nom stringlengths 1 196 | vi stringlengths 1 852 |
|---|---|
𡸈知有勘理耶 | há tri hữu khám lí da |
帝聞之曰行遣省官也審刑院官也皆予所信任 | đế văn chi viết hành khiển sảnh quan dã thẩm hình viện quan dã giai dư sở tín nhiệm |
安可使予信省官而疑院官哉 | an khả sử dư tín sảnh quan nhi nghi viện quan tai |
及勘問漢超辭屈坐罰錢三百鏹 | cập khám vấn hán siêu từ khuất toạ phạt tiền tam bách cưỡng |
未幾以范遇參知政事同知尙書左司事位與漢超並 | vị kỷ dĩ phạm ngộ tham tri chính sự đồng tri thượng thư tả ti sự vị dữ hán siêu tịnh |
遇學問雖不及漢超而居職清謹見稱於時 | ngộ học vấn tuy bất cập hán siêu nhi cư chức thanh cẩn kiến xưng ư thời |
惠肅王伐占城無功 | huệ túc vương phạt chiêm thành vô công |
而還 | nhi hoàn |
帝曰先帝櫛風沐雨方擒其主 | đế viết tiên đế trất phong mộc vũ phương cầm kì chủ |
國父以重臣奉命致偽主制能出奔制能奔爪哇求援但立種酋阿難為效城亞王 | quốc phụ dĩ trọng thần phụng mệnh trí nguỵ chủ chế năng xuất bôn chế năng bôn trảo oa cầu viện đản lập chủng tù a nan vi hiệu thành á vương |
今威肅一王爾威望非國父比而予無居宫中委以專征之寄欲擒其主其能濟乎 | kim uy túc nhất vương nhĩ uy vọng phi quốc phụ tỉ nhi dư vô cư cung trung uỷ dĩ chuyên chinh chi ký dục cầm kì chủ kì năng tế hồ |
盖自𠧨之辭也 | cái tự cữu chi từ dã |
丁卯四年 | đinh mão tứ niên |
元泰定四年夏五月 | nguyên thái định tứ niên hạ ngũ nguyệt |
雷震陵寝 | lôi chấn lăng tẩm |
群臣議其事 | quần thần nghị kì sự |
詔罰少保陳克終行遣段汝諧等有差 | chiếu phạt thiếu bảo trần khắc chung hành khiển đoàn nhữ hài đẳng hữu sai |
震之明日群臣會議于内人文局王侯與陳克終段汝諧休歇 | chấn chi minh nhật quần thần hội nghị vu nội nhân văn cục vương hầu dữ trần khắc chung đoàn nhữ hài hưu hiết |
克終言渉俳謔 | khắc chung ngôn thiệp bài hước |
汝諧遽起去 | nhữ hài cự khởi khứ |
克終言眾皆笑 | khắc chung ngôn tất chúng giai tiếu |
為官所劾詔罰克終汝諧 | vi đài quan sở hặc chiếu phạt khắc chung nhữ hài |
汝諧曰此間戲笑臣已出去 | nhữ hài viết thử gian hí tiếu thần dĩ xuất khứ |
帝曰汝諧聞知笑謔不䏻止而又去之是有意陷師于罪過且為身計 | đế viết nhữ hài văn tri tiếu hước bất năng chỉ nhi hựu khứ chi thị hữu ý hãm sư vu tội quá thả vi thân kế |
竟罰之 | cánh phạt chi |
有臣名效可稱帝賢於英宗 | hữu thần danh hiệu khả xưng đế hiền ư anh tông |
帝變色止之曰夫人之譽人謁賢於父則其人素不孝於親故出此言 | đế biến sắc chỉ chi viết phu nhân chi dự nhân yết hiền ư phụ tắc kì nhân tố bất hiếu ư thân cố xuất thử ngôn |
效可不能悅親故帝言此以警之也 | hiệu khả bất năng duyệt thân cố đế ngôn thử dĩ cảnh chi dã |
效可為人以智巧存心帝嘗出穿衣二給令效可第其優劣謂之曰一則太上親制一内人黎計所為二者俱精妙子指其實效可反襨再三即摸棱持两端曰主上斯為主之善臣下亦為臣下之善巧帝為之笑巧 | hiệu khả vi nhân dĩ trí xảo tồn tâm đế thường xuất xuyên y nhị cấp lệnh hiệu khả đệ kì ưu liệt vị chi viết nhất tắc thái thượng thân chế nhất tắc nội nhân lê kế sở vi nhị giả cụ tinh diệu tử chỉ kì thực hiệu khả phản phức tái tam tức mô lăng trì lưỡng đoan viết chúa thượng tư vi chúa chi thiện thần hạ diệc vi thần hạ c... |
史臣吳士連曰帝之此言雖一時為效可而𭛁 | sử thần ngô sĩ liên viết đế chi thử ngôn tuy nhất thời vi hiệu khả nhi phát |
然其忠厚存心亦於斯見矣 | nhiên kì trung hậu tồn tâm diệc ư tư kiến hĩ |
戊辰五年元致和元年九月以後文宗圖帖睦爾大曆元年春三月殺國父上宰國瑱 | mậu thìn ngũ niên nguyên trí hoà nguyên niên cửu nguyệt dĩ hậu văn tông đồ thiếp mục nhĩ đại lịch nguyên niên xuân tam nguyệt sát quốc phụ thượng tể quốc chẩn |
時帝在位十有五年春秋已髙而儲副未定 | thời đế tại vị thập hữu ngũ niên xuân thu dĩ cao nhi trừ phó vị định |
皇后父國瑱執以為須待后嫡子立之 | hoàng hậu phụ quốc chẩn chấp dĩ vi tu đãi hậu đích tử lập chi |
岡東文憲侯缺名佐聖太師日燏之子一作弟欲傾皇后而立皇子旺乃賂國瑱家臣陳缶以黄金百两使誣訴國瑱以謀反事 | cương đông văn hiến hầu khuyết danh tá thánh thái sư nhật duật chi tử nhất tác đệ dục khuynh hoàng hậu nhi lập hoàng tử vượng nãi lộ quốc chẩn gia thần trần phẫu dĩ hoàng kim bách lượng sử vu tố quốc chẩn dĩ mưu phản sự |
帝信之囚國瑱於資福寺以問少保陳克終 | đế tín chi tù quốc chẩn ư tư phúc tự dĩ vấn thiếu bảo trần khắc chung |
克終黨於文憲又與旺母皆𰎟山人而嘗傳旺即以捉虎易放虎難對 | khắc chung đảng ư văn hiến hựu dữ vượng mẫu giai giáp sơn nhân nhi thường truyền vượng tức dĩ tróc hổ dị phóng hổ nan đối |
乃斷國瑱飲 | nãi đoạn quốc chẩn ẩm |
食使之自盡 | thực sử chi tự tận |
皇后以衣清水與飲飲而卒 | hoàng hậu dĩ y thanh thuỷ dữ ẩm ẩm tất nhi tốt |
逮捕其黨百餘人每斷獄訟 | đãi bổ kì đảng bách dư nhân mỗi đoạn ngục tụng |
訟人多訴其寃 | tụng nhân đa tố kì oan |
後數年會缶有妻妾相妬以文憲所授金事聞下獄官黎維為人剛直即日按問 | hậu số niên hội phẫu hữu thê thiếp tương đố dĩ văn hiến sở thụ kim sự văn hạ ngục quan lê duy vi nhân cương trực tức nhật án vấn |
缶當陵遲未及行刑而國瑱之子紹武缺名家奴生啖其肉盡矣文憲免死降為庶人没其籍 | phẫu đương lăng trì vị cập hành hình nhi quốc chẩn chi tử thiệu vũ khuyết danh gia nô sinh đạm kì nhục tận hĩ văn hiến miễn tử giáng vi thứ nhân một kì tịch |
史臣吳士連曰儲副之位國本不可不早建正嫡之分支庶不可以妾干帝在位既久庶子長矣而正嫡未生奈何從權可也 | sử thần ngô sĩ liên viết trừ phó chi vị quốc bản bất khả bất tảo kiến chính đích chi phận chi thứ bất khả dĩ thiếp can đế tại vị ký cửu thứ tử trưởng hĩ nhi chính đích vị sinh nại hà tòng quyền khả dã |
待嫡子經也立 | đãi đích tử kinh dã lập |
庶子權也及適子生長庶子加封王爵儲副之位還之嫡子 | thứ tử quyền dã cập thích tử sinh trưởng thứ tử gia phong vương tước trừ phó chi vị hoàn chi đích tử |
曰不宜 | thục viết bất nghi |
或曰脱有不諱父皇先崩危矣 | hoặc viết thoát hữu bất huý phụ hoàng tiên băng nguy hĩ |
曰諄勤於平日之訓明辨於遺詔之言擇社稷臣委以托孤之寄無憂也 | viết truân cần ư bình nhật chi huấn minh biện ư di chiếu chi ngôn trạch xã tắc thần uỷ dĩ thác cô chi ký vô ưu dã |
况明宗親履其事必能處之得其當 | huống minh tông thân lí kì sự tất năng xử chi đắc kì đương |
國瑱執一不通使奸臣乘之以嫁禍衮哉 | quốc chẩn chấp nhất bất thông sử gian thần thừa chi dĩ giá hoạ cổn tai |
易曰親其會通以行其典禮國瑱盖未嘗聞然而其寃不可不白 | dịch viết thân kì hội thông dĩ hành kì điển lễ quốc chẩn cái vị thường văn nhiên nhi kì oan bất khả bất bạch |
至於陳克終亦一時人物帝加之師保之位而問以國政固宜盡忠納誨俾其君為堯舜可也 | chí ư trần khắc chung diệc nhất thời nhân vật đế gia chi sư bảo chi vị nhi vấn dĩ quốc chính cố nghi tận trung nạp hối tỉ kì quân vi nghiêu thuấn khả dã |
而乃阿附 | nhi nãi a phò |
權貴害正黨邪擠子禮反排也善𩔗於非韋陷其君於過擧 | quyền quý hại chính đảng tà tê tử lễ phản bài dã thiện loại ư phi vi hãm kì quân ư quá cử |
是可忍也不可忍也 | thị khả nhẫn dã thục bất khả nhẫn dã |
後又啓其君以邀功征占城逢迎之態又見矣 | hậu hựu khải kì quân dĩ yêu công chinh chiêm thành phùng nghênh chi thái hựu kiến hĩ |
故人君之任賢必察焉者惧其有小人如克終軰或在其間也 | cố nhân quân chi nhiệm hiền tất sát yên giả cụ kì hữu tiểu nhân như khắc chung bối hoặc tại kì gian dã |
立皇子旺為東宫太子 | lập hoàng tử vượng vi đông cung thái tử |
封次子元晫為恭靖大王 | phong thứ tử nguyên trác vi cung tịnh đại vương |
己巳六年二月以後開祐元年 | kỉ tị lục niên nhị nguyệt dĩ hậu khai hựu nguyên niên |
元大曆二年春二月七日東宫太子旺為皇太子 | nguyên đại lịch nhị niên xuân nhị nguyệt thất nhật sách đông cung thái tử vượng vi hoàng thái tử |
十五日禪位 | thập ngũ nhật thiền vị |
旺即皇帝位改元開祐元年 | vượng tức hoàng đế vị cải nguyên khai hựu nguyên niên |
大赦 | đại xá |
稱哲皇 | xưng triết hoàng |
尊上皇曰章堯文哲太上 | tôn thượng hoàng viết chương nghiêu văn triết thái thượng |
皇帝儷聖皇后為憲慈太上皇后 | hoàng đế lệ thánh hoàng hậu vi hiến từ thái thượng hoàng hậu |
憲一作惠群臣上尊號曰體元御極睿聖至孝皇帝 | hiến nhất tác huệ quần thần thượng tôn hiệu viết thể nguyên ngự cực duệ thánh chí hiếu hoàng đế |
奉上皇居天長行宫諸皇子侍上皇 | phụng thượng hoàng cư thiên trường hành cung chư hoàng tử thị thượng hoàng |
每論及本潮人物太保威肅王文璧曰凣論人物教皇子須止及善人惡人且置勿論恐皇子聞之或有效者 | mỗi luận cập bản triều nhân vật thái bảo uy túc vương văn bích viết phàm luận nhân vật giáo hoàng tử tu chỉ cập thiện nhân ác nhân thả trí vật luận khủng hoàng tử văn chi hoặc hữu hiệu giả |
上皇曰善惡當對舉不可偏廢也 | thượng hoàng viết thiện ác đương đối cử bất khả thiên phế dã |
吾子果賢耶聞善必從而師之闻惡耶惡而避之 | ngô tử quả hiền da văn thiện tất tòng nhi sư chi văn ác da ác nhi tị chi |
善惡皆可師也 | thiện ác giai khả sư dã |
如不賢耶何待見惡而後為如太康失德則前王逸豫而效之耶 | như bất hiền da hà đãi kiến ác nhi hậu vi như thái khang thất đức tắc tiền vương dật dự nhi hiệu chi da |
隋煬帝口道堯舜而其所行反為桀紂其見善而效 | tuỳ dương đế khẩu đạo nghiêu thuấn nhi kì sở hành phản vi kiệt trụ kì kiến thiện nhi hiệu |
之耶 | chi da |
威肅頓首稱善 | uy túc đốn thủ xưng thiện |
又一日延惠肅王入寝殿命之坐 | hựu nhất nhật diên huệ túc vương nhập tẩm điện mệnh chi toạ |
上皇素食 | thượng hoàng tố thực |
惠肅素斥佛老因言曰臣不知素食更有何利益 | huệ túc tố xích phật lão nhân ngôn viết thần bất tri tố thực cánh hữu hà lợi ích |
上皇揣知其意即論曰祖考時御素𩚏故效之耳所謂利益則朕不知 | thượng hoàng suỷ tri kì ý tức luận viết tổ khảo thời ngự tố xan cố hiệu chi nhĩ sở vị lợi ích tắc trẫm bất tri |
惠肅默然而出 | huệ túc mặc nhiên nhi xuất |
封佐聖太師日燏為大王 | phong tá thánh thái sư nhật duật vi đại vương |
冬上皇廵狩沱江道親征牛吼蠻 | đông thượng hoàng tuần thú đà giang đạo thân chinh ngưu hống man |
命僉知阮忠彦從編脩實錄 | mệnh thiêm tri nguyễn trung ngạn tòng biên tu thực lục |
先是仁廟時牛吼與道密入朝遣回 | tiên thị nhân miếu thời ngưu hống dữ đạo mật nhập triều khiến hồi |
至是叛肆掠本江之地盡有之又謀刧懷忠家 | chí thị phản tứ lược bản giang chi địa tận hữu chi hựu mưu kiếp hoài trung gia |
上皇定親征之議 | thượng hoàng định thân chinh chi nghị |
陳克終諫曰沱江號瘴地又湍瀨奔駃駃音?跳躍也不 | trần khắc chung gián viết đà giang hiệu chướng địa hựu đoan lại bôn khoái vechu âm unk khiêu dược dã bất |
利行師占城無瘴毒且前世帝王親征多擒其主不若釋彼而征占之為愈 | lợi hành sư chiêm thành vô chướng độc thả tiền thế đế vương thân chinh đa cầm kì chủ bất nhược thích bỉ nhi chinh chiêm chi vi dũ |
上皇曰朕為民父母苟生民陷於塗炭當急救之𡸈較險易利鈍哉 | thượng hoàng viết trẫm vi dân phụ mẫu câu sinh dân hãm ư đồ than đương cấp cứu chi há giảo hiểm dịch lợi độn tai |
克終謝曰聖度包荒非臣愚所能及 | khắc chung bái tạ viết thánh độ bao hoang phi thần ngu sở năng cập |
𥘉上皇将征牛吼占昭人詣闕上書丁寕以舉寨降則刻符為信 | sơ thượng hoàng tương chinh ngưu hống chiêm chiếu nhân nghệ khuyết thượng thư đinh ninh dĩ cử trại hàng tắc khắc phù vi tín |
上皇方圖登其寨城倣漢武登单于故事及親征分命昭義侯負螟領軍由清化道以應官軍仍論之曰占昭寨已有降約必待官軍 | thượng hoàng phương đồ đăng kì trại thành phỏng hán vũ đăng đơn vu đài cố sự cập thân chinh phân mệnh chiêu nghĩa hầu phụ minh lĩnh quân do thanh hoá đạo dĩ ứng quan quân những luận chi viết chiêm chiếu trại dĩ hữu hàng ước tất đãi quan quân |
至無妄動上皇至忙越駐驛賜名太平府有博子泉賜名清 | chí vô vọng động thượng hoàng chí mường việt trú dịch tứ danh thái bình phủ hữu bác tử tuyền tứ danh thanh |
水泉昭義侯至占昭欲邀功擊之遂敗宣威將軍武斯宏陣前力戰死之 | thuỷ tuyền chiêu nghĩa hầu chí chiêm chiếu dục yêu công kích chi toại bại tuyên uy tướng quân vũ tư hoành trận tiền lực chiến tử chi |
上皇聞之曰已誤矣然是行也 | thượng hoàng văn chi viết dĩ ngộ hĩ nhiên thị hành dã |
上皇自将號令嚴明威聲遠震哀牢聞之奔潰 | thượng hoàng tự tướng hiệu lệnh nghiêm minh uy thanh viễn chấn ai lao văn chi bôn hội |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.