nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
真臘國來貢
chân lạp quốc lai cống
冬十月詔𭛁府銀八百两鑄鍾二口置于勝嚴寺及五鳳星樓
đông thập nguyệt chiếu phát phủ ngân bát bách lượng chú chung nhị khẩu trí vu thắng nghiêm tự cập ngũ phụng tinh lâu
築昇龍京四圍土城
trúc thăng long kinh tứ vi thổ thành
改應天府為南京乙卯六年宋大中祥符八年
cải ứng thiên phủ vi nam kinh ất mão lục niên tống đại trung tường phù bát niên
春正月以鄭文秀為少師
xuân chính nguyệt dĩ trịnh văn tú vi thiếu sư
陶甘沐卒贈太師亚王
đào cam mộc tốt tặng thái sư á vương
二月太平縣齊聖寺僧献舍利寶函
nhị nguyệt thái bình huyện tề thánh tự tăng hiến xá lợi bảo hàm
詔翊聖王武德王討都金渭龍常
chiếu dực thánh vương vũ đức vương thảo đô kim vị long thường
新平原等州扲首領何晏俊󰆕京師梟于東市
tân bình nguyên đẳng châu cầm thủ lĩnh hà án tuấn quy kinh sư kiêu vu đông thị
丙辰七年宋大中祥符九年
bính thìn thất niên tống đại trung tường phù cửu niên
春三月再立皇后三佐國皇后立元簧后立教皇后
xuân tam nguyệt tái lập hoàng hậu tam tá quốc hoàng hậu lập nguyên hoàng hậu lập giáo hoàng hậu
度京師千餘人為僧道
độ kinh sư thiên dư nhân vi tăng đạo
起天光天德二寺及塑四天帝像
khởi thiên quang thiên đức nhị tự cập tố tứ thiên đế tượng
地震
địa chấn
望󰥭諸名山
vọng bái chư danh sơn
帝因省覽山川方至古所步頭望江山秀氣心動神感作酒嚴之曰朕觀此方山奇水秀苟有人傑地灵受吾明享
đế nhân tỉnh lãm sơn xuyên phương chí cổ sở bộ đầu vọng giang sơn tú khí tâm động thần cảm tác tửu nghiêm chi viết trẫm quan thử phương sơn kì thuỷ tú câu hữu nhân kiệt địa linh thụ ngô minh hưởng
是夜夢異人󰏲首再󰥭曰臣本鄕人姓李名服蠻佐南帝為將以忠烈知名授杜洞唐林二條江山夷獠不敢𨊠邊一方按坦
thị dạ mộng dị nhân khể thủ tái bái viết thần bản hương nhân tính lí danh phục man tá nam đế vi tướng dĩ trung liệt tri danh thụ đỗ động đường lâm nhị điều giang sơn di lạo bất cảm phạm biên nhất phương án thản
及卒上帝嘉其志直勑守職如故是故凡夷盧入寇皆捍禦焉
cập tốt thượng đế gia kì chí trực lai thủ chức như cố thị cố phàm di lô nhập khấu giai cản ngự yên
幸遇陛下矜憐臣守職久矣既而從容曰天下遭󰌩昧忠臣匿名中天明日月亮不見其形
hạnh ngộ bệ hạ căng lân thần thủ chức cửu hĩ ký nhi thung dung viết thiên hạ tao mông muội trung thần nặc danh
人立祠設像一如夢時所見歲時祀焉陳元豊間韃靼入寇至境馬蹶不進村人率眾拒戰斬虜首賊奔散
nhân lập từ thiết tượng nhất như mộng thời sở kiến tuế thời tự yên trần nguyên phong gian thát đát nhập khấu chí cảnh mã quệ bất tiến thôn nhân suất chúng cự chiến trảm lỗ thủ tặc bôn tán
重興後入寇到處皆焚簜而其邑如有防護秋毫無犯如其所言
trùng hưng hậu nhập khấu đáo xứ giai phàn đãng nhi kì ấp như hữu phòng hộ thu hào vô phạm như kì sở ngôn
宋封帝為南平王
tống phong đế vi nam bình vương
是歲大熟禾三十結直七十錢
thị tuế đại thục hoà tam thập kết trực thất thập tiền
賜天下三年税租
tứ thiên hạ tam niên thuế tô
丁巳八年宋天禧元年
đinh tị bát niên tống thiên hi nguyên niên
春三月以陳文秀為太傅
xuân tam nguyệt dĩ trần văn tú vi thái phó
詔賜天下田租
chiếu tứ thiên hạ điền tô
乾元殿震視朝於東殿
càn nguyên điện chấn thị triều ư đông điện
戊戌九年宋天禧二年
mậu tuất cửu niên tống thiên hi nhị niên
春二月追封先祖妣為后及謚
xuân nhị nguyệt truy phong tiên tổ tỉ vi hậu cập thuỵ
史臣吳士連曰帝至是始追封先祖妣失之晚矣
sử thần ngô sĩ liên viết đế chí thị thuỷ truy phong tiên tổ tỉ thất chi vãn hĩ
夏六月遣員外郎阮道清笵鶴如宋乞三藏經
hạ lục nguyệt khiển viên ngoại lang nguyễn đạo thanh phạm hạc như tống khất tam tạng kinh
冬十月封皇子力為東征王
đông thập nguyệt phong hoàng tử lực vi đông chinh vương
賜天下田租之半
tứ thiên hạ điền tô chi bán
己未十年宋天禧三年
kỉ mùi thập niên tống thiên hi tam niên
春正月立天德陵太廟
xuân chính nguyệt lập thiên đức lăng thái miếu
詔度天下人民為僧
chiếu độ thiên hạ nhân dân vi tăng
庚申十一年宋天禧四年
canh thân thập nhất niên tống thiên hi tứ niên
夏四月真臘國來貢
hạ tứ nguyệt chân lạp quốc lai cống
秋九月阮道清使回得三藏經詔僧綂費智往廣州迎之
thu cửu nguyệt nguyễn đạo thanh sứ hồi đắc tam tạng kinh chiếu tăng thống phí trí vãng quảng châu nghênh chi
冬十二月命開天王及陶碩輔帥師擊占城人于布政賽直抵龍鼻山斬其將布令于陣占人
đông thập nhị nguyệt mệnh khai thiên vương cập đào thạc phụ soái sư kích chiêm thành nhân vu bố chính trại trực để long tị sơn trảm kì tướng bố linh vu trận chiêm nhân
死者過半
tử giả quá bán
是歲東殿震視朝于西殿
thị tuế đông điện chấn thị triều vu tây điện
起造三殿前殿視朝後二殿聽政
khởi tạo tam điện tiền điện thị triều hậu nhị điện thính chính
辛酉十二年宋天禧五年
tân dậu thập nhị niên tống thiên hi ngũ niên
春二月以誕日為天成節以竹結為萬壽南山一峯於廣福門外峯上多作飛禽走獸奇恠萬狀又使人效禽獸之聲為樂以宴群臣
xuân nhị nguyệt dĩ đản nhật vi thiên thành tiết dĩ trúc kết vi vạn thọ nam sơn nhất phong ư quảng phúc môn ngoại phong thượng đa tác phi cầm tẩu thú kì quái vạn trạng hựu sử nhân hiệu cầm thú chi thanh vi lạc dĩ yến quần thần
遣員外郎阮寬泰阮守疆等如宋
khiển viên ngoại lang nguyễn khoan thái nguyễn thủ cương đẳng như tống
起八角經藏
khởi bát giác kinh tàng
壬戌十三年宋乾興元年
nhâm tuất thập tam niên tống càn hưng nguyên niên
春二月帝以天成節作山勞民罷之但設燕禮而以
xuân nhị nguyệt đế dĩ thiên thành tiết tác sơn lao dân bãi chi đản thiết yến lễ nhi dĩ
詔翊聖王伐大元歴
chiếu dực thánh vương phạt đại nguyên lịch
vương
師深入宋境如洪寨焚其倉而還
sư thâm nhập tống cảnh như hồng trại phần kì thương nhi hoàn
按宋如洪來我潮陽
án tống như hồng lai ngã triều dương
大元歴盖一種夷介在其間也後儂智髙叛據儻猶州曰大歴國疑即此地
đại nguyên lịch cái nhất chủng di giới tại kì gian dã hậu nùng trí cao phản cứ thảng do châu viết đại lịch quốc nghi tức thử địa
癸亥十四年宋仁宗偵秋天聖元年
quý hợi thập tứ niên tống nhân tông trinh thu thiên thánh nguyên niên
九月詔寫三藏經留于大興藏改潮陽鎮為永安州
cửu nguyệt chiếu tả tam tạng kinh lưu vu đại hưng tàng cải triều dương trấn vi vĩnh an châu
甲子十五年宋天聖二年
giáp tí thập ngũ niên tống thiên thánh nhị niên
春詔開天王伐峯州開國王伐都金州
xuân chiếu khai thiên vương phạt phong châu khai quốc vương phạt đô kim châu
修治昇龍京城
tu trị thăng long kinh thành
秋九月造真教禪寺於城内以便幸觀誦經
thu cửu nguyệt tạo chân giáo thiền tự ư thành nội dĩ tiện hạnh quan tụng kinh
乙丑十六年宋天聖三年
ất sửu thập lục niên tống thiên thánh tam niên
春二月真臘國來貢
xuân nhị nguyệt chân lạp quốc lai cống
詔立定藩寨于驩州南界以𬋩甲李台偕為寨主
chiếu lập định phiên trại vu hoan châu nam giới dĩ quản giáp lí thai giai vi trại chủ
thu
八月定兵為甲每甲十五人用一人為𬋩甲
bát nguyệt định binh vi giáp mỗi giáp thập ngũ nhân dụng nhất nhân vi quản giáp
又定諸邑各𬋩甲
hựu định chư ấp các quản giáp
又改火頭為正首惟唱兒乃號𬋩甲時有唱女陶氏長於本藝常得賞賜
hựu cải hoả đầu vi chính thủ duy xướng nhi nãi hiệu quản giáp thời hữu xướng nữ đào thị trường ư bản nghệ thường đắc thưởng tứ
時人慕其名凡唱女並呼為陶娘
thời nhân mộ kì danh phàm xướng nữ tịnh hô vi đào nương
僧萬行死萬行無疾而死時人謂之化身
tăng vạn hạnh tử vạn hạnh vô tật nhi tử thời nhân vị chi hoá thân
史臣吳士連曰僧萬行初見李祖知非常人及見震文揣知時變則其智識起乎凡人矣
sử thần ngô sĩ liên viết tăng vạn hạnh sơ kiến lí tổ tri phi thường nhân cập kiến chấn văn suý tri thời biến tắc kì trí thức khởi hồ phàm nhân hĩ
然而决性命廢人倫厭塵嚚依禪寝以獨絜君子不與也
nhiên nhi quyết tính mệnh phế nhân luân yếm trần ngân y thiền tẩm dĩ độc kiết quân tử bất dữ dã
丙寅十七年宋天聖四年
bính dần thập thất niên tống thiên thánh tứ niên
春正月詔修玉牒
xuân chính nguyệt chiếu tu ngọc điệp
秋八月
thu bát nguyệt
遣李徵顯黎再嚴如宋結好
khiển lí trưng hiển lê tái nghiêm như tống kết hảo
冬十一月真臘國來貢
đông thập nhất nguyệt chân lạp quốc lai cống
詔開天王討演州賊
chiếu khai thiên vương thảo diễn châu tặc
丁卯十八年宋天聖五年
đinh mão thập bát niên tống thiên thánh ngũ niên
夏六月旱
hạ lục nguyệt hạn
秋八月詔寫三藏經
thu bát nguyệt chiếu tả tam tạng kinh
詔開天王討七源州東征王討文州
chiếu khai thiên vương thảo thất nguyên châu đông chinh vương thảo văn châu
戊辰十九月三月元年
mậu thìn thập cửu nguyệt tam nguyệt nguyên niên
以後太宗天成宋天聖六年
dĩ hậu thái tông thiên thành tống thiên thánh lục niên
春二月帝弗豫三月丙申朔日食
xuân nhị nguyệt đế phất dự tam nguyệt bính thân sóc nhật thực
戊戌帝崩于龍安殿
mậu tuất đế băng vu long an điện
群臣皆詣龍德宫請太子奉遺詔即位
quần thần giai nghệ long đức cung thỉnh thái tử phụng di chiếu tức vị
東征翊聖武德三王聞之皆帥府兵入伏禁城
đông chinh dực thánh võ đức tam vương văn chi giai soái phủ binh nhập phục cấm thành
東征王伏于龍城内翊聖武德二王各自伏于廣福門内侯太子至襲之
đông chinh vương phục vu long thành nội dực thánh võ đức nhị vương các tự phục vu quảng phúc môn nội hậu thái tử chí tập chi
有頃太子自祥符門入至乾元殿覺變命内竪閉諸殿門及使宫中衛士守備因謂左右曰我於兄弟無所毫負
hữu khoảnh thái tử tự tường phù môn nhập chí càn nguyên điện giác biến mệnh nội thụ bế chư điện môn cập sử cung trung vệ sĩ thủ bị nhân vị tả hữu viết ngã ư huynh đệ vô sở hào phụ
今三王行不義忘先帝之遺命欲圖大位卿等以為何如
kim tam vương hành bất nghĩa vong tiên đế chi di mệnh dục đồ đại vị khanh đẳng dĩ vi hà như
内侍李仁義曰兄之與弟内可以協謀外可以禦侮
nội thị lí nhân nghĩa viết huynh chi dữ đệ nội khả dĩ hiệp mưu ngoại khả dĩ ngự vũ
今三王反以為兄弟乎以為仇讎乎願許臣等一戰以决勝負
kim tam vương phản dĩ vi huynh đệ hồ dĩ vi cừu thù hồ nguyện hứa thần đẳng nhất chiến dĩ quyết thắng phụ
太子曰吾耻先帝未殯骨肉相殘寧不為萬世笑耶仁義曰臣聞務遠圖者忘近功存公道者割私愛此唐太宗周公旦出不得已之奉
thái tử viết ngô xỉ tiên đế vị tẫn cốt nhục tương tàn ninh bất vi vạn thế tiếu da nhân nghĩa viết thần văn vụ viễn đồ giả vong cận công tồn công đạo giả cát tư ái thử đường thái tông chu công đán xuất bất đắc dĩ chi phụng
今殿下以唐太周公為務
kim điện hạ dĩ đường thái chu công vi vụ
遠圖存公道耶抑為貪近功溺私愛耶殿下能偕唐太周公之遺迹則後世之人將頌𰙔功德之不暇何暇笑哉又曰先帝以殿下善足以󰱥志才足以濟事故以天下付託殿下
viễn đồ tồn công đạo da ức vi tham cận công nịch tư ái da điện hạ năng giai đường thái chu công chi di tích tắc hậu thế chi nhân tương tụng ca công đức chi bất hạ hà hạ tiếu tai hựu viết tiên đế dĩ điện hạ thiện túc dĩ kế chí tài túc dĩ tế sự cố dĩ thiên hạ phó thác điện hạ
今賊逼宫門而隱忍如此其如先帝付託何
kim tặc bức cung môn nhi ẩn nhẫn như thử kì như tiên đế phó thác hà
太子默然良久謂仁義及宫臣楊平郭盛李玄師黎奉曉等曰吾𡸈不知唐太周公之所為若是乎吾欲掩晦其罪惡使自退伏以全吾骨肉為上耳
thái tử mặc nhiên lương cửu vị nhân nghĩa cập cung thần dương bình quách thịnh lí huyền sư lê phụng hiểu đẳng viết ngô há bất tri đường thái chu công chi sở vi nhược thị hồ ngô dục yểm hối kì tội ác sử tự thoái phục dĩ toàn ngô cốt nhục vi thượng nhĩ
時三府兵愈急太子度不能制曰勢既如此我何靣目與三王見乎吾但成
thời tam phủ binh dũ cấp thái tử độ bất năng chế viết thế ký như thử ngã hà diện mục dữ tam vương kiến hồ ngô đản thành
服奉侍先帝此外皆委卿也
phục phụng thị tiên đế thử ngoại giai uỷ khanh dã