nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
是日乘潮漲時挑戰佯北賊眾來追
thị nhật thừa triều trướng thời khiêu chiến dương bắc tặc chúng lai truy
我軍力戰
ngã quân lực chiến
水落賊船盡膠
thuỷ lạc tặc thuyền tận giao
阮蒯領聖翊勇義軍與賊戰擒平章奥魯赤
nguyễn khoái lĩnh thánh dực dũng nghĩa quân dữ tặc chiến cầm bình chương áo lỗ xích
二帝相軍継至縱兵大戰
nhị đế tương quân kế chí tung binh đại chiến
元人溺死不可勝計
nguyên nhân nịch tử bất khả thắng kế
江水為之盡赤
giang thuỷ vi chi tận xích
及文虎至两岸伏兵奮擊
cập văn hổ chí lưỡng ngạn phục binh phấn kích
又敗之
hựu bại chi
潮退甚急文虎粮船閣樁上傾襨殆盡
triều thoái thậm cấp văn hổ lương thuyền các thung thượng khuynh phức đãi tận
元溺死甚眾󰱐哨船四百餘艘
nguyên nịch tử thậm chúng hoạch tiếu thuyền tứ bách dư sưu
内明字杜衡󰱐烏馬兒昔戾基玉献于上皇
nội minh tự đỗ hành hoạch ô mã nhi tích lệ cơ ngọc hiến vu thượng hoàng
上皇命引登御舶同坐與語歡飲之酒
thượng hoàng mệnh dẫn đăng ngự bách đồng toạ dữ ngữ hoan ẩm chi tửu
脱驩及阿台領眾遁㱕思明
thoát hoan cập a thai lĩnh chúng độn quy tư minh
土官黃詣擒之以献
thổ quan hoàng nghệ cầm chi dĩ hiến
二帝駕回龍興府
nhị đế giá hồi long hưng phủ
十七日俘賊将昔戾基玉元帥烏馬兒參政岑段焚接田元帥萬戶千戶献捷于昭陵
thập thất nhật phù tặc tướng tích lệ cơ ngọc nguyên soái ô mã nhi tham chính sầm đoàn phàn tiếp điền nguyên soái vạn hộ thiên hộ hiến tiệp vu chiêu lăng
𥘉元人嘗𭛁昭陵欲󰱧之而梓宫不犯
sơ nguyên nhân thường phát chiêu lăng dục hoại chi nhi tử cung bất phạm
及賊敗石馬之足皆沾泥盖神靈陰相也
cập tặc bại thạch mã chi túc giai triêm nê cái thần linh âm tương dã
帝進謁時有詩云社稷两回勞石馬山河千古奠
đế tiến yết thời hữu thi vân xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã sơn hà thiên cổ điện
金甌〇
kim âu
二十七日二帝車駕還京師〇
nhị thập thất nhật nhị đế xa giá hoàn kinh sư
夏四月上皇御侍衛廊宫殿時為賊所焚故也大赦天下凣經兵焚掠去處免租役全分其餘蠲免有差〇
hạ tứ nguyệt thượng hoàng ngự thị vệ lang cung điện thời vi tặc sở phàn cố dã đại xá thiên hạ phàm kinh binh phàn lược khứ xứ miễn tô dịch toàn phần kì dư quyên miễn hữu sai
帝諭行遣司交好翰林院
đế dụ hành khiển ti giao hảo hàn lâm viện
故事凣宣德音則翰林預送詔藁于行遣使先肄習至宣讀時兼講音義令凡󰱃易曉者以
cố sự phàm tuyên đức âm tắc hàn lâm dự tống chiếu cảo vu hành khiển sử tiên dị tập chí tuyên độc thời kiêm giảng âm nghĩa lệnh phàm thứ dị hiểu giả dĩ
行遣專用中官故也
hành khiển chuyên dụng trung quan cố dã
時黎從教為左輔與翰林奉旨丁拱垣素不相懾
thời lê tòng giáo vi tả phụ dữ hàn lâm phụng chỉ đinh củng viên tố bất tương nhiếp
宣示德音有日矣供垣故不送藁
tuyên thị đức âm hữu nhật hĩ củng viên cố bất tống cảo
從教屡素求竟不䏻得
tòng giáo lũ tố cầu cánh bất năng đắc
是日駕方出宫拱垣始送藁
thị nhật giá phương xuất cung củng viên thuỷ tống cảo
從教宣讀大赦不通音義遂默然帝
tòng giáo tuyên độc đại xá bất thông âm nghĩa toại mặc nhiên đế
召拱垣立後開是音義
triệu củng viên lập hậu khai thị âm nghĩa
從教頗有慙色
tòng giáo pha hữu tàm sắc
拱垣指示聲轉大而從教聲反低朝中但聞拱垣聲
củng viên chỉ thị thanh chuyển đại nhi tòng giáo thanh phản đê triều trung đản văn củng viên thanh
帝還内詔從教論曰拱垣士人也爾中官也何不相懾至是耶爾為天長留守土蝦黄橘投贈徃還何傷乎自是從教拱垣交好更篤
đế hoàn nội chiếu tòng giáo luận viết củng viên sĩ nhân dã nhĩ trung quan dã hà bất tương nhiếp chí thị gia nhĩ vi thiên trường lưu thủ thổ hà hoàng quất đầu tặng vãng hoàn hà thương hồ tự thị tòng giáo củng viên giao hảo cánh đốc
史臣吳士連曰帝教臣下投贈交好得非啓人臣私交之弊乎曰交好與私交跡似而情非也
sử thần ngô sĩ liên viết đế giáo thần hạ đầu tặng giao hảo đắc phi khải nhân thần tư giao chi tệ hồ viết giao hảo dữ tư giao tích tự nhi tình phi dã
夫以私心隂結者私交也
phu dĩ tư tâm âm kết giả tư giao dã
春秋義蔡伯之求是也
xuân thu nghĩa thái bá chi cầu thị dã
以情好交歡者非私交也
dĩ tình hảo giao hoan giả phi tư giao dã
詩人詠瓜李之投
thi nhân vịnh qua lí chi đầu
是也
thị dã
帝使人臣交好共成王事
đế sử nhân thần giao hảo cộng thành vương sự
陳家忠厚如此可見
trần gia trung hậu như thử khả kiến
然以宦官不識字為行遣亦非也
nhiên dĩ hoạn quan bất thức tự vi hành khiển diệc phi dã
秋九月興道王夫人元慈國母陳氏薨
thu cửu nguyệt hưng đạo vương phu nhân nguyên từ quốc mẫu trần thị hoăng
即天城公主也
tức thiên thành công chúa dã
冬十月遣杜天覰如元
đông thập nguyệt khiến đỗ thiên thứ như nguyên
天覰克終弟杜克終使元軍有功至是薦弟天覰帝從之
thiên thứ khắc chung đệ đỗ khắc chung sử nguyên quân hữu công chí thị tiến đệ thiên thứ đế tòng chi
己丑五年元至元二十六年春二月遣内書家黄佐寸送烏馬兒等還國用興道王計以善水者克船夫夜鑽船沉水
kỉ sửu ngũ niên nguyên chí nguyên nhị thập lục niên xuân nhị nguyệt khiến nội thư gia hoàng tá thốn tống ô mã nhi đẳng hoàn quốc dụng hưng đạo vương kế dĩ thiện thuỷ giả khắc thuyền phu dạ toản thuyền trầm thuỷ
烏馬兒等溺死
ô mã nhi đẳng nịch tử
史臣吳士連曰信者國之寶而服人之深王政
sử thần ngô sĩ liên viết tín giả quốc chi bảo nhi phục nhân chi thâm vương chính
之本也
chi bản dã
興道王以覇術欲成功於一時而不知七信於萬世
hưng đạo vương dĩ bá thuật dục thành công ư nhất thời nhi bất tri thất tín ư vạn thế
既云送還國又用計以殺之詭譎甚矣
kí vân tống hoàn quốc hựu dụng kế dĩ sát chi nguỵ quyệt thậm hĩ
我大越太祖髙皇帝戡亂之時欲放明人還國
ngã đại việt thái tổ cao hoàng đế kham loạn chi thời dục phóng minh nhân hoàn quốc
僞官有為明人援興道王鑽船事阻其㱕心者而帝之信孚及獴魚明人卒信從不疑
nguỵ quan hữu vi minh nhân viện hưng đạo vương toản thuyền sự trở kì quy tâm giả nhi đế chi tín phù cập muông ngư minh nhân tốt tín tòng bất nghi
此服人之深而為王政之本也
thử phục nhân chi thâm nhi vi vương chính chi bản dã
𡸈曰小補云乎哉〇
há viết tiểu bổ vân hồ tai
三月朔日食〇
tam nguyệt sóc nhật thực
夏四月定平元之功
hạ tứ nguyệt định bình nguyên chi công
進封興道王為大王興武王為開國公興讓王為節度使有大功者賜國姓
tiến phong hưng đạo vương vi đại vương hưng vũ vương vi khai quốc công hưng nhượng vương vi tiết độ sứ hữu đại công giả tứ quốc tính
克終預焉仍授大行遣
khắc chung dự yên những thụ đại hành khiển
杜行止封
đỗ hành chỉ phong
關内侯以擒烏馬兒時不献於官家而献于上皇也
quan nội hầu dĩ cầm ô mã nhi thời bất hiến ư quan gia nhi hiến vu thượng hoàng dã
興智王不許進秩以有詔元人㱕諸将勿遏而猶邀擊之也
hưng trí vương bất hứa tiến trật dĩ hữu chiếu nguyên nhân quy chư tướng vật át nhi do yêu kích chi dã
授諒江蠻長梁蔚為㱕化寨主何畢䏻為冠服侯以䏻率蠻人討賊故也
thụ lạng giang man trưởng lương uất vi quy hoá trại chủ hà tất năng vi quan phục hầu dĩ năng suất man nhân thảo tặc cố dã
賞爵既行猶有觖望者
thưởng tước ký hành do hữu quyết vọng giả
上皇諭之曰卿等果知胡虜不復入冦則為朕明言之𨿽躋極品朕所不惜
thượng hoàng dụ chi viết khanh đẳng quả tri hồ lỗ bất phục nhập khấu tắc vi trẫm minh ngôn chi tuy tê cực phẩm trẫm sở bất tích
如其不然遽行優賞萬一胡虜再驚而卿等又有功效朕将何以待之以為天下勸乎眾皆悅服〇
như kì bất nhiên cự hành ưu thưởng vạn nhất hồ lỗ tái kinh nhi khanh đẳng hựu hữu công hiệu trẫm tương hà dĩ đãi chi dĩ vi thiên hạ khuyến hồ chúng giai duyệt phục
五月治降賊皆罪
ngũ nguyệt trị hàng tặc giai tội
惟軍民免死運木石造宫殿贖罪
duy quân dân miễn tử vận mộc thạch tạo cung điện chuộc tội
官員犯者
quan viên phạm giả
隨輕重論〇
tuỳ khinh trọng luận
以馮士周為行
dĩ phùng sĩ chu vi hành
遣士周茶鄕古了人初元人來帝命士周筮之占云必有大勝
khiển sĩ chu trà hương cổ liễu nhân sơ nguyên nhân lai đế mệnh sĩ chu thệ chi chiêm vân tất hữu đại thắng
帝喜之
đế hỉ chi
果如其言當有重賞
quả như kì ngôn đương hữu trọng thưởng
賊平帝曰天子無戲言故有是命
tặc bình đế viết thiên tử vô hí ngôn cố hữu thị mệnh
士周為人孝忠有文藝官至少傅號𦮎齋先生〇
sĩ chu vi nhân hiếu trung hữu văn nghệ quan chí thiếu phó hiệu tốn trai tiên sinh
加封阮蒯為列侯賜湯沐一郡名曰蒯路後改為快今快州府是也〇
gia phong nguyễn khoái vi liệt hầu tứ thang mộc nhất quận danh viết khoái lộ hậu cải vi khoái kim khoái châu phủ thị dã
定前後諸功臣有先登破陣奇功者著在中興實録仍命圖形焉徒
định tiền hậu chư công thần hữu tiên đăng phá trận kì công giả trước tại trung hưng thực lục những mệnh đồ hình yên
徒巴點旁河两鄕軍民為湯沐兵不得入仕除賜宰臣為差使宏〇
đồ ba điểm bàng hà lưỡng hương quân dân vi thang mộc binh bất đắc nhập sĩ trừ tứ tể thần vi sai sử hoàng
初元人入冦王侯臣僚多送欵虜營及賊敗
sơ nguyên nhân nhập khấu vương hầu thần liêu đa tống khoản lỗ doanh cập tặc bại
獲降表一篋
hoạch hàng biểu nhất khiếp
上皇命焚之以安反側惟向之行者𨿽身在虜庭亦遙議以流死田產没官去其國姓
thượng hoàng mệnh phàn chi dĩ an phản trắc duy hướng chi hàng giả tuy thân tại lỗ đình diệc dao nghị dĩ lưu tử điền sản một quan khứ kì quốc tính
如陳鍵靖國之子改姓為枚
như trần kiện tịnh quốc chi tử cải tính vi mai
餘以例改如枚弄之軰
dư dĩ lệ cải như mai lộng chi bối
益稷以骨肉之親治罪𨿽同不忍改姓及斥名乃命曰妸陳謂其柔懦似婦人也
ích tắc dĩ cốt nhục chi thân trị tội tuy đồng bất nhẫn cải tính cập xích danh nãi mệnh viết ả trần vị kì nhu nhu tự phụ nhân dã
故當時記載皆稱妸陳枚鍵焉〇
cố đương thời ký tải giai xưng ả trần mai kiện yên
有鄧龍者帝之近臣文學優贍爵至下品嘗預銓注
hữu đặng long giả đế chi cận thần văn học ưu thiệm tước chí hạ phẩm thường dự thuyên chú
帝欲以為翰林學士上皇止之
đế dục dĩ vi hàn lâm học sĩ thượng hoàng chỉ chi
内𢙇不平至是亦降虜
nội hoài bất bình chí thị diệc hàng lỗ
及敗見獲斬之以徇〇
cập bại kiến hoạch trảm chi dĩ tuân
上皇幸天長行宫有詩云景清幽物亦清幽十一
thượng hoàng hạnh thiên trường hành cung hữu thi vân cảnh thanh u vật diệc thanh u thập nhất
𠎣洲此一洲百部笙𰙔禽百舌天行奴僕橘千頭月無事照人無事水有秋涵天有秋四海已清塵以靜今年逰勝昔年逰
tiên châu thử nhất châu bách bộ sênh ca cầm bách thiệt thiên hàng nô bộc quất thiên đầu nguyệt vô sự chiếu nhân vô sự thuỷ hữu thu hàm thiên hữu thu tứ hải dĩ thanh trần dĩ tĩnh kim niên du thắng tích niên du
盖感於經两戰代而𭛁也
cái cảm ư kinh lưỡng chiến đại nhi phát dã
夏六月至冬十月旱
hạ lục nguyệt chí đông thập nguyệt hạn
庚寅六年元至元二十七年春二月󰱇文官分治諸路
canh dần lục niên nguyên chí nguyên nhị thập thất niên xuân nhị nguyệt tuyển văn quan phân trị chư lộ
帝親征哀牢
đế thân chinh ai lao
朝臣諫曰胡虜𥘉退瘡痍未定𡸈可興兵帝曰秪可以此時出兵耳
triều thần gián viết hồ lỗ sơ thoái sang di vị định há khả hưng binh đế viết chỉ khả dĩ thử thời xuất binh nhĩ