text
stringlengths
25
5.42k
phonemes
stringlengths
19
5.93k
Biztanleriaren egitura demografikoari dagokionez, Araba Euskal Autonomia Erkidegoko batezbestekoa baino zertxobait gazteagoa da, alde txikiz bada ere ; hirurogeita bostetik gorakoak guztizkoaren ehuneko hamasei, zazpi dira.
biʂt'anleɾiaɾen eɣ'ituɾa ðem'oɣrafikoaɾi ðaɣ'okioneʂ, aɾ'aβa ewsk'al awt'onomia erk'iðeɣoko βat'eʂbestekoa βaɲo ʂertʃ'oβajt ɡaʂt'eaɣoa ð'a, ald'e tʃik'iʂ baða eɾ'e; 'iɾuɾoɣejta βost'etik ɡoɾ'akoak ɡuʂt'iʂkoaɾen e'uneko 'amasej, ʂ'aʂpi ðiɾ'a.
Zazpi kuadrilla edo eskualdetan zatituta dago.
ʂ'aʂpi ku'aðriʎa eðo esk'ualdetan ʂat'ituta ðaɣ'o.
Bestela, Burgosko administrazioaren pean dago TrebiA plus minus uko barrendegia, herrialdearen erdialde geografikoan, Gasteiz eta Mendialdea artean.
bestela, burɡ'osko aðm'inistraʂioaɾem pe'an daɣ'o treβ'ia pl'us min'us uk'o β'arendeɣia, 'erialdeaɾen erd'ialde ɣe'oɣrafikoan, ɡast'ejʂ eta mend'ialdea art'ean.
TrebiA plus minus u eta Argantzon udalerriek osatzen dute.
treβ'ia pl'us min'us 'u eta arɡ'antʂon uð'aleriek os'atʂen dut'e.
Arabar gehienak hiriburuan bertan bizi dira, Gasteiz izanik hiri nagusia alde handiz.
aɾ'aβar ɡe'ienak 'iɾiβuɾuam b'ertam b'iʂi ðiɾ'a, ɡast'ejʂ iʂ'anik 'iɾi naɣ'usia ald'e 'andiʂ.
Hauek dira herrialdearen udalerri nagusiak.
awek diɾ'a 'erialdeaɾen uð'aleri naɣ'usiak.
Arabako udalerri txikienak biztanle kopuru hau zeukaten bi mila eta hemeretzian AA plus minus ana, Lagran eta Zalduondo.
aɾ'aβako uð'aleri tʃik'ienak biʂt'anle kop'uɾu 'aw ʂewk'atem b'i miʎ'a eta 'emeɾetʂian a'a pl'us min'us an'a, laɣr'an eta ʂald'uondo.
Arabako udalerriak, gainera, kontzejuetan azpibanatzen dira gehienetan.
aɾ'aβako uð'aleriak, ɡaɲ'eɾa, kontʂ'eʝuetan aʂp'iβanatʂen diɾ'a ɣe'ienetan.
Araba AnafarrenA'lurraldean kokatzen zen eta, hamaikagarren mendetik hamabigarren mendera, IruA plus minuseko Erresumak izena aldatu zuen, Nafarroa bilakatu.
aɾ'aβa an'afarena' lur'aldean kok'atʂen ʂen et'a, 'amajkaɣarem mend'etik 'amaβiɣarem mend'eɾa, iɾ'ua pl'us min'useko er'esumak iʂ'ena ald'atu ʂu'en, naf'aroa βiʎ'akatu.
Gaztelak, baina, Nafarroa eskuratu nahi zuen, bereziki haren mendebaldeko lurraldea, Araba tartean. mila ehun eta laurogeita hemeretzi mila berrehun eta batgarren urteetan, Nafarroako errege Antso Jakituna egungo Aljerian negoziazioetan zebilela, gaztelarrek Durangori eta Arabari eraso zieten, TrebiA plus minus u eta G...
ɡaʂt'elak, baɲ'a, naf'aroa esk'uɾatu na'i ʂu'en, beɾ'eʂiki 'aɾem mend'eβaldeko lur'aldea, aɾ'aβa tart'ean. miʎ'a e'un eta lawɾ'oɣejta 'emeɾetʂi miʎ'a βer'eun eta βatɡ'aren 'urteetan, naf'aroako er'eɣe ants'o ʝak'ituna eɣ'unɡo alx'eɾian neɣ'oʂiaʂioetan ʂeβ'iʎela, ɡaʂt'elarek duɾ'anɡoɾi eta aɾ'aβaɾi eɾ'aso ʂi'eten, treβ'...
Bi gotorlekuek gogor eutsi zieten, baina etsipenak jota, Erregeren baimenaz, amore eman zuten.
b'i ɣot'orlekuek ɡoɣ'or 'ewtsi ʂi'eten, baɲa ets'ipenak ɟ'ota, er'eɣeɾem bajm'enaʂ, am'oɾe em'an ʂut'en.
Ondoren, jauntxoak gailendu ziren : Aiaratarren leinua, Mendozatarrena, eta Gebaratarrena, eta Bandoen Gerra piztu zen Araban ere.
ond'oɾen, ɟawntʃ'oak ɡaʎ'endu ʂiɾ'en: aʝ'aɾataren leɲ'ua, mend'oʂatarena, eta ɣeβ'aɾatarena, eta β'andoen ɡer'a p'iʂtu ʂen aɾ'aβan eɾ'e.
Ia aldi berean, Arabak onurak atera zituen kostaldea eta barrualdea lotzen zituzten bideetan eta Donejakue bidean zuen kokapen estrategikoagatik.
'ia ald'i βeɾ'ean, aɾ'aβak on'uɾak at'eɾa ʂit'uen kost'aldea eta βar'ualdea l'otʂen ʂit'uʂtem bið'eetan eta ðon'eʝakue βið'ean ʂu'en kok'apen estr'ateɣikoaɣatik.
Beste euskal lurraldeek bezala, hamaseigarren mendean Aldundi Nagusia eratu zen. hamazortzigarren mendearen bigarren erdialdean, berriz, euskararen atzerakada handia jazo zen Araba gehienean. Galtzeko zorian geratu zen Lautada osoan eta TrebiA plus minus un. mila zazpiehun eta hirurogeita seian, Euskalerriaren Adiskide...
b'este ewsk'al lur'aldeek beʂ'ala, 'amasejɣarem mend'ean ald'undi naɣ'usia eɾ'atu ʂen. 'amaʂortʂiɣarem mend'eaɾem biɣ'aren erd'ialdean, ber'iʂ, ewsk'aɾaɾen atʂ'eɾakaða 'andia ʝaʂ'o ʂ'en aɾ'aβa ɣe'ienean. ɡaltʂ'eko ʂoɾ'ian ɡeɾ'atu ʂen lawt'aða os'oan eta treβ'ia pl'us min'us 'un. miʎ'a ʂ'aʂpieun eta 'iɾuɾoɣejta seʝ'an, ...
mila zortziehun eta hamahiruko uztailean, Iberiar Penintsulako Gerra, wellesleiren portuges eta britainiar armadak Gasteizera sartzekotan izan ziren, baina Alaba jeneralak eragotzi zien ; halaxe, Gasteizko gudua bukatu ondoren hiria arpilatzea eragotzi zuen. mila zortziehun eta hogeita hamahiruan, berriz, Lehen Karlist...
miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'amaiɾuko uʂt'aʎean, iβ'eɾiar pen'intsulako ɣer'a, 'arʂur u'eʎeslejɾem port'uɣes eta βrit'ajniar arm'aðak ɡast'ejʂeɾa sartʂ'ekotan iʂ'an ʂiɾ'en, baɲa al'aβa ʝen'eɾalak eɾ'aɣotʂi ʂi'en; 'alaʃe, ɡast'ejʂko ɣuð'ua βuk'atu ond'oɾen 'iɾia arp'iʎatʂea eɾ'aɣotʂi ʂu'en. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'oɣejta 'amaiɾu...
Zumalakarregiren indarrak Araba osotik zabaldu ziren, eta denbora luzean lurraldearen kontrola izan zuten, Gasteizen izan ezik.
ʂum'alakareɣiɾen ind'arak aɾ'aβa os'otik ʂaβ'aldu ʂiɾ'en, eta ð'emboɾa luʂ'ean lur'aldeaɾen kontr'ola iʂ'an ʂut'en, ɡast'ejʂen iʂ'an eʂik.
Karlistek, baina, gerra galdu zuten mila zortziehun eta hogeita hemeretzian ; mila zortziehun eta berrogeita batean, Baldomero Espartero liberalaren aurkako altxamendu bat izan zen, eta espainiar buruzagiak armada bidali zuen Araba, Gipuzkoa eta Bizkaira. mila zortziehun eta berrogeita bateko urrian, Gasteiz okupatutik...
karl'istek, baɲ'a, ɡer'a ɣald'u ʂut'em miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'oɣejta 'emeɾetʂian; miʎ'a ʂortʂ'ieun eta βer'oɣejta βat'ean, bald'omeɾo esp'arteɾo liβ'eɾalaɾen awrk'ako altʃ'amendu β'at iʂ'an ʂen, eta esp'aɲiar buɾ'uʂaɣiak arm'aða βið'ali ʂu'en aɾ'aβa, ɡip'uʂkoa eta βiʂk'ajɾa. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta βer'oɣejta βat'eko ur'ia...
Aldiz, Arabako Aldundi Nagusiak eta foruek indarrean jarraitu zuten.
ald'iʂ, aɾ'aβako ald'undi naɣ'usiak eta f'oɾuek ind'arean ɟar'ajtu ʂut'en.
Handik gutxira, Bigarren Karlistaldia piztu zen eta gerraren amaierak foruen behin betiko galera ekarri zuen.
'andik ɡ'utʃiɾa, biɣ'aren karl'istaldia p'iʂtu ʂen eta ɣer'aɾen am'aʝeɾak f'oɾuem be'im bet'iko ɣal'eɾa ek'ari ʂu'en.
Araba nekazari lurralde bat izaten jarraitu zuen, industrializaziorik gabe. mila bederatziehun eta hogeita hamaseiko uztailean, militarren estatu kolpea garaile atera zen Gasteizen eta Araba gehienean, eta bataila bakarra Legution izan zen urte bereko azaroan. mila bederatziehun eta hogeita hamazazpian Gipuzkoak eta Bi...
aɾ'aβa nek'aʂaɾi lur'alde βat iʂ'aten ɟar'ajtu ʂu'en, ind'ustrialiʂaʂioɾik ɡaβ'e. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amasejko uʂt'aʎean, mil'itaren est'atu kolp'ea ɣaɾ'aʎe at'eɾa ʂen ɡast'ejʂen eta aɾ'aβa ɣe'ienean, eta βat'aʎa β'akara leɣ'ution iʂ'an ʂen 'urte βeɾ'eko aʂ'aɾoan. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaʂaʂpia...
Lizarra eta Bergara lotzen zituen a ene ge ele o uve a ese ze o ene a uve a erre erre o trenbide historikoa mila bederatziehun eta hirurogeita zazpian desmuntatu zuten, errepideko garraioaren indarrak alboratuta.
liʂ'ara eta βerɡ'aɾa l'otʂen ʂit'uen 'a en'e ɣ'e el'e 'o uβ'e 'a es'e ʂe 'o en'e 'a uβ'e 'a er'e er'e 'o tremb'iðe 'istoɾikoa miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejta ʂ'aʂpian desm'untatu ʂut'en, er'epiðeko ɣar'aʝoaɾen ind'arak alβ'oɾatuta.
Aldi berean, Espainiako etorkinen emari handia izan zen urte horietan, bereziki Gasteizera.
ald'i βeɾ'ean, esp'aɲiako et'orkiɲen em'aɾi 'andia iʂ'an ʂen 'urte oɾietan, beɾ'eʂiki ɣast'ejʂeɾa.
Franco diktadorea hil ondoren zabaldu zen aro politiko berrian, Araba Eusko Kontseilu Nagusian, lehenik, eta Euskadiko Autonomia Erkidegoan, ondoren, sartu zen, Gipuzkoa eta Bizkaiarekin batera. Lehenengo ikastolen haziak erein ziren Arabako hainbat herritan : Agurain, Gasteiz, Amurrio, Oion, Bastida, eta abar mila bed...
fr'anko ðikt'aðoɾea 'il ond'oɾen ʂaβ'aldu ʂen aɾ'o pol'itiko βer'ian, aɾ'aβa ewsk'o konts'eʎu naɣ'usian, le'enik, eta ewsk'aðiko awt'onomia erk'iðeɣoan, ond'oɾen, sart'u ʂen, ɡip'uʂkoa eta βiʂk'aʝaɾekim bat'eɾa. le'enenɡo ik'astolen 'aʂiak eɾ'ejn ʂiɾ'en aɾ'aβako ajmbat 'eritan: aɣ'uɾajn, ɡast'ejʂ, am'urio, oʝ'on, bast'...
Urte hauetan, hobekuntza handiak izan ziren azpiegituretan. Nafarroa Garaiko erregionalismo espainiartzalearen antzeko bat, Unidad alabesa, mila bederatziehun eta laurogeita bederatzian indartsu sortu bazen ere, ez zen errotu, eta bi mila eta bostean desegin zen. Bestalde, Gaztela eta Leongo gobernuek ukatzen jarraitu ...
'urte 'awetan, 'oβekuntʂa 'andiak iʂ'an ʂiɾ'en aʂp'ieɣituɾetan. naf'aroa ɣaɾ'ajko er'eɣionalismo esp'aɲiartʂaleaɾen antʂ'eko β'at, un'iðað al'aβesa, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta βeð'eɾatʂian ind'artsu sort'u βaʂ'en eɾ'e, e tʂ'en er'otu, eta β'i miʎ'a eta βost'ean des'eɣin ʂen. bestalde, ɡaʂt'ela eta le'onɡo ɣoβ'...
Gaztelaniazko idazleen artean, aipatzekoak dira Felix Maria Samaniego, Ramiro Maeztu, Ignacio Aldekoa eta Toti Martinez de Lezea.
ɡaʂt'elaniaʂko ið'aʂleen art'ean, ajp'atʂekoak diɾ'a fel'iʃ maɾ'ia sam'anieɣo, ram'iɾo ma'eʂtu, iɣn'aθio ald'ekoa eta tot'i mart'ineθ d'e leʂ'ea.
Eustaten bi mila eta seiko datuen arabera, orduan ia hirurogeita hamabost mila arabar euskaldunak ziren, biztanle guztien ehuneko hogeita bost inguru, beraz.
ewst'atem b'i miʎ'a eta sejk'o ðat'uen aɾ'aβeɾa, orduan 'ia 'iɾuɾoɣejta 'amaβos miʎ'a aɾ'aβar ewsk'aldunak ʂiɾ'en, biʂt'anle ɣuʂt'ien e'uneko 'oɣejta β'ost inɡ'uɾu, beɾaʂ.
Udalerri euskaldunenak, euskal hiztunen ehunekoari dagokionez, Aramaio eta Legutio ziren, iturri horren arabera.
uð'aleri ewsk'aldunenak, ewsk'al 'iʂtunen e'unekoaɾi ðaɣ'okioneʂ, aɾ'amaʝo eta leɣ'utio ʂiɾ'en, it'uri 'oren aɾ'aβeɾa.
Euskal Autonomia Erkidegoko gainerako lurraldeetan bezalatsu, aurrera egin du euskarak Araban azken urteotan, eta aurrerapen hori nabarmenagoa izan da, gainera, Araban, Aramaio inguruan izan ezik, euskara, berez, ia desagertuta zegoela kontuan izanez gero. mila bederatziehun eta laurogeita hamaseian bi urtetik gorako a...
ewsk'al awt'onomia erk'iðeɣoko ɣaɲ'eɾako lur'aldeetam beʂ'alatsu, 'awreɾa eɣ'in du 'ewskaɾak aɾ'aβan aʂk'en 'urteotan, eta awr'eɾapen oɾi naβ'armenaɣoa iʂ'an da, ɡaɲ'eɾa, aɾ'aβan, aɾ'amaʝo inɡ'uɾuan iʂ'an eʂik, 'ewskaɾa, beɾ'eʂ, 'ia ðes'aɣertuta ʂeɣ'oela k'ontuan iʂ'aneʂ ɡeɾ'o. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amas...
Atal honetan ere, nabarmena da Arabako lautadak eta hiriburuak duten garrantzi demografikoa batezbestekoa finkatzerakoan.
at'al 'onetan eɾ'e, naβ'armena ð'a aɾ'aβako lawt'aðak eta 'iɾiβuɾuak dut'en ɡar'antʂi ðem'oɣrafikoa βat'eʂbestekoa fink'atʂeɾakoan.
Nolanahi ere, Gorbeia inguruko eskualdea da oraindik ere Arabako eskualde euskaldunena, bertakoen ehuneko hogeita hamazazpi, lau euskaldunak baitziren bi mila eta batean.
nol'anai eɾ'e, ɡorb'eʝa inɡ'uɾuko esk'ualdea ð'a oɾ'ajndik eɾ'e aɾ'aβako esk'ualde ewsk'aldunena, bert'akoen e'uneko 'oɣejta 'amaʂaʂpi, l'aw ewsk'aldunak bajtʂ'iɾem b'i miʎ'a eta βat'ean.
Euskarak Araban egin duen aurrerapausoak zerikusi zuzena du hezkuntzan izan duen hedapenarekin. bat bederatzi bederatzi bederatzi a bi zero zero zero ikasturtean, esaterako, unibertsitatez kanpoko ikasleen ia erdia de eta be ereduetan ari zen ikasten Araban. bi mila eta hamar bi mila eta hamaika ikasturtean, berriz, eh...
'ewskaɾak aɾ'aβan eɣ'in du'en 'awreɾapawsoak ʂeɾ'ikusi ʂuʂ'ena ð'u 'eʂkuntʂan iʂ'an du'en 'eðapenaɾekin. b'at beð'eɾatʂi βeð'eɾatʂi βeð'eɾatʂi 'a β'i ʂeɾ'o ʂeɾ'o ʂeɾ'o ik'asturtean, es'ateɾako, un'iβertsitateʂ kamp'oko ik'asleen 'ia erd'ia ð'e eta β'e eɾ'eðuetan aɾ'i ʂen ik'asten aɾ'aβan. b'i miʎ'a eta 'amar b'i miʎ'a ...
Gainerako lurraldeetan bezala, derrigorrezko hezkuntzako lehen mailetan, nabarmena zen euskarazko ereduen nagusitasuna. bi mila eta hamaikan, haur hezkuntzari begiratuta soilik, ehuneko berrogeita hamahiru, lau ari zen euskarazko de ereduan, ehuneko berrogeita bi be eredu elebidunean eta ehuneko lau, bost A ereduan.
ɡaɲ'eɾako lur'aldeetam beʂ'ala, der'iɣoreʂko 'eʂkuntʂako le'em maʎ'etan, naβ'armena ʂ'en 'ewskaɾaʂko eɾ'eðuen naɣ'usitasuna. b'i miʎ'a eta 'amajkan, awr 'eʂkuntʂaɾi βeɣ'iɾatuta sojl'ik, e'uneko βer'oɣejta 'amaiɾu, l'aw aɾ'i ʂen 'ewskaɾaʂko ð'e eɾ'eðuan, e'uneko βer'oɣejta β'i β'e eɾ'eðu el'eβiðunean eta e'uneko l'aw, b...
Arabako jai nagusia apirilaren hogeita zortzia da, San Prudentzio eguna, katolikoen santu hori baita probintziaren zaindaria.
aɾ'aβako ʝ'aj naɣ'usia ap'iɾiʎaɾen 'oɣejta ʂortʂ'ia ð'a, s'am pruð'entʂio eɣ'una, kat'olikoen sant'u oɾi βajta proβ'intʂiaɾen ʂajnd'aɾia.
Arabako Foru Aldundia lurraldean agintzen duen herri erakundea da, herritarren botoen ondorioz aukeratzen dena lau urtetik behin.
aɾ'aβako f'oɾu ald'undia lur'aldean aɣ'intʂen du'en 'eri eɾ'akundea ð'a, 'eritarem b'otoen ond'oɾioʂ awk'eɾatʂen den'a l'aw urt'etik be'in.
Bestela, Arabako Batzar Nagusiak lurraldeko batzar orokorrak dira, aldundia kontrolatzen duena.
bestela, aɾ'aβako β'atʂar naɣ'usiak lur'aldeko β'atʂar oɾ'okorak diɾ'a, ald'undia kontr'olatʂen du'ena.
Horretan bi hautagai aurkeztu ziren ; alde batetik eusko alderdi jeltzaleko Ramiro GonzA lez, eta bestetik Irabaziko JosA DamiA ene GarcAa.
'oretam b'i 'awtaɣaj awrk'eʂtu ʂiɾ'en; ald'e βat'etik ewsk'o ald'erdi ʝeltʂ'aleko ram'iɾo ɣonʂ'a l'eʂ eta, β'estetik iɾ'aβaʂiko ʝos'a ðam'ia en'e ɣark'aa ɣark'aa ɣark'aa.
pe ese e e ek eta eusko alderdi jeltzaleak lortutako ituna ez zen izan nahikoa lehenengo bozketan, gehiengo osoa beharrezkoa baitzen eta bi alderdietako prokuradoreek berrogeita hamaikatik hamazortzi bozka gehitzen baitzituzten.
p'e es'e 'e 'e 'ek eta ewsk'o ald'erdi ʝeltʂ'aleak lort'utako it'una e tʂ'en iʂ'an na'ikoa le'enenɡo βoʂk'etan, ɡe'ienɡo os'oa βe'areʂkoa βajtʂ'en eta β'i ald'erdietako prok'uɾaðoɾeek ber'oɣejta 'amajkatik 'amaʂortʂi βoʂk'a ɣe'itʂem bajtʂ'ituʂten.
Gainerakoek boto zuria eman zuten, Irabazikoa izan ezik, bere buruari bozka eman baitzion.
ɡaɲ'eɾakoek b'oto ʂuɾ'ia em'an ʂut'en, iɾ'aβaʂikoa iʂ'an eʂik, beɾ'e βuɾ'uaɾi βoʂk'a em'am bajtʂ'ion.
Bigarren bozketan gehiengo erlatiboa zen nahikoa, eta emaitzak errepikatu zirenez, Ramiro Gonzalez Arabako Ahaldun Nagusi izendatu zuten.
biɣ'arem boʂk'etan ɡe'ienɡo erl'atiβoa ʂ'en na'ikoa, eta em'ajtʂak er'epikatu ʂiɾ'eneʂ, ram'iɾo ɣonθ'aleθ aɾ'aβako a'aldun naɣ'usi iʂ'endatu ʂut'en.
Ekonomiari dagokionez, erabat aldatu da Arabaren egitura hogeigarren mendearen bigarren erditik aurrera.
ek'onomiaɾi ðaɣ'okioneʂ, eɾ'aβat ald'atu ða aɾ'aβaɾen eɣ'ituɾa 'oɣejɣarem mend'eaɾem biɣ'aren erd'itik 'awreɾa.
Oraindik ere, Bizkaian eta Gipuzkoan baino garrantzi handiagoa du lehen sektoreak Araban, baina batezbestekoari erreparatuz gero jarduera ekonomiko marjinala dela esan liteke.
oɾ'ajndik eɾ'e, biʂk'aʝan eta ɣip'uʂkoam baɲo ɣar'antʂi 'andiaɣoa ð'u le'en sekt'oɾeak aɾ'aβan, baɲa βat'eʂbestekoaɾi er'epaɾatuʂ ɡeɾ'o ʝard'ueɾa ek'onomiko marx'iɲala ðel'a es'an lit'eke.
Arabaren egitura ekonomikoa industrian eta, batez ere, zerbitzuetan oinarritua da.
aɾ'aβaɾen eɣ'ituɾa ek'onomikoa ind'ustrian et'a, bat'eʂ eɾ'e, ʂerb'itʂuetan oɲ'aritua ð'a.
Euskal Autonomia Erkidegoko batezbestekoarekin alderatuta, Araban aberastasun proportzional gehiago sortzen du industriak Bizkaian eta Gipuzkoan baino, nahiz eta tradizionalki guztiz alderantzizkoa izan egoera.
ewsk'al awt'onomia erk'iðeɣoko βat'eʂbestekoaɾekin ald'eɾatuta, aɾ'aβan aβ'eɾastasum prop'ortʂional ɣ'eiaɣo s'ortʂen du ind'ustriak biʂk'aʝan eta ɣip'uʂkoam baɲ'o, n'aiʂ eta trað'iʂionalki ɣuʂt'iʂ ald'eɾantʂiʂkoa iʂ'an eɣ'oeɾa.
Aldagai honetan ere, ordea, Arabako lautadak eta Gasteizek duten eragina aipatu behar da egitura ekonomikoa aztertzean, egoera ez baita bateragarria eskualde guztiak aintzat hartuz gero.
ald'aɣaj 'onetan eɾ'e, ordea, aɾ'aβako lawt'aðak eta ɣast'ejʂek dut'en eɾ'aɣiɲa ajp'atu βe'ar d'a eɣ'ituɾa ek'onomikoa aʂt'ertʂean, eɣ'oeɾa eʂ p'ajta βat'eɾaɣaria esk'ualde ɣuʂt'iak ajntʂ'at 'artuʂ ɡeɾ'o.
Azken urteotan eduki teknologiko eta balio erantsi handiko industria ezarri da Araban, puntako sektoreei lotua kasu askotan eta kanpo inbertsio handiak erakarri dituena.
aʂk'en 'urteotan eð'uki tekn'oloɣiko eta βal'io eɾ'antsi 'andiko ind'ustria eʂ'ari ða aɾ'aβan, punt'ako sekt'oɾeej lot'ua kas'u ask'otan eta k'ampo imb'ertsio 'andiak eɾ'akari ðit'uena.
Hori dela eta, enpresa gutxi batzuen inguruan eta horiek eragin duten industria osagarrian gauzatzen dira produkzio nagusiak ; ehun ekonomikoak espezializazio handia lortu du, baina enpresa gutxi batzuekiko mendekotasun handia ere badu.
oɾi ðel'a et'a, empr'esa ɣ'utʃi βatʂ'uen inɡ'uɾuan eta 'oɾiek eɾ'aɣin dut'en ind'ustria os'aɣarian ɡawʂ'atʂen diɾ'a proð'ukʂio naɣ'usiak; e'un ek'onomikoak esp'eʂialiʂaʂio 'andia lort'u ðu, baɲa empr'esa ɣ'utʃi βatʂ'uekiko mend'ekotasun 'andia eɾ'e βað'u.
Atalik garrantzitsuenak automozioa, aeronautikarako osagarriak eta hodi eta profilak dira. bi mila eta zazpigarren urteko lehen hiruhilekoan, ehuneko hamabost, lau hazi ziren Araban esportazioak aurreko urteko epe berarekin alderatuta, eta ekoizpen industriala ere ehuneko hamar, lau handitu zen, espainiar Estatuko eta ...
at'alik ɡar'antʂitsuenak awt'omoʂioa, a'eɾonawtikaɾako os'aɣariak eta 'oði eta prof'iʎak diɾ'a. b'i miʎ'a eta ʂ'aʂpiɣaren urt'eko le'en 'iɾuiʎekoan, e'uneko 'amaβost, l'aw 'aʂi ʂiɾ'en aɾ'aβan esp'ortaʂioak awr'eko urt'eko ep'e β'eɾaɾekin ald'eɾatuta, eta ek'ojʂpen ind'ustriala eɾ'e e'uneko 'amar, l'aw 'anditu ʂen, esp'...
Egitura ekonomiko horren ondorioz, bi mila eta zazpiko aurrerapenen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoaren batezbestekoaren eta gainerako herrialdeenaren gainetik egon zen Araba, biztanleko Barne Produktu Gordinari dagokionez.
eɣ'ituɾa ek'onomiko 'oren ond'oɾioʂ, b'i miʎ'a eta ʂ'aʂpiko awr'eɾapenen aɾ'aβeɾa, ewsk'al awt'onomia erk'iðeɣoaɾem bat'eʂbestekoaɾen eta ɣaɲ'eɾako 'erialdeenaɾen ɡaɲ'etik eɣ'on ʂen aɾ'aβa, biʂt'anleko βarn'e proð'uktu ɣord'iɲaɾi ðaɣ'okioneʂ.
Hainbat urtez, Bizkaiak eta Gipuzkoak gogor jasan zuten krisialdi industrialak Araban eragin arinagoa izan zuenez, langabezia tasetan Bizkai eta Gipuzkoakoen azpitik egon da Araba, baina, bi mila eta zortziaz gero, atzeraldi orokorraren ondorioz, joera hori aldatzen ari dela erakusten dute azken datuek.
ajmbat urt'eʂ, biʂk'aʝak eta ɣip'uʂkoak ɡoɣ'or ʝas'an ʂut'en kris'ialdi ind'ustrialak aɾ'aβan eɾ'aɣin aɾ'iɲaɣoa iʂ'an ʂu'eneʂ, lanɡ'aβeʂia tas'etam biʂk'aj eta ɣip'uʂkoakoen aʂp'itik eɣ'on da aɾ'aβa, baɲ'a, b'i miʎ'a eta ʂortʂ'iaʂ ɡeɾ'o, atʂ'eɾaldi oɾ'okoraɾen ond'oɾioʂ, ɟo'eɾa oɾi ald'atʂen aɾ'i ðel'a eɾ'akusten dut'e...
Arabaren garapen industrialak eragin zuzena izan du Arabako azpiegituretan. Euskal Herria Iberiar goilautadarekin lotzen duen ene bat errepideak zeharkatzen du Araba, eta horrek beti izan duen garrantzia areagotu egin da errepide honek azken urteotan izan duen hobekuntza nabarmenei esker. Horrez gainera, gehienbat Gast...
aɾ'aβaɾen ɡaɾ'apen ind'ustrialak eɾ'aɣin ʂuʂ'ena iʂ'an du aɾ'aβako aʂp'ieɣituɾetan. ewsk'al 'eria iβ'eɾiar ɡoʎ'awtaðaɾekin l'otʂen du'en en'e β'at er'epiðeak ʂe'arkatʂen du aɾ'aβa, eta 'orek b'eti iʂ'an du'en ɡar'antʂia aɾ'eaɣotu eɣ'in d'a er'epiðe 'onek aʂk'en 'urteotan iʂ'an du'en 'oβekuntʂa naβ'armenej esk'er. 'oreʂ...
Arabar ezagun klasikoak Joan Perez Lazarraga, Felix Maria Samaniego eta Ramiro Maeztu idazleak ditugu, bai eta Justo Antonio Olagibel arkitektoa, Manuel Iradier esploratzailea edo Jesus Guridi musikagilea ere, besteak beste.
aɾ'aβar eʂ'aɣun kl'asikoak ɟ'oam peɾ'eθ laʂ'araɣa, fel'iʃ maɾ'ia sam'anieɣo eta ram'iɾo ma'eʂtu ið'aʂleak dit'uɣu, b'aj eta ʝust'o ant'onio ol'aɣiβel ark'itektoa, man'uel iɾ'aðier espl'oɾatʂaʎea eðo xes'us ɡuɾ'iði mus'ikaɣiʎea eɾ'e, b'esteak b'este.
hogeigarren mendean, aipatzekoak dira Jose Angel Cuerda eta Juan Jose ibarréche politikariak, Juanito Oiarzabal mendigoizalea, Martin Fiz atleta, Juanma Bajo Ulloa zinema zuzendaria eta Almudena Cid gimnasta, beste batzuen artean.
'oɣejɣarem mend'ean, ajp'atʂekoak diɾ'a xos'e anx'el ku'erda eta xu'an xos'e iβar'etʃe pol'itikaɾiak, xu'anito oʝ'arʂaβal mend'iɣojʂalea, mart'in f'iʂ atl'eta, xu'amma βax'o uʎ'oa ʂin'ema ʂuʂ'endaɾia eta alm'uðena θ'ið ɡimn'asta, b'este βatʂ'uen art'ean.
Israel eta Jordaniaren arteko mugan, bada Araba izeneko eskualde edo harana.
isr'ael eta xord'aniaɾen art'eko m'uɣan, baða aɾ'aβa iʂ'eneko esk'ualde eðo 'aɾana.
Katalana latinetik datorren hizkuntzetako bat da, hamar milioi lagunek hitz egiten dutena. Hiztunen geografiak hirurogeita zortzi mila ka eme a ber bi inguru hartzen ditu, Katalan Herriek hartzen dutena eta balentziera eta mallorkera ditu dialekto nagusiak.
kat'alana lat'iɲetik dat'oren 'iʂkuntʂetako βat d'a, 'amar mil'ioj laɣ'unek 'itʂ eɣ'iten dut'ena. 'iʂtunen ɡe'oɣrafiak 'iɾuɾoɣejta ʂortʂ'i miʎ'a k'a em'e 'a β'er b'i inɡ'uɾu 'artʂen dit'u, kat'alan 'eriek 'artʂen dut'ena eta βal'entʂieɾa eta maʎ'orkeɾa ðit'u ði'alekto naɣ'usiak.
Ofizialtasun maila desberdinak ditu lurraldeen arabera, eta hizkuntza gutxitua den arren, munduko mintzatuenetarikoa da gutxituetan.
of'iʂialtasum m'aʎa ðesb'erdiɲak dit'u lur'aldeen aɾ'aβeɾa, eta 'iʂkuntʂa ɣutʃ'itua ð'en ar'en, mund'uko mintʂ'atuenetaɾikoa ð'a ɣutʃ'ituetan.
Europako zazpigarren hizkuntza ikasiena omen da.
ewɾ'opako ʂ'aʂpiɣaren 'iʂkuntʂa ik'asiena om'en d'a.
Erromantizismoaren garaian, lehen eztanda kulturala gertatu zen, Pere Mata eta Joaquim RubiA i Ors idazleekin, besteak beste.
er'omantiʂismoaɾen ɡaɾ'aʝan, le'en 'eʂtanda kult'uɾala ɣert'atu ʂen, peɾ'e mat'a eta ʝo'akim ruβ'ia 'i 'ors ið'aʂleekin, b'esteak b'este.
Jarraian, RenaixenA a izeneko mugimendu handiak Jacint berdaguer eta bonabentura Carles Aribau eta beste asko izan zituen partaide.
ɟar'aʝan, ren'ajʃena 'a iʂ'eneko muɣ'imendu 'andiak ɟaθ'int berd'aɣuer eta βon'aβentuɾa karl'es aɾ'iβaw eta β'este 'asko iʂ'an ʂit'uem part'ajðe.
Espainiako Trantsizio Demokratikoaren ondoren, hizkuntza normalizatzeko legea egin zuten, hezkuntzan eta hedabideetan katalana sartuz.
esp'aɲiako trants'iʂio ðem'okratikoaɾen ond'oɾen, 'iʂkuntʂa norm'aliʂatʂeko l'eɣea eɣ'in ʂut'en, 'eʂkuntʂan eta 'eðaβiðeetan kat'alana sart'uʂ.
te uve hiru hasi zen emititzen mila bederatziehun eta laurogeita hiruan, besteak beste.
t'e uβ'e 'iɾu asi ʂen em'ititʂem miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'iɾuan, b'esteak b'este.
organako Homiliak dira idatzitako dokumentu literariorik zaharrenak : adituen arabera, mila eta laurogei eta mila eta laurogeita hamabost urte bitartekoak dira.
orɡ'anako 'omiliak diɾ'a ið'atʂitako ðok'umentu lit'eɾaɾioɾik ʂa'arenak: að'ituen aɾ'aβeɾa, miʎ'a eta lawɾ'oɣej eta miʎ'a eta lawɾ'oɣejta 'amaβost 'urte βit'artekoak diɾ'a.
Itun Berriaren predikura bideratutako sermoiliburu bateko atalak dira.
it'um ber'iaɾem preð'ikuɾa βið'eɾatutako serm'oliβuɾu βat'eko at'alak diɾ'a.
Idazleen artean, ospetsuenak dira, beste batzuen artean, Ramon Llull, Ausias March eta salbador Espriu.
ið'aʂleen art'ean, osp'etsuenak diɾ'a, b'este βatʂ'uen art'ean, ram'on ʎ'uʎ, aws'ias m'artʃ eta salβ'aðor espr'iu.
Azpimarratzekoak dira Raimon, Joan Manuel Serrat, Maria del Mar Bonet eta Lluis Llach abeslariak.
aʂp'imaratʂekoak diɾ'a rajm'on, ɟ'oam man'uel ser'at, maɾ'ia ð'el m'ar bon'et eta ʎ'ujs ʎ'atʃ aβ'eslaɾiak.
Taldeen artean, Els Pets eta Sopa de Cabra ezagunenak dira.
t'aldeen art'ean, 'els p'ets eta sop'a ð'e kaβr'a eʂ'aɣunenak diɾ'a.
mila bederatziehun eta laurogeita hamahirutik urtero antolatzen dute Correllengua izeneko lasterketa aldarrikatzailea, Korrikaren eredua hartuta.
miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amaiɾutik urt'eɾo ant'olatʂen dut'e kor'eʎenɡua iʂ'eneko last'erketa ald'arikatʂaʎea, kor'ikaɾen eɾ'eðua 'artuta.
Udalerriak hiru bat AkmA ber bi ditu, eta biztanle zituen. urtean. Horrenbestez, Gipuzkoako herri jendetsuenetan hirugarrena da, Donostiaren eta Irunen atzetik, bereziki mila bederatziehun eta hirurogeiko hamarkadaz geroztik, Espainiako hainbat eskualdetatik izandako immigrazioa dela eta. Euskal Autonomia Erkidegoan, b...
uð'aleriak 'iɾu β'at akm'a β'er b'i ðit'u, eta βiʂt'anle ʂit'uen. urt'ean. orembesteʂ, ɡip'uʂkoako 'eri xend'etsuenetan 'iɾuɣarena ð'a, don'ostiaɾen eta iɾ'unen 'atʂetik, beɾ'eʂiki miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejko 'amarkaðaʂ ɡeɾ'oʂtik, esp'aɲiako ajmbat esk'ualdetatik iʂ'andako im'iɣraʂioa ðel'a et'a. ewsk'al awt'on...
Errenteriak udalerri hauek ditu mugakide.
er'enteɾiak uð'aleri awek dit'u m'uɣakiðe.
Erdialdea eta alde zaharra izan ezik, auzo gehienak goiko aldeetan daude, erdigunetik malda handiek bananduta.
erd'ialdea eta ald'e ʂa'ara iʂ'an eʂik, 'awʂo ɣe'ienak ɡojk'o ald'eetan dawð'e, erd'iɣunetik mald'a 'andiek ban'anduta.
Errenteriak mendi edo baserri giroko auzoak ere baditu : Zamalbide, kasu.
er'enteɾiak mend'i eðo β'aseri ɣ'iɾoko 'awʂoak eɾ'e βað'itu: ʂ'amalβiðe, kas'u.
Herriko udal webgunean zerrendatuta daude Errenteriako baserrien izenak, eta ehun baino gehiago dira.
'eriko uð'al u'ebɡunean ʂer'endatuta ðawð'e er'enteɾiako β'aserien iʂ'enak, eta e'um baɲo ɣ'eiaɣo ðiɾ'a.
Haien artean aipagarri dira AA plus minus abitarte, Arramendi, AtaA plus minus o, Barin, Baringarate, Egiluze, Larzabal, Listorreta, Tolare, Txirrita, Txoritokieta, Xenpelarre eta Zamalbide.
'aʝen art'ean ajp'aɣari ðiɾ'a a'a pl'us min'us aβ'itarte, ar'amendi, at'aa pl'us min'us 'o, baɾ'in, baɾ'inɡaɾate, eɣ'iʎuʂe, larʂ'aβal, list'oreta, tol'aɾe, tʃir'ita, tʃoɾ'itokieta, ʃemp'elare eta ʂ'amalβiðe.
Ingurune naturalari dagokionez, Urdaburu mendia da herriko ikurra eta tontorrik aipagarriena.
inɡ'uɾune nat'uɾalaɾi ðaɣ'okioneʂ, urd'aβuɾu mend'ia ð'a 'eriko ik'ura eta tont'orik ajp'aɣariena.
Oiartzun ibaiak, bestela, udalerria zeharkatzen du izen bereko herritik etorrita eta Pasaiako Badiaranzko bidean.
oʝ'artʂun iβ'aʝak, bestela, uð'aleria ʂe'arkatʂen du iʂ'em beɾ'eko 'eritik et'orita eta pas'aʝako βað'iaɾanʂko βið'ean.
Herria harresi barruan zegoen, Kapitain Etxea, Udaletxea eta Andra Mari parrokia ere bai.
'eria 'aresi βar'uan ʂeɣ'oen, kap'itajn etʃ'ea, uð'aletʃea eta andr'a maɾ'i par'okia eɾ'e β'aj.
Harresia ibaia eta itsasoarekin babestuta zegoen, eta lurretik zetozen erasoetatik defendatzeko lau dorretxe zeuzkan : Torrekua, Morrontxo, Zubiaurre jauregia, eta Mikelazulo atea.
'aresia iβ'aʝa eta its'asoaɾekim baβ'estuta ʂeɣ'oen, eta lur'etik ʂet'oʂen eɾ'asoetatik def'endatʂeko l'aw ðor'etʃe ʂewʂk'an: tor'ekua, mor'ontʃo, ʂuβ'iawre ʝawɾ'eɣia, eta mik'elaʂulo at'ea.
Marea goian zegoenean Errenteriako harresietaraino heltzen zen itsasoa garai haietan. Biteri kalea eta niesen aldea padura eta itsaseremuak ziren. Ia Madalena ermitaraino heltzen zen itsasoaGaur eguneko Madalen kalean zeuden harresitik kanpo bizi ziren arrantzale pobreen etxeak, bertaraino heltzen zen itsasoa.
maɾ'ea ɣoʝ'an ʂeɣ'oenean er'enteɾiako 'aresietaɾaɲo 'eltʂen ʂen its'asoa ɣaɾ'aj 'aʝetan. bit'eɾi k'alea eta ni'esen ald'ea pað'uɾa eta its'aseɾemuak ʂiɾ'en. 'ia mað'alena erm'itaɾaɲo 'eltʂen ʂen its'asoaɣawr eɣ'uneko mað'alen k'alean ʂewð'en 'aresitik k'ampo β'iʂi ʂiɾ'en ar'antʂale poβr'een etʃ'eak, bert'aɾaɲo 'eltʂen ...
mila bostehun eta hogeita hamahiru eta mila seiehun eta hogeita hamazortzian sute handiak gertatu ziren.
miʎ'a βost'eun eta 'oɣejta 'amaiɾu eta miʎ'a seʝ'eun eta 'oɣejta 'amaʂortʂian sut'e 'andiak ɡert'atu ʂiɾ'en.
bi mila eta bederatziko krisi ekonomikoak gogor jo zuen Errenteria, baina herriko mugimendu sozial eta politiko aurrerakoiek bultzatuta, Herri Bizia ildoaren baitan herriko berpizkunde sozial, kultural eta politikoa hasi zen.
b'i miʎ'a eta βeð'eɾatʂiko kr'isi ek'onomikoak ɡoɣ'or ʝ'o ʂu'en er'enteɾia, baɲa 'eriko muɣ'imendu soʂ'ial eta pol'itiko 'awreɾakoʝek bultʂ'atuta, 'eri β'iʂia 'ildoaɾem bajt'an 'eriko βerp'iʂkunde soʂ'ial, kult'uɾal eta pol'itikoa asi ʂen.
Industria izan zen urte luzez udalerriko jarduera nagusia.
ind'ustria iʂ'an ʂen 'urte luʂ'eʂ uð'aleriko ʝard'ueɾa naɣ'usia.
Industriek zernolako dinamika zuten herrian eta zernolako lotura bizitza sozial, politiko eta ekonomikoarekin aintzat hartuta, aro garaikidean sei garai desberdin hauek bereizi daitezke.
ind'ustriek ʂern'olako ðin'amika ʂut'en 'erian eta ʂern'olako lot'uɾa βiʂ'itʂa soʂ'ial, pol'itiko eta ek'onomikoaɾekin ajntʂ'at 'artuta, aɾ'o ɣaɾ'ajkiðean s'ej ɣaɾ'aj ðesb'erdin awek beɾ'ejʂi ðajt'eʂke.
Aro modernoan Ontziolak izan ziren ekonomiaren motorra.
aɾ'o moð'ernoan ontʂ'iolak iʂ'an ʂiɾ'en ek'onomiaɾem mot'ora.
hamaseigarren mendetik hamazortzigarren mendera bitarte Ugarritzan zegoen ontziola Europa mailan puntapuntakoa izan zen. mila bostehun eta laurogeita hamarretik mila zazpiehun eta hogeita hamarrera Errenteria Euskal Herriko ontzigintzan zentro nagusietako bar izan zen ; nahiz eta urte horietan ontzigintzarako oso urte ...
'amasejɣarem mend'etik 'amaʂortʂiɣarem mend'eɾa βit'arte uɣ'aritʂan ʂeɣ'oen ontʂ'iola ewɾ'opa m'aʎam p'untapuntakoa iʂ'an ʂen. miʎ'a βost'eun eta lawɾ'oɣejta 'amaretik miʎ'a ʂ'aʂpieun eta 'oɣejta 'amareɾa er'enteɾia ewsk'al 'eriko ontʂ'iɣintʂan ʂentr'o naɣ'usietako β'ar iʂ'an ʂen; n'aiʂ eta 'urte oɾietan ontʂ'iɣintʂaɾa...
Bai ontzien eraikuntzan eta bai burdinaren manufakturan, herrian garai hartako teknologiarik modernoena aplikatu zen.
b'aj ontʂ'ien eɾ'ajkuntʂan eta β'aj βurd'iɲaɾem man'ufaktuɾan, 'erian ɡaɾ'aj 'artako tekn'oloɣiaɾik moð'ernoena apl'ikatu ʂen.
Urte haietan, itsasindustria izan zen hiriko garrantzitsuena, bai sortutako aberastasunagatik, bai erabilitako eskulanagatik.
'urte 'aʝetan, its'asindustria iʂ'an ʂen 'iɾiko ɣar'antʂitsuena, b'aj sort'utako aβ'eɾastasunaɣatik, b'aj eɾ'aβilitako esk'ulanaɣatik.
Gipuzkoako ontzigintzaren sektorea hamaseigarren mendean nagusienetako bat izan zen. Kapital asko sortu eta mugitu zen bere inguruan. Horrek herrian aldaketa oso handiak ekarri zituen, bai inguruan, bai gizartean ere bai, eskulan asko kontratatu baitzen, bai sektorean zuzenean bai beste sektoreetan. Inguruan, gainera, ...
ɡip'uʂkoako ontʂ'iɣintʂaɾen sekt'oɾea 'amasejɣarem mend'ean naɣ'usienetako βat iʂ'an ʂen. kap'ital 'asko sort'u eta muɣ'itu ʂem beɾ'e inɡ'uɾuan. 'orek 'erian ald'aketa os'o 'andiak ek'ari ʂit'uen, b'aj inɡ'uɾuan, b'aj ɣiʂ'artean eɾ'e β'aj, esk'ulan 'asko kontr'atatu βajtʂ'en, b'aj sekt'oɾean ʂuʂ'eneam b'aj β'este sekt'...
Garai haietan sortu ziren lehen lantegiak hauek izan ziren : Sociedad de Tejidos de Lino, salbador e ze hatxe e uve e erre erre a a i CA.
ɡaɾ'aj 'aʝetan sort'u ʂiɾ'en le'en lant'eɣiak awek iʂ'an ʂiɾ'en: soθ'ieðað d'e teʝ'iðos d'e liɲ'o, salβ'aðor 'e ʂe 'atʃe 'e uβ'e 'e er'e er'e 'a 'a 'i k'a.
Sorondo Primos, GamA ene Hermanos, Saturio i Timoteo Arizmendi eta Real CompaA plus minus Aa Asturiana.
soɾ'ondo prim'os, ɡam'a en'e 'ermanos, sat'uɾio 'i tim'oteo aɾ'iʂmendi eta re'al komp'aa pl'us min'us a'a ast'uɾiana.
Industrializazioko lehen aldi horretan aldaketa handiak gertatzen hasi ziren Errenteriako egitura ekonomikoan, egitura demografikoan, hiriegituran eta gizarteegituran.
ind'ustrialiʂaʂioko le'en ald'i 'oretan ald'aketa 'andiak ɡert'atʂen 'asi ʂiɾ'en er'enteɾiako eɣ'ituɾa ek'onomikoan, eɣ'ituɾa ðem'oɣrafikoan, 'iɾieɣituɾan eta ɣiʂ'arteeɣituɾan.
Hiru mila biztanle baino gutxiago zituen, eta horietatik mila baserrietan bizi ziren.
'iɾu miʎ'a βiʂt'anle βaɲo ɣutʃ'iaɣo ʂit'uen, eta oɾietatik miʎ'a β'aserietam b'iʂi ʂiɾ'en.
Une hartan, Errenteriak nekazaritzatik eta arrantzatik bizi zen herri izateari utzi zion, eta herri industrial bilakatu zen pixkanaka.
un'e 'artan, er'enteɾiak nek'aʂaɾitʂatik eta ar'antʂatik b'iʂi ʂen 'eri iʂ'ateaɾi 'utʂi ʂi'on, eta 'eri ind'ustrial βiʎ'akatu ʂem piʃk'anaka.
mila zortziehun eta hirurogeita hamaikagarren urterako industria herriko sektore ekonomiko nagusia izan arren, inguru horretan izan zuen lehen krisia. mila zortziehun eta hirurogeita zortzian, desagertu egin zen lihofabrika bat, txikiena eta gainerakoak baino gutxiago mekanizatua zegoena, eta ekoizpena beheraka hasi ze...
miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amajkaɣaren urt'eɾako ind'ustria 'eriko sekt'oɾe ek'onomiko naɣ'usia iʂ'an ar'en, inɡ'uɾu 'oretan iʂ'an ʂu'en le'en kr'isia. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta ʂortʂ'ian, des'aɣertu eɣ'in ʂ'en li'ofaβrika βat, tʃik'iena eta ɣaɲ'eɾakoak baɲo ɣutʃ'iaɣo mek'aniʂatua ʂeɣ'oena, eta ek'ojʂpena...
Beherakada horren jatorria Espainiako ekonomiaren zenbait krisi izan ziren, lotura zutenak bai mugazergen ezarpenarekin, bai karlistaldiarekin.
be'eɾakaða 'oren ɟat'oria esp'aɲiako ek'onomiaɾen ʂemb'ajt kr'isi iʂ'an ʂiɾ'en, lot'uɾa ʂut'enak b'aj m'uɣaʂerɡen eʂ'arpenaɾekin, b'aj karl'istaldiaɾekin.
Gerrak, mila zortziehun eta hirurogeita hamabitik mila zortziehun eta hirurogeita hamaseira luzatu zenak, herriko ekoizpena geldiarazi zuen denbora batez, eta hemeretzigarren mendeko hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieran egoera zaila zen.
ɡer'ak, miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβitik miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amasejɾa luʂ'atu ʂen'ak, 'eriko ek'ojʂpena ɣeld'iaɾaʂi ʂu'en d'emboɾa βat'eʂ, eta 'emeɾetʂiɣarem mend'eko 'iɾuɾoɣejta 'amareko 'amarkaðaɾen am'aʝeɾan eɣ'oeɾa ʂaʎ'a ʂ'en.
Hura ireki eta hogei urte baino gutxiagoan beste hamaika enpresa sortu zituzten herrian, eta, lantegien kopurua handitzeaz gain, industriara aniztasuna iritsi zen, Gipuzkoak oso berezkoa izan duen industriagarapeneko ereduaren ezaugarria.
'uɾa iɾ'eki eta 'oɣej 'urte βaɲo ɣutʃ'iaɣoam b'este 'amajka empr'esa sort'u ʂit'uʂten 'erian, et'a, lant'eɣien kop'uɾua 'anditʂeaʂ ɡ'ajn, ind'ustriaɾa an'iʂtasuna iɾ'itsi ʂen, ɡip'uʂkoak os'o βeɾ'eʂkoa iʂ'an du'en ind'ustriaɣaɾapeneko eɾ'eðuaɾen eʂ'awɣaria.
Garai honetan sortu ziren lantegi hauek : mila zortziehun eta laurogeita sei an La IbA rica ; mila zortziehun eta laurogeita hamalauan Albayalde ; mila zortziehun eta laurogeita hamarrean uve a ese ze o be e ele ge a ; mila zortziehun eta laurogeita hamabian Fabril IberoBelga ; mila zortziehun eta laurogeita hamabian L...
ɡaɾ'aj 'onetan sort'u ʂiɾ'en lant'eɣi awek: miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta s'ej 'an l'a iβ'a rik'a; miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amalawan alβ'aʝalde; miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amarean uβ'e 'a es'e ʂe 'o β'e 'e el'e ɣ'e 'a; miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaβian faβr'il iβ'eɾoβelɣa; miʎ'a ʂortʂ'ieun et...
Gorabeherak industrializazioprozesuan eta herrian : hogeigarren mendearen hogeiko eta hogeita hamarreko hamarkadak.
ɡoɾ'aβeeɾak ind'ustrialiʂaʂioproʂesuan eta 'erian: 'oɣejɣarem mend'eaɾen 'oɣejko eta 'oɣejta 'amareko 'amarkaðak.
mila bederatziehun eta hamazazpitik mila bederatziehun eta hogeita hemeretzira bitarteko aldian, Errenteriaren egoerak, bertako industriek eta haien inguruan egituratutako bizitzak aldaketa eta gorabehera asko izan zituzten.
miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaʂaʂpitik miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'emeɾetʂiɾa βit'arteko ald'ian, er'enteɾiaɾen eɣ'oeɾak, bert'ako ind'ustriek eta 'aʝen inɡ'uɾuan eɣ'ituɾatutako βiʂ'itʂak ald'aketa eta ɣoɾ'aβeeɾa 'asko iʂ'an ʂit'uʂten.
Batetik, langileen mobilizazioa handia izan zen.
bat'etik, lanɡ'iʎeem moβ'iliʂaʂioa 'andia iʂ'an ʂen.
Garai horren hastapenetan greba bat baino gehiago egin zuten, eta emakumeak ere protagonista garrantzitsu izan ziren.
ɡaɾ'aj 'oren 'astapenetan ɡr'eβa βat baɲo ɣ'eiaɣo eɣ'in ʂut'en, eta em'akumeak eɾ'e prot'aɣonista ɣar'antʂitsu iʂ'an ʂiɾ'en.