text stringlengths 20 1.45M | source stringclasses 10
values |
|---|---|
Tarixin yaradıcılarından biri - Uzun Həsən. Qüdrətli Ağqoyunlu dövlətinin banisi. Azərbaycan tarixində əfsanəvi şəxsiyyətlərdən biri sayılan Uzun Həsən Ağqoyunlu dövlətinin banisi, görkəmli sərkərdə və dövlət xadimi olmuşdur. Mənşəcə Oğuz türklərindən olan sərkərdə boyunun ucalığına görə “Uzun Həsən” ləqəbini almışdır.... | ANL |
Bülbülün böyük kəşfi- gözəl səsli çəkməçi... Çust dükanından böyük səhnəyə vəsiqə. Azərbaycan xalq musiqisinin inkişafında önəmli xidmətləri olan sənətkarlar sırasında xanəndə Ağabala Abdullayevin də adı var. Onun həm milli opera tamaşalarında ifa etdiyi obrazlar, həm də xalq musiqi xəzinəmizə verdiyi töhfələr uzun ill... | ANL |
Tarı “klassikləşdirən” yenilikçi bəstəkar. Simfonik Orkestrdə ilk 7 tarzəndən biri. Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin tanınmış nümayəndələrindən biri də Hacı Xanməmmədovdur. O, musiqimizdə gözəl nümunələr yaratmış yaradıcı sənətkarlarımız sırasında yer alır. Bəstəkarın ilk dəfə yazdığı tar ilə orkestr üçün “Konsert” əs... | ANL |
O unudulmaz mahnının söz yazarı... Dillərdən düşməyən 300 mahnı... Azərbaycan ədəbiyyatının unudulmaz nümayəndələrindən biri də gözəl mahnılar müəllifi Tofiq Mütəllibovdur. 300-dən artıq mahnının müəllifi olan Tofiq Mütəllibov Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinin inkişafında mühüm xidmətlər göstərmişdir. 1929-cu ild... | ANL |
Mirzə Bəybaba Fəna. Azərbaycan ədəbiyyatında maraqlı imzası olan şairlərdən biri də Mirzə Bəybaba Fanidir. Ziyalı ailəsində böyüyən Bəybaba Tahirzadə mükəmməl ailə və məktəb tərbiyəsi görmüşdür. Kiçik yaşlarından şeirə, sənətə, elmə marağı olan Bəybaba bəy həmçinin xəttat kimi bütün Qafqazda tanınmışdı. O, atasının yol... | ANL |
Qori seminariyasının parlaq tələbəsi Rəşid bəy. «Vətən dili» dərsliyində imzası. Azərbaycanda maarifçilik ideyalarının yayılmasında əvəzsiz rol oynamış Qori seminariyası böyük şəxsiyyətlər yetirmişdir. Seminariyanın Azərbaycan şöbəsinin inspektoru Çernyayevski bu şöbənin tələbələrini az qala qapı-qapı gəzib yığmışdı. O... | ANL |
Zakir “ailə məktəbinin məzunları” Poladovlar... Polad ağa Cavanşirin davamçıları. Azərbaycanın məşhur soyadlarından olan Poladovlar ədəbiyyat və mədəniyyət tariximizə bir çox görkəmli şəxsiyyətlər bəxş etmişdir. O, Ibrahimxəlil xan Sarıcalı-Cavanşirin sarayında xidmət göstərən şəxslərdən biri olmuşdu. Polad ağa öz adı ... | ANL |
Sözə və qələmə xəyanət etməyən yazıçı... Ədəbi aləmə yol açan «Arabaçı»... Azərbaycan ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələri arasında yer alan birincilər sırasında xalq yazıçısı Sabir Əhmədlinin adı parlaq xətlə keçir. 1946-cı ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olub. 1951-ci ildə univ... | ANL |
Haşim bəy Saqib XX əsrin əvvəllərində Bakının tanınmış ziyalılarından, eyni zamanda maarifpərvər şəxsiyyətlərindən biri kimi tanınıb. O, jurnalist və publisist kimi Azərbaycan dövri mətbuatında - “Yeni yol”, “Maarif və mədəniyyət” və başqa qəzet və jurnallarda çap edilmişdir. Haşim bəyin həyat yoldaşı Xoşsima xanım da ... | ANL |
Naxçıvanın su altında qalan abidələri... «Araz» Arxeoloji-Etnoqrafik Ekspedisiyası. Hələ 60-cı illərdə Naxçıvan ərazisində aparılan arxeoloji tədqiqatların mühüm bir hissəsini “Araz” Arxeoloji-Etnoqrafik Ekspedisiyası aparmışdır. AMEA Tarix İnstitutunun təşkil etdiyi bu ekspedisiya Naxçıvan şəhəri yaxınlığında, Araz ça... | ANL |
Uzun əsrlərlə yaşıd tibb tariximiz. Xalq təbabətindən tibb elminə... Azərbaycanda tibb elminin tarixi ilə bağlı faktlar yolumuzu çox uzaq tarixə aparır. Ölkənin fərqli yerlərində aparılmış arxeoloji qazıntılar nəticəsində bir sıra önəmli dəlillər əldə olunmuşdur ki, bunlar tibb tarixinin minilliklər öncəyə gedib çıxdığ... | ANL |
Tarixin zəngin irsini qoruyan arxivimiz. Qafqazda ilk dövlət arxivi. Azərbaycan tarixinin yazılı irsini mühafizə edən dövlət arxivinin yaranması ölkədə sovet hakimiyyəti qurulmasının ilk ilinə təsadüf edir. Arxivin əsası 1920-ci il dekabr ayının 6-da Azərbaycan İnqilab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanov tərəfindən imz... | ANL |
Filmə çəkilən nağıl qəhrəmanları... Kino tariximizdə açılan yeni səhifə. Azərbaycanda cizgi filmlərinin maraqlı bir tarixi var. Cizgi filmlərinin yaranması XX əsrin 30-cu illərindən başlayır. 1933-cü ildə “Azərbaycanfilm” studiyasında “Lökbatan” və “Neft simfoniyası” sənədli filmləri çəkilərkən texniki animasiyadan, “C... | ANL |
Unudulmaz filmlərdə qalan imza. Onun qəhrəmanlarını hamı tanıyır... Azərbaycan kinosunun inkişafında və parlaq ekran əsərlərinin yaradılmasında rejissorlarımızın da misilsiz xidmətləri var. Belə sənətkarlardan biri də unudulmaz filmlərə öz möhürünü vurmuş görkəmli rejissorumuz Kamil Rüstəmbəyovdur. Kamil Rüstəmbəyovun ... | ANL |
Cənubi Azərbaycanda Urmiya xanlığı dövrü. Xanlığın banisi Fətəli xan Avşar. Tarixdən məlum olduğu kimi, XVIII yüzilliyin 40-cı illərində Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında böyük dəyişiklik baş verdi. İyirmiyədək müxtəlif xanlıq və onlardan asılı olan xırda inzibati-siyasi qurumlar yarandı. O dövrdə Güney Azərbaycand... | ANL |
Zəngin xəzinəli qocaman kinomuz. Bu, dünya kinosunun yaranmasından üç il sonrakı tarixə təsadüf edir. Azərbaycanda ilk filmi fotoqraf və nasir A.M.Mişon çəkmişdir. O, “Bibiheybətdə neft fontanının yanğını”, “Balaxanıda neft fontanı”, “Şəhər bağında ictimai gəzinti”, “Qafqaz rəqsi” kimi sənədli filmlərin və “Yaxalandı” ... | ANL |
Böyük tarixin şahidi Neftçala. Uzaq minilliklərə aparan izlər... Azərbaycanın zəngin neft və qaz yataqları tarixən ölkəmizdə bir sıra yer adlarının yaranmasına da əsas vermişdir. Belə yer adlarından biri də Neftçaladır. Tarix etibarilə, bu rayon Sovet hakimiyyətinin ilk illərində Neftçala ərazisində yaranmışdır. Burada... | ANL |
Neftçalada Türk zabitlərinin yazdığı dastan... Qanlı illərdən qalan izlər. Məlum olduğu kimi, 1918-ci ildə Azərbaycanda baş verən qanlı hadisələr zamanı bu yerlərə qardaş köməyinə gələn minlərlə türk əsgəri şəhid olmuşdur. Həmin şəhidlərdən 9 nəfərinin məzarı da Neftçala rayonunun Seyidlər kəndinin qəbristanlığındadır.... | ANL |
km qəbul edilir. Ölkəmizin ərazisindən axan ən iri çay Kür və onun sağ qolu Araz çayıdır. Respublikanın qalan çaylarını bir-birindən kəskin surətdə fərqləndirən iki böyük qrupa bölmək olar: dağ çayları və düzənlik çayları. Azərbaycanın bəzi çayları Kür çayına axır. Kür çayının ən böyük qolu olmasına baxmayaraq, digər ç... | ANL |
Dədə Qorqud zamanından qalan Qazançı. Qazan xanın adını yaşadan qala. Naxçıvanın tarixi abidələri sırasında Culfa rayonunda mövcud olan qədim tikililərin də xüsusi yeri var. Bu abidələrdən bəzilərinin tarixi uzaq minilliklərə gedib çıxır. Belə qədim memarlıq xüsusiyyətlərinə malik qalalardan biri rayonun Qazançı kəndin... | ANL |
Uzaq tarixin yaxın bələdçiləri. Şahbuzun keçmişindən xəbər verən abidələr. Naxçıvan Azərbaycanın qədim tarixi abidələrlə zəngin məkanları arasında xüsusi yeri tutur. Bölgənin ayrı-ayrı yerlərində bir sıra arxeoloci abidələr kompleksi var ki, bunlar həmin ərazinin tarixi köklərinin çox qədimlərə gedib çıxdığını göstərir... | ANL |
Qubanın XIX əsr abidələri. Bölgənin zəngin tarixini yaşadan izlər. Azərbaycanda unikal memarlıq abidələri ilə zəngin olan bölgələrimizdən biri də Qubadır. Kökləri çox qədimlərə gedib çıxan bölgənin bir sıra əhəmiyyətli abidələri burada insanların çox uzaq tarixdən bəri yaşadığını sübuta yetirir. Rayonun günümüzə qədər ... | ANL |
Qədim incəsənət tariximiz. Alban tarixinə aparan izlər. Azərbaycan incəsənətinin ən qədim mərhələlərindən birini də Qafqaz Albaniyasının incəsənəti təşkil edir. Qafqaz Albaniyası incəsənəti erkən dövrdə təbiəti və xarakteri baxımından dini ideyalara əsaslanmış, birinci əsrdən yeni dövrün başlanması ilə dinin təsiri bir... | ANL |
Qədim incəsənət tariximiz. Yeni inkişaf mərhələsinə doğru. Albaniyada yayılmış incəsənət sahələrindən biri də daşişləmə sənətidir. Daş üzərində naxışaçama-qliptika dekorativ tətbiqi incəsənət abidələri arasında mühüm yer tuturdu. Məmurlar, hakimlər, yüksək vəzifəli şəxslər, əyanlar və kahinlər üzərində təsvirlər və yaz... | ANL |
Qədim incəsənət tariximiz. Monumental heykəltəraşlıq. Qafqaz Albaniyasının incəsənətini əhatə edən əsas sahələrdən biri də monumental heykəltaraşlıqdır. Monumental heykəltəraşlıq Qafqaz Albaniyası plastik sənətinin maraqlı növlərindən biri olub. Bu sahəni araşdıran tədqiqatçılar belə qənaətə gəliblər ki, başı və ətrafl... | ANL |
Dəniz qoxulu Şağan hekayəti... Qədim türklərin yaşayış məskəni. Abşeron yarımadası Azərbaycanın simvollaşmış məkanlarından biridir. Xəzər dənizinin qərb sahilində yerləşən yarımadada Bakı, Sumqayıt və Xırdalan şəhərləri ilə yanaşı, 32 qəsəbə yerləşir. Fərziyyələrə görə, “duzlu su” mənasını verən bu ad əvvəllər Xəzər də... | ANL |
Azərbaycan tarixində önəmli yeri olan dörd adaş. Maliyyə naziri Əbdüləli bəy. Azərbaycan tarixində xüsusi rolu olan elə şəxslər var ki, onların adları uzun əsrlər keçsə də, unudulmur və dönə-dönə xatırlanır. Bu yazımızda belə məşhur şəxslərdən dörd nəfər, dörd görkəmli adaş ziyalı haqqında söz açacağıq. Onlardan biri A... | ANL |
Yüz illərdən bəri Qarabağın qəlbi sayılan Şuşanın özəlliklərindən biri də şəhərin tarixi ayrı-ayrı məhəllələrdən meydana gəlməsidir. Şuşa şəhəri yarandığı vaxtdan etibarən yeni-yeni məhəllələrlə genişlənməyə başlamışdır. Bu formalaşma XIX yüzili əhatə edən üçüncü mərhələ ilə başa çatmışdır. Bu tarixdə şəhərin dağlıq qə... | ANL |
Azərbaycanın dövlətçilik tarixində vəzirlik. Abbasilərdən başlanan vəzifə. Türk xalqlarının, o cümlədən Azərbaycanın tarixində mövcud olmuş dövlətlərdə vəzirlik önəmli bir vəzifə sayılmışdır. Bu barədə tarixi mənbələrdə və bədii əsərlərdə kifayət qədər maraqlı hekayətlər var. Əsasən, birinci şəxsin “sağ əli” sayılan bu... | ANL |
Cümhuriyyət dövründə yaranan türk respublikaları. Bölgədəki gərgin vəziyyət. Məlum olduğu kimi, 1918-ci ildə Azərbaycanda Xalq Cümhuriyyəti qurulan ərəfədə bölgədə vəziyyət çox gərgin idi. Belə mürəkkəb bir məqamda bölgədə Cənub-Qərbi Qafqaz Türk Respublikası yarandı. 1918-ci il mart ayının 11-də fəaliyyətə başlayan və... | ANL |
Şəki hökmdarı Seyid Əli Orlat. Əmir Teymurun Azərbaycan yürüşləri. Azərbaycan tarixində hökmdarlıq etmiş məşhur şəxslərdən biri də Seyid Əli Orlatdır. “Seyid” titulu onun Məhəmməd peyğəmbərin nəslindən olmasını, “orlat” kəlməsi isə monqol mənşəli orlat tayfasından çıxmasını bildirir. XIV əsrin 70-ci illərində Orta Asiy... | ANL |
Qaragözlülərin məşhurları. Mahmud xan Həmədani. Cənubi Azərbaycan ərazisində zaman-zaman müxtəlif türkdilli tayfaları təmsil edən görkəmli şəxsiyyətlər yetişmişdir ki, onlardan bir çoxunun adı tarix salnaməsində yüz illərdən bəri silinmədən qalmaqdadır. Belə tayfalardan biri Həmədan şəhərində məskunlaşan və bura Səlcuq... | ANL |
O illər Şuşada teatr yaradanlar... Mirzə Muxtar Məmmədov. Məlum olduğu kimi, qədim tarixə malik Azərbaycan teatrının formalaşmasında ölkənin ayrı-ayrı şəhərlərində fəaliyyət göstərən həvəskar truppaların mühüm rolu olmuşdur. Əvvəlki yazılarımızda bu barədə dəfələrlə söz açmışıq. Bu dəfəki yazımızda XIX əsrdə Şuşada yar... | ANL |
Azərbaycanın görkəmli maarifçilər nəsli. Qiymətli dərsliklərin müəllifi. Azərbaycanda XX əsrin məşhur maarifçilər nəslinin səyləri sayəsində gələcəyə böyük bir yol açıldı. Bu yol ölkədə elm, sənət və mədəniyyətin inkişafına təkan verməklə, həm milli, həm də dünyəvi dəyərlərin önəmini dərindən anlayan təhsilli şəxslərin... | ANL |
Türk tarixinin və İslam dəyərlərinin bilicisi. Azərbaycanda 37-ci illər repressiyalarının qurbanı olan görkəmli ziyalılar sırasında yüzlərlə məşhur qələm sahibi var. Bunlar o şəxslərdir ki, həyatları boyunca həqiqi anlamda “qələmin müqəddəs vəzifəsini xalqa xidmət etmək”də görmüş, vətənçilik, millətçilik, dünyəvilik id... | ANL |
Bir nəslin iki görkəmli alimi. İlk azərbaycanlı müxbir üzv. O Azərbaycanın elə görkəmli şəxsiyyətlərindən biridir ki, titullarını saymaqla bitməz. Söhbət SSRİ Elmlər Akademiyasının ilk azərbaycanlı müxbir üzvü Əli Əmiraslanovdan gedir... Əli Əmiraslanov 1900-cü ildə Qubadlının Balahəsənli kəndində doğulub. Anasını düny... | ANL |
Partiyanın rəhbəri Məşədi Salman. Məlum olduğu kimi, 37-ci illər repressiyaları yalnız mərkəzi şəhərləri deyil, Azərbaycanın bütün bölgələrindən olan ziyalı və fəalları hədəf almışdı. Belə fəallardan biri də o illərdə Müsavat partiyasının Şuşa şöbəsinin sədri Salman Ələsgərov olub. Toybaşı kimi xalq şənliklərini idarə ... | ANL |
Naxçıvanın Təbrizdəki konsulu. Azərbaycanın böyük ziyalı ordusunun saxta ittihamlarla şərləndiyi, uzaq sürgünlərə məhkum olunduğu və məhkəməsiz-sübutsuz güllələndiyi 37-ci illər tariximizin qanlı bir səhifədir. Bu qanlı səhifədə alt-üst olmuş neçə-neçə talesiz ailələrin, övladlarından ayrılan anaların, həyatı darmadağı... | ANL |
AXC-nin cəsur zabiti Şəmsəddinski. Qanlı döyüş cəbhələrində. Azərbaycan tarixində qanlı bir səhifə olaraq qalan 37-ci il repressiyaları haqqında mövzularımızı davam etdirəcəyik. Budəfəki mövzumuz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin zabiti, dövlət xadimi Musa ağa Məmməd ağa oğlu Şəmsəddinskinin həyat yoluna həsr olunub. Mus... | ANL |
Tarixin musiqi dilini öyrədən sənətkar... Bir xəzinənin sorağında... Azərbaycanın qədim musiqi alətlərinin tarixindən söz düşəndə xatırlanan ilk ad Məcnun Kərimov olur. Bir həftə əvvəl bu dəyərli sənətkarı haqq dünyasına yola saldıq. Onun musiqi tariximiz üçün etdikləri isə yüz illər boyu unudulmayacaq və ondan qalan d... | ANL |
Tarixin ən zərif sənət nümunələri ... Nənələrin boğçasında qorunan gözəllik... Azərbaycan ailələrinin bir çoxunda əsrlərlə yaşıd olan zərif tikmələrə rast gəlmək olar. Zamanında ən dəyərli sərvət sayılan bu gözəl nümunələr nəsildən-nəslə keçərək günümüzədək gəlib çıxmışdır. Bu əl işləri bir zamanlar qadınların ən gözəl... | ANL |
Azərbaycan savaşı. Yüz yaşa, professor Şirməmməd Hüseynov! Professor Şirməmməd Hüseynov Azərbaycan türklərinin XX yüzildə yetirdiyi ən böyük siyasətçisi, ulus ideoloqu Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin “Əsərləri”nin III-IV cildlərini çap etdirmişdir [Məhəmməd Əmin Rəsulzadə. Sayğılı professorun ulusumuzun politika, ideologiya... | ANL |
Orada sirli bir kəhkəşan var... İnsanların ulduzlara yazılmış nağılları... Ulduzların hekayətini öyrənmək bütün zamanlarda maraqlı olub. Çox qədimlərdən münəccimlər ulduzların sirrini öyrənməyə can atır, göy cisimlərinin insanların həyatındakı rolu ilə bağlı maraqlı mülahizələr irəli sürürdülər. Bütün bu addımlar zaman... | ANL |
Azərbaycan savaşı. Yüz yaşa, professor Şirməmməd Hüseynov! Başlanğıcı ötən sayımızda. Məhəmməd Əmin Rəsulzadədən bu günə ÇAĞIRIŞ. İslam dininin ümmətçiliyilə, Rusiya İmperiyasının 200 ildə yeritdiyi ulusustu ruslaşdırma politikaları tarixdə böyük uyqarlıqlar, dövlətlər yaratmış Azərbaycan türklərinin ulus adını dolaşdı... | ANL |
Arazın o tayındakı abidə tariximiz. Üç Günbəd və Burlaxatun türbələri. Qədim memarlıq tariximizin sonsuz sayda gözəl inciləri Cənubi Azərbaycan ərazisində yerləşir. Bu tarixi abidələrin böyük bir hissəsini türbələr təşkil edir. Belə unikal abidələrdən biri də məşhur Üç Günbəd türbəsidir. O, Urmiya şəhərində, Urmiya göl... | ANL |
Yaylaq yerinin göllər gözəli... Füsunkar təbiət abidəsi. Qədim tarixi olan Naxçıvan torpağı həm də gözəl təbiəti və sərvətləri ilə məşhurdur. Naxçıvanın bənzərsiz mənzərələri və füsunkar yerləri haqqında çox yazılıb. Bu torpağın dillər əzbəri olan belə cənnət məkanlarından biri də Batabat yaylağıdır. Şahbuz şəhərinin ə... | ANL |
Tarixin sirrini açan toponimlər... Kökü türk tayfalarının adından... Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində toponimlərin xüsusi önəmi var. Belə toponimlərdən biri də müxtəlif rayon və bölgələrdə rast gəlinən Bərgüşad toponimidir. Bu toponim bir sıra səbəblərdən hələ alimlər tərəfindən tam öyrənilməmişdir. Faktlar göstərir... | ANL |
Tariximizin şanlı və qanlı səhifəsi. Məşrutə hərəkatı. Azərbaycan tarixində ən mühüm hadisələrdən biri azadlıq hərəkatları sırasında yer alan Məşrutə hərəkatıdır. 20-ci əsrdə baş vermiş azadlıq və demokratik inqilablar üçün ilk cığırı da məşrutə hərəkatı açıb. Səttar xan və Bağır xanın fədai dəstələri Təbrizdən Tehrana... | ANL |
Azərbaycan musiqisi mədəniyyət tariximizin mühüm bir hissəsini təşkil edir. Bu qiymətli irsin qorunub saxlanmasının və nəsildən-nəsilə ötürülməsinin böyük önəmi var. Hazırda 70 min fonosənəd və 4 mindən artıq videoyazının mühafizə edildiyi Dövlət Səs Yazıları Arxivinin yaradılması 1968-ci ilə təsadüf edir. Həmin tarixd... | ANL |
Sənətdə əbədi iz qoyan üçlük. Azərbaycan teatr sənətinin inkişafında bir çox sənətkarların əvəzsiz xidmətləri olub. Belə korifeylər sırasında üç böyük ustadın adını xatırlamadan keçmək mümkün deyil. Səhnəmizdə unudulmaz üçlük ansamblı yaratmış bu sənətkarların adı hamınıza yaxşı tanışdır - Nəsibə Zeynalova, Hacıbaba Ba... | ANL |
İnsanlıq tarixi qədər qədim musiqimiz... Aşıq-ozan sənətindən başlanan yol. Azərbaycan mədəniyyətinin mühüm bir qolu olan milli musiqimiz uzun inkişaf yolu keçmişdir. Yüz illərdən günümüzə yol gələn gözəl musiqimiz hər yeni nəslin timsalında cilalanmış, zənginləşmiş və yeni məzmun qazanmışdır. Azərbaycan musiqisi haqqı... | ANL |
Qədim heykəllərin həqiqətləri... Onların tarixi anladan sirri. Tarix üçün ən dəyərli fakt əsrlərdən bəri mövcudluğunu qoyub saxlayan qədim abidələrdir. Yüz illərin yaşıdı olan bu abidələr sırasında heykəllərin xüsusi yeri var. Günümüzə gəlib çatan belə heykəllər arasında da şir, buğa, qoç, qartal və s. heykəllər üstünl... | ANL |
Qədim tarixə malik ifaçılıq sənəti. Qədim tarixi mənbələrə nəzər saldıqda və abidələr üzərinə həkk olunmuş rəsmlərdən, miniatürlərdən aydın olur ki, musiqi ifaçılığı bütün dövrlərdə Azərbaycan xalqının sevimli sənət sahəsi olmuşdur. Yazılı məlumatlar onu da sübuta yetirir ki, bir çox görkəmli şəxsiyyətlər həm də müxtəl... | ANL |
Mirzə Camal Cavanşir Qarabağinin varisləri. Azərbaycan tarixində görkəmli simaları ilə tanınmış məşhur nəsillər haqqında vaxtaşırı yazılar təqdim edirik. Belə nüfuzlu soylar sırasında kökünü Mirzə Camal Cavanşir Qarabağidən götürən Vəzirovlar da var. Mirzə Camal Cavanşir Qarabaği İbrahimxəlil xan Cavanşir və Mehdiqulu ... | ANL |
Talışxanov soyadlı üç general. Adı Azərbaycan tarixinə silinməz hərflərlə yazılan generallarımız haqqında əvvəlki mövzularda dəfələrlə yazmışıq. Böyük tarixi müharibələrin iştirakçısı olmuş bu hərbçilərimizdən Talışınskilərin həyat yolu ilə bağlı da bir neçə mövzuda söz açmışıq. Bu dəfə həmin soyun yetişdirdiyi daha üç... | ANL |
Xidmətləri və yanlışları ilə Səfikürdskilər. Hüquqşünas Aslan bəy. Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında önəmli rol oynamış soylarından biri də Səfikürdskilərdir. Bu nəslin ulu babaları Goranboy rayonunun Səfikürd kəndində (XVI əsr) yaşamışlar. Soyun tanınmış nümayəndəsi Bala bəydir ki, onun babaları da bura Xırdapara-... | ANL |
Peşəkar mühəndis və musiqiçi. Azərbaycanda bu musiqiçilər ailəsinin nümayəndələrini tanımayan az adam tapılar. Peşəkar musiqimizin inkişafında və müasir dövrdəki uğurlarında da Əliverdibəyovların xüsusi rolu var. Onların arasında ən görkəmli şəxslərdən biri Ağalar bəy Əliverdibəyovdur ki, bu mövzuda ondan söz açacağıq.... | ANL |
Qeyri-səlis məntiq və ədəbiyyat haqqında düşüncələr. Bir məsələ haqqında həm fərqli, həm də fərqsiz düşüncədir. Xoşbəxtlikdən (yaxşı ki, dost haqqında dost yazısıdır) və bədbəxtlikdən (dost haqqında dost yazısıdır) bəhs edəcəyim məsələ ilə bağlı yazının müəllifi böyük alimimiz Rafiq Əliyevdir. Yazıda örnək verilən ədəb... | ANL |
Görkəmli fırça ustası Cavad Mircavadov Azərbaycan rəssamlığında müasir istiqamətin banisi kimi tanınır. Rəssamın 1989-cu ildə Moskvada Şərq Xalqları Muzeyində təşkil olunmuş fərdi sərgisinin annotasiyasında Cavad Mircavadov müasir Azərbaycan rəngkarlığının banisi adlandırılıb. Cavad Mircavadov yazırdı: “Mən Azərbaycand... | ANL |
Üzeyir bəyin himayəsində yetişmiş musiqiçi. Azərbaycanın ən ləyaqətli soylarından biri də tarixə çox sayda dəyərli şəxsiyyətlər bəxş etmiş Hacıbəyovlardır. Onların tam bir ziyalı nəsli Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafına misilsiz xidmət göstərmişdir. Molla Hacı Şuşa şəhərində sayılıb-seçilən, savadlı bir alim idi. O, ... | ANL |
Azərbaycanın görkəmli neft mühəndisləri. Neft sənayesi tarixinə imza atmış Rüstəmbəyovlar. Azərbaycanda Rüstəmbəyovlar nəslini təmsil edən görkəmli simaların hər biri haqqında ayrı-ayrılıqda söz açmağa dəyər. Bu mövzuda oxuculara soyun bir neçə məşhur nümayəndəsi barədə söhbət açılacaq. Rüstəmbəyovlar nəslinin bir çox ... | ANL |
Rüstəmbəyovların iki gənc istedadı? Partizan həkim Aliyə. Keçən mövzuda qeyd etdiyimiz kimi, bu dəfə Rüstəmbəyovlar nəslinin iki gənc nümayəndəsi haqqında söhbət açacağıq. Onlardan biri Ikinci Dünya Müharibəsində partizan hərəkatının fəallarından olan həkim Aliyə Rüstəmbəyovadır. Bir müddət sonra valideynləri ilə Bakıy... | ANL |
Bəstəkarlıq məktəbində unudulmaz ad. Gözəl əsərlər müəllifi Səid Rüstəmov. Azərbaycan musiqisinin inkişafında böyük xidmətləri olan görkəmli sənətkarlardan biri də Səid Rüstəmovdur. S.Rüstəmov musiqiyə tar çalan kimi gəlmişdir. O, bu sənətin sirlərini Azərbaycan musiqisinin banisi, böyük bəstəkarımız Üzeyir Hacıbəylidə... | ANL |
Görkəmli fırça ustası Cavad Mircavadov Azərbaycan rəssamlığında müasir istiqamətin banisi kimi tanınır. Rəssamın 1989-cu ildə Moskvada Şərq Xalqları Muzeyində təşkil olunmuş fərdi sərgisinin annotasiyasında Cavad Mircavadov müasir Azərbaycan rəngkarlığının banisi adlandırılıb. Cavad Mircavadov yazırdı: “Mən Azərbaycand... | ANL |
Üzeyir bəyin himayəsində yetişmiş musiqiçi. Azərbaycanın ən ləyaqətli soylarından biri də tarixə çox sayda dəyərli şəxsiyyətlər bəxş etmiş Hacıbəyovlardır. Onların tam bir ziyalı nəsli Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafına misilsiz xidmət göstərmişdir. Molla Hacı Şuşa şəhərində sayılıb-seçilən, savadlı bir alim idi. O, ... | ANL |
Qədim soylu Mehmandarovlar. Nəslin ulu babası mehmandar Mirzə Əli bəy. Mehmandarov soyadının yaranması barədə müxtəlif fərziyyələr mövcuddur. Onlardan biri ondan ibarətdir ki, Qarabağ xanlığının idarəetmə aparatında olan bir çox hərbi və mülkü vəzifələrdən biri də mehmandar vəzifəsi idi. Onun vəzifəsi xanlığa gələn fəx... | ANL |
“Difai”çi Kərim bəyin inqilabçı oğlu Mixail. Sankt-Peterburqun ən gənc inqilabçısı. Ötən mövzulardan birində Mehmandarovlar soyunun görkəmli nümayəndələri haqqında söz açdığımız zaman Sankt-Peterburq Tibb Cərrahlıq Akademiyasının məzunu, “Difai” partiyasının Şuşa komitəsinin sədri Kərim bəy Mehmandarovun xidmətlərndən ... | ANL |
Ustad Sadıqcanın tarzən nəvəsi. Oskar Pitersonun cazı onun yolunu dəyişdi. Adı Azərbaycan musiqisinin mahir ifaçıları sırasında tarixə yazılan ustad tarzən Sadıqcanı tanımayan yoxdur. Bənzərsiz ifası, bəstələri və tara verdiyi yeni nəfəs onu təkcə Azərbaycanda deyil, bütün Qafqazda və başqa qonşu ölkələrdə də məşhurlaş... | ANL |
Kommunistlərə aldanan tatar millətçisi. Ötən əsrin əvvəllərində, Rusiyada bolşevik inqilabı uğrunda gərgin mübarizə getdiyi bir zamanda, bu mübarizənin ön sıralarında yer alan şəxslər arasında tatar millətçisi Mirseyid Sultanqaliyev də vardı. O dövrün fəal mübarizlərindən olan və öz millətinin də xilasını bu inqilabda ... | ANL |
Rusların sadiq xidmətçisi Əliqulu xan Şahsevən. Azərbaycan uğrunda savaşın bir mərhələsi. Tarixdə Şahsevənlər kimi tanınan bir neçə məşhur şəxs var ki, onlardan biri də Əliqulu xan Şahsevəndir. Şahsevən elinin Sarıxanbəyli oymağından olan Əliqulu xan tarixdə sərt, ziddiyyətli xarakterə malik və bacarıqlı bir şəxsiyyət ... | ANL |
Azərbaycan xalqının əsl Qurtuluş Günü. Bu məqalə qəhrəman Maştağa kəndinin timsalında bütün kəndlərimizə ithaf olunur. Adətən işğallar, müharibələr zamanı şəhərlər uğrunda amansız döyüşlər gedir, lakin şəhərləri almaq asan olmur, onlar var gücü ilə müqavimət göstərir, alınmaz bir qalaya çevrilirlər. Şəhərlərə qədər isə... | ANL |
Azərbaycanlı Zərifin uzaq ölkələrdəki zərif sənəti. Repressiya xofundan uzaq mühacirətə... Azərbaycan rəqsləri öz gözəlliyi, zərifliyi və fəlsəfi anlam yükü ilə uzaq keçmişdən bu günümüzədək uzun bir yol keçib. Zaman-zaman dəyişən, cilalanan, yeni çalarlar qazanan bu sənət incilərimiz dünyanın uzaq sərhədlərinə yol açı... | ANL |
Qədim türk yurdu Sofulu. Kəngərli tayfasının bir qolu. Ermənilərin işğalçılıq planı nəticəsində ələ keçirilən qədim Azərbaycan torpaqlarından biri də Qarakilsə bölgəsidir. Bir zamanlar İrəvan quberniyasının Zəngəzur qəzasına bağlı olan bu gözəl yurd yerlərinin artıq adı, siması, tarixi belə özgələşdirilib. Qarakilsə (S... | ANL |
Azərbaycanın böyük tarixi dəyərli abidələrlə zəngin olan bölgələri arasında Abşeron xüsusi yer tutur. Ölkəmizin bu qədim bölgəsində onlarla ölkə və dünya əhəmiyyətli tarixi abidələr qeydə alınıb. Belə abidələrdən bir neçəsi də Abşeron yarımadasının cənub-qərbində yerləşən Əmircan kəndinin payına düşüb. Bu kəndin başqa ... | ANL |
Dünən Üzeyir bəyin doğum günü idi. Üzeyir Hacıbəyovun. O elə parlaq simalardan biridir ki, zaman keçdikcə tariximizdəki rolu, mədəniyyətimiz qarşısında xidmətləri daha aydın görünür. Məsələ burasındadır ki, Üzeyir bəy yalnız musiqi hadisəsi deyil. Üzeyir bəy daha çox fikir hadisəsidir, düşüncə hadisəsidir. Azərbaycanda... | ANL |
“Riyazi ədəbiyyatda müstəsna hadisə” yaratmış alimimiz... XX əsrdə Azərbaycanın yetişdirdiyi nadir şəxsiyyətlərdən biri. Azərbaycanda riyaziyyat elminin inkişafına böyük töhfələr vermiş bir çox görkəmli alimlərimiz var ki, onların irsi bugünkü nəsil üçün əsl istinad mənbəyidir. Belə alimlərdən biri də fizika-riyaziyyat... | ANL |
Qədim türklərin yurdu – Hamarkənd. Toponimlərin söylədikləri... Azərbaycan ərazisində hər bölgənin özünəməxsus qədim tarixi, toponimləri və hekayətləri var. Belə yer adlarından biri də Yardımlı ərazisindəki Hamarkənd kəndidir. Mənbələrin yazdığına görə, kəndin salınma tarixi Səfəvilər dövrünə təsadüf edir. Burada yaşay... | ANL |
Qarabağ tarixinin yorulmaz tədqiqatçısı. Alban abidələrinin həqiqi qiymətini verən alim... O, arxeologiya elminə böyük töhfələr vermiş alimlərimizdən biridir. Azərbaycan tarixini arxeoloji mənbələrdə bütün incəliklərilə araşdıran və öyrənən görkəmli alimimiz Rəşid Göyüşovun irsi arxeologiya elmi üçün dəyərli bir xəzinə... | ANL |
İki azərbaycanlı diplomat qardaş. Azərbaycanın görkəmli diplomatı Mahmud xan... XIX əsrin sonlarında Cənubi Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında önəmli rol oynamış şəxslərdən biri də Mahmud xan Mirzə Ələsgər oğlu Əlaülmülk olmuşdur. O, məşhur Azərbaycan alimi Mirzə Məhəmmədrəfi Nizamülüləmanın və siyasi xadim Mirzə Əs... | ANL |
“Təbabətin filosofu və bəstəkarı”. Dünya elmində imzası olan görkəmli alim. Azərbaycanın elm adamları haqqında az yazılır, az deyilir. Bu bilgisizlik səbəbindəndir ki, elmi kəşfləri dünyada pasport qazanmış bir çox alimlərimizi belə tanımırıq. Təqdim edəcəyimiz bu yazıda tibb dünyasının görkəmli alimlərindən biri haqqı... | ANL |
Teatr tarixini yaradan böyük insanlardan biri. Evin «səhnəsindən» başlanan teatr. Böyük bir tarixi dövrü əks etdirən Azərbaycan teatrının inkişafında ötən əsrdə yaşamış sənətsevər ziyalı nəslinin mühüm xidmətləri olmuşdur. Onlar çətin şərtlər altında, teatr binalarının, peşəkar aktyorların, uyğun səhnə əsərlərinin olma... | ANL |
Muğamlarımıza rəng verən ustad tarzən. Musiqi beşiyində böyüyən ifaçı. 1901-ci ildə Şuşadakı “Xandəmirovun teatrı”nda böyük yazıçı Ə.Haqverdiyevin rəhbərliyi ilə “Şərq konserti” keçirildi. Bu konsertə Qarabağın ən yaxşı musiqiçiləri - sazəndələri, xanəndələri və aşıqları dəvət olunmuşdu. Yazıçının şəxsi təşəbbüsü ilə t... | ANL |
“Balaca Ərəblinski” ləqəbli böyük sənətkar. 1937-ci il 30 aprel tarixində Opera və Balet teatrının səhnəsində dahi bəstəkarımız Üzeyir Hacıbəyovun “Koroğlu” operasının ilk tamaşası oldu. Həmin gün insan axınından tamaşada oynayan aktyorlar belə binaya girməkdə çətinlik çəkmişdilər. Çünki teatra yalnız paytaxt Bakıdan d... | ANL |
Zeynəb Xanlarova son əsgər ölümünə sərt reaksiya verdi. “Milli Ordumuzun əsgərinin ölümü xəbərindən sonra yuxularım belə qaçıb, bu hadisə mənə çox pis təsir elədi. Əsgərimizin cansız bədəninin fotosunu görəndə bir anlıq düşündüm ki, ay Allah, görəsən onun anası indi nə çəkir? Şəxsən mən həmin şəkli görəndən, dəli kimiy... | ANL |
Azərbaycanı dünyaya tanıdan elə nüfuzlu elm adamlarımız var ki, onların adları elm aləmində bir sıra yeniliklərə imza atmış şəxslər siyahısında yer alır. Belə şəxslərdən biri də Azərbaycanda ilk kimya elmləri namizədi və “üzvi kimya” sahəsində ilk professor alimlik dərəcəsini qazanmış Şıxbala Əliyevdir. Görkəmli alimin... | ANL |
Unudulmaz sənətkarın unudulmaz filmləri... . Azərbaycan kinosunun inkişafında böyük xidmətlər göstərmiş sənətkarlardan biri də rejissor, əməkdar incəsənət xadimi Lətif Səfərov olub. Lətif Səfərovun çəkdiyi filmlər bu gün də sevilir. Hələ 7 yaşında ikən Leo Murun “Gilan qızı” filminə çəkilən Lətif həmin filmin yaradıcı ... | ANL |
Qədim Plovdağ nağılı. Dörd min il əvvəlin hekayəti. Qədim Naxçıvanın uzaq keçmişə bələdçilik edən unikal abidələri bu torpağın tarixi haqqında zəngin material verir. Belə abidələrin bir qismi tədqiq olunsa da, böyük bir qismi hələ də səbirsizliklə tədqiqatçılarının yolunu gözləyir. Ordubad ərazisində tədqiq olunan və b... | ANL |
Böyük sənətə aparan yolçuluq... Özfəaliyyət qruplarından peşəkar teatra... XIX əsr Azərbaycan milli teatr sənətinin inkişafında böyük bir canlanma dövrü sayılır. Bu dövrdə müxtəlif şəhərlərdə tanınmış ziyalıların səyləri ilə yaranan teatr truppaları getdikcə istedadlı oyunçuların bir araya gəlməsinə və daha çox milli ə... | ANL |
Uzaq ellərə səyahətdə keçən ömür. Böyük Azərbaycan səyyahı və alimi. Tarix boyu böyük Türk alimləri dünya elminə gözəl töhfələr vermişlər. Bir zamanlar yaşadıqları böyük ərazilərdə yazıb-yaradan türk xalqları ədəbiyyatla bərabər, həndəsə, kimya, riyaziyyat, geologiya, astronomiya, coğrafiya və başqa elm sahələrində də ... | ANL |
Qarabağlı el sənətçisi Aşıq Abbasqulu. Aşıq Ələsgərdən alınan «tərifnamə». Aşıq sənəti xalq musiqisinin ən qədim tarixə malik olan sahələrindən və əsas qaynaqlarından biridir. Azərbaycan aşıq sənəti tarixində Tufarqanlı Abbas, Qurbani, Xəstə Qasım, Aşıq Valeh, Pəri, Aşıq Ələsgər, Nəcəfqulu və Abbasqulu kimi ustad aşıql... | ANL |
Azərbaycanın böyük dilçi alimi. Azərbaycan dilçilik elminin görkəmli simaları sırasında bir çox alimlərimizlə bərabər, Əbdüləzəl Dəmirçizadənin adı da qızıl hərflərlə keçir. O, bu sahənin yorulmaz tədqiqatçısı, bilicisi və alimi olmuşdur. Onun elmi əsaslara söykənən araşdırmaları ədəbi dilimizin gerçək tarixinin aşkara... | ANL |
Tarixin qədim əfsanəsi -Gəncə. Gəncə Azərbaycanın ən qədim tarixi olan şəhərlərindən biridir və ölkənin ikinci böyük şəhəri hesab olunur. Gəncənin şəhər kimi formalaşması haqqında müxtəlif fikirlər məlumdur. Şəhərin yaranmasını eramızdan əvvələ, orta əsrlərin başlanğıcına aid edənlər də var. 1940-cı illərdə aparılan ar... | ANL |
Uzaq diyarlardan gələn gözəl səslərimiz. Məşhur «arşınmalçı» xanəndə. Azərbaycan xanəndəlik məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən biri də Məcid Behbudovdur. Onun adı musiqi tariximizə unudulmaz sənətkar olaraq həkk olunub. Uşaqlıqdan gözəl və məlahətli səsi olan Məcid Behbudov gənc yaşlarından xanəndəliyə başlayıb. O, ... | ANL |
Gəncədən başlanan sənət yolu. Beriya adına qarşı çıxdığı üçün 5 il həbs yatan sənətkar. Azərbaycan teatr sənətinin və kinonun inkişafında əvəzsiz xidmətləri olan sənətkarlardan biri də xalq artisti Muxtar Avşarov olub. Ömrünün 90 ilinin 65 ilini peşəkar səhnəyə həsr edən Muxtar Avşarov teatrda və kinoda neçə-neçə maraq... | ANL |
İçərişəhərli ustad tarzən. Azərbaycan klassik musiqi mədəniyyətinin formalaşmasında xüsusi xidmətləri olan sənətkarlar sırasında tarzən Mirzə Fərəcin də özünəməxsus yeri var. Hələ kiçik yaşlarından ata-anası dünyasını dəyişdiyindən, dayısının himayəsində böyümüşdür. Mirzə Fərəcin nəvəsi Ruqiyyə Rzayeva “Mirzə Fərəc haq... | ANL |
«Sağlamlıq evləri»nin təşəbbüskarlarından biri. Azərbaycan tibb elminin tarixi çox qədim dövrə gedib çıxır. Hələ uzaq keçmişdə bu coğrafiyada yaşayan insanlar şəfalı bitkiləri, məhsulları və ərzaqları yaxşı tanıyır, onlarla bir sıra xəstəlikləri məharətlə müalicə edirdilər. Azərbaycan tibb tarixində bir çox görkəmli şə... | ANL |
Şirvanın gözəl səsli bülbülü... Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafında Şirvan muğam məktəbinin də özünəməxsus yeri var. Milli musiqimizi gözəl sənəti ilə zənginləşdirən və ona yeni rənglər qatan klassik muğam ifaçılığının görkəmli nümayəndələrindən biri də xanəndə Mirzə Məhəmmədhəsəndir. Onun həyat və yaradıcılıq... | ANL |
Azərbaycan ixtiologiya elminin əsasını qoyan alim. Azərbaycan elminə böyük töhfələr vermiş alimlərimiz sırasında ixtiologiya və hidrobiologiya sahəsinin görkəmli mütəxəssisləri də var ki, onların elmi nailiyyətləri yalnız ölkəmizdə deyil, uzaq sərhədlərdə də uğurla tətbiq olunur. Belə alimlərdən biri Azərbaycanda ixtio... | ANL |
AXC hökumətinin generalı. Uzaq ellərdə tanınan alim Sadıq bəy Ağabəyzadə. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin görkəmli simaları arasında bir çox elm adamları var ki, onlar yaşadıqları dövrün şərtləri ilə bağlı ya elmi fəaliyyətlərini ardıcıl davam etdirə bilməmiş, ya da başladıqları işlər obyektiv səbəblərdən yarımçıq qalm... | ANL |
Dövləti olmayan xalq – qaraçılar. «Köçəri adamların» sevinci və kədəri. 8 aprel qaraçıların milli bayramıdır. Aprelin 8-də bütün dünyanın qaraçıları milli bayramlarını qeyd etdi. Həmin gün otuzdan artıq ölkədən olan qaraçı icması nümayəndələri İttifaqlarını təsis etdilər, həmçinin xalqlarının bayraq və himnini seçdilər... | ANL |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.