text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
pegol during pregnancy results from CRIB, a prospective, <PERSOON> A, <PERSOON> P, et al <PERSOON> efficacy of <PERSOON> LJ, <PERSOON> ER Causes of fetal third-degree atrioventricular block and use of hydroxychloroquine in pregnant women with <PERSOON> outcomes after exposure to tocilizumab A retrospective analysis of ## patients in <PERSOON> MS Behcet's disease and pregnancy what to expect? Journal of obstetrics and gynaecology the journal of the Institute of Obstetrics and <PERSOON> MF, Clowse MEB, Schatz M, <PERSOON> R, et al Patterns of prednisone use during pregnancy in women with rheumatoid arthritis Daily and cumulative <PERSOON-##>, D , & Ito, S (###) A critical review of the <PERSOON-##> S, et al <PERSOON> Efficacy and Safety of Cyclosporin A in Pregnant Patients with Systemic Autoimmune Diseases American journal of <PERSOON-##> U, <PERSOON-##> LJ Azathioprine during pregnancy in systemic lupus erythematosus patients is not associated with poor fetal outcome <PERSOON-##> impact of hydroxychloroquine treatment on pregnancy outcome in women with antiphospholipid Effect of biologic disease-modifying anti-rheumatic drugs for patients with rheumatoid arthritis who <PERSOON-##> CJF, Chambers CD Five successful pregnancies with antenatal anakinra exposure <PERSOON-##> G, De <PERSOON-##> MA Use of biologics during pregnancy and risk of serious infections in the mother and baby a Canadian populationbased cohort study BMJ Open ###;#(#) e### Vinet Ã, De <PERSOON-##> CA, Abrahamowicz M, <PERSOON-##> in Rheumatoid Arthritis Offspring Exposed to <PERSOON-##> E, <PERSOON-##> B, et al Pregnancy outcome after TNF-alpha inhibitor therapy during the first trimester a prospective multicentre cohort study British journal of clinical <PERSOON-##> outcome after tocilizumab therapy in early pregnancy-a case series from the <PERSOON-##> P, <PERSOON-##> DM, et al International multi-centre study of pregnancy outcomes with interleukin-# inhibitors Rheumatology Zhan Z, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> outcomes and associated factors of adverse outcomes of pregnancy in southern Chinese women with systemic lupus Al Arfaj AS, <PERSOON-##> outcome in ### pregnancies in patients with SLE in <PERSOON-##> AP Pregnancy outcome following in utero exposure to azathioprine <PERSOON-##> comparative.
| 543 | nvr |
biologic disease-modifying anti-rheumatic drugs for patients with rheumatoid arthritis who <PERSOON> CJF, Chambers CD Five successful pregnancies with antenatal anakinra exposure <PERSOON> G, De <PERSOON> MA Use of biologics during pregnancy and risk of serious infections in the mother and baby a Canadian populationbased cohort study BMJ Open ###;#(#) e### Vinet Ã, De <PERSOON> CA, Abrahamowicz M, <PERSOON> in Rheumatoid Arthritis Offspring Exposed to <PERSOON> E, <PERSOON> B, et al Pregnancy outcome after TNF-alpha inhibitor therapy during the first trimester a prospective multicentre cohort study British journal of clinical <PERSOON> outcome after tocilizumab therapy in early pregnancy-a case series from the <PERSOON> P, <PERSOON-##> DM, et al International multi-centre study of pregnancy outcomes with interleukin-# inhibitors Rheumatology Zhan Z, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> outcomes and associated factors of adverse outcomes of pregnancy in southern Chinese women with systemic lupus Al Arfaj AS, <PERSOON-##> outcome in ### pregnancies in patients with SLE in <PERSOON-##> AP Pregnancy outcome following in utero exposure to azathioprine <PERSOON-##> comparative Limited risks of major congenital anomalies in children of mothers with IBD and effects of medications Gastroenterology ### <PERSOON-##>;###(#) ##-## <PERSOON-##> HH, Nohr EA, Sørensen HT, Nørgaard M Use of corticosteroids in early pregnancy is not associated with risk of oral clefts and other congenital malformations in offspring <PERSOON-##> ### Mar-Apr;##(#) ##-## familial Mediterranean fever receiving colchicine is amniocentesis justified? <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> O, <PERSOON-##> and newborn outcome of mothers with inflammatory bowel diseases exposed to anti-TNF-α therapy during pregnancy three-center study <PERSOON-##> outcomes of a pregnancy complicated by cancer, including neonatal follow-up after in utero exposure to chemotherapy results of an <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> JP Safety of thiopurines and anti-TNF-α drugs during pregnancy in patients with Chambers C, <PERSOON-##> outcomes in women exposed to adalimumab <PERSOON-##> OTIS autoimmune diseases in pregnancy project Journal of American Academy of.
| 526 | nvr |
Limited risks of major congenital anomalies in children of mothers with IBD and effects of medications Gastroenterology ### <PERSOON>;###(#) ##-## <PERSOON> HH, Nohr EA, Sørensen HT, Nørgaard M Use of corticosteroids in early pregnancy is not associated with risk of oral clefts and other congenital malformations in offspring <PERSOON> ### Mar-Apr;##(#) ##-## familial Mediterranean fever receiving colchicine is amniocentesis justified? <PERSOON> L, <PERSOON> O, <PERSOON> and newborn outcome of mothers with inflammatory bowel diseases exposed to anti-TNF-α therapy during pregnancy three-center study <PERSOON> outcomes of a pregnancy complicated by cancer, including neonatal follow-up after in utero exposure to chemotherapy results of an <PERSOON> F, <PERSOON> JP Safety of thiopurines and anti-TNF-α drugs during pregnancy in patients with Chambers C, <PERSOON-##> outcomes in women exposed to adalimumab <PERSOON-##> OTIS autoimmune diseases in pregnancy project Journal of American Academy of Salas E, Luo YJ, <PERSOON-##> KL; Organization of Teratology Information Specialists Collaborative Research Group Birth outcomes in women who have taken leflunomide during <PERSOON-##> pregnancy azathioprine use and pregnancy outcomes Birth Defects Clowse ME, <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> in lupus pregnancy <PERSOON-##>) Pregnancy outcome in patients with inflammatory bowel disease treated with thiopurines cohort from Cooper WO, Cheetham TC, <PERSOON-##> DK, <PERSOON-##> CM, Callahan ST, <PERSOON-##> TM, Shintani AK, <PERSOON-##> N, <PERSOON-##> WA Brief report Risk of adverse fetal outcomes associated with immunosuppressive medications for chronic immune-mediated diseases in pregnancy <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> exposure to nonsteroidal anti-inflammatory drugs and spontaneous abortions CMAJ ### Mar ##;###(#) E###-## <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> malformations following exposure to nonsteroidal antiinflammatory drugs during the first trimester of <PERSOON-##> CJ, Steegers EA, Dolhain RJ Association of higher rheumatoid arthritis disease activity during pregnancy with lower birth weight results of a national prospective study Arthritis Rheum ### Nov;##(##) ###-###.
| 526 | nvr |
of Teratology Information Specialists Collaborative Research Group Birth outcomes in women who have taken leflunomide during <PERSOON> pregnancy azathioprine use and pregnancy outcomes Birth Defects Clowse ME, <PERSOON> F, <PERSOON> in lupus pregnancy <PERSOON>) Pregnancy outcome in patients with inflammatory bowel disease treated with thiopurines cohort from Cooper WO, Cheetham TC, <PERSOON> DK, <PERSOON> CM, Callahan ST, <PERSOON> TM, Shintani AK, <PERSOON> N, <PERSOON> WA Brief report Risk of adverse fetal outcomes associated with immunosuppressive medications for chronic immune-mediated diseases in pregnancy <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> exposure to nonsteroidal anti-inflammatory drugs and spontaneous abortions CMAJ ### Mar ##;###(#) E###-## <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> malformations following exposure to nonsteroidal antiinflammatory drugs during the first trimester of <PERSOON-##> CJ, Steegers EA, Dolhain RJ Association of higher rheumatoid arthritis disease activity during pregnancy with lower birth weight results of a national prospective study Arthritis Rheum ### Nov;##(##) ###<DATUM> Low-molecular-weight heparin versus intravenous immunoglobulin for recurrent abortion associated with antiphospholipid antibody <PERSOON-##> outcome following in utero <PERSOON-##> outcome after in utero exposure to colchicine <PERSOON-##> KE Periconceptional overthe-counter nonsteroidal anti-inflammatory drug exposure and risk for spontaneous <PERSOON-##> outcome of Mothers with Rheumatic Diseases Exposed to Biological Agent during <PERSOON-##> of the <PERSOON-##> ME, Rost van <PERSOON-##> outcome of women exposed to azathioprine during pregnancy <PERSOON-##> ### Oct;##(##) ### heparin versus heparin the effect on peripheral NK cells and clinical outcome in patients with unexplained recurrent miscarriage A double-blind placebo randomized controlled trial <PERSOON-##> outcome in women with antiphospholipid antibodies report on a retrospective study <PERSOON-##> A, prospective study of the European Network of Teratology Information Services Am J Med.
| 456 | nvr |
intravenous immunoglobulin for recurrent abortion associated with antiphospholipid antibody <PERSOON> outcome following in utero <PERSOON> outcome after in utero exposure to colchicine <PERSOON> KE Periconceptional overthe-counter nonsteroidal anti-inflammatory drug exposure and risk for spontaneous <PERSOON> outcome of Mothers with Rheumatic Diseases Exposed to Biological Agent during <PERSOON> of the <PERSOON> ME, Rost van <PERSOON> outcome of women exposed to azathioprine during pregnancy <PERSOON> ### Oct;##(##) ### heparin versus heparin the effect on peripheral NK cells and clinical outcome in patients with unexplained recurrent miscarriage A double-blind placebo randomized controlled trial <PERSOON> outcome in women with antiphospholipid antibodies report on a retrospective study <PERSOON-##> A, prospective study of the European Network of Teratology Information Services Am J Med Corticosteroid use during pregnancy and risk of orofacial clefts <PERSOON-##> CN, Khamashta MA, <PERSOON-##> JC, Buyon JP Maternal use of hydroxychloroquine is associated with a adalimumab an update on the autoimmune diseases in pregnancy project <PERSOON-##> LA Influence of medical treatment, smoking and disease activity on pregnancy outcomes in Crohn's disease <PERSOON-##> F, Guo CY, <PERSOON-##>A, Nissinen R, Sanders M, Gissler M, Pedersen L, Sorensen HT, Kieler H Pregnancy Outcomes> In Women With Rheumatologic Conditions Exposed To Infliximab American College of <PERSOON-##> <INSTELLING>, <PERSOON-##> outcomes of rheumatic patients with pre/peri gestational leflunomide exposure BMJ <PERSOON-##> G (###) P### TNF alpha inhibitor use in pregnancy experience in a European cohort Journal of Crohn's and Koh JH, <PERSOON-##> HS, <PERSOON-##> SK, Ju JH, Park SH Hydroxychloroquine and pregnancy on lupus flares in Korean patients with systemic lupus erythematosus <PERSOON-##> HT Birth outcome in women treated with azathioprine or mercaptopurine during pregnancy A <PERSOON-##> nationwide cohort.
| 432 | nvr |
during pregnancy and risk of orofacial clefts <PERSOON> CN, Khamashta MA, <PERSOON> JC, Buyon JP Maternal use of hydroxychloroquine is associated with a adalimumab an update on the autoimmune diseases in pregnancy project <PERSOON> LA Influence of medical treatment, smoking and disease activity on pregnancy outcomes in Crohn's disease <PERSOON> F, Guo CY, <PERSOON>A, Nissinen R, Sanders M, Gissler M, Pedersen L, Sorensen HT, Kieler H Pregnancy Outcomes> In Women With Rheumatologic Conditions Exposed To Infliximab American College of <PERSOON> <INSTELLING>, <PERSOON> outcomes of rheumatic patients with pre/peri gestational leflunomide exposure BMJ <PERSOON> G (###) P### TNF alpha inhibitor use in pregnancy experience in a European cohort Journal of Crohn's and Koh JH, <PERSOON> HS, <PERSOON-##> SK, Ju JH, Park SH Hydroxychloroquine and pregnancy on lupus flares in Korean patients with systemic lupus erythematosus <PERSOON-##> HT Birth outcome in women treated with azathioprine or mercaptopurine during pregnancy A <PERSOON-##> nationwide cohort <PERSOON-##> JF, <PERSOON-##> MT Placental transfer of anti-tumor necrosis factor agents in pregnant patients with inflammatory bowel disease <PERSOON-##> embryopathy after exposure to low weekly doses in early pregnancy Reprod Toxicol ### <PERSOON-##>;## <DATUM> <PERSOON-##> A Use of nonaspirin nonsteroidal antiinflammatory drugs during pregnancy and the risk of spontaneous abortion <PERSOON-##> of ibuprofen, diclofenac, naproxen, and piroxicam on the course of pregnancy and pregnancy outcome a <PERSOON-##> LA, Sørensen HT Therapeutic drug use in women with Crohn's disease and birth outcomes a <PERSOON-##> nationwide cohort study <PERSOON-##> G Long-term neurodevelopment of children exposed in utero to ciclosporin after maternal renal transplant <PERSOON-##> R, De <PERSOON-##> immunoglobulin therapy in pregnant patients affected with systemic lupus erythematosus and recurrent spontaneous abortion Rheumatology (Oxford) ### <PERSOON-##> outcome in women with inflammatory bowel disease following exposure to #-aminosalicylic acid drugs a meta-analysis Reprod.
| 475 | nvr |
of anti-tumor necrosis factor agents in pregnant patients with inflammatory bowel disease <PERSOON> embryopathy after exposure to low weekly doses in early pregnancy Reprod Toxicol ### <PERSOON>;## <DATUM> <PERSOON> A Use of nonaspirin nonsteroidal antiinflammatory drugs during pregnancy and the risk of spontaneous abortion <PERSOON> of ibuprofen, diclofenac, naproxen, and piroxicam on the course of pregnancy and pregnancy outcome a <PERSOON> LA, Sørensen HT Therapeutic drug use in women with Crohn's disease and birth outcomes a <PERSOON> nationwide cohort study <PERSOON> G Long-term neurodevelopment of children exposed in utero to ciclosporin after maternal renal transplant <PERSOON> R, De <PERSOON> immunoglobulin therapy in pregnant patients affected with systemic lupus erythematosus and recurrent spontaneous abortion Rheumatology (Oxford) ### <PERSOON-##> outcome in women with inflammatory bowel disease following exposure to #-aminosalicylic acid drugs a meta-analysis Reprod Relapses of inflammatory bowel disease during pregnancy in-hospital management and birth outcomes <PERSOON-##> of pregnancy in women with inflammatory bowel disease treated with antitumor necrosis factor therapy <PERSOON-##>, J âF and <PERSOON-##> associated with pregnancy outcome in antiâ TNF treated women with inflammatory bowel disease <PERSOON-##> effects of azathioprine on birth outcomes in women with inflammatory bowel disease (IBD) <PERSOON-##> ### <PERSOON-##> outcome in juvenile systemic lupus erythematosus a Brazilian multicenter cohort study <PERSOON-##> MA, Drury JA, <PERSOON-##> S A feasibility trial of screening women with idiopathic recurrent miscarriage for high uterine natural killer cell density and randomizing to prednisolone or placebo when pregnant.
| 367 | nvr |
Relapses of inflammatory bowel disease during pregnancy in-hospital management and birth outcomes <PERSOON> of pregnancy in women with inflammatory bowel disease treated with antitumor necrosis factor therapy <PERSOON>, J âF and <PERSOON> associated with pregnancy outcome in antiâ TNF treated women with inflammatory bowel disease <PERSOON> effects of azathioprine on birth outcomes in women with inflammatory bowel disease (IBD) <PERSOON> ### <PERSOON> outcome in juvenile systemic lupus erythematosus a Brazilian multicenter cohort study <PERSOON> MA, Drury JA, <PERSOON> S A feasibility trial of screening women with idiopathic recurrent miscarriage for high uterine natural killer cell density and randomizing to prednisolone or placebo when pregnant ### <PERSOON> to non-steroidal anti-inflammatory drugs during pregnancy and the risk of selected birth defects a prospective cohort study <PERSOON-##> SM, <PERSOON-##> KD, Symmons DP, Hyrich KL; BSRBR Control Centre Consortium, BSR Biologics Register Anti-TNF therapies and pregnancy outcome of ### pregnancies in the British Society for <PERSOON-##> after anti-rheumatic drug use before and during pregnancy a cohort study among ###,### pregnant women and expectant fathers <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> of French Pharmacovigilance Centers, Shechtman S, <PERSOON-##> outcome after methotrexate treatment for rheumatic disease prior to or during early pregnancy a prospective multicenter cohort <PERSOON-##> E, <PERSOON-##> N; network of <PERSOON-##> outcome after TNF-α inhibitor therapy during the first trimester a prospective multicentre cohort study <PERSOON-##>.
| 351 | nvr |
### <PERSOON> to non-steroidal anti-inflammatory drugs during pregnancy and the risk of selected birth defects a prospective cohort study <PERSOON> SM, <PERSOON> KD, Symmons DP, Hyrich KL; BSRBR Control Centre Consortium, BSR Biologics Register Anti-TNF therapies and pregnancy outcome of ### pregnancies in the British Society for <PERSOON> after anti-rheumatic drug use before and during pregnancy a cohort study among ###,### pregnant women and expectant fathers <PERSOON> D, <PERSOON> of French Pharmacovigilance Centers, Shechtman S, <PERSOON> outcome after methotrexate treatment for rheumatic disease prior to or during early pregnancy a prospective multicenter cohort <PERSOON> E, <PERSOON> N; network of <PERSOON-##> outcome after TNF-α inhibitor therapy during the first trimester a prospective multicentre cohort study <PERSOON-##> Effects> of discontinuing anti-tumor necrosis factor therapy during pregnancy on the course of inflammatory bowel disease and neonatal exposure Clin Gastroenterol Hepatol ### Evidence table EULAR data sheet with supplementary data N B the original EULAR data sheet is shaded green and for each new included study a new row is added to the original table cardiac NLE in exposed AM exposed vs unexposed (non #Abbreviations for diagnoses incude systemic lupus erythematodes (SLE), rheumatoid arthritis (RA), antiphospholipid syndrome (APS), juvenile rheumatoid arthritis (JIA), psoriasis arthritis (PsA), multiple sclerosis (MS), Crohnâs Disease (CD), ankylosing spondylitis (AS), inflammatory bowel syndrome (IBS), ulcerative colitis (UC), Anti-neutrophil cytoplasm antibodyâassociated small vessel vasculitis (ANCA-associated AAV), adult onset Stillâs Disease (AOSD), Sjögrenâs syndrome (SS) and Behcetâs disease (BD) *<PERSOON-##> studies by Alijotas-Reig (###) and Youngstein (###) have examined two medicines, which are described separately in the evidence table Strength of evidence based on previous consensus papers<DATUM> and new SLR and registry data *As the update publication did not include all non-biologic drugs, an additional search for the period ###â### was performed for ## drugs; NSAIDs, glucocorticoids, MTX, cyclophosphamide, sulfasalazine, antimalarials, azathioprine, colchicine, ciclosporin and IVIG â Total reported pregnancies for a given drug, where CM and/or MC are reported, and where the pregnancies have been exposed in the window of susceptibility for the reported outcome â¡Nominator represents exposed pregnancies with MC as outcome Denominator represents the total number of exposed pregnancies where MC is reported.
| 542 | nvr |
of inflammatory bowel disease and neonatal exposure Clin Gastroenterol Hepatol ### Evidence table EULAR data sheet with supplementary data N B the original EULAR data sheet is shaded green and for each new included study a new row is added to the original table cardiac NLE in exposed AM exposed vs unexposed (non #Abbreviations for diagnoses incude systemic lupus erythematodes (SLE), rheumatoid arthritis (RA), antiphospholipid syndrome (APS), juvenile rheumatoid arthritis (JIA), psoriasis arthritis (PsA), multiple sclerosis (MS), Crohnâs Disease (CD), ankylosing spondylitis (AS), inflammatory bowel syndrome (IBS), ulcerative colitis (UC), Anti-neutrophil cytoplasm antibodyâassociated small vessel vasculitis (ANCA-associated AAV), adult onset Stillâs Disease (AOSD), Sjögrenâs syndrome (SS) and Behcetâs disease (BD) *<PERSOON> studies by Alijotas-Reig (###) and Youngstein (###) have examined two medicines, which are described separately in the evidence table Strength of evidence based on previous consensus papers<DATUM> and new SLR and registry data *As the update publication did not include all non-biologic drugs, an additional search for the period ###â### was performed for ## drugs; NSAIDs, glucocorticoids, MTX, cyclophosphamide, sulfasalazine, antimalarials, azathioprine, colchicine, ciclosporin and IVIG â Total reported pregnancies for a given drug, where CM and/or MC are reported, and where the pregnancies have been exposed in the window of susceptibility for the reported outcome â¡Nominator represents exposed pregnancies with MC as outcome Denominator represents the total number of exposed pregnancies where MC is reported Denominator represents the total number of exposed pregnancies resulting in live births ¶One cohort of ### pregnancies looks only at isolated clefts **Nominator includes CM in elective terminations in addition to CM in live births Denominator includes elective terminations with anomalies in addition to live births â â Several publications report congenital malformations for women using different TNF inhibitors; nominator/denominator reflects numbers in which each TNF inhibitor is reported IVIG, intravenous immunoglobulin; MTX, methotrexate; NSAID, non-steroidal anti-inflammatory drug; SLR, systematic literature review; TNF, tumour necrosis factor Research question What is the risk of infection in mother and child during pregnancy and postpartum in women with an inflammatory rheumatic prednisone treatment <PERSOON> TNFinhibitors and prednisone can at least at two doctorâs visits ## days apart and within # years, any time prior to the of life Health care coverage was one of the could be followed until the first year of age agent, were sampled and later divided into a steroids, non biologic and biologic group come all from the same sample, and were follow up was ## months, ranging from ### months It is unlikely follow up periods Failure to develop and apply appropriate eligibility criteria a) case-control study under- or over-matching in case-control studies; b) cohort study selection of exposed and unexposed from different Voldoet niet aan PICO (geen specifieke uitkomsten per geneesmiddel) Voldoet niet aan PICO (geïncludeerde reumapatiënten niet apart onderzocht) Module # Medicatiegebruik tijdens het geven van borstvoeding Welke medicatie kan gebruikt worden tijdens het geven van borstvoeding door vrouwen.
| 665 | nvr |
of ### pregnancies looks only at isolated clefts **Nominator includes CM in elective terminations in addition to CM in live births Denominator includes elective terminations with anomalies in addition to live births â â Several publications report congenital malformations for women using different TNF inhibitors; nominator/denominator reflects numbers in which each TNF inhibitor is reported IVIG, intravenous immunoglobulin; MTX, methotrexate; NSAID, non-steroidal anti-inflammatory drug; SLR, systematic literature review; TNF, tumour necrosis factor Research question What is the risk of infection in mother and child during pregnancy and postpartum in women with an inflammatory rheumatic prednisone treatment <PERSOON> TNFinhibitors and prednisone can at least at two doctorâs visits ## days apart and within # years, any time prior to the of life Health care coverage was one of the could be followed until the first year of age agent, were sampled and later divided into a steroids, non biologic and biologic group come all from the same sample, and were follow up was ## months, ranging from ### months It is unlikely follow up periods Failure to develop and apply appropriate eligibility criteria a) case-control study under- or over-matching in case-control studies; b) cohort study selection of exposed and unexposed from different Voldoet niet aan PICO (geen specifieke uitkomsten per geneesmiddel) Voldoet niet aan PICO (geïncludeerde reumapatiënten niet apart onderzocht) Module # Medicatiegebruik tijdens het geven van borstvoeding Welke medicatie kan gebruikt worden tijdens het geven van borstvoeding door vrouwen borstvoeding te gaan geven Er zijn echter wel bepaalde medicijnen die in de borstvoeding terecht kunnen komen, en daarmee een effect kunnen hebben op het kind In deze module wordt beschreven welke middelen gebruikt kunnen worden tijdens het geven van borstvoeding bij vrouwen met een inflammatoire reumatische aandoening <PERSOON> ### EULAR recommendations on anti-rheumatic medication during pregnancy and lactation performed a systematic literature review of all literature from January #st, ### until April #st, ### (Gotestam, ###) This systematic review was updated from April #st, ### until <PERSOON> ##th, ### to answer the following questions What is the effect of antirheumatic medication used during the breastfeeding period by women with an inflammatory rheumatic disease on adverse events in the infant? And what is the concentration of the medication in maternal milk and in infant Any adverse event in the infant, the concentration of medication in maternal milk, <PERSOON> guideline development group considered any adverse event in the infant as a critical outcome measure for decision making; the concentration of medication in maternal milk and concentration of medication in infant serum are important outcome measures A priori, the working group did not define any of the outcome measures listed above but used the definitions used in every individual included study (<PERSOON>, ###b) All reported relevant search terms from April #st,### until <PERSOON>, ##th ### Furthermore, in accordance with the EULAR recommendations, all medications of interest were checked in <PERSOON> detailed search strategy is depicted under the tab <PERSOON> systematic literature search.
| 633 | nvr |
zijn echter wel bepaalde medicijnen die in de borstvoeding terecht kunnen komen, en daarmee een effect kunnen hebben op het kind In deze module wordt beschreven welke middelen gebruikt kunnen worden tijdens het geven van borstvoeding bij vrouwen met een inflammatoire reumatische aandoening <PERSOON> ### EULAR recommendations on anti-rheumatic medication during pregnancy and lactation performed a systematic literature review of all literature from January #st, ### until April #st, ### (Gotestam, ###) This systematic review was updated from April #st, ### until <PERSOON> ##th, ### to answer the following questions What is the effect of antirheumatic medication used during the breastfeeding period by women with an inflammatory rheumatic disease on adverse events in the infant? And what is the concentration of the medication in maternal milk and in infant Any adverse event in the infant, the concentration of medication in maternal milk, <PERSOON> guideline development group considered any adverse event in the infant as a critical outcome measure for decision making; the concentration of medication in maternal milk and concentration of medication in infant serum are important outcome measures A priori, the working group did not define any of the outcome measures listed above but used the definitions used in every individual included study (<PERSOON>, ###b) All reported relevant search terms from April #st,### until <PERSOON>, ##th ### Furthermore, in accordance with the EULAR recommendations, all medications of interest were checked in <PERSOON> detailed search strategy is depicted under the tab <PERSOON> systematic literature search Studies were selected based on the following criteria - a separate description of at least one woman with an inflammatory rheumatic - intake of antirheumatic medication during the breastfeeding period; - description of at least one of the described outcome measures, such as any adverse event in the infant, the concentration of medication in maternal milk or the Research into safety of drugs during breastfeeding/ lactation in women with rheumatic diseases cannot be conducted in an experimental design due to ethical/safety concerns <PERSOON> working group decided to include studies of all designs, because even a small amount of information on safety of rheumatic medication during pregnancy could be important ## studies were initially selected based on title and abstract screening After reading the full text, # studies were excluded (see the table with reasons for exclusion under the tab pregnancy (Gotestam, ###) was taken and updated with ## studies that were published <PERSOON> evidence table of EULAR contains information on the drug type, the number of cases, the number of detected drugs in maternal milk, the weight-adjusted dose / therapeutic infant dose or milk plasma ratio, the infant serum level and comments (<PERSOON> results that were taken from the EULAR are shaded light green, and supplemented with a new row for each new study found in the update In concordance with the EULAR recommendations, a quality assessment of the evidence was not performed <PERSOON> EULAR writes about the quality of the included studies âStudies on.
| 618 | nvr |
Studies were selected based on the following criteria - a separate description of at least one woman with an inflammatory rheumatic - intake of antirheumatic medication during the breastfeeding period; - description of at least one of the described outcome measures, such as any adverse event in the infant, the concentration of medication in maternal milk or the Research into safety of drugs during breastfeeding/ lactation in women with rheumatic diseases cannot be conducted in an experimental design due to ethical/safety concerns <PERSOON> working group decided to include studies of all designs, because even a small amount of information on safety of rheumatic medication during pregnancy could be important ## studies were initially selected based on title and abstract screening After reading the full text, # studies were excluded (see the table with reasons for exclusion under the tab pregnancy (Gotestam, ###) was taken and updated with ## studies that were published <PERSOON> evidence table of EULAR contains information on the drug type, the number of cases, the number of detected drugs in maternal milk, the weight-adjusted dose / therapeutic infant dose or milk plasma ratio, the infant serum level and comments (<PERSOON> results that were taken from the EULAR are shaded light green, and supplemented with a new row for each new study found in the update In concordance with the EULAR recommendations, a quality assessment of the evidence was not performed <PERSOON> EULAR writes about the quality of the included studies âStudies on according to GRADE and score #â# according to Oxford evidence rating <PERSOON> when transfer of a drug into milk has been investigated, children were often not breast fed, and the effect of the drug on the nursing infant remains unknown â (Gotestam, ###)(<PERSOON>, ###b) <PERSOON> EULAR recommendations included ## studies concerning lactation data from ###-###, mostly case series/reports <PERSOON> ## new found studies in this update are all case Because only studies with a non-comparative design were found, with a limited amount of patients, and only one of the outcomes of interest (excretion in breast milk or the effect on the infant) was investigated in each study, no GRADE quality assessment could be <PERSOON> ### guideline investigated the effect of antirheumatic medication during the lactation period on any adverse effect in children (clinical or laboratory) (Gotestam, ###) Because of the limited amount of data on the effect of antirheumatic medication during the lactation period, all reports from LactMed, a database in the Toxicology Data Network, were included These included reports on classical NSAIDs (n=# reports), selective COX-II inhibitors (n=#), tacrolimus (n=#), mycophenolate mofetil (n=#), colchicine (n=#), IVIG (n=#), infliximab (n=#), adalimumab (n=#), etanercept (n=#), certolizumab (n=#) and anakinra (n=#) <PERSOON> included study population was thus not limited to women with an inflammatory rheumatic disease, but to all indications for a given drug <PERSOON> included study designs were mostly case In this update of the literature ## publications were identified # cohort study, ## case series.
| 676 | nvr |
according to GRADE and score #â# according to Oxford evidence rating <PERSOON> when transfer of a drug into milk has been investigated, children were often not breast fed, and the effect of the drug on the nursing infant remains unknown â (Gotestam, ###)(<PERSOON>, ###b) <PERSOON> EULAR recommendations included ## studies concerning lactation data from ###-###, mostly case series/reports <PERSOON> ## new found studies in this update are all case Because only studies with a non-comparative design were found, with a limited amount of patients, and only one of the outcomes of interest (excretion in breast milk or the effect on the infant) was investigated in each study, no GRADE quality assessment could be <PERSOON> ### guideline investigated the effect of antirheumatic medication during the lactation period on any adverse effect in children (clinical or laboratory) (Gotestam, ###) Because of the limited amount of data on the effect of antirheumatic medication during the lactation period, all reports from LactMed, a database in the Toxicology Data Network, were included These included reports on classical NSAIDs (n=# reports), selective COX-II inhibitors (n=#), tacrolimus (n=#), mycophenolate mofetil (n=#), colchicine (n=#), IVIG (n=#), infliximab (n=#), adalimumab (n=#), etanercept (n=#), certolizumab (n=#) and anakinra (n=#) <PERSOON> included study population was thus not limited to women with an inflammatory rheumatic disease, but to all indications for a given drug <PERSOON> included study designs were mostly case In this update of the literature ## publications were identified # cohort study, ## case series This included a total of ### patients These included reports on hydroxychloroquine (n=#), cyclophosphamide (n=#), ciclosporin (n=#), tacrolimus (n=#), infliximab (n=#), adalimumab (n=#), golimumab (n=#), certolizumab (n=#), rituximab (n=#), ustekinumab (n=#), anakinra (n=#) tocilizumab (n=#), abatacept (n=#), belimumab (n=#) and controls, are summarized in the evidence table (shaded light green, <PERSOON> ## updated studies were added as a new row to the existing EULAR evidence table <PERSOON> analysis per outcome measure could not be done because only case reports/series with a very limited number of participants were included Limited data are available on the effect of antirheumatic medication during the breastfeeding period on adverse events in infants and the concentration of antirheumatic medication in maternal milk and infant serum, and the <PERSOON> ### Een vrouw met een inflammatoire reumatische aandoening kan in principe gewoon borstvoeding geven Belangrijk daarbij is dat kritisch wordt gekeken naar de medicatie die tijdens het geven van borstvoeding gebruikt wordt Hierbij moet worden gekeken of er informatie is of en hoeveel van het middel in de borstvoeding terechtkomt Alleen een middel dat in het bloed van de moeder terechtkomt, kan in de borstvoeding terechtkomen De toedieningsvorm, dosering, gebruiksduur, de halfwaardetijd van het middel en het tijdstip waarop het middel wordt gebruikt spelen hierbij een rol De kind dosis, (de hoeveelheid medicatie die bij het kind terechtkomt), is afhankelijk van de hoeveelheid.
| 711 | nvr |
a total of ### patients These included reports on hydroxychloroquine (n=#), cyclophosphamide (n=#), ciclosporin (n=#), tacrolimus (n=#), infliximab (n=#), adalimumab (n=#), golimumab (n=#), certolizumab (n=#), rituximab (n=#), ustekinumab (n=#), anakinra (n=#) tocilizumab (n=#), abatacept (n=#), belimumab (n=#) and controls, are summarized in the evidence table (shaded light green, <PERSOON> ## updated studies were added as a new row to the existing EULAR evidence table <PERSOON> analysis per outcome measure could not be done because only case reports/series with a very limited number of participants were included Limited data are available on the effect of antirheumatic medication during the breastfeeding period on adverse events in infants and the concentration of antirheumatic medication in maternal milk and infant serum, and the <PERSOON> ### Een vrouw met een inflammatoire reumatische aandoening kan in principe gewoon borstvoeding geven Belangrijk daarbij is dat kritisch wordt gekeken naar de medicatie die tijdens het geven van borstvoeding gebruikt wordt Hierbij moet worden gekeken of er informatie is of en hoeveel van het middel in de borstvoeding terechtkomt Alleen een middel dat in het bloed van de moeder terechtkomt, kan in de borstvoeding terechtkomen De toedieningsvorm, dosering, gebruiksduur, de halfwaardetijd van het middel en het tijdstip waarop het middel wordt gebruikt spelen hierbij een rol De kind dosis, (de hoeveelheid medicatie die bij het kind terechtkomt), is afhankelijk van de hoeveelheid De relatieve kind dosis wordt vaak gebruikt als maat om aan te geven hoeveel procent van de dosis die de moeder gebruikt bij het kind terechtkomt De relatieve kind dosis wordt berekend door de geschatte dosis die het kind via de borstvoeding binnenkrijgt, te delen door de dosis die de moeder gebruikt (beide in mg per kg lichaamsgewicht per dag) Over het algemeen wordt aangehouden dat borstvoeding gegeven kan worden wanneer de relatieve kind dosis van een geneesmiddel De keuze om wel of geen borstvoeding te gaan geven moet zorgvuldig met de patiënt worden besproken Hierbij moet het belang voor de moeder, en het belang van het geven Het wetenschappelijk bewijs voor het effect van antireumatica op het kind tijdens het geven van borstvoeding is gering Toch zijn er overwegingen die maken dat bepaalde middelen gebruikt kunnen worden Voor bDMARDs geldt dat je op grond van de structuur van de moleculen mag verwachten dat er geen/nauwelijks transfer is naar de moedermelk (<PERSOON>, ###a, ###b; <PERSOON> & Ito, ###) Bovendien worden deze grote moleculen Er zijn bepaalde middelen waar geen of onvoldoende data over beschikbaar zijn, zoals leflunomide, tofacitinib, golimumab, mycofenolaat mofetil, ustekinumab, abatacept en belimumab Gezien deze onzekerheid is de werkgroep van mening dat deze middelen bij voorkeur niet gebruikt moeten worden tijdens het geven van borstvoeding Echter kunnen theoretische overwegingen ook een rol spelen, en dient de afweging samen met de patiënt Ook zijn er een aantal middelen waarvan schadelijke effecten bij het kind gezien zijn, of.
| 619 | nvr |
relatieve kind dosis wordt vaak gebruikt als maat om aan te geven hoeveel procent van de dosis die de moeder gebruikt bij het kind terechtkomt De relatieve kind dosis wordt berekend door de geschatte dosis die het kind via de borstvoeding binnenkrijgt, te delen door de dosis die de moeder gebruikt (beide in mg per kg lichaamsgewicht per dag) Over het algemeen wordt aangehouden dat borstvoeding gegeven kan worden wanneer de relatieve kind dosis van een geneesmiddel De keuze om wel of geen borstvoeding te gaan geven moet zorgvuldig met de patiënt worden besproken Hierbij moet het belang voor de moeder, en het belang van het geven Het wetenschappelijk bewijs voor het effect van antireumatica op het kind tijdens het geven van borstvoeding is gering Toch zijn er overwegingen die maken dat bepaalde middelen gebruikt kunnen worden Voor bDMARDs geldt dat je op grond van de structuur van de moleculen mag verwachten dat er geen/nauwelijks transfer is naar de moedermelk (<PERSOON>, ###a, ###b; <PERSOON> & Ito, ###) Bovendien worden deze grote moleculen Er zijn bepaalde middelen waar geen of onvoldoende data over beschikbaar zijn, zoals leflunomide, tofacitinib, golimumab, mycofenolaat mofetil, ustekinumab, abatacept en belimumab Gezien deze onzekerheid is de werkgroep van mening dat deze middelen bij voorkeur niet gebruikt moeten worden tijdens het geven van borstvoeding Echter kunnen theoretische overwegingen ook een rol spelen, en dient de afweging samen met de patiënt Ook zijn er een aantal middelen waarvan schadelijke effecten bij het kind gezien zijn, of Het gaat hierbij om methotrexaat en cyclofosfamide De werkgroep raadt het gebruik van deze middelen af tijdens het geven van borstvoeding Voor kinderen die prematuur geboren worden, is borstvoeding heel belangrijk Echter is het risico ook groter voor deze kinderen wanneer de moeder medicatie gebruikt tijdens het geven van borstvoeding Doordat bij premature kinderen de omzetting en eliminatie van geneesmiddelen nog minder ontwikkeld is, is er kans op stapeling Bij prematuriteit dient altijd een zorgvuldige afweging gemaakt te worden over het belang van borstvoeding voor het kind ten opzichte van het mogelijke risico van medicatie op basis van de beschikbare informatie, en wanneer nodig dient overleg plaats te vinden met een neonatoloog De aanbevelingen zoals gegeven in deze module gaan in principe over à terme geboren Moeders van Morgen (de nieuwe overkoepelende naam van de Teratologie Informatie het kenniscentrum op het gebied van mogelijke effecten van geneesmiddelgebruik op de kennisbank van Moeders van Morgen te allen tijde geraadpleegd worden De borstvoedingsadviezen van Moeders van Morgen zijn gebaseerd op pasgeborenen van # tot De beslissing over het al dan niet doorgaan met medicatie tijdens het geven van borstvoeding dient echter altijd samen met de patiënte gemaakt te worden Naast de beschikbare kennis uit de wetenschappelijke literatuur kunnen andere argumenten Continueer behandeling van een inflammatoire reumatische aandoening met hydroxychloroquine, chloroquine, sulfasalazine, azathioprine, ciclosporine, tacrolimus, colchicine, prednison, immunoglobuline, non-selectieve COX remmers, celecoxib of TNF Overweeg het gebruik van biological DMARDs anders dan een TNF blokker te continueren.
| 563 | nvr |
Het gaat hierbij om methotrexaat en cyclofosfamide De werkgroep raadt het gebruik van deze middelen af tijdens het geven van borstvoeding Voor kinderen die prematuur geboren worden, is borstvoeding heel belangrijk Echter is het risico ook groter voor deze kinderen wanneer de moeder medicatie gebruikt tijdens het geven van borstvoeding Doordat bij premature kinderen de omzetting en eliminatie van geneesmiddelen nog minder ontwikkeld is, is er kans op stapeling Bij prematuriteit dient altijd een zorgvuldige afweging gemaakt te worden over het belang van borstvoeding voor het kind ten opzichte van het mogelijke risico van medicatie op basis van de beschikbare informatie, en wanneer nodig dient overleg plaats te vinden met een neonatoloog De aanbevelingen zoals gegeven in deze module gaan in principe over à terme geboren Moeders van Morgen (de nieuwe overkoepelende naam van de Teratologie Informatie het kenniscentrum op het gebied van mogelijke effecten van geneesmiddelgebruik op de kennisbank van Moeders van Morgen te allen tijde geraadpleegd worden De borstvoedingsadviezen van Moeders van Morgen zijn gebaseerd op pasgeborenen van # tot De beslissing over het al dan niet doorgaan met medicatie tijdens het geven van borstvoeding dient echter altijd samen met de patiënte gemaakt te worden Naast de beschikbare kennis uit de wetenschappelijke literatuur kunnen andere argumenten Continueer behandeling van een inflammatoire reumatische aandoening met hydroxychloroquine, chloroquine, sulfasalazine, azathioprine, ciclosporine, tacrolimus, colchicine, prednison, immunoglobuline, non-selectieve COX remmers, celecoxib of TNF Overweeg het gebruik van biological DMARDs anders dan een TNF blokker te continueren Raad borstvoeding af bij het gebruik van leflunomide, mycofenolaat mofetil, tofacitinib, cyclooxygenase II inhibitors anders dan celecoxib, aangezien er onvoldoende data met betrekking tot de veiligheid voor het kind beschikbaar zijn <PERSOON>, M , <PERSOON>, R (###) Effect of intravenous immunoglobulin treatment on pregnancy and postpartumrelated relapses in multiple sclerosis <PERSOON> the pregnancyrelated information gap for women with rheumatoid arthritis <PERSOON> and milk transfer of <PERSOON>, P O (###b) What Do All the <PERSOON> Way Forward Practical Clinical Considerations for the Use of Canakinumab in Patients With Difficult-to-Treat Gouty Arthritis Joint Ben-<PERSOON>, J M , & <PERSOON> in breast milk of patients Ben-<PERSOON> level in breast milk of a nursing mother Clin Gastroenterol Hepatol, Ben-Horin, S.
| 446 | nvr |
het gebruik van leflunomide, mycofenolaat mofetil, tofacitinib, cyclooxygenase II inhibitors anders dan celecoxib, aangezien er onvoldoende data met betrekking tot de veiligheid voor het kind beschikbaar zijn <PERSOON>, M , <PERSOON>, R (###) Effect of intravenous immunoglobulin treatment on pregnancy and postpartumrelated relapses in multiple sclerosis <PERSOON> the pregnancyrelated information gap for women with rheumatoid arthritis <PERSOON> and milk transfer of <PERSOON>, P O (###b) What Do All the <PERSOON> Way Forward Practical Clinical Considerations for the Use of Canakinumab in Patients With Difficult-to-Treat Gouty Arthritis Joint Ben-<PERSOON>, J M , & <PERSOON> in breast milk of patients Ben-<PERSOON> level in breast milk of a nursing mother Clin Gastroenterol Hepatol, Ben-<PERSOON-##> of infliximab in breast milk of nursing mothers with inflammatory bowel <PERSOON-##>, T M (###) A patient's wish anakinra in <PERSOON-##> of salicylazosulfapyridine (Azulfidine) and metabolites in human breast milk Dev Pharmacol Ther, #(#), ##-## <PERSOON-##> and <PERSOON-##> concentrations in maternal serum, umbilical cord serum, breast milk and child serum Boelaert, J R , <PERSOON-##>, prophylaxis of postnatal mother-to-child transmission of HIV-# Aids, ##(##), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> ###<TELEFOONNUMMER>##-### <PERSOON-##>, M (###) Low level of Rituximab in human breast milk in a patient treated during lactation <PERSOON-##>, G , <PERSOON-##> and tacrolimus.
| 379 | nvr |
<PERSOON> of infliximab in breast milk of nursing mothers with inflammatory bowel <PERSOON>, T M (###) A patient's wish anakinra in <PERSOON> of salicylazosulfapyridine (Azulfidine) and metabolites in human breast milk Dev Pharmacol Ther, #(#), ##-## <PERSOON> and <PERSOON> concentrations in maternal serum, umbilical cord serum, breast milk and child serum Boelaert, J R , <PERSOON>, prophylaxis of postnatal mother-to-child transmission of HIV-# Aids, ##(##), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> ###<TELEFOONNUMMER>##-### <PERSOON>, M (###) Low level of Rituximab in human breast milk in a patient treated during lactation <PERSOON>, G , <PERSOON> and tacrolimus <PERSOON-##>, D , <PERSOON-##> treatment during lactation Aliment Pharmacol Ther, ##(##), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> j ###-### ### ### x <PERSOON-##> and metabolites in fetal and maternal body fluids with special <PERSOON-##> milk concentrations of hydroxychloroquine <PERSOON-##>Clowse, M E , Forger, F , Hwang, C , Thorp, J , Dolhain, R J , van Tubergen>, A , <PERSOON-##> to no transfer of certolizumab pegol into breast milk results from CRADLE, a prospective, postmarketing, multicentre, pharmacokinetic study <PERSOON-##> excretion into brest milk are all drugs contraindicated for breastfeeding? <PERSOON-##>, J M , <PERSOON-##>-feeding after transplantation <PERSOON-##> Pract Res Clin Obstet Gynaecol, ##(#), Cooper, S.
| 411 | nvr |
, <PERSOON> treatment during lactation Aliment Pharmacol Ther, ##(##), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> j ###-### ### ### x <PERSOON> and metabolites in fetal and maternal body fluids with special <PERSOON> milk concentrations of hydroxychloroquine <PERSOON>Clowse, M E , Forger, F , Hwang, C , Thorp, J , Dolhain, R J , van Tubergen>, A , <PERSOON> to no transfer of certolizumab pegol into breast milk results from CRADLE, a prospective, postmarketing, multicentre, pharmacokinetic study <PERSOON> excretion into brest milk are all drugs contraindicated for breastfeeding? <PERSOON>, J M , <PERSOON>-feeding after transplantation <PERSOON>, T E , & <PERSOON-##> of methylprednisolone into breast milk in a mother with multiple sclerosis <PERSOON-##> bowel disease and pregnancy report of two cases treated with infliximab and a review of the literature <PERSOON-##>, ##(##), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> MEG #b###e<PATIENTNUMMER>##a <PERSOON-##>, G , <PERSOON-##>-feeding after renal <PERSOON-##> outcome after in utero exposure to colchicine <PERSOON-##>, ###(#), ### e##<DATUM> doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON-##> spectrometric study of the distribution of cyclophosphamide in humans Toxicol Appl Pharmacol, ##(#), ### doi <DATUM> ###-###x(##)###<DATUM> <PERSOON-##> of cyclophosphamide during late pregnancy and early <PERSOON-##> of chloroquine, Esbjorner, E.
| 412 | nvr |
<PERSOON>, T E , & <PERSOON> of methylprednisolone into breast milk in a mother with multiple sclerosis <PERSOON> bowel disease and pregnancy report of two cases treated with infliximab and a review of the literature <PERSOON>, ##(##), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> MEG #b###e<PATIENTNUMMER>##a <PERSOON>, G , <PERSOON>-feeding after renal <PERSOON> outcome after in utero exposure to colchicine <PERSOON>, ###(#), ### e##<DATUM> doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON> spectrometric study of the distribution of cyclophosphamide in humans Toxicol Appl Pharmacol, ##(#), ### doi <DATUM> ###-###x(##)###<DATUM> <PERSOON-##> of cyclophosphamide during late pregnancy and early <PERSOON-##> of chloroquine, <PERSOON-##> and sulphapyridine serum levels in children to mothers treated with sulphasalazine during pregnancy and <PERSOON-##> in human <PERSOON-##>, T , & <PERSOON-##> Use in <PERSOON-##> in <PERSOON-##> presence of cyclosporine in body tissues and fluids during pregnancy <PERSOON-##> treatment during late pregnancy in patients with rheumatic diseases Low drug levels in cord blood but possible risk for maternal infections A case series of ## patients <PERSOON-##> transfer and neonatal safety <PERSOON-##> treatment of a severe persistent case of pemphigoid gestationis with antepartum and postpartum intravenous immunoglobulin followed by azathioprine.
| 358 | nvr |
<PERSOON> and sulphapyridine serum levels in children to mothers treated with sulphasalazine during pregnancy and <PERSOON> in human <PERSOON>, T , & <PERSOON> Use in <PERSOON> in <PERSOON> presence of cyclosporine in body tissues and fluids during pregnancy <PERSOON> treatment during late pregnancy in patients with rheumatic diseases Low drug levels in cord blood but possible risk for maternal infections A case series of ## patients <PERSOON> transfer and neonatal safety <PERSOON> treatment of a severe persistent case of pemphigoid gestationis with antepartum and postpartum intravenous immunoglobulin followed by azathioprine <PERSOON-##> of infant <PERSOON-##> to thiopurine drugs through breast milk is low based on metabolite <PERSOON-##>-feeding during maternal use of azathioprine <PERSOON-##> in an Gouraud, A , <PERSOON-##> of prednisolone transfer to breast milk <PERSOON-##> concentrations in the milk of nursing mothers with inflammatory bowel disease <PERSOON-##>, O R (###) A dose comparison study of IVIG in postpartum relapsingremitting multiple sclerosis Mult Scler, ##(#), ###-### <PERSOON-##> of celecoxib into human milk J Hum Herscovici, T.
| 268 | nvr |
<PERSOON> of infant <PERSOON> to thiopurine drugs through breast milk is low based on metabolite <PERSOON>-feeding during maternal use of azathioprine <PERSOON> in an Gouraud, A , <PERSOON> of prednisolone transfer to breast milk <PERSOON> concentrations in the milk of nursing mothers with inflammatory bowel disease <PERSOON>, O R (###) A dose comparison study of IVIG in postpartum relapsingremitting multiple sclerosis Mult Scler, ##(#), ###-### <PERSOON> of celecoxib into human milk <PERSOON> use <PERSOON-##> in the blood level, efficacy, and safety of tacrolimus in pregnancy and the lactation period in patients with systemic lupus erythematosus <PERSOON-##> followup of adverse reactions in breast-fed infants exposed to maternal medication <PERSOON-##> of tacrolimus treatment during pregnancy and lactation in systemic lupus erythematosus a report of two patients <PERSOON-##>, J C , Lever, <PERSOON-##> after liver transplantation under tacrolimus <PERSOON-##> excretion in milk and its uptake by the infant <PERSOON-##> of <PERSOON-##> of infliximab in infants and breast milk from nursing mothers receiving therapy for Crohn's disease before and after.
| 272 | nvr |
<PERSOON> use <PERSOON> in the blood level, efficacy, and safety of tacrolimus in pregnancy and the lactation period in patients with systemic lupus erythematosus <PERSOON> followup of adverse reactions in breast-fed infants exposed to maternal medication <PERSOON> of tacrolimus treatment during pregnancy and lactation in systemic lupus erythematosus a report of two patients <PERSOON>, J C , Lever, <PERSOON> after liver transplantation under tacrolimus <PERSOON> excretion in milk and its uptake by the infant <PERSOON> of <PERSOON> of infliximab in infants and breast milk from nursing mothers receiving therapy for Crohn's disease before and after , & <PERSOON-##> multiple etanercept levels in the breast milk of a nursing mother with rheumatoid arthritis <PERSOON-##> and mammary transfer of sulphasalazine <PERSOON-##> in the Maternal Serum, Cord Blood and Breast Milk of a Ustekinumab-Treated <PERSOON-##> in human milk a <PERSOON-##>, M (###) Low Content of Cyclosporine A and Its Metabolites in the Colostrum of <PERSOON-##>, M (###) Low Transfer of Tacrolimus and Its Metabolites into Colostrum of <PERSOON-##>, S C , <PERSOON-##> breast milk transfer of rituximab, a monoclonal antibody <PERSOON-##> in the management of severe ulcerative colitis while breast-feeding Inflamm Bowel Dis, ##(#), E## doi <DATUM> ibd ### <PERSOON-##>, K.
| 327 | nvr |
, & <PERSOON> multiple etanercept levels in the breast milk of a nursing mother with rheumatoid arthritis <PERSOON> and mammary transfer of sulphasalazine <PERSOON> in the Maternal Serum, Cord Blood and Breast Milk of a Ustekinumab-Treated <PERSOON> in human milk a <PERSOON>, M (###) Low Content of Cyclosporine A and Its Metabolites in the Colostrum of <PERSOON>, M (###) Low Transfer of Tacrolimus and Its Metabolites into Colostrum of <PERSOON>, S C , <PERSOON> breast milk transfer of rituximab, a monoclonal antibody <PERSOON> in the management of severe ulcerative colitis while breast-feeding Inflamm Bowel Dis, ##(#), E## doi <DATUM> ibd ### <PERSOON-##> of chloroquine and desethylchloroquine across the placenta and <PERSOON-##>, C A , <PERSOON-##> pregnancy in a renal transplant recipient taking cyclosporin <PERSOON-##> Res <PERSOON-##>), ###(###), ### <PERSOON-##>, S F (###) Use of TNF-inhibitors and ustekinumab for psoriasis during Mahadevan, U , <PERSOON-##>, A , <PERSOON-##> transfer of anti-tumor necrosis factor agents in pregnant patients with inflammatory bowel disease Clin Gastroenterol Hepatol, ##(#), ##<DATUM> quiz Matro, R , <PERSOON-##>, C F , <PERSOON-##>, D , <PERSOON-##> of Infants Breastfed by Women Receiving Biologic Therapies for Inflammatory Bowel Diseases and Effects of Breastfeeding on Infections and Matro, R , <PERSOON-##>, C F , <PERSOON-##>, D C , <PERSOON-##> of Biologic Agents in Breast Milk and Implication for Infection, Growth and Development in <PERSOON-##> to <PERSOON-##>, R.
| 433 | nvr |
, <PERSOON> of chloroquine and desethylchloroquine across the placenta and <PERSOON>, C A , <PERSOON> pregnancy in a renal transplant recipient taking cyclosporin <PERSOON> Res <PERSOON>), ###(###), ### <PERSOON>, S F (###) Use of TNF-inhibitors and ustekinumab for psoriasis during Mahadevan, U , <PERSOON>, A , <PERSOON> transfer of anti-tumor necrosis factor agents in pregnant patients with inflammatory bowel disease Clin Gastroenterol Hepatol, ##(#), ##<DATUM> quiz Matro, R , <PERSOON>, C F , <PERSOON-##>, D , <PERSOON-##> of Infants Breastfed by Women Receiving Biologic Therapies for Inflammatory Bowel Diseases and Effects of Breastfeeding on Infections and Matro, R , <PERSOON>, C F , <PERSOON-##>, D C , <PERSOON-##> of Biologic Agents in Breast Milk and Implication for Infection, Growth and Development in <PERSOON-##> to <PERSOON-##> of cyclosporine in breast milk and passage into the circulation of the infant of a mother with psoriasis <PERSOON-##>, ##(#), ##<DATUM> doi <DATUM> j ###-### ### ### x <PERSOON-##> of prednisolone into breast <PERSOON-##> of Pregnancy and Lactation from the Pregnancy and <PERSOON-##> use of adalimumab (Humira) for Crohn's disease in pregnancy <PERSOON-##>, M , <PERSOON-##> excretion into breast milk <PERSOON-##>-feeding during maternal use of <PERSOON-##>, K , <PERSOON-##> neonatal transfer of certolizumab pegol in a Japanese patient with rheumatoid arthritis <PERSOON-##>, T.
| 413 | nvr |
<PERSOON> of cyclosporine in breast milk and passage into the circulation of the infant of a mother with psoriasis <PERSOON>, ##(#), ##<DATUM> doi <DATUM> j ###-### ### ### x <PERSOON> of prednisolone into breast <PERSOON> of Pregnancy and Lactation from the Pregnancy and <PERSOON> use of adalimumab (Humira) for Crohn's disease in pregnancy <PERSOON>, M , <PERSOON> excretion into breast milk <PERSOON>-feeding during maternal use of <PERSOON>, K , <PERSOON-##> neonatal transfer of certolizumab pegol in a Japanese patient with rheumatoid arthritis <PERSOON-##>, Y (###) whole immunoglobulin G a case report <PERSOON-##> and lactation Nephrology (Carlton), ##(#), ### <PERSOON-##> agents in <PERSOON-##> exposure during pregnancy and breastfeeding in a psoriasis <PERSOON-##> during pregnancy and lactation in a patient with rheumatoid arthritis drug levels in maternal serum, cord blood, breast milk and the infant's serum <PERSOON-##> of hydroxychloroquine in human milk <PERSOON-##>, ##(#), ##<DATUM> doi <DATUM> j <TELEFOONNUMMER>## tb### x <PERSOON-##> due to #-aminosalicylic acid in breast milk <PERSOON-##> in mothers with systemic <PERSOON-##>, I (###).
| 340 | nvr |
<PERSOON>, Y (###) whole immunoglobulin G a case report <PERSOON> and lactation Nephrology (Carlton), ##(#), ### <PERSOON> agents in <PERSOON> exposure during pregnancy and breastfeeding in a psoriasis <PERSOON> during pregnancy and lactation in a patient with rheumatoid arthritis drug levels in maternal serum, cord blood, breast milk and the infant's serum <PERSOON> of hydroxychloroquine in human milk <PERSOON>, ##(#), ##<DATUM> doi <DATUM> j <TELEFOONNUMMER>## tb### x <PERSOON> due to #-aminosalicylic acid in breast milk <PERSOON> in mothers with systemic <PERSOON-##> of chloroquine <PERSOON-##> and lactation when the mother is willing to <PERSOON-##> excretion in human milk <PERSOON-##> in human breast milk <PERSOON-##>, ##(#), ### doi <DATUM> bf<PATIENTNUMMER># <PERSOON-##> in breast milk <PERSOON-##> of antibodies across the placenta and in breast milk from mothers on intravenous immunoglobulin Pediatr Allergy Immunol, ##(#), ### doi <DATUM> j ###-### ### ### x <PERSOON-##>, L , Fu, Q , Mei, <PERSOON-##> (###) Breast milk concentration of hydroxychloroquine in Chinese lactating women with connective tissue diseases <PERSOON-##>, A (###).
| 355 | nvr |
<PERSOON> of chloroquine <PERSOON> and lactation when the mother is willing to <PERSOON> excretion in human milk <PERSOON> in human breast milk <PERSOON>, ##(#), ### doi <DATUM> bf<PATIENTNUMMER># <PERSOON> in breast milk <PERSOON> of antibodies across the placenta and in breast milk from mothers on intravenous immunoglobulin Pediatr Allergy Immunol, ##(#), ### doi <DATUM> j ###-### ### ### x <PERSOON>, L , Fu, Q , Mei, <PERSOON> (###) Breast milk concentration of hydroxychloroquine in Chinese lactating women with connective tissue diseases <PERSOON-##>, P , <PERSOON-##>, pharmacokinetics study in breast milk with AOR-### "Antalait" study Ther Drug Ruhlen, R L , <PERSOON-##>, E R (###) RE "Transfer of celecoxib <PERSOON-##> in Maternal Serum and Breast Milk During Breastfeeding and the Safety Assessment of the <PERSOON-##> Med, ##(#), ### doi <DATUM> bfm ### ### <PERSOON-##> during pregnancy and lactation drug levels in maternal serum, cord blood, breast milk and infant serum Rheumatology (Oxford), ##(#), ###-### <PERSOON-##> concentrations in maternal serum and breast milk during breastfeeding and an infant safety assessment a case study Rheumatology (Oxford), ##(#), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> rheumatology/kez### <PERSOON-##>, A (###).
| 393 | nvr |
<PERSOON>, P , <PERSOON>, pharmacokinetics study in breast milk with AOR-### "Antalait" study Ther Drug Ruhlen, R L , <PERSOON>, E R (###) RE "Transfer of celecoxib <PERSOON> in Maternal Serum and Breast Milk During Breastfeeding and the Safety Assessment of the <PERSOON> Med, ##(#), ### doi <DATUM> bfm ### ### <PERSOON> during pregnancy and lactation drug levels in maternal serum, cord blood, breast milk and infant serum Rheumatology (Oxford), ##(#), ###-### <PERSOON> concentrations in maternal serum and breast milk during breastfeeding and an infant safety assessment a case study Rheumatology (Oxford), ##(#), <PATIENTNUMMER># doi <DATUM> rheumatology/kez### <PERSOON> successful pregnancies with antenatal anakinra Stengel, J Z , & <PERSOON>, H L (###) Is infliximab safe to use while breastfeeding? <PERSOON-##> infliximab level in an infant delivered from a mother with psoriatic arthritis <PERSOON-##> use in a lactating woman with an ectopic pregnancy <PERSOON-##> and <PERSOON-##> breast feeding while mother was taking cyclosporin Bmj, ###(###), ### doi <DATUM> bmj ### ##<DATUM> <PERSOON-##> use in a breastfeeding patient with rheumatoid arthritis <PERSOON-##>, S H , <PERSOON-##>, J , & <PERSOON-##> of ibuprofen into breast milk <PERSOON-##>, A (###).
| 390 | nvr |
<PERSOON> successful pregnancies with antenatal anakinra Stengel, J Z , & <PERSOON>, H L (###) Is infliximab safe to use while breastfeeding? <PERSOON> infliximab level in an infant delivered from a mother with psoriatic arthritis <PERSOON> use in a lactating woman with an ectopic pregnancy <PERSOON> and <PERSOON> breast feeding while mother was taking cyclosporin Bmj, ###(###), ### doi <DATUM> bmj ### ##<DATUM> <PERSOON> use in a breastfeeding patient with rheumatoid arthritis <PERSOON>, S H , <PERSOON>, J , & <PERSOON-##> of ibuprofen into breast milk <PERSOON-##>, A (###) maintaining remission in Crohn's disease <PERSOON-##>, N , <PERSOON-##> report evidence for transplacental transfer of maternally administered <PERSOON-##> in lactation <PERSOON-##> Res, ##(#), #<DATUM> <PERSOON-##> in human milk <PERSOON-##> of ibuprofen <PERSOON-##>, P H , & <PERSOON-##> in human milk <PERSOON-##> U (###) Effect of intravenous immunoglobulin treatment on pregnancy and postpartum-related relapses in multiple sclerosis A prospective, <PERSOON-##>, P , <PERSOON-##> multi-centre study of pregnancy outcomes with <PERSOON-##>, C J.
| 342 | nvr |
Crohn's disease <PERSOON>, N , <PERSOON> report evidence for transplacental transfer of maternally administered <PERSOON> in lactation <PERSOON> Res, ##(#), #<DATUM> <PERSOON> in human milk <PERSOON> of ibuprofen <PERSOON>, P H , & <PERSOON> in human milk <PERSOON> U (###) Effect of intravenous immunoglobulin treatment on pregnancy and postpartum-related relapses in multiple sclerosis A prospective, <PERSOON-##>, P , <PERSOON-##> multi-centre study of pregnancy outcomes with <PERSOON-##> treatment during lactation <PERSOON-##>, M , <PERSOON-##> placental transfer at delivery and neonatal exposure through (<PERSOON-##>, & # ###, # ###, and # ###, *Publications on breast feeding including maternal drug levels, infant drug levels or reports on side effects in breastfed children Publications may include â <PERSOON-##> definition of detected or not detected agent in breast milk varies by method and chosen cut-off value â¡Weight-adjusted dose is child dose (mg/kg in child) relative to mother dose (mg/kg in mother) (#%=minimal, #â#%=low, #â##%=moderate, ##â##%=high §Caution with the use of TNF inhibitors + thiopurines These combinations might increase the risk of infant infections IVIG, intravenous immunoglobulin; TNF, tumour necrosis factor Tabel Exclusie na het lezen van het volledige artikel Conceptrichtlijn Medicatiegebruik bij inflammatoire reumatische aandoeningen rondom de zwangerschap Zijn er specifieke aspecten bij het kind van een moeder met een inflammatoire reumatische # Hoe moet worden omgegaan met de toediening van levende en niet-levende vaccins bij kinderen waarvan de moeder bDMARDs heeft gebruikt tijdens de zwangerschap? # Wanneer is onderzoek door de kinderarts geïndiceerd, en met welke follow-up, van een kind van een moeder met een inflammatoire reumatische aandoening? Veel inflammatoire reumatische aandoeningen komen voor tijdens de vruchtbare leeftijd van de vrouw.
| 443 | nvr |
Azathioprine treatment during lactation <PERSOON>, M , <PERSOON> placental transfer at delivery and neonatal exposure through (<PERSOON>, & # ###, # ###, and # ###, *Publications on breast feeding including maternal drug levels, infant drug levels or reports on side effects in breastfed children Publications may include â <PERSOON> definition of detected or not detected agent in breast milk varies by method and chosen cut-off value â¡Weight-adjusted dose is child dose (mg/kg in child) relative to mother dose (mg/kg in mother) (#%=minimal, #â#%=low, #â##%=moderate, ##â##%=high §Caution with the use of TNF inhibitors + thiopurines These combinations might increase the risk of infant infections IVIG, intravenous immunoglobulin; TNF, tumour necrosis factor Tabel Exclusie na het lezen van het volledige artikel Conceptrichtlijn Medicatiegebruik bij inflammatoire reumatische aandoeningen rondom de zwangerschap Zijn er specifieke aspecten bij het kind van een moeder met een inflammatoire reumatische # Hoe moet worden omgegaan met de toediening van levende en niet-levende vaccins bij kinderen waarvan de moeder bDMARDs heeft gebruikt tijdens de zwangerschap? # Wanneer is onderzoek door de kinderarts geïndiceerd, en met welke follow-up, van een kind van een moeder met een inflammatoire reumatische aandoening? Veel inflammatoire reumatische aandoeningen komen voor tijdens de vruchtbare leeftijd van de vrouw zwangerschap Van een aantal bDMARDs is bekend dat ze de placenta passeren en zo in het bloed van het ongeboren kind terecht komen (https //(WEBLINK)) Voor de TNF blokkers geldt dat deze middelen de placenta niet of nauwelijks passeren in het eerste trimester, daarna mogelijk wel Hetzelfde geldt voor de interleukine antagonisten (canakinumab, sarilumab en tocilizumab) Voor certolizumab pegol geldt dat dit middel de placenta niet passeert (De <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Gotestam Skorpen et al , ###; Mahadevan et al , ###; Tirelli, <PERSOON>, ###) Er is nog veel onduidelijkheid over de effecten van de verschillende bDMARDs op het immuunsysteem van de zuigelingen Wel is bekend dat bepaalde bDMARDs tot # maanden na de geboorte kunnen circuleren, met name infliximab vanwege de lange halfwaardetijd (Furer et al , ###) Er is bij TNF blokkers in de eerste levensmaanden een verhoogde kans op neutropenie en de vaccinatierespons kan in het eerste jaar verminderd zijn, waarbij levend verzwakte vaccins mogelijk tot ernstige infecties kunnen leiden (Cheent et al , ###; <INSTELLING>, ###) In deze uitgangsvraag zal worden beschreven hoe om moet worden gegaan met A literature search was not performed for this clinical question A literature search was not Not applicable A literature search was not performed for this clinical question In deze module wordt alleen beschreven hoe moet worden omgegaan met vaccinaties bij kinderen wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap.
| 612 | nvr |
Van een aantal bDMARDs is bekend dat ze de placenta passeren en zo in het bloed van het ongeboren kind terecht komen (https //(WEBLINK)) Voor de TNF blokkers geldt dat deze middelen de placenta niet of nauwelijks passeren in het eerste trimester, daarna mogelijk wel Hetzelfde geldt voor de interleukine antagonisten (canakinumab, sarilumab en tocilizumab) Voor certolizumab pegol geldt dat dit middel de placenta niet passeert (De <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Gotestam Skorpen et al , ###; Mahadevan et al , ###; Tirelli, <PERSOON>, ###) Er is nog veel onduidelijkheid over de effecten van de verschillende bDMARDs op het immuunsysteem van de zuigelingen Wel is bekend dat bepaalde bDMARDs tot # maanden na de geboorte kunnen circuleren, met name infliximab vanwege de lange halfwaardetijd (Furer et al , ###) Er is bij TNF blokkers in de eerste levensmaanden een verhoogde kans op neutropenie en de vaccinatierespons kan in het eerste jaar verminderd zijn, waarbij levend verzwakte vaccins mogelijk tot ernstige infecties kunnen leiden (Cheent et al , ###; <INSTELLING>, ###) In deze uitgangsvraag zal worden beschreven hoe om moet worden gegaan met A literature search was not performed for this clinical question A literature search was not Not applicable A literature search was not performed for this clinical question In deze module wordt alleen beschreven hoe moet worden omgegaan met vaccinaties bij kinderen wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap eerste vaccinatie <DATUM> maanden postpartum is, moet ook worden gekeken naar de halfwaardetijd van DMARDs De halfwaardetijd van non-biological DMARDs is kort (bijvoorbeeld bij hoge doseringen prednison ##-## uur, en azathioprine <DATUM> uur) Zodoende hebben de non-biological DMARDs bij gebruik tijdens de zwangerschap geen effect op de Voor zover bekend zijn er geen specifieke studies gedaan naar het effect van het gebruik van bDMARDs tijdens het geven van borstvoeding op vaccinaties Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat het gebruik van bDMARDs tijdens het geven van borstvoeding effect heeft op vaccinaties bij het kind bDMARDS zijn hoofdzakelijk monoclonale antilichamen en dus groot moleculair en hebben daarom geen of nauwelijks passage naar de moedermelk Bovendien krijgt het kind de borstvoeding enteraal binnen, waar een eventuele bDMARD alsnog niet systemisch wordt opgenomen, maar wordt geëlimineerd of uitgescheiden (<PERSOON>, ###a, ###b; <PERSOON> & Ito, ###) Er is zodoende met betrekking tot het geven van vaccinaties aan het kind geen bezwaar voor het gebruik van bDMARDs tijdens het geven van borstvoeding (<PERSOON>, ###, ###) Voor een uitgebreidere beschrijving en literatuursamenvatting over het gebruik van biologicals tijdens het geven van borstvoeding, wordt verwezen naar Module # van deze richtlijn Bij gebruik van bDMARDs tijdens de zwangerschap kunnen niet levende vaccins zonder gevaar gegeven worden aan het kind (Furer et al , ###) In het eerste levensjaar mogen echter geen levend verzwakte vaccins gegeven worden (Cheent et al , ###) Levend varicellavaccin Indien er toch een harde indicatie is voor een levend verzwakt vaccin in het.
| 639 | nvr |
is, moet ook worden gekeken naar de halfwaardetijd van DMARDs De halfwaardetijd van non-biological DMARDs is kort (bijvoorbeeld bij hoge doseringen prednison ##-## uur, en azathioprine <DATUM> uur) Zodoende hebben de non-biological DMARDs bij gebruik tijdens de zwangerschap geen effect op de Voor zover bekend zijn er geen specifieke studies gedaan naar het effect van het gebruik van bDMARDs tijdens het geven van borstvoeding op vaccinaties Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat het gebruik van bDMARDs tijdens het geven van borstvoeding effect heeft op vaccinaties bij het kind bDMARDS zijn hoofdzakelijk monoclonale antilichamen en dus groot moleculair en hebben daarom geen of nauwelijks passage naar de moedermelk Bovendien krijgt het kind de borstvoeding enteraal binnen, waar een eventuele bDMARD alsnog niet systemisch wordt opgenomen, maar wordt geëlimineerd of uitgescheiden (<PERSOON>, ###a, ###b; <PERSOON> & Ito, ###) Er is zodoende met betrekking tot het geven van vaccinaties aan het kind geen bezwaar voor het gebruik van bDMARDs tijdens het geven van borstvoeding (<PERSOON>, ###, ###) Voor een uitgebreidere beschrijving en literatuursamenvatting over het gebruik van biologicals tijdens het geven van borstvoeding, wordt verwezen naar Module # van deze richtlijn Bij gebruik van bDMARDs tijdens de zwangerschap kunnen niet levende vaccins zonder gevaar gegeven worden aan het kind (Furer et al , ###) In het eerste levensjaar mogen echter geen levend verzwakte vaccins gegeven worden (Cheent et al , ###) Levend varicellavaccin Indien er toch een harde indicatie is voor een levend verzwakt vaccin in het bepalen of en op welk moment het levend verzwakt vaccin veilig gegeven kan worden Het bovenstaande is mogelijk niet van toepassing wanneer certolizumab pegol is gebruikt tijdens de zwangerschap gezien dit middel de placenta waarschijnlijk niet passeert (<PERSOON> Het eerste levend verzwakt vaccin dat volgens het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) schema standaard wordt gegeven aan kinderen is het BMR-vaccin op de leeftijd van ## maanden Het is zeer onwaarschijnlijk dat er dan nog detecteerbare spiegels van de bDMARD aanwezig zijn Het BMR-vaccin kan dus gewoon volgens het RVP-schema op de leeftijd van ## maanden gegeven worden aan kinderen van vrouwen die een bDMARD hebben gebruikt Sinds <DATUM> is de kinkhoestvaccinatie voor zwangeren bij ## weken, de â## wekenprikâ, onderdeel van het RVP ((WEBLINK)) Het doel van deze vaccinatie is om de pasgeborene, die het meest at risk is voor een ernstig beloop van een al , ###; Rots, ###) Hierdoor is het RVP voor kinderen iets aangepast en krijgen kinderen bij #, # en ## maanden het DKTP-Hib-HepB-vaccin Als een moeder de ## wekenprik niet heeft gehad dan komt het kind in aanmerking voor een extra DKTP-Hib-HepB-vaccinatie bij # Voor vrouwen die een DMARD (dit geldt voor alle DMARDâs) gebruiken tijdens de zijn nog geen data over gepubliceerd Om na te gaan of de ## wekenprik voldoende effectief was kan de antistoftiter bepaald worden Echter is de interpretatie hiervan lastig, omdat een goede cut-off waarde van de antistoftiter voor bescherming bij kinkhoest niet bekend is Om.
| 633 | nvr |
of en op welk moment het levend verzwakt vaccin veilig gegeven kan worden Het bovenstaande is mogelijk niet van toepassing wanneer certolizumab pegol is gebruikt tijdens de zwangerschap gezien dit middel de placenta waarschijnlijk niet passeert (<PERSOON> Het eerste levend verzwakt vaccin dat volgens het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) schema standaard wordt gegeven aan kinderen is het BMR-vaccin op de leeftijd van ## maanden Het is zeer onwaarschijnlijk dat er dan nog detecteerbare spiegels van de bDMARD aanwezig zijn Het BMR-vaccin kan dus gewoon volgens het RVP-schema op de leeftijd van ## maanden gegeven worden aan kinderen van vrouwen die een bDMARD hebben gebruikt Sinds <DATUM> is de kinkhoestvaccinatie voor zwangeren bij ## weken, de â## wekenprikâ, onderdeel van het RVP ((WEBLINK)) Het doel van deze vaccinatie is om de pasgeborene, die het meest at risk is voor een ernstig beloop van een al , ###; Rots, ###) Hierdoor is het RVP voor kinderen iets aangepast en krijgen kinderen bij #, # en ## maanden het DKTP-Hib-HepB-vaccin Als een moeder de ## wekenprik niet heeft gehad dan komt het kind in aanmerking voor een extra DKTP-Hib-HepB-vaccinatie bij # Voor vrouwen die een DMARD (dit geldt voor alle DMARDâs) gebruiken tijdens de zijn nog geen data over gepubliceerd Om na te gaan of de ## wekenprik voldoende effectief was kan de antistoftiter bepaald worden Echter is de interpretatie hiervan lastig, omdat een goede cut-off waarde van de antistoftiter voor bescherming bij kinkhoest niet bekend is Om Een mogelijkheid is om na het geven van de ## wekenprik in de zwangerschap, het kind ook bij de leeftijd van # maanden te vaccineren Het risico hiervan is echter dat de kinderen na de vaccinatie juist minder goed beschermd zijn Er is namelijk een reële kans dat de moeder wel een goede respons had op de ## wekenprik Als je vroeg vaccineert bij hoge maternale antistofconcentratie, kan dit ervoor zorgen dat kinderen na de vaccinatie bij # maanden juist Kinderen jonger dan # maanden lopen het grootste risico op een ernstig beloop van een kinkhoestinfectie, en juist deze jonge kinderen hebben baat bij goede antistoftiters De werkgroep is daarom van mening dat vrouwen die DMARDâs gebruiken tijdens de zwangerschap, met klem wordt geadviseerd om gevaccineerd te worden bij ## weken Het voorlopige advies is om de kinderen vervolgens te vaccineren volgens het reguliere vaccinatieschema, wat wil zeggen dat de kinderen bij #, #, en ## maanden het DKTP-HibHepB-vaccin krijgen Dit advies is gebaseerd op expert opinion Uit onderzoek naar de effectiviteit van de kinkhoestvaccinatie bij vrouwen die DMARDâs gebruiken moet blijken of Vaccineer kinderen volgens het Rijksvaccinatieprogramma wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, met uitzondering van levend verzwakte vaccins Geef geen levend verzwakte vaccins aan kinderen in het eerste levensjaar wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, tenzij een bDMARD voor de ## weken zwangerschap gestopt wordt Een levend verzwakt vaccin kan wel worden gegeven.
| 596 | nvr |
is om na het geven van de ## wekenprik in de zwangerschap, het kind ook bij de leeftijd van # maanden te vaccineren Het risico hiervan is echter dat de kinderen na de vaccinatie juist minder goed beschermd zijn Er is namelijk een reële kans dat de moeder wel een goede respons had op de ## wekenprik Als je vroeg vaccineert bij hoge maternale antistofconcentratie, kan dit ervoor zorgen dat kinderen na de vaccinatie bij # maanden juist Kinderen jonger dan # maanden lopen het grootste risico op een ernstig beloop van een kinkhoestinfectie, en juist deze jonge kinderen hebben baat bij goede antistoftiters De werkgroep is daarom van mening dat vrouwen die DMARDâs gebruiken tijdens de zwangerschap, met klem wordt geadviseerd om gevaccineerd te worden bij ## weken Het voorlopige advies is om de kinderen vervolgens te vaccineren volgens het reguliere vaccinatieschema, wat wil zeggen dat de kinderen bij #, #, en ## maanden het DKTP-HibHepB-vaccin krijgen Dit advies is gebaseerd op expert opinion Uit onderzoek naar de effectiviteit van de kinkhoestvaccinatie bij vrouwen die DMARDâs gebruiken moet blijken of Vaccineer kinderen volgens het Rijksvaccinatieprogramma wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, met uitzondering van levend verzwakte vaccins Geef geen levend verzwakte vaccins aan kinderen in het eerste levensjaar wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, tenzij een bDMARD voor de ## weken zwangerschap gestopt wordt Een levend verzwakt vaccin kan wel worden gegeven Overleg met een kinderreumatoloog-immunoloog wanneer er in het eerste levensjaar een indicatie is voor een levend verzwakt vaccin (BCG vaccin, rotavirus vaccin, BMR vaccin, oraal poliovaccin of varicellavaccin) Dit is maatwerk, maar het algemene advies is om dit Vaccineer vrouwen die tijdens de zwangerschap een DMARD (inclusief bDMARD) gebruiken bij ## weken tegen kinkhoest, en vaccineer het kind bij #, #, en ## maanden Het afnemen van bloed uit de navelstreng is niet standaard geïndiceerd Op dit moment wordt alleen navelstrengbloed afgenomen in onderzoeksverband om de effecten van het DMARD-gebruik tijdens de zwangerschap op het immuunsysteem van de pasgeborene te Neem niet standaard navelstrengbloed af bij neonaten van vrouwen die tijdens <PERSOON> van moeders met een inflammatoire reumatische aandoening worden niet standaard door de kinderarts gezien Welke indicaties zijn er voor verwijzing naar een Het is niet nodig om ieder kind, waarvan de moeder een (b)DMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, direct na de geboorte door te verwijzen naar de kinderarts Er zijn namelijk geen ernstige systemische infecties gerapporteerd bij deze groep kinderen (Lareb, TIS) Wel zijn vier kinderen gerapporteerd met huidinfecties in de eerste twee weken postpartum die gepaard gingen met neutropenie na maternaal gebruik van anti TNF blokkers in de zwangerschap (Guiddir et al , ###) Indien een kind van een moeder met bDMARD gebruik tijdens de zwangerschap een (huid)infectie krijgt wordt aangeraden direct naar de kinderarts te verwijzen voor controle bloedbeeld met differentiatie en absoluut neutrofielengetal, gezien de mogelijkheid van optreden van neutropenie bij biologicals (met name TNF.
| 578 | nvr |
eerste levensjaar een indicatie is voor een levend verzwakt vaccin (BCG vaccin, rotavirus vaccin, BMR vaccin, oraal poliovaccin of varicellavaccin) Dit is maatwerk, maar het algemene advies is om dit Vaccineer vrouwen die tijdens de zwangerschap een DMARD (inclusief bDMARD) gebruiken bij ## weken tegen kinkhoest, en vaccineer het kind bij #, #, en ## maanden Het afnemen van bloed uit de navelstreng is niet standaard geïndiceerd Op dit moment wordt alleen navelstrengbloed afgenomen in onderzoeksverband om de effecten van het DMARD-gebruik tijdens de zwangerschap op het immuunsysteem van de pasgeborene te Neem niet standaard navelstrengbloed af bij neonaten van vrouwen die tijdens <PERSOON> van moeders met een inflammatoire reumatische aandoening worden niet standaard door de kinderarts gezien Welke indicaties zijn er voor verwijzing naar een Het is niet nodig om ieder kind, waarvan de moeder een (b)DMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, direct na de geboorte door te verwijzen naar de kinderarts Er zijn namelijk geen ernstige systemische infecties gerapporteerd bij deze groep kinderen (Lareb, TIS) Wel zijn vier kinderen gerapporteerd met huidinfecties in de eerste twee weken postpartum die gepaard gingen met neutropenie na maternaal gebruik van anti TNF blokkers in de zwangerschap (Guiddir et al , ###) Indien een kind van een moeder met bDMARD gebruik tijdens de zwangerschap een (huid)infectie krijgt wordt aangeraden direct naar de kinderarts te verwijzen voor controle bloedbeeld met differentiatie en absoluut neutrofielengetal, gezien de mogelijkheid van optreden van neutropenie bij biologicals (met name TNF Voor de verschillende TNF blokkers gelden andere termijnen waarop TNF blokkers gebruikt kunnen worden tijdens de zwangerschap Bij het hanteren van onderstaande termijnen zijn er geen spiegels meetbaar in het navelstrengbloed bij geboorte Onderstaande termijnen zijn deels gebaseerd op de literatuur (<PERSOON> & Dolhain, ###; Gotestam Skorpen et al , ###), en deels op basis van expertise (in de praktijk worden geen detecteerbare of zeer lage spiegels in het navelstrengbloed bij geboorte gevonden wanneer onderstaande termijnen - Certolizumab pegol kan de hele zwangerschap door gebruikt worden - Infliximab laatste gift bij ##-## weken zwangerschap (gezien de lange <PERSOON> kinderen wiens moeder een (b)DMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap <PERSOON> direct naar de kinderarts bij het optreden van een (huid)infectie bij zuigelingen tot de leeftijd van # maanden, in het geval dat de moeder TNF blokkers gebruikt heeft tijdens de zwangerschap De kinderarts wordt dan geadviseerd om een bloedbeeld met differentiatie en absoluut neutrofielengetal te bepalen Start bij neutropenie <PERSOON>, N M , <PERSOON> in children with chemo-therapy induced <PERSOON>, S , <PERSOON>, J , Rots, <PERSOON> pertussis vaccination and its effects on the immune.
| 539 | nvr |
gelden andere termijnen waarop TNF blokkers gebruikt kunnen worden tijdens de zwangerschap Bij het hanteren van onderstaande termijnen zijn er geen spiegels meetbaar in het navelstrengbloed bij geboorte Onderstaande termijnen zijn deels gebaseerd op de literatuur (<PERSOON> & Dolhain, ###; Gotestam Skorpen et al , ###), en deels op basis van expertise (in de praktijk worden geen detecteerbare of zeer lage spiegels in het navelstrengbloed bij geboorte gevonden wanneer onderstaande termijnen - Certolizumab pegol kan de hele zwangerschap door gebruikt worden - Infliximab laatste gift bij ##-## weken zwangerschap (gezien de lange <PERSOON> kinderen wiens moeder een (b)DMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap <PERSOON> direct naar de kinderarts bij het optreden van een (huid)infectie bij zuigelingen tot de leeftijd van # maanden, in het geval dat de moeder TNF blokkers gebruikt heeft tijdens de zwangerschap De kinderarts wordt dan geadviseerd om een bloedbeeld met differentiatie en absoluut neutrofielengetal te bepalen Start bij neutropenie <PERSOON>, N M , <PERSOON> in children with chemo-therapy induced <PERSOON>, S , <PERSOON>, J , Rots, <PERSOON> pertussis vaccination and its effects on the immune Lancet Infect Dis, ##(#), ##<DATUM> Cheent, K , <PERSOON>, L , Pal, A , & <PERSOON> case of disseminated BCG infection in an infant born to a mother taking infliximab for Crohn's disease <PERSOON-##>, #(#), #<DATUM> doi <DATUM> j crohns ##<DATUM> ### <PERSOON-##>, S , <PERSOON-##>, M (###) A case-control study to estimate the effectiveness of maternal pertussis vaccination in protecting newborn infants in England and Wales, ###-### Clin Arthritis Rheum Dis Clin North Am, ##(#), #<DATUM> doi <DATUM> j rdc ##<DATUM> ### De <PERSOON-##>, N , & <PERSOON-##>, G (###) BSR and BHPR guideline on prescribing drugs in pregnancy and breastfeeding-Part I standard and biologic disease modifying anti-rheumatic drugs <PERSOON-##>, O (###) ### update of EULAR recommendations for vaccination in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases.
| 515 | nvr |
Dis, ##(#), ##<DATUM> Cheent, K , <PERSOON>, L , Pal, A , & <PERSOON> case of disseminated BCG infection in an infant born to a mother taking infliximab for Crohn's disease <PERSOON>, #(#), #<DATUM> doi <DATUM> j crohns ##<DATUM> ### <PERSOON>, S , <PERSOON>, M (###) A case-control study to estimate the effectiveness of maternal pertussis vaccination in protecting newborn infants in England and Wales, ###-### Clin Arthritis Rheum Dis Clin North Am, ##(#), #<DATUM> doi <DATUM> j rdc ##<DATUM> ### De <PERSOON>, N , & <PERSOON>, G (###) BSR and BHPR guideline on prescribing drugs in pregnancy and breastfeeding-Part I standard and biologic disease modifying anti-rheumatic drugs <PERSOON>, O (###) ### update of EULAR recommendations for vaccination in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases <PERSOON> points to consider for use of antirheumatic drugs before pregnancy, and during pregnancy and lactation <PERSOON-##>-TNF-alpha therapy may cause neonatal neutropenia Pediatrics, ###(#), <PERSOON-##> in vaccinating infants born to mothers taking immunoglobulin biologicals during pregnancy Expert Rev Vaccines, ##(#), ##<DATUM> <PERSOON-##>, F , <PERSOON-##>, B , <PERSOON-##> of placental transfer of certolizumab pegol during pregnancy results from CRIB, a prospective, postmarketing, pharmacokinetic study <PERSOON-##> Dis, <INSTELLING> (###) Handleiding Vaccinatie bij Chronisch Inflammatoire Aandoeningen Retrieved Rots, <PERSOON-##> van zwangeren en het vaccinatieschema voor hun Tirelli, L L , <PERSOON-##>, P C , <PERSOON-##> and pregnancy in the biologic era, a feared scenario What do we do now? Dermatol Ther, ##(#), e### <PERSOON-##>, G T.
| 486 | nvr |
<PERSOON> points to consider for use of antirheumatic drugs before pregnancy, and during pregnancy and lactation <PERSOON>-TNF-alpha therapy may cause neonatal neutropenia Pediatrics, ###(#), <PERSOON> in vaccinating infants born to mothers taking immunoglobulin biologicals during pregnancy Expert Rev Vaccines, ##(#), ##<DATUM> <PERSOON>, F , <PERSOON>, B , <PERSOON> of placental transfer of certolizumab pegol during pregnancy results from CRIB, a prospective, postmarketing, pharmacokinetic study <PERSOON> Dis, <INSTELLING> (###) Handleiding Vaccinatie bij Chronisch Inflammatoire Aandoeningen Retrieved Rots, <PERSOON> van zwangeren en het vaccinatieschema voor hun Tirelli, L L , <PERSOON>, P C , <PERSOON-##> and pregnancy in the biologic era, a feared scenario What do we do now? Dermatol Ther, ##(#), e### <PERSOON-##> and efficacy of meningococcal c Op welke wijze dient de zorg rondom preconceptionele advisering, en begeleiding van zwangerschap en borstvoeding te worden georganiseerd bij vrouwen met inflammatoire # Aan welke punten moet de samenwerking tussen reumatoloog, gynaecoloog en # Wie geven advies rondom de bevalling, en over welke aspecten? # Hoe moet het proces van medicatievoorschrijving en bewaking georganiseerd vrouwen en mannen in de vruchtbare leeftijd Zowel de aandoening als bepaalde medicatie, kunnen de adviezen met betrekking tot anticonceptie, een (actuele) kinderwens, gespecialiseerde reumaverpleegkundigen, gynaecologen, apothekers en kinderartsen is Doel van deze module is (rand) voorwaarden te schetsen en aanbevelingen te geven over advies voorafgaand aan conceptie, beleid tijdens de zwangerschap, samenwerking tussen verschillende specialismen, prenatale diagnostiek, zorg na de bevalling en het proces van Bij deze uitgangsvraag is geen systematisch literatuuronderzoek verricht, omdat er verwacht werd geen studies te vinden die antwoord geven op de specifieke vragen in deze module, voor de Nederlandse situatie Er worden dan ook geen literatuurconclusies vermeld De aanbevelingen zijn gebaseerd op overwegingen die zijn opgesteld door de werkgroepleden op basis van kennis en ervaring uit de praktijk, ook zijn de overwegingen van de patiënten tijdens de focus groep discussie meegenomen in deze module Daarnaast werd een onderzoek gedaan naar de ervaringen en voorkeuren van patiënten met SLE ten aanzien van.
| 457 | nvr |
, <PERSOON> and efficacy of meningococcal c Op welke wijze dient de zorg rondom preconceptionele advisering, en begeleiding van zwangerschap en borstvoeding te worden georganiseerd bij vrouwen met inflammatoire # Aan welke punten moet de samenwerking tussen reumatoloog, gynaecoloog en # Wie geven advies rondom de bevalling, en over welke aspecten? # Hoe moet het proces van medicatievoorschrijving en bewaking georganiseerd vrouwen en mannen in de vruchtbare leeftijd Zowel de aandoening als bepaalde medicatie, kunnen de adviezen met betrekking tot anticonceptie, een (actuele) kinderwens, gespecialiseerde reumaverpleegkundigen, gynaecologen, apothekers en kinderartsen is Doel van deze module is (rand) voorwaarden te schetsen en aanbevelingen te geven over advies voorafgaand aan conceptie, beleid tijdens de zwangerschap, samenwerking tussen verschillende specialismen, prenatale diagnostiek, zorg na de bevalling en het proces van Bij deze uitgangsvraag is geen systematisch literatuuronderzoek verricht, omdat er verwacht werd geen studies te vinden die antwoord geven op de specifieke vragen in deze module, voor de Nederlandse situatie Er worden dan ook geen literatuurconclusies vermeld De aanbevelingen zijn gebaseerd op overwegingen die zijn opgesteld door de werkgroepleden op basis van kennis en ervaring uit de praktijk, ook zijn de overwegingen van de patiënten tijdens de focus groep discussie meegenomen in deze module Daarnaast werd een onderzoek gedaan naar de ervaringen en voorkeuren van patiënten met SLE ten aanzien van begeleiding, en begeleiding bij zwangerschap en borstvoeding Bij voorkeur worden de patiënte en partner ruim vóór ()# maanden) een gewenste zwangerschap naar de gynaecoloog verwezen met relevante expertise Anticonceptie bij het stellen van de diagnose van een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte dient eveneens besproken te worden De kinderwens wordt in principe eerst met de reumatoloog danwel reumaverpleegkundige besproken De reumatoloog geeft dan voorlichting aan patiënte en partner, en verwijst patiënte en partner naar een gynaecoloog met bij voorkeur relevante expertise voor aanvullende voorlichting vanuit gynaecologisch oogpunt De reumatoloog vermeldt aan de gynaecoloog structurele afwijkingen bij de patiënte, die mogelijk van invloed kunnen zijn op de zwangerschap en bevalling, bijvoorbeeld afwijkingen aan het bekken of de wervelkolom Ook orgaanschade en/of comorbide aandoeningen die relevant zijn voor zwangerschap en partus moeten aan de gynaecoloog gemeld worden, zoals (pre-existente) hypertensie, stollingsafwijkingen Het is belangrijk dat patiënte en partner voor, tijdens en na de zwangerschap goed worden voorgelicht over maternale en foetale risicoâs en adviezen ten aanzien van begeleiding van de zwangerschap, bevalling en borstvoeding door de reumatoloog en de gynaecoloog De reumaverpleegkundige heeft hier in sommige centra ook een grote rol in, en is in de meeste gevallen het primaire aanspreekpunt voor de Geef als reumatoloog advies en licht patiënte en partner voor bij het stellen van de diagnose van een inflammatoire reumatische aandoening of systemische auto-immuunziekte dat er een medische indicatie bestaat tot begeleiding van zwangerschap en bevalling door de gynaecoloog Bespreek tevens relevante aspecten van de (op dat moment gebruikte) anticonceptie.
| 544 | nvr |
en partner ruim vóór ()# maanden) een gewenste zwangerschap naar de gynaecoloog verwezen met relevante expertise Anticonceptie bij het stellen van de diagnose van een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte dient eveneens besproken te worden De kinderwens wordt in principe eerst met de reumatoloog danwel reumaverpleegkundige besproken De reumatoloog geeft dan voorlichting aan patiënte en partner, en verwijst patiënte en partner naar een gynaecoloog met bij voorkeur relevante expertise voor aanvullende voorlichting vanuit gynaecologisch oogpunt De reumatoloog vermeldt aan de gynaecoloog structurele afwijkingen bij de patiënte, die mogelijk van invloed kunnen zijn op de zwangerschap en bevalling, bijvoorbeeld afwijkingen aan het bekken of de wervelkolom Ook orgaanschade en/of comorbide aandoeningen die relevant zijn voor zwangerschap en partus moeten aan de gynaecoloog gemeld worden, zoals (pre-existente) hypertensie, stollingsafwijkingen Het is belangrijk dat patiënte en partner voor, tijdens en na de zwangerschap goed worden voorgelicht over maternale en foetale risicoâs en adviezen ten aanzien van begeleiding van de zwangerschap, bevalling en borstvoeding door de reumatoloog en de gynaecoloog De reumaverpleegkundige heeft hier in sommige centra ook een grote rol in, en is in de meeste gevallen het primaire aanspreekpunt voor de Geef als reumatoloog advies en licht patiënte en partner voor bij het stellen van de diagnose van een inflammatoire reumatische aandoening of systemische auto-immuunziekte dat er een medische indicatie bestaat tot begeleiding van zwangerschap en bevalling door de gynaecoloog Bespreek tevens relevante aspecten van de (op dat moment gebruikte) anticonceptie <PERSOON> patiënte en partner ruim vóór een gewenste zwangerschap naar de gynaecoloog voor Beslissingen rondom het gebruik van medicatie tijdens zwangerschap of het geven van borstvoeding kunnen complex zijn Enerzijds is het van belang dat de ziekteactiviteit voldoende onder controle is, anderzijds wil je wanneer mogelijk medicatie inzetten die compatibel is met zwangerschap en het geven van borstvoeding Er is geen uniform beleid te maken dat geldt voor elke patiënte Het gaat echt om een individuele afweging, waarbij overwegingen van de patiënte en partner meewegen De werkgroep onderschrijft ten zeerste het belang van samen beslissen in de context van deze richtlijn, conform het Visiedocument Samen Beslissen van de Federatie Medisch Specialisten Daarin wordt de âSamen beslissen is het proces waarin de arts en de patiënt gezamenlijk bespreken welk medisch beleid het beste bij de patiënt past, waarbij alle opties, voor- en nadelen, gynaecoloog) tot een beleidsplan komen waar iedereen achter kan staan Daarvoor is het noodzakelijk dat patiënte en partner goed geïnformeerd worden Dit kwam ook naar voren in de studie van Blomjous (Blomjous et al , ###) Het merendeel van de patiënten met SLE gaf aan dat ze het liefst direct na het stellen van de diagnose al de eerste informatie krijgen over een toekomstige zwangerschap, samen met hun partner De meerderheid van de patiënten wil ook gedurende het ziektebeloop bij herhaling informatie over zwangerschap in combinatie met hun aandoening Daarnaast helpt het patiënte en partner wanneer zij voorbereid zijn op het proces, bijvoorbeeld wanneer er naar de gynaecoloog wordt.
| 568 | nvr |
gewenste zwangerschap naar de gynaecoloog voor Beslissingen rondom het gebruik van medicatie tijdens zwangerschap of het geven van borstvoeding kunnen complex zijn Enerzijds is het van belang dat de ziekteactiviteit voldoende onder controle is, anderzijds wil je wanneer mogelijk medicatie inzetten die compatibel is met zwangerschap en het geven van borstvoeding Er is geen uniform beleid te maken dat geldt voor elke patiënte Het gaat echt om een individuele afweging, waarbij overwegingen van de patiënte en partner meewegen De werkgroep onderschrijft ten zeerste het belang van samen beslissen in de context van deze richtlijn, conform het Visiedocument Samen Beslissen van de Federatie Medisch Specialisten Daarin wordt de âSamen beslissen is het proces waarin de arts en de patiënt gezamenlijk bespreken welk medisch beleid het beste bij de patiënt past, waarbij alle opties, voor- en nadelen, gynaecoloog) tot een beleidsplan komen waar iedereen achter kan staan Daarvoor is het noodzakelijk dat patiënte en partner goed geïnformeerd worden Dit kwam ook naar voren in de studie van Blomjous (Blomjous et al , ###) Het merendeel van de patiënten met SLE gaf aan dat ze het liefst direct na het stellen van de diagnose al de eerste informatie krijgen over een toekomstige zwangerschap, samen met hun partner De meerderheid van de patiënten wil ook gedurende het ziektebeloop bij herhaling informatie over zwangerschap in combinatie met hun aandoening Daarnaast helpt het patiënte en partner wanneer zij voorbereid zijn op het proces, bijvoorbeeld wanneer er naar de gynaecoloog wordt zwangerschap is, hoe frequent en welke controles bij welke artsen tijdens de zwangerschap noodzakelijk zijn, welke medicatie aanpassingen noodzakelijk zijn, en welk beleid gevoerd zal worden bij het optreden van complicaties tijdens de zwangerschap of de partus Neem beslissingen altijd gezamenlijk met de patiënt(e) en partner, waarbij alle opties, voor- en De reumatoloog, gynaecoloog en kinderarts stemmen het beleid af met betrekking tot de zorg die preconceptioneel plaatsvindt, als ook tijdens de zwangerschap, en daar waar het Het is zorgvuldig om aan de gynaecoloog ook melding te maken van orgaanschade en/of <PERSOON> verslaglegging door alle betrokken zorgverleners is cruciaal Het verslag van iedere medisch specialist moet inzichtelijk zijn voor anderen (ofwel via het EPD, of via brieven) De bevindingen van de medisch specialisten en hun adviezen moeten duidelijk vastgelegd Daarnaast is de werkgroep van mening dat het de patiënte kan helpen wanneer een kopie van de verslaglegging door de medisch specialist wordt meegegeven aan de patiënte en/of dat patiënte erop gewezen wordt dat de verslaglegging in te zien is in het EPD/portaal Zij kunnen deze dan meenemen, en bij elke relevante zorgverlener waar ze terechtkomen, Gezamenlijke afstemming tussen reumatoloog en gynaecoloog is zeer belangrijk De werkgroep adviseert hierbij multidisciplinair overleg in te zetten, bij voorkeur al voor de Zorg voor heldere verslaglegging van de bevindingen en het te volgen beleid Maak het te volgen Stem gezamenlijk het te volgen beleid af tussen reumatoloog en gynaecoloog, en wanneer nodig Attendeer de patiënt op de mogelijkheid tot inzage in de verslaglegging van de preconceptionele.
| 569 | nvr |
hoe frequent en welke controles bij welke artsen tijdens de zwangerschap noodzakelijk zijn, welke medicatie aanpassingen noodzakelijk zijn, en welk beleid gevoerd zal worden bij het optreden van complicaties tijdens de zwangerschap of de partus Neem beslissingen altijd gezamenlijk met de patiënt(e) en partner, waarbij alle opties, voor- en De reumatoloog, gynaecoloog en kinderarts stemmen het beleid af met betrekking tot de zorg die preconceptioneel plaatsvindt, als ook tijdens de zwangerschap, en daar waar het Het is zorgvuldig om aan de gynaecoloog ook melding te maken van orgaanschade en/of <PERSOON> verslaglegging door alle betrokken zorgverleners is cruciaal Het verslag van iedere medisch specialist moet inzichtelijk zijn voor anderen (ofwel via het EPD, of via brieven) De bevindingen van de medisch specialisten en hun adviezen moeten duidelijk vastgelegd Daarnaast is de werkgroep van mening dat het de patiënte kan helpen wanneer een kopie van de verslaglegging door de medisch specialist wordt meegegeven aan de patiënte en/of dat patiënte erop gewezen wordt dat de verslaglegging in te zien is in het EPD/portaal Zij kunnen deze dan meenemen, en bij elke relevante zorgverlener waar ze terechtkomen, Gezamenlijke afstemming tussen reumatoloog en gynaecoloog is zeer belangrijk De werkgroep adviseert hierbij multidisciplinair overleg in te zetten, bij voorkeur al voor de Zorg voor heldere verslaglegging van de bevindingen en het te volgen beleid Maak het te volgen Stem gezamenlijk het te volgen beleid af tussen reumatoloog en gynaecoloog, en wanneer nodig Attendeer de patiënt op de mogelijkheid tot inzage in de verslaglegging van de preconceptionele Breng de huisarts van de patiënt per brief op de hoogte van de verstrekte preconceptionele De patiënte wordt tijdens de zwangerschap gecontroleerd door een reumatoloog met expertise over zwangerschap, of er wordt door de eigen reumatoloog afstemming gezocht met een reumatoloog met expertise over de zwangerschap, en door een gynaecoloog met expertise over reumatologische aandoeningen Wanneer mogelijk, is de patiënte bij beide Voor de behandeling van inflammatoire reumatische aandoeningen en systemische autoimmuunziekten kan het noodzakelijk zijn dat medicatie gebruikt wordt waarbij er sprake kan zijn van teratogene effecten (Het gebruik van anticonceptie is dan vaak besproken ) De gynaecoloog zal indien van toepassing patiënte verwijzen naar een <INSTELLING> voor Prenatale zwangerschap kunnen aangeboren afwijkingen als gevolg van teratogene effecten worden opgespoord met behulp van een geavanceerd ultrageluid onderzoek (<PERSOON> naar de gynaecoloog indien tijdens de zwangerschap medicatie is gebruikt die een mogelijk teratogeen effect kan hebben De gynaecoloog verwijst zo nodig naar een <INSTELLING> voor prenatale # Wie geeft advies rondom de bevalling, en over welke aspecten? De reumatoloog vermeldt aan de gynaecoloog structurele afwijkingen die bij de patiënte aanwezig zijn, en mogelijk van invloed kunnen zijn op de bevalling (onder andere afwijkingen Het adviseren van de patiënte over de zorg na de bevalling kan op verschillende manieren plaatsvinden In bepaalde (expertise)centra speelt de reumaverpleegkundige hier een belangrijke rol in In andere centra worden adviezen voornamelijk vanuit de verpleegkundige op de poli verloskunde gegeven Het is ook een mogelijkheid dat vanuit zowel de worden gegeven.
| 562 | nvr |
Breng de huisarts van de patiënt per brief op de hoogte van de verstrekte preconceptionele De patiënte wordt tijdens de zwangerschap gecontroleerd door een reumatoloog met expertise over zwangerschap, of er wordt door de eigen reumatoloog afstemming gezocht met een reumatoloog met expertise over de zwangerschap, en door een gynaecoloog met expertise over reumatologische aandoeningen Wanneer mogelijk, is de patiënte bij beide Voor de behandeling van inflammatoire reumatische aandoeningen en systemische autoimmuunziekten kan het noodzakelijk zijn dat medicatie gebruikt wordt waarbij er sprake kan zijn van teratogene effecten (Het gebruik van anticonceptie is dan vaak besproken ) De gynaecoloog zal indien van toepassing patiënte verwijzen naar een <INSTELLING> voor Prenatale zwangerschap kunnen aangeboren afwijkingen als gevolg van teratogene effecten worden opgespoord met behulp van een geavanceerd ultrageluid onderzoek (<PERSOON> naar de gynaecoloog indien tijdens de zwangerschap medicatie is gebruikt die een mogelijk teratogeen effect kan hebben De gynaecoloog verwijst zo nodig naar een <INSTELLING> voor prenatale # Wie geeft advies rondom de bevalling, en over welke aspecten? De reumatoloog vermeldt aan de gynaecoloog structurele afwijkingen die bij de patiënte aanwezig zijn, en mogelijk van invloed kunnen zijn op de bevalling (onder andere afwijkingen Het adviseren van de patiënte over de zorg na de bevalling kan op verschillende manieren plaatsvinden In bepaalde (expertise)centra speelt de reumaverpleegkundige hier een belangrijke rol in In andere centra worden adviezen voornamelijk vanuit de verpleegkundige op de poli verloskunde gegeven Het is ook een mogelijkheid dat vanuit zowel de worden gegeven Er zijn een aantal aandachtspunten waarover de patiënte voorgelicht dient te worden Bij voorkeur worden deze punten al voor de bevalling besproken Het herhalen en uitleggen van het medicatiebeleid Ook het medicatiebeleid na de bevalling, wanneer er bijvoorbeeld weer een opvlamming van de onderliggende Praktische zaken, zoals de verzorging van het kind en de dagindeling Wanneer nodig Praktische zaken rond het geven van borstvoeding, zoals de houding van de vrouw tijdens het geven van borstvoeding (waarbij ook kan worden verwezen naar een Het wel of niet gaan sporten na de bevalling Hoe omgaan met de reumatische aandoening, in het kader van werk, de zorg voor het kind, pijn, moeheid, voeding voor de patiënt en het kind, en verzorging Informeren over kraamhulp; er is in sommige situaties recht op extra uren kraamhulp Daarnaast de patiënt adviseren om goed duidelijk te maken wat de Meld als reumatoloog structurele afwijkingen, relevante orgaanschade en/of comorbide aandoeningen die van belang kunnen zijn voor de zwangerschap en partus aan de gynaecoloog Adviseer de patiënte over de zorg na de bevalling, bij voorkeur al tijdens de zwangerschap De reumatoloog is degene die anti-reumatische medicatie voorschrijft en bewaakt, vaak samen met de reumaverpleegkundige Medicatie als aspirine, laag-moleculair gewicht heparine of anti-hypertensiva tijdens de zwangerschap kunnen ook door de gynaecoloog Om onduidelijkheid bij de apotheek te voorkomen, kan het helpen om op het recept een toelichting te geven Beschrijf hierin dat het bekend is dat de patiënte zwanger is, en dat de.
| 557 | nvr |
een aantal aandachtspunten waarover de patiënte voorgelicht dient te worden Bij voorkeur worden deze punten al voor de bevalling besproken Het herhalen en uitleggen van het medicatiebeleid Ook het medicatiebeleid na de bevalling, wanneer er bijvoorbeeld weer een opvlamming van de onderliggende Praktische zaken, zoals de verzorging van het kind en de dagindeling Wanneer nodig Praktische zaken rond het geven van borstvoeding, zoals de houding van de vrouw tijdens het geven van borstvoeding (waarbij ook kan worden verwezen naar een Het wel of niet gaan sporten na de bevalling Hoe omgaan met de reumatische aandoening, in het kader van werk, de zorg voor het kind, pijn, moeheid, voeding voor de patiënt en het kind, en verzorging Informeren over kraamhulp; er is in sommige situaties recht op extra uren kraamhulp Daarnaast de patiënt adviseren om goed duidelijk te maken wat de Meld als reumatoloog structurele afwijkingen, relevante orgaanschade en/of comorbide aandoeningen die van belang kunnen zijn voor de zwangerschap en partus aan de gynaecoloog Adviseer de patiënte over de zorg na de bevalling, bij voorkeur al tijdens de zwangerschap De reumatoloog is degene die anti-reumatische medicatie voorschrijft en bewaakt, vaak samen met de reumaverpleegkundige Medicatie als aspirine, laag-moleculair gewicht heparine of anti-hypertensiva tijdens de zwangerschap kunnen ook door de gynaecoloog Om onduidelijkheid bij de apotheek te voorkomen, kan het helpen om op het recept een toelichting te geven Beschrijf hierin dat het bekend is dat de patiënte zwanger is, en dat de Vermeld ook dat er laagdrempelig contact kan worden opgenomen met de voorschrijver De betrokken reumaverpleegkundige dient op de hoogte te zijn van de gemaakte medicatiekeuzes, en het waarom, zodat aanvullende voorlichting kan worden gegeven aan de patiënt Geef een toelichting op het recept voor de apotheker Vermeld hierin dat bekend is dat de patiënte zwanger is, en dat de voorgeschreven medicatie zorgvuldig is afgewogen Vermeld op het recept altijd de contactgegevens van de voorschrijver, zodat voor de apotheek laagdrempelig contact met Dit implementatieplan is opgesteld ter bevordering van de implementatie van de richtlijn Medicatiegebruik bij inflammatoire reumatische aandoeningen rondom de zwangerschap Voor het opstellen van dit plan is een inventarisatie gedaan van de mogelijk bevorderende en belemmerende factoren voor het toepassen van de aanbevelingen Daarbij heeft de werkgroep een advies uitgebracht over het tijdspad voor implementatie, de daarvoor benodigde randvoorwaarden en de acties die door verschillende partijen ondernomen ⢠per wanneer de aanbevelingen overal geïmplementeerd moet kunnen zijn; ⢠de verwachte impact van implementatie van de aanbeveling op de zorgkosten; Bovenvermelde punten zijn voor elke aanbeveling uit de richtlijn gewogen Echter niet voor iedere aanbeveling kon ieder punt worden beantwoord Uiteindelijk bleek dat er geen De richtlijn beschrijft zorg die na kennisneming van de richtlijn direct geleverd kan worden Een implementatietermijn van één jaar wordt gegeven om zorgverleners en ziekenhuizen in staat te stellen om kennis te nemen van de nieuwe richtlijn en deze te implementeren Hieronder wordt per partij toegelicht welke acties zij kunnen ondernemen om de.
| 553 | nvr |
contact kan worden opgenomen met de voorschrijver De betrokken reumaverpleegkundige dient op de hoogte te zijn van de gemaakte medicatiekeuzes, en het waarom, zodat aanvullende voorlichting kan worden gegeven aan de patiënt Geef een toelichting op het recept voor de apotheker Vermeld hierin dat bekend is dat de patiënte zwanger is, en dat de voorgeschreven medicatie zorgvuldig is afgewogen Vermeld op het recept altijd de contactgegevens van de voorschrijver, zodat voor de apotheek laagdrempelig contact met Dit implementatieplan is opgesteld ter bevordering van de implementatie van de richtlijn Medicatiegebruik bij inflammatoire reumatische aandoeningen rondom de zwangerschap Voor het opstellen van dit plan is een inventarisatie gedaan van de mogelijk bevorderende en belemmerende factoren voor het toepassen van de aanbevelingen Daarbij heeft de werkgroep een advies uitgebracht over het tijdspad voor implementatie, de daarvoor benodigde randvoorwaarden en de acties die door verschillende partijen ondernomen ⢠per wanneer de aanbevelingen overal geïmplementeerd moet kunnen zijn; ⢠de verwachte impact van implementatie van de aanbeveling op de zorgkosten; Bovenvermelde punten zijn voor elke aanbeveling uit de richtlijn gewogen Echter niet voor iedere aanbeveling kon ieder punt worden beantwoord Uiteindelijk bleek dat er geen De richtlijn beschrijft zorg die na kennisneming van de richtlijn direct geleverd kan worden Een implementatietermijn van één jaar wordt gegeven om zorgverleners en ziekenhuizen in staat te stellen om kennis te nemen van de nieuwe richtlijn en deze te implementeren Hieronder wordt per partij toegelicht welke acties zij kunnen ondernemen om de ⢠het ontwikkelen van een samenvattingskaart waarop een overzicht wordt gegeven van alle ⢠gezamenlijk afspraken maken over en opstarten van continu modulair onderhoud van de ⢠het waar nodig ontwikkelen en aanpassen van patiënteninformatie ⢠Het bespreken van de aanbevelingen in de vakgroepsvergadering en lokale werkgroepen; ⢠Afstemmen en afspraken maken met andere betrokken disciplines om de toepassing van Van de bestuurders van ziekenhuizen wordt verwacht dat zij bij de betrokken medisch professionals nagaan op welke wijze zij kennis hebben genomen van de nieuwe richtlijn en Van zorgverzekeraars wordt verwacht dat zij de zorg die in deze richtlijn wordt voorgeschreven zullen vergoeden De sterk geformuleerde aanbevelingen in deze richtlijn Publicatie van richtlijn op (WEBLINK) Daarbij opnemen van dit implementatieplan op een voor alle partijen goed te vinden plaats Het is onvoldoende onderzocht of artritis psoriatica bij zwangerschappen tot meer Het is onvoldoende onderzocht waarom bij <PERSOON> zwangerschap tot meer complicaties leidt dan bij gezonde controles, met name de hoge frequentie van vroeggeboorte, laag patiënten met SLE en <PERSOON> tot minder spontane miskraam leidt Het is onvoldoende onderzocht welke preconceptionele interventies bij artritis psoriatica bij Wat is het effect van chloroquine, colchicine, methotrexaat, NSAIDâs, en glucocorticoïden op Wat is het effect van een inflammatoire reumatische aandoening op fertiliteit bij zowel de Over veel geneesmiddelen is er weinig wetenschappelijk bewijs van hoge kwaliteit beschikbaar over de veiligheid van het gebruik van deze middelen tijdens de zwangerschap Dit maakt dat er zeer veel kennislacunes zijn Voorbeelden hiervan zijn.
| 551 | nvr |
van een samenvattingskaart waarop een overzicht wordt gegeven van alle ⢠gezamenlijk afspraken maken over en opstarten van continu modulair onderhoud van de ⢠het waar nodig ontwikkelen en aanpassen van patiënteninformatie ⢠Het bespreken van de aanbevelingen in de vakgroepsvergadering en lokale werkgroepen; ⢠Afstemmen en afspraken maken met andere betrokken disciplines om de toepassing van Van de bestuurders van ziekenhuizen wordt verwacht dat zij bij de betrokken medisch professionals nagaan op welke wijze zij kennis hebben genomen van de nieuwe richtlijn en Van zorgverzekeraars wordt verwacht dat zij de zorg die in deze richtlijn wordt voorgeschreven zullen vergoeden De sterk geformuleerde aanbevelingen in deze richtlijn Publicatie van richtlijn op (WEBLINK) Daarbij opnemen van dit implementatieplan op een voor alle partijen goed te vinden plaats Het is onvoldoende onderzocht of artritis psoriatica bij zwangerschappen tot meer Het is onvoldoende onderzocht waarom bij <PERSOON> zwangerschap tot meer complicaties leidt dan bij gezonde controles, met name de hoge frequentie van vroeggeboorte, laag patiënten met SLE en <PERSOON> tot minder spontane miskraam leidt Het is onvoldoende onderzocht welke preconceptionele interventies bij artritis psoriatica bij Wat is het effect van chloroquine, colchicine, methotrexaat, NSAIDâs, en glucocorticoïden op Wat is het effect van een inflammatoire reumatische aandoening op fertiliteit bij zowel de Over veel geneesmiddelen is er weinig wetenschappelijk bewijs van hoge kwaliteit beschikbaar over de veiligheid van het gebruik van deze middelen tijdens de zwangerschap Dit maakt dat er zeer veel kennislacunes zijn Voorbeelden hiervan zijn Wat is het effect van het gebruik van rituximab tijdens de zwangerschap op Is het risico op een maternale infectie tijdens de zwangerschap of post-partum verhoogd indien de moeder tijdens de zwangerschap behandeld wordt met een bDMARD? Is het risico op een infectie van het kind tot ## maanden post-partum verhoogd indien de moeder tijdens de zwangerschap behandeld wordt met een bDMARD? Is de fase in de zwangerschap waarin behandeld wordt met een bDMARD van invloed op dit risico? Er is weinig wetenschappelijk bewijs van hoge kwaliteit beschikbaar over het gebruik van antireumatica tijdens het geven van borstvoeding Dit maakt dat er zeer veel kennislacunes - Wat is het effect van het gebruik van methotrexaat tijdens het geven van Wat is het effect van het gebruik van biological DMARDs tijdens het geven van Wat is het effect van toediening van het kinkhoestvaccin bij ## weken zwangerschap op de seroprotectie tegen kinkhoest in de leeftijd van #-# maanden, bij neonaten van moeders die tijdens de zwangerschap een DMARD gebruikt hebben in vergelijking met neonaten wiens Deelvraag # Welke algemene zaken dienen besproken te worden tijdens de # Bespreek tijdens de preconceptionele begeleiding van een vrouw met een inflammatoire reumatische aandoening niet alleen de risicofactoren voor het Informeer ook naar andere risicofactoren geldend voor de algemene populatie # <PERSOON> naar de gynaecoloog voor aanvullend preconceptioneel advies # Benoem het belang van de noodzaak voor preconceptioneel advies al bij het stellen van een diagnose bij een vrouw in de vruchtbare leeftijd met een inflammatoire.
| 556 | nvr |
het effect van het gebruik van rituximab tijdens de zwangerschap op Is het risico op een maternale infectie tijdens de zwangerschap of post-partum verhoogd indien de moeder tijdens de zwangerschap behandeld wordt met een bDMARD? Is het risico op een infectie van het kind tot ## maanden post-partum verhoogd indien de moeder tijdens de zwangerschap behandeld wordt met een bDMARD? Is de fase in de zwangerschap waarin behandeld wordt met een bDMARD van invloed op dit risico? Er is weinig wetenschappelijk bewijs van hoge kwaliteit beschikbaar over het gebruik van antireumatica tijdens het geven van borstvoeding Dit maakt dat er zeer veel kennislacunes - Wat is het effect van het gebruik van methotrexaat tijdens het geven van Wat is het effect van het gebruik van biological DMARDs tijdens het geven van Wat is het effect van toediening van het kinkhoestvaccin bij ## weken zwangerschap op de seroprotectie tegen kinkhoest in de leeftijd van #-# maanden, bij neonaten van moeders die tijdens de zwangerschap een DMARD gebruikt hebben in vergelijking met neonaten wiens Deelvraag # Welke algemene zaken dienen besproken te worden tijdens de # Bespreek tijdens de preconceptionele begeleiding van een vrouw met een inflammatoire reumatische aandoening niet alleen de risicofactoren voor het Informeer ook naar andere risicofactoren geldend voor de algemene populatie # <PERSOON> naar de gynaecoloog voor aanvullend preconceptioneel advies # Benoem het belang van de noodzaak voor preconceptioneel advies al bij het stellen van een diagnose bij een vrouw in de vruchtbare leeftijd met een inflammatoire Bespreek met de patiënte dat het van belang is dat de ziekteactiviteit onder controle is alvorens een zwangerschap optreedt Daarnaast dient de ziekteactiviteit onder controle te zijn onder behandeling met medicatie die compatibel is met # Iedere vrouw met een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte heeft een medische indicatie tot preconceptioneel advies en # Bespreek eventuele gevolgen van de aandoening en medicatie voor de vruchtbaarheid bij een eventuele kinderwens bij een man met inflammatoire Deelvraag # Bij uitblijven van een zwangerschap, wanneer moet er naar de gynaecoloog/ # <PERSOON> voor vervolgonderzoek naar de fertiliteitsarts bij stellen waarvan één van beide partners een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte heeft wanneer het optreden van zwangerschap meer dan ## maanden uitblijft bij een regelmatige menstruatiecyclus en onbeschermde coitus Uitgangsvraag Welke anticonceptie kan worden gebruikt in combinatie met DMARDs bij # <PERSOON> vrouwen met SLE voor over anticonceptie, met speciale aandacht voor # Bij vrouwen met SLE en een negatief antifosfolipiden antistoffen profiel zijn er geen ## Overweeg bij vrouwen met SLE en een positief antifosfolipiden antistoffen profiel hormonale anticonceptie (alleen progestin) progestin bevattende spiraal, orale anticonceptiepil met alleen progestin, of progestin depot preparaat Deelvraag # Welke medicatie kan gebruikt worden bij een vrouw met een actieve ## In navolging van certolizumab pegol en etanercept, is het de verwachting dat andere TNF blokkers op basis van theoretische gronden geen invloed hebben op fertiliteit ##.
| 555 | nvr |
Bespreek met de patiënte dat het van belang is dat de ziekteactiviteit onder controle is alvorens een zwangerschap optreedt Daarnaast dient de ziekteactiviteit onder controle te zijn onder behandeling met medicatie die compatibel is met # Iedere vrouw met een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte heeft een medische indicatie tot preconceptioneel advies en # Bespreek eventuele gevolgen van de aandoening en medicatie voor de vruchtbaarheid bij een eventuele kinderwens bij een man met inflammatoire Deelvraag # Bij uitblijven van een zwangerschap, wanneer moet er naar de gynaecoloog/ # <PERSOON> voor vervolgonderzoek naar de fertiliteitsarts bij stellen waarvan één van beide partners een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte heeft wanneer het optreden van zwangerschap meer dan ## maanden uitblijft bij een regelmatige menstruatiecyclus en onbeschermde coitus Uitgangsvraag Welke anticonceptie kan worden gebruikt in combinatie met DMARDs bij # <PERSOON> vrouwen met SLE voor over anticonceptie, met speciale aandacht voor # Bij vrouwen met SLE en een negatief antifosfolipiden antistoffen profiel zijn er geen ## Overweeg bij vrouwen met SLE en een positief antifosfolipiden antistoffen profiel hormonale anticonceptie (alleen progestin) progestin bevattende spiraal, orale anticonceptiepil met alleen progestin, of progestin depot preparaat Deelvraag # Welke medicatie kan gebruikt worden bij een vrouw met een actieve ## In navolging van certolizumab pegol en etanercept, is het de verwachting dat andere TNF blokkers op basis van theoretische gronden geen invloed hebben op fertiliteit ## ## Indien noodzakelijk om de ziekteactiviteit laag te houden, kunnen glucocorticoïden ## Continueer de behandeling met methotrexaat bij een kinderwens in de niet nabije ## Continueer de behandeling met sulfasalazine bij vrouwen met een kinderwens, aangezien dit middel geen invloed heeft op fertiliteit ## Wees terughoudend met het voorschrijven van cyclofosfamide als er sprake is van een toekomstige kinderwens, zeker bij (verwachte) hogere cumulatieve dosering en/of hogere leeftijd Bespreek de kinderwens en mogelijke alternatieven voor ## De werkgroep kan geen aanbeveling formuleren over het gebruik van de volgende middelen door vrouwen met een inflammatoire reumatische aandoening en de invloed ervan op fertiliteit (gezien het ontbreken van gegevens hierover) mycofenolaat mofetil, iv immunoglobuline, targeted synthetic DMARDs, rituximab, belimumab, tocilizumab, anakinra, canakinumab, ustekinumab, secukinumab, Deelvraag # Welke medicatie kan gebruikt worden bij een man met een kinderwens ten ## Continueer azathioprine, ciclosporine en/of TNF blokkers preconceptioneel bij de man zij lijken niet van invloed te zijn op de kwaliteit van het semen, en daarmee op ## Start bij voorkeur cyclofosfamide niet bij een kinderwens bij een man met een ## Bespreek de mogelijkheid van het invriezen van semen met de patiënt, indien behandeling met cyclofosfamide gestart wordt, er geen alternatief mogelijk is, en er ## Start bij voorkeur sulfasalazine niet bij een actieve kinderwens bij een man met een ## Bespreek met een man met inflammatoire reumatische aandoening die sulfasalazine spermakwaliteit reversibel is, en dat sulfasalazine bij een actieve kinderwens ## Continueer de behandeling met chloroquine, colchicine, NSAIDâs of systemische ##.
| 599 | nvr |
houden, kunnen glucocorticoïden ## Continueer de behandeling met methotrexaat bij een kinderwens in de niet nabije ## Continueer de behandeling met sulfasalazine bij vrouwen met een kinderwens, aangezien dit middel geen invloed heeft op fertiliteit ## Wees terughoudend met het voorschrijven van cyclofosfamide als er sprake is van een toekomstige kinderwens, zeker bij (verwachte) hogere cumulatieve dosering en/of hogere leeftijd Bespreek de kinderwens en mogelijke alternatieven voor ## De werkgroep kan geen aanbeveling formuleren over het gebruik van de volgende middelen door vrouwen met een inflammatoire reumatische aandoening en de invloed ervan op fertiliteit (gezien het ontbreken van gegevens hierover) mycofenolaat mofetil, iv immunoglobuline, targeted synthetic DMARDs, rituximab, belimumab, tocilizumab, anakinra, canakinumab, ustekinumab, secukinumab, Deelvraag # Welke medicatie kan gebruikt worden bij een man met een kinderwens ten ## Continueer azathioprine, ciclosporine en/of TNF blokkers preconceptioneel bij de man zij lijken niet van invloed te zijn op de kwaliteit van het semen, en daarmee op ## Start bij voorkeur cyclofosfamide niet bij een kinderwens bij een man met een ## Bespreek de mogelijkheid van het invriezen van semen met de patiënt, indien behandeling met cyclofosfamide gestart wordt, er geen alternatief mogelijk is, en er ## Start bij voorkeur sulfasalazine niet bij een actieve kinderwens bij een man met een ## Bespreek met een man met inflammatoire reumatische aandoening die sulfasalazine spermakwaliteit reversibel is, en dat sulfasalazine bij een actieve kinderwens ## Continueer de behandeling met chloroquine, colchicine, NSAIDâs of systemische ## ## Bespreek dat het van belang is dat de ziekteactiviteit onder controle is bij de man alvorens een zwangerschap optreedt Weeg het gebruik van medicatie af tegen de mogelijke invloed op het semen, en de invloed van ziekteactiviteit op het semen ## De werkgroep kan geen aanbeveling formuleren over het gebruik van de volgende middelen door mannen met een inflammatoire reumatische aandoening en de invloed ervan op fertiliteit (gezien het ontbreken van gegevens hierover) abatacept, anakinra, apremilast, belimumab, canakinumab, hydroxychloroquine, ixekizumab, leflunomide, mycofenolaat mofetil, rituximab, sarilumab, secukinumab, targeted synthetic DMARDs, tacrolimus, tocilizumab, ustekinumab Uitgangsvraag Welke medicatie kan worden gebruikt tijdens de verschillende trimesters van de zwangerschap door vrouwen met een inflammatoire reumatische aandoening? ## Continueer behandeling met azathioprine, chloroquine, ciclosporine, colchicine, nodig en bij voorkeur zo kort mogelijk tijdens de eerste twee trimesters van de ## Overweeg om de TNF-blokkers adalimumab en infliximab te stoppen bij ## weken nodig certolizumab gedurende de gehele zwangerschap Over golimumab zijn onvoldoende gegevens bekend en dit middel heeft daarom niet de voorkeur voor ## Vermijd behandeling met cyclofosfamide, methotrexaat en mycofenolaat mofetil tijdens de zwangerschap gezien het verhoogde risico op miskramen en aangeboren afwijkingen Staak de behandeling onmiddellijk indien er toch een zwangerschap is en verwijs patiënte naar de gynaecoloog voor een geavanceerd zwangerschap als dit nodig is om de onderliggende reumatische ziekte in remissie te houden of om een flare te behandelen Behandel met een zo laag mogelijke dosis en ##.
| 603 | nvr |
## Bespreek dat het van belang is dat de ziekteactiviteit onder controle is bij de man alvorens een zwangerschap optreedt Weeg het gebruik van medicatie af tegen de mogelijke invloed op het semen, en de invloed van ziekteactiviteit op het semen ## De werkgroep kan geen aanbeveling formuleren over het gebruik van de volgende middelen door mannen met een inflammatoire reumatische aandoening en de invloed ervan op fertiliteit (gezien het ontbreken van gegevens hierover) abatacept, anakinra, apremilast, belimumab, canakinumab, hydroxychloroquine, ixekizumab, leflunomide, mycofenolaat mofetil, rituximab, sarilumab, secukinumab, targeted synthetic DMARDs, tacrolimus, tocilizumab, ustekinumab Uitgangsvraag Welke medicatie kan worden gebruikt tijdens de verschillende trimesters van de zwangerschap door vrouwen met een inflammatoire reumatische aandoening? ## Continueer behandeling met azathioprine, chloroquine, ciclosporine, colchicine, nodig en bij voorkeur zo kort mogelijk tijdens de eerste twee trimesters van de ## Overweeg om de TNF-blokkers adalimumab en infliximab te stoppen bij ## weken nodig certolizumab gedurende de gehele zwangerschap Over golimumab zijn onvoldoende gegevens bekend en dit middel heeft daarom niet de voorkeur voor ## Vermijd behandeling met cyclofosfamide, methotrexaat en mycofenolaat mofetil tijdens de zwangerschap gezien het verhoogde risico op miskramen en aangeboren afwijkingen Staak de behandeling onmiddellijk indien er toch een zwangerschap is en verwijs patiënte naar de gynaecoloog voor een geavanceerd zwangerschap als dit nodig is om de onderliggende reumatische ziekte in remissie te houden of om een flare te behandelen Behandel met een zo laag mogelijke dosis en ## COX II remmers, golimumab, leflunomide, rituximab, tocilizumab, sarilumab, tofacitinib en ustekinumab als dit mogelijk is (na zorgvuldige afweging in overleg met patiënte en behandelaars), gezien onvoldoende gegevens over miskramen en over aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten op foetus en neonaat ## Houdt rekening met de mogelijkheid van een infectie, waarbij ook sprake kan zijn van een ernstig beloop en/of een opportunistische infectie, bij behandeling met een bDMARD tijdens de zwangerschap Wees alert op het mogelijk maskerend effect op ernstige symptomen Start laagdrempelig vervolgonderzoek en behandeling met Uitgangsvraag Welke medicatie kan gebruikt worden tijdens het geven van borstvoeding ## Continueer behandeling van een inflammatoire reumatische aandoening met hydroxychloroquine, chloroquine, sulfasalazine, azathioprine, ciclosporine, tacrolimus, colchicine, prednison, immunoglobuline, non-selectieve COX remmers, celecoxib of TNF blokkers tijdens het geven van borstvoeding ## Overweeg het gebruik van biological DMARDs anders dan een TNF blokker <PERSOON> borstvoeding af bij gebruik van methotrexaat of cyclofosfamide, aangezien er ## Raad borstvoeding af bij het gebruik van leflunomide, mycofenolaat mofetil, tofacitinib, cyclooxygenase II inhibitors anders dan celecoxib, aangezien er onvoldoende data met betrekking tot de veiligheid voor het kind beschikbaar zijn Deelvraag # Hoe moet worden omgegaan met de toediening van levende en niet-levende vaccins bij kinderen waarvan de moeder bDMARDs heeft gebruikt tijdens de zwangerschap? ## Vaccineer kinderen volgens het Rijksvaccinatieprogramma wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, met uitzondering van levend ## Geef geen levend verzwakte vaccins aan kinderen in het eerste levensjaar wiens.
| 592 | nvr |
rituximab, tocilizumab, sarilumab, tofacitinib en ustekinumab als dit mogelijk is (na zorgvuldige afweging in overleg met patiënte en behandelaars), gezien onvoldoende gegevens over miskramen en over aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten op foetus en neonaat ## Houdt rekening met de mogelijkheid van een infectie, waarbij ook sprake kan zijn van een ernstig beloop en/of een opportunistische infectie, bij behandeling met een bDMARD tijdens de zwangerschap Wees alert op het mogelijk maskerend effect op ernstige symptomen Start laagdrempelig vervolgonderzoek en behandeling met Uitgangsvraag Welke medicatie kan gebruikt worden tijdens het geven van borstvoeding ## Continueer behandeling van een inflammatoire reumatische aandoening met hydroxychloroquine, chloroquine, sulfasalazine, azathioprine, ciclosporine, tacrolimus, colchicine, prednison, immunoglobuline, non-selectieve COX remmers, celecoxib of TNF blokkers tijdens het geven van borstvoeding ## Overweeg het gebruik van biological DMARDs anders dan een TNF blokker <PERSOON> borstvoeding af bij gebruik van methotrexaat of cyclofosfamide, aangezien er ## Raad borstvoeding af bij het gebruik van leflunomide, mycofenolaat mofetil, tofacitinib, cyclooxygenase II inhibitors anders dan celecoxib, aangezien er onvoldoende data met betrekking tot de veiligheid voor het kind beschikbaar zijn Deelvraag # Hoe moet worden omgegaan met de toediening van levende en niet-levende vaccins bij kinderen waarvan de moeder bDMARDs heeft gebruikt tijdens de zwangerschap? ## Vaccineer kinderen volgens het Rijksvaccinatieprogramma wiens moeder een bDMARD heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, met uitzondering van levend ## Geef geen levend verzwakte vaccins aan kinderen in het eerste levensjaar wiens voor de ## weken zwangerschap gestopt wordt Een levend verzwakt vaccin kan wel worden gegeven aan kinderen wiens moeder certolizumab heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, of wanneer etanercept bij ##-## weken zwangerschap gestopt is ## Overleg met een kinderreumatoloog-immunoloog wanneer er in het eerste levensjaar een indicatie is voor een levend verzwakt vaccin (BCG vaccin, rotavirus vaccin, BMR vaccin, oraal poliovaccin of varicellavaccin) Dit is maatwerk, maar het algemene advies is om dit zo laat mogelijk te doen ## Vaccineer vrouwen die tijdens de zwangerschap een DMARD (inclusief bDMARD) gebruiken bij ## weken tegen kinkhoest, en vaccineer het kind bij #, #, en ## ## Neem niet standaard navelstrengbloed af bij neonaten van vrouwen die tijdens de Deelvraag # Wanneer is onderzoek door de kinderarts geïndiceerd, en met welke follow-up, van een kind van een moeder met een inflammatoire reumatische aandoening? ## <PERSOON> kinderen wiens moeder een (b)DMARD heeft gebruikt tijdens de ## <PERSOON> direct naar de kinderarts bij het optreden van een (huid)infectie bij zuigelingen tot de leeftijd van # maanden, in het geval dat de moeder TNF blokkers gebruikt heeft tijdens de zwangerschap De kinderarts wordt dan geadviseerd om een bloedbeeld met differentiatie en absoluut neutrofielengetal te bepalen Start bij ## Geef als reumatoloog advies en licht patiënte en partner voor bij het stellen van de diagnose van een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte dat er een medische indicatie bestaat tot begeleiding van zwangerschap en bevalling door de gynaecoloog Bespreek tevens relevante ##.
| 610 | nvr |
wordt Een levend verzwakt vaccin kan wel worden gegeven aan kinderen wiens moeder certolizumab heeft gebruikt tijdens de zwangerschap, of wanneer etanercept bij ##-## weken zwangerschap gestopt is ## Overleg met een kinderreumatoloog-immunoloog wanneer er in het eerste levensjaar een indicatie is voor een levend verzwakt vaccin (BCG vaccin, rotavirus vaccin, BMR vaccin, oraal poliovaccin of varicellavaccin) Dit is maatwerk, maar het algemene advies is om dit zo laat mogelijk te doen ## Vaccineer vrouwen die tijdens de zwangerschap een DMARD (inclusief bDMARD) gebruiken bij ## weken tegen kinkhoest, en vaccineer het kind bij #, #, en ## ## Neem niet standaard navelstrengbloed af bij neonaten van vrouwen die tijdens de Deelvraag # Wanneer is onderzoek door de kinderarts geïndiceerd, en met welke follow-up, van een kind van een moeder met een inflammatoire reumatische aandoening? ## <PERSOON> kinderen wiens moeder een (b)DMARD heeft gebruikt tijdens de ## <PERSOON> direct naar de kinderarts bij het optreden van een (huid)infectie bij zuigelingen tot de leeftijd van # maanden, in het geval dat de moeder TNF blokkers gebruikt heeft tijdens de zwangerschap De kinderarts wordt dan geadviseerd om een bloedbeeld met differentiatie en absoluut neutrofielengetal te bepalen Start bij ## Geef als reumatoloog advies en licht patiënte en partner voor bij het stellen van de diagnose van een inflammatoire reumatische aandoening of systemische autoimmuunziekte dat er een medische indicatie bestaat tot begeleiding van zwangerschap en bevalling door de gynaecoloog Bespreek tevens relevante ## verpleegkundig reumaconsulent al in voor aanvullende uitleg en begeleiding ## <PERSOON> patiënte en partner ruim vóór een gewenste zwangerschap naar de ## Neem beslissingen altijd gezamenlijk met de patiënt(e) en partner, waarbij alle Deelvraag # Aan welke punten moet de samenwerking tussen reumatoloog, gynaecoloog en ## Zorg voor heldere verslaglegging van de bevindingen en het te volgen beleid Maak het te volgen beleid inzichtelijk voor andere betrokken zorgverleners ## Stem gezamenlijk het te volgen beleid af tussen reumatoloog en gynaecoloog, en ## Attendeer de patiënt op de mogelijkheid tot inzage in de verslaglegging van de preconceptionele adviezen in het elektronisch patiëntendossier of geef de patiënt ## Breng de huisarts van de patiënt per brief op de hoogte van de verstrekte ## <PERSOON> naar de gynaecoloog indien tijdens de zwangerschap medicatie is gebruikt die een mogelijk teratogeen effect kan hebben De gynaecoloog verwijst zo nodig naar een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek voor een geavanceerd Deelvraag # Wie geeft advies rondom de bevalling, en over welke aspecten? ## Meld als reumatoloog structurele afwijkingen, relevante orgaanschade en/of comorbide aandoeningen die van belang kunnen zijn voor de zwangerschap en ## Adviseer de patiënte over de zorg na de bevalling, bij voorkeur al tijdens de Deelvraag # Hoe moet het proces van medicatievoorschrijving en bewaking georganiseerd ## Geef een toelichting op het recept voor de apotheker Vermeld hierin dat bekend is dat de patiënte zwanger is, en dat de voorgeschreven medicatie zorgvuldig is afgewogen.
| 616 | nvr |
al in voor aanvullende uitleg en begeleiding ## <PERSOON> patiënte en partner ruim vóór een gewenste zwangerschap naar de ## Neem beslissingen altijd gezamenlijk met de patiënt(e) en partner, waarbij alle Deelvraag # Aan welke punten moet de samenwerking tussen reumatoloog, gynaecoloog en ## Zorg voor heldere verslaglegging van de bevindingen en het te volgen beleid Maak het te volgen beleid inzichtelijk voor andere betrokken zorgverleners ## Stem gezamenlijk het te volgen beleid af tussen reumatoloog en gynaecoloog, en ## Attendeer de patiënt op de mogelijkheid tot inzage in de verslaglegging van de preconceptionele adviezen in het elektronisch patiëntendossier of geef de patiënt ## Breng de huisarts van de patiënt per brief op de hoogte van de verstrekte ## <PERSOON> naar de gynaecoloog indien tijdens de zwangerschap medicatie is gebruikt die een mogelijk teratogeen effect kan hebben De gynaecoloog verwijst zo nodig naar een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek voor een geavanceerd Deelvraag # Wie geeft advies rondom de bevalling, en over welke aspecten? ## Meld als reumatoloog structurele afwijkingen, relevante orgaanschade en/of comorbide aandoeningen die van belang kunnen zijn voor de zwangerschap en ## Adviseer de patiënte over de zorg na de bevalling, bij voorkeur al tijdens de Deelvraag # Hoe moet het proces van medicatievoorschrijving en bewaking georganiseerd ## Geef een toelichting op het recept voor de apotheker Vermeld hierin dat bekend is dat de patiënte zwanger is, en dat de voorgeschreven medicatie zorgvuldig is afgewogen zodat voor de apotheek laagdrempelig contact met de voorschrijvend arts mogelijk Op <DATUM> is een focus groep discussie georganiseerd waarbij vrouwen met verschillende inflammatoire reumatische aandoeningen aanwezig waren die recentelijk zwanger zijn geweest Hierbij ging het in totaal om # patiënten, waarvan # met reumatoïde artritis, # met juveniele idiopathische artritis, # met axiale spondyloartritis en # met Met de aanwezigen is uitgebreid besproken waar zij tegenaan liepen, maar ook wat zij juist hebben gewaardeerd voorafgaand aan hun zwangerschap, tijdens hun zwangerschap en de periode daarna Uit het gesprek kwamen de volgende aandachtspunten naar voren Bij het krijgen van de diagnose of het starten van medicatie wordt niet altijd benoemd wat het effect van zowel de ziekte als de medicatie kan zijn op Er werd wel telkens gevraagd of er een zwangerschapswens was, maar niet Het is erg afhankelijk per gynaecoloog of er contact is tussen gynaecoloog en Het gebruik van diclofenac en naproxen tijdens de zwangerschap of tijdens het gevenb van borstvoeding geeft veel onduidelijkheid bij verschillende zorgverleners of dit nou wel of niet gebruikt mag worden en in welke dosering Veelvuldig wisselen van gynaecoloog tijdens de zwangerschap wordt als vervelend Tijdens de bevalling is het belangrijk dat de gynaecoloog de achtergrond van de Het is lastig als de huisarts niet op één lijn ligt met het beleid van de reumatoloog en gynaecoloog In het Erasmus wordt een brief opgesteld met daarin het beleid rondom de zwangerschap en bevalling, en deze wordt naar de huisarts maar ook.
| 575 | nvr |
voor de apotheek laagdrempelig contact met de voorschrijvend arts mogelijk Op <DATUM> is een focus groep discussie georganiseerd waarbij vrouwen met verschillende inflammatoire reumatische aandoeningen aanwezig waren die recentelijk zwanger zijn geweest Hierbij ging het in totaal om # patiënten, waarvan # met reumatoïde artritis, # met juveniele idiopathische artritis, # met axiale spondyloartritis en # met Met de aanwezigen is uitgebreid besproken waar zij tegenaan liepen, maar ook wat zij juist hebben gewaardeerd voorafgaand aan hun zwangerschap, tijdens hun zwangerschap en de periode daarna Uit het gesprek kwamen de volgende aandachtspunten naar voren Bij het krijgen van de diagnose of het starten van medicatie wordt niet altijd benoemd wat het effect van zowel de ziekte als de medicatie kan zijn op Er werd wel telkens gevraagd of er een zwangerschapswens was, maar niet Het is erg afhankelijk per gynaecoloog of er contact is tussen gynaecoloog en Het gebruik van diclofenac en naproxen tijdens de zwangerschap of tijdens het gevenb van borstvoeding geeft veel onduidelijkheid bij verschillende zorgverleners of dit nou wel of niet gebruikt mag worden en in welke dosering Veelvuldig wisselen van gynaecoloog tijdens de zwangerschap wordt als vervelend Tijdens de bevalling is het belangrijk dat de gynaecoloog de achtergrond van de Het is lastig als de huisarts niet op één lijn ligt met het beleid van de reumatoloog en gynaecoloog In het Erasmus wordt een brief opgesteld met daarin het beleid rondom de zwangerschap en bevalling, en deze wordt naar de huisarts maar ook Dit wordt als positief ervaren, hierdoor kan de patiënt de Het wordt ook als belangrijk ervaren dat er van tevoren afspraken gemaakt worden Of het geven van borstvoeding wel of niet mogelijk is i c m medicatie werd door Wat weten ze als je thuiskomt (de kraamhulp, en verloskundige die de nacontrole doet)? Het is belangrijk dat kraamhulp en verloskundige ook op de hoogte zijn van de aandoening van de patiënt, en ook welke beperkingen er mogelijk zijn zwangerschapswens actueel wordt, wordt als zeer positief ervaren Pluspunt hierbij bijzonderheden, zoals bijvoorbeeld bij het geven van een ruggenprik aan iemand Bij de apotheek is er vaak onduidelijkheid over het gebruik van bepaalde middelen Dan zijn er met de reumatoloog afspraken gemaakt over medicatie, maar spreekt de Ook vaak onduidelijkheid over bevallingsmogelijkheden (bv in bad bevallen), volgens sommige gynaecologen kan dit allemaal niet als je reuma hebt De angst voor het stoppen met medicatie (voorafgaand aan zwangerschap) wordt ook benoemd Voorlichting over medicatie wordt als heel belangrijk ervaren Geopperd wordt of het mogelijk is dat de gynaecoloog iets zegt over de (V&VN, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, STZ, Bijwerkingencentrum Lareb, NVMM, IGJ, KNOV, NHG, NIV, NVLE, NVK, ZINL, NVOG, NVR, ReumaNederland, ReumaZorg Aangeschreven maar geen reactie gestuurd # (Nederlandse Zorgautoriteit, NFU, NVZ, ZKN, ZN, NVKC, NAPA, Patiëntenfederatie <LOCATIE> (wel van afzonderlijke Om de richtlijn Medicatiegebruik rondom zwangerschap en borstvoeding bij vrouwen met reumatische ziekten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de wensen en ideeën uit de praktijk, is besloten om de knelpunten schriftelijk te inventariseren.
| 577 | nvr |
als positief ervaren, hierdoor kan de patiënt de Het wordt ook als belangrijk ervaren dat er van tevoren afspraken gemaakt worden Of het geven van borstvoeding wel of niet mogelijk is i c m medicatie werd door Wat weten ze als je thuiskomt (de kraamhulp, en verloskundige die de nacontrole doet)? Het is belangrijk dat kraamhulp en verloskundige ook op de hoogte zijn van de aandoening van de patiënt, en ook welke beperkingen er mogelijk zijn zwangerschapswens actueel wordt, wordt als zeer positief ervaren Pluspunt hierbij bijzonderheden, zoals bijvoorbeeld bij het geven van een ruggenprik aan iemand Bij de apotheek is er vaak onduidelijkheid over het gebruik van bepaalde middelen Dan zijn er met de reumatoloog afspraken gemaakt over medicatie, maar spreekt de Ook vaak onduidelijkheid over bevallingsmogelijkheden (bv in bad bevallen), volgens sommige gynaecologen kan dit allemaal niet als je reuma hebt De angst voor het stoppen met medicatie (voorafgaand aan zwangerschap) wordt ook benoemd Voorlichting over medicatie wordt als heel belangrijk ervaren Geopperd wordt of het mogelijk is dat de gynaecoloog iets zegt over de (V&VN, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, STZ, Bijwerkingencentrum Lareb, NVMM, IGJ, KNOV, NHG, NIV, NVLE, NVK, ZINL, NVOG, NVR, ReumaNederland, ReumaZorg Aangeschreven maar geen reactie gestuurd # (Nederlandse Zorgautoriteit, NFU, NVZ, ZKN, ZN, NVKC, NAPA, Patiëntenfederatie <LOCATIE> (wel van afzonderlijke Om de richtlijn Medicatiegebruik rondom zwangerschap en borstvoeding bij vrouwen met reumatische ziekten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de wensen en ideeën uit de praktijk, is besloten om de knelpunten schriftelijk te inventariseren voor de schriftelijke knelpuntenanalyse kregen het concept raamwerk toegestuurd en werden gevraagd drie vragen in te vullen # Zijn er wat u betreft knelpunten rondom medicatiegebruik rondom zwangerschap en borstvoeding bij vrouwen met reumatische ziekten die momenteel nog niet geadresseerd worden in het raamwerk? # Zijn er concept uitgangsvragen opgenomen in het raamwerk waar u zich niet in kan vinden? # Welke # concept uitgangsvragen (of nieuwe knelpunten) hebben voor u de hoogste prioriteit? In het concept raamwerk van de richtlijn stond een overzicht van de voorlopige a Welke medicatie kan gebruikt worden bij een vrouw b Welke medicatie kan gebruikt worden bij een man met a Welke risicoâs heeft het niet (voldoende) behandelen c Zijn er na-effecten van bDMARDs te verwachten bij het a Wat is de plaats van screening op SSA en SSB van een kind van een moeder met reumatologische a Welke medicatie kan gebruikt worden tijdens het geven b Wie doet de intake aan het begin van de e Vanaf welke zwangerschapsduur dient een patiënt die De volgende organisaties hebben een schriftelijke reactie gestuurd V&VN, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, STZ, Bijwerkingencentrum Lareb, NVMM, IGJ, KNOV, NHG, NIV, NVLE, NVK, ZINL, NVOG, NVR, ReumaNederland, ReumaZorgNederland Hieronder is een overzicht opgenomen van de antwoorden op de verschillende vragen In de derde kolom is een reactie van de werkgroep opgenomen over de aangegeven ontbrekende In het algemeen mis ik waar de regie reumatische ziekte en positieve antifosfolipiden, maar (nog) geen #.
| 596 | nvr |
de schriftelijke knelpuntenanalyse kregen het concept raamwerk toegestuurd en werden gevraagd drie vragen in te vullen # Zijn er wat u betreft knelpunten rondom medicatiegebruik rondom zwangerschap en borstvoeding bij vrouwen met reumatische ziekten die momenteel nog niet geadresseerd worden in het raamwerk? # Zijn er concept uitgangsvragen opgenomen in het raamwerk waar u zich niet in kan vinden? # Welke # concept uitgangsvragen (of nieuwe knelpunten) hebben voor u de hoogste prioriteit? In het concept raamwerk van de richtlijn stond een overzicht van de voorlopige a Welke medicatie kan gebruikt worden bij een vrouw b Welke medicatie kan gebruikt worden bij een man met a Welke risicoâs heeft het niet (voldoende) behandelen c Zijn er na-effecten van bDMARDs te verwachten bij het a Wat is de plaats van screening op SSA en SSB van een kind van een moeder met reumatologische a Welke medicatie kan gebruikt worden tijdens het geven b Wie doet de intake aan het begin van de e Vanaf welke zwangerschapsduur dient een patiënt die De volgende organisaties hebben een schriftelijke reactie gestuurd V&VN, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, STZ, Bijwerkingencentrum Lareb, NVMM, IGJ, KNOV, NHG, NIV, NVLE, NVK, ZINL, NVOG, NVR, ReumaNederland, ReumaZorgNederland Hieronder is een overzicht opgenomen van de antwoorden op de verschillende vragen In de derde kolom is een reactie van de werkgroep opgenomen over de aangegeven ontbrekende In het algemeen mis ik waar de regie reumatische ziekte en positieve antifosfolipiden, maar (nog) geen # We gaan ervan uit dat de richtlijn voor de andere medicatie, dat er geen kennishiaten zijn Titel is niet helemaal juist, gaat niet om alle reumatische ziekten Het gaat om vrouwen met We missen de doelgroep van vrouwen die tijdens de zwangerschap de diagnose krijgen Bij hoofdstuk # en # Waar in deze module wordt vruchtbaarheid behandeld voor mannen als voor # Zijn er eventueel voordelen, voor moeder en kind, bij het tijdelijk stopzetten van medicatie <DATUM> Zou zwangerschap bij hoge activiteit uitgesteld moeten worden? Kan het aanpassen van # Is er direct na de bevalling extra medicatie nodig, zoals prednisolon (korte stootkuur)? Bij #c Is er ook ander onderzoek (denk aan echo's et cetera) ter monitoring van het kind in de #a Is er sprake van een periode van afbouwen voorafgaand aan het geven van borstvoeding? # Wie is het aanspreekpunt voor de man en voor de vrouw? # Hoe en door wie wordt bepaald dat de voordelen van medicatiegebruik tijdens zwangerschap H# De reumaverpleegkundige is vaak beter bereikbaar dan de reumatoloog Wat kan er met de Reumaverpleegkundige besproken worden op dit gebied? De rol reumaverpleegkundige wordt niet # Wie doet wat aan nazorg na de bevalling en in de lactatieperiode? Wie stelt wanneer een kinderwens aan de orde in de spreekkamer? Hoe zorg je dat het een onderwerp is dat bespreekbaar is tijdens het consult? Hoe zorg je ervoor dat de partner betrokken wordt bij het bespreken van medicatie rondom Algemene opmerking.
| 579 | nvr |
gaan ervan uit dat de richtlijn voor de andere medicatie, dat er geen kennishiaten zijn Titel is niet helemaal juist, gaat niet om alle reumatische ziekten Het gaat om vrouwen met We missen de doelgroep van vrouwen die tijdens de zwangerschap de diagnose krijgen Bij hoofdstuk # en # Waar in deze module wordt vruchtbaarheid behandeld voor mannen als voor # Zijn er eventueel voordelen, voor moeder en kind, bij het tijdelijk stopzetten van medicatie <DATUM> Zou zwangerschap bij hoge activiteit uitgesteld moeten worden? Kan het aanpassen van # Is er direct na de bevalling extra medicatie nodig, zoals prednisolon (korte stootkuur)? Bij #c Is er ook ander onderzoek (denk aan echo's et cetera) ter monitoring van het kind in de #a Is er sprake van een periode van afbouwen voorafgaand aan het geven van borstvoeding? # Wie is het aanspreekpunt voor de man en voor de vrouw? # Hoe en door wie wordt bepaald dat de voordelen van medicatiegebruik tijdens zwangerschap H# De reumaverpleegkundige is vaak beter bereikbaar dan de reumatoloog Wat kan er met de Reumaverpleegkundige besproken worden op dit gebied? De rol reumaverpleegkundige wordt niet # Wie doet wat aan nazorg na de bevalling en in de lactatieperiode? Wie stelt wanneer een kinderwens aan de orde in de spreekkamer? Hoe zorg je dat het een onderwerp is dat bespreekbaar is tijdens het consult? Hoe zorg je ervoor dat de partner betrokken wordt bij het bespreken van medicatie rondom Algemene opmerking # Zijn er wat u betreft knelpunten rondom medicatiegebruik rond zwangerschap en borstvoeding die momenteel nog niet geadresseerd worden in het raamwerk? ⢠Vraag #a âEn door wie?â overlapt met #a âWie geeft advies voorafgaand aan conceptie?â ⢠Aanvulling bij vraag #b Bij niet zwanger worden, wanneer kan er naar een reumatoloog worden doorverwezen die gespecialiseerd is in reuma en een kinderwens? ⢠Uniform houden van de adviezen tussen gynaecoloog, reumatoloog, kinderarts Soms worden er tegenstrijdige adviezen gegeven rondom reuma en zwangerschap âIk ben al een heel jaar aan de slag om van alle artsen akkoord te krijgen voor een eventuele zwangerschap Moet bij elke dokter uitvragen over de medicijnen die ik slik â ⢠Neem het echtpaar (met name de persoon met reuma) mee in de voorlichting; wat zijn hun wensen? Onzekerheden? Meer aandacht voor Samen Beslissen âKinderwens was moeilijk bespreekbaar, stoppen met medicatie was voor mij een gegeven echter de arts wilde ⢠Huidige voorlichting over reumamedicatie bij een kinderwens is soms wat beangstigend âHet lijkt erop alsof je het advies krijgt dat het beter is om niet zwanger te worden â ⢠Voorlichting over de risicoâs van bepaalde medicatie bij een kinderwens moet al aan de start van het voorschrijven van de medicatie worden gegeven Je weet immers nooit wanneer die kinderwens er is âIk heb met mijn <LEEFTIJD> jaar een kinderwens Er is tweemaal een medicijn aangeboden waarbij een bijwerking onvruchtbaarheid bij ##% van de gebruikers bekend was.
| 597 | nvr |
# Zijn er wat u betreft knelpunten rondom medicatiegebruik rond zwangerschap en borstvoeding die momenteel nog niet geadresseerd worden in het raamwerk? ⢠Vraag #a âEn door wie?â overlapt met #a âWie geeft advies voorafgaand aan conceptie?â ⢠Aanvulling bij vraag #b Bij niet zwanger worden, wanneer kan er naar een reumatoloog worden doorverwezen die gespecialiseerd is in reuma en een kinderwens? ⢠Uniform houden van de adviezen tussen gynaecoloog, reumatoloog, kinderarts Soms worden er tegenstrijdige adviezen gegeven rondom reuma en zwangerschap âIk ben al een heel jaar aan de slag om van alle artsen akkoord te krijgen voor een eventuele zwangerschap Moet bij elke dokter uitvragen over de medicijnen die ik slik â ⢠Neem het echtpaar (met name de persoon met reuma) mee in de voorlichting; wat zijn hun wensen? Onzekerheden? Meer aandacht voor Samen Beslissen âKinderwens was moeilijk bespreekbaar, stoppen met medicatie was voor mij een gegeven echter de arts wilde ⢠Huidige voorlichting over reumamedicatie bij een kinderwens is soms wat beangstigend âHet lijkt erop alsof je het advies krijgt dat het beter is om niet zwanger te worden â ⢠Voorlichting over de risicoâs van bepaalde medicatie bij een kinderwens moet al aan de start van het voorschrijven van de medicatie worden gegeven Je weet immers nooit wanneer die kinderwens er is âIk heb met mijn <LEEFTIJD> jaar een kinderwens Er is tweemaal een medicijn aangeboden waarbij een bijwerking onvruchtbaarheid bij ##% van de gebruikers bekend was mensen die ik dit voorschrijf, zijn de vruchtbare leeftijd voorbij dus hier had ik even niet aan ⢠Hoe lang van te voren moet de man/vrouw stoppen met bepaalde medicatie? âMet mijn huidige medicatie moet ik minimaal ## weken van tevoren stoppen bij een kinderwens, Crohn dient dan rustig te zijn anders is dat ook schadelijk voor baby â ⢠Wat zijn de risicoâs of bijwerkingen van medicatie die o b v onderzoek gebruikt mogen worden bij een kinderwens? âEen aantal medicijnen voor reuma hebben de bijwerking dat ze libido-verlagend zijn Dit komt nooit ter sprake â âMisschien verlaagt sommige medicatie ook ⢠Vanaf welke ontstekingsactiviteit is het niet aan te raden om zwanger te worden/zijn? ⢠Wat zijn de kansen op mogelijke bijwerkingen van reumamedicatie op het ongeboren kind? Dus niet alleen van bDMARDs en meer cijfermatige onderbouwing âMet name de kans op vergroeiingen die kunnen ontstaan bij de foetus door een medicijn en de kans op een ⢠Wat zijn mogelijke bijwerkingen van reumamedicatie die o b v onderzoek goedgekeurd ⢠Waarop moet je alert zijn bij borstvoeding bij gebruik van toegestane medicatie? ⢠Moet bij vraag #c niet ook de kinderarts worden meegenomen? ⢠Wat is tijdens de zwangerschap de rol van de gynaecoloog/reumatoloog/verloskundige in de voorlichting over hoe een moeder met reuma goed voor zichzelf en voor haar baby kan zorgen? (houdingsadviezen, ergonomische babyspullen, hulpmiddelen, balans houden, bij wie kan je terecht voor advies of hulp) âAl in de zwangerschap moet er zorgvuldig gekozen worden voor ergonomische âbabyspullenâ, inrichting badruimte etc.
| 630 | nvr |
dit voorschrijf, zijn de vruchtbare leeftijd voorbij dus hier had ik even niet aan ⢠Hoe lang van te voren moet de man/vrouw stoppen met bepaalde medicatie? âMet mijn huidige medicatie moet ik minimaal ## weken van tevoren stoppen bij een kinderwens, Crohn dient dan rustig te zijn anders is dat ook schadelijk voor baby â ⢠Wat zijn de risicoâs of bijwerkingen van medicatie die o b v onderzoek gebruikt mogen worden bij een kinderwens? âEen aantal medicijnen voor reuma hebben de bijwerking dat ze libido-verlagend zijn Dit komt nooit ter sprake â âMisschien verlaagt sommige medicatie ook ⢠Vanaf welke ontstekingsactiviteit is het niet aan te raden om zwanger te worden/zijn? ⢠Wat zijn de kansen op mogelijke bijwerkingen van reumamedicatie op het ongeboren kind? Dus niet alleen van bDMARDs en meer cijfermatige onderbouwing âMet name de kans op vergroeiingen die kunnen ontstaan bij de foetus door een medicijn en de kans op een ⢠Wat zijn mogelijke bijwerkingen van reumamedicatie die o b v onderzoek goedgekeurd ⢠Waarop moet je alert zijn bij borstvoeding bij gebruik van toegestane medicatie? ⢠Moet bij vraag #c niet ook de kinderarts worden meegenomen? ⢠Wat is tijdens de zwangerschap de rol van de gynaecoloog/reumatoloog/verloskundige in de voorlichting over hoe een moeder met reuma goed voor zichzelf en voor haar baby kan zorgen? (houdingsadviezen, ergonomische babyspullen, hulpmiddelen, balans houden, bij wie kan je terecht voor advies of hulp) âAl in de zwangerschap moet er zorgvuldig gekozen worden voor ergonomische âbabyspullenâ, inrichting badruimte etc ook voor houdingsadviezen belangrijk zijn door de veranderingen in hormoonhuishouding en ⢠Wat is na de bevalling de rol van de kraamhulp/thuiszorg/maatschappelijk werk in de voorlichting over hoe een moeder met reuma goed voor zichzelf en voor haar baby kan zorgen? (houdingsadviezen, hulpmiddelen, bij wie kan je terecht voor advies) âWat ik mis in de vragen is aandacht voor de periode in de eerste # weken en het eerste halfjaar na de geboorte Meer voorlichting over de verzorging van baby en moeder â â<PERSOON> wist ik niet hoe ik mijn eigen baby moest verzorgen Alles deed zeer, ik kon hem niet in bad doen, niet zonder pijn verschonen Dus zat er niets anders op dan de fysieke zorg voor mijn kind uit te besteden aan dat kinderdagverblijf en zelf achter mijn bureau mijn werk te doen Dat kon ik immers nog nèt aan Niet lang, zo bleek ik was al snel helemaal op, zowel geestelijk als fysiek Ik werd afgekeurd en kwam met een uitkering thuis te zitten Nou ja⦠zittenâ¦dat kon niet Want mijn peuter moest naar buiten, dat was gezond, voor hem en voor mij Met de buggy kon ik nog wel wat lopen, die functioneerde als een soort rollator, ⢠Levert een extra consult bij de reumatoloog binnen # maanden na de bevalling een toegevoegde waarde? âMijn reuma hield zich tijdens de zwangerschap rustig, ik had lang niet zoveel energie gehad en me zo goed gevoeld als tijdens die zwangerschapsmaanden Maar.
| 611 | nvr |
<PERSOON> <INSTELLING> <LOCATIE>, #<INSTELLING> <LOCATIE>, #St <INSTELLING> <LOCATIE>, #Leiden <INSTELLING> Leiden,#Reade <LOCATIE>, #Zuyderland ziekenhuis <LOCATIE>, #Erasmus MC <LOCATIE> <DATUM> Huisarts / orthopedisch chirurg / internist / bedrijfsarts /sportarts <DATUM> # Voorlichting, advies, instructie en begeleiding <DATUM> # Initiële therapie lokale injecties of systemisch gebruik van <DATUM> # Trials met bDMARDs en het effect op artritis <DATUM> # Trials met bDMARDs en het effect op enthesitis en dactylitis <DATUM> # Start van bDMARDs en monitoren van response In ### is door de Werkgroep Spondyloartritis besloten een nieuw consensusdocument voor perifere spondyloartritis op te stellen De werkgroep Spondyloartritis is opgestart in ### Reumatologen en fysiotherapeuten zowel uit perifere praktijken als uit academische centra, gelokaliseerd in alle delen van <LOCATIE>, die veel expertise hebben in het stellen van de diagnose en de behandeling van SpA, maken deel uit van deze werkgroep De werkgroep voor het samenstellen van dit consensusdocument bestaat uit de volgende leden <PERSOON> (voorzitter) Het doel was het opstellen van een consensusdocument dat handvatten biedt voor de diagnostiek en behandeling van perifere spondyloartritis (SpA) voor de Nederlandse Perifere SpA is een klinische diagnose Het ziektebeeld wordt gekenmerkt door artritis, enthesitis en dactylitis Er kunnen ook andere SpA-kenmerken bij voorkomen, waaronder psoriasis Wanneer een patiënt psoriasis heeft, wordt doorgaans de diagnose artritis psoriatica (PsA) gesteld Momenteel zijn er geen (inter)nationale richtlijnen voor perifere SpA voorhanden In het huidige consensusdocument is gebruik gemaakt van de peerreviewed publicaties met betrekking tot verwijsadviezen, diagnostiek en behandeling ten aanzien van de diagnose perifere SpA Daar er relatief weinig wetenschappelijke data zijn gepubliceerd die specifiek perifere SpA adresseren, is er ook gebruik gemaakt van indirect bewijs verkregen vanuit studies bij patiënten met inflammatory bowel disease (IBD) en acute uveitis anterior Daarnaast is in een aantal gevallen ook gebruik gemaakt van literatuur en adviezen voor axiale SpA Voor de volledige richtlijn Diagnostiek en Behandeling van axiale SpA verwijzen we naar de website van de NVR (#) Er is verder terughoudend gebruik gemaakt van trialdata over PsA, aangezien in deze studies vaak een zeer selecte groep van patiënten zit met vooral polyartritis, terwijl perifere SpA vaak een veel heterogener ziektebeeld is Indien er geen wetenschappelijke data gepubliceerd zijn, is er gebruik gemaakt van de mening van experts op het gebied van SpA Het concept van het consensusdocument voor de Diagnostiek en Behandeling van Perifere SpA is besproken tijdens de algemene ledenvergadering van de NVR in januari ### en # Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) Richtlijn voor de Diagnostiek en Behandeling van Axiale Spondyloartritis ### Via https //(WEBLINK).
| 549 | nvr |
is een klinische diagnose Het ziektebeeld wordt gekenmerkt door artritis, enthesitis en dactylitis Er kunnen ook andere SpA-kenmerken bij voorkomen, waaronder psoriasis Wanneer een patiënt psoriasis heeft, wordt doorgaans de diagnose artritis psoriatica (PsA) gesteld Momenteel zijn er geen (inter)nationale richtlijnen voor perifere SpA voorhanden In het huidige consensusdocument is gebruik gemaakt van de peerreviewed publicaties met betrekking tot verwijsadviezen, diagnostiek en behandeling ten aanzien van de diagnose perifere SpA Daar er relatief weinig wetenschappelijke data zijn gepubliceerd die specifiek perifere SpA adresseren, is er ook gebruik gemaakt van indirect bewijs verkregen vanuit studies bij patiënten met inflammatory bowel disease (IBD) en acute uveitis anterior Daarnaast is in een aantal gevallen ook gebruik gemaakt van literatuur en adviezen voor axiale SpA Voor de volledige richtlijn Diagnostiek en Behandeling van axiale SpA verwijzen we naar de website van de NVR (#) Er is verder terughoudend gebruik gemaakt van trialdata over PsA, aangezien in deze studies vaak een zeer selecte groep van patiënten zit met vooral polyartritis, terwijl perifere SpA vaak een veel heterogener ziektebeeld is Indien er geen wetenschappelijke data gepubliceerd zijn, is er gebruik gemaakt van de mening van experts op het gebied van SpA Het concept van het consensusdocument voor de Diagnostiek en Behandeling van Perifere SpA is besproken tijdens de algemene ledenvergadering van de NVR in januari ### en # Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) Richtlijn voor de Diagnostiek en Behandeling van Axiale Spondyloartritis ### Via https //(WEBLINK) Het is nu mogelijk de diagnose eerder te stellen Daarbij zijn de behandelmogelijkheden sterk veranderd en verbeterd, onder andere door het inzetten van biologicals Deze voortgang is met name geboekt op het gebied van axiale SpA en artritis psoriatica (PsA) Bovengenoemde ontwikkelingen hebben een positief effect op uitkomstmaten zoals ziekteactiviteit, fysiek functioneren, algeheel welbevinden en naar verwachting ook op het stabiliseren van ziekteschade Patiënten met perifere SpA profiteren ook van deze vooruitgang in kennis en behandelopties Het is het daarom van belang dat de diagnose perifere SpA zo vroeg mogelijk na het ontstaan van de symptomen door een reumatoloog wordt gesteld om een doelmatige behandeling te kunnen inzetten Om een vroegtijdige diagnose mogelijk te maken, is vroegtijdige herkenning van perifere SpA noodzakelijk Meerdere patiëntpopulaties zijn âat riskâ voor het ontwikkelen van perifere SpA Hieronder vallen bijvoorbeeld patiënten met psoriasis, acute uveitis anterior, en inflammatory bowel disease (IBD), maar ook patiënten met chronische (inflammatoire) rugpijn Daarom is samenwerking met zowel de eerstelijn (o a huisarts en fysiotherapeuten) als verschillende specialismen noodzakelijk om efficiënte verwijzingen te bewerkstelligen Hierna volgt per type verwijzer een advies over welke patiënt verwezen zou moeten worden <DATUM> Huisarts / orthopedisch chirurg / internist / bedrijfsarts / sportarts / fysiotherapeut De herkenning van SpA is sterk afhankelijk van de ervaring van de arts of andere zorgprofessional Niet herkennen leidt tot een vertraging in het stellen van de diagnose SpA en het inzetten van een adequate behandeling.
| 574 | nvr |
is nu mogelijk de diagnose eerder te stellen Daarbij zijn de behandelmogelijkheden sterk veranderd en verbeterd, onder andere door het inzetten van biologicals Deze voortgang is met name geboekt op het gebied van axiale SpA en artritis psoriatica (PsA) Bovengenoemde ontwikkelingen hebben een positief effect op uitkomstmaten zoals ziekteactiviteit, fysiek functioneren, algeheel welbevinden en naar verwachting ook op het stabiliseren van ziekteschade Patiënten met perifere SpA profiteren ook van deze vooruitgang in kennis en behandelopties Het is het daarom van belang dat de diagnose perifere SpA zo vroeg mogelijk na het ontstaan van de symptomen door een reumatoloog wordt gesteld om een doelmatige behandeling te kunnen inzetten Om een vroegtijdige diagnose mogelijk te maken, is vroegtijdige herkenning van perifere SpA noodzakelijk Meerdere patiëntpopulaties zijn âat riskâ voor het ontwikkelen van perifere SpA Hieronder vallen bijvoorbeeld patiënten met psoriasis, acute uveitis anterior, en inflammatory bowel disease (IBD), maar ook patiënten met chronische (inflammatoire) rugpijn Daarom is samenwerking met zowel de eerstelijn (o a huisarts en fysiotherapeuten) als verschillende specialismen noodzakelijk om efficiënte verwijzingen te bewerkstelligen Hierna volgt per type verwijzer een advies over welke patiënt verwezen zou moeten worden <DATUM> Huisarts / orthopedisch chirurg / internist / bedrijfsarts / sportarts / fysiotherapeut De herkenning van SpA is sterk afhankelijk van de ervaring van de arts of andere zorgprofessional Niet herkennen leidt tot een vertraging in het stellen van de diagnose SpA en het inzetten van een adequate behandeling psoriasis (zie hiervoor paragraaf <DATUM> , geen formele verwijscriteria of richtlijnen die aangeven wanneer bij patiënten met perifere SpA een verwijzing naar een reumatoloog wordt Doorgaans meldt een patiënt zich eerst bij de huisarts Gezien het feit dat perifere SpA een heterogeen ziektebeeld is, is het van belang dat de verwijzende specialismen op de hoogte zijn van de SpA-kenmerken, zoals artritis, enthesitis en dactylitis Daarnaast kan het klinisch beeld veranderen Zo kunnen patiënten # tot # weken na een gastro-intestinale infectie (meestal veroorzaakt door Shigella, Yersinia, Campylobacter en Salmonella) zich presenteren met een reactieve artritis, meestal van een enkel of knie Een gelijkaardig ziektebeeld kan De herkenning van SpA bij patiënten met acute uveitis anterior is sterk afhankelijk van de ervaring van de oogarts Er zijn geen formele verwijscriteria of richtlijnen welke aangeven wanneer patiënten met een acute uveitis anterior naar een reumatoloog dienen te worden verwezen Oculaire symptomen, waaronder acute uveitis anterior, komen minder vaak voor bij patiënten met perifere SpA in vergelijking met axiale SpA Er is wel een duidelijke associatie met <PERSOON>) studie blijkt dat bij ##% van de patiënten met een acute uveitis anterior eveneens een vorm van SpA aanwezig is (#) Bij ##% van de patiënten betrof dit axiale SpA; de overige patiënten hadden perifere SpA manifestaties Om vroegtijdige herkenning van perifere SpA door een oogarts te bewerkstelligen, is het verstandig om aandacht te besteden aan gewrichtsklachten bij patiënten met acute uveitis anterior.
| 572 | nvr |
#), geen formele verwijscriteria of richtlijnen die aangeven wanneer bij patiënten met perifere SpA een verwijzing naar een reumatoloog wordt Doorgaans meldt een patiënt zich eerst bij de huisarts Gezien het feit dat perifere SpA een heterogeen ziektebeeld is, is het van belang dat de verwijzende specialismen op de hoogte zijn van de SpA-kenmerken, zoals artritis, enthesitis en dactylitis Daarnaast kan het klinisch beeld veranderen Zo kunnen patiënten # tot # weken na een gastro-intestinale infectie (meestal veroorzaakt door Shigella, Yersinia, Campylobacter en Salmonella) zich presenteren met een reactieve artritis, meestal van een enkel of knie Een gelijkaardig ziektebeeld kan De herkenning van SpA bij patiënten met acute uveitis anterior is sterk afhankelijk van de ervaring van de oogarts Er zijn geen formele verwijscriteria of richtlijnen welke aangeven wanneer patiënten met een acute uveitis anterior naar een reumatoloog dienen te worden verwezen Oculaire symptomen, waaronder acute uveitis anterior, komen minder vaak voor bij patiënten met perifere SpA in vergelijking met axiale SpA Er is wel een duidelijke associatie met <PERSOON>) studie blijkt dat bij ##% van de patiënten met een acute uveitis anterior eveneens een vorm van SpA aanwezig is (#) Bij ##% van de patiënten betrof dit axiale SpA; de overige patiënten hadden perifere SpA manifestaties Om vroegtijdige herkenning van perifere SpA door een oogarts te bewerkstelligen, is het verstandig om aandacht te besteden aan gewrichtsklachten bij patiënten met acute uveitis anterior uveitis anterior waarbij ten minste (verdenking op) een artritis, enthesitis dan wel een Bij patiënten met IBD kan zowel sprake zijn van axiale als perifere betrokkenheid, of een combinatie hiervan Uit een systematische review uit ### blijkt dat ##% van de IBD patiënten een axiale betrokkenheid en ##% een perifere betrokkenheid hebben (#) In de dagelijkse praktijk worden SpA symptomen niet altijd herkend bij patiënten met IBD MDLartsen vragen niet altijd specifiek naar klachten van het bewegingsapparaat Er zijn geen formele verwijscriteria of richtlijnen welke aangeven wanneer bij patiënten met IBD een verwijzing naar een reumatoloog wordt geadviseerd Om vroegtijdige herkenning van perifere SpA door een MDL-arts te bewerkstelligen, is het verstandig om aandacht te besteden aan gewrichtsklachten bij patiënten met IBD Het verdient de aanbeveling om patiënten met IBD waarbij ten minste (verdenking op) een artritis, enthesitis dan wel een Ongeveer ##-##% van de patiënten met psoriasis in de tweede lijn ontwikkelen uiteindelijk PsA (#) Om vroegtijdige herkenning van perifere SpA door dermatologen te bewerkstelligen, is het verstandig om aandacht te besteden aan gewrichtsklachten bij patiënten met psoriasis Het verdient de aanbeveling om patiënten met psoriasis waarbij ten minste (verdenking op) een artritis, enthesitis dan wel een dactylitis aanwezig is, te verwijzen naar een reumatoloog Voor het identificeren van âat riskâ patiënten kan gebruik worden gemaakt van verschillende screening vragenlijsten die zijn ontwikkeld en gevalideerd voor patiënten met psoriasis, zoals de <PERSOON>), Psoriatic Arthritis Screening and Evaluation (PASE), Early ARthritis for Psoriatic patients (EARP) en Toronto Psoriatic Arthritis Screening (ToPAS).
| 604 | nvr |
een artritis, enthesitis dan wel een Bij patiënten met IBD kan zowel sprake zijn van axiale als perifere betrokkenheid, of een combinatie hiervan Uit een systematische review uit ### blijkt dat ##% van de IBD patiënten een axiale betrokkenheid en ##% een perifere betrokkenheid hebben (#) In de dagelijkse praktijk worden SpA symptomen niet altijd herkend bij patiënten met IBD MDLartsen vragen niet altijd specifiek naar klachten van het bewegingsapparaat Er zijn geen formele verwijscriteria of richtlijnen welke aangeven wanneer bij patiënten met IBD een verwijzing naar een reumatoloog wordt geadviseerd Om vroegtijdige herkenning van perifere SpA door een MDL-arts te bewerkstelligen, is het verstandig om aandacht te besteden aan gewrichtsklachten bij patiënten met IBD Het verdient de aanbeveling om patiënten met IBD waarbij ten minste (verdenking op) een artritis, enthesitis dan wel een Ongeveer ##-##% van de patiënten met psoriasis in de tweede lijn ontwikkelen uiteindelijk PsA (#) Om vroegtijdige herkenning van perifere SpA door dermatologen te bewerkstelligen, is het verstandig om aandacht te besteden aan gewrichtsklachten bij patiënten met psoriasis Het verdient de aanbeveling om patiënten met psoriasis waarbij ten minste (verdenking op) een artritis, enthesitis dan wel een dactylitis aanwezig is, te verwijzen naar een reumatoloog Voor het identificeren van âat riskâ patiënten kan gebruik worden gemaakt van verschillende screening vragenlijsten die zijn ontwikkeld en gevalideerd voor patiënten met psoriasis, zoals de <PERSOON>), Psoriatic Arthritis Screening and Evaluation (PASE), Early ARthritis for Psoriatic patients (EARP) en Toronto Psoriatic Arthritis Screening (ToPAS) van de populatie waarin ze zijn onderzocht, vergelijkbaar in termen van sensitiviteit en - Vroegtijdige verwijzing van de patiënt naar de reumatoloog, met name bij (verdenking op) artritis, enthesitis en/of dactylitis, dient plaats te vinden # <PERSOON> CC, FitzGerald O A novel evidence-based detection of undiagnosed spondyloarthritis in patients presenting with acute anterior uveitis the <PERSOON>) <PERSOON> and Incidence of Axial and Peripheral Spondyloarthritis in <PERSOON> and <PERSOON> M, <PERSOON> prevalence of psoriatic arthritis in patients with severe psoriasis with suboptimal performance of screening questionnaires <PERSOON> Dis # Husni ME, <PERSOON> questionnaire pilottesting a psoriatic arthritis screening and evaluation tool <PERSOON-##> Dermatol # <PERSOON-##> PS Evaluation of an existing screening tool for psoriatic arthritis in people with psoriasis and the development of a new instrument the <PERSOON>) questionnaire <PERSOON-##> G, et al <PERSOON-##> early psoriatic arthritis screening questionnaire a simple and fast method for the identification of #.
| 535 | nvr |
de populatie waarin ze zijn onderzocht, vergelijkbaar in termen van sensitiviteit en - Vroegtijdige verwijzing van de patiënt naar de reumatoloog, met name bij (verdenking op) artritis, enthesitis en/of dactylitis, dient plaats te vinden # <PERSOON> CC, FitzGerald O A novel evidence-based detection of undiagnosed spondyloarthritis in patients presenting with acute anterior uveitis the <PERSOON>) <PERSOON> and Incidence of Axial and Peripheral Spondyloarthritis in <PERSOON> and <PERSOON> M, <PERSOON> prevalence of psoriatic arthritis in patients with severe psoriasis with suboptimal performance of screening questionnaires <PERSOON> Dis # Husni ME, <PERSOON> questionnaire pilottesting a psoriatic arthritis screening and evaluation tool <PERSOON> Dermatol # <PERSOON-##> PS Evaluation of an existing screening tool for psoriatic arthritis in people with psoriasis and the development of a new instrument the <PERSOON-##>) questionnaire <PERSOON-##> G, et al <PERSOON-##> early psoriatic arthritis screening questionnaire a simple and fast method for the identification of # Development and initial validation of a screening questionnaire for psoriatic arthritis the <PERSOON-##> of four validated psoriatic arthritis screening tools in diagnosing psoriatic arthritis in patients with psoriasis (COMPAQ Study) Br Perifere SpA kan zich op verschillende manieren presenteren en daardoor, zeker in het begin, soms lastig te onderscheiden zijn van andere inflammatoire reumatische aandoeningen Een goede anamnese, waarbij ook gericht wordt gevraagd naar diverse SpA Standaard dient te worden gevraagd naar lokalisatie en intensiteit van de klachten, de symptoomduur, wijze van ontstaan en het beloop Ook is het belangrijk om een indruk te krijgen van beïnvloedende en verlichtende factoren van de pijn, de mate en duur van (ochtend)stijfheid, sensibiliteitsstoornissen en de invloed van dit geheel op het dagelijks functioneren en werk Enkele aspecten uit de anamnese zijn kenmerkend - doch niet Het lichamelijk onderzoek kan verder helpen in het diagnostisch proces De lokalisatie en het patroon van de artritis, aanwezigheid van een dactylitis, enthesitis en/of psoriasis kunnen een perifere SpA differentiëren van andere inflammatoire reumatische aandoeningen diagnosestelling Deze dienen alleen te worden ingezet bij een verdenking op SpA, dan wel vanuit differentiaal diagnostisch oogpunt Bovendien kan beeldvorming worden ingezet als # Aanwezigheid van gewrichtsklachten met een inflammatoir patroon, (worstvormige) zwelling van teen of vinger, ontsteking van de enthese, bewegingsbeperking # Patroon (langzaam progressief, mono-, oligo- of polyartritis, grote en/of kleine - Positieve familieanamnese voor SpA(-kenmerken) bij #e of #e graads familieleden.
| 510 | nvr |
of a screening questionnaire for psoriatic arthritis the <PERSOON> of four validated psoriatic arthritis screening tools in diagnosing psoriatic arthritis in patients with psoriasis (COMPAQ Study) Br Perifere SpA kan zich op verschillende manieren presenteren en daardoor, zeker in het begin, soms lastig te onderscheiden zijn van andere inflammatoire reumatische aandoeningen Een goede anamnese, waarbij ook gericht wordt gevraagd naar diverse SpA Standaard dient te worden gevraagd naar lokalisatie en intensiteit van de klachten, de symptoomduur, wijze van ontstaan en het beloop Ook is het belangrijk om een indruk te krijgen van beïnvloedende en verlichtende factoren van de pijn, de mate en duur van (ochtend)stijfheid, sensibiliteitsstoornissen en de invloed van dit geheel op het dagelijks functioneren en werk Enkele aspecten uit de anamnese zijn kenmerkend - doch niet Het lichamelijk onderzoek kan verder helpen in het diagnostisch proces De lokalisatie en het patroon van de artritis, aanwezigheid van een dactylitis, enthesitis en/of psoriasis kunnen een perifere SpA differentiëren van andere inflammatoire reumatische aandoeningen diagnosestelling Deze dienen alleen te worden ingezet bij een verdenking op SpA, dan wel vanuit differentiaal diagnostisch oogpunt Bovendien kan beeldvorming worden ingezet als # Aanwezigheid van gewrichtsklachten met een inflammatoir patroon, (worstvormige) zwelling van teen of vinger, ontsteking van de enthese, bewegingsbeperking # Patroon (langzaam progressief, mono-, oligo- of polyartritis, grote en/of kleine - Positieve familieanamnese voor SpA(-kenmerken) bij #e of #e graads familieleden patiënt de verschillende manifestaties dan beter herkent (zie Appendix I) # Aanwezigheid van artritis en/of enthesitis en/of dactylitis in aantal en distributie # Aanwezigheid afwijkingen passend bij psoriasis van de huid (inclusief inspectie Voor de diagnose perifere SpA zijn geen specifiek onderscheidende testen beschikbaar De diagnose wordt doorgaans gesteld op basis van een combinatie van symptomen, lichamelijk onderzoek en aanvullend röntgen- en laboratoriumonderzoek en met uitsluiting van andere inflammatoire reumatische ziekten Bevestigen van aanwezigheid van artritis, enthesitis of dactylitis en aanwezigheid van andere typische SpA kenmerken is daarbij essentieel (zie ook Artritis bij perifere SpA kan zich presenteren als een mono-, oligo- of polyartritis Typisch is de asymmetrische oligoartritis van met name de onderste extremiteiten (#) Bij een oligoartritis zijn minder dan # gewrichten betrokken Een polyartritis wordt regelmatig gezien in patiënten met bijkomend psoriasis (#) Bij een symmetrische polyartritis zijn met name de kleine gewrichten van de handen en voeten betrokken, naast ook de grotere gewichtdragende gewrichten als de knieën en enkels (#) Een onderscheid met reumatoïde artritis is dan vaak moeilijk te maken, zeker als psoriasis afwezig is Betrokkenheid van de DIP-gewrichten kan een perifere SpA onderscheiden van andere inflammatoire aandoeningen (#) Bij een monoartritis dient differentiaal diagnostisch dient uiteraard ook aan een infectieuze oorzaak of kristalartritis te worden gedacht Enthesitis, inflammatie ter hoogte waar pezen, ligamenten, fascia en gewrichtskapsels hechten aan het bot, wordt regelmatig gezien bij patiënten met een perifere SpA (#) Typisch.
| 570 | nvr |
dan beter herkent (zie Appendix I) # Aanwezigheid van artritis en/of enthesitis en/of dactylitis in aantal en distributie # Aanwezigheid afwijkingen passend bij psoriasis van de huid (inclusief inspectie Voor de diagnose perifere SpA zijn geen specifiek onderscheidende testen beschikbaar De diagnose wordt doorgaans gesteld op basis van een combinatie van symptomen, lichamelijk onderzoek en aanvullend röntgen- en laboratoriumonderzoek en met uitsluiting van andere inflammatoire reumatische ziekten Bevestigen van aanwezigheid van artritis, enthesitis of dactylitis en aanwezigheid van andere typische SpA kenmerken is daarbij essentieel (zie ook Artritis bij perifere SpA kan zich presenteren als een mono-, oligo- of polyartritis Typisch is de asymmetrische oligoartritis van met name de onderste extremiteiten (#) Bij een oligoartritis zijn minder dan # gewrichten betrokken Een polyartritis wordt regelmatig gezien in patiënten met bijkomend psoriasis (#) Bij een symmetrische polyartritis zijn met name de kleine gewrichten van de handen en voeten betrokken, naast ook de grotere gewichtdragende gewrichten als de knieën en enkels (#) Een onderscheid met reumatoïde artritis is dan vaak moeilijk te maken, zeker als psoriasis afwezig is Betrokkenheid van de DIP-gewrichten kan een perifere SpA onderscheiden van andere inflammatoire aandoeningen (#) Bij een monoartritis dient differentiaal diagnostisch dient uiteraard ook aan een infectieuze oorzaak of kristalartritis te worden gedacht Enthesitis, inflammatie ter hoogte waar pezen, ligamenten, fascia en gewrichtskapsels hechten aan het bot, wordt regelmatig gezien bij patiënten met een perifere SpA (#) Typisch de achillespees of fascia plantaris aan de calcaneus Enthesitis kan echter in alle enthesen optreden (#) Patiënten kunnen zelf vaak moeilijk een onderscheid maken tussen een artritis of een enthesitis (geven bijvoorbeeld âpijn in de knieâ aan) Diffuse pijn ter hoogte van het sternum wordt bijvoorbeeld niet altijd opgemerkt als zijnde van inflammatoire origine <PERSOON> bij palpatie wordt lokaal drukpijn aangegeven Andere kenmerken van enthesitis zijn roodheid, zwelling, pijn na een periode van rust, met name in de ochtend, die verbetert met bewegen Enthesitis kan moeilijk vast te stellen zijn, omdat het niet noodzakelijk gepaard hoeft te gaan met zwelling Naast lokale drukpijn kan het provoceren van pijn bij het functioneel belasten van een verdachte enthese (bijvoorbeeld het maken van een krachtige vuist bij epicondylitis of actieve extensie van de knie bij een patella- of quadricepspees enthesitis) behulpzaam zijn in het lichamelijk onderzoek Een onderscheid met fibromyalgie, mechanisch gerelateerde of degeneratieve enthesopathie is essentieel maar kan soms op grond van het klinisch beeld alleen moeilijk te maken zijn Dactylitis, een worstvormige zwelling van de gehele vinger of teen waarbij naast de gewrichten ook de flexorpees(schede) betrokken is, is kenmerkend voor een perifere SpA, en wordt met name gezien in aanwezigheid van psoriasis (#) Dactylitis kan acuut optreden en gaat dan gepaard met acute zwelling en pijn Een chronische dactylitis wordt juist gekenmerkt door een pijnloze zwelling Bij lichamelijk onderzoek valt door betrokkenheid van de flexorpees aan de vingers vaak een uitgesproken actieve flexiebeperking op, welke op basis van zwelling van de gewrichten alleen niet verklaard kan worden Dactylitis heeft.
| 586 | nvr |
enthesen optreden (#) Patiënten kunnen zelf vaak moeilijk een onderscheid maken tussen een artritis of een enthesitis (geven bijvoorbeeld âpijn in de knieâ aan) Diffuse pijn ter hoogte van het sternum wordt bijvoorbeeld niet altijd opgemerkt als zijnde van inflammatoire origine <PERSOON> bij palpatie wordt lokaal drukpijn aangegeven Andere kenmerken van enthesitis zijn roodheid, zwelling, pijn na een periode van rust, met name in de ochtend, die verbetert met bewegen Enthesitis kan moeilijk vast te stellen zijn, omdat het niet noodzakelijk gepaard hoeft te gaan met zwelling Naast lokale drukpijn kan het provoceren van pijn bij het functioneel belasten van een verdachte enthese (bijvoorbeeld het maken van een krachtige vuist bij epicondylitis of actieve extensie van de knie bij een patella- of quadricepspees enthesitis) behulpzaam zijn in het lichamelijk onderzoek Een onderscheid met fibromyalgie, mechanisch gerelateerde of degeneratieve enthesopathie is essentieel maar kan soms op grond van het klinisch beeld alleen moeilijk te maken zijn Dactylitis, een worstvormige zwelling van de gehele vinger of teen waarbij naast de gewrichten ook de flexorpees(schede) betrokken is, is kenmerkend voor een perifere SpA, en wordt met name gezien in aanwezigheid van psoriasis (#) Dactylitis kan acuut optreden en gaat dan gepaard met acute zwelling en pijn Een chronische dactylitis wordt juist gekenmerkt door een pijnloze zwelling Bij lichamelijk onderzoek valt door betrokkenheid van de flexorpees aan de vingers vaak een uitgesproken actieve flexiebeperking op, welke op basis van zwelling van de gewrichten alleen niet verklaard kan worden Dactylitis heeft Differentiaal diagnostisch dient ook aan jicht, Er dient altijd gevraagd te worden naar (doorgemaakte) inflammatoire rugklachten Dit is karakteristiek voor een axiale SpA, maar kan ook (in episodes) voorkomen bij patiënten met een perifere SpA Er zijn verschillende manieren om inflammatoire rugpijn vast te stellen Volgens de ASAS criteria (#), is er sprake van inflammatoire rugpijn indien # van de # In deze criteria wordt niet gevraagd naar de duur van de ochtendstijfheid, bilpijn en effect van NSAIDs Deze aspecten kunnen ook worden nagegaan Acute uveitis anterior kan optreden in patiënten met een perifere SpA en los staan van de activiteit van de gewrichten De uveitis ontstaat doorgaans acuut en is meestal unilateraal Typische verschijnselen zijn een rood oog, met pijn en fotofobie Ook de aanwezigheid van een inflammatory bowel disease (IBD) of klachten suggestief hiervoor (bijvoorbeeld buikpijn en bloederige diarree) kunnen bijdragen aan het stellen van de diagnose perifere SpA en dient dus te worden uitgevraagd Psoriasis komt ook frequent voor bij patiënten met perifere SpA Wanneer een patiënt psoriasis heeft, wordt doorgaans de diagnose PsA gesteld De meest voorkomende vorm is voorkeursplaatsen knieen, ellebogen, hoofdhuid en navel Psoriasis kan zich ook openbaren in een pustuleuze vorm, bijvoorbeeld van de handen en voeten (psoriasis palmoplantaris gaan of er sprake is van psoriasis inversa, die optreedt in de huidplooien met scherp afgegrensde erythemateuze laesies, vaak zonder schilfering Ook de nagels dienen goed te worden geïnspecteerd.
| 567 | nvr |
Differentiaal diagnostisch dient ook aan jicht, Er dient altijd gevraagd te worden naar (doorgemaakte) inflammatoire rugklachten Dit is karakteristiek voor een axiale SpA, maar kan ook (in episodes) voorkomen bij patiënten met een perifere SpA Er zijn verschillende manieren om inflammatoire rugpijn vast te stellen Volgens de ASAS criteria (#), is er sprake van inflammatoire rugpijn indien # van de # In deze criteria wordt niet gevraagd naar de duur van de ochtendstijfheid, bilpijn en effect van NSAIDs Deze aspecten kunnen ook worden nagegaan Acute uveitis anterior kan optreden in patiënten met een perifere SpA en los staan van de activiteit van de gewrichten De uveitis ontstaat doorgaans acuut en is meestal unilateraal Typische verschijnselen zijn een rood oog, met pijn en fotofobie Ook de aanwezigheid van een inflammatory bowel disease (IBD) of klachten suggestief hiervoor (bijvoorbeeld buikpijn en bloederige diarree) kunnen bijdragen aan het stellen van de diagnose perifere SpA en dient dus te worden uitgevraagd Psoriasis komt ook frequent voor bij patiënten met perifere SpA Wanneer een patiënt psoriasis heeft, wordt doorgaans de diagnose PsA gesteld De meest voorkomende vorm is voorkeursplaatsen knieen, ellebogen, hoofdhuid en navel Psoriasis kan zich ook openbaren in een pustuleuze vorm, bijvoorbeeld van de handen en voeten (psoriasis palmoplantaris gaan of er sprake is van psoriasis inversa, die optreedt in de huidplooien met scherp afgegrensde erythemateuze laesies, vaak zonder schilfering Ook de nagels dienen goed te worden geïnspecteerd Het ontstaan van een perifere SpA kan voorafgegaan zijn door een gastro-intestinale, (Campylobacter, Shigella, Salmonella, Yersinia) of urogenitale (Chlamydia) infectie Onbeschermd seksueel contact dan wel het optreden van uretritis/cervicitis of diarree enkele dagen tot weken vóór ontstaan van de perifere klachten dienen daarom goed te worden uitgevraagd Het beeld van een reactieve artritis presenteert zich typisch als een asymmetrische oligoartritis Hoewel geen officieel SpA-kenmerk, kan bij patiënten met een reactieve artritis een conjunctivitis optreden Verder kunnen bij lichamelijk onderzoek huidafwijkingen worden gezien als pustuleuze huidlaesies, erythema nodosum, Een positieve familieanamnese voor aandoeningen die tot de groep van SpA behoren, kan bijdragend zijn voor het stellen van de diagnose en dient altijd te worden uitgevraagd Er is geen specifieke laboratoriumtest om de diagnose perifere SpA vast te stellen Een aantal bepalingen kan soms helpen bij stellen van de diagnose van patiënten met perifere SpA Er zijn de laatste jaren veel biomarkers onderzocht, met name bij PsA maar deze Het feit dat verschillende subtypen van SpA vaker binnen een familie kunnen voorkomen wijst op een genetische predispositie HLA-B## lijkt een belangrijke pathogene rol te spelen bij de ontwikkeling van SpA en in het bijzonder bij axiale SpA De prevalentie van HLA-B## wisselt sterk over de verschillende werelddelen Bij de Kaukasische populatie is ongeveer <DATUM> % HLA-B## positief Omgekeerd, ongeveer ##-##% van de Kaukasische patiënten met axiale SpA is HLA-B## positief en ongeveer ##% van de patiënten met perifere SpA (#,##) Bij patiënten met SpA en acute uveitis anterior is HLA-B##.
| 594 | nvr |
voorafgegaan zijn door een gastro-intestinale, (Campylobacter, Shigella, Salmonella, Yersinia) of urogenitale (Chlamydia) infectie Onbeschermd seksueel contact dan wel het optreden van uretritis/cervicitis of diarree enkele dagen tot weken vóór ontstaan van de perifere klachten dienen daarom goed te worden uitgevraagd Het beeld van een reactieve artritis presenteert zich typisch als een asymmetrische oligoartritis Hoewel geen officieel SpA-kenmerk, kan bij patiënten met een reactieve artritis een conjunctivitis optreden Verder kunnen bij lichamelijk onderzoek huidafwijkingen worden gezien als pustuleuze huidlaesies, erythema nodosum, Een positieve familieanamnese voor aandoeningen die tot de groep van SpA behoren, kan bijdragend zijn voor het stellen van de diagnose en dient altijd te worden uitgevraagd Er is geen specifieke laboratoriumtest om de diagnose perifere SpA vast te stellen Een aantal bepalingen kan soms helpen bij stellen van de diagnose van patiënten met perifere SpA Er zijn de laatste jaren veel biomarkers onderzocht, met name bij PsA maar deze Het feit dat verschillende subtypen van SpA vaker binnen een familie kunnen voorkomen wijst op een genetische predispositie HLA-B## lijkt een belangrijke pathogene rol te spelen bij de ontwikkeling van SpA en in het bijzonder bij axiale SpA De prevalentie van HLA-B## wisselt sterk over de verschillende werelddelen Bij de Kaukasische populatie is ongeveer <DATUM> % HLA-B## positief Omgekeerd, ongeveer ##-##% van de Kaukasische patiënten met axiale SpA is HLA-B## positief en ongeveer ##% van de patiënten met perifere SpA (#,##) Bij patiënten met SpA en acute uveitis anterior is HLA-B## De gerapporteerde prevalentie van acute uveitis anterior bij HLA-B## positieve SpA-patiënten is ##-##% en bij HLA-B## negatieve SpA Het bepalen van HLA-B## is niet diagnostisch voor perifere SpA, aangezien alle SpAkenmerken ook kunnen voorkomen bij patiënten die HLA-B## negatief zijn HLA-B## kan De prevalentie van IgM-RF en ACPA is ongeveer #% in de algemene SpA populatie Voor PsA liggen de percentages iets hoger, rond de #% (##) Het aanwezig zijn van IgM-RF en ACPA maakt de diagnose perifere SpA dan wel PsA minder waarschijnlijk, maar sluit deze niet uit De bezinkingssnelheid erytrocyten (BSE) en C-reactief proteïne (CRP) in het bloed zijn verhoogd bij allerlei vormen van ontsteking en daarom niet specifiek voor perifere SpA BSE en CRP kunnen zelfs normaal zijn bij actieve perifere SpA Normale waarden van BSE en CRP sluiten de diagnose perifere SpA dus niet uit Ongeveer ##% van de patiënten met perifere SpA zonder psoriasis heeft een verhoogd CRP (##) Patienten met zowel een actieve IBD als een perifere SpA hebben bijna altijd een verhoogde BSE en CRP (##) Beeldvorming speelt een belangrijke rol in de diagnostiek van SpA en in het bijzonder bij axiale SpA Desalniettemin kan radiologisch onderzoek ook behulpzaam zijn bij een patiënt In ### heeft een werkgroep van de EULAR aanbevelingen gepubliceerd over het gebruik van beeldvorming bij diagnose en behandeling van SpA De werkgroep kwam tot ## aanbevelingen gebaseerd op literatuuronderzoek en de mening van experts Röntgenonderzoek komt niet voor in de aanbeveling over diagnose van perifere SpA, omdat.
| 630 | nvr |
van acute uveitis anterior bij HLA-B## positieve SpA-patiënten is ##-##% en bij HLA-B## negatieve SpA Het bepalen van HLA-B## is niet diagnostisch voor perifere SpA, aangezien alle SpAkenmerken ook kunnen voorkomen bij patiënten die HLA-B## negatief zijn HLA-B## kan De prevalentie van IgM-RF en ACPA is ongeveer #% in de algemene SpA populatie Voor PsA liggen de percentages iets hoger, rond de #% (##) Het aanwezig zijn van IgM-RF en ACPA maakt de diagnose perifere SpA dan wel PsA minder waarschijnlijk, maar sluit deze niet uit De bezinkingssnelheid erytrocyten (BSE) en C-reactief proteïne (CRP) in het bloed zijn verhoogd bij allerlei vormen van ontsteking en daarom niet specifiek voor perifere SpA BSE en CRP kunnen zelfs normaal zijn bij actieve perifere SpA Normale waarden van BSE en CRP sluiten de diagnose perifere SpA dus niet uit Ongeveer ##% van de patiënten met perifere SpA zonder psoriasis heeft een verhoogd CRP (##) Patienten met zowel een actieve IBD als een perifere SpA hebben bijna altijd een verhoogde BSE en CRP (##) Beeldvorming speelt een belangrijke rol in de diagnostiek van SpA en in het bijzonder bij axiale SpA Desalniettemin kan radiologisch onderzoek ook behulpzaam zijn bij een patiënt In ### heeft een werkgroep van de EULAR aanbevelingen gepubliceerd over het gebruik van beeldvorming bij diagnose en behandeling van SpA De werkgroep kwam tot ## aanbevelingen gebaseerd op literatuuronderzoek en de mening van experts Röntgenonderzoek komt niet voor in de aanbeveling over diagnose van perifere SpA, omdat Röntgenonderzoek kan echter wel van meerwaarde zijn voor het stellen van de diagnose en vanuit differentiaal diagnostisch Bij perifere SpA -en in het bijzonder PsA- kan een karakteristiek patroon van radiografische veranderingen ontstaan, waarbij zowel erosies en botnieuwvorming te zien kunnen zijn Andere typische radiografische veranderingen bij PsA zijn lysis van de eindkootjes, diffuse periostitis en zogenaamde âpencil-in-cupâ deformatie als gevolg van een specifiek combinatie van erosies en botresorptie ( De aanwezigheid van radiografische afwijkingen vroeg in de ziekte bij een perifere SpA kan wijzen op een agressief ziektebeloop De prevalentie van röntgenafwijkingen bij vroege perifere SpA is niet goed bekend In een in PsA gespecialiseerd <INSTELLING> in Canada had maar liefst twee derde van de patiënten bij het eerste bezoek enige vorm van schade op röntgenfotoâs Echter, dit betrof patiënten met een lange ziekteduur in een tertiair In een Iers cohort van patiënten met PsA in een Early Synovitis Clinic (met een gemiddelde ziekteduur van <DATUM> maanden (spreidingsbreedte # # tot ## maanden)) had bij presentatie ##% erosies en ##% tekenen van doorgemaakte periostitis op röntgenfotoâs van handen en voeten (##) In de Leidse Early Arthitis Clinic werd bij ##% van de patiënten met PsA (gemiddelde symptoomduur ## weken) op röntgenfoto van handen en voeten periostitis gezien In de totale groep van patiënten met perifere SpA was dit #% (##) Een belangrijk voordeel van computertomografie (CT) ten opzichte van conventioneel röntgenonderzoek is dat in beeld gebrachte structuren van alle kanten bekeken kunnen worden.
| 632 | nvr |
kan echter wel van meerwaarde zijn voor het stellen van de diagnose en vanuit differentiaal diagnostisch Bij perifere SpA -en in het bijzonder PsA- kan een karakteristiek patroon van radiografische veranderingen ontstaan, waarbij zowel erosies en botnieuwvorming te zien kunnen zijn Andere typische radiografische veranderingen bij PsA zijn lysis van de eindkootjes, diffuse periostitis en zogenaamde âpencil-in-cupâ deformatie als gevolg van een specifiek combinatie van erosies en botresorptie ( De aanwezigheid van radiografische afwijkingen vroeg in de ziekte bij een perifere SpA kan wijzen op een agressief ziektebeloop De prevalentie van röntgenafwijkingen bij vroege perifere SpA is niet goed bekend In een in PsA gespecialiseerd <INSTELLING> in Canada had maar liefst twee derde van de patiënten bij het eerste bezoek enige vorm van schade op röntgenfotoâs Echter, dit betrof patiënten met een lange ziekteduur in een tertiair In een Iers cohort van patiënten met PsA in een Early Synovitis Clinic (met een gemiddelde ziekteduur van <DATUM> maanden (spreidingsbreedte # # tot ## maanden)) had bij presentatie ##% erosies en ##% tekenen van doorgemaakte periostitis op röntgenfotoâs van handen en voeten (##) In de Leidse Early Arthitis Clinic werd bij ##% van de patiënten met PsA (gemiddelde symptoomduur ## weken) op röntgenfoto van handen en voeten periostitis gezien In de totale groep van patiënten met perifere SpA was dit #% (##) Een belangrijk voordeel van computertomografie (CT) ten opzichte van conventioneel röntgenonderzoek is dat in beeld gebrachte structuren van alle kanten bekeken kunnen worden conventionele röntgenfoto's In de klinische praktijk is er momenteel geen rol voor CT bij de Vooralsnog ontbreekt bewijs om echografie routinematig uit te voeren in de diagnostiek naar SpA Echografie kan worden ingezet om perifere artritis, enthesitis en dactylitis vast te stellen, en kan eveneens behulpzaam zijn vanuit een differentiaal diagnostisch oogpunt (##) Bij dactylitis kan bijvoorbeeld de aanwezigheid van dubbelcontouren op de echo in de richting van jicht wijzen (##) Tekenen van synovitis zijn doorgaans niet specifiek zijn voor In de praktijk wordt enthesitis vaak vastgesteld op basis van lokale drukpijn van een enthese Echter deze drukpijn is niet altijd het gevolg van enthesitis En omgekeerd, de afwezigheid van drukpijn sluit een enthesitis niet uit In de EULAR aanbevelingen rondom het gebruik van beeldvorming bij SpA worden negen studies genoemd waarbij grey scale of power Doppler echografie is gebruikt om de entheses te onderzoeken (##) Tussen de studies waren er verschillen in de sensitiviteit en de specificiteit van echografie voor enthesitis, respectievelijk van ##% tot ##% en van ##% tot ##% Hoewel grey scale bevindingen belangrijk zijn om pathologie ter plaatse van een enthese vast te stellen, kan niet op basis van deze techniek alleen onderscheid worden gemaakt tussen mechanische en inflammatoire betrokkenheid (##) Tenslotte is de opbrengst van een echo afhankelijk van de ervaring van Vooralsnog ontbreekt bewijs om MRI routinematig uit te voeren in de diagnostiek naar SpA MRI kan worden ingezet om perifere artritis, enthesitis en dactylitis vast te stellen MRI heeft.
| 602 | nvr |
er momenteel geen rol voor CT bij de Vooralsnog ontbreekt bewijs om echografie routinematig uit te voeren in de diagnostiek naar SpA Echografie kan worden ingezet om perifere artritis, enthesitis en dactylitis vast te stellen, en kan eveneens behulpzaam zijn vanuit een differentiaal diagnostisch oogpunt (##) Bij dactylitis kan bijvoorbeeld de aanwezigheid van dubbelcontouren op de echo in de richting van jicht wijzen (##) Tekenen van synovitis zijn doorgaans niet specifiek zijn voor In de praktijk wordt enthesitis vaak vastgesteld op basis van lokale drukpijn van een enthese Echter deze drukpijn is niet altijd het gevolg van enthesitis En omgekeerd, de afwezigheid van drukpijn sluit een enthesitis niet uit In de EULAR aanbevelingen rondom het gebruik van beeldvorming bij SpA worden negen studies genoemd waarbij grey scale of power Doppler echografie is gebruikt om de entheses te onderzoeken (##) Tussen de studies waren er verschillen in de sensitiviteit en de specificiteit van echografie voor enthesitis, respectievelijk van ##% tot ##% en van ##% tot ##% Hoewel grey scale bevindingen belangrijk zijn om pathologie ter plaatse van een enthese vast te stellen, kan niet op basis van deze techniek alleen onderscheid worden gemaakt tussen mechanische en inflammatoire betrokkenheid (##) Tenslotte is de opbrengst van een echo afhankelijk van de ervaring van Vooralsnog ontbreekt bewijs om MRI routinematig uit te voeren in de diagnostiek naar SpA MRI kan worden ingezet om perifere artritis, enthesitis en dactylitis vast te stellen MRI heeft inflammatie als structurele afwijkingen Met name bij twijfel of er sprake is van een enthesitis, kan MRI van meerwaarde zijn Bijkomende periostitis en beenmergoedeem nabij de enthese, zichtbaar op MRI, kan een aanwijzing voor SpA zijn (##) Een <PERSOON> onderzoek naar beenmergoedeem op MRI bij verdenking achillespees enthesitis vond een specificiteit van ##% in patiënten ten opzicht van controles (##) Echter, de sensitiviteit was slechts ##% De belangrijkste nadelen van MRI zijn de hoge kosten van het onderzoek en beperkte beschikbaarheid Daarom heeft MRI een ondergeschikte plaats in de diagnostiek naar perifere SpA en zou een echo bij twijfel over artritis, enthesitis of dactylitis Er zijn door de ASAS classificatiecriteria ontwikkeld specifiek voor axiale en perifere SpA (#) Classificatiecriteria zijn niet bedoeld voor diagnosestelling Zij dienen enkel te worden toegepast in patiënten met een diagnose SpA met als doel inclusie in een studie - De diagnose perifere SpA is een klinische diagnose waarbij de anamnese en lichamelijk onderzoek een belangrijke plaats hebben in het herkennen van het ziektebeeld De lokalisatie en het patroon van de artritis, aanwezigheid van een dactylitis, enthesitis en/of psoriasis en de aanwezigheid van eventuele andere SpA kenmerken kunnen een perifere - Het bepalen van HLA-B## kan ondersteunend zijn, maar is niet diagnostisch voor het - Bij aanwezigheid van IgM-RF en ACPA wordt de diagnose perifere SpA minder - BSE en CRP hebben bij perifere SpA geen specifieke diagnostische waarde Bij minder dan de helft van de patiënten met perifere SpA zijn deze verhoogd.
| 576 | nvr |
er sprake is van een enthesitis, kan MRI van meerwaarde zijn Bijkomende periostitis en beenmergoedeem nabij de enthese, zichtbaar op MRI, kan een aanwijzing voor SpA zijn (##) Een <PERSOON> onderzoek naar beenmergoedeem op MRI bij verdenking achillespees enthesitis vond een specificiteit van ##% in patiënten ten opzicht van controles (##) Echter, de sensitiviteit was slechts ##% De belangrijkste nadelen van MRI zijn de hoge kosten van het onderzoek en beperkte beschikbaarheid Daarom heeft MRI een ondergeschikte plaats in de diagnostiek naar perifere SpA en zou een echo bij twijfel over artritis, enthesitis of dactylitis Er zijn door de ASAS classificatiecriteria ontwikkeld specifiek voor axiale en perifere SpA (#) Classificatiecriteria zijn niet bedoeld voor diagnosestelling Zij dienen enkel te worden toegepast in patiënten met een diagnose SpA met als doel inclusie in een studie - De diagnose perifere SpA is een klinische diagnose waarbij de anamnese en lichamelijk onderzoek een belangrijke plaats hebben in het herkennen van het ziektebeeld De lokalisatie en het patroon van de artritis, aanwezigheid van een dactylitis, enthesitis en/of psoriasis en de aanwezigheid van eventuele andere SpA kenmerken kunnen een perifere - Het bepalen van HLA-B## kan ondersteunend zijn, maar is niet diagnostisch voor het - Bij aanwezigheid van IgM-RF en ACPA wordt de diagnose perifere SpA minder - BSE en CRP hebben bij perifere SpA geen specifieke diagnostische waarde Bij minder dan de helft van de patiënten met perifere SpA zijn deze verhoogd - Zowel echografie als MRI zijn mogelijk nuttig bij het detecteren van enthesitis, dactylitis - De ASAS perifere SpA criteria dienen niet te worden gebruikt voor het stellen van de # <PERSOON> CT, et al <PERSOON> Assessment of SpondyloArthritis International Society classification criteria for peripheral spondyloarthritis and for spondyloarthritis in general <PERSOON> joint involvement in psoriatic arthritis # Krueger <PERSOON> features of psoriatic arthritis <PERSOON> American journal of managed care # <PERSOON> DD, Helliwell PS Development of simple clinical criteria for the definition of inflammatory arthritis, enthesitis, dactylitis, and spondylitis a report from the # McGonagle D, <PERSOON> AL <PERSOON> enthesis in psoriatic arthritis <PERSOON> E, et al New criteria for inflammatory back pain in patients with chronic back pain a real patient exercise by experts from the Assessment of SpondyloArthritis international Society (ASAS) # <PERSOON> P <PERSOON-##> psoriasis <PERSOON-##> in psoriatic arthritis a systematic # <PERSOON-##> PV and Drosos <INSTELLING> What is the role of HLA-B## in ## <PERSOON-##> in Spondyloarthritis International Society (ASAS).
| 541 | nvr |
detecteren van enthesitis, dactylitis - De ASAS perifere SpA criteria dienen niet te worden gebruikt voor het stellen van de # <PERSOON> CT, et al <PERSOON> Assessment of SpondyloArthritis International Society classification criteria for peripheral spondyloarthritis and for spondyloarthritis in general <PERSOON> joint involvement in psoriatic arthritis # Krueger <PERSOON> features of psoriatic arthritis <PERSOON> American journal of managed care # <PERSOON> DD, Helliwell PS Development of simple clinical criteria for the definition of inflammatory arthritis, enthesitis, dactylitis, and spondylitis a report from the # McGonagle D, <PERSOON> AL <PERSOON> enthesis in psoriatic arthritis <PERSOON> E, et al New criteria for inflammatory back pain in patients with chronic back pain a real patient exercise by experts from the Assessment of SpondyloArthritis international Society (ASAS) # <PERSOON> P <PERSOON> psoriasis <PERSOON-##> in psoriatic arthritis a systematic # <PERSOON-##> PV and Drosos <INSTELLING> What is the role of HLA-B## in ## <PERSOON-##> in Spondyloarthritis International Society (ASAS) the spondyloarthritis concept in progress <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> PM, Pangan Arthritis Rheumatol ###;##(#) ### Randomized controlled trial of adalimumab in patients with ## <PERSOON-##> markers in IBD useful, magic, or ## <PERSOON-##> D, et al European League Against Rheumatism (EULAR) EULAR recommendations for the use of imaging in the diagnosis and management of spondyloarthritis in clinical practice <PERSOON-##> Dis ## Gladman DD, Shuckett R, <PERSOON-##> ML, Thorne JC, Schachter RK Psoriatic arthritis (PSA)-an analysis of ### patients Q J Med ###;#<DATUM> ## ## <PERSOON-##> O A prospective, clinical and radiological study of early psoriatic arthritis an early synovitis clinic experience Rheumatology (Oxford) ## <PERSOON-##> of patients with spondyloarthritis in patients referred because of chronic back pain and performance of classification criteria experience from the Spondyloarthritis Caught ## Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) Richtlijn voor de Diagnostiek en Behandeling van Axiale Spondyloartritis ### Via https //(WEBLINK) ##.
| 517 | nvr |
the spondyloarthritis concept in progress <PERSOON> F, <PERSOON> PM, Pangan Arthritis Rheumatol ###;##(#) ### Randomized controlled trial of adalimumab in patients with ## <PERSOON> markers in IBD useful, magic, or ## <PERSOON> D, et al European League Against Rheumatism (EULAR) EULAR recommendations for the use of imaging in the diagnosis and management of spondyloarthritis in clinical practice <PERSOON> Dis ## Gladman DD, Shuckett R, <PERSOON> ML, Thorne JC, Schachter RK Psoriatic arthritis (PSA)-an analysis of ### patients Q J Med ###;#<DATUM> ## ## <PERSOON> O A prospective, clinical and radiological study of early psoriatic arthritis an early synovitis clinic experience Rheumatology (Oxford) ## <PERSOON> of patients with spondyloarthritis in patients referred because of chronic back pain and performance of classification criteria experience from the Spondyloarthritis Caught ## Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) Richtlijn voor de Diagnostiek en Behandeling van Axiale Spondyloartritis ### Via https //(WEBLINK) ## Ultrasound as an Outcome Measure in <PERSOON> by the <PERSOON-##> SN, Kaeley GS Imaging in the diagnosis and management of peripheral psoriatic arthritis <PERSOON-##> clinical utility of magnetic resonance imaging and ultrasonography <PERSOON-##> study of MRI and power Doppler ultrasonography of the heel in patients with spondyloarthritis with and without heel pain and in controls <PERSOON> Dis Patiënten met perifere SpA hebben een chronische ziekte en blijven voor lange tijd onder controle bij de reumatoloog Het is belangrijk om deze patiënten goed te monitoren In de eerste plaats uiteraard om de ziekte zelf zo goed mogelijk te behandelen, o a op basis van ziekteactiviteit en bijkomende extra-articulaire manifestaties Ten tweede om bijwerkingen van therapie te controleren In dit hoofdstuk zal vooral het monitoren van de ziekteactiviteit Er is helaas geen formeel onderzoek gedaan naar welke parameters dienen te worden vervolgd bij patiënten met perifere SpA Tevens is er geen onderzoek gedaan naar wat remissie of lage ziekteactiviteit inhoudt Dit is wel uitgebreider onderzocht bij axiale SpA en deels bij PsA De meeste aanbevelingen die hieronder zijn beschreven, zullen dan ook gebaseerd zijn vanuit onderzoek bij axiale SpA en PsA Afhankelijk van de ziekteactiviteit en de gebruikte medicatie kan het poliklinisch controleren.
| 493 | nvr |
<PERSOON> by the <PERSOON> SN, Kaeley GS Imaging in the diagnosis and management of peripheral psoriatic arthritis <PERSOON> clinical utility of magnetic resonance imaging and ultrasonography <PERSOON> study of MRI and power Doppler ultrasonography of the heel in patients with spondyloarthritis with and without heel pain and in controls <PERSOON> Dis Patiënten met perifere SpA hebben een chronische ziekte en blijven voor lange tijd onder controle bij de reumatoloog Het is belangrijk om deze patiënten goed te monitoren In de eerste plaats uiteraard om de ziekte zelf zo goed mogelijk te behandelen, o a op basis van ziekteactiviteit en bijkomende extra-articulaire manifestaties Ten tweede om bijwerkingen van therapie te controleren In dit hoofdstuk zal vooral het monitoren van de ziekteactiviteit Er is helaas geen formeel onderzoek gedaan naar welke parameters dienen te worden vervolgd bij patiënten met perifere SpA Tevens is er geen onderzoek gedaan naar wat remissie of lage ziekteactiviteit inhoudt Dit is wel uitgebreider onderzocht bij axiale SpA en deels bij PsA De meeste aanbevelingen die hieronder zijn beschreven, zullen dan ook gebaseerd zijn vanuit onderzoek bij axiale SpA en PsA Afhankelijk van de ziekteactiviteit en de gebruikte medicatie kan het poliklinisch controleren In het begin van de behandeling, of als de ziekte actief is, zal controle eens per <DATUM> maanden of frequenter indien noodzakelijk, nodig zijn Indien de patiënt stabiele, lage ziekteactiviteit heeft, dan is het verantwoord de frequentie van controle-afspraken te verlagen, naar bijvoorbeeld eens in de <DATUM> maanden Dit is conform de treat-to-target aanbevelingen voor SpA (###) (#) Voor de controle-frequentie in het kader van medicamenteuze therapie wordt verwezen naar de behandelrichtlijnen van de NVR voor Methotrexaat (###) Sulfasalazine (###) en biologicals Het spreekt voor zich dat tijdens de anamnese de actuele klachten worden geëvalueerd Gezien de heterogeniteit van perifere SpA dient er regelmatig gevraagd te worden naar de rugklachten, dactylitis en indien nodig verder te evalueren Dit geldt ook voor de extraarticulaire manifestaties Bij perifere SpA dient onderzoek van alle (##) gewrichten in overweging te worden genomen en op indicatie te worden onderzocht In een onderzoek van Coates et al bij patiënten met PsA werd aangetoond dat indien er wordt gewerkt met beperktere gewrichts-scores er gezwollen gewrichten worden gemist Bij afname van alleen een ##- en ##-gewricht-score, werden respectievelijk ##% en #% van de patiënten met een gezwollen gewricht gemist (#) Een dactylitis zal doorgaans worden opgemerkt bij het verrichten van gewrichtsonderzoek Enthesitis is soms lastig vast te stellen, zeker wanneer zwelling, warmte of specifieke functietesten ontbreken In die gevallen is een goede anamnese voor inflammatoire kenmerken of aanvullend onderzoek (middels echo of MRI) mogelijk nuttig Indien er sprake.
| 540 | nvr |
het begin van de behandeling, of als de ziekte actief is, zal controle eens per <DATUM> maanden of frequenter indien noodzakelijk, nodig zijn Indien de patiënt stabiele, lage ziekteactiviteit heeft, dan is het verantwoord de frequentie van controle-afspraken te verlagen, naar bijvoorbeeld eens in de <DATUM> maanden Dit is conform de treat-to-target aanbevelingen voor SpA (###) (#) Voor de controle-frequentie in het kader van medicamenteuze therapie wordt verwezen naar de behandelrichtlijnen van de NVR voor Methotrexaat (###) Sulfasalazine (###) en biologicals Het spreekt voor zich dat tijdens de anamnese de actuele klachten worden geëvalueerd Gezien de heterogeniteit van perifere SpA dient er regelmatig gevraagd te worden naar de rugklachten, dactylitis en indien nodig verder te evalueren Dit geldt ook voor de extraarticulaire manifestaties Bij perifere SpA dient onderzoek van alle (##) gewrichten in overweging te worden genomen en op indicatie te worden onderzocht In een onderzoek van Coates et al bij patiënten met PsA werd aangetoond dat indien er wordt gewerkt met beperktere gewrichts-scores er gezwollen gewrichten worden gemist Bij afname van alleen een ##- en ##-gewricht-score, werden respectievelijk ##% en #% van de patiënten met een gezwollen gewricht gemist (#) Een dactylitis zal doorgaans worden opgemerkt bij het verrichten van gewrichtsonderzoek Enthesitis is soms lastig vast te stellen, zeker wanneer zwelling, warmte of specifieke functietesten ontbreken In die gevallen is een goede anamnese voor inflammatoire kenmerken of aanvullend onderzoek (middels echo of MRI) mogelijk nuttig Indien er sprake zoals beschreven in de NVR richtlijn voor axiale SpA (#) Het is belangrijk om alle SpA-kenmerken systematisch na te gaan, ook tijdens follow-up Bepaling van hemoglobine, trombocyten, leukocyten, kreatinine en ALAT kunnen geïndiceerd zijn bij monitoring van de medicamenteuze behandeling met NSAIDs, csDMARDs In hoofdstuk # van dit consensusdocument worden de structurele afwijkingen beschreven die kunnen worden gezien op een conventionele röntgenfoto bij perifere SpA Herhalen van röntgenfotoâs zou zinvol kunnen zijn om structurele schade aan gewrichten te monitoren, volgens de EULAR aanbevelingen (#) Verschillende studies hebben aangetoond dat er een correlatie is tussen radiografische schade en functionaliteit en kwaliteit van leven (<DATUM> Het herhalen van röntgenfotoâs dient dan alleen te geschieden als dit klinische consequenties heeft, bijvoorbeeld bij twijfel over de diagnose of aanpassen van de behandeling Dit geldt ook voor MRI en echografie die op indicatie kunnen worden ingezet voor het bepalen van Om te bepalen of er sprake is van actieve ziekte, lage ziekteactiviteit of remissie, kan men gebruik maken van een samengestelde ziekteactiviteit score Bij patiënten met reumatoïde artritis is aangetoond dat het nastreven van remissie dan wel lage ziekteactiviteit leidt tot betere uitkomsten op zowel korte als lange termijn Voor perifere SpA zijn er geen specifieke samengestelde ziekteactiviteit scores Wel is de Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score (ASDAS), die eigenlijk is ontwikkeld voor axiale SpA, gevalideerd bij patiënten met perifere SpA om te discrimineren tussen hoge en lage ziekteactiviteit (#,#) De ASDAS wordt bepaald op basis van Rugpijn (BASDAI vraag #), VAS.
| 613 | nvr |
axiale SpA (#) Het is belangrijk om alle SpA-kenmerken systematisch na te gaan, ook tijdens follow-up Bepaling van hemoglobine, trombocyten, leukocyten, kreatinine en ALAT kunnen geïndiceerd zijn bij monitoring van de medicamenteuze behandeling met NSAIDs, csDMARDs In hoofdstuk # van dit consensusdocument worden de structurele afwijkingen beschreven die kunnen worden gezien op een conventionele röntgenfoto bij perifere SpA Herhalen van röntgenfotoâs zou zinvol kunnen zijn om structurele schade aan gewrichten te monitoren, volgens de EULAR aanbevelingen (#) Verschillende studies hebben aangetoond dat er een correlatie is tussen radiografische schade en functionaliteit en kwaliteit van leven (<DATUM> Het herhalen van röntgenfotoâs dient dan alleen te geschieden als dit klinische consequenties heeft, bijvoorbeeld bij twijfel over de diagnose of aanpassen van de behandeling Dit geldt ook voor MRI en echografie die op indicatie kunnen worden ingezet voor het bepalen van Om te bepalen of er sprake is van actieve ziekte, lage ziekteactiviteit of remissie, kan men gebruik maken van een samengestelde ziekteactiviteit score Bij patiënten met reumatoïde artritis is aangetoond dat het nastreven van remissie dan wel lage ziekteactiviteit leidt tot betere uitkomsten op zowel korte als lange termijn Voor perifere SpA zijn er geen specifieke samengestelde ziekteactiviteit scores Wel is de Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score (ASDAS), die eigenlijk is ontwikkeld voor axiale SpA, gevalideerd bij patiënten met perifere SpA om te discrimineren tussen hoge en lage ziekteactiviteit (#,#) De ASDAS wordt bepaald op basis van Rugpijn (BASDAI vraag #), VAS Afkappunten zijn gedefinieerd als lage ziekteactiviteit (<DATUM> en inactieve ziekte ( <DATUM> In een studie van Fernández-Espartero et al werd de ASDAS bij patiënten met vroege SpA vergeleken met de BASDAI Deze bleek zeer goed te discrimineren tussen hoge en lage ziekteactiviteit bij patiënten met perifere SpA (gouden standaard physician global assessment score en start behandeling door reumatoloog) (#) In een andere studie van Turina et al , werd het vermogen van de ASDAS om te discrimineren tussen hoge en lage ziekte activiteit bij patiënten met perifere SpA bevestigd met data uit RCTs (##) De ASDAS, de physician global en de patient global waren de ziekteactiviteitsmaten met het beste discriminerende vermogen tussen hoge en lage ziekteactiviteit De bij PsA veel gebruikte en aanbevolen scores zoals de Disease Activity in PSoriatic Arthritis (DAPSA) en Minimal Disease Activity (MDA) zijn niet geëvalueerd bij perifere SpA zonder psoriasis en hebben dus geen - Patiënten met perifere SpA dienen bij actieve ziekte elke <DATUM> maanden of frequenter gecontroleerd te worden Bij lage ziekteactiviteit kan controle elke <DATUM> maanden - Het wordt aangeraden bij patiënten met perifere SpA regelmatig te vragen naar en evalueren van de aanwezigheid van artritis, enthesitis, dactylitis en extra-articulaire - Bepaling van CRP, hemoglobine, trombocyten, leukocyten, kreatinine en ALAT kunnen geïndiceerd zijn bij monitoring van ziekteactiviteit en de medicamenteuze behandeling - Structurele schade kan worden vervolgd met conventionele röntgenfotoâs Het is alleen nuttig röntgenfotoâs te herhalen als dit klinische consequenties heeft Dit.
| 596 | nvr |
en inactieve ziekte ( <DATUM> In een studie van Fernández-Espartero et al werd de ASDAS bij patiënten met vroege SpA vergeleken met de BASDAI Deze bleek zeer goed te discrimineren tussen hoge en lage ziekteactiviteit bij patiënten met perifere SpA (gouden standaard physician global assessment score en start behandeling door reumatoloog) (#) In een andere studie van Turina et al , werd het vermogen van de ASDAS om te discrimineren tussen hoge en lage ziekte activiteit bij patiënten met perifere SpA bevestigd met data uit RCTs (##) De ASDAS, de physician global en de patient global waren de ziekteactiviteitsmaten met het beste discriminerende vermogen tussen hoge en lage ziekteactiviteit De bij PsA veel gebruikte en aanbevolen scores zoals de Disease Activity in PSoriatic Arthritis (DAPSA) en Minimal Disease Activity (MDA) zijn niet geëvalueerd bij perifere SpA zonder psoriasis en hebben dus geen - Patiënten met perifere SpA dienen bij actieve ziekte elke <DATUM> maanden of frequenter gecontroleerd te worden Bij lage ziekteactiviteit kan controle elke <DATUM> maanden - Het wordt aangeraden bij patiënten met perifere SpA regelmatig te vragen naar en evalueren van de aanwezigheid van artritis, enthesitis, dactylitis en extra-articulaire - Bepaling van CRP, hemoglobine, trombocyten, leukocyten, kreatinine en ALAT kunnen geïndiceerd zijn bij monitoring van ziekteactiviteit en de medicamenteuze behandeling - Structurele schade kan worden vervolgd met conventionele röntgenfotoâs Het is alleen nuttig röntgenfotoâs te herhalen als dit klinische consequenties heeft Dit - Voor perifere SpA zijn er geen specifieke samengestelde ziekteactiviteit scores In studies hebben de ASDAS, de physician en patient global bewezen als beste te dicrimineren tussen hoge en lage ziekteactiviteit; deze zouden daarom gebruikt kunnen worden # <PERSOON> O, et al Treating axial spondyloarthritis and peripheral spondyloarthritis, especially psoriatic arthritis, to target ### update of recommendations by an international task force <PERSOON> DD et al Reduced joint counts misclassify patients with oligoarticular psoriatic arthritis and miss significant numbers of patients with active disease # <PERSOON> D, et al <PERSOON>-Coy N, et al Effect of tight control of inflammation in early psoriatic arthritis (TICOPA) a UK multicentre, open-label, # <PERSOON> C, et al A modiï¬ed Sharp score demonstrates disease progression in established psoriatic arthritis Arthritis Care Res (Hoboken) ###;## ##â## # <PERSOON> T, et al Comparison of the Health Assessment Questionnaire and Arthritis Impact Measurement Scale in patients with psoriatic arthritis Rev Rhum Engl # <PERSOON> O A prospective, clinical and radiological study of early psoriatic arthritis an early synovitis clinic experience Rheumatology (Oxford) #.
| 547 | nvr |
studies hebben de ASDAS, de physician en patient global bewezen als beste te dicrimineren tussen hoge en lage ziekteactiviteit; deze zouden daarom gebruikt kunnen worden # <PERSOON> O, et al Treating axial spondyloarthritis and peripheral spondyloarthritis, especially psoriatic arthritis, to target ### update of recommendations by an international task force <PERSOON> DD et al Reduced joint counts misclassify patients with oligoarticular psoriatic arthritis and miss significant numbers of patients with active disease # <PERSOON> D, et al <PERSOON>-Coy N, et al Effect of tight control of inflammation in early psoriatic arthritis (TICOPA) a UK multicentre, open-label, # <PERSOON> C, et al A modiï¬ed Sharp score demonstrates disease progression in established psoriatic arthritis Arthritis Care Res (Hoboken) ###;## ##â## # <PERSOON> T, et al Comparison of the Health Assessment Questionnaire and Arthritis Impact Measurement Scale in patients with psoriatic arthritis Rev Rhum Engl # <PERSOON> O A prospective, clinical and radiological study of early psoriatic arthritis an early synovitis clinic experience Rheumatology (Oxford) # <PERSOON> of an ASAS-endorsed disease activity score (ASDAS) in patients with # <PERSOON> E et al Validity of the ankylosing spondylitis disease activity score (ASDAS) in patients with early spondyloarthritis from the <PERSOON-##> MC, <PERSOON-##> DL, et al A psychometric analysis of outcome measures in Het behandeldoel bij patiënten met perifere SpA is klinische remissie dan wel inactieve ziekte van zowel musculoskeletale symptomen als extra-articulaire manifestaties (#) Dit behandeldoel kan worden bereikt door een combinatie van niet-medicamenteuze en medicamenteuze behandelingen toe te passen om de inflammatie onder controle te krijgen, structurele schade aan gewrichten te voorkomen en het behouden of optimaliseren van Gezien het frequent voorkomen van extra-articulaire manifestaties dienen specialismen zoals beschreven in hoofdstuk # van dit consensusdocument, bij voorkeur in multidisciplinair verband, betrokken te worden bij de behandeling van patiënten met perifere SpA De niet-medicamenteuze behandeling bestaat met name uit informatie, adviezen, instructie disease modifying antirheumatic drugs (conventioneel systemisch (cs) en targeted synthetic In aanvulling op de medicamenteuze behandeling kunnen, afhankelijk van de hulpvraag en zorgbehoefte van de patiënt, de volgende niet-medicamenteuze behandelmodaliteiten Voorlichting, advies, instructie en begeleiding zijn het domein van de reumaverpleegkundige en hebben als doel het vergroten van zelfmanagement vaardigheden Voorlichting over het ziektebeeld en de praktische toepassing van de behandeling (bijvoorbeeld instructies geven over het toedienen van subcutane injecties of het gebruik van hulpmiddelen) draagt, samen met uitleg over de waarde van een gezonde leefstijl, bij aan een succesvolle behandeling Daarnaast kan de reumaverpleegkundige begeleiding bieden bij het omgaan met een chronische gewrichtsaandoening, het aanvragen van gemeentelijke voorzieningen, bij.
| 555 | nvr |
<PERSOON> E et al Validity of the ankylosing spondylitis disease activity score (ASDAS) in patients with early spondyloarthritis from the <PERSOON> MC, <PERSOON> DL, et al A psychometric analysis of outcome measures in Het behandeldoel bij patiënten met perifere SpA is klinische remissie dan wel inactieve ziekte van zowel musculoskeletale symptomen als extra-articulaire manifestaties (#) Dit behandeldoel kan worden bereikt door een combinatie van niet-medicamenteuze en medicamenteuze behandelingen toe te passen om de inflammatie onder controle te krijgen, structurele schade aan gewrichten te voorkomen en het behouden of optimaliseren van Gezien het frequent voorkomen van extra-articulaire manifestaties dienen specialismen zoals beschreven in hoofdstuk # van dit consensusdocument, bij voorkeur in multidisciplinair verband, betrokken te worden bij de behandeling van patiënten met perifere SpA De niet-medicamenteuze behandeling bestaat met name uit informatie, adviezen, instructie disease modifying antirheumatic drugs (conventioneel systemisch (cs) en targeted synthetic In aanvulling op de medicamenteuze behandeling kunnen, afhankelijk van de hulpvraag en zorgbehoefte van de patiënt, de volgende niet-medicamenteuze behandelmodaliteiten Voorlichting, advies, instructie en begeleiding zijn het domein van de reumaverpleegkundige en hebben als doel het vergroten van zelfmanagement vaardigheden Voorlichting over het ziektebeeld en de praktische toepassing van de behandeling (bijvoorbeeld instructies geven over het toedienen van subcutane injecties of het gebruik van hulpmiddelen) draagt, samen met uitleg over de waarde van een gezonde leefstijl, bij aan een succesvolle behandeling Daarnaast kan de reumaverpleegkundige begeleiding bieden bij het omgaan met een chronische gewrichtsaandoening, het aanvragen van gemeentelijke voorzieningen, bij orthesen bij mensen met perifere SpA is er niet Centraal in het veronderstelde werkingsmechanisme van deze hulpmiddelen is het verminderen van de belasting op de desbetreffende enthesis of gewricht of het corrigeren van een ongunstige statiek met als In het geval van een fasciitis plantaris zou gedacht kunnen worden aan het aanbieden van externe steun aan het lengtegewelf van de voet door middel van een steunzool met mediaal In het geval van een achillespees enthesitis kan voor vermindering van het rekmoment op de achillespees enthese een hakverhoging overwogen worden Het nadelige effect ervan, het verkorten van de kuitspier bij het langdurig gebruik van een hakverhoging, moet actief voorkomen worden door het regelmatig uitvoeren van rekkingsoefeningen voor de Bij patiënten met reumatoïde artritis en artritis van een pols zijn polsorthesen effectief Oefentherapie kan zowel door fysiotherapeuten als door oefentherapeuten worden aangeboden In diverse regioâs zijn netwerken van aanvullend geschoolde fysio- en Het doel van de oefentherapeutische behandeling is dat patiënten, ondanks hun aandoening, zelfstandig een adequaat niveau van lichamelijk functioneren kunnen handhaven Een âadequaat niveauâ refereert in eerste instantie aan de hulpvraag van de patiënt en in tweede instantie aan een zekere beweegkwantiteit, bijvoorbeeld de Nederlandse beweegnorm (#), waardoor algemene gezondheidseffecten op lange termijn, zoals het beheersen van het cardiovasculair risicoprofiel, kunnen worden nagestreefd Oefentherapeutische interventies zijn gericht op beïnvloeding van de grondmotorische eigenschappen gewrichtsmobiliteit, spierfunctie, en uithoudingsvermogen Pijn, als ontstekingskenmerk, is dan ook geen primair doel van de behandeling en kan alleen.
| 565 | nvr |
orthesen bij mensen met perifere SpA is er niet Centraal in het veronderstelde werkingsmechanisme van deze hulpmiddelen is het verminderen van de belasting op de desbetreffende enthesis of gewricht of het corrigeren van een ongunstige statiek met als In het geval van een fasciitis plantaris zou gedacht kunnen worden aan het aanbieden van externe steun aan het lengtegewelf van de voet door middel van een steunzool met mediaal In het geval van een achillespees enthesitis kan voor vermindering van het rekmoment op de achillespees enthese een hakverhoging overwogen worden Het nadelige effect ervan, het verkorten van de kuitspier bij het langdurig gebruik van een hakverhoging, moet actief voorkomen worden door het regelmatig uitvoeren van rekkingsoefeningen voor de Bij patiënten met reumatoïde artritis en artritis van een pols zijn polsorthesen effectief Oefentherapie kan zowel door fysiotherapeuten als door oefentherapeuten worden aangeboden In diverse regioâs zijn netwerken van aanvullend geschoolde fysio- en Het doel van de oefentherapeutische behandeling is dat patiënten, ondanks hun aandoening, zelfstandig een adequaat niveau van lichamelijk functioneren kunnen handhaven Een âadequaat niveauâ refereert in eerste instantie aan de hulpvraag van de patiënt en in tweede instantie aan een zekere beweegkwantiteit, bijvoorbeeld de Nederlandse beweegnorm (#), waardoor algemene gezondheidseffecten op lange termijn, zoals het beheersen van het cardiovasculair risicoprofiel, kunnen worden nagestreefd Oefentherapeutische interventies zijn gericht op beïnvloeding van de grondmotorische eigenschappen gewrichtsmobiliteit, spierfunctie, en uithoudingsvermogen Pijn, als ontstekingskenmerk, is dan ook geen primair doel van de behandeling en kan alleen belastbaarheid Bij verwijzing voor oefentherapie is het goed dit met de patiënt te communiceren om irreële verwachtingen van oefentherapie te voorkomen Daarnaast kan de fysiotherapeut/oefentherapeut een rol spelen in het ontwikkelen van adequate copingmechanismen om in het dagelijks leven om te gaan met een afgenomen/wisselende Er zijn # RCTâs gepubliceerd bij patiënten met PsA (#,#) In de eerste studie kregen ## patiënten een interventie gericht op het verbeteren van de spierkracht (#) Na ## weken waren de HAQ (primaire uitkomstmaat), BASDAI, de SF-## pijnschaal en algemene gezondheid scores in de interventiegroep significant verbeterd ten opzichte van de In de tweede RCT, gericht op het verbeteren van het uithoudingsvermogen (#) werd na ## weken een significantie verbetering in vermoeidheid (VAS-schaal) gevonden in de interventiegroep (n = ##) ten opzichte van de controlegroep (n = ##) Op de patient global tussen de groepen gezien In geen van de studies werden adverse events geobserveerd Voor reumatoïde artritis en radiografische axiale SpA zijn wel op systematische reviews gebaseerde richtlijnen over oefentherapie beschikbaar Het lijkt gerechtvaardigd om de aanbevelingen uit deze richtlijnen voor fysiotherapeutische interventies bij reumatoïde artritis (#) en axiale SpA (#,#) over te nemen voor perifere SpA en wel om de volgende - Fysiotherapeutische principes bij mensen met een inflammatoire gewrichtsziekten zijn afhankelijk van het klachtenpatroon en symptomatologie en onafhankelijk van de - Qua klachtenpatroon en symptomatologie kunnen patiënten met perifere SpA overlap vertonen met mensen met reumatoïde artritis of axiale SpA - Het is niet waarschijnlijk dat mensen met artritis op basis van een diagnose perifere.
| 601 | nvr |
het goed dit met de patiënt te communiceren om irreële verwachtingen van oefentherapie te voorkomen Daarnaast kan de fysiotherapeut/oefentherapeut een rol spelen in het ontwikkelen van adequate copingmechanismen om in het dagelijks leven om te gaan met een afgenomen/wisselende Er zijn # RCTâs gepubliceerd bij patiënten met PsA (#,#) In de eerste studie kregen ## patiënten een interventie gericht op het verbeteren van de spierkracht (#) Na ## weken waren de HAQ (primaire uitkomstmaat), BASDAI, de SF-## pijnschaal en algemene gezondheid scores in de interventiegroep significant verbeterd ten opzichte van de In de tweede RCT, gericht op het verbeteren van het uithoudingsvermogen (#) werd na ## weken een significantie verbetering in vermoeidheid (VAS-schaal) gevonden in de interventiegroep (n = ##) ten opzichte van de controlegroep (n = ##) Op de patient global tussen de groepen gezien In geen van de studies werden adverse events geobserveerd Voor reumatoïde artritis en radiografische axiale SpA zijn wel op systematische reviews gebaseerde richtlijnen over oefentherapie beschikbaar Het lijkt gerechtvaardigd om de aanbevelingen uit deze richtlijnen voor fysiotherapeutische interventies bij reumatoïde artritis (#) en axiale SpA (#,#) over te nemen voor perifere SpA en wel om de volgende - Fysiotherapeutische principes bij mensen met een inflammatoire gewrichtsziekten zijn afhankelijk van het klachtenpatroon en symptomatologie en onafhankelijk van de - Qua klachtenpatroon en symptomatologie kunnen patiënten met perifere SpA overlap vertonen met mensen met reumatoïde artritis of axiale SpA - Het is niet waarschijnlijk dat mensen met artritis op basis van een diagnose perifere artritis bij reumatoïde artritis of axiale SpA Ook mogelijke contra-indicaties voor oefentherapie bestaan op basis van complicaties van de ziekte of co-morbiditeit en Vanwege het dubieuze hypothetische effect op functie, activiteit en participatie worden behandelmodaliteiten die aangrijpen op myofasciale triggerpoints (##) zoals dry needling en de applicatie van elastische tape (Kinesiotaping) ter bevordering van de subcutane circulatie afgeraden (##) Ook fysiotechnische applicaties welke eveneens niet bijdragen aan het verbeteren van grond motorische eigenschapen worden om deze reden afgeraden Het toepassen van manipulaties aan de wervelkolom is gecontra-indiceerd bij mensen met axiale betrokkenheid van het ziekteproces Het doen van een uitspraak over de axiale - Betrek de reumaverpleegkundige bij de zorg voor patiënten met perifere SpA, voor het geven van voorlichting, begeleiding en instructie bij het bevorderen van zelfmanagement - Overweeg, wanneer vermindering van gewrichtsbelasting wenselijk is, gebruik te maken - Overweeg patiënten voor actieve oefentherapie te verwijzen met als doel het bevorderen van de mogelijkheden tot het zelfstandig handhaven van een adequaat niveau -Passieve behandelvormen zoals kinesiotaping en dry needling en manipulaties aan de wervelkolom bij patiënten met axiale betrokkenheid worden afgeraden # <PERSOON> reumaverpleegkundige ### <PERSOON> effectiveness of working wrist splints in adults with # Gezondheidsraad Beweegrichtlijnen ### Den Haag Gezondheidsraad, ###; # <PERSOON> F A resistance exercise program improves.
| 588 | nvr |
reumatoïde artritis of axiale SpA Ook mogelijke contra-indicaties voor oefentherapie bestaan op basis van complicaties van de ziekte of co-morbiditeit en Vanwege het dubieuze hypothetische effect op functie, activiteit en participatie worden behandelmodaliteiten die aangrijpen op myofasciale triggerpoints (##) zoals dry needling en de applicatie van elastische tape (Kinesiotaping) ter bevordering van de subcutane circulatie afgeraden (##) Ook fysiotechnische applicaties welke eveneens niet bijdragen aan het verbeteren van grond motorische eigenschapen worden om deze reden afgeraden Het toepassen van manipulaties aan de wervelkolom is gecontra-indiceerd bij mensen met axiale betrokkenheid van het ziekteproces Het doen van een uitspraak over de axiale - Betrek de reumaverpleegkundige bij de zorg voor patiënten met perifere SpA, voor het geven van voorlichting, begeleiding en instructie bij het bevorderen van zelfmanagement - Overweeg, wanneer vermindering van gewrichtsbelasting wenselijk is, gebruik te maken - Overweeg patiënten voor actieve oefentherapie te verwijzen met als doel het bevorderen van de mogelijkheden tot het zelfstandig handhaven van een adequaat niveau -Passieve behandelvormen zoals kinesiotaping en dry needling en manipulaties aan de wervelkolom bij patiënten met axiale betrokkenheid worden afgeraden # <PERSOON> reumaverpleegkundige ### <PERSOON> effectiveness of working wrist splints in adults with # Gezondheidsraad Beweegrichtlijnen ### Den Haag Gezondheidsraad, ###; # <PERSOON> F A resistance exercise program improves # <PERSOON> impact of high intensity interval training on disease activity and patient disease perception in patients with psoriatic arthritis A randomized controlled trial Arthritis Care Res (Hoboken) ### <PERSOON> # # <PERSOON>, W F H <PERSOON> artritis Supplement bij het Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie Jaargang ### · Nummer # · # <PERSOON> L, et al ### Update of the Treatment Recommendations for the Management of Spondyloarthritis Part II Specific # Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) Richtlijn voor de Diagnostiek en Behandeling van Axiale Spondyloartritis ### Via https //(WEBLINK) ## <PERSOON> ML A critical evaluation of the trigger point phenomenon ## <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> H, <PERSOON-##> clinical effects of Kinesio® <PERSOON-##> taping <PERSOON-##> het ontbreken van trials met NSAIDs, glucocorticoïden en csDMARDs bij patiënten met perifere SpA, is gebruik gemaakt van literatuur over perifere artritis, enthesitis en.
| 507 | nvr |
<PERSOON> impact of high intensity interval training on disease activity and patient disease perception in patients with psoriatic arthritis A randomized controlled trial Arthritis Care Res (Hoboken) ### <PERSOON> # # <PERSOON>, W F H <PERSOON> artritis Supplement bij het Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie Jaargang ### · Nummer # · # <PERSOON> L, et al ### Update of the Treatment Recommendations for the Management of Spondyloarthritis Part II Specific # Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) Richtlijn voor de Diagnostiek en Behandeling van Axiale Spondyloartritis ### Via https //(WEBLINK) ## <PERSOON> ML A critical evaluation of the trigger point phenomenon ## <PERSOON> D, <PERSOON> H, <PERSOON> clinical effects of Kinesio® <PERSOON-##> taping <PERSOON-##> het ontbreken van trials met NSAIDs, glucocorticoïden en csDMARDs bij patiënten met perifere SpA, is gebruik gemaakt van literatuur over perifere artritis, enthesitis en In verschillende richtlijnen wordt aangeraden bij patiënten met milde symptomen, zoals milde artritis, enthesitis of een dactylitis, te starten met een niet-steroïde anti-inflammatoir geneesmiddel (NSAID) Er is hiervoor alleen indirect bewijs afkomstig van studies verricht bij patiënten met reactieve artritis en PsA (<DATUM> Aanbevolen wordt om NSAIDs te gebruiken tot de klachten over zijn Bij geen of onvoldoende effect kan na <DATUM> weken worden overgestapt op een ander NSAID Ook kunnen dan glucocorticoïden worden gegeven in de vorm van een Bij het voorschrijven van een NSAID (waaronder ook selectieve COX-# inhibitoren (COXIBs)) is het belangrijk zowel het cardiovasculair als het gastro-intestinaal risico mee te nemen Bij patiënten met een inflammatoire darmziekte dient men voorzichtig te zijn met gebruik van NSAIDs in verband met mogelijke opvlamming van de darmziekte (<DATUM> De gastrointestinale complicaties kunnen aanzienlijk gereduceerd worden door het gebruik van klassieke NSAIDs met een protonpompremmer of gebruik van COXIBs Van axiale SpA en PsA is bekend dat de effectiviteit van de NSAIDs elkaar niet veel ontloopt en de effectiviteit van <DATUM> # Initiële therapie lokale injecties of systemisch gebruik van glucocorticoïden Patiënten met een beperkt aantal gezwollen gewrichten (mono- of oligoartritis) komen in aanmerking voor aspiratie van synoviaal vocht en intra-articulaire injectie(s) met glucocorticoïden (#,#) Het geven van lokale glucocorticoïden injecties is gebaseerd op theoretische gronden en klinische ervaring, en is nooit in een RCT geëvalueerd (##-##) Desondanks hebben lokale injecties volgens expert opinion een belangrijke rol bij de behandeling van de verschillende manifestaties van perifere SpA, waaronder artritis, enthesitis en dactylitis.
| 543 | nvr |
symptomen, zoals milde artritis, enthesitis of een dactylitis, te starten met een niet-steroïde anti-inflammatoir geneesmiddel (NSAID) Er is hiervoor alleen indirect bewijs afkomstig van studies verricht bij patiënten met reactieve artritis en PsA (<DATUM> Aanbevolen wordt om NSAIDs te gebruiken tot de klachten over zijn Bij geen of onvoldoende effect kan na <DATUM> weken worden overgestapt op een ander NSAID Ook kunnen dan glucocorticoïden worden gegeven in de vorm van een Bij het voorschrijven van een NSAID (waaronder ook selectieve COX-# inhibitoren (COXIBs)) is het belangrijk zowel het cardiovasculair als het gastro-intestinaal risico mee te nemen Bij patiënten met een inflammatoire darmziekte dient men voorzichtig te zijn met gebruik van NSAIDs in verband met mogelijke opvlamming van de darmziekte (<DATUM> De gastrointestinale complicaties kunnen aanzienlijk gereduceerd worden door het gebruik van klassieke NSAIDs met een protonpompremmer of gebruik van COXIBs Van axiale SpA en PsA is bekend dat de effectiviteit van de NSAIDs elkaar niet veel ontloopt en de effectiviteit van <DATUM> # Initiële therapie lokale injecties of systemisch gebruik van glucocorticoïden Patiënten met een beperkt aantal gezwollen gewrichten (mono- of oligoartritis) komen in aanmerking voor aspiratie van synoviaal vocht en intra-articulaire injectie(s) met glucocorticoïden (#,#) Het geven van lokale glucocorticoïden injecties is gebaseerd op theoretische gronden en klinische ervaring, en is nooit in een RCT geëvalueerd (##-##) Desondanks hebben lokale injecties volgens expert opinion een belangrijke rol bij de behandeling van de verschillende manifestaties van perifere SpA, waaronder artritis, enthesitis en dactylitis doorgaans ontraden deze blind te injecteren, maar deze injectie kan wel echogeleid in de retrocalcaneaire bursa worden gegeven (#) Een lokale of intramusculaire injectie kan ook als aanvullende of overbruggende behandeling naast csDMARDs of bDMARDs worden gegeven Er zijn geen RCTs verricht die het gebruik van systemisch toegediende glucocorticoïden onderzochten op artritis, enthesitis of dactylitis bij patiënten met perifere SpA of bij een ander SpA-fenotype Daarom wordt op basis van expert opinion geadviseerd om systemische glucocorticoïden te overwegen in de vorm van een dagelijkse dosis glucocorticoïden per os of een eenmalige intramusculaire injectie als NSAIDs en/of lokale glucocorticoïden onvoldoende effectief zijn of als bridging totdat de symptomen meer onder controle zijn met gebruikt in de laagst mogelijke dosering De angst voor reactivatie van psoriasis door glucocorticoïdengebruik in de reumatologiepraktijk, wordt niet ondersteund door evidence In het algemeen worden csDMARDS gestart als de symptomen onvoldoende reageren op behandeling is mede afhankelijk van de aanwezige klinische manifestaties, comorbiditeit en voorkeur van de patiënt Omdat de effectiviteit van de behandelingen verschillend kan zijn voor de klinische manifestaties, wordt dit apart beschreven voor perifere artritis, enthesitis en dactylitis Er zijn geen RCTs met csDMARDs bij perifere SpA verricht Gezien het ontbreken van deze en andere bewijslast voor artritis, enthesitis en dactylitis bij perifere SpA, is gekeken naar andere SpA fenotypen waarbij deze manifestaties voorkomen csDMARDS bij perifere SpA in het kader van een reactieve artritis en IBD Er is beperkte evidence voor sulfasalazine (SSZ) beschikbaar, namelijk # RCT bij ###.
| 590 | nvr |
maar deze injectie kan wel echogeleid in de retrocalcaneaire bursa worden gegeven (#) Een lokale of intramusculaire injectie kan ook als aanvullende of overbruggende behandeling naast csDMARDs of bDMARDs worden gegeven Er zijn geen RCTs verricht die het gebruik van systemisch toegediende glucocorticoïden onderzochten op artritis, enthesitis of dactylitis bij patiënten met perifere SpA of bij een ander SpA-fenotype Daarom wordt op basis van expert opinion geadviseerd om systemische glucocorticoïden te overwegen in de vorm van een dagelijkse dosis glucocorticoïden per os of een eenmalige intramusculaire injectie als NSAIDs en/of lokale glucocorticoïden onvoldoende effectief zijn of als bridging totdat de symptomen meer onder controle zijn met gebruikt in de laagst mogelijke dosering De angst voor reactivatie van psoriasis door glucocorticoïdengebruik in de reumatologiepraktijk, wordt niet ondersteund door evidence In het algemeen worden csDMARDS gestart als de symptomen onvoldoende reageren op behandeling is mede afhankelijk van de aanwezige klinische manifestaties, comorbiditeit en voorkeur van de patiënt Omdat de effectiviteit van de behandelingen verschillend kan zijn voor de klinische manifestaties, wordt dit apart beschreven voor perifere artritis, enthesitis en dactylitis Er zijn geen RCTs met csDMARDs bij perifere SpA verricht Gezien het ontbreken van deze en andere bewijslast voor artritis, enthesitis en dactylitis bij perifere SpA, is gekeken naar andere SpA fenotypen waarbij deze manifestaties voorkomen csDMARDS bij perifere SpA in het kader van een reactieve artritis en IBD Er is beperkte evidence voor sulfasalazine (SSZ) beschikbaar, namelijk # RCT bij ### In deze studie werd SSZ ### mg per dag vergeleken met placebo (##) De respons werd na ## weken gemeten met een samengestelde maat bestaande uit de patient en physician global assessment, verbetering qua gewrichtspijn en -zwelling Er werd een klinisch relevante maar nietsignificante trend gezien in het voordeel van SSZ in vergelijking met placebo (respons #<DATUM> SSZ versus #<DATUM> placebo, p=# ##) Er zijn geen RCTs beschikbaar die de effectiviteit onderzochten van SSZ op perifere artritis in het kader van IBD Het advies, gebaseerd op expert opinion, is om SSZ in een opbouwende dosering tot maximaal ### mg per dag verdeeld overover # of # tijdstippen te geven voor een chronische artritis in het kader van Methotrexaat (MTX) kan als een alternatief csDMARD fungeren in geval van allergie of intolerantie voor SSZ MTX is echter nooit onderzocht bij patiënten met reactieve artritis of perifere artritis in het kader van IBD Wel is bekend dat MTX per os ook bij patiënten met actieve IBD goed wordt geabsorbeerd (##) Indien gastro-intestinale bijwerkingen optreden, AZA en de metaboliet #-mercaptopurine (#-MP) zijn nooit onderzocht voor perifere SpA (##) Alle bovengenoemde csDMARDs (SSZ, MTX, AZA en #-MP) zijn wel bewezen effectief tegen csDMARDs bij perifere SpA in het kader van axiale SpA Diverse placebogecontroleerde gerandomiseerde klinische trials hebben een gunstig effect van SSZ op perifere artritis bij patiënten met axiale SpA in een dosering van ### tot ### mg per dag laten zien (##,##-##) Hoewel de meeste RCTs met een relatief klein aantal.
| 608 | nvr |
per dag vergeleken met placebo (##) De respons werd na ## weken gemeten met een samengestelde maat bestaande uit de patient en physician global assessment, verbetering qua gewrichtspijn en -zwelling Er werd een klinisch relevante maar nietsignificante trend gezien in het voordeel van SSZ in vergelijking met placebo (respons #<DATUM> SSZ versus #<DATUM> placebo, p=# ##) Er zijn geen RCTs beschikbaar die de effectiviteit onderzochten van SSZ op perifere artritis in het kader van IBD Het advies, gebaseerd op expert opinion, is om SSZ in een opbouwende dosering tot maximaal ### mg per dag verdeeld overover # of # tijdstippen te geven voor een chronische artritis in het kader van Methotrexaat (MTX) kan als een alternatief csDMARD fungeren in geval van allergie of intolerantie voor SSZ MTX is echter nooit onderzocht bij patiënten met reactieve artritis of perifere artritis in het kader van IBD Wel is bekend dat MTX per os ook bij patiënten met actieve IBD goed wordt geabsorbeerd (##) Indien gastro-intestinale bijwerkingen optreden, AZA en de metaboliet #-mercaptopurine (#-MP) zijn nooit onderzocht voor perifere SpA (##) Alle bovengenoemde csDMARDs (SSZ, MTX, AZA en #-MP) zijn wel bewezen effectief tegen csDMARDs bij perifere SpA in het kader van axiale SpA Diverse placebogecontroleerde gerandomiseerde klinische trials hebben een gunstig effect van SSZ op perifere artritis bij patiënten met axiale SpA in een dosering van ### tot ### mg per dag laten zien (##,##-##) Hoewel de meeste RCTs met een relatief klein aantal met AS geïncludeerd In de eerste RCT werden patiënten behandeld met ### mg SSZ per dag of placebo Een subgroepanalyse toonde na ## weken een verschil in het aantal gezwollen gewrichten, in het voordeel van de interventiegroep (##) In de tweede studie hadden patiënten met perifere artritis die behandeld waren met SSZ ### mg per dag, na ## weken een hogere kans op respons in vergelijking met de placebogroep (## # versus #<DATUM> , P(# ###) (##) Dit werd gemeten met een samengestelde maat bestaande uit patient en physician global assessment en verbetering in aantal pijnlijke en gezwollen gewrichten Leflunomide (LEF) in een dosering van # dd ## mg is onderzocht bij ## patiënten met AS in een dubbelblinde, placebo-gecontroleerde studie, waarbij na ## weken geen duidelijk effect op de secundaire uitkomstmaat van gezwollen gewrichten werd waargenomen (##) In een andere kleine open-label studie met LEF bij patiënten met ankyloserende spondylitis (AS) (n = ##) werd enige afname van de perifere artritis na ## en ## weken beschreven bij de ## patiënten met perifere artritis (gemiddeld van <DATUM> gezwollen gewrichten op baseline naar # # In een meta-analyse uit ### werd # studie geïncludeerd en werd geen effect gevonden van ## mg MTX per week ten opzichte van placebo na ## en ## weken op perifere pijn en Een systematische literatuur review (SLR) uit ### die als basis diende voor de EULAR aanbevelingen voor PsA, toonde op basis van # RCTs (in totaal n=###), # open-label trial en #.
| 679 | nvr |
eerste RCT werden patiënten behandeld met ### mg SSZ per dag of placebo Een subgroepanalyse toonde na ## weken een verschil in het aantal gezwollen gewrichten, in het voordeel van de interventiegroep (##) In de tweede studie hadden patiënten met perifere artritis die behandeld waren met SSZ ### mg per dag, na ## weken een hogere kans op respons in vergelijking met de placebogroep (## # versus #<DATUM> , P(# ###) (##) Dit werd gemeten met een samengestelde maat bestaande uit patient en physician global assessment en verbetering in aantal pijnlijke en gezwollen gewrichten Leflunomide (LEF) in een dosering van # dd ## mg is onderzocht bij ## patiënten met AS in een dubbelblinde, placebo-gecontroleerde studie, waarbij na ## weken geen duidelijk effect op de secundaire uitkomstmaat van gezwollen gewrichten werd waargenomen (##) In een andere kleine open-label studie met LEF bij patiënten met ankyloserende spondylitis (AS) (n = ##) werd enige afname van de perifere artritis na ## en ## weken beschreven bij de ## patiënten met perifere artritis (gemiddeld van <DATUM> gezwollen gewrichten op baseline naar # # In een meta-analyse uit ### werd # studie geïncludeerd en werd geen effect gevonden van ## mg MTX per week ten opzichte van placebo na ## en ## weken op perifere pijn en Een systematische literatuur review (SLR) uit ### die als basis diende voor de EULAR aanbevelingen voor PsA, toonde op basis van # RCTs (in totaal n=###), # open-label trial en # (#,##-##) SSZ LEF is bewezen effectief in de enige RCT van LEF bij PsA (TOPAS trial) (#,#,##) In deze dubbelblinde studie met ### patiënten werd de effectiviteit van LEF ## mg per dag ten opzichte van placebo aangetoond voor PsA Na ## weken voldeed ##% van de LEF-groep versus ##% van de placebogroep aan de Psoriatic Arthritis Respons Criteria (PsARC) (p(# ###) (##) Er was ook een significante verbetering van de psoriasis bij deze patiënten De effectiviteit van MTX bij PsA blijft controversieel, vooral sinds de publicatie van de Methotrexate In Psoriatic Arthritis (MIPA) trial waar geen verschil werd gezien wat betreft ACR##, DAS## of PsARC respons op ## weken gebruik van MTX ## mg per week in vergelijking met placebo (##) Voor de MTX gebruikers was de kans # ## keer zo groot om het primaire eindpunt na ## weken te bereiken in vergelijking met placebo, maar dit verschil was niet statistisch significant Er zijn diverse methodologische tekortkomingen aan deze studie waaronder de target dosering van MTX ## mg/week en het hoge aantal drop-outs waardoor de effectiviteit van hogere doseringen MTX onbekend blijft Een SLR uit ### bekeek # RCTs (n=## patiënten) waarin MTX werd vergeleken met placebo en # open of retrospectieve studies in PsA, waarbij geconcludeerd werd dat MTX effectief was op perifere artritis en psoriasis (#) Ondanks dat de rol van MTX bij de behandeling van PsA nog niet helemaal is opgehelderd en er geen RCT is die het effect ondersteunt, behoort het tot de standaard.
| 695 | nvr |
RCT van LEF bij PsA (TOPAS trial) (#,#,##) In deze dubbelblinde studie met ### patiënten werd de effectiviteit van LEF ## mg per dag ten opzichte van placebo aangetoond voor PsA Na ## weken voldeed ##% van de LEF-groep versus ##% van de placebogroep aan de Psoriatic Arthritis Respons Criteria (PsARC) (p(# ###) (##) Er was ook een significante verbetering van de psoriasis bij deze patiënten De effectiviteit van MTX bij PsA blijft controversieel, vooral sinds de publicatie van de Methotrexate In Psoriatic Arthritis (MIPA) trial waar geen verschil werd gezien wat betreft ACR##, DAS## of PsARC respons op ## weken gebruik van MTX ## mg per week in vergelijking met placebo (##) Voor de MTX gebruikers was de kans # ## keer zo groot om het primaire eindpunt na ## weken te bereiken in vergelijking met placebo, maar dit verschil was niet statistisch significant Er zijn diverse methodologische tekortkomingen aan deze studie waaronder de target dosering van MTX ## mg/week en het hoge aantal drop-outs waardoor de effectiviteit van hogere doseringen MTX onbekend blijft Een SLR uit ### bekeek # RCTs (n=## patiënten) waarin MTX werd vergeleken met placebo en # open of retrospectieve studies in PsA, waarbij geconcludeerd werd dat MTX effectief was op perifere artritis en psoriasis (#) Ondanks dat de rol van MTX bij de behandeling van PsA nog niet helemaal is opgehelderd en er geen RCT is die het effect ondersteunt, behoort het tot de standaard (#,#) Lagere doseringen dan ## mg/week lijken niet effectief te zijn (##,##) MTX is wel bewezen effectief In een aantal studies wordt het effect van csDMARDs op enthesitis meegenomen als secundaire uitkomstmaat In een meta-analyse uit ### bij patiënten met AS werden # studies geïncludeerd en op basis daarvan werd geconcludeerd dat SSZ in vergelijking met placebo geen effect heeft op de enthesopathiescore (##) In een andere meta-analyse uit ### werd # studie geincludeerd waarin ## patienten met AS werden behandeld met MTX en geen verschil gezien werd tussen de interventiegroep en de placebogroep (##) In een SLR uit ### die de behandeling van enthesitis met csDMARDs onderzocht bij patiënten met PsA, bleek geen verschil tussen SSZ ### mg per dag en placebo wat betreft effect op de enthesitis-index na ## weken (#,##) Van andere csDMARDs ontbreken studies naar effect op enthesitis (<DATUM> ##) Momenteel bevelen zowel de ASAS axSpA ###, de EULAR ### als de GRAPPA ### richtlijnen geen csDMARD aan voor de behandeling van enthesitis (#,#,##) Er zijn geen RCTs die primair het effect van csDMARDS op dactylitis hebben onderzocht Echter, in een aantal studies is het effect op dactylitis wel meegenomen als secundaire uitkomstmaat In een meta-analyse uit ### bij patienten met AS, bleek SSZ niet effectief voor dactylitis in vergelijking met placebo (##) Een SLR uit ### naar het effect van MTX bij AS patienten, bevatte geen studies die het effect op dactylitis bestudeerden (##) In een SLR uit ### bij patienten met PsA, bleken zowel SSZ als LEF niet duidelijk effectief in vergelijking met placebo voor dactylitis.
| 694 | nvr |
zijn (##,##) MTX is wel bewezen effectief In een aantal studies wordt het effect van csDMARDs op enthesitis meegenomen als secundaire uitkomstmaat In een meta-analyse uit ### bij patiënten met AS werden # studies geïncludeerd en op basis daarvan werd geconcludeerd dat SSZ in vergelijking met placebo geen effect heeft op de enthesopathiescore (##) In een andere meta-analyse uit ### werd # studie geincludeerd waarin ## patienten met AS werden behandeld met MTX en geen verschil gezien werd tussen de interventiegroep en de placebogroep (##) In een SLR uit ### die de behandeling van enthesitis met csDMARDs onderzocht bij patiënten met PsA, bleek geen verschil tussen SSZ ### mg per dag en placebo wat betreft effect op de enthesitis-index na ## weken (#,##) Van andere csDMARDs ontbreken studies naar effect op enthesitis (<DATUM> ##) Momenteel bevelen zowel de ASAS axSpA ###, de EULAR ### als de GRAPPA ### richtlijnen geen csDMARD aan voor de behandeling van enthesitis (#,#,##) Er zijn geen RCTs die primair het effect van csDMARDS op dactylitis hebben onderzocht Echter, in een aantal studies is het effect op dactylitis wel meegenomen als secundaire uitkomstmaat In een meta-analyse uit ### bij patienten met AS, bleek SSZ niet effectief voor dactylitis in vergelijking met placebo (##) Een SLR uit ### naar het effect van MTX bij AS patienten, bevatte geen studies die het effect op dactylitis bestudeerden (##) In een SLR uit ### bij patienten met PsA, bleken zowel SSZ als LEF niet duidelijk effectief in vergelijking met placebo voor dactylitis en ### (die niet zijn meegenomen in de review) bij patiënten met actieve PsA (n=###) werd wel verbetering gezien wat betreft dactylitis van LEF en MTX na respectievelijk ## en ## weken (##,##) Bovenstaande heeft geleid tot tegenstrijdige adviezen waarbij de EULAR ### aanbeveling geen csDMARD en de de GRAPPA ### aanbeveling op basis van beperkt bewijs wel een csDMARD (LEF, MTX, SSZ) adviseert bij dactylitis (#,#) Voor het precieze gebruik en doseringen van deze csDMARDs wordt verwezen naar de - Bij patiënten met perifere artritis, enthesitis en/of dactylitis wordt een NSAID als initiële - Daarna kunnen lokale of systemische glucocorticoïden worden gebruikt om perifere artritis, enthesitis en/of dactylitis te behandelen of aanvullend bij start DMARDs - In geval van persisterende perifere artritis kan worden gestart met een aantal # <PERSOON> of reactive arthritis a practical guide # <PERSOON> A A double-blind cross-over evaluation of ketoprofen and # <PERSOON> JS, Gaujoux-Viala C, et al EULAR recommendations for the management of psoriatic arthritis with pharmacological therapies <PERSOON> L, et al A systematic literature review of drug therapies for the treatment of psoriatic arthritis current evidence and meta-analysis informing the EULAR recommendations for the management of psoriatic arthritis # <PERSOON> PJ, et al Group for Research and Assessment of Psoriasis and Psoriatic Arthritis ### Treatment Recommendations for Psoriatic #.
| 654 | nvr |
(die niet zijn meegenomen in de review) bij patiënten met actieve PsA (n=###) werd wel verbetering gezien wat betreft dactylitis van LEF en MTX na respectievelijk ## en ## weken (##,##) Bovenstaande heeft geleid tot tegenstrijdige adviezen waarbij de EULAR ### aanbeveling geen csDMARD en de de GRAPPA ### aanbeveling op basis van beperkt bewijs wel een csDMARD (LEF, MTX, SSZ) adviseert bij dactylitis (#,#) Voor het precieze gebruik en doseringen van deze csDMARDs wordt verwezen naar de - Bij patiënten met perifere artritis, enthesitis en/of dactylitis wordt een NSAID als initiële - Daarna kunnen lokale of systemische glucocorticoïden worden gebruikt om perifere artritis, enthesitis en/of dactylitis te behandelen of aanvullend bij start DMARDs - In geval van persisterende perifere artritis kan worden gestart met een aantal # <PERSOON> of reactive arthritis a practical guide # <PERSOON> A A double-blind cross-over evaluation of ketoprofen and # <PERSOON> JS, Gaujoux-Viala C, et al EULAR recommendations for the management of psoriatic arthritis with pharmacological therapies <PERSOON> L, et al A systematic literature review of drug therapies for the treatment of psoriatic arthritis current evidence and meta-analysis informing the EULAR recommendations for the management of psoriatic arthritis # <PERSOON> PJ, et al Group for Research and Assessment of Psoriasis and Psoriatic Arthritis ### Treatment Recommendations for Psoriatic # Ankylosing spondylitis and bowel disease <PERSOON> Pract Res Clin # Sandborn WJ, Stenson WF, Brynskov J, <PERSOON> RG, Steidle GM, Robbins JL, Kent JD, Bloom BJ Safety of celecoxib in patients with ulcerative colitis in remission a # <PERSOON> Y, <PERSOON> S, <PERSOON-##> gastrointestinal safety and effect on disease activity of etoricoxib, a selective cox-# inhibitor in inflammatory bowel # <PERSOON-##> of inflammatory bowel disease by nonsteroidal antiinflammatory drugs and cyclooxygenase-# inhibitors <INSTELLING> or fiction? <PERSOON-##> of inflammatory bowel diseases associated with the use of nonsteroidal anti-inflammatory drugs ## <PERSOON-##> SJ, Oshima CT, <PERSOON-##> role of ## <PERSOON-##> LR, <PERSOON-##> S, et al Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) for axial spondyloarthritis (ankylosing spondylitis and non-radiographic axial ## Acosta Felquer ML, Coates LC, Soriano ER, et al Drug therapies for peripheral joint ## <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> R, et al ### update of the ASAS/EULAR management recommendation for axial spondyloarthritis <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> KA, <PERSOON-##> RJ, Gladman DD Predictors of response to intra-articular steroid injection in psoriatic arthritis ## Hanly JG, <PERSOON-##> L, et al Efficacy of sacroiliac corticosteroid injections in patients with inflammatory spondylarthropathy.
| 633 | nvr |
and bowel disease <PERSOON> Pract Res Clin # Sandborn WJ, Stenson WF, Brynskov J, <PERSOON> RG, Steidle GM, Robbins JL, Kent JD, Bloom BJ Safety of celecoxib in patients with ulcerative colitis in remission a # <PERSOON> Y, <PERSOON> S, <PERSOON> gastrointestinal safety and effect on disease activity of etoricoxib, a selective cox-# inhibitor in inflammatory bowel # <PERSOON> of inflammatory bowel disease by nonsteroidal antiinflammatory drugs and cyclooxygenase-# inhibitors <INSTELLING> or fiction? <PERSOON> of inflammatory bowel diseases associated with the use of nonsteroidal anti-inflammatory drugs ## <PERSOON> SJ, Oshima CT, <PERSOON> role of ## <PERSOON-##> LR, <PERSOON-##> S, et al Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) for axial spondyloarthritis (ankylosing spondylitis and non-radiographic axial ## Acosta Felquer ML, Coates LC, Soriano ER, et al Drug therapies for peripheral joint ## <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> R, et al ### update of the ASAS/EULAR management recommendation for axial spondyloarthritis <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> KA, <PERSOON-##> RJ, Gladman DD Predictors of response to intra-articular steroid injection in psoriatic arthritis ## Hanly JG, <PERSOON-##> L, et al Efficacy of sacroiliac corticosteroid injections in patients with inflammatory spondylarthropathy ## <PERSOON-##> J, Tse SM, et al ### Update of the Canadian Rheumatology Recommendations for the Management of Spondyloarthritis Part II Specific ## <PERSOON-##> DT, van <PERSOON-##> of peripheral spondyloarthritis UptoDate, via ## <PERSOON-##> D,et al Healthcare and burden of disease in psoriatic arthritis A comparison with rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis <PERSOON-##> DO, <PERSOON-##> DJ, <PERSOON-##> of sulfasalazine and placebo for the treatment of axial and peripheral articular manifestations of the seronegative spondylarthropathies a Department of Veterans Affairs cooperative study <PERSOON-##> F, et al Italian Expert Panel on the management of patients with coexisting spondyloarthritis and inflammatory bowel disease ## Moshkowitz M, Oren <PERSOON-##> M, et al <PERSOON-##> absorption of low-dose methotrexate in patients with inflammatory bowel disease Aliment Pharmacol Ther ###; <DATUM> ## De <PERSOON-##> M, et al Opportunities for immune modulation in the spondyloarthropathies with special reference to gut inflammation <PERSOON-##> MA, Escher JC, et al European evidence based consensus on the diagnosis and management of Crohn's disease special situations Gut ###;## Suppl ## <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> for ankylosing spondylitis Cochrane Database of Systematic Reviews ###, Issue ## <PERSOON-##> No CD###.
| 657 | nvr |
## <PERSOON> J, Tse SM, et al ### Update of the Canadian Rheumatology Recommendations for the Management of Spondyloarthritis Part II Specific ## <PERSOON> DT, van <PERSOON> of peripheral spondyloarthritis UptoDate, via ## <PERSOON> D,et al Healthcare and burden of disease in psoriatic arthritis A comparison with rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis <PERSOON> DO, <PERSOON> DJ, <PERSOON> of sulfasalazine and placebo for the treatment of axial and peripheral articular manifestations of the seronegative spondylarthropathies a Department of Veterans Affairs cooperative study <PERSOON> F, et al Italian Expert Panel on the management of patients with coexisting spondyloarthritis and inflammatory bowel disease ## Moshkowitz M, Oren <PERSOON> M, et al <PERSOON-##> absorption of low-dose methotrexate in patients with inflammatory bowel disease Aliment Pharmacol Ther ###; <DATUM> ## De <PERSOON-##> M, et al Opportunities for immune modulation in the spondyloarthropathies with special reference to gut inflammation <PERSOON-##> MA, Escher JC, et al European evidence based consensus on the diagnosis and management of Crohn's disease special situations Gut ###;## Suppl ## <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> for ankylosing spondylitis Cochrane Database of Systematic Reviews ###, Issue ## <PERSOON-##> No CD### ## Dougados M, vam <PERSOON-##> M, et al Sulfasalazine in the treatment ## <PERSOON-##> X, et al Efficacy and safety of non-pharmacological informing the ### update of the ASAS/EULAR recommendations for the ## <PERSOON-##> MT, et al Double-blind, randomised, placebo-controlled study of leflunomide in the treatment of active ## <PERSOON-##> J, et al Six months open label trial of leflunomide in ## <PERSOON-##> C, <PERSOON-##> for ankylosing spondylitis Cochrane ## Clegg DO, <PERSOON> DJ, Mejias E, et al Comparison of sulfasalazine and placebo in the treatment of psoriatic arthritis <PERSOON-##> of Veterans Affairs Cooperative Study ## Soriano ER, Acosta-Felquer ML, Luong P, et al Pharmacologic treatment of psoriatic arthritis and axial spondyloarthritis with traditional biologic and non-biologic ## <PERSOON-##> for psoriatic arthritis Cochrane Database ## Kaltwasser JP, <PERSOON-##> D, et al Efficacy and safety of leflunomide in the ## <PERSOON-##> GH, Kowalczyk A , <PERSOON-##> H ,et al A randomized placebo-controlled trial of ## Coates LC, Moverley AR, McParland L, et al Effect of tight control of inflammation in ## Helliwell PS, <PERSOON-##> WJ Treatment of psoriatic arthritis and rheumatoid arthritis with disease modifying drugs-comparison of drugs and adverse reactions <PERSOON-##> ##.
| 663 | nvr |
## Dougados M, vam <PERSOON> M, et al Sulfasalazine in the treatment ## <PERSOON> X, et al Efficacy and safety of non-pharmacological informing the ### update of the ASAS/EULAR recommendations for the ## <PERSOON> MT, et al Double-blind, randomised, placebo-controlled study of leflunomide in the treatment of active ## <PERSOON> J, et al Six months open label trial of leflunomide in ## <PERSOON> C, <PERSOON> for ankylosing spondylitis Cochrane ## Clegg DO, <PERSOON> DJ, Mejias E, et al Comparison of sulfasalazine and placebo in the treatment of psoriatic arthritis <PERSOON> of Veterans Affairs Cooperative Study ## Soriano ER, Acosta-Felquer ML, Luong P, et al Pharmacologic treatment of psoriatic arthritis and axial spondyloarthritis with traditional biologic and non-biologic ## <PERSOON> for psoriatic arthritis Cochrane Database ## Kaltwasser JP, <PERSOON-##> D, et al Efficacy and safety of leflunomide in the ## <PERSOON-##> GH, Kowalczyk A , <PERSOON-##> H ,et al A randomized placebo-controlled trial of ## Coates LC, Moverley AR, McParland L, et al Effect of tight control of inflammation in ## Helliwell PS, <PERSOON-##> WJ Treatment of psoriatic arthritis and rheumatoid arthritis with disease modifying drugs-comparison of drugs and adverse reactions <PERSOON-##> review of treatment effectiveness and outcome measures for enthesitis in psoriatic arthritis <PERSOON-##> K, et al Leflunomide in psoriatic arthritis results from a large European prospective observational study Arthritis Care Res (Hoboken) ## <PERSOON-##> W, et al Comprehensive Treatment of Dactylitis in Een aantal patiënten met perifere SpA reageert niet of onvoldoende op de conventionele behandeling met csDMARDs en behoudt een persisterende artritis Deze patiënten zijn mogelijke kandidaten voor een behandeling met een biological In deze paragraaf zullen achtereenvolgens de effectiviteit van bDMARDs worden besproken bij patiënten met artritis (met name perifere SpA, al dan niet in het kader van AS of IBD, en PsA) en patiënten met trial, met biologicals uitgevoerd bij patiënten met perifere SpA (<DATUM> Alle trials hebben hun primaire eindpunt op ## weken en tonen dat bDMARDs in deze populatie effectief zijn Bij het beoordelen van de studies, dient men zich wel te realiseren dat er sprake is van heterogeniteit tussen de studies, met name wat betreft de inclusiecriteria en eindpunten Tabel # Overzicht van randomized controlled trials bij perifere SpA * Inclusie criteria van de verschillende trials zijn anders, aangezien de ASAS criteria voor perifere SpA niet gepubliceerd waren toen TIPES werd opgezet Echter, de baseline karakteristieken van de geïncludeerde ESSG; European Spondyloarthropathy Study Group PsA artritis psoriatica; r-axSpA radiografische axiale PGA patient global assessment; PSpARC.
| 600 | nvr |
Systematic review of treatment effectiveness and outcome measures for enthesitis in psoriatic arthritis <PERSOON> K, et al Leflunomide in psoriatic arthritis results from a large European prospective observational study Arthritis Care Res (Hoboken) ## <PERSOON> W, et al Comprehensive Treatment of Dactylitis in Een aantal patiënten met perifere SpA reageert niet of onvoldoende op de conventionele behandeling met csDMARDs en behoudt een persisterende artritis Deze patiënten zijn mogelijke kandidaten voor een behandeling met een biological In deze paragraaf zullen achtereenvolgens de effectiviteit van bDMARDs worden besproken bij patiënten met artritis (met name perifere SpA, al dan niet in het kader van AS of IBD, en PsA) en patiënten met trial, met biologicals uitgevoerd bij patiënten met perifere SpA (<DATUM> Alle trials hebben hun primaire eindpunt op ## weken en tonen dat bDMARDs in deze populatie effectief zijn Bij het beoordelen van de studies, dient men zich wel te realiseren dat er sprake is van heterogeniteit tussen de studies, met name wat betreft de inclusiecriteria en eindpunten Tabel # Overzicht van randomized controlled trials bij perifere SpA * Inclusie criteria van de verschillende trials zijn anders, aangezien de ASAS criteria voor perifere SpA niet gepubliceerd waren toen TIPES werd opgezet Echter, de baseline karakteristieken van de geïncludeerde ESSG; European Spondyloarthropathy Study Group PsA artritis psoriatica; r-axSpA radiografische axiale PGA patient global assessment; PSpARC niet beoordeeld Een gezamenlijk eindpunt in alle studies was de patient global assessment (PGA) van ziekteactiviteit In alle studies werd een significante verbetering aangetoond met een TNFblokker (adalimumab en golimumab) in vergelijking met placebo De ABILITY-# gebruikte de PSpARC## (Peripheral SpA Response Criteria) op week ## als primair eindpunt Deze uitkomstmaat is ook meegenomen in de CRESPA studie Aan de PSpARC## wordt voldaan indien sprake is van ï³##% verbetering (ï³##mm absolute verbetering) in de PGA ziekteactiviteit evenals in de PGA pijn en ï³##% verbetering bij tenminste één van de dactylitis-score De twee trials die deze PSpARC##-uitkomst hebben toegepast, hebben een Een striktere uitkomst, dat wil zeggen klinische remissie op week ##, gedefinieerd als complete afwezigheid van artritis, enthesitis of dactylitis, werd bereikt bij ##% van de patiënten met golimumab in vergelijking met ##% van de patiënten met placebo (#) In een open-label (ongecontroleerde) trial, waarin ## patiënten met perifere SpA (die mogelijk ook PsA of r-axSpA hadden) werden behandeld met secukinumab, werd vastgesteld dat op ## weken sprake was van een significante verbetering (t o v baseline) wat betreft meerdere uitkomsten, onder andere in het aantal gezwollen gewrichten, het aantal pijnlijke gewrichten en de PGA ziekteactiviteit, BASDAI, Psoriasis Area Severity Index (PASI) en Het is belangrijk om te realiseren dat bDMARDs niet specifiek zijn geregistreerd voor de indicatie perifere SpA Veel van deze patiënten krijgen bDMARDs voorgeschreven omdat zij ook een uveitis, psoriasis, IBD of axiale SpA (met perifere klachten) hebben, waardoor zij.
| 607 | nvr |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.