nom stringlengths 1 196 | vi stringlengths 1 852 |
|---|---|
仁義等皆再拜曰死君之難臣等之職分 | nhân nghĩa đẳng giai tái bái viết tử quân chi nạn thần đẳng chi chức phận |
今既得死所將復何辞 | kim ký đắc tử sở tương phục hà từ |
乃令宫中衛士開門出戰人樂赴難無不一當百 | nãi lệnh cung trung vệ sĩ khai môn xuất chiến nhân lạc phó nạn vô bất nhất đương bách |
兵既接戰未决勝負奉曉怒援劍直至廣福門大呼謂武德王等覬覦神噐蔑視嗣君上志先帝之恩下皆臣子之義所以臣奉曉捧斯劎為獻 | binh ký tiếp chiến vị quyết thắng phụ phụng hiểu nộ viện kiếm trực chí quảng phúc môn đại hô vị võ đức vương đẳng ký du thần khí miệt thị tự quân thượng chí tiên đế chi ân hạ giai thần tử chi nghĩa sở dĩ thần phụng hiểu bổng tư kiếm vi hiến |
乃直犯武德王馬 | nãi trực phạm võ đức vương mã |
王引馬避之馬蹶為奉曉所獲殺之 | vương dẫn mã tị chi mã quệ vi phụng hiểu sở hoạch sát chi |
三府兵敗走 | tam phủ binh bại tẩu |
官軍追斬之殆無遺者惟東征翊聖二王僅以身免 | quan quân truy trảm chi đãi vô di giả duy đông chinh dực thánh nhị vương cẩn dĩ thân miễn |
奉曉等還以服武奏㨗于太祖柩前又 | phụng hiểu đẳng hoàn dĩ phục võ tấu tiệp vu thái tổ cữu tiền hựu |
詣乾元殿吿太子 | nghệ càn nguyên điện cáo thái tử |
太子勞之曰吾所以克荷先帝之丕基全父母之遺体卿等之力也 | thái tử lạo chi viết ngô sở dĩ khắc hà tiên đế chi phi cơ toàn phụ mẫu chi di thể khanh đẳng chi lực dã |
吾嘗觀唐史見蔚遲敬德匡君之難自謂後世人臣無可比者 | ngô thường quan đường sử kiến uất trì kính đức khuông quân chi nạn tự vị hậu thế nhân thần vô khả tỉ giả |
今日遭變乃知奉曉之忠勇過敬德遠矣 | kim nhật tao biến nãi tri phụng hiểu chi trung dũng quá kính đức viễn hĩ |
奉曉再拜曰殿下德感天地敢有萌異圖者天下神抵皆效其職而誅滅之臣等何力之有奉曉愛州冰山鄕人少䧺勇 | phụng hiểu tái bái viết điện hạ đức cảm thiên địa cảm hữu manh dị đồ giả thiên hạ thần để giai hiệu kì chức nhi tru diệt chi thần đẳng hà lực chi hữu phụng hiểu ái châu băng sơn hương nhân thiếu hùng dũng |
古碑潭舍二村爭地界以兵相向奉曉謂古碑人曰我獨䏻擊眾父老喜貝酒饌食之奉曉一飯數斗飲且過量既而挑潭舍戰 | cổ bi đàm xá nhị thôn tranh địa giới dĩ binh tương hướng phụng hiểu vị cổ bi nhân viết ngã độc năng kích chúng phụ lão hỉ bối tửu soạn thực chi phụng hiểu nhất phạn sổ đấu ẩm thả quá lượng ký nhi khiêu đàm xá chiến |
聳身扳樹横擊傷損者眾潭舍大惧還古碑田太祖聞其名因以為將迁武衛將軍 | tủng thân ban thụ hoành kích thương tổn giả chúng đàm xá đại cụ hoàn cổ bi điền thái tổ văn kì danh nhân dĩ vi tướng thiên võ vệ tướng quân |
至是以靖難功拜都綂上將軍侯秩 | chí thị dĩ tịnh nạn công bái đô thống thượng tướng quân hầu trật |
天感聖武中從太宗南征為前鋒大破虜兵名震藩 | thiên cảm thánh vũ trung tòng thái tô |
國 | quốc |
凱還定功奉曉曰不欲爵賞願得立氷山遠擲大刀驗刀墮官地内賜以作業從之奉曉登山一擲遠十餘里刀墮多縻鄕 | khải hoàn định công phụng hiểu viết bất dục tước thưởng nguyện đắc lập băng sơn viễn trịch đại đao nghiệm đao đoạ quan địa nội tứ dĩ tác nghiệp tòng chi phụng hiểu đăng sơn nhất trịch viễn thập dư lí đao đoạ đa mi hương |
即以賜之蠲所刀榖税 | tức dĩ tứ chi quyên sở đao cốc thuế |
故愛州賞功有所刀之名 | cố ái châu thưởng công hữu sở đao chi danh |
黎文休曰李家封嫡子皆為王庶子皆為皇子而皇太子之位不設 | lê văn hưu viết lí gia phong đích tử giai vi vương thứ tử giai vi hoàng tử nhi hoàng thái tử chi vị bất thiết |
及至宫軍大漸方攑諸子一人入繼大綂 | cập chí cung quân đại tiềm phương cử chư tử nhất nhân nhập kế đại thống |
傳之成俗不知何意也 | truyền chi thành tục bất tri hà ý dã |
或曰李家不先正儲位盖欲使諸子亹亹為善謂 | hoặc viết lí gia bất tiên chính trừ vị cái dục sử chư tử vỉ vỉ vi thiện vị |
儲位既定則君臣分定雖有微子之賢將何以處之哉 | trừ vị ký định tắc quân thần phân định tuy hữu vi tử chi hiền tương hà dĩ xử chi tai |
曰天下之本既定猶有楊廣飾行奪嫡之禍况儲貮不正事至倉卒方欲榉立萬一有三夫 | viết thiên hạ chi bản ký định do hữu dương quảng sức hành đoạt đích chi hoạ huống trừ nhị bất chính sự chí thương tốt phương dục cử lập vạn nhất hữu tam phu |
人強請之嗣君徐文通弄筆之遺詔雖若不名其可得乎有國家者當以此為戒 | nhân cường thỉnh chi tự quân từ văn thông lộng bút chi di chiếu tuy nhược bất danh kì khả đắc hồ hữu quốc gia giả đương dĩ thử vi giới |
史臣吳士連曰同心同德必事業之䏻成 | sử thần ngô sĩ liên viết đồng tâm đồng đức tất sự nghiệp chi năng thành |
有君有臣何艱險之不濟 | hữu quân hữu thần hà gian hiểm chi bất tế |
太宗當創鉅痛深之日变生肘腋而君臣處之曲折得宜險難以濟事業以成宗廟賴以尊安 | thái tông đương sáng cự thống thâm chi nhật biến sinh trửu nịch nhi quân thần xử chi khúc triết đắc nghi hiểm nạn dĩ tế sự nghiệp dĩ thành tông miếu lại dĩ tôn an |
非君臣相遇同德同心䏻如是乎觀史所載太宗真情之感於骨肉相殘之言仁義忠憤之激在於唐太周公之事 | phi quân thần tương ngộ đồng đức đồng tâm năng như thị hồ quan sử sở tải thái tông chân tình chi cảm phát ư cốt nhục tương tàn chi ngôn nhân nghĩa trung phẫn chi khích tại ư đường thái chu công chi sự |
奉曉義勇之奮形於躍馬献劎之時 | phụng hiểu nghĩa dũng chi phấn hình ư dược mã hiến kiếm chi thời |
及乎事濟君 | cập hồ sự tế quân |
臣畧無一毫矜誇固無間然矣 | thần lược vô nhất hào căng khoa cố vô gian nhiên hĩ |
至於未踰年而改元則不容不議 | chí ư vị du niên nhi cải nguyên tắc bất dung bất nghị |
春秋之法君薨嗣君定位於初䘮踰年然後改元 | xuân thu chi pháp quân hoăng tự quân định vị ư sơ tang du niên nhiên hậu cải nguyên |
書即位者綠始終之義一年不二君綠臣民之心不可曠年無君禮也 | thư tức vị giả lục thuỷ chung chi nghĩa nhất niên bất nhị quân lục thần dân chi tâm bất khả khoảng niên vô quân lễ dã |
太宗乃冒先君之年以紀年何哉夫甲子流年天之運也 | thái tông nãi mạo tiên quân chi niên dĩ kỷ niên hà tai phu giáp tử lưu niên thiên chi vận dã |
人君法天因甲子之運行紀在位之久近從古已然 | nhân quân pháp thiên nhân giáp tử chi vận hành kỷ tại vị chi cửu cận tòng cổ dĩ nhiên |
帝精於禮樂書數曾不是考而叙擾之遂使後世襲為故事踵而行之其失大矣 | đế tinh ư lễ nhạc thư số tăng bất thị khảo nhi tự nhiễu chi toại sử hậu thế tập vi cố sự chủng nhi hành chi kì thất đại hĩ |
己亥太子佛瑪即位於柩前 | kỉ hợi thái tử phật mã tức vị ư cữu tiền |
尊母黎氏曰靈顯 | tôn mẫu lê thị viết linh hiển |
太后 | thái hậu |
大赦 | đại xá |
改元天成元年 | cải nguyên thiên thành nguyên niên |
是日東征翊聖二王詣闕伏罪 | thị nhật đông chinh dực thánh nhị vương nghệ khuyết phục tội |
詔免之復其爵 | chiếu miễn chi phục kì tước |
群臣上尊號曰開天綂運尊道貴德聖文廣武崇仁尚善政理民安臣符龍見体元御極億歲功髙應真寶曆松玄至奧興龍大定囱明慈孝皇帝 | quần thần thượng tôn hiệu viết khai thiên thống vận tôn đạo quý đức thánh văn quảng vũ sùng nhân thượng thiện chính lí dân an thần phù long kiến thể nguyên ngự cực ức tuế công cao ứng chân bảo lịch thông huyền chí áo hưng long đại định thông minh từ hiếu hoàng đế |
帝以新即位詔𭛁大府錢帛頒賜天下庚申十五日也 | đế dĩ tân tức vị chiếu phát đại phủ tiền bạch ban tứ thiên hạ canh thân thập ngũ nhật dã |
開國王叛 | khai quốc vương phản |
初王居長安府以山川險固因聚亡命刼掠小民太祖終不之知遂養成其惡 | sơ vương cư trường yên phủ dĩ sơn xuyên hiểm cố nhân tụ vong mệnh kiếp lược tiểu dân thái tổ chung bất chi tri toại dưỡng thành kì ác |
及聞太祖崩武德王被誅意愈不平乃率府兵叛 | cập văn thái tổ băng võ đức vương bị tru ý dũ bất bình nãi suất phủ binh phản |
封銅皷山神以王爵立廟時祭仍 | phong đồng cổ sơn thần dĩ vương tước lập miếu thời tế nhưng |
行盟禮 | hành minh lễ |
先是三王叛前一日帝夢見稱銅皷山神語帝以武德東征翊聖三王作亂速調兵討之 | tiên thị tam vương phản tiền nhất nhật đế mộng kiến xưng đồng cổ sơn thần ngữ đế dĩ vũ đức đông chinh dực thánh tam vương tác loạn tốc điều binh thảo chi |
及𮗓即令警備果驗 | cập giác tức lệnh cảnh bị quả nghiệm |
至是詔有司立廟於大羅城右伴聖壽寺後以是月二十五日於廟中築𡊨張旗幟整隊伍懸劎㦸於神位前讀誓書曰為子不孝為臣不忠神明殛之 | chí thị chiếu hữu ti lập miếu ư đại la thành hữu bạn thánh thọ tự hậu dĩ thị nguyệt nhị thập ngũ nhật ư miếu trung trúc đàn trương kì xí chỉnh đội ngũ huyền kiếm kích ư thần vị tiền độc thệ thư viết vi tử bất hiếu vi thần bất trung thần minh cức chi |
群臣自東門入過神位飲血每歲以為常 | quần thần tự đông môn nhập quá thần vị ẩm huyết mỗi tuế dĩ vi thường |
後遇三月有國忌展至四月四日 | hậu ngộ tam nguyệt hữu quốc kị triển chí tứ nguyệt tứ nhật |
复四月帝親征長安府以内侍李仁義留守京師 | hạ tứ nguyệt đế thân chinh trường yên phủ dĩ nội thị lí nhân nghĩa lưu thủ kinh sư |
壬申至長安 | nhâm thân chí trường yên |
是日開國王降 | thị nhật khai quốc vương hàng |
下令曰敢有虜掠小 | hạ lệnh viết cảm hữu lỗ lược tiểu |
民財貨者斬 | dân tài hoá giả trảm |
軍士肃然秋毫無犯 | quân sĩ túc nhiên thu hào vô phạm |
大軍入長安城城中民餽獻牛酒者填路 | đại quân nhập trường yên thành thành trung dân quỹ hiến ngưu tửu giả điền lộ |
帝遣使諭旨慰勞之舉城大悅 | đế khiển sứ dụ chỉ uý lạo chi cử thành đại duyệt |
詔徙開國王及其僚屬于昇龍京師 | chiếu tỉ khai quốc vương cập kì liêu thuộc vu thăng long kinh sư |
還自長安詔免開國王罪復其爵 | hoàn tự trường yên chiếu miễn khai quốc vương tội phục kì tước |
五月六日神人見迹于萬歲寺 | ngũ nguyệt lục nhật thần nhân kiến tích vu vạn tuế tự |
群臣上言曰太子天下之本本立則天下安 | quần thần thượng ngôn viết thái tử thiên hạ chi bản bản lập tắc thiên hạ an |
願陛下早攑賢嗣正位東宫以慰天下之望 | nguyện bệ hạ tảo cử hiền tự chính vị đông cung dĩ uý thiên hạ chi vọng |
從之皇子日尊為東宫太子 | tòng chi sách hoàng tử nhật tôn vi đông cung thái tử |
立皇后七 | lập hoàng hậu thất |
十一月拜枚皇后父祐為安國上將王皇后父杜為輔國上將丁皇后父吳尚為匡國上將 | thập nhất nguyệt bái mai hoàng hậu phụ hựu vi an quốc thượng tướng vương hoàng hậu phụ đỗ vi phụ quốc thượng tướng đinh hoàng hậu phụ ngô thượng vi khuông quốc thượng tướng |
史臣吳士連曰后戚之貴前世有之矣 | sử thần ngô sĩ liên viết hậu thích chi quý tiền thế hữu chi hĩ |
雖以其戚亦以其才也 | tuy dĩ kì thích diệc dĩ kì tài dã |
祐軰果才耶不以后父故用之可也 | hựu bối quả tài da bất dĩ hậu phụ cố dụng chi khả dã |
不才耶厚之以禄可也授封不可也 | bất tài da hậu chi dĩ lộc khả dã thụ phong bất khả dã |
或曰此特寵之以爵非假之以權 | hoặc viết thử đặc sủng chi dĩ tước phi giả chi dĩ quyền |
曰爵之既髙矣安有安國輔國匡國上將軍之號而濫及無功者哉 | viết tước chi ký cao hĩ an hữu an quốc phụ quốc khuông quốc thượng tướng quân chi hiệu nhi lạm cập vô công giả tai |
以梁任文為太師吳上丁為太傅陶處中為太保李道紀為左摳密李徹為少師冲新為右摳密李密為左參知政事矯蓬為右參知政事廖嘉貞 | dĩ lương nhậm văn vi thái sư ngô thượng đinh vi thái phó đào xử trung vi thái bảo lí đạo kỷ vi tả khu mật lí triệt vi thiếu sư xung tân vi hữu khu mật lí mật vi tả tham tri chính sự kiểu bồng vi hữu tham tri chính sự liêu gia trinh |
為中書侍郎何遠為左諫議大夫杜讖為右諫議大夫阮光利為太尉譚碎狀為都綂武波斯為威衛上將阮慶為定勝大將陶文雷為左腹心李仁義為右腹心潘唐烈為内侍 | vi trung thư thị lang hà viễn vi tả gián nghị đại phu đỗ sấm vi hữu gián nghị đại phu nguyễn quang lợi vi thái uý đàm toái trạng vi đô thống vũ ba tu vi uy vệ thượng tướng nguyễn khánh vi định thắng đại tướng đào văn lôi vi tả phúc tâm lí nhân nghĩa vi hữu phúc tâm phan đường liệt vi nội thị |
置僧道陛品 | trí tăng đạo bệ phẩm |
置殿前禁軍十衛一曰廣聖二曰廣武三曰衛龍四曰捧日五曰澄海 | trí điện tiền cấm quân thập vệ nhất viết quảng thánh nhị viết quảng vũ tam viết vệ long tứ viết bổng nhật ngũ viết trừng hải |
每衛各分為左右直周廬環衛于禁城之内緫謂之十衛 | mỗi vệ các phân vi tả hữu trực chu lư hoàn vệ vu cấm thành chi nội tổng vị chi thập vệ |
六月以誕日為天聖節 | lục nguyệt dĩ đản nhật vi thiên thánh tiết |
以竹作萬歲南山于龍墀其制為五峯中峰頂立長壽山左右四峯頂皆置白鶴山山上作鳥獸 | dĩ trúc tác vạn tuế nam sơn vu long trì kì chế vi ngũ phong trung phong đỉnh lập trường thọ sơn tả hữu tứ phong đỉnh giai trí bạch hạc sơn sơn thượng tác điểu thú |
𢒎走之狀山腰又有神龍蟠繞間植旌旗錯懸金璧使伶人於巖中弄笛吹笙獸𰙔奏舞為娛樂賜群臣宴 | bưu tẩu chi trạng sơn yêu hựu hữu thần long bàn nhiễu gian thực tinh kì thố huyền kim bích sử linh nhân ư nham trung lộng địch suy sênh thú ca tấu vũ vi ngu lạc tứ quần thần yến |
五峯之制自此始 | ngũ phong chi chế tự thử thuỷ |
史臣吳士連曰誕辰慶賀大禮也 | sử thần ngô sĩ liên viết đản thần khánh hạ đại lễ dã |
臣祝其君君宴其臣君臣和合以通上下之情禮固宜然 | thần chúc kì quân quân yến kì thần quân thần hoà hợp dĩ thông thượng hạ chi tình lễ cố nghi nhiên |
顧帝當䘮而極心目之娛曾不念及先帝之未塟乎惸惸在疚心盖蔑如也 | cố đế đương tang nhi cực tâm mục chi ngu tằng bất niệm cập tiên đế chi vị táng hồ quỳnh quỳnh tại cứu tâm cái miệt như dã |
冬十月塟天德府壽陵謚曰神武皇帝廟號太祖 | đông thập nguyệt táng thiên đức phủ thọ lăng thuỵ viết thần vũ hoàng đế miếu hiệu thái tổ |
黎文休曰夫古者天子既崩安靈柩有陵或號茂陵或號昌陵遣宸章有閣或名顯謨或名寶文 | lê văn hưu viết phù cổ giả thiên tử ký băng an linh cữu hữu lăng hoặc hiệu mậu lăng hoặc hiệu xương lăng khiển thần chương hữu các hoặc danh hiển mô hoặc danh bảo văn |
今李家歴代陵秪曰壽陵閣秪曰龍圖盖時君不學而儒臣不能潤色或無古之力也 | kim lí gia lịch đại lăng chỉ viết thọ lăng các chỉ viết long đồ cái thời quân bất học nhi nho thần bất năng nhuận sắc hoặc vô kê cổ chi lực dã |
史臣吳士連曰李祖之興天啓其祥見於震木之迹 | sử thần ngô sĩ liên viết lí tổ chi hưng thiên khải kì tường kiến ư chấn mộc chi tích |
德必得位出扵眾人之㱕又當卧朝浮逞暴虐之餘而寬仁素著大之眷求民主民之㱕于有德舍帝將誰適哉觀帝之基命宥密遷都定國仁心愛民至誠感天與夫代叛討乱南北 | đức tất đắc vị xuất ư chúng nhân chi quy hựu đương ngoạ triều phù sính bạo ngược chi dư nhi khoan nhân tố trước đại chi quyến cầu dân chủ dân chi quy vu hữu đức xá đế tương thuỳ thích tai quan đế chi cơ mệnh hựu mật thiên đô định quốc nhân tâm ái dân chí thành cảm thiên dữ phu đại phản thảo loạn nam bắc |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.