak, argi ohartarazi zuen: Espainiako estatuak kate labainkor bati heldu dio terrorismoaren aurkako borrokan, eta, kate horren azken katebegi modura, zigorrak areagotzen ari da, eta maiz zigorrak betetzeko arauak aldatzen. Nazio Batuen errelatorearen interpretazio horrek erabaki-balioa du, Espainiako estatuak men egin behar baitio haren aginteari. Aipatu da Europako Auzitegiaren erabaki batzuk beste batzuk baino gustukoagoak ditugula. Honako honetan, Inés del Ríoren kasua dela-eta, Estrasburgok argi eta garbi esan du ezin direla atzeraeraginez eta zigortuaren kaltetan aplikatu arau-haustea egin ostean legedian egindako aldaketak. Adierazpen horiek izaera orokorra, aginduzkoa eta berehalakoa dute; gainera, adierazpen horiekin batera Inés del Río demandatzailea berehala aske jartzeko eta birgaitzeko agindua eman du. Aurpegiratu zaigu Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren erabaki batzuk beste batzuk baino gustukoagoak ditugula, baina, gustuko izan zein, bete egin behar ditugu ezinbestean. Jakizu, halaber, Llanos andrea, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak berriki emandako hiru epaitan adierazi duenez, torturakasuak ez direla ikertu: Beristain, San Argimiro, Martxelo Otamendi kasuei buruz ari naiz. Espainiako Gobernua prest dago epai horiek onartzeko eta Espainiaren kontrako hiru salaketa, hiru epai daudela aintzat hartzeko? Izan ere, inkomunikazio-atxiloketen aferan mugimenduren bat egitera eraman behar luke horrek. Antes de que esta doctrina fuera puesta en vigor, los presos políticos vascos contaban con diversas medidas para la atenuación de sus condenas –trabajos, estudios, etcétera–, a partir de las cuales podían aplicarse redenciones y beneficios penitenciarios. No ha sido EH Bildu quien las ha derogado; no hemos sido nosotros quienes hemos suprimido la posibilidad de obtener beneficios penitenciarios. Doktrina hau indarrean egon baino lehenago, euskal preso politikoek hainbat neurri zeuzkaten euren esku euren zigorrak arintzeko: lanak egin, ikasketak burutu… Horren bidez lortzen zituzten erredentzioak eta onura penitentziarioak aplikagarriak ziren. Ez da EH Bildu hori ezabatu duena, ez gara gu presoei zapuztu dieguna onurak eskuratzea. Maximalista omen gara, muturreko posizioak dauzkagu, baina eskubideak exijitu baino ez dugu egiten; euren artean, askatasunerako eskubidea onartzea. Gure balizko muturreko posizioak kolokan geratuko lirateke lege arruntaren aplikazioaren bitartez presoen bizi-baldintzak hobetuko balira, euren eskubideak onartuak izango balira. Azkenengo aipamen bat, Vaquero anderea. Zuk aipatutako legez besteko proposamen hartan ez genuen hasiera batetik babesa eman; izan ere, ETAren delituak argitzea eskatzen zuen, eta hori baloratzen genuen Espainiako Entzutegi Nazionalarentzako mandatu bat bezala, eta horregatik puntu horrekin ez geunden ados. Hirugarren bozketan, azkenean, erabaki genuen desenpate hori apurtzea, prentsan eta komunikabideen bitartez beste zentzu bat eman zitzaiolako legez besteko proposamen horri: presoen eskubideak aintzat hartzen zituela. Eta guk presoen eskubideak aintzat hartzea nahi izango dugu hemen hitza hartuko dugun bakoitzean. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_713
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Argi eta garbi hitz egin dezagun, eta direndirenean esan ditzagun gauzak: ETA defendatzeko eta ETAren ekintza kriminalak zuritzeko jaitsi da gaur EH Bilduko ordezkaria tribuna honetara. Horixe da gertakarien egia. Ez da, gainera, legegintzaldi honetan halakorik gertatzen den lehengo aldia; beraz, zer edo zer egin beharko da, legez kanporatzeko bete-beteko arrazoia baita hori. EH Bildu "preso politikoez" mintzo zaigu setati, nahiz eta "preso politikoak" terminoa erabilita aditzera ematen den ETAko preso horiek bidegabeki daudela kartzelan, errugabeak hiltzeagatik zigortuta egon arren. Izan ere, horixe eman nahi da aditzera "preso politikoei" buruz hitz eginda. Hau da, ETAren hilketak zuritzen saiatzen ari zarete berriro ere; funtsean, egunero-egunero egiten duzue, eta gaurkoan ere bai. Alabaina, ETAren ekintza kriminalak justifikatzeak alderdia legez kanporatzeko arrazoia izan behar luke, horixe baita gertakarien egia: "preso politikoez" hitz egitean aditzera ematen da ETAko preso horiek bidegabeki daudela kartzelan, errugabeak hiltzeagatik zigortuta dauden arren; horrenbestez, ETAren ekintza kriminalak zuritzen saiatzea da hori. Zuek, berriro diotsuet, ezin duzue giza eskubideei buruz hitz egin. Ez duzue giza eskubideei buruz hitz egiteko zilegitasunik. Hamarkadaz hamarkada eta urtez urte aritu zarete ETAren ekintza kriminalak zuritzen eta azaltzen –komatxoen artean diot–. Zuen zinismoak goia jotzen du halako adierazpenekin, eta gainerako alderdi politikoek ere halaxe adierazi behar lizuekete. Demokrata guztiok bat egin behar genuke puntu horretan, eskuin zein ezker, abertzale zein ez, foralista zein ez… demokratak baikara azken batean, eta demokrata guztiok elkarrekin bat egin behar genuke, zuei argi eta garbi esateko ETAren ekintza kriminalak justifikatzen saiatzen ari zaretela berriro eta ez duzuela inolako zilegitasunik giza eskubideei buruz hitz egiteko; izan ere, gaurdainokoan, 2013ko martxoaren 14an gaudela, ETAren ekintza kriminalak gaitzetsi gabe jarraitzen duzue; haren historia kriminala azaldu nahian jarraitzen duzue, eta ez diozue oraindik eskatu talde terrorista horri baldintzarik gabe eta betiko desagerraraz dadin. Horren aurrean, demokratok –berriro diot, ezker zein eskuin, abertzale zein ez– bat egin behar genuke erabat. Horrenbestez, gure osoko zuzenketaren alde bozkatuko dugu guk. Parot doktrinaren alde gaude gu, bidezkotzat eta beharrezkotzat jotzen baitugu; eta, noski, gure artean eserita ditugun ETAren ordezkari eta babesleen zinismo politikoaren kontra gaude guztiz. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_714
10
18
14.03.2013
ARES TABOADA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok. Parot doktrina giza eskubideen kontrakoa den edo ez Giza Eskubideen Estrasburgoko Auzitegiak erabakiko du, epai irmoa ematen duenean. Eta, Arzuaga jauna, ez zaitez tematu; ez duzu historia berridazterik lortuko. Hemen, batetik, hildakoak daude, eta, bestetik, hiltzaileak. Hemen ez dago preso politikorik; talde terrorista bateko kide izateagatik, hiltzeagatik eta ekintza terroristak egiteagatik zigortutako presoak daude. Horixe da errealitatea, eta ez duzu lortuko zure jarrerarekin errealitate hori zuritzerik. Barkamena eskatu beharko dute; indarkeriatik aldendu beharko dute, eta birgizarteratzeko bideari heldu, hala nahi badute, baina nork bere erantzukizunak onartu beharko ditu, eta zuek ere bai. Gatazka politiko ugari daude Euskadin, esparru juridiko-politikoaren auzia ere barne. Baina gainerako guztiok bide demokratikoetatik heltzen diegu auzi horiei, gure botoa emanez eta gure pentsamoldea erakundeetan defendatuz, horrexetarako eratu baititugu gure erakundeak. Zuek, ordea, orain arte, bortxaz ezarri nahi izan duzue zuen pentsamoldea, bestelako iritzia zutenak suntsituz eta zuen helburua lortzeko hilketak ere babestuz. Horratx ETAk defendatu duen gatazka politikoa. Eta zuk ez zenuke jarrera hori zuritzen jarraitu behar. Aitortu behar dizut eboluzionatu egin duzuela, baina izan zaitez ausarta eta aitor ezazu erratuta zeundetela eta zuen bide hori injustua zela erabat; izan ere, proiektu totalitario bat ezartzen saiatu zarete, txantajean eta indarkerian oinarrituta, bestelako iritzia zutenak suntsituz, hilketa bitartekotzat hartuta, sekula egon ez den arazo politiko bat konpontzeko aitzakian, hots, gatazka zegoelako aitzakian. Lehen ere esan dudan moduan, asaldura baino ez duzue eragin nahi; asaldura-kanpaina bat jarri nahi duzue abian, hartu behar diren erabakietan eragiteko asmoz, eta, batzuetan, zuen adierazpenak entzunda iraganeko kezkak datozkit atzera ere bueltan. Izan ere, hauxe entzun dugu berriki, Xabier Alegria izeneko preso baten ahotik: "Inork ez luke ulertuko Estrasburgok kontrako erabakia hartzerik; alabaina, erabakia kontrakoa balitz, oso erabaki arriskutsua litzateke". Ulertuko duzu, beraz, nondik nora sortzen zaizkidan kezkak. Edonola ere, berriro esango dizut: Espainiako eta nazioarteko auzitegien epaiak zeinahi direla ere –bide batez esanda, guk men egingo diegu, baina espero dugu zuek ere halaxe egitea–, presoen egoerarako irtenbideak presoen esku daude, eta zuen esku ere bai. Areago, egoera horren konponbidea zuen esku dago bereziki, laguntza eta adorea eman behar zenieketelako presoei irtenbide bideragarri eta errealistak hauta ditzaten, bide horiek hautatzeko oztopoak jartzen aritu beharrean, presoak indarkeriatik aldendu ahal izan daitezen behingoz, eta birgizarteratzeko bideei ekin diezaieten, berriro gure gizartearen kide izateko. Ez zeniekete presoei itxaropen faltsurik helarazi behar, irtenbideak orokorrak izango direla sinestarazita, askotan egiten duzuen bezala, ez baita halako irtenbiderik egongo; ondotxo dakizu hori zuk zeuk ere. Hortaz, presoak engainatzen ari zarete, konponbide orokorrak ezarriko direlako itxaropena elikatzen jarraitzen duzuen heinean. Zuen gain hartu behar zenukete presoek legezkotasunari heltzeko orduan duzuen erantzukizuna. zuek ere halaxe egin duzue-eta, bidenabar esanda. Izan ere, aitortu behar duzu kontraesan handi samarra dela zuek legezkotasunari men egitea politikagintzan jardun ahal izateko eta Legebiltzar honetan eseri ahal izateko eta, aldi berean, presoei aukera hori ukatzea eta laguntzarik ez ematea haiek ere legezkotasun horri berari heltzeko eta, hartara, gizarteratze-bideari ekiteko. Y acabo. Baina jakizu askoz zilegitasun handiagoa izango duzula giza eskubideak defendatzeko orduan eta giza eskubideei buruz hitz egiteko orduan, tribuna honetara igo eta talde terrorista horrek iraganean egindako hilketa guztiak, estortsio guztiak eta jarduera guztiak gaitzesteko ausardia duzun egunean. Egun horretatik aurrera, askoz zilegitasun handiagoa izango duzu auzi horiei guztiei buruz hitz egiteko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_715
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Entzundakoa entzunda, nire berbaldiari ekin aurretik, presidente andreari eskatu nahi diot EH Bilduko bozeramalea hertsa dezan "euskal preso politikoak" adierazpidea zuzentzeko, iraina baino ez baita demokraziarako. Estatu demokratikoa da Espainia, eta, beraz, ez dago arrazoi politikoengatik espetxeratutako presorik; delituak egiteagatik dago jendea preso. Horregatik, "preso politiko" terminoa erabiltzen den heinean, irain egiten ari zaio Espainiako estatu demokratikoari. Horrenbestez, presidente andreari eskatzen diot EH Bilduko ordezkaria hertsa dezan adierazpide hori zuzentzeko, ezin baita halakorik onartu demokrazian.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_716
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Berriz ere eskatuko dizut, arren… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_717
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ez, presidente andrea, uste dut hau oinarrizko abiapuntu bat dela… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_718
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… oinarrizko abiapuntu demokratikoa da; izan ere, ez badugu demokrazian terminologia zuzena erabiltzen –ez baitago preso politikorik–, orduan ezin da hitz egin… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_719
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, kontua da… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_720
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Kontua da nire ustez oinarrizko abiapuntu bat dela hau, presidente andrea. Uste dut oinarrizko abiapuntu bat dela; uste dut ezin dela terminologia hori erabili eta zuk, presidentea zaren aldetik, ezin duzula halakorik onartu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_721
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ez, kontua da, presidente andrea, uste dudala oinarrizko abiapuntu bat dela hau… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_722
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, uste dut… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_723
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… oso errekerimendu argia egin da, eta baietz edo ezetz baino ez duzu erantzun behar, alegia, eskatutakoa egiteko prest zauden edo ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_724
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Nire ustez, ganbera demokratiko batean ez litzateke onartu behar "preso politiko" direlakoez hitz egitea, eta Ganberako presidenteak ez luke onartu behar, noski, inork terminologia hori erabiltzea. Izan ere, demokrazian ez dago halakorik; Espainian ez dago preso politikorik. Ez da halakorik existitzen, eta termino hori erabilita, irain egiten zaie erakunde demokratiko guztiei. Legebiltzar hau erakunde demokratikoa da, eta, zuk, haren presidentea zaren aldetik, zuzenketa hori eskatu behar zenuke. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_725
10
18
14.03.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ikusitakoak ikusita, ez dut berbaldiarekin jarraituko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_726
10
18
14.03.2013
VAQUERO MONTERO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 197/2006 doktrinari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente andrea. Ez dakit, antzerki hau ikusi eta gero, esateko asko izango dugun. Uste dut, hitzak hitz, ezin garela bakoitza defentsa horretan sutsu… Eta gutxiago egin dugun eszenografia honetan, non Alderdi Popularreko buruak animatzen zuen hemen zegoen pertsona jarraitzera bere horretan. Nik Arzuaga jaunari gauza bat esan nahi diot, gure osoko zuzenketan inondik inora ez zela Auzitegi Gorena azaltzen. Eskusarik behar baldin bazen, zure eskusa edo azalpena nahiko pobrea iruditzen zait. Nik uste dut, eta iritziak iritzi, zuek presioa izan duzuela, zuen jendearena, zuen posizioa aldatzeko. Eta onartu behar duzuela ere guk giza eskubideak defendatzen ditugula, denonak, eta defentsa horretan ezin uko egin diezaiokegula presoen giza eskubideen defentsa horri. Eta horretan bat egon gaitezke, baina gustatuko litzaiguke zuen posiziotik beste gainontzekoen giza eskubideen defentsan ere aritzea. Eta, presoen eskubideen defentsari buruz ari naizenez –eta Ares jaunarekin bat egiten dut honetan–, baita ere uztea preso horiei beren bidea egiten, zuek egin duzuen bezala. Zuen estrategia politikoan legeztatzearen aukera erabili duzuen bezala, baita ere presoei berea egin dezaten uztea. Eta besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_727
10
18
14.03.2013
ROJO SOLANA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egia da askotan eztabaidatu dugula gai hau hainbat legegintzalditan, eta gaur nire taldearen izenean hitza hartu dut berriro aurkezteko sozialistok Garoñako Santa María zentral nuklearra behin betiko ixteko dugun jarrera politikoa. Uste genuen guztiok ados jartzen ari ginela gai honetan, baina atzo bertan berriro adierazi zuen Soria ministroak zentrala irekita izateko beharrezkoak diren izapideak egiten saiatzeko asmoa duela Alderdi Popularrak. Denok dakigun moduan, sare elektrikotik deskonektatu zen zentrala iazko abenduaren 16an, eta, hala, gelditze mailakatuari amaiera eman zion. Deskonexio haren bidez, amaiera eman zitzaion azken urteetan publikoki egindako eskaera-prozesu bati. Gizartearen gehiengo handi batek babesten zuen eta duen gizarte-eskaera da, eta erakunde guztiek egindako eskaera politikoa, alderdi politiko gehienen babesa izan ohi zuena. Ganbera honetan ia guztiok adierazi dugu zenbait aldiz zentralak jardunean jarraitzearen kontrako irizpidea. Duela zenbait aste, Endesak baieztatu zuen arrazoi ekonomiko hutsengatik jarraitzen duela zentrala ixteko asmoarekin, baina hala jarraitzen duela, eta hori da une honetan mahai gainean duguna, eta axola zaiguna. Hala ere, esan dudan moduan, informazio batzuek adierazten dute gobernu zentrala Endesarekin nahiz Iberdrolarekin negoziatzen ari dela zentrala gutxienez 2019ra arte irekita izateko; hain zuzen, Soria ministroak adierazi du Rajoyren Gobernuak zentrala 2013tik harago martxan izan nahia duela. Baina espero dezagun oraingo honetan behin betiko itxita ikusi ahal izango dugula. Joan den urtarrilaren 21ean, Arabako Biltzar Nagusietan, gai berari buruz Bildu foru-taldeak aurkeztutako mozio bat eztabaidatu zen, eta talde guztien babesa izan zuen, Alderdi Popularrarena izan ezik. Gai honi buruz argi geratu dena da alderdi politiko gehienek bat egin dutela erakundeetan, eta urte luzez eztabaidatu eta adostasun ugari lortu ondoren, badirudi jada iraungitze-data duela zentralak. Oraindik ere hor dago kezka, eraginpeko enpresengatik, eremuko ekonomia-jardueragatik, eta, batez ere, garai hauetan, eragindako langileek izango duten egoeragatik. Euskal sozialiston ustez, bestelakoa da abiapuntua kasu honetan. Gaur, aukera errealtzat jotzen dugu zentralaren itxiera; eta horregatik doa jatorrizko ekimena hark martxan jarraitzearen alde edo kontra agertzetik harago. Lehen puntuak eskatzen zuen berrets zitezela Ganbera honetan lortutako akordioak; bigarren puntuak, berriz eska zedila Industria Ministerioak eztabaidari berriro ez ekiteko; hirugarren puntuak, sar zitezela zentralaren eraginpeko euskal udalerriak, eta laugarren puntuak, igor zekiela ukitutako eragileei. Badakigu etorkizuneko belaunaldientzako energiaren eztabaidari ekin beharra dagoela. Eta pentsatzen dugu formula misto bat izango dela, hainbat iturri bateratuko dituena, betiere kutsatzaileak diren eta kanpo-mendekotasunak sortzen dituzten formulak pixkanaka ordeztuz gure ingurunean bertan aurkituko ditugun energia berriztagarri eta garbien bidez. Ganbera honetan izandako azken eztabaidetako batean, onartu genuen gutxitan izan dela zentral nuklearren produkzioari buruzko hainbeste informazio publiko. Erakundeek prestatutako dokumentu gehienak herritarren esku daude, eta horregatik dakigu zentralaren balio-bizitza luzatuz gero azpiegitura berrietan inbertitzea saihestuko litzatekeela, eta aitzakia ona da hori garai hauetan itxiera atzeratzeko. Zuzeneko 300 lanpostu mantenduko lirateke, eta zeharkako beste hainbeste, langabezia herritarren kezka handienetako bat den garaiotan. Eta Espainiako energia-produkzioaren % 1,5ek (hori zen zentralak sortzen zuena) gas kutsatzailerik sortu gabe jarraituko luke. Egia da, halaber, ekonomia- eta lan-aukerak ekarriko dituela azpiegitura berrietan inbertitzeak. Eta egia da Rajoy jaunaren Gobernuak energia berriztagarrietarako diru-laguntza guztiak kendu dituela, eta proiektu asko airean geratu direla, baita Euskal Autonomia Erkidegoan ere. Garoñako zentralaren itxierak gure herrialdearen energia-etorkizunari buruz hausnartzeko aukera bihurtu behar luke. Eta horrek alderdi politiko guztion kezka izan beharko lukeenez, nire mintzaldia amaitzeko, poza adierazi nahi dut EH Bildu taldearekin lortutako akordioagatik eta itxuraz Euzko Alderdi Jeltzaleak sinatu dugun erdibideko zuzenketari emango dion babesagatik. Uste dugu zuzenketa horren bidez taldeek aurkeztutako zatikako zuzenketetako ekarpenak jaso ditugula. Eta, besterik gabe, gainerako taldeen hitzen zain geratuko naiz, akordioa zabaldu dezakegun ikusteko. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_728
10
18
14.03.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, y buenos días. Euskal Herria Bilduk Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteko eskatzeko aurkeztu duen osoko zuzenketak bost puntu ditu, eta hala jasotzen dira erdibideko zuzenketaren laugarren puntuan. Puntu horiek ia osorik jaso ziren Arabako Biltzar Nagusietan urtarrilaren 21ean onartu zen 3/2013 Mozioan. Bilduk aurkeztu zuen, eta Euzko Alderdi Jeltzalearen, Euskadiko Alderdi Sozialistaren eta MistoaEzker Batua taldearen ordezkarien babesa izan zuen. Kontra bozkatu zuen talde bakarra, ohikoa den moduan, Alderdi Popularra izan zen. La propuesta de Euskal Herria Bildu se explica en pocas palabras: el cese inmediato de la actividad de la central y la realización lo más urgente posible de los trámites y del procedimiento para desmantelar Garoña. Ese es nuestro objetivo principal, pero también tratamos otros temas importantes en los siguientes puntos. Por una parte, solicitamos que el proceso de desmantelamiento se realice con todas las garantías, y con total transparencia. Por eso solicitamos –y ahora recordaré lo presentado en las Juntas Generales de Alava– que se cree una comisión interinstitucional. Comisión que tendría unas funciones concretas: el estrecho seguimiento de todo el proceso de desmantelamiento; la recogida de información; la respuesta a los problemas de seguridad, y la coordinación de la colaboración de las instituciones participantes en esa actividad. Euskal Herria Bilduren ustez, zer erakundek osatu behar dute batzorde hori? Lekuz kanpo dagoenik ez; izan ere, gure proposamena da batzordeko kideak izatea Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia eta Arabako Biltzar Nagusiak, eta Arabako lurralde historikoko tokiko erakundeak, bereziki Garoñatik hurbilen dauden kontzejuak, udalerriak eta koadrilak. Horretaz gain, batzorde hori mistoa izatea proposatzen dugu, erakundez kanpoko parte-hartzeari bide ematea; alegia, eragile sozialek, ingurumenelkarteek, sindikatuek eta eragile ekonomikoek ere parte hartzeko aukera izatea. Garoñako zentrala ez denez kasu bakan bat, baizik eta munduan dauden eta izan diren beste zentral batzuen antzeko eredukoa, garrantzitsua iruditzen zaigu segurtasun nuklearrarekin zerikusia duten nazioarteko erakundeen eta antzeko esperientziak bizi izan dituztenen esperientzia izatea, zentralaren itxierari dagokionez ez ezik, baita ekonomia berpizteko prozesuei dagokienez ere. Hori dela eta, garrantzitsua iruditzen zaigu batzorde horretan parte hartzea CSNk eta gai honek eragiten dien Espainiako administrazioek. Ez da Ganbera honetan eta beste zenbaitetan behin eta berriz errepikatu diren eztabaidekin jarraitzeko unea. Gogora ekarri nahi dugu eztabaida hau izan zela 2006ko ekainaren 2an Ganbera honetan bertan, eta zentrala ixteko eskatu zuela Ganberak. 2008ko azaroaren 24an, erabaki bera hartu zen Arabako Biltzar Nagusietan, eta berriro ere erabaki bera Ganbera honetan 2009ko ekainaren 12an. Espero dugu hau azken eztabaida izatea, eta berriro ere Garoñaren gaiari heldu beharrik ez izatea. Eztabaida hau itxieratik harago doa Euskal Herria Bilduren iritziz, eta irtenbideetara eta eraispenaren gakoetara ere bideratu behar da. Baina, horretaz gain, uste dugu eztabaida politiko bat behar dugula energia-ereduari buruz eta ustezko garapenaren ereduari buruz. Gizarteari lapurtu egiten zaio eztabaida hori, noren mesederako?, bada, beti energiaren ustiaketa, banaketa eta kontsumoarekin negozioa egin nahi duenaren mesederako. Euskal Herria Bilduk aurtengo uztailaren 6aren hurrengo egunerako ibilbide-orri bat aurkeztu du gaur. Ez dugu aurreikusten hamarkadaz hamarkada gizarte baten borrokaz lortutako garaipenak lehengoratzerik dagoenik. Ez dugu negoziaziorik onartzen Nuclenor enpresak ordezkatzen duen lobbyarekin; hau da, ez dugu negoziaziorik onartuko Endesa eta Iberdrolarekin. Eta hemen zaudeten gainerako taldeak gauza bera egitera gonbidatzen zaituztegu. Por lo tanto, creemos que el problema de Garoña tiene dos ámbitos. Por una parte, el ámbito político, y por otra, el problema de la seguridad. En cuanto al ámbito político, se podría decir que la lucha política tiene relación con el modelo energético, y, en nuestra opinión, debería tener en cuenta los siguientes criterios: la sostenibilidad y la necesidad actual y del futuro. Por eso estamos hablando de los retos que este pueblo tendrá en el futuro, y uno de esos retos será el del ámbito energético, que tendrá los aspectos de la producción y el consumo. El objetivo debería ser el consumo responsable y el mayor aprovechamiento energético posible. Por otra parte, el ámbito político también tiene sus apartados, que están ya expuestos en esta Cámara. Justamente hoy tenemos encima de la mesa apostar o no por los combustibles fósiles; ese tema también es importante en este debate. Gaur hemen dugun eztabaida hau sozialki eta ideologikoki irabazia du energia nuklearren kontrako sektoreak. Espero dezagun beste batzuek, frackingarenak adibidez, ez hamarkadatako eztabaidarik behar izatea irabazteko, eta berriro egin behar ez izatea, Ganbera honek epe laburrean teknika hori debekatu duelako; baina, gertatu dena ikusita, beldur gara ez dela hala izango. Alde horretatik, giltzarria izango da Eusko Jaurlaritzak aurkeztu behar digun aurrekontuaren banakapena, energia-politikari buruz zer borondate duen jakiteko, ez baita errealismo politikoaren kontu bat, baizik eta, Euskal Herria Bilduren iritziz, etorkizuneko gai bat, eztabaida bidez bideratu beharrekoa, eta horretarako inbertsio bat egin beharko da politika jasangarri eta berriztagarrietan. Bestalde, segurtasunari dagokionez, esan behar dugu, Greenpeaceko Raquel Montónek salatu zuen moduan, Garoñako zentral nuklearra itxita dagoela fisikoki, baina irekita juridikoki, eta ez dituela segurtasun-baldintzak betetzen, erakunde publikoak ez baitira dagozkien betebeharrak betetzen ari. Industria Ministerioak badu ahalmena erabaki lotesleak hartzeko, segurtasunik ez dagoen kasuetan –kasu honetan, adibidez–, eta CSNk itxiera izapidetu behar du jabeek hala eskatzen badute. Eta, a zer kasualitatea! Bi baldintzak betetzen dira, baina ez dago borondate politikorik behin betiko ixteko! Argi dago Espainiako Gobernuak berriro negoziatu nahi duela lobby nuklear eta energetikoarekin, zeina bere barruan ere ordezkatua baitu. Hala, atzo bertan jakin genuen Espainiako Industria ministroa keinuka ari zitzaiola Nuclenorri, Garoñaren baliobizitza berriro luzatzeko. Beste datu kezkagarri bat da Nuclenorrek Garoñan seiehun metro koadro inguruko behin-behineko biltegi nuklear bat egiteko asmoa duela, bost edukiontzi aire zabalean jarrita. Proiektu horrek ez du ingurumen-eraginaren azterketarik oraindik. Eta ez da segurtasun-proiekturik aurkeztu biltegi hori mantentzeko; ez da adierazi, halaber, zenbat denboran izango den behin-behineko biltegi hori, eta ikusiko dugu azkenean behin-behinekoa izango den ala ez. Beldur gara hori laster Ganbera honetan eztabaidatu beharreko gaia izango dela. Beste behin ere ikusten da Espainiako Gobernuak ez duela konpromisorik auzi hau amaitzeko. Euskal Herria Bilduk eredu kontsumista neoliberaletik emantzipatzearen alde egiten du, eta, logika horri jarraikiz, kapitalismoak ad infinitum ezarritako garapen-logikatik kanpo dagoen energia-ereduaren alde. Horretarako, ezinbestekoa da energia baliabide estrategikotzat, ondasun komuntzat kudeatuko duen gobernu publiko bat, ez baita utzi behar, inola ere, beren etekin ekonomikoa areagotzeari soilik begiratzen dioten interes pribatuen eskuetan. Egitura-krisia bizi dugun garai honetan, eta ingurumenarekiko errespetutik larriki desbideratzen ari garenean, premia-premiazkoa da plangintza publikoak beste energia-eredu baterako trantsizioari ekitea: karbonorik gabeko energia-eredua, deszentralizatua, banatua, energiaren demokratizaziorantz eta produkzio eta banaketarantz joko duena eta pixkanaka banatuz joango dena garapen ekonomikoa eta energiakontsumoa. Ezinbestean botere publikoak buru izango dituen energia-politika, interes pribatuen gehiegikeriei bidea ixteko, eta, batez ere, gaur hemen izaten ari garenaren moduko eztabaidak zentral nuklear bat ixtearen arlo teknikora eta segurtasunera bideratu daitezen. Eta errepikatu egingo dut, argi geratu ez bada: Euskal Herria Bildutik argi uzten dugu energiasektoreak botere publikoen eskuetan egon behar duela. El País Vasco necesita un debate sobre el modelo energético y un modelo energético nuevo. Y tiene que ser inmediatamente. Hori dela eta, gainerako taldeak erdibideko zuzenketara batzeko eta haren aldeko botoa emateko eskatzen dugu. Eta, horregatik guztiagatik, Garoña itxi eta eraisteko berehala. Y no queremos fracking, ni aquí ni en ningún lugar. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_729
10
18
14.03.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. Eta laburlabur, eztabaida hau askotan izan baitugu Ganbera honetan. Nik ez dakit Garoñako Santa María zentral nuklearra zaharkituta dagoen. Segurtasun Nuklearra- ren Batzordearen txostenek ez diote hori, baina nik, neure kabuz, ez dakit. Neure kabuz dakidana da eztabaida hau zaharkituta eta iraungita dagoela, Rojo andrea. Erabat. Legez besteko zazpi proposamen aurkeztu ziren aurreko legegintzaldian Osoko Bilkuran, Batzordean, eta Legebiltzarrak ere eman du gai horri buruzko iritzia, denbora luzean zehar, askotan. Behin eta berriz egin zion eskaera Espainiako Gobernuari, eta badirudi ezetz esan zuela Espainiako Gobernuak, Zapateroren Gobernuak bost urtez luzatu baitzuen zentral nuklearraren bizitza. Badirudi orain ez dela Espainiako Gobernua izan, baizik eta enpresa bera, Nuclenor, arrazoi ekonomikoengatik, enpresa-arrazoiengatik, zentralaren jarduerarekin amaitzea erabaki duena. Hau desilusioa, Nuclenor izan da! Eta, begira, hori horrela bada, Gobernuan Alderdi Popularra dagoela itxiko da. Alegia, hori dela ziur asko gertatuko dena. Hor daude aktak, legebiltzarkideok, ez ditugu argudioak berriro errepikatuko. Egoera bestelakoa da: gaur itxiera aurreikusten da; zentralean enpresaaurreikuspen horrekin lanean ari dira, eta langileek gustuko ez duten arren, hala da. Enpresa behin betiko ixteko prestatzen ari dira. Energia ekoizteko jarduera abenduaren amaieran eten zuten, eta zentral nuklearra behin betiko ixteko asmoz ari dira lanean. Zentral nuklearrak berak baieztatu du bilerak egin dituztela Nuclenorrek azpikontratatutako enpresen ordezkariekin, egoeraren berri izan dezaten eta eraistearen lehen fasean laguntzeko presta daitezen. Hori da aurrean dugun egoera, hori da egoera. Eta, egoera horren aurrean, berriro ere eztabaida antzua, eztabaida errepikakorra, baita Nuclenorrek itxi egingo duela dioenean ere. Rojo andrea, itxaron ezazue. Agian erabakiren bat hartuko du Gobernuak, Nuclenorrek gaur egun aurreikusia duenaz bestelako erabakiren bat hartuko du, eta orduan aurkeztu ekimen bat. Baina, gaur egun, ixteko eta eraisteko lanetan ari dira, eta zuek badakizue hori. Guk bai aurkeztu dugula zuzenketa bat, esanez zentralaren itxiera aurreikusiaren aurrean egitea dagokiguna dela ukitutako eremuak, zentralaren eraginpekoak izango duen beheraldia arintzearen alde lan egitea: beheraldi ekonomikoa, eta, ziur asko, baita soziala ere. Horregatik aurkeztu nahi genuen guk osoko zuzenketa bat, Espainiako Gobernuari eskatzeko, eta baita Eusko Jaurlaritzari ere, zentralaren eragineremuan dauden euskal udalerriei laguntza ekonomikoa emateko neurriak aurreikusteko. Hori izan da gure zuzenketa. Guk aurkezten genuen osoko zuzenketa erdibideko zuzenketan jasota dago. Bereizita bozkatzeko eskatuko dugu guk, eta gainerako puntuak ez ditugu bozkatuko, Rojo andrea. Lehenengo hori egingo dugu gure jarrerarekin, gure planteamenduekin, hemen hartu diren erabakiekin eta horiekiko dugun jarrerekin koherenteak izateko. Bigarrena, berriz, ez diogulako eskatuko Espainiako Gobernuari sinatu ez duen zerbait bertan behera uzteko. Espainiako Gobernuak hartu behar dituen erabakiak hartuko ditu; hala, erabakiak hartzen dituen unean, egoki irizten dion zuetakoren batek, edo legebiltzar-talderen batek, eztabaidatu egin ahal izango ditu erabaki horiek. Baina iruditzen zait asmoa kentzea ez dela, hain zuzen, demokratikoena, gure ikuspegitik. Ikusiko da zer erabaki hartzen dituen gobernu demokratiko batek, eta horren arabera jokatu ahal izango da. Eta 4. puntuan, zentrala eraisteko segimendua egingo duen Euskadiko batzorde bat sortzeari dagokionez, iruditzen zait ez duela zentzurik, jardueraprotokolo bat dagoelako gai horretarako, hain zuzen Segurtasun Nuklearraren Batzordeak bikain antolatua. Horrenbestez, horiek horrela, presidente andrea, erdibideko zuzenketaren 3. puntua bereizita bozkatzeko eskatuko dugu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_730
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Oso labur, gure aldeko botoa izan ez zuen erabakirik ez dugula berretsiko esateko. Eta, beraz, bistakoa da ez dugula alde bozkatuko, ez jatorrizko proposamenaren alde –desagertu egin da–, ez erdibideko zuzenketaren alde; are gutxiago, iraganeko osoko bilkuretako erabaki horiei dagozkien puntuetan. Oso errespetagarria iruditzen zaigu guri, nekagarria ere baden arren, Espainiako Gobernuari Garoñako zentral nuklearra ixteko eskatzen dionik izatea, edo berriro eskatzea eskaera atzera botatzeko eta behar beste aldiz eskatzea Espainiako Gobernuari berehala ixteko. Baina esan dut guk ez dugula ixteko eskatuko, eta ez dugula berretsiko iraganean bozkatu ez genuenik. Bestela, zentrala itxi ondoren haren eragineremuan dauden Euskadiko udalerriek jaso ditzaketen neurrien aldekoak gara noski, ixten denean. Zentrala eraitsi ondoren eraisketa-prozesuaren segimendua egitearen alde egon gintezke, beharrezkoa den informazio guztia jasotzeko eta eraginpeko herritarrei ahalik eta modu egokienean erantzuteko. Horregatik aurkeztu dugu zuzenketa, eta horregatik proposatzen dugu Espainiako Gobernuari eskatzea segurtasun-neurriei eusteko, eta, beraz, beharrezkoak diren inbertsioak egiteko Garoñako Santa María zentral nuklearrak martxan jarraitu dezan; hau da, ez dugu eskatzen zentralak martxan jarraitzea, baizik eta, martxan jarraituz gero, Espainiako Gobernuak segurtasun-baldintzak eta beharrezkoak diren inbertsioak mantentzea. Ez duguna egingo da, halaber, ixteko eskatzea teknikariek uste badute martxan jarraitu dezakeela. Horregatik aurkeztu dugu osoko zuzenketa. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_731
10
18
14.03.2013
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta. Buenos días a todos. Gaur Garoñaren egoerari buruz aurkeztu zaigun proposamenaren bidez, eskatzen zaigu Legebiltzar honetan 2009 eta 2012an lortutako akordioak berrestea. Eta serioak eta koherenteak garenez, aurreko kasuetan horri buruz hartutako jarrerari eutsiko dio gure taldeak: bistakoa denez, Garoñako zentral nuklearra ixteko ekimen hau babestearen aldekoari. Ez dugu zuzenketarik aurkeztu, proposamenak badituelako zenbait elementu Ganbera honetako talde gehienek jada adostuak; haietariko batzuk, gainera, Euzko Abertzaleak taldeak proposatuak. Eta gaur ere zentrala ixteko proposamena babesten jarraituko dugu, arrazoi hauengatik. Hasteko, koherente izateko beste kasu batzuetan zentral nuklear honen antzinatasunaren eta segurtasunaren arrazoiei buruz adierazi zenarekin. Bigarrenik, instalazioaren egoera objektiboan ez delako izan irizpidea aldatzea gomendatzen duen aldaketarik. Berrikuntza bakarra da instalazioaren jabe den eta instalazioa sustatzen duen Nuclenorren administrazio-kontseiluak zentral nuklearraren jarduerari amaiera emateko erabakia hartu zuela 2012ko abenduaren 28an. Hasiera batean, Energia-jasangarritasunerako zerga-neurriei buruzko Legean jaso eta urtarrilaren 1ean indarrean jarri zen zerga nuklear deritzonak enpresaren ekonomian zuen eraginagatik nahiz zerga horrek Nuclenorren ustiaketa-kontuan zuen eraginagatik (zerga hori aplikatzean negatibo bihur zitekeen) hartu zuen erabakia. Guk bi punturi helduko diegu eztabaida honetan, eta puntu horiek dira, bistan denez, Garoñako zentralaren antzinatasuna eta segurtasuna. Eta eztabaida honetan gehiengoak itxieraren aldeko botoa emango duela dirudienez, itxuraz itxiera hori babestuko ez duten legebiltzarkideei hitz egingo diet bereziki. Barrio jaunak zioen bera ez dela segurtasunaren edo antzinatasunaren jakitun. Eta antzinatasunari dagokionez dakiguna da 1966an hasi zirela eraikitzen, eta, horrenbestez, kenketa eginda, 47 urte ditu, eta oso zaila da teknologia batek 47 urte irautea inolako berrikuntzarik gabe. Gogora ekarri nahi dut 1966an, Garoña eraikitzen hasi zirenean, beste giltzarri bat izan zela: Seat 850 modeloa egiten hasi zen, eta gogoan izango duzue zuek auto hura. Hiru metro eta erdi luze zen auto hura, eta 37 zaldi zituen. 125 kilometro orduko abiadura hartzen zuen gehienez, eta bi ate baizik ez zituzten lehen modeloek. Aurka bozkatuko duten legebiltzarkideei galdetuko nieke ea ausartuko liratekeen 850 batera igo eta bidaia bat egiten. Pentsatzen dut zer erantzungo luketen. Pentsatzen dut ezetz erantzungo luketela, bidaia motela, deserosoa eta segurtasunik gabea izango litzatekeelako. Orduan, hiruko erregela sinple bat da galdera. 850 modeloa automobilgintzaren zientziarekiko nolakoa, halakoa da Garoña teknologia nuklearrarekiko: erabat zaharkitua, iraungia, garaiz kanpokoa, zaharra. Eta, horrenbestez, uste dut gaur egun inor ez bada fidatzen 850 batean bidaiatzearekin, ez genukeela fidatu beharko 1966ko teknologiarekin. Garoña 1971n inauguratu zen, baina 1966an hasi ziren lehen lanak egiten. Horretaz gain, esan nahi dudana da gaurko eztabaida ez dela politika nuklearrari buruzkoa. Iruditzen zait zehaztu behar dela Garoña ixteari buruz ari garela. Garoñaren inguruko ibarretan boto kontserbadorea ematen duen jende asko ezagutzen dut, energia nuklearraren eta Garoña ixtearen aldekoa dena. Iruditzen zait Garoñak jendea ados jartzea lortu duela, energia nuklearren aldekoa nahiz kontrakoa dena Garoña ixtearekin ados jartzea. Berriro diot badela jende kontserbadorea hau dioena: "energia nuklearraren aldekoa naiz ni, baina baita Garoña ixtearen aldekoa ere". Bistan denez, lehenago aipatu dugun arrazoiagatik: antzinatasunagatik eta segurtasunik ezagatik; segurtasunik eza instalazioen antzinatasunaren zuzeneko ondorioa da. Bada beste datu garrantzitsu bat ere. Uste dut ezin garela ez katastrofistak ez apokaliptikoak izan kasu honetan, baina Txernobyl eta Fukushimako irudi gordinak gogoan izanik, apokalipsia Txernobyl eta Fukushiman izan zen. Garoñaz esan dezakeguna beldur pixka bat sartzeko modukoa izan daiteke, baina beldur hori ikusi dugu jada beste eremu batzuetan. Horrenbestez, kontuan izanda Eusko Legebiltzarrean eserita gaudela, Garoñatik 44 kilometro eta 385 metrora gaude lerro zuzenean. Eta kontuan izan behar da, halaber, eremu horretako haizeen batezbestekoa, Garoña eta Gasteiz arteko Ebro bailararen goialdekoa, orduko 32 kilometro ingurukoa dela. Hemen letretako jende asko egongo gara, baina oso sinplea da: distantzia 44 kilometrokoa bada, eta haizea orduko 32 kilometroko abiaduran badabil, eta, egun horretan, zoritxarrez, hego hegomendebaldeko haizea bada (bistan denez, Bizkaia eta Gasteizerantz bultzatuko du hodei toxikoa edo erradiazioarena), bada, ordu bat eta hamar minutuan edo ordu eta laurdenean Gasteizen egongo litzateke hodei toxiko hori. Eta ezinezkoa da, guztiok dakigunez, 200.000 biztanleko hiri bat bi ordu baino gutxiagoan hustu edo ebakuatzea, eta Gasteiza iritsi aurretik, Arabako Añana koadrilako 8.000 biztanleren gainean izango litzateke jada hodei toxikoa, baita Burgosko Miranda de Ebroko 38.000 biztanleen gainean ere. Berriro diot: ez da apokalipsia, ez da izan daitekeen larrialdi-egoera baten berri ematea. Baina zentral nuklearra 47 urtez erabili ondoren, eta, bestela ezin zitekeenez, adabakiak jarri zaizkionez, uste dut, Fukushima eta Txernobylgo irudiak gogoan izanik, bidezkoa dela hau esatea: biztanle-nukleo handia dago gertuko hiri batean, haizeak gogor jotzen du –nik nahiago dut ez irudikatu, baina irudimena librea da–, eta baliteke ordu eta laurden batean 200.000 bizilagun baino gehiago dituen hiri bat hustu behar izatea. Ezinezkoa izango litzateke. Horrenbestez, berriro gogorarazi nahi diet itxura batean Garoña ixtearen aurka bozkatuko duten legebiltzarkideei ez garela energia nuklearraren aurka egoteaz hitz egiten ari; hori beste eztabaida bat da. Batzuek Garoña ixtearen alde bozkatu nahi dugu, horretaz gain, energia nuklearraren aurka gaudelako. Baina bada energia nuklearraren aldekoa izan eta ulertzen ez duenik nolatan egon daitekeen martxan hain zaharra, iraungia eta zaharkitua den Garoñako teknologia, duela 47 urtekoa. Eta, azkenik, Bilduren eta PSOEren erdibideko zuzenketaren alde bozkatuko dugula esan aurretik, belarritik tira egin nahi diegu, maitasun eta zintzotasunez, sozialistei, hau baitiote hirugarren puntuan, ados gauden puntuan: "Eusko Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen die ezen Garoñako Santa María zentral nuklearraren eragineremuan kokaturiko udalerri euskaldunak sartu daitezela aurreikusitako itxieraren ondoren hartzen diren neurrien onuradunen artean". PSOEren jatorrizko zuzenketan Espainiako Gobernuari eskatzeaz soilik hitz egiten zen, eta ez Eusko Jaurlaritzari eskatzeaz. Eta belarritik tira egin nahi diegu maitasunez gogorarazteko 2009an, Madrilgo Gobernua sozialista zela, Madrilgo Gobernu sozialistak marraztu zuela argi Burgosko udalerrien eta Arabakoen arteko marra. Ados gaude eskaera hori txertatzearekin, baina pozik hartuko genukeen 2009an txertatu izan balute, Madrilgo Gobernuan zeudenean. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_732
10
18
14.03.2013
ROJO SOLANA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur. Barrio jaunari eta une honetan hemen ez dagoen Maneiro jaunari esateko eztabaida antzu eta errepikakorra izateko, denbora eskaini diogula eztabaidari, zeren eta, azkenean, laburren aritu dena ni izan bainaiz, eta proposamena egin duen taldekoa naiz. Eta ez da eztabaida zaharra, hori buruz aritu baitzen atzo bertan ministro jauna. Eta jaitsi naiz, batez ere esateko oso ongi dagoela hemen puntuak hartzea gogokoak ditugun eztabaidetan, komeni zaigunean. Izan ere, Barrio jauna, Talde Popularrak eztabaida errepikakorrei buruz hitz egitea… Nahi baduzu, bilkuraz bilkura aurkeztu duzuen proposamen bakoitzaren zerrenda aterako dizugu. Ez dut izendatu ere egin nahi, ez baitzara zu, hain zuzen, eztabaida errepikakor gehien ekartzen dituen legebiltzarkidea. Eta ez ditut beste batzuk izendatu nahi, kontua ez baita iraintzea; Garoñako gaia lantzera etorri gara. Baina gauza bat esango dizuet. Eskerrak Zapatero jauna baden! Bestela, asmatu egin beharko litzateke, eztabaidaz eztabaida, puntu eta puntu artean, ahotara ekartzen baituzue. Eta, egiaz, Zapatero jaunak jarri zuen Espainiako Gobernuaren agenda politikoan Garoñako Santa María zentral nuklearraren itxiera. Eta zuek izan zineten, beste behin ere, behaztopa-harriak jarri zituztenak. Martxoaren 14 batean, gaur bezalako egun batean, lehen hauteskunde orokorrak irabazi zituen Zapatero jaunak. Eta, eskerrak; bestela hura asmatze- ko zerbait egin behar izango baitzenuten; izan ere, nor egingo zenuten herri honi gertatzen zaizkion gauza txar guztien errudun? Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_733
10
18
14.03.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eserlekutik bertatik, zure baimenarekin. Labur-labur. Rojo andreari esango diot... Ez dakit amorrazioa eragiten dizun esateak, baina Zapatero jauna energia nuklearraren aldekoa izan zen. Zapaterok Garoñako Santa María zentral nuklearra ixteko aukera izan zuen, eta Zapaterok Garoñako zentral nuklearraren balio-bizitza luzatu egin zuen. Beraz, horri dagokionez, ez naiz egia besterik esaten ari. Ixteko aukera izan zuen, eta ez zuen itxi nahi izan, balio-bizitza luzatu nahi izan baitzuen. Gainera, jakitun zen eztabaidak irekita jarraituko zuela. Dena den, Ramírez jaunak ere hunkitu nau 850 autoaren kontu horrekin. Nire aitak 850 bat zuen. Bost lagun joaten ginen oporretan autoan, eta, egia esan, maitasunez gogoratzen dut. Baina Garoñako Santa María zentral nuklearrari eta martxan daraman denborari dagokionez, kontuak bestelakoak dira. Gure taldeak hitz egin duenean, Ganbera honek hartutako akordioetan, ebazpenetan eta Segurtasun Nuklearraren Batzordearen txostenetan oinarritu gara beti. Eta hori ez da Euzko Abertzaleak taldeak Eusko Legebiltzarrean duen iritzia, edo Talde Sozialistak edo Talde Popularrak dutena; txosten serioak dira horiek, zorrotzak, eta ziotena ziotela, horretan oinarritu ginen. Hori da kontua. Eta errepikatu ere egin behar dut. Kontraesan handia dago Euzko Alderdi Jeltzalean: EAJ politiko edo parlamentarioa dago batetik, eta, gero, EAJ ekonomikoa. Izan ere, orain, berriro ere, zentral nuklearraren arriskuez, Añanako 8.000 biztanleez, Mirandako biztanleez hitz egin digu, baina ez zarete horretaz kezkatu Iberdrolaren % 5 duen BBKren administraziokontseiluan. Inoiz ez duzue hori esan han. Inoiz ez duzue Garoñako Santa María zentral nuklearra ixteko eskatu administrazio-kontseiluan Euzko Alderdi Jeltzaleko kide eta ordezkariek. Beraz, hori da kontraesan handia. Dena den, presidente andrea, hirugarren puntuaren aldeko botoa emango dugu, gure osoko zuzenketan aurkeztutakoarekin bat baitator. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_734
10
18
14.03.2013
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Santa María de Garoñako zentral nuklearra behin betiko ixteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eserlekutik bertatik, presidente andrea. Barrio jaunak zioen eztabaida errepikakorra eta antzua dela. Nik uste dut ezer ez dela antzu eta errepikakorra helburua lortzen ez den bitartean. Barrio jaunak esan du, halaber, dirudienez PPren Gobernua izango dela Garoña itxiko duena. Gertatzen dena da batzuek zalantzan jartzen dugula aurreikuspen hori, eta oraindik ere ez dugula argi, batez ere atzo Industria ministroak egindako adierazpenengatik. Horrenbestez, Garoña ixtean amaituko da eztabaida antzu eta errepikakorra, baina oraindik lortu ez denez, eta oraindik ere uste dugunez "mugimendu arraroren" bat izan daitekeela, beste ustiatze-baimen bat edo, horregatik iruditzen zait egokia, eztabaida Eusko Legebiltzarrean aurkezten den bosgarren edo seigarren aldia izanik ere, bozkatu behar izatea, behin betiko ixtea lortzeko. Izan ere, berriro diot, Barrio jauna, jende batek ez dugu konfiantzarik ixteko aurreikuspen horretan. Ea hala den aurtengo uztailaren 6an; baina zalantza handiak daude hori betetzeari dagokionez. Horrenbestez, antzua eta errepikakorra izanik ere, uste dut oso ongi dagoela berriro bozkatzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_735
10
18
14.03.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Jaun-andreok, joan den martxoaren 1ean interpelazioa egin zitzaion lehendakariari, eta horrek eman dio bide sortu berri den Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari. Gure taldea oso kritikoa da eta izan da, ez hainbeste Jaurlaritzaren barruan egitura hori sortzearekin, baizik eta planteatu diren helburuekin eta lanildoarekin, eta halaxe jakinarazi genion lehendakariari interpelazio hartan. Izan ere, idazkaritza horren ahaleginak ez daude bideratuta terrorismoa gaitzestera eta Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea betetzera eta garatzera, baizik eta ETAk gehiago ez hiltzeko erabakiari probetxua ateratzeko etengabe egiten dituen ahalegin tematiei laguntzera. Egunero ikusten ditugun jarrerek eta entzuten ditugun hitzek –gaur ere berriro ikusi dugu–, alderdi baten estatutuez harago, erakusten digute ez dela konbikzioz izan, baizik eta beharragatik. Hain zuzen, uste dugu egoera berri honetan ezin direla apaldu azken urteotan Legebiltzar honetan hainbat akordio bildu dituzten eskakizunak. Eskakizun horietatik garrantzitsuena, gure ustez, Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea da, eta hura aplikatzeko eta garatzeko eskatzen du, hain justu, gure mozioak. Halakorik ez da aipatu ere egiten, jaunandreok, idazkaritza horretako ordezkariak azken egun hauetan egiten ari diren adierazpenetan, eta horrek gure beldurrak berretsi egiten ditu. Egin diren adierazpen bakarrak ETAko presoentzako espetxe-onurak eskatzeari buruzkoak izan dira, euskal gizarteak pertsona horiekiko enpatia izan dezan, gaixo daudela edo odolik gabeko delitu politikoengatik espetxeratuta daudela esanez. Azken urteetan terrorismoa gaitzestean emandako aurrerapauso guztiekiko atzerapauso bat da jarrera hori. Hori, jaun-andreok, larria iruditzen zaigu, are gehiago ez bada alderdi politiko baten ikuspegia bakarrik, baita biktimena ere, zeinak beldur baitira jarrerak aldatu egin direlako eta egindako mina ahazteko saiakera batean bukatu dezaketelako. Oso tresna garrantzitsuak –besteak beste, aipatu dudan Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea– onartzeko aukera eman ziguten akordioei esker jada gaindituta genituen garaietara eramaten gaitu akats honek. Merezi du lege hori berriro irakurtzea, terrorismoaren gaitzespenean eta euskal gizartean bake, askatasun eta bizikidetzan aurrera egin nahi badugu ez dagoela ezer berrasmatu beharrik ulertzeko. Lege horren hainbat artikulutan jasota daude justizia, duintasuna, ordaina, biktimen parte-hartzea, egia, memoria… Arreta berezia jarri nahi nuke 9. artikuluan, bakea, askatasuna eta bizikidetza euskal gizartearen eskubide gisa aipatzen dituen horretan, agian lagundu egingo baitigu ulertzen eta hausnartzen gaur abiarazi nahi den Bake eta Bizikidetzaren Batzordearen gainean Alderdi Popularra planteatzen ari denari buruz, baita gure mozioaren bigarren puntuko edukiari buruz ere. Honela dio artikulu horrek: "Herritarrengan, pertsona-talde batengan edo partikularrengan izuegoera sortzeko asmoz indar ez-legitimo baten erabilera edo mehatxua ezin justifikatuzkoa da, edozein egoeratan, edozein izanda ere justifikatu nahi izateko erabil daitezkeen gogoeta politikoak, filosofikoak, ideologikoak, arrazazkoak, etnikoak, erlijiosoak edo bestelakoak. "Euskal botere publikoek, beren eskumenen eremuan, Zuzenbide Estatu demokratikoan aurreikusitako neurriak hartuko dituzte eta guztiak bideratuko dituzte pertsonen eta taldeen askatasuna, segurtasuna eta berdintasuna eraginkorrak eta benetakoak izan daitezen sustatzera eta hori eragozten duten oztopoak kentzera. "Horretarako, euskal botere publikoek pertsonak bakean eta askatasunean eta biolentziarik, beldurrik, zapalketarik edo larderiarik gabe bizitzeko eskubidea begiratuko dute, gai politikoei buruzko edo bestelako ezadostasunak soil-soilik bitarteko demokratikoak erabilita konpontzen dituztelarik, albo batera utzita indar ez-legitimo baten erabilera edo mehatxua. "Hezkuntza-sistemaren maila guztietan, bakearen eta giza eskubideen aldeko heziketa eta balio demokratikoen sustapena bultzatuko dituzte. "Gizarte-hedabideek, oro har, balio demokratikoekin, giza eskubideekin, bakearekin eta askatasunarekin konpromisoa izan dezaten sustatuko dute, eta bermatuko dute horien aurkako adierazpenak ez zabaltzea Euskal Autonomia Erkidegoko hedabide publikoetan, edo bestela gizarte aske eta demokratiko baten balioekin konprometituta dagoen editorialen ikuspuntutik jasotzea. Azkenik: "Terrorismoaren deslegitimazio etiko, sozial eta politikorako neurri aktiboak abiaraziko dituzte, Zuzenbide Estatu demokratikoaren zilegitasuna gizartean sustatuz eta, gure askatasunen eta bakezko elkarbizitzaren berme gisa, elkarbizitza integratzailerako arauetan antolatuz". Jaun-andreok, horixe adostu genuen, eta irakurri besterik ez dut egin, uste baitut ezin daitekeela argiago eta biribilago adierazi azken urteotan legebiltzar-taldeen eta indarkeria gaitzesten dugun alderdien arteko adostasunak lortu duena. Ezin daiteke hitz hobeekin esan. Hori da terrorismoa gaitzestea, hori eskatu behar diogu Eusko Jaurlaritzari, jarraitu diezaiola ildo horri. Azkenaldian, Alderdi Popularra konturatu da ez zaiola ildo horri jarraitzen. Gure ikuspegitik, Eusko Jaurlaritzak –izan ere, Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritza Eusko Jaurlaritzaren zati da, eta, hortaz, Eusko Jaurlaritza dela esan daiteke– bestelako gauzak eskatzen dizkigu, distantziakidetasuna, alegia. Distantziakidetasun hori jada gaindituta genuen, eta ekintza jakin batzuk eta jarrera jakin batzuk legitimatzera baino ez gaitu eramaten. Ekintza eta jarrera horiek, ordea, gainditu egin behar dira, gizartean bakea eta askatasuna izan ditzagun, legeak agintzen duenez. Horregatik, jaun-andreok, mozioaren argigarri, uste baitut mozio honek ez duela literatura handiegirik, oso gauza erraza eskatzen baitu… Lehenik eta behin, eskatzen du has dadila berehala aplikatzen Terrorismoaren Biktimen Legea, eta garatu dadila, gainera. Bigarrenik, eskatzen du ekar dadila plan bat, terrorismoa sozialki, politikoki eta etikoki gaitzesteko plan bat, legeak esaten duen bezala. Oso erraza da, ez du literatura gehiago behar; izan ere, lege horren esparruan egiten bada, denok dugu argi zeri buruz ari garen. Aurkeztu diren osoko zuzenketetan, guretzat korapilatsua den literatura gehitu da, eta uste dugu horren ondorioz terrorismoaren biktimek ez dituztela ulertzen Eusko Jaurlaritzak helarazten dituen mezuak, eta beldur direla ez ote den errealitatea ahaztuko edo gertatutakoaren testigantza desberdin bat emango. Gertatu dena da talde terrorista batek jendea hil duela, estortsioa egin duela eta bizitza hondatu digula 40 urtez. Beraz, jaun-andreok, ekimen honek balioetsi egin nahi ditu adostasunak, urte hauetan guztietan elkartu gaituena, distantziakidetasuna baztertu zenean, biktimen eta haien urkatzaileen arteko distantziakidetasun hori; terrorismoa etikoki, sozialki eta politikoki gaitzesteaz argi eta garbi hitz egin zenean; oso tresna garrantzitsuak abian jarri zirenean, hala nola hezkuntza-plana eta biktimak ikasgeletara eramatea, testigantza eman zezaten. Jaun-andreok, gure iritziz, zuzenketa horiek ikusirik, uste dugu zuzenketa bat planteatu zaiola Biktimen Legeari berari. Izan ere, ez gara ari gauza berez hitz egiten, zeren erdibideko zuzenketa ere –eta eskertzen diet interesa Euskadiko Alderdi Sozialistako eta Euzko Alderdi Jeltzaleko sinatzaileei zuzenketa hau helarazi didatelako–… Erdibideko zuzenketa hau aztertuz gero, hizkera berera itzultzen gara. Ez da hizkera argia. Hizkera 4. puntuan bakarrik da argia, non Alderdi Popularraren proposamena gehitzen baita, hots, Terrorismoaren Biktimen Legea aplikatzea eta garatzea. Gainerakoan, jaun-andreok, distantziakidetasunaren hizkeran gaude berriro ere. Berriz ere lortzen ari garena da euskal gizarteak elefante-azala hartu eta sentsibilitatea galtzea, azken urteetan gauzei beren izenez deitzeko landu den sentsibilitatea, "preso politikoez" hitz egitean lasai ederrean sentiarazten gaituena. Jaun-andreok, horixe saihestu behar dugu, eta erantzukizun hori ez dago Bilduko jaun-andreen esku, ez zaitezte okertu. Gure erantzukizuna da, alderdi demokratikoen erantzukizuna, aurreko legealdian akordioetara iristeko gai izan ginenona. Gutako bakoitzak zerbaitetan amore eman behar izan zuen, jakina, baina oinarri horrek denok elkartzen gintuen, eta orain zuek azaldu behar duzue zergatik oinarri horiek ez duten balio, zergatik utzi behar diren albo batera Bildu sar dadin. Uste dugu horrela denok galtzen dugula, baina, batez ere, euskal gizarteak galtzen duela. Biktimen ekintzek eta adierazpenek ikusarazten digute hori, eta zer pentsatua eman behar liokete Jaurlaritza honi. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_736
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ados egon gintezke Talde Popularrak planteatu duen eta Quiroga andreak aldeztu berri duen mozioarekin. Oinarrian, ados egon gintezke mozio horretan proposatzen denarekin, eta ados egon gintezke egin berri duen hitzaldiarekin. Jakina, ados gaude honekin: Eusko Jaurlaritzari eskatu behar zaio ezartzeko, lehentasunezko helburu gisa, Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea aplikatzea eta garatzea. Helburu horrek funtsezkoa izan behar luke Jaurlaritza honentzat. Ados egon gintezke, eta ados gaude, Jaurlaritzari eskatzearekin egin dezala, dagokion epean, terrorismoa etikoki, sozialki eta politikoki gaitzesteko plan bat. Nire ustez, gai honetan, hori da Jaurlaritza honek eduki behar lukeen helburu garrantzitsuena, eta, hortaz, ados gaude Quiroga andreak planteatutako mozioarekin. Guk, ordea, harago joan nahi izan dugu, eta hala ageri da gure osoko zuzenketan. Lehenengo puntuan, Quiroga andrearen planteamenduetako bat errepikatu besterik ez da egiten: Eusko Jaurlaritzari eskatzea ezar dezala Jaurlaritzaren ekintzaren lehentasunezko helburu gisa Biktimen Legea betetzea, aplikatzea eta garatzea. Bigarren puntuan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu egin dezala plan integral berri bat Bizikidetza Demokratikoaren eta Indarkeria Deslegitimatzearen Planeko asmoekin eta helburuekin jarraitzeko, Jaurlaritza sozialistak geldiarazi eta aldatu egin baitzituen (erabaki okerra, gure ustez). Uste dugu berreskuratu egin behar dela plan hark zioena, eta, horrenbestez, Jaurlaritza honek, nahiz eta badakigun ez duela asmorik, 2011. urte-amaierara arte planteatutako asmo eta helburu horiek jasotzen dituen plan bat jarri behar luke mahai gainean. Hirugarren puntuan ikusten da hobeto lehen esan dudana, hots, harago joan nahi izan dugula. Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu, lehendakariari eskatzen diogu ken dezala kargutik Bakegintzarako eta Bizikidetzarako idazkari izendatu berria, haren profila eta ibilbidea ez baitira egokiak ETAren porrota eta baldintza gabeko desegitea eta terrorismoaren biktimei laguntzea lehentasunezko helburutzat dituzten politika publikoak zuzentzeko. Beraz, osoko zuzenketa horretan Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu, lehendakariari eskatzen diogu hauta dezala hor adierazita dagoen guztia lehentasunezko helburutzat duen lantalde berri bat: ETAren porrota eta baldintza gabeko desegitea lehentasunezko helburutzat duten politika publikoak zuzentzea eta bultzatzea. Gure iritziz, lehendakariak hautatu duen lantaldeak, Eusko Jaurlaritzak hautatu duen lantaldeak ez ditu gutxieneko baldintzak betetzen lan eskerga hori bultzatzeko. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu, proposatzen dugu lehendakariari eskatzea hauta dezala horretarako lantalde berri bat. Jonan Fernández jaunari buruz hitz egin dugu noizbait tribuna honetan. Geuk galdetu genion, ahoz, lehendakariari, gai honi buruz, eta orduan esan genuena errepikatuko dugu. Ez dezagun ahantzi Jonan Fernández jauna Herri Batasuneko zinegotzi izan zela, baina horrek baino gehiago kezkatzen gaitu, azken batean, Jonan Fernández jauna ETArekiko negoziazio politikoaren ikurra izateak. Oso ideia txarra iruditzen zaigu Eusko Jaurlaritzak horrenbesteko erantzukizuna duen kargu horretan Jonan Fernández jartzea, hark dituen ezaugarriak ikusirik. Lehenago nioenez, ETArekiko negoziazio politikoaren ikurra da, gatazka politikoaren teoriaren defentsaren ikurra. Uste dut Euskadin pertsona asko eta asko daudela lan hori egin dezaketenak. Beraz, gure ustez, ez Jonan Fernández jaunak, ez gainerako lantaldeak ez dute betetzen lan eskerga hori egiteko behar den profila. Jonan Fernández jauna Lurraldearen buru izan zen. Badakigu zer ekarri zuen horrek: erakunde demokratikoek eta alderdi politiko jakin batzuek ETArekin politikoki negoziatu behar zela onartzea. Beraz, oso ideia txarra iruditzen zaigu hori irudikatzen duen pertsona bat hautatzea terrorismoa behin betiko amaiarazteko eta terrorismoaren aldeko ideiak gaitzesteko politika publikoak zuzentzeko, eta, horregatik, hura kargutik kentzea eta lantalde berri bat hautatzea proposatzen dugu osoko zuzenketan. Gaur bertan, Hernando andreak, irratiko elkarrizketa batean, ez du terrorismoen biktimez hitz egin, edo ia ez du terrorismoen biktimez hitz egin. Mónica Hernando andreak esan du Barne ministroak Parot doktrinari buruz egindako adierazpenek alarma soziala eragiten dutela. Nik uste dut pertsona horiek beste zerbait egin behar luketela: ETAren ideiak gaitzetsi behar lituzkete, terrorismoaren ideiak gaitzetsi behar lituzkete. Orain arte baino gehiago lagundu behar diete terrorismoaren biktimei, eta haien ondoan egon. Hitz ponposoak erabili ordez, gai izan behar genuke denok askoz argiago hitz egiteko eta gauzei beren izenez deitzeko. Horregatik diot Eusko Jaurlaritza honek edo lehendakariak ezar dezakeen bakegintzarako eta bizikidetzarako edozein idazkaritzak lehentasunezko helburu hauek izan behar lituzkeela: Biktimen Legea aplikatzea eta garatzea, bizikidetza demokratikorako eta indarkeria terrorista eta haren euskarri izan diren ideiak gaitzesteko plan bat egitea, indarrean dagoen legedia aldeztea, demokrazia aldeztea eta erakunde demokratikoak aldeztea. Uste dut gutxiago hitz egin behar dela ETAko presoez, eta gehiago terrorismoaren biktimez. Ezin da hain modu jasankorrean onartu terroristen lagunek inposatu nahi diguten agenda. Gutxiago hitz egin behar da espetxe-politikaz eta hura malgutzeaz, eta gehiago hura zorrozki betetzeaz, eta argitasun osoz hitz egin behar da. Lehendakari jaunak hautatu duen lantalde horrek, gure ustez, ez ditu inola ere betetzen lan eskerga hori egiteko behar diren baldintzak. Ez da beste munduko ezer asmatu behar ETAren ordezkari politikoak lausengatzeko. Demokratok elkarrekin egon behar genuke ETAk hainbat hamarkadaz suntsitu nahi izan duen hori zaintzeko: bizikidetza demokratikoa, indarrean dagoen legedia eta erakunde demokratikoak; laburbilduz, demokrazia. Beraz, osoko zuzenketa hau aurkeztu dugu, eta ezinbestekoa iruditzen zaigu. Zuzena eta argia da. Biktimen Legea aplikatzea eta garatzea aldezteaz gain, bizikidetzarako eta terrorismoa gaitzesteko plan bat bultzatzeko beharra planteatzeaz gain, Eusko Jaurlaritzari zuzenean eskatzen dio, disimulurik gabe, hala uste baitugu, ken dezala kargutik Jonan Fernández jauna, ken dezala kargutik lantalde osoa, eta hauta dezala lantalde berri bat. Garrantzitsua da lan hori egingo dutenek erakunde demokratikoak eta demokrazia aldeztu izana iraganean ere. Berriro diot, sobera daude hitz ponposoak, sobera dago distantziakidetasuna; argi hitz egiteko garaia da. Ezin ditugu lausengatu ETAren ordezkari politikoak. Hori dela eta, gure osoko zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_737
10
18
14.03.2013
ARES TABOADA
SV-ES
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Jaun-andreok. Nire hitzaldia hasteko, gogoraraziko dut, beste behin ere argi uzteko, euskal sozialistentzat terrorismoaren aurkako politikarik onena, terrorismoa etikoki, politikoki eta sozialki gaitzesteko politikarik onena, terrorismoaren biktimentzako politikarik onena eta bakegintzan, askatasunean eta bizikidetzan aurrera egiteko politikarik onena memorian, egian eta justizian oinarritzen dela, baina ahalik eta elkarrizketarik zabalenaren bidez ere garatzen dela, denon artean ahalik eta adostasun handiena bilatuz. Hori dela eta, sozialistok beti saiatu izan gara elkarrizketa eta adostasuna lortzen politika horietan. Hala egin genuen oposizioan geundenean, Jaurlaritzan geundenean, eta orain ere bai, berriro oposizioan gaudenean. Ahaleginak egin genituen adostasuna egon zedin askatasunen aldeko eta terrorismoaren aurkako ituna proposatu genuenean, elkarrekin terrorismoaren aurka egiteko eta ETA desegiteko. Elkarrizketa eta adostasuna lortzen saiatu ginen Legebiltzar honetan Biktimen Batzordeko irizpenak proposatu genituenean. Gobernatu genuenean, ahaleginak egin genituen irmotasun demokratikoaren eta zero tolerantziaren politikak, zigorgabetasun-eremuen aurkako borrokak eta gaitzespen etiko, politiko eta sozialak erakundeen, politikaren eta gizartearen ahalik eta babesik handiena izan zezaten. Akordioak eta adostasunak bultzatu genituen Memoriaren Eguna, Memoriaren Mapa eta Carltonen Akordioa martxan jartzeko, eta biktimek ikasgeletan testigantza ematea eta balio etiko eta demokratikoetan heztea ahalbidetzeko. Elkarrizketa eta adostasuna bultzatu genituen, halaber, Terrorismoaren Biktimen Memoriala aurrera eramateko. Adibide asko jar nitzake, baita oraintsuko bat ere: aurreko legealdian elkarrizketa eta akordioa bultzatzea Bake eta Bizikidetzaren Batzordea bultzatzeko, eta legealdi honetan elkarrizketa eta akordioa bultzatzea batzorde hori berriz ere martxan jartzeko. Izan ere, uste osoa dugu hori dela biderik onena oraindik ere lehentasunezko helburua den horretan aurrera egiteko, hots, ETA behin betiko desagertzea, eta bakegintzan, bizikidetzan eta askatasunean aurrera egiteko eta horiek sendotzeko. Hori dela eta, ez dezala inork gugandik borrokarik eta liskarrik espero politika horiek eztabaidatzean. Beste gauza bat da gure jarrera argi eta garbi finkatzea eta jarrera etiko eta demokratiko argiak eskatzea. Guk beti finkatuko dugu gure jarrera, baita Bake eta Bizikidetzaren Batzordean ere. Gure taldearen kezka azaldu nahi dut Ganbera honetan, mutur bateko edo besteko ekimenak bultzatu eta bultzatu ari direlako. Horrek etengabeko eztabaida batera garamatza, eta, kasu askotan, akordioa eta adostasunak lortzen lagundu ordez, aurkako jarrerak indartzen ditu. Onartzen ditugu desadostasun legitimoak, baina, bakegintzan, bizikidetzan eta askatasunean eraginkortasunez aurrera egiteko, berriro diot, iruditzen zaigu hobe dela akordioak lortzen saiatzea. Uste dut, bestalde, euskal gizarteak pentsatzen eta irizten duenaren arabera lortu behar direla. Joan den astean argitaratu zen Eusko Jaurlaritzako Prospekzio Soziologikoen Kabinetearen Soziometroa, eta oso datu adierazgarri bat ematen du: herritarren % 3k bakarrik pentsatzen du euskal gizarteak gaur egun duen arazo nagusietako bat terrorismoa dela; izan ere, gizarteari kezka handiagoa eragiten diote langabeziak, ustelkeriak eta indarkeria-arazoek. Duela bi urte, gauzak ez ziren horrela. Beraz, oso aldaketa handia gertatu da hemen, eta ordezkari politikook kontuan izan beharko dugu, zeren, bestela, herritarrek aurrea har diezagukete ordezkari politikooi eta instituzionaloi, eta hori egoera txarra litzateke. Horregatik, euskal sozialiston izenean, erantzukizuna eskatzen dizuet denoi hona ekarri behar ditugun eztabaidek benetan herritarren kezkei erantzun diezaieten, eta ez ditzagun behin eta berriz eztabaidak sortu, ezta foroak, bilerak eta bestelako tresnak ere, baldin eta nahasmena eragiten badute eta ez badiete erantzuten euskal herritarrek dituzten kezkei. Beste behin esango dut ETAk jarduera terrorista guztiak utziko zituelako adierazpenak iragana eta geroa markatzen dituela, eta adierazpen horrek garai berri bat ekarri duela Euskadira. Garai berri horretan, denok hartu behar dugu erantzukizuna gure gain, eta ahal dugun guztia egin behar dugu ETA behin betiko desager dadin eta bakea, askatasuna eta bizikidetza sendotu daitezen. Nire ustez, azpimarratzekoa da, halaber, indarkeria terrorista babesten zutenek eta geldotasunez eta batzuetan jarrera ulertezinekin justifikatzen zutenek politikaren aldeko apustua egin izana, indarkeriatik urrunduz. Haiekin zorrotzak izaten jarraitu behar dugu denok? Bai. Sozialistok, behintzat, zorrotzak izango gara, ez baitugu inola ere nahi erantzukizunak parekatzerik. Bakoitzak bere iraganeko erantzukizunak hartu behar ditu bere gain. Garai berri honek, gure ustez, funtsezko hiru zutabetan oinarritu behar du: egian, demokrazian eta justizian, etorkizunean inork ez dezan iragana berrinterpretatu nahi izan, historia berridatzi nahi izan, eta, are okerrago, justifikaziorik izan arma bat hartu eta desberdina dena hiltzeko. Berriz ere, adostasuna lortzen saiatu gara gaur hona ekarri gaituen eztabaidan, eta lortu egin dugu Euzko Alderdi Jeltzalearekin, erdibideko zuzenketa baten bidez. Aitortzen dut nahiago nukeela Ganberako beste taldeek ere ahalegina egin izan balute eta akordio honekin bat egin izan balute. Nolanahi ere, espero dut etorkizunean adostasun eta akordio gehiago lortzeko bidearen hasiera besterik ez izatea erdibideko zuzenketa hau. Asmo hori du gidari sozialiston lanak. Dena den, erdibideko zuzenketak ez du hizkera anbiguorik. Zuzenketak argi adierazten du abiapuntu dugun esparru etiko eta demokratikoa, baita Eusko Jaurlaritzari egiten dizkiogun eskakizunak ere, besteak beste, aurreko legealdian denok adostu genuen esparru etiko eta demokratikoa duelako abiapuntu. Hortik aurrera, Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio egin dezala bake eta bizikidetzarako plan bat eta ekar dezala Legebiltzar honetara, eztabaidatzeko. Zuzenketak dio plan horrek funtsezko ardatzak eduki eta lortu behar dituela, hots, memoriaren, egia- ren, justiziaren eta elkartasunaren politikan aurrera egitea, giza eskubideen urraketak parekatu eta baztertu gabe. Dio, halaber lan egin behar dela ETA behin betiko desagertzeko eta bakea, askatasuna eta bizikidetza sendotzeko, horiek baitira lehentasunezko helburuak, eta gai izan behar dugula elkargune sozialak sustatzeko, eztabaida arduratsuan eta jokabide demokratikoan oinarrituta eta jokoaren arauak eta aniztasuna errespetatuz, denok proiektu demokratikoak defenda ditzagun, proiektu batzuek besteei lekurik kendu ez diezaieten eta normaltasunez eztabaidatu daitezen. Jasotzen du, orobat, Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea aplikatzen eta garatzen jarraitu behar duela Jaurlaritzak. Era berean, Jaurlaritzari eskatzen zaio jarraitu dezala giza eskubideen urraketen biktima guztiak aitortzeko eta haiei ordaina emateko behar den araudia garatzen. Honekin bukatuko dut, jaun-andreok. Denok egin behar dugu lan ETA behin betiko desagertzeko eta Euskadin bakea, askatasuna eta bizikidetza sendotzeko. Baina ez genuke ibili behar eztabaidak egin eta egin, eta foroak osatu eta osatu, baldin eta herritarrengan nahasmena besterik ez badute eragiten –eta hori ari dira eragiten, gainera–. Arreta lehentasunezkoa eta garrantzitsua den horretan jartzeko gai izan behar dugu. Jakitun izan behar dugu terrorismoa desagertu egin dela, eta etorkizunera begiratu behar dela, iragana ahaztu gabe, erantzukizunak parekatu gabe, eta, eskuzabalak izan arren, ziurtatu behar dugula gu guztiokin batera etorkizuna eraiki nahi duten guztiek euskarri sendo, etiko eta demokratikoetan oinarrituta eraiki behar dutela, betiere jokoaren arauak eta legedia errespetatuz. Oinarri horiek abiapuntu ditugula, elkar ulertu ahal izango dugu. Sobre esas bases podremos entendernos. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_738
10
18
14.03.2013
ITURRATE IBARRA
EA-NV
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok. Alderdi Popularrak aurkeztutako mozioaren aurrean, lehenik eta behin bere aurrekaria den interpelazioari buruzko gogoeta bat egin nahi genuke. Interpelazioa Bake eta Elkarbizitzarako Idazkaritza Nagusiari buruzkoa izan zen, nahiz eta gaurko mozioaren testuak gai horrekin lotura zuzenik izan ez. Euzko Abertzaleak taldearen ustetan, idazkaritza nagusia hau sortu, Lehendakaritzan bertan kokatu eta bere arduradunak izendatzerakoan, lehendakariak, erabaki zuzena ez ezik, oso erabaki egokia hartu zuen, bai egituraren aldetik, baita osatzen duten pertsonak aukeratzerakoan ere. Alde batetik, idazkaritza bera sortu eta Lehendakaritzan kokatzeak agerian uzten du gai honi ematen zaion garrantzia: bakea, elkarbizitza eta normalizazio politikoa behin betiko lortzea eta sendotzea lehendakariak legealdirako ezarritako hiru ardatz edo helburu nagusienetako bat da, eta idazkaritza ardatz horren zerbitzura jartzen den baliabide bikaina da. Orain arte, giza eskubideetarako, biktimenganako arretarako, bakegintzarako eta elkarbizitzarako politika publikoak Jaurlaritzaren barruan sail desberdinetan sakabanatuta zeuden, nolabaiteko indarrak ahultzeko arriskuarekin. Oraingo honetan, berriz, guztiak batu, ondo koordinatu, behar bezalako garrantzia eman eta lehendakariaren gidaritza zuzenaren pean jartzen dira. Baina, idazkaritza sortzea erabaki zuzena izateaz gain eta, argi eta garbi islatzeaz gain lehendakariak Euskadin bakea eta bizikidetza sendotzearen alde egin duen apustuaren garrantzia, politika horiek zuzentzeko izendatutako pertsonak ere apustu horren eta arrakasta-bermearen erakusgarri dira. Hirurek (Jonan Fernándezek, Mónica Hernandok eta Txema Urkijok), oso jatorri desberdinetatik, ibilbide desberdinekin eta bakoitzak bere bizitzako esperientziarekin, erronka horri aurre egiteko gaitasun eta jarrera bikainak dituzte. Konpromiso argia eta biribila dute giza eskubideekiko –beren jardun publikoaren oinarrizko erreferentzia gisa–, biktima guztiekiko sentsibilitatea eta enpatia dituzte, baita zuhurtzia eta sentsibilitatea ere. Horren erakusgarri da jaso dituzten kritika bidegabe eta neurrigabeei eman dieten erantzun zuhurra, bateratzailea eta enpatikoa. Ez da egia –eta horregatik da bidegabea, Quiroga andrea– ez dituztela biktimak aipatu. Behin eta berriz aipatu dituzte, Legebiltzarrean eta komunikabideetan aipatu dituzte; biktimentzat egiaren, justiziaren eta ordainaren printzipio unibertsalak aldeztu dituzte, eta gehiago ez errepikatzearen berme gisa aldeztu dute biktimen memoria, jaso dituzten kritika bidegabeak errespetatuz, gainera. Jaun-andreok, gure herrian bakea sendotzea dugu helburu, eta ezin dugu horretan arretarik galdu. Bakea eta askatasuna hain dira ondasun baliotsuak, non ezin baititugu arriskuan jarri eztabaida publikoari gehiegizko protagonismoa emanez. Adostasuna eskatzen dute, konplizitatea, eta, desarme materialaz gain, hitza ere desarmatu egin behar dugu. Jeltzaleok luzaroan errepikatu dugu hori, eta praktikan jartzen saiatu izan gara. Lan isilaren alde egin dugu, etengabeko aurrerapenaren alde, nahiz eta geldoa izan. Ikusi zen metodo hori oso baliotsua dela terrorismoaren biktimak aitortzeko eta haiei ordaina emateko politika publikoetan aurrera egiteko. Horren adibide on bat izan zen Biktimen Batzordea. Aurreko legealdian, jokamolde horri esker, Bake eta Bizikidetzaren Batzordeko akordioa lortu genuen, eta balio handikoa izan zen, orain aurrera egiteko oinarriak ezarri baitzituen. Legebiltzar honetako gehientsuenak bat datoz oinarri horiekin, eta legebiltzar-talde honek ez du haiei uko egiteko inolako asmorik. Hori dela eta, gaur Talde Sozialistarekin adostu dugun zuzenketak aintzatespen esplizitu horrekin hasi nahi du. Hori jada utzi genuen argi batzordea sortzeko izan berri dugun eztabaidan, baina gaur berretsi egin nahi ditugu orduan adostutako printzipioak. Etorkizunean bakea eta bizikidetza lortu nahi baditugu, indarkeria bidegabea dela aitortu behar da, egindako mina eta biktimen duintasuna aitortu behar dira, haiek guztiek egiarako, justiziarako eta ordainerako eskubidea merezi baitute. Ez dago inolako zalantzarik; oso argia da, Quiroga andrea. Ez da eskakizunik apaldu, ezta zuritzeko saiakerarik egin ere. Zuek ere sinatu zenituzten printzipio horiek, eta espero dut haiekiko konpromisoari eutsiko diozuela. Guk, Euzko Alderdi Jeltzaleak, eta lehendakariak eta haren Jaurlaritzak, Quiroga andrea, eutsi egiten diogu. Baina ezin gara geldirik geratu, burua akordio horretatik atera ezinik. Herrialde honetako egoera aldatu egin da, hobera aldatu ere. Egia da terrorismoaren mehatxua ez dela behin betiko desagertu, eta hura desagertzea eskatzeaz gain, hori lortzeko aktiboki egin behar dugu lan. Baina ebidentzia ukatzeak eta adostutakoa errepikatzen tematzeak –harago joan gabe– ez du laguntzen helburu hori lortzen, baizik eta ahuldu egiten du. Quiroga andrea, elefante-azala edukitzea bezain arriskutsua da azal zauritua amorruz ukitzea eta orbaintzen ez uztea. Horregatik, beharrezkotzat jotzen dugu, Fernández jaunak oraintsu Legebiltzarrean iragarri duenez, Jaurlaritzak bake- eta bizikidetza-plan berri bat aurkeztea. Plan hori bilkura-denboraldi honetan aurkeztu beharko da, denok eztabaidatu dezagun; hala, ahalik eta adostasun handiena bilduz, guztiz eraginkorra izango da bere helburuetarako. Euskadin bakea eta bizikidetza sendotzea izango du helburu nagusi, eta funtsezko hiru ardatzetan jarriko du arreta, iraganari, orainari eta etorkizunari dagozkienak hirurak ere. En cuanto al pasado, el objetivo es avanzar en un proceso de memoria y solidaridad, sin excluir ni equiparar las diferentes vulneraciones de derechos humanos. Iraganari dagokionez, memoria- eta elkartasunprozesu batean aurrera egitea, giza eskubideen urratzeak baztertu eta parekatu gabe. Memoriadun bakea eraiki nahi dugu, berau izango baita berriro errepikatuko ez den bermerik onena. Orainari dagokionez, terrorismoaren amaiera eta bakea behin betiko finkatzen lagundu eta gizartenormalizazio prozesu bat sustatu. Bakea ez da bortxakeria-eza soilik, hortik haratago joan behar dugu bakea eta normalizazioa behin betikoak izan daitezen. Eta etorkizunari dagokionez, elkargune sozial eta demokratikorako espazio bat sustatu non errespetua, demokrazia, desadostasuna eta helburu politiko guztien defentsa normaltasunez elkarrekin biziko diren. Eta guzti hau, jakina, biktimak ahaztu gabe, beraientzat egia, justizia eta ordaina bermatuz. Biktima guztiak, inor baztertu gabe, eta parekatu gabe. Horretarako, behar bezala garatu beharko dugu Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea, baita giza eskubideen urraketen biktimak izan diren guztientzat ere aitortza eta ordaina bermatzeko behar diren erabaki normatibo eta politikoak hartuz. Jaurlaritzaren konpromisoa horretan argia da eta horrela azaldu dute bai lehendakariak, baita Fernández jaunak berak ere. Gure helburua aurrera egitea da, adostasunak landuz eta ahal den neurrian adostasunak lortuz. Hori izan da gure orain arteko jarrera eta hori izango da aurrerantzean ere. Adostasunak lortzea funtsezkoa da. Badakigu ez dela zeregin erraza; aurrekoetan ere ez da izan, baina gutxienekoak lortu ditugu eta ez dira nolanahikoak izan. Lehengo egunean Fernández jaunak berak esaten zuen bezala, adostasun txikien bitartez adostasun oinarrizko sendo eta indartsuak ahalbidetuko ditugu. Horretarako, ezinbesteko ikusten dugu lan isila, alderdikerietatik eta zarata mediatikotik at. Hori da gure konpromisoa eta gure lanerako deia. Egin dezagun denok ahalegin berezi bat, aldendu dezagun bakegintza plazatik. Zaindu dezagun errietetatik eta landu ditzagun akordioak. Osoko bilkura hau bukatzen denean izango dugu lehenengo aukera. Gure gizartea ordezkatzen duten lau alderdi nagusien partaidetza beharrezkoa da, eta guk zintzotasun eta umiltasun osoz dei egiten diegu denei parte hartzera, eztabaidatzera eta, ahal den neurrian, adostera, hori izango baita etorkizun aske eta baketsuaren bermerik onena.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_739
10
18
14.03.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Beste ordezkariek egin dituzten hitzaldiei aipamen batzuk egin nahi nizkieke. Maneiro jauna, hain zuzen, ados gaude zure osoko zuzenketako lehenengo bi puntuetako planteamenduekin. Hirugarrenari dagokionez, egiten duzun bereizketa iruditzen zaigu Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritza Eusko Jaurlaritzaren nolabaiteko bertso soltea dela esatearen parekoa dela. Ez, idazkaritza horretako kideen dimisioa eskatzea bizitza propioa dutela eta beren adierazpen propioak egiten dituztela esatearen parekoa da. Ez! lehendakariak izendatu ditu, helburu eta xede horrekin. Hau da, pertsona horiek ez dira nolanahi, bat-batean, bilatu; ibilbide bat dute –hori esaten nuen nire hitzaldian–, ibilbide eta norabide bat dute, eta horrek kezkatzen gaitu Eusko Jaurlaritzaren aldetik. Azkenean, lehendakariak erabaki du zein diren pertsona horiek, eta, horrenbestez, motz geratuko ginateke pertsona horiek aldatzea eskatuko bagenu. Izan ere, axola duena da Jaurlaritza hau norabide bat ari dela hartzen hain gai sentikorrean, adostasunak galtzen ari dela, eta ez dakit Jaurlaritza honek nahiago duen Bildurekin adostu Alderdi Popularrarekin baino, hori ari baikara ikusten. Baina, nolanahi ere, Eusko Jaurlaritzak hautatzen du norekin hitzartu adostasunak eta norekin egin aurrera gai honetan. Hori nabarmendu nahi dugu hemen. Begira, Ares jauna, ulertzen dut gauzak argi uzten saiatzeko ahaleginak egitea. Batez ere, bada kezkatzen zaituela diozun gauza bat: Legebiltzar honetara ekarri behar ez liratekeen eta eztabaida politikotik at egon behar luketen ekimenak ekartzea. Bake eta Bizikidetzaren Batzordearen lanei berrekiteko ekimena ekarri zenuten hona, alde bakarretik ekarri ere, baina bazenekiten arazoak zeudela. Hala ere, ekarri eta eztabaidatu egin nahi izan zenuten, adostasuna lortu aurretik eta orain bizi dugun egoera saihestu aurretik. Beraz, zuek ekimen horiek aurkeztu baditzakezue, utz iezaguzue guri ere ekimen hauek aurkezten. Izan ere, argi utzi nahi dugu aurreko legealdikoak ez diren beste adostasun batzuk ari garela jorratzen. Horrexek kezkatzen gaitu, eta horixe saihesten ari da Alderdi Popularra, hots, adostasun horiek haustea. Soziometroa aipatu duzu, eta esan duzu terrorismoa ia ez dela arazo bat, zorionez. Baina, esan iezadazu, zenbatgarren postuan agertzen da ETAko presoen egoera herritarren lehentasunen eta kezken artean? Izan ere, hemen denbora asko ari gara pasatzen gai horrekin, eta are gehiago pasatuko dugu batzordean, ondo dakizue hori. Aurrera egitea aipatzen duzue, eta nik jakin nahi nuke, askotan hitz batzuk errepikatzen baititugu: "Aurrera egin behar da, aurrera egin behar da"… Zeri deitzen diozue aurrera egitea? Guk paperean idatzi dugu zeri deitzen diogun aurrera egitea: terrorismoa gaitzestean aurrera egitea. Baina zuek ziur zaudete Bake eta Bizikidetzaren Batzordean aurrera egite hori ez dela izango…? Izan ere, aurrera egitea ETA behin betiko desegitearekin lotzen duzue. Zein dira desegite horren baldintzak? Ederki asko dakizkizue eta! Beraz, zer bilakatuko da batzorde hori? Bilduren aldarrikapenak mahai gainean jartzen dituen batzorde bilakatuko da, ondo dakigunez. Horregatik, garrantzitsua da joko-arauak ezartzea, eta batzorde hori zertarako izango den eta une honetan "aurrera egiteak" zer esan nahi duen esatea, jaun-andreok. Horixe ari gara eskatzen: argitasuna. Alderdi Popularrak beste behin adierazi nahi du aurrerapauso handia iruditzen zaigula, benetan, Bake eta Bizikidetzaren Batzordeko akordioa. Horretaz ari garela, akordio hori ez da bilkura honetara ekarri bozkatzeko. Hori deigarria da, baina badakizue zergatik. Bilduk ezezkoa emango luke, eta, orduan, agerian geratuko litzateke ez dagoela akordiorik, ez baitira oinarri horiek onartzen. Beraz, norantz ari gara aurrera egiten? Jarrera hori berriro aztertzeko eskatzen dizuet. Mintegi andrea, jarraitu diot zure arrazoibideari. Arrazoibide horrek berretsi egiten ditu lehengoan erabili nituen hitzak, zu hainbeste asaldatu zaituzten horiek. Baina, hara, zure arrazoibidearen arabera, indarkeria elkarrizketarik ezaren ondorioz erabiltzen da; beraz, terrorismoaren biktimak, hala nola Fernando Buesa edo Miguel Ángel Blanco, beren hilketaren arduradun dira, nolabait, elkarrizketarik ezagatik, ez direlako hitz egiteko gai izan. Orain ulertzen dut zergatik zeunden hain lasai Legebiltzar honetan Fernando Buesari egin zitzaion omenaldian, arrazoibide horrekin hilketa guztiak justifikatzen baitituzue. Izan ere, hilketa horien guztien jatorria, zuen esanetan, elkarrizketarik eza da. Hori da zure arrazoibidea; hori esatera etorri zara hona. Ez dugu nahi gizarte hau hori bihurtzerik, hitzak aldatzen diren gizarte bat izaterik, "giza eskubideak" terminoek zuentzat eta guretzat gauza bera esan nahi ez duten gizarte bat izaterik. Horixe eskatzen du Alderdi Popularrak, eta uste dugu hori landu behar lukeela Bake eta Bizikidetzaren Batzordeak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_740
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. UPyDk, azkenean, Talde Popularrak aurkeztutako mozioaren alde bozkatuko du. Jakina, gure osoko zuzenketaren alde ere bozkatuko dugu, eta gainerako guztiaren aurka bozkatuko dugu. Mintegi andreari erantzungo diot. Mintegi andreak egoera harmoniatsua aipatu du. Ea, Mintegi andrea, egoera harmoniatsua bermatzen da indarrean dagoen legedia errespetatuz, erakunde demokratikoak errespetatuz, demokrazia errespetatuz, giza eskubideak errespetatuz. Horrela bermatzen da egoera harmoniatsu bat. Are gehiago, horretan datza demokrazia, bakoitzak geure indarrekin, ahotsarekin eta hitzarekin ekimenak proposatzen ditugula gizartearen bizitza hobetzen saiatzeko. Horretan datza demokrazia. Gertatzen da, ordea, talde politiko batek guztiz kontrakoa egin nahi izan duen (hori guztia bukarazi) talde terrorista bat babesten duela. Beraz, egoera harmoniatsu hori bermatzeko egin behar litzatekeen lehenengo gauza da esan berri dizudan guztia errespetatu. Zuek, berriz, demokratok egiten duguna egin behar zenukete: ETA gaitzetsi, hura behin betiko eta baldintza gabe desegiteko eskatu, eta erakunde demokratikoak babestu. Hori egin behar zenukete, baina ez duzue egiten. Zuek hausten duzue harmonia, zuek hausten duzue harmonia "preso politikoez" hitz eginez edo ETA gaitzesteari uko eginez. Irain egiten diezue gainerako legebiltzarkideei, irain egiten diozue gizarteari, eta, noski, eskatzen duzuen baina errespetatzen ez duzuen harmonia hori hausten duzue. Beraz, horrela hausten da harmonia; hausten da, halaber, sortu berri den talde politiko batek, guk dakigula diru-laguntzarik jasotzen ez duen batek, gaitasun harrigarria baldin badu ETAko kide baten abokatuak (garestiak) ordaintzeko. Zuek…, edo, Sortuk, zehazki, harmonia hausten du gutun-azalak ikertu behar direlako. Baina, batez ere, ETAri ordaintzen zaizkion gutun-azalak ikertu behar dira. Lan hori ez da inoiz egin Euskadin, eta hori egiteko eskatzen dugu: Bárcenas jaunak ustez ordaintzen zituen gutun-azalak ikertu, baina baita, jakina, talde terrorista batek jasotako eta deklaratu gabeko gutun-azalak ere. Iker dezagun, bada, hori ere: nola litekeen Sortuk, sortu berri den alderdi politiko batek, guk dakigula diru-laguntzarik jasotzen ez duen batek, preso terrorista baten abokatu-zerbitzu garestiak ordaintzeko gaitasuna izatea. Hori ere ikertu behar litzateke. Hori guztia ikertu behar litzateke, hain zuzen, herrialde honetan harmonia egon dadin. Baina, zuek hausten duzue harmonia, zuek jarraitzen duzue oraindik ere ETA gaitzetsi gabe, eta zuek ez dituzue errespetatzen erakunde demokratikoak; hori guztia egiten dugu hemen gauden gainerakook. Galdetzera etorri zara… Jakina, hainbeste gauza esaten dituzue, ezen jada ez baikaituzue harritu ere egiten, baina zuk galdera hau bota duzu: "Zergatik jasan dugu indarkeria?". Mintegi andreak galdetzen digu ea zergatik jasan dugun indarkeria. Galdera hori eginda, Mintegi andreak ETAren indarkeria terrorista justifikatu nahi du, berriz ere; esaten du, gutxi gorabehera, indarkeria egon bazen zerbaitegatik izan zela. Indarkeria, ordea, ez dago inoiz justifikatuta, Mintegi andrea. Horixe esan behar duzu, eta oraindik ez duzu esan. Bestalde –eta bukatzeko–, bitxia da tribuna honetan esatea ea bakea legealdi honetan iristen den. Nik ulertu nien alderdi politikoei, alderdi politiko gehienei, jada bakean bizi ginela, ETAk jada iragarri baitzuen bere amaiera, ETAk jada utzi baitzuen terrorismoa. Bada, badirudi ezetz, eta, hain zuzen, baieztatu diguzu EH Bilduk berriz ere xantaia egin nahi diela gainerako alderdi politikoei tribuna honetan, zuen arabera ez baita bakerik egongo zuen postulatuak –antidemokratikoak, gainera– onartzen ez baditugu. Horixe esan duzu ea bakea iristen den planteatu duzunean: zerbait eman beharko dizuegula ETA behin betiko desager dadin. Beraz, diskurtso horren kontra gaude erabat, publikoki salatzen dugu, eta dei egiten diegu berriro gainerako alderdi politikoei, hau da, alderdi politiko demokratikoei, elkarrekin bidea egin dezagun ETA talde terroristaren behin betiko eta baldintza gabeko porrota lortzeko. Horretan jarri behar genuke arreta, demokratok bidea elkarrekin egitean helburu hori lortzeko eta inolako zigorgabetasunik egon ez dadin. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_741
10
18
14.03.2013
ARES TABOADA
SV-ES
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Jaun-andreok. Quiroga andrea, euskal sozialistok ekimen bat bultzatu genuen, berriro ere, Bake eta Bizikidetzaren Batzordea eratzeko, aurreko legealdian denok parte hartu genuen batzordean denok adostu genituen lanei jarraipena emateko. Bistan da, denek –batez ere zure taldeak– parte har dezaten elkarrizketa eta akordioak bultzatzeaz gain, malgutasuna izan dugula eskatu zaizkigun atzerapen guztiak onartzeko, denen parte-hartzea lortzen saiatzearren, eta horretaz asko daki Basagoiti jaunak. Beraz, ez iezaguzu egotzi ez garela malguak eta ez dugula elkarrizketa eta akordioa lortu nahi izan, horiek lortzen saiatu baikara, eta jarraituko dugu saiatzen, gaur goizean esan dudan bezala, balio etiko eta demokratiko sendoetan oinarrituta dagoen eta batzorde horretan zer lan egin behar dugun argi duen politika batean. Arazoa da inolako oinarririk ez duten susmoetatik abiatzen zarela, eta benda jartzen duzula zauria egin baino lehen. Batzordeak bere lanak hasiko ditu, eta parte hartuko duen talde bakoitzak adierazi ahal izango du zer gai eztabaidatu nahi dituen. Esan dugun moduan, aurreko legealdian adostu genuenetik abiatuko da. Uste dut zuen jarrerak babesteko biderik onena dela –utz iezadazu aholku ematen– zuek hor egotea, hara joatea eta zuen jarrerak babestea, irmotasun eta argitasun osoz. Sozialistok, behintzat, hala egingo dugu. Dena den, gero bozkatuko dugun erdibideko zuzenketari ezin zaio anbiguotasunik egotzi, esaten baitu memoriaren, egiaren eta justiziaren politika batean aurrera egin nahi dugula. Esaten du funtsezko helburua dela ETA behin betiko desagertzea, eta bakea, askatasuna eta elkarbizitza sendotzeko lan egitea. Jasotzen du elkargune sozial batera joan behar dugula, oinarri demokratikoetatik abiatuta, eta joko-arauak, aniztasuna eta proiektu politiko demokratiko guztiak errespetatuz. Onartzen da lanean jarraitzea Terrorismoaren Biktimen Aitortza eta Ordainerako Legea aplikatzeko eta garatzeko, eta lanean jarraitzea, orobat, adostasunean oinarrituta, giza eskubideen beste urraketa batzuei arreta eta ordaina emateko araudiak garatzen segitu ahal izateko. Uste osoa dut, hala adierazi baita beste batzuetan ere –eta, bestela, eskatu egingo diogu–, Jaurlaritzak, horren guztiaren gainetik, gai hauei buruz aurretiko adostasuna bultzatzeaz gain, entzun egingo duela eta bere proposamenak ekarriko dituela hona, eztabaidatzera, denon artean akordio zabal bat lortu ahal izateko. Horregatik, uste dut ahalegina egiten jarraitu behar dugula susmoetan ez oinarritzeko, baizik eta bakoitzak egin behar dugun laneko errealitateetan. Mintegi andrea, esan duzu ezin dela benetako bakerik eta elkarbizitzarik egon planteatu dituzun gai batzuen gainean. Beste batzuk aipatuko dizkizut. Ezin da benetako elkarbizitzarik egon ez bada balio etiko eta demokratiko sendoetan oinarritzen. Ezin da benetako elkarbizitzarik egon ez bada joko-arau guztiekiko eta legediarekiko errespetuan oinarritzen. Alde horretatik, asko duzue egiteko. Uste dut aukera duzula orain, hain zuzen, printzipio horiek berresteko. Txanda bat geratzen zaizu oraindik; igo zaitez tribuna honetara, eta esan ezazu ETAri eskatzen diozula behin betiko desagertzeko, hura izan baita giza eskubideak urratu dituen funtsezko faktoreetako bat. Eta utz ezazu alde batera gatazka politiko batean ETAren jarduera azaltzeko saiakera hori. Euska- din, gatazka politiko asko ditugu. Desadostasuna dago esparru juridiko-politikoari buruz, bai, baina ETAk ez zuen lortu indarkeriarekin bere proiektu totalitarioa nagusitzerik, eta espero dut, ETAk bere jarduera terrorista guztiak amaitu ondoren, ez zaretela saiatuko guri prezio bat ordainarazten hark politikan parte har dezan edo bere aldarrikapenak bete daitezen. Eskubide osoa duzue zuen proposamenak aldezteko. Gizartearen zati bat ordezkatzen duzue, ez Euskal Herri osoa. Bilatu itzazue botoak, jarraitu iezaiezue arauei, alda itzazue ez bazaizkizue gustatzen, eta babestu ezazue zuen proiektu politikoa hitzaren bidez eta jokoaren arauak eta legedia errespetatuz. Izan ere, berriro aipatu duzu gatazka politikoa, eta ezin dizugu onartu. Ezin dizugu onartu, ETAren terrorismoaren justifikazio lotsagarria eta ezmorala baita. ETAri desagertzeko eskatzeaz gain, ausardia izan behar duzue iraganean terrorismoari eman diozuen babesak eta justifikazioak eragindako mina aitortzeko, huts egin zenutela onartu behar duzue, eta akats larria egin zenutela, adibidez, sufrimendua sozializatzea aldeztu zenutenean. Aldatzeko eskubidea duzuen? Bai, eta zuek aldatzea nahi dugu, baina zuen iraganeko akatsak aitortu egin behar dituzue, hori izango baita modu bakarra etorkizunean bizikidetzaren, bakearen eta askatasunaren oinarri sendo, etiko eta demokratikoetan finkaturik elkarrekin bizi ahal izateko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_742
10
18
14.03.2013
ITURRATE IBARRA
EA-NV
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta. Quiroga andrea, esan duzu badirudiela Jaurlaritzak nahiago duela Bildurekin adostu, orain arte lortutako akordioak jorratzen jarraitu baino. Ulertzen ditut Alderdi Popularraren arazoak, ulertzen dut zer atxikidura dituen, baita zer markaketa dituen ere Ganbera honetan eta hemendik kanpo, baina utz itzazue aurreiritziak alde batera. Aurrez aurre esan dizut lehen, eta jendaurrean esango dizut orain. Ez ezazue ez dagoen mamurik xaxatu justifikatzen zaila den jarrera bat justifikatzeko. Egin ezazue bat akordioarekin, izan zaitezte ausartak, zuen jarrerak aldeztuz eta eztabaidan haiei uko egin gabe parte hartu ahal izan dezazuen, eta bat egin ahal izan dezazuen jada parte hartu duzuen eta etorkizuneko akordioak ezinbestean oinarrituko diren adostasunekin. Galdetu duzu ea zer den aurrera egitea, eta nik zuzenketaren hirugarren puntua irakurtzera gonbidatzen zaitut. Hor dago argi eta garbi definituta zer den aurrera egitea: memoriaren politiketan aurrera egitea eskubide-urraketak ez errepikatzeko berme gisa, biktimekiko errespetuan aurrera egitea, bakea eta normalizazio politikoa sendotzean aurrera egitea, elkarrekin biziko garen eta giza eskubideak errespetatzearen oinarrizko printzipioan oinarrituta elkar errespetatuko dugun gizarte bat eraikitzean aurrera egitea. Esan duzu ea zergatik ez den ekarri akordio hori Legebiltzarreko Bilkurara, hemen berrestera. Gure erdibideko zuzenketaren lehenengo puntuan dago. Akordioaren oinarrizko printzipioak –hori da garrantzitsuena, hori da akordioaren mamia– erdibideko zuzenketaren lehenengo puntuan daude. Egia esan, une hauetan behar den ausardiarekin jokatu izan bazenute, bakea sendotzeak eskatzen duen zintzotasunarekin jokatu izan bazenute, biok dakigu sinatu egingo zenutela erdibideko zuzenketa hau, eta oraindik ere espero dut aldeztu egingo duzuela. Mintegi andreak esan du bake-egoeran desberdinak direnek elkar aitortzen eta errespetatzen dutela, eta ni ados nago. Efectivamente. Hortxe dago erronka, hor dago gakoa, aitortzean eta errespetatzean. Baina, horretarako, Mintegi andrea, ausardia handiagoa behar da, eta benetan aitortu behar da, ez hitzekin bakarrik, egindako mina. Jada esan nuen aurreko eztabaidan, eta ez dut errepikatuko, baina hori da bidea: zintzotasun handiagoa eta ausardia handiagoa aitortzeko eta errespetatzeko. Esan du, era berean, indarkeria oro porrot baten ondorio dela. Bai, porrot baten ondorio da, baina ez da hori bakarrik. Herrialde honetan erabilitako eta jasandako indarkeria ez da hori bakarrik; ez da porrot baten ondoriozko istripu bat. Batez ere, batzuek besteei edo gehiengoari aurkari politikoa akabatuz proiektu politiko bat inposatzeko hartu duten erabaki kontziente eta borondatezkoaren ondorio da. Horixe da indarkeria herrialde honetan. Adierazpen handiez edo adierazpen politez gain –besteak beste, indarkeria porrot baten ondorio dela esatea–, aitortu behar da ez dela hori bakarrik, erantzule batzuk zeudela proiektu politikoak aldezteko desberdintasunak eta arazoak zeudenean… Denok izan ditugu arazoak proiektu politikoak aldezteko, gaur egun denok ditugu arazoak proiektu politikoak aldezteko, baina horrek ez du justifikatzen indarkeria erabiltzea eta aurkaria akabatzea proiektu bat inposatzeko. Izan ere, zuk zenioen bezala, giza eskubideak absolutuak eta unibertsalak dira. Estatu bakoitzaren lege positiboen gainetik daude, eta horretan ados nago zurekin. Baina horrek denentzat balio du: estatuentzat balio du, eta kolektiboentzat eta talde politikoentzat balio du. Guk beti babestu ditugu giza eskubideak, pertsona guztientzat, une guztietan eta egoera guztietan. Horri buruzkoak dira aurreko legealdiko Bake eta Bizikidetzaren Batzordeko ondorioak. Hori da akordio horren oinarrizko erreferentzia, eta hori esaten dugu bakea eta normalizazio politikoa sendotzean aurrera egiteko oinarri sendoak eta ukaezinak direla esaten dugunean. Guk ez diogu inori eskatzen bere proiektu politikoei uko egiteko, baina bai eskubide unibertsalak aitortzeko. Giza bizitzaren balioa absolutu etiko bat da, eta edozein proiektu politikoren aurretik eta edozein proiektu politikoren gainetik dago; hala dago orain, eta hala zegoen lehen ere, batzuek taktika jakin bategatik edo estrategia jakin bategatik barregarri jartzen zutenean. Guk, bukatzeko, berretsi egiten dugu lehen aipatu ditudan oinarri sendoen gainean hitz egiteko, adostasunei heltzeko eta akordioak lantzeko borondatea. Berdin zait nanoakordioak badira –Barrio jaunak esaten zuen bezala–, mikroakordioak badira –Fernández jaunak esaten zuen bezala–, edo akordio handiak badira. Kasu honetan ere, tamaina ez da garrantzitsua. Hori dela eta, aurreratzen dizuet Legebiltzarrean saiatuko garela gai honi gehiegizko protagonismoa ez ematen, eztabaidak ez errepikatzen, eta ustez denok bat gatozen eta gizarteak eskatzen digun helburuan –herrialde honetan bakea eta normalizazio politikoa behin betiko sendotzean– aurrera egitea zailtzen duen tirabira ez errepikatzen. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_743
10
18
14.03.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, lehendakari andrea. Lehendakari jauna, batzarkideok. Nik, lehenengo eta behin, eskatu nahi dut bozketa egiterakoan puntuz puntu egitea, hain zuzen ere puntu batzuekin bat gatozelako. Beste puntu batzuk uste dugu nabarmen hobetu daitezkeela, eta horregatik ez diegu puntu horiei baiezkoa emango. Horregatik nire eskaera puntuz puntu egiteko. Por supuesto, no sirve reprochar "nos hubiese gustado que se sumaran otros grupos", cuando no se ha preguntado previamente. Eskatu daitekeen minimoa da galdetzea, aurkeztea transakzionala eta horrela aukera ematea gure erantzuna jasotzeko. Batzuetan inpresioa ematen dit… Eta ez dut pertsonalizatuko, baina batek baino gehiagok esan du "todos tenemos que asumir nuestras responsabilidades", eta nik ez dakit zergatik entzuten dudan "todos tenéis que asumir vuestras responsabilidades". Nik ez dakit aditzak pixka bat laban egiten duen edo, ez da ondo asmatzen. Baina ezin da esan modu erretoriko batean "todos tenemos que" eta bakarrik pentsatu, adierazi eta bizi "todos tenéis que". Kolektiboa da frakasoa. Frakasoa kolektiboa da eta hemen badaude banatzeko parteak guztiontzat. Labur egingo dut. Yo tengo que decirle a la señora Quiroga, lehenik eta behin, ez dudala haren silogismoa ulertu. Barkatu; galdu egin naiz. Baina gauza batek eman dit zer pentsatua: ezin da esan lasai asko egon nintzela biktima bati eginiko omenaldian. Ezin da inola ere esan, zeren arrazoi politikoagatik hil diren biktima guzti-guztiak –ez baita zirkulazio-istripu bat, ez da bihotzeko bat, ez da minbizi bat…– hondamendi bat dira. Hori hondamendi bat da. Gainera, saihesgarriak dira denak, erabat saihesgarriak, arrazoi politikoa baitute, eta hori gizartearen mende dago, pertsonen mende dago, politikarien mende dago. Saihesgarriak dira. (Murmullos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_744
10
18
14.03.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beraz, nik ez dut onartuko…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_745
10
18
14.03.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ez dut onartuko esatea lasai asko egon nintzela, zeharo ezinezkoa baita ni lasai asko egotea arrazoi politiko bategatik hil den pertsona bat omentzen ari garen ekitaldi batean, edozein dela ere. Ezin naiteke lasai asko egon. (Murmullos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_746
10
18
14.03.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eta amaitzeko, berriz ere gonbidatu nahi zaituztet elkarrekin aurrera egitera. Usted me pregunta: "Zer da aurrera egitea"? Aurrera egitea da gure seme-alabek ez ezagutzea guk ezagutu duguna eta ezagutzen ari garena. Hori da aurrera egitea. (Murmullos) Barkatu, errespetu pixka bat, mesedez. Aurrera egitea da beste zerbaiten oinarriak jartzen saiatzea. Hori da aurrera egitea. (Murmullos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_747
10
18
14.03.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Aurrera egitea da gauzak hitz eginez konpontzen saiatzea; hori da aurrera egitea. Errespetatzea, entzutea, hori da aurrera egitea. Benetan, egiten ari naiz eskaintza zintzoa bakegintzarako gaur hemen, hain zuzen ere, eta nahi nuke zuek egotea gaurko ponentzian. Eta prest gaude zuekin hitz egiteko behar den lekuraino, eta adosteko behar diren neurriak, hain zuzen ere aurrera egin behar dugulako. Eta gure eskaintza, gure eskua zabalik, gaur, orain, pleno hau amaitzen denean elkarrekin egoteko ponentzian. Eta seguru nago, gainera, posible dugula aurrera egitea. Seguru nago. Eta, bestela, bakea etorriko da gure gainetik ere, etorriko da. Guk nahi edo nahi ez, etorriko da. ¿Para qué poner trabas, entonces, a un proceso natural? Etorriko da, hain zuzen ere, herri honen gehiengoak hori nahi duelako. Eta gure gainetik, politikaren gainetik, lortuko da. Guk egin dezagun alde eta ez kontra. Eta gure eskaintza hor dago mahai gainean. Espero dut gero ikustea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_748
10
18
14.03.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_749
10
18
14.03.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Mozioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Eusko Jaurlaritzaren Bakegintzarako eta Bizikidetzarako Idazkaritzari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Lehenengoa eta laugarrena.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_750
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esanda, nekeza da Legebiltzarreko eztabaidekin aurrera jarraitzea entzun berri duguna entzun ondoren, Ganbera honetan talde batek oraindik ere ETAren ekintza kriminalak justifikatzen dituela egiaztatu ondoren. Esan bezala, nekeza da Ganbera honetan ahotsaren eta hitzaren alde aritzea eta gaurko eztabaidasaio honetan aurrera jarraitzea, ikusita badela oraindik ere talde bat… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_751
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Berriz diot nekeza dela Ganbera honetako eztabaidekin aurrera jarraitzea, ikusita oraindik ere badela talde bat… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_752
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ari naiz saiatzen Ganbera honetako eztabaida demokratikoekin jarraitzen. Baina zaila da benetan, ikusita oraindik ere badela ETAren ekintza kriminalak justifikatzen dituen talde politiko bat. Benetan zaila da eztabaidarekin aurrera jarraitzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_753
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Jarraitu nahi dut eztabaidarekin… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_754
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ahotsa eta hitza erabili nahi ditut, baina zaila da. Pentsatzen aritu naiz, eta saiatu egingo naiz jarraitzen ETAren ordezkari politikoak hemen eserita dauden bitartean. Jarraitu egingo dut… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_755
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, bai. Jarraitu egingo dut, hemen, Ganbera honetan dauden legebiltzarkide demokratikoei errespetua erakustearren, ez beste ezergatik. Joan den otsailaren 22an, interpelazioa egin genion lehendakari jaunari, Eusko Jaurlaritzaren atze- rriko ordezkaritzen etorkizunaz galdetzeko. Eusko Jaurlaritzaren ordezkaritzekin zer egiteko asmoa zuen galdetu nahi genion; izan ere, eztabaida hartan enbaxada bihurtu nahi lituzkeela eta guzti esan zuen azkenerako. Interpelazio hartan gogorarazten nizun, lehendakari jauna, Ibarretxe jaunaren Eusko Jaurlaritzako agintaldiaren amaierarako, Madrilen, Bruselan, Txilen, Mexikon, Estatu Batuetan, Argentinan eta Kolonbian ireki zirela autonomia-erkidegoaren ordezkaritzak, eta haiek urtean 5,1 milioi euroko gastua eragiten zietela euskal zergadunei. Eta gogorarazten nizun gobernu hark Erresuma Batuan, Alemanian, Frantzian eta Kanadan enbaxadak irekitzeko asmoa zuela, 2009ko aurrekontuetatik ia milioi eta erdi euro gehiago apartatuta. Eta gogorarazten nizun López jaunaren Gobernuak aldaketa batzuk egin zituela. Estatu Batuetako eta Mexikoko ordezkaritzak elkartu zituen (Kanadaren gaineko eskumena gehituta), eta bere horretan, irekita, utzi zituen Madrilgoa, Bruselakoa, Txilekoa (Venezuela eta Erdialdeko Amerika gehituta) eta Argentinakoa (Uruguai, Paraguai eta Brasilen gaineko eskumena gehituta). Gainera, gobernu hark albo batera utzi zuen egoitza berriak irekitzeko plana. Lehendakaritzaren egituran, berriz, bere horretan utzi zen mugaz haraindiko lankidetzarako ordezkaritza eta Madrilgo ordezkaritza. Bada, azken batean, urtean hiru milioi euro jarraitu behar dugu ordaintzen EAEko zergadunok gai hau dela eta. Aurreko Gobernuak saldu nahi izan zigun enbaxada horiek baliagarriak izango zirela gure industria eta gure produktuak gorabidean diren herrialdeetara hedatu, nazioartekotu eta haietan lekukotzeko, beste asmorik gabe. Izatez, alderdi politiko batzuek beldurrez eta errespetuz begiratzen diote euskal abertzaletasunari, eta horregatik erabaki zen ordezkaritza horiek ez ixtea. Berriz diot gure enpresei laguntza, babesa eta aholkularitza emateko hor ditugula SPRIren bulegoak, 60 herrialdetan, eta lan ona ari direla egiten. Iaz, esaterako, SPRIk 500 nazioartekotze-proiektu bultzatu eta garatu zituen; aitzitik, atzerriko ordezkaritzek egindakoari buruzko daturik ez dugu. SPRIren bulegoek eta aholkulariek ezin hobeki erantzuten diote euskal enpresak munduan izaten ari diren hedapen, nazioartekotze eta lekukotzeari, eta, gainera, haiek dira kontu hauetan adituak, ordezkaritzetarako izendatzen direnak baino askoz hobeak. Gainera, Espainiako Gobernuak eta Kanpo Arazoetako Ministerioak proposamen bat egin dute, oso zentzuzkoa: atzerrian dauden lurralde-bulegoak estatuaren sarean sartzea, aurrezpen eta eraginkortasun hobea lortzearren, krisi-garai hauetan inoiz baino garrantzitsuagoa baita hori. Alabaina, interpelazio hartatik, eta UPyDk gai honexen harira aurkeztutako legez besteko proposamen bati Euzko Abertzaleak taldeak jarritako osoko zuzenketatik, eta Euzko Abertzaleak taldeak mozio honi eginiko osoko zuzenketatik ondorioztatzen dugu Gobernuak ez duela nahi lurralde-bulegoak Estatuaren sarean sartzea aurrezpen eta eraginkortasun handiagoa lortze aldera, eta, are gehiago, benetako xedea bulego gehiago irekitzea duela eta abertzaleen "euskal aberria munduan" helbururako erabiltzea; hau da, abertzaleen proiektu politikoa lortzeko erabiltzea da azken xedea, eta, berriz diot, euskaldun guztien diruaz baliatuta. Eta gauza bera igartzen da Urkullu lehendakariak Euskadi nazioartekotzeko premiaren harira emandako erantzunean. Hauxe esan zuen: "Este objetivo no es solo de las empresas y de las universidades, es un objetivo que tenemos como país. Así lo consideramos, al menos, los que nos sentimos nacionalistas en cuerpo y alma". Atzerriko euskal ordezkaritzak ixteko eskaera honen bidez, hauxe esan nahi dugu: erabil itzazue SPRIren bulegoak gure enpresei nazioartekotzen laguntzeko eta erabil ezazue Etxepare Institutua euskara eta euskal kultura zabaltzeko, baina ez ezazue euskal herritarren euro bakar bat ere erabili munduan euskal aberria sortzeko, ez ezazue euskal herritarren euro bakar bat ere erabili abertzaleen jarduna, separatismoa eta Espainiatik aparteko estatu burujabearen ideia munduan zehar saltzeko, ez garelako halako ezer, zorionez, eta euskal, espainiar eta europar herritar izaten jarraituko dugulako, zorionez. Ez ezazue, bada, euskal herritarren euro bakar bat ere erabili abertzaletasunaren proiektu politikoa munduan zehar saltzeko. Argi utzi nahi dugu, behinik behin, kanpoan eta kanpotik doktrina ezartzeko xede horri kontra gogor egingo diogula Legebiltzar honetako batzuok. Hauxe dio, nagusiki, mozioak: Gobernuari eskatzea, Gobernuari esatea, Gobernuari exijitzea ez ditzala erabili euskal herritarren baliabideak bere ideologia abertzalearen alde egiteko, eta itxi dezala asmo horrekin egindako guztia. Dirua soberan izanda ere eskatuko genuke hori, baina, gizarte-murrizketekin mehatxuka ari zaizkigun honetan, arrazoi bikoitza dugu hori eskatzeko, ez baitugu nahi gure dirua horretarako erabiltzerik, proiektu politiko abertzalearen alde egiteko, jardun abertzalea kanpoan eta kanpotik indartzeko, dirua soberan ez, faltan baitugu. Gobernu honek buru-belarri ekin behar dio krisi ekonomikotik ateratzeko neurriak hartzeari, langabezia murriztu eta enplegua sortzeko lanari. Horregatik aurkeztu dugu mozioa: Eusko Jaurlaritza Euskal Autonomia Erkidegoak kanpoan dituen bulegoak ixtera hertsatzea proposatzen dugu, Espainiaren enbaxadek eta SPRIren beste bulego komertzial batzuek betetzen dituztelako behar beste haien zereginak. Besterik gabe, eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_756
10
18
14.03.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreok. Lehendakariak Maneiro jaunaren interpelazioari emandako erantzuna entzun genuen aurrekoan, eta Euzko Alderdi Jeltzaleak Maneiro jaunaren mozioari eginiko osoko zuzenketa dugu gaurkoan. Haren arabera, irekita dauden ordezkaritzak ez dituzue itxiko, eta, gainera, gehiago irekiko dituzue, ziur asko. Kontu honetaz eztabaidatu genuen duela urtebete ere, 2012ko martxoaren 29ko osoko bilkuran, hain zuzen. Orduan, argi eta garbi azaldu genuen gure jarrera atzerriko euskal ordezkaritzei dagokienez, eta jarrera bera dugu orain, baina egoera larriagoa da, krisi ekonomikoa, aurrekontuetako premiak eta baliabide falta direla bide. Guk egoki deritzogu aurkeztutako ekimenari. Maneiro jauna, zuen eta gure asmo hori (atzerriko sare hori txikiagotzea) ez bazen inora iritsi gobernu sozialistarekin, pentsa nora iritsiko den orain. Eta pentsa ezazu ekimen edo mozio hau aurrera eramateko ere arazo batekin egin dezakegula topo: Eusko Legebiltzarrak, hain justu ere, kontrakoa onartuko duela. Ez dakit gainerako taldeek zer egingo duten, baina hor arazo bat izan dezakegu. Nire taldea bat dator ekimen honetan proposatu denarekin. Osoko zuzenketa aurkeztu dugu, uste dugulako Bruselako euskal ordezkaritzak beste zeregin batzuk dituela, zeregin garrantzitsuak indartzeko… Europar Batasunaren kontzeptuari begira diot hori, batasun ekonomikoari begira, europar eraikuntzaren kontzeptu zehatz horri begira. Alde horretatik, Europar Batasunaren testuinguru garrantzitsu horretan bitartekotza- eta hurbiltasun-lan bat egiten du, eta euskal herritarroi komeni zaigu hori, nire ikuspegitik. Ni erabat bat nator –eta hitz egin dugu eta esan dugu hori jada– SPRIren bulegoak eta Etxepare Institutua gure enpresak hedatzeko eta gure kultura mundura zabaltzeko erabiltzearekin, bai eta Cervantes Institutuak eta Espainiako Erreinuak munduan sakabanatuta dituen kontsulatuak, enbaxadak eta bulego komertzialak erabiltzearekin ere. Atzerriko euskal ordezkaritzak ez dira beharrezkoak, Europar Batasunekoa izan ezik, gure aburuz, lehen esan dudan europar eraikuntzaren helburu horregatik. Baina, gainerakoan, atzerriko euskal ordezkaritzak ez dira beharrezkoak. Estatu Batuetako, Kanada eta Mexikoko euskal ordezkaritza eta Mexikoko bulegoa ez dira beharrezkoak; Argentina, Brasil, Paraguai eta Uruguaiko ordezkaritza ez da beharrezkoa; Txile eta Perukoa ez da beharrezkoa, eta Kolonbia, Venezuela eta Erdialdeko Amerikakoa ez da beharrezkoa. Eta Espainiaren eta Europar Batasunaren egitura diplomatikoak eta Espainiaren enbaxadak eta kontsulatuak aprobetxatu egin behar dira; gainera, oso indartsuak dira munduko txoko horietan, oso indartsuak. Zerbitzu horiek erabili egin behar lirateke. Eta hori adierazi du Kanpo Arazoetako ministroak. Norabide horretan lan egiteko prest dagoela adierazi die autonomia-erkidegoei, eta, nire ustez, garrantzitsua eta normala da eskaintza hori egitea. Horretaz baliatu behar genuke. Euskal ordezkaritza horiek, berriz, ez dira beharrezkoak. Ez dira beharrezkoak. Osoko zuzenketak dioenaren bidetik doaz, gure nortasuna eta gure marka sendotzearen bidetik, baina besterik ez dute egiten; ez diete premiei erantzuten. Ez dira beharrezkoak. Eta Mugaz Haraindiko Lankidetzarako Ordezkaritza ere ez da beharrezkoa, Maneiro jauna. Bat nator zurekin. Ez da beharrezkoa. Kontu hori ederki asko sar daiteke Eusko Jaurlaritzaren Kanpo Harremanetarako Idazkaritza Nagusiaren Europako Gaietarako Zuzendaritzan, ederki asko. Beraz, ni, azkar amaitzen saiatuko naiz… Eztabaida hau izan dugu jada. Guk ere badugu Maneiro jaunaren mozioan nabaritzen den egonezin hori. Osoko zuzenketa bat aurkeztu dugu, baina, edozer dela ere, Maneiro jaunaren mozioaren alde bozkatuko dugu. Eta espero dugu ekintza hori gure kontra ez etortzea. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_757
10
18
14.03.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Para los socialistas vascos, la presencia internacional de Euskadi es muy importante. Para nosotros, es una política nacional. Horregatik proposatu genuen aurreko legegintzaldian Euskadiren kanpo-harremanak beste norabide batera begira jarri eta beste bultzada bat ematea, ikusita azken 30 urteetan obsesio alderdikoiak kanpora eramateko erabili izan direla. Funtsezko urratsak egin genituen Eusko Jaurlaritzaren barne-antolamenduan: kanpo-politika SPRIren bulegoekin lotu genuen, zuzenean; Etxepare Institutua jarri genuen abian, eta Lankidetzaren Euskal Agentzia sortu genuen, Lehendakaritzari atxikita. Behar-beharrezkoa den ekintzarako batasuna lortzearren egin genuen hori guztia, eta, hura oinarri hartuta, kanpoan jarduten duten eragile eta pertsona guztiekin elkarlanean aurrera egin ahal izateko. Guk uste dugu kanpo-ekintzak zeharkakoa izan behar duela, eta, lehen esan bezala, ekintzarako batasun batetik egin behar dela, lehendik dauden esparruen (estatua eta Europa) osagarri jardunez, ezbairik gabe. Para nosotros, las relaciones exteriores del Gobierno Vasco son una cuestión de política nacional, como decía. Tienen que estar al servicio de los ciudadanos, de las empresas, de las universidades y de las instituciones culturales y sociales, así como de las organizaciones de diferentes ámbitos ligadas a las relaciones exteriores, en general. Por eso, creemos que es importante llegar a un acuerdo sobre esta cuestión, a fin de establecer unas bases para las relaciones exteriores de Euskadi. Euskal sozialiston iritziz, Eusko Jaurlaritzaren kanpo-ekintzak premia hauei heldu behar die, nagusiki: Hazkunde ekonomikoa, enplegu-sorkuntza eta gure enpresen lehiakortasuna. Gizarte ireki, moderno eta aurreratua eta bikaintasunezko lurraldea garela eman behar dugu aditzera kanpoan, halaxe baikara, inbertsioak, langile kualifikatuak eta bisitariak erakartzeko helburuarekin. Munduko gobernantza hobetzen lagundu behar du, erronka globalei behar bezala aurre egin diezaiegun. Era berean, gure kultura-adierazpen eta -sorkuntzak nahiz euskal hizkuntza kanpoan zabaltzen eta zaintzen lagundu behar du. Horretarako, kanpoan bizi diren euskal herritarrekiko harremanak sustatu behar ditugu, Europar Batasunean benetan parte hartuz, gure enpresen eta ekonomiaren nazioartekotzearen alde eginez, geureak ditugun euskal kultura eta hizkuntza zabalduz, garapenerako lankidetza bultzatuz eta beste eskualde batzuekin –hurbilenekoekin, batik bat– elkarlanean arituz eta kanpoan nahiz nazioarteko erakundeetan Euskal Autonomia Erkidegoaren interesen ordezkari eta defendatzaile izanez. Además, en estos tiempos en que vivimos, es el momento de acercar a todas las personas, de diferentes orígenes y ámbitos, a la realidad de Euskadi. Ozeano Bareko Aliantzarekin estrategia zehatzak finkatzeko unea da; MIST izeneko herrialdeekin, alegia, Mexiko, Indonesia, Korea eta Turkiarekin. Euskal sozialiston ustez, enpresa-politikaren eta kanpo-jardueraren helburu nagusiak euskal ekonomiaren eta enpresaren nazioartekotzea babestea izan behar du. Gure enpresek nazioartekotzearen n letra gehitu behar liokete dagoeneko tradizionala den I+G+b estrategiari. Debemos plantear las relaciones exteriores como una ayuda a las empresas en la acción exterior y en los territorios emergentes o con grandes expectativas de crecimiento para los próximos años. Horregatik egiten dugu aurreko legegintzaldiko lan-ildoa jarraitzearen alde: ordezkaritzen, SPRIren bulegoen eta Etxepare Institutuaren sinergiak aprobetxatu behar dira Euskadiren kanpo-ekintzarako potentzial guztia erabiltzeko. Hori guztia, noski, Kanpo Arazoetako Ministerioarekin eta Europar Batasuneko erakundeekin koordinatuta, guztien energiak eta estrategiak ahal bezainbeste aprobetxatzearren. Era berean, gure ikuspegitik, sozialiston ikuspegitik, kanpoan bizi diren herritarrak, kanpoan kokatutako enpresak, kanpoan dabiltzan ikasleak eta lankide boluntarioak euskal gizartearen erreferentzia nagusietakoak dira munduan. Euskadik gero eta presentzia handiagoa eta garrantzitsuagoa du kanpoan, gero eta jende gehiago joaten baita beste herrialde batzuetara bizitzera. Horregatik, uste dugu kanpo-ekintzak erreferentzia izan behar duela kanpoan bizi diren pertsona horientzat guztientzat, eta zuzeneko harremana eta lotura ahalbidetu behar duela, lankidetza-bideak eraikiz haien eta gure erakundeen artean, haien eta gure enpresen artean. Bestalde, oso argi dugu pertsona horiek zinez lagundu dezaketela Euskadiren gaur egungo irudia proiektatzen, Europako gizarte dinamiko eta aurreratu baten irudia, hain zuzen. Hori guztia, kanpoko euskal herritarrak ahaztu gabe. Zeregin garrantzitsua betetzen dute tradizioei, kulturari eta euskarari eusten, eta Euskadiren kanpoestrategian parte hartzeko irrikaz daude haiek ere. Herritar horiek guztiak Euskadiren enbaxadorerik onenak izan daitezke, gainera. Lankidetzarako aukera ugari ematen dituzte, eta haiekiko harremanak sustatu egin behar dira Euskadiren kanporako proiekzioaren helburuak lortzeko. Horregatik, hemen azaldutako arrazoi horiengatik guztiengatik, ez dugu bat egiten lehendik dauden egoitza guztiak desegiteko proposamenarekin. Gure ustez, kanpo-ekintza politika garrantzitsua da gure ekonomiarentzat, gure herriarentzat, eta gutxieneko puntu batzuk adostu behar genituzke gai honi dagokionez, are gehiago oraingo egoera honetan. Horixe eman genuen aditzera gure zuzenketan ere. Hori da (eta izango da) Talde Sozialistaren jarrera. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_758
10
18
14.03.2013
ARRIZABALAGA OLAIZOLA
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eguerdi on guztioi. Gaur Maneiro jaunak hona ekarri digun eztabaida honek eta orain artean nire aurretik parte hartu duten bozeramaileen posizionamenduek argi uzten dute, kanpo-ordezkaritzatik haratago eta kanpoordezkaritza horiek egunerokotasunean daukaten lanetik haratago, gai honen inguruan badagoela trasfondo bat, eta, azken finean, atzean dagoen horrek baldintzatzen duela erabat debatean gutxienez Maneirok berak daukan jarrera eta baita Alderdi Popularrak ere. Ezingo dugu esan Gorka Maneiro UPyDko legebiltzarkidea tematia ez denik; ez gai honetan bakarrik, baina bereziki gustatzen zaizkio berak enbaxada esaten dien horiek. Atzo hemerotekan halako begirada xume bat, txiki bat, ematen ibili nintzen, eta gaia errekurrentea dela esan behar. 2008an jada bere blogean idazten zuen: "En el año 1999 el Gobierno Vasco contaba con una única delegación. Diez años después, su obsesión por situar al País Vasco en el mundo como estado independiente se ha traducido en una red de ocho embajadas". 2010ean, "UPyD pide reducir embajadas vascas". 2012an, "Maneiro pide el cierre de las embajadas vascas. La representación vasca en el exterior está perfectamente cubierta por las embajadas de España y la función de expansión e internacionalización de las empresas vascas lo está por la red de oficinas de la SPRI"; alegia, gaur bertan hemen hizpide dugun mozio berdin-berdina. 2012ko uztailean, "UPyD exige a López que cierre las embajadas creadas por los nacionalistas"; gaur ere esan du "el miedo reverencial hacia el nacionalismo vasco del lehendakari López". Gaur berriz ere gaia ekarri digu, aurrekoan esan zuen bezala. Baina ez da gaia behin bakarrik aurkezten digula, baizik eta Ganbera honetan epe oso laburrean bitan aurkeztu du ekimen berdina: bat, ezlegezko proposamen bezala, eta bestea, gaur tratatzen dugun hau, mozio bezala. Galdetuko nuke hau ez ote den bikoizkeria. Bikoizkeria hitza ekarri dudala, nahi nuke aprobetxatu akordarazteko edo aklaratzeko Jaurlaritzak kanpo-ordezkaritzak dituen lekuetan ez dela bikoizkeriarik gertatzen, SPRIko zerbitzuak ordezkaritza horietan txertatzen direlako; bikoizkeria bakarra dagoela momentu honetan (Estatu Batuetan, Ameriketan, gertatzen dena), baina hori ere, orain dela gutxi idazkari nagusiak azaldu zuen bezala, konponduko da epe labur batean. Bikoizkeria da 2012ko uztailean, oker ez banago, tratatu zen ekimen berdina berriz ere Ganbera honetan tratatzea, baina argi geratu da UPyDko ordezkariak ez duela berehala etsitzen bere saiakeretan. Eta Alderdi Popularra ere, akaso, Barrio jaunak aipatu duen bezala, Bruselako egoitza salbatzen duelarik, beste gainontzeko guztian erabat bat dator UPyDkoaren diskurtsoarekin. Eta ez da berria; Ibarretxe lehendakari zenean, makina bat gauza entzun eta irakurri genituen. Eta harrezkeroztik ere bai; Basagoitik, orduan lehendakari egin berria zen Lópezekin izandako bilera batean, eskatu omen zion… "que dé cerrojazo a la propaganda de Ibarretxe, eliminando las sociedades chiringuito y cerrando las embajadas para acabar con la paranoia de que este es un país independiente". Momentu honetan krisi-egoera batean bizi gara, egoera ekonomiko latzean, nahiko tristean. Eta nire galdera da: eta desberdina balitz egoera ekonomikoa, ez ote geundeke antzeko debateetan? Seguru baietz. Aitzakiatzat erabili daiteke krisia, aitzakiatzat erabili daitezke balizko milioi batzuk, baina azken finean hemen, lehen hasieran esan dudan bezala, ondoan dagoena beste kontu bat da. Eta hemerotekari begiratu ez ezik, atzo kuriositatez UPyDk Kongresurako azkenengo hauteskundeetarako aurkeztu duen programari begirada bat ematen ere jardun nuen. Eta egia da hainbat ekimen interesante dituela. Adibidez, hamargarren puntua, "supresión de la disposición transitoria cuarta que afecta a Navarra"; hamaikagarrena, "supresión de la disposición adicional primera que consagra los derechos históricos de los territorios forales"; hemeretzigarrena, "las lenguas no tienen derechos políticos, y por ello se suprimirá el artículo 3.3 de la Constitución española", artículo peligrosísimo para cualquiera que haya leído la Constitución española, y que habla de la riqueza de las distintas modalidades lingüísticas de España. El punto 53 del programa de UPyD habla de la supresión del Concierto Económico vasco y navarro y de la consecuente eliminación del cupo y de la aportación. El punto 8 de ese programa habla de la representación internacional. Expresamente dice que debe ser competencia exclusiva e intransferible del Gobierno de España, lo cual, evidentemente, es muy coherente con todo el planteamiento que una y otra vez viene haciendo el representante de UPyD en esta Cámara con respecto a lo que él llama las embajadas vascas. Y en el punto 38 –esto ya me llamó la atención–… El punto 38 es muy importante, porque dice: "UPyD aboga por la supresión de las oficinas comerciales autonómicas en el exterior", cosa que, visto el planteamiento del texto de la moción que nos presenta, resulta bastante contradictoria, ya que viene a decir el señor Maneiro que no hacen falta las delegaciones vascas en el exterior porque su función está perfectamente cubierta, por un lado, por las embajadas españolas y, por otro lado, por esas oficinas de la SPRI que han llevado adelante "más de 500 proyectos", según sus propias palabras. Pero, visto el programa electoral de UPyD, no me extrañaría que si este empeño con lo que llama embajadas no sale adelante, de aquí en adelante se entretenga presentándonos una y otra vez mociones o proposiciones no de ley para la supresión de las oficinas de la SPRI. En cualquier caso, Marian Elorzak, Kanpo Harremanetarako idazkari nagusiak, orain egun gutxi azaldu zuen modura, nahitaezkoa da euskal sektore anitzen interesak atzerrian defendatzea. Beti izan da beharrezkoa, eta gauden egoera honetan, berriz, bi aldiz da beharrezkoa hazkundearen bidera itzultzeko gure herria nazioartera hedatzea. Gu, benetan, hori horrela dela sinistuta gaude. Nazioartean leku bat lortu beharra daukagula sinistuta gaude. Euskadik aitortza behar duela mundu zabalean pentsatzen dugu, eta, gainera, ez horrela nahi dugulako bakarrik, baita bizitzeko eta aurrera egiteko beharrezko egiten zaigulako ere. Marca país da azken boladan oso modan dabilen kontzeptu bat. Eta orain artean hain ohikoa izan ez dena ikusten ari gara azken egun hauetan, eta da nola normalean dezente diskretuak izaten diren enpresari eta eragile ekonomiko bat baino gehiago ari diren agertzen komunikabideetan, nolabait, España markak beraien jarduera ekonomikoa garatzeko inplikatzen dien eragozpena salatuz edo aitortuz edo aipatuz. Hau da, orain arte gure ekonomiak beste batzuek baino hobeto aguantatu izan badu, neurri handi batean izan da euskal enpresa askok nazioarteratzeko izan duten gaitasunarengatik. Baina, ariketa horretan, España markaren azpian identifikatuak izateak eragozpena besterik ez omen die ekartzen, gaur egun bizi den egoera dela eta, kontratuak ixteko edo finantziazioa lortzeko. Beraz, guretzat erabateko lehentasuna da –eta, horretarako, ordezkaritzak ezinbestekoak ditugu– geu- re marka propioa hedatzea. Pentsatzen dugu nekez lortuko genukeela horrelakorik Espainiako enbaxadaren itzalpean aurkeztuko bagina. Eta, egingo bagenu ere, Espainiako enbaxada batek lehian ari diren bi enpresaren artean zeinen aldeago egingo ote luke: Madrileko enpresa baten alde edo, demagun, Arrasateko enpresa baten alde? Maneiro jauna, eta honekin bukatzen dut, zuk aipatu duzu nola Urkullu lehendakariak esan zizun herri bezala dugun helburu bat dela nazioarteratzea eta nazioarte horretan gure marka eta gure izaera propioa lortzea, eta hala da. Eta beste gauza bat ere esan zizun, nik orain esaten dizudana. Nahiagoko luke berak, nahiagoko nuke neuk eta makina batek nahiagoko genuke zuk enbaxadatzat dauzkazun horiek benetan enbaxada balira. Eta poztuko nintzateke Carmelo Barriok esan duena hala gertatuko balitz, que la cosa esta les salga en contra. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_759
10
18
14.03.2013
URREA HERRERA
EH Bildu
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Eguerdi on guztioi. Gaur UPyDk aurrezki-planaz mozorrotutako mozioa aurkezten digu, baina errealitatean espainiar ultranazionalismoaren erakusgarria baino ez da, estatu-eredu frankistarako atzerapauso demokratikoaren erakusgarri. Maneiro jauna, bere interpelazioan, enbaxadak mantentzeko gastatu diren urteroko bost milioiez aritu da; esate baterako, abiadura handiko trenaren euskal adarraren eraikuntza baino mila bider gutxiago denaz. Hala ere, UPyDk ez du gastuaren gakora zuzentzen den beste aurrezte-neurririk aurkezten. Azaleko neurriak besterik ez du proposatzen, haien ametsetako España handi eta libre honetan euskal identitatea desegitera bideratuta daudenak. Lehenik eta behin, Eusko Jaurlaritzarik badela onartzen baduzu, EAEtik kanpo haren interesak defendatzeko legezkotasuna baduela ere onartu beharko duzu, bere garaian Auzitegi Konstituzionalak onartu zuen bezalaxe. Maneiro jauna, zu ez bazaude ados eredu honekin, eta nahiago baduzu Konstituzioa eta Estatutua baino lehenagoko eredu bat Hiru Probintzietarako, esan ezazu itzulingururik gabe. Aurkez ezazu Eusko Jaurlaritza eta Eusko Legebiltzarra desegiteko eskaera, eta entrega ezazu zure legebiltzarkide-akta. Horixe litzateke Espainiarren baliabide guztiak suntsitzen omen dituen –zeure hitzetan– egitura autonomiko maltzur horren aurka egiteko modurik koherenteena. Edozein kasutan, zuen intentzioa ordezkaritza antzuetan aurreztea bada, Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan dauden Espainiako gobernuordezkaritzen desagerpena eskatu. Eta eskatu Carlos Urquijo jaunari erretiratzeko eta etxera joateko, euskal instituzioek libreki eta demokratikoki hartzen dituzten erabakien zentsuratzaile izateari utzi diezaiola. Eta atzerriko ordezkaritzetan diru gehiago behar baduzue, Espainiako Armadak eta Estatuko Segurtasun Indarrek Euskal Herrian gehiegizko ordezkaritza dutela uste dugu. Euskal Herrian soberan ditugu Espainiako Ejerzitoaren kuartel militarrak, Estatuaren aurrekontuaren sei milioi euro xurgatzen dituztenak. Euskal Autonomia Erkidegoan Guardia Zibilaren eta Polizia Nazionalaren 4.000 kideak soberan ditugu eta hauek suposatzen duten gastu mardula ere bai. Eusko Jaurlaritzak atzerrian dituen ordezkaritzei eustea eta euskal biztanleen interes eta beharren arabera hedatzea nahi du gure taldeak, EH Bilduk. Eta ordezkaritza horiek hor jarraitzea nahi dugu, harik eta Euskal Herriak atzerrian bere enbaxadak eta kontsulatuak izan ditzakeen eguna iristen den arte, Madrilgo euskal enbaxadoreak eta Parisko euskal enbaxadoreak gure alboko bi herrialdeekin adiskidetasun- eta lankidetza-loturak estutzen dituzten eguna iritsi arte. Atzerrian Euskal Herria izena nazioarteko elkartasunaren sinonimo izatea nahi dugu, eredu demokratiko bat izatea beste herrialde batzuentzat, eta erreferentzia gizarte askeago eta bidezkoago baten aldeko herri-borrokentzat. Eta, ezbairik gabe, Euskal Herria izena Espainia marka ez bezalakoa izatea nahi dugu, ikusita zein diren Espainia marka horren babesleak: alde batetik, krisiaren eta kapitalaren munstroak (Banco Santander, Inditex, Gas Natural, Fenosa edo Telefónica, kasurako), baita Francok berak hautatutako monarkia ere, bestetik. Eta sentitzen dugu, Maneiro jauna, baina hori ez da gure irudia, hori ez da gure herriaren irudia. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_760
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin, Barrio jaunak esan duen gisan, ekimen hau eztabaidatu zen aurreko legegintzaldian ere, aurrera atera ez bazen ere. Ari zarete nolakoa naizen ikusten: gauza batean sinesten badut, temati jartzen naiz. Ekimen batzuk aurrera egiten ez dutela ikustean, berriz aurkezten ditut. Bakarrik ere geratu izan naiz, sarritan, sinesten dudan hori defendatzeagatik. Ez dut arazorik horrekin. Gaurkoan, ekimen honek, nahiz eta Talde Popularrak alde bozkatu, ez du aurrera egingo. Baina ez dugu arazotzat ikusten aurrera ez egitea, uste baitugu gure egitekoa berriz eskatzea dela, sinesten dugun horren alde egitea berriro. Nire aburuz, beharrezko diren eztabaidak hona berriz ekartzea da gure eginkizuna, eta, gaur egun, eztabaida hau garrantzizkoa da. Ez dut esango esku artean dugun eztabaidarik garrantzitsuena denik. Izan ere, krisitik nola atera eta enplegua nola sortu da eztabaida garrantzitsuena orain, dudarik gabe. Edonola ere, hau ere garrantzizkoa da, baliabide horiek berrerabil baitaitezke, azken batean, krisitik ateratzeko edo jarduera ekonomikoa bultzatzeko, postulatu edo proiektu abertzaleak saltzeko erabili beharrean. Beraz, aurrera ez egiteak ez digu arazo handirik eragingo. Ez digu askorik axola bozketak galtzeak; kezka handiagoa eragiten digu eztabaidak galtzeak. Horretan sinesten dugu guk. Eta badirudi hemengo legebiltzarkide abertzaleek osatzen duten gehiengoak atzera botako dutela. Tira, guk gurean jarraituko dugu. Izango dira gero ere abaguneak beste zerbait dela-eta, akaso, gai hau berriro ere mahai gainean jartzeko eta gure eskaera berriz egiteko. López jaunak hauxe esan zuen behin, hitzez hitz: "Ez dugu nahi ordezkaritzak zentzurik gabeko bidaia politikoak justifikatzeko izatea; herriarentzat eta gure enpresentzat lan egiteko nahi ditugu". Eta hau gehitu zuen: "Ekonomia-, enpresa- eta industria-kontuez arduratzen den ordezkaritza-sarea interesatzen zaigu une honetan". Ederki. Talde Sozialistak, orain, badaki zertarako erabiliko diren atzerriko sasienbaxada horiek: proiektu politiko abertzalea eta jardun abertzalea saltzeko. Horixe egiaztatu dugu, nola interpelazioaren eztabaidan, hala Euzko Abertzaleak taldearen ordezkariak esandako hitzetan. Hortaz, Alderdi Sozialistari eskatzen diot egoera hori aztertzeko eta aintzat hartzeko ordezkaritza horiek ez direla erabiliko López jaunak esandako horretarako, Ibarretxe jaunak esandako hartarako baizik. Eta halaxe daude kontuak. Guri, dena dela, astakeria iruditzen zaigu. Gure ustez, enbaxada horiek, ordezkaritza horiek, sobran daude. Ez ditugu behar, ez dugu haien inolako premiarik. Eta Euzko Abertzaleak taldearen ordezkaria, nonbait, UPyDren programa politikoari begira aritu da azken egunotan, eta 2008ko nire bloga ere irakurri du. Eskertzen da informazioa, eskertzen da legebiltzarkideek beren eztabaidak prestatzea. Dena dela, nik argituko dizut UPyD SPRIren bulegoei eustearen aldekoa dela, uste baitugu lan ona egiten dutela eta eginkizun bat dutela. Hori da UPyDren jarrera gaur egun, bai eta duela hainbat hilabete ere. Hori da gure jarrera. Eta ondo deritzogu Etxepare Institutuari eman zaizkion eginkizunak emateari, eta abertzaleek beren proiektu politikoa munduan saltzeko darabiltzaten tresna guztiak deuseztatzearen aldekoak gara. Abertzaleen ordezkariak argi eta garbi utzi digu enbaxada hauek zer eta zertarako diren bere iritziz. Gu ez gatoz bat. Gure ustez, gauza bat da Euskadiren interesen eta euskal enpresen interesen alde egitea munduan –bat gatoz horrekin–, eta beste gauza bat da proiektu politiko abertzalea saltzea Euskaditik kanpo. Euskal Herri bakar, handi eta askearen ordezkariari dagokionez, ez du merezi ezta erantzutea ere, egia esanda. Aurreko mendeko ultranazionalismo atzerakoi horrek ez du arreta gehiagorik merezi. Harrigarria baldin bazaizue ere, badira nazionalista zentzudun batzuk, edo, zehatzago esanda, badira noizean behin zentzuzko gauzak esaten dituzten nazionalista batzuk, bederen. Begira zer esan zuen Pilar Rahola izeneko nazionalista katalan batek duela pare bat urte. Hauxe zioen Kataluniaren enbaxadez: "Lotsagarria da irekita izatea". Nazionalista espainiarra delako izango da. "Lehenik, jendea laguntzeko oinarrizko gastuak murrizten ari direlako eta ezin delako azaldu zergatik dugun bulego bat Bosgarren Etorbidean, esaterako, eskoletatik gorrentzako irakasleak kendu egin ditugun honetan. Eta, bigarrenik, ez delako estrategia nazional burutsu batetik atera, txorakeriak asmatzeko dugun zaletasunetik baizik". Eta gero: "Nahiago dut Bonaventura Clotet-i ematea dirua hiesari buruzko ikerketarekin jarrai dezan, aberats berrien asmakeria horietan gastatu baino, politikari zaharkituen megalomaniaren ondorio dira eta". Kasu honetan, bat nator Pilar Raholaren hitzekin. Enbaxada horiek sobera daude. Eta zalantzarik ez dut egiten sobera daudela, ikusita Eusko Jaurlaritzak berretsi egin duela abertzaleen jarduna saltzeko erabiliko dituela, noiz eta euskal gizartearen kontrako murrizketa sozialak proposatzen diren honetan. Besterik gabe, eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_761
10
18
14.03.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eserlekutik, zure baimenarekin. Bat nator UPyDren ordezkariak gai honen harira eman berri dituen argudioekin. Lehentasunak ezarri behar dira. Gobernuaren ardura da hori. Gastu handiagoa behar dugu gizartealorrean, gastu handiagoa garapen ekonomikoan, gastu handiagoa enpleguan, inbertsioetan; atzerriko euskal ordezkaritzen gastu hori, aldiz, ez dugu behar. Gainera, oso argi gelditu da Euzko Alderdi Jeltzalearen zuzenketan zertarako balioko duten ordezkaritza horiek: gure nortasuna eta gure marka propioa hedatzeko. Argi eta garbi dago zer lortu nahi den kontu honekin: atzerriko euskal ordezkaritza horiek gobernuak uneren batetik bestera aurkeztuko digun burujabetasun-proiektuaren euskarri izatea, beste behin ere. Horrela ikusten dugu duk, badakigu hala dela, eta horregatik bozkatzen eta defendatzen dugu defendatzen duguna. Zer esan, bestalde, EH Bilduren diskurtsoaz... Francoz hitz egiteko obsesio horrekin beti: aurreko eztabaidan, lege frankistez eta Zigor Kode frankistez aritu ziren; eta, orain, zuzenbide-estatu baten kanpoekintza deskalifikatu nahian. Hitzaldi hori irrigarria izan da, kontuan izanik besteok gaia zer seriotasunekin jorratu dugun, baina ikusten dugu nori uzten dion lekukoa Bilduk, ikusten dugu nori emango dion babesa: Euzko Alderdi Jeltzaleari. Hain zuzen ere, hasieran esan dudan helburu horrekin: Euskal ordezkaritzak burujabetasunerako plan aurreikusi horren euskarritzat ezartzeko helburuarekin. Hori ari zarete eskatzen zuek, eta norbaitek hartuko du, beharbada, horren lekukoa legegintzaldi honetan. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_762
10
18
14.03.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Zure baimenarekin, eskainutik. Oso labur, bakarrik esan nahi dut, lehengoan, Kanpo Harremanetarako idazkari nagusiak azalpenak eman zituenean, nolabait adierazi zuela Euskadiko kanpo-harremanen bidea. Nik uste nuen, oro har, bide onetik zihoala, eta hura lapsus bat besterik ez zela izan. Ikusten dut ezetz. Lehendakariak atzerrira egingo zituen bidaiak zer-nolakoak izango ziren galdetu zioten; eta bidaiez hitz egin zuen, Euskadiri, Euskadiko politikari eta euskal kulturari buruz hitz egiteko. Eta zehaztasun gehiago emateko eta enpresaburuekin joango zen azaltzeko eskatu ziotenean, esan zuen, agian, noiz edo noiz batera egingo zutela bidaia. Hori ikusirik, eta gaur hemen entzun dugun hitzaldia entzunda, eta jakinda ziurrenik EH Bilduk Euzko Abertzaleek aurkeztutako zuzenketaren alde egingo duela, argi ikusten da Euskadiko kanpo-politika aurreko legegintzaldiko, alegia, zortzigarren legegintzaldiko noraezera itzuliko dela. Eta, beraz, esan behar dut hori oso tamalgarria dela, zeren eta uste baitut kanpo-harremanetan oso gauza onak egin daitezkeela. Asko hobetu daiteke gure enpresaburuen egoera. Lehendakariak oso paper garrantzitsua izan dezake horretan; hala izan zen aurreko legegintzaldian, eta hala adierazi dute hainbat sektore ekonomikok. Uste dut eragile guztien arteko sinergiak eta ekintza-batasuna garrantzitsuak eta beharrezkoak direla arlo horretan. Oso tamalgarria iruditzen zaigu norabidealdaketa hori. Baina, tira, ondo dago jakitea, orain hasten den legegintzaldi honetan segimendua egin ahal izateko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_763
10
18
14.03.2013
ARRIZABALAGA OLAIZOLA
EA-NV
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko Legebiltzarkideak aurkeztua, Autonomia Erkidegoaren kanpoko ordezkaritzei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Maneiro jauna, aitortu behar dizut, behin baino gehiagotan, noizean behin egiten dituzun baieztapen horietakoren bat egiten entzun dizudanean, badagoela zurengandik gustuko dudan zerbait: "nik sinesten dudana defendatzen dut, bakarrik geratu arren" esatean adierazten duzun ziurtasun hori goresgarria iruditzen zait. Goresgarria iruditzen zait, behin eta berriz gauza bera gehiegitan entzun behar izan arren. Eta hain gustuko ez dudana da, berriz ere –ez dakit noizbait atsedenik izan dugun, baina beno– hainbestetan errepikatutako diskurtso horietara itzultzea –adibidez, kalaka nazionalistaren defentsaren diskurtsora–. Nik uste defentsa horretatik adina edo gehiago dagoela kontuari buelta emanda: kalaka konstituzionalistaren defentsa, edo kalaka unionistaren defentsa, edo kalaka espainiarraren defentsa. Bakoitzak eskubidea du bere jarrerei eusteko, baina hainbeste sare, hainbeste kalaka eta hainbeste noraez...; kontzeptu horiek guztiak soberan daude..., gainera, egoera bat sortu eta memoria iluntzen baitigute. Guztiok badakigu zertaz ari garen, eta guztiok dakigu ez garela enbaxadez ari. Guztiok dakigu beharrezkoa dela –beti da beharrezkoa, baina, egoera honetan, inoiz baino beharrezkoagoa da– nazioartean kokatzea, bizirik jarraitu nahi izanez gero. Ekonomikoki bizirik jarraitu nahi izanez gero, funtsezkoa da. Guztiok dakigu hori –batzuek besteek baino gehiago edo gutxiago aitortuko dugun arren–, guztiok dakigu, albistegietan ikusten ari garelako. Eta ez dira politikariak hori diotenak, ez Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariak, ez eta beste alderdi batzuetakoak ere. Egoera pairatzen duten enpresaburuak berak ari dira esaten, nazioarteko merkataritzan, gure enpresentzat ia nahiko aspalditik zer ondorio ari den izaten España herrialde-marka hori. Guztiok dakigu Espainiako enbaxadek inolaz ere ez dutela laguntza hori emango. Guztiok dakigu gure ordezkaritzen bidez, eragile ekonomikoei, enpresa-eragileei, kultura-eragileei, unibertsitateei, ikertzaileei eta euskal eragile guztiei aurkezpenak egiten zaizkiela horiek kokatuta dauden estatu, herrialde edo eremu geografikoetan. Guztiok dakigu zein den ordezkaritza horien asmoa. Beste kontu bat da, diskurtsoari eusteko, kontuaren karikatura egin nahi izatea. Edonola ere, gure zuzenketan proposatzen dena guztiz arrazoizkoa da: ordezkaritzak mantentzea, mantener nuestras delegaciones exteriores, y, según las necesidades del momento y tras haber realizado estudios, decidir si es necesario poner en marcha más delegaciones o extenderlas a algún otro lugar... Que se realice ese estudio y esas valoraciones; eso es lo que planteamos. Y lo demás... –no voy a decir todo, pero sí mucho– me parece una caricatura. Y, señor Maneiro, me alegro, eso sí, del alegato que ha hecho a favor de SPRI, porque no coincide con el programa electoral de su partido. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_764
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Kasu honetan, EITB erakunde publikoaren berrantolaketari buruz hitz egin nahi dugu, gure ustez beharrezkoa baita. Mozio bat aurkeztu genuen, Eusko Jaurlaritzari EITB talde publikoa berrantolatzeko pausoak eman zitzan eskatzeko interpelazioaren ondoren, eta, mozio horretan, EITBk euskal gizartearentzat benetako zerbitzu publiko bat izateko behar duen egitura bakarrik izatea eskatzen genuen, eta profesionaltasuna, aniztasunaren errespetua, independentzia eta inpartzialtasuna gidari izatea. Eta eskatzen genuen Gobernua eta EITBren talde kudeatzailea kontrol-batzordean aurkeztea lehenbailehen, zer neurri hartzen ari diren azaltze- ko eta, hala badagokio, erakundearen egitura murrizteko. Azkenik, popularren taldearekin erdibideko zuzenketa bat adostu dugu, eta, bide batez, eskerrak eman nahi dizkiet zuzenketa hau sinatzeko agertu duten jarrera onagatik. Erdibideko zuzenketa horretan, gure ustez garrantzitsuak diren bi gai jasotzen dira. Batetik, Gobernuari eskatzen diogu, sei hilabeteko epean, plan bat aurkeztu dezala EITB taldea berrantolatzeko eta haren egiturak egokitu eta arrazionalizatzeko, Euskal Irrati Telebistak ikus-entzunezko sektorearen errealitate berriaren aurrean dituen erronka berriei hobeto aurre egiteko. Eta, beraz, EITBren zuzendaritza berriari eskatzen diogu –EITBk zuzendaritza berria duenez– gauza bat funtsezkoa iruditzen zaiguna, are gehiago orain, bizi ditugun garai hauetan, eta Euzko Abertzaleak eta Euskal Sozialistak taldearen artean zuzendari nagusi berria aukeratzeko hitzarmen-politika bat egon dela ikusirik. Zuzendaritza horri eskatzen diogu profesionaltasuna, objektibotasuna, inpartzialtasuna eta pluraltasun politikoaren errespetua bermatu ditzala, eta, halaber, jarrera proaktiboa izan dezala etikoki eta sozialki terrorismoa deslegitimatzeko. Egia esan, gainerako taldeek sinatutako erdibideko zuzenketan, ez da berrantolaketari buruz hitz egiten. Gure ustez, garrantzitsua da erakundea berrantolatzea, ez bakarrik bizi dugun krisi-egoeragatik, baizik eta EITBk garai berrietara egokitu behar duelako. Erdibideko zuzenketa horretan, ez da hitz egiten berrantolatzeari buruz, eta EITBko zuzendari nagusiari baliabideak zorrotz kudeatzeko eskatzen zaio. Horixe bakarrik behar genuen, baliabideak zorrotz ez kudeatzea! Gainerakoan, esan bezala, gure zuzenketan, gure ustez gaur egun ezinbestekoak diren bi zutabe jasotzen dira. Batetik, erakundearen berrantolamendua, eta, bestetik, profesionaltasuna, objektibotasuna, inpartzialtasuna eta aniztasun politikoaren errespetua defendatzea. Egia esan, duela gutxi, hitzarmen politiko bat egin dute Euskal Sozialisten eta Euzko Abertzaleen taldeak, EITBko zuzendari berria aukeratzeko. Badakigu izena, baina inork ere ez digu azaldu zergatik aukeratu den pertsona hori edo talde hori. Ez dakigu ezer ere hitzarmen horren edukiari buruz, eta, beraz, ez daukagu proiektuaren edukiaren berririk. Eta, ikuspegi horretatik, izenaz gainera, guri inporta zaiguna, guri interesatzen zaiguna da jakitea, etorkizunean, zer egingo duen EITBren zuzendaritza berriak. Ez dakigu ezer ere; ez dakit hitzarmen hori sinatu duten taldeek ere badakiten. Edonola ere, gure ustez, guztiz beharrezkoa da talde horri adieraztea erakundea berrantolatu egin behar dela eta profesionaltasuna, objetibotasuna eta pluraltasuna –historikoki EITBn errespetatu ez diren printzipioak, bide batez– bermatu behar direla. Hori da errealitatea. Gogoratu zer esaten zuen Idigoras jaunak, ETBko zuzendariak, 2009aren amaieran, lehenengo lan-hilabeteei buruz. Esaten zuen "EITB EAJren sektore erradikalen eta ezker abertzalearen mende dagoela, eta itxuraz beharrezkoa zen aldaketa egitea galarazten ari direla". Bistan denez, gu ados geunden EITBn aldaketa hori egitearekin. Segituan, Idigoras jauna eta beste kide batzuk konturatu ziren oso zaila zela, zeren, hark esaten zuen bezala, EITB Eusko Alderdi Jeltzaleko sektore erradikalen eta ezker abertzalearen mende zegoen. Guri iruditzen zaigu, gaur egun, arriskutsua dela EITBn gerta daitekeena. Badakigu EITB, urte askoan, nazionalismoaren zerbitzuko tresna moduko bat izan zela, eta hala salatu zuten beste alderdi politiko batzuek ere. Eta beldur gara hemendik aurrera ez ote den berriz ere gauza bera gertatuko. Azken hiru urte eta erdian, ez da hainbesteko aldaketarik izan, baina egin da aldaketaren bat, eta kezka dugu berriz ere nazionalistek EITB erabiliko ote duten herritar nazionalistak egiteko makina bihurtzeko. Beraz, uste dut garrantzitsua dela, sinatu dugun erdibideko zuzenketa horretan, berrantolaketaz hitz egiteaz gainera, EITBn hainbeste urtez falta izan den pluraltasunerako, profesionaltasunerako eta objektibotasunerako deia egitea. Beraz, hori da aurkeztu dugun mozioa eta popularren taldearekin sinatu dugun erdibideko zuzenketa, eta, logikoa denez, eskerrak eman nahi dizkiot talde horri sinatzeagatik. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_765
10
18
14.03.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Jaun-andreok, Talde Popularra bat etorri da, hasiera-hasieratik, proposamenaren funtsarekin. Osoko zuzenketa aurkeztu dugu, alderdi politikoen artean akordio bat lortzeko helburuarekin, badakigulako beharrezkoa dela EITB erakunde publikoa egokitzeari eta, zergatik, ez, berrantolatzeari buruz hitz egitea, hartara, aurreko legealdian esaten genuen bezala, egokiago eta baldintza hobeetan hel diezaien ikusentzunezko sektorearen erronka berriei, eta, horrez gainera, gaur egungo egoera ekonomikoari aurre egin diezaion. 2010 eta 2011n, gai horri buruz hitz egin genuen, eta, Ganbera honetatik, Patxi López buru zuen Eusko Jaurlaritzari eskatu genion planteamendua norabide horretan egin zezala eta, beraz, Euskal Irrati Telebista publikoaren egoera errealitate berri horretara egokitu zezala. Egia da Patxi Lópezen gobernuak oso gutxi egin zuela –edo, behintzat, oso ahul jokatu zuela– urteroko aurrekontuetan EITBra bideratzen zena kontuan izanda, eta edukiak eta programazioa egokitu beharra zegoela baliabide gutxiago zeudela ikusita. Ez zen ezer ere egin funtsezkoa zen gaian: erakunde publikoaren egituran. Ez zen ezer ere egin egituran, nahiz eta, argi eta garbi, aurrekontuetako doikuntza guztiek telebistaren, edukien eta abarren programazio-gaitasunari eragingo zieten. Guk uste dugu horrek eragin nabarmena zuela eta izan duela telebistak gaur egungo merkatuan arrakasta izateko dituen aukeretan. Urte asko daramatzagu hausnarketa bat egin dadin eskatzen gai honi buruz, EITB erakunde publikoaren etorkizunari eta neurriari buruz, datozen urteetan duen egitekoari buruz, bere helburuak eta Ganbera honek urte hauetan emandako agindua betetzeari buruz eta egia eta aniztasun politikoa errespetatuko dituen eta terrorismoa deslegitimatzen lagunduko duen programazio bat lortzeko eta finkatzeko neurriak hartzeari buruz. Hori guztia ezinbestekoa zen. Ez dago gure inguruari begiratzea besterik, ikus-entzunezko merkatuari, Espainiako, gainerako autonomia-erkidegoetako eta inguruko herrialdeetako telebistaren merkatuari begiratzea besterik, jakiteko lehenbailehen arrazionalizatu behar direla egiturak –EITBren inguruan sortzen joan zen gainegitura ikaragarri hori–, sektorean gertatzen ari diren aldaketak kontuan hartuta. Teknologia berriak, Internet bidezko telebista, LTDa, telebista-kanalen ugaritzea ikusirik, telebista publiko guztiek (telebista autonomikoak eta estatumailakoak eta telebista pribatuak) erronka berriei heldu behar diete, eta azkar egokitu behar dute egoera berrira. Aurre-aurrean ditugu aldaketak, eta iraganeko errezetek ez dute balio egoera berriari aurre egiteko. Ezin diogu egoerari aurre egin eta ezin dugu erabaki azkarrik hartu 1990eko hamarkadan Euskal Telebistarako sortu ziren gainegitura ikaragarri handiekin; Eusko Jaurlaritzak azken urteetan aurrekontu-arloan hartutako erabakiak ikusirik, ezinezkoa da hori. Gainegitura hori sortu zen, eta, azkenean, jakin izan dugun bezala, Iñigo Urkulluren Eusko Jaurlaritzak ere ikusi du ezinezkoa dela hori mantentzea, eta horregatik proposatu du % 18 inguruko aurrekontu-murrizketa. Baina, gure ustez, egituraren dimentsioari eragin gabe aurrekontu-murrizketa egiteak kalte egingo dio, zuzen-zuzenean, telebistaren merkatuan eduki lehiakorrak ezartzeko gaitasunari, eta eragin zuzena izango du programazioan. Etxearen gainegitura ez da ukitzen, eta murrizketa ekonomiko osoa ekoizpenaren kontratazio-gaitasunari aplikatu zaio; horrek eragin zuzena izango du EITBren programazioan eta programazioaren kalitatean. Hori dela eta, guk uste dugu beharrezkoa dela eztabaida serio bat egitea, eta uste dugu Gobernu honek zehaztu behar duela zein den EITBren eredua, zeren, argi dago, gertatzen ari den guztia ikusita, beharrezkoa dela gure erkidegoak behar duen telebistaeredua birdefinitzea. Eta, noski, uste dugu azkar egin behar dugula hori, zeren, bestela, oso eragin txarra izango du telebistaren eta bere programazioaren kalitatean. Eta ezin da kalitateko telebistarik egin –proposamenaren egileak esan duen bezala– euskal herritarren gehiengoa identifikatuko den telebista bat izateko lan irmoa egingo duen telebista bati buruz hitz egin gabe. Guztiok identifikatuta sentituko garen EITB bat behar dugu. Aniztasunaren alde –gure erkidegoko aniztasun politikoaren, aniztasun sozialaren, lurraldeaniztasunaren, hizkuntza-aniztasunaren– alde ere lan egingo duen EITB bat. Esaten zen eta esaten den moduan, erdibideko zuzenketan hitzez hitz jaso nahi izan dugu profesionaltasunez lan egingo duen Euskal Telebista publiko bat nahi dugula, informazioa ematean eta edukietan inpartziala izango dena, eta –aurkeztutako zuzenketan esaten den moduan– terrorismoa deslegitimatuko duen agente aktibo bihurtuko dena. Nire ustez, Euskal Telebista publikoak, zerbitzu publikoa izanik eta gizarteari zerbitzua ematen dion erakundea izanik, konpromisoa agertu behar du balio etiko eta demokratikoak zabaltzeko. Nire ustez, datozen urteetan telebistaren merkatuan baldintzarik onenetan lehiatuko den telebista bat lortu behar dugu, baina, aldi berean, bizi dugun une garrantzitsu honetan, erkidego honi zerbitzu publiko bat eskainiko dion telebista izan behar du. Terrorismoa deslegitimatzen lagunduko duen telebista bat izan behar du, gure erkidegoko aniztasun politiko eta soziala defendatu eta errespetatuko duena eta guztion artean defendatu behar ditugun balio etiko eta demokratiko horiek argi eta garbi bultzatuko dituena. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_766
10
18
14.03.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señora consejera, señorías, buenos días a todos. Y buenos días a los alumnos de la UPV que nos acompañan hoy. Duela astebete EITBko Zuzendaritza Nagusi berriari gure konfiantza-botoa eman genionean, zerbitzu publiko batekin dugun konpromisoagatik egin genuen, funtsezko tresna iruditzen baitzaigu Euskadiko herritarren informaziorako eta parte-hartze politikorako. Euskal kultura zabaltzeko eta euskara sustatu eta garatzeko tresna oso garrantzitsu baten funtzionamenduari laguntzeko egin genuen. Erabaki hori hartu genuen, EITBren bidez, autonomia-erkidego honetako herritarren eskubide eta askatasunak hobeto betetzen laguntzea nahi genuelako. Iturbe andrearen izendapenaren alde egiteko erabakia hartu genuenean, bagenekien erronka zail bat zuela aurrean, eta hala esan genuen tribuna honetatik bertatik. Izan ere, krisi-egoerak, baliabide publikoen murrizketek eta teknologia berrien eboluzioak baldintzatutako erakunde baten kudeaketari egin beharko dio aurre. Elementu horiek erakunde publiko horren kudeaketa baldintzatzen ari dira dagoeneko. Beraz, alde horretatik, ez da hutsala duela egun gutxi batzuk administrazio-kontseiluari aurkeztutako aurrekontu-murrizketa. Guk, sozialistok, uste dugu inguruabar horiek kontuan hartu behar direla Euskal Irrati Telebista publikoaren etorkizunari heltzeko, eta erakundeak etorkizun jasangarria izateko neurriak hartu behar direla. Uste dugu zuzendaritza berriak aurre egin behar diola egoera horri, eta proposamenak egin behar dituela EITBk, zerbitzu publiko gisa, gure gizarteari laguntzen eta ekarpenak egiten jarraitzeko. Sozialistok, duela astebete zuzendaritzari emandako konfiantza-botoaren haritik, erakundearen eredua parametro profesionalen bidez azter dadila nahi dugu. Horregatik, indarrean dagoen plangintza estrategikoa ekitaldi honen amaiera aldera iraungitzen dela kontuan izanda, uste dugu aukera ona dela gaur egungo zuzendaritza datorren 2014-2016 aldirako plangintza estrategikoa egiten has dadin, berehala. Eskaera hori egiten diogu gaur egungo zuzendaritzari, baina, aldi berean, uste dugu, a priori, ez dituela baldintzatu behar egin beharreko azterketak eta hartu beharreko erabakiak. Agian horixe da Talde Popularren eta UPyD taldeen ekarpenekin daukagun desadostasun handiena. Gure ustez, errealitatearen azterketa arretaz eta zorrotz egin behar da, EITB guztiok nahi dugun eta euskal gizarteak behar duen zerbitzu publiko, profesional eta jasangarria izateko neurrien irizpideak ezartze- ko. Horrexegatik, irizpide horiei hobeto erantzuten diela uste dugulako, Euzko Abertzaleak eta EH Bildu taldeekin sinatu dugu erdibideko zuzenketa. Gure ustez, irizpide guztiak jasotzen dira zuzenketa horretan, eta, gainera, plangintza estrategikoa 2014ko urtarrilaren 1ean indarrean egon dadin eskatzen du. Gure ustez, garrantzitsua da berehala lanean hastea. Denbora-epe horretan, azterketa eta proposamenak egin, administrazio-kontseilura eraman, eta guztiak onartu beharko lirateke. Betiere, berriz diot, EITBk zerbitzu publikoko erakunde bat, euskal gizartearen zerbitzura dagoen erakunde bat, izaten jarrai dezan. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_767
10
18
14.03.2013
URRUZUNO URRESTI
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu anderea, legebiltzarkideok. Guk, gure erdibidekoaren zentzua azaltzerakoan, batez ere adostasuna aurkitu dugu uste dugulako UPyDk gaur hemen planteatu nahi duen eztabaida abiapuntu okerretik hasten dela. Abiapuntu okerretik hasten da, uste baitugu EITBren arazo nagusia ez dela bere dimentsioa, eta arazo nagusia jendartearen atxikimendua galdu izana dela. EITB oso egoera txarrean dago, eta oso egoera txarrean dago arlo guztietan. Beste kontu bat da murrizketa-politikek (eta zuzendaritza berriak iragarri dituen azken hauek kontuan hartzen baldin baditugu, 2009tik % 36 murriztu da EITBren aurrekontua) eta urteetako kudeaketa kaskarrak ekoizpena murriztu izana eta, ondorioz, langileriaren zati bat azpierabilia izatea. Hori beste kontu bat litzateke momentu honetan. Eta hori horrela bada, duda barik soluziobidean jarri beharko da, eta ikusi beharko da nola gauzatzen den langileria guztiaren zein egitura guztien optimizazio eraginkorrago bat. Baina helburu nagusia euskal irrati-telebista publikoaren funtzioak ondo argitzea da, ikus-entzunezkoen egungo egoeratik abiatuta EITBk izan behar dituen helburua eta eredua argi izatea. Beraz, uste dugu akatsa litzatekeela, akats larria, gaur hemen UPyDk planteatzen duen parametroetan finkatzea eztabaida. Akatsa litzateke EITB egoera honetara ekarri duten faktoreetatik abstraitu eta momentuko azterketa oso koiunturalera mugatuko bagina eta momentuko egoera tamalgarri horren baitako neurriak hartzera soilik mugatuko bagina. Uste dugu eztabaida askoz sakonagoa dela, eta horregatik uste dugu egituraren dimentsioaren eztabaida horrek lehenago beste previo bat behar duela: egituraren egokitzapena jarraitzen diren helburuek definitua etorri behar dela. Eztabaida sakona dugu esku artean. Uste dugu hori dela hemendik aurrera pixka bat aurrera atera behar duguna. Eta eztabaida horren ardatzak eta oinarriak, azken finean osagaiak izan behar direnak, hemen idatziak nituen arren, orain dela oso minutu gutxi jaso dut EITBko profesional hainbatek idatzitako artikulu bat, eta, sailburu anderea ere hemen dagoenez, aprobetxatuko dut artikulu horren laburpen txiki bat egiteko. Eta honela dio: "Bost puntu EITBrentzat". Lehen puntuan aipatzen du: "EITBk euskal herritarren zerbitzuko erakunde publikoa izan behar du". Jarraitu egiten du, ez dut guztia irakurriko. Bigarren puntuan esaten du: "EITBk bete egin behar du sortzetik duen euskara bultzatu eta normaltzeko helburu estrategikoa. Ondorioz, hedadurari eta eraginari dagokionean, hizkuntzak duen lurraldetasunaren bezainbestekoa izan beharko du, gutxienez". Honek esan nahi du, adibidez, Nafarroa eta Iparraldea ere kontuan izan behar direla. Hirugarren puntuan esaten du: "Hezi, informatu eta entretenitzeko zeregin hirukoitzerako beharrezkoa duen independentziak, lege berri baten bidez, sakoneko aldaketa ekarri behar die zuzendaritza-organoak aukeratzeko dauden moduei". Laugarrenean, "EITBk eredugarria izan behar du gaurko euskal kulturaren funtsezko osagaien errespetuan". Eta amaitzeko, bosgarrenean esaten du EITBk kalitatezko erreferentzia profesionala izaten saiatu behar duela ikus-entzunezkoen munduan. Guretzat, hauek dira osagaiak, hauek dira oinarriak, hauek dira ardatzak, baldin eta EITB dagoen egoera tamalgarritik atera nahi baldin badugu. Alderdi Popularreko kideak esan duen bezala, digitalizazioaren munduan jauzia izan da, EITBk mundu horretan lehiatu behar du, eta guk, EITBk lehia horretan lehiatu behar baldin badu, gaurkoan argi eta garbi utzi nahi dugun mezua da EITBk besteek eskaintzen ez duten zerbait eskaini behar duela. Beraz, zer da EITBk eskaini dezakeena eta beste guztiek eskaini ezin dezaketena? Euskara, euskal kultura eta hurbiltasuna. Beraz, osagai horien baitan planteatzen dugu eztabaida bat, hausnarketa bat. Hausnarketa bat, adituak, profesionalak, tokiko irrati-telebistak eta hainbat sektore bilduko dituena, aurrera eraman beharrean aurkitzen gara ezinbestez. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_768
10
18
14.03.2013
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Legebiltzarkideok, sailburu anderea, arratsalde on jada. Oso labur arituko naiz. Izan ere, nik ordezkatzen dudan legebiltzar-taldeak zuzenketarik aurkezteko asmorik ez zeukan, baizik eta, ondorioz, ezezko botoa ematekoa jatorrizko proposamenari eta baita ere aurkeztu zitezkeen zuzenketa guztiei. Eta arrazoi oso sinple batengatik. Denok dakigu orain dela astebete justu Legebiltzar honek zuzendari nagusi berria hautatu zuela EITB kudeatzeko, eta ez zitzaigun bidezkoa iruditzen orain astebete hautatu berria izan den zuzendari nagusiari halako proposamenekin hastea aurretik bera entzun gabe. Dakizuenez, eta Legebiltzar honetan ohitura denez, datozen asteetan zuzendari nagusi berria zein Kultura sailburua etorriko dira beraien egitasmoak azaltzera, eta ez zitzaigun, berriz diot, bidezkoa iruditzen gai hauekin aurreratzea. Por cortesía parlamentaria, esaten den bezala, hori eskatu nion Maneiro jaunari. Maneiro jaunak mantendu egin du, baina guk ere mantentzen dugu geure postura. Errespetatzen dugu, noski, baina por cortesía parlamentaria ez dugu bidezko ikusten eztabaida hau. Dena den, zuzenketak aurkeztu, eta erdibideko zuzenketa batera iritsi gara. Ni poztu egiten naiz. Hemendik eskerrak ematen dizkiet Urruzuno eta Unzalu jaunei izan duten malgutasunagatik. Eta, jorratu dutenez, nik ez dut irakurriko berriro erdibideko zuzenketa hau. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_769
10
18
14.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko bozeramaileei, eztabaidaren tonuagatik. Hain zuzen ere, lehenengo hurbilketa egin dugu EITBren gaira. Lehenengo eztabaida izan da hau, eta, datozen asteetan eta hilabeteetan, gehiago izango dira. Edonola ere, adi egongo gara zuzendaritza berriak zer egiten duen eta zer erabaki hartzen dituen ikusteko. Interesgarria iruditzen zaigu zuzendaritza berriak zer egiten duen eta zer bide hartzen duen ikustea. Egiazki, arraroa iruditzen zitzaigun guk –edo zuek– EITBko zuzendari nagusia aukeratzea eta besterik ez jakitea. Deigarria egin zitzaigun hori. Horregatik eskatu dugu azalpenak emateko; horregatik –eta beste arrazoi batzuengatik– eman genuen ezezko botoa; horregatik egin genuen interpelazioa, eta horregatik ekarri dugu hona mozio hau. Eta, horregatik, bihar sailburuari beste zerbait galdetuko diogu gaiari buruz; hain zuzen ere, gaur egun EITBk duen lan-taldeari buruz zer asmo duen galdetuko diogu. Benetan arraroa iruditzen zitzaigun zuzendaritza berria aukeratu eta zertarako aukeratu den ez azaltzea. Nik uste dut normalena dela, izen bati botoa eman baino lehen, proiektua zein den jakitea, eta ez alderantziz, baina beno… Edonola ere, esan bezala, lehenengo hurbilketa izan da. Gehiago izango dira. Uribe-Etxeberria jaunari esan behar diot ez dudala gogoratzen mozio hau atzeratzeko eskatu zidanik. Agian, zeharka esan zidan. Zuzendari nagusiaren agerraldi-eskaera alde batera uzteko eskatu zidan; hori bai. Guk alde batera utziko dugu agerraldi-eskaera berak eskatzen digunean edo bere agerraldia iragartzen duenean. Edonola ere, esan bezala, gai garrantzitsua da. Azken batean, ehun milioi eurotik gorako aurrekontua duen erakunde publiko bati buruz ari gara. Ehun milioi euro baino gehiago –dezente gehiago– ordaindu ditugu euskal herritarrok azken urteetan, eta, beraz, jakin behar da zertarako diren eta diru horrekin zer egin nahi den. Ia mila langileko erakundea da, eta, logikoa den bezala, erabat errespetatzen ditugu horiek guztiak. Baina uste dugu, gaur egun, beharrezkoa dela berrantolaketa hori egitea, ez bakarrik bizi dugun egoera ekonomikoagatik –horregatik ere baden arren–, baizik eta uste dudalako, ikus-entzunezkoen errealitatea kontuan hartuta, EITBk garai berrietara egokitu behar duela. Eta, halaber, krisi ekonomikoko egoeragatik, baina ez horregatik bakarrik. Mota guztietako murrizketak egiten ari den edo egingo dituen gobernu batez ari gara (murrizketa sozialak, jarduera ekonomikoa bultzatzeko murrizketak), eta, beraz, lehentasunak jarri behar ditugu, gure baliabideen azken euroraino, eta benetan garrantzitsua den hartara bideratu behar ditugu. Azken finean, EITBk garai berrietara egokitu behar du, eta zerbitzu publikoa eman behar dio gizarteari. Bistan denez, euskararen erabilera sustatu behar du, herritarrak informatu, entretenitu eta hezi behar ditu eta zerbitzu publiko profesional, objektibo, plural eta inpartziala eskaini behar du –EITBk ez ditu beti ezaugarri horiek izan, eta gogorarazi egin behar da–, herritarren zerbitzura dagoen erakundea izan dadin, eta, jakina, ez du izan behar kausa nazionalistaren zerbitzura dagoen tresna. Gaur egun, horrek kezkatzen gaitu: zertara bideratzen ditugun gure baliabide ekonomikoak eta zer egiten den horiekin. Eta, zehazki, EITBren gaur egungo eta etorkizuneko egoerak kezkatzen gaitu. Hala zioen Surio jaunak duela egun gutxi batzuk: "EITBren egitura berriz planteatu behar da, eta kudeatzaileak gutxitu egin behar dira". Uste dut arrazoia duela, eta hori egin egin beharko da, lehenago edo geroago. Horregatik ekarri dugu eztabaida hau Ganbera honetara. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_770
10
18
14.03.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Oso labur, presidente andrea. Uste dugu beharrezkoa dela eztabaida hau gaur Ganbera honetara ekartzea, zeren Gobernuak aurrekontu-proiektu bat aurkeztu baitu dagoeneko eta kontseiluak erakunde publiko horren aurrekontua doitzeko proposamen bat baztertu baitu dagoeneko. Gure ustez, EITBren egitura arrazionalizatzeko eta neurriratzeko prozesu bati aurre egin behar diogu nahitaez, zeren hainbat aurrekontu-doikuntza izan baititu dagoeneko. Izan ere, 1.100 langile zituen erakunde publiko bat dugu (Cuatro, Antena 3 eta La Sexta telebistek batera baino gehiago), bere gainegitura batere aldatu ez duena, baina, lau urtetan, Gobernuak 160 milioi esleitzetik 105 esleitzera pasatu gara –hain zuzen, hori da 2013rako proposamena–. Eta guk aurrekontuei buruz zuzenketaren bat proposatzen genuenean, eta Gobernuak urtean 150 edo 160 milioi euro jartzeari buruz hitz egiten genuenean, zera esaten ziguten: "Ez, ez. Ezin da milioi bat ere gutxitu, horrek telebistaren edukiei, programazioari eta kalitateari eragingo bailioke, argi eta garbi". Bada, urtean 10-15 milioi euro inguru gutxitu da aurrekontua, eta, hurrengo urterako, Eusko Jaurlaritzak 18 milioi euro gutxitzea proposatzen du... 2009an 150 milioi euro inguruko esleipena zuela uste dut, eta, aurten, 105 milioian geratuko da. Esan nahi duzue50 milioi euro gutxiagorekin egin daitekeela telebista bera, kalitate berekoa eta eduki-maila berekoa? Edo lehen ziria sartzen zeniguten –eta norbaitek dirua hartzen zuen bidean– eta baliabide publikoak xahutzen ari zineten, edo, gaur egun, 100 milioi eurorekin, ezin da egin lehen 150 milioirekin egiten zen telebista bera. Beraz, aurrekontu-doikuntza hau guztia edukietara bideratzen ari bada, programazioari eragiten dio zuzenean, zeren sortutako gainegitura hori ez baita ukitu ere egiten. Norbaitek esan beharko digu, aurrekontuak mahai gainean jarrita, datozen urteetan zer egiteko asmoa dagoen, argi baitago urtez urte okerrera egingo duela honek. Hortaz, eztabaidatu egin behar da, eta Gobernuak, Kultura Sailak, gaur hemen dagoen sailburuak, hilabete batzuetan... –ez dakit zenbat izan behar duten: bost, sei edo bederatzi–, baina, hilabete batzuetan, Gobernu honek esan behar digu zein den bere planteamendu berria, zein den Euskal Irrati Telebistaren definizio berria, leku guztietan ari dira eta hori eztabaidatzen. Beste aldera begiratuz, geure buruari egiten diogu tranpa. Lehenbailehen heldu behar diegu ikus-entzunezko sektorearen erronka horiei, baita hemen ere, eta ezin dugu doikuntzak egiten jarraitu, datozen urteetan nolako EITB nahi dugu zehatz-mehatz esan gabe. Nik uste dut behar-beharrezkoa dela horri buruz eztabaidatzea, eta uste dut Gobernuak erantzukizuna duela plan bat ekartzeko, guztiok partekatu dezagun, ekarpenak egin diezazkiogun eta, gutxienez, Euskal Irrati Telebistak guztiok ordezkatuko gaituen telebista bat izaten jarrai dezan. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_771
10
18
14.03.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Desde el escaño, si me lo permite. Oyarzabal jauna eta Maneiro jauna, esan nahi dizuedana da guk ere uste dugula azterketa hori egin behar dela, plan bat aurkeztu behar dela, baina uste dut legebiltzarkide guztiok argi izan behar dugula ez dagokigula kudeatzeko erantzukizuna dutenekin rolak trukatzea. Izan ere, guri dagokiguna da ildo orokorrak zehaztea, egiten denari segimendua egitea eta, nahi baduzue, baita ebaluatzea ere, baina ez da gure lana EITB bezalako erakunde bat kudeatzea. Horregatik, EH Bildurekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin sinatu dugun erdibideko zuzenketan, argi eta garbi esaten da urte hau amaitu baino lehen plan estrategiko bat egin, aurkeztu eta onartu behar dela. Gure ustez, plangintza estrategiko bat ezinbestekoa da edozein erakunde, edozein enpresa, kudeatzeko, eta, gure ikuspegitik, ezinbesteko tresna da, plangintza estrategiko horretan jasotzen baitira Euskal Irrati Telebistak datozen urteetan –guk diogun bezala, datozen hiru urteetan– bete beharreko neurri guztiak, politika guztiak eta ildo estrategiko guztiak. Beraz, uste dugu, laburbilduz, guk bultzatu behar dugula egin dadin, baina kudeatzaileek, teknikariek, profesionalek arduratu behar dutela plan estrategiko hori lantzeaz eta egiteaz, eta, gure ustez, hori guztiz bat dator zuek, Maneiro eta Oyarzabal jauna, hemen esan duzuenarekin. Uste dugu plan horretan jasoko dela hori guztia, jaso behar bada; izan ere, egoeraren azterketatik zenbait ondorio aterako dira, eta ez alderantziz. Guk ez dugu egoeraren azterketa baldintzatu behar, ez baitiogu mesederik egiten azterketa zorrotz eta profesional bati. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_772
10
18
14.03.2013
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITB erakundearen berrantolamenduari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Eta eserlekutik egingo dut, zure baimenarekin. Nik errepikatu nahi dut, Legebiltzarreko kortesiagatik... Dakizuen bezala, duela astebete eskas aukeratu zen zuzendari nagusi berria, Maite Iturbe. Horren aurretik, zenbait helburu aipatu izan dira, eta uste dut guztiok izan dugula horien berri. Aukeratua izan zen egunean bertan eta ondorengo egunetan hainbat mezu eman ere egin ditu komunikabideen bitartez. Baina, Legebiltzarreko kortesiagatik, normala den bezala eta aurreikusita dagoen bezala, ez zaigu adeitsua iruditzen horrelako gaietan sartzea, aurrez berari entzun gabe. Beraz, datozen asteetan, zuzendari nagusi berriak, Kulturako sailburuak lagunduta, azalpenak emango ditu, normala den bezala, Legebiltzar honetan, Ganbera honetan, eta azalduko du zein den aurrera eraman nahi duen politika eta zeintzuk diren bere planak, eta hortik aurrera... como se dice en euskera, "gero gerokoak" o "ya se verá". Eta zehaztapen bat. Eskatzen den plangintza estrategikoa ez da ex novo plan bat, hau da, hobeto esanda, ez da lehenengo aldia EITBk plangintza estrategiko bat duela. Lehendik izandakoen eta gaur egun indarrean dagoenaren jarraipena da. Eta plangintza estrategikoa oinarrizko dokumentu garrantzitsuago batetik dator, programa-kontratutik. Eta, plangintza estrategikoan, estrategia jakin bat garatzeko xedeak, ikuspegia eta balioak zehazten dira, epe jakin baterako, eta helburu batzuk zehazten dira, eta, horretarako, bitarteko batzuk erabiltzen dira. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/01d604b6-1756-42fc-a21a-992331a53a70
parl_eu_773
10
19
15.03.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Ganberaburu anderea…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_774
10
19
15.03.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Lehendakari, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Ikerkuntza, garapen eta berrikuntzaren aldeko apustua jeltzaleok betidanik bultzatu izan dugun ezaugarri bat izan da, egon garen instituzioetan egon, beti bultzatu izan duguna. Horrela, azken 30 urteetan, apustu hori mantendu dugu guk, gure ekonomiaren lehiakortasuna bultzatzeko gure modelo propioa bultzatu behar dela sinesten dugulako. Eta bultzatuz gain, gauzatzeko ere ezinbestekoa delako eta horrela sinesten dugulako; gure modelo ekoizle propioa gureak diren indarretan oinarritua behar duelako eta geure indarrak sendotzeko ezinbestekoak direlako berrikuntza, garapena eta ikerketa. Orain, gaur, euskal erakunde denak baliabidemurrizketa handi baten aurrean aurkitzen dira. Guk uste dugu modernitatearen aldeko apustua, etengabeko hobekuntzaren aldeko apustua eta produktu berriak garatzen jarraitzeko apustua ezinbestekoak direla. Otsailean, sailburuak Garapen Ekonomikoaren Batzordean egin zuen agerraldian, euskal zientzia eta teknologiaren sarearen inguruan zituen asmoak esplikatu zenituen. Asmo horien artean ezinbestekoa zen bezala, ebaluazio-prozesu bat aurkezten zuten, ebaluazio-prozesu bat etengabeko hobekuntza-prozesu guztietan ezinbestekoa den bezala. Beraz, hori da gure galdera: zein dira zure sailak ebaluazio-prozesu horretan emango dituen pausu zehatzak? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_775
10
19
15.03.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Eskerrik asko presidente anderea. Lehendakariak, sailburuok, legebiltzarkideok egun on. Ikerketa, garapen eta berrikuntza aldeko apustua funtsezkoa izan da, esan duzun bezala, gure garapen ekonomikoan. Eta azken 30 urteetan Jaurlaritzak egin duen apustua irmoa eta sendoa izan da zientzia teknologikoa eta garapena sendotzeko. Gainera oso positibotzat jo dute, gure sistema behin eta berriz aztertu duten adituen txostenetan agertzen den bezala. Apustu hori indartzea ezinbestekoa da eta jarraitzea gure lana; borondate argia eta irmoa dugu. Baina jakintza hori une honetan industriara eta gure gizartera pasatzea da gure xedea momentu honetan. Horretarako jakin behar dugu aplikazioa nolakoa izan den eta guzti hori aztertu beharra dago. Daukagun sarea –erabatekoa eta oso lehiakorra– hobetzen aurrera jarraitzeko, egiten ari garena etengabe ebaluatu behar da, esparru horretan politika berriak garatzeko edo garatzen ari garenak zuzentzeko. Laburbilduz, ebaluazio-mekanismoak ezarri behar dira, aukera emango dutenak politikak ikasteko –garatutako ebaluazio bakoitzean aipatzen den policy learning– eta jada garatzen ari garen politikak hobetzeko eta egokitzeko. Horretarako, bi ebaluazio-motatan sakonduko dugu. Batetik, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sarearena. Bestetik, berrikuntza-programa publikoena, betiere Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailari dagozkionak. Sarearen ebaluazioari dagokionez, eragile guztion artean sistema bat garatu beharra dago, non adierazleak, helburuak eta xedeak finkatzen diren eta behin eta berriz aldian-aldian berraztertzen diren eta ebaluatzen diren. Gizarte osorako balioa sortzen eraginkorrak direla frogatu behar dugu. Horretarako prozesu parte-hartzaile bat hasi dugu dagoeneko sistemako eragile guztiekin. Zertarako? Alde batetik, monitorizazioa eta ebaluazioa egiteko eta horren ondorioz, hobekuntzak sartzeko. Bigarrenik, politika publikoen ebaluazioa izango da. Zertarako? Funts publikoen eragina aztertzeko. Eragina non? Jarraipen teknikoa egin behar da, merkatura nola pasatzen diren eta ekonomikoki, noski, azterketa egin behar da. Baina azterketa eta monitorizazio hori ez bakarrik proiektua amaitzen denean, baizik eta epe laburrera zer eragin izan duen gure merkatuan eta gure sozietatean aztertu beharra dago. Baina monitorizazioa egiteko, ebaluaketa egiteko, erabiliko ditugu bai euskal politikan eta baita ere Europan adierazgarriak diren eta erabiltzen diren adierazleak. Alde batetik Zientzia, Teknika eta Berrikuntza Planean agertzen direnak baina baita ere, Innovation Union Scoreboard panelean agertzen diren ezaugarriak. Horretan hasiak gara dagoeneko, gure programak aztertzeko monitorizazio-sistema martxan dago. SPRIk jarri du martxan, eta orain guzti hori hobetu eta sistematizatu beharra dago. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_776
10
19
15.03.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Zure baimenarekin, neure lekutik sailburuari eskerrak emateko bere erantzunagatik.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_777
10
19
15.03.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Eskerrik asko. Bakarrik aipatzeko une honetan, bai eragileekin ari garen prozesua eta baita ere ebaluaketa-sistema, gure programena SPRItik ari garena egiten, pixka bat lantzen dugunean eta martxan dugunean, Ganbera honetara ekarriko dudala zuek jakitun izateko eta baita ere zuen ekarpenak jasotzeko. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_778
10
19
15.03.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Galdera, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, borondatezko gizarteaurreikuspeneko erakundeen zati bat enpresa txiki eta ertainen finantzaziorako bideratzeko plana bertan behera geratu ostean, Jaurlaritzak ze asmo duen ezagutzeko
Legebiltzarreko presidente andrea, lehendakari jauna, legebiltzarkideak. Angel Figueroa gogoan, gaur betetzen dira 90 egun lehendakari izendatu zinenetik, krisi-egoera oso larrian izanagatik, gutxienen gobernua eratzea erabaki zenuten. Hori horrela, gobernagarritasuna akordioan baitakoa da, geometria aldagarrien araberakoa alegia. Geometria horrek, ostera, ez du emaitza erakusgarririk ekarri. Confebask-ek, enpresarien elkargoak, proposatu zuen joan den urtean, ekainean, borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundean bildutako diruak erabiltzea finantzaziorako. Ideia horri heldu diozu baina ez dirudi behar besteko babesa lortu duzunik. Langileen dirua erabiltzeko arrisku handiegia eta sindikatuen babes falta zirela, alde batetik, arrisku maila murrizteko biderik ez zegoela, bestetik, azkenean diru horiek enpresak finantzatzeko ideia bertan behera utzi duzu. Orain Jaurlaritzak borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundearen ekarpenekin finantzatu nahi zenituen proiektuak, ze diru-iturrirekin finantzatuko dituzu? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_779
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, borondatezko gizarteaurreikuspeneko erakundeen zati bat enpresa txiki eta ertainen finantzaziorako bideratzeko plana bertan behera geratu ostean, Jaurlaritzak ze asmo duen ezagutzeko
Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok, egun on guztioi gaurkoan ere. Isasi jauna, zure baimenarekin Legebiltzar honetan bertan agertu nuen konpromisoaren berri irakurriko dizut berriro ere: "Finantzaketa behar dugu jarduera enpresariala sustatzeko, industriak, merkataritzak, autonomoek, martxan jarrai dezaten. Jaurlaritzak bere indar guztia jarriko du horrela izan dadin". Hau da gure konpromisoa eta bete egingo dugu, Isasi jauna, bete egingo dugu, zalantzarik ez izan. Gauza bat eskatzen dut bakarrik. Jar dezagun arreta jarri behar dugun tokian. Jaurlaritzak ahal duen diru-iturri guztiak bilatu, arakatu eta landuko ditu. Ahal dituen guztiak, ahal ditugun guztiak, berriz diot. Eta ez nuke zuk diozun bezala esango, Isasi jauna, hau bideratzeko planik bertan behera geratu denik, ez nuke esango. Momentu honetan ez nuke esango horrelakorik. Arreta, beraz, Jaurlaritzaren aldetik, autonomoetan, merkatarietan, enpresa txiki eta ertainetan daukagu jarrita eta finantzaketa eskatzen digute, aldarrikatu egiten digute, eta finantzaketa eskainiko dugu, eskainiko dugu. Urteko lehen hiru hilabeteetan egingo genuela esan genuen, nik hala esan nuen, eta bete egingo dugu. Urteko lehenengo hiru hilabeteetan. Aipatutako egoera horri erantzun egokia eta zuzena eskainiko diogu. Datorren asteartean bertan ikusiko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_780
10
19
15.03.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Galdera, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, borondatezko gizarteaurreikuspeneko erakundeen zati bat enpresa txiki eta ertainen finantzaziorako bideratzeko plana bertan behera geratu ostean, Jaurlaritzak ze asmo duen ezagutzeko
Eskerrik asko. Lehendakari jauna, antza denez bai, dirua egon badago. Besteak beste abiadura handiko trena Bizkaiko eta Arabako herrialdeetan, dirua badago, eta sindikatuak haserre izan dira enpresa askok likideziaarazoak dauzkatela eta mailegu bila eta lortu ez eta, hara non orain Eusko Jaurlaritzak dirua aurreratu daitekeela obrak handi horiek egiteko. Baina problema gure ustez enpleguaren galera etetea da. Atzo, kasualitatez Korrika abiatu izan zen. Korrika dakizuenez egoera larrian dagoen hizkuntza baten aldeko mugimendua da eta metafora egokia izan litekeen adierazteko krisialdietan nola jokatu behar den. Dakizuenez, lekuko baten atzetik ibiltzen da tropelean, esklusiorik gabe, bazterketarik gabe eta jende andanak lekukoen atzean korrika egiten du euskararen egoera kasu honetan hobetze aldera. Krisialdi honetan antzeko zerbait beharko genuke, denok korri egin behar dugu, egia da, baina behar dugu lelo bat, hobe legoke Kutxabanken atalburuan jarriko balitz "Eman elkarri", dirua partitzeko, Kutxabank eta gainontzeko entitate finantzarioek gehiago jarri behar dute une honetan egoera zailean dauden enpresak eta batez ere pertsonen egoera hobe ahal izateko; "Eman elkarri", gure enplegua hobetzeko, eta gogoratu lekukoa eramaten duenaren atzean beti tropela ibiltzen da eta garai batean jartzen zen moduan, beste lelo bat bazegoen: "zure atzetik gatoz". Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_781
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, borondatezko gizarteaurreikuspeneko erakundeen zati bat enpresa txiki eta ertainen finantzaziorako bideratzeko plana bertan behera geratu ostean, Jaurlaritzak ze asmo duen ezagutzeko
Isasi jauna. Berriro diot gurea arreta, Jaurlaritzarena eta nirea ere, egon behar den lekuan dagoela. Konpromiso bat hartu genuen eta bete egingo dugula, berriz diot. Egoera bati irtenbide bat emateko aukera dugu eta erantzun egingo dugu. Berriro diot, jaun-andreok, Jaurlaritzak garrantzitsua den horretan jarri duela arreta, orain arte argitaratutakoaren araberako digresioen gainetik. Garrantzitsuena da enpresa txiki eta ertainek, autonomoek eta profesionalek planteatzen diguten finantzaketa-premia. Konpromisoa hartu nuen Legebiltzar honetan, eta hitzez hitz irakurriko dut: "enpresa txiki eta ertainentzako finantzaketa-funts bat sortzea, euskal enpre- sei kreditua eta likidezia emango dizkiena". Funts hori Gobernu Kontseiluak onartuko du datorren asteartean. Funts horrek nahikoa hornidura izango du, eta berme guztiak izango ditu. Jaurlaritzak konpromiso bat lortu du finantzaentitateekin eta elkarrekiko berme-baltzuekin; lehenengo urratsa da, lehenengoa, eta jakinaren gainean esaten dizut. Nik ez nuke esango planik bertan behera geratu denik, adierazi den bezala. Borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeek, BGAE-ek, zuzenzuzenean ezagutzen dute Eusko Jaurlaritzaren planteamendua; Eusko Jaurlaritzarena, berriro diot, Eusko Jaurlaritzarena. Ez dugu ezer baztertzen, eta ez dugu inor baztertzen. Garrantzitsuena da ekonomia errealak planteatzen digun benetako premia bati erantzuten hastea eta horretan aurrera egitea; finantzaketa-premia bati erantzutea, eta borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeek ere bat egin ahal izango dute premia horrekin, hala nahi izanez gero. Las entidades de previsión social voluntaria tomarán sus propias decisiones, que corresponden a ellas, no a nosotros. Borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeek beraien erabakiak hartuko dituzte. Beraiei dagozkie, ez guri. Guk bakarrik planteamendu bat egin diegu, Euskaditik kanpo egiten dituzten inbertsioak, baldintza berdinetan Euskadin bertan egitea. Erantzuna beraiei dagokie, horrela behar du. Beraiek jakingo dute zer ulertu duten, zer erabaki eta zer egingo duten. Hori bai, erantzuten duten bitartean, finantzaketa martxan izango da, ez izan zalantzarik.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_782
10
19
15.03.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, BioCruces Institutuaren proiektua geldiaraztearen kostuei buruz
Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Lehendakari jauna, sailburu, legebiltzarkideok, egun on denoi. Sailburu jauna, badira harritzen gaituzten gauzak, eta badira kezkatzen gaituzten gauzak; beste batzuek, berriz, harritu eta kezkatu egiten gaituzte, bi gauzak batera. Azken horietako bat da BioGurutzeta Institutuaren proiektua geldiaraztea. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu zientzialarien bermea duen proiektu bat geldiaraztea erabaki izana Jaurlaritza honek. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu Jaurlaritza honek uko egitea etorkizuneko proiektu batentzako finantzaketa abantailatsu bati. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu gure erkidegoa Europako onenen artean kokatu duen iker- ketaren eta berrikuntzaren aldeko apustu baten aldaketa historikoa geldiaraztea Jaurlaritza honek. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu Jaurlaritza honek uko egitea Europa krisira eraman duen eredutik urruntzen den eredu batekin krisitik ateratzeko oinarriei. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu, halaber, Jaurlaritza honek kolokan uztea duela bi legealdi bultzatutako proiektu bat, euskal erakundeen babesa izan duena, haiek zuzendu dituen alderdiaren kolorea edozein zela ere. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu ikerketa-proiektu batek uko egitea ikertzaileen irizpideari. Harrigarri eta kezkagarri gertatzen zaigu, orobat, Jaurlaritza honek, BioGurutzeta geldiarazteko erabaki hau dela eta, ikerketa biosanitarioaren trena galtzeaz gain, ez bakarrik finantzaketa abantailatsu bati uko egitea, baita erabaki horrengatiko penalizazioa guztion diruarekin ordaindu behar izatea ere. Horregatik galdetzen dizugu, osasun-sailburu jauna, nola baloratzen duen Jaurlaritzak epearen barruan ez gauzatzeak eta, hortaz, BioGurutzeta proiektuagatik jasotako mailegua itzultzeak Euskadiko dirukutxa publikoentzat izango duen kostua.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_783
10
19
15.03.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, BioCruces Institutuaren proiektua geldiaraztearen kostuei buruz
Presidente anderea, legebiltzarkideok, lehendakari jauna, egun on guztioi. Roncal anderea, zure galderan argi esaten duzu zuk: "Ibarretxeren Gobernuaren proiektua da hau". Bitxia da hau entzutea batez ere Barakaldoko PSEko taldeak kontrakoa esaten duelako. Badirudi publikoaren arabera proiektu honen aitatasuna leku batetik bestera doala. Zure galderari erantzuten hasteko, Roncal andrea, inkongruentzia ikusten dut, iruditzen baitzait ondo islatzen dituela joan den legealdian BioGurutzeta proiektuari eman zitzaion benetako garrantzia eta orain hari eman nahi zaion erabilera interesatua eta demagogikoa. Gertatutakoa hobeto ulertzeko, utz iezadazue historia pixka bat egiten. Esan duzu proiektu honek finantzaketa abantailatsua duela, eta, horrez gain, Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean ikerketa-eraikin berri bat izateko konpromisoari lotuta zegoela finantzaketa hori. Esan ez duzuna da eraikina egiteari buruzko konpromisoak ezartzen zuela hura 2015erako bukatzea, baina hori, joan den legealdian nola-hala kudeatu zenez proiektua, zeharo ezinezkoa litzateke orain. 2009ko apirilaren 30ean, Barakaldoko Udalak hiria eraberritzeko plan berezi bat egin zuen, Gurutzetako Unibertsitate Ospitalearen partzelan ikerketaeraikin bat egin ahal izateko. Geroago, 2010eko urtarrilean, oinarrizko proiektua aurkeztu zuen Osakidetzak. Oinarrizko proiektuak aldaketak zituenez hasieran aurreikusitakoaren aldean, udalak ez zuen lizentzia eman, eta hura aldatzeko eskatu zuen; hala, aipatu berri dudan plan berezia ere aldatu egin behar izan zuen. Zehazki, 2010eko urtarrilaren 27an, horri buruzko txostena egin zuen hirigintza-planifikaziorako udal teknikariak, eta Osakidetzari eskatu zion aurkeztu zezala beste dokumentazio bat; horretarako, hamabost eguneko epea eman zion. Hainbesteko interesa erakutsi zen aurreko legealdian, non dokumentazio hori 2012ko martxoaren 28an aurkeztu baitzen, hau da, eskakizuna egin eta hogeita sei hilabetera. Eskerrak proiektu estrategikoa zen eta 2015ean egon behar zuen martxan! Hori esanda, gero Maneiro jaunari errepikatuko diodan gauza bera esango dizut, hark ere gai horri buruzko interpelazio bat aurkeztu baitu. Egungo egoera ekonomikoan, eta Osasun Sail honentzat, 2013an Osakidetzako inbertsio-planetan nahitaez egin behar diren murrizketek gomendatzen dute eraikin hori berriz ere atzeratzea, eta halaxe planteatu dugu. Nik bezain ondo dakizu bat gatozela BioGurutzeta proiektuaren garrantziarekin, baina proiektu hori eraikin berri bat baino askoz gehiago da, eta itxaron dezake, zalantzarik gabe. Beraz, uste dugu kreditua itzultzeko baldintzak abantailatsuak izan daitezkeela, itzulketa borondatezkoa baita, ez ezein epe ez betetzeagatikoa.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_784
10
19
15.03.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, BioCruces Institutuaren proiektua geldiaraztearen kostuei buruz
Sailburu jauna, "Nondik zatoz, mendira noa". –Manzanas traigo". BioGurutzeta Institutuaren sorreraren historia kontatzea… Nik baino hobeto dakizu zenbat lan egin zen Ibarretxe jaunaren legealdian BioGurutzeta Institutuaren garapenean ezer ez lortzeko; beraz, aurreko legealdian zerotik hasi behar izan genuen. Baina gaurko galdera ez da nola sortu zen BioGurutzeta, ezta noraino iritsi garen ere. Hara, hemen daukat Hezkuntza eta Zientzia Ministerioaren akordioa. Hor esaten da institutuak bukatuta egon behar duela 2015erako. Zu, berriz, hona etorri zara esatera Eusko Jaurlaritzak ez duela dirurik BioGurutzeta egiteko. Dirua ez du eta Eusko Jaurlaritzak jartzen! Eusko Jaurlaritzak ez du zentimo bat jartzen BioGurutzetarako! Hezkuntza eta Zientzia Ministerioak jartzen du dena. Esan ezazu orain kalkulatu duzula diru hori Hezkuntza eta Zientzia Ministerioari itzultzea zenbat kostatuko zaigun; izan ere, eraikitze-lanak hasteko epea urtebete atzeratzen baduzu, ez duzu beteko 2015ean bukatzeko konpromisoa. Horixe esaten du akordioak, eta paperetan dago. Argi dago kostu bat dagoela, eta horrexegatik galdetu dizugu. Zuk jakin behar duzu zenbat diru kostatuko zaion benetan Eusko Jaurlaritzari zure erabakia. Hain zuzen, mundu guztiak esaten duena esan behar litzateke: gauden egoeran, uste duzu herrialde honentzat krisitik ateratzeko irtenbide desberdin bat sortzeko aukera duen ikerketa-institutu bat geldiarazteko moduan dagoela Eusko Jaurlaritza, horrek dakarren kostu ekonomikoarekin? Zergatik engainatzen dituzu herritarrak esanez ez dela kostatuko, eta Eusko Jaurlaritzak ezin duela eraiki eta atzeratu egin behar duela? Erabaki hori ez dugu ulertzen, Jaurlaritzarentzat ez baitu kosturik eraikitzeko erabakiak, eta bai, aldiz, atzeratzeko erabakiak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_785
10
19
15.03.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, BioCruces Institutuaren proiektua geldiaraztearen kostuei buruz
Roncal andrea, berriro diotsut. Ez dugu inor engainatzen. Are gehiago, ez gara ari BioGurutzeta Institutuaren ikerketa geldiarazten. Gure ahalegin guztiarekin aldeztuko dugu BioGurutzetako ikerketa. BioGurutzetako ikerketa ez da 2015ean, 2016an edo 2017an bukatuta egon daitekeen eraikin bat. Ez da hori. Bestalde, berriro ere aurreko legealdian eraikin horrekiko erakutsitako interesera itzuliz, azaldu behar dizut ezen, 2012ko urriaren 15ean, erkidegoko hauteskundeen aurreko astelehenean, Osakidetzako zuzendari nagusiak obra esleitzeko espedientearen hasiera onartu zuela, legealdi osoaren ondoren. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_786
10
19
15.03.2013
BASAGOITI PASTOR
PV-ETP
Galdera, Antonio Basagoiti Pastor Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAren amaieraren aurrean sortutako nazioarteko txostengileen foroei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, azkenaldian arreta berezia jartzen da Euskadirentzako ideia kaltegarri eta faltsu bat helarazten, hots, ETA beharrezkotzat jotzea ustezko gatazka bati erantzuteko, eta bandari kasurik ez egitearen ondorio huts gisa aurkeztea biktimak. Hau da, egindako hilketei arrazoiak ematen saiatzen ari zarete, atzo Ganbera honetan entzun genuen bezala. ETAren munduaren helburua (ez zurea; ETAren munduarena) da haren historia zuritzea bere ekintza justifikatzeko eta bere asmo politikoak zilegitzeko. Horretarako bidea da, besteak beste, foroak antolatzea, non euskal errealitatea bando batean zein bestean milaka hildako utzi dituzten diktadurekin, gerrekin eta arraza- edo erlijio-gatazkekin parekatzen dituztenak alokatzen edo erabiltzen baitira. Zuk, lehendakari jauna, orain betetzen duzun erakunde-karguan egon aurretik, mahai zuritzaile horietako batean hartu duzu parte. Horregatik galdetu nahi dizut bilkura honetan zer iruditzen zaizkizun ETAren munduaren foroak, hala nola egun hauetan egiten ari dena; zer balorazio egiten duzun ETAren kontaketa zilegiztatzaile bat egiten saiatzeko Euskadin egiten diren foroei buruz. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_787
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Antonio Basagoiti Pastor Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAren amaieraren aurrean sortutako nazioarteko txostengileen foroei buruz
Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok. Basagoiti jauna, hasi zara esanez "egiten ari da". Atzo eztabaidagai izan zenarekin lotu nahi izan duzu, gatazkaren ondorioen gaiarekin. ETAren munduaren helburua zein den esan duzu, eta eskertzen dizut nirea ez dela esan izana. Aipatu duzu zer egin dudan edo zer ez dudan egin, orain lehendakari gisa ditudanen aurreko erantzukizunei dagokienez. Dena den, galdetu didazu ea zer balorazio egiten dudan ETA legeztatzen saiatzen den foro bati buruz. Beraz, Basagoiti jauna, zuzeneko informazioa duzu (zuzenekoa duzu, zuzenekoa) parte hartu dudan foroei buruz, eta zer fororekin izan dudan harremana. Horrenbestez, badakizu ez dudala parte hartu, ezta hartuko ere, ETA zilegitzeko kontaketa bat egiten saiatzen den foro batean. Zuk badakizu hori. Ez dut parte hartu, ezta hartuko ere. Gure herri honetan zentzugabekeria sufritu egin dugu, iraina eta gorrotoa sufritu egin ditugu. Iragan horren balorazio kritikoa egitea proposatu egin dut lehendakari gisa, hori nahi dudalako, beharrezkoa delako, ezinbestekoa delako, Basagoiti jauna, nire ustez. Hori dena egin behar dut arrazoi garrantzitsu batengatik: Elkarbizitza eraiki behar dugulako, elkarrekin bizi behar dugulako, aurrez aurre begiratuz eta ez bizkarra emanez, Basagoiti jauna. Aukera hori daukagu, hemen daukagu aurrez aurre eta aukera hori erabili egin behar dugu. Zergatik ez? Zergatik ez? Hori da nire galdera. Eta nik lehendakari gisa, Basagoiti jauna, bide hori egin nahi dudala diot, Legebiltzar honek (Legebiltzar honek) hartutako erabakien printzipioen oinarrituz. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_788
10
19
15.03.2013
BASAGOITI PASTOR
PV-ETP
Galdera, Antonio Basagoiti Pastor Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAren amaieraren aurrean sortutako nazioarteko txostengileen foroei buruz
Eskerrik asko zure erantzunagatik, lehendakari jauna. Galdera horiek egin dizkizut uste dudalako Euskadiren historiako garairik beltzenetako batekin ondo bukatzeko "ETA ez" esateaz edo, besteak beste, bakea edo elkarbizitza terminoak erabiltzeaz haraxeago joan behar dela. Uste dugu behar-beharrezkoa dela gizarteari ahalegin handiagoz helaraztea ETAk egin duena ez dela zilegi eta ezin daitekeela justifikatu. Betiko bakean eta askatasunean bizi ahal izateko, zorrotzak izan behar dugu denok, zugandik eta zure Jaurlaritzatik hasita, beren errua aitortu ordez foroetan eta bilkuretan hilketari estaldura ideologikoa ematen ari direnekin. Pentsatzen dugu bere lekuan jarri behar direla Batasuna, Bildu edo Sortu, eta aktiboak izan behar dugu askatasunaren alde, justiziaren alde eta euskal gizartearen alde, haren eskakizunarekin bandak bidez aldatzea eragin baitu. Foro egiaztatzaile, bitartekari, adiskidetzaile eta abarrekin ETA besterik gabe zuritzen uzten bada, ETAri prestigioa emateko edo haren ekintza errugabetzeko aberrazioa ahalbidetzen bada, birus horrek ezkutuan jarraituko du euskal gizartean, eta horrelakorik ez dugu nahi, ez zuk, ez nik, ez ezein demokratak. Begira, uste dut garai berri bat dugula euskal gizartean, azken hamarkadetako dramatismorik ez duena. Itxaropena dut garai hobe batean. Gaur egun, lasaiago ateratzen gara gure etxeetatik urte askoan lasai atera ez garenok, eta ez inork mesede egin digulako, baizik eta gogotik lan egin dugulako eta hein batean irabazi egin diegulako. Baina uste dut ezingo dugula inoiz ahaztu honaino ekarri gaituen errezeta, hots, legea eta eskakizun demokratikoa. Esparru etiko sendoa eta oinarri demokratikoak dira ETAren terrorismoaren kontrako txerto onena eta bakarra, eta eskatzen dizut, lehendakari jauna, aplika dezazula errezeta hori etenik gabe Euskadiren hobe beharrez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_789
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Antonio Basagoiti Pastor Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAren amaieraren aurrean sortutako nazioarteko txostengileen foroei buruz
Basagoiti jauna, berriro diot, Lehendakari honek, Jaurlaritza honek eta ziur nago Legebiltzar honek ere ez duela inoiz ETA zilegiztatuko. Ziur nago Legebiltzar honek ere ez duela legeztatuko. Ez bakarrik lehendakari gisa eta Jaurlaritza gisa: Legebiltzarrak ere ez. Ez dugu legeztatuko, eta herrialde honen etorkizuna berriro diot hemen argituko dela eta hemen erabakiko dela. Foro hau, Eusko Legebiltzarra, ez den beste ezein forok ez du erabakiko; ez du inork erabakiko, Eusko Legebiltzar hau ez den beste ezein forok. Proposatzen dizut hori egitea, hori egitea. Proposatzen dizut geure burua ez eskaintzea beste foro batzuei pentsatuz beste foro batzuk hemen ordezkatuta dagoen euskal gizartearen borondatearen ordezkoak direla, baizik eta pentsatzea beste foroak Legebiltzar honek argitu behar duenaren eta erabaki behar duenaren laguntzailekideak direla. Beraz, proposatzen dizut ez galtzeko denborarik beste foro batzuei begira. Ezagutzen duzu nire ibilbidea; nire ibilbidea aipatu duzu. Gonbidatzen zaitut ikustera zer konpromiso izan dudan legebiltzarkide gisa behin eta berriz adierazi ditudan giza eskubideekin. Beraz, proposatzen dizut aktibatu dezagula foro hau, gurea, Eusko Legebiltzarra. Aukera dudan bakoitzean errepikatuko dizut: bakea eta elkarbizitza herrialde honen erronka nagusia dira, herrialde honen erronka nagusia. Hori da gure belaunaldiaren erronka, benetan uste baitut gure erantzukizuna dela bakea eta elkarbizitza dituen Euskadi berri bat eraikitzea, ez guk, ez gure gurasoek, ez gure aitona-amonek ezagutu ez duten Euskadi bat; gure gurasoek, gure aitona-amonek eta guk gure seme-alabentzat nahi dugun Euskadi bat. Foroa, berriro diot, hemen dago. Hemen, dendenok gaude ordezkatuta. Hemen aurreratu dezakegu eta aurreratu behar dugu. Horretara gonbidatzen zaitut. Egin dezagun hori, eta egin dezagun elkarrekin, Basagoiti jauna. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_790
10
19
15.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, murrizketa sozialak eragozteko erabaki politikoei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Lehendakari jauna, murrizketaz jositako aurrekontu-proiektu bat aurkeztu duzue. Azken hilabeteotan eta azken asteotan esan duzue horixe daukagula, eta aurrekontu-proiektu hau dauzkagun aurrekontu-estutasunen ondorio dela. Galdetu nahi dizut, lehendakari jauna, zer egingo duzun, zer egingo duen zure Jaurlaritzak; gauden egoera ekonomikoaz kexatzeaz gain, zer egingo duzun Euskadi krisitik ateratzeko, zer neurri bultzatuko dituzun jarduera ekonomikoa suspertzeko eta enplegua sortzeko; laburbilduz, zer neurri politiko, ekonomiko eta fiskal bultzatuko dituzun etorkizunean aurrekontumurrizketak eta gizarte-murrizketa gehiago saihesteko. Nire ustez, gobernu batek eta lehendakari batek ez dute kontuak koadratzera mugatu behar. Erabaki politiko, ekonomiko eta fiskalak hartu behar dituzte egoerari buelta emateko eta herritarrei itxaropena itzultzeko. Krisitik atera egin daiteke, baina neurri ekonomiko eta fiskal horiek behar-beharrezkoak dira, eta horiengatik galdetzen dizut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_791
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, murrizketa sozialak eragozteko erabaki politikoei buruz
Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok. Maneiro jauna, nire erantzunaren lehenengo zatian, nahiago dut asteartean Jaurlaritzak ekitaldi honetarako duen aurrekontuaren aurkezpenean esan nuena errepikatu, eta berriro esango dut. Eusko Jaurlaritzak, 2013an, edonork gobernatuta ere (edonork gobernatuta ere), beti izango zukeen 9.316 milioi euroko aurrekontua. Edonork gobernatuta ere. Ez gehiago, ez gutxiago. Errealista izate hutsak dakar hori. Jaurlaritza honek hartu duen erabaki politikoa da daukana bakarrik gastatzea. Gure diru-sarrerak joan den urriko Euskal Finantza Kontseiluak markatzen ditu, eta errealitate hori beherakada ekonomikoaren ondorio da. Hala ere, izan genezakeen gehiago? BPGaren % 0,7ko defizita baimentzen digute. Eta hori legea da, hori legea da, Maneiro jauna. Hori da abiapuntua. Hori da errealitatea. Egia da diru-sarrera gehiago izango ditugula urtean zehar, baina ez gara esne-saltzailearen ipuinarekin ibiliko. Daukagun diru-kopurua daukagu, eta ez da aukera bat. Hartu dugun erabaki politikoa da, Maneiro jauna, hain zuzen, oinarrizkoa denari, azpimarratu nahi izan dugunari lehentasuna ematea, osasunaren, hezkuntzaren eta babes sozialaren oinarrizko zerbitzuei lehentasuna ematea. Jaurlaritza honen lehentasuna, berriro diot, pertsonak dira, eta, aurten, bereziki, pertsonei oinarrizko zerbitzuak ematea, eta, batez ere, pertsona pobreenei. Gure aurrekontuaren % 73,9 oinarrizko zerbitzu publikoetara bideratu dugu; Eusko Jaurlaritza ez zen inoiz ehuneko horretara iritsi. Erantzun horretan geratzen naiz, Maneiro jauna.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_792
10
19
15.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, murrizketa sozialak eragozteko erabaki politikoei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, anbizio handiagoko Jaurlaritza eta lehendakaria behar ditugu; ez bakarrik albiste txarrak jakinarazten dizkiguna eta dena zein gaizki dagoen azaltzen diguna, baizik eta gauden egoeratik ateratzeko behar-beharrezkoak diren erreformak mahai gainean jarriko dituena. Ea, aldez aurreko gai gisa: gaur egun ditugun aurrekontu-estutasunak, gaur egun ditugun baliabide mugatuak, zure alderdi politikoak eta azken urteetan Euskadiko erakundeak gobernatu dituzten gainerako alderdi politikoek iraganean egin ez zutenaren eta egin nahi izan ez zutenaren zuzeneko ondorioa dira, zuzenzuzenekoak. Erreforma batzuk bultzatu behar ziren, eta nahita erabaki zen erreforma horiek ez zirela bultzatuko. Eta, orain, hain zuzen, gastuaren mugaketa horrekin gaude. Baina, zer ez zen egin eta zergatik ez zen egin lehenago? Ez zen bultzatu baliabide gehiago eta zerga-sistema bidezkoago bat izateko behar zen zergaerreforma; sektore publikoa ez zen behar bezala arrazionalizatu zeharo alferrikakoak ziren enpresak, era- kundeak eta fundazioak gutxitzeko; ez da berritu nahi izan euskal erakunde-sarea; ez da berritu nahi izan LHLa; eta ez da gehiago eta hobeto borrokatu nahi izan zerga-iruzurraren aurka. Erabaki politiko horiek hartu ziren iraganean, eta, haien ondorioz, hara zer egoeratan gauden orain. Baina gobernu bat ezin da mugatu kontuak koadratzera; ezin da mugatu esatera zeinen gaizki dagoen egoera. Erreforma horiek, lehen ezinbestekoak zirenak, orain ere funtsezkoak dira, eta, horrenbestez, erreforma hauek bultzatzera gonbidatzen zaitut: zerga-erreforma, enpresa publikoak eta erdi-publikoak gutxitzea, erakunde-sarea aldatzea, zerga-iruzurraren aurka borrokatzea, eta alferrikako gastua murriztea; hala, baliabideak askatuz, baliabide gehiago izango genituzke jarduera ekonomikoa suspertzeko eta enplegua sortzeko. Beraz, egin daiteke kontuak koadratzea ez den beste zerbait, eta egin daiteke aurrekontu-proiektu honetan aurkeztutako mota guztietako murrizketak ez diren beste zerbait. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_793
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, murrizketa sozialak eragozteko erabaki politikoei buruz
Maneiro jauna, niri ez zait gustatzen etengabe topikoekin ibiltzea. Nahiz eta errealismoaz hitz egitean dramatismoa interpretatu, edo itxura hori izan, uste dut Jaurlaritza honek errealismo osoz eta etorkizuneko bokazioarekin, etorkizun hobe baten bokazioarekin, hartu dituela neurriak, argi baitugu legealdiaren lehenengo urtean gaudela, eta begirada legealdi osoan jarrita dugula. Etorkizuneko neurri berriak planteatu dizkidazu. Baditugu eta ezagutzen dituzu, Maneiro jauna, eta zuk berriro ere Jaurlaritza honi eskatu dizkiozun gauzez hitz egin dugu hemen: sektore publikoaren birdimentsionamenduaz, fiskalitateaz… Hor duzu oinarrizko neurri bat, hots, zergaerreformaren proposamena, Maneiro jauna. Hor duzu zerga-erreformaren proposamena. Ordezkatzen dudan Euzko Alderdi Jeltzaleak neurri hori proposatu die Ganbera honetako talde guztiei –eta zuk ezagutzen duzu, Maneiro jauna–, eta ekonomia suspertzearen zerbitzura egongo den fiskalitate bat du helburu. Espero dugu aldeztuko duzula neurri hori. Datorren astelehenean, Maneiro jauna, enplegu-plan bat aurkeztuko dugu, Eusko Jaurlaritzaren enplegu-plan bat, enplegu-mailari eusteko eta aukera berriak sortzeko ahaleginak batzea proposatzen duen neurri sozial bat. Espero dugu neurri horrek ere zure babesa izatea, baita beste erakundeena ere. Datorren asteartean –lehen esan dut–, enpresa txiki eta ertainentzako, autonomoentzako eta profesionalentzako finantzaketa-funts bat onartuko dugu. Ekonomia produktiboaren funtsezko premia bat konpontzeko neurri bat izango da, eta espero dugu zure babesa izango duela. Neurri gailena ere badugu (baduzu), hots, aurrekontu-proiektua. Neurri hori aurtengo errealismoarena, erresistentziarena eta gastatzen duguna baino gehiago ez gastatzearena da. Horrek ere zure babesa izango duela espero dut, Maneiro jauna. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_794
10
19
15.03.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Interpelazioa, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Europako funtsen erabilera okerrari buruz
Eskerrik asko. Lehendakari jauna, Europar Batasuneko Auzitegi Nagusiaren Bigarren Salak otsailaren 26an emandako epaian jakitera eman denez, behin betiko galdu ditugu Euskadiko 97-99 Programaren 2. helburuari zegozkion Feder funtsak, milioika euro, alegia. Auzitegiaren arabera, adierazitako gastu irregularrak –komatxo artean diot– "sistematikotzat jo behar dira ezbairik gabe, eta aditzera ematen dute sistemikoki eskasa izan dela Eusko Jaurlaritzak kontratuen gainean egin duen kudeaketa, kontrola eta kontuikuskapena; izan ere, kasuen % 26an eta zenbatekoen % 36an hauteman dira irregulartasunak". Zein dira, baina, auzitegi horren arabera, Eusko Jaurlaritzak kontratu horiek esleitzeko orduan egin dituen irregulartasun sistemikoak? Akatsak –akats deitzen baitie–, gehienbat, Europar Batasunaren araudian kontratazio publikoaren arloan egindako arauhausteak dira: hasierako kontratuak aldatzea eta obra osagarriak zuzenean esleitzea, besteak beste. Eta, halakoak irakurrita, nire artean esaten dut: "ezagunak egiten zaizkit". Ezagunak egiten zaizkit, bai, Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren txostenek ere horixe bera ematen baitute aditzera urtero-urtero. Bistan da diru hori galdu egin dela jada; bistan da, halaber, diru hori ez dagoela bederen itzuli beharrik, Batzordeak berak itzuli baitzion bere buruari hurrengo ekitaldietan. Zein da, beraz, gure kezka? Gure kezka ez dira galdutako 28 milioi euro horiek, diru hori galduta baitago eta horrek ez baitu atzera bueltarik. Dena den, orain badakigu, noski, ebazpen hori eman aurretik baino zorrotzago begiratuko gaituela Europak aurrerantzean. Baina horrek ere ez gaitu bultzatu zuri interpelazio hau egitera. Izan ere, afera honen alderdirik larriena –eta nahiko larria bada dagoeneko diru hori galdu izana eta etorkizunean ere dirua galtzen jarraitu ahal izatea–; baina, larriena da Eusko Jaurlaritzak –ez zure Eusko Jaurlaritza honek, baizik eta aurrekoek, aurreko eusko jaurlaritza guztiek, alegia– ez diola bereziki jaramonik egin Herri Kontuen Euskal Epaitegiari kontratazio publikoak egiteko orduan. Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren azken hiru txostenak baino ez ditut aipagai hartuko –hau da, 2008, 2009 eta 2010eko txostenak–, eta bi paragrafo soilik nabarmenduko ditut. Izan ere, 2008ko txostenean etengabe aipatzen aldaketak egin direla da lau obra-kontratutan –hau da, epaian esan den gauza berbera, ezta?–eta aldaketa horiek % 57, 50, 76 eta 44ko gehikuntza metatuak eragin dituztela, lizitazioaren irizpideak urratuta… Eta gero dio: "Gobernu Kontseiluak, araudian jasotako aparteko prozeduraz baliaturik, baliozkotzat jo ditu kontratuen gaineko 16 milioi euroko eragiketak", nahiz eta Kontrol Ekonomikorako Bulegoak, noski, ordurako jarduera horien kontrako iritzia emana zuen, hain zuzen ere publizitate- eta lehia-printzipioak ez zaintzeagatik, epea amaitu ostean ere zerbitzua ematen jarraitzeagatik, kontratua zatikatzeagatik eta abar. Hori guztia 2008ko txostenari dagokionez. Jo dezagun 2009kora: zenbatekoak, bai, aldatu egiten dira, baina esaldiak berberak dira. Eta 2010ekoan, berriz, Kontrol Ekonomikorako Bulegoaren zenbatespenen arabera, 23,8 milioi euroraino iritsi ziren aurreko arrazoi berberengatik baliozkotzat jotako eragiketak. Horregatik, gure interpelazio honetan, legegintzaldi hasieran gaudela kontuan hartuta… Tira, interpelazioa egin dugun moduan eginda, Gobernu honek, aurreko guztiek bezalaxe, hitz ederrekin erantzungo ei digu, eta esan: "Gu, bai, gu dena betetzen saiatuko gara; aurrerantzean horrelakorik ez gertatzen saiatuko gara, eta aurrekoek egin ez duten hori egingo dugu guk", unean uneko gobernuek ere hitz eta asmo on horiexek adierazi baitituzte, urtez urte hobetzen eta aurrera egiten ari ginela azaltzen zutenean. Horrela, bada, kontuan hartuta legegintzaldi hasieran gaudela eta zuk oraindik kontratuetarako diru askorik ez duzunez mugatuago egongo zarela, berariaz eskatzen dizugu Gobernu hasiberri honek behar diren bitartekoak jar ditzan, aspalditik gertatzen ari diren gauza horiek ostera ere gerta ez daitezen. Horregatik, gure interpelazioaren bidez jakin nahi dugu zer asmo duen Gobernu honek Europako funtsei dagokienez, eta ez soilik Europako funtsei dagokienez… Izan ere, administrazio guztiei komeni zaie kontratazio publikoaren lege-mekanismo guztiak betetzea, lege horiek Administrazioa bera babesteko eratu eta ezarri baitira; beraz, administrazioek lege horiek bete behar dituzte, gardentasuna eta lehia bermatzeko eta, hartara, eskaintzarik onenak aukeran izan eta eskaintza onenak hautatu ahal izateko. Horrexegatik egin dugu interpelazio hau. Jakin nahi dugu, beraz, ea Gobernu honek, hitz politez harago, mekanismoren bat ezartzea aurreikusten duen, oraingoan bai, oraingoan legea bete dadin. Besterik ez. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_795
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Europako funtsen erabilera okerrari buruz
Legebiltzarburu andrea, legabiltzarkideok. Damborenea jauna, arrazoia duzu: diru gehiegirik ez daukagu Jaurlaritza honetan, behintzat aurtengoz inbertsio berriak egiteko eta hala irudikatzen da edo islatzen da aurrekontuen egitasmoan. Hala ere garrantzitsua iruditzen zait zure interpelazioaren kontestua aurkeztea, zerbait egin duzu, baina niri ere badagokit eta interesgarri iruditzen zaidalako hori egitea. Duela 15 urte gertatutako gai baten inguruan ari gara, eta beraz, ondo baderitzozu momentu hartatik hona egindakoaren berri emango dut. Ondoren etorkizunari begiratuko diogu, hau da, hartu diren eta hartu beharko diren neurriei buruz arituko gara eskatu didazun bezala. Arazo hau, arazo bera, beste erkidego batzuetan ere gertatu egin da –Valentzian, Andaluzian eta Euskadin eman egin da–, eta hiru lurraldeetan prozedimendu bera jarraitu egin da, Damborenea jauna. Are gehiago, prozedimendu bateratu bat jarraitu egin da Estatuko Administrazio orokorrarekin batera (Estatuko Administrazio orokorrarekin batera). Argi utzi behar da hori. Ez gaituzte ezer ordaintzera zehatu; kontua da murriztu egin dutela Euskadik egitura-funtsen bidez –hots, Feder funtsen bidez– jasotzen zuen gehieneko laguntza. Uste dut ez dela gauza bera. Zuk ekarri diguzun interpelazioak 1997tik 1999ra bitarteko aldira garamatza. Garai hartan, erakunde publiko guztien lanari esker, Feder funtsen gehieneko diru-laguntza jaso zuen gure autonomiaerkidegoak Euskadi 1997-1999 Programa Eragilearen bidez: 301 milioi euro, hain zuzen. Azkenik, baina, Europako Batzordeak funts horien zati bat ukatu zien eskaera egin zuten erakunde publiko guztiei. Zehatz esateko, zuk zeuk adierazi duzun moduan, 27 milioi euroko zenbatekoa izan da ukatutakoa. Damborenea jauna, ondo baino hobeto dakizu zuk Feder programen kudeaketa konplexua dela –oso konplexua, nire iritziko–. Kudeaketa horretan, hiru araudi-mailari kontu egin behar zaie: Europako araudiari, Espainiako estatukoari eta gure autonomiaerkidegokoari. Gobernu-maila bakoitzak, gainera, bere arauak ezartzen ditu, eta horrek eragiten du konplexutasun hori, eta horrexek eragin ditu, halaber, gertaera horiek; horregatik, gerora azalduko dudan moduan, aurrerantzean halako gertaerak saihesteko hartutako erabakietan, noski, berariaz hartu da kontuan araudiak uztartzeko behar hori. Dena den, argi eta garbi adierazi behar da egoera hau berau –hots, Euskadin gertatu den egoera hau berau– ikuskatutako beste bi autonomia-erkidegotan ere jazo dela. Valentziako eta Andaluziako autonomia-erkidegoei buruz ari naiz. Hiru autonomiaerkidegori egin zitzaien ikuskaritza, eta emaitza berbera izan zen hiruetan. Horrenbestez, maila desberdinetako araudiak elkarrekin gurutzatu izanak eragin nabarmena izan du azken emaitzan, eta, gertaera horien ondorioz, Europako Erkidegoak murriztu egin ditu hasieran autonomia-erkidego horientzat aurreikusitako laguntzak –ez zaie, baina, zehapenik ezarri–. Gure kasu honetan, obra publikoko zenbait kontratu zabaldu edo aldatu zirelako gertatu da egoera hau. Garai hartako prozedurek –gogoan izan 1997-1999 urtealdira egin dugula atzera– Estatuko kontratazio-araudiaren babesa zuten; Europako Batzordeak, ordea, ez zituen onartu. Estatutako araudiaren arabera egin ziren prozedura horiek; Europako Batzordeak, baina, ez zituen onartu, Europar Batasunak arlo horretan emandako zuzentarauen funtsarekin bat ez zetozela argudiatuta. Europako Batzordearen interpretazioaren arabera, kontratu horiek zabaldu edo aldatu ahal izateko, lehiaketak ireki behar ziren berriro. Beraz, Estatuko araudiaren babesean jardun zen, baina Europako araudiarekin kontraesanean sartu zen. Argi utzi behar da hori. Horrenbestez, kontua ez da baliabideak txarto erabili direla Damborenea jauna, baizik eta interpretazio-aldeak egon direla. Horixe izan da arazoa. Horregatik, Estatuaren Administrazio Orokorrak –Estatuaren Administrazio Orokorrak berak–, Estatuaren Abokatutzaren bidez, errekurtso bateratua jarri zuen, hiru auto- nomia-erkidegoen izenean, Europako Batzordeak hartutako erabakiaren kontra. Eta arrazoi horrexegatik Estatuko Abokatutza, une honetan, beste errekurtso bateratu bat jartzeko aukera aztertzen ari da, duela hiru aste –ondo esan duzun bezala, joan den otsailaren 26an– emandako epaia dela-eta. Arrazoi duzu, Damborenea jauna: bete-beteko krisialdian gaudela ez dugu, ez, diru-sarrerarik soberan, eta Eusko Jaurlaritzak ezin du onartu diru-sarrerak galtzerik, eta are gutxiago kudeaketa eskasen ondorioz. Zuzen zaude. Dena dela, orduko diru-iturri hori murrizteak ez dio gaur egungo egoerari eragiten, dirulaguntza hori 1997-1999 Programa Eragileari baitagokio eta gogoan izan behar baita Europar Batasunak emandako gehieneko ekarpenen % 5 gorde ohi duela programak behin betiko itxi artean eta, funtsean, % 5 horri dagokiola gehieneko diru-laguntzan ezarri den murrizketa. Galdetu didazu zein diren Eusko Jaurlaritzaren asmoak Bruselaren eskakizunetara egokitzeko beharrari erantzute aldera, eta nire erantzuna guztiz argia da, bi norabidetan. Lehenik eta behin, erabateko babesa ematen diogu Estatuko Abokatutzak aurkeztutako errekurtsoari –gainera, ontzat jotzen dugu Estatutako Abokatutzaren bitartez beste errekurtso bateratu bat ere aurkeztea–. Horren osagarri, Damborenea jauna, sendo lan egingo dugu, Eusko Jaurlaritza eta administrazio publikoa osatzen duten gainerako erakunde guztiak Bruselaren eskakizunetara bete-betean egokitu daitezen. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_796
10
19
15.03.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Interpelazioa, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Europako funtsen erabilera okerrari buruz
Eskerrik asko. Bai, badakit epaiak Valentziari eta Andaluziari ere eragiten ziela, baina, tira, ez naute bereziki kezkatzen beste autonomia-erkidego batzuei ezarritako dirumurrizketek; gure autonomia-erkidegoari ezarritako murrizketa da nire kezkabidea. Eta berdin dit zer izen ematen zaion; berdin dit zehapena esaten zaion edo murrizketa esaten zaion. Azken batean, emaitza berbera da: 28 milioi euro jasotzeko aukera genuen, eta ez ditugu jaso. Ez dugu zenbateko hori jaso, Batzordeak irregulartasunak hauteman zituelako eta Auzitegi Nagusiaren Bigarren Salak ere arrazoia eman diolako Batzordeari. Ondorioz, azkenik, diru hori gabe geratu gara, 28 milioi horiek gabe. Ondo ohartzen naiz zer zaila den araudiak elkarrekin egokiro uztartzea eta abar eta abar, baina beste gauza bat ere azaldu diot lehendakari jaunari, nahiz eta berak, izatez, jakin badakien hori, bera ere Ganbera honetan eserita egon baita hainbat urtez: herri honetan Gobernu bat dugu, eta Herri Kontuen Euskal Epaitegia ere bai, eta epaitegi horrek luze darama Eusko Jaurlaritzari berari ohartarazten Europako Auzitegiak hautemandako akats horien gainean. Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren arabera, Eusko Jaurlaritzak arauak urratzen ditu urterik urte, publizitate-printzipioetan, lehia-printzipioetan eta abarretan. Horrenbestez, gure kezkabidea zein den? Horixe, bada. Ederto iruditzen zait epaia errekurritzeko asmoa izatea; ondo dago hori, eta azkenik zer edo zer berrekuratzerik badugu, are hobeto! Alabaina, kontratazioetan egin diren akatsak kezkatzen gaituzte, ez bakarrik horren ondorioz funtsak galdu ditugulako, baizik eta Administrazioaren kudeaketari berari ere kalte egiten diolako jardunbide horrek. Izan ere, Administrazioaren kontratazio-arauak guztien mesederako ezartzen dira: arau horiek onuragarriak dira bai Administraziorako bai enpresetarako ere, enpresen arteko lehia bermatzen baitute. Horrexegatik ezartzen dira arau horiek. Baina, arauak urratzen badira –areago, arauak behin eta berriz urratzen badira– eta ez bada ezer gertatzen, eta gainera urterik urte, nolabait esateko, Gobernu Kontseilura gero eta milioi gehiago eramatea lortzen bada… Azkeneko aldian ia 24 milioi izan dira, alegia, Europako funtsetik galdu dugun zenbatekoaren adinako diru-kopurua; beraz, 24 milioi euro baliozkotu dira kontratazioetan, arestian esan dizudan moduan, ez zaielako kontu egin publizitate- eta lehia-printzipioei, kontratua zatikatu egin delako… alegia, Herri Kontuen Euskal Epaitegia bera aspalditik salatzen ari den moduan, oker jardun delako. Oso ondo iruditzen zaigu Gobernu honek, Espainiako Gobernuarekin batera, epai horren aurkako errekurtsoa aurkeztea; alabaina, gure kezka –eta gure interpelazioaren arrazoia, beraz– beste bat da, jakin nahi baitugu ea Gobernu honek, aurreko gobernuen jardunbidetik aldendu eta behingoagatik neurriren bat hartuko ote duen Gobernuaren administrazio-kontratazioen gainean, Herri Kontuen Euskal Epaitegiak aurrerantzean ez ditzan aipatu orain arte urtez urte txostenean jaso dituen akatsak edo legez kontrako jardunak. Oso ondo iruditzen zaigu kontratazio-araua Europako araudi guztira egokitzea; zurekin bat gatoz horretan; eta are pozago geundeke, baldin eta Europako araudia betetzeaz gain, gure araudia ere beteko bagenu eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiak ez balu 2013ko txostenean lehendakari hau lotsagorritu beharrik izango. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_797
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Europako funtsen erabilera okerrari buruz
Damborenea jauna, uste dut argi eta garbi azaldu dudala Gobernuaren jarrera zure interpelazioari erantzuteko egin dudan lehenengo berbaldian. Nolanahi ere, zure baimenarekin, berriz ere azpimarratuko dut auzi honen konplexutasuna. Uste dut, gainera, Europako funtsen kudeaketa egokia dela gaur egun. Egokia dela uste dut. Kudeaketa egokia egiten ari dira bai Eusko Jaurlaritza, bai, nire ustez, gure autonomia-erkidegoan esku hartzen duten gainerako administrazio publikoak –eta haiei ere eragin die 97-99 urtealdiko programa eragilea murriztu izanak–; zehatzago esateko, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako foru-aldundiei buruz ari naiz, bai, halaber, tokian tokiko korporazioei buruz, Bilbao Ría 2000ri buruz eta Estatuaren Administrazio Orokorrari berari buruz –hark ere gure erkidegoan esku hartzen duen heinean–. Ez diot garrantzirik kendu nahi zuk azaldutako arazoari, Damborenea jauna, baina, zuzen jokatzeko, ondo zehaztu behar da testuingurua, Europako funtsak eskuratzeko prozesua ez baita prozesu automatikoa, zuk ondo dakizunez. Prozesu horrek kudeaketa aktiboa eta eraginkorra eskatzen du, bai Estatuaren aurrean bai Europako Batasunaren aurrean, eta egokiro garatu da Euskadiko erakunde guztietan, eztabaidagai dugun gai honi dagokionez, –ez dira datu berriak, berrio diot–; horren erakusgarri, 1986. urtetik 3.600 milioi euro ekarri dira gure erkidegora, jardunbide on horri esker. Ordutik hona –eta aspaldi honetan bereziki–, Europako funtsak kudeatzeko orduan, Bruselaren eskakizunetara egokitzen ari gara uneoro, Danborenea jauna. Egoera aldatu egiten da egunetik egunera –halaxe da–, eta funtsen kudeaketak etengabe egokitu behar du Europako eskakizunetara eta arauetara baita Batzordeak egiten duen interpretaziora ere. Eusko Jaurlaritza etengabe ari da unean uneko egoeretara egokitzen eta moldatzen. Gure kudeatzaileek kontroletan hautematen diren akats guztiak kontuan hartzen dituzte, eta halaxe jarraituko dute, aurrerantzean, hurrengo egiaztapenetan, ez dadin berriro ere halako ohartarazpenik egin, Damborenea jauna. Era berean, gogora ekarri nahi dizut –eta hizpide dugun gai honek argi eta garbi erakusten du– programa eragileak ixteko prozesua luzea dela eta sarritan ezadostasunak sortzen direla Batzordearen, estatuen eta programen zuzeneko kudeatzaileen artean. Halako kudeaketa-programa konplexuetan, uneoro ebatzi eta egokitu behar dira prozedurak; eguneroko lana da hori. Amaitze aldera, Damborenea jauna, interpelazio honen eduki zehatzari heldu nahi diot ostera ere. Berretsi egin nahi dut arestian azaldukoa: Batzordearen zerbitzuek aipatutako alde nagusiak obra publikoaren kontratuen gaineko alderdiei dagozkie –zehatzago esateko, aldatutako kontratuetan edo kontratu osagarrietan hautemandako zenbait alderdiri dagoz- kie, zuk zeuk azaldu duzunez–. Europako Batzordearen zerbitzuek aztertu zituzten kontratu guztiak –moldatutako kontratu eta kontratu osagarri guztiak– legezkoak ziren. Berariaz azpimarratu behar da hori. Legezkoak ziren. Alabaina, Europako Batzordearen iritziz, Espainiako araudia ez zetorren bat Europar Batasunaren zuzentarauaren funtsarekin (Espainiako araudia ez zetorren bat), eta, hortik aurrera, Ekonomia eta Ogasun Ministerioaren 1/2007 zirkularrak auzi horri heldu zion. Azken zirkular horrek ezarri zuenez, salbuespenak salbuespen, moldatutako kontratuak eta kontratu osagarriak, legezkoa izan arren, ez zaizkio aurkeztu behar Europako Batzordeari, Feder funtsen eta kohesio-funtsen laguntza jasotzen duten programa eragileen barruan. Ordutik hona, arau horretan ezarritakoa betetzen du Eusko Jaurlaritzak, Europako Erkidegoaren agintariek arlo horretan ezarritako eskakizunetara egokitze aldera. Horrenbestez, Damborenea jauna, alderdi horiek jasota daude gaur egun Eusko Jaurlaritzak Europako Erkidegoaren funtsak kudeatzeko darabiltzan prozesuen barruan. Beraz, bete-betean egokitu gara araudira, eta Gobernu honek erne jarraituko du, aldiro-aldiro behar den moduan egokitzeko eta eguneratzeko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_798
10
19
15.03.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Barakaldoko BECen finantza-egoerari eta Eusko Jaurlaritzak hartzeko asmoa duen erabakiei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, Barakaldoko BECen ekonomia- eta finantza-egoerari buruz galdetzen, interpelatzen dizut. Eusko Jaurlaritzak, Bizkaiko Foru Aldundiak, Bilboko Udalak, Barakaldoko Udalak eta Bilboko Merkataritza Ganberak partaidetutako erakunde bat da BEC. Topagune bat da merkataritza- eta industriajardueretarako, jarduera profesionaletarako eta aisiajardueretarako, eta helburua da hala eskatzen duten eragileek aurkezten duten edozein jarduerari bide ematea. Herri Kontuen Euskal Epaitegiak lehengo astean ziurtatu zuen oso egoera ekonomiko zailean dagoela Barakaldoko BEC. Bagenekien arazoak dituela azpiegiturak, baina ez zer zifra zehatz dituen zuloak, zeinari kontu-ikuskariek irtenbide bat baizik ez baitiote ikusten: diru publiko gehiago jartzea. Badirudi hori izango litzatekeela irtenbide bakarra epe laburrean. Baina, egia esan, horrela ere ez litzateke bermatuko haren bideragarritasuna epe laburrean. BECen 2008-2011 epean egindako jarduerei buruz Epaitegiak egindako txostenak adierazten du finantza-egoera itogarria dela, eta kudeatzaileek 150 milioi euroko ordainketari aurre egin behar dietela datorren urtean, aurreko hamarkadan erakustazoka eraikitzeko sinatu ziren bi kredituren epeak amaitzen direla eta. Eragiketak berriro finantzatu ezean, hirurogeita hamabosna milioi euro jarri beharko dituzte mahai gainean Bizkaiko Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak, sozietatearen akziodun handienek. 2004an inauguratu zen BEC, 600 milioi euro baino gehiagoko inbertsio publikoa eginda, eta 2027. urtera arte egongo dira azpiegitura ordaintzen Bizkaiko Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritza. Gainera, hamabina milioi euro inbertitzen dituzte urtero Inbertsioen Europako Bankuarekin sinatutako kredituari aurre egiteko (250 milioi). Arazoa da finantza-erakunde banarekin sinatutako beste bi kreditu ukitu gabe zeudela, eta orain dena batera ordaindu beharra izan dezaketela. 2005ean, administrazio-kontseiluaren asmoa zen, aparteko 150 milioiak ordaintzeko, Bilboko erakustazoka zaharraren lurrak saltzea eta BECen ondoko lursail bat saltzea, han hotel bat eraikitzeko; konpromiso horiek gauzatu gabe daude txostena egin den garaian. BECen kudeatzaileek finantza-betebehar horiek erakustazokak eman behar zituen etekinen bidez ordaintzea ere pentsatzen zuten, baina bederatzi urtean ez du inoiz lortu zenbaki positiborik. Gaur egun, bistakoa dirudi beharrezkoa dela lehenbailehen BECek duen diru-galera geratzeko berariazko plan bat abian jartzea. Herri Kontuen Euskal Epaitegiak beste datu bat ere gehitu du, gu harritu gaituena eta interesgarria iruditzen zaiguna. Herri Kontuen Euskal Epaitegiak dioena da Euskalduna handitzea, EHUren Paraninfo berria egitea eta Miribillako Kirol Jauregia egitea, hiru obrak foru-aldundiak hein batean finantzaturik, eragozpen direla Barakaldoko erakustazoka altxatzeko. Egia esan, BECen kutxa ia hutsik dagoela dirudi. 2008ko urtarrilaren 1ean, 2,3 milioi euro zeuden erabilgarri, eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiak baieztatu du jada ez dagoela dirurik 2012ko azken hilabeteetako eta 2013 osoko betebeharrei aurre egiteko. Bien bitartean, gidaririk gabe geratu da BECen zuzendaritza-batzordea. Kontseilari ordezkaria, José Miguel Corres jauna, lanez aldatu da. Otsailaren 22an, Euskadiko parke teknologikoen presidente izendatu zuten, eta aurretiaz zituen funtzioak uztera behartzen du lanpostu horrek. Foru Aldundiak beste kudeatzaile bat bilatzen duen bitartean, jarduneko kontseilari ordezkari Corres jauna. Beraz, galdera da zer egingo dugun, zer egingo duen Eusko Jaurlaritzak, zer egingo dugun egoera honen aurrean. Horregatik egin diogu galdera lehendakariari, BECen egoera larriari aurre egiteko Eusko Jaurlaritzak zer neurri hartuko dituen azaldu dezan. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_799
10
19
15.03.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Barakaldoko BECen finantza-egoerari eta Eusko Jaurlaritzak hartzeko asmoa duen erabakiei buruz
Señora presidenta, señorías, señor Maneiro. Para empezar, le confirmaré de nuevo algo que sabe bien: la situación de Bilbao Exhibition Centre es, efectivamente, complicada, realmente complicada. Esto no es ninguna novedad, no es noticia. Ni tampoco lo que voy a decirle a continuación: tomaremos todas las medidas a nuestro alcance para salir de esta situación. Maneiro jauna, badakigu zer zailtasun ekonomiko dituen Bilbao Exhibition Centrek, oso ongi jakin ere. Ekonomia-jarduerari hertsiki lotutako azpiegitura bat da, eta egoera orokor txarrak eragin negatiboa du harengan ere. Eta hau ez da Bilbao Exhibition Centrek soilik duen arazoa, baizik eta estatuko erakustazoken sektore osoak duen arazo orokorra. Estatuko azoka guztietan % 35 jaitsi da bisitari-kopurua, eta fakturazioa, % 25. Espazioen eskaintza neurriz gaindikoa da, eta noizbait aztertu beharko da zergatik dagoen halako eskaintza gehiegizkoa. Horri ekonomia-krisiak eragindako eskaera-murrizketa gehituta, egoera zailean geratu da sektore osoa. Zuk badakizu azken ekitaldietako ekonomiaren aparteko uzkurdurak eragin handia duela erakustazoken jardueran, berehala murrizten baitira erakustazoketara joateko aurrekontuak. Egoera horren aurrean, egoera horren aurrean ere, nabarmen jaitsi dira Bilbao Exhibition Centreren diru-sarrerak, eta, hori dela eta, murrizketa zorrotzak ere egin dira gastuetan. Hala ere, aurreikuspen guztiak gainditu ditu jardueraren jaitsierak, eta, horrenbestez, berariazko beste neurri batzuk eskatzen ditu, zuk diozun moduan, egoerak –eta hala onartu behar dugu–, Bilbao Exhibition Centreren eragiketa-emaitzen kontuen bideragarritasuna eta oreka bermatzeko. Jabetzen gara egoeraz, berriro diot, eta Bizkaiko Foru Aldundiarekin batera lanean ari gara, egoera gainditu ahal izateko. Hala egin du aurreko Gobernuak, eta, beharrezkoa bada, sendotu egingo dugu guk lankidetza hori, Bilbao Exhibition Centre azpiegitura beharrezko eta garrantzitsua iruditzen baitzaigu, egiazko erakusleihoa enpresa txiki eta ertainak nazioartekotzen laguntzeko, bereziki euskal ekonomiarentzat oso garrantzitsuak diren sektoreak. Eta ziur gaude Bilbao Exhibition Centre eraiki ez balitz, azoka garrantzitsuak desagertu egingo zirela hemendik; esaterako, aste honetan bertan ospatzen ari den Ferroforma azoka. Beraz, garrantzitsua da ikustea zer izango litzatekeen Bilbao Exhibition Centre gabe egotea. Iruditzen zait batzuetan nahita planteatzen dela Bilbao Exhibition Centreren kostua, baina kontuan izan beharko genuke, halaber, zer kostu izango lukeen BEC ez izateak, Bilboko Nazioarteko Erakustazoka zaharra itxi ondoren ekipamendu hori ez izateak. Aintzat hartu beharra dago horrek zenbat gutxituko zukeen euskal ekonomian jarduera, zuzenean, zeharka eta eraginez. Maneiro jauna, gure erronka eta kezka indartzeko baizik ez bada ere, gogorarazi nahi dizut BECek milioi bat bisitari izan dituela, batez beste, urtean, mila ekitaldi baino gehiago egin direla 2005. urtetik, aldi horren eragin ekonomikoa 600 milioi eurotik gorakoa izan dela kalkuluen arabera, eta 2004tik zerga bidez 100 milioi bildu direla hari esker. Errepikatu egingo dizut zifra: ehun milioi euro baino gehiago bildu dira zerga bidez. Beraz, Eusko Jaurlaritzaren iritziz, funtsezkoa da azpiegitura hau Euskadiko egitura ekonomiko osoarentzat. Azpiegitura hau hobetzeko eta errentagarri egiteko neurri zuzentzaile eta plan berriak hartzeko lanean ari gara, eta horretan jarraituko dugu. Hori bai, bidezkoa da onartzea –eta hori azpimarratu nahi dut gaur tribunatik– azken urteetan neurriak aplikatu dituela Bilbao Exhibition Centrek. Neurriak aplikatu ditu. Lehenengoa izan da egitura-gastuak eta kostu aldagarriak murriztea. Bai, Maneiro jauna. Horri dagokionez, gogora ekarri behar da, adibidez, 85 laguneko plantilla 78 lagunera jaitsi dela azken lau urteetan. Horrekin batera, erakustazoka gehiago erabiltzeko jarduerak bilatu dira, eta Bizkaia Arenari balioa eman zaio eta elementu bereizgarritzat ustiatu da. Por lo tanto, señor Maneiro, no quiero esquivar el problema, no. Hago frente a los problemas; conocemos la situación, y le haremos frente. El mismo BEC ha presentado un plan con esa situación, y, además, ha propuesto medidas concretas, algunas de las cuales se han adoptado ya. Las demás se tomarán en los próximos meses. Por lo tanto, y resumiendo, la situación del Bilbao Exhibition Centre no es la mejor, pero para Euskadi lo mejor es contar con un Bilbao Exhibition Centre. Por lo tanto, mantendremos y defenderemos esta infraestructura. Y mejoraremos su gestión junto con la Diputación Foral de Bizkaia y todos los agentes públicos y privados que participan de este proyecto. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a7cb9ceb-9763-409f-a2bb-5e97a6e83e64
parl_eu_800