Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
ប្រសិនបើគ្រួសារមួយមានទំនាស់កើតឡើង តើប៉ះពាល់ដល់សមាជិកគ្រួសារយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ	null	ប្រសិនបើគ្រួសារមួយមានទំនាក់ទំនងកើតឡើង់ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សមាជិកគ្រួសារដូចជាសមាជិកក្នុងគ្រួសារបាត់បង់កិត្តិយសចំណាយធនធានរបស់គ្រួសារក្នុងការព្យាបាលរបួស ឬទិញសម្ភារៈបន្ទាន់មានអំពើហិង្សាកូនរបស់ពួកគេបាត់បង់ អនាគតតាមរយៈការឈប់រៀនរបស់ពួកគេធ្វើឲ្យកូនរបស់ពួកគេបាត់បង់នូវភាពកក់ក្តៅដែលទទួលបានពីឪពុកម្តាយ ឮធ្វើឲ្យសមាជិកគ្រួសារ សម្លងនូវរូបភាពហិង្សាក្នុងគ្រួសារធ្វើឲ្យក្នុងគ្រួសារបាត់បង់សាមគ្គីភាព	null	ប្រសិនបើគ្រួសារមួយមានទំនាក់ទំនងកើតឡើង់ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សមាជិកគ្រួសារដូចជាសមាជិកក្នុងគ្រួសារបាត់បង់កិត្តិយសចំណាយធនធានរបស់គ្រួសារក្នុងការព្យាបាលរបួស ឬទិញសម្ភារៈបន្ទាន់មានអំពើហិង្សាកូនរបស់ពួកគេបាត់បង់ អនាគតតាមរយៈការឈប់រៀនរបស់ពួកគេធ្វើឲ្យកូនរបស់ពួកគេបាត់បង់នូវភាពកក់ក្តៅដែលទទួលបានពីឪពុកម្តាយ ឮធ្វើឲ្យសមាជិកគ្រួសារ សម្លងនូវរូបភាពហិង្សាក្នុងគ្រួសារធ្វើឲ្យក្នុងគ្រួសារបាត់បង់សាមគ្គីភាព	ប្រ សិ ន ប ើ គ្រួសារ មួយ មាន ទំ នា ស់ កើត ឡើង Ġ ត ើប ៉ ះ ពា ល់ ដល់ សម ា ជ ិក គ្រួសារ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	33	ប្រ សិ ន ប ើ គ្រួសារ មួយ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង កើត ឡើង ់ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ សម ា ជ ិក គ្រួសារ ដូច ជា សម ា ជ ិក ក្នុង គ្រួសារ បា ត់ បង់ ក ិត្ត ិយ ស ចំ ណា យ ធ ន ធាន រ ប ស់ គ្រួសារ ក្នុង ការ ព្យា បាល របួស Ġ ឬ ទិ ញ សម ្ ភា រៈ ប ន្ទ ាន់ មាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ូន រ ប ស់ ព ួ ក គ េ បា ត់ បង់ Ġ អ នា គ ត តា ម រយ ៈ ការ ឈ ប់ រ ៀន រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ធ ្វ ើ ឲ្យ កូ ន រ ប ស់ ព ួ ក គ េ បា ត់ បង់ ន ូវ ភាព ក ក់ ក្ត ៅ ដ ែល ទទួលបាន ពី ឪ ពុ ក ម្ តា យ Ġ ឮ ធ ្វ ើ ឲ្យ សម ា ជ ិក គ្រួសារ Ġ សម ្ល ង ន ូវ រូប ភាព ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក្នុង គ្រួសារ បា ត់ បង់ សា ម គ្គ ី ភាព	183	▁ប្រសិនបើ គ្រួសារ មួយ មាន ទំ ន ាស់ កើត ឡើង ▁តើ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ស មា ជ ិក គ្រួសារ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	28	▁ប្រសិនបើ គ្រួសារ មួយ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង កើត ឡើង ់ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ស មា ជ ិក គ្រួសារ ដូច ជា ស មា ជ ិក ក្នុង គ្រួសារ ប ាត់ បង់ ក ិត្ត ិយ ស ច ំណ ាយ ធ ន ធាន រ ប ស់ គ្រួសារ ក្នុង ការ ព្យា បាល របួស ▁ឬ ទ ិញ ស ម្ភ ារ ៈ ប ន្ទ ាន់ មាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ូន រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ប ាត់ បង់ ▁អនាគត ត ាម រយ ៈ ការ ឈ ប់ រ ៀន រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ូន រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ប ាត់ បង់ ន ូវ ភាព ក ក់ ក្ត ៅ ដ ែល ទទួលបាន ពី ឪ ព ុក ម ្ត ាយ ▁ឮ ធ ្វ ើ ឲ្យ ស មា ជ ិក គ្រួសារ ▁សម្ល ង ន ូវ រូប ភាព ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក្នុង គ្រួសារ ប ាត់ បង់ ស ាម គ្គ ី ភាព	174
ហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២	null	បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ព្រោះទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកមិនមែនជាសមរភូមិប្រយុទ្ធនៃសង្រ្គាមលោកសហរដ្ឋអាមេរិកបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំខាងសេដ្ឋកិច្ខ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គមអាមេរិកចំណេញយ៉ាងច្រើនពីការលក់សព្វាវុធសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាមប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខ្ចីប្រាក់ពីអាមេរិកដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញអឺរុបបានក្លាយជាទីផ្សាររបស់អាមេរិកដ៏ធំសម្បើមប្រជាជនអាមេរិកខំប្រឹងប្រែងលើពង្រឹកវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបំពេញទីផ្សាររបស់ពួកគេ	null	បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ព្រោះទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកមិនមែនជាសមរភូមិប្រយុទ្ធនៃសង្រ្គាមលោកសហរដ្ឋអាមេរិកបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំខាងសេដ្ឋកិច្ខ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គមអាមេរិកចំណេញយ៉ាងច្រើនពីការលក់សព្វាវុធសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាមប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខ្ចីប្រាក់ពីអាមេរិកដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញអឺរុបបានក្លាយជាទីផ្សាររបស់អាមេរិកដ៏ធំសម្បើមប្រជាជនអាមេរិកខំប្រឹងប្រែងលើពង្រឹកវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបំពេញទីផ្សាររបស់ពួកគេ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ âĢĭ រិក ក្លា យ ជា ម ហា អ ំណ ា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ក្រ ោយ សង ្ គ្រ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ	34	បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក្លា យ ជា ម ហា អ ំណ ា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ នៅ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ព្រ ោះ ទឹក ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ម ិន ម ែន ជា សម រ ភ ូម ិប ្រ យ ុទ្ធ នៃ សង ្រ ្ គ ាម លោក ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ទេ ច ខ្ ទ ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ ក ិច ្ខ Ġ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ សង ្ គម អា មេ រិក ចំ ណេ ញ យ៉ាង ច្ រ ើន ពី ការ ល ក់ ស ព្វ ាវ ុ ធ សម ្រា ប់ ធ ្វ ើស ង្គ ្រា ម ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខ្ ច ី ប្រា ក់ ពី អា មេ រិក ដើម ្ប ី ស្តា រស េ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ ឡើង វិញ អ ឺ រ ុប បាន ក្លា យ ជា ទី ផ្ សារ រ ប ស់ អា មេ រិក ដ ៏ ធ ំ សម្ប ើម ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង លើ ព ង ្រ ឹក វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ ដើម ្ប ី ប ំព េញ ទី ផ្ សារ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ	220	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ ▁ រិក ក្លា យ ជា ម ហា អ ំ ណា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ក្រ ោយ ស ង្គ ្រា ម លោក លើក ទី ២ ▁	34	▁បានជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក្លា យ ជា ម ហា អ ំ ណា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁នៅ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ព្រ ោះ ទឹក ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ម ិន ម ែន ជា សម រ ភ ូម ិ ប្រ យ ុទ្ធ នៃ សង ្រ ្ គ ាម លោក ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ទ េច ខ្ ទ ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ ក ិច ្ខ ▁ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ ន្ធ ស ង្គ ម អា មេ រិក ច ំណ េញ យ៉ាង ច ្រ ើន ពី ការ ល ក់ ស ព ្វា វុធ ស ម្រ ាប់ ធ ្វ ើស ង្គ ្រា ម ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខ្ ច ី ប្រ ាក់ ពី អា មេ រិក ដើម ្ប ី ស្តា រ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ ឡើង វិញ អ ឺ រ ុប បាន ក្លា យ ជា ទី ផ្ សារ រ ប ស់ អា មេ រិក ដ ៏ ធ ំ សម្ប ើម ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង លើ ព ង ្រ ឹក វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ▁ដើម្បី ប ំព េញ ទី ផ្ សារ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ	206
ដូចម្តេចដែលហៅថាគោលនយោបាយសារពើពន្ធ	null	គោលនយោបាយសារពើពន្ធ គឺសម្តៅលើការយកពន្ធ និងវិធីរកចំណូលផ្សេងៗទៀតរបស់រដ្ឋនិងចំណាយដោយបែងចែក ធនធានសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគោលបំណងជំរុញឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព និងសមធម៌ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយសារពើពន្ធរដ្ឋត្រូវអនុវត្តសកម្មភាពសំខាន់ៗដូចជាទី១ ប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រង និងគៀងគរចំណូលទី២ ការធ្វើវិចាណកម្មចំណាយ គឺបែងចែកចំណាយថវិការដ្ឋរវាងការប្រើប្រាស់ និងការវិនិយោគសាធារណៈឱ្យបានសមស្រប គោលនយោបាយសារពើពន្ធ របស់ប្រទេសនីមួយៗគួរមានគោលដៅជាគោលការណ៍ចំនួន៤គឺ ការបែងចែកធនធានស្ថេរភាពភាវូបនីយកម្ម កំណើន និងចែកចាយនៃប្រាក់ចំណូលនៃទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យបានស្មើៗគ្នា តាមរយៈពន្ធ និងចំណាយសាធារណៈរាជរដ្ឋាភិបាលបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបែងចែក បណ្តាធនធាននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចនិងជំរុញឬមិនជំរុញខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មឱ្យកើន ឬមិនកើនឡើង ពន្ធចំណាយសាធារណៈនិងសកម្មភាពទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល បន្ទាប់មក និងកំណត់សមាមាត្រផលិតផលជាតិសរុប ឬផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ដែលបង្កើតឡើងដោយវិស័យសាធារណៈ	null	គោលនយោបាយសារពើពន្ធ គឺសម្តៅលើការយកពន្ធ និងវិធីរកចំណូលផ្សេងៗទៀតរបស់រដ្ឋនិងចំណាយដោយបែងចែក ធនធានសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគោលបំណងជំរុញឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព និងសមធម៌ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយសារពើពន្ធរដ្ឋត្រូវអនុវត្តសកម្មភាពសំខាន់ៗដូចជាទី១ ប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រង និងគៀងគរចំណូលទី២ ការធ្វើវិចាណកម្មចំណាយ គឺបែងចែកចំណាយថវិការដ្ឋរវាងការប្រើប្រាស់ និងការវិនិយោគសាធារណៈឱ្យបានសមស្រប គោលនយោបាយសារពើពន្ធ របស់ប្រទេសនីមួយៗគួរមានគោលដៅជាគោលការណ៍ចំនួន៤គឺ ការបែងចែកធនធានស្ថេរភាពភាវូបនីយកម្ម កំណើន និងចែកចាយនៃប្រាក់ចំណូលនៃទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យបានស្មើៗគ្នា តាមរយៈពន្ធ និងចំណាយសាធារណៈរាជរដ្ឋាភិបាលបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបែងចែក បណ្តាធនធាននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចនិងជំរុញឬមិនជំរុញខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មឱ្យកើន ឬមិនកើនឡើង ពន្ធចំណាយសាធារណៈនិងសកម្មភាពទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល បន្ទាប់មក និងកំណត់សមាមាត្រផលិតផលជាតិសរុប ឬផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ដែលបង្កើតឡើងដោយវិស័យសាធារណៈ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា គោ ល ន យោ បា យ សារ ព ើ ពន្ធ Ġ	19	គោ ល ន យោ បា យ សារ ព ើ ពន្ធ Ġ គ ឺ សម ្ត ៅ លើក ារ យក ពន្ធ Ġ និង វិ ធី រក ចំ ណូ ល ផ្ សេ ង ៗ ទៀត រ ប ស់ រដ្ឋ និង ចំ ណា យ ដោយ ប ែង ច ែក Ġ ធ ន ធាន សេ ដ្ឋ កិច្ច ក្នុង គោ ល ប ំណ ង ជំ រ ុញ ឱ្យ មាន កំ ណ ើន សេ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ក ប ដោយ ច ី រ ភាព Ġ និង សម ធម៌ Ġ ដើម ្ប ី លើក ក ម្ព ស់ ប្រ សិ ទ្ធ ភាព គោ ល ន យោ បា យ សារ ព ើ ពន្ធ រដ្ឋ ត្រូវ អនុ វត្ត ស កម្ម ភាព សំ ខា ន់ ៗ ដូច ជា ទី១ Ġ ប្រ សិ ទ្ធ ភាព នៃ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ និង គ ៀង គរ ចំ ណូ ល ទី ២ Ġ ការ ធ ្វ ើ វិ ច ា ណ កម្ម ចំ ណា យ Ġ គ ឺ ប ែង ច ែក ចំ ណា យ ថ វិ ការ ដ្ឋ រ វា ង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ និង ការ វិ និ យោគ សា ធា រណៈ ឱ្យ បាន សម ស្រ ប Ġ គោ ល ន យោ បា យ សារ ព ើ ពន្ធ Ġ រ ប ស់ ប្រ ទេស នី មួយ ៗ គ ួរ មាន គោ ល ដ ៅ ជា គោ ល ការណ៍ ចំ ន ួន ៤ គ ឺ Ġ ការ ប ែង ច ែក ធ ន ធាន ស្ ថ េរ ភាព ភា វ ូប នី យក ម្ម Ġ កំ ណ ើន Ġ និង ច ែក ច ាយ នៃ ប្រា ក់ ចំ ណូ ល នៃ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ឱ្យ បាន ស្ម ើ ៗ គ្នា Ġ តា ម រយ ៈ ពន្ធ Ġ និង ចំ ណា យ សា ធា រណៈ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល បាន ដ ើរ ត ួន ា ទី យ៉ាង សំ ខា ន់ ក្នុង ការ ប ែង ច ែក Ġ បណ្ត ា ធ ន ធាន នៅ ក្នុង សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ជំ រ ុញ ឬ ម ិន ជំ រ ុញ ខ្ ស ែ សង ្វា ក់ ផល ិត កម្ម ឱ្យ ក ើន Ġ ឬ ម ិន ក ើន ឡើង Ġ ពន្ធ ចំ ណា យ សា ធា រណៈ និង ស កម្ម ភាព ទៀត រ ប ស់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ បន្ទាប់ មក Ġ និង កំ ណ ត់ សម ាម ាត ្រ ផល ិត ផល ជាតិ ស រ ុប Ġ ឬ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ស រ ុប Ġ ដ ែល បង ្ក ើត ឡើង ដោយ វិ ស ័យ សា ធា រណៈ	387	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា គ ោល ន យោ ប ាយ សារ ព ើ ពន្ធ ▁	16	▁គោល ន យោ ប ាយ សារ ព ើ ពន្ធ ▁គឺ សម ្ត ៅ លើ ការ យក ពន្ធ ▁និង វិ ធី រក ច ំណ ូល ផ្ ស េង ៗ ទៀត រ ប ស់ រដ្ឋ និង ច ំណ ាយ ដោយ ប ែង ច ែក ▁ធនធាន សេ ដ្ឋ កិច្ច ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ជំ រ ុញ ឱ្យ មាន ក ំណ ើន សេ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ក ប ដោយ ច ី រ ភាព ▁និង សម ធម៌ ▁ដើម្បី លើក ក ម្ព ស់ ប្រ ស ិទ្ធ ភាព គ ោល ន យោ ប ាយ សារ ព ើ ពន្ធ រដ្ឋ ត្រូវ អនុ វត្ត ស កម្ម ភាព សំ ខ ាន់ ៗ ដូច ជា ទី១ ▁ប្រសិទ្ធភាព នៃ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ▁និង គ ៀង គរ ច ំណ ូល ទី ២ ▁ការធ្វើ វ ិច ា ណ កម្ម ច ំណ ាយ ▁គឺ ប ែង ច ែក ច ំណ ាយ ថ វិ ការ ដ្ឋ រ វ ាង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁និង ការ វិ និ យោគ សា ធា រណៈ ឱ្យ បាន សម ស្រ ប ▁គោល ន យោ ប ាយ សារ ព ើ ពន្ធ ▁របស់ ប្រ ទេស នី មួយ ៗ គ ួរ មាន គ ោល ដ ៅ ជា គ ោល ការណ៍ ចំ ន ួន ៤ គ ឺ ▁ការប ែង ច ែក ធ ន ធាន ស ្ថ េរ ភាព ភា វ ូប នី យ កម្ម ▁កំណើន ▁និង ច ែក ច ាយ នៃ ប្រ ាក់ ច ំណ ូល នៃ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ឱ្យ បាន ស្ម ើ ៗ គ្នា ▁តាមរយៈ ពន្ធ ▁និង ច ំណ ាយ សា ធា រណៈ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល បាន ដ ើរ ត ួ នាទី យ៉ាង សំ ខ ាន់ ក្នុង ការ ប ែង ច ែក ▁បណ្តា ធ ន ធាន នៅ ក្នុង សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ជំ រ ុញ ឬ ម ិន ជំ រ ុញ ខ្ ស ែ សង ្វា ក់ ផល ិត កម្ម ឱ្យ ក ើន ▁ឬ ម ិន ក ើន ឡើង ▁ពន្ធ ច ំណ ាយ សា ធា រណៈ និង ស កម្ម ភាព ទៀត រ ប ស់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁បន្ទាប់មក ▁និង ក ំណ ត់ ស មា មា ត្រ ផល ិត ផល ជាតិ ស រ ុប ▁ឬ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ស រ ុប ▁ដែល ប ង្ក ើត ឡើង ដោយ វិ ស ័យ សា ធា រណៈ	361
តើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះជាចំនុចចាប់ផ្ដើមនៃសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៩២៩	null	វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ ១៩២៩ បានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅពេល ដែលលោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្ដតំណែកវិល សុន បាននាំគ្នាកសាងសសេដ្ឋកិច្ចតាមទ្រឹស្ដីដើមទុនឪ្យគេធ្វើការបង្កើនផលិតផលច្រើន ហួសហេតុ ពេកដែលបានធ្វើតម្រូវការទីផ្សារបានរួមតូច ពោលគឺ ការអនុវត្តទ្រឹស្ដីនេះបាននាំមកនូវ បរិមាណទំនិញកើនឡើងមិន ធ្លាប់មានពីមុនមក	null	វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ ១៩២៩ បានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅពេល ដែលលោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្ដតំណែកវិល សុន បាននាំគ្នាកសាងសសេដ្ឋកិច្ចតាមទ្រឹស្ដីដើមទុនឪ្យគេធ្វើការបង្កើនផលិតផលច្រើន ហួសហេតុ ពេកដែលបានធ្វើតម្រូវការទីផ្សារបានរួមតូច ពោលគឺ ការអនុវត្តទ្រឹស្ដីនេះបាននាំមកនូវ បរិមាណទំនិញកើនឡើងមិន ធ្លាប់មានពីមុនមក	ត ើម ាន ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ជា ចំ នុ ច ច ាប់ ផ្ ដើម នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ Ġ	34	វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ៩ Ġ បាន ច ាប់ ផ្ ដើម ឡើង នៅ ពេល Ġ ដ ែល លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដ ែល ប ន្ ដ ត ំណ ែក វិ ល Ġ សុ ន Ġ បាន នាំ គ្នា ក សា ង ស សេ ដ្ឋ កិច្ច តា ម ទ្រ ឹ ស្ ដ ី ដើម ទ ុន ឪ ្យ គ េ ធ ្វ ើក ារ បង ្ក ើន ផល ិត ផល ច្ រ ើន Ġ ហ ួស ហេតុ Ġ ព េក ដ ែល បាន ធ ្វ ើត ម្រ ូវ ការ ទី ផ្ សារ បាន រួម តូ ច Ġ ព ោល គ ឺ Ġ ការ អនុ វត្ត ទ្រ ឹ ស្ ដ ីន េះ បាន នាំ មក ន ូវ Ġ បរ ិម ា ណ ទំ និ ញ ក ើន ឡើង ម ិន Ġ ធ ្លា ប់ មាន ពី ម ុន មក	147	▁តើ មាន ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ជា ចំ ន ុច ច ាប់ ផ្ ដើម នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ ▁	33	▁វិបត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ៩ ▁បាន ច ាប់ ផ្ ដើម ឡើង នៅ ពេល ▁ដែល លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដ ែល ប ន្ ដ ត ំណ ែក វិ ល ▁សុន ▁បាន នាំ គ្នា ក សា ង ស សេ ដ្ឋ កិច្ច ត ាម ទ្រ ឹ ស្ ដ ី ដើម ទ ុន ឪ ្យ គ េ ធ ្វ ើ ការ ប ង្ក ើន ផល ិត ផល ច ្រ ើន ▁ហួស ហេតុ ▁ពេក ដ ែល បាន ធ ្វ ើត ម្រ ូវ ការ ទី ផ្ សារ បាន រួម ត ូច ▁ពោលគឺ ▁ការអនុវត្ត ទ្រ ឹ ស្ ដ ី នេះ បាន នាំ មក ន ូវ ▁បរិមាណ ទំ ន ិញ ក ើន ឡើង ម ិន ▁ធ្លាប់ មាន ពី ម ុន មក	131
តើគេចែកប្រាសាទខ្មែរជាប៉ុន្មានប្រភេទ គឺអ្វីខ្លះ	null	គេចែកប្រាសាទខ្មែរជា៤ ប្រភេទគឺប្រាសាទដែលមានប្រាង្គតែមួយ ដូចជាប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង់ ប្រាសាទភ្នំបាសិត ប្រាសាទភ្នំប្រាសាទ ប្រាសាទដែលមានប្រាង្គច្រើន សង់នៅលើខឿនតែមួយជាន់ដូចជា ប្រាសាទព្រះគោ ប្រាសាទលលៃជាដើម ប្រាសាទដែលសង់នៅលើដីរាប គឺគ្មានខឿនទេ សង់ផ្ទាល់លើដីរាបស្មើមានប្រាសាទព្រះខ័ន្ធជាដើម ប្រាសាទភ្នំ គឺជាប្រាសាទជាដែលសង់ខ្ពស់ដូចជាភ្នំមានខឿនច្រើនជាន់ ប្រាសាទភ្នំមានពីរយ៉ាងគឺ ប្រាសាទភ្នំ គឺជាប្រាសាទដែលសង់នៅលើភ្នំធម្មជាតិ មានដូចជាប្រាសាទបាខែងជាដើម ប្រាសាទភ្នំដែលគេសង់លើដីទឹករាបស្មើមានប្រាសាទបាគង ប្រាសាទបក្សី ចាំក្រុង ប្រាសាទប្រែរូប ប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទបាយ័ន្ត	null	គេចែកប្រាសាទខ្មែរជា៤ ប្រភេទគឺប្រាសាទដែលមានប្រាង្គតែមួយ ដូចជាប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង់ ប្រាសាទភ្នំបាសិត ប្រាសាទភ្នំប្រាសាទ ប្រាសាទដែលមានប្រាង្គច្រើន សង់នៅលើខឿនតែមួយជាន់ដូចជា ប្រាសាទព្រះគោ ប្រាសាទលលៃជាដើម ប្រាសាទដែលសង់នៅលើដីរាប គឺគ្មានខឿនទេ សង់ផ្ទាល់លើដីរាបស្មើមានប្រាសាទព្រះខ័ន្ធជាដើម ប្រាសាទភ្នំ គឺជាប្រាសាទជាដែលសង់ខ្ពស់ដូចជាភ្នំមានខឿនច្រើនជាន់ ប្រាសាទភ្នំមានពីរយ៉ាងគឺ ប្រាសាទភ្នំ គឺជាប្រាសាទដែលសង់នៅលើភ្នំធម្មជាតិ មានដូចជាប្រាសាទបាខែងជាដើម ប្រាសាទភ្នំដែលគេសង់លើដីទឹករាបស្មើមានប្រាសាទបាគង ប្រាសាទបក្សី ចាំក្រុង ប្រាសាទប្រែរូប ប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទបាយ័ន្ត	ត ើ គ េច ែក ប្រា សា ទ ខ្ ម ែរ ជា ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ គ ឺ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	27	គ េច ែក ប្រា សា ទ ខ្ ម ែរ ជា ៤ Ġ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ âĢĭ ប្រា សា ទ ដ ែល មាន ប្រា ង្គ តែ មួយ Ġ ដូច ជា ប្រា សា ទ ភ្នំ បា យ៉ ង់ Ġ ប្រា សា ទ ភ្នំ បា សិ ត Ġ ប្រា សា ទ ភ្នំ ប្រា សា ទ Ġ ប្រា សា ទ ដ ែល មាន ប្រា ង្គ ច្ រ ើន Ġ សង ់ នៅ លើ ខ ឿន តែ មួយ ជា ន់ ដូច ជា Ġ ប្រា សា ទ ព្រ ះ គោ Ġ ប្រា សា ទ ល ល ៃ ជា ដើម Ġ ប្រា សា ទ ដ ែល សង ់ នៅ លើ ដ ី រា ប Ġ គ ឺ គ ្ម ាន ខ ឿន ទេ Ġ សង ់ ផ្ ទ ាល់ លើ ដ ី រា ប ស្ម ើម ាន ប្រា សា ទ ព្រ ះ ខ ័ន ្ ធ ជា ដើម Ġ ប្រា សា ទ ភ្នំ Ġ គ ឺ ជា ប្រា សា ទ ជា ដ ែល សង ់ ខ្ ព ស់ ដូច ជា ភ្នំ មាន ខ ឿន ច្ រ ើន ជា ន់ Ġ ប្រា សា ទ ភ្នំ មាន ពី រយ ៉ ាង គ ឺ Ġ ប្រា សា ទ ភ្នំ Ġ គ ឺ ជា ប្រា សា ទ ដ ែល សង ់ នៅ លើ ភ្នំ ធម្ម ជាតិ Ġ មាន ដូច ជា ប្រា សា ទ បា ខែ ង ជា ដើម Ġ ប្រា សា ទ ភ្នំ ដ ែល គ េស ង់ លើ ដ ី ទឹក រា ប ស្ម ើម ាន ប្រា សា ទ បា គ ង Ġ ប្រា សា ទ ប ក្ស ី Ġ ច ាំ ក្រុង Ġ ប្រា សា ទ ប្រ ែរ ូប Ġ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត Ġ និង ប្រា សា ទ បា យ ័ន ្ត	255	▁តើ គ េច ែក ប្រា សា ទ ខ្ ម ែរ ជា ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁គឺ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	25	▁គេច ែក ប្រា សា ទ ខ្ ម ែរ ជា ៤ ▁ប្រភេទ គ ឺ ▁ប្រាសាទ ដ ែល មាន ប្រា ង្គ តែ មួយ ▁ដូចជា ប្រា សា ទ ភ្នំ បា យ៉ ង់ ▁ប្រាសាទ ភ្នំ ប ាស ិត ▁ប្រាសាទ ភ្នំ ប្រា សា ទ ▁ប្រាសាទ ដ ែល មាន ប្រា ង្គ ច ្រ ើន ▁សង់ នៅ លើ ខ ឿន តែ មួយ ជ ាន់ ដូច ជា ▁ប្រាសាទ ព្រ ះ គោ ▁ប្រាសាទ ល ល ៃ ជា ដើម ▁ប្រាសាទ ដ ែល ស ង់ នៅ លើ ដ ី រ ាប ▁គឺ គ ្ មាន ខ ឿន ទេ ▁សង់ ផ្ ទ ាល់ លើ ដ ី រ ាប ស្ម ើ មាន ប្រា សា ទ ព្រ ះ ខ ័ ន្ធ ជា ដើម ▁ប្រាសាទ ភ្នំ ▁គឺជា ប្រា សា ទ ជា ដ ែល ស ង់ ខ្ ព ស់ ដូច ជា ភ្នំ មាន ខ ឿន ច ្រ ើន ជ ាន់ ▁ប្រាសាទ ភ្នំ មាន ពី រ យ៉ាង គ ឺ ▁ប្រាសាទ ភ្នំ ▁គឺជា ប្រា សា ទ ដ ែល ស ង់ នៅ លើ ភ្នំ ធម្ម ជាតិ ▁មាន ដូច ជា ប្រា សា ទ បា ខែ ង ជា ដើម ▁ប្រាសាទ ភ្នំ ដ ែល គ េស ង់ លើ ដ ី ទឹក រ ាប ស្ម ើ មាន ប្រា សា ទ បា គ ង ▁ប្រាសាទ ប ក្ស ី ▁ចាំ ក្រុង ▁ប្រាសាទ ប្រ ែ រូប ▁ប្រាសាទ អង្គ រ វត្ត ▁និង ប្រា សា ទ ប ាយ ័ ន្ត	212
តើនៅក្នុងរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរប្រជាជនកម្ពុជារស់នៅក្នុងស្ថានភាពយ៉ាងដូចម្តេច	null	នៅក្នុងរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរប្រជាជនកម្ពុជារស់នៅក្នុងស្ថានភាពដូចជាព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ ផ្ទះសំបែង បាត់បង់ការងារ ស្រែចម្ការរងគ្រោះដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែករបបសហរដ្ឋអាមេរិកកង្វះអាហារ ទំនិញឡើងថ្លៃសព្វសារពើភាពអនាធិកបតេយ្យអំពើឆក់ប្លន់ ពុករលួយ អយុត្តិធម៌រស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាចសង្គ្រាម ក្លាយជានភៀសសឹក	null	នៅក្នុងរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរប្រជាជនកម្ពុជារស់នៅក្នុងស្ថានភាពដូចជាព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ ផ្ទះសំបែង បាត់បង់ការងារ ស្រែចម្ការរងគ្រោះដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែករបបសហរដ្ឋអាមេរិកកង្វះអាហារ ទំនិញឡើងថ្លៃសព្វសារពើភាពអនាធិកបតេយ្យអំពើឆក់ប្លន់ ពុករលួយ អយុត្តិធម៌រស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាចសង្គ្រាម ក្លាយជានភៀសសឹក	ត ើន ៅ ក្នុង រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា រស់ នៅ ក្នុង ស្ថាន ភាព យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	31	នៅ ក្នុង រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា រស់ នៅ ក្នុង ស្ថាន ភាព ដូច ជា ព្រ ាត់ ប្រា ស់ គ្រួសារ Ġ ផ្ ទ ះ សំ ប ែង Ġ បា ត់ បង់ ការងារ Ġ ស្រ ែ ច ម្ ការ រ ង គ្រ ោះ ដោយ សារ ការ ទ ម្ល ាក់ គ្រាប់ បែក រ ប ប ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក ង ្វ ះ អា ហា រ Ġ ទំ និ ញ ឡើង ថ្លៃ ស ព្វ សារ ព ើ ភាព អ នា ធិ ក ប ត េយ្យ អ ំព ើ ឆ ក់ ប្ ល ន់ Âł ពុ ករ ល ួយ ÂłÂłÂł អ យុត្តិ ធម៌ រស់ នៅ ដោយ ភាព ភ ័យ ខ្ លា ច សង ្ គ្រ ាម Ġ ក្លា យ ជា ន ភ ៀស ស ឹក	128	▁តើ នៅ ក្នុង រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា រស់ នៅ ក្នុង ស្ថាន ភាព យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	30	▁នៅក្នុង រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា រស់ នៅ ក្នុង ស្ថាន ភាព ដូច ជា ព្រ ាត់ ប្រ ាស់ គ្រួសារ ▁ផ្ទះ សំ ប ែង ▁បាត់បង់ ការងារ ▁ស្រែ ច ម្ ការ រ ង គ្រ ោះ ដោយ សារ ការ ទ ម្ល ាក់ គ្រាប់ បែក រ ប ប ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក ង ្វ ះ អា ហា រ ▁ទំនិញ ឡើង ថ្លៃ ស ព្វ សារ ព ើ ភាព អ នា ធិ ក ប ត េយ្យ អ ំព ើ ឆ ក់ ប ្ល ន់ ▁ពុករលួយ ▁អ យុត្តិ ធម៌ រស់ នៅ ដោយ ភាព ភ ័យ ខ ្លា ច ស ង្គ ្រា ម ▁ក្លាយជា ន ភ ៀស ស ឹក	115
តើស្ពានព្រះមុនីវង្ស ដែលឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក់ កសាងនៅឆ្នាំណាមានប្រវែងប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ	null	ស្ពានព្រះមុនីវង្ស ដែលឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក កសាងនៅឆ្នាំ ១៩២៤ មានប្រវែង ២៩២ គីឡូម៉ែត្រ	null	ស្ពានព្រះមុនីវង្ស ដែលឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក កសាងនៅឆ្នាំ ១៩២៤ មានប្រវែង ២៩២ គីឡូម៉ែត្រ	ត ើស ្ ពា ន ព្រ ះ ម ុន ី វង្ស Ġ ដ ែល ឆ្ លង កាត់ ទ ន្ ល េ បា សា ក់ Ġ ក សា ង នៅ ឆ្នាំ ណា មាន ប្រ វ ែង ប៉ ុន ្ម ាន គីឡូម៉ែត្រ Ġ	38	ស្ព ាន ព្រ ះ ម ុ âĢĭ នី វង្ស Ġ ដ ែល ឆ្ លង កាត់ ទ ន្ ល េ បា សា ក Ġ ក សា ង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ៤ Ġ មាន ប្រ វ ែង Ġ ២ ៩ ២ Ġ គីឡូម៉ែត្រ	36	▁តើ ស្ព ាន ព្រ ះ ម ុន ី វង្ស ▁ដែល ឆ្ លង កាត់ ទ ន ្ល េ ប ាស ាក់ ▁កសាង នៅ ឆ្នាំ ណា មាន ប្រ វ ែង ប៉ ុន ្ មាន គីឡូម៉ែត្រ ▁	33	▁ស្ពាន ព្រ ះ ម ុ ▁នី វង្ស ▁ដែល ឆ្ លង កាត់ ទ ន ្ល េ ប ាស ាក ▁កសាង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ៤ ▁មាន ប្រ វ ែង ▁២៩ ២ ▁គីឡូម៉ែត្រ	31
តើមានភាពខុសគ្នាដូចម្តេចខ្លះចំពោះការសង្កេតមេឃដោយភ្នែកទទេនិងការសង្កេតដោយប្រើតេឡេទស្សន៍	null	ភាពខុសគ្នាចំពោះការសង្កេតមេឃដោយភ្នេកទទេរនិងការសង្កេតមេឃដោយប្រើតេឡេទស្សន៍គឺបើគ្មានតេឡេទស្សន៍អ្នកអាចមើលឃើញតារាបានប្រហែល៦០០០នៅលើមេឃប៉ុន្តែបើមានតេឡេទស្សន៍អុបទិចអ្នកអាចមើលឃើញតារាបានដល់ទៅរាប់លាននិងអង្គដទៃទៀតជាច្រើន	null	ភាពខុសគ្នាចំពោះការសង្កេតមេឃដោយភ្នេកទទេរនិងការសង្កេតមេឃដោយប្រើតេឡេទស្សន៍គឺបើគ្មានតេឡេទស្សន៍អ្នកអាចមើលឃើញតារាបានប្រហែល៦០០០នៅលើមេឃប៉ុន្តែបើមានតេឡេទស្សន៍អុបទិចអ្នកអាចមើលឃើញតារាបានដល់ទៅរាប់លាននិងអង្គដទៃទៀតជាច្រើន	ត ើម ាន ភាព ខុស គ្នា ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ ចំ ព ោះ ការ សង ្ក េត មេ ឃ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ âĢĭ និង ការ សង ្ក េត ដោយ ប្រ ើត េ ឡេ ទស្សន៍ Ġ	39	ភាព ខុស គ្នា ចំ ព ោះ ការ សង ្ក េត មេ ឃ ដោយ ភ ្ន េក ទ ទេ រ âĢĭ និង ការ សង ្ក េត មេ ឃ ដោយ ប្រ ើត េ ឡេ ទស្សន៍ គ ឺ ប ើ គ ្ម ាន ត េ ឡេ ទស្សន៍ អ្នក អា ច មើល ឃើញ តា រា បាន ប្រ ហ ែល ៦០ ០០ នៅ លើ មេ ឃ ប៉ ុន ្ត ែប ើម ាន ត េ ឡេ ទស្សន៍ អ ុប ទិ ច អ្នក អា ច មើល ឃើញ តា រា បាន ដល់ ទៅ រា ប់ លាន និង អង្គ ដ ទ ៃ ទៀត ជា ច្ រ ើន	97	▁តើ មាន ភាព ខុស គ្នា ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ច ំព ោះ ការ ស ង្ក េត មេ ឃ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ ▁និង ការ ស ង្ក េត ដោយ ប្រ ើត េ ឡេ ទស្សន៍ ▁	38	▁ភាព ខុស គ្នា ច ំព ោះ ការ ស ង្ក េត មេ ឃ ដោយ ភ ្ន េក ទ ទ េរ ▁និង ការ ស ង្ក េត មេ ឃ ដោយ ប្រ ើត េ ឡេ ទស្សន៍ គ ឺ ប ើ គ ្ មាន ត េ ឡេ ទស្សន៍ អ្នក អា ច មើល ឃើញ តា រា បាន ប្រ ហ ែល ៦ ០០០ នៅ លើ មេ ឃ ប៉ ុ ន្ត ែប ើ មាន ត េ ឡេ ទស្សន៍ អ ុប ទ ិច អ្នក អា ច មើល ឃើញ តា រា បាន ដល់ ទៅ រ ាប់ លាន និង អង្គ ដ ទ ៃ ទៀត ជា ច ្រ ើន	97
ហេតុអ្វីបានជាភាគី ដែលចូលរួមក្នុងសន្និសីទនេះមិនមានសិទ្ធិស្មើភាពគ្នា	null	ដោយសារសហភាពសូវៀតវាយរំដោះទឹកដីនៅអឺរ៉ុបបានធំជាងគេ	null	ដោយសារសហភាពសូវៀតវាយរំដោះទឹកដីនៅអឺរ៉ុបបានធំជាងគេ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ភាគ ី Ġ ដ ែល ចូល រួម ក្នុង ស ន្ន ិស ី ទ នេះ ម ិន មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ ភាព គ្នា Ġ	27	Âł ដោយ សារ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត វា យ រំ ដ ោះ ទឹក ដ ីន ៅ អ ឺ រ៉ ុប បាន ធ ំ ជា ង គ េ	28	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ភាគ ី ▁ដែល ចូល រួម ក្នុង ស ន្ន ិ សី ទ នេះ ម ិន មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ ភាព គ្នា ▁	26	▁ដោយសារ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត វ ាយ រំ ដ ោះ ទឹក ដ ី នៅ អ ឺ រ៉ ុប បាន ធ ំ ជា ង គ េ	27
តើរបៀបធ្វើការងាររបស់ការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមានលក្ខណៈដូចម្ដេច	null	រប្រៀបធ្វើការងាររបស់ការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមានដំណើរដូចតទៅ ក្នុងការអនុវត្តការងារប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមិនត្រូវការទទួលការណែនាំណាមួយពីភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងមិនតម្រូវឪ្យធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ ឬ ជូនព័ត៌មានណាមួយទៅអភិបាល ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌឡើយ ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ ទៅគណៈគម្មាធិការបោះឆ្នោត ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបំពេញការងារសែសិប ៤០ ម៉ោងក្នុងមួយសបា្ដហ៍ ក្នុងរយៈពេល ៤០ ម៉ោងនេះត្រូវបែងចែកដូចខាងក្រោម១២ម៉ោងត្រូវបំពេញការងារនៅតុពិសេសនៃការយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយដោយចែកចេញជាពីរព្រឹកនិងមួយរសៀល ២៨ ម៉ោងធ្វើការក្នុងប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋនិងនៅតាមអង្គភាពរបស់រដ្ឋបាល ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ក្នុងរយៈពេល ២៨ម៉ោងដូចបានកំណត់ខាងលើប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋត្រូវធ្វើការបកស្រាយបំភ្លឺករណី និងពាក្យបណ្ដឹងនានាព្រមទាំងធ្វើការសម្រុះសម្រួលសំដៅឪ្យមានដំណោះស្រាយពាក្យបណ្ដឹងនានាដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃការស្រុះស្រួលគ្នា ពីភាគីទាំងសងខាង ក្នុងពេលបំពេញការងារ តំណាងប្រជាពលរដ្ឋត្រូវធ្វើការជិកសិ្នទ្ធិជាមួយអភិបាលរងក្រុង ស្រុក ខណ្ឌដែលទទួលបន្ទុក ការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយឬផ្នែក ឬ សមត្ថកិច្ចដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្នាអំពីវិធិដែលមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការស្វែងរកការពិតនៃករណីនីមួយៗដែលពាក់ពន្ធទៅពាក្យបណ្ដឹងប៉ុណ្ណោះ ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមានបុគ្គលិកមួយរូបជាជំនួយការ ជំនួយការការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋប្រជាពលរដ្ឋគឺជាមន្រ្ដីរាជការ ស្ថិតក្នុងក្រមខណ្ឌរដ្ឋបាល ក្រសួងមហាផ្ទៃហើយដែលកំពុងបំពេញ ការងារក្នុងសាលាក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ តាមការស្នើរសុំពីប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ និងដោយមានការឯកភាព ពីរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជំនួយការប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបំពេញការងារក្រោមការចាត់ចែងរបស់ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ	null	រប្រៀបធ្វើការងាររបស់ការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមានដំណើរដូចតទៅ ក្នុងការអនុវត្តការងារប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមិនត្រូវការទទួលការណែនាំណាមួយពីភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងមិនតម្រូវឪ្យធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ ឬ ជូនព័ត៌មានណាមួយទៅអភិបាល ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌឡើយ ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ ទៅគណៈគម្មាធិការបោះឆ្នោត ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបំពេញការងារសែសិប ៤០ ម៉ោងក្នុងមួយសបា្ដហ៍ ក្នុងរយៈពេល ៤០ ម៉ោងនេះត្រូវបែងចែកដូចខាងក្រោម១២ម៉ោងត្រូវបំពេញការងារនៅតុពិសេសនៃការយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយដោយចែកចេញជាពីរព្រឹកនិងមួយរសៀល ២៨ ម៉ោងធ្វើការក្នុងប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋនិងនៅតាមអង្គភាពរបស់រដ្ឋបាល ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ក្នុងរយៈពេល ២៨ម៉ោងដូចបានកំណត់ខាងលើប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋត្រូវធ្វើការបកស្រាយបំភ្លឺករណី និងពាក្យបណ្ដឹងនានាព្រមទាំងធ្វើការសម្រុះសម្រួលសំដៅឪ្យមានដំណោះស្រាយពាក្យបណ្ដឹងនានាដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃការស្រុះស្រួលគ្នា ពីភាគីទាំងសងខាង ក្នុងពេលបំពេញការងារ តំណាងប្រជាពលរដ្ឋត្រូវធ្វើការជិកសិ្នទ្ធិជាមួយអភិបាលរងក្រុង ស្រុក ខណ្ឌដែលទទួលបន្ទុក ការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយឬផ្នែក ឬ សមត្ថកិច្ចដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្នាអំពីវិធិដែលមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការស្វែងរកការពិតនៃករណីនីមួយៗដែលពាក់ពន្ធទៅពាក្យបណ្ដឹងប៉ុណ្ណោះ ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋមានបុគ្គលិកមួយរូបជាជំនួយការ ជំនួយការការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋប្រជាពលរដ្ឋគឺជាមន្រ្ដីរាជការ ស្ថិតក្នុងក្រមខណ្ឌរដ្ឋបាល ក្រសួងមហាផ្ទៃហើយដែលកំពុងបំពេញ ការងារក្នុងសាលាក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ តាមការស្នើរសុំពីប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ និងដោយមានការឯកភាព ពីរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជំនួយការប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបំពេញការងារក្រោមការចាត់ចែងរបស់ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ	ត ើរ ប ៀប ធ ្វ ើក ារ ងារ រ ប ស់ ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច Ġ	28	រ ប្រ ៀប ធ ្វ ើក ារ ងារ រ ប ស់ ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ដំណើរ ដូច ត ទៅ Ġ ក្នុង ការ អនុ វត្ត ការងារ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ម ិន ត្រូវ ការ ទទួល ការ ណ ែន ាំ ណា មួយ ពី ភិ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ និង ម ិន ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ធ ្វ ើស េច ក្ ដ ី រា យក ារ ណ៍ Ġ ឬ Ġ ជ ូន ព ័ត ៌ ម âĢĭ ាន ណា មួយ ទៅ អ ភិ បាល Ġ ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ ឡ ើយ Ġ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ត្រូវ ធ ្វ ើស េច ក្ ដ ី រា យក ារ ណ៍ ពី រ ដង ក្នុង មួយ ឆ្នាំ Ġ ទៅ គ ណៈ គម ្ម ា ធិ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ត្រូវ ប ំព េញ ការងារ ស ែ សិ ប Ġ ៤០ Ġ ម៉ ោង ក្នុង មួយ ស បា ្ ដ ហ៍ Ġ ក្នុង រយ ៈ ពេល Ġ ៤០ Ġ ម៉ ោង នេះ ត្រូវ ប ែង ច ែក ដូច ខា ង ក្រោម ១ ២ ម៉ ោង ត្រូវ ប ំព េញ ការងារ នៅ ត ុ ពិ សេ ស នៃ ការ យា ល័យ ច្ រក ចេញ ចូល តែ មួយ ដោយ ច ែក ចេញ ជា ពី រ ព្រឹក និង âĢĭ មួយ រស ៀល Ġ ២ ៨ Ġ ម៉ ោង ធ ្វ ើក ារ ក្នុង ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ និង នៅ តា ម អង្គ ភាព រ ប ស់ រដ្ឋ បាល Ġ ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ក្នុង រយ ៈ ពេល Ġ ២ ៨ ម៉ ោង ដូច បាន កំ ណ ត់ ខា ង លើ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ត្រូវ ធ ្វ ើក ារ ប ក ស្រ ាយ ប ំ ភ្ល ឺ ករណី Ġ និង ពាក្យ ប ណ ្ ដ ឹង នា នា ព្រ ម ទ ាំង ធ ្វ ើក ារ សម ្រ ុះ សម ្រ ួល សំ ដ ៅ ឪ ្យ មាន ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ ពាក្យ ប ណ ្ ដ ឹង នា នា ដោយ ឈ រ លើ ម ូល ដ្ឋាន នៃ ការ ស្រ ុះ ស្រ ួល គ្នា Ġ ពី ភាគ ី ទ ាំង សង ខា ង Ġ ក្នុង ពេល ប ំព េញ ការងារ Ġ ត ំណ ាង ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ត្រូវ ធ ្វ ើក ារ ជ ិក សិ ្ន ទ្ធិ ជា មួយ អ ភិ បាល រ ង ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ ដ ែល ទទួល ប ន្ទ ុក Ġ ការ ិយ ាល ័យ ច្ រក ចេញ ចូល តែ មួយ ឬ ផ្ ន ែក Ġ ឬ Ġ សម ត្ថ កិច្ច ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ ដើម ្ប ី ពិគ្រោះយោបល់ ជា មួយ គ្នា អ ំព ី វិ ធិ ដ ែល មាន ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព ក្នុង ការ ស្ វ ែង រក ការ ពិ ត នៃ ករណី នី មួយ ៗ ដ ែល ពាក់ ពន្ធ ទៅ ពាក្យ ប ណ ្ ដ ឹង ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ĠâĢĭ Ġ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ប ុ គ្គ ល ិក មួយ រូប ជា ជំ ន ួយ ការ Ġ ជំ ន ួយ ការ ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ គ ឺ ជា ម ន្ រ ្ ដ ី រាជ ការ Ġ ស្ ថ ិត ក្នុង ក្រ ម ខ ណ្ឌ រដ្ឋ បាល Ġ ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ ហើយ ដ ែល កំ ពុ ង ប ំព េញ Ġ ការងារ ក្នុង សា លា ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ តា មក ារ ស្ន ើរ សុ ំព ី ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ និង ដោយ មាន ការ ឯក ភាព Ġ ពី រដ្ឋ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ជំ ន ួយ ការ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ត្រូវ ប ំព េញ ការងារ ក្រោម ការ ច ាត់ ច ែង រ ប ស់ ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ	641	▁តើ រ ប ៀប ធ ្វ ើ ការងារ រ ប ស់ កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច ▁	26	▁រ ប្រ ៀប ធ ្វ ើ ការងារ រ ប ស់ កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ដំណើរ ដូច ត ទៅ ▁ក្នុង ការ អនុ វត្ត ការងារ ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ម ិន ត្រូវ ការ ទទួល ការ ណ ែន ាំ ណា មួយ ពី ភិ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁និង ម ិន ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ធ ្វ ើស េច ក្ ដ ី រ ាយ ការណ៍ ▁ឬ ▁ជូន ព ័ត ៌ ម ▁ ាន ណា មួយ ទៅ អ ភិ បាល ▁ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ឡ ើយ ▁ប្រធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁ត្រូវ ធ ្វ ើស េច ក្ ដ ី រ ាយ ការណ៍ ពី រ ដង ក្នុង មួយ ឆ្នាំ ▁ទៅ គ ណៈ គ ម្ម ា ធិ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁ប្រធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁ប្រធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ត្រូវ ប ំព េញ ការងារ ស ែ សិ ប ▁៤០ ▁ម៉ោង ក្នុង មួយ ស បា ្ ដ ហ៍ ▁ក្នុង រយ ៈ ពេល ▁៤០ ▁ម៉ោង នេះ ត្រូវ ប ែង ច ែក ដូច ខា ង ក្រោម ១ ២ ម៉ ោង ត្រូវ ប ំព េញ ការងារ នៅ ត ុ ពិ ស េស នៃ ការ យា ល័យ ច្ រក ចេញ ចូល តែ មួយ ដោយ ច ែក ចេញ ជា ពី រ ព្រឹក និង ▁មួយ រស ៀល ▁២៨ ▁ម៉ោង ធ ្វ ើ ការ ក្នុង ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ និង នៅ ត ាម អង្គ ភាព រ ប ស់ រដ្ឋ បាល ▁ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁ក្នុង រយ ៈ ពេល ▁២៨ ម៉ ោង ដូច បាន ក ំណ ត់ ខា ង លើ ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ត្រូវ ធ ្វ ើ ការ ប ក ស្រ ាយ ប ំ ភ្ល ឺ ករណី ▁និង ពាក្យ ប ណ ្ ដ ឹង នា នា ព្រ ម ទ ាំង ធ ្វ ើ ការ ស ម្រ ុះ ស ម្រ ួល សំ ដ ៅ ឪ ្យ មាន ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ ពាក្យ ប ណ ្ ដ ឹង នា នា ដោយ ឈ រ ល ើម ូល ដ្ឋាន នៃ ការ ស្រ ុះ ស្រ ួល គ្នា ▁ពី ភាគ ី ទ ាំង សង ខា ង ▁ក្នុង ពេល ប ំព េញ ការងារ ▁តំណាង ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ត្រូវ ធ ្វ ើ ការ ជ ិក សិ ្ន ទ្ធិ ជា មួយ អ ភិ បាល រ ង ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ដ ែល ទទួល ប ន្ទ ុក ▁ការិយាល័យ ច្ រក ចេញ ចូល តែ មួយ ឬ ផ្ ន ែក ▁ឬ ▁សមត្ថកិច្ច ដ ែល ពាក់ ព ័ ន្ធ ដើម ្ប ី ពិគ្រោះយោបល់ ជា មួយ គ្នា អ ំព ី វិ ធិ ដ ែល មាន ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព ក្នុង ការ ស ្វ ែង រក ការ ព ិត នៃ ករណី នី មួយ ៗ ដ ែល ពាក់ ពន្ធ ទៅ ពាក្យ ប ណ ្ ដ ឹង ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁ប្រធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ប ុ គ្គ ល ិក មួយ រូប ជា ជំ ន ួយ ការ ▁ជំនួយការ កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ គ ឺ ជា ម ន ្រ ្ ដ ី រាជ ការ ▁ស្ថិត ក្នុង ក្រ ម ខ ណ្ឌ រដ្ឋ បាល ▁ក្រសួង ម ហា ផ្ ទ ៃ ហើយ ដ ែល ក ំព ុង ប ំព េញ ▁ការងារ ក្នុង សា លា ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁តាម ការ ស្ន ើរ ស ុំ ពី ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁និង ដោយ មាន ការ ឯក ភាព ▁ពី រដ្ឋ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁ជំនួយការ ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁ត្រូវ ប ំព េញ ការងារ ក្រោម ការ ច ាត់ ច ែង រ ប ស់ ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ	585
តើលក្ខណៈពិសេសអ្វីទៅដែលនៅអាចអោយប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ដាក់បញ្ចូលជាសម្បត្តិបេតិភ័ណ្ឌពិភពលោក	null	លក្ខណៈពិសេសទៅដែលនៅអាចអោយគណៈកម្មាធិការបេតិភណ្ឌសម្រេចដាក់បញ្ចូលប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកជាសម្បត្តិបេតិភ័ណ្ឌពិភពលោកដោយផ្អែកលើលក្ខណៈពិសេស៣ សំខាន់ៗគឺ តម្លៃនៃវប្បធម៌ និងប្រវិត្តសាស្រ្តតម្លៃនៃសិល្បៈ និងសាប្ថត្យកម្មតម្លៃជាសកលរបស់មនុស្សជាតិ	null	លក្ខណៈពិសេសទៅដែលនៅអាចអោយគណៈកម្មាធិការបេតិភណ្ឌសម្រេចដាក់បញ្ចូលប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកជាសម្បត្តិបេតិភ័ណ្ឌពិភពលោកដោយផ្អែកលើលក្ខណៈពិសេស៣ សំខាន់ៗគឺ តម្លៃនៃវប្បធម៌ និងប្រវិត្តសាស្រ្តតម្លៃនៃសិល្បៈ និងសាប្ថត្យកម្មតម្លៃជាសកលរបស់មនុស្សជាតិ	ត ើ ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស អ ្វី ទៅ ដ ែល នៅ អា ច អោយ ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក Ġ ដា ក់ បញ្ចូល ជា សម្បត្តិ ប េត ិ ភ ័ណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ	40	ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស ទៅ ដ ែល នៅ អា ច អោយ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ប េត ិ ភណ្ឌ សម ្រ េច ដា ក់ បញ្ចូល ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក ជា សម្បត្តិ ប េត ិ ភ ័ណ្ឌ ពិ ភព លោក ដោយ ផ្ អ ែក លើ ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស ៣ Ġ សំ ខា ន់ ៗ គ ឺ Ġ ត ម្ល ៃ នៃ វ ប្ប ធម៌ Ġ និង ប្រ វិ ត្ត សា ស្រ ្ត ត ម្ល ៃ នៃ សិ ល ្ប ៈ Ġ និង សា ប្ ថ ត ្យ កម្ម ត ម្ល ៃ ជា ស ក ល រ ប ស់ ម នុ ស្ស ជាតិ	110	▁តើ ល ក្ខ ណៈ ពិ ស េស អ ្វី ទៅ ដ ែល នៅ អា ច អោយ ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក ▁ដាក់បញ្ចូល ជា សម្បត្តិ ប េ តិ ភ ័ណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁	37	▁លក្ខណៈ ពិ ស េស ទៅ ដ ែល នៅ អា ច អោយ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ប េ តិ ភណ្ឌ ស ម្រ េច ដ ាក់ បញ្ចូល ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក ជា សម្បត្តិ ប េ តិ ភ ័ណ្ឌ ពិ ភព លោក ដោយ ផ្ អ ែក លើ ល ក្ខ ណៈ ពិ ស េស ៣ ▁សំខាន់ ៗ គ ឺ ▁តម្លៃ នៃ វ ប្ប ធម៌ ▁និង ប្រ វិ ត្ត សា ស្រ ្ត ត ម្ល ៃ នៃ ស ិល ្ប ៈ ▁និង សា ប ្ថ ត ្យ កម្ម ត ម្ល ៃ ជា ស ក ល រ ប ស់ ម នុ ស្ស ជាតិ	104
តើពួកអ្នកមិនគោរពសាសនាមានប៉ុន្មានភាគរយ	null	ពួកអ្នកមិនគោរពសាសនាមាន ១៤៥	null	ពួកអ្នកមិនគោរពសាសនាមាន ១៤៥	ត ើ ព ួ ក អ្នក ម ិន គោ រ ព សា ស នា មាន ប៉ ុន ្ម ាន ភាគ រយ Ġ	21	ព ួ ក អ្នក ម ិន គោ រ ព សា ស នា មាន Ġ ១ ៤ ៥	16	▁តើ ព ួ ក អ្នក ម ិន គ ោរ ព សា ស នា មាន ប៉ ុន ្ មាន ភាគ រយ ▁	20	▁ពួក អ្នក ម ិន គ ោរ ព សា ស នា មាន ▁១៤ ៥	13
បើកំណើនប្រជាជនកាន់តែខ្ពស់ តើមានផលប៉ះពាល់ពាល់អ្វីខ្លះដល់ការប្រើប្រាស់ដី	null	បើកំណើនប្រជាជនកាន់តែខ្ពស់ ការប្រើប្រាស់ដីក៏ទទួលរងនូវឥទ្ធិពលផងដែរដូចជា កាលណាចំនួនប្រជាជនកើនឡើង នោះកំណើននៃតម្រូវការដីក៏កើនឡើងដែរដូចជាកំណើនដីសម្រាប់សង់លំនៅស្ថាន ទីក្រុង ទីប្រជុំជន និងប្រព័ន្ធគមនាគមន៍ កំណើនតម្រូវការដីនេះ ធ្វើឲ្យមានការកាប់រានដីព្រៃបន្ថែម និងធ្វើឲ្យថយចុះដីសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម សកម្មភាពនេះបានបង្កឲ្យមានបញ្ហាដល់ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងសម្រាប់ប្រជាជន ម្យ៉ាងទៀត កំណើនប្រជាជនបានបង្កឲ្យមានកង្វក់ដល់ធនធានដី តាមរយៈការចោលកាកសំណល់ផ្សេងៗ និងការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃ	null	បើកំណើនប្រជាជនកាន់តែខ្ពស់ ការប្រើប្រាស់ដីក៏ទទួលរងនូវឥទ្ធិពលផងដែរដូចជា កាលណាចំនួនប្រជាជនកើនឡើង នោះកំណើននៃតម្រូវការដីក៏កើនឡើងដែរដូចជាកំណើនដីសម្រាប់សង់លំនៅស្ថាន ទីក្រុង ទីប្រជុំជន និងប្រព័ន្ធគមនាគមន៍ កំណើនតម្រូវការដីនេះ ធ្វើឲ្យមានការកាប់រានដីព្រៃបន្ថែម និងធ្វើឲ្យថយចុះដីសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម សកម្មភាពនេះបានបង្កឲ្យមានបញ្ហាដល់ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងសម្រាប់ប្រជាជន ម្យ៉ាងទៀត កំណើនប្រជាជនបានបង្កឲ្យមានកង្វក់ដល់ធនធានដី តាមរយៈការចោលកាកសំណល់ផ្សេងៗ និងការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃ	ប ើក ំណ ើន ប្រ ជា ជន កាន់ តែ ខ្ ព ស់ Ġ ត ើម ាន ផល ប៉ ះ ពា ល់ ពា ល់ អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ដ ី Ġ	35	ប ើក ំណ ើន ប្រ ជា ជន កាន់ តែ ខ្ ព ស់ âĢĭ Ġ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ដ ី ក ៏ ទទួល រ ង ន ូវ ឥ ទ្ធិ ពល ផ ង ដ ែរ ដូច ជា Ġ កាល ណា ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន ក ើន ឡើង Ġ ន ោះ កំ ណ ើន នៃ ត ម្រ ូវ ការ ដ ី ក ៏ ក ើន ឡើង ដ ែរ ដូច ជា កំ ណ ើន ដ ី សម ្រា ប់ សង ់ លំ នៅ ស្ថាន Ġ ទី ក្រុង Ġ ទី ប្រជុំ ជន Ġ និង ប្រ ព ័ន ្ ធ គម នា គមន៍ Ġ កំ ណ ើន ត ម្រ ូវ ការ ដ ីន េះ Ġ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ការ កា ប់ រា ន ដ ី ព្រ ៃ ប ន្ ថ ែម Ġ និង ធ ្វ ើ ឲ្យ ថ យ ច ុះ ដ ី សម ្រា ប់ ធ ្វ ើក សិ កម្ម Ġ ស កម្ម ភាព នេះ បាន បង ្ក ឲ្យ មាន ប ញ ្ហ ា ដល់ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ស្ ប ៀង សម ្រា ប់ ប្រ ជា ជន Ġ ម្ យ៉ាង ទៀត Ġ កំ ណ ើន ប្រ ជា ជន បាន បង ្ក ឲ្យ មាន ក ង ្វ ក់ ដល់ ធ ន ធាន ដ ី Ġ តា ម រយ ៈ ការ ចោល កា ក សំ ណ ល់ ផ្ សេ ង ៗ Ġ និង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ជី គី មី Ġ និង ថ្ន ាំ សម ្លា ប់ ស ត ្វ ល្អ ិត ច ង ្រ ៃ âĢĭ	234	▁បើក ំណ ើន ប្រ ជា ជន កាន់ តែ ខ្ ព ស់ ▁តើ មាន ផល ប៉ ះ ព ាល់ ព ាល់ អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដ ី ▁	33	▁បើក ំណ ើន ប្រ ជា ជន កាន់ តែ ខ្ ព ស់ ▁ការប្រើប្រាស់ ដ ី ក ៏ ទទួល រ ង ន ូវ ឥ ទ្ធិ ពល ផ ង ដ ែរ ដូច ជា ▁កាលណា ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន ក ើន ឡើង ▁នោះ ក ំណ ើន នៃ ត ម្រ ូវ ការ ដ ី ក ៏ ក ើន ឡើង ដ ែរ ដូច ជា ក ំណ ើន ដ ី ស ម្រ ាប់ ស ង់ លំ នៅ ស្ថាន ▁ទីក្រុង ▁ទីប្រជុំជន ▁និង ប្រ ព ័ ន្ធ គម នា គមន៍ ▁កំណើន ត ម្រ ូវ ការ ដ ី នេះ ▁ធ្វើឲ្យ មាន ការ ក ាប់ រ ាន ដ ី ព្រ ៃ ប ន ្ថ ែម ▁និង ធ ្វ ើ ឲ្យ ថ យ ច ុះ ដ ី ស ម្រ ាប់ ធ ្វ ើក សិ កម្ម ▁សកម្មភាព នេះ បាន ប ង្ក ឲ្យ មាន ប ញ ្ហ ា ដល់ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ស ្ប ៀង ស ម្រ ាប់ ប្រ ជា ជន ▁ម្យ៉ាងទៀត ▁កំណើន ប្រ ជា ជន បាន ប ង្ក ឲ្យ មាន ក ង ្វ ក់ ដល់ ធ ន ធាន ដ ី ▁តាមរយៈ ការ ចោល កា ក ស ំណ ល់ ផ្ ស េង ៗ ▁និង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ជី គី មី ▁និង ថ្ន ាំ ស ម្ល ាប់ ស ត ្វ ល្អ ិត ច ង ្រ ៃ ▁	209
ហេតុអ្វីបានជាលោក សាលដឺហ្គោល ធ្លាក់ពីតំណែងប្រធានាធិបតី	null	បានជាលោកសាលដឺហ្គោល ធ្លាប់ពីតំណែងប្រធានាធិបតី ព្រោះលោកសាលដឺហ្គោលមិនអាចដោះស្រាយវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលកើតមានក្នុងអាណត្តិរបស់លោក ដូចជាពូកកសិករក្រីក្រលក់ផលិតផលមិនចេញពួកពាណិជ្ជកម្មតូចតិចត្រូវបាត់បង់ការងារដោយសារការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានិងហាងទំនិញធំៗ កម្មករឥតការងារធ្វើមានចំនួនកើនឡើង សហគ្រាសតូចតាចត្រូវបាត់បង់មុខរបរ មានការធ្វើកូដកម្មនៅកណ្ដាលទីក្រុងប៉ារីស វិស័យដឹកជញ្ជូនឈប់ដំណើរការវិស័យរដ្ឋបាលត្រូវរាំងស្ទះ វិបត្តិនេះបានអូសបន្លាយពីខែ ឧសភា ដល់ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦៨ រដ្ឋាភិបាលមិនអាចដោះស្រាយបានទើប ដឺហ្គោល លាឈប់នៅថ្ងៃទី ១២ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៦៨	null	បានជាលោកសាលដឺហ្គោល ធ្លាប់ពីតំណែងប្រធានាធិបតី ព្រោះលោកសាលដឺហ្គោលមិនអាចដោះស្រាយវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលកើតមានក្នុងអាណត្តិរបស់លោក ដូចជាពូកកសិករក្រីក្រលក់ផលិតផលមិនចេញពួកពាណិជ្ជកម្មតូចតិចត្រូវបាត់បង់ការងារដោយសារការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានិងហាងទំនិញធំៗ កម្មករឥតការងារធ្វើមានចំនួនកើនឡើង សហគ្រាសតូចតាចត្រូវបាត់បង់មុខរបរ មានការធ្វើកូដកម្មនៅកណ្ដាលទីក្រុងប៉ារីស វិស័យដឹកជញ្ជូនឈប់ដំណើរការវិស័យរដ្ឋបាលត្រូវរាំងស្ទះ វិបត្តិនេះបានអូសបន្លាយពីខែ ឧសភា ដល់ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦៨ រដ្ឋាភិបាលមិនអាចដោះស្រាយបានទើប ដឺហ្គោល លាឈប់នៅថ្ងៃទី ១២ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៦៨	ហេតុ អ ្វី បាន ជា លោក Ġ សា ល ដ ឺ ហ្គោ ល Ġ ធ ្លា ក់ ពី ត ំណ ែង ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ	24	បាន ជា លោក âĢĭ សា ល ដ ឺ ហ្គោ ល Ġ ធ ្លា ប់ ពី ត ំណ ែង ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ព្រ ោះ âĢĭ លោក សា ល ដ ឺ ហ្គោ ល ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប ត្តិ ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ Ġ ដ ែល កើត មាន ក្នុង អា ណ ត្តិ រ ប ស់ លោក Ġ ដូច ជា ព ូក ក សិ ករ ក្រ ី ក្រ ល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ចេញ ព ួ ក ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម តូ ច តិ ច ត្រូវ បា ត់ បង់ ការងារ ដោយ សារ ការ រី ក ចម្រ ើន ផ្ ន ែក ប ច្ច េក âĢĭ វិទ្យា និង ហា ង ទំ និ ញ ធ ំ ៗ Ġ កម្ម ករ ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើម ាន ចំ ន ួន ក ើន ឡើង Ġ ស ហ គ្រ ាស តូ ច តា ច ត្រូវ បា ត់ បង់ មុខ រ បរ Ġ មាន ការ ធ ្វ ើក ូ ដ កម្ម នៅ ក ណ ្ ដា ល ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ វិ ស ័យ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ឈ ប់ ដំណើរ ការ វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល ត្រូវ រា ំ ង ស្ទ ះ Ġ វិ ប ត្តិ នេះ បាន អូ ស ប ន្ លា យ ពី ខែ Ġ ឧ ស ភា Ġ ដល់ ខែ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៨ Ġ រដ្ឋ ា ភិ បាល ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន ទ ើប Ġ ដ ឺ ហ្គោ ល Ġ លា ឈ ប់ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ២ Ġ ខែ Ġ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៨	254	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា លោក ▁សាល ដ ឺ ហ្គោ ល ▁ធ្លាក់ ពី ត ំណ ែង ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁	21	▁បានជា លោក ▁សាល ដ ឺ ហ្គោ ល ▁ធ្លាប់ ពី ត ំណ ែង ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ព្រោះ ▁លោក ស ាល ដ ឺ ហ្គោ ល ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប ត្តិ ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ▁ដែល កើត មាន ក្នុង អា ណ ត្តិ រ ប ស់ លោក ▁ដូចជា ព ូក ក សិ ករ ក្រ ី ក្រ ល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ចេញ ព ួ ក ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ត ូច ត ិច ត្រូវ ប ាត់ បង់ ការងារ ដោយ សារ ការ រី ក ចម្រ ើន ផ្ ន ែក ប ច្ច េក ▁ វិទ្យា និង ហា ង ទំ ន ិញ ធ ំ ៗ ▁កម្មករ ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ មាន ចំ ន ួន ក ើន ឡើង ▁សហគ្រាស ត ូច តា ច ត្រូវ ប ាត់ បង់ មុខ រ បរ ▁មាន ការ ធ ្វ ើក ូ ដ កម្ម នៅ ក ណ ្ ដា ល ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁វិស័យ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ឈ ប់ ដំណើរ ការ វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល ត្រូវ រ ាំង ស្ទ ះ ▁វិបត្តិ នេះ បាន អូ ស ប ន ្ល ាយ ពី ខែ ▁ឧសភា ▁ដល់ ខែ ▁មិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៨ ▁រដ្ឋាភិបាល ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន ទ ើប ▁ដ ឺ ហ្គោ ល ▁លា ឈ ប់ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១២ ▁ខែ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៨	227
តើការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ដូចម្តេច	null	ការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ដូចជាចេះធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯងចេះប្រមាណ គឺមិនមានអំណួតពេក ឬបន្ថោកខ្លួនឯងពេកមិនចង់បានអ្វីហួសពីសមត្ថភាពខ្លួនចេះយកសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិ បង្កើនការរស់នៅឱ្យកាន់តែមានលក្ខណៈកាន់តែប្រសើរ សង្គមមានសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរបបល្អ មានតម្លាភាព យុត្តិធម៌ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងវឌ្ឍនភាព ដូចនេះការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យបានល្អ ហើយឈានដល់ការ អភិវឌ្ឍ គ្រួសារ និងសង្គមជាតិ	null	ការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ដូចជាចេះធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯងចេះប្រមាណ គឺមិនមានអំណួតពេក ឬបន្ថោកខ្លួនឯងពេកមិនចង់បានអ្វីហួសពីសមត្ថភាពខ្លួនចេះយកសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិ បង្កើនការរស់នៅឱ្យកាន់តែមានលក្ខណៈកាន់តែប្រសើរ សង្គមមានសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរបបល្អ មានតម្លាភាព យុត្តិធម៌ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងវឌ្ឍនភាព ដូចនេះការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យបានល្អ ហើយឈានដល់ការ អភិវឌ្ឍ គ្រួសារ និងសង្គមជាតិ	ត ើក ារ ស្ គ ាល់ ខ្លួន ឯ ង មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ណា ស់ ដូច ម្ ត េច Ġ	21	ការ ស្ គ ាល់ ខ្លួន ឯ ង មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ណា ស់ ដូច ជា ច េះ ធ ្វ ើ ជា ម្ចាស់ លើ ខ្លួន ឯ ង ច េះ ប្រ មា ណ Ġ គ ឺ ម ិន មាន អ ំណ ួត ព េក Ġ ឬ ប ន្ ថ ោក ខ្លួន ឯ ង ព េក ម ិន ច ង់ បាន អ ្វី ហ ួស ពី សម ត្ថ ភាព ខ្លួន ច េះ យក សម ត្ថ ភាព ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ដើម ្ប ី អភិវឌ្ឍ ន៍ សង ្ គម ជាតិ Ġ បង ្ក ើន ការ រស់ នៅ ឱ្យ កាន់ តែ មាន ល ក្ខ ណៈ កាន់ តែ ប្រសើរ Ġ សង ្ គម មាន ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ Ġ រ ប ៀប រ ប ប ល្អ Ġ មាន ត ម្ល ា ភាព Ġ យុត្តិ ធម៌ ការ គោ រ ព សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ និង វ ឌ ្ឍ ន ភាព Ġ ដូច នេះ ការ ស្ គ ាល់ ខ្លួន ឯ ង មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ណា ស់ Ġ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ខ្លួន ឱ្យ បាន ល្អ Ġ ហើយ ឈ ាន ដល់ ការ Ġ អភិវឌ្ឍ Ġ គ្រួសារ Ġ និង សង ្ គម ជាតិ	177	▁តើ ការ ស្ គ ាល់ ខ្លួន ឯ ង មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ណ ាស់ ដូច ម ្ត េច ▁	20	▁ការស្ គ ាល់ ខ្លួន ឯ ង មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ណ ាស់ ដូច ជា ច េះ ធ ្វ ើ ជា ម្ចាស់ លើ ខ្លួន ឯ ង ច េះ ប្រ មា ណ ▁គឺ ម ិន មាន អ ំណ ួត ព េក ▁ឬ ប ន ្ថ ោក ខ្លួន ឯ ង ព េក ម ិន ច ង់ បាន អ ្វី ហ ួស ពី សម ត្ថ ភាព ខ្លួន ច េះ យក សម ត្ថ ភាព ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ដើម ្ប ី អភិវឌ្ឍ ន៍ ស ង្គ ម ជាតិ ▁បង្កើន ការ រស់ នៅ ឱ្យ កាន់ តែ មាន ល ក្ខ ណៈ កាន់ តែ ប្រសើរ ▁សង្គម មាន ស ណ្ត ាប់ ធ ្ន ាប់ ▁របៀប រ ប ប ល្អ ▁មាន ត ម្ល ា ភាព ▁យុត្តិធម៌ ការ គ ោរ ព សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁និង វ ឌ ្ឍ ន ភាព ▁ដូចនេះ ការ ស្ គ ាល់ ខ្លួន ឯ ង មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ណ ាស់ ▁ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ខ្លួន ឱ្យ បាន ល្អ ▁ហើយ ឈ ាន ដល់ ការ ▁អភិវឌ្ឍ ▁គ្រួសារ ▁និង ស ង្គ ម ជាតិ	167
ពេលគេដកព្រះអង្គពីតំណែងព្រះអង្គនៅឯណា តើនរណាជានាយករដ្ឋមន្ត្រី អ្នកណាជាជំនួយការ	null	នៅមូស្គូ បន្ទាប់មកយាងទៅប៉េកាំង លន់ នុលជានាយករដ្ឋមន្ត្រី សិរីតមៈជាជំនួយការ	null	នៅមូស្គូ បន្ទាប់មកយាងទៅប៉េកាំង លន់ នុលជានាយករដ្ឋមន្ត្រី សិរីតមៈជាជំនួយការ	ពេល គ េ ដ ក ព្រ ះ អង្គ ពី ត ំណ ែង ព្រ ះ អង្គ នៅ ឯ ណា Ġ ត ើន រណ ា ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី Ġ អ្នក ណា ជា ជំ ន ួយ ការ Ġ	36	នៅ ម ូស ្ គូ Ġ បន្ទាប់ មក យា ង ទៅ ប៉ េក ាំង Ġ ល ន់ Ġ នុ ល ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី Ġ សិ រី ត ម ៈ ជា ជំ ន ួយ ការ Âł	34	▁ពេល គ េ ដ ក ព្រ ះ អង្គ ពី ត ំណ ែង ព្រ ះ អង្គ នៅ ឯ ណា ▁តើ ន រ ណា ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ▁អ្នកណា ជា ជំ ន ួយ ការ ▁	35	▁នៅ ម ូ ស្ គូ ▁បន្ទាប់មក យ ាង ទៅ ប៉ េក ាំង ▁ល ន់ ▁ន ុល ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ▁សិរី ត ម ៈ ជា ជំ ន ួយ ការ ▁	32
តើការសិក្សានោះសារៈសំខាន់យ៉ាងណាខ្លះដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ	null	សារៈសំខាន់នៃការសិក្សាវប្បធម៌ទូទៅបណ្តុះមនោសញ្ចេតនា ថែរក្សាការពារនូវអ្វីៗ ដែលជារបស់ជាតិមរតកវប្បធម៌ជាតិ ពោលគឺវប្បធម៌ អរិយធម៌រុងរឿងរបស់បុព្វបុរសដែលបានបន្សល់ទុកឱ្យស្គាល់ច្បាស់នូវប្រភពលក្ខណៈនៃវប្បធម៌អរិយធម៌របស់ជាតិខ្លួនតាមរយៈ ឥរិយាបថៈ ដេក ដើរ ឈរ អង្គុយ ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា សិល្បៈ ចេះយកអ្វីៗដែលមិនមែនជាតិខ្លួនទៅលក្ខណៈជាតិខ្លួនស្របតាមដួងព្រលឹង របស់ជាតិ ចេះរកវិធានការពារនិងទប់ស្កាត់នូវឥទ្ធិពលវប្បធម៌អរិយធម៌បរទេស ទាំងឡាយ ដែលមកបំផ្លាញដល់វប្បធម៌អរិយធម៌របស់ខ្លួន មានទុនក្នុងការពន្យល់ដែលនាំមហាជនទូទៅឱ្យគេយល់និងមានសន្ទៈចេះស្រលាញ់ សម្បត្តិវប្បធម៌នៅជុំវិញខ្លួនគេដែលជាមរតករបស់បុព្វបុរសយើងបន្សល់ទុកអោយ ចង់ផ្សារភ្ជាប់ចំណេះទូទៅស្តីពីវប្បធម៌ជាតិ អន្តរជាតិ រួមជាមួយនិងមុខវិជា្ជ ឯកទេសផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដើម្បីលើកកំពស់គុណភាពអប់រំតាមផែនការជាតិ អប់រំយើងទាំងអស់គ្នាជាកូនខ្មែរ ធ្វើការអប់រំអោយប្រជាពលរដ្ឋស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជំរៅទៅលើអត្តសញ្ញាណជាតិ និងដួងព្រលឹងរបស់ជាតិខ្មែរ ប្រជាជនទឹកដី ប្រវត្តិសាស្រ្ត ការគ្រប់គ្រងភាសា អក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា ចិត្តគំនិត អាកប្បកិរិយា ឆន្ទៈរួមដូចគ្នា ចេះរស់នៅក្នុងសង្គមជាមួយគ្នា ស្រលាញ់រាប់អានគ្នាគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក គ្មានការបែងចែកវណ្ណៈឋានៈ ពណ៌សំបុរភេទ ជំនឿសាសនា ចេះរស់នៅប្រកបដោយចរិយាធម៌ និងគុណធម៌ដើម្បីរស់នៅសមរម្យក្នុងសង្គម ស្គាល់កាតព្វកិច្ច និងស្វ័យអប់រំឱ្យក្លាយទៅជាពលរដ្ឋល្អ មានមនសិការក្នុងមុខរបរវិជ្ជាជីវៈ តាមសម្មាជីវោមិនរំលោភអ្នកដទៃ ស្គាល់ព្រំប្រទល់រវាងសិទ្ធិនិងច្បាប់ ករណីយកិច្ចនិងការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីជៀសវាងការរំលោភសិទ្ធិ មនុស្សត្រូវមានកាតព្វកិច្ចការពារប្រជាធិបតេយ្យ អភិវឌ្ឍន៍ប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រើប្រាស់ប្រជាធិបតេយ្យដោយត្រឹមត្រូវ មានសាមគ្គីភាពល្អ ស្រលាញ់យុត្តិធម៌ស្រលាញ់មនុស្សជាតិទូទៅ មានទំនាក់ទំនងជាមួយជាតិ អន្តរជាតិ មិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ពណ៌សំបុរ ជំនឿសាសនា ដើម្បីរួមចំណែក ក្នុងកិច្ចការងារបរិស្ថាននិងស្តាគុណភាពបរិស្ថាននៅក្នុងកម្ពុជា ឡើងវិញ ការអប់រំនិងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងបរិស្ថាន គឺជាសំនូមពរចាំបាច់មួយ និងជាបន្ទាន់ ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់និងគាំពារដល់សកម្មភាពនេះ កិច្ចការពារបរិស្ថានគឺជាភារកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នាហើយការងារនេះមិន អាចអនុវត្តបានដោយប្រសិទ្ធភាព បើគ្មានកំលាំងមហាជនចូលរួម និងគ្មានការបណ្តុះ ស្មារតី មនសិការចំពោះបរិស្ថាន គឺជាចំណែកមួយដល់ការពារគុណភាពបរិស្ថានដែរ	null	សារៈសំខាន់នៃការសិក្សាវប្បធម៌ទូទៅបណ្តុះមនោសញ្ចេតនា ថែរក្សាការពារនូវអ្វីៗ ដែលជារបស់ជាតិមរតកវប្បធម៌ជាតិ ពោលគឺវប្បធម៌ អរិយធម៌រុងរឿងរបស់បុព្វបុរសដែលបានបន្សល់ទុកឱ្យស្គាល់ច្បាស់នូវប្រភពលក្ខណៈនៃវប្បធម៌អរិយធម៌របស់ជាតិខ្លួនតាមរយៈ ឥរិយាបថៈ ដេក ដើរ ឈរ អង្គុយ ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា សិល្បៈ ចេះយកអ្វីៗដែលមិនមែនជាតិខ្លួនទៅលក្ខណៈជាតិខ្លួនស្របតាមដួងព្រលឹង របស់ជាតិ ចេះរកវិធានការពារនិងទប់ស្កាត់នូវឥទ្ធិពលវប្បធម៌អរិយធម៌បរទេស ទាំងឡាយ ដែលមកបំផ្លាញដល់វប្បធម៌អរិយធម៌របស់ខ្លួន មានទុនក្នុងការពន្យល់ដែលនាំមហាជនទូទៅឱ្យគេយល់និងមានសន្ទៈចេះស្រលាញ់ សម្បត្តិវប្បធម៌នៅជុំវិញខ្លួនគេដែលជាមរតករបស់បុព្វបុរសយើងបន្សល់ទុកអោយ ចង់ផ្សារភ្ជាប់ចំណេះទូទៅស្តីពីវប្បធម៌ជាតិ អន្តរជាតិ រួមជាមួយនិងមុខវិជា្ជ ឯកទេសផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដើម្បីលើកកំពស់គុណភាពអប់រំតាមផែនការជាតិ អប់រំយើងទាំងអស់គ្នាជាកូនខ្មែរ ធ្វើការអប់រំអោយប្រជាពលរដ្ឋស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជំរៅទៅលើអត្តសញ្ញាណជាតិ និងដួងព្រលឹងរបស់ជាតិខ្មែរ ប្រជាជនទឹកដី ប្រវត្តិសាស្រ្ត ការគ្រប់គ្រងភាសា អក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា ចិត្តគំនិត អាកប្បកិរិយា ឆន្ទៈរួមដូចគ្នា ចេះរស់នៅក្នុងសង្គមជាមួយគ្នា ស្រលាញ់រាប់អានគ្នាគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក គ្មានការបែងចែកវណ្ណៈឋានៈ ពណ៌សំបុរភេទ ជំនឿសាសនា ចេះរស់នៅប្រកបដោយចរិយាធម៌ និងគុណធម៌ដើម្បីរស់នៅសមរម្យក្នុងសង្គម ស្គាល់កាតព្វកិច្ច និងស្វ័យអប់រំឱ្យក្លាយទៅជាពលរដ្ឋល្អ មានមនសិការក្នុងមុខរបរវិជ្ជាជីវៈ តាមសម្មាជីវោមិនរំលោភអ្នកដទៃ ស្គាល់ព្រំប្រទល់រវាងសិទ្ធិនិងច្បាប់ ករណីយកិច្ចនិងការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីជៀសវាងការរំលោភសិទ្ធិ មនុស្សត្រូវមានកាតព្វកិច្ចការពារប្រជាធិបតេយ្យ អភិវឌ្ឍន៍ប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រើប្រាស់ប្រជាធិបតេយ្យដោយត្រឹមត្រូវ មានសាមគ្គីភាពល្អ ស្រលាញ់យុត្តិធម៌ស្រលាញ់មនុស្សជាតិទូទៅ មានទំនាក់ទំនងជាមួយជាតិ អន្តរជាតិ មិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ពណ៌សំបុរ ជំនឿសាសនា ដើម្បីរួមចំណែក ក្នុងកិច្ចការងារបរិស្ថាននិងស្តាគុណភាពបរិស្ថាននៅក្នុងកម្ពុជា ឡើងវិញ ការអប់រំនិងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងបរិស្ថាន គឺជាសំនូមពរចាំបាច់មួយ និងជាបន្ទាន់ ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់និងគាំពារដល់សកម្មភាពនេះ កិច្ចការពារបរិស្ថានគឺជាភារកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នាហើយការងារនេះមិន អាចអនុវត្តបានដោយប្រសិទ្ធភាព បើគ្មានកំលាំងមហាជនចូលរួម និងគ្មានការបណ្តុះ ស្មារតី មនសិការចំពោះបរិស្ថាន គឺជាចំណែកមួយដល់ការពារគុណភាពបរិស្ថានដែរ	ត ើក ារ សិ ក្ស ាន ោះ សារ ៈ សំ ខា ន់ យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ Ġ	25	សារ ៈ សំ ខា ន់ នៃ ការ សិ ក្ស ាវ ប្ប ធម៌ ទូ ទៅ បណ្ត ុះ ម ន ោស ញ្ច េត នា Ġ ថ ែរ ក្ស ាក ារ ពារ ន ូវ អ ្វី ៗ Ġ ដ ែល ជា រ ប ស់ ជាតិ ម រ ត ក វ ប្ប ធម៌ ជាតិ Ġ ព ោល គ ឺ វ ប្ប ធម៌ Ġ អ រិយ ធម៌ រ ុង រឿង រ ប ស់ ប ុ ព្វ ប ុរ ស ដ ែល បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ឱ្យ ស្ គ ាល់ ច្ បា ស់ ន ូវ ប្រ ភព ល ក្ខ ណៈ នៃ វ ប្ប ធម៌ អ រិយ ធម៌ រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន តា ម រយ ៈ Ġ ឥ រិយា ប ថ ៈ Ġ ដ េក Ġ ដ ើរ Ġ ឈ រ Ġ អង្គ ុយ Ġ ទំ ន ៀម ទំ លា ប់ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ សិ ល ្ប ៈ Ġ ច េះ យក អ ្វី ៗ ដ ែល ម ិន ម ែន ជាតិ ខ្លួន ទៅ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ ខ្លួន ស្រ ប តា ម ដ ួង ព្រ ល ឹង Ġ រ ប ស់ ជាតិ Ġ ច េះ រក វិ ធាន ការពារ និង ទ ប់ ស្ កាត់ ន ូវ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម៌ អ រិយ ធម៌ បរ ទេស Ġ ទ ាំង ឡា យ Ġ ដ ែល មក ប ំ ផ្ល ាញ ដល់ វ ប្ប ធម៌ អ រិយ ធម៌ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ មាន ទ ុន ក្នុង ការ ព ន្ យ ល់ ដ ែល នាំ ម ហា ជន ទូ ទៅ ឱ្យ គ េ យ ល់ និង មាន ស ន្ទ ៈ ច េះ ស្រលាញ់ Ġ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ នៅ ជ ុំ វិញ ខ្លួន គ េ ដ ែល ជា ម រ ត ករ ប ស់ ប ុ ព្វ ប ុរ ស យ ើង ប ន្ ស ល់ ទុក អោយ Ġ ច ង់ ផ្ សារ ភ្ជាប់ ចំ ណេ ះ ទូ ទៅ ស្ត ី ពី វ ប្ប ធម៌ ជាតិ Ġ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ រួម ជា មួយ និង មុខ វិ ជា ្ ជ Ġ ឯក ទេស ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ដើម ្ប ី លើក កំ ព ស់ គុណ ភាព អ ប់ រំ តា ម ផ ែន ការ ជាតិ Ġ អ ប់ រំ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ជា កូ ន ខ្ ម ែរ Ġ ធ ្វ ើក ារ អ ប់ រំ អោយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ស្ វ ែង យ ល់ កាន់ តែ ស៊ី ជំ រ ៅ ទៅ លើ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ âĢĭ ជាតិ Ġ និង ដ ួង ព្រ ល ឹង រ ប ស់ ជាតិ ខ្ ម ែរ Ġ ប្រ ជា ជន ទឹក ដ ី ĠâĢĭ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត Ġ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ភា សា Ġ អ ក្ស រស ាស ្ត ្រ Ġ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ Ġ សិ ល ្ប ៈ ទំ ន ៀម ទំ លា ប់ Ġ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ ចិត្ត គ ំ និ ត Ġ អា ក ប្ប ក ិ រិយា Ġ ឆ ន្ទ ៈ រួម ដូច គ្នា Ġ ច េះ រស់ នៅ ក្នុង សង ្ គម ជា មួយ គ្នា Ġ ស្រលាញ់ រា ប់ អាន គ្នា គោ រ ព គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក Ġ គ ្ម ាន ការ ប ែង ច ែក វ ណ្ណ ៈ ឋ ាន ៈ Ġ ព ណ៌ សំ ប ុរ ភ េ ទ Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ ច េះ រស់ នៅ ប្រ ក ប ដោយ ចរ ិយ ា ធម៌ Ġ និង គុណ ធម៌ ដើម ្ប ី រស់ នៅ សម រម្យ ក្នុង សង ្ គម Ġ ស្ គ ាល់ កា ត ព្វ កិច្ច Ġ និង ស្ វ ័យ អ ប់ រំ ឱ្យ ក្លា យ ទៅ ជា ពល រដ្ឋ ល្អ Ġ មាន ម ន សិ ការ ក្នុង មុខ រ បរ វិជ្ជា ជីវ ៈ Ġ តា ម សម ្ម ា ជីវ ោម ិន រំ ល ោ ភ អ្នក ដ ទ ៃ Ġ ស្ គ ាល់ ព្រ ំ ប្រ ទល់ រ វា ង សិ ទ្ធិ និង ច្ បា ប់ Ġ ករណី យក ិច ្ច និង ការ ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ ដើម ្ប ី ជ ៀស វា ង ការ រំ ល ោ ភ សិ ទ្ធិ Ġ ម នុ ស្ស ត្រូវ មាន កា ត ព្វ កិច្ច ការពារ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ និង ប្រ ើប ្រា ស់ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ដោយ ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ មាន សា ម គ្គ ី ភាព ល្អ Ġ ស្រលាញ់ យុត្តិ ធម៌ ស្រលាញ់ ម នុ ស្ស ជាតិ ទូ ទៅ Ġ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ ជាតិ Ġ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ម ិន ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ ព ណ៌ សំ ប ុរ Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ ដើម ្ប ី រួម ចំ ណ ែក Ġ ក្នុង កិច្ច ការងារ បរ ិស ្ថ ាន និង ស្តា គុណ ភាព បរ ិស ្ថ ាន នៅ ក្នុង ក ម្ព ុ ជា Ġ ឡើង វិញ Ġ ការ អ ប់ រំ និង ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ចំ ណេ ះ ដ ឹង បរ ិស ្ថ ាន Ġ គ ឺ ជា សំ ន ូម ពរ ចាំបាច់ មួយ Ġ និង ជា ប ន្ទ ាន់ Ġ ដ ែល រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល ត្រូវ យកចិត្តទុកដាក់ និង គ ាំ ពារ ដល់ ស កម្ម ភាព នេះ Ġ កិច្ច ការពារ បរ ិស ្ថ ាន គ ឺ ជា ភា រក ិច ្ច រ ប ស់ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ហើយ ការងារ នេះ ម ិន Ġ អា ច អនុ វត្ត បាន ដោយ ប្រ សិ ទ្ធ ភាព Ġ ប ើ គ ្ម ាន កំ លា ំ ង ម ហា ជន ចូល រួម Ġ និង គ ្ម ាន ការ បណ្ត ុះ Ġ ស្ម ារ តី Ġ ម ន សិ ការ ចំ ព ោះ បរ ិស ្ថ ាន Ġ គ ឺ ជា ចំ ណ ែក មួយ ដល់ ការពារ គុណ ភាព បរ ិស ្ថ ាន ដ ែរ	887	▁តើ ការ សិ ក្ស ាន ោះ សារ ៈ សំ ខ ាន់ យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ▁	24	▁សារៈសំខាន់ នៃ ការ សិ ក្ស ាវ ប្ប ធម៌ ទូ ទៅ បណ្ត ុះ ម ន ោស ញ្ច េត នា ▁ថែរក្សា ការពារ ន ូវ អ ្វី ៗ ▁ដែល ជា រ ប ស់ ជាតិ ម រ ត ក វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ▁ពោលគឺ វ ប្ប ធម៌ ▁អរិយធម៌ រ ុង រឿង រ ប ស់ ប ុ ព្វ ប ុរ ស ដ ែល បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ឱ្យ ស្ គ ាល់ ច ្ប ាស់ ន ូវ ប្រ ភព ល ក្ខ ណៈ នៃ វ ប្ប ធម៌ អ រិយ ធម៌ រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន ត ាម រយ ៈ ▁ឥរិយាបថ ៈ ▁ដេក ▁ដើរ ▁ឈរ ▁អង្គុយ ▁ទំ ន ៀម ទំ ល ាប់ ប្រ ព ៃ ណី ▁ជំនឿ សា ស នា ▁សិល្បៈ ▁ចេះ យក អ ្វី ៗ ដ ែល ម ិន ម ែន ជាតិ ខ្លួន ទៅ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ ខ្លួន ស្រ ប ត ាម ដ ួង ព្រ ល ឹង ▁របស់ ជាតិ ▁ចេះ រក វិ ធាន ការពារ និង ទ ប់ ស្ កាត់ ន ូវ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម៌ អ រិយ ធម៌ បរ ទេស ▁ទាំងឡាយ ▁ដែល មក ប ំ ផ្ល ាញ ដល់ វ ប្ប ធម៌ អ រិយ ធម៌ រ ប ស់ ខ្លួន ▁មាន ទ ុន ក្នុង ការ ព ន ្យ ល់ ដ ែល នាំ ម ហា ជន ទូ ទៅ ឱ្យ គ េ យ ល់ និង មាន ស ន្ទ ៈ ច េះ ស្រលាញ់ ▁សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ នៅ ជ ុំ វិញ ខ្លួន គ េ ដ ែល ជា ម រ ត ករ ប ស់ ប ុ ព្វ ប ុរ ស យ ើង ប ន្ ស ល់ ទុក អោយ ▁ចង់ ផ្ សារ ភ្ជាប់ ច ំណ េះ ទូ ទៅ ស្ត ី ពី វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ▁អន្តរជាតិ ▁រួម ជា មួយ និង មុខ វិ ជា ្ ជ ▁ឯកទេស ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ខ្លួន ▁ដើម្បី លើក ក ំព ស់ គុណ ភាព អ ប់ រំ ត ាម ផ ែន ការ ជាតិ ▁អប់រំ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ជា ក ូន ខ្ ម ែរ ▁ធ្វើការ អ ប់ រំ អោយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ស ្វ ែង យ ល់ កាន់ តែ ស៊ី ជំ រ ៅ ទៅ លើ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ▁ជាតិ ▁និង ដ ួង ព្រ ល ឹង រ ប ស់ ជាតិ ខ្ ម ែរ ▁ប្រជាជន ទឹក ដ ី ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ត ▁ការគ្រប់គ្រង ភា សា ▁អក្សរ សាស្ត្រ ▁អក្សរ ស ិល ្ប ៍ ▁សិល្បៈ ទំ ន ៀម ទំ ល ាប់ ▁ប្រពៃណី ▁ជំនឿ សា ស នា ▁ចិត្ត គ ំ ន ិត ▁អា ក ប្ប ក ិ រិយា ▁ឆន្ទៈ រួម ដូច គ្នា ▁ចេះ រស់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ជា មួយ គ្នា ▁ស្រលាញ់ រ ាប់ អាន គ្នា គ ោរ ព គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ▁គ្មាន ការ ប ែង ច ែក វ ណ្ណ ៈ ឋ ាន ៈ ▁ពណ៌ សំ ប ុរ ភ េ ទ ▁ជំនឿ សា ស នា ▁ចេះ រស់ នៅ ប្រ ក ប ដោយ ច រិយា ធម៌ ▁និង គុណ ធម៌ ដើម ្ប ី រស់ នៅ សម រម្យ ក្នុង ស ង្គ ម ▁ស្គាល់ ក ាត ព្វ កិច្ច ▁និង ស ្វ ័យ អ ប់ រំ ឱ្យ ក្លា យ ទៅ ជា ពល រដ្ឋ ល្អ ▁មាន ម ន សិ ការ ក្នុង មុខ រ បរ វិជ្ជា ជីវ ៈ ▁តាម ស ម្ម ា ជីវ ោម ិន រំ ល ោ ភ អ្នក ដ ទ ៃ ▁ស្គាល់ ព្រ ំ ប្រ ទល់ រ វ ាង សិ ទ្ធិ និង ច ្ប ាប់ ▁ករណី យ កិច្ច និង ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ▁ដើម្បី ជ ៀស វ ាង ការ រំ ល ោ ភ សិ ទ្ធិ ▁មនុស្ស ត្រូវ មាន ក ាត ព្វ កិច្ច ការពារ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁អភិវឌ្ឍន៍ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁និង ប្រ ើ ប្រ ាស់ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ដោយ ត្រ ឹម ត្រូវ ▁មាន ស ាម គ្គ ី ភាព ល្អ ▁ស្រលាញ់ យុត្តិ ធម៌ ស្រលាញ់ ម នុ ស្ស ជាតិ ទូ ទៅ ▁មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ ជាតិ ▁អន្តរជាតិ ▁មិន ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ ព ណ៌ សំ ប ុរ ▁ជំនឿ សា ស នា ▁ដើម្បី រួម ច ំណ ែក ▁ក្នុង កិច្ច ការងារ ប រិ ស្ថាន និង ស្តា គុណ ភាព ប រិ ស្ថាន នៅ ក្នុង ក ម្ព ុ ជា ▁ឡើងវិញ ▁ការអប់រំ និង ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ច ំណ េះ ដ ឹង ប រិ ស្ថាន ▁គឺជា សំ ន ូម ពរ ចាំបាច់ មួយ ▁និង ជា ប ន្ទ ាន់ ▁ដែល រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ត្រូវ យកចិត្តទុកដាក់ និង គ ាំ ពារ ដល់ ស កម្ម ភាព នេះ ▁កិច្ច ការពារ ប រិ ស្ថាន គ ឺ ជា ភា រ កិច្ច រ ប ស់ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ហើយ ការងារ នេះ ម ិន ▁អាច អនុ វត្ត បាន ដោយ ប្រ ស ិទ្ធ ភាព ▁បើ គ ្ មាន កំ ល ាំង ម ហា ជន ចូល រួម ▁និង គ ្ មាន ការ បណ្ត ុះ ▁ស្មារតី ▁មន សិ ការ ច ំព ោះ ប រិ ស្ថាន ▁គឺជា ច ំណ ែក មួយ ដល់ ការពារ គុណ ភាព ប រិ ស្ថាន ដ ែរ	769
ចូរប្រៀបធៀបវិបត្តិនយោបាយនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងនៅប្រទេសបារាំង	null	ប្រៀបធៀបវិបត្តិនយោបាយនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងនៅប្រទេសបារាំង និងនៅអង់គ្លេស ប្រទេសអង់គ្លេសជួបវិបត្តិនយោបាយធ្ងន់ធ្ងរជាងប្រទេសបារាំងវិបត្តិរាជវង្សវិបត្តិនៅប្រទេសអៀឡង់វិបត្តិនៅប្រទេសអេស៊ីបវិបត្តិនៅប្រទេសឥណ្ឌាវិបត្តិផ្សេងៗទៀតនៅកណ្តាលប្រទេសក្រោមអាណានិគម	null	ប្រៀបធៀបវិបត្តិនយោបាយនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងនៅប្រទេសបារាំង និងនៅអង់គ្លេស ប្រទេសអង់គ្លេសជួបវិបត្តិនយោបាយធ្ងន់ធ្ងរជាងប្រទេសបារាំងវិបត្តិរាជវង្សវិបត្តិនៅប្រទេសអៀឡង់វិបត្តិនៅប្រទេសអេស៊ីបវិបត្តិនៅប្រទេសឥណ្ឌាវិបត្តិផ្សេងៗទៀតនៅកណ្តាលប្រទេសក្រោមអាណានិគម	ច ូរ ប្រ ៀប ធៀប វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ នៅ ច ក្រ ភព អ ង់ គ ្ល េស Ġ និង នៅ ប្រ ទេស បា រា ំ ង Ġ	29	ប្រ ៀប ធៀប វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ នៅ ច ក្រ ភព អ ង់ គ ្ល េស Ġ និង នៅ ប្រ ទេស បា រា ំ ង Ġ និង នៅ អ ង់ គ ្ល េស Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ជ ួ ប វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ជា ង ប្រ ទេស បា រា ំ ង វិ ប ត្តិ រាជ វង្ស វិ ប ត្តិ នៅ ប្រ ទេស អ ៀ ឡង់ វិ ប ត្តិ នៅ ប្រ ទេស អ េស ៊ី ប វិ ប ត្តិ នៅ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ាវ ិប ត្តិ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត នៅ ក ណ្ត ាល ប្រ ទេស ក្រោម អា ណា និ គម	116	▁ចូរ ប្រ ៀប ធៀប វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ នៅ ច ក្រ ភព អ ង់ គ ្ល េស ▁និង នៅ ប្រ ទេស ប ារ ាំង ▁	27	▁ប្រៀបធៀប វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ នៅ ច ក្រ ភព អ ង់ គ ្ល េស ▁និង នៅ ប្រ ទេស ប ារ ាំង ▁និង នៅ អ ង់ គ ្ល េស ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ជ ួ ប វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ជា ង ប្រ ទេស ប ារ ាំង វិ ប ត្តិ រាជ វង្ស វិ ប ត្តិ នៅ ប្រ ទេស អ ៀ ឡង់ វិ ប ត្តិ នៅ ប្រ ទេស អ េ ស៊ី ប វិ ប ត្តិ នៅ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ាវ ិប ត្តិ ផ្ ស េង ៗ ទៀត នៅ ក ណ្ត ាល ប្រ ទេស ក្រោម អា ណា និ គម	111
ចូរនិយាយ ពីវិស័យរដ្ឋបាលសម័យហ្វូណន	null	វិស័យរដ្ឋបាលសម័យហ្វូណន គឺអាណាចក្រភ្នំ ជាមហាអំនាចមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយមានរដ្ឋតូចធំនៅក្នុងភូមិភាគនេះ ចំណុះជាច្រើន អធិរាជមានគោរមងារជាស្តេចកុរុងភ្នំ ទ្រង់មានសិទ្ធិអំណាចធំធេងណាស់ អាចសម្រេចអ្វីៗបានគ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចប្រកែកបានឡើយ រាជធានីមានកំពែងការពារយ៉ាងរឹងមុំា មានប្រជាជនរស់នៅយ៉ាងច្រើនហើយត្រូវបង់ពន្ធជាមាស ប្រាក់ ត្បូង គជគ្រឿងក្រអូប ឬស្រូវជាដើម	null	វិស័យរដ្ឋបាលសម័យហ្វូណន គឺអាណាចក្រភ្នំ ជាមហាអំនាចមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយមានរដ្ឋតូចធំនៅក្នុងភូមិភាគនេះ ចំណុះជាច្រើន អធិរាជមានគោរមងារជាស្តេចកុរុងភ្នំ ទ្រង់មានសិទ្ធិអំណាចធំធេងណាស់ អាចសម្រេចអ្វីៗបានគ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចប្រកែកបានឡើយ រាជធានីមានកំពែងការពារយ៉ាងរឹងមុំា មានប្រជាជនរស់នៅយ៉ាងច្រើនហើយត្រូវបង់ពន្ធជាមាស ប្រាក់ ត្បូង គជគ្រឿងក្រអូប ឬស្រូវជាដើម	ច ូរ និ យា យ Ġ ពី វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល សម័យ ហ្វ ូ ណ ន Ġ	16	âĢĭ វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល សម័យ ហ្វ ូ ណ ន Ġ គ ឺ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ Ġ ជា ម ហា អ ំ នា ច មួយ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ ហើយ មាន រដ្ឋ តូ ច ធ ំ នៅ ក្នុង ភ ូម ិ ភាគ នេះ Ġ ចំ ណ ុះ ជា ច្ រ ើន ÂłĠ អ ធិ រាជ មាន គោ រ ម ងារ ជា ស្ត េច ក ុរ ុង ភ្នំ Ġ ទ្រ ង់ មាន សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ធ ំ ធ េង ណា ស់ Ġ អា ច សម ្រ េច អ ្វី ៗ បាន គ ្ម ាន អ្នក ណា ម្ នាក់ អា ច ប្រ ក ែក បាន ឡ ើយ Ġ រាជ ធាន ី មាន កំ ព ែង ការពារ យ៉ាង រ ឹង ម ុំ ា Ġ មាន ប្រ ជា ជន រស់ នៅ យ៉ាង ច្ រ ើន ហើយ ត្រូវ បង់ ពន្ធ ជា មាស Ġ ប្រា ក់ Ġ ត្ប ូង Ġ គ ជ គ្រឿង ក្រ អូ ប Ġ ឬ ស្រ ូវ ជា ដើម	154	▁ចូរ ន ិយ ាយ ▁ពី វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល សម័យ ហ្វ ូ ណ ន ▁	15	▁វិស័យ រដ្ឋ បាល សម័យ ហ្វ ូ ណ ន ▁គឺ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ▁ជា ម ហា អ ំ នា ច មួយ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁ហើយ មាន រដ្ឋ ត ូច ធ ំ នៅ ក្នុង ភ ូម ិ ភាគ នេះ ▁ចំណុះ ជា ច ្រ ើន ▁អធិរាជ មាន គ ោរ ម ងារ ជា ស្ត េច ក ុរ ុង ភ្នំ ▁ទ្រង់ មាន សិ ទ្ធិ អ ំ ណា ច ធ ំ ធ េង ណ ាស់ ▁អាច ស ម្រ េច អ ្វី ៗ បាន គ ្ មាន អ្នក ណា ម្ នាក់ អា ច ប្រ ក ែក បាន ឡ ើយ ▁រាជធានី មាន ក ំព ែង ការពារ យ៉ាង រ ឹង ម ុំ ា ▁មាន ប្រ ជា ជន រស់ នៅ យ៉ាង ច ្រ ើន ហើយ ត្រូវ បង់ ពន្ធ ជា មាស ▁ប្រាក់ ▁ត្បូង ▁គ ជ គ្រឿង ក្រ អូ ប ▁ឬ ស្រ ូវ ជា ដើម	141
តើសាធារណៈរដ្ឋអៀកឡង់ខាងត្បូងបានក្លាយជាឯករាជ្យនៅឆ្នាំណាមានរដ្ឋធានីឈ្មោះអ្វីហើយជីវភាពរបស់ប្រជាជនពឹងផ្អែកលើវិស័យអ្វី	null	សាធារណៈរដ្ឋ អៀកឡង់ខាងត្បូងបានក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ដែលមានរដ្ឋធានីឈ្មោះ ឌឹបប្ល៊ឹនជីវភាពរបស់ប្រជាជនគឺពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មដូចជា ដំឡូងបារាំង ការចិញ្ចឹមសត្វ និងនេសាទ	null	សាធារណៈរដ្ឋ អៀកឡង់ខាងត្បូងបានក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ដែលមានរដ្ឋធានីឈ្មោះ ឌឹបប្ល៊ឹនជីវភាពរបស់ប្រជាជនគឺពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មដូចជា ដំឡូងបារាំង ការចិញ្ចឹមសត្វ និងនេសាទ	ត ើស ា ធា រណៈ រដ្ឋ អ ៀក ឡង់ ខា ង ត្ប ូង បាន ក្លា យ ជា ឯក រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ណា មាន រដ្ឋ ធាន ី ឈ្មោះ អ ្វី ហើយ ជីវ ភាព រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ អ ្វី Ġ	50	សា ធា រណៈ រដ្ឋ Ġ អ ៀក ឡង់ ខា ង ត្ប ូង បាន ក្លា យ ជា រដ្ឋ ឯក រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៨ Ġ ដ ែល មាន រដ្ឋ ធាន ី ឈ្មោះ Ġ ឌ ឹប ប្ ល ៊ ឹ ន ជីវ ភាព រ ប ស់ ប្រ ជា ជន âĢĭ គ ឺ ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ដូច ជា Ġ ដំ ឡូ ង បា រា ំ ង Ġ ការ ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ Ġ និង ន េស ា ទ	82	▁តើ សា ធា រណៈ រដ្ឋ អ ៀក ឡង់ ខា ង ត្ប ូង បាន ក្លា យ ជា ឯក រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ណា មាន រដ្ឋ ធាន ី ឈ្មោះ អ ្វី ហើយ ជីវ ភាព រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ អ ្វី ▁	49	▁សាធារណៈ រដ្ឋ ▁អ ៀក ឡង់ ខា ង ត្ប ូង បាន ក្លា យ ជា រដ្ឋ ឯក រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៨ ▁ដែល មាន រដ្ឋ ធាន ី ឈ្មោះ ▁ ឌ ឹប ប ្ល ៊ ឹ ន ជីវ ភាព រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ▁គឺ ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ដូច ជា ▁ដំឡូង ប ារ ាំង ▁ការច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ▁និង ន េ សា ទ	74
តើមាតាបិតាឬអ្នកអាណាព្យាបាល អ្នកសិក្សាមានសិទ្ធិដូចម្តេចខ្លះ ចំពោះអនីតិជន ដែលស្ថិតនៅក្នុងបន្ទុករបស់ខ្លួន	null	មាតាបិតា ឬអ្នកអាណាព្យាបាល អ្នកសិក្សាមានសិទ្ធិចំពោះអនីតិជន ដែលស្ថិតនៅក្នុងបន្ទុករបស់ខ្លួន គឺសិទ្ធិក្នុងការជ្រើសរើសកម្មវិធីអប់រំ និងគ្រឹះស្ថានសិក្សាសម្រាប់សិក្សាឱ្យចូលរួមសិក្សាសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាននិងរបាយការណ៍នៃការសិក្សាពីគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់អ្នកសិក្សា ដែលស្ថិតក្នុងបន្ទុកសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មនិងពេញលេញនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍស្តង់ដារអប់រំថ្នាក់សាលារៀន និងថ្នាក់ជាតិដោយផ្ទាល់ឬតាមរយៈតំណែងរបស់ខ្លួនសិទ្ធិស្នើ សិទ្ធិតវ៉ាទៅអាជ្ញាធរអប់រំមានសមត្ថកិច្ចតាមឋានានុក្រមព្រមទាំងមានសិទ្ធិប្តឹងទៅតុលាការសិទ្ធិចូលរួមផ្តល់ធនធានយ៉ាងពេញលេញក្នុងការគាំទ្រនិងអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំសិទ្ធិចុះកិច្ចសន្យា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ្នកគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំ	null	មាតាបិតា ឬអ្នកអាណាព្យាបាល អ្នកសិក្សាមានសិទ្ធិចំពោះអនីតិជន ដែលស្ថិតនៅក្នុងបន្ទុករបស់ខ្លួន គឺសិទ្ធិក្នុងការជ្រើសរើសកម្មវិធីអប់រំ និងគ្រឹះស្ថានសិក្សាសម្រាប់សិក្សាឱ្យចូលរួមសិក្សាសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាននិងរបាយការណ៍នៃការសិក្សាពីគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់អ្នកសិក្សា ដែលស្ថិតក្នុងបន្ទុកសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មនិងពេញលេញនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍស្តង់ដារអប់រំថ្នាក់សាលារៀន និងថ្នាក់ជាតិដោយផ្ទាល់ឬតាមរយៈតំណែងរបស់ខ្លួនសិទ្ធិស្នើ សិទ្ធិតវ៉ាទៅអាជ្ញាធរអប់រំមានសមត្ថកិច្ចតាមឋានានុក្រមព្រមទាំងមានសិទ្ធិប្តឹងទៅតុលាការសិទ្ធិចូលរួមផ្តល់ធនធានយ៉ាងពេញលេញក្នុងការគាំទ្រនិងអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំសិទ្ធិចុះកិច្ចសន្យា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ្នកគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំ	ត ើម ាត ាប ិត ា ឬ អ្នក អា ណា ព្យា បាល Ġ អ្នក សិ ក្ស ាម ាន សិ ទ្ធិ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ ចំ ព ោះ អ នី តិ ជន Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ប ន្ទ ុក រ ប ស់ ខ្លួន Ġ	47	មា តា ប ិត ា Ġ ឬ អ្នក អា ណា ព្យា បាល Ġ អ្នក សិ ក្ស ាម ាន សិ ទ្ធិ ចំ ព ោះ អ នី តិ ជន Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ប ន្ទ ុក រ ប ស់ ខ្លួន Ġ គ ឺ សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ ជ្រ ើស រ ើស កម្ម វិ ធី អ ប់ រំ Ġ និង គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សិ ក្ស ាស ម្រ ាប់ សិ ក្ស ា ឱ្យ ចូល រួម សិ ក្ស ាស ិទ្ធ ិ ទទួលបាន ព័ត៌មាន និង រ បា យក ារ ណ៍ នៃ ការ សិ ក្ស ា ពី គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សិ ក្ស ារ ប ស់ អ្នក សិ ក្ស ា Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត ក្នុង ប ន្ទ ុក សិ ទ្ធិ ចូល រួម យ៉ាង ស កម្ម និង ព េញ ល េញ នៅ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ស្ត ង់ ដា រ អ ប់ រំ ថ្ន ាក់ សា លា រ ៀន Ġ និង ថ្ន ាក់ ជាតិ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ឬ តា ម រយ ៈ ត ំណ ែង រ ប ស់ ខ្លួន សិ ទ្ធិ ស្ន ើ Ġ សិ ទ្ធិ ត វ៉ា ទៅ អា ជ្ញ ា ធរ អ ប់ រំ មាន សម ត្ថ កិច្ច តា ម ឋ ាន ានុ ក្រ ម ព្រ ម ទ ាំង មាន សិ ទ្ធិ ប្ ត ឹង ទៅ ត ុល ាក ារ សិ ទ្ធិ ចូល រួម ផ្ ត ល់ ធ ន ធាន យ៉ាង ព េញ ល េញ ក្នុង ការ គ ាំ ទ្រ និង អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ អ ប់ រំ សិ ទ្ធិ ច ុះ កិច្ច ស ន្ យា Ġ ឬ កិច្ច ព្រមព្រៀង ជា មួយ អ្នក គ្រ ប់ គ្រ ង គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សិ ក្ស ា ដើម ្ប ី ចូល រួម អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ អ ប់ រំ	268	▁តើ មា តា ប ិត ា ឬ អ្នក អា ណា ព្យា បាល ▁អ្នក ស ិក ្សា មាន សិ ទ្ធិ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁ចំពោះ អ នី តិ ជន ▁ដែល ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ប ន្ទ ុក រ ប ស់ ខ្លួន ▁	44	▁មាតា ប ិត ា ▁ឬ អ្នក អា ណា ព្យា បាល ▁អ្នក ស ិក ្សា មាន ស ិទ្ធ ិច ំព ោះ អ នី តិ ជន ▁ដែល ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ប ន្ទ ុក រ ប ស់ ខ្លួន ▁គឺ សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ ជ្រ ើស រ ើស កម្ម វិ ធី អ ប់ រំ ▁និង គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សិ ក្ស ាស ម្រ ាប់ ស ិក ្សា ឱ្យ ចូល រួម ស ិក ្សា សិ ទ្ធិ ទទួលបាន ព័ត៌មាន និង រ ប ាយ ការណ៍ នៃ ការ ស ិក ្សា ពី គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សិ ក្ស ារ ប ស់ អ្នក ស ិក ្សា ▁ដែល ស ្ថ ិត ក្នុង ប ន្ទ ុក សិ ទ្ធិ ចូល រួម យ៉ាង ស កម្ម និង ព េញ ល េញ នៅ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ស្ត ង់ ដា រ អ ប់ រំ ថ្ន ាក់ ស ាល ារ ៀន ▁និង ថ្ន ាក់ ជាតិ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ឬ ត ាម រយ ៈ ត ំណ ែង រ ប ស់ ខ្លួន សិ ទ្ធិ ស្ន ើ ▁សិទ្ធិ ត វ៉ា ទៅ អា ជ្ញ ា ធរ អ ប់ រំ មាន សម ត្ថ កិច្ច ត ាម ឋ ាន ានុ ក្រ ម ព្រ ម ទ ាំង មាន សិ ទ្ធិ ប ្ត ឹង ទៅ ត ុល ា ការ សិ ទ្ធិ ចូល រួម ផ្ ត ល់ ធ ន ធាន យ៉ាង ព េញ ល េញ ក្នុង ការ គ ាំ ទ្រ និង អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ អ ប់ រំ ស ិទ្ធ ិច ុះ កិច្ច ស ន ្យា ▁ឬ កិច្ច ព្រមព្រៀង ជា មួយ អ្នក គ្រ ប់ គ្រ ង គ្រ ឹ ះ ស្ថាន ស ិក ្សា ដើម ្ប ី ចូល រួម អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ អ ប់ រំ	262
ក្នុងនីតិវិធីត្រួតពិនិត្យចំពោះផលិតផលទំនិញ និងសេវាកម្ម តើអ្វីខ្លះជាវិធានការណ៍ប្រាតិភោគវិធានការពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗដែលសមត្ថកិច្ចត្រួតពិនិត្យប្រើប្រាស់ក្រោមសមត្ថកិច្ចទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួន	null	ក្នុងនីតិវិធីត្រួតពិនិត្យចំពោះផលិតផលទំនិញ និងសេវាកម្មវិធានការណ៍ប្រាតិភោគ វិធានការពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ដែលសមត្ថកិច្ចត្រួតពិនិត្យប្រើប្រាស់ក្រោមសមត្ថកិច្ចទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនរួមមានឃាត់ទុកបណ្តោះអាសន្ន គឺជាវិធានការ សំដៅដល់ការហាមឃាត់ជាបណ្តោះអាសន្នរាល់ការចាត់ចែងរបស់ពីសំណាក់អ្នកកាន់កាប់នូវផលិតទំនិញដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីធ្វើការបន្ថែម និងស្វែងរកភាពមិនប្រក្រតីជាយថាហេតុក្នុងករណីមិនមានការរកឃើញណាមួយអំពីភាពមិនប្រក្រតី ក្នុងរយៈពេល១៥ថ្ងៃទំនិញត្រូវបានដោះលែង កែប្រែឱ្យសមស្របឡើងវិញ ជាវិធានការណ៍តម្រូវឱ្យអ្នកកាន់កាប់ ឬម្ចាស់ទំនិញឬសេវា ដើម្បីបញ្ចប់នូវមូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានលក្ខណៈពុំសមស្រប ប្តូរទិសដៅ គឺសំដៅដល់វិធានការណ៍អនុវត្តជាការជញ្ជូនទំនិញដែលបានឃាត់ ទុកបណ្តោះអាសន្ននៅសហគ្រាស ដែលនឹងអាចប្រើប្រាស់ផលិតផលនោះជាលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន ឧទាហរណ៍ ដូចជាការកែច្នៃជាចំណីសត្វឬសម្រាប់ធ្វើជាជីធម្មជាតិឬការកែប្រែឱ្យបានសមស្របតាមច្បាប់វិញ រឹបអូស ជាការដកហូតជាស្ថាពរនូវសិទ្ធិ ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិហើយត្រូវបានអនុវត្ត ក្នុងករណីទំនិញត្រូវបានទទួលស្គាល់ពុំសមស្របតាមច្បាប់ អ្នកកាន់ឬម្ចាស់ផលិតផល មិនព្រមធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈសមស្រប ឬប្តូរទិសដៅចំពោះឧបករណ៍ឬផលិតផលទំនិញ និងសេវាប្រើប្រាស់សម្រាប់ការកែ្លងបន្លំ និងទំនិញដែលមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព សុវត្ថិភាពរបស់អ្នកប្រើ កម្ទេចចោល ជាវិធានការណ៍ដែលមន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ចអាចធ្វើ ឬឱ្យគេធ្វើក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ខ្លួននូវការតកំទេច ឬបំប្លែងសភាពដើមនៃផលិតផលទំនិញដែលបានរឹបអូសពេលណា ដែលផលិតផលនោះពុំអាចប្រើប្រាស់សមស្របបាន	null	ក្នុងនីតិវិធីត្រួតពិនិត្យចំពោះផលិតផលទំនិញ និងសេវាកម្មវិធានការណ៍ប្រាតិភោគ វិធានការពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ដែលសមត្ថកិច្ចត្រួតពិនិត្យប្រើប្រាស់ក្រោមសមត្ថកិច្ចទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនរួមមានឃាត់ទុកបណ្តោះអាសន្ន គឺជាវិធានការ សំដៅដល់ការហាមឃាត់ជាបណ្តោះអាសន្នរាល់ការចាត់ចែងរបស់ពីសំណាក់អ្នកកាន់កាប់នូវផលិតទំនិញដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីធ្វើការបន្ថែម និងស្វែងរកភាពមិនប្រក្រតីជាយថាហេតុក្នុងករណីមិនមានការរកឃើញណាមួយអំពីភាពមិនប្រក្រតី ក្នុងរយៈពេល១៥ថ្ងៃទំនិញត្រូវបានដោះលែង កែប្រែឱ្យសមស្របឡើងវិញ ជាវិធានការណ៍តម្រូវឱ្យអ្នកកាន់កាប់ ឬម្ចាស់ទំនិញឬសេវា ដើម្បីបញ្ចប់នូវមូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានលក្ខណៈពុំសមស្រប ប្តូរទិសដៅ គឺសំដៅដល់វិធានការណ៍អនុវត្តជាការជញ្ជូនទំនិញដែលបានឃាត់ ទុកបណ្តោះអាសន្ននៅសហគ្រាស ដែលនឹងអាចប្រើប្រាស់ផលិតផលនោះជាលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន ឧទាហរណ៍ ដូចជាការកែច្នៃជាចំណីសត្វឬសម្រាប់ធ្វើជាជីធម្មជាតិឬការកែប្រែឱ្យបានសមស្របតាមច្បាប់វិញ រឹបអូស ជាការដកហូតជាស្ថាពរនូវសិទ្ធិ ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិហើយត្រូវបានអនុវត្ត ក្នុងករណីទំនិញត្រូវបានទទួលស្គាល់ពុំសមស្របតាមច្បាប់ អ្នកកាន់ឬម្ចាស់ផលិតផល មិនព្រមធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈសមស្រប ឬប្តូរទិសដៅចំពោះឧបករណ៍ឬផលិតផលទំនិញ និងសេវាប្រើប្រាស់សម្រាប់ការកែ្លងបន្លំ និងទំនិញដែលមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព សុវត្ថិភាពរបស់អ្នកប្រើ កម្ទេចចោល ជាវិធានការណ៍ដែលមន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ចអាចធ្វើ ឬឱ្យគេធ្វើក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ខ្លួននូវការតកំទេច ឬបំប្លែងសភាពដើមនៃផលិតផលទំនិញដែលបានរឹបអូសពេលណា ដែលផលិតផលនោះពុំអាចប្រើប្រាស់សមស្របបាន	ក្នុង នី តិ វិ ធី ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ចំ ព ោះ ផល ិត ផល ទំ និ ញ Ġ និង សេ វា កម្ម Ġ ត ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ជា វិ ធាន ការណ៍ âĢĭ ប្រា តិ ភោគ វិ ធាន ការ ពាក់ ព ័ន ្ ធ ផ្ សេ ង ៗ ដ ែល សម ត្ថ កិច្ច ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ ក្រោម សម ត្ថ កិច្ច ទទួល ខុស ត្រូវ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ	76	ក្នុង នី តិ វិ ធី ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ចំ ព ោះ ផល ិត ផល ទំ និ ញ Ġ និង សេ វា កម្ម វិ ធាន ការណ៍ âĢĭ ប្រា តិ ភោគ Ġ វិ ធាន ការ ពាក់ ព ័ន ្ ធ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដ ែល សម ត្ថ កិច្ច ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ ក្រោម សម ត្ថ កិច្ច ទទួល ខុស ត្រូវ រ ប ស់ ខ្លួន រួម មាន ឃាត ់ ទុក បណ្ត ោះ អា ស ន្ន Ġ គ ឺ ជា វិ ធាន ការ Ġ សំ ដ ៅ ដល់ ការ ហា ម ឃាត ់ ជា បណ្ត ោះ អា ស ន្ន រា ល់ ការ ច ាត់ ច ែង រ ប ស់ ពី សំ ណា ក់ អ្នក កាន់ កា ប់ ន ូវ ផល ិត ទំ និ ញ ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើក ារ ប ន្ ថ ែម Ġ និង ស្ វ ែង រក ភាព ម ិន ប្រ ក្រ តី ជា យ ថា ហេតុ ក្នុង ករណី ម ិន មាន ការ រក ឃើញ ណា មួយ អ ំព ី ភាព ម ិន ប្រ ក្រ តី Ġ ក្នុង រយ ៈ ពេល ១ ៥ ថ ្ង ៃ ទំ និ ញ ត្រូវ បាន ដ ោះ លែង Ġ ក ែប ្រ ែ ឱ្យ សម ស្រ ប ឡើង វិញ Ġ ជា វិ ធាន ការណ៍ ត ម្រ ូវ ឱ្យ អ្នក កាន់ កា ប់ Ġ ឬ ម្ចាស់ ទំ និ ញ ឬ សេ វា Ġ ដើម ្ប ី បញ្ច ប់ ន ូវ ម ូល ហេតុ ដ ែល បង ្ក ឱ្យ មាន ល ក្ខ ណៈ ពុ ំ សម ស្រ ប Ġ ប្ តូ រ ទិ ស ដ ៅ Ġ គ ឺ សំ ដ ៅ ដល់ វិ ធាន ការណ៍ អនុ វត្ត ជា ការ ជ ញ្ជ ូន ទំ និ ញ ដ ែល បាន ឃាត ់ Ġ ទុក បណ្ត ោះ អា ស ន្ន នៅ ស ហ គ្រ ាស Ġ ដ ែល នឹង អា ច ប្រ ើប ្រា ស់ ផល ិត ផល ន ោះ ជា ល ក្ខ ណៈ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ដូច ជា ការ ក ែ ច្ នៃ ជា ចំ ណី ស ត ្វ ឬ សម ្រា ប់ ធ ្វ ើ ជា ជី ធម្ម ជាតិ ឬ ការ ក ែប ្រ ែ ឱ្យ បាន សម ស្រ ប តា ម ច្ បា ប់ វិញ Ġ រ ឹប អូ ស Ġ ជា ការ ដ ក ហ ូត ជា ស្ ថា ពរ ន ូវ សិ ទ្ធិ Ġ ជា ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ហើយ ត្រូវ បាន អនុ វត្ត Ġ ក្នុង ករណី ទំ និ ញ ត្រូវ បាន ទទួល ស្ គ ាល់ ពុ ំ សម ស្រ ប តា ម ច្ បា ប់ Ġ អ្នក កាន់ ឬ ម្ចាស់ ផល ិត ផល Ġ ម ិន ព្រ ម ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន ល ក្ខ ណៈ សម ស្រ ប Ġ ឬ ប្ តូ រ ទិ ស ដ ៅ ចំ ព ោះ ឧ ប ករណ៍ ឬ ផល ិត ផល ទំ និ ញ Ġ និង សេ វា ប្រ ើប ្រា ស់ សម ្រា ប់ ការ ក ែ ្ល ង ប ន្ លំ Ġ និង ទំ និ ញ ដ ែល មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ដល់ សុខ ភាព Ġ សុ វ ត្ថ ិ ភាព រ ប ស់ អ្នក ប្រ ើ Ġ ក ម្ ទេ ច ចោល Ġ ជា វិ ធាន ការណ៍ ដ ែល ម ន្ រ ្ត ី មាន សម ត្ថ កិច្ច អា ច ធ ្វ ើ Ġ ឬ ឱ្យ គ េ ធ ្វ ើក ្រ ោម ការ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ រ ប ស់ ខ្លួន ន ូវ ការ ត កំ ទេ ច Ġ ឬ ប ំ ប្ លែង ស ភាព ដើម នៃ ផល ិត ផល ទំ និ ញ ដ ែល បាន រ ឹប អូ ស ពេល ណា Ġ ដ ែល ផល ិត ផល ន ោះ ពុ ំ អា ច ប្រ ើប ្រា ស់ សម ស្រ ប បាន	594	▁ក្នុង នី តិ វិ ធី ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ច ំព ោះ ផល ិត ផល ទំ ន ិញ ▁និង សេ វា កម្ម ▁តើ អ ្វី ខ្ ល ះ ជា វិ ធាន ការណ៍ ▁ប្រា តិ ភោគ វិ ធាន ការ ពាក់ ព ័ ន្ធ ផ្ ស េង ៗ ដ ែល សម ត្ថ កិច្ច ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ក្រោម សម ត្ថ កិច្ច ទទួល ខុស ត្រូវ រ ប ស់ ខ្លួន ▁	74	▁ក្នុង នី តិ វិ ធី ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ច ំព ោះ ផល ិត ផល ទំ ន ិញ ▁និង សេ វា កម្ម វិ ធាន ការណ៍ ▁ប្រា តិ ភោគ ▁វិធានការ ពាក់ ព ័ ន្ធ ផ្ ស េង ៗ ▁ដែល សម ត្ថ កិច្ច ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ក្រោម សម ត្ថ កិច្ច ទទួល ខុស ត្រូវ រ ប ស់ ខ្លួន រួម មាន ឃ ាត់ ទុក បណ្ត ោះ អា ស ន្ន ▁គឺជា វិ ធាន ការ ▁សំដៅ ដល់ ការ ហា ម ឃ ាត់ ជា បណ្ត ោះ អា ស ន្ន រ ាល់ ការ ច ាត់ ច ែង រ ប ស់ ពី ស ំណ ាក់ អ្នក កាន់ ក ាប់ ន ូវ ផល ិត ទំ ន ិញ ដ ែល ពាក់ ព ័ ន្ធ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ការ ប ន ្ថ ែម ▁និង ស ្វ ែង រក ភាព ម ិន ប្រ ក្រ តី ជ ាយ ថា ហេតុ ក្នុង ករណី ម ិន មាន ការ រក ឃើញ ណា មួយ អ ំព ី ភាព ម ិន ប្រ ក្រ តី ▁ក្នុង រយ ៈ ពេល ១ ៥ ថ ្ង ៃ ទំ ន ិញ ត្រូវ បាន ដ ោះ លែង ▁កែប្រែ ឱ្យ សម ស្រ ប ឡើង វិញ ▁ជា វិ ធាន ការណ៍ ត ម្រ ូវ ឱ្យ អ្នក កាន់ ក ាប់ ▁ឬ ម្ចាស់ ទំ ន ិញ ឬ សេ វា ▁ដើម្បី បញ្ច ប់ ន ូវ ម ូល ហេតុ ដ ែល ប ង្ក ឱ្យ មាន ល ក្ខ ណៈ ព ុំ សម ស្រ ប ▁ប្តូរ ទិ ស ដ ៅ ▁គឺ សំ ដ ៅ ដល់ វិ ធាន ការណ៍ អនុ វត្ត ជា ការ ជ ញ្ជ ូន ទំ ន ិញ ដ ែល បាន ឃ ាត់ ▁ទុក បណ្ត ោះ អា ស ន្ន នៅ ស ហ គ្រ ាស ▁ដែល នឹង អា ច ប្រ ើ ប្រ ាស់ ផល ិត ផល ន ោះ ជា ល ក្ខ ណៈ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ▁ឧទាហរណ៍ ▁ដូចជា ការ ក ែ ច្ នៃ ជា ចំ ណី ស ត ្វ ឬ ស ម្រ ាប់ ធ ្វ ើ ជា ជី ធម្ម ជាតិ ឬ ការ ក ែ ប្រ ែ ឱ្យ បាន សម ស្រ ប ត ាម ច ្ប ាប់ វិញ ▁រឹបអូស ▁ជា ការ ដ ក ហ ូត ជា ស្ ថា ពរ ន ូវ សិ ទ្ធិ ▁ជា ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ហើយ ត្រូវ បាន អនុ វត្ត ▁ក្នុង ករណី ទំ ន ិញ ត្រូវ បាន ទទួល ស្ គ ាល់ ព ុំ សម ស្រ ប ត ាម ច ្ប ាប់ ▁អ្នក កាន់ ឬ ម្ចាស់ ផល ិត ផល ▁មិន ព្រ ម ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន ល ក្ខ ណៈ សម ស្រ ប ▁ឬ ប ្ត ូរ ទិ ស ដ ៅ ច ំព ោះ ឧ ប ករណ៍ ឬ ផល ិត ផល ទំ ន ិញ ▁និង សេ វា ប្រ ើ ប្រ ាស់ ស ម្រ ាប់ ការ ក ែ ្ល ង ប ន្ លំ ▁និង ទំ ន ិញ ដ ែល មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ដល់ សុខ ភាព ▁សុវត្ថិភាព រ ប ស់ អ្នក ប្រ ើ ▁កម្ទេច ចោល ▁ជា វិ ធាន ការណ៍ ដ ែល ម ន ្រ ្ត ី មាន សម ត្ថ កិច្ច អា ច ធ ្វ ើ ▁ឬ ឱ្យ គ េ ធ ្វ ើ ក្រោម ការ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ រ ប ស់ ខ្លួន ន ូវ ការ ត កំ ទ េច ▁ឬ ប ំ ប្ លែង ស ភាព ដើម នៃ ផល ិត ផល ទំ ន ិញ ដ ែល បាន រ ឹប អូ ស ពេល ណា ▁ដែល ផល ិត ផល ន ោះ ព ុំ អា ច ប្រ ើ ប្រ ាស់ សម ស្រ ប បាន	557
តើមានមធ្យោបាយអ្វីខ្លះ ដើម្បីជួយដោះស្រាយនូវតម្រូវការស្បៀងអាហារលើពិភពលោក	null	ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗក្នុងការរៀបចំជ្រើសរើសពូជការបង្កើតប្រព័ន្ធស្រោចស្រពធំៗនិងការប្រើប្រាស់ឲ្យអស់លទ្ធភាពដីបង្កើតឧបករណ៍នេសាទសមុទ្រធំៗ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយកង្វះម្ហូបអាហារពង្រីកផលិតកម្មចិញ្ចឹមសត្វដើម្បីបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់សាច់ ទឹកដោះ ស៊ុតនិងផលិតកម្មសមុទ្រ	null	ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗក្នុងការរៀបចំជ្រើសរើសពូជការបង្កើតប្រព័ន្ធស្រោចស្រពធំៗនិងការប្រើប្រាស់ឲ្យអស់លទ្ធភាពដីបង្កើតឧបករណ៍នេសាទសមុទ្រធំៗ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយកង្វះម្ហូបអាហារពង្រីកផលិតកម្មចិញ្ចឹមសត្វដើម្បីបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់សាច់ ទឹកដោះ ស៊ុតនិងផលិតកម្មសមុទ្រ	ត ើម ាន ម ធ ្យ ោ បា យ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ ន ូវ ត ម្រ ូវ ការ ស្ ប ៀង អា ហា រ លើ ពិ ភព លោក Ġ	39	ប្រ ើប ្រា ស់ ប ច្ច េក វិទ្យា ថ ្ម ី ៗ ក្នុង ការ រៀបចំ ជ្រ ើស រ ើស ព ូ ជ ការ បង ្ក ើត ប្រ ព ័ន ្ ធ ស្រ ោច ស្រ ព ធ ំ ៗ និង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ឲ្យ អ ស់ ល ទ្ធ ភាព ដ ី បង ្ក ើត ឧ ប ករណ៍ ន េស ា ទ សម ុ ទ្រ ធ ំ ៗ Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ កាត់ បន្ថយ ក ង ្វ ះ ម្ ហ ូប អា ហា រ ព ង ្រី ក ផល ិត កម្ម ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ ដើម ្ប ី បង ្ក ើន ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ សា ច ់ Ġ ទឹក ដ ោះ Ġ ស៊ ុត និង ផល ិត កម្ម សម ុ ទ្រ ĠâĢĭ	127	▁តើ មាន ម ធ ្យ ោ ប ាយ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដើម្បី ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ ន ូវ ត ម្រ ូវ ការ ស ្ប ៀង អា ហា រ លើ ពិ ភព លោក ▁	36	▁ប្រើប្រាស់ ប ច្ច េក វិទ្យា ថ ្ម ី ៗ ក្នុង ការ រៀបចំ ជ្រ ើស រ ើស ព ូ ជ ការ ប ង្ក ើត ប្រ ព ័ ន្ធ ស្រ ោច ស្រ ព ធ ំ ៗ និង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ឲ្យ អ ស់ ល ទ្ធ ភាព ដ ី ប ង្ក ើត ឧ ប ករណ៍ ន េ សា ទ សម ុ ទ្រ ធ ំ ៗ ▁ដើម្បី ជ ួយ កាត់ បន្ថយ ក ង ្វ ះ ម ្ហ ូប អា ហា រ ព ង ្រី ក ផល ិត កម្ម ច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ដើម ្ប ី ប ង្ក ើន ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ស ាច់ ▁ទឹកដោះ ▁ស៊ុត និង ផល ិត កម្ម សម ុ ទ្រ ▁	117
តើអធិការដ្ឋាននករបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដឹកនាំដោយនគរខ្លះ	null	អធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដឹកនាំដោយអធិការ១រូបនិងមានអធិការរងមួយចំនួនដឹកនាំផែនការ ដូចមានកំនត់ក្នុងឧបសម្ព័ន្ធនៃការប្រកាសនេះជាជំនួយការតាមការចាំបាច់	null	អធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដឹកនាំដោយអធិការ១រូបនិងមានអធិការរងមួយចំនួនដឹកនាំផែនការ ដូចមានកំនត់ក្នុងឧបសម្ព័ន្ធនៃការប្រកាសនេះជាជំនួយការតាមការចាំបាច់	âĢĭ ត ើ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ន ករ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ ន គរ ខ្ ល ះ Ġ	23	អ ធិ ការ ដ្ឋាន ន គរ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ អ ធិ ការ ១ រូប និង មាន អ ធិ ការ រ ង មួយ ចំ ន ួន ដ ឹក នាំ ផ ែន ការ Ġ ដូច មាន កំ ន ត់ ក្នុង ឧ ប សម ្ ព ័ន ្ ធ នៃ ការ ប្រ កាស នេះ ជា ជំ ន ួយ ការ តា មក ារ ចាំបាច់	66	▁តើ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ន ករ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁ដឹកនាំ ដោយ ន គរ ខ្ ល ះ ▁	18	▁អធិការដ្ឋាន ន គរ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁ដឹកនាំ ដោយ អ ធិ ការ ១ រូប និង មាន អ ធិ ការ រ ង មួយ ចំ ន ួន ដ ឹក នាំ ផ ែន ការ ▁ដូច មាន កំ ន ត់ ក្នុង ឧ ប ស ម្ព ័ ន្ធ នៃ ការ ប្រ កាស នេះ ជា ជំ ន ួយ ការ ត ាម ការ ចាំបាច់	57
ហេតុអ្វីបានជាលេចឡើងនូវរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ	null	បានលេចឡើងរបបសាធារណរដ្ឋមខ្មែរ ព្រោះ សង្គ្រាមត្រជាក់ មនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ គឺសេរី និងកុំមុយនីសអូសទាញកម្ពុជាឪ្យធា្លក់ក្នុងសង្រ្គាមវិបត្តិសង្គម អំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដួលរលំរោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋបណ្ដាលមកពីអំពើរលួយ បក្សពួលស៊ីសងវិបត្តិនយោបាយ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិសបណ្ដាលមកពីមនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ និងអ្នកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាចវត្តតមានជនជាតិបរទេស ពួកយយួនយៀកមិញ យៀកុង បានចូលមករស់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាពិសេសយួនមកនៅគ្រប់ខេត្ត ទើបលន់ នល់ និងសិរីមតៈ បង្ខំចិត្តធ្វើប្រហារទម្លាប់ព្រះសីហនុពីតំណែងនៅថ្ងៃ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០	null	បានលេចឡើងរបបសាធារណរដ្ឋមខ្មែរ ព្រោះ សង្គ្រាមត្រជាក់ មនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ គឺសេរី និងកុំមុយនីសអូសទាញកម្ពុជាឪ្យធា្លក់ក្នុងសង្រ្គាមវិបត្តិសង្គម អំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដួលរលំរោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋបណ្ដាលមកពីអំពើរលួយ បក្សពួលស៊ីសងវិបត្តិនយោបាយ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិសបណ្ដាលមកពីមនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ និងអ្នកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាចវត្តតមានជនជាតិបរទេស ពួកយយួនយៀកមិញ យៀកុង បានចូលមករស់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាពិសេសយួនមកនៅគ្រប់ខេត្ត ទើបលន់ នល់ និងសិរីមតៈ បង្ខំចិត្តធ្វើប្រហារទម្លាប់ព្រះសីហនុពីតំណែងនៅថ្ងៃ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ល េច ឡើង ន ូវ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ Ġ	20	បាន ល េច ឡើង រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ម ខ្ ម ែរ Ġ ព្រ ោះ Ġ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ Ġ ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ Ġ គ ឺ សេ រី Ġ និង ក ុំ ម ុយ នី ស អូ ស ទ ាញ ក ម្ព ុ ជា ឪ ្យ ធា ្ល ក់ ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម វិ ប ត្តិ សង ្ គម Ġ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ Ġ ប ក្ស ព ួ ក និយម Ġ ល ្ប ែង ស៊ី សង Ġ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ដ ួល រ លំ រ ោង ច ក្រ Ġ ស ហ គ្រ ាស រដ្ឋ ប ណ ្ ដា ល មក ពី អ ំព ើរ ល ួយ Ġ ប ក្ស ព ួល ស៊ី សង វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ Ġ ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ម ិន ចំ ទិ ស ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ Ġ និង អ្នក នាំ ខ្ ម ែរ ល ោ ភ ល ន់ អ ំណ ា ច វត្ត ត មាន ជន ជាតិ បរ ទេស Ġ ព ួ ក យ យ ួន យ ៀក ម ិញ Ġ យ ៀក ុង Ġ បាន ចូល មក រស់ នៅ ក ម្ព ុ ជា កាន់ តែ ច្ រ ើន ជា ពិ សេ ស យ ួន មក នៅ គ្រ ប់ ខ េត ្ត Ġ ទ ើប ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង សិ រី ម ត ៈ Ġ បង ្ខ ំ ចិត្ត ធ ្វ ើប ្រ ហា រ ទ ម្ល ាប់ ព្រ ះ សី ហ នុ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៨ Ġ ខែ មី នា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧០	269	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ល េច ឡើង ន ូវ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ▁	20	▁បាន ល េច ឡើង រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ម ខ្ ម ែរ ▁ព្រោះ ▁សង្គ្រាម ត្រ ជ ាក់ ▁មន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ ▁គឺ សេ រី ▁និង ក ុំ ម ុយ នី ស អូ ស ទ ាញ ក ម្ព ុ ជា ឪ ្យ ធា ្ល ក់ ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម វិ ប ត្តិ ស ង្គ ម ▁អំពើពុករលួយ ▁បក្ស ព ួ ក និយម ▁ល្បែងស៊ីសង ▁វិបត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ដួល រ លំ រ ោង ច ក្រ ▁សហគ្រាស រដ្ឋ ប ណ ្ ដា ល មក ពី អ ំព ើរ ល ួយ ▁បក្ស ព ួល ស៊ី សង វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ ▁នយោបាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ម ិន ចំ ទិ ស ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ ▁និង អ្នក នាំ ខ្ ម ែរ ល ោ ភ ល ន់ អ ំ ណា ច វត្ត ត មាន ជន ជាតិ បរ ទេស ▁ពួក យ យ ួន យ ៀក ម ិញ ▁យ ៀក ុង ▁បាន ចូល មក រស់ នៅ ក ម្ព ុ ជា កាន់ តែ ច ្រ ើន ជា ពិ ស េស យ ួន មក នៅ គ្រ ប់ ខ េ ត្ត ▁ទើប ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង សិ រី ម ត ៈ ▁បង្ខំ ចិត្ត ធ ្វ ើ ប្រហារ ទ ម្ល ាប់ ព្រ ះ សី ហ នុ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៨ ▁ខែមីនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧០	233
តើសង្គ្រាមនៅឥណ្ឌូចិនចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំណា ដល់ឆ្នាំណា	null	សង្គ្រាមនៅឥណ្ឌូចិនចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ ១៩៤៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៤	null	សង្គ្រាមនៅឥណ្ឌូចិនចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ ១៩៤៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៤	ត ើស ង្គ ្រា ម នៅ ឥ ណ្ឌ ូច ិន ច ាប់ ផ្ ត ើម ពី ឆ្នាំ ណា Ġ ដល់ ឆ្នាំ ណា Ġ	21	សង ្ គ្រ ាម នៅ ឥ ណ្ឌ ូច ិន ច ាប់ ផ្ ត ើម ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៦ Ġ ដល់ ឆ្នាំ âĢĭ ១៩ ៥ ៤	24	▁តើ ស ង្គ ្រា ម នៅ ឥ ណ្ឌ ូច ិន ច ាប់ ផ្ ត ើម ពី ឆ្នាំ ណា ▁ដល់ ឆ្នាំ ណា ▁	21	▁សង្គ្រាម នៅ ឥ ណ្ឌ ូច ិន ច ាប់ ផ្ ត ើម ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៦ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៤	21
តើកម្លាំងទំនាញរវាងវត្ថុពីរអាស្រ័យនឹងកត្តាអ្វីខ្លះ	null	កម្លាំងទំនាញរវាងវត្ថុពីរអាស្រ័យនឹងកត្តាពីរគឺម៉ាស់ ម៉ាស់កាន់តែធំ កម្លាំងទំនាញកាន់តែខ្លាំង ចម្ងាយរវាងវត្ថុទាំងពីរ កម្លាំងទំនាញកាន់តែថយចុះកាលណាចម្ងាយរវាងវត្ថុទាំងពីរកាន់តែឆ្ងាយ	null	កម្លាំងទំនាញរវាងវត្ថុពីរអាស្រ័យនឹងកត្តាពីរគឺម៉ាស់ ម៉ាស់កាន់តែធំ កម្លាំងទំនាញកាន់តែខ្លាំង ចម្ងាយរវាងវត្ថុទាំងពីរ កម្លាំងទំនាញកាន់តែថយចុះកាលណាចម្ងាយរវាងវត្ថុទាំងពីរកាន់តែឆ្ងាយ	ត ើក ម្ល ាំង ទំ នា ញ រ វា ង វ ត្ថ ុ ពី រ អា ស្រ ័យ នឹង ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	27	ក ម្ល ាំង ទំ នា ញ រ វា ង វ ត្ថ ុ ពី រ អា ស្រ ័យ នឹង ក ត្ត ា ពី រ គ ឺ ម៉ា ស់ ĠÂł ម៉ា ស់ កាន់ តែ ធ ំ Ġ ក ម្ល ាំង ទំ នា ញ កាន់ តែ ខ្ លា ំ ង Ġ ច ម្ ង ាយ រ វា ង វ ត្ថ ុ ទ ាំង ពី រ Ġ ក ម្ល ាំង ទំ នា ញ កាន់ តែ ថ âĢĭ យ ច ុះ កាល ណា ច ម្ ង ាយ រ វា ង វ ត្ថ ុ ទ ាំង ពី រក ាន់ តែ ឆ្ ង ាយ ĠâĢĭ	92	▁តើ ក ម្ល ាំង ទំ ន ាញ រ វ ាង វ ត្ថ ុ ពី រ អា ស្រ ័យ នឹង ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	27	▁កម្លាំង ទំ ន ាញ រ វ ាង វ ត្ថ ុ ពី រ អា ស្រ ័យ នឹង ក ត្ត ា ពី រ គ ឺ ម៉ ាស់ ▁ម៉ ាស់ កាន់ តែ ធ ំ ▁កម្លាំង ទំ ន ាញ កាន់ តែ ខ្ ល ាំង ▁ចម្ងាយ រ វ ាង វ ត្ថ ុ ទ ាំង ពី រ ▁កម្លាំង ទំ ន ាញ កាន់ តែ ថ ▁យ ច ុះ កាល ណា ច ម្ ង ាយ រ វ ាង វ ត្ថ ុ ទ ាំង ពី រ កាន់ តែ ឆ្ ង ាយ ▁	82
តើពាក្យថាអង្គការ មានវិសាលភាពយ៉ាងដូចម្ដេច នៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(ប៉ុល ពត) ហើយអង្គការបដិវត្តន៍ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយនរណា	null	នៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុល ពត ពាក្យថាអង្គការមានវិសាលភាពគ្របដណ្ដប់ទាំងបក្សកុំមុយនីស្ដទាំងអង្គការនីតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាច តុលាការ អង្គការបដិវត្តន៍ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសមាជិក បក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជា	null	នៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុល ពត ពាក្យថាអង្គការមានវិសាលភាពគ្របដណ្ដប់ទាំងបក្សកុំមុយនីស្ដទាំងអង្គការនីតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាច តុលាការ អង្គការបដិវត្តន៍ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសមាជិក បក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជា	ត ើ ពាក្យ ថា អង្គ ការ Ġ មាន វិ សា ល ភាព យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ( ប៉ ុល Ġ ព ត ) Ġ ហើយ អង្គ ការ ប ដ ិ វត្ត ន៍ Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ដោយ ន រណ ា Ġ	47	នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ប៉ ុល Ġ ព ត Ġ ពាក្យ ថា អង្គ ការ មាន វិ សា ល ភាព គ្រ ប ដ ណ ្ ដ ប់ ទ ាំង ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ទ ាំង អង្គ ការ នី តិ បញ្ញត្តិ Ġ នី តិ ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ និង អ ំណ ា ច Ġ ត ុល ាក ារ Ġ អង្គ ការ ប ដ ិ វត្ត ន៍ Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ដោយ សម ា ជ ិក Ġ ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ក ម្ព ុ ជា	93	▁តើ ពាក្យ ថា អង្គ ការ ▁មាន វិ ស ាល ភាព យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ( ប៉ ុល ▁ពត ) ▁ហើយ អង្គ ការ ប ដ ិ វត្ត ន៍ ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង ដោយ ន រ ណា ▁	44	▁នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ប៉ុល ▁ពត ▁ពាក្យ ថា អង្គ ការ មាន វិ ស ាល ភាព គ្រ ប ដ ណ ្ ដ ប់ ទ ាំង ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ទ ាំង អង្គ ការ នី តិ បញ្ញត្តិ ▁នីតិ ប្រ តិ ប ត្តិ ▁និង អ ំ ណា ច ▁តុលាការ ▁អង្គការ ប ដ ិ វត្ត ន៍ ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង ដោយ ស មា ជ ិក ▁បក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ក ម្ព ុ ជា	84
ហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២	null	បានជាសហរដ្ឋអាមេរិចក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ព្រោះប្រទេសនោអឺរ៉ុបត្រូវសេដ្ឋកិច្ចខ្លូនឡើងវិញដែលខូចខាតដោយសារសង្គ្រាម ហើយពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រាក់កម្ចីពីសហរដ្ឋអាមេរិចសហរដ្ឋអាមរិចបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារសង្គ្រាមនៅដើមឆ្នាំ ១៩២០ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបបានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារសហរដ្ឋអាមេរិចចំនួន១០ពាន់ លានដុល្លារទំនិញអាមេរិកបានហូរចូលទៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបគិតជាទឹកប្រាក់៧ពាន់លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំប្រជាជនអាមេរិចប្រឹងប្រែងពង្រីកវិស័យកសិកម្មដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការក្រៅប្រទេសរោងចក្រឧស្សហកម្មខិតខំផលិតឲ្យទាន់តម្រូវការទីផ្សារដូចជា រថយន្ត វិទ្យុ និងមុខជំនាញផ្សេងៗជាច្រើនទៀត	null	បានជាសហរដ្ឋអាមេរិចក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ព្រោះប្រទេសនោអឺរ៉ុបត្រូវសេដ្ឋកិច្ចខ្លូនឡើងវិញដែលខូចខាតដោយសារសង្គ្រាម ហើយពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រាក់កម្ចីពីសហរដ្ឋអាមេរិចសហរដ្ឋអាមរិចបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារសង្គ្រាមនៅដើមឆ្នាំ ១៩២០ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបបានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារសហរដ្ឋអាមេរិចចំនួន១០ពាន់ លានដុល្លារទំនិញអាមេរិកបានហូរចូលទៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបគិតជាទឹកប្រាក់៧ពាន់លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំប្រជាជនអាមេរិចប្រឹងប្រែងពង្រីកវិស័យកសិកម្មដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការក្រៅប្រទេសរោងចក្រឧស្សហកម្មខិតខំផលិតឲ្យទាន់តម្រូវការទីផ្សារដូចជា រថយន្ត វិទ្យុ និងមុខជំនាញផ្សេងៗជាច្រើនទៀត	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ក្លា យ ជា ម ហា អ ំណ ា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ នៅ ក្រ ោយ សង ្ គ្រ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ	35	បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច ក្លា យ ជា ម ហា អ ំណ ា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ក្រ ោយ សង ្ គ្រ ាម លោក លើក ទី ២ ព្រ ោះ ប្រ ទេស ន ោ អ ឺ រ៉ ុប ត្រូវ សេ ដ្ឋ កិច្ច ខ្ ល ូន ឡើង វិញ ដ ែល ខ ូច ខា ត ដោយ សារ សង ្ គ្រ ាម Ġ ហើយ ព ឹង ផ្ អ ែក យ៉ាង ខ្ លា ំ ង លើ ប្រា ក់ ក ម្ ច ី ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច ស ហ រដ្ឋ អា ម រិ ច បាន គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ទេ ច ខ្ ទ ាំ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ដោយ សារ សង ្ គ្រ ាម នៅ ដើម ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២០ Ġ ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប បាន ខ្ ច ី ប្រា ក់ ពី ធ នា គ ារ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច ចំ ន ួន ១០ ពាន់ Ġ លាន ដុល្លារ ទំ និ ញ អា មេ រិក បាន ហ ូរ ចូល ទៅ ក្នុង ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប គ ិត ជា ទឹក ប្រា ក់ ៧ ពាន់ លាន ដុល្លារ ក្នុង ១ ឆ្នាំ ប្រ ជា ជន អា មេ រិ ច ប្រ ឹង ប្រ ែង ព ង ្រី ក វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ដើម ្ប ី ប ំព េញ សេ ច ក្តី ត្រូវ ការ ក្រ ៅ ប្រ ទេស រ ោង ច ក្រ ឧ ស្ស ហ កម្ម ខ ិត ខ ំ ផល ិត ឲ្យ ទាន ់ ត ម្រ ូវ ការ ទី ផ្ សារ ដូច ជា Ġ រ ថ យ ន្ត Ġ វិ ទ ្យ ុ Ġ និង មុខ ជំ នា ញ ផ្ សេ ង ៗ ជា ច្ រ ើន ទៀត	271	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ក្លា យ ជា ម ហា អ ំ ណា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁នៅ ក្រ ោយ ស ង្គ ្រា ម លោក លើក ទី ២ ▁	35	▁បានជា ស ហ រដ្ឋ អា ម េរ ិច ក្លា យ ជា ម ហា អ ំ ណា ច សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ ក្រ ោយ ស ង្គ ្រា ម លោក លើក ទី ២ ព្រ ោះ ប្រ ទេស ន ោ អ ឺ រ៉ ុប ត្រូវ សេ ដ្ឋ កិច្ច ខ្ ល ូន ឡើង វិញ ដ ែល ខ ូច ខា ត ដោយ សារ ស ង្គ ្រា ម ▁ហើយ ព ឹង ផ្ អ ែក យ៉ាង ខ្ ល ាំង លើ ប្រ ាក់ ក ម្ ច ី ពី ស ហ រដ្ឋ អា ម េរ ិច ស ហ រដ្ឋ អា ម រ ិច បាន គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ទ េច ខ្ ទ ាំ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ដោយសារ ស ង្គ ្រា ម នៅ ដើម ឆ្នាំ ▁១៩ ២០ ▁ប្រទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប បាន ខ្ ច ី ប្រ ាក់ ពី ធ នា គ ារ ស ហ រដ្ឋ អា ម េរ ិច ចំ ន ួន ១០ ពាន់ ▁លាន ដុល្លារ ទំ ន ិញ អា មេ រិក បាន ហ ូរ ចូល ទៅ ក្នុង ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប គ ិត ជា ទឹក ប្រ ាក់ ៧ ពាន់ លាន ដុល្លារ ក្នុង ១ ឆ្នាំ ប្រ ជា ជន អា ម េរ ិច ប្រ ឹង ប្រ ែង ព ង ្រី ក វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ដើម ្ប ី ប ំព េញ ស េច ក្តី ត្រូវ ការ ក្រ ៅ ប្រ ទេស រ ោង ច ក្រ ឧ ស្ស ហ កម្ម ខ ិត ខ ំ ផល ិត ឲ្យ ទ ាន់ ត ម្រ ូវ ការ ទី ផ្ សារ ដូច ជា ▁រថយន្ត ▁វិទ្យុ ▁និង មុខ ជំ ន ាញ ផ្ ស េង ៗ ជា ច ្រ ើន ទៀត	261
ដូចម្តេចដែលហៅថា ទំនួលខុសត្រូវ	null	ទំនួលខុសត្រូវ គឺជាកាតព្វកិច្ច ដែលត្រូវរ៉ាប់រង់លើរាល់អំពើរបស់ខ្លួនរឺធានាអំពីអ្វីមួយនៅចំពោះមុខអំនាចមួយ ទំនួលខុសត្រូវអំពើមួយគឺៈសារភាពថា ខ្លួនជាអ្នកប្រព្រឹត្តហ៊ានទទួលវិបាក នៃអំពើនោះទាំងខាងលើសីលវិជ្ជានិងសង្គមពោលគឺហ៊ានទទួលវិបាកវិនិច្ឆ័យ ឧទាហរណ៍ៈ តាមរបបសភានិយម ទំនួលខុសត្រូវ របស់រដ្ឋមន្រ្តីគឺត្រូវឆ្លើយនឹងសំនួរដេញដោលរីការចោទប្រកាន់របស់តំណាងរាស្រ្តនៅចំពោះមុខសភា ចម្លើយទទួលរ៉ាប់រង់នេះ ចែកចេញជាពីរបែបសំខាន់អាស្រ័យទៅតាមធម្មជាតិនៃអំនាចគឺៈទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសង្គម ដែលជាវិជ្ជមានគឺត្រូវឆ្លើយរ៉ាប់រង់នៅចំពោះមុខតុលាការ ពោលគឺនៅចំមុខអំនាចនៃសង្គម ទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសីលវិជ្ជាគឺត្រូវទទួលរ៉ាប់រង់អំពើរបស់យើង នៅចំពោះមុខតុលានៃញាណពោលគឺនៅចំពោះមុខសីលញាណ	null	ទំនួលខុសត្រូវ គឺជាកាតព្វកិច្ច ដែលត្រូវរ៉ាប់រង់លើរាល់អំពើរបស់ខ្លួនរឺធានាអំពីអ្វីមួយនៅចំពោះមុខអំនាចមួយ ទំនួលខុសត្រូវអំពើមួយគឺៈសារភាពថា ខ្លួនជាអ្នកប្រព្រឹត្តហ៊ានទទួលវិបាក នៃអំពើនោះទាំងខាងលើសីលវិជ្ជានិងសង្គមពោលគឺហ៊ានទទួលវិបាកវិនិច្ឆ័យ ឧទាហរណ៍ៈ តាមរបបសភានិយម ទំនួលខុសត្រូវ របស់រដ្ឋមន្រ្តីគឺត្រូវឆ្លើយនឹងសំនួរដេញដោលរីការចោទប្រកាន់របស់តំណាងរាស្រ្តនៅចំពោះមុខសភា ចម្លើយទទួលរ៉ាប់រង់នេះ ចែកចេញជាពីរបែបសំខាន់អាស្រ័យទៅតាមធម្មជាតិនៃអំនាចគឺៈទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសង្គម ដែលជាវិជ្ជមានគឺត្រូវឆ្លើយរ៉ាប់រង់នៅចំពោះមុខតុលាការ ពោលគឺនៅចំមុខអំនាចនៃសង្គម ទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសីលវិជ្ជាគឺត្រូវទទួលរ៉ាប់រង់អំពើរបស់យើង នៅចំពោះមុខតុលានៃញាណពោលគឺនៅចំពោះមុខសីលញាណ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ Ġ	14	ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ Ġ គ ឺ ជា កា ត ព្វ កិច្ច Ġ ដ ែល ត្រូវ រ៉ា ប់ រ ង់ លើ រា ល់ អ ំព ើរ ប ស់ ខ្លួន រ ឺ ធាន ា អ ំព ី អ ្វី មួយ នៅ ចំ ព ោះ មុខ អ ំ នា ច មួយ Ġ ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ អ ំព ើម ួយ គ ឺ ៈ សារ ភាព ថា Ġ ខ្លួន ជា អ្នក ប្រ ព្រ ឹត ្ត ហ៊ ាន ទទួល វិ បា ក Ġ នៃ អ ំព ើន ោះ ទ ាំង ខា ង លើ សី ល វិជ្ជា និង សង ្ គម ព ោល គ ឺ ហ៊ ាន ទទួល វិ បា ក វិ និ ច្ឆ ័យ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ៈ Ġ តា ម រ ប ប ស ភា និយម Ġ ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ Ġ រ ប ស់ រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី គ ឺត ្រ ូវ ឆ្ លើ យ នឹង សំ ន ួរ ដ េញ ដ ោល រី ការ ច ោទ ប្រ កាន់ រ ប ស់ ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត នៅ ចំ ព ោះ មុខ ស ភា Ġ ច ម្ល ើយ ទទួល រ៉ា ប់ រ ង់ នេះ Ġ ច ែក ចេញ ជា ពី រ ប ែប សំ ខា ន់ អា ស្រ ័យ ទៅ តា ម ធម្ម ជាតិ នៃ អ ំ នា ច គ ឺ ៈ ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ផ្ ន ែក សង ្ គម Ġ ដ ែល ជា វិ ជ្ជ មាន គ ឺត ្រ ូវ ឆ្ លើ យ រ៉ា ប់ រ ង់ នៅ ចំ ព ោះ មុខ ត ុល ាក ារ Ġ ព ោល គ ឺន ៅ ចំ មុខ អ ំ នា ច នៃ សង ្ គម Ġ ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ផ្ ន ែក សី ល វិជ្ជា គ ឺត ្រ ូវ ទទួល រ៉ា ប់ រ ង់ អ ំព ើរ ប ស់ យ ើង Ġ នៅ ចំ ព ោះ មុខ ត ុល ាន ៃ ញ ា ណ ព ោល គ ឺន ៅ ចំ ព ោះ មុខ សី ល ញ ា ណ	314	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ▁	11	▁ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ▁គឺជា ក ាត ព្វ កិច្ច ▁ដែល ត្រូវ រ៉ា ប់ រ ង់ លើ រ ាល់ អ ំព ើរ ប ស់ ខ្លួន រ ឺ ធាន ា អ ំព ី អ ្វី មួយ នៅ ច ំព ោះ មុខ អ ំ នា ច មួយ ▁ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ អ ំព ើ មួយ គ ឺ ៈ សារ ភាព ថា ▁ខ្លួន ជា អ្នក ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ហ៊ ាន ទទួល វិ ប ាក ▁នៃ អ ំព ើន ោះ ទ ាំង ខា ង លើ សី ល វិជ្ជា និង ស ង្គ ម ព ោល គ ឺ ហ៊ ាន ទទួល វិ ប ាក វិ និ ច្ឆ ័យ ▁ឧទាហរណ៍ ៈ ▁តាម រ ប ប ស ភា និយម ▁ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ▁របស់ រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី គ ឺ ត្រូវ ឆ្ ល ើយ នឹង សំ ន ួរ ដ េញ ដ ោល រី ការ ច ោទ ប្រ កាន់ រ ប ស់ ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត នៅ ច ំព ោះ មុខ ស ភា ▁ចម្លើយ ទទួល រ៉ា ប់ រ ង់ នេះ ▁ចែក ចេញ ជា ពី រ ប ែប សំ ខ ាន់ អា ស្រ ័យ ទៅ ត ាម ធម្ម ជាតិ នៃ អ ំ នា ច គ ឺ ៈ ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ផ្ ន ែក ស ង្គ ម ▁ដែល ជា វិ ជ្ជ មាន គ ឺ ត្រូវ ឆ្ ល ើយ រ៉ា ប់ រ ង់ នៅ ច ំព ោះ មុខ ត ុល ា ការ ▁ពោលគឺ នៅ ចំ មុខ អ ំ នា ច នៃ ស ង្គ ម ▁ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ ផ្ ន ែក សី ល វិជ្ជា គ ឺ ត្រូវ ទទួល រ៉ា ប់ រ ង់ អ ំព ើរ ប ស់ យ ើង ▁នៅ ច ំព ោះ មុខ ត ុ លាន ៃ ញ ា ណ ព ោល គ ឺ នៅ ច ំព ោះ មុខ សី ល ញ ា ណ	293
ដូចម្តេចដែលហៅថា បែបផែនផលិតកម្ម	null	បែបផែនផលិតកម្ម គឺជាបែបផែនផលិតចេញនូវទ្រព្យសំភារៈសង្គម គ្រប់បែបផែនផលិតកម្មសុទ្ធតែជាបន្សំរវាងកំលាំងផលិតកម្មនិង ទំនាក់ទំនងផលិតកម្ម	null	បែបផែនផលិតកម្ម គឺជាបែបផែនផលិតចេញនូវទ្រព្យសំភារៈសង្គម គ្រប់បែបផែនផលិតកម្មសុទ្ធតែជាបន្សំរវាងកំលាំងផលិតកម្មនិង ទំនាក់ទំនងផលិតកម្ម	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ប ែប ផ ែន ផល ិត កម្ម Ġ	16	ប ែប ផ ែន ផល ិត កម្ម Ġ គ ឺ ជា ប ែប ផ ែន ផល ិត ចេញ ន ូវ ទ្រ ព្យ សំ ភា រៈ សង ្ គម Ġ គ្រ ប់ ប ែប ផ ែន ផល ិត កម្ម សុ ទ្ធ តែ ជា ប ន្ សំ រ វា ង កំ លា ំ ង ផល ិត កម្ម និង Ġ ទំ នាក់ ទំ ន ង ផល ិត កម្ម ĠâĢĭ	62	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁បែប ផ ែន ផល ិត កម្ម ▁	12	▁បែប ផ ែន ផល ិត កម្ម ▁គឺជា ប ែប ផ ែន ផល ិត ចេញ ន ូវ ទ្រ ព្យ សំ ភា រៈ ស ង្គ ម ▁គ្រប់ ប ែប ផ ែន ផល ិត កម្ម ស ុទ្ធ តែ ជា ប ន្ សំ រ វ ាង កំ ល ាំង ផល ិត កម្ម និង ▁ទំនាក់ទំនង ផល ិត កម្ម ▁	53
តើកំណែទម្រង់របស់បារាំងបាននាំមកដល់សង្គមខ្មែរនូវអ្វីខ្លះ	null	កំណែទម្រង់បារាំងបាននាំមកដល់សង្គមខ្មែរដូចជាធ្វើឪ្យសង្គមខ្មែរប្រែមុខមាត់ថ្មីលុបបំបាត់របបទាសភាពបង្កើតច្បាប់ថ្មីបង្កើតកម្មសិទ្ធិដីធ្លីផ្លាស់ប្ដូរប្រពៃណីវប្បធម៌	null	កំណែទម្រង់បារាំងបាននាំមកដល់សង្គមខ្មែរដូចជាធ្វើឪ្យសង្គមខ្មែរប្រែមុខមាត់ថ្មីលុបបំបាត់របបទាសភាពបង្កើតច្បាប់ថ្មីបង្កើតកម្មសិទ្ធិដីធ្លីផ្លាស់ប្ដូរប្រពៃណីវប្បធម៌	ត ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ រ ប ស់ បា រា ំ ង បាន នាំ មក ដល់ សង ្ គម ខ្ ម ែរ ន ូវ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	31	កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ បា រា ំ ង បាន នាំ មក ដល់ សង ្ គម ខ្ ម ែរ ដូច ជា ធ ្វ ើ ឪ ្យ សង ្ គម ខ្ ម ែរ ប្រ ែម ុ ខ មា ត់ ថ ្ម ី ល ុប ប ំ បា ត់ រ ប បទ ាស ភាព បង ្ក ើត ច្ បា ប់ ថ ្ម ី បង ្ក ើត កម្ម សិ ទ្ធិ ដ ី ធ ្ល ី ផ្ល ាស់ ប្ ដ ូរ ប្រ ព ៃ ណី វ ប្ប ធម៌	85	▁តើ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ រ ប ស់ ប ារ ាំង បាន នាំ មក ដល់ ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ ន ូវ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	30	▁កំណែទម្រង់ ប ារ ាំង បាន នាំ មក ដល់ ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ ដូច ជា ធ ្វ ើ ឪ ្យ ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ ប្រ ែ មុខ ម ាត់ ថ ្ម ី ល ុប ប ំ ប ាត់ រ ប បទ ាស ភាព ប ង្ក ើត ច ្ប ាប់ ថ ្ម ី ប ង្ក ើត កម្ម សិ ទ្ធិ ដ ី ធ ្ល ី ផ្ល ាស់ ប្ ដ ូរ ប្រ ព ៃ ណី វ ប្ប ធម៌	78
តើក្រសួងទេសចរណ៍មានរចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងដូចម្តេច	null	ក្រសួងទេសចរណ៍ មានរចនាសម្ព័ន្ធដូចតទៅ ថ្នាក់កណ្តាលខុឧកាល័យរដ្ឋមន្រ្តីអគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលនិងហិរញ្ញវត្ថុអគ្គនាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិអគ្គនាយកដ្ឋានគ្របគ្រង់ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍វិទ្យាស្ថានជាតិទេសចរណ៍អគ្គាធិការដ្ឋាននាយកដ្ឋាននីតិកម្មនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុង អង្គភាពមុលដ្ឋាន គ្រឹះស្ថានសាធារណៈក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ អង្គកាលេខរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ជាឧបសម្ព័ន្ធនៃអនុក្រឹត្យនេះ	null	ក្រសួងទេសចរណ៍ មានរចនាសម្ព័ន្ធដូចតទៅ ថ្នាក់កណ្តាលខុឧកាល័យរដ្ឋមន្រ្តីអគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលនិងហិរញ្ញវត្ថុអគ្គនាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិអគ្គនាយកដ្ឋានគ្របគ្រង់ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍វិទ្យាស្ថានជាតិទេសចរណ៍អគ្គាធិការដ្ឋាននាយកដ្ឋាននីតិកម្មនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុង អង្គភាពមុលដ្ឋាន គ្រឹះស្ថានសាធារណៈក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ អង្គកាលេខរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ជាឧបសម្ព័ន្ធនៃអនុក្រឹត្យនេះ	ត ើក ្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ មាន រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	23	ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ Ġ មាន រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ដូច ត ទៅ Ġ ថ្ន ាក់ ក ណ្ត ាល ខ ុ ឧ កាល ័យ រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល និង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន អភិវឌ្ឍ ន៍ ទេស ចរ ណ៍ និង សហប្រតិបត្តិការ អ ន្ត រ ជាតិ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន គ្រ ប គ្រ ង់ ឧ ស្សា ហ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ វិទ្យា ស្ថាន ជាតិ ទេស ចរ ណ៍ អ គ្គ ា ធិ ការ ដ្ឋាន នា យក ដ្ឋាន នី តិ កម្ម នា យក ដ្ឋាន ស វ ន កម្ម ផ្ ទ ៃ ក្នុង Ġ អង្គ ភាព ម ុល ដ្ឋាន Ġ គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សា ធា រណៈ ក្រ ោ âĢĭ ម អា ណា ព្យា បាល រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ Ġ អង្គ កាល េ ខ រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ Ġ ជា ឧ ប សម ្ ព ័ន ្ ធ នៃ អនុ ក្រ ឹត ្យ នេះ	167	▁តើ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ មាន រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	20	▁ក្រសួង ទេស ចរ ណ៍ ▁មាន រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ដូច ត ទៅ ▁ថ្នាក់ ក ណ្ត ាល ខ ុ ឧ កាល ័យ រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល និង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន អភិវឌ្ឍ ន៍ ទេស ចរ ណ៍ និង សហប្រតិបត្តិការ អ ន្ត រ ជាតិ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន គ្រ ប គ្រ ង់ ឧ ស្សា ហ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ វិទ្យា ស្ថាន ជាតិ ទេស ចរ ណ៍ អ គ្គ ា ធិ ការ ដ្ឋាន នា យក ដ្ឋាន នី តិ កម្ម នា យក ដ្ឋាន ស វ ន កម្ម ផ្ ទ ៃ ក្នុង ▁អង្គភាព ម ុល ដ្ឋាន ▁គ្រឹះស្ថាន សា ធា រណៈ ក្រ ោ ▁ម អា ណា ព្យា បាល រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ ▁អង្គ កា លេខ រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ ▁ជា ឧ ប ស ម្ព ័ ន្ធ នៃ អនុ ក្រ ឹត ្យ នេះ	155
តើលោក ដឺហ្គោលបានធ្លាក់ចេញពីតំណែង នៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណាដោយសារមូលហេតុអ្វី	null	លោក ដឺ ហ្គោលបានធ្លាក់ចេញពីតំណែង នៅថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៦៨ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមិនអាចដោះស្រាយបាននូវវិបត្តិឥតការងារធ្វើពួកកម្មកររាប់សែននាក់នៅក្រុងប៉ារីស	null	លោក ដឺ ហ្គោលបានធ្លាក់ចេញពីតំណែង នៅថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៦៨ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមិនអាចដោះស្រាយបាននូវវិបត្តិឥតការងារធ្វើពួកកម្មកររាប់សែននាក់នៅក្រុងប៉ារីស	ត ើ លោក Ġ ដ ឺ ហ្គោ ល បាន ធ ្លា ក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា ដោយ សារ ម ូល ហេតុ អ ្វី Ġ	32	លោក Ġ ដ ឺ Ġ ហ្គោ ល បាន ធ ្លា ក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ២ Ġ ខែ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៨ Ġ ដោយ សារ តែ រដ្ឋ ា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន ន ូវ វិ ប ត្តិ ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ ព ួ ក កម្ម ករ រា ប់ សែន នាក់ នៅ ក្រុង ប៉ា រី ស	73	▁តើ លោក ▁ដ ឺ ហ្គោ ល បាន ធ ្ល ាក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង ▁នៅ ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា ដោយ សារ ម ូល ហេតុ អ ្វី ▁	31	▁លោក ▁ដ ឺ ▁ហ្គ ោល បាន ធ ្ល ាក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១២ ▁ខែមេសា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៨ ▁ដោយសារតែ រ ដ្ឋា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន ន ូវ វិ ប ត្តិ ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ ព ួ ក កម្ម ករ រ ាប់ សែន នាក់ នៅ ក្រុង ប៉ា រី ស	68
ក្រោមព្រះរាជកិច្ចដឹកនាំរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម តើប្រជានុរាស្រ្តព្រះអង្គថ្វាយនាមព្រះអង្គថាដូចម្តេច	null	ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុនៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមត្រូវបានប្រជារាស្រ្តព្រះអង្គថ្វាយនាមព្រះអង្គថាព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិព្រះបិតាសិក្សាធិការជាតិព្រះបិតាកីឡាជាតិព្រះបិតាសុខាភិបាលជាតិព្រះបិតាស្ថាបនាជាតិ	null	ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុនៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមត្រូវបានប្រជារាស្រ្តព្រះអង្គថ្វាយនាមព្រះអង្គថាព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិព្រះបិតាសិក្សាធិការជាតិព្រះបិតាកីឡាជាតិព្រះបិតាសុខាភិបាលជាតិព្រះបិតាស្ថាបនាជាតិ	ក្រោម ព្រ ះ រាជ កិច្ច ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ព្រ ះ ករ ុ ណា Ġ ព្រ ះ បាទ សម ្ត េច ព្រ ះ Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ នៅ ក្នុង សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម Ġ ត ើប ្រ ជា នុ រា ស្រ ្ត ព្រ ះ អង្គ ថ ្វា យ នា ម ព្រ ះ អង្គ ថា ដូច ម្ ត េច Ġ	66	ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ នៅ សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម ត្រូវ បាន ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ព្រ ះ អង្គ ថ ្វា យ នា ម ព្រ ះ អង្គ ថា ព្រ ះ ប ិត ា ឯក រាជ ្យ ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាស ិក ្សា ធិ ការ ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាក ី ឡា ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាស ុ ខា ភិ បាល ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាស ្ថ ាប នា ជាតិ	85	▁ក្រោម ព្រ ះ រាជ កិច្ច ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ព្រ ះ ក រុណ ា ▁ព្រះបាទ សម ្ត េច ព្រ ះ ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁នៅក្នុង សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ▁តើ ប្រ ជ ានុ រា ស្រ ្ត ព្រ ះ អង្គ ថ ្វា យ ន ាម ព្រ ះ អង្គ ថា ដូច ម ្ត េច ▁	56	▁ព្រះបាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ នៅ សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ត្រូវ បាន ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ព្រ ះ អង្គ ថ ្វា យ ន ាម ព្រ ះ អង្គ ថា ព្រ ះ ប ិត ា ឯក រាជ ្យ ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាស ិក ្សា ធិ ការ ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាក ី ឡា ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ា សុខ ា ភិ បាល ជាតិ ព្រ ះ ប ិត ាស ្ថ ាប នា ជាតិ	83
តើក្នុងរបបរាជានិយមរបបគ្រប់គ្រងមានអ្វីខ្លះ	null	ក្នុងរបបរាជានិយមរបបគ្រប់គ្រងមានបីទម្រង់ដូចខាងក្រោមរាជានិយមផ្តាច់ការរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញរាជានិយមអាស្រ័យសភា	null	ក្នុងរបបរាជានិយមរបបគ្រប់គ្រងមានបីទម្រង់ដូចខាងក្រោមរាជានិយមផ្តាច់ការរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញរាជានិយមអាស្រ័យសភា	ត ើក ្ន ុង រ ប បរ ា ជា និយម រ ប ប គ្រ ប់ គ្រ ង មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	23	ក្នុង រ ប បរ ា ជា និយម រ ប ប គ្រ ប់ គ្រ ង មាន បី ទ ម្រ ង់ ដូច ខា ង ក្រោម រាជ ាន ិយ ម ផ្ តា ច ់ ការ រាជ ាន ិយ ម អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ រាជ ាន ិយ ម អា ស្រ ័យ ស ភា	52	▁តើ ក្នុង រ ប ប រាជ ា និយម រ ប ប គ្រ ប់ គ្រ ង មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁ក្នុង រ ប ប រាជ ា និយម រ ប ប គ្រ ប់ គ្រ ង មាន បី ទ ម្រ ង់ ដូច ខា ង ក្រោម រាជ ា និយម ផ្ ត ាច់ ការ រាជ ា និយម អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម ន ុញ រាជ ា និយម អា ស្រ ័យ ស ភា	48
តើសន្ធិសញ្ញាវិមានវែសៃ (ក្រុងប៉ារីស) បង្ខំឱ្យអាឡឺម៉ង់ធ្វើអ្វីខ្លះ	null	សន្ធិសញ្ញាវិមានវែសៃ ក្រុងប៉ារីស បង្ខំឱ្យអាឡឺម៉ង់សងប្រាក់ចំនួនទាំងអស់ ១៣៨ ពាន់លានម៉ាកជាមាស	null	សន្ធិសញ្ញាវិមានវែសៃ ក្រុងប៉ារីស បង្ខំឱ្យអាឡឺម៉ង់សងប្រាក់ចំនួនទាំងអស់ ១៣៨ ពាន់លានម៉ាកជាមាស	ត ើស ន្ធ ិស ញ្ញា វិ មាន វ ែ ស ៃ Ġ( ក្រុង ប៉ា រី ស ) Ġ បង ្ខ ំ ឱ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	31	ស ន្ធ ិស ញ្ញា វិ មាន វ ែ ស ៃ Ġ ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ បង ្ខ ំ ឱ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ សង ប្រា ក់ ចំ ន ួន ទ ាំង អ ស់ Ġ ១ ៣ ៨ Ġ ពាន់ លាន ម៉ា ក ជា មាស	41	▁តើ ស ន្ធ ិស ញ្ញា វិ មាន វ ែ ស ៃ ▁( ក្រុង ប៉ា រី ស ) ▁បង្ខំ ឱ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	29	▁សន្ធិសញ្ញា វិ មាន វ ែ ស ៃ ▁ក្រុង ប៉ា រី ស ▁បង្ខំ ឱ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ សង ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ទ ាំង អ ស់ ▁១៣ ៨ ▁ពាន់ លាន ម៉ា ក ជា មាស	35
នៅប្រទេសកម្ពុជា គេសង្កេតឃើញថានៅតាមគេហដ្ឋាននិងសាលារៀននានាគឹនិយមដុតសំរាមចោលជាពិសេសថង់ប្លាស្ទិច តើការដុតសំរាមបែបនេះគឺជាមធ្យោបាយល្អដែរឬទេ ហេតុអ្វី តើមានមធ្យោបាយណាប្រសើរជាងនេះក្នុងការគ្រប់គ្រងសំរាមនៅតាមផ្ទះ និងសាលារៀនដែរឬទេ	null	នៅប្រទេសកម្ពុជា គេសង្កេតឃើញថានៅតាមគេហដ្ឋាននិងសាលារៀននានាគឺ និយមដុតសំរាមចោលជាពិសេសថង់ប្លាស្ទិច ការដុតសំរាមបែបនេះគឺមិនមែនមធ្យោបាយល្អទេ ព្រោះការដុតសំរាមបង្កើតឲ្យមានធូលី ឧស្ម័នអាស៊ីតចំហាយ និងសារធាតុគីមីពុលដែលអាចមានគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងខ្លាំងដល់សុខភាព និងបំពុលបរិស្ថាន ម៉្យាងទៀតវាអាចបង្កឲ្យមានអគ្គីភ័យផងដែរ មធ្យោបាយដែលប្រសើរជាងនេះក្នុងការគ្រប់គ្រងសំរាមនៅតាមផ្ទះ និងសាលារៀនគឺ ជំនួសឲ្យការដុតសំរាម ស្លឹកឈើ កម្ទេចកម្ទីរុក្ខជាតិ ថង់ប្លាស្ទិច កម្ទេចកំណាត់ យើងត្រូវយកសំរាមទាំងនោះទៅកប់ចោលវិញ	null	នៅប្រទេសកម្ពុជា គេសង្កេតឃើញថានៅតាមគេហដ្ឋាននិងសាលារៀននានាគឺ និយមដុតសំរាមចោលជាពិសេសថង់ប្លាស្ទិច ការដុតសំរាមបែបនេះគឺមិនមែនមធ្យោបាយល្អទេ ព្រោះការដុតសំរាមបង្កើតឲ្យមានធូលី ឧស្ម័នអាស៊ីតចំហាយ និងសារធាតុគីមីពុលដែលអាចមានគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងខ្លាំងដល់សុខភាព និងបំពុលបរិស្ថាន ម៉្យាងទៀតវាអាចបង្កឲ្យមានអគ្គីភ័យផងដែរ មធ្យោបាយដែលប្រសើរជាងនេះក្នុងការគ្រប់គ្រងសំរាមនៅតាមផ្ទះ និងសាលារៀនគឺ ជំនួសឲ្យការដុតសំរាម ស្លឹកឈើ កម្ទេចកម្ទីរុក្ខជាតិ ថង់ប្លាស្ទិច កម្ទេចកំណាត់ យើងត្រូវយកសំរាមទាំងនោះទៅកប់ចោលវិញ	âĢĭ នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ គ េស ង្ក េត ឃើញ ថា នៅ តា ម គ េ ហ ដ្ឋាន និង សា លា រ ៀន នា នា គ ឹ និយម ដ ុត សំ រា ម ចោល ជា ពិ សេ ស ថ ង់ ប្ លា ស្ទ ិច Ġ ត ើក ារ ដ ុត សំ រា ម ប ែប នេះ គ ឺ ជា ម ធ ្យ ោ បា យ ល្អ ដ ែរ ឬ ទេ Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ ត ើម ាន ម ធ ្យ ោ បា យ ណា âĢĭ ប្រសើរ ជា ង âĢĭ នេះ ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង សំ âĢĭ រា ម នៅ តា ម ផ្ ទ ះ Ġ និង សា លា រ ៀន ដ ែរ ឬ ទេ Ġ	112	នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ គ េស ង្ក េត ឃើញ ថា នៅ តា ម គ េ ហ ដ្ឋាន និង សា លា រ ៀន នា នា គ ឺ Ġ និយម ដ ុត សំ រា ម ចោល ជា ពិ សេ ស ថ ង់ ប្ លា ស្ទ ិច Ġ ការ ដ ុត សំ âĢĭ រា ម ប ែប នេះ គ ឺ ម ិន ម ែន ម ធ ្យ ោ បា យ ល្អ ទេ Ġ ព្រ ោះ ការ ដ ុត សំ រា ម បង ្ក ើត ឲ្យ មាន ធ ូល ី Ġ ឧ ស្ម ័ន អា ស៊ី ត ចំ ហា យ Ġ និង សារ ធាតុ គី មី ពុ ល ដ ែល អា ច មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ដល់ សុខ ភាព Ġ និង ប ំព ុល បរ ិស ្ថ ាន Ġ ម៉ ្យា ង ទៀត វា អា ច បង ្ក ឲ្យ មាន អ គ្គ ី ភ ័យ ផ ង ដ ែរ Ġ ម ធ ្យ ោ បា យ ដ ែល ប្រសើរ ជា ង នេះ ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង សំ រា ម នៅ តា ម ផ្ ទ ះ Ġ និង សា លា រ ៀន គ ឺ Ġ ជំ ន ួស ឲ្យ ការ ដ ុត សំ រា ម Ġ ស្ ល ឹក ឈ ើ Ġ ក ម្ ទេ ច ក ម្ ទី រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ ថ ង់ ប្ លា ស្ទ ិច Ġ ក ម្ ទេ ច កំ ណា ត់ Ġ យ ើង ត្រូវ យក សំ រា ម ទ ាំង ន ោះ ទៅ ក ប់ ចោល វិញ ĠâĢĭâĢĭ ĠâĢĭ	235	▁នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁គេ ស ង្ក េត ឃើញ ថា នៅ ត ាម គ េ ហ ដ្ឋាន និង ស ាល ារ ៀន នា នា គ ឹ និយម ដ ុត សំ រ ាម ចោល ជា ពិ ស េស ថ ង់ ប ្លា ស្ទ ិច ▁តើ ការ ដ ុត សំ រ ាម ប ែប នេះ គ ឺ ជា ម ធ ្យ ោ ប ាយ ល្អ ដ ែរ ឬ ទេ ▁ហេតុ អ ្វី ▁តើ មាន ម ធ ្យ ោ ប ាយ ណា ▁ប្រសើរ ជា ង ▁នេះ ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង សំ ▁រាម នៅ ត ាម ផ្ ទ ះ ▁និង ស ាល ារ ៀន ដ ែរ ឬ ទេ ▁	109	▁នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁គេ ស ង្ក េត ឃើញ ថា នៅ ត ាម គ េ ហ ដ្ឋាន និង ស ាល ារ ៀន នា នា គ ឺ ▁និយម ដ ុត សំ រ ាម ចោល ជា ពិ ស េស ថ ង់ ប ្លា ស្ទ ិច ▁ការ ដ ុត សំ ▁រាម ប ែប នេះ គ ឺ ម ិន ម ែន ម ធ ្យ ោ ប ាយ ល្អ ទេ ▁ព្រោះ ការ ដ ុត សំ រ ាម ប ង្ក ើត ឲ្យ មាន ធ ូ លី ▁ឧស្ម័ន អា ស៊ី ត ចំ ហ ាយ ▁និង សារ ធាតុ គី មី ព ុល ដ ែល អា ច មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ យ៉ាង ខ្ ល ាំង ដល់ សុខ ភាព ▁និង ប ំព ុល ប រិ ស្ថាន ▁ម៉ ្យា ង ទៀត វា អា ច ប ង្ក ឲ្យ មាន អ គ្គ ី ភ ័យ ផ ង ដ ែរ ▁មធ្យោបាយ ដ ែល ប្រសើរ ជា ង នេះ ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង សំ រ ាម នៅ ត ាម ផ្ ទ ះ ▁និង ស ាល ារ ៀន គ ឺ ▁ជំនួស ឲ្យ ការ ដ ុត សំ រ ាម ▁ស្លឹក ឈ ើ ▁កម្ទេច ក ម្ ទី រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁ថង់ ប ្លា ស្ទ ិច ▁កម្ទេច ក ំណ ាត់ ▁យើង ត្រូវ យក សំ រ ាម ទ ាំង ន ោះ ទៅ ក ប់ ចោល វិញ ▁	212
ហេតុបានជាប្រជាជនអាឡឺម៉ង់ខាងកើតភៀសខ្លួនទៅកាន់អាឡឺម៉ងខាងលិច	null	៤ បានជាប្រជាជនអាឡឺម៉ងខាងកើតភៀសខ្លួនទៅកាន់អាឡឺម៉ងខាងលិចដោយសារអាឡឺម៉ងខាងលើជាប្រទេសេរីសេដ្ឋកិច្ចអាឡឺម៉ងខាងលិចមានភាពរីកចម្រើន	null	៤ បានជាប្រជាជនអាឡឺម៉ងខាងកើតភៀសខ្លួនទៅកាន់អាឡឺម៉ងខាងលិចដោយសារអាឡឺម៉ងខាងលើជាប្រទេសេរីសេដ្ឋកិច្ចអាឡឺម៉ងខាងលិចមានភាពរីកចម្រើន	ហេតុ បាន ជា ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ភ ៀស ខ្លួន ទៅ កាន់ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច Ġ	27	៤ âĢĭâĢĭ Ġ បាន ជា ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ភ ៀស ខ្លួន ទៅ កាន់ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច ដោយ សារ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង លើ ជា ប្រ ទេស េរ ី សេ ដ្ឋ កិច្ច អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច មាន ភាព រី ក ចម្រ ើន	61	▁ហេតុ បាន ជា ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ភ ៀស ខ្លួន ទៅ កាន់ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច ▁	27	▁៤ ▁បានជា ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ភ ៀស ខ្លួន ទៅ កាន់ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច ដោយ សារ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង លើ ជា ប្រ ទេស េ រី សេ ដ្ឋ កិច្ច អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច មាន ភាព រី ក ចម្រ ើន	60
តើប្រធានាធិបតីកាទ័រ និងរីគែនបានប្រើនយោបាយការបរទេសអ្វីខ្លះនៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់	null	នយោបាយការបរទេសរបស់លោកកាទ័រលើកទឹកចិត្តដល់ការគោរពសិទ្ធមនុស្សលើកទឹកចិត្តដល់ចិត្តចរចារសន្ដិភាពរវាងអេស៊ីប និងអ៉ីស្រាអែល នយោបាយការបរទេសរបស់លោករីតែនគាំទ្រចលនាមិនមែនកុំមុយនីសអនុវត្តន៍នយោបាយម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះសហភាពសូវៀតប្រកាសសង្រ្គាមផ្កាយ	null	នយោបាយការបរទេសរបស់លោកកាទ័រលើកទឹកចិត្តដល់ការគោរពសិទ្ធមនុស្សលើកទឹកចិត្តដល់ចិត្តចរចារសន្ដិភាពរវាងអេស៊ីប និងអ៉ីស្រាអែល នយោបាយការបរទេសរបស់លោករីតែនគាំទ្រចលនាមិនមែនកុំមុយនីសអនុវត្តន៍នយោបាយម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះសហភាពសូវៀតប្រកាសសង្រ្គាមផ្កាយ	ត ើប ្រ ធាន ា ធិ បតី កា ទ័រ Ġ និង រី គ ែន បាន ប្រ ើន យោ បា យក ារ បរ ទេស អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង សម័យ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ Ġ	37	ន យោ បា យក ារ បរ ទេស រ ប ស់ លោក កា ទ័រ លើក ទឹក ចិត្ត ដល់ ការ គោ រ ព សិ ទ្ធ ម នុ ស្ស លើក ទឹក ចិត្ត ដល់ ចិត្ត ចរ ចារ ស ន្ ដ ិ ភាព រ វា ង អ េស ៊ី ប Ġ និង អ ៉ី ស្រ ា អ ែល Ġ ន យោ បា យក ារ បរ ទេស រ ប ស់ លោក រី តែ ន គ ាំ ទ្រ ច ល នា ម ិន ម ែន ក ុំ ម ុយ នី ស អនុ វត្ត ន៍ ន យោ បា យ ម៉ ឺ ង ម៉ា ត់ ចំ ព ោះ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ប្រ កាស សង ្រ ្ គ ាម ផ្ កាយ	112	▁តើ ប្រ ធាន ា ធិ បតី កា ទ័រ ▁និង រី គ ែន បាន ប្រ ើន យោ ប ាយ ការ បរ ទេស អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង សម័យ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់ ▁	36	▁នយោបាយ ការ បរ ទេស រ ប ស់ លោក កា ទ័រ លើក ទឹក ចិត្ត ដល់ ការ គ ោរ ព ស ិទ្ធ ម នុ ស្ស លើក ទឹក ចិត្ត ដល់ ចិត្ត ចរ ចារ ស ន្ ដ ិ ភាព រ វ ាង អ េ ស៊ី ប ▁និង អ ៉ី ស្រ ា អ ែល ▁នយោបាយ ការ បរ ទេស រ ប ស់ លោក រី តែ ន គ ាំ ទ្រ ច ល ន ាម ិន ម ែន ក ុំ ម ុយ នី ស អនុ វត្ត ន៍ ន យោ ប ាយ ម៉ ឺ ង ម៉ ាត់ ច ំព ោះ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ប្រ កាស សង ្រ ្ គ ាម ផ្ កាយ	106
តើប្រូតេអ៉ីនមានសារៈសំខាន់ចំពោះសារពាង្គកាយដូចម្ដេចខ្លះ	null	ប្រូតេអ៉ីនមានសារៈសំខាន់ចំពោះសារពាង្គកាយដូចជា ប្រូតេអ៉ីនជាសមាសធាតុគ្រឹះនៃជីវិតដែលបង្កើតនូវរាល់សមាសភាពនៃសារពាង្គកាយ ក្នុងដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសារពាង្គកាយប្រុតេអ៉ីន មាននាទីជាកាតាលីករ ជាអរម៉ូន ជាអង់ស៊ីម ជាអង់ទីករ ជាប្រូតេអ៉ីនទម្រង់ ជាអ្នកដឹកនាំ និងជាអ្នកធ្វើចលនា	null	ប្រូតេអ៉ីនមានសារៈសំខាន់ចំពោះសារពាង្គកាយដូចជា ប្រូតេអ៉ីនជាសមាសធាតុគ្រឹះនៃជីវិតដែលបង្កើតនូវរាល់សមាសភាពនៃសារពាង្គកាយ ក្នុងដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសារពាង្គកាយប្រុតេអ៉ីន មាននាទីជាកាតាលីករ ជាអរម៉ូន ជាអង់ស៊ីម ជាអង់ទីករ ជាប្រូតេអ៉ីនទម្រង់ ជាអ្នកដឹកនាំ និងជាអ្នកធ្វើចលនា	ត ើប ្រ ូត េ អ ៉ី ន មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ចំ ព ោះ សារ ពា ង្គ កាយ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	28	ប្រ ូត េ អ ៉ី ន មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ចំ ព ោះ សារ ពា ង្គ កាយ ដូច ជា Ġ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា សម ាស ធាតុ គ្រ ឹ ះ នៃ ជីវ ិត ដ ែល បង ្ក ើត ន ូវ រា ល់ សម ាស ភាព នៃ សារ ពា ង្គ កាយ Ġ ក្នុង ដំណើរ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ នៃ សារ ពា ង្គ កាយ ប្រ ុត េ អ ៉ី ន Ġ មាន នាទី ជា កា តា លី ករ Ġ ជា អ រ ម៉ូ ន Ġ ជា អ ង់ ស៊ី ម Ġ ជា អ ង់ ទី ករ Ġ ជា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ទ ម្រ ង់ Ġ ជា អ្នក ដ ឹក នាំ Ġ និង ជា អ្នក ធ ្វ ើ ច ល នា	118	▁តើ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ច ំព ោះ សារ ពា ង្គ កាយ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	27	▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ច ំព ោះ សារ ពា ង្គ កាយ ដូច ជា ▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា ស មាស ធាតុ គ្រ ឹ ះ នៃ ជីវ ិត ដ ែល ប ង្ក ើត ន ូវ រ ាល់ ស មាស ភាព នៃ សារ ពា ង្គ កាយ ▁ក្នុង ដំណើរ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ នៃ សារ ពា ង្គ កាយ ប្រ ុត េ អ ៉ី ន ▁មាន នាទី ជា កា តា លី ករ ▁ជា អ រ ម៉ូ ន ▁ជា អ ង់ ស៊ី ម ▁ជា អ ង់ ទី ករ ▁ជា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ទ ម្រ ង់ ▁ជា អ្នក ដ ឹក នាំ ▁និង ជា អ្នក ធ ្វ ើ ច ល នា	118
តើសហរដ្ឋអាមេរិកជាទីដីនៃ ជនជាតិណាពួកណាដែលបានមកតាំងទីលំនៅទីនេះនៅពេលណាហើយបានធ្វើអ្វីខ្លះ	null	សហរដ្ឋអាមេរិកទឹកដីនៃជនជាតិ ឥណ្ឌាស្បែកក្រហមអ្នកដែលបានបំផ្លាញភូមិករ និងជីវិតនៃជនជាតិដើម	null	សហរដ្ឋអាមេរិកទឹកដីនៃជនជាតិ ឥណ្ឌាស្បែកក្រហមអ្នកដែលបានបំផ្លាញភូមិករ និងជីវិតនៃជនជាតិដើម	ត ើស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជា ទី ដ ីន ៃ Ġ ជន ជាតិ ណា ព ួ ក ណា ដ ែល បាន មក តាំង ទី លំ នៅ ទី នេះ នៅ ពេល ណា ហើយ បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	42	ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ទឹក ដ ីន ៃ ជន ជាតិ Ġ ឥ ណ្ឌ ាស ្ប ែក ក្រ ហ ម អ្នក ដ ែល បាន ប ំ ផ្ល ាញ ភ ូម ិក រ Ġ និង ជីវ ិត នៃ ជន ជាតិ ដើម	39	▁តើ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជា ទី ដ ីន ៃ ▁ជនជាតិ ណា ព ួ ក ណា ដ ែល បាន មក តាំង ទី លំ នៅ ទី នេះ នៅ ពេល ណា ហើយ បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	41	▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក ទឹក ដ ីន ៃ ជន ជាតិ ▁ឥណ្ឌា ស្ បែក ក្រ ហ ម អ្នក ដ ែល បាន ប ំ ផ្ល ាញ ភ ូម ិក រ ▁និង ជីវ ិត នៃ ជន ជាតិ ដើម	35
តើអ្នកបានស្គាល់ពិធីបុណ្យអ្វីខ្លះដែលខ្មែរយើងបាននិយម ហើយបុណ្យណាខ្លះដែលប្រជាជនពលរដ្ឋខ្មែរ ទូទាំងប្រទេសធ្វើទាំងអស់គ្នាក្នុងពេលតែមួយ	null	បុណ្យប្រពៃណីខ្មែរមានច្រើនដូចជា បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យពិសាខ មាឃបូជា បុណ្យចូលវស្សា បុណ្យចេញវស្សា បុណ្យផ្កា បុណ្យបច្ចិយបួន បុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ពិធីបុណ្យដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងប្រទេសធ្ចើទាំងអស់គ្នាក្នុងពេលតែមួយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ និងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ	null	បុណ្យប្រពៃណីខ្មែរមានច្រើនដូចជា បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យពិសាខ មាឃបូជា បុណ្យចូលវស្សា បុណ្យចេញវស្សា បុណ្យផ្កា បុណ្យបច្ចិយបួន បុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ពិធីបុណ្យដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងប្រទេសធ្ចើទាំងអស់គ្នាក្នុងពេលតែមួយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ និងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ	ត ើ អ្នក បាន ស្ គ ាល់ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ខ្ ម ែរ យ ើង បាន និយម ĠâĢĭ Ġ ហើយ ប ុ ណ ្យ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល ប្រ ជា ជន ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ Ġ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ធ ្វ ើ ទ ាំង អ ស់ គ្នា ក្នុង ពេល តែ មួយ Ġ	63	ប ុ ណ ្យ ប្រ ព ៃ ណី ខ្ ម ែរ មាន ច្ រ ើន ដូច ជា Ġ ប ុ ណ ្យ ភ ្ ជ ុំ ប ិ ណ្ឌ Ġ ប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ Ġ មា ឃ បូ ជា Ġ ប ុ ណ ្យ ចូល វ ស្សា Ġ ប ុ ណ ្យ ចេញ វ ស្សា Ġ ប ុ ណ ្យ ផ្ កា Ġ ប ុ ណ ្យ ប ច្ច ិយ ប ួន Ġ ប ុ ណ ្យ ចម្រ ើន ព្រ ះ ជន ្ម Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ដ ែល ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ធ ្ច ើ ទ ាំង អ ស់ គ្នា ក្នុង ពេល តែ មួយ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ចូល ឆ្នាំ Ġ និង ប ុ ណ ្យ ភ ្ ជ ុំ ប ិ ណ្ឌ	130	▁តើ អ្នក បាន ស្ គ ាល់ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ខ្ ម ែរ យ ើង បាន និយម ▁ហើយ ប ុ ណ ្យ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល ប្រ ជា ជន ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ▁ទូទាំង ប្រ ទេស ធ ្វ ើ ទ ាំង អ ស់ គ្នា ក្នុង ពេល តែ មួយ ▁	60	▁បុណ្យ ប្រ ព ៃ ណី ខ្ ម ែរ មាន ច ្រ ើន ដូច ជា ▁បុណ្យ ភ ្ ជ ុំ ប ិ ណ្ឌ ▁បុណ្យ ពិ សា ខ ▁មា ឃ បូ ជា ▁បុណ្យ ចូល វ ស្សា ▁បុណ្យ ចេញ វ ស្សា ▁បុណ្យ ផ្ កា ▁បុណ្យ ប ច្ច ិយ ប ួន ▁បុណ្យ ចម្រ ើន ព្រ ះ ជន ្ម ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ ដ ែល ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ធ ្ច ើ ទ ាំង អ ស់ គ្នា ក្នុង ពេល តែ មួយ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ចូល ឆ្នាំ ▁និង ប ុ ណ ្យ ភ ្ ជ ុំ ប ិ ណ្ឌ	105
តើបុណ្យមាឃបូជាមានអត្ថន័យដូចម្តេច	null	បុណ្យមាឃបូជាធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ១៥កើតពេញបូរមីខែមាឃដើម្បីរំលឹកដល់ថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ដាក់អាយុសង្ខារ	null	បុណ្យមាឃបូជាធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ១៥កើតពេញបូរមីខែមាឃដើម្បីរំលឹកដល់ថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ដាក់អាយុសង្ខារ	ត ើប ុ ណ ្យ មា ឃ បូ ជា មាន អ ត្ថ ន ័យ ដូច ម្ ត េច Ġ	18	ប ុ ណ ្យ មា ឃ បូ ជា ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៥ កើត ព េញ បូ រ មី ខែ មា ឃ ដើម ្ប ី រំ ល ឹក ដល់ ថ ្ង ៃ ដ ែល ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ទ្រ ង់ ដា ក់ អា យ ុស ង ្ខ ារ	53	▁តើ ប ុ ណ ្យ មា ឃ បូ ជា មាន អ ត្ថ ន ័យ ដូច ម ្ត េច ▁	18	▁បុណ្យ មា ឃ បូ ជា ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៥ កើត ព េញ ប ូរ មី ខែ មា ឃ ដើម ្ប ី រំ ល ឹក ដល់ ថ ្ង ៃ ដ ែល ព្រ ះ ព ុទ្ធ ទ្រ ង់ ដ ាក់ អ ាយ ុស ង ្ខ ារ	50
ចូរនិយាយអំពីអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ហើយពន្យល់ចំណងជើងចម្រៀង នៅគ្រប់ការដ្ធាន ថ្ងៃណាក៏បុណ្យ	null	អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរក្នុង ក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវចុះអន់ថយជាទីបំផុត ព្រោះកវី និពន្ធត្រូវបានសម្លាប់ និងស្លាប់ស្ទើរតែទាំងអស់ អក្សរសិល្ប៍មានភារកិច្ចរួមចំណែក បម្រើឲ្យមាគាសង្គមនិយមឆ្អិនឆ្អៅរបស់បក្សកុម្មុនីយកម្ពុជា តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏គេឃើញមាន អ្នកនិពន្ធខ្លះ ដែលមានការឈឺចាប់បានលួចតាក់តែង បញ្ចេញគំនិតរបស់ខ្លួនរិះគន់ដែលជាស្នាដៃមានលក្ខណៈជាប្រវត្តិសាស្ត្រពន្យល់ពីចំណងជើងចម្រៀង នៅគ្រប់ការដ្ធានថ្ងៃណាក៏បុណ្យ គឺមានន័យថានៅគ្រប់កន្លែងប្រជាជនធ្វើការ គេលឺសូរតែបទចម្រៀងដែល គេមានចាក់តាមឧគ្ឃោសនស័ព្ទយ៉ាងកងរំពង ដើម្បីកំដរអារម្មណ៍ប្រជាជន	null	អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរក្នុង ក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវចុះអន់ថយជាទីបំផុត ព្រោះកវី និពន្ធត្រូវបានសម្លាប់ និងស្លាប់ស្ទើរតែទាំងអស់ អក្សរសិល្ប៍មានភារកិច្ចរួមចំណែក បម្រើឲ្យមាគាសង្គមនិយមឆ្អិនឆ្អៅរបស់បក្សកុម្មុនីយកម្ពុជា តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏គេឃើញមាន អ្នកនិពន្ធខ្លះ ដែលមានការឈឺចាប់បានលួចតាក់តែង បញ្ចេញគំនិតរបស់ខ្លួនរិះគន់ដែលជាស្នាដៃមានលក្ខណៈជាប្រវត្តិសាស្ត្រពន្យល់ពីចំណងជើងចម្រៀង នៅគ្រប់ការដ្ធានថ្ងៃណាក៏បុណ្យ គឺមានន័យថានៅគ្រប់កន្លែងប្រជាជនធ្វើការ គេលឺសូរតែបទចម្រៀងដែល គេមានចាក់តាមឧគ្ឃោសនស័ព្ទយ៉ាងកងរំពង ដើម្បីកំដរអារម្មណ៍ប្រជាជន	ច ូរ និ យា យ អ ំព ី អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ ខ្ ម ែរ ក្នុង សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ហើយ ព ន្ យ ល់ ចំ ណ ង ជើង ចម្រ ៀង Ġ នៅ គ្រ ប់ ការ ដ ្ ធាន Ġ ថ ្ង ៃ ណា ក ៏ ប ុ ណ ្យ Ġ	54	អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ ខ្ ម ែរ ក្នុង Ġ ក្នុង សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ត្រូវ ច ុះ អ ន់ ថ យ ជា ទី ប ំ ផ ុត Ġ ព្រ ោះ ក វី Ġ និ ពន្ធ ត្រូវ បាន សម ្លា ប់ Ġ និង ស្លាប់ ស្ទ ើរ តែ ទ ាំង អ ស់ Ġ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ មាន ភា រក ិច ្ច រួម ចំ ណ ែក Ġ ប ម្រ ើ ឲ្យ មា គ ាស ង្គ ម និយម ឆ្ អ ិន ឆ្ អ ៅ រ ប ស់ âĢĭ ប ក្ស ក ុម ្ម ុន ី យក ម្ព ុ ជា Ġ តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ទ ោះ ជា យ៉ាង ណា ក ៏ គ េ ឃើញ មាន Ġ អ្នក និ ពន្ធ ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល មាន ការ ឈ ឺ ច ាប់ បាន ល ួច តា ក់ តែ ង Ġ បញ្ច េញ គ ំ និ ត រ ប ស់ ខ្លួន រិ ះ គ ន់ ដ ែល ជា ស្ន ា ដៃ មាន ល ក្ខ ណៈ ជា ប្រ វត្ត ិស ាស ្ត ្រ ព ន្ យ ល់ ពី ចំ ណ ង ជើង ចម្រ ៀង Ġ នៅ គ្រ ប់ ការ ដ ្ ធាន ថ ្ង ៃ ណា ក ៏ ប ុ ណ ្យ Ġ គ ឺ មាន ន ័យ ថា នៅ គ្រ ប់ កន្លែង ប្រ ជា ជន ធ ្វ ើក ារ Ġ គ េ ល ឺ ស ូរ តែ បទ ចម្រ ៀង ដ ែល Ġ គ េ មាន ច ាក់ តា ម ឧ គ ្ ឃ ោស ន ស ័ ព្ ទ យ៉ាង ក ង រំ ព ង Ġ ដើម ្ប ី កំ ដ រ អារម្មណ៍ ប្រ ជា ជន	259	▁ចូរ ន ិយ ាយ អ ំព ី អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ ខ្ ម ែរ ក្នុង សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ហើយ ព ន ្យ ល់ ច ំណ ង ជើង ចម្រ ៀង ▁នៅ គ្រ ប់ ការ ដ ្ ធាន ▁ថ្ងៃ ណា ក ៏ ប ុ ណ ្យ ▁	51	▁អក្សរ ស ិល ្ប ៍ ខ្ ម ែរ ក្នុង ▁ក្នុង សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ត្រូវ ច ុះ អ ន់ ថ យ ជា ទី ប ំ ផ ុត ▁ព្រោះ ក វី ▁និពន្ធ ត្រូវ បាន ស ម្ល ាប់ ▁និង ស្លាប់ ស្ទ ើរ តែ ទ ាំង អ ស់ ▁អក្សរ ស ិល ្ប ៍ មាន ភា រ កិច្ច រួម ច ំណ ែក ▁បម្រើ ឲ្យ មា គ ាស ង្គ ម និយម ឆ្ អ ិន ឆ្ អ ៅ រ ប ស់ ▁បក្ស ក ុ ម្ម ុន ី យក ម្ព ុ ជា ▁តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁ប៉ុន្តែ ទ ោះ ជា យ៉ាង ណា ក ៏ គ េ ឃើញ មាន ▁អ្នកនិពន្ធ ខ្ ល ះ ▁ដែល មាន ការ ឈ ឺ ច ាប់ បាន ល ួច ត ាក់ ត ែង ▁បញ្ចេញ គ ំ ន ិត រ ប ស់ ខ្លួន រ ិះ គ ន់ ដ ែល ជា ស្ន ា ដៃ មាន ល ក្ខ ណៈ ជា ប្រ វ ត្តិ សាស្ត្រ ព ន ្យ ល់ ពី ច ំណ ង ជើង ចម្រ ៀង ▁នៅ គ្រ ប់ ការ ដ ្ ធាន ថ ្ង ៃ ណា ក ៏ ប ុ ណ ្យ ▁គឺ មាន ន ័យ ថា នៅ គ្រ ប់ កន្លែង ប្រ ជា ជន ធ ្វ ើ ការ ▁គេ ល ឺ ស ូរ តែ បទ ចម្រ ៀង ដ ែល ▁គេ មាន ច ាក់ ត ាម ឧ គ ្ ឃ ោស ន ស ័ ព្ ទ យ៉ាង ក ង រ ំព ង ▁ដើម្បី កំ ដ រ អារម្មណ៍ ប្រ ជា ជន	237
តើក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិមានសមាសភាពដូចម្ដេចខ្លះ	null	ក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិមានសមាសភាពដូចតទៅ ទ្រង់ស៊ីសុវត្ថិ មុនីរ៉េត ជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សារាជវង្ស ទ្រង់វត្ថា ឆាយាវង្ស ជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ លោក ជួប ហ៊ែលជាប្រធានសភាជាតិសម្ដេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ ជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ដ្រី លោក ជួប សំឡុត ជាប្រធានតុលាការកំពូល សម្ដេច ព្រះសង្ឈរាជ ទាំងពីរគណៈមហានិកាយ និងធម្មយុត្តិនិកាយ	null	ក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិមានសមាសភាពដូចតទៅ ទ្រង់ស៊ីសុវត្ថិ មុនីរ៉េត ជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សារាជវង្ស ទ្រង់វត្ថា ឆាយាវង្ស ជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ លោក ជួប ហ៊ែលជាប្រធានសភាជាតិសម្ដេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ ជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ដ្រី លោក ជួប សំឡុត ជាប្រធានតុលាការកំពូល សម្ដេច ព្រះសង្ឈរាជ ទាំងពីរគណៈមហានិកាយ និងធម្មយុត្តិនិកាយ	ត ើក ្រ ុម ប្រ ឹក ្សា រាជ សម្បត្តិ មាន សម ាស ភាព ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	20	ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រាជ សម្បត្តិ មាន សម ាស ភាព ដូច ត ទៅ Ġ ទ្រ ង់ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ Ġ ម ុន ី រ៉េត Ġ ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ប្រ ឹក ្សា រាជ វង្ស Ġ ទ្រ ង់ វ ត្ថា Ġ ឆ ាយ ាវ ង្ស Ġ ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ Ġ លោក Ġ ជ ួ ប Ġ ហ៊ ែល ជា ប្រ ធាន ស ភា ជាតិ សម ្ ដ េច Ġ ព្រ ះ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី Ġ លោក Ġ ជ ួ ប Ġ សំ ឡ ុត Ġ ជា ប្រ ធាន ត ុល ាក ារ កំ ព ូល Ġ សម ្ ដ េច Ġ ព្រ ះ សង ្ឈ រាជ Ġ ទ ាំង ពី រ គ ណៈ ម ហាន ិកា យ Ġ និង ធម្ម យុត្តិ âĢĭ និ កាយ	141	▁តើ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រាជ សម្បត្តិ មាន ស មាស ភាព ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	18	▁ក្រុមប្រឹក្សា រាជ សម្បត្តិ មាន ស មាស ភាព ដូច ត ទៅ ▁ទ្រង់ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ▁មុនី រ៉េត ▁ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ប្រ ឹក ្សា រាជ វង្ស ▁ទ្រង់ វ ត្ថា ▁ឆាយ ា វង្ស ▁ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ▁លោក ▁ជួប ▁ហ៊ ែល ជា ប្រ ធាន ស ភា ជាតិ ស ម្ ដ េច ▁ព្រះ ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ▁លោក ▁ជួប ▁សំ ឡ ុត ▁ជា ប្រ ធាន ត ុល ា ការ ក ំព ូល ▁សម្ ដ េច ▁ព្រះ សង ្ឈ រាជ ▁ទាំង ពី រ គ ណៈ ម ហាន ិក ាយ ▁និង ធម្ម យុត្តិ ▁និ កាយ	123
តើច្បាប់ភូមិបាលជាអ្វី	null	ច្បាប់ភូមិបាលជាច្បាប់ដែលកំណត់របបកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុទាំងឡាយនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងធានាការពារសិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិ និងសិទ្ធិផ្សេងៗទៀតលើអចលនវត្ថុ	null	ច្បាប់ភូមិបាលជាច្បាប់ដែលកំណត់របបកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុទាំងឡាយនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងធានាការពារសិទ្ធិនៃកម្មសិទ្ធិ និងសិទ្ធិផ្សេងៗទៀតលើអចលនវត្ថុ	ត ើ ច្ បា ប់ ភ ូម ិប ាល ជា អ ្វី Ġ	12	ច្ បា ប់ ភ ូម ិប ាល ជា ច្ បា ប់ ដ ែល កំ ណ ត់ រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ លើ អ ច ល ន វ ត្ថ ុ ទ ាំង ឡា យ នៅ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ ក្នុង គោ ល ប ំណ ង ធាន ាក ារ ពារ សិ ទ្ធិ នៃ កម្ម សិ ទ្ធិ Ġ និង សិ ទ្ធិ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត លើ អ ច ល ន វ ត្ថ ុ	79	▁តើ ច ្ប ាប់ ភ ូម ិ បាល ជា អ ្វី ▁	11	▁ច្បាប់ ភ ូម ិ បាល ជា ច ្ប ាប់ ដ ែល ក ំណ ត់ រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ លើ អ ច ល ន វ ត្ថ ុ ទ ាំង ឡា យ នៅ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ធាន ា ការពារ សិ ទ្ធិ នៃ កម្ម សិ ទ្ធិ ▁និង សិ ទ្ធិ ផ្ ស េង ៗ ទៀត លើ អ ច ល ន វ ត្ថ ុ	76
តើរបាយការណ៍មានអ្វីខ្លះ	null	របាយការណ៍មានរបាយការណ៍បឋម ជូនព្រះអាជ្ញា របាយការណ៍ព្រឹត្តហេតុឬ របាយការណ៍ហេតុរបាយការណ៍របស់អ្នកជំនាញរបាយការណ៍សំយោគរបាយការណ៍បញ្ចូន ល	null	របាយការណ៍មានរបាយការណ៍បឋម ជូនព្រះអាជ្ញា របាយការណ៍ព្រឹត្តហេតុឬ របាយការណ៍ហេតុរបាយការណ៍របស់អ្នកជំនាញរបាយការណ៍សំយោគរបាយការណ៍បញ្ចូន ល	ត ើរ បា យក ារ ណ៍ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	12	រ បា យក ារ ណ៍ មាន រ បា យក ារ ណ៍ ប ឋ ម Ġ ជ ូន ព្រ ះ អា ជ្ញ ា Ġ រ បា យក ារ ណ៍ ព្រ ឹត ្ត ហេតុ âĢĭ ឬ Ġ រ បា យក ារ ណ៍ ហេតុ រ បា យក ារ ណ៍ រ ប ស់ អ្នក ជំ នា ញ រ បា យក ារ ណ៍ សំ យោគ រ បា យក ារ ណ៍ បញ្ច ូន Ġ ល	64	▁តើ រ ប ាយ ការណ៍ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	11	▁របាយការណ៍ មាន រ ប ាយ ការណ៍ ប ឋ ម ▁ជូន ព្រ ះ អា ជ្ញ ា ▁របាយការណ៍ ព្រ ឹ ត្ត ហេតុ ▁ឬ ▁របាយការណ៍ ហេតុ រ ប ាយ ការណ៍ រ ប ស់ អ្នក ជំ ន ាញ រ ប ាយ ការណ៍ សំ យោគ រ ប ាយ ការណ៍ បញ្ច ូន ▁ល	47
រដ្ធធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រ មានបុព្វកថាដ៏មានខ្លឹមសារក្រៃលែង តើបុព្វកថានេះមានសេចក្តីដូចម្តេចខ្លះ	null	យើងប្រជារាខ្មែរ ដែលធ្លាប់មានអារ្យធម៍ឩត្តុង្គឩត្តមប្រទេសជាតិស្តុកស្កម្កធំទូលាយថ្កុំថ្កើងរុងរឿងកិត្យានុភាពខ្ពង់ខ្ពស់ភឺ្លចែងចាំងដូចពេជ្រពណ្ណរាយ បានធ្លាក់ខ្លួនដ៏សែនរន្ធត់ ក្នុងអំឡុងពីទសវត្សចុងក្រោយនេះ ឆ្លងកាត់ទុក្ខសោកវិនាសអន្តរាយទ្រុឌទ្រោមអន់ថយមហាសោកស្តាយ បានភា្ញក់រលឹកក្រោកឈរឡើង ចងបាច់ឆន្ទះមោះមុត ប្តូរផ្តាច់ រូបរួមគ្នាពង្រឹងឯកភាពជាតិ រក្សាការពារទឹកដីកម្ពុជា អធិបតេយ្យថ្លៃថ្លានិងអារ្យធម៏អង្គដ៏បវរ កសាងប្រទេសជាតិឲ្យទៅជាកោះសន្តិភាពឡើងវិញ ផ្អែកលើប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ធានាសិទ្ធិមនុស្សគោរពច្បាប់ ទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចំពោះវាសនាអនាគតជាតិ ឲ្យបានឈានឡើងរីកចំរើនលូតលាស់ សម្បូររុងរឿងជានិច្ច	null	យើងប្រជារាខ្មែរ ដែលធ្លាប់មានអារ្យធម៍ឩត្តុង្គឩត្តមប្រទេសជាតិស្តុកស្កម្កធំទូលាយថ្កុំថ្កើងរុងរឿងកិត្យានុភាពខ្ពង់ខ្ពស់ភឺ្លចែងចាំងដូចពេជ្រពណ្ណរាយ បានធ្លាក់ខ្លួនដ៏សែនរន្ធត់ ក្នុងអំឡុងពីទសវត្សចុងក្រោយនេះ ឆ្លងកាត់ទុក្ខសោកវិនាសអន្តរាយទ្រុឌទ្រោមអន់ថយមហាសោកស្តាយ បានភា្ញក់រលឹកក្រោកឈរឡើង ចងបាច់ឆន្ទះមោះមុត ប្តូរផ្តាច់ រូបរួមគ្នាពង្រឹងឯកភាពជាតិ រក្សាការពារទឹកដីកម្ពុជា អធិបតេយ្យថ្លៃថ្លានិងអារ្យធម៏អង្គដ៏បវរ កសាងប្រទេសជាតិឲ្យទៅជាកោះសន្តិភាពឡើងវិញ ផ្អែកលើប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ធានាសិទ្ធិមនុស្សគោរពច្បាប់ ទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចំពោះវាសនាអនាគតជាតិ ឲ្យបានឈានឡើងរីកចំរើនលូតលាស់ សម្បូររុងរឿងជានិច្ច	រ ដ ្ ធ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ Ġ មាន ប ុ ព្វ ក ថា ដ ៏ មាន ខ្ ល ឹម សារ ក្រ ៃ លែង Ġ ត ើប ុ ព្វ ក ថា នេះ មាន សេ ច ក្តី ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	49	យ ើង ប្រ ជា រា ខ្ ម ែរ Ġ ដ ែល ធ ្លា ប់ មាន អា រ ្យ ធម ៍ ឩ ត្ត ុង ្ គ ឩ ត្ត ម ប្រ ទេស ជាតិ ស្ត ុក ស្ ក ម្ ក ធ ំ ទូ លា យ ថ ្ក ុំ ថ ្ក ើង រ ុង រឿង ក ិត ្យា នុ ភាព ខ្ ព ង់ ខ្ ព ស់ ភ ឺ ្ល ច ែង ច ាំង ដូច ព េ ជ្រ ព ណ្ណ រា យ Ġ បាន ធ ្លា ក់ ខ្លួន ដ ៏ សែន រ ន្ធ ត់ Ġ ក្នុង អ ំ ឡ ុង ពី ទ ស វ ត ្ស ច ុង ក្រ ោយ នេះ Ġ ឆ្ លង កាត់ ទុក្ខ ស ោក វិ នា ស អ ន្ត រា យ ទ្រ ុ ឌ ទ្រ ោម អ ន់ ថ យ ម ហា ស ោក ស្តា យ Ġ បាន ភា ្ញ ក់ រ ល ឹក ក្រ ោក ឈ រ ឡើង Ġ ច ង បា ច ់ ឆ ន្ទ ះ ម ោះ ម ុត Ġ ប្ តូ រ ផ្ តា ច ់ Ġ រូប រួម គ្នា ពង្រឹង ឯក ភាព ជាតិ Ġ រក ្សា ការពារ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា Ġ អ ធិបតេយ្យ ថ្លៃ ថ ្លា និង អា រ ្យ ធម ៏ អង្គ ដ ៏ ប វរ Ġ ក សា ង ប្រ ទេស ជាតិ ឲ្យ ទៅ ជា ក ោះ ស ន្ត ិ ភាព ឡើង វិញ Ġ ផ្ អ ែក លើ ប្រ ព ័ន ្ ធ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ សេ រី ព ហ ុប ក្ស Ġ ធាន ាស ិទ្ធ ិម នុ ស្ស គោ រ ព ច្ បា ប់ Ġ ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ Ġ ចំ ព ោះ វា ស នា អ នា គ ត ជាតិ âĢĭ Ġ ឲ្យ បាន ឈ ាន ឡើង រី ក ចំ រ ើន ល ូត លាស់ Ġ សម្ប ូរ រ ុង រឿង ជា និ ច្ច Âł	280	▁រ ដ ្ ធ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ▁មាន ប ុ ព្វ ក ថា ដ ៏ មាន ខ្ ល ឹម សារ ក្រ ៃ លែង ▁តើ ប ុ ព្វ ក ថា នេះ មាន ស េច ក្តី ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	49	▁យើង ប្រ ជា រា ខ្ ម ែរ ▁ដែល ធ ្ល ាប់ មាន អា រ ្យ ធម ៍ ឩ ត្ត ុ ង្គ ឩ ត្ត ម ប្រ ទេស ជាតិ ស្ត ុក ស្ ក ម្ ក ធ ំ ទ ូល ាយ ថ ្ក ុំ ថ ្ក ើង រ ុង រឿង ក ិត ្យ ានុ ភាព ខ្ ព ង់ ខ្ ព ស់ ភ ឺ ្ល ច ែង ច ាំង ដូច ព េ ជ្រ ព ណ្ណ រ ាយ ▁បាន ធ ្ល ាក់ ខ្លួន ដ ៏ សែន រ ន្ធ ត់ ▁ក្នុង អ ំ ឡ ុង ពី ទ ស វ ត ្ស ច ុង ក្រ ោយ នេះ ▁ឆ្លងកាត់ ទុក្ខ ស ោក វិ នា ស អ ន្ត រ ាយ ទ្រ ុ ឌ ទ្រ ោម អ ន់ ថ យ ម ហា ស ោក ស្ត ាយ ▁បាន ភា ្ញ ក់ រ ល ឹក ក្រ ោក ឈ រ ឡើង ▁ចង ប ាច់ ឆ ន្ទ ះ ម ោះ ម ុត ▁ប្តូរ ផ្ ត ាច់ ▁រូប រួម គ្នា ពង្រឹង ឯក ភាព ជាតិ ▁រក្សា ការពារ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ▁អ ធិបតេយ្យ ថ្លៃ ថ ្លា និង អា រ ្យ ធម ៏ អង្គ ដ ៏ ប វរ ▁កសាង ប្រ ទេស ជាតិ ឲ្យ ទៅ ជា ក ោះ ស ន្ត ិ ភាព ឡើង វិញ ▁ផ្អែក លើ ប្រ ព ័ ន្ធ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ សេ រី ព ហ ុប ក្ស ▁ធានា សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ▁ទទួលខុសត្រូវ ខ្ ព ស់ ▁ចំពោះ វា ស នា អ នា គ ត ជាតិ ▁ឲ្យបាន ឈ ាន ឡើង រី ក ចំ រ ើន ល ូត លាស់ ▁សម្បូរ រ ុង រឿង ជា និ ច្ច ▁	258
នៅក្នុងអាណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌូ មានចលនាអ្វីខ្លះ បានកើតមានឡើង	null	នៅក្នុងអាណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌូ មានចលនាមួយចំនួនបានកើតឡើងដូចជា ចលនាស្រ្ដីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការពន្យាកំណើតនិងលែងលះចលនាតំបន់និយមសុំឲ្យដកតំបន់មួយចំនួនដូចជា ប្រឹតុងគក និងបាស ដើម្បីបង្កើតជាតំបន់ស្វ័យយ័តដោយរក្សានូវវប្បធម៌ដើមរបស់ពួកគេ	null	នៅក្នុងអាណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌូ មានចលនាមួយចំនួនបានកើតឡើងដូចជា ចលនាស្រ្ដីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការពន្យាកំណើតនិងលែងលះចលនាតំបន់និយមសុំឲ្យដកតំបន់មួយចំនួនដូចជា ប្រឹតុងគក និងបាស ដើម្បីបង្កើតជាតំបន់ស្វ័យយ័តដោយរក្សានូវវប្បធម៌ដើមរបស់ពួកគេ	នៅ ក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ប៉ ុម ពី ឌ ូ Ġ មាន ច ល នា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ បាន កើត មាន ឡើង Ġ	29	នៅ ក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ប៉ ុម ពី ឌ ូ Ġ មាន ច ល នា មួយ ចំ ន ួន បាន កើត ឡើង ដូច ជា Ġ ច ល នា ស្រ ្ ដ ី ទ ាម ទ ារ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ព ន្ យា កំ ណ ើត និង លែង ល ះ ច ល នា ត ំ ប ន់ និយម សុ ំ ឲ្យ ដ ក ត ំ ប ន់ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា Ġ ប្រ ឹត ុង គ ក Ġ និង បា ស Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ើត ជា ត ំ ប ន់ ស្ វ ័យ យ ័ត ដោយ រក ្សា ន ូវ វ ប្ប ធម៌ ដើម រ ប ស់ ព ួ ក គ េ	121	▁នៅក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ប៉ុ ម ពី ឌ ូ ▁មាន ច ល នា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁បាន កើត មាន ឡើង ▁	28	▁នៅក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ប៉ុ ម ពី ឌ ូ ▁មាន ច ល នា មួយ ចំ ន ួន បាន កើត ឡើង ដូច ជា ▁ចលនា ស្រ ្ ដ ី ទ ាម ទ ារ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ព ន ្យា ក ំណ ើត និង លែង ល ះ ច ល នា ត ំ ប ន់ និយម ស ុំ ឲ្យ ដ ក ត ំ ប ន់ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា ▁ប្រ ឹត ុង គ ក ▁និង ប ាស ▁ដើម្បី ប ង្ក ើត ជា ត ំ ប ន់ ស ្វ ័យ យ ័ត ដោយ រ ក្ស ាន ូវ វ ប្ប ធម៌ ដើម រ ប ស់ ព ួ ក គ េ	116
តើព្រំដែនថ្មីជាអ្វី ហើយមានទិសដៅអ្វីខ្លះ	null	ព្រំដែនថ្មី គឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងភាពក្រីក្រ ប្រឆាំងនិងការប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវីទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា ដែលជាវិបត្តិ បន្សល់ពីប្រធានាធិបតីអាណត្តិមុន ព្រំដែនថ្មីមានទិសដៅដូចជាពង្រឹងកិត្យានុភាពអាមេរិកវិញធ្វើឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពតម្លៃប្រាក់ដុល្លាលុបបំបាត់អតិផរណាប្រចាំឆ្នាំកាត់បន្ថយអត្រាអ្នកឥតការងារធ្វើ	null	ព្រំដែនថ្មី គឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងភាពក្រីក្រ ប្រឆាំងនិងការប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវីទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា ដែលជាវិបត្តិ បន្សល់ពីប្រធានាធិបតីអាណត្តិមុន ព្រំដែនថ្មីមានទិសដៅដូចជាពង្រឹងកិត្យានុភាពអាមេរិកវិញធ្វើឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពតម្លៃប្រាក់ដុល្លាលុបបំបាត់អតិផរណាប្រចាំឆ្នាំកាត់បន្ថយអត្រាអ្នកឥតការងារធ្វើ	ត ើ ព្រ ំ ដ ែន ថ ្ម ី ជា អ ្វី Ġ ហើយ មាន ទិ ស ដ ៅ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	23	ព្រ ំ ដ ែន ថ ្ម ី Ġ គ ឺ ការ ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ឆ ាំង និង ភាព ក្រ ី ក្រ Ġ ប្រ ឆ ាំង និង ការ ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ Ġ និង ការ យ ឺត យ៉ា វ ផ្ ន ែក វី ទ ្យា សា ស្រ ្ត Ġ ប ច្ច េក វិទ្យា Ġ ដ ែល ជា វិ ប ត្តិ Ġ ប ន្ ស ល់ ពី ប្រ ធាន ា ធិ បតី អា ណ ត្តិ ម ុន Ġ ព្រ ំ ដ ែន ថ ្ម ី មាន ទិ âĢĭâĢĭ ស ដ ៅ ដូច ជា ពង្រឹង ក ិត ្យា នុ ភាព អា មេ រិក វិញ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន កំ ណ ើន សេ ដ្ឋ កិច្ច ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ត ុល ្យ ភាព ត ម្ល ៃ ប្រា ក់ ដ ុល ្លា ល ុប ប ំ បា ត់ អ តិ ផ រណ ាប ្រ ច ាំ ឆ្នាំ កាត់ បន្ថយ អ ត្រា អ្នក ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ	152	▁តើ ព្រ ំ ដ ែន ថ ្ម ី ជា អ ្វី ▁ហើយ មាន ទិ ស ដ ៅ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	22	▁ព្រំដែន ថ ្ម ី ▁គឺ ការ ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ឆ ាំង និង ភាព ក្រ ី ក្រ ▁ប្រឆាំង និង ការ ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ ▁និង ការ យ ឺត យ៉ា វ ផ្ ន ែក វី ទ ្យា សា ស្រ ្ត ▁បច្ចេកវិទ្យា ▁ដែល ជា វិ ប ត្តិ ▁បន្ ស ល់ ពី ប្រ ធាន ា ធិ បតី អា ណ ត្តិ ម ុន ▁ព្រំដែន ថ ្ម ី មាន ទិ ▁ស ដ ៅ ដូច ជា ពង្រឹង ក ិត ្យ ានុ ភាព អា មេ រិក វិញ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ក ំណ ើន សេ ដ្ឋ កិច្ច ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ត ុល ្យ ភាព ត ម្ល ៃ ប្រ ាក់ ដ ុល ្លា ល ុប ប ំ ប ាត់ អ តិ ផ រ ណា ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ កាត់ បន្ថយ អ ត្រា អ្នក ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ	138
ដូចម្តេចហៅថា មង្គល តើមង្គលមានប៉ុន្មានប្រការ មង្គលណាសំខាន់ជាងគេ ព្រោះអ្វី សុភមង្គលជាអ្វី	null	ដែលហៅថា មង្គល ជាសេចក្តីចម្រើនប្រកបដោយសេចក្តីសុខ សិរីសួស្តី ដែលមនុស្សទាំងអស់ក្នុងលោកចង់បាន មង្គលមាន ៣៨ ប្រការ ប្រការដែលសំខាន់ជាងគេគឺ មង្គលទី ១៦ កិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌ កិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌បានដល់ធម៌ ១០ យ៉ាងគឺ អំពើល្អដោយកាយទាំងបីយ៉ាង កាយសុចរិត បី មាន វៀរចាកអំពើបៀតបៀន ឬសម្លាប់មនុស្ស សត្វ បាណាតិបាតាវេរមណីវៀរចាកអំពើកេងបន្លំលួច ឬប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ អទិន្នាទានាវេរមណីវៀរចាកអំពើខុសឆ្គងក្នុងផ្លូវកាមទាំងឡាយ កាមេសុមិច្ឆាចារាវេរមណី អំពើល្អដោយវាចាទាំងបួនយ៉ាង វចីសុចរិត បួន មាន វៀរចាកពោលពាក្យកុហក មុសាវាទា វេរមណីវៀរចាកពាក្យសំដីញុះញង់បំបែកបំបាក់ បិសុណាយវាចាវេរមណីវៀរចាកពាក្យសំដីទ្រគោះបោះបោក ផរុសាយវាចា វេរមណីវៀរចាកពោលពាក្យសំដីឥតប្រយោជន៍ សម្ឆប្បលាបា វេរមណី អំពើល្អដោយចិត្តទាំងបីយ៉ាង មនោសុចរិតបី មិនសម្លឹងរំព្រៃ ចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ អនភិជ្ឈាមិនគិតបៀតបៀន ចង់ឱ្យអ្នកដទៃដល់ក្តីវិនាស អព្យាបាទគំនិតយល់ឃើញត្រូវពិត ដោយប្រកាន់ឡើងថា ត្រូវមែន សម្មាទិដ្ឋិ សុភមង្គល សំដៅលើអ្វីដែលធ្វើឱ្យមនុស្សយើងរីករាយសប្បាយកាយនឹងចិត្ត	null	ដែលហៅថា មង្គល ជាសេចក្តីចម្រើនប្រកបដោយសេចក្តីសុខ សិរីសួស្តី ដែលមនុស្សទាំងអស់ក្នុងលោកចង់បាន មង្គលមាន ៣៨ ប្រការ ប្រការដែលសំខាន់ជាងគេគឺ មង្គលទី ១៦ កិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌ កិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌បានដល់ធម៌ ១០ យ៉ាងគឺ អំពើល្អដោយកាយទាំងបីយ៉ាង កាយសុចរិត បី មាន វៀរចាកអំពើបៀតបៀន ឬសម្លាប់មនុស្ស សត្វ បាណាតិបាតាវេរមណីវៀរចាកអំពើកេងបន្លំលួច ឬប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ អទិន្នាទានាវេរមណីវៀរចាកអំពើខុសឆ្គងក្នុងផ្លូវកាមទាំងឡាយ កាមេសុមិច្ឆាចារាវេរមណី អំពើល្អដោយវាចាទាំងបួនយ៉ាង វចីសុចរិត បួន មាន វៀរចាកពោលពាក្យកុហក មុសាវាទា វេរមណីវៀរចាកពាក្យសំដីញុះញង់បំបែកបំបាក់ បិសុណាយវាចាវេរមណីវៀរចាកពាក្យសំដីទ្រគោះបោះបោក ផរុសាយវាចា វេរមណីវៀរចាកពោលពាក្យសំដីឥតប្រយោជន៍ សម្ឆប្បលាបា វេរមណី អំពើល្អដោយចិត្តទាំងបីយ៉ាង មនោសុចរិតបី មិនសម្លឹងរំព្រៃ ចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ អនភិជ្ឈាមិនគិតបៀតបៀន ចង់ឱ្យអ្នកដទៃដល់ក្តីវិនាស អព្យាបាទគំនិតយល់ឃើញត្រូវពិត ដោយប្រកាន់ឡើងថា ត្រូវមែន សម្មាទិដ្ឋិ សុភមង្គល សំដៅលើអ្វីដែលធ្វើឱ្យមនុស្សយើងរីករាយសប្បាយកាយនឹងចិត្ត	ដូច ម្ ត េច ហ ៅ ថា Ġ ម ង្គ ល Ġ ត ើម ង្គ ល មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ការ Ġ ម ង្គ ល ណា សំ ខា ន់ ជា ង គ េ Ġ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ សុ ភ ម ង្គ ល ជា អ ្វី Ġ	44	ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ម ង្គ ល Ġ ជា សេ ច ក្តី ចម្រ ើន ប្រ ក ប ដោយ សេ ច ក្តី សុខ Ġ សិ រី ស ួស ្ត ី Ġ ដ ែល ម នុ ស្ស ទ ាំង អ ស់ ក្នុង លោក ច ង់ បាន Ġ ម ង្គ ល មាន Ġ ៣ ៨ Ġ ប្រ ការ Ġ ប្រ ការ ដ ែល សំ ខា ន់ ជា ង គ េ គ ឺ Ġ ម ង្គ ល ទី Ġ ១ ៦ Ġ ក ិ រិយា ប្រ ព្រ ឹត ្ត ន ូវ ធម៌ Ġ ក ិ រិយា ប្រ ព្រ ឹត ្ត ន ូវ ធម៌ បាន ដល់ ធម៌ Ġ ១០ Ġ យ៉ាង គ ឺ Ġ អ ំព ើ ល្អ ដោយ កាយ ទ ាំង បី យ៉ាង Ġ កាយ សុ ចរ ិត Ġ បី Ġ មាន Ġ វ ៀរ ច ាក អ ំព ើប ៀត ប ៀន Ġ ឬ សម ្លា ប់ ម នុ ស្ស Ġ ស ត ្វ Ġ បា ណា តិ បា តា វេ រ ម ណី វ ៀរ ច ាក អ ំព ើក េង ប ន្ លំ ល ួច Ġ ឬ ប្ ល ន់ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ អ្នក ដ ទ ៃ Ġ អ ទិ ន្ន ា ទាន ាវ េរ ម ណី វ ៀរ ច ាក អ ំព ើ ខុស ឆ្ គ ង ក្នុង ផ្ល ូវ កា ម ទ ាំង ឡា យ Ġ កា មេ សុ ម ិច ្ ឆ ា ចារ ាវ េរ ម ណី Ġ អ ំព ើ ល្អ ដោយ វា ច ា ទ ាំង ប ួន យ៉ាង Ġ វ ច ី សុ ចរ ិត Ġ ប ួន Ġ មាន Ġ វ ៀរ ច ាក ព ោល ពាក្យ ក ុ ហ ក Ġ ម ុស ាវ ា ទ ា Ġ វេ រ ម ណី វ ៀរ ច ាក ពាក្យ សំ ដ ី ញ ុះ ញ ង់ ប ំ បែក ប ំ បា ក់ Ġ ប ិស ុ ណា យ វា ច ាវ េរ ម ណី វ ៀរ ច ាក ពាក្យ សំ ដ ី ទ្រ គោ ះ ប ោះ ប ោក Ġ ផ រ ុស ាយ វា ច ា Ġ វេ រ ម ណី វ ៀរ ច ាក ព ោល ពាក្យ សំ ដ ី ឥ ត ប្រ យោ ជន ៍ Ġ សម ្ ឆ ប្ប លា បា Ġ វេ រ ម ណី Ġ អ ំព ើ ល្អ ដោយ ចិត្ត ទ ាំង បី យ៉ាង Ġ ម ន ោស ុច រិ ត បី Ġ ម ិន សម ្ល ឹង រំ ព្រ ៃ Ġ ច ង់ បាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ អ្នក ដ ទ ៃ Ġ អ ន ភិ ជ ្ឈ ាម ិន គ ិត ប ៀត ប ៀន Ġ ច ង់ ឱ្យ អ្នក ដ ទ ៃ ដល់ ក្តី វិ នា ស Ġ អ ព្យា បាទ គ ំ និ ត យល់ឃើញ ត្រូវ ពិ ត Ġ ដោយ ប្រ កាន់ ឡើង ថា Ġ ត្រូវ ម ែន Ġ សម ្ម ា ទិ ដ្ឋ ិ Ġ សុ ភ ម ង្គ ល Ġ សំ ដ ៅ លើ អ ្វី ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ ម នុ ស្ស យ ើង រីករាយ សប្បាយ កាយ នឹង ចិត្ត	444	▁ដូចម្តេច ហ ៅ ថា ▁មង្គល ▁តើ ម ង្គ ល មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ការ ▁មង្គល ណា សំ ខ ាន់ ជា ង គ េ ▁ព្រោះ អ ្វី ▁សុភមង្គល ជា អ ្វី ▁	32	▁ដែល ហ ៅ ថា ▁មង្គល ▁ជា ស េច ក្តី ចម្រ ើន ប្រ ក ប ដោយ ស េច ក្តី សុខ ▁សិរី ស ួ ស្ត ី ▁ដែល ម នុ ស្ស ទ ាំង អ ស់ ក្នុង លោក ច ង់ បាន ▁មង្គល មាន ▁៣៨ ▁ប្រការ ▁ប្រការ ដ ែល សំ ខ ាន់ ជា ង គ េ គ ឺ ▁មង្គល ទី ▁១៦ ▁ក ិ រិយា ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ន ូវ ធម៌ ▁ក ិ រិយា ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ន ូវ ធម៌ បាន ដល់ ធម៌ ▁១០ ▁យ៉ាង គ ឺ ▁អំពើ ល្អ ដោយ កាយ ទ ាំង បី យ៉ាង ▁កាយ សុ ចរ ិត ▁បី ▁មាន ▁វ ៀរ ច ាក អ ំព ើប ៀត ប ៀន ▁ឬ ស ម្ល ាប់ ម នុ ស្ស ▁សត្វ ▁បា ណា តិ ប ាត ាវ េរ ម ណី វ ៀរ ច ាក អ ំព ើក េង ប ន្ លំ ល ួច ▁ឬ ប ្ល ន់ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ អ្នក ដ ទ ៃ ▁អ ទ ិន ្នា ទាន ាវ េរ ម ណី វ ៀរ ច ាក អ ំព ើ ខុស ឆ្ គ ង ក្នុង ផ្ល ូវ ក ាម ទ ាំង ឡា យ ▁កាម េស ុម ិ ច្ឆ ា ចារ ាវ េរ ម ណី ▁អំពើ ល្អ ដោយ វា ច ា ទ ាំង ប ួន យ៉ាង ▁វ ច ី សុ ចរ ិត ▁បួន ▁មាន ▁វ ៀរ ច ាក ព ោល ពាក្យ ក ុ ហ ក ▁ម ុស ាវ ា ទ ា ▁វេ រ ម ណី វ ៀរ ច ាក ពាក្យ សំ ដ ី ញ ុះ ញ ង់ ប ំ បែក ប ំ ប ាក់ ▁ប ិស ុ ណ ាយ វា ច ាវ េរ ម ណី វ ៀរ ច ាក ពាក្យ សំ ដ ី ទ្រ គ ោះ ប ោះ ប ោក ▁ផ រ ុស ាយ វា ច ា ▁វេ រ ម ណី វ ៀរ ច ាក ព ោល ពាក្យ សំ ដ ី ឥ ត ប្រ យោ ជ ន៍ ▁សម្ ឆ ប្ប លា បា ▁វេ រ ម ណី ▁អំពើ ល្អ ដោយ ចិត្ត ទ ាំង បី យ៉ាង ▁មន ោស ុច រ ិត បី ▁មិន ស ម្ល ឹង រំ ព្រ ៃ ▁ចង់បាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ អ្នក ដ ទ ៃ ▁អន ភិ ជ ្ឈ ាម ិន គ ិត ប ៀត ប ៀន ▁ចង់ឱ្យ អ្នក ដ ទ ៃ ដល់ ក្តី វិ នា ស ▁អ ព្យា បាទ គ ំ ន ិត យល់ឃើញ ត្រូវ ព ិត ▁ដោយ ប្រ កាន់ ឡើង ថា ▁ត្រូវ ម ែន ▁សម្ មា ទិ ដ្ឋ ិ ▁សុភមង្គល ▁សំដៅ លើ អ ្វី ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ ម នុ ស្ស យ ើង រីករាយ សប្បាយ កាយ នឹង ចិត្ត	405
ប្រជាធិបតេយ្យនៅប្រទេសភាគច្រើនក្នុងពិភពលោកនេះមានចំណុចសំខាន់ខាងវិស័យនយោបាយយ៉ាងតិច៨ យ៉ាងតើចំណុចសំខាន់ទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ	null	១ រដ្ឋាភិបាល និងសភាត្រូវកើតឡើងដោយការបោះឆ្នោត ទៀងទាត់តាមកំណត់ ក្នុងការបោះឆ្នោត ត្រូវមានបក្សនយោបាយច្រើន ពហុបក្សហើយជាការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៏២ រាស្រ្តគ្រប់រូបមានសេរីភាពក្នុងការនិយាយស្តី ឬបង្កើតសមាគម៏ និងគោរពសាសនា៣ មានការគ្រប់គ្រងតាមច្បាប់ដែលយកទៅអនុវត្តលើប្រជារាស្រ្តផង លើរដ្ឋាភិបាលផង និងលើស្ថាប័នរដ្ឋនានាផង៤ ពលរដ្ឋទាំងអស់មានភារកិច្ចស្មើគ្នានៅចំពោះមុខច្បាប់ពោលគឺច្បាប់ការពារពលរដ្ឋទាំងអស់ស្មើៗ គ្នាហើយបើមានប្រព្រឹត្តបទល្មើស ច្បាប់ផ្តន្ទាទោសស្មើៗគ្នា មិនថាអ្នកមាន អ្នកក្រ រាស្រ្ត ឬមន្ត្រីឡើយ៥ ពលរដ្ឋស្របច្បាប់មានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការបោះឆ្នោតនិងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឲ្យគេបោះឆ្នោត៦ ពលរដ្ឋមានសិទ្ធិប្រជុំគ្នា ឬធ្វើបាតុកម្មអហិង្សា ឬធ្វើបញ្ញត្តិដោយសន្តិវិធី៧ មានអង្គចៅក្រមឯករាជ្យ ពោលគឺ ជំរះ ឬកាត់ក្តីដោយឥតលំអៀង និងដោយគ្មានលុះក្រោមឥទ្ធិពលនៃរដ្ឋអំណាចឡើយ៨ សេរីភាពសារពត៏មាន ដែលប្រកាន់សច្ចៈធម៏ និងមានការទទួលខុសត្រូវ	null	១ រដ្ឋាភិបាល និងសភាត្រូវកើតឡើងដោយការបោះឆ្នោត ទៀងទាត់តាមកំណត់ ក្នុងការបោះឆ្នោត ត្រូវមានបក្សនយោបាយច្រើន ពហុបក្សហើយជាការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៏២ រាស្រ្តគ្រប់រូបមានសេរីភាពក្នុងការនិយាយស្តី ឬបង្កើតសមាគម៏ និងគោរពសាសនា៣ មានការគ្រប់គ្រងតាមច្បាប់ដែលយកទៅអនុវត្តលើប្រជារាស្រ្តផង លើរដ្ឋាភិបាលផង និងលើស្ថាប័នរដ្ឋនានាផង៤ ពលរដ្ឋទាំងអស់មានភារកិច្ចស្មើគ្នានៅចំពោះមុខច្បាប់ពោលគឺច្បាប់ការពារពលរដ្ឋទាំងអស់ស្មើៗ គ្នាហើយបើមានប្រព្រឹត្តបទល្មើស ច្បាប់ផ្តន្ទាទោសស្មើៗគ្នា មិនថាអ្នកមាន អ្នកក្រ រាស្រ្ត ឬមន្ត្រីឡើយ៥ ពលរដ្ឋស្របច្បាប់មានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការបោះឆ្នោតនិងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឲ្យគេបោះឆ្នោត៦ ពលរដ្ឋមានសិទ្ធិប្រជុំគ្នា ឬធ្វើបាតុកម្មអហិង្សា ឬធ្វើបញ្ញត្តិដោយសន្តិវិធី៧ មានអង្គចៅក្រមឯករាជ្យ ពោលគឺ ជំរះ ឬកាត់ក្តីដោយឥតលំអៀង និងដោយគ្មានលុះក្រោមឥទ្ធិពលនៃរដ្ឋអំណាចឡើយ៨ សេរីភាពសារពត៏មាន ដែលប្រកាន់សច្ចៈធម៏ និងមានការទទួលខុសត្រូវ	ប្រ ជា ធិបតេយ្យ នៅ ប្រ ទេស ភាគ ច្ រ ើន ក្នុង ពិ ភព លោក នេះ មាន ចំណុច សំ ខា ន់ ខា ង វិ ស ័យ ន យោ បា យ យ៉ាង តិ ច ៨ Ġ យ៉ាង ត ើ ចំណុច សំ ខា ន់ ទ ាំង ន ោះ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	50	១ Ġ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ និង ស ភា ត្រូវ កើត ឡើង ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ ទ ៀង ទ ាត់ តា មក ំណ ត់ Ġ ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ ត្រូវ មាន ប ក្ស ន យោ បា យ ច្ រ ើន Ġ ព ហ ុប ក្ស ហើយ ជា ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី Ġ និង យុត្តិ ធម ៏ ២ Ġ រា ស្រ ្ត គ្រ ប់ រូប មាន សេ រី ភាព ក្នុង ការ និ យា យ ស្ត ី Ġ ឬ បង ្ក ើត សម ា គម ៏ Ġ និង គោ រ ព សា ស នា ៣ Ġ មាន ការ គ្រ ប់ គ្រ ង តា ម ច្ បា ប់ ដ ែល យក ទៅ អនុ វត្ត លើ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ផ ង Ġ លើ រដ្ឋ ា ភិ បាល ផ ង Ġ និង លើ ស្ ថា ប ័ន រដ្ឋ នា នា ផ ង ៤ Ġ ពល រដ្ឋ ទ ាំង អ ស់ មាន ភា រក ិច ្ច ស្ម ើ គ្នា នៅ ចំ ព ោះ មុខ ច្ បា ប់ ព ោល គ ឺ ច្ បា ប់ ការពារ ពល រដ្ឋ ទ ាំង អ ស់ ស្ម ើ ៗ Ġ គ្នា ហើយ ប ើម ាន ប្រ ព្រ ឹត ្ត បទ ល ្ម ើស Ġ ច្ បា ប់ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ស្ម ើ ៗ គ្នា Ġ ម ិន ថា អ្នក មាន Ġ អ្នក ក្រ Ġ រា ស្រ ្ត Ġ ឬ ម ន្ត ្រី ឡ ើយ ៥ Ġ ពល រដ្ឋ ស្រ ប ច្ បា ប់ មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ គ្នា ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត និង ឈ រ ឈ្មោះ ជា ប េក ្ខ ជន ឲ្យ គ េ ប ោះ ឆ្ ន ោត ៦ Ġ ពល រដ្ឋ មាន សិ ទ្ធិ ប្រជុំ គ្នា Ġ ឬ ធ ្វ ើប ាត ុក ម្ម អ ហ ិ ង្ស ា Ġ ឬ ធ ្វ ើប ញ្ញ ត្តិ ដោយ ស ន្ត ិ វិ ធី ៧ Ġ មាន អង្គ ច ៅ ក្រ ម ឯក រាជ ្យ Ġ ព ោល គ ឺ Ġ ជំ រ ះ Ġ ឬ កាត់ ក្តី ដោយ ឥ ត លំ អ ៀង Ġ និង ដោយ គ ្ម ាន ល ុះ ក្រោម ឥ ទ្ធិ ពល នៃ រដ្ឋ អ ំណ ា ច ឡ ើយ ៨ Ġ សេ រី ភាព សារ ព ត ៏ មាន Ġ ដ ែល ប្រ កាន់ ស ច្ច ៈ ធម ៏ Ġ និង មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ	360	▁ប្រជាធិបតេយ្យ នៅ ប្រ ទេស ភាគ ច ្រ ើន ក្នុង ពិ ភព លោក នេះ មាន ចំណុច សំ ខ ាន់ ខា ង វិ ស ័យ ន យោ ប ាយ យ៉ាង ត ិច ៨ ▁យ៉ាង ត ើ ចំណុច សំ ខ ាន់ ទ ាំង ន ោះ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	48	▁១ ▁រដ្ឋាភិបាល ▁និង ស ភា ត្រូវ កើត ឡើង ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁ទៀងទាត់ តា មក ំណ ត់ ▁ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁ត្រូវ មាន ប ក្ស ន យោ ប ាយ ច ្រ ើន ▁ពហុ ប ក្ស ហើយ ជា ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី ▁និង យុត្តិ ធម ៏ ២ ▁រា ស្រ ្ត គ្រ ប់ រូប មាន សេ រី ភាព ក្នុង ការ ន ិយ ាយ ស្ត ី ▁ឬ ប ង្ក ើត ស មា គម ៏ ▁និង គ ោរ ព សា ស នា ៣ ▁មាន ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ត ាម ច ្ប ាប់ ដ ែល យក ទៅ អនុ វត្ត លើ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ផ ង ▁លើ រ ដ្ឋា ភិ បាល ផ ង ▁និង លើ ស្ ថា ប ័ន រដ្ឋ នា នា ផ ង ៤ ▁ពលរដ្ឋ ទ ាំង អ ស់ មាន ភា រ កិច្ច ស្ម ើ គ្នា នៅ ច ំព ោះ មុខ ច ្ប ាប់ ព ោល គ ឺ ច ្ប ាប់ ការពារ ពល រដ្ឋ ទ ាំង អ ស់ ស្ម ើ ៗ ▁គ្នា ហើយ ប ើ មាន ប្រ ព្រ ឹ ត្ត បទ ល ្ម ើស ▁ច្បាប់ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ស្ម ើ ៗ គ្នា ▁មិន ថា អ្នក មាន ▁អ្នក ក្រ ▁រា ស្រ ្ត ▁ឬ ម ន្ត ្រី ឡ ើយ ៥ ▁ពលរដ្ឋ ស្រ ប ច ្ប ាប់ មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ គ្នា ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត និង ឈ រ ឈ្មោះ ជា ប េ ក្ខ ជន ឲ្យ គ េ ប ោះ ឆ្ ន ោត ៦ ▁ពលរដ្ឋ មាន សិ ទ្ធិ ប្រជុំ គ្នា ▁ឬ ធ ្វ ើប ាត ុ កម្ម អ ហ ិ ង ្សា ▁ឬ ធ ្វ ើ បញ្ញត្តិ ដោយ ស ន្ត ិ វិ ធី ៧ ▁មាន អង្គ ច ៅ ក្រ ម ឯក រាជ ្យ ▁ពោលគឺ ▁ជំ រ ះ ▁ឬ កាត់ ក្តី ដោយ ឥ ត លំ អ ៀង ▁និង ដោយ គ ្ មាន ល ុះ ក្រោម ឥ ទ្ធិ ពល នៃ រដ្ឋ អ ំ ណា ច ឡ ើយ ៨ ▁សេរីភាព សារ ព ត ៏ មាន ▁ដែល ប្រ កាន់ ស ច្ច ៈ ធម ៏ ▁និង មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ	339
តើអរម៉ូនមាននាទីដូចម្ដេចខ្លះ?	null	អរម៉ូន មាននាទីភ្ញោចកោសិការគោលដៅ ដើម្បីបង្កើនឬបន្ថយសកម្មភាពរបស់វា	null	អរម៉ូន មាននាទីភ្ញោចកោសិការគោលដៅ ដើម្បីបង្កើនឬបន្ថយសកម្មភាពរបស់វា	ត ើ អ រ ម៉ូ ន មាន នាទី ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ? Ġ	15	អ រ ម៉ូ ន Ġ មាន នាទី ភ ្ញ ោច ក ោស ិកា រ គោ ល ដ ៅ Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ើន ឬ បន្ថយ ស កម្ម ភាព រ ប ស់ វា	32	▁តើ អ រ ម៉ូ ន មាន នាទី ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ? ▁	14	▁អ រ ម៉ូ ន ▁មាន នាទី ភ ្ញ ោច ក ោស ិ ការ គ ោល ដ ៅ ▁ដើម្បី ប ង្ក ើន ឬ បន្ថយ ស កម្ម ភាព រ ប ស់ វា	30
អ្វីជារេផ្លិច រេផ្លិចមានប៉ុន្មានយ៉ាង គឺអ្វីខ្លះ	null	រេផ្លិច គឺជាសកម្មភាពប៉ះទង្គិចដោយចៃដន្យ រវាងសរីរាង្គឥន្រ្ទិយនិងវត្ថុហើយសកម្មភាពនេះ ពុំបានឆ្លងកាត់ខួរក្បាលទេ គឺជាសកម្មភាពដែលបញ្ហាដោយខួរឆ្អឹងខ្នង រេផ្លិច គឺជាសកម្មភាពឆ្លើយតបចំពោះពិភពក្រៅវិញ ដោយបញ្ជាខួរឆ្អឹងខ្នង រេផ្លិចមានពីរយ៉ាង គឺ រេផ្លិចមានលក្ខ័ខណ្ឌ និងរេផ្លិចឥតល័ក្ខខ័ណ្ឌរេផ្លិចមានល័ក្ខខ័ណ្ឌ គឺជារេផ្លិចដែលមានអន្តរការី មានអ្វីជាកន្តោល នាំអោយធ្វើសកម្មភាពដដែល រេផ្លិចនេះអាចកើតមានពីការធ្លាប់ បើទុកចោលយូរវានឹងបាត់បង់ចោលវិញ ឧទាហរណ៍ ពេលឮសូរលោកទូងស្គរ ឆ្កែវត្តលូនិងនាំគ្នារត់ទៅសាលាឆាន់ រេផ្លិចឥតលក្ខខ័ណ្ឌ ជារេផ្លិចលើតឯង ដោយគ្មានអន្តរការីគ្មានស្ពានកន្តោល ឧទាហរណ៍ ជិះកង់ គេចដំថ្ម	null	រេផ្លិច គឺជាសកម្មភាពប៉ះទង្គិចដោយចៃដន្យ រវាងសរីរាង្គឥន្រ្ទិយនិងវត្ថុហើយសកម្មភាពនេះ ពុំបានឆ្លងកាត់ខួរក្បាលទេ គឺជាសកម្មភាពដែលបញ្ហាដោយខួរឆ្អឹងខ្នង រេផ្លិច គឺជាសកម្មភាពឆ្លើយតបចំពោះពិភពក្រៅវិញ ដោយបញ្ជាខួរឆ្អឹងខ្នង រេផ្លិចមានពីរយ៉ាង គឺ រេផ្លិចមានលក្ខ័ខណ្ឌ និងរេផ្លិចឥតល័ក្ខខ័ណ្ឌរេផ្លិចមានល័ក្ខខ័ណ្ឌ គឺជារេផ្លិចដែលមានអន្តរការី មានអ្វីជាកន្តោល នាំអោយធ្វើសកម្មភាពដដែល រេផ្លិចនេះអាចកើតមានពីការធ្លាប់ បើទុកចោលយូរវានឹងបាត់បង់ចោលវិញ ឧទាហរណ៍ ពេលឮសូរលោកទូងស្គរ ឆ្កែវត្តលូនិងនាំគ្នារត់ទៅសាលាឆាន់ រេផ្លិចឥតលក្ខខ័ណ្ឌ ជារេផ្លិចលើតឯង ដោយគ្មានអន្តរការីគ្មានស្ពានកន្តោល ឧទាហរណ៍ ជិះកង់ គេចដំថ្ម	អ ្វី ជា រ េ ផ្ល ិច Ġ រ េ ផ្ល ិច មាន ប៉ ុន ្ម ាន យ៉ាង Ġ គ ឺ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	24	រ េ ផ្ល ិច Ġ គ ឺ ជា ស កម្ម ភាព ប៉ ះ ទ ង្គ ិច ដោយ ច ៃ ដ ន្ យ Ġ រ វា ង ស រី រា ង្គ ឥ ន្ រ ្ ទិ យ និង វ ត្ថ ុ ហើយ ស កម្ម ភាព នេះ Ġ ពុ ំ បាន ឆ្ លង កាត់ ខ ួរ ក្ បាល ទេ Ġ គ ឺ ជា ស កម្ម ភាព ដ ែល ប ញ ្ហ ា ដោយ ខ ួរ ឆ្ អ ឹង ខ្នង Ġ រ េ ផ្ល ិច Ġ គ ឺ ជា ស កម្ម ភាព ឆ្ លើ យ ត ប ចំ ព ោះ ពិ ភព ក្រ ៅ វិញ Ġ ដោយ បញ្ជា ខ ួរ ឆ្ អ ឹង ខ្នង Ġ រ េ ផ្ល ិច មាន ពី រយ ៉ ាង Ġ គ ឺ Ġ រ េ ផ្ល ិច មាន ល ក្ខ ័ ខ ណ្ឌ Ġ និង រ េ ផ្ល ិច ឥ ត ល ័ ក្ខ ខ ័ណ្ឌ រ េ ផ្ល ិច មាន ល ័ ក្ខ ខ ័ណ្ឌ Ġ គ ឺ ជា រ េ ផ្ល ិច ដ ែល មាន អ ន្ត រក ារ ី Ġ មាន អ ្វី ជា ក ន្ត ោល Ġ នាំ អោយ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ដ ដ ែល Ġ រ េ ផ្ល ិច នេះ អា ច កើត មាន ពី ការ ធ ្លា ប់ Ġ ប ើ ទុក ចោល យ ូរ វា នឹង បា ត់ បង់ ចោល វិញ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ពេល ឮ ស ូរ លោក ទូ ង ស្ គរ Ġ ឆ្ កែវ ត្ត ល ូន ិ ង នាំ គ្នា រ ត់ ទៅ សា លា ឆ ាន់ Ġ រ េ ផ្ល ិច ឥ ត ល ក្ខ ខ ័ណ្ឌ Ġ ជា រ េ ផ្ល ិច លើ ត ឯ ង Ġ ដោយ គ ្ម ាន អ ន្ត រក ារ ី គ ្ម ាន ស្ព ាន ក ន្ត ោល Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ជ ិះ ក ង់ Ġ គ េច ដំ ថ ្ម Âł	288	▁អ្វី ជា រ េ ផ្ល ិច ▁រេ ផ្ល ិច មាន ប៉ ុន ្ មាន យ៉ាង ▁គឺ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁រេ ផ្ល ិច ▁គឺជា ស កម្ម ភាព ប៉ ះ ទ ង្គ ិច ដោយ ច ៃ ដ ន ្យ ▁រវាង ស រី រា ង្គ ឥ ន ្រ ្ ទ ិយ និង វ ត្ថ ុ ហើយ ស កម្ម ភាព នេះ ▁ពុំ បាន ឆ្ លង កាត់ ខ ួរ ក្ បាល ទេ ▁គឺជា ស កម្ម ភាព ដ ែល ប ញ ្ហ ា ដោយ ខ ួរ ឆ្ អ ឹង ខ្នង ▁រេ ផ្ល ិច ▁គឺជា ស កម្ម ភាព ឆ្ ល ើយ ត ប ច ំព ោះ ពិ ភព ក្រ ៅ វិញ ▁ដោយ បញ្ជា ខ ួរ ឆ្ អ ឹង ខ្នង ▁រេ ផ្ល ិច មាន ពី រ យ៉ាង ▁គឺ ▁រេ ផ្ល ិច មាន ល ក្ខ ័ ខ ណ្ឌ ▁និង រ េ ផ្ល ិច ឥ ត ល ័ ក្ខ ខ ័ណ្ឌ រ េ ផ្ល ិច មាន ល ័ ក្ខ ខ ័ណ្ឌ ▁គឺជា រ េ ផ្ល ិច ដ ែល មាន អ ន្ត រ ការ ី ▁មាន អ ្វី ជា ក ន្ត ោល ▁នាំ អោយ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ដ ដ ែល ▁រេ ផ្ល ិច នេះ អា ច កើត មាន ពី ការ ធ ្ល ាប់ ▁បើ ទុក ចោល យ ូរ វា នឹង ប ាត់ បង់ ចោល វិញ ▁ឧទាហរណ៍ ▁ពេល ឮ ស ូរ លោក ទូ ង ស្ គរ ▁ឆ្កែ វត្ត ល ូ និង នាំ គ្នា រ ត់ ទៅ សា លា ឆ ាន់ ▁រេ ផ្ល ិច ឥ ត ល ក្ខ ខ ័ណ្ឌ ▁ជា រ េ ផ្ល ិច លើ ត ឯ ង ▁ដោយ គ ្ មាន អ ន្ត រ ការ ី គ ្ មាន ស្ព ាន ក ន្ត ោល ▁ឧទាហរណ៍ ▁ជិះ ក ង់ ▁គេច ដំ ថ ្ម ▁	254
តើនៅឆ្នាំណាដែលប្រទេសាអង់គ្លេសបានចូលសមាជិកនៃទីផ្សារនេះក្នុងអាណត្តិប្រធានាធិបតីបារាំងឈ្មោះអ្វី	null	ប្រទេសអង់គ្លេសបានចូលជាសមាជិកទីផ្សារនេះនៅឆ្នាំ ១៩៧៣ ក្នុងអាណត្តិប្រធានាធិបតីបារាំងគឺលោក ប៉ុម ពីធួ	null	ប្រទេសអង់គ្លេសបានចូលជាសមាជិកទីផ្សារនេះនៅឆ្នាំ ១៩៧៣ ក្នុងអាណត្តិប្រធានាធិបតីបារាំងគឺលោក ប៉ុម ពីធួ	ត ើន ៅ ឆ្នាំ ណា ដ ែល ប្រ ទេស ា អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល សម ា ជ ិក នៃ ទី ផ្ សារ នេះ ក្នុង អា ណ ត្តិ ប្រ ធាន ា ធិ បតី បា រា ំ ង ឈ្មោះ អ ្វី Ġ	42	ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ជា សម ា ជ ិក ទី ផ្ សារ នេះ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៣ Ġ ក្នុង អា ណ ត្តិ ប្រ ធាន ា ធិ បតី បា រា ំ ង គ ឺ លោក Ġ ប៉ ុម Ġ ពី ធ ួ	44	▁តើ នៅ ឆ្នាំ ណា ដ ែល ប្រ ទេស ា អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ស មា ជ ិក នៃ ទី ផ្ សារ នេះ ក្នុង អា ណ ត្តិ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ប ារ ាំង ឈ្មោះ អ ្វី ▁	40	▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ជា ស មា ជ ិក ទី ផ្ សារ នេះ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧ ៣ ▁ក្នុង អា ណ ត្តិ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ប ារ ាំង គ ឺ លោក ▁ប៉ុ ម ▁ពី ធ ួ	42
ដូចម្ដេចដែលហៅថាសុជីវធម៌ ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវចេះសុជីវធម៌ តើសុជីវធម៌ និងសីលធម៌មានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្ដេចខ្លះ	null	សុជីវធម៌ គឺជាច្បាប់សម្រាប់ទូន្មានមនុស្សឪ្យរស់នៅបានសុខស្រួលនៅក្នុងសង្គម ឬ ច្បាប់គួរសមក្នុងជីវិតរស់នៅ បានជាមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវចេះសុជីវធម៌ព្រោះចេះរៀបចំខ្លួនកុំឪ្យមានការផ្ដាំឆ្លងក្នុងឥរិយាបថណាមួយចេះរៀចំឥរិយាបថ និងឬកពាឪ្យសមសួនតាមកាលៈទេសៈចេះរៀបចំកាយវិកាក្នុងពេលសន្ទនាជាមួយអ្នកដទៃឬក្នុងពេលចូលរួម ក្នុងពិធីផ្សេងៗចេះប្រើសំលៀកបំពាក់សមរម្យទៅតាមកាលៈទេសៈចេះនិយាយ និងសរសេរីត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាតចេះទទួលភ្ញៀវ និងគោរណសិទ្ធិគ្នាសុជីវធម៌មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និតជាមួយសីលធម៌ព្រោះថាកាលណាមានលំអផ្នែកឥរិយាបថ ក៏ត្រូវមានលំអផ្នែកស្មារតីចិត្តគំនិតថែមទៀតគឺទៀតគឺត្រូវមាននិច្ចសីលដូច បាណា អទិន្នាទានា កាមេ សុមិច្ឆាចារា មុសា និងសុរាជាដើមដើម្បីប្រព្រឹត្តខ្លួនឪ្យរស់នៅក្នុងភាពថ្លៃថ្នូរទាំងផ្លូវកាយ វាចា និងចិត្ត	null	សុជីវធម៌ គឺជាច្បាប់សម្រាប់ទូន្មានមនុស្សឪ្យរស់នៅបានសុខស្រួលនៅក្នុងសង្គម ឬ ច្បាប់គួរសមក្នុងជីវិតរស់នៅ បានជាមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវចេះសុជីវធម៌ព្រោះចេះរៀបចំខ្លួនកុំឪ្យមានការផ្ដាំឆ្លងក្នុងឥរិយាបថណាមួយចេះរៀចំឥរិយាបថ និងឬកពាឪ្យសមសួនតាមកាលៈទេសៈចេះរៀបចំកាយវិកាក្នុងពេលសន្ទនាជាមួយអ្នកដទៃឬក្នុងពេលចូលរួម ក្នុងពិធីផ្សេងៗចេះប្រើសំលៀកបំពាក់សមរម្យទៅតាមកាលៈទេសៈចេះនិយាយ និងសរសេរីត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាតចេះទទួលភ្ញៀវ និងគោរណសិទ្ធិគ្នាសុជីវធម៌មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និតជាមួយសីលធម៌ព្រោះថាកាលណាមានលំអផ្នែកឥរិយាបថ ក៏ត្រូវមានលំអផ្នែកស្មារតីចិត្តគំនិតថែមទៀតគឺទៀតគឺត្រូវមាននិច្ចសីលដូច បាណា អទិន្នាទានា កាមេ សុមិច្ឆាចារា មុសា និងសុរាជាដើមដើម្បីប្រព្រឹត្តខ្លួនឪ្យរស់នៅក្នុងភាពថ្លៃថ្នូរទាំងផ្លូវកាយ វាចា និងចិត្ត	ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា សុ ជីវ ធម៌ Ġ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ ច េះ សុ ជីវ ធម៌ Ġ ត ើស ុ ជីវ ធម៌ Ġ និង សី ល ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	52	សុ ជីវ ធម៌ Ġ គ ឺ ជា ច្ បា ប់ សម ្រា ប់ ទូ ន្ មាន ម នុ ស្ស ឪ ្យ រស់ នៅ បាន សុខ ស្រ ួល នៅ ក្នុង សង ្ គម Ġ ឬ Ġ ច្ បា ប់ គ ួរ សម ក្នុង ជីវ ិត រស់ នៅ Ġ បាន ជា ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ ច េះ សុ ជីវ ធម៌ ព្រ ោះ ច េះ រៀបចំ ខ្លួន ក ុំ ឪ ្យ មាន ការ ផ្ ដា ំ ឆ្ លង ក្នុង ឥ រិយា ប ថ ណា មួយ ច េះ រ ៀ ចំ ឥ រិយា ប ថ Ġ និង ឬ ក ពា ឪ ្យ សម ស ួន តា មក ាល ៈ ទេស ៈ ច េះ រៀបចំ កាយ វិ កា ក្នុង ពេល ស ន្ទ នា ជា មួយ អ្នក ដ ទ ៃ ឬ ក្នុង ពេល ចូល រួម Ġ ក្នុង ពិ ធី ផ្ សេ ង ៗ ច េះ ប្រ ើស ំ ល ៀក ប ំព ាក់ សម រម្យ ទៅ តា មក ាល ៈ ទេស ៈ ច េះ និ យា យ Ġ និង ស រស េរ ីត ្រ ឹម ត្រូវ តា មក ្ប ួន ខ្ នា ត ច េះ ទទួល ភ ្ញ ៀវ Ġ និង គោ រណ សិ ទ្ធិ គ្នា âĢĭ សុ ជីវ ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង យ៉ាង ជ ិត ស្ន ិត ជា មួយ សី ល ធម៌ ព្រ ោះ ថា កាល ណា មាន លំ អ ផ្ ន ែក ឥ រិយា ប ថ Ġ ក ៏ ត្រូវ មាន លំ អ ផ្ ន ែក ស្ម ារ តី ចិត្ត គ ំ និ ត ថ ែម ទៀត គ ឺ ទៀត គ ឺត ្រ ូវ មាន និ ច្ច សី ល ដូច Ġ បា ណា Ġ អ ទិ ន្ន ា ទាន ា Ġ កា មេ Ġ សុ ម ិច ្ ឆ ា ចារ ា Ġ ម ុស ា Ġ និង សុ រាជ ា ដើម ដើម ្ប ី ប្រ ព្រ ឹត ្ត ខ្លួន ឪ ្យ រស់ នៅ ក្នុង ភាព ថ្លៃ ថ្ន ូរ ទ ាំង ផ្ល ូវ កាយ Ġ វា ច ា Ġ និង ចិត្ត	305	▁ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា សុ ជីវ ធម៌ ▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ ច េះ សុ ជីវ ធម៌ ▁តើ សុ ជីវ ធម៌ ▁និង សី ល ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	51	▁សុ ជីវ ធម៌ ▁គឺជា ច ្ប ាប់ ស ម្រ ាប់ ទូ ន្ មាន ម នុ ស្ស ឪ ្យ រស់ នៅ បាន សុខ ស្រ ួល នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ▁ឬ ▁ច្បាប់ គ ួរ សម ក្នុង ជីវ ិត រស់ នៅ ▁បានជា ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ ច េះ សុ ជីវ ធម៌ ព្រ ោះ ច េះ រៀបចំ ខ្លួន ក ុំ ឪ ្យ មាន ការ ផ្ ដ ាំ ឆ្ លង ក្នុង ឥ រិយា ប ថ ណា មួយ ច េះ រ ៀ ចំ ឥ រិយា ប ថ ▁និង ឬ ក ពា ឪ ្យ សម ស ួន ត ាម កាល ៈ ទេស ៈ ច េះ រៀបចំ កាយ វ ិកា ក្នុង ពេល ស ន្ទ នា ជា មួយ អ្នក ដ ទ ៃ ឬ ក្នុង ពេល ចូល រួម ▁ក្នុង ពិ ធី ផ្ ស េង ៗ ច េះ ប្រ ើ សំ ល ៀក ប ំព ាក់ សម រម្យ ទៅ ត ាម កាល ៈ ទេស ៈ ច េះ ន ិយ ាយ ▁និង ស រ សេ រី ត្រ ឹម ត្រូវ តា មក ្ប ួន ខ្ នា ត ច េះ ទទួល ភ ្ញ ៀវ ▁និង គោ រណ សិ ទ្ធិ គ្នា ▁សុ ជីវ ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង យ៉ាង ជ ិត ស្ន ិត ជា មួយ សី ល ធម៌ ព្រ ោះ ថា កាល ណា មាន លំ អ ផ្ ន ែក ឥ រិយា ប ថ ▁ក៏ ត្រូវ មាន លំ អ ផ្ ន ែក ស្ម ារ តី ចិត្ត គ ំ ន ិត ថ ែម ទៀត គ ឺ ទៀត គ ឺ ត្រូវ មាន និ ច្ច សី ល ដូច ▁បា ណា ▁អ ទ ិន ្នា ទាន ា ▁កាម េ ▁សុ ម ិ ច្ឆ ា ចារ ា ▁ម ុ សា ▁និង សុ រាជ ា ដើម ដើម ្ប ី ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ខ្លួន ឪ ្យ រស់ នៅ ក្នុង ភាព ថ្លៃ ថ្ន ូរ ទ ាំង ផ្ល ូវ កាយ ▁វា ច ា ▁និង ចិត្ត	297
តើអ្នកដឹកនាំក្រុមមានគោលការណ៍អ្វីខ្លះ	null	អ្នកដឹកនាំត្រូវមានគោលការណ៍ដូចតទៅ លើកទិសដៅការងារអនុម័តផែនការ កំណត់ផែនការដែលត្រូវសម្រេចនិងធ្វើព្រមទាំងមានទិសដៅការងារ និងពេលវេលាមួយច្បាស់លាស់ កសាងរចនាសម័្ពន្ធចាត់តាំងបែងចែកការងារទទួលខុសត្រូវសមាជិកក្រុមតូច ក្រុមធំទៅតាមជំនាញនីមួយៗ ដោះស្រាយបញ្ហាចេញមុខជាអ្នកសម្របសម្រួលការងារ ក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពការងារ គ្រប់គ្រងនិងត្រួតពិនិត្យត្រួតពិនិត្យគុណភាពការងារ គោលដៅ និងសំណើតាមផែនការឬទេ វិភាគអំពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តស្វែងរកចំណុចខ្សោយ ដើម្បីធ្វើការកែលម្អ អ្នកឃោសនាលើកទឹកចិត្តហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯងពង្រឹងស្មារតីច្នៃប្រឌិត និងសម្របសម្រួលលើការងារ លើកកម្ពស់សមត្ថភាពបុគ្គលិករបស់ខ្លួន អ្នកច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីផ្តួចផ្តើមគំណិតថ្មី វិធានការថ្មីដែលប្រសើរឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍអង្គភាព ឬក្រុម ត្រូវចេះប្រមូលផ្តុំមតិប្រមូលផ្តុំមតិយោបល់ រួចធ្វើការវិភាគរកចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយ ធ្វើជាគំរូត្រូវឈានមុខរាល់កិច្ចការ ចាត់ចែង ទទួលខុសត្រូវនិងមានតម្លាភាពជានិច្ច អ្នកសម្រេចគ្រប់គោលនយោបាយដោះស្រាយរាល់បណ្តាបញ្ហាស្មុគស្មាញ និងទទួលខុសត្រូវលើលទ្ធផលការងារ	null	អ្នកដឹកនាំត្រូវមានគោលការណ៍ដូចតទៅ លើកទិសដៅការងារអនុម័តផែនការ កំណត់ផែនការដែលត្រូវសម្រេចនិងធ្វើព្រមទាំងមានទិសដៅការងារ និងពេលវេលាមួយច្បាស់លាស់ កសាងរចនាសម័្ពន្ធចាត់តាំងបែងចែកការងារទទួលខុសត្រូវសមាជិកក្រុមតូច ក្រុមធំទៅតាមជំនាញនីមួយៗ ដោះស្រាយបញ្ហាចេញមុខជាអ្នកសម្របសម្រួលការងារ ក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពការងារ គ្រប់គ្រងនិងត្រួតពិនិត្យត្រួតពិនិត្យគុណភាពការងារ គោលដៅ និងសំណើតាមផែនការឬទេ វិភាគអំពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តស្វែងរកចំណុចខ្សោយ ដើម្បីធ្វើការកែលម្អ អ្នកឃោសនាលើកទឹកចិត្តហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯងពង្រឹងស្មារតីច្នៃប្រឌិត និងសម្របសម្រួលលើការងារ លើកកម្ពស់សមត្ថភាពបុគ្គលិករបស់ខ្លួន អ្នកច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីផ្តួចផ្តើមគំណិតថ្មី វិធានការថ្មីដែលប្រសើរឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍអង្គភាព ឬក្រុម ត្រូវចេះប្រមូលផ្តុំមតិប្រមូលផ្តុំមតិយោបល់ រួចធ្វើការវិភាគរកចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយ ធ្វើជាគំរូត្រូវឈានមុខរាល់កិច្ចការ ចាត់ចែង ទទួលខុសត្រូវនិងមានតម្លាភាពជានិច្ច អ្នកសម្រេចគ្រប់គោលនយោបាយដោះស្រាយរាល់បណ្តាបញ្ហាស្មុគស្មាញ និងទទួលខុសត្រូវលើលទ្ធផលការងារ	ត ើ អ្នក ដ ឹក នាំ ក្រុម មាន គោ ល ការណ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	16	អ្នក ដ ឹក នាំ ត្រូវ មាន គោ ល ការណ៍ ដូច ត ទៅ Ġ លើក ទិ ស ដ ៅ ការងារ អនុ ម ័ត ផ ែន ការ Ġ កំ ណ ត់ ផ ែន ការ ដ ែល ត្រូវ សម ្រ េច និង ធ ្វ ើ ព្រ ម ទ ាំង មាន ទិ ស ដ ៅ ការងារ Ġ និង ពេល វេ លា មួយ ច្ បា ស់ លាស់ Ġ ក សា ង រ ច នា សម ័ ្ ពន្ធ ច ាត់ តាំង ប ែង ច ែក ការងារ ទទួល ខុស ត្រូវ សម ា ជ ិក ក្រុម តូ ច Ġ ក្រុម ធ ំ ទៅ តា ម ជំ នា ញ នី មួយ ៗ Ġ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ចេញ មុខ ជា អ្នក សម ្រ ប សម ្រ ួល ការងារ Ġ ក្នុង ការ លើក ក ម្ព ស់ គុណ ភាព ការងារ Ġ គ្រ ប់ គ្រ ង និង ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ គុណ ភាព ការងារ âĢĭ Ġ គោ ល ដ ៅ Ġ និង សំ ណ ើត ាម ផ ែន ការ ឬ ទេ Ġ វិ ភាគ អ ំព ី គុណ សម្បត្តិ Ġ និង គុណ វិ ប ត្ត ស្ វ ែង រក ចំណុច ខ្សោយ Ġ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើក ារ ក ែល ម្ អ Ġ អ្នក ឃ ោស នា លើក ទឹក ចិត្ត ហ្វ ឹក ហា ត់ ខ្លួន ឯ ង ពង្រឹង ស្ម ារ តី ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត Ġ និង សម ្រ ប សម ្រ ួល លើក ារ ងារ Ġ លើក ក ម្ព ស់ សម ត្ថ ភាព ប ុ គ្គ ល ិក រ ប ស់ ខ្លួន Ġ អ្នក ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត បង ្ក ើត ថ ្ម ី ផ្តួចផ្តើម គ ំណ ិត ថ ្ម ី Ġ វិ ធាន ការ ថ ្ម ី ដ ែល ប្រសើរ ឈ ាន ទៅ រក ការ អភិវឌ្ឍ អង្គ ភាព Ġ ឬ ក្រុម Ġ ត្រូវ ច េះ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ម តិ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ម តិ យោ ប ល់ Ġ រ ួច ធ ្វ ើក ារ វិ ភាគ រក ចំណុច ខ្ លា ំ ង Ġ និង ចំណុច ខ្សោយ Ġ ធ ្វ ើ ជា គ ំ រ ូត ្រ ូវ ឈ ាន មុខ រា ល់ កិច្ច ការ Ġ ច ាត់ ច ែង Ġ ទទួល ខុស ត្រូវ និង មាន ត ម្ល ា ភាព ជា និ ច្ច Ġ អ្នក សម ្រ េច គ្រ ប់ គោ ល ន យោ បា យ ដ ោះ ស្រ ាយ រា ល់ បណ្ត ាប ញ ្ហ ាស ្ម ុ គ ស្ម ាញ Ġ និង ទទួល ខុស ត្រូវ លើ ល ទ្ធ ផល ការងារ	386	▁តើ អ្នក ដ ឹក នាំ ក្រុម មាន គ ោល ការណ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	15	▁អ្នកដឹកនាំ ត្រូវ មាន គ ោល ការណ៍ ដូច ត ទៅ ▁លើក ទិ ស ដ ៅ ការងារ អនុ ម ័ត ផ ែន ការ ▁កំណត់ ផ ែន ការ ដ ែល ត្រូវ ស ម្រ េច និង ធ ្វ ើ ព្រ ម ទ ាំង មាន ទិ ស ដ ៅ ការងារ ▁និង ពេល វេ លា មួយ ច ្ប ាស់ លាស់ ▁កសាង រ ច នា សម ័ ្ ពន្ធ ច ាត់ តាំង ប ែង ច ែក ការងារ ទទួល ខុស ត្រូវ ស មា ជ ិក ក្រុម ត ូច ▁ក្រុម ធ ំ ទៅ ត ាម ជំ ន ាញ នី មួយ ៗ ▁ដោះស្រាយ ប ញ ្ហ ា ចេញ មុខ ជា អ្នក ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ការងារ ▁ក្នុង ការ លើក ក ម្ព ស់ គុណ ភាព ការងារ ▁គ្រប់គ្រង និង ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ គុណ ភាព ការងារ ▁គោលដៅ ▁និង ស ំណ ើត ាម ផ ែន ការ ឬ ទេ ▁វិភាគ អ ំព ី គុណ សម្បត្តិ ▁និង គុណ វិ ប ត្ត ស ្វ ែង រក ចំណុច ខ្សោយ ▁ដើម្បី ធ ្វ ើ ការ ក ែ លម្អ ▁អ្នក ឃ ោស នា លើក ទឹក ចិត្ត ហ្វ ឹក ហ ាត់ ខ្លួន ឯ ង ពង្រឹង ស្ម ារ តី ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ▁និង ស ម្រ ប ស ម្រ ួល លើ ការងារ ▁លើកកម្ពស់ សម ត្ថ ភាព ប ុ គ្គ ល ិក រ ប ស់ ខ្លួន ▁អ្នក ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ប ង្ក ើត ថ ្ម ី ផ្តួចផ្តើម គ ំណ ិត ថ ្ម ី ▁វិធានការ ថ ្ម ី ដ ែល ប្រសើរ ឈ ាន ទៅ រក ការ អភិវឌ្ឍ អង្គ ភាព ▁ឬ ក្រុម ▁ត្រូវ ច េះ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ម តិ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ម តិ យោ ប ល់ ▁រួច ធ ្វ ើ ការ វិ ភាគ រក ចំណុច ខ្ ល ាំង ▁និង ចំណុច ខ្សោយ ▁ធ្វើជា គ ំ រ ូ ត្រូវ ឈ ាន មុខ រ ាល់ កិច្ច ការ ▁ចាត់ចែង ▁ទទួលខុសត្រូវ និង មាន ត ម្ល ា ភាព ជា និ ច្ច ▁អ្នក ស ម្រ េច គ្រ ប់ គ ោល ន យោ ប ាយ ដ ោះ ស្រ ាយ រ ាល់ បណ្ត ាប ញ ្ហ ា ស្ម ុ គ ស្ម ាញ ▁និង ទទួល ខុស ត្រូវ លើ ល ទ្ធ ផល ការងារ	349
តើមានបណ្តាប្រទេសអាស៊ានណាខ្លះដែលមានទន្លេមេគង្គហូរកាត់	null	បណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដែលមានទន្លេមេគង្គហូរកាត់ គឺប្រទេសកម្ពុជាប្រទេសវៀតណាមប្រទេសឡាវប្រទេសថៃប្រទេសមីយ៉ានម៉ាភូមា	null	បណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដែលមានទន្លេមេគង្គហូរកាត់ គឺប្រទេសកម្ពុជាប្រទេសវៀតណាមប្រទេសឡាវប្រទេសថៃប្រទេសមីយ៉ានម៉ាភូមា	ត ើម ាន បណ្ត ាប ្រ ទេស អា ស៊ ាន ណា ខ្ ល ះ ដ ែល មាន ទ ន្ ល េ មេ គ ង្គ ហ ូរ កាត់ Ġ	27	បណ្ត ាប ្រ ទេស អា ស៊ ាន Ġ ដ ែល មាន ទ ន្ ល េ មេ គ ង្គ ហ ូរ កាត់ Ġ គ ឺ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម ប្រ ទេស ឡា វ ប្រ ទេស ថ ៃ ប្រ ទេស មី យ៉ា ន ម៉ា ភ ូម ា	51	▁តើ មាន បណ្ត ា ប្រ ទេស អា ស៊ ាន ណា ខ្ ល ះ ដ ែល មាន ទ ន ្ល េ មេ គ ង្គ ហ ូរ កាត់ ▁	26	▁បណ្តា ប្រ ទេស អា ស៊ ាន ▁ដែល មាន ទ ន ្ល េ មេ គ ង្គ ហ ូរ កាត់ ▁គឺ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម ប្រ ទេស ឡា វ ប្រ ទេស ថ ៃ ប្រ ទេស មី យ៉ា ន ម៉ា ភ ូ មា	48
ទោះបីជាបារាំងបានរីកចម្រើនយ៉ាងនេះក៏ដោយក៏បារាំងបានកើតមានវិបត្ដិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ មួយតើវិបត្ដិនេះបណ្ដាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ	null	ទោះបីជាបារាំងបានរីកចម្រើនយ៉ាងនេះក៏ដោយក៏បារាំងបានកើតមានវិបត្ដិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ មួយវិបត្ដិនេះបណ្ដាលមកពីមូល កសិករក្រីក្រលក់ផលិតផលមិនចេញពាណិជ្ជករតូចតាចត្រូវក្ស័យធនកម្មករបាត់បង់ការងារដោយសារតែការរីកចម្រើន បច្ចេវិទ្យានិងហាងទំនិញធំៗសហគ្រាសតូចតាចត្រូវបាត់បង់មុខរបប	null	ទោះបីជាបារាំងបានរីកចម្រើនយ៉ាងនេះក៏ដោយក៏បារាំងបានកើតមានវិបត្ដិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ មួយវិបត្ដិនេះបណ្ដាលមកពីមូល កសិករក្រីក្រលក់ផលិតផលមិនចេញពាណិជ្ជករតូចតាចត្រូវក្ស័យធនកម្មករបាត់បង់ការងារដោយសារតែការរីកចម្រើន បច្ចេវិទ្យានិងហាងទំនិញធំៗសហគ្រាសតូចតាចត្រូវបាត់បង់មុខរបប	ទ ោះ បី ជា បា រា ំ ង បាន រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង នេះ ក ៏ ដោយ ក ៏ បា រា ំ ង បាន កើត មាន វិ ប ត ្ ដ ិ ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ Ġ មួយ ត ើ វិ ប ត ្ ដ ិន េះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	66	ទ ោះ បី ជា បា រា ំ ង បាន រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង នេះ ក ៏ ដោយ ក ៏ បា រា ំ ង បាន កើត មាន វិ ប ត ្ ដ ិ ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ Ġ មួយ វិ ប ត ្ ដ ិន េះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល Ġ ក សិ ករ ក្រ ី ក្រ ល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ចេញ ពា ណ ិ ជ្ជ ករ តូ ច តា ច ត្រូវ ក្ស ័យ ធ ន កម្ម ករ បា ត់ បង់ ការងារ ដោយ សារ តែ ការ រី ក ចម្រ ើន Ġ ប ច្ច េ វិទ្យា និង ហា ង ទំ និ ញ ធ ំ ៗ ស ហ គ្រ ាស តូ ច តា ច ត្រូវ បា ត់ បង់ មុខ រ ប ប	129	▁ទោះបីជា ប ារ ាំង បាន រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង នេះ ក ៏ ដោយ ក ៏ ប ារ ាំង បាន កើត មាន វិ ប ត ្ ដ ិ ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ▁មួយ ត ើ វិ ប ត ្ ដ ិន េះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	61	▁ទោះបីជា ប ារ ាំង បាន រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង នេះ ក ៏ ដោយ ក ៏ ប ារ ាំង បាន កើត មាន វិ ប ត ្ ដ ិ ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ▁មួយ វិ ប ត ្ ដ ិន េះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ▁កសិករ ក្រ ី ក្រ ល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ចេញ ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ត ូច តា ច ត្រូវ ក្ស ័យ ធ ន កម្ម ករ ប ាត់ បង់ ការងារ ដោយ សារ តែ ការ រី ក ចម្រ ើន ▁បច្ច េ វិទ្យា និង ហា ង ទំ ន ិញ ធ ំ ៗ ស ហ គ្រ ាស ត ូច តា ច ត្រូវ ប ាត់ បង់ មុខ រ ប ប	121
ហេតុអ្វីបានជាគេចាត់ទុកការបោះឆ្នោតសភា ថ្ងៃ ១៥ ខែ មិនា ១៩៧០ ជាការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចនរោត្តមសីហនុ	null	បានជាគេចាត់ទុកការបោះឆ្នោតសភា ថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០ ជាការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចនរោត្តម សីហនុ ព្រោះការបោះឆ្នោតបានប្រព្រឹត្តទៅដោយមិនស្របច្បាប់ដោយដកសេចក្តីទុកចិត្ត និងដកសម្តេចសីហនុ ចេញពីតណែងព្រះប្រមុខរដ្ឋ ដោយពុំមានការយល់ព្រមនិងវត្តមានពីសម្តេចនរោត្តមសីហនុ ហើយយករដ្ឋសភាធ្វើជាឧបករណ៍ពង្រឹងអំណាច	null	បានជាគេចាត់ទុកការបោះឆ្នោតសភា ថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០ ជាការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចនរោត្តម សីហនុ ព្រោះការបោះឆ្នោតបានប្រព្រឹត្តទៅដោយមិនស្របច្បាប់ដោយដកសេចក្តីទុកចិត្ត និងដកសម្តេចសីហនុ ចេញពីតណែងព្រះប្រមុខរដ្ឋ ដោយពុំមានការយល់ព្រមនិងវត្តមានពីសម្តេចនរោត្តមសីហនុ ហើយយករដ្ឋសភាធ្វើជាឧបករណ៍ពង្រឹងអំណាច	ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ភា Ġ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ ខែ Ġ ម ិន ា Ġ ១៩ ៧០ Ġ ជា ការ ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Ġ	49	បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ភា Ġ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៨ Ġ មី នា Ġ ១៩ ៧០ Ġ ជា ការ ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ព្រ ោះ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត បាន ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ ដោយ ម ិន ស្រ ប ច្ បា ប់ ដោយ ដ ក សេ ច ក្តី ទុក ចិត្ត Ġ និង ដ ក សម ្ត េច សី ហ នុ Ġ ចេញ ពី ត ណ ែង ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ Ġ ដោយ ពុ ំ មាន ការ យ ល់ ព្រ ម និង វត្ត មាន ពី សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Ġ ហើយ យក រដ្ឋ ស ភា ធ ្វ ើ ជា ឧ ប ករណ៍ ពង្រឹង អ ំណ ា ច âĢĭ	134	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ភា ▁ថ្ងៃ ▁១៥ ▁ខែ ▁មិន ា ▁១៩ ៧០ ▁ជា ការ ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ▁	45	▁បានជា គ េច ាត់ ទុក ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ភា ▁ថ្ងៃ ▁១៨ ▁មីនា ▁១៩ ៧០ ▁ជា ការ ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁ព្រោះ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត បាន ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ដោយ ម ិន ស្រ ប ច ្ប ាប់ ដោយ ដ ក ស េច ក្តី ទុក ចិត្ត ▁និង ដ ក សម ្ត េច សី ហ នុ ▁ចេញពី ត ណ ែង ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ▁ដោយ ព ុំ មាន ការ យ ល់ ព្រ ម និង វត្ត មាន ពី សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ▁ហើយ យក រដ្ឋ ស ភា ធ ្វ ើ ជា ឧ ប ករណ៍ ពង្រឹង អ ំ ណា ច ▁	125
តើប្រទេសអង់គ្លេសមានគណបក្សសំខាន់ៗអ្វីខ្លះតើគណបក្សមួយណាដែលដឹកនាំប្រទេសអង់គ្លេសបានល្អជាងគេ	null	៣ គណបក្សសំខាន់ៗមាន គណបក្សអភិរក្សនិយម គណបក្សការងារនិយម និងសេរីនិយមគណបក្សដែលដឹកនាំបានល្អជាងគេគឺគណបក្សអភិរក្សនិយម	null	៣ គណបក្សសំខាន់ៗមាន គណបក្សអភិរក្សនិយម គណបក្សការងារនិយម និងសេរីនិយមគណបក្សដែលដឹកនាំបានល្អជាងគេគឺគណបក្សអភិរក្សនិយម	ត ើប ្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ណ ប ក្ស សំ ខា ន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ត ើ គ ណ ប ក្ស មួយ ណា ដ ែល ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ល្អ ជា ង គ េ Ġ	49	៣ Ġ គ ណ ប ក្ស សំ ខា ន់ ៗ មាន Ġ គ ណ ប ក្ស អ ភិ រក ្ស និយម Ġ គ ណ ប ក្ស ការងារ និយម Ġ និង សេ រី និយម គ ណ ប ក្ស ដ ែល ដ ឹក នាំ បាន ល្អ ជា ង គ េ គ ឺ គ ណ ប ក្ស អ ភិ រក ្ស និយម	55	▁តើ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ណ ប ក្ស សំ ខ ាន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ត ើ គ ណ ប ក្ស មួយ ណា ដ ែល ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ល្អ ជា ង គ េ ▁	48	▁៣ ▁គណបក្ស សំ ខ ាន់ ៗ មាន ▁គណបក្ស អ ភិ រ ក្ស និយម ▁គណបក្ស ការងារ និយម ▁និង សេ រី និយម គ ណ ប ក្ស ដ ែល ដ ឹក នាំ បាន ល្អ ជា ង គ េ គ ឺ គ ណ ប ក្ស អ ភិ រ ក្ស និយម	46
ចូររាប់ចំនួនមន្ទីរពេទ្យនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា	null	រាប់ចំនួនមន្ទីរពេទ្យនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមន្ទីរពេទ្យថ្នាក់ជាតិ ៧មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្ត ២៤ស្រុកប្រតិបត្តិ ៨៩មន្ទីរពេទ្យបង្អែក ៨៩មណ្ឌលសុខភាព ១៦៩៧ប៉ុសិ្តសុខភាព ៩៥	null	រាប់ចំនួនមន្ទីរពេទ្យនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមន្ទីរពេទ្យថ្នាក់ជាតិ ៧មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្ត ២៤ស្រុកប្រតិបត្តិ ៨៩មន្ទីរពេទ្យបង្អែក ៨៩មណ្ឌលសុខភាព ១៦៩៧ប៉ុសិ្តសុខភាព ៩៥	ច ូរ រា ប់ ចំ ន ួន ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ	24	រា ប់ ចំ ន ួន ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ ថ្ន ាក់ ជាតិ Ġ ៧ ម ន្ទ ី រស ុ ខា ភិ បាល ខ េត ្ត Ġ ២ ៤ ស្រ ុក ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ ៨ ៩ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ បង ្អ ែក Ġ ៨ ៩ ម ណ្ឌ ល សុខ ភាព Ġ ១ ៦ ៩ ៧ ប៉ ុស ិ ្ត សុខ ភាព Ġ ៩ ៥	79	▁ចូរ រ ាប់ ចំ ន ួន ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁	23	▁រាប់ ចំ ន ួន ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ ថ្ន ាក់ ជាតិ ▁៧ ម ន្ទ ី រ សុខ ា ភិ បាល ខ េ ត្ត ▁២៤ ស្រ ុក ប្រ តិ ប ត្តិ ▁៨ ៩ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ បង ្អ ែក ▁៨ ៩ ម ណ្ឌ ល សុខ ភាព ▁១៦ ៩ ៧ ប៉ ុស ិ ្ត សុខ ភាព ▁៩ ៥	76
តើការបែរមុខទៅទិសខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គវត្តគេមានទស្សនៈយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ	null	ការបែរមុខទៅទិសខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គរវត្តគេទស្សនៈយល់ឃើញថាបែរគេសង់ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅខាងកើត គឺជិតស្ទឹងសៀមរាបនាំឪ្យគ្មានកន្លែងសម្រាប់ប្រារព្ធពិធីបុណ្យហើយផ្លូវចូលទៅរាជធានីអង្គរធំនោះនៅទិសខាងលិចស្រាប់បើគេសង់អង្គរវត្តបែរទៅទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះហាក់ដូចជាបែរខ្នងហុចកូនទៅ លើប្រាសាទសំខាន់ៗឯទៀតអ្នកខ្លះថាបានជាបុព្វបុរសយើងកសាងអង្គរវត្តបែរមុខទៅទិសខាងលិច ពីព្រោះប្រាសាទនេះជាប្រាសាទផ្លូវរបស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២	null	ការបែរមុខទៅទិសខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គរវត្តគេទស្សនៈយល់ឃើញថាបែរគេសង់ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅខាងកើត គឺជិតស្ទឹងសៀមរាបនាំឪ្យគ្មានកន្លែងសម្រាប់ប្រារព្ធពិធីបុណ្យហើយផ្លូវចូលទៅរាជធានីអង្គរធំនោះនៅទិសខាងលិចស្រាប់បើគេសង់អង្គរវត្តបែរទៅទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះហាក់ដូចជាបែរខ្នងហុចកូនទៅ លើប្រាសាទសំខាន់ៗឯទៀតអ្នកខ្លះថាបានជាបុព្វបុរសយើងកសាងអង្គរវត្តបែរមុខទៅទិសខាងលិច ពីព្រោះប្រាសាទនេះជាប្រាសាទផ្លូវរបស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២	ត ើក ារ ប ែរ មុខ ទៅ ទិ ស ខា ង ល ិច នៃ ប្រា សា ទ អង្គ វត្ត គ េ មាន ទ ស្ស នៈ យល់ឃើញ យ៉ាង ណា ដ ែរ Ġ	30	ការ ប ែរ មុខ ទៅ ទិ ស ខា ង ល ិច នៃ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត គ េ ទ ស្ស នៈ យល់ឃើញ ថា ប ែរ គ េស ង់ ប្រា សា ទ នេះ ប ែរ មុខ ទៅ ខា ង កើត Ġ គ ឺ ជ ិត ស្ទ ឹង ស ៀម រា ប នាំ ឪ ្យ គ ្ម ាន កន្លែង សម ្រា ប់ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ហើយ ផ្ល ូវ ចូល ទៅ រាជ ធាន ី អង្គ រ ធ ំ ន ោះ នៅ ទិ ស ខា ង ល ិច ស្រ ាប់ ប ើ គ េស ង់ អង្គ រ វត្ត ប ែរ ទៅ ទិ ស ខា ង កើត Ġ ប្រា សា ទ នេះ ហា ក់ ដូច ជា ប ែរ ខ្នង ហ ុច កូ ន ទៅ Ġ លើ ប្រា សា ទ សំ ខា ន់ ៗ ឯ ទៀត អ្នក ខ្ ល ះ ថា បាន ជា ប ុ ព្វ ប ុរ ស យ ើង ក សា ង អង្គ រ វត្ត ប ែរ មុខ ទៅ ទិ ស ខា ង ល ិច Ġ ពី ព្រ ោះ ប្រា សា ទ នេះ ជា ប្រា សា ទ ផ្ល ូវ រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ សុ រិយា វរ ្ម ័ន ទី ២	193	▁តើ ការ ប ែរ មុខ ទៅ ទិ ស ខា ង ល ិច នៃ ប្រា សា ទ អង្គ វត្ត គ េ មាន ទ ស្ស នៈ យល់ឃើញ យ៉ាង ណា ដ ែរ ▁	29	▁ការប ែរ មុខ ទៅ ទិ ស ខា ង ល ិច នៃ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត គ េ ទ ស្ស នៈ យល់ឃើញ ថា ប ែរ គ េស ង់ ប្រា សា ទ នេះ ប ែរ មុខ ទៅ ខា ង កើត ▁គឺ ជ ិត ស្ទ ឹង ស ៀម រ ាប នាំ ឪ ្យ គ ្ មាន កន្លែង ស ម្រ ាប់ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ហើយ ផ្ល ូវ ចូល ទៅ រាជ ធាន ី អង្គ រ ធ ំ ន ោះ នៅ ទិ ស ខា ង ល ិច ស្រ ាប់ ប ើ គ េស ង់ អង្គ រ វត្ត ប ែរ ទៅ ទិ ស ខា ង កើត ▁ប្រាសាទ នេះ ហ ាក់ ដូច ជា ប ែរ ខ្នង ហ ុច ក ូន ទៅ ▁លើ ប្រា សា ទ សំ ខ ាន់ ៗ ឯ ទៀត អ្នក ខ្ ល ះ ថា បាន ជា ប ុ ព្វ ប ុរ ស យ ើង ក សា ង អង្គ រ វត្ត ប ែរ មុខ ទៅ ទិ ស ខា ង ល ិច ▁ពីព្រោះ ប្រា សា ទ នេះ ជា ប្រា សា ទ ផ្ល ូវ រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ សុ រិយា វរ ្ម ័ន ទី ២	187
តើយុទ្ធសាស្រ្ដចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្ដចតុកោណគឺអ្វី ចូររៀបរាប់	null	យុទ្ធសាស្រ្ដចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្ដចតុកោណគឺ ការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំ មានដូចជាការកសាងសម្ថភាពនឹងអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សការពង្រីងគុណភាពអប់រំយកចិត្តទុកដាក់លើការអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានក្រោយកម្រិតដ្ឋាននិងឧមត្តសិក្សាពង្រីងភាពជាដៃគូររវាងផ្នែករវាងផ្នែកសាធារណៈនិងផ្នែកឯកជនក្នុងការកៀងគរប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្ស	null	យុទ្ធសាស្រ្ដចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្ដចតុកោណគឺ ការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំ មានដូចជាការកសាងសម្ថភាពនឹងអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សការពង្រីងគុណភាពអប់រំយកចិត្តទុកដាក់លើការអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានក្រោយកម្រិតដ្ឋាននិងឧមត្តសិក្សាពង្រីងភាពជាដៃគូររវាងផ្នែករវាងផ្នែកសាធារណៈនិងផ្នែកឯកជនក្នុងការកៀងគរប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្ស	ត ើយ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ចំ ណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ត ុក ោ ណ គ ឺ អ ្វី Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ Ġ	36	âĢĭ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ចំ ណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ត ុក ោ ណ គ ឺ Ġ ការ អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ អ ប់ រំ ĠâĢĭ Ġ មាន ដូច ជា ការ ក សា ង សម ្ថ ភាព នឹង អភិវឌ្ឍ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ការ ព ង ្រី ង គុណ ភាព អ ប់ រំ យកចិត្តទុកដាក់ លើក ារ អ ប់ រំ ក ម្រ ិត ម ូល ដ្ឋាន ក្រ ោយ ក ម្រ ិត ដ្ឋាន និង ឧ ម ត្ត សិ ក្ស ា ព ង ្រី ង ភាព ជា ដៃ គូ រ រ វា ង ផ្ ន ែក រ វា ង ផ្ ន ែក សា ធា រណៈ និង ផ្ ន ែក ឯក ជន ក្នុង ការ ក ៀង គរ ប្រ ើប ្រា ស់ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស	133	▁តើ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ច ំណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ត ុក ោ ណ គ ឺ អ ្វី ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ▁	35	▁យុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ច ំណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ច ត ុក ោ ណ គ ឺ ▁ការអភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ អ ប់ រំ ▁មាន ដូច ជា ការ ក សា ង សម ្ថ ភាព នឹង អភិវឌ្ឍ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ការ ព ង ្រី ង គុណ ភាព អ ប់ រំ យកចិត្តទុកដាក់ លើ ការ អ ប់ រំ ក ម្រ ិត ម ូល ដ្ឋាន ក្រ ោយ ក ម្រ ិត ដ្ឋាន និង ឧ ម ត្ត ស ិក ្សា ព ង ្រី ង ភាព ជា ដៃ គ ូរ រ វ ាង ផ្ ន ែក រ វ ាង ផ្ ន ែក សា ធា រណៈ និង ផ្ ន ែក ឯក ជន ក្នុង ការ ក ៀង គរ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស	131
តើប្រទេសកម្ពុជានៅក្រោមអាណានិគមនិយមបារាំងពីឆ្នាំណា ដល់ឆ្នាំណាបារាំងបានបន្សល់ទុកនូវផលវិបាកអ្វីខ្លះដល់ប្រទេសខ្មែរ	null	ខ្មែរនៅក្រោមអាណានិគមបារាំងឆ្នាំ ១៨៦៣១៩៥៣ បារាំងបានបន្សល់ទុកនូវផលវិបាកមកដល់កម្ពុជាដូចជាផលល្អខ្មែរបានទទួលខេត្តបាត់ដំបង សរីសោភ័ណ្ឌ និងសៀមរាបពីសៀមមកវិញតាមសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៨៦៣អាក្រក់ការបាត់បង់អរិយធម៌ វប្បធម៌សេដ្ឋកិច្ចយើងត្រូវបំផ្លាញធ្វើឲ្យយើងបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម និងតំបន់ដាឡាត	null	ខ្មែរនៅក្រោមអាណានិគមបារាំងឆ្នាំ ១៨៦៣១៩៥៣ បារាំងបានបន្សល់ទុកនូវផលវិបាកមកដល់កម្ពុជាដូចជាផលល្អខ្មែរបានទទួលខេត្តបាត់ដំបង សរីសោភ័ណ្ឌ និងសៀមរាបពីសៀមមកវិញតាមសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៨៦៣អាក្រក់ការបាត់បង់អរិយធម៌ វប្បធម៌សេដ្ឋកិច្ចយើងត្រូវបំផ្លាញធ្វើឲ្យយើងបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម និងតំបន់ដាឡាត	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា នៅ ក្រោម អា ណា និ គម និយម បា រា ំ ង ពី ឆ្នាំ ណា Ġ ដល់ ឆ្នាំ ណា បា រា ំ ង បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ន ូវ ផល វិ បា ក អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ប្រ ទេស ខ្ ម ែរ Ġ	52	ខ្ ម ែរ នៅ ក្រោម អា ណា និ គម បា រា ំ ង ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៦ ៣ ១៩ ៥ ៣ Ġ បា រា ំ ង បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ន ូវ ផល វិ បា ក មក ដល់ ក ម្ព ុ ជា ដូច ជា ផល ល្អ ខ្ ម ែរ បាន ទទួល ខ េត ្ត បា ត់ ដំ បង Ġ ស រី ស ោ ភ ័ណ្ឌ Ġ និង ស ៀម រា ប ពី ស ៀម មក វិញ តា ម ស ន្ធ ិស ញ្ញា ឆ្នាំ ១ ៨ ៦ ៣ អា ក្រ ក់ ការ បា ត់ បង់ អ រិយ ធម៌ Ġ វ ប្ប ធម៌ សេ ដ្ឋ កិច្ច យ ើង ត្រូវ ប ំ ផ្ល ាញ ធ ្វ ើ ឲ្យ យ ើង បា ត់ បង់ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ក្រោម Ġ និង ត ំ ប ន់ ដា ឡា ត	134	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា នៅ ក្រោម អា ណា និ គម និយម ប ារ ាំង ពី ឆ្នាំ ណា ▁ដល់ ឆ្នាំ ណា ប ារ ាំង បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ន ូវ ផល វិ ប ាក អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ប្រ ទេស ខ្ ម ែរ ▁	49	▁ខ្មែរ នៅ ក្រោម អា ណា និ គម ប ារ ាំង ឆ្នាំ ▁១៨ ៦ ៣ ១៩ ៥ ៣ ▁បារាំង បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ន ូវ ផល វិ ប ាក មក ដល់ ក ម្ព ុ ជា ដូច ជា ផល ល្អ ខ្ ម ែរ បាន ទទួល ខ េ ត្ត ប ាត់ ដំ បង ▁ស រី ស ោ ភ ័ណ្ឌ ▁និង ស ៀម រ ាប ពី ស ៀម មក វិញ ត ាម ស ន្ធ ិស ញ្ញា ឆ្នាំ ១ ៨ ៦ ៣ អា ក្រ ក់ ការ ប ាត់ បង់ អ រិយ ធម៌ ▁វប្បធម ៌ សេ ដ្ឋ កិច្ច យ ើង ត្រូវ ប ំ ផ្ល ាញ ធ ្វ ើ ឲ្យ យ ើង ប ាត់ បង់ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ▁និង ត ំ ប ន់ ដា ឡា ត	126
តើព្រះអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ព្រះរាជាអង្គណាព្រះអង្គព្រះរាជាដូចម្ដេចសោយរាជ្យពីឆ្នាំណា	null	ព្រះបាទអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ អង្គអេងព្រះអង្គជាព្រះរាជាដែលមានព្រះទ័យសេ្នហាជាតិមោះមុត ជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាព្រះអង្គបានសោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៤០ ដល់ឆ្នាំ ១៨៦០	null	ព្រះបាទអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ អង្គអេងព្រះអង្គជាព្រះរាជាដែលមានព្រះទ័យសេ្នហាជាតិមោះមុត ជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាព្រះអង្គបានសោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៤០ ដល់ឆ្នាំ ១៨៦០	ត ើ ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង ជា ប ុត ្រ រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា អង្គ ណា ព្រ ះ អង្គ ព្រ ះ រាជ ា ដូច ម្ ដ េច ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ ណា Ġ	38	ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ជា ប ុត ្រ រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ Ġ អង្គ អ េង ព្រ ះ អង្គ ជា ព្រ ះ រាជ ា ដ ែល មាន ព្រ ះ ទ ័យ សេ ្ន ហា ជាតិ ម ោះ ម ុត Ġ ជ្រ ះ ថ ្លា ក្នុង ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា ព្រ ះ អង្គ បាន ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៤០ Ġ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៦០	72	▁តើ ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង ជា ប ុ ត្រ រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា អង្គ ណា ព្រ ះ អង្គ ព្រ ះ រាជ ា ដូច ម្ ដ េច ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ ណា ▁	37	▁ព្រះបាទ អង្គ ឌ ួង ជា ប ុ ត្រ រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ ▁អង្គ អ េង ព្រ ះ អង្គ ជា ព្រ ះ រាជ ា ដ ែល មាន ព្រ ះ ទ ័យ សេ ្ន ហា ជាតិ ម ោះ ម ុត ▁ជ្រ ះ ថ ្លា ក្នុង ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ព្រ ះ អង្គ បាន ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ ▁១៨ ៤០ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁១៨ ៦០	68
ហេតុអ្វីបានជាគេនិយាយថាប្រូតេអ៉ីនជាអ្នកការពារ	null	ប្រូតេអ៉ីនជាអ្នកការពារ ព្រោះវាអាចការពាររាងកាយប្រឆាំងនឹងការជ្រៀតចូលនៃមេរោគពេលមានរបួសការពារបាត់បង់ឈាមពេលដាច់សរសៃរឈាមធ្វើឪ្យឈាមកក	null	ប្រូតេអ៉ីនជាអ្នកការពារ ព្រោះវាអាចការពាររាងកាយប្រឆាំងនឹងការជ្រៀតចូលនៃមេរោគពេលមានរបួសការពារបាត់បង់ឈាមពេលដាច់សរសៃរឈាមធ្វើឪ្យឈាមកក	ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េន ិយ ាយ ថា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ្នក ការពារ Ġ	19	ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ្នក ការពារ Ġ ព្រ ោះ វា អា ច ការពារ រា ង កាយ ប្រ ឆ ាំង នឹង ការ ជ្រ ៀត ចូល នៃ មេ រ ោ គ ពេល មាន របួស ការពារ បា ត់ បង់ ឈ ាម ពេល ដា ច ់ ស រស ៃ រ ឈ ាម ធ ្វ ើ ឪ ្យ ឈ ាម ក ក	59	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េន ិយ ាយ ថា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ្នក ការពារ ▁	19	▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ្នក ការពារ ▁ព្រោះ វា អា ច ការពារ រ ាង កាយ ប្រ ឆ ាំង នឹង ការ ជ្រ ៀត ចូល នៃ ម េរ ោ គ ពេល មាន របួស ការពារ ប ាត់ បង់ ឈ ាម ពេល ដ ាច់ ស រស ៃ រ ឈ ាម ធ ្វ ើ ឪ ្យ ឈ ាម ក ក	57
តើការកាត់ក្តីខ្មែរក្រហមនឹងត្រូវប្រព្រឹត្តិទៅនៅកន្លែងណា	null	ការកាត់ក្តីនេះនឹងប្រព្រឹត្តិទៅនៅសាលតុលាការដ៏ធំមួយដែលស្ថិតនៅជាយក្រុងតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ភូមិអង្គ ឃុំកន្ទោក ស្រុកអង្គស្នូល ខេត្តកណ្តាល	null	ការកាត់ក្តីនេះនឹងប្រព្រឹត្តិទៅនៅសាលតុលាការដ៏ធំមួយដែលស្ថិតនៅជាយក្រុងតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ភូមិអង្គ ឃុំកន្ទោក ស្រុកអង្គស្នូល ខេត្តកណ្តាល	ត ើក ារ កាត់ ក្តី ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម នឹង ត្រូវ ប្រ ព្រ ឹត ្តិ ទៅ នៅ កន្លែង ណា Ġ	21	ការ កាត់ ក្តី នេះ នឹង ប្រ ព្រ ឹត ្តិ ទៅ នៅ សា ល ត ុល ាក ារ ដ ៏ ធ ំ មួយ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ជា យក ្រ ុង តា ម បណ្ត ោយ ផ្ល ូវ ជាតិ លេខ ៤ ភ ូម ិ អង្គ Ġ ឃ ុំ ក ន្ទ ោក Ġ ស្រ ុក អង្គ ស្ន ូល Ġ ខ េត ្ត ក ណ្ត ាល	61	▁តើ ការ កាត់ ក្តី ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម នឹង ត្រូវ ប្រ ព្រ ឹ ត្តិ ទៅ នៅ កន្លែង ណា ▁	20	▁ការ កាត់ ក្តី នេះ នឹង ប្រ ព្រ ឹ ត្តិ ទៅ នៅ ស ាល ត ុល ា ការ ដ ៏ ធ ំ មួយ ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ជ ាយ ក្រុង ត ាម បណ្ត ោយ ផ្ល ូវ ជាតិ លេខ ៤ ភ ូម ិ អង្គ ▁ឃុំ ក ន្ទ ោក ▁ស្រុក អង្គ ស្ន ូល ▁ខេត្ត ក ណ្ត ាល	56
តើគ្រោះអាសន្ននៃផែនដី បានកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច	null	គ្រោះអាសន្ននៃផែនដីបានកើតឡើងដោយសារការរិចរិលនៃស្រទាប់ដីដំាដំណាំ ដែលបណ្តាលឲ្យមានការបម្រែបម្រួលដីពីដីព្រៃឈើទៅវាលល្ហល្ហេវ គ្មានដំណាំ គ្មានព្រៃឈើ	null	គ្រោះអាសន្ននៃផែនដីបានកើតឡើងដោយសារការរិចរិលនៃស្រទាប់ដីដំាដំណាំ ដែលបណ្តាលឲ្យមានការបម្រែបម្រួលដីពីដីព្រៃឈើទៅវាលល្ហល្ហេវ គ្មានដំណាំ គ្មានព្រៃឈើ	ត ើ គ្រ ោះ អា ស ន្ន នៃ ផ ែន ដ ី Ġ បាន កើត ឡើង យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	20	គ្រ ោះ អា ស ន្ន នៃ ផ ែន ដ ី បាន កើត ឡើង ដោយ សារ ការ រិ ចរ ិល នៃ ស្រ ទ ាប់ ដ ី ដំ ា ដំ ណា ំ Ġ ដ ែល បណ្ត ាល ឲ្យ មាន ការ ប ម្រ ែប ម្រ ួល ដ ី ពី ដ ី ព្រ ៃ ឈ ើ ទៅ វា ល ល ្ហ ល ្ហ េ វ Ġ គ ្ម ាន ដំ ណា ំ Ġ គ ្ម ាន ព្រ ៃ ឈ ើ ĠâĢĭ	73	▁តើ គ្រ ោះ អា ស ន្ន នៃ ផ ែន ដ ី ▁បាន កើត ឡើង យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	19	▁គ្រោះ អា ស ន្ន នៃ ផ ែន ដ ី បាន កើត ឡើង ដោយ សារ ការ រិ ចរ ិល នៃ ស្រ ទ ាប់ ដ ី ដំ ា ដ ំណ ាំ ▁ដែល បណ្ត ាល ឲ្យ មាន ការ ប ម្រ ែប ម្រ ួល ដ ី ពី ដ ី ព្រ ៃ ឈ ើ ទៅ វ ាល ល ្ហ ល ្ហ េ វ ▁គ្មាន ដ ំណ ាំ ▁គ្មាន ព្រ ៃ ឈ ើ ▁	67
តើរឿងហាំលែតនិពន្ធនៅឆ្នាំណា តើសម័យនោះស្ថិតក្នុងបវិយាកាស សង្គមបែបណា	null	រឿងហាំលែតនិពន្ធនៅរវាងឆ្នាំ១៥៩៩១៦០១ សម័យនោះស្ថិតនៅក្នុងសង្គមសក្តិភូមិ ស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាលដែលពោរពោះទៅដោយការប្រកួតប្រជែង	null	រឿងហាំលែតនិពន្ធនៅរវាងឆ្នាំ១៥៩៩១៦០១ សម័យនោះស្ថិតនៅក្នុងសង្គមសក្តិភូមិ ស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាលដែលពោរពោះទៅដោយការប្រកួតប្រជែង	ត ើរ ឿង ហា ំ ល ែត និ ពន្ធ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ ត ើស ម ័យ ន ោះ ស្ ថ ិត ក្នុង ប វិ យា កាស Ġ សង ្ គម ប ែប ណា ĠĠ	32	រឿង ហា ំ ល ែត និ ពន្ធ នៅ រ វា ង ឆ្នាំ ១ ៥ ៩ ៩ ១ ៦០ ១ ĠÂł សម័យ ន ោះ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង សង ្ គម ស ក្ត ិ ភ ូម ិ Ġ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង សម័យ កាល ដ ែល ព ោរ ព ោះ ទៅ ដោយ ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង	56	▁តើ រឿង ហ ាំ ល ែត និ ពន្ធ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁តើ សម័យ ន ោះ ស ្ថ ិត ក្នុង ប វិ យា កាស ▁សង្គម ប ែប ណា ▁	27	▁រឿង ហ ាំ ល ែត និ ពន្ធ នៅ រ វ ាង ឆ្នាំ ១ ៥ ៩ ៩ ១ ៦០ ១ ▁សម័យ ន ោះ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ស ក ្តិ ភ ូម ិ ▁ស្ថិត នៅ ក្នុង សម័យ កាល ដ ែល ព ោរ ព ោះ ទៅ ដោយ ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង	54
អ្វីខ្លះជាសិទ្ធិអំណាចក្រុមប្រឹក្សា	null	ក្នុងច្បាប់ស្តីអំពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ក្រុមប្រឹក្សាមានន័យថា ក្រុមប្រឹក្សារាជធានីខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌគឺជា ក្រុមពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដែលមានសិទ្ធិអំណាចធ្វើសេចក្តីសម្រេចខាងបញ្ញត្តិនិងខាងប្រតិបត្តិសិទ្ធិអំណាចខាងបញ្ញតិ្ត គឺជាសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើលិខិតបទដ្ឋាន ឧទាហរណ៍ៈ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការដាក់ចេញដីកា សិទ្ធិអំណាចខាងប្រតិបត្តិ គឺជាការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ផ្នែកការគ្រប់គ្រងនិងរដ្ឋបាល ឧទាហរណ៍ៈ ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាលើគម្រោងដែលត្រូវអនុវត្តនៅក្នុងមូលដ្ឋាន	null	ក្នុងច្បាប់ស្តីអំពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ក្រុមប្រឹក្សាមានន័យថា ក្រុមប្រឹក្សារាជធានីខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌគឺជា ក្រុមពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដែលមានសិទ្ធិអំណាចធ្វើសេចក្តីសម្រេចខាងបញ្ញត្តិនិងខាងប្រតិបត្តិសិទ្ធិអំណាចខាងបញ្ញតិ្ត គឺជាសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើលិខិតបទដ្ឋាន ឧទាហរណ៍ៈ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការដាក់ចេញដីកា សិទ្ធិអំណាចខាងប្រតិបត្តិ គឺជាការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ផ្នែកការគ្រប់គ្រងនិងរដ្ឋបាល ឧទាហរណ៍ៈ ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាលើគម្រោងដែលត្រូវអនុវត្តនៅក្នុងមូលដ្ឋាន	អ ្វី ខ្ ល ះ ជា សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ	16	ក្នុង ច្ បា ប់ ស្ត ី អ ំព ី ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ បាល Ġ រាជ ធាន ី Ġ ខ េត ្ត Ġ ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា មាន ន ័យ ថា Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រាជ ធាន ី ខ េត ្ត Ġ ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ គ ឺ ជា Ġ ក្រុម ពិគ្រោះយោបល់ ថ្ន ាក់ រាជ ធាន ី Ġ ខ េត ្ត Ġ ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ដ ែល មាន សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ធ ្វ ើស េច ក្តី សម ្រ េច ខា ង បញ្ញត្តិ និង ខា ង ប្រ តិ ប ត្តិ សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ខា ង ប ញ្ញ តិ ្ត Ġ គ ឺ ជា សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការ ធ ្វ ើ ល ិ ខ ិត បទ ដ្ឋាន Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ៈ Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ខ េត ្ត មាន សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ក្នុង ការ ដា ក់ ចេញ ដ ី កា Ġ សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ខា ង ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ គ ឺ ជា ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី សម ្រ េច ចិត្ត Ġ ផ្ ន ែក ការ គ្រ ប់ គ្រ ង និង រដ្ឋ បាល Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ៈ Ġ ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី សម ្រ េច ចិត្ត រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា លើ គម ្រ ោង ដ ែល ត្រូវ អនុ វត្ត នៅ ក្នុង ម ូល ដ្ឋាន âĢĭ	227	▁អ្វី ខ្ ល ះ ជា សិ ទ្ធិ អ ំ ណា ច ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁	15	▁ក្នុង ច ្ប ាប់ ស្ត ី អ ំព ី ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ បាល ▁រាជធានី ▁ខេត្ត ▁ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁ក្រុមប្រឹក្សា មាន ន ័យ ថា ▁ក្រុមប្រឹក្សា រាជ ធាន ី ខ េ ត្ត ▁ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ គ ឺ ជា ▁ក្រុម ពិគ្រោះយោបល់ ថ្ន ាក់ រាជ ធាន ី ▁ខេត្ត ▁ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁ដែល មាន សិ ទ្ធិ អ ំ ណា ច ធ ្វ ើស េច ក្តី ស ម្រ េច ខា ង បញ្ញត្តិ និង ខា ង ប្រ តិ ប ត្តិ សិ ទ្ធិ អ ំ ណា ច ខា ង ប ញ្ញ តិ ្ត ▁គឺជា សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការ ធ ្វ ើ ល ិ ខ ិត បទ ដ្ឋាន ▁ឧទាហរណ៍ ៈ ▁ក្រុមប្រឹក្សា ខ េ ត្ត មាន សិ ទ្ធិ អ ំ ណា ច ក្នុង ការ ដ ាក់ ចេញ ដ ី កា ▁សិទ្ធិ អ ំ ណា ច ខា ង ប្រ តិ ប ត្តិ ▁គឺជា ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី ស ម្រ េច ចិត្ត ▁ផ្នែក ការ គ្រ ប់ គ្រ ង និង រដ្ឋ បាល ▁ឧទាហរណ៍ ៈ ▁ការធ្វើ ស េច ក្តី ស ម្រ េច ចិត្ត រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា លើ គ ម្រ ោង ដ ែល ត្រូវ អនុ វត្ត នៅ ក្នុង ម ូល ដ្ឋាន ▁	186
ចូរពន្យល់ពីបន្ទុះភ្នំភ្នើង	null	ពន្យល់ពីបន្ទុះភ្នំភ្លើង បន្ទុះភ្នំភ្លើងបណ្តាលមកពីសម្ពាធនិងកម្តៅនៅក្នុងស្នូលនិងស្រទាប់ម៉ង់តូលដែលជាស្រទាប់មានរូបធាតុហើយរលាយនិងធ្វើចលនាសម្ពាធនិងកម្តៅបានធ្វើឲ្យសិលារាវចេញមកក្រៅហៅថាម៉ាក់ម៉ា ហើយម៉ាក់ម៉ាចេញមកលើផែនដីក្លាយជាសិលាកករឹង	null	ពន្យល់ពីបន្ទុះភ្នំភ្លើង បន្ទុះភ្នំភ្លើងបណ្តាលមកពីសម្ពាធនិងកម្តៅនៅក្នុងស្នូលនិងស្រទាប់ម៉ង់តូលដែលជាស្រទាប់មានរូបធាតុហើយរលាយនិងធ្វើចលនាសម្ពាធនិងកម្តៅបានធ្វើឲ្យសិលារាវចេញមកក្រៅហៅថាម៉ាក់ម៉ា ហើយម៉ាក់ម៉ាចេញមកលើផែនដីក្លាយជាសិលាកករឹង	ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ ្ន ើង Ġ	14	ព ន្ យ ល់ ពី ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង ĠâĢĭ Ġ ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង បណ្ត ាល មក ពី សម ្ ពា ធ និង ក ម្ ត ៅ នៅ ក្នុង ស្ន ូល និង ស្រ ទ ាប់ ម៉ង់ តូ ល ដ ែល ជា ស្រ ទ ាប់ មាន រូប ធាតុ ហើយ រ លា យ និង ធ ្វ ើ ច ល នា សម ្ ពា ធ និង ក ម្ ត ៅ បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ សិ លា រា វ ចេញ មក ក្រ ៅ ហ ៅ ថា ម៉ា ក់ ម៉ា ĠâĢĭ ហើយ ម៉ា ក់ ម៉ា ចេញ មក លើ ផ ែន ដ ី ក្លា យ ជា សិ លា ក ករ ឹង	106	▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ ្ន ើង ▁	13	▁ពន្យល់ ពី ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង ▁បន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង បណ្ត ាល មក ពី ស ម្ព ា ធ និង ក ម ្ត ៅ នៅ ក្នុង ស្ន ូល និង ស្រ ទ ាប់ ម៉ង់ ត ូល ដ ែល ជា ស្រ ទ ាប់ មាន រូប ធាតុ ហើយ រ ល ាយ និង ធ ្វ ើ ច ល នា ស ម្ព ា ធ និង ក ម ្ត ៅ បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ ស ិល ារ ាវ ចេញ មក ក្រ ៅ ហ ៅ ថា ម៉ា ក់ ម៉ា ▁ហើយ ម៉ា ក់ ម៉ា ចេញ មក លើ ផ ែន ដ ី ក្លា យ ជា ស ិល ាក ករ ឹង	102
តើជនបរទេសដែលចាត់ទុកជា អន្តោប្រវេសន៍ជាជនដូចម្តេច	null	ជនបរទេសដែលចាត់ទុកជា អន្តោប្រវេសន៍ជាអ្នកវិនិយោឯកជន គឺជនទាំងឡាយណាដែលមកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដោយស្របច្បាប់ដើម្បីស្នាក់នៅរយៈពេលយូរ ឬដើម្បីប្រកបវិជ្ជាជីវៈ ឬធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម សេវាឬកសិកម្ម	null	ជនបរទេសដែលចាត់ទុកជា អន្តោប្រវេសន៍ជាអ្នកវិនិយោឯកជន គឺជនទាំងឡាយណាដែលមកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដោយស្របច្បាប់ដើម្បីស្នាក់នៅរយៈពេលយូរ ឬដើម្បីប្រកបវិជ្ជាជីវៈ ឬធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម សេវាឬកសិកម្ម	ត ើ ជន បរ ទេស ដ ែល ច ាត់ ទុក ជា Ġ អ ន្ត ោ ប្រ វេ ស ន៍ ជា ជន ដូច ម្ ត េច Ġ	24	ជន បរ ទេស ដ ែល ច ាត់ ទុក ជា Ġ អ ន្ត ោ ប្រ វេ ស ន៍ ជា អ្នក វិ និ យោ ឯក ជន Ġ គ ឺ ជន ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល មក ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ដោយ ស្រ ប ច្ បា ប់ ដើម ្ប ី ស្ន ាក់ នៅ រយ ៈ ពេល យ ូរ Ġ ឬ ដើម ្ប ី ប្រ ក ប វិជ្ជា ជីវ ៈ Ġ ឬ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ផ្ សេ ង ៗ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ សេ វា ឬ ក សិ កម្ម	104	▁តើ ជន បរ ទេស ដ ែល ច ាត់ ទុក ជា ▁អន្តោប្រវេសន៍ ជា ជន ដូច ម ្ត េច ▁	17	▁ជន បរ ទេស ដ ែល ច ាត់ ទុក ជា ▁អន្តោប្រវេសន៍ ជា អ្នក វិ និ យោ ឯក ជន ▁គឺ ជន ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល មក ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ដោយ ស្រ ប ច ្ប ាប់ ដើម ្ប ី ស្ន ាក់ នៅ រយ ៈ ពេល យ ូរ ▁ឬ ដើម ្ប ី ប្រ ក ប វិជ្ជា ជីវ ៈ ▁ឬ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ផ្ ស េង ៗ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁ពាណិជ្ជកម្ម ▁សេវា ឬ ក សិ កម្ម	92
ចូរពណ៌នាគោលនយោបាយឈ្នះ ឈ្នះរបស់សម្ដេចហ៊ុន សែន ក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជា	null	ពណ៌នាពិនយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ របស់សម្ដេចហ៊ុន សែនវិស័យនយោបាយ សមាហរណកម្មកងទ័ពខ្មែរក្រហមជាមួយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលធ្វើឪ្យកងកម្លាំងមានការឯកភាពដើម្បីស្ដារប្រទេស និងកសាងប្រទេស ក្រោយពីដងកម្លាំងខ្មែរក្រហមដួលរលំ នៅតាមតំបន់ព្រំដែនមានសុវត្ថិភាព និងការអភិវឌ្ឍមាតុភូមិនិវត្តរបស់ជនភៀសខ្លួនតាមព្រំដែនមានការបែងចែកដីឆ្លីកាន់កាប់ ជាកម្មសិទ្ធិដល់ប្អូនជនភៀសខ្លួន អតីតខ្មែរក្រហមបងប្អូនក្រហមត្រូវបានផ្ដល់នាទី និងបុណ្យសក្ដិដល់បប្អូនដែលពេញលេញធ្វើឪ្យមានឯកភាពជាតិ ការបង្រួបបង្រួមជាតិធ្វើឪ្យមានសមិទ្ធផលជាច្រើនបានកើតឡើងដូចជាសាលារៀនពីមត្តេយ្យរហូតដល់សកលវិទ្យា មន្ទីរពេទ្យ ផ្លូវងថ្នល់ ស្ពាន ស្ពានអាកាស ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ដ ជាពិសេសសេដ្ឋកិច្ចមានការរីកចម្រើននិយាយរួមគឺមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិជាមួយអាស៊ាន និងមហាអំណាចពិភពលោកធំៗ វិស័យអប់រំ ធ្វើកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅលើវិស័យអប់រំពីបឋមដល់ឧត្តមសិក្សា	null	ពណ៌នាពិនយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ របស់សម្ដេចហ៊ុន សែនវិស័យនយោបាយ សមាហរណកម្មកងទ័ពខ្មែរក្រហមជាមួយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលធ្វើឪ្យកងកម្លាំងមានការឯកភាពដើម្បីស្ដារប្រទេស និងកសាងប្រទេស ក្រោយពីដងកម្លាំងខ្មែរក្រហមដួលរលំ នៅតាមតំបន់ព្រំដែនមានសុវត្ថិភាព និងការអភិវឌ្ឍមាតុភូមិនិវត្តរបស់ជនភៀសខ្លួនតាមព្រំដែនមានការបែងចែកដីឆ្លីកាន់កាប់ ជាកម្មសិទ្ធិដល់ប្អូនជនភៀសខ្លួន អតីតខ្មែរក្រហមបងប្អូនក្រហមត្រូវបានផ្ដល់នាទី និងបុណ្យសក្ដិដល់បប្អូនដែលពេញលេញធ្វើឪ្យមានឯកភាពជាតិ ការបង្រួបបង្រួមជាតិធ្វើឪ្យមានសមិទ្ធផលជាច្រើនបានកើតឡើងដូចជាសាលារៀនពីមត្តេយ្យរហូតដល់សកលវិទ្យា មន្ទីរពេទ្យ ផ្លូវងថ្នល់ ស្ពាន ស្ពានអាកាស ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ដ ជាពិសេសសេដ្ឋកិច្ចមានការរីកចម្រើននិយាយរួមគឺមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិជាមួយអាស៊ាន និងមហាអំណាចពិភពលោកធំៗ វិស័យអប់រំ ធ្វើកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅលើវិស័យអប់រំពីបឋមដល់ឧត្តមសិក្សា	ច ូរ ព ណ៌ នា គោ ល ន យោ បា យ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ រ ប ស់ សម ្ ដ េច ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ ក្នុង ការ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ	41	ព ណ៌ នា ពិ ន យោ បា យ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ Ġ រ ប ស់ សម ្ ដ េច ហ៊ ុន Ġ សែន វិ ស ័យ ន យោ បា យ Ġ សម ា ហ រណ កម្ម ក ង ទ ័ ព ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ជា មួយ ក ង ទ ័ ពរ ដ្ឋា ភិ បាល ធ ្វ ើ ឪ ្យ ក ង ក ម្ល ាំង មាន ការ ឯក ភាព ដើម ្ប ី ស្ ដា រ ប្រ ទេស Ġ និង ក សា ង ប្រ ទេស Ġ ក្រ ោយ ពី ដង ក ម្ល ាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ដ ួល រ លំ Ġ នៅ តា ម ត ំ ប ន់ ព្រ ំ ដ ែន មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព Ġ និង ការ អភិវឌ្ឍ មា ត ុ ភ ូម ិន ិ វត្ត រ ប ស់ ជន ភ ៀស ខ្លួន តា ម ព្រ ំ ដ ែន មាន ការ ប ែង ច ែក ដ ី ឆ្ លី កាន់ កា ប់ Ġ ជា កម្ម សិ ទ្ធិ ដល់ ប្ អូ ន ជន ភ ៀស ខ្លួន Ġ អ តី ត ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម បង ប្ អូ ន ក្រ ហ ម ត្រូវ បាន ផ្ ដល់ នាទី Ġ និង ប ុ ណ ្យ ស ក្ ដ ិ ដល់ ប ប្ អូ ន ដ ែល ព េញ ល េញ ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ឯក ភាព ជាតិ Ġ ការ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ជាតិ ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន សម ិទ្ធ ផល ជា ច្ រ ើន បាន កើត ឡើង ដូច ជា សា លា រ ៀ âĢĭâĢĭ ន ពី ម ត្ត េយ្យ រ ហ ូត ដល់ ស ក ល វិទ្យា Ġ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ Ġ ផ្ល ូវ ង ថ្ន ល់ Ġ ស្ព ាន Ġ ស្ព ាន អា កាស Ġ ប្រ ព ័ន ្ ធ ធា រា សា ស្រ ្ ដ Ġ ជា ពិ សេ ស សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ការ រី ក ចម្រ ើន និ យា យ រួម គ ឺ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន លើ គ្រ ប់ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ទំ នាក់ ទំ ន ង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ ជា មួយ អា ស៊ ាន Ġ និង ម ហា អ ំណ ា ច ពិ ភព លោក ធ ំ ៗ Ġ វិ ស ័យ អ ប់ រំ Ġ ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស៊ី ជ ម្រ ៅ លើ វិ ស ័យ អ ប់ រំ ពី ប ឋ ម ដល់ ឧ ត្ត ម សិ ក្ស ា	392	▁ចូរ ព ណ៌ នា គ ោល ន យោ ប ាយ ឈ ្ន ះ ▁ឈ្នះ រ ប ស់ ស ម្ ដ េច ហ៊ ុន ▁សែន ▁ក្នុង ការ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁	38	▁ពណ៌ នា ព ិន យោ ប ាយ ឈ ្ន ះ ▁ឈ្នះ ▁របស់ ស ម្ ដ េច ហ៊ ុន ▁សែន វិ ស ័យ ន យោ ប ាយ ▁សមាហរណកម្ម ក ង ទ ័ ព ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ជា មួយ ក ង ទ ័ ពរ ដ្ឋា ភិ បាល ធ ្វ ើ ឪ ្យ ក ង ក ម្ល ាំង មាន ការ ឯក ភាព ដើម ្ប ី ស្ ដា រ ប្រ ទេស ▁និង ក សា ង ប្រ ទេស ▁ក្រោយពី ដង ក ម្ល ាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ដ ួល រ លំ ▁នៅ ត ាម ត ំ ប ន់ ព្រ ំ ដ ែន មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ▁និង ការ អភិវឌ្ឍ ម ាត ុ ភ ូម ិន ិ វត្ត រ ប ស់ ជន ភ ៀស ខ្លួន ត ាម ព្រ ំ ដ ែន មាន ការ ប ែង ច ែក ដ ី ឆ្ លី កាន់ ក ាប់ ▁ជា កម្ម សិ ទ្ធិ ដល់ ប ្អ ូន ជន ភ ៀស ខ្លួន ▁អតីត ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម បង ប ្អ ូន ក្រ ហ ម ត្រូវ បាន ផ្ ដល់ នាទី ▁និង ប ុ ណ ្យ ស ក្ ដ ិ ដល់ ប ប ្អ ូន ដ ែល ព េញ ល េញ ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ឯក ភាព ជាតិ ▁ការបង្ រ ួ ប បង ្ រួម ជាតិ ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន សម ិទ្ធ ផល ជា ច ្រ ើន បាន កើត ឡើង ដូច ជា ស ាល ារ ៀ ▁ន ពី ម ត្ត េយ្យ រ ហ ូត ដល់ ស ក ល វិទ្យា ▁មន្ទីរពេទ្យ ▁ផ្លូវ ង ថ្ន ល់ ▁ស្ពាន ▁ស្ពាន អា កាស ▁ប្រព័ន្ធ ធា រា សា ស្រ ្ ដ ▁ជាពិសេស សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ន ិយ ាយ រួម គ ឺ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន លើ គ្រ ប់ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ទំនាក់ទំនង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ ជា មួយ អា ស៊ ាន ▁និង ម ហា អ ំ ណា ច ពិ ភព លោក ធ ំ ៗ ▁វិស័យ អ ប់ រំ ▁ធ្វើ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស៊ី ជ ម្រ ៅ លើ វិ ស ័យ អ ប់ រំ ពី ប ឋ ម ដល់ ឧ ត្ត ម ស ិក ្សា	356
ហេតុអ្វីបានជាការហូរចូលទំនិញបរទេសចូលមកទីផ្សារក្នុងស្រុក របស់ជប៉ុនជួបការលំបាក	null	បានជាការហូរចូលទំនិញបរទេសចូលមកទីផ្សារក្នុងស្រុករបស់ជប៉ុនជួបការលំបាក ជាច្រើនដូចជា របាំងភាសា ការនិយមប្រើប្រាស់តែផលិតផលជាតិខ្លួន ឧបសគ្គបង្កឡើងដោយច្បាប់ទម្លាប់របស់ជប៉ុនការចែកចាយទំនិញប្រព្រឹត្តទៅ តាមរយៈបណ្តាញឈ្មួញកណ្តាលដ៏ច្រើនជាដើម	null	បានជាការហូរចូលទំនិញបរទេសចូលមកទីផ្សារក្នុងស្រុករបស់ជប៉ុនជួបការលំបាក ជាច្រើនដូចជា របាំងភាសា ការនិយមប្រើប្រាស់តែផលិតផលជាតិខ្លួន ឧបសគ្គបង្កឡើងដោយច្បាប់ទម្លាប់របស់ជប៉ុនការចែកចាយទំនិញប្រព្រឹត្តទៅ តាមរយៈបណ្តាញឈ្មួញកណ្តាលដ៏ច្រើនជាដើម	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ការ ហ ូរ ចូល ទំ និ ញ បរ ទេស ចូល មក ទី ផ្ សារ ក្នុង ស្រ ុក Ġ រ ប ស់ ជ ប៉ ុន ជ ួ ប ការ លំបាក Ġ	33	បាន ជា ការ ហ ូរ ចូល ទំ និ ញ បរ ទេស ចូល មក ទី ផ្ សារ ក្នុង ស្រ ុក រ ប ស់ ជ ប៉ ុន ជ ួ ប ការ លំបាក Ġ ជា ច្ រ ើន ដូច ជា Ġ រ បា ំ ង ភា សា Ġ ការ និយម ប្រ ើប ្រា ស់ តែ ផល ិត ផល ជាតិ ខ្លួន Ġ ឧ ប ស គ្គ បង ្ក ឡើង ដោយ ច្ បា ប់ ទ ម្ល ាប់ រ ប ស់ ជ ប៉ ុន ការ ច ែក ច ាយ ទំ និ ញ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ Ġ តា ម រយ ៈ បណ្ត ាញ ឈ ្ម ួញ ក ណ្ត ាល ដ ៏ ច្ រ ើន ជា ដើម	106	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ការ ហ ូរ ចូល ទំ ន ិញ បរ ទេស ចូល មក ទី ផ្ សារ ក្នុង ស្រ ុក ▁របស់ ជ ប៉ ុន ជ ួ ប ការ លំបាក ▁	31	▁បានជា ការ ហ ូរ ចូល ទំ ន ិញ បរ ទេស ចូល មក ទី ផ្ សារ ក្នុង ស្រ ុក រ ប ស់ ជ ប៉ ុន ជ ួ ប ការ លំបាក ▁ជាច្រើន ដូច ជា ▁របាំង ភា សា ▁ការ និយម ប្រ ើ ប្រ ាស់ តែ ផល ិត ផល ជាតិ ខ្លួន ▁ឧបសគ្គ ប ង្ក ឡើង ដោយ ច ្ប ាប់ ទ ម្ល ាប់ រ ប ស់ ជ ប៉ ុន ការ ច ែក ច ាយ ទំ ន ិញ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ▁តាមរយៈ បណ្ត ាញ ឈ ្ម ួញ ក ណ្ត ាល ដ ៏ ច ្រ ើន ជា ដើម	93
ហេតុអ្វីបានជា មនុស្សធ្វើ ដំណើរលំអង សិប្បនិម្មិត?	null	មនុស្សធ្វើដំណើរលំអង សិប្បនិម្មិត ដើម្បីបង្កាត់រុក្ខជាតិ មាន លក្ខណៈពិសេសៗ ដែលគេចង់បាន	null	មនុស្សធ្វើដំណើរលំអង សិប្បនិម្មិត ដើម្បីបង្កាត់រុក្ខជាតិ មាន លក្ខណៈពិសេសៗ ដែលគេចង់បាន	ហេតុ អ ្វី បាន ជា Ġ ម នុ ស្ស ធ ្វ ើ Ġ ដំណើរ លំ អ ង Ġ សិ ប្ប និ ម្ម ិត ? Ġ	20	ម នុ ស្ស ធ ្វ ើ ដំណើរ លំ អ ង Ġ សិ ប្ប និ ម្ម ិត Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ាត់ រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ មាន Ġ ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស ៗ Ġ ដ ែល គ េច ង់ បាន	39	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ▁មនុស្ស ធ ្វ ើ ▁ដំណើរ លំ អ ង ▁សិ ប្ប និ ម្ម ិត ? ▁	18	▁មនុស្ស ធ ្វ ើ ដំណើរ លំ អ ង ▁សិ ប្ប និ ម្ម ិត ▁ដើម្បី ប ង្ក ាត់ រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁មាន ▁លក្ខណៈ ពិ ស េស ៗ ▁ដែល គ េច ង់ បាន	32
តើទិវាមច្ឆាជាតិកម្ពុជាតែងប្រព្រឹត្តនៅថ្ងៃខែណាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ផ្តល់អត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេច	null	ទិវាមច្ឆាជាតិកម្ពុជាតែងប្រព្រឹត្តនៅថ្ងៃទី ១ ខែ កក្កដា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទិវានេះបានផ្តល់នូវអត្ថន័យដូចជាដាស់ ពញ្ញាក់ រំលឹកដល់ប្រជាជនខ្មែរឱ្យចូលរួមការពារ និងអភិរក្សលើមច្ឆាជាតិជាការបញ្ចាក់ដល់ប្រជាជនទាំងអស់ឱ្យយល់ដឹងពីផលប្រយោជន៍និងផលប៉ះពាល់ដល់មច្ឆាជាតិរក្សាបាននូវមច្ឆាជាតិឱ្យនៅគង់វង្ស និងជាការហាមប្រាមដល់ប្រជានេសាទទូទៅឱ្យយល់ដឹង គឺមិនឱ្យនេសាទត្រីនៅរដូវត្រីពងឱ្យប្រជាជនចេះចិញ្ចឹមត្រីជាលក្ខណៈគ្រួសារ ដើម្បីបន្តពូជពង្សត្រីកុំឱ្យដាច់ពូជ	null	ទិវាមច្ឆាជាតិកម្ពុជាតែងប្រព្រឹត្តនៅថ្ងៃទី ១ ខែ កក្កដា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទិវានេះបានផ្តល់នូវអត្ថន័យដូចជាដាស់ ពញ្ញាក់ រំលឹកដល់ប្រជាជនខ្មែរឱ្យចូលរួមការពារ និងអភិរក្សលើមច្ឆាជាតិជាការបញ្ចាក់ដល់ប្រជាជនទាំងអស់ឱ្យយល់ដឹងពីផលប្រយោជន៍និងផលប៉ះពាល់ដល់មច្ឆាជាតិរក្សាបាននូវមច្ឆាជាតិឱ្យនៅគង់វង្ស និងជាការហាមប្រាមដល់ប្រជានេសាទទូទៅឱ្យយល់ដឹង គឺមិនឱ្យនេសាទត្រីនៅរដូវត្រីពងឱ្យប្រជាជនចេះចិញ្ចឹមត្រីជាលក្ខណៈគ្រួសារ ដើម្បីបន្តពូជពង្សត្រីកុំឱ្យដាច់ពូជ	ត ើ ទិ វា ម ច្ឆ ា ជាតិ ក ម្ព ុ ជា តែ ង ប្រ ព្រ ឹត ្ត នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ណា ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ផ្ ត ល់ អ ត្ថ ន ័យ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	42	ទិ វា ម ច្ឆ ា ជាតិ ក ម្ព ុ ជា តែ ង ប្រ ព្រ ឹត ្ត នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ Ġ ខែ Ġ ក ក្ក ដា Ġ ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ទិ វា នេះ បាន ផ្ ត ល់ ន ូវ អ ត្ថ ន ័យ ដូច ជា ដា ស់ Ġ ព ញ្ញា ក់ Ġ រំ ល ឹក ដល់ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ឱ្យ ចូល រួម ការពារ Ġ និង អ ភិ រក ្ស លើ ម ច្ឆ ា ជាតិ ជា ការ បញ្ច ាក់ ដល់ ប្រ ជា ជន ទ ាំង អ ស់ ឱ្យ យ ល់ ដ ឹង ពី ផល ប្រ យោ ជន ៍ និង ផល ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ម ច្ឆ ា ជាតិ រក ្សា បាន ន ូវ ម ច្ឆ ា ជាតិ ឱ្យ នៅ គ ង់ វង្ស Ġ និង ជា ការ ហា ម ប្រា ម ដល់ ប្រ ជា ន េស ា ទ ទូ ទៅ ឱ្យ យ ល់ ដ ឹង Ġ គ ឺ ម ិន ឱ្យ ន េស ា ទ ត្រ ីន ៅ រ ដ ូវ ត្រ ី ព ង ឱ្យ ប្រ ជា ជន ច េះ ច ិញ ្ច ឹម ត្រ ី ជា ល ក្ខ ណៈ គ្រួសារ Ġ ដើម ្ប ី ប ន្ត ព ូ ជ ព ង្ស ត្រ ី ក ុំ ឱ្យ ដា ច ់ ព ូ ជ	202	▁តើ ទិ វ ាម ច្ឆ ា ជាតិ ក ម្ព ុ ជា ត ែង ប្រ ព្រ ឹ ត្ត នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ណា ជា រ ៀង រ ាល់ ឆ្នាំ ▁ផ្តល់ អ ត្ថ ន ័យ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	39	▁ទិវា ម ច្ឆ ា ជាតិ ក ម្ព ុ ជា ត ែង ប្រ ព្រ ឹ ត្ត នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១ ▁ខែ ▁កក្កដា ▁ជារៀងរាល់ ឆ្នាំ ▁ទិវា នេះ បាន ផ្ ត ល់ ន ូវ អ ត្ថ ន ័យ ដូច ជា ដ ាស់ ▁ព ញ្ញា ក់ ▁រំលឹក ដល់ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ឱ្យ ចូល រួម ការពារ ▁និង អ ភិ រ ក្ស ល ើម ច្ឆ ា ជាតិ ជា ការ បញ្ច ាក់ ដល់ ប្រ ជា ជន ទ ាំង អ ស់ ឱ្យ យ ល់ ដ ឹង ពី ផល ប្រ យោ ជ ន៍ និង ផល ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ម ច្ឆ ា ជាតិ រក ្សា បាន ន ូវ ម ច្ឆ ា ជាតិ ឱ្យ នៅ គ ង់ វង្ស ▁និង ជា ការ ហា ម ប្រ ាម ដល់ ប្រ ជា ន េ សា ទ ទូ ទៅ ឱ្យ យ ល់ ដ ឹង ▁គឺ ម ិន ឱ្យ ន េ សា ទ ត្រ ី នៅ រ ដ ូវ ត្រ ី ព ង ឱ្យ ប្រ ជា ជន ច េះ ច ិ ញ្ច ឹម ត្រ ី ជា ល ក្ខ ណៈ គ្រួសារ ▁ដើម្បី ប ន្ត ព ូ ជ ព ង្ស ត្រ ី ក ុំ ឱ្យ ដ ាច់ ព ូ ជ	188
មូលហេតុអ្វីបានជាគេចាត់ទុកថា សម្តេចនរោត្តម សីហនុ និងសម្តេច ហ៊ុន សែន ជាបិតាសន្តិភាពនៅកម្ពុជា	null	បានជាសម្តេចនរោត្តម សីហនុ និងសម្តេច ហ៊ុនសែន ជាបិតាសន្តិភាពនៅកម្ពុជាព្រោះសម្តេចនរោត្តម សីហនុជាអ្នកផ្តួចផ្តើមឲ្យមានការចរចាររកសន្តិភាពជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃទី ២៣ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិ ជាអ្នកកផ្សះផ្សារជាតិដោយធ្វើការផ្សះផ្សារវិបត្តិក្រោយបោះឆ្នោត១៩៩៣ ដែលកើតចេញពីការដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នារវាងគណបក្សហ៊្វុន ស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បង្កើតបានជារដ្ឋាភិបាលចម្រុះជាអ្នកផ្សះផ្សាររាល់វិបត្តិនយោបាយក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តឆ្នាំ ១៩៩៨ និងឆ្នាំ ២០០៣ សម្តេច ហ៊ុនសែន ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុង ប៉ារីសថ្ងៃទី ២៣ ខែ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកធានាអះអាងរកសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងពេលបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តថ្ងៃទី ២៣ ២៨ ឧសភា ១៩៩៣ជាអ្នកផ្សះផ្សារវិបត្តិក្រោយការបោះឆ្នោត ឆ្នាំ ១៩៩៣ ឆ្នាំ ១៩៩៨ ឆ្នាំ ២០០៣ និងឆ្នាំ២០១៣ជាអ្នកបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុងនៅកម្ពុជា ដោយអនុវត្តន៍នយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ យុទ្ធសាស្រ្តឈ្នះឈ្នះ ដែលរំលាយអង្គការខ្មែរក្រហម និងធ្វើសមាហរណកម្មកងកម្លាំងខ្មែរក្រហម ឲ្យមកចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ នាំមកនូវសន្តិភាវូបនីយកម្មនៅកម្ពុជា	null	បានជាសម្តេចនរោត្តម សីហនុ និងសម្តេច ហ៊ុនសែន ជាបិតាសន្តិភាពនៅកម្ពុជាព្រោះសម្តេចនរោត្តម សីហនុជាអ្នកផ្តួចផ្តើមឲ្យមានការចរចាររកសន្តិភាពជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃទី ២៣ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិ ជាអ្នកកផ្សះផ្សារជាតិដោយធ្វើការផ្សះផ្សារវិបត្តិក្រោយបោះឆ្នោត១៩៩៣ ដែលកើតចេញពីការដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នារវាងគណបក្សហ៊្វុន ស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បង្កើតបានជារដ្ឋាភិបាលចម្រុះជាអ្នកផ្សះផ្សាររាល់វិបត្តិនយោបាយក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តឆ្នាំ ១៩៩៨ និងឆ្នាំ ២០០៣ សម្តេច ហ៊ុនសែន ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុង ប៉ារីសថ្ងៃទី ២៣ ខែ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកធានាអះអាងរកសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងពេលបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តថ្ងៃទី ២៣ ២៨ ឧសភា ១៩៩៣ជាអ្នកផ្សះផ្សារវិបត្តិក្រោយការបោះឆ្នោត ឆ្នាំ ១៩៩៣ ឆ្នាំ ១៩៩៨ ឆ្នាំ ២០០៣ និងឆ្នាំ២០១៣ជាអ្នកបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុងនៅកម្ពុជា ដោយអនុវត្តន៍នយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ យុទ្ធសាស្រ្តឈ្នះឈ្នះ ដែលរំលាយអង្គការខ្មែរក្រហម និងធ្វើសមាហរណកម្មកងកម្លាំងខ្មែរក្រហម ឲ្យមកចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ នាំមកនូវសន្តិភាវូបនីយកម្មនៅកម្ពុជា	ម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ថា Ġ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ និង សម ្ត េច Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ ជា ប ិត ាស ន្ត ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ	42	បាន ជា សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ និង សម ្ត េច Ġ ហ៊ ុន សែន Ġ ជា ប ិត ាស ន្ត ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ព្រ ោះ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ ជា អ្នក ផ្តួចផ្តើម ឲ្យ មាន ការ ចរ ចារ រក ស ន្ត ិ ភាព ជា ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ជាតិ ជា ន់ ខ្ ព ស់ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៣ Ġ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ជាតិ Ġ ជា អ្នក ក ផ្ ស ះ ផ្ សារ ជាតិ ដោយ ធ ្វ ើក ារ ផ្ ស ះ ផ្ សារ វិ ប ត្តិ ក្រ ោយ ប ោះ ឆ្ ន ោត ១៩ ៩ ៣ Ġ ដ ែល កើត ចេញ ពី ការ ដ ណ្ត ើម ឥ ទ្ធិ ពល គ្នា រ វា ង គ ណ ប ក្ស âĢĭ ហ៊ ្វ ុន Ġ ស៊ ិន ប៉ ិច Ġ និង គ ណ ប ក្ស ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា Ġ បង ្ក ើត បាន ជា រដ្ឋ ា ភិ បាល ចម្រ ុះ ជា អ្នក ផ្ ស ះ ផ្ សារ រា ល់ វិ ប ត្តិ ន យោ បា យក ្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ និង ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៣ Ġ សម ្ត េច Ġ ហ៊ ុន សែន Ġ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើក ិច ្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ត ិ ភាព ទី ក្រុង Ġ ប៉ា រី ស ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៣ Ġ ខែ Ġ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ធាន ា អ ះ អា ង រក ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ ក្នុង ពេល ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៣ Ġ ២ ៨ Ġ ឧ ស ភា Ġ ១៩ ៩ ៣ ជា អ្នក ផ្ ស ះ ផ្ សារ វិ ប ត្តិ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៣ Ġ និង ឆ្នាំ ២០ ១ ៣ ជា អ្នក បញ្ច ប់ សង ្ គ្រ ាម ស៊ី វិ ល ទ ាំង ស្រ ុង នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ ដោយ អនុ វត្ត ន៍ ន យោ បា យ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ ÂłĠ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ឈ ្ន ះ ឈ ្ន ះ Ġ ដ ែល រំ លា យ អង្គ ការ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម âĢĭ Ġ និង ធ ្វ ើស មា ហ រណ កម្ម ក ង ក ម្ល ាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ ឲ្យ មក ចូល រួម ជា មួយ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ នាំ មក ន ូវ ស ន្ត ិ ភា វ ូប នី យក ម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា	473	▁មូលហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ថា ▁សម្តេច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁និង សម ្ត េច ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁ជា ប ិត ាស ន្ត ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁	35	▁បានជា សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁និង សម ្ត េច ▁ហ៊ុន សែន ▁ជា ប ិត ាស ន្ត ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ព្រ ោះ សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ជា អ្នក ផ្តួចផ្តើម ឲ្យ មាន ការ ចរ ចារ រក ស ន្ត ិ ភាព ជា ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ជាតិ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៣ ▁តុលា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ១ ជា អ្នក បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ជាតិ ▁ជា អ្នក ក ផ្ ស ះ ផ្ សារ ជាតិ ដោយ ធ ្វ ើ ការ ផ្ ស ះ ផ្ សារ វិ ប ត្តិ ក្រ ោយ ប ោះ ឆ្ ន ោត ១៩ ៩ ៣ ▁ដែល កើត ចេញ ពី ការ ដ ណ្ត ើម ឥ ទ្ធិ ពល គ្នា រ វ ាង គ ណ ប ក្ស ▁ហ៊ ្វ ុន ▁ស៊ិន ប៉ ិច ▁និង គ ណ ប ក្ស ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា ▁បង្កើត បាន ជា រ ដ្ឋា ភិ បាល ចម្រ ុះ ជា អ្នក ផ្ ស ះ ផ្ សារ រ ាល់ វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁និង ឆ្នាំ ▁២០០ ៣ ▁សម្តេច ▁ហ៊ុន សែន ▁ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើ កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ត ិ ភាព ទី ក្រុង ▁ប៉ារីស ថ ្ង ៃ ទី ▁២៣ ▁ខែ ▁តុលា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ធាន ា អ ះ អា ង រក ស ន្ត ិ សុខ ▁សណ្តាប់ធ្នាប់ ក្នុង ពេល ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត ថ ្ង ៃ ទី ▁២៣ ▁២៨ ▁ឧសភា ▁១៩ ៩ ៣ ជា អ្នក ផ្ ស ះ ផ្ សារ វិ ប ត្តិ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁ឆ្នាំ ▁២០០ ៣ ▁និង ឆ្នាំ ២០ ១ ៣ ជា អ្នក បញ្ច ប់ ស ង្គ ្រា ម ស៊ី វិ ល ទ ាំង ស្រ ុង នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁ដោយ អនុ វត្ត ន៍ ន យោ ប ាយ ឈ ្ន ះ ▁ឈ្នះ ▁យុទ្ធ សា ស្រ ្ត ឈ ្ន ះ ឈ ្ន ះ ▁ដែល រំ ល ាយ អង្គ ការ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁និង ធ ្វ ើស មា ហ រណ កម្ម ក ង ក ម្ល ាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁ឲ្យ មក ចូល រួម ជា មួយ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁នាំមក ន ូវ ស ន្ត ិ ភា វ ូប នី យ កម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា	433
តើព្រះបាទអង្គឌួងមានបុត្រាប៉ុន្មានអង្គ ព្រះនាមអ្វីខ្លះ	null	ព្រះបាទអង្គឌួងមានបុត្រាចំនួនបីអង្គគឺព្រះបាទនរោត្តមអង្គវតី ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិអង្គសូ ស៊ីវត្ថា	null	ព្រះបាទអង្គឌួងមានបុត្រាចំនួនបីអង្គគឺព្រះបាទនរោត្តមអង្គវតី ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិអង្គសូ ស៊ីវត្ថា	ត ើ ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង មាន ប ុត ្រា ប៉ ុន ្ម ាន អង្គ Ġ ព្រ ះ នា ម អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	26	ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង មាន ប ុត ្រា ចំ ន ួន បី អង្គ គ ឺ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម អង្គ វ តី Ġ ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ អង្គ ស ូ Ġ ស៊ី វ ត្ថា	42	▁តើ ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង មាន ប ុ ត្រា ប៉ ុន ្ មាន អង្គ ▁ព្រះនាម អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	22	▁ព្រះបាទ អង្គ ឌ ួង មាន ប ុ ត្រា ចំ ន ួន បី អង្គ គ ឺ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម អង្គ វ តី ▁ព្រះបាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ អង្គ ស ូ ▁ស៊ី វ ត្ថា	38
តើវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចផ្តល់ផលវិបាកអ្វីខ្លះ	null	៣ មានដូចជា កាត់បន្ថយតម្រូវការសម្ភារៈ កាត់បន្ថយបរិមាណទំនិញបង្កើតចំនួនអ្នកឥតការងារធ្វើច្រើន ពុំមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីតម្រូវការទំនិញ	null	៣ មានដូចជា កាត់បន្ថយតម្រូវការសម្ភារៈ កាត់បន្ថយបរិមាណទំនិញបង្កើតចំនួនអ្នកឥតការងារធ្វើច្រើន ពុំមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីតម្រូវការទំនិញ	ត ើ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ្ ត ល់ ផល វិ បា ក អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	20	៣ Ġ មាន ដូច ជា Ġ កាត់ បន្ថយ ត ម្រ ូវ ការ សម ្ ភា រៈ Ġ កាត់ បន្ថយ បរ ិម ា ណ ទំ និ ញ បង ្ក ើត ចំ ន ួន អ្នក ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ ច្ រ ើន Ġ ពុ ំ មាន ប្រា ក់ គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ដើម ្ប ីត ម្រ ូវ ការ ទំ និ ញ	57	▁តើ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ្ ត ល់ ផល វិ ប ាក អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	19	▁៣ ▁មាន ដូច ជា ▁កាត់បន្ថយ ត ម្រ ូវ ការ ស ម្ភ ារ ៈ ▁កាត់បន្ថយ ប រិ មា ណ ទំ ន ិញ ប ង្ក ើត ចំ ន ួន អ្នក ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ ច ្រ ើន ▁ពុំ មាន ប្រ ាក់ គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ដើម ្ប ីត ម្រ ូវ ការ ទំ ន ិញ	54
តើបញ្ហាអ្វីខ្លះដែលធ្វើឪ្យផ្ទុះសង្រ្គាមរហូតដល់រលាយរដ្ឋសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវី	null	បញ្ហាដែលបានធ្វើឪ្យផ្ទុះសង្រ្គាមដល់រំលាយរដ្ឋសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវីគឺ បញ្ហាសាសនា និងបញ្ហាជនជាតិ	null	បញ្ហាដែលបានធ្វើឪ្យផ្ទុះសង្រ្គាមដល់រំលាយរដ្ឋសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវីគឺ បញ្ហាសាសនា និងបញ្ហាជនជាតិ	ត ើប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម រ ហ ូត ដល់ រ លា យ រដ្ឋ ស ហ ព ័ន ្ ធ យ ូ ហ្គោ ស្ លា វី Ġ	45	ប ញ ្ហ ា ដ ែល បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម ដល់ រំ លា យ រដ្ឋ ស ហ ព ័ន ្ ធ យ ូ ហ្គោ ស្ លា វី គ ឺ Ġ ប ញ ្ហ ាស ាស នា Ġ និង ប ញ ្ហ ា ជន ជាតិ	52	▁តើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម រ ហ ូត ដល់ រ ល ាយ រដ្ឋ ស ហ ព ័ ន្ធ យ ូ ហ្គោ ស ្លា វី ▁	44	▁បញ្ហា ដ ែល បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម ដល់ រំ ល ាយ រដ្ឋ ស ហ ព ័ ន្ធ យ ូ ហ្គោ ស ្លា វី គ ឺ ▁បញ្ហា សា ស នា ▁និង ប ញ ្ហ ា ជន ជាតិ	46
ចូរនិយាយពីផលអាក្រក់នៃអំពីប្រល័យពូចសាសន៍	null	និយាយពីផលអាក្រក់នៃអំពីប្រល័យពូជសាសន៍រួមមាននាំមកនូវក្តីមហន្តរាយមនុស្សជាតិមានភាពសោកសង្រេងយ៉ាងច្រើនបំផ្លាញនូវទ្រព្យសម្បត្តិ សម្ភារ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវប្បធម៌ សាសនាមានការសម្លាប់មនុស្សរាប់លាននាក់ការធ្វើទារុណកម្មយ៉ាងព្រៃផ្សៃទៅលើកុមារ អ្នកទោសឬក្រុមមនុស្សមានការសម្លាប់រង្គាលលើមនុស្សការរើសអើងជាតិពន្ធុ អំបូរ និងសាសនាការរំលោភផ្លូវភេទទៅលើនារី ជាអ្នកទោសមានការបង្អត់អាហារការបង្ខំឲ្យធ្វើការងារហួសកម្លាំងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សការបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពការមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិការប្រព្រឹត្តអំពើមនុស្សអមនុស្សធម៌	null	និយាយពីផលអាក្រក់នៃអំពីប្រល័យពូជសាសន៍រួមមាននាំមកនូវក្តីមហន្តរាយមនុស្សជាតិមានភាពសោកសង្រេងយ៉ាងច្រើនបំផ្លាញនូវទ្រព្យសម្បត្តិ សម្ភារ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវប្បធម៌ សាសនាមានការសម្លាប់មនុស្សរាប់លាននាក់ការធ្វើទារុណកម្មយ៉ាងព្រៃផ្សៃទៅលើកុមារ អ្នកទោសឬក្រុមមនុស្សមានការសម្លាប់រង្គាលលើមនុស្សការរើសអើងជាតិពន្ធុ អំបូរ និងសាសនាការរំលោភផ្លូវភេទទៅលើនារី ជាអ្នកទោសមានការបង្អត់អាហារការបង្ខំឲ្យធ្វើការងារហួសកម្លាំងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សការបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពការមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិការប្រព្រឹត្តអំពើមនុស្សអមនុស្សធម៌	ច ូរ និ យា យ ពី ផល អា ក្រ ក់ នៃ អ ំព ី ប្រ âĢĭ ល័យ ព ូច សា ស ន៍ Ġ	21	និ យា យ ពី ផល អា ក្រ ក់ នៃ អ ំព ី ប្រ ល័យ ព ូ ជ សា ស ន៍ រួម មាន នាំ មក ន ូវ ក្តី ម ហ ន្ត រា យ ម នុ ស្ស ជាតិ មាន ភាព ស ោក សង ្រ េង យ៉ាង ច្ រ ើន ប ំ ផ្ល ាញ ន ូវ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ Ġ សម ្ ភា រ Ġ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ វ ប្ប ធម៌ Ġ សា ស នា មាន ការ សម ្លា ប់ ម នុ ស្ស រា ប់ លាន នាក់ ការ ធ ្វ ើ ទ ារ ុ ណ កម្ម យ៉ាង ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ទៅ លើក ុម ារ Ġ អ្នក ទោស ឬ ក្រុម ម នុ ស្ស មាន ការ សម ្លា ប់ រ ង្គ ាល លើ ម នុ ស្ស ការ រ ើស អ ើង ជាតិ ពន្ធ ុ Ġ អ ំ បូ រ Ġ និង សា ស នា ការ រំ ល ោ ភ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ទៅ លើ នា រី Ġ ជា អ្នក ទោស មាន ការ បង ្អ ត់ អា ហា រក ារ បង ្ខ ំ ឲ្យ ធ ្វ ើក ារ ងារ ហ ួស ក ម្ល ាំង ការ រំ ល ោ ភ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស âĢĭ ការ ប ំ ប ិ ទ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ការ ម ិន គោ រ ព ច្ បា ប់ អ ន្ត រ ជាតិ ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត អ ំព ើម នុ ស្ស អ ម នុ ស្ស ធម៌	233	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ផល អា ក្រ ក់ នៃ អ ំព ី ប្រ ▁ ល័យ ព ូច សា ស ន៍ ▁	20	▁និយាយ ពី ផល អា ក្រ ក់ នៃ អ ំព ី ប្រ ល័យ ព ូ ជ សា ស ន៍ រួម មាន នាំ មក ន ូវ ក្តី ម ហ ន្ត រ ាយ ម នុ ស្ស ជាតិ មាន ភាព ស ោក សង ្រ េង យ៉ាង ច ្រ ើន ប ំ ផ្ល ាញ ន ូវ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ▁សម្ភារ ▁ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ ន្ធ វ ប្ប ធម៌ ▁សាសនា មាន ការ ស ម្ល ាប់ ម នុ ស្ស រ ាប់ លាន នាក់ ការ ធ ្វ ើ ទ ា រុណ កម្ម យ៉ាង ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ទៅ លើក ុម ារ ▁អ្នកទោស ឬ ក្រុម ម នុ ស្ស មាន ការ ស ម្ល ាប់ រ ង្គ ាល ល ើម នុ ស្ស ការ រ ើស អ ើង ជាតិ ពន្ធ ុ ▁អំ ប ូរ ▁និង សា ស នា ការ រំ ល ោ ភ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ទៅ លើ នា រី ▁ជា អ្នក ទោស មាន ការ បង ្អ ត់ អា ហា រ ការ បង ្ខ ំ ឲ្យ ធ ្វ ើ ការងារ ហ ួស ក ម្ល ាំង ការ រំ ល ោ ភ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁ការបំ ប ិ ទ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ការ ម ិន គ ោរ ព ច ្ប ាប់ អ ន្ត រ ជាតិ ការ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត អ ំព ើម នុ ស្ស អ ម នុ ស្ស ធម៌	210
តើសព្វថ្ងៃនេះបានបន្សល់ទុកភស្តុតាងអ្វីខ្លះ ដែលបញ្ជាក់ពីភាពព្រៃផ្សៃក្នុងរបបខ្មែរក្រហម	null	ភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ពីភាពព្រៃផ្សៃក្នុងរបបខ្មែរក្រហមមន្ទីរសន្តិសុខតាមភូមិឃុំស្រុក ពិសេសមន្ទីរសរ២១រណ្តៅសាកសព លលាក្បាល	null	ភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ពីភាពព្រៃផ្សៃក្នុងរបបខ្មែរក្រហមមន្ទីរសន្តិសុខតាមភូមិឃុំស្រុក ពិសេសមន្ទីរសរ២១រណ្តៅសាកសព លលាក្បាល	ត ើស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ភ ស្ត ុត ាង អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល បញ្ជា ក់ ពី ភាព ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ក្នុង រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ	43	ភ ស្ត ុត ាង ដ ែល បញ្ជា ក់ ពី ភាព ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ក្នុង រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ម ន្ទ ី រស ន្ត ិស ុ ខ តា ម ភ ូម ិ ឃ ុំ ស្រ ុក Ġ ពិ សេ សម ន្ទ ី រស រ ២ ១ រណ ្ត ៅ សា ក ស ព Ġ ល លា ក្ បាល	62	▁តើ ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ភ ស្ត ុត ាង អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល បញ្ជា ក់ ពី ភាព ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ក្នុង រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁	42	▁ភស្តុតាង ដ ែល បញ្ជា ក់ ពី ភាព ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ក្នុង រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ម ន្ទ ី រស ន្ត ិ សុខ ត ាម ភ ូម ិ ឃ ុំ ស្រ ុក ▁ពិសេស ម ន្ទ ី រស រ ២ ១ រ ណ្ត ៅ សា ក ស ព ▁ល លា ក្ បាល	57
តើផ្លាកសញ្ញាចរាចរមានប៉ុន្មានប្រភេទ អ្វីខ្លះ	null	ផ្លាកសញ្ញាចរាចរមាន១០ ដូចជាផ្លាកសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់សញ្ញាបំរាមសញ្ញាបញ្ជាសញ្ញាប្រាប់សិទ្ធិអាទិភាពចរាចរសញ្ញាដាក់បន្ថែមពីរក្រោមសញ្ញាបណ្តោះអាសន្នសញ្ញាប្រាប់ដំណឹងសញ្ញាបង្ហាញទិសដៅសញ្ញាប្រាប់ឈ្មោះតំបន់សញ្ញាប្រាប់ឈ្មោះផ្លូវ	null	ផ្លាកសញ្ញាចរាចរមាន១០ ដូចជាផ្លាកសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់សញ្ញាបំរាមសញ្ញាបញ្ជាសញ្ញាប្រាប់សិទ្ធិអាទិភាពចរាចរសញ្ញាដាក់បន្ថែមពីរក្រោមសញ្ញាបណ្តោះអាសន្នសញ្ញាប្រាប់ដំណឹងសញ្ញាបង្ហាញទិសដៅសញ្ញាប្រាប់ឈ្មោះតំបន់សញ្ញាប្រាប់ឈ្មោះផ្លូវ	ត ើ ផ្ល ាក ស ញ្ញា ចរ ា ចរ មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	23	ផ្ល ាក ស ញ្ញា ចរ ា ចរ មាន ១០ Ġ ដូច ជា ផ្ល ាក ស ញ្ញា គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ស ញ្ញា ប ំ រា ម ស ញ្ញា បញ្ជា ស ញ្ញា ប្រា ប់ សិ ទ្ធិ អា ទិ ភាព ចរ ា ចរ ស ញ្ញា ដា ក់ ប ន្ ថ ែម ពី រក ្រ ោម ស ញ្ញា បណ្ត ោះ អា ស ន្ន ស ញ្ញា ប្រា ប់ ដំ ណ ឹង ស ញ្ញា បង ្ហ ាញ ទិ ស ដ ៅ ស ញ្ញា ប្រា ប់ ឈ្មោះ ត ំ ប ន់ ស ញ្ញា ប្រា ប់ ឈ្មោះ ផ្ល ូវ	91	▁តើ ផ្ល ាក ស ញ្ញា ច រា ចរ មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁ផ្លា ក ស ញ្ញា ច រា ចរ មាន ១០ ▁ដូចជា ផ្ល ាក ស ញ្ញា គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ស ញ្ញា ប ំ រ ាម ស ញ្ញា បញ្ជា ស ញ្ញា ប្រ ាប់ សិ ទ្ធិ អា ទិ ភាព ច រា ចរ ស ញ្ញា ដ ាក់ ប ន ្ថ ែម ពី រ ក្រោម ស ញ្ញា បណ្ត ោះ អា ស ន្ន ស ញ្ញា ប្រ ាប់ ដ ំណ ឹង ស ញ្ញា ប ង្ហ ាញ ទិ ស ដ ៅ ស ញ្ញា ប្រ ាប់ ឈ្មោះ ត ំ ប ន់ ស ញ្ញា ប្រ ាប់ ឈ្មោះ ផ្ល ូវ	89
ចូររៀបរាប់ឈ្មោះសារធាតុបំពុលខ្យល់ឲ្យបាន ៥	null	សារធាតុបំពុលចំនួន ៥គឺអាសូតអុកស៊ីត មានអាសូតម៉ូណូអុកស៊ីត អាសូតឌីអុកស៊ីត ឌីអាសូតម៉ូណូអុកស៊ីត ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត កាបូន ម៉ូណូអុកស៊ីត កាបូនឌីអុកស៊ីតឬឧស្ម័នកាបូនិច អ៊ីដ្រូកាបួ វាផ្សំឡើងពី អ៊ីដ្រូសែននិងកាបូន	null	សារធាតុបំពុលចំនួន ៥គឺអាសូតអុកស៊ីត មានអាសូតម៉ូណូអុកស៊ីត អាសូតឌីអុកស៊ីត ឌីអាសូតម៉ូណូអុកស៊ីត ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត កាបូន ម៉ូណូអុកស៊ីត កាបូនឌីអុកស៊ីតឬឧស្ម័នកាបូនិច អ៊ីដ្រូកាបួ វាផ្សំឡើងពី អ៊ីដ្រូសែននិងកាបូន	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ឈ្មោះ សារ ធាតុ ប ំព ុល ខ្ យ ល់ ឲ្យ បាន Ġ ៥ Ġ	18	សារ ធាតុ ប ំព ុល ចំ ន ួន Ġ ៥ គ ឺ អា ស ូត អ ុក ស៊ី ត Ġ មាន អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត Ġ អា ស ូត ឌី អ ុក ស៊ី ត Ġ ឌី អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត Ġ ស្ព ាន់ ធ ័រ ឌី អ ុក ស៊ី ត Ġ កា បូ ន Ġ ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត Ġ កា បូ ន ឌី អ ុក ស៊ី ត âĢĭ ឬ ឧ ស្ម ័ន កា បូ និ ច ĠÂł អ៊ី ដ ្រ ូក ាប ួ Ġ វា ផ្ សំ ឡើង ពី Ġ អ៊ី ដ ្រ ូស ែន និង កា បូ ន	100	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ឈ្មោះ សារ ធាតុ ប ំព ុល ខ្ យ ល់ ឲ្យ បាន ▁៥ ▁	17	▁សារធាតុ ប ំព ុល ចំ ន ួន ▁៥ គ ឺ អា ស ូត អ ុក ស៊ី ត ▁មាន អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត ▁អា ស ូត ឌី អ ុក ស៊ី ត ▁ឌី អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត ▁ស្ពាន ់ ធ ័រ ឌី អ ុក ស៊ី ត ▁កា ប ូន ▁ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត ▁កា ប ូន ឌី អ ុក ស៊ី ត ▁ឬ ឧ ស្ម ័ន កា ប ូន ិច ▁អ៊ី ដ ្រ ូក ាប ួ ▁វា ផ្ សំ ឡើង ពី ▁អ៊ី ដ ្រ ូស ែន និង កា ប ូន	99
ហេតុដូចម្តេចបានជាវិស័យកសិកម្មអាមេរិកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មុនវិស័យឩស្សាហកម្ម	null	បានជាវិស័យកសិកម្មអាមេរិកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មុនវិស័យឩស្សាហកម្ម ព្រោះកសិករអាមេរិកពុំអាចលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនបាន ព្រោះទីផ្សារនៅអឺរ៉ុបត្រូវបិទទ្វារមួយភាគធំ ហើយតម្លៃចុះថោកបំផុត	null	បានជាវិស័យកសិកម្មអាមេរិកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មុនវិស័យឩស្សាហកម្ម ព្រោះកសិករអាមេរិកពុំអាចលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនបាន ព្រោះទីផ្សារនៅអឺរ៉ុបត្រូវបិទទ្វារមួយភាគធំ ហើយតម្លៃចុះថោកបំផុត	ហេតុ ដូច ម្ ត េច បាន ជា វិ ស ័យ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ច ាប់ ផ្ ត ើម ធ ្លា ក់ ច ុះ តាំង ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២៥ Ġ ម ុន វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ	40	បាន ជា វិ ស ័យ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ច ាប់ ផ្ ត ើម ធ ្លា ក់ ច ុះ តាំង ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២៥ Ġ ម ុន វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ ព្រ ោះ ក សិ ករ អា មេ រិក ពុ ំ អា ច ល ក់ ផល ិត ផល រ ប ស់ ខ្លួន បាន Ġ ព្រ ោះ ទី ផ្ សារ នៅ អ ឺ រ៉ ុប ត្រូវ ប ិ ទ ទ ្វា រ មួយ ភាគ ធ ំ Ġ ហើយ ត ម្ល ៃ ច ុះ ថ ោក ប ំ ផ ុត	90	▁ហេតុ ដូច ម ្ត េច បាន ជា វិ ស ័យ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ច ាប់ ផ្ ត ើម ធ ្ល ាក់ ច ុះ តាំង ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ២៥ ▁មុន វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁	39	▁បានជា វិ ស ័យ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ច ាប់ ផ្ ត ើម ធ ្ល ាក់ ច ុះ តាំង ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ២៥ ▁មុន វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁ព្រោះ ក សិ ករ អា មេ រិក ព ុំ អា ច ល ក់ ផល ិត ផល រ ប ស់ ខ្លួន បាន ▁ព្រោះ ទី ផ្ សារ នៅ អ ឺ រ៉ ុប ត្រូវ ប ិ ទ ទ ្វា រ មួយ ភាគ ធ ំ ▁ហើយ ត ម្ល ៃ ច ុះ ថ ោក ប ំ ផ ុត	86
ពេលសត្វនិងរុក្ខជាតិបាត់បង់ជីវីត តើវាបង្កើតបានជាអ្វី	null	ពេលសត្វនិងរុក្ខជាតិបាត់បង់ជិវីត វាបង្កើតបានជាផូស៊ីល	null	ពេលសត្វនិងរុក្ខជាតិបាត់បង់ជិវីត វាបង្កើតបានជាផូស៊ីល	ពេល ស ត ្វ និង រ ុក ្ខ ជាតិ បា ត់ បង់ ជីវ ីត Ġ ត ើ វា បង ្ក ើត បាន ជា អ ្វី Ġ	24	ពេល ស ត ្វ និង រ ុក ្ខ ជាតិ បា ត់ បង់ ជ ិ វី ត Ġ វា បង ្ក ើត បាន ជា ផ ូស ៊ី ល	26	▁ពេល ស ត ្វ និង រ ុ ក្ខ ជាតិ ប ាត់ បង់ ជីវ ីត ▁តើ វ ាប ង្ក ើត បាន ជា អ ្វី ▁	23	▁ពេល ស ត ្វ និង រ ុ ក្ខ ជាតិ ប ាត់ បង់ ជ ិ វី ត ▁វា ប ង្ក ើត បាន ជា ផ ូ ស៊ី ល	26
តើគោលការណ៍គ្រឹះនៃកាកបាទក្រហម និងអឌ្ឍចន្ទក្រហមអន្តរជាតិមានអ្វីខ្លះ ចូរបង្ហាញអត្ថន័យនៃរគោលការណ៍នីមួយៗ តើនរណាបង្កើតអង្គការកាកបាទក្រហមមុនគេបង្អស់ ហើយបង្កើតក្នុងពេលនោះក្នុងទិសដៅអ្វីខ្លះ	null	គោលការណ៍គ្រឹះរបស់កាកបាទក្រហមមាន៧យ៉ាងគឺភាពមនុស្សធម៌ គឺចលនាការពារអាយុជីវិតនិងសុខភាពមនុស្សជាតិដោយមិនរើសអើងធានាឱ្យមានការគោរពក្នុងឋានៈជាមនុស្សផងគ្នា យោគយល់គ្នា សហការជួយគ្នា បង្កើតមិត្តភាពដើម្បីឱ្យសង្គមមនុស្សលើសកលលោកមាន សន្តិភាពយូរអង្វែង ភាពមិនលម្អៀង គឺអង្គការនេះបំពេញភារកិច្ចមិនប្រកាន់សញ្ជាតិ ពូជសាសន៍ ជំនឿសាសនា វណ្ណៈសង្គម ឬគំនិតនយោបាយអ្វីឡើយដោយខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រាលទុក្ខ វេទនាខ្លោចផ្សារដល់រាល់បុគ្គលដែលរងគ្រោះ ផ្អែកលើតម្រូវការជាចាំបាច់ជាអាទិភាព គឺជួយសង្រ្គោះមនុស្សចំពោះករណីគ្រោះអាសន្នធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ភាពអព្យាក្រឹត្យ គឺអង្គការនេះចៀសវាងត ដាច់ខាតការចូលរួមទាក់ទិនក្នុងភាគីជម្លោះណា មួយឡើយ ទោះជាកាលៈទេសៈណាក៏ដោយក៏មិនចូលរួមវែកញែកបញ្ហានយោបាយ ពូជសាសន៍ ជំនឿសាសនាប្រភេទមនោគមវិជ្ជាណាឡើយ ឯករាជភាពគឺអង្គការនេះរួមចំណែកជួយដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការងារមនុស្សធម៌ក្រោមឳវាទច្បាប់ប្រទេសរបស់ខ្លួនក៏ដោយក្នុងសមាគមជាតិទាំងនោះត្រូវតែរក្សាស្វ័យភាពក្នុងការធ្វើសកម្មភាពស្របតាមគោលការណ៍ជាសារវន្តរបស់ខ្លួន សេវាកម្មស័្មគ្រចិត្តគឺអង្គការនេះធ្វើការជួយសង្រ្គោះដោយស្ម័គ្រចិត្តដោយមិនគិតផលកម្រៃតបស្នងវិញឡើយ ឯកភាពអង្គការនេះបានកំណត់ជាឯកច្ឆន្ទថាក្នុងប្រទេសនីមួយៗត្រូវមានសមាគមជាតិតែមួយប៉ុណ្ណោះ សមាគមជាតិទាំងនេះត្រូវបើកទ្វារចំហសម្រាប់មនុស្សទូទៅហើយបំផុសនិងពង្រីកសកម្មភាពមនុស្សរបស់ខ្លួនពាសពេញផ្ទៃប្រទេស សកលភាពអង្គការនេះមានលក្ខណៈជាសកលហើយសមាគមជាតិទាំងនេះមានឋានៈស្មើគ្នានិងមានភារកិច្ចជួយទៅវិញទៅមកទូទាំងសកលលោក	null	គោលការណ៍គ្រឹះរបស់កាកបាទក្រហមមាន៧យ៉ាងគឺភាពមនុស្សធម៌ គឺចលនាការពារអាយុជីវិតនិងសុខភាពមនុស្សជាតិដោយមិនរើសអើងធានាឱ្យមានការគោរពក្នុងឋានៈជាមនុស្សផងគ្នា យោគយល់គ្នា សហការជួយគ្នា បង្កើតមិត្តភាពដើម្បីឱ្យសង្គមមនុស្សលើសកលលោកមាន សន្តិភាពយូរអង្វែង ភាពមិនលម្អៀង គឺអង្គការនេះបំពេញភារកិច្ចមិនប្រកាន់សញ្ជាតិ ពូជសាសន៍ ជំនឿសាសនា វណ្ណៈសង្គម ឬគំនិតនយោបាយអ្វីឡើយដោយខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រាលទុក្ខ វេទនាខ្លោចផ្សារដល់រាល់បុគ្គលដែលរងគ្រោះ ផ្អែកលើតម្រូវការជាចាំបាច់ជាអាទិភាព គឺជួយសង្រ្គោះមនុស្សចំពោះករណីគ្រោះអាសន្នធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ភាពអព្យាក្រឹត្យ គឺអង្គការនេះចៀសវាងត ដាច់ខាតការចូលរួមទាក់ទិនក្នុងភាគីជម្លោះណា មួយឡើយ ទោះជាកាលៈទេសៈណាក៏ដោយក៏មិនចូលរួមវែកញែកបញ្ហានយោបាយ ពូជសាសន៍ ជំនឿសាសនាប្រភេទមនោគមវិជ្ជាណាឡើយ ឯករាជភាពគឺអង្គការនេះរួមចំណែកជួយដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការងារមនុស្សធម៌ក្រោមឳវាទច្បាប់ប្រទេសរបស់ខ្លួនក៏ដោយក្នុងសមាគមជាតិទាំងនោះត្រូវតែរក្សាស្វ័យភាពក្នុងការធ្វើសកម្មភាពស្របតាមគោលការណ៍ជាសារវន្តរបស់ខ្លួន សេវាកម្មស័្មគ្រចិត្តគឺអង្គការនេះធ្វើការជួយសង្រ្គោះដោយស្ម័គ្រចិត្តដោយមិនគិតផលកម្រៃតបស្នងវិញឡើយ ឯកភាពអង្គការនេះបានកំណត់ជាឯកច្ឆន្ទថាក្នុងប្រទេសនីមួយៗត្រូវមានសមាគមជាតិតែមួយប៉ុណ្ណោះ សមាគមជាតិទាំងនេះត្រូវបើកទ្វារចំហសម្រាប់មនុស្សទូទៅហើយបំផុសនិងពង្រីកសកម្មភាពមនុស្សរបស់ខ្លួនពាសពេញផ្ទៃប្រទេស សកលភាពអង្គការនេះមានលក្ខណៈជាសកលហើយសមាគមជាតិទាំងនេះមានឋានៈស្មើគ្នានិងមានភារកិច្ចជួយទៅវិញទៅមកទូទាំងសកលលោក	ត ើ គោ ល ការណ៍ គ្រ ឹ ះ នៃ កា ក បាទ ក្រ ហ ម Ġ និង អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម អ âĢĭ ន្ត រ ជាតិ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ច ូរ បង ្ហ ាញ អ ត្ថ ន ័យ នៃ រ គោ ល ការណ៍ នី មួយ ៗ Ġ ត ើន រណ ាប ង្ក ើត អង្គ ការ កា ក បាទ ក្រ ហ ម ម ុន គ េ បង ្អ ស់ Ġ ហើយ បង ្ក ើត ក្នុង ពេល ន ោះ ក្នុង ទិ ស ដ ៅ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	90	គោ ល ការណ៍ គ្រ ឹ ះ រ ប ស់ កា ក បាទ ក្រ ហ ម មាន ៧ យ៉ាង គ ឺ ភាព ម នុ ស្ស ធម៌ Ġ គ ឺ ច ល នា ការពារ អា យ ុ ជីវ ិត និង សុខ ភាព ម នុ ស្ស ជាតិ ដោយ ម ិន រ ើស អ ើង ធាន ា ឱ្យ មាន ការ គោ រ ព ក្នុង ឋ ាន ៈ ជា ម នុ ស្ស ផ ង គ្នា Ġ យោគ យ ល់ គ្នា Ġ ស ហ ការ ជ ួយ គ្នា Ġ បង ្ក ើត ម ិត្ត ភាព ដើម ្ប ី ឱ្យ សង ្ គម ម នុ ស្ស លើ ស ក ល លោក មាន Ġ ស ន្ត ិ ភាព យ ូរ អ ង ្វ ែង Ġ ភាព ម ិន លម្អ ៀង Ġ គ ឺ អង្គ ការ នេះ ប ំព េញ ភា រក ិច ្ច ម ិន ប្រ កាន់ ស ញ្ជ ាត ិ Ġ ព ូ ជ សា ស ន៍ Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ វ ណ្ណ ៈ សង ្ គម Ġ ឬ គ ំ និ ត ន យោ បា យ អ ្វី ឡ ើយ ដោយ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ដើម ្ប ី សម ្រា ល ទុក្ខ Ġ វេ ទ នា ខ្ ល ោច ផ្ សារ ដល់ រា ល់ ប ុ គ្គ ល ដ ែល រ ង គ្រ ោះ Ġ ផ្ អ ែក លើ ត ម្រ ូវ ការ ជា ចាំបាច់ ជា អា ទិ ភាព Ġ គ ឺ ជ ួយ សង ្រ ្ គោ ះ ម នុ ស្ស ចំ ព ោះ ករណី គ្រ ោះ អា ស ន្ន ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប ំ ផ ុត Ġ ភាព អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ Ġ គ ឺ អង្គ ការ នេះ ច ៀស វា ង ត Ġ ដា ច ់ ខា ត ការ ចូល រួម ទ ាក់ ទិ ន ក្នុង ភាគ ី ជ ម្ល ោះ ណា Ġ មួយ ឡ ើយ Ġ ទ ោះ ជា កាល ៈ ទេស ៈ ណា ក ៏ ដោយ ក ៏ ម ិន ចូល រួម វ ែក ញ ែក ប ញ ្ហ ាន យោ បា យ Ġ ព ូ ជ សា ស ន៍ Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា ប្រ ភ េ ទ ម ន ោ គម វិជ្ជា ណា ឡ ើយ Ġ ឯក រាជ ភាព គ ឺ អង្គ ការ នេះ រួម ចំ ណ ែក ជ ួយ ដល់ រដ្ឋ ា ភិ បាល ក្នុង ការងារ ម នុ ស្ស ធម៌ ក្រោម ឳ វា ទ ច្ បា ប់ ប្រ ទេស រ ប ស់ ខ្លួន ក ៏ ដោយ ក្នុង សម ា គម ជាតិ ទ ាំង ន ោះ ត្រូវ តែ រក ្សា ស្ វ ័យ ភាព ក្នុង ការ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ស្រ ប តា ម គោ ល ការណ៍ ជា សារ វ ន្ត រ ប ស់ ខ្លួន Ġ សេ វា កម្ម ស ័ ្ម គ្រ ចិត្ត គ ឺ អង្គ ការ នេះ ធ ្វ ើក ារ ជ ួយ សង ្រ ្ គោ ះ ដោយ ស្ម ័ គ្រ ចិត្ត ដោយ ម ិន គ ិត ផល ក ម្រ ៃ ត ប ស្ន ង វិញ ឡ ើយ Ġ ឯក ភាព អង្គ ការ នេះ បាន កំ ណ ត់ ជា ឯក ច្ឆ ន្ទ ថា ក្នុង ប្រ ទេស នី មួយ ៗ ត្រូវ មាន សម ា គម ជាតិ តែ មួយ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ សម ា គម ជាតិ ទ ាំង នេះ ត្រូវ ប ើក ទ ្វា រ ចំ ហ សម ្រា ប់ ម នុ ស្ស ទូ ទៅ ហើយ ប ំ ផ ុស និង ព ង ្រី ក ស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស រ ប ស់ ខ្លួន ពា ស ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស Ġ ស ក ល ភាព អង្គ ការ នេះ មាន ល ក្ខ ណៈ ជា ស ក ល ហើយ សម ា គម ជាតិ ទ ាំង នេះ មាន ឋ ាន ៈ ស្ម ើ គ្នា និង មាន ភា រក ិច ្ច ជ ួយ ទៅ វិញ ទៅ មក ទូ ទ ាំង ស ក ល លោក	597	▁តើ គ ោល ការណ៍ គ្រ ឹ ះ នៃ កា ក បាទ ក្រ ហ ម ▁និង អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម អ ▁ ន្ត រ ជាតិ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ចូរ ប ង្ហ ាញ អ ត្ថ ន ័យ នៃ រ គ ោល ការណ៍ នី មួយ ៗ ▁តើ ន រណ ាប ង្ក ើត អង្គ ការ កា ក បាទ ក្រ ហ ម ម ុន គ េ បង ្អ ស់ ▁ហើយ ប ង្ក ើត ក្នុង ពេល ន ោះ ក្នុង ទិ ស ដ ៅ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	88	▁គោលការណ៍ គ្រ ឹ ះ រ ប ស់ កា ក បាទ ក្រ ហ ម មាន ៧ យ៉ាង គ ឺ ភាព ម នុ ស្ស ធម៌ ▁គឺ ច ល នា ការពារ អ ាយ ុ ជីវ ិត និង សុខ ភាព ម នុ ស្ស ជាតិ ដោយ ម ិន រ ើស អ ើង ធាន ា ឱ្យ មាន ការ គ ោរ ព ក្នុង ឋ ាន ៈ ជា ម នុ ស្ស ផ ង គ្នា ▁ យោគ យ ល់ គ្នា ▁សហការ ជ ួយ គ្នា ▁បង្កើត ម ិត្ត ភាព ដើម ្ប ី ឱ្យ ស ង្គ ម ម នុ ស្ស លើ ស ក ល លោក មាន ▁សន្តិភាព យ ូរ អ ង ្វ ែង ▁ភាព ម ិន លម្អ ៀង ▁គឺ អង្គ ការ នេះ ប ំព េញ ភា រ កិច្ច ម ិន ប្រ កាន់ ស ញ្ជ ា តិ ▁ពូជសាសន៍ ▁ជំនឿ សា ស នា ▁វណ្ណៈ ស ង្គ ម ▁ឬ គ ំ ន ិត ន យោ ប ាយ អ ្វី ឡ ើយ ដោយ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ដើម ្ប ី ស ម្រ ាល ទុក្ខ ▁វេទនា ខ្ ល ោច ផ្ សារ ដល់ រ ាល់ ប ុ គ្គ ល ដ ែល រ ង គ្រ ោះ ▁ផ្អែក លើ ត ម្រ ូវ ការ ជា ចាំបាច់ ជា អា ទិ ភាព ▁គឺ ជ ួយ សង ្រ ្ គ ោះ ម នុ ស្ស ច ំព ោះ ករណី គ្រ ោះ អា ស ន្ន ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប ំ ផ ុត ▁ភាព អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ▁គឺ អង្គ ការ នេះ ច ៀស វ ាង ត ▁ដាច់ខាត ការ ចូល រួម ទ ាក់ ទ ិន ក្នុង ភាគ ី ជ ម្ល ោះ ណា ▁មួយ ឡ ើយ ▁ទោះជា កាល ៈ ទេស ៈ ណា ក ៏ ដោយ ក ៏ ម ិន ចូល រួម វ ែក ញ ែក ប ញ ្ហ ាន យោ ប ាយ ▁ពូជសាសន៍ ▁ជំនឿ សា ស នា ប្រ ភ េ ទ ម ន ោ គម វិជ្ជា ណា ឡ ើយ ▁ឯក រាជ ភាព គ ឺ អង្គ ការ នេះ រួម ច ំណ ែក ជ ួយ ដល់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ក្នុង ការងារ ម នុ ស្ស ធម៌ ក្រោម ឳ វា ទ ច ្ប ាប់ ប្រ ទេស រ ប ស់ ខ្លួន ក ៏ ដោយ ក្នុង ស មា គម ជាតិ ទ ាំង ន ោះ ត្រូវ តែ រ ក្ស ាស ្វ ័យ ភាព ក្នុង ការ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ស្រ ប ត ាម គ ោល ការណ៍ ជា សារ វ ន្ត រ ប ស់ ខ្លួន ▁សេវាកម្ម ស ័ ្ម គ្រ ចិត្ត គ ឺ អង្គ ការ នេះ ធ ្វ ើ ការ ជ ួយ សង ្រ ្ គ ោះ ដោយ ស្ម ័ គ្រ ចិត្ត ដោយ ម ិន គ ិត ផល ក ម្រ ៃ ត ប ស្ន ង វិញ ឡ ើយ ▁ឯកភាព អង្គ ការ នេះ បាន ក ំណ ត់ ជា ឯក ច្ឆ ន្ទ ថា ក្នុង ប្រ ទេស នី មួយ ៗ ត្រូវ មាន ស មា គម ជាតិ តែ មួយ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁សមាគម ជាតិ ទ ាំង នេះ ត្រូវ ប ើក ទ ្វា រ ចំ ហ ស ម្រ ាប់ ម នុ ស្ស ទូ ទៅ ហើយ ប ំ ផ ុស និង ព ង ្រី ក ស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស រ ប ស់ ខ្លួន ពា ស ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ▁សកល ភាព អង្គ ការ នេះ មាន ល ក្ខ ណៈ ជា ស ក ល ហើយ ស មា គម ជាតិ ទ ាំង នេះ មាន ឋ ាន ៈ ស្ម ើ គ្នា និង មាន ភា រ កិច្ច ជ ួយ ទៅ វិញ ទៅ មក ទូ ទ ាំង ស ក ល លោក	549
តើការសិក្សាទីតាំងរបស់តារានិករបានជួយមនុស្សសម័យមុនអ្វីខ្លះក្នុងជិវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ	null	ការសិក្សាទីតាំងរបស់តារានិករបានជួយមនុស្សសម័យមុនក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃដូចជាប្រើវាជាមធ្យោបាយដើម្បីវាស់វែងពេលវេលាប្រើវាដើម្បីទស្សន៍ទាយព្រឹត្តិការណ៍នានាដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរស់នៅលើផែនដី	null	ការសិក្សាទីតាំងរបស់តារានិករបានជួយមនុស្សសម័យមុនក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃដូចជាប្រើវាជាមធ្យោបាយដើម្បីវាស់វែងពេលវេលាប្រើវាដើម្បីទស្សន៍ទាយព្រឹត្តិការណ៍នានាដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរស់នៅលើផែនដី	ត ើក ារ សិ ក្ស ា ទី តាំង រ ប ស់ តា រា និ ករ បាន ជ ួយ ម នុ ស្ស សម័យ ម ុន អ ្វី ខ្ ល ះ ក្នុង ជ ិ វ ភាព រស់ នៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ Ġ	42	ការ សិ ក្ស ា ទី តាំង រ ប ស់ តា រា និ ករ បាន ជ ួយ ម នុ ស្ស សម័យ ម ុន ក្នុង ជីវ ភាព រស់ នៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ដូច ជា ប្រ ើ វា ជា ម ធ ្យ ោ បា យ ដើម ្ប ី វា ស់ វ ែង ពេល វេ លា ប្រ ើ វា ដើម ្ប ី ទស្សន៍ ទ ាយ ព្រ ឹត ្តិ ការណ៍ នា នា ដ ែល មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ សម ្រា ប់ ការ រស់ នៅ លើ ផ ែ âĢĭ ន ដ ី	90	▁តើ ការ ស ិក ្សា ទី តាំង រ ប ស់ តា រា និ ករ បាន ជ ួយ ម នុ ស្ស សម័យ ម ុន អ ្វី ខ្ ល ះ ក្នុង ជ ិ វ ភាព រស់ នៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ▁	41	▁ការសិក្សា ទី តាំង រ ប ស់ តា រា និ ករ បាន ជ ួយ ម នុ ស្ស សម័យ ម ុន ក្នុង ជីវ ភាព រស់ នៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ដូច ជា ប្រ ើ វា ជា ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដើម ្ប ី វ ាស់ វ ែង ពេល វេ លា ប្រ ើ វា ដើម ្ប ី ទស្សន៍ ទ ាយ ព្រ ឹ ត្តិ ការណ៍ នា នា ដ ែល មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ស ម្រ ាប់ ការ រស់ នៅ លើ ផ ែ ▁ន ដ ី	87
តើសន្និសីទនេះបានផ្តោតលើបញ្ហាអ្វីខ្លះ	null	សន្និសីទបានផ្តោតទៅលើបញ្ហា ការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិការរៀបចំប្រទេសអាឡឺម៉ង់ជា ៤ តំបន់ត្រួតត្រាការកាត់បន្ថយទឹកដីអាឡឺម៉ង់សហភាពសូវៀតសន្យាជួយវាយបង្ក្រាប ជប៉ុន	null	សន្និសីទបានផ្តោតទៅលើបញ្ហា ការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិការរៀបចំប្រទេសអាឡឺម៉ង់ជា ៤ តំបន់ត្រួតត្រាការកាត់បន្ថយទឹកដីអាឡឺម៉ង់សហភាពសូវៀតសន្យាជួយវាយបង្ក្រាប ជប៉ុន	ត ើស ន្ន ិស ី ទ នេះ បាន ផ្ ត ោត លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	21	ស ន្ន ិស ី ទ បាន ផ្ ត ោត ទៅ âĢĭ លើ ប ញ ្ហ ា Ġ ការ បង ្ក ើត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ការ រៀបចំ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ជា Ġ ៤ Ġ ត ំ ប ន់ ត្រ ួត ត្រា ការ កាត់ បន្ថយ ទឹក ដ ី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ស ន្ យា ជ ួយ វា យ បង ្ក ្រា ប Ġ ជ ប៉ ុន	73	▁តើ ស ន្ន ិ សី ទ នេះ បាន ផ្ ត ោត លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁សន្និសីទ បាន ផ្ ត ោត ទៅ ▁លើ ប ញ ្ហ ា ▁ការបង្កើត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ការ រៀបចំ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ជា ▁៤ ▁តំបន់ ត្រ ួត ត្រា ការ កាត់ បន្ថយ ទឹក ដ ី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ស ន ្យា ជ ួយ វ ាយ ប ង្ក ្រា ប ▁ជប៉ុន	61
មូលហេតុអ្វីបានជាគេចាត់ទុកថាសម្ដេចនរោត្តមសីហនុ និងសម្ដេចហ៊ុនសែន ជាបិតាសន្ដិភាពនៅកម្ពុជា	null	បានជាគេចាត់ទុកថាសម្ដេចនរោត្តមសីហនុ និងសម្ដេចហ៊ុនសែន ជាបិតាសន្ដិភាពនៅកម្ពុជា តួនាទីសម្ដេចនរោត្តមសីហនុក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមមានដូចជា ជាតំណាងចលនាត្រីភាគី មានចលនាតស៊ូរបស់សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ ចលនាតស៊ូរបស់លោកសឺនសាន និងកម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ជាអ្នកផ្គួចផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចចរចារបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ជាបិតាផ្សះផ្សារជាតិបង្រួបបង្រួមជាតិក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ តួនាទីសម្ដេចហ៊ុន សែន ក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជាមានដូចជាតំណាងរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងរដ្ឋកម្ពុជាផ្ដួចផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចចរចារបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ផ្ដល់កិច្ចការពារសន្ដិសុខដល់ការរៀបចំបោះឆ្នោតពីថ្ងៃ ២៣២៨ ខែឧសភា១៩៩៣បញ្ចប់សង្រ្គាមដោយនយោបាយឈ្នះឈ្នះឆ្នាំ ១៩៩៨	null	បានជាគេចាត់ទុកថាសម្ដេចនរោត្តមសីហនុ និងសម្ដេចហ៊ុនសែន ជាបិតាសន្ដិភាពនៅកម្ពុជា តួនាទីសម្ដេចនរោត្តមសីហនុក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមមានដូចជា ជាតំណាងចលនាត្រីភាគី មានចលនាតស៊ូរបស់សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ ចលនាតស៊ូរបស់លោកសឺនសាន និងកម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ជាអ្នកផ្គួចផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចចរចារបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ជាបិតាផ្សះផ្សារជាតិបង្រួបបង្រួមជាតិក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ តួនាទីសម្ដេចហ៊ុន សែន ក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជាមានដូចជាតំណាងរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងរដ្ឋកម្ពុជាផ្ដួចផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចចរចារបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ផ្ដល់កិច្ចការពារសន្ដិសុខដល់ការរៀបចំបោះឆ្នោតពីថ្ងៃ ២៣២៨ ខែឧសភា១៩៩៣បញ្ចប់សង្រ្គាមដោយនយោបាយឈ្នះឈ្នះឆ្នាំ ១៩៩៨	ម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ថា សម ្ ដ េច ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Ġ និង សម ្ ដ េច ហ៊ ុន សែន Ġ ជា ប ិត ាស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ	45	បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ថា សម ្ ដ េច ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Ġ និង សម ្ ដ េច ហ៊ ុន សែន Ġ ជា ប ិត ាស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ ត ួន ា ទី សម ្ ដ េច ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ ក្នុង ការ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម មាន ដូច ជា Ġ ជា ត ំណ ាង ច ល នា ត្រ ី ភាគ ី Ġ មាន ច ល នា ត ស៊ូ រ ប ស់ សម ្ ដ េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ច ល នា ត ស៊ូ រ ប ស់ លោក ស ឺន សា ន Ġ និង ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិ ត េយ្យ ជា ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ជាតិ ជា ន់ ខ្ ព ស់ ជា អ្នក ផ្ គ ួច ផ្ ដើម គ ំ និ ត ឪ ្យ មាន កិច្ច ចរ ចារ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៣ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៣ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ Ġ ជា ប ិត ា ផ្ ស ះ ផ្ សារ ជាតិ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ជាតិ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ត ួន ា ទី សម ្ ដ េច ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ ក្នុង ការ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា មាន ដូច ជា ត ំណ ាង រដ្ឋ ា ភិ បាល នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា Ġ និង រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា ផ្ ដ ួច ផ្ ដើម គ ំ និ ត ឪ ្យ មាន កិច្ច ចរ ចារ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៣ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៣ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ១ ផ្ ដល់ កិច្ច ការពារ ស ន្ ដ ិស ុ ខ ដល់ ការ រៀបចំ ប ោះ ឆ្ ន ោត ពី ថ ្ង ៃ Ġ ២ ៣ ២ ៨ Ġ ខែ ឧ ស ភា ១៩ ៩ ៣ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ដោយ ន យោ បា យ ឈ ្ន ះ ឈ ្ន ះ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨	471	▁មូលហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ថា ស ម្ ដ េច ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ▁និង ស ម្ ដ េច ហ៊ ុន សែន ▁ជា ប ិត ាស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁	43	▁បានជា គ េច ាត់ ទុក ថា ស ម្ ដ េច ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ▁និង ស ម្ ដ េច ហ៊ ុន សែន ▁ជា ប ិត ាស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁តួនាទី ស ម្ ដ េច ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ក្នុង ការ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម មាន ដូច ជា ▁ជា ត ំណ ាង ច ល នា ត្រ ី ភាគ ី ▁មាន ច ល នា ត ស៊ូ រ ប ស់ ស ម្ ដ េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁ចលនា ត ស៊ូ រ ប ស់ លោក ស ឺន សា ន ▁និង ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធ ិត េយ្យ ជា ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ជាតិ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ជា អ្នក ផ្ គ ួច ផ្ ដើម គ ំ ន ិត ឪ ្យ មាន កិច្ច ចរ ចារ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁ដែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁ថ្ងៃទី ២ ៣ ▁ខែតុលា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁ថ្ងៃទី ២ ៣ ▁ខែតុលា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ▁ជា ប ិត ា ផ្ ស ះ ផ្ សារ ជាតិ បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ជាតិ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁តួនាទី ស ម្ ដ េច ហ៊ ុន ▁សែន ▁ក្នុង ការ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា មាន ដូច ជា ត ំណ ាង រ ដ្ឋា ភិ បាល នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា ▁និង រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា ផ្ ដ ួច ផ្ ដើម គ ំ ន ិត ឪ ្យ មាន កិច្ច ចរ ចារ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁ដែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁ថ្ងៃទី ២ ៣ ▁ខែតុលា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁ថ្ងៃទី ២ ៣ ▁ខែតុលា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ១ ផ្ ដល់ កិច្ច ការពារ ស ន្ ដ ិ សុខ ដល់ ការ រៀបចំ ប ោះ ឆ្ ន ោត ពី ថ ្ង ៃ ▁២៣ ២ ៨ ▁ខែឧសភា ១៩ ៩ ៣ បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ដោយ ន យោ ប ាយ ឈ ្ន ះ ឈ ្ន ះ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨	428
តើសេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកផ្អែកលើគោលការណ៍សំខាន់អ្វីខ្លះ	null	គោលការណ៍សំខាន់ៗ នៃសេដ្ឋកិច្ចមាន សហគ្រាសសេរី សេរីភាពក្នុងការបង្កើតរោងចក្រ សហគ្រាស, ប្រកួតប្រជែងសេរី រោងចក្រសហគ្រាស អាចប្រកួតប្រជែងសេរីលើផលិតកម្មឬសេវាកម្ម បណ្តូរសេរី រោងចក្រសហគ្រាស អាចធ្វើការនាំចេញ ឬនាំចូលបានដោយសេរី ពោលគឺដោយរួចពន្ធ ឬជាប់ពន្ធតិចតួច ច្បាប់ទីផ្សារ គឺជាការពង្រីកទីផ្សារ តម្រូវការគំនិតច្នៃប្រឌិត និងផលិតភាពការងារខ្ពស់ ដើម្បីយកឈ្នះលើគូប្រជែងគោលការណ៍ទាំងនេះ ជាលទ្ធផលនៃការអនុវត្តន៍ សេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យ ថ្ងៃទី ០៤ កក្កដា ១៩៧៦ ដែលមានចែងអំពីសិទ្ធិ និងសេរីភាព ពោលគឺការគោរពដាច់ខាតចំពោះបុគ្គលជំនឿលើការងារសង្គម និងសហគមន៍ បង្កើតបានជាមាគ៍ារស់នៅបែបសហរដ្ឋអាមេរិក	null	គោលការណ៍សំខាន់ៗ នៃសេដ្ឋកិច្ចមាន សហគ្រាសសេរី សេរីភាពក្នុងការបង្កើតរោងចក្រ សហគ្រាស, ប្រកួតប្រជែងសេរី រោងចក្រសហគ្រាស អាចប្រកួតប្រជែងសេរីលើផលិតកម្មឬសេវាកម្ម បណ្តូរសេរី រោងចក្រសហគ្រាស អាចធ្វើការនាំចេញ ឬនាំចូលបានដោយសេរី ពោលគឺដោយរួចពន្ធ ឬជាប់ពន្ធតិចតួច ច្បាប់ទីផ្សារ គឺជាការពង្រីកទីផ្សារ តម្រូវការគំនិតច្នៃប្រឌិត និងផលិតភាពការងារខ្ពស់ ដើម្បីយកឈ្នះលើគូប្រជែងគោលការណ៍ទាំងនេះ ជាលទ្ធផលនៃការអនុវត្តន៍ សេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យ ថ្ងៃទី ០៤ កក្កដា ១៩៧៦ ដែលមានចែងអំពីសិទ្ធិ និងសេរីភាព ពោលគឺការគោរពដាច់ខាតចំពោះបុគ្គលជំនឿលើការងារសង្គម និងសហគមន៍ បង្កើតបានជាមាគ៍ារស់នៅបែបសហរដ្ឋអាមេរិក	ត ើស េ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ផ្ អ ែក លើ គោ ល ការណ៍ សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	26	គោ ល ការណ៍ សំ ខា ន់ ៗ Ġ នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន Ġ ស ហ គ្រ ាស សេ រី Ġ សេ រី ភាព ក្នុង ការ បង ្ក ើត រ ោង ច ក្រ Ġ ស ហ គ្រ ាស , Ġ ប្រកួត ប្រ ជ ែង សេ រី Ġ រ ោង ច ក្រ ស ហ គ្រ ាស Ġ អា ច ប្រកួត ប្រ ជ ែង សេ រី លើ ផល ិត កម្ម ឬ សេ វា កម្ម Ġ បណ្ត ូរ សេ រី Ġ រ ោង ច ក្រ ស ហ គ្រ ាស Ġ អា ច ធ ្វ ើក ារ នាំ ចេញ Ġ ឬ នាំ ចូល បាន ដោយ សេ រី Ġ ព ោល គ ឺ ដោយ រ ួច ពន្ធ Ġ ឬ ជាប់ ពន្ធ តិ ច ត ួច Ġ ច្ បា ប់ ទី ផ្ សារ Ġ គ ឺ ជា ការ ព ង ្រី ក ទី ផ្ សារ Ġ ត ម្រ ូវ ការ គ ំ និ ត ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត Ġ និង ផល ិត ភាព ការងារ ខ្ ព ស់ Ġ ដើម ្ប ី យក ឈ ្ន ះ លើ គូ ប្រ ជ ែង គោ ល ការណ៍ ទ ាំង នេះ Ġ ជា ល ទ្ធ ផល នៃ ការ អនុ វត្ត ន៍ Ġ សេ ច ក្តី ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ Ġ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៤ Ġ ក ក្ក ដា Ġ ១៩ ៧៦ Ġ ដ ែល មាន ច ែង អ ំព ី សិ ទ្ធិ Ġ និង សេ រី ភាព Ġ ព ោល គ ឺ ការ គោ រ ព ដា ច ់ ខា ត ចំ ព ោះ ប ុ គ្គ ល ជំ ន ឿ លើក ារ ងារ សង ្ គម Ġ និង ស ហ គមន៍ Ġ បង ្ក ើត បាន ជា មា គ ៍ ារ ស់ នៅ ប ែប ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក	256	▁តើ សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ផ្ អ ែក លើ គ ោល ការណ៍ សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	25	▁គោលការណ៍ សំ ខ ាន់ ៗ ▁នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ▁សហគ្រាស សេ រី ▁សេរីភាព ក្នុង ការ ប ង្ក ើត រ ោង ច ក្រ ▁សហគ្រាស , ▁ប្រកួតប្រជែង សេ រី ▁រោងចក្រ ស ហ គ្រ ាស ▁អាច ប្រកួត ប្រ ជ ែង សេ រី លើ ផល ិត កម្ម ឬ សេ វា កម្ម ▁ បណ្ត ូរ សេ រី ▁រោងចក្រ ស ហ គ្រ ាស ▁អាច ធ ្វ ើ ការ នាំ ចេញ ▁ឬ នាំ ចូល បាន ដោយ សេ រី ▁ពោលគឺ ដោយ រ ួច ពន្ធ ▁ឬ ជាប់ ពន្ធ ត ិច ត ួច ▁ច្បាប់ ទី ផ្ សារ ▁គឺជា ការ ព ង ្រី ក ទី ផ្ សារ ▁តម្រូវការ គ ំ ន ិត ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ▁និង ផល ិត ភាព ការងារ ខ្ ព ស់ ▁ដើម្បី យក ឈ ្ន ះ លើ គូ ប្រ ជ ែង គ ោល ការណ៍ ទ ាំង នេះ ▁ជា ល ទ្ធ ផល នៃ ការ អនុ វត្ត ន៍ ▁សេចក្តីប្រកាស ឯក រាជ ្យ ▁ថ្ងៃទី ▁០៤ ▁កក្កដា ▁១៩ ៧៦ ▁ដែល មាន ច ែង អ ំព ី សិ ទ្ធិ ▁និង សេ រី ភាព ▁ពោលគឺ ការ គ ោរ ព ដ ាច់ ខា ត ច ំព ោះ ប ុ គ្គ ល ជំ ន ឿ លើ ការងារ ស ង្គ ម ▁និង ស ហ គមន៍ ▁បង្កើត បាន ជា មា គ ៍ ារ ស់ នៅ ប ែប ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក	205
ហេតុអ្វីបានជានៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យគេឱ្យតម្លៃសមភាពបុគ្គលជាគន្លឹះក្នុងការអភិវឌ្ឍស្ថាប័ននិងប្រទេសជាតិ	null	សមភាពបុគ្គលគឺជាភាពស្មើគ្នារវាងសិទ្ធិរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗប៉ុន្តែមិនតម្រូវឱ្យមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវស្មើគ្នាគ្រប់កាលៈទេសៈនោះទេ ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យសមភាពបុគ្គលគឺជាភាពបុគ្គលវាគន្លឹះក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសពីព្រោះលុបបំបាត់ភាពរើសអើងតាមរយៈការទទួលបាននូវផលប្រយោជន៍ពីការចូលរួមការគាំទ្រដូចគ្នាទទួលបានការសិក្សារៀនសូត្រពីសហសេវិករួមការងារក្នុងស្ថាប័នការទទួលបាននូវការទទួលស្គាល់តម្លៃនិងការគោរពស្របច្បាប់ទទួលបានឱកាសក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈការទទួលពត័មានគ្រប់គ្រាន់និងទាន់ពេលវេលាការទទួលសិទ្ធិបញ្ចេញមតិយោបល់ និងទទួលយកស្តាប់យោបល់អ្នកដទៃមានជំនឿជាក់ ទំនុកចិត្តនិងទំនួលខុសត្រូវលើសសកម្មភាពរបស់ខ្លួនមានអារម្មណ៍កក់ក្តៅ សិ្នទស្នាល ស្មោះត្រង់ការរិះតន់ក្នុងន័យស្ថាបនាមានឆន្ទៈចូលរួមក្នុងសកម្មភាពការងាររបស់អង្គភាពឬស្ថាប័នរបស់ខ្លួនបង្កើតបាននូវវប្បធម៌ចែករំលែកចំណេះដឹងយ៉ាងទូលំទូលាយបង្កើនសាមគ្គីភាព ភក្តីភាពនិងចំណងមិត្តភាពជាកម្លាំងស្នូលដែលអាចនាំមកនូវភាពជោគជ័យរបស់ស្ថាប័ននិងសង្គមជាតិមានការអភិវឌ្ឍ	null	សមភាពបុគ្គលគឺជាភាពស្មើគ្នារវាងសិទ្ធិរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗប៉ុន្តែមិនតម្រូវឱ្យមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវស្មើគ្នាគ្រប់កាលៈទេសៈនោះទេ ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យសមភាពបុគ្គលគឺជាភាពបុគ្គលវាគន្លឹះក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសពីព្រោះលុបបំបាត់ភាពរើសអើងតាមរយៈការទទួលបាននូវផលប្រយោជន៍ពីការចូលរួមការគាំទ្រដូចគ្នាទទួលបានការសិក្សារៀនសូត្រពីសហសេវិករួមការងារក្នុងស្ថាប័នការទទួលបាននូវការទទួលស្គាល់តម្លៃនិងការគោរពស្របច្បាប់ទទួលបានឱកាសក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈការទទួលពត័មានគ្រប់គ្រាន់និងទាន់ពេលវេលាការទទួលសិទ្ធិបញ្ចេញមតិយោបល់ និងទទួលយកស្តាប់យោបល់អ្នកដទៃមានជំនឿជាក់ ទំនុកចិត្តនិងទំនួលខុសត្រូវលើសសកម្មភាពរបស់ខ្លួនមានអារម្មណ៍កក់ក្តៅ សិ្នទស្នាល ស្មោះត្រង់ការរិះតន់ក្នុងន័យស្ថាបនាមានឆន្ទៈចូលរួមក្នុងសកម្មភាពការងាររបស់អង្គភាពឬស្ថាប័នរបស់ខ្លួនបង្កើតបាននូវវប្បធម៌ចែករំលែកចំណេះដឹងយ៉ាងទូលំទូលាយបង្កើនសាមគ្គីភាព ភក្តីភាពនិងចំណងមិត្តភាពជាកម្លាំងស្នូលដែលអាចនាំមកនូវភាពជោគជ័យរបស់ស្ថាប័ននិងសង្គមជាតិមានការអភិវឌ្ឍ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា នៅ ក្នុង សង ្ គម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ គ េ ឱ្យ ត ម្ល ៃ សម ភាព ប ុ គ្គ ល ជា គ ន្ ល ឹ ះ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ស្ ថា ប ័ន និង ប្រ ទេស ជាតិ Ġ	42	សម ភាព ប ុ គ្គ ល គ ឺ ជា ភាព ស្ម ើ គ្នា រ វា ង សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ៗ ប៉ ុន ្ត ែម ិន ត ម្រ ូវ ឱ្យ ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ ស្ម ើ គ្នា គ្រ ប់ កាល ៈ ទេស ៈ ន ោះ ទេ Ġ ក្នុង សង ្ គម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ សម ភាព ប ុ គ្គ ល គ ឺ ជា ភាព ប ុ គ្គ ល វា គ ន្ ល ឹ ះ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ប្រ ទេស ពី ព្រ ោះ ល ុប ប ំ បា ត់ ភាព រ ើស អ ើង តា ម រយ ៈ ការ ទទួលបាន ន ូវ ផល ប្រ យោ ជន ៍ ពី ការ ចូល រួម ការ គ ាំ ទ្រ ដូច គ្នា ទទួលបាន ការ សិ ក្ស ារ ៀន ស ូត ្រ ពី ស ហ សេ វិ ករ ួ មក ារ ងារ ក្នុង ស្ ថា ប ័ន ការ ទទួលបាន ន ូវ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ត ម្ល ៃ និង ការ គោ រ ព ស្រ ប ច្ បា ប់ ទទួលបាន ឱ កាស ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ សម ត្ថ ភាព វិជ្ជា ជីវ ៈ ការ ទទួល ព ត ័ មាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ និង ទាន ់ ពេល វេ លា ការ ទទួល សិ ទ្ធិ បញ្ច េញ ម តិ យោ ប ល់ Ġ និង ទទួល យក ស្តា ប់ យោ ប ល់ អ្នក ដ ទ ៃ មាន ជំ ន ឿ ជា ក់ Ġ ទំ នុ ក ចិត្ត និង ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ លើ ស ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ខ្លួន មាន អារម្មណ៍ ក ក់ ក្ត ៅ Ġ សិ ្ន ទ ស្ន ាល Ġ ស្ម ោះ ត្រ ង់ ការ រិ ះ ត ន់ ក្នុង ន ័យ ស្ ថា ប នា មាន ឆ ន្ទ ៈ ចូល រួម ក្នុង ស កម្ម ភាព ការងារ រ ប ស់ អង្គ ភាព ឬ ស្ ថា ប ័ន រ ប ស់ ខ្លួន បង ្ក ើត បាន ន ូវ វ ប្ប ធម៌ ច ែក រំ ល ែក ចំ ណេ ះ ដ ឹង យ៉ាង ទូ លំ ទូ លា យ បង ្ក ើន សា ម គ្គ ី ភាព Ġ ភ ក្តី ភាព និង ចំ ណ ង ម ិត្ត ភាព ជា ក ម្ល ាំង ស្ន ូល ដ ែល អា ច នាំ មក ន ូវ ភាព ជ ោ គ ជ ័យ រ ប ស់ ស្ ថា ប ័ន និង សង ្ គម ជាតិ មាន ការ អភិវឌ្ឍ	377	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ គ េ ឱ្យ ត ម្ល ៃ សម ភាព ប ុ គ្គ ល ជា គ ន ្ល ឹ ះ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ស្ ថា ប ័ន និង ប្រ ទេស ជាតិ ▁	42	▁សម ភាព ប ុ គ្គ ល គ ឺ ជា ភាព ស្ម ើ គ្នា រ វ ាង សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ៗ ប៉ ុ ន្ត ែម ិន ត ម្រ ូវ ឱ្យ ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ ស្ម ើ គ្នា គ្រ ប់ កាល ៈ ទេស ៈ ន ោះ ទេ ▁ក្នុង ស ង្គ ម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ សម ភាព ប ុ គ្គ ល គ ឺ ជា ភាព ប ុ គ្គ ល វា គ ន ្ល ឹ ះ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ប្រ ទេស ពី ព្រ ោះ ល ុប ប ំ ប ាត់ ភាព រ ើស អ ើង ត ាម រយ ៈ ការ ទទួលបាន ន ូវ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ពី ការ ចូល រួម ការ គ ាំ ទ្រ ដូច គ្នា ទទួលបាន ការ សិ ក្ស ារ ៀន ស ូ ត្រ ពី ស ហ សេ វិ ក រួម ការងារ ក្នុង ស្ ថា ប ័ន ការ ទទួលបាន ន ូវ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ត ម្ល ៃ និង ការ គ ោរ ព ស្រ ប ច ្ប ាប់ ទទួលបាន ឱ កាស ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ សម ត្ថ ភាព វិជ្ជា ជីវ ៈ ការ ទទួល ព ត ័ មាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ និង ទ ាន់ ពេល វេ លា ការ ទទួល សិ ទ្ធិ បញ្ច េញ ម តិ យោ ប ល់ ▁និង ទទួល យក ស្ត ាប់ យោ ប ល់ អ្នក ដ ទ ៃ មាន ជំ ន ឿ ជ ាក់ ▁ទំនុកចិត្ត និង ទំ ន ួល ខុស ត្រូវ លើ ស ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ខ្លួន មាន អារម្មណ៍ ក ក់ ក្ត ៅ ▁សិ ្ន ទ ស្ន ាល ▁ស្មោះត្រង់ ការ រ ិះ ត ន់ ក្នុង ន ័យ ស្ ថា ប នា មាន ឆ ន្ទ ៈ ចូល រួម ក្នុង ស កម្ម ភាព ការងារ រ ប ស់ អង្គ ភាព ឬ ស្ ថា ប ័ន រ ប ស់ ខ្លួន ប ង្ក ើត បាន ន ូវ វ ប្ប ធម៌ ច ែក រំ ល ែក ច ំណ េះ ដ ឹង យ៉ាង ទូ លំ ទ ូល ាយ ប ង្ក ើន ស ាម គ្គ ី ភាព ▁ភក្តី ភាព និង ច ំណ ង ម ិត្ត ភាព ជា ក ម្ល ាំង ស្ន ូល ដ ែល អា ច នាំ មក ន ូវ ភាព ជ ោ គ ជ ័យ រ ប ស់ ស្ ថា ប ័ន និង ស ង្គ ម ជាតិ មាន ការ អភិវឌ្ឍ	368
ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ ២០០៨ តើកម្រិតអក្ខរកម្មនៅកម្ពុជាមានលក្ខណៈដូចម្តេច ចូរពន្យល់អំពើមូលហេតុ	null	ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ ២០០៨ កម្រិតអក្ខរកម្មនៅកម្ពុជាមានសន្ទុះកើនឡើងខ្លាំងពី៥៧៨ លាននាក់នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ទៅ ៨៩៦ លាននាក់នៅឆ្នាំ២០០៨ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា បានខិតខំប្រឹងប្រែង និងយកចិត្តទុកដាក់ កសាងគ្រឹះស្ពានសិក្សានៅគ្រប់ភូមិ ស្រុកទូទាំងប្រទេស និងគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ហើយបានខិតខំប្រមូលកុមារ យុវជនឲ្យបានចូលរៀនគ្រប់ៗគ្នា ដោយអនុវត្តតាមចំណុចមួយក្នុងគោលដៅសហស្សវត្សរបស់កម្ពុជា គឺនៅឆ្នាំ ២០០៨ ត្រូវសម្រេចឲ្យបានជាទូទៅនៃការអប់រំជាមូលដ្ឋានរយៈពេល៩ឆ្នាំ	null	ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ ២០០៨ កម្រិតអក្ខរកម្មនៅកម្ពុជាមានសន្ទុះកើនឡើងខ្លាំងពី៥៧៨ លាននាក់នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ទៅ ៨៩៦ លាននាក់នៅឆ្នាំ២០០៨ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា បានខិតខំប្រឹងប្រែង និងយកចិត្តទុកដាក់ កសាងគ្រឹះស្ពានសិក្សានៅគ្រប់ភូមិ ស្រុកទូទាំងប្រទេស និងគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ហើយបានខិតខំប្រមូលកុមារ យុវជនឲ្យបានចូលរៀនគ្រប់ៗគ្នា ដោយអនុវត្តតាមចំណុចមួយក្នុងគោលដៅសហស្សវត្សរបស់កម្ពុជា គឺនៅឆ្នាំ ២០០៨ ត្រូវសម្រេចឲ្យបានជាទូទៅនៃការអប់រំជាមូលដ្ឋានរយៈពេល៩ឆ្នាំ	ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៨ Ġ ត ើក ម្រ ិត អ ក្ខ រក ម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ត េច Ġ ច ូរ ព ន្ យ ល់ អ ំព ើម ូល ហេតុ Ġ	43	ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៨ Ġ ក ម្រ ិត អ ក្ខ រក ម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា មាន ស ន្ទ ុះ ក ើន ឡើង ខ្ លា ំ ង ពី ៥ ៧ ៨ Ġ លាន នាក់ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩៨ Ġ ទៅ Ġ ៨ ៩៦ Ġ លាន នាក់ នៅ ឆ្នាំ ២០ ០ ៨ Ġ ដោយ សារ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ និង ក្រ ស ួង អ ប់ រំ យ ុ វ ជន និង ក ី ឡា Ġ បាន ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង Ġ និង យកចិត្តទុកដាក់ Ġ ក សា ង គ្រ ឹ ះ ស្ព ាន សិ ក្ស ាន ៅ គ្រ ប់ ភ ូម ិ Ġ ស្រ ុក ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស Ġ និង គ្រ ប់ ក ម្រ ិត ថ្ន ាក់ ហើយ បាន ខ ិត ខ ំ ប្រ ម ូល ក ុម ារ Ġ យ ុ វ ជន ឲ្យ បាន ចូល រ ៀន គ្រ ប់ ៗ គ្នា Ġ ដោយ អនុ វត្ត តា ម ចំណុច មួយ ក្នុង គោ ល ដ ៅ ស ហ ស្ស វ ត ្ស រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា Ġ គ ឺន ៅ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៨ Ġ ត្រូវ សម ្រ េច ឲ្យ បាន ជា ទូ ទៅ នៃ ការ អ ប់ រំ ជា ម ូល ដ្ឋាន រយ ៈ ពេល ៩ ឆ្នាំ	199	▁ចាប់ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁២០០៨ ▁តើ ក ម្រ ិត អ ក្ខ រ កម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម ្ត េច ▁ចូរ ព ន ្យ ល់ អ ំព ើម ូល ហេតុ ▁	38	▁ចាប់ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁២០០៨ ▁កម្រិត អ ក្ខ រ កម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា មាន ស ន្ទ ុះ ក ើន ឡើង ខ្ ល ាំង ពី ៥ ៧ ៨ ▁លាន នាក់ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩៨ ▁ទៅ ▁៨ ៩៦ ▁លាន នាក់ នៅ ឆ្នាំ ២ ០០ ៨ ▁ដោយសារ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁និង ក្រ ស ួង អ ប់ រំ យ ុ វ ជន និង ក ី ឡា ▁បាន ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ▁និង យកចិត្តទុកដាក់ ▁កសាង គ្រ ឹ ះ ស្ព ាន ស ិក ្សា នៅ គ្រ ប់ ភ ូម ិ ▁ស្រុក ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ▁និង គ្រ ប់ ក ម្រ ិត ថ្ន ាក់ ហើយ បាន ខ ិត ខ ំ ប្រ ម ូល ក ុម ារ ▁យុវជន ឲ្យ បាន ចូល រ ៀន គ្រ ប់ ៗ គ្នា ▁ដោយ អនុ វត្ត ត ាម ចំណុច មួយ ក្នុង គ ោល ដ ៅ ស ហ ស្ស វ ត ្ស រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា ▁គឺ នៅ ឆ្នាំ ▁២០០៨ ▁ត្រូវ ស ម្រ េច ឲ្យ បាន ជា ទូ ទៅ នៃ ការ អ ប់ រំ ជា ម ូល ដ្ឋាន រយ ៈ ពេល ៩ ឆ្នាំ	182
តើតារាវិទូធ្វើដូចម្តេចខ្លះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ	null	ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះតារាវិទូប្រើវិធីដូចជាដាក់តេឡេទស្សន៍នៅតំបន់ស្ងួតដើម្បីចៀសវាងចំហាយទឹកនៅក្នុងខ្យល់ដាក់តេឡេទស្សន៍នៅលើអំពូលភ្នំដែលជាកន្លែងល្អប្រសើរសម្រាប់ដាក់តេឡេទស្សន៍ព្រោះខ្យល់កាន់តែខ្សត់ ហើយការបំពុលខ្យល់ និងពន្លឺក៏មានទាបដាក់តេឡេទស្សន៍នៅក្នុងលំហដើម្បីចៀសវាងការរំខានពីបរិយាកាស	null	ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះតារាវិទូប្រើវិធីដូចជាដាក់តេឡេទស្សន៍នៅតំបន់ស្ងួតដើម្បីចៀសវាងចំហាយទឹកនៅក្នុងខ្យល់ដាក់តេឡេទស្សន៍នៅលើអំពូលភ្នំដែលជាកន្លែងល្អប្រសើរសម្រាប់ដាក់តេឡេទស្សន៍ព្រោះខ្យល់កាន់តែខ្សត់ ហើយការបំពុលខ្យល់ និងពន្លឺក៏មានទាបដាក់តេឡេទស្សន៍នៅក្នុងលំហដើម្បីចៀសវាងការរំខានពីបរិយាកាស	ត ើត ារ ាវ ិ ទូ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង នេះ Ġ	30	ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង នេះ តា រា វិ ទូ ប្រ ើ វិ ធី ដូច ជា ដា ក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ នៅ ត ំ ប ន់ ស្ ង ួត ដើម ្ប ី ច ៀស វា ង ចំ ហា យ ទឹក នៅ ក្នុង ខ្ យ ល់ ដា ក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ នៅ លើ អ ំព ូល ភ្នំ ដ ែល ជា កន្លែង ល្អ ប្រសើរ សម ្រា ប់ ដា ក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ព្រ ោះ ខ្ យ ល់ កាន់ តែ ខ្ ស ត់ Ġ ហើយ ការ ប ំព ុល ខ្ យ ល់ Ġ និង ព ន្ ល ឺ ក ៏ មាន ទ ាប ដា ក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ នៅ ក្នុង លំ ហ ដើម ្ប ី ច ៀស វា ង ការ រំ ខា ន ពី បរ ិយ ាក ាស	135	▁តើ តា រា វិ ទូ ធ ្វ ើ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង នេះ ▁	29	▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង នេះ តា រា វិ ទូ ប្រ ើ វិ ធី ដូច ជា ដ ាក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ នៅ ត ំ ប ន់ ស្ ង ួត ដើម ្ប ី ច ៀស វ ាង ចំ ហ ាយ ទឹក នៅ ក្នុង ខ្ យ ល់ ដ ាក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ នៅ លើ អ ំព ូល ភ្នំ ដ ែល ជា កន្លែង ល្អ ប្រសើរ ស ម្រ ាប់ ដ ាក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ព្រ ោះ ខ្ យ ល់ កាន់ តែ ខ្ ស ត់ ▁ហើយ ការ ប ំព ុល ខ្ យ ល់ ▁និង ព ន ្ល ឺ ក ៏ មាន ទ ាប ដ ាក់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ នៅ ក្នុង លំ ហ ដើម ្ប ី ច ៀស វ ាង ការ រំ ខា ន ពី ប រិយា កាស	132
ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មន្រ្តីថា្នក់ណាខ្លះដែលត្រូវជ្រើសរើសតាមការបោះឆ្នោត	null	មន្រី្តដែលត្រូវតែជ្រើសរើស តាមការបោះឆ្នោតគឺ អភិបាលភូមិ អភិបាលឃុំ អភិបាលស្រុក អភិបាលខេត្ត អភិបាលសង្កាត់ អភិបាលខ័ណ្ឌ អភិបាលក្រុង តំណាងរាស្រ្តព្រឹទ្ធសភា ព្រមទាំងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានានា ឬប្រធាននាយកដ្ឋាន ឬអង្គភាពនានា ក៏ភាគច្រើនត្រូវ ជ្រើសតាំងតាមការបោះឆ្នោតដែរ	null	មន្រី្តដែលត្រូវតែជ្រើសរើស តាមការបោះឆ្នោតគឺ អភិបាលភូមិ អភិបាលឃុំ អភិបាលស្រុក អភិបាលខេត្ត អភិបាលសង្កាត់ អភិបាលខ័ណ្ឌ អភិបាលក្រុង តំណាងរាស្រ្តព្រឹទ្ធសភា ព្រមទាំងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានានា ឬប្រធាននាយកដ្ឋាន ឬអង្គភាពនានា ក៏ភាគច្រើនត្រូវ ជ្រើសតាំងតាមការបោះឆ្នោតដែរ	ក្នុង សង ្ គម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ម ន្ រ ្ត ី ថា ្ន ក់ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល ត្រូវ ជ្រ ើស រ ើស តា មក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ	34	ម ន្ រី ្ត ដ ែល ត្រូវ តែ ជ្រ ើស រ ើស Ġ តា មក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ឺ âĢĭ Ġ អ ភិ បាល ភ ូម ិ Ġ អ ភិ បាល ឃ ុំ Ġ អ ភិ បាល ស្រ ុក Ġ អ ភិ បាល ខ េត ្ត Ġ អ ភិ បាល សង ្ក ាត់ Ġ អ ភិ បាល ខ ័ណ្ឌ Ġ អ ភិ បាល ក្រុង Ġ ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា Ġ ព្រ ម ទ ាំង សម ា ជ ិក ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នា នា Ġ ឬ ប្រ ធាន នា យក ដ្ឋាន Ġ ឬ អង្គ ភាព នា នា Ġ ក ៏ ភាគ ច្ រ ើន ត្រូវ Ġ ជ្រ ើស តាំង តា មក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដ ែ âĢĭ រ	116	▁ក្នុង ស ង្គ ម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁មន ្រ ្ត ី ថា ្ន ក់ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល ត្រូវ ជ្រ ើស រ ើស ត ាម ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁	33	▁មន ្រី ្ត ដ ែល ត្រូវ តែ ជ្រ ើស រ ើស ▁តាម ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ឺ ▁អភិបាល ភ ូម ិ ▁អភិបាល ឃ ុំ ▁អភិបាល ស្រ ុក ▁អភិបាល ខ េ ត្ត ▁អភិបាល ស ង្ក ាត់ ▁អភិបាល ខ ័ណ្ឌ ▁អភិបាល ក្រុង ▁តំណាង រា ស្រ ្ត ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា ▁ព្រមទាំង ស មា ជ ិក ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នា នា ▁ឬ ប្រ ធាន នា យក ដ្ឋាន ▁ឬ អង្គ ភាព នា នា ▁ក៏ ភាគ ច ្រ ើន ត្រូវ ▁ជ្រើសតាំង ត ាម ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដ ែ ▁រ	92
ចូររាប់ឈ្មោះ និងរាជធានីនៃប្រទេសសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ាន	null	រាប់ឈ្មោះ និងរាជធានីនៃប្រទេសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ាន មានដូចជាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ទីក្រុងហ្សាកាតាប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទេសសិង្ហបុរី ទីក្រុងសិង្ហបុរីប្រទេសថៃ ទីក្រុងបាងកកប្រទេសព្រុយណេ ទីក្រុងប៊ីនដាសេរីបរកាវ៉ាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន ទីក្រុងម៉ានីលប្រទេសវៀតណាម ទីក្រុងហាណូយប្រទេសភូមា ឬ មីយ៉ាន់មា ទីក្រុងរ៉ង់ហ្គោនប្រទេសឡាវ ទីក្រុងវៀងចន្ទប្រទេសកម្ពុជា ទីក្រុងភ្នំពេញ	null	រាប់ឈ្មោះ និងរាជធានីនៃប្រទេសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ាន មានដូចជាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ទីក្រុងហ្សាកាតាប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទេសសិង្ហបុរី ទីក្រុងសិង្ហបុរីប្រទេសថៃ ទីក្រុងបាងកកប្រទេសព្រុយណេ ទីក្រុងប៊ីនដាសេរីបរកាវ៉ាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន ទីក្រុងម៉ានីលប្រទេសវៀតណាម ទីក្រុងហាណូយប្រទេសភូមា ឬ មីយ៉ាន់មា ទីក្រុងរ៉ង់ហ្គោនប្រទេសឡាវ ទីក្រុងវៀងចន្ទប្រទេសកម្ពុជា ទីក្រុងភ្នំពេញ	ច ូរ រា ប់ ឈ្មោះ Ġ និង រាជ ធាន ីន ៃ ប្រ ទេស សម ា ជ ិក នៃ សម ា គម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ អា ស៊ ាន Ġ	34	រា ប់ ឈ្មោះ Ġ និង រាជ ធាន ីន ៃ ប្រ ទេស មា ជ ិក នៃ សម ា គម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ អា ស៊ ាន Ġ មាន ដូច ជា ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី Ġ ទី ក្រុង ហ្សា កា តា ប្រ ទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី Ġ ទី ក្រុង កូ ឡា ឡា ំព ួរ ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុរ ី ÂłĠ ទី ក្រុង សិ ង្ហ ប ុរ ី ប្រ ទេស ថ ៃ Ġ ទី ក្រុង បា ង ក ក ប្រ ទេស ព្រ ុយ ណេ Ġ ទី ក្រុង ប៊ី ន ដា សេ រី បរ កា វ៉ាន់ ប្រ ទេស ហ្វ ី លី ពី ន Ġ ទី ក្រុង ម៉ា នី ល ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម Ġ ទី ក្រុង ហា ណូ យ ប្រ ទេស ភ ូម ា Ġ ឬ Ġ មី យ៉ា ន់ មា Ġ ទី ក្រុង រ៉ ង់ ហ្គោ ន ប្រ ទេស ឡា វ Ġ ទី ក្រុង វ ៀង ច ន្ទ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ ទី ក្រុង ភ្នំពេញ	155	▁ចូរ រ ាប់ ឈ្មោះ ▁និង រាជ ធាន ីន ៃ ប្រ ទេស ស មា ជ ិក នៃ ស មា គម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁អាស៊ាន ▁	31	▁រាប់ ឈ្មោះ ▁និង រាជ ធាន ីន ៃ ប្រ ទេស មា ជ ិក នៃ ស មា គម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁អាស៊ាន ▁មាន ដូច ជា ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ▁ទីក្រុង ហ្សា កា តា ប្រ ទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី ▁ទីក្រុង កូ ឡា ឡា ំព ួរ ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុ រី ▁ទីក្រុង សិ ង្ហ ប ុ រី ប្រ ទេស ថ ៃ ▁ទីក្រុង ប ាង ក ក ប្រ ទេស ព្រ ុយ ណេ ▁ទីក្រុង ប៊ី ន ដា សេ រី បរ កា វ៉ាន់ ប្រ ទេស ហ្វ ី លី ពី ន ▁ទីក្រុង ម៉ា នី ល ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម ▁ទីក្រុង ហា ណូ យ ប្រ ទេស ភ ូ មា ▁ឬ ▁មី យ៉ា ន់ មា ▁ទីក្រុង រ៉ ង់ ហ្គោ ន ប្រ ទេស ឡា វ ▁ទីក្រុង វ ៀង ច ន្ទ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁ទីក្រុង ភ្នំពេញ	142
តើសង្គ្រាមរវាងខ្មែរ និងអយុធ្យានៅមុនសតវត្សទី១៥ ជាសង្គ្រាមបែបណា ចូរបង្ហាញ	null	សង្គ្រាមរវាងខ្មែរនិង អយុធ្យា នៅមុនសតវត្សទី១៥ ជាសង្គ្រាមរវាងខ្មែរ២ក្រុម ព្រោះរាជវង្សខ្មែរនៅអយុធ្យា តែងតែចាត់ទុករាជធានីអង្គរ ណាខនហ្លួង រាជធានីដ៏អស្ចារ្យ ថាជារបស់ខ្លួនដែរ ដូចនេះអយុធ្យា តែងតែធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីដណ្តើមរាជធានីអង្គរ	null	សង្គ្រាមរវាងខ្មែរនិង អយុធ្យា នៅមុនសតវត្សទី១៥ ជាសង្គ្រាមរវាងខ្មែរ២ក្រុម ព្រោះរាជវង្សខ្មែរនៅអយុធ្យា តែងតែចាត់ទុករាជធានីអង្គរ ណាខនហ្លួង រាជធានីដ៏អស្ចារ្យ ថាជារបស់ខ្លួនដែរ ដូចនេះអយុធ្យា តែងតែធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីដណ្តើមរាជធានីអង្គរ	ត ើស ង្គ ្រា ម រ វា ង ខ្ ម ែរ Ġ និង អ យ ុ ធ ្យា នៅ ម ុន ស ត វ ត ្ស ទី១ ៥ Ġ ជា សង ្ គ្រ ាម ប ែប ណា Ġ ច ូរ បង ្ហ ាញ Ġ	40	សង ្ គ្រ ាម រ វា ង ខ្ ម ែរ និង Ġ អ យ ុ ធ ្យា Ġ នៅ ម ុន ស ត វ ត ្ស ទី១ ៥ Ġ ជា សង ្ គ្រ ាម រ វា ង ខ្ ម ែរ ២ ក្រុម Ġ ព្រ ោះ រាជ វង្ស ខ្ ម ែរ នៅ អ យ ុ ធ ្យា Ġ តែ ង តែ ច ាត់ ទុក រាជ ធាន ី អង្គ រ Ġ ណា ខ ន ហ ្ល ួង Ġ រាជ ធាន ី ដ ៏ អ ស្ ចារ្យ Ġ ថា ជា រ ប ស់ ខ្លួន ដ ែរ Ġ ដូច នេះ អ យ ុ ធ ្យា Ġ តែ ង តែ ធ ្វ ើស ង្គ ្រា ម ជា មួយ ក ម្ព ុ ជា Ġ ដើម ្ប ី ដ ណ្ត ើម រាជ ធាន ី អង្គ រ	118	▁តើ ស ង្គ ្រា ម រ វ ាង ខ្ ម ែរ ▁និង អ យ ុ ធ ្យា នៅ ម ុន ស ត វ ត ្ស ទី១ ៥ ▁ជា ស ង្គ ្រា ម ប ែប ណា ▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ▁	39	▁សង្គ្រាម រ វ ាង ខ្ ម ែរ និង ▁អ យ ុ ធ ្យា ▁នៅ ម ុន ស ត វ ត ្ស ទី១ ៥ ▁ជា ស ង្គ ្រា ម រ វ ាង ខ្ ម ែរ ២ ក្រុម ▁ព្រោះ រាជ វង្ស ខ្ ម ែរ នៅ អ យ ុ ធ ្យា ▁តែងតែ ច ាត់ ទុក រាជ ធាន ី អង្គ រ ▁ណា ខ ន ហ ្ល ួង ▁រាជធានី ដ ៏ អ ស្ ចារ្យ ▁ថា ជា រ ប ស់ ខ្លួន ដ ែរ ▁ដូចនេះ អ យ ុ ធ ្យា ▁តែងតែ ធ ្វ ើស ង្គ ្រា ម ជា មួយ ក ម្ព ុ ជា ▁ដើម្បី ដ ណ្ត ើម រាជ ធាន ី អង្គ រ	105
តើលោក ទីតូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណាបានបន្សល់ទុកបញ្ហាអ្វីខ្លះ	null	លោក ទីតូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី ០៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨០ ដោយ បានបន្សល់ទុកបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជា បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច បញ្ហាជនជាតិ និងបញ្ហាបំណុលបរទេសជាដើម	null	លោក ទីតូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី ០៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨០ ដោយ បានបន្សល់ទុកបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជា បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច បញ្ហាជនជាតិ និងបញ្ហាបំណុលបរទេសជាដើម	ត ើ លោក Ġ ទី តូ Ġ បាន ទទួល ម រណៈ ភាព នៅ ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	34	លោក âĢĭ Ġ ទី តូ ÂłĠ បាន ទទួល ម រណៈ ភាព នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៤ Ġ ខែ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៨០ Ġ ដោយ Ġ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ប ញ ្ហ ា ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា Ġ ប ញ ្ហ ាស េ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ប ញ ្ហ ា ជន ជាតិ Ġ និង ប ញ ្ហ ាប ំណ ុល បរ ទេស ជា ដើម	71	▁តើ លោក ▁ទី តូ ▁បាន ទទួល ម រណៈ ភាព នៅ ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	33	▁លោក ▁ទី តូ ▁បាន ទទួល ម រណៈ ភាព នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៤ ▁ខែ ▁មិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៨០ ▁ដោយ ▁បាន ប ន្ ស ល់ ទុក ប ញ ្ហ ា ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា ▁បញ្ហា សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁បញ្ហា ជន ជាតិ ▁និង ប ញ ្ហ ាប ំណ ុល បរ ទេស ជា ដើម	60

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.