Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
គុណធម៌ជាអ្វី	null	គុណធម៌គឺជា សីលតំលៃរបស់បុគ្គល ដែលមានភាពជាប់លលាប់ហើយច្បាស់លាស់គុណធម៌ ជាកំលាំងដែលមានការពិចារណា ការជជែកផ្តូរផ្តង់ សេរីភាពភាពជាម្ចាស់នៃខ្លួនឯងនិងដំនឹកនាំ ឬចំនាតចំនែងដោយខ្លួនឯង រឺនូវ្យេ គុណធម៌ជា សីលតំលៃរបស់បុគ្គល ដែលមានមនោសញ្ចេតនារស់គុណធម៌ គឺសេចក្តីក្លាហានក្នុងការស្វែងរកកុសល ឡឺសែន ចិត្តបុណ្យ គឺជាកូនសោនៃគុណធម៌ផ្សងៗទាំងអស់ ដេកាត គុណធម៌ គឺជាឆន្ទះច្បាស់លាស់នៅក្នុងសីលចរិយា អារីស្តូត	null	គុណធម៌គឺជា សីលតំលៃរបស់បុគ្គល ដែលមានភាពជាប់លលាប់ហើយច្បាស់លាស់គុណធម៌ ជាកំលាំងដែលមានការពិចារណា ការជជែកផ្តូរផ្តង់ សេរីភាពភាពជាម្ចាស់នៃខ្លួនឯងនិងដំនឹកនាំ ឬចំនាតចំនែងដោយខ្លួនឯង រឺនូវ្យេ គុណធម៌ជា សីលតំលៃរបស់បុគ្គល ដែលមានមនោសញ្ចេតនារស់គុណធម៌ គឺសេចក្តីក្លាហានក្នុងការស្វែងរកកុសល ឡឺសែន ចិត្តបុណ្យ គឺជាកូនសោនៃគុណធម៌ផ្សងៗទាំងអស់ ដេកាត គុណធម៌ គឺជាឆន្ទះច្បាស់លាស់នៅក្នុងសីលចរិយា អារីស្តូត	គុណ ធម៌ ជា អ ្វី Ġ	5	គុណ ធម៌ គ ឺ ជា Ġ សី ល ត ំ ល ៃ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល Ġ ដ ែល មាន ភាព ជាប់ ល លា ប់ ហើយ ច្ បា ស់ លាស់ âĢĭ គុណ ធម៌ Ġ ជា កំ លា ំ ង ដ ែល មាន ការ ពិ ចារ ណា Ġ ការ ជ ជ ែក ផ្ តូ រ ផ្ ត ង់ Ġ សេ រី ភាព ភាព ជា ម្ចាស់ នៃ ខ្លួន ឯ ង និង ដំ ន ឹក នាំ Ġ ឬ ចំ នា ត ចំ ន ែង ដោយ ខ្លួន ឯ ង Ġ រ ឺន ូវ ្យ េ Ġ គុណ ធម៌ ជា Ġ សី ល ត ំ ល ៃ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល Ġ ដ ែល មាន ម ន ោស ញ្ច េត នា រស់ âĢĭ គុណ ធម៌ Ġ គ ឺ សេ ច ក្តី ក្លា ហាន ក្នុង ការ ស្ វ ែង រក ក ុស ល ĠâĢĭ Ġ ឡ ឺ សែន Ġ ចិត្ត ប ុ ណ ្យ Ġ គ ឺ ជា កូ ន ស ោន ៃ គុណ ធម៌ ផ្ សង ៗ ទ ាំង អ ស់ Ġ ដ េក ាត Ġ គុណ ធម៌ Ġ គ ឺ ជា ឆ ន្ទ ះ ច្ បា ស់ លាស់ នៅ ក្នុង សី ល ចរ ិយ ា Ġ អា រី ស្ត ូត	181	▁គុណ ធម៌ ជា អ ្វី ▁	5	▁គុណ ធម៌ គ ឺ ជា ▁សីល ត ំ ល ៃ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ▁ដែល មាន ភាព ជាប់ ល ល ាប់ ហើយ ច ្ប ាស់ លាស់ ▁គុណ ធម៌ ▁ជា កំ ល ាំង ដ ែល មាន ការ ពិ ចារ ណា ▁ការជ ជ ែក ផ្ ត ូរ ផ្ ត ង់ ▁សេរីភាព ភាព ជា ម្ចាស់ នៃ ខ្លួន ឯ ង និង ដំ ន ឹក នាំ ▁ឬ ចំ នា ត ចំ ន ែង ដោយ ខ្លួន ឯ ង ▁រឺ ន ូវ ្យ េ ▁គុណ ធម៌ ជា ▁សីល ត ំ ល ៃ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ▁ដែល មាន ម ន ោស ញ្ច េត នា រស់ ▁គុណ ធម៌ ▁គឺ ស េច ក្តី ក្លា ហាន ក្នុង ការ ស ្វ ែង រក ក ុស ល ▁ឡ ឺ សែន ▁ចិត្ត ប ុ ណ ្យ ▁គឺជា ក ូន ស ោន ៃ គុណ ធម៌ ផ្ សង ៗ ទ ាំង អ ស់ ▁ដេក ាត ▁គុណ ធម៌ ▁គឺជា ឆ ន្ទ ះ ច ្ប ាស់ លាស់ នៅ ក្នុង សី ល ច រិយា ▁អា រី ស្ត ូត	166
តើស្នេហាមាតុភូមិ និងជាតិនិយមមានន័យដូចម្តេច	null	ស្នេហាមាតុភូមិ មានន័យថាស្រលាញ់ទឹកដី ស្រុកកំណើតចង់រស់នៅលើទឹកដីកំណើតជាប់ជំពាក់ និងស្រុកកំណើត កន្លែងអនុស្សាវរីយ៍ ទន្លេ ភ្នំស្រលាញ់សម្បត្តិវប្បធម៌មានគំនិតពលីកម្ម តែពុំសង្កត់ទៅលើការកសាងទេស គឺសង្កត់លើសម្បត្តិជាតិ ដែលធ្លាប់មានរួចហើយ ជាតិនិយមមានន័យថា ការឱ្យតម្លៃទៅលើជាតិ ស្រលាញ់ជាតិដែលយល់ថាជាតិរបស់ខ្លួនមានអត្តប្រយោជន៍គ្រប់សម័យកាល ជាតិនិយម គឺជាការឱ្យតម្លៃខ្ពស់ទៅលើប្រជាជន ទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ ប្រពៃណី សាសនាពូជសាសន៍របស់ពួកគេដោយកន្លងមកគេយល់ថាជាតិរបស់គេមានអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និងសង្គមដូចជា ជាតិមានវ័យចំណាស់ជាងគេ ហើយមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកសាងមាតុភូមិឱ្យមានការរីកចម្រើនខ្ពស់ទៅមុន មានសាមគ្គីភាពទូលំទូលាយ សីលធម៌ល្អផូរផង់ មានព្រហ្មវិហារធម៌ ចេះការពារទឹកដី មាតុភូមិឱ្យបានគង់វង្សទូលំទូលាយ ជាតិរបស់គេបានចូលរួមចំណែក កសាងស្ថាបត្យកម្ម បារាយណ៍ ផ្លូវថ្នល់ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន កសាងស្ថាបត្យកម្មលើផ្ទៃប្រទេស ជាតិរបស់គេចេះបង្រួបបង្រួមសាមគ្គីភាពទូលំទូលាយ កម្ចាត់បរទេសចេញពីទឹកដី មាតុភូមិពោលគឺ ការពារជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ដូច្នេះប្រជាជនម្នាក់ៗត្រូវមានកាតព្វកិច្ចលស្នេហាជាតិនិងជាតិនិយមទាំងបច្ចុប្បន្នក៏ដូចជាអនាគតផងដែរ	null	ស្នេហាមាតុភូមិ មានន័យថាស្រលាញ់ទឹកដី ស្រុកកំណើតចង់រស់នៅលើទឹកដីកំណើតជាប់ជំពាក់ និងស្រុកកំណើត កន្លែងអនុស្សាវរីយ៍ ទន្លេ ភ្នំស្រលាញ់សម្បត្តិវប្បធម៌មានគំនិតពលីកម្ម តែពុំសង្កត់ទៅលើការកសាងទេស គឺសង្កត់លើសម្បត្តិជាតិ ដែលធ្លាប់មានរួចហើយ ជាតិនិយមមានន័យថា ការឱ្យតម្លៃទៅលើជាតិ ស្រលាញ់ជាតិដែលយល់ថាជាតិរបស់ខ្លួនមានអត្តប្រយោជន៍គ្រប់សម័យកាល ជាតិនិយម គឺជាការឱ្យតម្លៃខ្ពស់ទៅលើប្រជាជន ទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ ប្រពៃណី សាសនាពូជសាសន៍របស់ពួកគេដោយកន្លងមកគេយល់ថាជាតិរបស់គេមានអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និងសង្គមដូចជា ជាតិមានវ័យចំណាស់ជាងគេ ហើយមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកសាងមាតុភូមិឱ្យមានការរីកចម្រើនខ្ពស់ទៅមុន មានសាមគ្គីភាពទូលំទូលាយ សីលធម៌ល្អផូរផង់ មានព្រហ្មវិហារធម៌ ចេះការពារទឹកដី មាតុភូមិឱ្យបានគង់វង្សទូលំទូលាយ ជាតិរបស់គេបានចូលរួមចំណែក កសាងស្ថាបត្យកម្ម បារាយណ៍ ផ្លូវថ្នល់ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន កសាងស្ថាបត្យកម្មលើផ្ទៃប្រទេស ជាតិរបស់គេចេះបង្រួបបង្រួមសាមគ្គីភាពទូលំទូលាយ កម្ចាត់បរទេសចេញពីទឹកដី មាតុភូមិពោលគឺ ការពារជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ដូច្នេះប្រជាជនម្នាក់ៗត្រូវមានកាតព្វកិច្ចលស្នេហាជាតិនិងជាតិនិយមទាំងបច្ចុប្បន្នក៏ដូចជាអនាគតផងដែរ	ត ើស ្ន េ ហា មា ត ុ ភ ូម ិ Ġ និង ជាតិ និយម មាន ន ័យ ដូច ម្ ត េច Ġ	21	ស្ន េ ហា មា ត ុ ភ ូម ិ Ġ មាន ន ័យ ថា ស្រលាញ់ ទឹក ដ ី Ġ ស្រ ុក កំ ណ ើត ច ង់ រស់ នៅ លើ ទឹក ដ ី កំ ណ ើត ជាប់ ជំ ពាក់ Ġ និង ស្រ ុក កំ ណ ើត Ġ កន្លែង អនុ ស្សា វរ ីយ៍ Ġ ទ ន្ ល េ Ġ ភ្នំ ស្រលាញ់ សម្បត្តិ វ âĢĭ ប្ប ធម៌ មាន គ ំ និ ត ពល ី កម្ម Ġ តែ ពុ ំ សង ្ក ត់ ទៅ លើក ារ ក សា ង ទេស Ġ គ ឺ សង ្ក ត់ លើ សម្បត្តិ ជាតិ Ġ ដ ែល ធ ្លា ប់ មាន រ ួច ហើយ Ġ ជាតិ និយម មាន ន ័យ ថា Ġ ការ ឱ្យ ត ម្ល ៃ ទៅ លើ ជាតិ Ġ ស្រលាញ់ ជាតិ ដ ែល យ ល់ ថា ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន មាន អ ត្ត ប្រ យោ ជន ៍ គ្រ ប់ សម័យ កាល Ġ ជាតិ និយម Ġ គ ឺ ជា ការ ឱ្យ ត ម្ល ៃ ខ្ ព ស់ ទៅ លើ ប្រ ជា ជន Ġ ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ Ġ វ ប្ប ធម៌ ĠâĢĭ ប្រ ព ៃ ណី Ġ សា ស នា ព ូ ជ សា ស ន៍ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ដោយ ក ន្ លង មក គ េ យ ល់ ថា ជាតិ រ ប ស់ គ េ មាន អ ត្ថ ន ័យ ដ ៏ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ នៅ ក្នុង ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត Ġ វ ប្ប ធម៌ Ġ និង សង ្ គម ដូច ជា Ġ ជាតិ មាន វ ័យ ចំ ណា ស់ ជា ង គ េ Ġ ហើយ មាន ត ួន ា ទី សំ ខា ន់ ក្នុង ការ ក សា ង មា ត ុ ភ ូម ិ ឱ្យ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ខ្ ព ស់ ទៅ ម ុន Ġ មាន សា ម គ្គ ី ភាព ទូ លំ ទូ លា យ Ġ សី ល ធម៌ ល្អ ផ ូរ ផ ង់ Ġ មាន ព្រ ហ្ម វិ ហា រ ធម៌ Ġ ច េះ ការពារ ទឹក ដ ី Ġ មា ត ុ ភ ូម ិ ឱ្យ បាន គ ង់ វង្ស ទូ លំ ទូ លា យ Ġ ជាតិ រ ប ស់ គ េ បាន ចូលរួមចំណែក Ġ ក សា ង ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម Ġ បា រា យ ណ៍ Ġ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ Ġ សា លា រ ៀន Ġ ក សា ង ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម លើ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ĠâĢĭ ជាតិ រ ប ស់ គ េច េះ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម សា ម គ្គ ី ភាព ទូ លំ ទូ លា យ Ġ ក ម្ ច ាត់ បរ ទេស ចេញ ពី ទឹក ដ ី Ġ មា ត ុ ភ ូម ិ ព ោល គ ឺ Ġ ការពារ ជាតិ Ġ សា ស នា Ġ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ Ġ ដូច ្ន េះ ប្រ ជា ជន ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ មាន កា ត ព្វ កិច្ច ល ស្ន េ ហា ជាតិ âĢĭ និង ជាតិ និយម ទ ាំង ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ក ៏ ដូច ជា អ នា គ ត ផ ង ដ ែរ	463	▁តើ ស្ន េ ហា ម ាត ុ ភ ូម ិ ▁និង ជាតិ និយម មាន ន ័យ ដូច ម ្ត េច ▁	20	▁ស្នេហា ម ាត ុ ភ ូម ិ ▁មាន ន ័យ ថា ស្រលាញ់ ទឹក ដ ី ▁ស្រុក ក ំណ ើត ច ង់ រស់ នៅ លើ ទឹក ដ ី ក ំណ ើត ជាប់ ជំ ពាក់ ▁និង ស្រ ុក ក ំណ ើត ▁កន្លែង អនុ ស្សា វរ ីយ៍ ▁ទន្លេ ▁ភ្នំ ស្រលាញ់ សម្បត្តិ វ ▁ ប្ប ធម៌ មាន គ ំ ន ិត ព លី កម្ម ▁តែ ព ុំ ស ង្ក ត់ ទៅ លើ ការ ក សា ង ទេស ▁គឺ ស ង្ក ត់ លើ សម្បត្តិ ជាតិ ▁ដែល ធ ្ល ាប់ មាន រ ួច ហើយ ▁ជាតិ និយម មាន ន ័យ ថា ▁ការ ឱ្យ ត ម្ល ៃ ទៅ លើ ជាតិ ▁ស្រលាញ់ ជាតិ ដ ែល យ ល់ ថា ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន មាន អ ត្ត ប្រ យោ ជ ន៍ គ្រ ប់ សម័យ កាល ▁ជាតិ និយម ▁គឺជា ការ ឱ្យ ត ម្ល ៃ ខ្ ព ស់ ទៅ លើ ប្រ ជា ជន ▁ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ▁វប្បធម ៌ ▁ប្រពៃណី ▁សាសនា ព ូ ជ សា ស ន៍ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ដោយ ក ន្ លង មក គ េ យ ល់ ថា ជាតិ រ ប ស់ គ េ មាន អ ត្ថ ន ័យ ដ ៏ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ នៅ ក្នុង ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ត ▁វប្បធម ៌ ▁និង ស ង្គ ម ដូច ជា ▁ជាតិ មាន វ ័យ ច ំណ ាស់ ជា ង គ េ ▁ហើយ មាន ត ួ នាទី សំ ខ ាន់ ក្នុង ការ ក សា ង ម ាត ុ ភ ូម ិ ឱ្យ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ខ្ ព ស់ ទៅ ម ុន ▁មាន ស ាម គ្គ ី ភាព ទូ លំ ទ ូល ាយ ▁សីលធម៌ ល្អ ផ ូរ ផ ង់ ▁មាន ព្រ ហ្ម វិ ហា រ ធម៌ ▁ចេះ ការពារ ទឹក ដ ី ▁មាតុភូមិ ឱ្យ បាន គ ង់ វង្ស ទូ លំ ទ ូល ាយ ▁ជាតិ រ ប ស់ គ េ បាន ចូលរួមចំណែក ▁កសាង ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម ▁បា រ ាយ ណ៍ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁មន្ទីរពេទ្យ ▁សាលារៀន ▁កសាង ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម លើ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ▁ជាតិ រ ប ស់ គ េច េះ បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ស ាម គ្គ ី ភាព ទូ លំ ទ ូល ាយ ▁កម្ចាត់ បរ ទេស ចេញ ពី ទឹក ដ ី ▁មាតុភូមិ ព ោល គ ឺ ▁ការពារ ជាតិ ▁សាសនា ▁ព្រះមហាក្សត្រ ▁ដូច្នេះ ប្រ ជា ជន ម្ នាក់ ៗ ត្រូវ មាន ក ាត ព្វ កិច្ច ល ស្ន េ ហា ជាតិ ▁និង ជាតិ និយម ទ ាំង ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ក ៏ ដូច ជា អ នា គ ត ផ ង ដ ែរ	408
តើលោកសេនាប្រមុខលន់ នល់ ដោះស្រាយយ៉ាងដូចម្ដេចចំពោះអំពើពុករលួយនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក	null	ចំពោះអំពើពុករលួយនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល លោក លន់ នល់ មានការអល់អែកក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មលលើពួកអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយទាំងនោះពីព្រោះពួកគេមានស្វាមីភក្ដិ និងស្មោះត្រង់និងលោក ផ្ទុយទៅវិញលោកបានចំណាយពេលវេលាសរសេរលិខិតផ្ញើជូនលោកប្រធានាធិបិតី អាមេរិក និចសុន សុំ ជំនួយបន្ថែមដើម្បីទប់អំណាចរដ្ឋាភិបាលសាធារណខ្មែរបន្ដជីវិតទៅមុខទៀត	null	ចំពោះអំពើពុករលួយនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល លោក លន់ នល់ មានការអល់អែកក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មលលើពួកអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយទាំងនោះពីព្រោះពួកគេមានស្វាមីភក្ដិ និងស្មោះត្រង់និងលោក ផ្ទុយទៅវិញលោកបានចំណាយពេលវេលាសរសេរលិខិតផ្ញើជូនលោកប្រធានាធិបិតី អាមេរិក និចសុន សុំ ជំនួយបន្ថែមដើម្បីទប់អំណាចរដ្ឋាភិបាលសាធារណខ្មែរបន្ដជីវិតទៅមុខទៀត	ត ើ លោក សេ នា ប្រ មុខ ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ ដ ោះ ស្រ ាយ យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ចំ ព ោះ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ នៅ ក្នុង រដ្ឋ ា ភិ បាល រ ប ស់ លោក Ġ	40	ចំ ព ោះ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ នៅ ក្នុង រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ លោក Ġ ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ មាន ការ អ ល់ អ ែក ក្នុង ការ ដា ក់ ទ ណ្ឌ កម្ម ល លើ ព ួ ក អ្នក ប្រ ព្រ ឹត ្ត អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ទ ាំង ន ោះ ពី ព្រ ោះ ព ួ ក គ េ មាន ស្ វា មី ភ ក្ ដ ិ Ġ និង ស្ម ោះ ត្រ ង់ និង លោក Ġ ផ្ ទ ុយ ទៅ វិញ លោក បាន ចំ ណា យ ពេល វេ លា ស រស េរ ល ិ ខ ិត ផ្ ញ ើ ជ ូន លោក ប្រ ធាន ា ធិ ប ិត ី Ġ អា មេ រិក Ġ និ ច សុ ន Ġ សុ ំ Ġ ជំ ន ួយ ប ន្ ថ ែម ដើម ្ប ី ទ ប់ អ ំណ ា ចរ ដ្ឋា ភិ បាល សា ធា រណ ខ្ ម ែរ ប ន្ ដ ជីវ ិត ទៅ មុខ ទៀត	153	▁តើ លោក សេ នា ប្រ មុខ ល ន់ ▁ន ល់ ▁ដោះស្រាយ យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ច ំព ោះ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ នៅ ក្នុង រ ដ្ឋា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ▁	36	▁ចំពោះ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ នៅ ក្នុង រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁លោក ▁ល ន់ ▁ន ល់ ▁មាន ការ អ ល់ អ ែក ក្នុង ការ ដ ាក់ ទ ណ្ឌ កម្ម ល លើ ព ួ ក អ្នក ប្រ ព្រ ឹ ត្ត អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ទ ាំង ន ោះ ពី ព្រ ោះ ព ួ ក គ េ មាន ស ្វា មី ភ ក្ ដ ិ ▁និង ស្ម ោះ ត្រ ង់ និង លោក ▁ផ្ទុយទៅវិញ លោក បាន ច ំណ ាយ ពេល វេ លា ស រស េរ ល ិ ខ ិត ផ្ ញ ើ ជ ូន លោក ប្រ ធាន ា ធិ ប ិត ី ▁អាមេរិក ▁និ ច ស ុន ▁សុំ ▁ជំនួយ ប ន ្ថ ែម ដើម ្ប ី ទ ប់ អ ំ ណា ចរ ដ្ឋា ភិ បាល សា ធា រណ ខ្ ម ែរ ប ន្ ដ ជីវ ិត ទៅ មុខ ទៀត	142
តើព្រះរាជាខ្មែរបានធ្វើសំណូមពរឱ្យបារាំងបង្វិលខេត្តបីនៅកម្ពុជាក្រោមឱ្យវិញដែរឬទេនៅឆ្នាំណាតើព្រះរាជាអង្គណា	null	ព្រះរាជាខ្មែរបានធ្វើសំណូមពរឱ្យបារាំងបង្វិលខេត្តបីនៅកម្ពុជាក្រោមឱ្យខ្មែរនៅឆ្នាំ ១៨៦៤ ព្រះបាទនរោត្តម	null	ព្រះរាជាខ្មែរបានធ្វើសំណូមពរឱ្យបារាំងបង្វិលខេត្តបីនៅកម្ពុជាក្រោមឱ្យខ្មែរនៅឆ្នាំ ១៨៦៤ ព្រះបាទនរោត្តម	ត ើ ព្រ ះ រាជ ា ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើស ំណ ូម ពរ ឱ្យ បា រា ំ ង បង ្វ ិល ខ េត ្ត បី នៅ ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ឱ្យ វិញ ដ ែរ ឬ ទេ នៅ ឆ្នាំ ណា ត ើ ព្រ ះ រាជ ា អង្គ ណា Ġ	51	ព្រ ះ រាជ ា ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើស ំណ ូម ពរ ឱ្យ បា រា ំ ង បង ្វ ិល ខ េត ្ត បី នៅ ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ឱ្យ ខ្ ម ែរ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៦ ៤ Ġ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម	50	▁តើ ព្រ ះ រាជ ា ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើស ំណ ូម ពរ ឱ្យ ប ារ ាំង បង ្វ ិល ខ េ ត្ត បី នៅ ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ឱ្យ វិញ ដ ែរ ឬ ទេ នៅ ឆ្នាំ ណា ត ើ ព្រ ះ រាជ ា អង្គ ណា ▁	49	▁ព្រះរាជា ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើស ំណ ូម ពរ ឱ្យ ប ារ ាំង បង ្វ ិល ខ េ ត្ត បី នៅ ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ឱ្យ ខ្ ម ែរ នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៦ ៤ ▁ព្រះបាទ ន រ ោ ត្ត ម	43
តើអនុមានញែកមានមុខងារ និងតម្លៃដូចម្តេចមកខ្លះ	null	អនុមានញែក ជាវិចារដែលគេនិយមប្រើច្រើនជាងគេ ក្នុងគណិតវិទ្យាព្រោះ វាជាវិចារគំរូ ដែលមានភាពល្អិតល្អន់ជាងគេ វាមានមុខងារសំខាន់បង្គួរក្នុងស្យង់ពិសោធន៍ វាជាអ្នកទស្សន៍ទាយ នូវលទ្ធផលរបស់ច្បាប់មួយ រឺច្បាប់មួយចំនួនក្នុងកាលៈទេសៈមួយ វាជាវិចារដែលត្រឹមត្រូវជាងគេ ហើយត្រូវបានអ្នកតក្កវិជ្ជាសិក្សាជាយូរយារណាស់មកហើយ ប៉ុន្តែដើម្បីទទួលបាននូវសន្និដ្ឋានត្រឹមត្រូវអនុមានញែកត្រូវចេញពីគោលការណ៍ត្រឹមត្រូវជាចាំបាច់	null	អនុមានញែក ជាវិចារដែលគេនិយមប្រើច្រើនជាងគេ ក្នុងគណិតវិទ្យាព្រោះ វាជាវិចារគំរូ ដែលមានភាពល្អិតល្អន់ជាងគេ វាមានមុខងារសំខាន់បង្គួរក្នុងស្យង់ពិសោធន៍ វាជាអ្នកទស្សន៍ទាយ នូវលទ្ធផលរបស់ច្បាប់មួយ រឺច្បាប់មួយចំនួនក្នុងកាលៈទេសៈមួយ វាជាវិចារដែលត្រឹមត្រូវជាងគេ ហើយត្រូវបានអ្នកតក្កវិជ្ជាសិក្សាជាយូរយារណាស់មកហើយ ប៉ុន្តែដើម្បីទទួលបាននូវសន្និដ្ឋានត្រឹមត្រូវអនុមានញែកត្រូវចេញពីគោលការណ៍ត្រឹមត្រូវជាចាំបាច់	ត ើ អនុ មាន ញ ែក មាន មុខ ងារ Ġ និង ត ម្ល ៃ ដូច ម្ ត េច មក ខ្ ល ះ Ġ	21	អនុ មាន ញ ែក Ġ ជា វិ ចារ ដ ែល គ េន ិយ ម ប្រ ើ ច្ រ ើន ជា ង គ េ Ġ ក្នុង គ ណ ិត វិទ្យា ព្រ ោះ Ġ វា ជា វិ ចារ គ ំ រ ូ Ġ ដ ែល មាន ភាព ល្អ ិត ល្អ ន់ ជា ង គ េ Ġ វា មាន មុខ ងារ សំ ខា ន់ ប âĢĭ ង្គ ួរ ក្នុង ស្ យ ង់ ពិ ស ោ ធ ន៍ Ġ វា ជា អ្នក ទស្សន៍ ទ ាយ Ġ ន ូវ ល ទ្ធ ផល រ ប ស់ ច្ បា ប់ មួយ Ġ រ ឺ ច្ បា ប់ មួយ ចំ ន ួ âĢĭ ន ក្នុង កាល ៈ ទេស ៈ មួយ Ġ វា ជា វិ ចារ ដ ែល ត្រ ឹម ត្រូវ ជា ង គ េ Ġ ហើយ ត្រូវ បាន អ្នក ត ក្ក វិជ្ជា សិ ក្ស ា ជា យ ូរ យា រណ ាស់ មក ហើយ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ដើម ្ប ី ទទួលបាន ន ូវ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ត្រ ឹម ត្រូវ អនុ មាន ញ ែក ត្រូវ ចេញ ពី គោ ល ការណ៍ ត្រ ឹម ត្រូវ ជា ចាំបាច់	165	▁តើ អនុ មាន ញ ែក មាន មុខ ងារ ▁និង ត ម្ល ៃ ដូច ម ្ត េច មក ខ្ ល ះ ▁	20	▁អនុ មាន ញ ែក ▁ជា វិ ចារ ដ ែល គ េ និយម ប្រ ើ ច ្រ ើន ជា ង គ េ ▁ក្នុង គ ណ ិត វិទ្យា ព្រ ោះ ▁វា ជា វិ ចារ គ ំ រ ូ ▁ដែល មាន ភាព ល្អ ិត ល្អ ន់ ជា ង គ េ ▁វា មាន មុខ ងារ សំ ខ ាន់ ប ▁ ង្គ ួរ ក្នុង ស ្យ ង់ ពិ ស ោ ធ ន៍ ▁វា ជា អ្នក ទស្សន៍ ទ ាយ ▁នូវ ល ទ្ធ ផល រ ប ស់ ច ្ប ាប់ មួយ ▁រឺ ច ្ប ាប់ មួយ ចំ ន ួ ▁ន ក្នុង កាល ៈ ទេស ៈ មួយ ▁វា ជា វិ ចារ ដ ែល ត្រ ឹម ត្រូវ ជា ង គ េ ▁ហើយ ត្រូវ បាន អ្នក ត ក្ក វិជ្ជា ស ិក ្សា ជ ាយ ូរ យា រណ ាស់ មក ហើយ ▁ប៉ុន្តែ ដើម ្ប ី ទទួលបាន ន ូវ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ត្រ ឹម ត្រូវ អនុ មាន ញ ែក ត្រូវ ចេញ ពី គ ោល ការណ៍ ត្រ ឹម ត្រូវ ជា ចាំបាច់	158
តើអាឡឺម៉ងបានធ្វើអ្វីខ្លះមកលើប្រជាជនបារាំង ជាពិសេសកុមារ	null	អាឡឺម៉ង់បានបញ្ចូលបណ្ដាលស៊ើបការណ៍ដើម្បីតាមដានលើប្រជាជនបារាំង ហើយក៏បានចាប់ដាក់ជំរំប្រមូលផ្ដុំនៅ អូស្វីច និងយកទៅសម្លាប់នៅអូរាឌូជាពិសេសកុមារ	null	អាឡឺម៉ង់បានបញ្ចូលបណ្ដាលស៊ើបការណ៍ដើម្បីតាមដានលើប្រជាជនបារាំង ហើយក៏បានចាប់ដាក់ជំរំប្រមូលផ្ដុំនៅ អូស្វីច និងយកទៅសម្លាប់នៅអូរាឌូជាពិសេសកុមារ	ត ើ អា ឡ ឺ ម៉ ង បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ មក លើ ប្រ ជា ជន បា រា ំ ង Ġ ជា ពិ សេ ស ក ុម ារ Ġ	32	អា ឡ ឺ ម៉ង់ បាន បញ្ចូល ប ណ ្ ដា ល ស៊ ើប ការណ៍ ដើម ្ប ីត ាម ដា ន លើ ប្រ ជា ជន បា រា ំ ង Ġ ហើយ ក ៏ បាន ច ាប់ ដា ក់ ជំ រំ ប្រ ម ូល ផ្ ដ ុំ នៅ Ġ អូ ស្ វី ច Ġ និង យក ទៅ សម ្លា ប់ នៅ អូ រា ឌ ូ ជា ពិ សេ ស ក ុម ារ	67	▁តើ អា ឡ ឺ ម៉ ង បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ មក លើ ប្រ ជា ជន ប ារ ាំង ▁ជាពិសេស ក ុម ារ ▁	27	▁អា ឡ ឺ ម៉ង់ បាន បញ្ចូល ប ណ ្ ដា ល ស៊ ើប ការណ៍ ដើម ្ប ី តាមដាន លើ ប្រ ជា ជន ប ារ ាំង ▁ហើយក៏ បាន ច ាប់ ដ ាក់ ជំ រំ ប្រ ម ូល ផ្ ដ ុំ នៅ ▁អូស ្វី ច ▁និង យក ទៅ ស ម្ល ាប់ នៅ អូ រា ឌ ូ ជា ពិ ស េស ក ុម ារ	61
តើប្រទេសណាខ្លះដែលបានបង្កើតអាស៊ាន នៅទីណា ឆ្នាំណា	null	ប្រទេសដែលបាមបង្កើតអាស៊ានមានចំនួន៥ ប្រទេសគឺ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសហ្វីលីពីន ប្រទេសសិង្ហបុរី និងប្រទេសថៃ នៅទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃហើយត្រូវបានបង្កើតនៅថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧	null	ប្រទេសដែលបាមបង្កើតអាស៊ានមានចំនួន៥ ប្រទេសគឺ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសហ្វីលីពីន ប្រទេសសិង្ហបុរី និងប្រទេសថៃ នៅទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃហើយត្រូវបានបង្កើតនៅថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧	ត ើប ្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ដ ែល បាន បង ្ក ើត អា ស៊ ាន Ġ នៅ ទី ណា Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ	22	ប្រ ទេស ដ ែល បា ម បង ្ក ើត អា ស៊ ាន មាន ចំ ន ួន ៥ Ġ ប្រ ទេស គ ឺ Ġ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី Ġ ប្រ ទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី Ġ ប្រ ទេស ហ្វ ី លី ពី ន Ġ ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុរ ី Ġ និង ប្រ ទេស ថ ៃ Ġ នៅ ទី ក្រុង បា ង ក ក ប្រ ទេស ថ ៃ ហើយ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៨ Ġ ខែ សី ហា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៧	82	▁តើ ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ដ ែល បាន ប ង្ក ើត អា ស៊ ាន ▁នៅ ទី ណា ▁ឆ្នាំ ណា ▁	21	▁ប្រទេស ដ ែល ប ាម ប ង្ក ើត អា ស៊ ាន មាន ចំ ន ួន ៥ ▁ប្រទេស គ ឺ ▁ប្រទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ▁ប្រទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី ▁ប្រទេស ហ្វ ី លី ពី ន ▁ប្រទេស សិ ង្ហ ប ុ រី ▁និង ប្រ ទេស ថ ៃ ▁នៅ ទី ក្រុង ប ាង ក ក ប្រ ទេស ថ ៃ ហើយ ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁៨ ▁ខែសីហា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៧	74
តើចាប់តាំងពីសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ទ្រង់ដាក់រាជសម្បត្តិថ្វាយព្រះបិតា ក្នុងគ.ស ១៩៥៥ មកព្រះអង្គបានប្រារព្ធអោយមានអ្វីខ្លះ ដែលជាប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសជាតិ	null	ព្រះអង្គបានបង្កើតដូចជាបង្កើតតចលនាសង្គមរាស្រ្តនិយម សំរាប់ប្រមូលផ្តុំរាស្រ្តខ្មែរ គ្រប់ជាន់ថ្នាក់អោយរួបរួមគ្នាពុំប្រកាន់គណបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ ទ្រង់ប្រទានដល់ស្រ្តីខ្មែរអោយមានសិទ្ធិស្មើនិងបុរសបង្កើតអោយមាន តុលាការលរាស្រ្ត សំរាប់អោយរាស្រ្តវិនិច្ឆ័យទោសនូវនាម៉ឺនទុច្ចរិតបង្កើតសមាជជាតិក្នុងរយៈពេល៦ខែម្តង ដើម្បីអោយរាស្រ្តវិនិច្ឆ័យដោះស្រាយបញ្ហាសំរាប់ជាតិដោយផ្ទាល់បង្កើតចលនាយុវជនរាជសង្គមនិយមខ្មែរ ដើម្បីជាកំលាំងកបន្ថែមលើកងជីវពល នារីក្លាហានដែលមានតាំងពីគស ១៩៥៣ ម្ល៉េះបង្កើតការិយាល័យទាក់ទងផ្ទាល់ និងប្រជារាស្រ្ត ដើម្បីទ្រង់ប្រទានព្រះរាជសវនាការផ្ទាល់ ទ្រង់វិនិច្ឆ័យរឿងហេតុតាមគតិយុត្តិធម៌ អោយដល់កូនចៅព្រះអង្គ	null	ព្រះអង្គបានបង្កើតដូចជាបង្កើតតចលនាសង្គមរាស្រ្តនិយម សំរាប់ប្រមូលផ្តុំរាស្រ្តខ្មែរ គ្រប់ជាន់ថ្នាក់អោយរួបរួមគ្នាពុំប្រកាន់គណបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ ទ្រង់ប្រទានដល់ស្រ្តីខ្មែរអោយមានសិទ្ធិស្មើនិងបុរសបង្កើតអោយមាន តុលាការលរាស្រ្ត សំរាប់អោយរាស្រ្តវិនិច្ឆ័យទោសនូវនាម៉ឺនទុច្ចរិតបង្កើតសមាជជាតិក្នុងរយៈពេល៦ខែម្តង ដើម្បីអោយរាស្រ្តវិនិច្ឆ័យដោះស្រាយបញ្ហាសំរាប់ជាតិដោយផ្ទាល់បង្កើតចលនាយុវជនរាជសង្គមនិយមខ្មែរ ដើម្បីជាកំលាំងកបន្ថែមលើកងជីវពល នារីក្លាហានដែលមានតាំងពីគស ១៩៥៣ ម្ល៉េះបង្កើតការិយាល័យទាក់ទងផ្ទាល់ និងប្រជារាស្រ្ត ដើម្បីទ្រង់ប្រទានព្រះរាជសវនាការផ្ទាល់ ទ្រង់វិនិច្ឆ័យរឿងហេតុតាមគតិយុត្តិធម៌ អោយដល់កូនចៅព្រះអង្គ	ត ើ ច ាប់ តាំង ពី សម ្ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ទ្រ ង់ ដា ក់ រាជ សម្បត្តិ ថ ្វា យ ព្រ ះ ប ិត ា Ġ ក្នុង គ . ស Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ មក ព្រ ះ អង្គ បាន ប្រា រ ព្ ធ អោយ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល ជា ប្រ យោ ជន ៍ ដល់ ប្រ ទេស ជាតិ Ġ	64	ព្រ ះ អង្គ បាន បង ្ក ើត ដូច ជា បង ្ក ើត ត ច ល នា សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម Ġ សំ រា ប់ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ រា ស្រ ្ត ខ្ ម ែរ Ġ គ្រ ប់ ជា ន់ ថ្ន ាក់ អោយ រ ួ បរ ួ ម គ្នា ពុ ំ ប្រ កាន់ គ ណ ប ក្ស ន យោ បា យ ណា មួយ ឡ ើយ Âł ទ្រ ង់ ប្រ ទាន ដល់ ស្រ ្ត ី ខ្ ម ែរ អោយ មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើន ិ ង ប ុរ ស បង ្ក ើត អោយ មាន Ġ ត ុល ាក ារ ល រា ស្រ ្ត Ġ សំ រា ប់ អោយ រា ស្រ ្ត វិ និ ច្ឆ ័យ ទោស ន ូវ នា ម៉ឺន ទ ុច ្ច រិ ត បង ្ក ើត សម ា ជ ជាតិ ក្នុង រយ ៈ ពេល ៦ ខែ ម្ ត ង Ġ ដើម ្ប ី អោយ រា ស្រ ្ត វិ និ ច្ឆ ័យ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ាស ំ រា ប់ ជាតិ ដោយ ផ្ ទ ាល់ បង ្ក ើត ច ល នា យ ុ វ ជន រាជ សង ្ គម និយម ខ្ ម ែរ Ġ ដើម ្ប ី ជា កំ លា ំ ង ក ប ន្ ថ ែម លើក ង ជីវ ពល Ġ នា រី ក្លា ហាន ដ ែល មាន តាំង ពី គ ស Ġ ១៩ ៥ ៣ Ġ ម្ល ៉ េះ បង ្ក ើត ការ ិយ ាល ័យ ទ ាក់ ទ ង ផ្ ទ ាល់ Ġ និង ប្រ ជា រា ស្រ ្ត Ġ ដើម ្ប ី ទ្រ ង់ ប្រ ទាន ព្រ ះ រាជ ស វ នា ការ ផ្ ទ ាល់ Ġ ទ្រ ង់ វិ និ ច្ឆ ័យ រឿង ហេតុ តា ម គ តិ យុត្តិ ធម៌ Ġ អោយ ដល់ កូ ន ច ៅ ព្រ ះ អង្គ	278	▁តើ ច ាប់ តាំង ពី សម ្ត េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁ទ្រង់ ដ ាក់ រាជ សម្បត្តិ ថ ្វា យ ព្រ ះ ប ិត ា ▁ក្នុង គ . ស ▁១៩ ៥ ៥ ▁មក ព្រ ះ អង្គ បាន ប្រ ារ ព្ ធ អោយ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល ជា ប្រ យោ ជ ន៍ ដល់ ប្រ ទេស ជាតិ ▁	55	▁ព្រះអង្គ បាន ប ង្ក ើត ដូច ជា ប ង្ក ើត ត ច ល នា ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ▁សំរាប់ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ រា ស្រ ្ត ខ្ ម ែរ ▁គ្រប់ ជ ាន់ ថ្ន ាក់ អោយ រ ួ ប រួម គ្នា ព ុំ ប្រ កាន់ គ ណ ប ក្ស ន យោ ប ាយ ណា មួយ ឡ ើយ ▁ទ្រង់ ប្រ ទាន ដល់ ស្រ ្ត ី ខ្ ម ែរ អោយ មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ និង ប ុរ ស ប ង្ក ើត អោយ មាន ▁តុលាការ ល រា ស្រ ្ត ▁សំរាប់ អោយ រា ស្រ ្ត វិ និ ច្ឆ ័យ ទោស ន ូវ នា ម៉ឺន ទ ុ ច្ច រ ិត ប ង្ក ើត ស មា ជ ជាតិ ក្នុង រយ ៈ ពេល ៦ ខែ ម ្ត ង ▁ដើម្បី អោយ រា ស្រ ្ត វិ និ ច្ឆ ័យ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា សំ រ ាប់ ជាតិ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ប ង្ក ើត ច ល ន ាយ ុ វ ជន រាជ ស ង្គ ម និយម ខ្ ម ែរ ▁ដើម្បី ជា កំ ល ាំង ក ប ន ្ថ ែម លើក ង ជីវ ពល ▁នារី ក្លា ហាន ដ ែល មាន តាំង ពី គ ស ▁១៩ ៥ ៣ ▁ម្ល៉េះ ប ង្ក ើត កា រិយា ល័យ ទ ាក់ ទ ង ផ្ ទ ាល់ ▁និង ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ▁ដើម្បី ទ្រ ង់ ប្រ ទាន ព្រ ះ រាជ ស វ នា ការ ផ្ ទ ាល់ ▁ទ្រង់ វិ និ ច្ឆ ័យ រឿង ហេតុ ត ាម គ តិ យុត្តិ ធម៌ ▁អោយ ដល់ ក ូន ច ៅ ព្រ ះ អង្គ	253
តើនយោបាយ រដ្ឋឧបត្ថម្ភគឺជាអ្វីនយោបាយនេះបានបង្កើតឡើងដើម្បីអ្វី	null	នយោបាយរដ្ឋឧបត្ថម្ភគឺជា នយោបាយរបស់គណបក្សការងារនិយម ដែលបានដឹកនាំ ប្រទេសចាប់ពី ឆ្នាំ ១៩៤៥ ដល់ឆ្នាំ ១៨៥១នយោបាយនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីជួយសង្រ្គោះប្រជាជន ២៥ លាននាក់ ដែលគ្មាន ការងារធ្វើអ្នកជំងឺស្រ្ដីមេម៉ាយ មន្ដ្រីចូលនិវត្តន៍ និងជនចាស់ជរា	null	នយោបាយរដ្ឋឧបត្ថម្ភគឺជា នយោបាយរបស់គណបក្សការងារនិយម ដែលបានដឹកនាំ ប្រទេសចាប់ពី ឆ្នាំ ១៩៤៥ ដល់ឆ្នាំ ១៨៥១នយោបាយនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីជួយសង្រ្គោះប្រជាជន ២៥ លាននាក់ ដែលគ្មាន ការងារធ្វើអ្នកជំងឺស្រ្ដីមេម៉ាយ មន្ដ្រីចូលនិវត្តន៍ និងជនចាស់ជរា	ត ើន យោ បា យ Ġ រដ្ឋ ឧ ប ត្ថ ម្ភ គ ឺ ជា អ ្វី ន យោ បា យ នេះ បាន បង ្ក ើត ឡើង ដើម ្ប ី អ ្វី Ġ	30	ន យោ បា យ រដ្ឋ ឧ ប ត្ថ ម្ភ គ ឺ ជា Ġ ន យោ បា យ រ ប ស់ គ ណ ប ក្ស ការងារ និយម Ġ ដ ែល បាន ដ ឹក នាំ Ġ ប្រ ទេស ច ាប់ ពី Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៥ Ġ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៥ ១ ន យោ បា យ នេះ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ដើម ្ប ី ជ ួយ សង ្រ ្ គោ ះ ប្រ ជា ជន Ġ ២៥ Ġ លាន នាក់ Ġ ដ ែល គ ្ម ាន Ġ ការងារ ធ ្វ ើ អ្នក ជំ ង ឺ ស្រ ្ ដ ី មេ ម៉ា យ Ġ ម ន្ ដ ្រី ចូល និ វត្ត ន៍ Ġ និង ជន ច ាស់ ជ រា	107	▁តើ ន យោ ប ាយ ▁រដ្ឋ ឧ ប ត្ថ ម្ភ គ ឺ ជា អ ្វី ន យោ ប ាយ នេះ បាន ប ង្ក ើត ឡើង ដើម ្ប ី អ ្វី ▁	30	▁នយោបាយ រដ្ឋ ឧ ប ត្ថ ម្ភ គ ឺ ជា ▁នយោបាយ រ ប ស់ គ ណ ប ក្ស ការងារ និយម ▁ដែល បាន ដ ឹក នាំ ▁ប្រទេស ច ាប់ ពី ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៥ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁១៨ ៥ ១ ន យោ ប ាយ នេះ ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង ដើម ្ប ី ជ ួយ សង ្រ ្ គ ោះ ប្រ ជា ជន ▁២៥ ▁លាន នាក់ ▁ដែល គ ្ មាន ▁ការងារ ធ ្វ ើ អ្នក ជំ ង ឺ ស្រ ្ ដ ី មេ ម៉ា យ ▁ម ន្ ដ ្រី ចូល និ វត្ត ន៍ ▁និង ជន ច ាស់ ជ រា	97
អ្នកដែលអាចមានសិទ្ធិសុំមើលសំណុំរឿងរបស់កូនក្តីបានក្នុងតុលាការគីនរណា	null	អ្នកដែលអាចមានសិទ្ធិសុំមើលសំណុំរឿងរបស់កូនក្តីបានក្នុងតុលាការគឺមេធាវី	null	អ្នកដែលអាចមានសិទ្ធិសុំមើលសំណុំរឿងរបស់កូនក្តីបានក្នុងតុលាការគឺមេធាវី	អ្នក ដ ែល អា ច មាន សិ ទ្ធិ សុ ំ មើល សំ ណ ុំ រឿង រ ប ស់ កូ ន ក្តី បាន ក្នុង ត ុល ាក ារ គី ន រណ ា Ġ	31	អ្នក ដ ែល អា ច មាន សិ ទ្ធិ សុ ំ មើល សំ ណ ុំ រឿង រ ប ស់ កូ ន ក្តី បាន ក្នុង ត ុល ាក ារ គ ឺ មេ ធា វី	32	▁អ្នក ដ ែល អា ច មាន សិ ទ្ធិ ស ុំ មើល ស ំណ ុំ រឿង រ ប ស់ ក ូន ក្តី បាន ក្នុង ត ុល ា ការ គី ន រ ណា ▁	31	▁អ្នក ដ ែល អា ច មាន សិ ទ្ធិ ស ុំ មើល ស ំណ ុំ រឿង រ ប ស់ ក ូន ក្តី បាន ក្នុង ត ុល ា ការ គ ឺ មេ ធា វី	32
ដើម្បីកាត់បន្ថយទៅនឹងអតិផរណា តើរាជរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី ម៉ាការ៉េត ថាត់ឆឺ បានធ្វើដូចម្ដេច	null	ដើម្បីកាត់បន្ថយទៅនឹងអតិផរណា រាជរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី ម៉ាការ៉េត ថាត់ឆឺ បានកាត់បន្ថយទៅលើការចំណាយមុខងារសាធារណៈដូចម្ដេច កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងអប់រំ ៦កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងបរិស្ថាន ៩កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងអភិវឌ្ឍ ៤៥កាត់បន្ថយលើការសាង់សង់លំនៅដ្ឋានតម្លើងទៅលើកងកម្លាំងសណ្ដាប់ធ្នាប់ ៣០តម្លើងទៅលើសេវាសុខភាព ២១	null	ដើម្បីកាត់បន្ថយទៅនឹងអតិផរណា រាជរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី ម៉ាការ៉េត ថាត់ឆឺ បានកាត់បន្ថយទៅលើការចំណាយមុខងារសាធារណៈដូចម្ដេច កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងអប់រំ ៦កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងបរិស្ថាន ៩កាត់បន្ថយលើការចំណាយក្រសួងអភិវឌ្ឍ ៤៥កាត់បន្ថយលើការសាង់សង់លំនៅដ្ឋានតម្លើងទៅលើកងកម្លាំងសណ្ដាប់ធ្នាប់ ៣០តម្លើងទៅលើសេវាសុខភាព ២១	ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ទៅ នឹង អ តិ ផ រណ ា Ġ ត ើរ ា ជ រដ្ឋ ា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ស្រី Ġ ម៉ា ការ ៉ េត Ġ ថា ត់ ឆ ឺ Ġ បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច Ġ	41	ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ទៅ នឹង អ តិ ផ រណ ា Ġ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ស្រី Ġ ម៉ា ការ ៉ េត Ġ ថា ត់ ឆ ឺ Ġ បាន កាត់ បន្ថយ ទៅ លើក ារ ចំ ណា យ មុខ ងារ សា ធា រណៈ ដូច ម្ ដ េច Ġ កាត់ បន្ថយ លើក ារ ចំ ណា យក ្រ ស ួង អ ប់ រំ Ġ ៦ កាត់ បន្ថយ លើក ារ ចំ ណា យក ្រ ស ួង បរ ិស ្ថ ាន Ġ ៩ កាត់ បន្ថយ លើក ារ ចំ ណា យក ្រ ស ួង អភិវឌ្ឍ Ġ ៤ ៥ កាត់ បន្ថយ លើក ារ សា ង់ សង ់ លំ នៅ ដ្ឋាន ត ម្ល ើង ទៅ លើក ង ក ម្ល ាំង ស ណ ្ ដា ប់ ធ ្នា ប់ Ġ ៣០ ត ម្ល ើង ទៅ លើ សេ វា សុខ ភាព Ġ ២ ១	130	▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ទៅ នឹង អ តិ ផ រ ណា ▁តើ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ស្រី ▁ម៉ាក ា រ៉េត ▁ថា ត់ ឆ ឺ ▁បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ▁	36	▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ទៅ នឹង អ តិ ផ រ ណា ▁រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ស្រី ▁ម៉ាក ា រ៉េត ▁ថា ត់ ឆ ឺ ▁បាន កាត់ បន្ថយ ទៅ លើ ការ ច ំណ ាយ មុខ ងារ សា ធា រណៈ ដូច ម្ ដ េច ▁កាត់បន្ថយ លើ ការ ច ំណ ាយ ក្រ ស ួង អ ប់ រំ ▁៦ កាត់ បន្ថយ លើ ការ ច ំណ ាយ ក្រ ស ួង ប រិ ស្ថាន ▁៩ កាត់ បន្ថយ លើ ការ ច ំណ ាយ ក្រ ស ួង អភិវឌ្ឍ ▁៤៥ កាត់ បន្ថយ លើ ការ សា ង់ ស ង់ លំ នៅ ដ្ឋាន ត ម្ល ើង ទៅ លើក ង ក ម្ល ាំង ស ណ ្ ដ ាប់ ធ ្ន ាប់ ▁៣០ ត ម្ល ើង ទៅ លើ សេ វា សុខ ភាព ▁២១	123
ប្រសិនបើការសាងសង់ឬការពង្រីកផ្លូវថ្នល់ និងប៉ះពាល់ដល់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ តើសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងផ្លូវថ្នល់ ត្រូវធ្វើយ៉ាងណា	null	ចំពោះរាល់ការសាងសង់ផ្លូវ ការពង្រីកផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវប្រសព្វ ផ្លូវជាន់គ្នា ស្ពាន ស្ពានអាកាសស្ពានរំលង ផ្លូវក្នុងដីឬរូងក្រោមដី ផ្លូវក្រោមផ្ទៃទឹក ផ្លូវលើឬក្រោមផ្លូវអយស្ម័យយាន ជាពិសេស ផ្លូវមានចរាចរណ៍កកស្ទះជារៀងរាល់ថ្ងៃ ត្រូវជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍ អក្សរជាសាធារណៈ និងបញ្ជូនសំណៅប្លង់សាងសង់ដល់សមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ក្នុងករណីនេះប្រសិនបើការ សាងសង់ឬការពង្រីកផ្លូវថ្នល់នោះ ប៉ះពាល់ដល់កម្មសិទ្ធិ ស្របច្បាប់ កម្មសិទ្ធិករអាចទទួល បានសំណងសមរម្យនិងយុត្តិធម៌ ស្របតាមច្បាប់ ស្តីពីអស្សាមិករណ៍	null	ចំពោះរាល់ការសាងសង់ផ្លូវ ការពង្រីកផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវប្រសព្វ ផ្លូវជាន់គ្នា ស្ពាន ស្ពានអាកាសស្ពានរំលង ផ្លូវក្នុងដីឬរូងក្រោមដី ផ្លូវក្រោមផ្ទៃទឹក ផ្លូវលើឬក្រោមផ្លូវអយស្ម័យយាន ជាពិសេស ផ្លូវមានចរាចរណ៍កកស្ទះជារៀងរាល់ថ្ងៃ ត្រូវជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍ អក្សរជាសាធារណៈ និងបញ្ជូនសំណៅប្លង់សាងសង់ដល់សមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ក្នុងករណីនេះប្រសិនបើការ សាងសង់ឬការពង្រីកផ្លូវថ្នល់នោះ ប៉ះពាល់ដល់កម្មសិទ្ធិ ស្របច្បាប់ កម្មសិទ្ធិករអាចទទួល បានសំណងសមរម្យនិងយុត្តិធម៌ ស្របតាមច្បាប់ ស្តីពីអស្សាមិករណ៍	ប្រ សិ ន ប ើក ារ សា ង សង ់ ឬ ការ ព ង ្រី ក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ និង ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ កម្ម សិ ទ្ធិ ស្រ ប ច្ បា ប់ Ġ ត ើស ម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ត្រូវ ធ ្វ ើយ ៉ ាង ណា Ġ	54	ចំ ព ោះ រា ល់ ការ សា ង សង ់ ផ្ល ូវ Ġ ការ ព ង ្រី ក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ផ្ល ូវ ប្រ ស ព្វ Ġ ផ្ល ូវ ជា ន់ គ្នា Ġ ស្ព ាន Ġ ស្ព ាន អា កាស ស្ព ាន រំ លង Ġ ផ្ល ូវ ក្នុង ដ ី ឬ រ ូង ក្រោម ដ ី Ġ ផ្ល ូវ ក្រោម ផ្ ទ ៃ ទឹក Ġ ផ្ល ូវ លើ ឬ ក្រោម ផ្ល ូវ អ យ ស្ម ័យ យា ន Ġ ជា ពិ សេ ស Ġ ផ្ល ូវ មាន ចរ ា ចរ ណ៍ ក ក ស្ទ ះ ជា រ ៀង រា ល់ ថ ្ង ៃ Ġ ត្រូវ ជ ូន ដំ ណ ឹង ជា លា យ ល ក្ខ ណ៍ Ġ អ ក្ស រ ជា សា ធា រណៈ Ġ និង ប ញ្ជ ូន សំ ណ ៅ ប្ លង ់ សា ង សង ់ ដល់ សម ត្ថ កិច្ច ពាក់ ព ័ន ្ ធ Ġ ក្នុង ករណី នេះ ប្រ សិ ន ប ើក ារ Ġ សា ង សង ់ ឬ ការ ព ង ្រី ក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ន ោះ Ġ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ កម្ម សិ ទ្ធិ Ġ ស្រ ប ច្ បា ប់ Ġ កម្ម សិ ទ្ធិ ករ អា ច ទទួល Ġ បាន សំ ណ ង សម រម្យ និង យុត្តិ ធម៌ Ġ ស្រ ប តា ម ច្ បា ប់ Ġ ស្ត ី ពី អ ស្សា ម ិក រណ ៍	207	▁ប្រសិនបើ ការ សា ង ស ង់ ឬ ការ ព ង ្រី ក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁និង ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ កម្ម សិ ទ្ធិ ស្រ ប ច ្ប ាប់ ▁តើ សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ត្រូវ ធ ្វ ើ យ៉ាង ណា ▁	48	▁ចំពោះ រ ាល់ ការ សា ង ស ង់ ផ្ល ូវ ▁ការ ព ង ្រី ក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ផ្លូវ ប្រ ស ព្វ ▁ផ្លូវ ជ ាន់ គ្នា ▁ស្ពាន ▁ស្ពាន អា កាស ស្ព ាន រំ លង ▁ផ្លូវ ក្នុង ដ ី ឬ រ ូង ក្រោម ដ ី ▁ផ្លូវ ក្រោម ផ្ ទ ៃ ទឹក ▁ផ្លូវ លើ ឬ ក្រោម ផ្ល ូវ អ យ ស្ម ័យ យ ាន ▁ជាពិសេស ▁ផ្លូវ មាន ច រា ចរ ណ៍ ក ក ស្ទ ះ ជា រ ៀង រ ាល់ ថ ្ង ៃ ▁ត្រូវ ជ ូន ដ ំណ ឹង ជា ល ាយ ល ក្ខ ណ៍ ▁អក្សរ ជា សា ធា រណៈ ▁និង ប ញ្ជ ូន ស ំណ ៅ ប ្ល ង់ សា ង ស ង់ ដល់ សម ត្ថ កិច្ច ពាក់ ព ័ ន្ធ ▁ក្នុង ករណី នេះ ប្រ ស ិន ប ើ ការ ▁សាងសង់ ឬ ការ ព ង ្រី ក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ន ោះ ▁ប៉ះពាល់ ដល់ កម្ម សិ ទ្ធិ ▁ស្រប ច ្ប ាប់ ▁កម្មសិទ្ធិ ករ អា ច ទទួល ▁បាន ស ំណ ង សម រម្យ និង យុត្តិ ធម៌ ▁ស្រប ត ាម ច ្ប ាប់ ▁ស្តីពី អ ស្សា ម ិ ករណ៍	178
ហេតុអ្វីបានជាគេថា វិស័យទេសចរណ៍ ជាឩស្សាហកម្មគ្មានផ្សែង តើការងារអ្វីខ្លះ ដែលប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានពីវិស័យទេសចរណ៍	null	បានជាគេថា វិស័យទេសចរណ៍ ជាឩស្សាហកម្មគ្មានផ្សែងព្រោះវាបានរួមចំណែកកសាងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមបង្កើតឳកាសការងារបង្កើនប្រាក់ចំណូលលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រប្រាក់ចំណូលដែលបានមកត្រូបញ្ចូលក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាតិភ្លាមៗរួមចំណែកជម្រុញផលិតផលក្នុងស្រុកធ្វើឱ្យមានលំនឹងជញ្ជឹងពាណិជ្ជកម្ម ការងារដែលប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានពីវិស័យទេសចរណ៍មាន សណ្ណាគារ ផ្ទះសំណាក់ ផ្ទះភ្ញៀវការដឹកជញ្ចូន រថយន្ត ម៉ូតូ កង់ រទេះសេះ រទេះគោ ដំរី ការផ្គត់ផ្គង់ចំណីអាហារ ភោជនីយដ្ឋាន រមណីដ្ឋាន បាយកាហ្វេ ហាងលក់បាយ មគ្គុទេសទេសចរមហាវិទ្យាល័យទេសចរណ៍ឯកជនលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍	null	បានជាគេថា វិស័យទេសចរណ៍ ជាឩស្សាហកម្មគ្មានផ្សែងព្រោះវាបានរួមចំណែកកសាងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមបង្កើតឳកាសការងារបង្កើនប្រាក់ចំណូលលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រប្រាក់ចំណូលដែលបានមកត្រូបញ្ចូលក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាតិភ្លាមៗរួមចំណែកជម្រុញផលិតផលក្នុងស្រុកធ្វើឱ្យមានលំនឹងជញ្ជឹងពាណិជ្ជកម្ម ការងារដែលប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានពីវិស័យទេសចរណ៍មាន សណ្ណាគារ ផ្ទះសំណាក់ ផ្ទះភ្ញៀវការដឹកជញ្ចូន រថយន្ត ម៉ូតូ កង់ រទេះសេះ រទេះគោ ដំរី ការផ្គត់ផ្គង់ចំណីអាហារ ភោជនីយដ្ឋាន រមណីដ្ឋាន បាយកាហ្វេ ហាងលក់បាយ មគ្គុទេសទេសចរមហាវិទ្យាល័យទេសចរណ៍ឯកជនលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍	ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េ ថា Ġ វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ Ġ ជា ឩ ស្សា ហ កម្ម គ ្ម ាន ផ្ ស ែង Ġ ត ើក ារ ងារ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ទទួលបាន ពី វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ Ġ	50	បាន ជា គ េ ថា Ġ វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ Ġ ជា ឩ ស្សា ហ កម្ម គ ្ម ាន ផ្ ស ែង ព្រ ោះ វា បាន រួម ចំ ណ ែក ក សា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច សង ្ គម បង ្ក ើត ឳ កាស ការងារ បង ្ក ើន ប្រា ក់ ចំ ណូ ល លើក ក ម្ព ស់ ជីវ ភាព រស់ នៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ ប្រា ក់ ចំ ណូ ល ដ ែល បាន មក ត្រ ូប ញ្ច ូល ក្នុង ចរ ន្ត សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ ភ្ល ាម ៗ រួម ចំ ណ ែក ជ ម្រ ុញ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន លំ នឹង ជ ញ្ជ ឹង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ĠâĢĭ Âł ការងារ ដ ែល ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ទទួល âĢĭ បាន ពី វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ មាន Ġ ស ណ្ណ ា គ ារ Ġ ផ្ ទ ះ សំ ណា ក់ Ġ ផ្ ទ ះ ភ ្ញ ៀវ ការ ដ ឹក ជ ញ្ច ូន Ġ រ ថ យ ន្ត Ġ ម៉ូ តូ Ġ ក ង់ Ġ រ ទេ ះ សេ ះ Ġ រ ទេ ះ គោ Ġ ដំ រី Ġ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ចំ ណី អា ហា រ Ġ ភ ោ ជន ី យ ដ្ឋាន Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន Ġ បា យក ា ហ្វ េ Ġ ហា ង ល ក់ បា យ Ġ ម គ្គ ុ ទេស ទេស ចរ ម ហា វិទ្យា ល័យ ទេស ចរ ណ៍ ឯក ជន ល ក់ វ ត្ថ ុ អនុ ស្សា វរ ីយ៍	242	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េ ថា ▁វិស័យ ទេស ចរ ណ៍ ▁ជា ឩ ស្សា ហ កម្ម គ ្ មាន ផ្ ស ែង ▁តើ ការងារ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ទទួលបាន ពី វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ▁	45	▁បានជា គ េ ថា ▁វិស័យ ទេស ចរ ណ៍ ▁ជា ឩ ស្សា ហ កម្ម គ ្ មាន ផ្ ស ែង ព្រ ោះ វា បាន រួម ច ំណ ែក ក សា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ង្គ ម ប ង្ក ើត ឳ កាស ការងារ ប ង្ក ើន ប្រ ាក់ ច ំណ ូល លើក ក ម្ព ស់ ជីវ ភាព រស់ នៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ ប្រ ាក់ ច ំណ ូល ដ ែល បាន មក ត្រ ូ បញ្ចូល ក្នុង ចរ ន្ត សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ ភ្ល ាម ៗ រួម ច ំណ ែក ជ ម្រ ុញ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន លំ នឹង ជ ញ្ជ ឹង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁ការងារ ដ ែល ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ទទួល ▁បាន ពី វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ មាន ▁ស ណ្ណ ា គ ារ ▁ផ្ទះសំណាក់ ▁ផ្ទះ ភ ្ញ ៀវ ការ ដ ឹក ជ ញ្ច ូន ▁រថយន្ត ▁ម៉ូតូ ▁កង់ ▁រទេះ ស េះ ▁រទេះ គោ ▁ដំរី ▁ការផ្គត់ផ្គង់ ចំ ណី អា ហា រ ▁ភោជនីយដ្ឋាន ▁រម ណី ដ្ឋាន ▁បាយ កា ហ្វ េ ▁ហាង ល ក់ ប ាយ ▁មគ្គ ុ ទេស ទេស ចរ ម ហា វិទ្យា ល័យ ទេស ចរ ណ៍ ឯក ជន ល ក់ វ ត្ថ ុ អនុ ស្សា វរ ីយ៍	206
ដូចម្តេចដែលហៅថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ	null	រដ្ឋធម្មនុញគឺជាច្បាប់កំពូលមួយរបស់រដ្ឋដែលរាល់ច្បាប់ និងបទដ្ឋានគតិយុត្តិទាំងឡាយ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវអនុលោមតាមដើម្បីបញ្ជៀសនូវអធម្មនុញភាព ឬផ្ទុយនិងច្បាប់កំពូលក្នុងការអនុវត្ត	null	រដ្ឋធម្មនុញគឺជាច្បាប់កំពូលមួយរបស់រដ្ឋដែលរាល់ច្បាប់ និងបទដ្ឋានគតិយុត្តិទាំងឡាយ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវអនុលោមតាមដើម្បីបញ្ជៀសនូវអធម្មនុញភាព ឬផ្ទុយនិងច្បាប់កំពូលក្នុងការអនុវត្ត	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ	13	រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ គ ឺ ជា ច្ បា ប់ កំ ព ូល មួយ រ ប ស់ រដ្ឋ ដ ែល រា ល់ ច្ បា ប់ Ġ និង បទ ដ្ឋាន គ តិ យុត្តិ ទ ាំង ឡា យ Ġ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ អនុ ល ោម តា ម ដើម ្ប ី ប ញ្ជ ៀស ន ូវ អ ធម្ម នុ ញ ភាព Ġ ឬ ផ្ ទ ុយ និង ច្ បា ប់ កំ ព ូល ក្នុង ការ អនុ វត្ត	81	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ▁	7	▁រដ្ឋ ធម្ម ន ុញ គ ឺ ជា ច ្ប ាប់ ក ំព ូល មួយ រ ប ស់ រដ្ឋ ដ ែល រ ាល់ ច ្ប ាប់ ▁និង បទ ដ្ឋាន គ តិ យុត្តិ ទ ាំង ឡា យ ▁ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ អនុ ល ោម ត ាម ដើម ្ប ី ប ញ្ជ ៀស ន ូវ អ ធម្ម ន ុញ ភាព ▁ឬ ផ្ ទ ុយ និង ច ្ប ាប់ ក ំព ូល ក្នុង ការ អនុ វត្ត	81
តើហេតុអ្វីបានប្រទេសអង់គ្លេសដែលធ្លាប់តែរុងរឿងត្រូវបានចុះអន់ថយវិញ	null	នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ បានជាប្រទេសអង់គ្លេសដែលធ្លាប់តែរុងរឿងត្រូវបានចុះអន់ថយវិញ គឺដោយតែប្រទេសក្រោមអាណានិគមគមន៍ទៅរកការប្រកាន់ពូជសាសន៍រវាងពួកស្បែកស និងស្បែកខ្មៅ ដែលហៅថារបបអាប៉ាថេរ	null	នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ បានជាប្រទេសអង់គ្លេសដែលធ្លាប់តែរុងរឿងត្រូវបានចុះអន់ថយវិញ គឺដោយតែប្រទេសក្រោមអាណានិគមគមន៍ទៅរកការប្រកាន់ពូជសាសន៍រវាងពួកស្បែកស និងស្បែកខ្មៅ ដែលហៅថារបបអាប៉ាថេរ	ត ើ ហេតុ អ ្វី បាន ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ដ ែល ធ ្លា ប់ តែ រ ុង រឿង ត្រូវ បាន ច ុះ អ ន់ ថ យ វិញ Ġ	31	នៅ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី Ġ ២ Ġ បាន ជា ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ដ ែល ធ ្លា ប់ តែ រ ុង រឿង ត្រូវ បាន ច ុះ អ ន់ ថ យ វិញ Ġ គ ឺ ដោយ តែ ប្រ ទេស ក្រោម អា ណា និ គម គមន៍ ទៅ រក ការ ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ រ វា ង ព ួ ក ស្ បែក ស Ġ និង ស្ បែក ខ្ ម ៅ Ġ ដ ែល ហ ៅ ថា រ ប ប អា ប៉ា ថ េរ	89	▁តើ ហេតុ អ ្វី បាន ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ដ ែល ធ ្ល ាប់ តែ រ ុង រឿង ត្រូវ បាន ច ុះ អ ន់ ថ យ វិញ ▁	30	▁នៅ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁២ ▁បានជា ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ដ ែល ធ ្ល ាប់ តែ រ ុង រឿង ត្រូវ បាន ច ុះ អ ន់ ថ យ វិញ ▁គឺ ដោយ តែ ប្រ ទេស ក្រោម អា ណា និ គម គមន៍ ទៅ រក ការ ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ រ វ ាង ព ួ ក ស្ បែក ស ▁និង ស្ បែក ខ្ ម ៅ ▁ដែល ហ ៅ ថា រ ប ប អា ប៉ា ថ េរ	86
តើឯករាជ្យពេញលេញបានមកដោយកក្តាអ្វីខ្លះ នៅពេលណា	null	ឯករាជ្យឥណ្ឌនេស៊ីទទួលបានពេញលេញដោយសារ មានមគ្គុទេសក៏ដឹកនាំឈ្លាសវៃ មានមាគ៍ានយោបាយត្រឹមត្រូវ គឺលោកស៊ូកាណូប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងផុសផុលក្នុងនយោបាយទាមទារឯករាជ្យហូឡង់ ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យអោយឥណ្ឌនេស៊ី ដោយសារការគំរាមកំហែងដាក់លក្ខខណ្ឌរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកហូឡង់ទទួលបានឯករាជ្យនៅថ្ងៃ ១៧ សីហា ១៩៥០ សៀវភៅចាស់ ១៩៤៩	null	ឯករាជ្យឥណ្ឌនេស៊ីទទួលបានពេញលេញដោយសារ មានមគ្គុទេសក៏ដឹកនាំឈ្លាសវៃ មានមាគ៍ានយោបាយត្រឹមត្រូវ គឺលោកស៊ូកាណូប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងផុសផុលក្នុងនយោបាយទាមទារឯករាជ្យហូឡង់ ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យអោយឥណ្ឌនេស៊ី ដោយសារការគំរាមកំហែងដាក់លក្ខខណ្ឌរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកហូឡង់ទទួលបានឯករាជ្យនៅថ្ងៃ ១៧ សីហា ១៩៥០ សៀវភៅចាស់ ១៩៤៩	ត ើ ឯក រាជ ្យ ព េញ ល េញ បាន មក ដោយ ក ក្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ នៅ ពេល ណា Ġ	23	ឯក រាជ ្យ ឥ ណ្ឌ ន េស ៊ី ទទួលបាន ព េញ ល េញ ដោយ សារ ĠâĢĭ មាន ម គ្គ ុ ទេស ក ៏ ដ ឹក នាំ ឈ ្លា ស វ ៃ Ġ មាន មា គ ៍ ាន យោ បា យ ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ គ ឺ លោក ស៊ូ កា ណូ ប្រ ជា ជន ចូល រ ួ âĢĭ ម យ៉ាង ផ ុស ផ ុល ក្នុង ន យោ បា យ ទ ាម ទ ារ ឯក រាជ ្យ ហ ូ ឡង់ Ġ ព្រ ម ប្រ គ ល់ ឯក រាជ ្យ អោយ ឥ ណ្ឌ ន េស ៊ី Ġ ដោយ សារ ការ គ ំ រា មក ំ ហ ែង ដា ក់ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ហ ូ ឡង់ ទទួលបាន ឯក រាជ ្យ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៧ Ġ សី ហា Ġ ១៩ ៥០ Ġ ស ៀវ ភ ៅ ច ាស់ Ġ ១៩ ៤ ៩	139	▁តើ ឯក រាជ ្យ ព េញ ល េញ បាន មក ដោយ ក ក្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁នៅពេល ណា ▁	21	▁ឯករាជ្យ ឥ ណ្ឌ ន េ ស៊ី ទទួលបាន ព េញ ល េញ ដោយ សារ ▁មាន ម គ្គ ុ ទេស ក ៏ ដ ឹក នាំ ឈ ្លា ស វ ៃ ▁មាន មា គ ៍ ាន យោ ប ាយ ត្រ ឹម ត្រូវ ▁គឺ លោក ស៊ូ កា ណូ ប្រ ជា ជន ចូល រ ួ ▁ម យ៉ាង ផ ុស ផ ុល ក្នុង ន យោ ប ាយ ទ ាម ទ ារ ឯក រាជ ្យ ហ ូ ឡង់ ▁ព្រម ប្រ គ ល់ ឯក រាជ ្យ អោយ ឥ ណ្ឌ ន េ ស៊ី ▁ដោយសារ ការ គ ំ រ ាម កំ ហ ែង ដ ាក់ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ហ ូ ឡង់ ទទួលបាន ឯក រាជ ្យ នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៧ ▁សីហា ▁១៩ ៥០ ▁សៀវភៅ ច ាស់ ▁១៩ ៤ ៩	129
ដូចម្តេចដែលហៅថា ទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ និងទំនាក់ទំនងមិនផ្ទាល់	null	ទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ គឺជាទំនាក់ទំនងរវាងបណ្តាវត្ថុបាតុភុត ឬបណ្តាកត្តាដោយផ្ទាល់ជះឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមក ដោយមិនបាច់មានអន្តរករទំនាក់ទំនងមិនផ្ទាល់ គឺទំនាក់ទំនងដែលឆ្លងកាត់អន្តរករមួយ ឬច្រើន ទំនាក់ទំនងទាំងពីរនេះ សុទ្ធតែបានពង្រឹងអត្ថិភាព និងអភិវឌ្ឍន៍របស់អង្គវត្ថុ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ អាចពង្រឹងបានរហ័សជាងរីឯទំនាក់ទំនងមិនផ្ទាល់មានលលក្ខណៈរហ័សឬយឺតពង្រឹងបានច្រើនឬតិចអាស្រ័យដោយលក្ខណៈរបស់អន្តរករ	null	ទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ គឺជាទំនាក់ទំនងរវាងបណ្តាវត្ថុបាតុភុត ឬបណ្តាកត្តាដោយផ្ទាល់ជះឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមក ដោយមិនបាច់មានអន្តរករទំនាក់ទំនងមិនផ្ទាល់ គឺទំនាក់ទំនងដែលឆ្លងកាត់អន្តរករមួយ ឬច្រើន ទំនាក់ទំនងទាំងពីរនេះ សុទ្ធតែបានពង្រឹងអត្ថិភាព និងអភិវឌ្ឍន៍របស់អង្គវត្ថុ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ អាចពង្រឹងបានរហ័សជាងរីឯទំនាក់ទំនងមិនផ្ទាល់មានលលក្ខណៈរហ័សឬយឺតពង្រឹងបានច្រើនឬតិចអាស្រ័យដោយលក្ខណៈរបស់អន្តរករ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ទំ នាក់ ទំ ន ង ដោយ ផ្ ទ ាល់ Ġ និង ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិន ផ្ ទ ាល់ Ġ	29	ទំ នាក់ ទំ ន ង ដោយ ផ្ ទ ាល់ Ġ គ ឺ ជា ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង បណ្ត ាវ ត្ថ ុប ាត ុ ភ ុត Ġ ឬ បណ្ត ាក ត្ត ា ដោយ ផ្ ទ ាល់ ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ វិញ ទៅ មក Ġ ដោយ ម ិន បា ច ់ មាន អ ន្ត រក រ ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិន ផ្ ទ ាល់ Ġ គ ឺ ទំ នាក់ ទំ ន ង ដ ែល ឆ្ លង កាត់ អ ន្ត រក រ មួយ Ġ ឬ ច្ រ ើន Ġ ទំ នាក់ ទំ ន ង ទ ាំង ពី រ នេះ Ġ សុ ទ្ធ តែ បាន ពង្រឹង អ ត្ថ ិ ភាព Ġ និង អភិវឌ្ឍ ន៍ រ ប ស់ អង្គ វ ត្ថ ុ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ទំ នាក់ ទំ ន ង ដោយ ផ្ ទ ាល់ Ġ អា ច ពង្រឹង បាន រ ហ ័ ស ជា ង រី ឯ ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិន ផ្ ទ ាល់ មាន ល ល ក្ខ ណៈ រ ហ ័ ស ឬ យ ឺត ពង្រឹង បាន ច្ រ ើន ឬ តិ ច អា ស្រ ័យ ដោយ ល ក្ខ ណៈ រ ប ស់ អ ន្ត រក រ	186	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ទំនាក់ទំនង ដោយ ផ្ ទ ាល់ ▁និង ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិន ផ្ ទ ាល់ ▁	22	▁ទំនាក់ទំនង ដោយ ផ្ ទ ាល់ ▁គឺជា ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វ ាង បណ្ត ាវ ត្ថ ុប ាត ុ ភ ុត ▁ឬ បណ្ត ាក ត្ត ា ដោយ ផ្ ទ ាល់ ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ វិញ ទៅ មក ▁ដោយ ម ិន ប ាច់ មាន អ ន្ត រ ករ ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិន ផ្ ទ ាល់ ▁គឺ ទំ នាក់ ទំ ន ង ដ ែល ឆ្ លង កាត់ អ ន្ត រ ករ មួយ ▁ឬ ច ្រ ើន ▁ទំនាក់ទំនង ទ ាំង ពី រ នេះ ▁សុទ្ធតែ បាន ពង្រឹង អ ត្ថ ិ ភាព ▁និង អភិវឌ្ឍ ន៍ រ ប ស់ អង្គ វ ត្ថ ុ ▁ប៉ុន្តែ ទំ នាក់ ទំ ន ង ដោយ ផ្ ទ ាល់ ▁អាច ពង្រឹង បាន រ ហ ័ ស ជា ង រី ឯ ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិន ផ្ ទ ាល់ មាន ល ល ក្ខ ណៈ រ ហ ័ ស ឬ យ ឺត ពង្រឹង បាន ច ្រ ើន ឬ ត ិច អា ស្រ ័យ ដោយ ល ក្ខ ណៈ រ ប ស់ អ ន្ត រ ករ	168
តើប្រទេសកម្ពុជាចែកជាប៉ុន្មានតំបន់ប៉ុន្មានភូមិភាគ	null	ប្រទេសកម្ពុជាចែកជា ៣២ តំបន់ និង ៦ភូមិភាគ	null	ប្រទេសកម្ពុជាចែកជា ៣២ តំបន់ និង ៦ភូមិភាគ	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ប៉ ុន ្ម ាន ត ំ ប ន់ ប៉ ុន ្ម ាន ភ ូម ិ ភាគ Ġ	27	ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា Ġ ៣ ២ Ġ ត ំ ប ន់ Ġ និង Ġ ៦ ភ ូម ិ ភាគ	21	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ប៉ ុន ្ មាន ត ំ ប ន់ ប៉ ុន ្ មាន ភ ូម ិ ភាគ ▁	26	▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ▁៣២ ▁តំបន់ ▁និង ▁៦ ភ ូម ិ ភាគ	16
ចូររាប់ឈ្មោះសត្វនិងរុក្ខជាតិដែលតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជាយើង	null	ចេកពងមាន់ តាមព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នសរកភ ០៣០៥ ១៤៩ បានកំណត់យកសត្វ និងរុក្ខជាតិតំណាងប្រទេសកម្ពុជាដូចខាងក្រោមគោព្រៃត្រយ៉ងអណ្តើកហ្លួងត្រីគល់រាំងដើមត្នោតផ្ការំដួល	null	ចេកពងមាន់ តាមព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នសរកភ ០៣០៥ ១៤៩ បានកំណត់យកសត្វ និងរុក្ខជាតិតំណាងប្រទេសកម្ពុជាដូចខាងក្រោមគោព្រៃត្រយ៉ងអណ្តើកហ្លួងត្រីគល់រាំងដើមត្នោតផ្ការំដួល	ច ូរ រា ប់ ឈ្មោះ ស ត ្វ និង រ ុក ្ខ ជាតិ ដ ែល ត ំណ ាង ឱ្យ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា យ ើង Ġ	27	ច េក ព ង មាន ់ Ġ តា ម ព្រ ះ រាជ ក្រ ឹត ្យ លេខ Ġ ន ស រក ភ Ġ ០ ៣០ ៥ Ġ ១ ៤ ៩ Ġ បាន កំ ណ ត់ យក ស ត ្វ Ġ និង រ ុក ្ខ ជាតិ ត ំណ ាង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ដូច ខា ង ក្រោម គោ ព្រ ៃ ត្រ យ៉ ង អ ណ្ត ើក ហ ្ល ួង ត្រ ី គ ល់ រា ំ ង ដើម ត ្ន ោត ផ្ ការ ំ ដ ួល	79	▁ចូរ រ ាប់ ឈ្មោះ ស ត ្វ និង រ ុ ក្ខ ជាតិ ដ ែល ត ំណ ាង ឱ្យ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជ ាយ ើង ▁	26	▁ចេក ព ង ម ាន់ ▁តាម ព្រ ះ រាជ ក្រ ឹត ្យ លេខ ▁ន ស រក ភ ▁០ ៣០ ៥ ▁១៤ ៩ ▁បាន ក ំណ ត់ យក ស ត ្វ ▁និង រ ុ ក្ខ ជាតិ ត ំណ ាង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ដូច ខា ង ក្រោម គោ ព្រ ៃ ត្រ យ៉ ង អ ណ្ត ើក ហ ្ល ួង ត្រ ី គ ល់ រ ាំង ដើម ត ្ន ោត ផ្ ការ ំ ដ ួល	75
ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ បង្ខំឱ្យអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនតើអ្នកត្រូវមានវិធីបដិសេធដូចម្តេច	null	ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់បង្ខំឱ្យអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនយើងត្រូវមានវិធីបដិសេធដោយនិយាយថាសុំទោស ខ្ញុំមានជម្ងឺសុំទោស ខ្ញុំប្រញាប់ណាស់សុំទោស ខ្ញុំតមចំណីទេ ខ្ញុំអរគុណច្រើនណាស់ ខ្ញុំមិនអាចទេ	null	ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់បង្ខំឱ្យអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនយើងត្រូវមានវិធីបដិសេធដោយនិយាយថាសុំទោស ខ្ញុំមានជម្ងឺសុំទោស ខ្ញុំប្រញាប់ណាស់សុំទោស ខ្ញុំតមចំណីទេ ខ្ញុំអរគុណច្រើនណាស់ ខ្ញុំមិនអាចទេ	ប្រ សិ ន ប ើម ាន ន រណ ាម ្នា ក់ Ġ បង ្ខ ំ ឱ្យ អ្នក ប្រ ើ គ្រឿង ញ ៀន ត ើ អ្នក ត្រូវ មាន វិ ធី ប ដ ិស េ ធ ដូច ម្ ត េច Ġ	37	ប្រ សិ ន ប ើម ាន ន រណ ាម ្នា ក់ បង ្ខ ំ ឱ្យ អ្នក ប្រ ើ គ្រឿង ញ ៀន យ ើង ត្រូវ មាន វិ ធី ប ដ ិស េ ធ ដោយ និ យា យ ថា សុ ំ ទោស Ġ ខ្ ញ ុំ មាន ជ ម្ ង ឺ សុ ំ ទោស Ġ ខ្ ញ ុំ ប្រ ញ ាប់ ណា ស់ សុ ំ ទោស Ġ ខ្ ញ ុំ ត ម ចំ ណី ទេ Ġ ខ្ ញ ុំ អ រ គុណ ច្ រ ើន ណា ស់ Ġ ខ្ ញ ុំ ម ិន អា ច ទេ	89	▁ប្រសិនបើ មាន ន រ ណា ម្ នាក់ ▁បង្ខំ ឱ្យ អ្នក ប្រ ើ គ្រឿង ញ ៀន ត ើ អ្នក ត្រូវ មាន វិ ធី ប ដ ិ សេ ធ ដូច ម ្ត េច ▁	31	▁ប្រសិនបើ មាន ន រ ណា ម្ នាក់ បង ្ខ ំ ឱ្យ អ្នក ប្រ ើ គ្រឿង ញ ៀន យ ើង ត្រូវ មាន វិ ធី ប ដ ិ សេ ធ ដោយ ន ិយ ាយ ថា ស ុំ ទោស ▁ខ្ញុំ មាន ជ ម្ ង ឺ ស ុំ ទោស ▁ខ្ញុំ ប្រ ញ ាប់ ណ ាស់ ស ុំ ទោស ▁ខ្ញុំ ត ម ចំ ណី ទេ ▁ខ្ញុំ អ រ គុណ ច ្រ ើន ណ ាស់ ▁ខ្ញុំ ម ិន អា ច ទេ	75
តើប្រូតេអ៉ីនជាអ្វី ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៉ីនដែលទាបជាងគេបំផុតហៅថាអ្វី	null	ប្រូតេអ៉ីនគឺជាប៉ូលីមែនៃអាស៊ីតអាមីនេដែលបង្កឡើងដោយច្រវាក់ប៉ូលីប៉ិបទីមួយឬច្រើន ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៉ីនដែលទាបជាងគេបំផុតហៅថា ប៉ិបទីត ឬ ប៉ូលីប៉ិបទីត	null	ប្រូតេអ៉ីនគឺជាប៉ូលីមែនៃអាស៊ីតអាមីនេដែលបង្កឡើងដោយច្រវាក់ប៉ូលីប៉ិបទីមួយឬច្រើន ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៉ីនដែលទាបជាងគេបំផុតហៅថា ប៉ិបទីត ឬ ប៉ូលីប៉ិបទីត	ត ើប ្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ ្វី Ġ ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា អ ្វី Ġ	39	ប្រ ូត េ អ ៉ី ន គ ឺ ជា ប៉ ូល ី ម ែន ៃ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ដ ែល បង ្ក ឡើង ដោយ ច្ រ វា ក់ ប៉ ូល ី ប៉ ិប ទី មួយ ឬ ច្ រ ើន Ġ ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា Ġ ប៉ ិប ទី ត Ġ ឬ Ġ ប៉ ូល ី ប៉ ិប ទី ត	81	▁តើ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ ្វី ▁ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា អ ្វី ▁	38	▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន គ ឺ ជា ប៉ ូ លី ម ែន ៃ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ដ ែល ប ង្ក ឡើង ដោយ ច ្រ វ ាក់ ប៉ ូ លី ប៉ ិប ទី មួយ ឬ ច ្រ ើន ▁ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា ▁ប៉ ិប ទី ត ▁ឬ ▁ប៉ូល ី ប៉ ិប ទី ត	80
ដូចម្ដេចដែលហៅថាផ្លូវជនបទ	null	ដែលហៅថាផ្លូវជនបទគឹជាសំដៅដល់ដីដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិ ឬ ផ្លូវជាតិ ផ្លូវខេត្ត ឆ្ពោះទៅភូមិ ឬ ឃុំនៅជនបទ	null	ដែលហៅថាផ្លូវជនបទគឹជាសំដៅដល់ដីដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិ ឬ ផ្លូវជាតិ ផ្លូវខេត្ត ឆ្ពោះទៅភូមិ ឬ ឃុំនៅជនបទ	ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ ជន បទ ĠâĢĭ Ġ	13	ដ ែល ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ ជន បទ គ ឹ ជា សំ ដ ៅ ដល់ ដ ី ដ ែល ត ភ្ជាប់ ពី ផ្ល ូវ ជាតិ Ġ ឬ Ġ ផ្ល ូវ ជាតិ âĢĭ Ġ ផ្ល ូវ ខ េត ្ត Ġ ឆ្ ព ោះ ទៅ ភ ូម ិ Ġ ឬ Ġ ឃ ុំ នៅ ជន បទ ĠâĢĭ	48	▁ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ ជន បទ ▁	13	▁ដែល ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ ជន បទ គ ឹ ជា សំ ដ ៅ ដល់ ដ ី ដ ែល ត ភ្ជាប់ ពី ផ្ល ូវ ជាតិ ▁ឬ ▁ផ្លូវ ជាតិ ▁ផ្លូវ ខ េ ត្ត ▁ឆ្ពោះទៅ ភ ូម ិ ▁ឬ ▁ឃុំ នៅ ជន បទ ▁	41
ហេតុអ្វីបានជាគេថាផែនការម៉ាសាល់ ជាដើមហេតុមួយនៃកំណើតសង្រ្គាមត្រជាក់	null	បានជាគេថាផែនការម៉ាសាល់ ជាដើមហេតុមួយនៃកំណើតសង្រ្គាមត្រជាក់ព្រោះថាតាមរយៈផែនការនេះសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្ដល់ជំនួយ១៣កោដិដុល្លាសម្រាប់ជួយប្រទេសមួយចំនួននៅអឺរ៉ុបខាងលិចដើម្បីជួយស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងនោះដែលដុនដាបដោយសារសង្រ្គាមលោកលើកទី២ឲ្យងើបឈរឡើងវិញ	null	បានជាគេថាផែនការម៉ាសាល់ ជាដើមហេតុមួយនៃកំណើតសង្រ្គាមត្រជាក់ព្រោះថាតាមរយៈផែនការនេះសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្ដល់ជំនួយ១៣កោដិដុល្លាសម្រាប់ជួយប្រទេសមួយចំនួននៅអឺរ៉ុបខាងលិចដើម្បីជួយស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងនោះដែលដុនដាបដោយសារសង្រ្គាមលោកលើកទី២ឲ្យងើបឈរឡើងវិញ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េ ថា ផ ែន ការ ម៉ា សា ល់ Ġ ជា ដើម ហេតុ មួយ នៃ កំ ណ ើត សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជា ក់ Ġ	30	បាន ជា គ េ ថា ផ ែន ការ ម៉ា សា ល់ Ġ ជា ដើម ហេតុ មួយ នៃ កំ ណ ើត សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជា ក់ ព្រ ោះ ថា តា ម រយ ៈ ផ ែន ការ នេះ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ១ ៣ ក ោ ដ ិ ដ ុល ្លា សម ្រា ប់ ជ ួយ ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង ល ិច ដើម ្ប ី ជ ួយ ស្រ ោច ស្រ ង់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ទេស ទ ាំង ន ោះ ដ ែល ដ ុន ដា ប ដោយ សារ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ឲ្យ ង ើប ឈ រ ឡើង វិញ	121	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េ ថា ផ ែន ការ ម៉ា ស ាល់ ▁ជាដើម ហេតុ មួយ នៃ ក ំណ ើត សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជ ាក់ ▁	29	▁បានជា គ េ ថា ផ ែន ការ ម៉ា ស ាល់ ▁ជាដើម ហេតុ មួយ នៃ ក ំណ ើត សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជ ាក់ ព្រ ោះ ថា ត ាម រយ ៈ ផ ែន ការ នេះ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ១ ៣ ក ោ ដ ិ ដ ុល ្លា ស ម្រ ាប់ ជ ួយ ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង ល ិច ដើម ្ប ី ជ ួយ ស្រ ោច ស្រ ង់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ទេស ទ ាំង ន ោះ ដ ែល ដ ុន ដា ប ដោយ សារ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ឲ្យ ង ើប ឈ រ ឡើង វិញ	119
តើចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយនៃកសិកម្មអាមេរិកមានអ្វីខ្លះ	null	ចំណុចខ្លាំង នៃកសិកម្មអាមេរិកមាន កសិកម្មអាមេរិកឈានមុខគេលើពិភពលោកប្រើពលករ ២៧នៃប្រជាជនសកម្មរួមចំណែកបាន១៦ នៃតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសប្រើកសិករតិចតួច តែផលិតស្រូវសាឡីបាន ១២ សាច់ ២០ ពោត ៣៦ សណ្តែក ៤៥ នៃផលិតផលលើពីពិភពលោកប្រើយន្តកម្មកសិកម្មជឿនលឿនជិត ៥០នៃត្រាក់ទ័រក្នុងពិភពលោក បម្រើនបម្រាស់ដីគីមី និងថ្នាំគីមីសម្លាប់សត្វល្អិត ផ្ទៃដីបាចទឹកជាង ២០លានហត នៅខាងលិច និងខាងត្បូងការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងរហ័សអំពីរបស់គំហើញក្សេត្រសាស្រ្តតាមរយៈសេវាទំនើបៗដល់ប្រជាកសិករ ចំណុចខ្សោយនៃកសិកម្មអាមេរិក ទីផ្សារអន្តរជាតិជាអាយុជីវិតនៃកសិកម្មអាមេរិកកសិករឲ្យដួលរលំ ឬជំពាក់បំណុលគេកាន់តែធ្ងន់នៅពេលទីផ្សារប្រទេសខាងត្បូង និងទីផ្សារអឺរ៉ុបកាត់បន្ថយការបញ្ជាទិញការស្តុកធញ្ញជាតិរីកកាន់តែធំ តម្លៃស្រុតចុះជាគ្រោះមហន្តរាយដល់កសិករកសិករចាកចោលដីស្រែចំការ ដើម្បីស្វែងរកការងារនៅទីក្រុងតម្លៃដីកសិកម្មធា្លក់ចុះជាលំដាប់ចាប់ពី ១៩៨០អាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយតូចបាត់បង់បន្តិចម្តងៗ លេចចេញនូវកសិដ្ឋានធំៗមកជំនួសវិញ	null	ចំណុចខ្លាំង នៃកសិកម្មអាមេរិកមាន កសិកម្មអាមេរិកឈានមុខគេលើពិភពលោកប្រើពលករ ២៧នៃប្រជាជនសកម្មរួមចំណែកបាន១៦ នៃតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសប្រើកសិករតិចតួច តែផលិតស្រូវសាឡីបាន ១២ សាច់ ២០ ពោត ៣៦ សណ្តែក ៤៥ នៃផលិតផលលើពីពិភពលោកប្រើយន្តកម្មកសិកម្មជឿនលឿនជិត ៥០នៃត្រាក់ទ័រក្នុងពិភពលោក បម្រើនបម្រាស់ដីគីមី និងថ្នាំគីមីសម្លាប់សត្វល្អិត ផ្ទៃដីបាចទឹកជាង ២០លានហត នៅខាងលិច និងខាងត្បូងការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងរហ័សអំពីរបស់គំហើញក្សេត្រសាស្រ្តតាមរយៈសេវាទំនើបៗដល់ប្រជាកសិករ ចំណុចខ្សោយនៃកសិកម្មអាមេរិក ទីផ្សារអន្តរជាតិជាអាយុជីវិតនៃកសិកម្មអាមេរិកកសិករឲ្យដួលរលំ ឬជំពាក់បំណុលគេកាន់តែធ្ងន់នៅពេលទីផ្សារប្រទេសខាងត្បូង និងទីផ្សារអឺរ៉ុបកាត់បន្ថយការបញ្ជាទិញការស្តុកធញ្ញជាតិរីកកាន់តែធំ តម្លៃស្រុតចុះជាគ្រោះមហន្តរាយដល់កសិករកសិករចាកចោលដីស្រែចំការ ដើម្បីស្វែងរកការងារនៅទីក្រុងតម្លៃដីកសិកម្មធា្លក់ចុះជាលំដាប់ចាប់ពី ១៩៨០អាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយតូចបាត់បង់បន្តិចម្តងៗ លេចចេញនូវកសិដ្ឋានធំៗមកជំនួសវិញ	ត ើ ចំណុច ខ្ លា ំ ង Ġ និង ចំណុច ខ្សោយ នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	23	ចំណុច ខ្ លា ំ ង Ġ នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក មាន Ġ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ឈ ាន មុខ គ េ លើ ពិ ភព លោក ប្រ ើ ពល ករ Ġ ២ ៧ នៃ ប្រ ជា ជន ស កម្ម រួម ចំ ណ ែក បាន ១ ៦ Ġ នៃ ត ម្ល ៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច ក្នុង ប្រ ទេស ប្រ ើក សិ ករ តិ ច ត ួច Ġ តែ ផល ិត ស្រ ូវ សា ឡ ី បាន Ġ ១ ២ Ġ សា ច ់ Ġ ២០ Ġ ព ោត Ġ ៣ ៦ Ġ ស ណ្ត ែក Ġ ៤ ៥ Ġ នៃ ផល ិត ផល លើ ពី ពិ ភព លោក ប្រ ើយ ន្ត កម្ម ក សិ កម្ម ជឿនលឿន ជ ិត Ġ ៥០ នៃ ត្រា ក់ ទ័រ ក្នុង ពិ ភព លោក Ġ ប ម្រ ើន ប ម្រ ាស់ ដ ី គី មី Ġ និង ថ្ន ាំ គី មី សម ្លា ប់ ស ត ្វ ល្អ ិត Ġ ផ្ ទ ៃ ដ ី បា ច ទឹក ជា ង Ġ ២០ លាន ហ ត Ġ នៅ ខា ង ល ិច Ġ និង ខា ង ត្ប ូង ការ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ យ៉ាង រ ហ ័ ស អ ំព ី រ ប ស់ គ ំ ហ ើ ញ ក្ស េត ្រ សា ស្រ ្ត តា ម រយ ៈ សេ វា ទំ ន ើប ៗ ដល់ ប្រ ជា ក សិ ករ Ġ ចំណុច ខ្សោយ នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក Ġ ទី ផ្ សារ អ ន្ត រ ជាតិ ជា អា យ ុ ជីវ ិត នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ក សិ ករ ឲ្យ ដ ួល រ លំ Ġ ឬ ជំ ពាក់ ប ំណ ុល គ េក ាន់ តែ ធ ្ង ន់ នៅ ពេល ទី ផ្ សារ ប្រ ទេស ខា ង ត្ប ូង Ġ និង ទី ផ្ សារ អ ឺ រ៉ ុប កាត់ បន្ថយ ការ បញ្ជា ទិ ញ ការ ស្ត ុក ធ ញ្ញ ជាតិ រី ក កាន់ តែ ធ ំ Ġ ត ម្ល ៃ ស្រ ុត ច ុះ ជា គ្រ ោះ ម ហ ន្ត រា យ ដល់ ក សិ ករ ក សិ ករ ច ាក ចោល ដ ី ស្រ ែ ចំ ការ Ġ ដើម ្ប ី ស្ វ ែង រក ការងារ នៅ ទី ក្រុង ត ម្ល ៃ ដ ី ក សិ កម្ម ធា ្ល ក់ ច ុះ ជា លំ ដា ប់ ច ាប់ ពី Ġ ១៩ ៨០ អា ជីវ កម្ម ទ្រ ង់ ទ្រ ាយ តូ ច បា ត់ បង់ ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ Ġ ល េច ចេញ ន ូវ ក សិ ដ្ឋាន ធ ំ ៗ មក ជំ ន ួស វិញ	393	▁តើ ចំណុច ខ្ ល ាំង ▁និង ចំណុច ខ្សោយ នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁ចំណុច ខ្ ល ាំង ▁នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក មាន ▁កសិកម្ម អា មេ រិក ឈ ាន មុខ គ េ លើ ពិ ភព លោក ប្រ ើ ពល ករ ▁២៧ នៃ ប្រ ជា ជន ស កម្ម រួម ច ំណ ែក បាន ១ ៦ ▁នៃ ត ម្ល ៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច ក្នុង ប្រ ទេស ប្រ ើក សិ ករ ត ិច ត ួច ▁តែ ផល ិត ស្រ ូវ សា ឡ ី បាន ▁១២ ▁សាច់ ▁២០ ▁ព ោត ▁៣៦ ▁សណ្តែក ▁៤៥ ▁នៃ ផល ិត ផល លើ ពី ពិ ភព លោក ប្រ ើយ ន្ត កម្ម ក សិ កម្ម ជឿនលឿន ជ ិត ▁៥០ នៃ ត្រ ាក់ ទ័រ ក្នុង ពិ ភព លោក ▁បម្រើ ន ប ម្រ ាស់ ដ ី គី មី ▁និង ថ្ន ាំ គី មី ស ម្ល ាប់ ស ត ្វ ល្អ ិត ▁ផ្ទៃដី បា ច ទឹក ជា ង ▁២០ លាន ហ ត ▁នៅ ខា ង ល ិច ▁និង ខា ង ត្ប ូង ការ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ យ៉ាង រ ហ ័ ស អ ំព ី រ ប ស់ គ ំ ហ ើ ញ ក្ស េ ត្រ សា ស្រ ្ត ត ាម រយ ៈ សេ វា ទំ ន ើប ៗ ដល់ ប្រ ជា ក សិ ករ ▁ចំណុច ខ្សោយ នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ▁ទីផ្សារ អ ន្ត រ ជាតិ ជា អ ាយ ុ ជីវ ិត នៃ ក សិ កម្ម អា មេ រិក ក សិ ករ ឲ្យ ដ ួល រ លំ ▁ឬ ជំ ពាក់ ប ំណ ុល គ េ កាន់ តែ ធ ្ង ន់ នៅ ពេល ទី ផ្ សារ ប្រ ទេស ខា ង ត្ប ូង ▁និង ទី ផ្ សារ អ ឺ រ៉ ុប កាត់ បន្ថយ ការ បញ្ជា ទ ិញ ការ ស្ត ុក ធ ញ្ញ ជាតិ រី ក កាន់ តែ ធ ំ ▁តម្លៃ ស្រ ុត ច ុះ ជា គ្រ ោះ ម ហ ន្ត រ ាយ ដល់ ក ស ិក រក សិ ករ ច ាក ចោល ដ ី ស្រ ែ ចំ ការ ▁ដើម្បី ស ្វ ែង រក ការងារ នៅ ទី ក្រុង ត ម្ល ៃ ដ ី ក សិ កម្ម ធា ្ល ក់ ច ុះ ជា លំ ដ ាប់ ច ាប់ ពី ▁១៩ ៨០ អា ជីវ កម្ម ទ្រ ង់ ទ្រ ាយ ត ូច ប ាត់ បង់ ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ ▁លេច ចេញ ន ូវ ក សិ ដ្ឋាន ធ ំ ៗ មក ជំ ន ួស វិញ	370
ចូរពន្យល់ពីការទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត និងដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍	null	ការទទួលបានសញ្ញាណខ្មែរពីកំណើតនិងដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍ ត្រូវទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ ដោយកើតនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាកូនដែលកើតពីឪពុក ឬម្តាយបរទេសដែលកើតនិងរស់នៅស្របច្បាប់នៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាកូនដែលកើតពីម្តាយឬឪពុកដែលើមិនស្គាល់និងកូនទើបនឹងកើតដែលគេរើសបាននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវបានសញ្ជាតិខ្មែរទោះបីកើតនៅទីណាក៏ដោយកូនមានខាន់ស្លាដែលកើតពីឪពុក ឬម្តាយដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរកូនឥតខាន់ស្លាដែលកើតពីឪពុកម្តាយមានសញ្ជាតិខ្មែរទទួលស្គាល់កូនដែលឪពុកម្តាយ មិនទទួលស្គាល់កាលបើតុលាការចេញសាលក្រមថាកូននោះ ពិតជាកើតពីឪពុកឬម្តាយដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរ សញ្ជាតិខ្មែរដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍ ស្រ្តីឬបរុសបរទេសដែលយកប្តីឬប្រពន្ធខ្មែរដោយបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍អាចទាមទារសញ្ជាតិខ្មែរបានលុះត្រាតែស្រ្តីឬបុរសនោះរស់នៅជាមួយគ្នារយៈពេលបីឆ្នាំក្រោយពេលចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ បែបបទនិងនីតិវិធីនៃការទាមទារសញ្ជាតិខ្មែរ និងការផ្តល់សញ្ជាតិខ្មែរត្រូវសម្រេចតាមច្បាប់កំណត់ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនបាត់បង់សញ្ជាតិខ្មែរដោយសារការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយជនបរទេសឡើយ	null	ការទទួលបានសញ្ញាណខ្មែរពីកំណើតនិងដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍ ត្រូវទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ ដោយកើតនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាកូនដែលកើតពីឪពុក ឬម្តាយបរទេសដែលកើតនិងរស់នៅស្របច្បាប់នៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាកូនដែលកើតពីម្តាយឬឪពុកដែលើមិនស្គាល់និងកូនទើបនឹងកើតដែលគេរើសបាននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវបានសញ្ជាតិខ្មែរទោះបីកើតនៅទីណាក៏ដោយកូនមានខាន់ស្លាដែលកើតពីឪពុក ឬម្តាយដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរកូនឥតខាន់ស្លាដែលកើតពីឪពុកម្តាយមានសញ្ជាតិខ្មែរទទួលស្គាល់កូនដែលឪពុកម្តាយ មិនទទួលស្គាល់កាលបើតុលាការចេញសាលក្រមថាកូននោះ ពិតជាកើតពីឪពុកឬម្តាយដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរ សញ្ជាតិខ្មែរដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍ ស្រ្តីឬបរុសបរទេសដែលយកប្តីឬប្រពន្ធខ្មែរដោយបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍អាចទាមទារសញ្ជាតិខ្មែរបានលុះត្រាតែស្រ្តីឬបុរសនោះរស់នៅជាមួយគ្នារយៈពេលបីឆ្នាំក្រោយពេលចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ បែបបទនិងនីតិវិធីនៃការទាមទារសញ្ជាតិខ្មែរ និងការផ្តល់សញ្ជាតិខ្មែរត្រូវសម្រេចតាមច្បាប់កំណត់ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនបាត់បង់សញ្ជាតិខ្មែរដោយសារការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយជនបរទេសឡើយ	ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី ការ ទទួលបាន ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ ពី កំ ណ ើត Ġ និង ដោយ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ Ġ	28	ការ ទទួលបាន ស ញ្ញា ណ ខ្ ម ែរ ពី កំ ណ ើត និង ដោយ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ Ġ ត្រូវ ទទួលបាន ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ Ġ ដោយ កើត នៅ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា កូ ន ដ ែល កើត ពី ឪ ពុ ក Ġ ឬ ម្ តា យ បរ ទេស ដ ែល កើត និង រស់ នៅ ស្រ ប ច្ បា ប់ នៅ ក្នុង Ġ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា កូ ន ដ ែល កើត ពី ម្ តា យ ឬ ឪ ពុ ក ដ ែល ើម ិន ស្ គ ាល់ និង កូ ន ទ ើប នឹង កើត ដ ែល គ េរ ើស បាន នៅ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ ត្រូវ បាន ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ ទ ោះ បី កើត នៅ ទី ណា ក ៏ ដោយ កូ ន មាន ខា ន់ ស្ លា ដ ែល កើត ពី ឪ ពុ ក Ġ ឬ ម្ តា យ ដ ែល មាន ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ កូ ន ឥ ត ខា ន់ ស្ លា ដ ែល កើត ពី ឪ ពុ ក ម្ តា យ មាន ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ ទទួល ស្ គ ាល់ កូ ន ដ ែល ឪ ពុ ក ម្ តា យ Ġ ម ិន ទទួល ស្ គ ាល់ កាល ប ើត ុល ាក ារ ចេញ សា ល ក្រ ម ថា កូ ន ន ោះ Ġ ពិ ត ជា កើត ពី ឪ ពុ ក ឬ ម្ តា យ ដ ែល មាន ស ញ្ជ ាត ិ ជា ខ្ ម ែរ Ġ ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ ដោយ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ Ġ ស្រ ្ត ី ឬ បរ ុស បរ ទេស ដ ែល យក ប្ តី ឬ ប្រ ពន្ធ ខ្ ម ែរ ដោយ បាន រ ៀប អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ អា ច ទ ាម ទ ារ ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ បាន ល ុះ ត្រា តែ ស្រ ្ត ី ឬ ប ុរ ស ន ោះ រស់ នៅ ជា មួយ គ្នា រយ ៈ ពេល បី ឆ្នាំ ក្រ ោយ ពេល ច ុះ សំ ប ុត ្រ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ Ġ ប ែប បទ និង នី តិ វិ ធី នៃ ការ ទ ាម ទ ារ ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ Ġ និង ការ ផ្ ត ល់ ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ ត្រូវ សម ្រ េច តា ម ច្ បា ប់ កំ ណ ត់ Ġ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ម ិន បា ត់ បង់ ស ញ្ជ ាត ិ ខ្ ម ែរ ដោយ សារ ការ រ ៀប អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ Ġ ជា មួយ ជន បរ ទេស ឡ ើយ	438	▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី ការ ទទួលបាន ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ពី ក ំណ ើត ▁និង ដោយ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ▁	27	▁ការ ទទួលបាន ស ញ្ញា ណ ខ្ ម ែរ ពី ក ំណ ើត និង ដោយ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ▁ត្រូវ ទទួលបាន ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ▁ដោយ កើត នៅ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ក ូន ដ ែល កើត ពី ឪ ព ុក ▁ឬ ម ្ត ាយ បរ ទេស ដ ែល កើត និង រស់ នៅ ស្រ ប ច ្ប ាប់ នៅ ក្នុង ▁ព្រះរាជាណាចក្រ ក ម្ព ុ ជា ក ូន ដ ែល កើត ពី ម ្ត ាយ ឬ ឪ ព ុក ដ ែល ើម ិន ស្ គ ាល់ និង ក ូន ទ ើប នឹង កើត ដ ែល គ េរ ើស បាន នៅ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁ត្រូវបាន ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ទ ោះ បី កើត នៅ ទី ណា ក ៏ ដោយ ក ូន មាន ខ ាន់ ស ្លា ដ ែល កើត ពី ឪ ព ុក ▁ឬ ម ្ត ាយ ដ ែល មាន ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ក ូន ឥ ត ខ ាន់ ស ្លា ដ ែល កើត ពី ឪ ព ុក ម ្ត ាយ មាន ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ទទួល ស្ គ ាល់ ក ូន ដ ែល ឪ ព ុក ម ្ត ាយ ▁មិន ទទួល ស្ គ ាល់ កាល ប ើត ុល ា ការ ចេញ ស ាល ក្រ ម ថា ក ូន ន ោះ ▁ពិតជា កើត ពី ឪ ព ុក ឬ ម ្ត ាយ ដ ែល មាន ស ញ្ជ ា តិ ជា ខ្ ម ែរ ▁សញ្ជាតិ ខ្ ម ែរ ដោយ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ▁ស្រ ្ត ី ឬ បរ ុស បរ ទេស ដ ែល យក ប្ តី ឬ ប្រ ពន្ធ ខ្ ម ែរ ដោយ បាន រ ៀប អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ អា ច ទ ាម ទ ារ ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ បាន ល ុះ ត្រា តែ ស្រ ្ត ី ឬ ប ុរ ស ន ោះ រស់ នៅ ជា មួយ គ្នា រយ ៈ ពេល បី ឆ្នាំ ក្រ ោយ ពេល ច ុះ សំ ប ុ ត្រ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ▁បែបបទ និង នី តិ វិ ធី នៃ ការ ទ ាម ទ ារ ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ▁និង ការ ផ្ ត ល់ ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ត្រូវ ស ម្រ េច ត ាម ច ្ប ាប់ ក ំណ ត់ ▁ប្រជាពលរដ្ឋ ខ្ ម ែរ ម ិន ប ាត់ បង់ ស ញ្ជ ា តិ ខ្ ម ែរ ដោយ សារ ការ រ ៀប អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ▁ជាមួយ ជន បរ ទេស ឡ ើយ	419
តើចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានប្រព្រឺត្តទៅយ៉ាងដូចម្ដេច	null	ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានប្រព្រឺត្តទៅយ៉ាងដូចជា ការតស៊ូដោយអាវុធ គឺដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈ ដែលមានការជួយគាំទ្រពីសំណាក់កងទ័ពវៀកមិញការតស៊ូដោយសន្ដិវិធី ដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះនរោត្តមសីហនុនយោបាយការទូត	null	ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានប្រព្រឺត្តទៅយ៉ាងដូចជា ការតស៊ូដោយអាវុធ គឺដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈ ដែលមានការជួយគាំទ្រពីសំណាក់កងទ័ពវៀកមិញការតស៊ូដោយសន្ដិវិធី ដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះនរោត្តមសីហនុនយោបាយការទូត	ត ើ ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្រ ព្រ ឺត ្ត ទៅ យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ	32	ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្រ ព្រ ឺត ្ត ទៅ យ៉ាង ដូច ជា Ġ ការ ត ស៊ូ ដោយ អា វុធ Ġ គ ឺ ដ ឹក នាំ ដោយ ក ម្ល ាំង នៃ ច ល នា ត ស៊ូ ខ្ ម ែរ ឥ ស្ស រៈ Ġ ដ ែល មាន ការ ជ ួយ គ ាំ ទ្រ ពី សំ ណា ក់ ក ង ទ ័ ព វ ៀក ម ិញ ការ ត ស៊ូ ដោយ ស ន្ ដ ិ វិ ធី Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ សម ្ ដ េច ព្រ ះ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ ន យោ បា យក ារ ទូ ត	112	▁តើ ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្រ ព្រ ឺ ត្ត ទៅ យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁	31	▁ចលនា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្រ ព្រ ឺ ត្ត ទៅ យ៉ាង ដូច ជា ▁ការតស៊ូ ដោយ អា វុធ ▁គឺ ដ ឹក នាំ ដោយ ក ម្ល ាំង នៃ ច ល នា ត ស៊ូ ខ្ ម ែរ ឥ ស្ស រៈ ▁ដែល មាន ការ ជ ួយ គ ាំ ទ្រ ពី ស ំណ ាក់ ក ង ទ ័ ព វ ៀក ម ិញ ការ ត ស៊ូ ដោយ ស ន្ ដ ិ វិ ធី ▁ដឹកនាំ ដោយ ស ម្ ដ េច ព្រ ះ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ ន ុន យោ ប ាយ ការ ទ ូត	104
ចំពោះនយោបាយការបរទេសតើបារាំងបានធ្វើអ្វីខ្លះ នៅក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋទី៥	null	នយោបាយការបរទេសក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋទី៥ គឺ បញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអាល់ហ្សេរីដោយនាំយកជនជាតិបារាំងជាងមួយលាននាក់មកកាន់មាតុភូមិវិញជំទាស់មិនឲ្យអង់គ្លេសចូលជាសមាជិកទីផ្សាររួមអឺរ៉ុបរិះគន់ចំពោះនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ ១៩៦៦ នៅពេលដែលដឹងខ្លួនថាគ្មានសមត្ថភាពការពារខ្លួនឯងបានបារាំងជាសមាជិកទីផ្សាររួមអឺរ៉ុប	null	នយោបាយការបរទេសក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋទី៥ គឺ បញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអាល់ហ្សេរីដោយនាំយកជនជាតិបារាំងជាងមួយលាននាក់មកកាន់មាតុភូមិវិញជំទាស់មិនឲ្យអង់គ្លេសចូលជាសមាជិកទីផ្សាររួមអឺរ៉ុបរិះគន់ចំពោះនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ ១៩៦៦ នៅពេលដែលដឹងខ្លួនថាគ្មានសមត្ថភាពការពារខ្លួនឯងបានបារាំងជាសមាជិកទីផ្សាររួមអឺរ៉ុប	ចំ ព ោះ ន យោ បា យក ារ បរ ទេស ត ើប ារ ាំង បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ នៅ ក្នុង រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ	34	ន យោ បា យក ារ បរ ទេស ក្នុង រ âĢĭ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ គ ឺ Ġ បញ្ច ប់ សង ្ គ្រ ាម នៅ អា ល់ ហ្ស េរ ី ដោយ នាំ យក ជន ជាតិ âĢĭ បា រា ំ ង ជា ង មួយ លាន នាក់ មក កាន់ មា ត ុ ភ ូម ិ វិញ ជំ ទ ាស់ ម ិន ឲ្យ អ ង់ គ ្ល េស ចូល ជា សម ា ជ ិក ទី ផ្ សារ រួម អ ឺ រ៉ ុប រិ ះ គ ន់ ចំ ព ោះ ន យោ បា យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៦ Ġ នៅ ពេល ដ ែល ដ ឹង ខ្លួន ថា គ ្ម ាន សម ត្ថ ភាព ការពារ ខ្លួន ឯ ង បាន បា រា ំ ង ជា សម ា ជ ិក ទី ផ្ សារ រួម អ ឺ រ៉ ុប	137	▁ចំពោះ ន យោ ប ាយ ការ បរ ទេស ត ើប ារ ាំង បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁នៅក្នុង រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁	31	▁នយោបាយ ការ បរ ទេស ក្នុង រ ▁ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁គឺ ▁បញ្ចប់ ស ង្គ ្រា ម នៅ អ ាល់ ហ្ស េ រី ដោយ នាំ យក ជន ជាតិ ▁បារាំង ជា ង មួយ លាន នាក់ មក កាន់ ម ាត ុ ភ ូម ិ វិញ ជំ ទ ាស់ ម ិន ឲ្យ អ ង់ គ ្ល េស ចូល ជា ស មា ជ ិក ទី ផ្ សារ រួម អ ឺ រ៉ ុប រ ិះ គ ន់ ច ំព ោះ ន យោ ប ាយ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៦ ▁នៅពេល ដ ែល ដ ឹង ខ្លួន ថា គ ្ មាន សម ត្ថ ភាព ការពារ ខ្លួន ឯ ង បាន ប ារ ាំង ជា ស មា ជ ិក ទី ផ្ សារ រួម អ ឺ រ៉ ុប	127
ចូរពន្យល់ពីផលផ្ទះកញ្ចក់ដែលធ្វើឲ្យផែនដីមានកម្តៅ	null	ពន្យល់ពីផលផ្ទះកញ្ចក់ដែលធ្វើឲ្យផែនដីមានកម្តៅ ក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលមានវត្តមានដោយធម្មជាតិស្រូបយកកម្មរស្មីក្រហមអាំងប្រាមួយភាគដែលភាយចេញពីដី ហើយបញ្ចេញកម្តៅ ជាហេតុនាំឲ្យកើនកម្តៅនៅក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ ហើយទីបំផុតផ្ទៃផែនដីក៏ទទួលកម្តៅនេះបន្ត និងកើនកម្តៅដែរ	null	ពន្យល់ពីផលផ្ទះកញ្ចក់ដែលធ្វើឲ្យផែនដីមានកម្តៅ ក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលមានវត្តមានដោយធម្មជាតិស្រូបយកកម្មរស្មីក្រហមអាំងប្រាមួយភាគដែលភាយចេញពីដី ហើយបញ្ចេញកម្តៅ ជាហេតុនាំឲ្យកើនកម្តៅនៅក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ ហើយទីបំផុតផ្ទៃផែនដីក៏ទទួលកម្តៅនេះបន្ត និងកើនកម្តៅដែរ	ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី ផល ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ផ ែន ដ ី មាន ក ម្ ត ៅ Ġ	29	ព ន្ យ ល់ ពី ផល ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ផ ែន ដ ី មាន ក ម្ ត ៅ âĢĭ Ġ ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ច ល់ Ġ ឧ ស្ម ័ន ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ដ ែល មាន វត្ត មាន ដោយ ធម្ម ជាតិ ស្រ ូប យក កម្ម រស ្ម ី ក្រ ហ ម âĢĭ អា ំ ង ប្រា មួយ ភាគ ដ ែល ភា យ ចេញ ពី ដ ី Ġ ហើយ បញ្ច េញ ក ម្ ត ៅ âĢĭ Ġ ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ ក ើន ក ម្ ត ៅ នៅ ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ច ល់ âĢĭ Ġ ហើយ ទី ប ំ ផ ុត ផ្ ទ ៃ ផ ែន ដ ី âĢĭ ក ៏ ទទួល ក ម្ ត ៅ នេះ ប ន្ត Ġ និង ក ើន ក ម្ ត ៅ ដ ែរ	136	▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី ផល ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ផ ែន ដ ី មាន ក ម ្ត ៅ ▁	28	▁ពន្យល់ ពី ផល ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ផ ែន ដ ី មាន ក ម ្ត ៅ ▁ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ច ល់ ▁ឧស្ម័ន ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ដ ែល មាន វត្ត មាន ដោយ ធម្ម ជាតិ ស្ រូប យក កម្ម រ ស្ម ី ក្រ ហ ម ▁អាំង ប្រា មួយ ភាគ ដ ែល ភ ាយ ចេញ ពី ដ ី ▁ហើយ បញ្ច េញ ក ម ្ត ៅ ▁ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ ក ើន ក ម ្ត ៅ នៅ ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ច ល់ ▁ហើយ ទី ប ំ ផ ុត ផ្ ទ ៃ ផ ែន ដ ី ▁ក៏ ទទួល ក ម ្ត ៅ នេះ ប ន្ត ▁និង ក ើន ក ម ្ត ៅ ដ ែរ	128
ពីក្រុងភ្នំពេញ ទៅខេត្តនានា ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានចម្ងាយប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ	null	ភ្នំពេញ បាត់ដំបង ចម្ងាយ ២៩១ គមភ្នំពេញ កំពង់ឆ្នាំង ចម្ងាយ ៩១ គមភ្នពេញ ពោធិ៏សាត់ ចម្ងាយ ២០០ គមភ្នំពេញ សៀមរាប ចម្ងាយ ៣១៤ គម ភ្នំពេញ ក្រុងព្រះសីហនុ ចម្ងាយ ២៣១ គមភ្នំពេញ កំពត ចម្ងាយ ១៤៨ គមភ្នពេញ ក្រុងបូកគោចម្ងាយ ១៨៩ គមភ្នំពេញ ក្រុងកែប ចម្ងាយ ១៧៥ គមភ្នពេញ ក្រុងគីរីរម្យ ចម្ងាយ ១១៧ គមភ្នំពេញ តាកែវចម្ងាយ ៨៧ គមភ្នំពេញ សែនមនោរម្យ ចម្ងាយ ៥៤៣ គមភ្នំពេញ លំផាត់ ចម្ងាយ ៦៣៦ គមភ្នំពេញ ស្ទឹងត្រែង ចម្ងាយ ៤៨១ គមភ្នំពេញ ក្រចេះចម្ងាយ ៣៤០ គមភ្នំពេញ ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ចម្ងាយ ២៧១ គម	null	ភ្នំពេញ បាត់ដំបង ចម្ងាយ ២៩១ គមភ្នំពេញ កំពង់ឆ្នាំង ចម្ងាយ ៩១ គមភ្នពេញ ពោធិ៏សាត់ ចម្ងាយ ២០០ គមភ្នំពេញ សៀមរាប ចម្ងាយ ៣១៤ គម ភ្នំពេញ ក្រុងព្រះសីហនុ ចម្ងាយ ២៣១ គមភ្នំពេញ កំពត ចម្ងាយ ១៤៨ គមភ្នពេញ ក្រុងបូកគោចម្ងាយ ១៨៩ គមភ្នំពេញ ក្រុងកែប ចម្ងាយ ១៧៥ គមភ្នពេញ ក្រុងគីរីរម្យ ចម្ងាយ ១១៧ គមភ្នំពេញ តាកែវចម្ងាយ ៨៧ គមភ្នំពេញ សែនមនោរម្យ ចម្ងាយ ៥៤៣ គមភ្នំពេញ លំផាត់ ចម្ងាយ ៦៣៦ គមភ្នំពេញ ស្ទឹងត្រែង ចម្ងាយ ៤៨១ គមភ្នំពេញ ក្រចេះចម្ងាយ ៣៤០ គមភ្នំពេញ ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ចម្ងាយ ២៧១ គម	ពី ក្រុង ភ្នំពេញ Ġ ទៅ ខ េត ្ត នា នា Ġ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ច ម្ ង ាយ ប៉ ុន ្ម ាន គីឡូម៉ែត្រ Ġ	31	ភ្នំពេញ Ġ បា ត់ ដំ បង Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ២ ៩ ១ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ កំ ព ង់ ឆ្នាំ ង Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ៩ ១ Ġ គម ភ ្ន ព េញ Ġ ព ោ ធិ ៏ សា ត់ Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ២០ ០ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ ស ៀម រា ប Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ៣ ១ ៤ Ġ គម Âł ភ្នំពេញ Ġ ក្រុង ព្រ ះ សី ហ នុ Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ២ ៣ ១ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ កំ ព ត ÂłÂł ច ម្ ង ាយ Ġ ១ ៤ ៨ Ġ គម ភ ្ន ព េញ Ġ ក្រុង បូ ក គោ ច ម្ ង ាយ Ġ ១ ៨ ៩ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ ក្រុង ក ែប Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ១ ៧ ៥ Ġ គម ភ ្ន ព េញ Ġ ក្រុង គី រី រម្យ Âł ច ម្ ង ាយ Ġ ១ ១ ៧ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ តា កែវ ច ម្ ង ាយ Ġ ៨ ៧ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ សែន ម ន ោរ ម្ យ Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ៥ ៤ ៣ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ លំ ផ ាត់ ÂłÂłĠ ច ម្ ង ាយ Ġ ៦ ៣ ៦ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ ស្ទ ឹង ត្រ ែង ÂłÂłÂł ច ម្ ង ាយ Ġ ៤ ៨ ១ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ ក្រ ច េះ ច ម្ ង ាយ Ġ ៣ ៤០ Ġ គម ភ្នំពេញ Ġ ក្រុង ខ េ ម រ ភ ូម ិន ្ ទ Ġ ច ម្ ង ាយ Ġ ២ ៧ ១ Ġ គម	207	▁ពី ក្រុង ភ្នំពេញ ▁ទៅ ខ េ ត្ត នា នា ▁ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ច ម្ ង ាយ ប៉ ុន ្ មាន គីឡូម៉ែត្រ ▁	31	▁ភ្នំពេញ ▁បាត់ដំបង ▁ចម្ងាយ ▁២៩ ១ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁កំពង់ឆ្នាំង ▁ចម្ងាយ ▁៩ ១ ▁ គម ភ ្ន ព េញ ▁ពោធិ ៏ ស ាត់ ▁ចម្ងាយ ▁២០០ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁សៀមរាប ▁ចម្ងាយ ▁៣១ ៤ ▁ គម ▁ភ្នំពេញ ▁ក្រុង ព្រ ះ សី ហ នុ ▁ចម្ងាយ ▁២៣ ១ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁កំពត ▁ចម្ងាយ ▁១៤ ៨ ▁ គម ភ ្ន ព េញ ▁ក្រុង ប ូក គ ោច ម្ ង ាយ ▁១៨ ៩ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁ក្រុង ក ែប ▁ចម្ងាយ ▁១៧ ៥ ▁ គម ភ ្ន ព េញ ▁ក្រុង គី រី រម្យ ▁ចម្ងាយ ▁១១ ៧ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁តាកែវ ច ម្ ង ាយ ▁៨ ៧ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁សែន ម ន ោ រម្យ ▁ចម្ងាយ ▁៥ ៤ ៣ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁លំ ផ ាត់ ▁ចម្ងាយ ▁៦ ៣ ៦ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁ស្ទឹងត្រែង ▁ចម្ងាយ ▁៤៨ ១ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁ក្រចេះ ច ម្ ង ាយ ▁៣ ៤០ ▁ គម ភ្នំពេញ ▁ក្រុង ខ េ ម រ ភ ូម ិ ន្ទ ▁ចម្ងាយ ▁២៧ ១ ▁ គម	139
តើគេចែកប្រភេទកសិករនៅកម្ពុជាជាប៉ុន្មានប្រភេទអ្វីខ្លះ	null	គេចែកប្រភេទកសិករនៅកម្ពុជាជា ៣ ប្រភេទធំៗ កសិករផលិតស្រូវ ឬអ្នកស្រែធ្វើស្រូវវស្សា ស្រូវប្រជេញទឹកចិញ្ចឹមសត្វ ឡើងត្នោត កសិករនៅតំបន់ដីខ្ពស់ដាំដំណាំអចិន្ត្រៃយ៏ ឬតាមរដូវដូចជាពោត ដំឡូង សណ្តែក ល្ងកសិករធ្វើចំការ ឬកសិករមិនដាំស្រូវដាំដំណាំផ្សេងៗនៅតាមបណ្តាយ មាត់ទន្លេ មាត់ស្ទឹង និងដីទួលនានាថ្នាំជក់ បន្លែ ផ្កា	null	គេចែកប្រភេទកសិករនៅកម្ពុជាជា ៣ ប្រភេទធំៗ កសិករផលិតស្រូវ ឬអ្នកស្រែធ្វើស្រូវវស្សា ស្រូវប្រជេញទឹកចិញ្ចឹមសត្វ ឡើងត្នោត កសិករនៅតំបន់ដីខ្ពស់ដាំដំណាំអចិន្ត្រៃយ៏ ឬតាមរដូវដូចជាពោត ដំឡូង សណ្តែក ល្ងកសិករធ្វើចំការ ឬកសិករមិនដាំស្រូវដាំដំណាំផ្សេងៗនៅតាមបណ្តាយ មាត់ទន្លេ មាត់ស្ទឹង និងដីទួលនានាថ្នាំជក់ បន្លែ ផ្កា	ត ើ គ េច ែក ប្រ ភ េ ទ ក សិ ករ នៅ ក ម្ព ុ ជា ជា ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	31	គ េច ែក ប្រ ភ េ ទ ក សិ ករ នៅ ក ម្ព ុ ជា ជា Ġ ៣ Ġ ប្រ ភ េ ទ ធ ំ ៗ Ġ ក សិ ករ ផល ិត ស្រ ូវ Ġ ឬ អ្នក ស្រ ែ ធ ្វ ើស ្រ ូវ វ ស្សា Ġ ស្រ ូវ ប្រ ជ េញ ទឹក ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ Ġ ឡើង ត ្ន ោត Ġ ក សិ ករ នៅ ត ំ ប ន់ ដ ី ខ្ ព ស់ ដា ំ ដំ ណា ំ អ ច ិន ្ត ្រ ៃ យ ៏ Ġ ឬ តា ម រ ដ ូវ ដូច ជា ព ោត Ġ ដំ ឡូ ង Ġ ស ណ្ត ែក Ġ ល ្ង ក សិ ករ ធ ្វ ើ ចំ ការ Ġ ឬ ក សិ ករ ម ិន ដា ំ ស្រ ូវ ដា ំ ដំ ណា ំ ផ្ សេ ង ៗ នៅ តា ម បណ្ត ាយ Ġ មា ត់ ទ ន្ ល េ Ġ មា ត់ ស្ទ ឹង Ġ និង ដ ី ទ ួល នា នា ថ្ន ាំ ជ ក់ Ġ ប ន្ ល ែ Ġ ផ្ កា	162	▁តើ គ េច ែក ប្រ ភ េ ទ ក សិ ករ នៅ ក ម្ព ុ ជា ជា ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	30	▁គេច ែក ប្រ ភ េ ទ ក សិ ករ នៅ ក ម្ព ុ ជា ជា ▁៣ ▁ប្រភេទ ធ ំ ៗ ▁កសិករ ផល ិត ស្រ ូវ ▁ឬ អ្នក ស្រ ែ ធ ្វ ើ ស្រ ូវ វ ស្សា ▁ស្រូវ ប្រ ជ េញ ទឹក ច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ▁ឡើង ត ្ន ោត ▁កសិករ នៅ ត ំ ប ន់ ដ ី ខ្ ព ស់ ដ ាំ ដ ំណ ាំ អ ច ិ ន្ត ្រ ៃ យ ៏ ▁ឬ ត ាម រ ដ ូវ ដូច ជា ព ោត ▁ដំឡូង ▁សណ្តែក ▁ល ្ង ក សិ ករ ធ ្វ ើ ចំ ការ ▁ឬ ក សិ ករ ម ិន ដ ាំ ស្រ ូវ ដ ាំ ដ ំណ ាំ ផ្ ស េង ៗ នៅ ត ាម បណ្ត ាយ ▁មាត់ ទ ន ្ល េ ▁មាត់ ស្ទ ឹង ▁និង ដ ី ទ ួល នា នា ថ្ន ាំ ជ ក់ ▁បន្លែ ▁ផ្កា	143
ដើម្បីស្ដារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ ១៩២៩ តើលោកប្រធានាធីបតី ហ្វ្រង់គ្លីន រូស្វែលបានប្រើយុទ្ធសាស្រ្ដអ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីស្ដារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ ១៩២៩ លោក ប្រធានាធិបតី ហ្វ្រង់គ្លី រ៉ូស្វែល បានប្រើយុទ្ធសាស្ដ្រដូចជាំបង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិល ដើម្បីបង្កើតមុខរបរ ឪ្យបានច្រើនបង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈដើម្បីជួយកសិករ បង្កើនប្រាក់ចំណូលបង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចី ដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជនបង់ការប្រាក់ឪ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាងការបាត់បង់ផ្ទះ សម្បែងបង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឪ្យបោះជំរំ នីជនបទដំាដើមឈើនៅវាលទំនាបជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនគារឪ្យបើកទ្វារឡើងវិញ ដោយឪ្យប្រាក់កម្ចីពីររដ្ឋ	null	ដើម្បីស្ដារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ ១៩២៩ លោក ប្រធានាធិបតី ហ្វ្រង់គ្លី រ៉ូស្វែល បានប្រើយុទ្ធសាស្ដ្រដូចជាំបង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិល ដើម្បីបង្កើតមុខរបរ ឪ្យបានច្រើនបង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈដើម្បីជួយកសិករ បង្កើនប្រាក់ចំណូលបង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចី ដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជនបង់ការប្រាក់ឪ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាងការបាត់បង់ផ្ទះ សម្បែងបង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឪ្យបោះជំរំ នីជនបទដំាដើមឈើនៅវាលទំនាបជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនគារឪ្យបើកទ្វារឡើងវិញ ដោយឪ្យប្រាក់កម្ចីពីររដ្ឋ	ដើម ្ប ី ស្ ដា រ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ៩ Ġ ត ើ លោក ប្រ ធាន ា ធី បតី Ġ ហ្វ ្រ ង់ គ ្ល ីន Ġ រ ូស ្វ ែល បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	47	ដើម ្ប ី ស្ ដា រ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ៩ Ġ លោក Ġ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ហ្វ ្រ ង់ គ ្ល ី Ġ រ៉ូ ស្ វ ែល Ġ បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សា ស្ ដ ្រ ដូច ជា ំ បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល ស៊ី វិ ល Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ើត មុខ រ បរ Ġ ឪ ្យ បាន ច្ រ ើន បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ កិច្ច ការ សា ធា រណៈ ដើម ្ប ី ជ ួយ ក សិ ករ Ġ បង ្ក ើន ប្រា ក់ ចំ ណូ ល បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ ម ូល និ ធិ សា ជីវ កម្ម ក ម្ ច ី Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ ប្រា ក់ ដល់ ប្រ ជា ជន បង់ ការ ប្រា ក់ ឪ ្យ ម្ចាស់ ប ំណ ុល ច ៀស វា ង ការ បា ត់ បង់ ផ្ ទ ះ Ġ សម្ប ែង បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ យ ុ វ ជន ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ យ ុ វ ជន ឪ ្យ ប ោះ ជំ រំ Ġ នី ជន បទ ដំ ា ដើម ឈ ើន ៅ វា ល ទំ នា ប ជ ួយ បង ្ក ើត ច្ បា ប់ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ ធ ន គ ារ ឪ ្យ ប ើក ទ ្វា រ ឡើង វិញ Ġ ដោយ ឪ ្យ ប្រា ក់ ក ម្ ច ី ពី រ រដ្ឋ	232	▁ដើម្បី ស្ ដា រ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ៩ ▁តើ លោក ប្រ ធាន ា ធី បតី ▁ហ្វ្រ ង់ គ ្ល ីន ▁រ ូស ្វ ែល បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	43	▁ដើម្បី ស្ ដា រ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ៩ ▁លោក ▁ប្រធានាធិបតី ▁ហ្វ្រ ង់ គ ្ល ី ▁រ៉ូ ស ្វ ែល ▁បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សា ស្ ដ ្រ ដូច ជ ាំ ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល ស៊ី វិ ល ▁ដើម្បី ប ង្ក ើត មុខ រ បរ ▁ឪ ្យ បាន ច ្រ ើន ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ កិច្ច ការ សា ធា រណៈ ដើម ្ប ី ជ ួយ ក សិ ករ ▁បង្កើន ប្រ ាក់ ច ំណ ូល ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ ម ូល និ ធិ សា ជីវ កម្ម ក ម្ ច ី ▁ដើម្បី ជ ួយ ប្រ ាក់ ដល់ ប្រ ជា ជន បង់ ការ ប្រ ាក់ ឪ ្យ ម្ចាស់ ប ំណ ុល ច ៀស វ ាង ការ ប ាត់ បង់ ផ្ ទ ះ ▁ សម្ប ែង ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ យ ុ វ ជន ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ យ ុ វ ជន ឪ ្យ ប ោះ ជំ រំ ▁នី ជន បទ ដំ ា ដើម ឈ ើ នៅ វ ាល ទំ នា ប ជ ួយ ប ង្ក ើត ច ្ប ាប់ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ ធ ន គ ារ ឪ ្យ ប ើក ទ ្វា រ ឡើង វិញ ▁ដោយ ឪ ្យ ប្រ ាក់ ក ម្ ច ី ពី រ រដ្ឋ	219
ដូចម្ដេចដែលហៅថាត្រៃបិដក ចូររៀបរាប់ដោយសង្ខេប	null	ព្រះត្រៃបិដក មានន័យថាល្អី ឬកញ្ជើ ៣ គឺក្បួនសីលធម៌ ជាកម្រងវិបទបញ្ញាត្តិ និងចំណេះវិជ្ជាបែបទស្សនវិជ្ជា បិដកទាំងបីនេះគឺវិន័យបិដក គឺជាកម្រងធម៌វិន័យ ឬច្បាប់ទូន្មានរបស់ព្រះពុទ្ធដល់ពួកបរិស័ទ ជាសេចក្ដីបង្គាប់ឪ្យធ្វើអ្វីដែលគួរធ្វើ និងការហាមឃាត់មិនឪ្យធ្វើ ហើយដែលគេហៅថាសង្ខេបថាបទបញ្ញាត្តិ និងសេចក្ដីអនុញ្ញាត្តិរបស់បរមគ្រូសុត្ដន្ដបិដក គឺពាក្យពន្យល់របស់ព្រះពុទ្ធដល់ពួកបរិស័ទឪ្យដឹងខុសត្រូវគុណទោសល្អ អាក្រក់ បាបបុណ្យ ពុំមែនជាសេចក្ដីបង្គាប់ឪ្យធើ្វ ឬពាក្យហាមឃាត់មិនឪ្យធ្វើទេ អភិធម៌បិដក គឺជាគម្ពីសំដែរធម៌ទេសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលជាធម៌ល្អ ក្រៃលែង មានខ្លឹមសាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅពិបាកយល់ ពិបាកចាប់សេចក្ដីហៅថា បរមត្តវិជ្ជា វិជ្ជានិយាយពីចិត្ត ភាវៈកើតស្លាសប់ជាមួយចិត្ត	null	ព្រះត្រៃបិដក មានន័យថាល្អី ឬកញ្ជើ ៣ គឺក្បួនសីលធម៌ ជាកម្រងវិបទបញ្ញាត្តិ និងចំណេះវិជ្ជាបែបទស្សនវិជ្ជា បិដកទាំងបីនេះគឺវិន័យបិដក គឺជាកម្រងធម៌វិន័យ ឬច្បាប់ទូន្មានរបស់ព្រះពុទ្ធដល់ពួកបរិស័ទ ជាសេចក្ដីបង្គាប់ឪ្យធ្វើអ្វីដែលគួរធ្វើ និងការហាមឃាត់មិនឪ្យធ្វើ ហើយដែលគេហៅថាសង្ខេបថាបទបញ្ញាត្តិ និងសេចក្ដីអនុញ្ញាត្តិរបស់បរមគ្រូសុត្ដន្ដបិដក គឺពាក្យពន្យល់របស់ព្រះពុទ្ធដល់ពួកបរិស័ទឪ្យដឹងខុសត្រូវគុណទោសល្អ អាក្រក់ បាបបុណ្យ ពុំមែនជាសេចក្ដីបង្គាប់ឪ្យធើ្វ ឬពាក្យហាមឃាត់មិនឪ្យធ្វើទេ អភិធម៌បិដក គឺជាគម្ពីសំដែរធម៌ទេសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលជាធម៌ល្អ ក្រៃលែង មានខ្លឹមសាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅពិបាកយល់ ពិបាកចាប់សេចក្ដីហៅថា បរមត្តវិជ្ជា វិជ្ជានិយាយពីចិត្ត ភាវៈកើតស្លាសប់ជាមួយចិត្ត	ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ត្រ ៃ ប ិ ដ ក Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ ដោយ សង ្ខ េ ប ĠâĢĭ Ġ	26	ព្រ ះ ត្រ ៃ ប ិ ដ ក Ġ មាន ន ័យ ថា ល្អ ី Ġ ឬ ក ញ្ជ ើ Ġ ៣ Ġ គ ឺ ក្ ប ួន សី ល ធម៌ Ġ ជា ក ម្រ ង វិ បទ ប ញ្ញា ត្តិ Ġ និង ចំ ណេ ះ វិជ្ជា ប ែប ទ ស្ស ន វិជ្ជា Ġ ប ិ ដ ក ទ ាំង បី នេះ គ ឺ វិ ន ័យ ប ិ ដ ក Ġ គ ឺ ជា ក ម្រ ង ធម៌ វិ ន ័យ Ġ ឬ ច្ បា ប់ ទូ ន្ មាន រ ប ស់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ដល់ ព ួ ក បរ ិស ័ ទ Ġ ជា សេ ច ក្ ដ ី បង ្ គ ាប់ ឪ ្យ ធ ្វ ើ អ ្វី ដ ែល គ ួរ ធ ្វ ើ Ġ និង ការ ហា ម ឃាត ់ ម ិន ឪ ្យ ធ ្វ ើ Ġ ហើយ ដ ែល គ េ ហ ៅ ថា សង ្ខ េ ប ថា បទ ប ញ្ញា ត្តិ Ġ និង សេ ច ក្ ដ ី អនុ ញ្ញា ត្តិ រ ប ស់ បរ ម គ្រ ូស ុត ្ ដ ន្ ដ ប ិ ដ ក Ġ គ ឺ ពាក្យ ព ន្ យ ល់ រ ប ស់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ដល់ ព ួ ក បរ ិស ័ ទ ឪ ្យ ដ ឹង ខុស ត្រូវ គុណ ទោស âĢĭ ល្អ Ġ អា ក្រ ក់ Ġ បា ប ប ុ ណ ្យ Ġ ពុ ំ ម ែន ជា សេ ច ក្ ដ ី បង ្ គ ាប់ ឪ ្យ ធើ ្វ Ġ ឬ ពាក្យ ហា ម ឃាត ់ ម ិន ឪ ្យ ធ ្វ ើ ទេ Ġ អ ភិ ធម៌ ប ិ ដ ក Ġ គ ឺ ជា គ âĢĭ ម្ព ី សំ ដ ែរ ធម៌ ទេស នា រ ប ស់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ដ ែល ជា ធម៌ ល្អ Ġ ក្រ ៃ លែង Ġ មាន ខ្ ល ឹម សាយ ៉ ាង ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ពិ បា ក យ ល់ Ġ ពិ បា ក ច ាប់ សេ ច ក្ ដ ី ហ ៅ ថា Ġ បរ ម ត្ត វិជ្ជា Ġ វិជ្ជា និ យា យ ពី ចិត្ត Ġ ភា វៈ កើត ស្ លា ស ប់ ជា មួយ ចិត្ត Ġ	330	▁ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ត្រ ៃ ប ិ ដ ក ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ដោយ សង ្ខ េ ប ▁	25	▁ព្រះ ត្រ ៃ ប ិ ដ ក ▁មាន ន ័យ ថា ល្អ ី ▁ឬ ក ញ្ជ ើ ▁៣ ▁គឺ ក ្ប ួន សី ល ធម៌ ▁ជា ក ម្រ ង វិ បទ ប ញ្ញា ត្តិ ▁និង ច ំណ េះ វិជ្ជា ប ែប ទ ស្ស ន វិជ្ជា ▁ប ិ ដ ក ទ ាំង បី នេះ គ ឺ វ ិន ័យ ប ិ ដ ក ▁គឺជា ក ម្រ ង ធម៌ វ ិន ័យ ▁ឬ ច ្ប ាប់ ទូ ន្ មាន រ ប ស់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ដល់ ព ួ ក បរ ិស ័ ទ ▁ជា ស េច ក្ ដ ី ប ង្គ ាប់ ឪ ្យ ធ ្វ ើ អ ្វី ដ ែល គ ួរ ធ ្វ ើ ▁និង ការ ហា ម ឃ ាត់ ម ិន ឪ ្យ ធ ្វ ើ ▁ហើយ ដ ែល គ េ ហ ៅ ថា សង ្ខ េ ប ថា បទ ប ញ្ញា ត្តិ ▁និង ស េច ក្ ដ ី អនុ ញ្ញា ត្តិ រ ប ស់ បរ ម គ្រ ូស ុត ្ ដ ន្ ដ ប ិ ដ ក ▁គឺ ពាក្យ ព ន ្យ ល់ រ ប ស់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ដល់ ព ួ ក បរ ិស ័ ទ ឪ ្យ ដ ឹង ខុស ត្រូវ គុណ ទោស ▁ល្អ ▁អាក្រក់ ▁បាប ប ុ ណ ្យ ▁ពុំ ម ែន ជា ស េច ក្ ដ ី ប ង្គ ាប់ ឪ ្យ ធើ ្វ ▁ឬ ពាក្យ ហា ម ឃ ាត់ ម ិន ឪ ្យ ធ ្វ ើ ទេ ▁អ ភិ ធម៌ ប ិ ដ ក ▁គឺជា គ ▁ម្ ពី សំ ដ ែរ ធម៌ ទេស ន ារ ប ស់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ដ ែល ជា ធម៌ ល្អ ▁ក្រ ៃ លែង ▁មាន ខ្ ល ឹម សា យ៉ាង ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ពិ ប ាក យ ល់ ▁ពិបាក ច ាប់ ស េច ក្ ដ ី ហ ៅ ថា ▁បរ ម ត្ត វិជ្ជា ▁វិជ្ជា ន ិយ ាយ ពី ចិត្ត ▁ភា វៈ កើត ស ្លា ស ប់ ជា មួយ ចិត្ត ▁	314
ដើម្បីទាញយករ៉ែមកប្រើប្រាស់ គេប្រើវិធីអ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីទាញយករ៉ែមកប្រើប្រាស់ គេប្រើវិធី២ យ៉ាងគឺការបូមយករ៉ែ គឺជាវិធីទាញយករ៉ែលើផ្ទៃដីដូចជា ខ្សាច់ ក្រួស និងកំណប់រ៉ែផ្សែងទៀតដែលនៅបាតទន្លេ ឬ សមុទ្រ ដោយប្រើប្រដាប់ចូកពិសេសម្យ៉ាង ការជីកយករ៉ែ មានបួនប្រភេទគឺ ការជីកយកដោយចំហ ការចូកយកដោយផ្ទាល់ ការជីកយមរ៉ែផ្ដេក និងការជីកយករ៉ែបញ្ឈរ	null	ដើម្បីទាញយករ៉ែមកប្រើប្រាស់ គេប្រើវិធី២ យ៉ាងគឺការបូមយករ៉ែ គឺជាវិធីទាញយករ៉ែលើផ្ទៃដីដូចជា ខ្សាច់ ក្រួស និងកំណប់រ៉ែផ្សែងទៀតដែលនៅបាតទន្លេ ឬ សមុទ្រ ដោយប្រើប្រដាប់ចូកពិសេសម្យ៉ាង ការជីកយករ៉ែ មានបួនប្រភេទគឺ ការជីកយកដោយចំហ ការចូកយកដោយផ្ទាល់ ការជីកយមរ៉ែផ្ដេក និងការជីកយករ៉ែបញ្ឈរ	ដើម ្ប ី ទ ាញ យក រ៉ ែម ក ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ គ េ ប្រ ើ វិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	24	ដើម ្ប ី ទ ាញ យក រ៉ ែម ក ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ គ េ ប្រ ើ វិ ធី ២ Ġ យ៉ាង គ ឺ ការ បូ ម យក រ៉ ែ Ġ គ ឺ ជា វិ ធី ទ ាញ យក រ៉ ែល ើ ផ្ ទ ៃ ដ ី ដូច ជា Ġ ខ្ សា ច ់ Ġ ក្រ ួស Ġ និង កំ ណ ប់ រ៉ ែ ផ្ ស ែង ទៀត ដ ែល នៅ បា ត ទ ន្ ល េ Ġ ឬ Ġ សម ុ ទ្រ Ġ ដោយ ប្រ ើប ្រ ដា ប់ ច ូក ពិ សេ សម ្យ ៉ ាង Ġ ការ ជី ក យក រ៉ ែ Ġ មាន ប ួន ប្រ ភ េ ទ គ ឺ Ġ ការ ជី ក យក ដោយ ចំ ហ Ġ ការ ច ូក យក ដោយ ផ្ ទ ាល់ Ġ ការ ជី ក យ ម រ៉ ែ ផ្ ដ េក Ġ និង ការ ជី ក យក រ៉ ែប ញ ្ឈ រ	140	▁ដើម្បី ទ ាញ យក រ៉ ែម ក ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁គេ ប្រ ើ វិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁ដើម្បី ទ ាញ យក រ៉ ែម ក ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁គេ ប្រ ើ វិ ធី ២ ▁យ៉ាង គ ឺ ការ ប ូម យក រ៉ ែ ▁គឺជា វិ ធី ទ ាញ យក រ៉ ែល ើ ផ្ ទ ៃ ដ ី ដូច ជា ▁ខ្សាច់ ▁ក្រ ួស ▁និង ក ំណ ប់ រ៉ ែ ផ្ ស ែង ទៀត ដ ែល នៅ ប ាត ទ ន ្ល េ ▁ឬ ▁សមុទ្រ ▁ដោយ ប្រ ើ ប្រ ដ ាប់ ច ូក ពិ ស េស ម្ យ៉ាង ▁ការ ជី ក យក រ៉ ែ ▁មាន ប ួន ប្រ ភ េ ទ គ ឺ ▁ការ ជី ក យក ដោយ ចំ ហ ▁ការច ូក យក ដោយ ផ្ ទ ាល់ ▁ការ ជី ក យ ម រ៉ ែ ផ្ ដ េក ▁និង ការ ជី ក យក រ៉ ែប ញ ្ឈ រ	128
តើមីទែរ៉ង់បានធ្វើកំណែទម្រង់ដូចម្តេចខ្លះទៅលើវិស័យច្បាប់ សង្គម និងរដ្ឋបាល	null	មីទែរ៉ង់បានធ្វើកំណែទម្រង់ទៅលើវិស័យច្បាប់ សង្គម និងរដ្ឋបាលដូចតទៅ លុបចោលទាំងស្រុងនូវទោសប្រហារជីវិតបន្ថយម៉ោងធ្វើការមកត្រឹម ៣៩ម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៏ និងកំណត់អាយុចូលនិវត្តន៏ត្រឹម៦០ឆ្នាំវិមជ្ឈការអំណាចកណ្តាលទៅឲ្យតំបន់ខេត្ត និងក្រុង	null	មីទែរ៉ង់បានធ្វើកំណែទម្រង់ទៅលើវិស័យច្បាប់ សង្គម និងរដ្ឋបាលដូចតទៅ លុបចោលទាំងស្រុងនូវទោសប្រហារជីវិតបន្ថយម៉ោងធ្វើការមកត្រឹម ៣៩ម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៏ និងកំណត់អាយុចូលនិវត្តន៏ត្រឹម៦០ឆ្នាំវិមជ្ឈការអំណាចកណ្តាលទៅឲ្យតំបន់ខេត្ត និងក្រុង	ត ើម ី ទ ែរ ៉ ង់ បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ ទៅ លើ វិ ស ័យ ច្ បា ប់ Ġ សង ្ គម Ġ និង រដ្ឋ បាល Ġ	37	មី ទ ែរ ៉ ង់ បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ទៅ លើ វិ ស ័យ ច្ បា ប់ Ġ សង ្ គម Ġ និង រដ្ឋ បាល ដូច ត ទៅ Ġ ល ុប ចោល ទ ាំង ស្រ ុង ន ូវ ទោស ប្រហារ ជីវ ិត បន្ថយ ម៉ ោង ធ ្វ ើក ារ មក ត្រ ឹម Ġ ៣ ៩ ម៉ ោង ក្នុង មួយ ស ប្ តា ហ ៏ Ġ និង កំ ណ ត់ អា យ ុច ូល និ វត្ត ន ៏ ត្រ ឹម ៦០ ឆ្នាំ វិ ម ជ ្ឈ ការ អ ំណ ា ច ក ណ្ត ាល ទៅ ឲ្យ ត ំ ប ន់ ខ េត ្ត Ġ និង ក្រុង	104	▁តើ មី ទ ែ រ៉ ង់ បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ទៅ លើ វិ ស ័យ ច ្ប ាប់ ▁សង្គម ▁និង រដ្ឋ បាល ▁	34	▁មី ទ ែ រ៉ ង់ បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ទៅ លើ វិ ស ័យ ច ្ប ាប់ ▁សង្គម ▁និង រដ្ឋ បាល ដូច ត ទៅ ▁លុបចោល ទ ាំង ស្រ ុង ន ូវ ទោស ប្រហារ ជីវ ិត បន្ថយ ម៉ ោង ធ ្វ ើ ការ មក ត្រ ឹម ▁៣៩ ម៉ ោង ក្នុង មួយ ស ប្ តា ហ ៏ ▁និង ក ំណ ត់ អ ាយ ុច ូល និ វត្ត ន ៏ ត្រ ឹម ៦០ ឆ្នាំ វិ ម ជ ្ឈ ការ អ ំ ណា ច ក ណ្ត ាល ទៅ ឲ្យ ត ំ ប ន់ ខ េ ត្ត ▁និង ក្រុង	99
តើមធ្យោបាយអ្វីខ្លះដើម្បីជួយដោះស្រាយនូវតម្រូវការស្បៀងអាហារលើពិភពលោក	null	ដើម្បីដោះស្រាយនូវតម្រូវការស្បៀងអាហារពិភពលោកមានមធ្យោបាយដូចជាប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗក្នុងការការរៀបចំដី ជ្រើសរើសពូជ ការបង្កើតប្រព័ន្ធស្រោចស្រពធំៗ និងការប្រើប្រាស់ឲ្យអស់លទ្ធភាពដីបង្កើតឧបករណ៍នេសាទសមុទ្រធំៗ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយកង្វះម្ហូបអាហារពង្រីកផលិតកម្មចិញ្ចឹមសត្វដើម្បីបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់សាច់ ទឹកដោះ ស៊ុត និងផលិតកម្មសមុទ្រ	null	ដើម្បីដោះស្រាយនូវតម្រូវការស្បៀងអាហារពិភពលោកមានមធ្យោបាយដូចជាប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗក្នុងការការរៀបចំដី ជ្រើសរើសពូជ ការបង្កើតប្រព័ន្ធស្រោចស្រពធំៗ និងការប្រើប្រាស់ឲ្យអស់លទ្ធភាពដីបង្កើតឧបករណ៍នេសាទសមុទ្រធំៗ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយកង្វះម្ហូបអាហារពង្រីកផលិតកម្មចិញ្ចឹមសត្វដើម្បីបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់សាច់ ទឹកដោះ ស៊ុត និងផលិតកម្មសមុទ្រ	ត ើម ធ ្យ ោ បា យ អ ្វី ខ្ ល ះ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ ន ូវ ត ម្រ ូវ ការ ស្ ប ៀង អា ហា រ លើ ពិ ភព លោក Ġ	37	ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ន ូវ ត ម្រ ូវ ការ ស្ ប ៀង អា ហា រ ពិ ភព លោក មាន ម ធ ្យ ោ បា យ ដូច ជា ប្រ ើប ្រា ស់ ប ច្ច េក វិទ្យា ថ ្ម ី ៗ ក្នុង ការ ការ រៀបចំ ដ ី Ġ ជ្រ ើស រ ើស ព ូ ជ Ġ ការ បង ្ក ើត ប្រ ព ័ន ្ ធ ស្រ ោច ស្រ ព ធ ំ ៗ Ġ និង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ឲ្យ អ ស់ ល ទ្ធ ភាព ដ ី បង ្ក ើត ឧ ប ករណ៍ ន េស ា ទ សម ុ ទ្រ ធ ំ ៗ Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ កាត់ បន្ថយ ក ង ្វ ះ ម្ ហ ូប អា ហា រ ព ង ្រី ក ផល ិត កម្ម ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ ដើម ្ប ី បង ្ក ើន ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ សា ច ់ Ġ ទឹក ដ ោះ Ġ ស៊ ុត Ġ និង ផល ិត កម្ម សម ុ ទ្រ	161	▁តើ ម ធ ្យ ោ ប ាយ អ ្វី ខ្ ល ះ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ ន ូវ ត ម្រ ូវ ការ ស ្ប ៀង អា ហា រ លើ ពិ ភព លោក ▁	37	▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ ន ូវ ត ម្រ ូវ ការ ស ្ប ៀង អា ហា រ ពិ ភព លោក មាន ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដូច ជា ប្រ ើ ប្រ ាស់ ប ច្ច េក វិទ្យា ថ ្ម ី ៗ ក្នុង ការ ការ រៀបចំ ដ ី ▁ជ្រើសរើស ព ូ ជ ▁ការបង្កើត ប្រ ព ័ ន្ធ ស្រ ោច ស្រ ព ធ ំ ៗ ▁និង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ឲ្យ អ ស់ ល ទ្ធ ភាព ដ ី ប ង្ក ើត ឧ ប ករណ៍ ន េ សា ទ សម ុ ទ្រ ធ ំ ៗ ▁ដើម្បី ជ ួយ កាត់ បន្ថយ ក ង ្វ ះ ម ្ហ ូប អា ហា រ ព ង ្រី ក ផល ិត កម្ម ច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ដើម ្ប ី ប ង្ក ើន ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ស ាច់ ▁ទឹកដោះ ▁ស៊ុត ▁និង ផល ិត កម្ម សម ុ ទ្រ	146
តើចលនាត្រីភាគី ចូលរួមដោយភាគីណាខ្លះនរណាជាប្រធាន	null	ចលនាត្រីភាគីរួមមាន ភាគីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ភាគីហ៊ុន ស៊ីនប៉ិច និងភាគីចលនាតស៊ូរបស់លោក សឺន សាន ចលនាត្រីភាគីនេះដឹកនាំដោយសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ	null	ចលនាត្រីភាគីរួមមាន ភាគីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ភាគីហ៊ុន ស៊ីនប៉ិច និងភាគីចលនាតស៊ូរបស់លោក សឺន សាន ចលនាត្រីភាគីនេះដឹកនាំដោយសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ	ត ើ ច ល នា ត្រ ី ភាគ ី Ġ ចូល រួម ដោយ ភាគ ី ណា ខ្ ល ះ ន រណ ា ជា ប្រ ធាន Ġ	24	ច ល នា ត្រ ី ភាគ ី រួម មាន Ġ ភាគ ី ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ភាគ ី ហ៊ ុន Ġ ស៊ី ន ប៉ ិច Ġ និង ភាគ ី ច ល នា ត ស៊ូ រ ប ស់ លោក Ġ ស ឺន Ġ សា ន Ġ ច ល នា ត្រ ី ភាគ ីន េះ ដ ឹក នាំ ដោយ សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ	66	▁តើ ច ល នា ត្រ ី ភាគ ី ▁ចូលរួម ដោយ ភាគ ី ណា ខ្ ល ះ ន រ ណា ជា ប្រ ធាន ▁	22	▁ចលនា ត្រ ី ភាគ ី រួម មាន ▁ភាគី ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ភាគី ហ៊ ុន ▁ស៊ីន ប៉ ិច ▁និង ភាគ ី ច ល នា ត ស៊ូ រ ប ស់ លោក ▁ស ឺន ▁សាន ▁ចលនា ត្រ ី ភាគ ី នេះ ដ ឹក នាំ ដោយ ស ម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ	52
បើអ្នកយល់ពាក្យនេះតើអ្នកត្រូវកាន់អាកប្បកិរិយាបែបណាក្នុងរយៈពេលបណ្តុះបណ្តាលនៅមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ	null	រយៈពេលបណ្តុះបណ្តាលនៅមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយាដូចតទៅយកចិត្តទុកដាក់គោរពវិន័យ និងបញ្ជារបស់មហាវិទ្យាល័យយកចិត្តទុកដាក់តាមដាន គិតសង្កេតត្រិះរិះ ពិចារណា វិភាគធ្វើសំយោគ ប្រៀបធៀបលើប្រធានបទនីមួយៗ ដែលលោកសាស្រ្តចារ្យដាក់ឱ្យខិតខំប្តូរយោបល់ ស្តាប់មតិអ្នកដទៃ ស្តាប់ការណែនាំរបស់គណៈគ្រប់គ្រង មហាវិទ្យាល័យសា្តប់ការណែនាំរបស់លោកសាស្រ្តាចារ្យខិតខំត្រងត្រាប់ស្តាប់រាល់ពុទ្ធិទាំងលាយសាស្រ្តចារ្យផ្តល់ជូនខិតខំសិក្សាបំពេញការងារដែលសាលាប្រគល់ជូនក៏ដូចជាកិច្ចការរបស់លោក សាស្រ្តចារ្យដើម្បីយកកិច្ចការនោះទៅប្រគល់ឱ្យទាន់ពេលវេលាខិតខំស្រាវជ្រាវដកស្រង់នូវបទពិសោធន៍ល្អៗ ក្នុងសាលារៀននិងបង្រៀន សំភារៈឧបតេស គ្រប់គ្រង វិន័យសិស្ស ការលើកទឹកចិត្តកិច្ចតែងការបង្រៀនចេះស្វ័យវាយតំលៃនិងកែលំអឱ្យទាន់ពេលវេលាដើម្បីក្លាយជាគរុនិស្សិតល្អ និងក្លាយជាគ្រូបង្រៀនល្អទៅអនាគត	null	រយៈពេលបណ្តុះបណ្តាលនៅមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយាដូចតទៅយកចិត្តទុកដាក់គោរពវិន័យ និងបញ្ជារបស់មហាវិទ្យាល័យយកចិត្តទុកដាក់តាមដាន គិតសង្កេតត្រិះរិះ ពិចារណា វិភាគធ្វើសំយោគ ប្រៀបធៀបលើប្រធានបទនីមួយៗ ដែលលោកសាស្រ្តចារ្យដាក់ឱ្យខិតខំប្តូរយោបល់ ស្តាប់មតិអ្នកដទៃ ស្តាប់ការណែនាំរបស់គណៈគ្រប់គ្រង មហាវិទ្យាល័យសា្តប់ការណែនាំរបស់លោកសាស្រ្តាចារ្យខិតខំត្រងត្រាប់ស្តាប់រាល់ពុទ្ធិទាំងលាយសាស្រ្តចារ្យផ្តល់ជូនខិតខំសិក្សាបំពេញការងារដែលសាលាប្រគល់ជូនក៏ដូចជាកិច្ចការរបស់លោក សាស្រ្តចារ្យដើម្បីយកកិច្ចការនោះទៅប្រគល់ឱ្យទាន់ពេលវេលាខិតខំស្រាវជ្រាវដកស្រង់នូវបទពិសោធន៍ល្អៗ ក្នុងសាលារៀននិងបង្រៀន សំភារៈឧបតេស គ្រប់គ្រង វិន័យសិស្ស ការលើកទឹកចិត្តកិច្ចតែងការបង្រៀនចេះស្វ័យវាយតំលៃនិងកែលំអឱ្យទាន់ពេលវេលាដើម្បីក្លាយជាគរុនិស្សិតល្អ និងក្លាយជាគ្រូបង្រៀនល្អទៅអនាគត	ប ើ អ្នក យ ល់ ពាក្យ នេះ ត ើ អ្នក ត្រូវ កាន់ អា ក ប្ប ក ិ រិយា ប ែប ណា ក្នុង រយ ៈ ពេល បណ្ត ុះ បណ្ត ាល នៅ ម ហា វិទ្យា ល័យ គរ ុក ោស ល ្យ Ġ	39	រយ ៈ ពេល បណ្ត ុះ បណ្ត ាល នៅ ម ហា វិទ្យា ល័យ គរ ុក ោស ល ្យ ត្រូវ ប្រ កាន់ អា ក ប្ប ក ិ រិយា ដូច ត ទៅ យកចិត្តទុកដាក់ គោ រ ព វិ ន ័យ Ġ និង បញ្ជា រ ប ស់ ម ហា វិទ្យា ល័យ យកចិត្តទុកដាក់ តាមដាន Ġ គ ិត សង ្ក េត ត្រ ិះ រិ ះ Ġ ពិ ចារ ណា Ġ វិ ភាគ ធ ្វ ើស ំ យោគ Ġ ប្រ ៀប ធៀប លើ ប្រ ធាន បទ នី មួយ ៗ Ġ ដ ែល លោក សា ស្រ ្ត ចារ្យ ដា ក់ ឱ្យ ខ ិត ខ ំ ប្ តូ រយ ោ ប ល់ Ġ ស្តា ប់ ម តិ អ្នក ដ ទ ៃ Ġ ស្តា ប់ ការ ណ ែន ាំ រ ប ស់ គ ណៈ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ ម ហា វិទ្យា ល័យ សា ្ត ប់ ការ ណ ែន ាំ រ ប ស់ លោក សា ស្រ ្ត ា ចារ្យ ខ ិត ខ ំ ត្រ ង ត្រា ប់ ស្តា ប់ រា ល់ ពុ ទ្ធិ ទ ាំង លា យ សា ស្រ ្ត ចារ្យ ផ្ ត ល់ ជ ូន ខ ិត ខ ំ សិ ក្ស ាប ំព េញ ការងារ ដ ែល សា លា ប្រ គ ល់ ជ ូន ក ៏ ដូច ជា កិច្ច ការ រ ប ស់ លោក Ġ សា ស្រ ្ត ចារ្យ ដើម ្ប ី យក កិច្ច ការ ន ោះ ទៅ ប្រ គ ល់ ឱ្យ ទាន ់ ពេល វេ លា âĢĭ ខ ិត ខ ំ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ដ ក ស្រ ង់ ន ូវ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ល្អ ៗ Ġ ក្នុង សា លា រ ៀន និង បង ្រ ៀន Ġ សំ ភា រៈ ឧ ប ត េស Ġ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ វិ ន ័យ សិ ស្ស Ġ ការ លើក ទឹក ចិត្ត កិច្ច តែ ង ការ បង ្រ ៀន ច េះ ស្ វ ័យ វា យ ត ំ ល ៃ និង ក ែល ំ អ ឱ្យ ទាន ់ ពេល វេ លា ដើម ្ប ី ក្លា យ ជា គរ ុន ិស ្ស ិត ល្អ Ġ និង ក្លា យ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ល្អ ទៅ អ នា គ ត	324	▁បើ អ្នក យ ល់ ពាក្យ នេះ ត ើ អ្នក ត្រូវ កាន់ អា ក ប្ប ក ិ រិយា ប ែប ណា ក្នុង រយ ៈ ពេល បណ្ត ុះ បណ្ត ាល នៅ ម ហា វិទ្យា ល័យ គរ ុក ោស ល ្យ ▁	38	▁រយៈពេល បណ្ត ុះ បណ្ត ាល នៅ ម ហា វិទ្យា ល័យ គរ ុក ោស ល ្យ ត្រូវ ប្រ កាន់ អា ក ប្ប ក ិ រិយា ដូច ត ទៅ យកចិត្តទុកដាក់ គ ោរ ព វ ិន ័យ ▁និង បញ្ជា រ ប ស់ ម ហា វិទ្យា ល័យ យកចិត្តទុកដាក់ តាមដាន ▁គិត ស ង្ក េត ត្រ ិះ រ ិះ ▁ពិចារណា ▁វិភាគ ធ ្វ ើ សំ យោគ ▁ប្រៀបធៀប លើ ប្រ ធាន បទ នី មួយ ៗ ▁ដែល លោក សា ស្រ ្ត ចារ្យ ដ ាក់ ឱ្យ ខ ិត ខ ំ ប ្ត ូរ យោ ប ល់ ▁ស្តាប់ ម តិ អ្នក ដ ទ ៃ ▁ស្តាប់ ការ ណ ែន ាំ រ ប ស់ គ ណៈ គ្រ ប់ គ្រ ង ▁មហាវិទ្យាល័យ សា ្ត ប់ ការ ណ ែន ាំ រ ប ស់ លោក សា ស្រ ្ត ា ចារ្យ ខ ិត ខ ំ ត្រ ង ត្រ ាប់ ស្ត ាប់ រ ាល់ ពុ ទ្ធិ ទ ាំង ល ាយ សា ស្រ ្ត ចារ្យ ផ្ ត ល់ ជ ូន ខ ិត ខ ំ សិ ក្ស ាប ំព េញ ការងារ ដ ែល សា លា ប្រ គ ល់ ជ ូន ក ៏ ដូច ជា កិច្ច ការ រ ប ស់ លោក ▁សា ស្រ ្ត ចារ្យ ដើម ្ប ី យក កិច្ច ការ ន ោះ ទៅ ប្រ គ ល់ ឱ្យ ទ ាន់ ពេល វេ លា ▁ខិតខំ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ដ ក ស្រ ង់ ន ូវ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ល្អ ៗ ▁ក្នុង ស ាល ារ ៀន និង បង ្រ ៀន ▁សំ ភា រៈ ឧ ប ត េស ▁គ្រប់គ្រង ▁វិន័យ សិ ស្ស ▁ការ លើក ទឹក ចិត្ត កិច្ច ត ែង ការ បង ្រ ៀន ច េះ ស ្វ ័យ វ ាយ ត ំ ល ៃ និង ក ែល ំ អ ឱ្យ ទ ាន់ ពេល វេ លា ដើម ្ប ី ក្លា យ ជា គរ ុន ិ ស្ស ិត ល្អ ▁និង ក្លា យ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ល្អ ទៅ អ នា គ ត	302
ចូរពន្យល់ពីពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិច តើឧបករណ៍សំខាន់ៗនៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចមានអ្វីខ្លះ ផលប្រយោជន៍នៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិច	null	ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចសំដៅលើការបែងចែកម៉ាឃីតធីង ការលក់ ឬការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ឬសេវាកម្ម ដោយមធ្យោបាយអេឡិចត្រូនិច ជាពិសេសតាមរយៈអ៊ីនធើណេត សម្រាប់គោលដៅពាណិជ្ជកម្ម ឧបករណ៍សំខាន់ៗនៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចរួមមានទូរសព្ទហ្វាក់ទូរទស្សន៍កុំព្យូទ័រប្រព័ន្ធទូទាត់និងផ្ទេរប្រាក់អ៊ីនធើណេត ទូរសព្ទហ្វាក់ទូរទស្សន៍កុំព្យូទ័រត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាគ្រឿងទំនាក់ទំនង និងផ្សព្វផ្សាយក្នុងប្រតិបត្តិការជំនួញ ជាមួយនឹងអ៊ីនធើណេតធាតុភាគច្រើននៃប្រតិបត្តិការជំនួញអាចនឹងធ្វើឡើងលើឆាកអន្តរសកម្មគ្មានយល់ឈរជាមួយបុគ្គលម្នាក់ឬច្រើននាក់ដោយគ្មានកំហិតពេលវេលាឬទីតាំងជាមួយនិងឧបករណ៍ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាច្រើនប្រភេទគួបផ្សំនឹងសំឡេង Sound រូបភាព Picture និងការបញ្ជូនអត្ថបទផងដែរ ប្រកបដោយចំណាយទាបសមល្មម ប្រយោជន៍ នៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចមានដូចតទៅ ផ្តល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់និងសហគ្រាសជំនួញនូវព័ត៌មានទូទាំងពិភពលោកស្តីពីផលិតផលនិងសេវាថ្លៃលក្ខខណ្ឌនៃការលក់បរិមាណផលិតផលនិងផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អបំផុតជួយសម្រួលដល់អ្នកលក់និងអ្នកទិញក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងគ្នាដោយអាចបំបាច់ចោលនូវភាពយឺតយ៉ាវមួយចំនួនក្នុងការបញ្ជាទិញឬការផ្គត់ផ្គង់ទំនិញ និងសេវាផ្តល់ដល់ក្រុមហ៊ុនពិសេសក្រុមហ៊ុនធុនតូចនិងមធ្យមកាត់បន្ថយបាននូវការចំណាយចាំបាច់មួយចំនួន ដូចជាបន្ថយនូវកម្រិតសន្និធិ និងស្តុកទំនិញរបស់ខ្លួន ការចំណាយចាំបាច់លើភ្នាក់ងារតំណាងនៅបរទេសឬការចំណាយលើការបោះទីតាំងជាដើម	null	ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចសំដៅលើការបែងចែកម៉ាឃីតធីង ការលក់ ឬការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ឬសេវាកម្ម ដោយមធ្យោបាយអេឡិចត្រូនិច ជាពិសេសតាមរយៈអ៊ីនធើណេត សម្រាប់គោលដៅពាណិជ្ជកម្ម ឧបករណ៍សំខាន់ៗនៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចរួមមានទូរសព្ទហ្វាក់ទូរទស្សន៍កុំព្យូទ័រប្រព័ន្ធទូទាត់និងផ្ទេរប្រាក់អ៊ីនធើណេត ទូរសព្ទហ្វាក់ទូរទស្សន៍កុំព្យូទ័រត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាគ្រឿងទំនាក់ទំនង និងផ្សព្វផ្សាយក្នុងប្រតិបត្តិការជំនួញ ជាមួយនឹងអ៊ីនធើណេតធាតុភាគច្រើននៃប្រតិបត្តិការជំនួញអាចនឹងធ្វើឡើងលើឆាកអន្តរសកម្មគ្មានយល់ឈរជាមួយបុគ្គលម្នាក់ឬច្រើននាក់ដោយគ្មានកំហិតពេលវេលាឬទីតាំងជាមួយនិងឧបករណ៍ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាច្រើនប្រភេទគួបផ្សំនឹងសំឡេង Sound រូបភាព Picture និងការបញ្ជូនអត្ថបទផងដែរ ប្រកបដោយចំណាយទាបសមល្មម ប្រយោជន៍ នៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិចមានដូចតទៅ ផ្តល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់និងសហគ្រាសជំនួញនូវព័ត៌មានទូទាំងពិភពលោកស្តីពីផលិតផលនិងសេវាថ្លៃលក្ខខណ្ឌនៃការលក់បរិមាណផលិតផលនិងផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អបំផុតជួយសម្រួលដល់អ្នកលក់និងអ្នកទិញក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងគ្នាដោយអាចបំបាច់ចោលនូវភាពយឺតយ៉ាវមួយចំនួនក្នុងការបញ្ជាទិញឬការផ្គត់ផ្គង់ទំនិញ និងសេវាផ្តល់ដល់ក្រុមហ៊ុនពិសេសក្រុមហ៊ុនធុនតូចនិងមធ្យមកាត់បន្ថយបាននូវការចំណាយចាំបាច់មួយចំនួន ដូចជាបន្ថយនូវកម្រិតសន្និធិ និងស្តុកទំនិញរបស់ខ្លួន ការចំណាយចាំបាច់លើភ្នាក់ងារតំណាងនៅបរទេសឬការចំណាយលើការបោះទីតាំងជាដើម	ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច Ġ ត ើ ឧ ប ករណ៍ សំ ខា ន់ ៗ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ផល ប្រ យោ ជន ៍ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច Ġ	65	ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច សំ ដ ៅ លើក ារ ប ែង ច ែក ម៉ា ឃ ីត ធី ង Ġ ការ ល ក់ Ġ ឬ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ទំ និ ញ Ġ ឬ សេ វា កម្ម Ġ ដោយ ម ធ ្យ ោ បា យ អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច Ġ ជា ពិ សេ ស តា ម រយ ៈ អ៊ី ន ធើ ណេត Ġ សម ្រា ប់ គោ ល ដ ៅ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ ឧ ប ករណ៍ សំ ខា ន់ ៗ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច រួម មាន ទូ រស ព្ ទ ហ្វ ាក់ ទូ រ ទស្សន៍ ក ុំ ព្យ ូ ទ័រ ប្រ ព ័ន ្ ធ ទូ ទ ាត់ និង ផ្ ទេ រ ប្រា ក់ អ៊ី ន ធើ ណេត ĠâĢĭ ទូ រស ព្ ទ ហ្វ ាក់ ទូ រ ទស្សន៍ ក ុំ ព្យ ូ ទ័រ ត្រូវ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ ជា គ្រឿង ទំ នាក់ ទំ ន ង Ġ និង ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ក្នុង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ជំ ន ួញ Ġ ជា មួយ នឹង អ៊ី ន ធើ ណេត ធាតុ ភាគ ច្ រ ើន នៃ ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ជំ ន ួញ អា ច នឹង ធ ្វ ើ ឡើង លើ ឆ ាក អ ន្ត រស កម្ម គ ្ម ាន យ ល់ ឈ រ ជា មួយ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ឬ ច្ រ ើន នាក់ ដោយ គ ្ម ាន កំ ហិត ពេល វេ លា ឬ ទី តាំង ជា មួយ និង ឧ ប ករណ៍ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ព័ត៌មាន ជា ច្ រ ើន ប្រ ភ េ ទ គ ួ ប ផ្ សំ នឹង សំ ឡេ ង ĠSound Ġ រូប ភាព ĠPicture Ġ និង ការ ប ញ្ជ ូន អ ត្ថ បទ ផ ង ដ ែរ Ġ ប្រ ក ប ដោយ ចំ ណា យ ទ ាប សម ល ្ម ម Ġ ប្រ យោ ជន ៍ Ġ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច មាន ដូច ត ទៅ Ġ ផ្ ត ល់ ដល់ អ្នក ប្រ ើប ្រា ស់ និង ស ហ គ្រ ាស ជំ ន ួញ ន ូវ ព័ត៌មាន ទូ ទ ាំង ពិ ភព លោក ស្ត ី ពី ផល ិត ផល និង សេ វា ថ្លៃ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ នៃ ការ ល ក់ បរ ិម ា ណ ផល ិត ផល និង ផ្ ត ល់ ឱ្យ ព ួ ក គ េន ូវ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ក្នុង ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ដ ៏ ល្អ ប ំ ផ ុត ជ ួយ សម ្រ ួល ដល់ អ្នក ល ក់ និង អ្នក ទិ ញ ក្នុង ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង គ្នា ដោយ អា ច ប ំ បា ច ់ ចោល ន ូវ ភាព យ ឺត យ៉ា វ មួយ ចំ ន ួន ក្នុង ការ បញ្ជា ទិ ញ ឬ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ទំ និ ញ Ġ និង សេ វា ផ្ ត ល់ ដល់ ក្រុម ហ៊ ុន ពិ សេ ស ក្រុម ហ៊ ុន ធ ុន តូ ច និង ម ធ ្យ មក ាត់ បន្ថយ បាន ន ូវ ការ ចំ ណា យ ចាំបាច់ មួយ ចំ ន ួន Ġ ដូច ជា បន្ថយ ន ូវ ក ម្រ ិត ស ន្ន ិ ធិ Ġ និង ស្ត ុក ទំ និ ញ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ការ ចំ ណា យ ចាំបាច់ លើ ភ ្នា ក់ ងារ ត ំណ ាង នៅ បរ ទេស ឬ ការ ចំ ណា យ លើក ារ ប ោះ ទី តាំង ជា ដើម	549	▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច ▁តើ ឧ ប ករណ៍ សំ ខ ាន់ ៗ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ផលប្រយោជន៍ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច ▁	59	▁ពាណិជ្ជកម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច សំ ដ ៅ លើ ការ ប ែង ច ែក ម៉ា ឃ ីត ធី ង ▁ការលក់ ▁ឬ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ទំ ន ិញ ▁ឬ សេ វា កម្ម ▁ដោយ ម ធ ្យ ោ ប ាយ អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច ▁ជាពិសេស ត ាម រយ ៈ អ៊ី ន ធើ ណេត ▁សម្រាប់ គ ោល ដ ៅ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁ឧបករណ៍ សំ ខ ាន់ ៗ នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច រួម មាន ទូ រស ព្ ទ ហ្វ ាក់ ទ ូរ ទស្សន៍ ក ុំ ព្យ ូ ទ័រ ប្រ ព ័ ន្ធ ទូ ទ ាត់ និង ផ្ ទ េរ ប្រ ាក់ អ៊ី ន ធើ ណេត ▁ទូរសព្ទ ហ្វ ាក់ ទ ូរ ទស្សន៍ ក ុំ ព្យ ូ ទ័រ ត្រូវ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ជា គ្រឿង ទំ នាក់ ទំ ន ង ▁និង ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ក្នុង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ជំ ន ួញ ▁ជាមួយនឹង អ៊ី ន ធើ ណេត ធាតុ ភាគ ច ្រ ើន នៃ ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ជំ ន ួញ អា ច នឹង ធ ្វ ើ ឡើង លើ ឆ ាក អ ន្ត រស កម្ម គ ្ មាន យ ល់ ឈ រ ជា មួយ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ឬ ច ្រ ើន នាក់ ដោយ គ ្ មាន កំ ហិត ពេល វេ លា ឬ ទី តាំង ជា មួយ និង ឧ ប ករណ៍ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ព័ត៌មាន ជា ច ្រ ើន ប្រ ភ េ ទ គ ួ ប ផ្ សំ នឹង សំ ឡេ ង ▁Sound ▁រូបភាព ▁Picture ▁និង ការ ប ញ្ជ ូន អ ត្ថ បទ ផ ង ដ ែរ ▁ប្រកបដោយ ច ំណ ាយ ទ ាប សម ល ្ម ម ▁ប្រយោជន៍ ▁នៃ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ េ ឡ ិច ត្រ ូន ិច មាន ដូច ត ទៅ ▁ផ្តល់ ដល់ អ្នក ប្រ ើ ប្រ ាស់ និង ស ហ គ្រ ាស ជំ ន ួញ ន ូវ ព័ត៌មាន ទូ ទ ាំង ពិ ភព លោក ស្ត ី ពី ផល ិត ផល និង សេ វា ថ្លៃ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ នៃ ការ ល ក់ ប រិ មា ណ ផល ិត ផល និង ផ្ ត ល់ ឱ្យ ព ួ ក គ េន ូវ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ក្នុង ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ដ ៏ ល្អ ប ំ ផ ុត ជ ួយ ស ម្រ ួល ដល់ អ្នក ល ក់ និង អ្នក ទ ិញ ក្នុង ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វ ាង គ្នា ដោយ អា ច ប ំ ប ាច់ ចោល ន ូវ ភាព យ ឺត យ៉ា វ មួយ ចំ ន ួន ក្នុង ការ បញ្ជា ទ ិញ ឬ ការ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ទំ ន ិញ ▁និង សេ វា ផ្ ត ល់ ដល់ ក្រុម ហ៊ ុន ពិ ស េស ក្រុម ហ៊ ុន ធ ុន ត ូច និង ម ធ ្យ មក ាត់ បន្ថយ បាន ន ូវ ការ ច ំណ ាយ ចាំបាច់ មួយ ចំ ន ួន ▁ដូចជា បន្ថយ ន ូវ ក ម្រ ិត ស ន្ន ិ ធិ ▁និង ស្ត ុក ទំ ន ិញ រ ប ស់ ខ្លួន ▁ការចំណាយ ចាំបាច់ លើ ភ ្ន ាក់ ងារ ត ំណ ាង នៅ បរ ទេស ឬ ការ ច ំណ ាយ លើ ការ ប ោះ ទី តាំង ជា ដើម	516
តួអង្គហាំលែតស្លាប់មែន ប៉ុន្ដែឧត្តមគតិរបស់តទតអង្គនេះបានទទួលជ័យជំនះ យ៉ាងត្រចះត្រចង់ ចូរបង្ហាញតាមរយៈអត្ថបទខាងលើ	null	តួអង្គ ហាំលែតស្លាប់មែន ប៉ុន្ដែឧត្តមគតិរបស់តទតអង្គនេះបានទទួលជ័យជំនះ យ៉ាងត្រចះត្រចង់ ហាំលែតស្លាប់មែន ប៉ុន្តែ ហាំលែតបានសម្លាប់ជនក្បត់ គឺព្រះរាជាដែលប្រើល្បិចកល ក៏ពិសពុលជាទីបំផុត មរណភាពនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នករាល់គ្នាស្ញើចសរសើរ និងយកគំរូតាម ដើម្បីស្រោចស្រង់ប្រទេសជាតិ របស់ខ្លួនពីសំណាក់មេដឹកនាំដែលមិនស្មោះត្រង់	null	តួអង្គ ហាំលែតស្លាប់មែន ប៉ុន្ដែឧត្តមគតិរបស់តទតអង្គនេះបានទទួលជ័យជំនះ យ៉ាងត្រចះត្រចង់ ហាំលែតស្លាប់មែន ប៉ុន្តែ ហាំលែតបានសម្លាប់ជនក្បត់ គឺព្រះរាជាដែលប្រើល្បិចកល ក៏ពិសពុលជាទីបំផុត មរណភាពនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នករាល់គ្នាស្ញើចសរសើរ និងយកគំរូតាម ដើម្បីស្រោចស្រង់ប្រទេសជាតិ របស់ខ្លួនពីសំណាក់មេដឹកនាំដែលមិនស្មោះត្រង់	ត ួ អង្គ ហា ំ ល ែត ស្លាប់ ម ែន Ġ ប៉ ុន ្ ដ ែ ឧ ត្ត ម គ តិ រ ប ស់ ត ទ ត អង្គ នេះ បាន ទទួល ជ ័យ ជំ ន ះ Ġ យ៉ាង ត្រ ច ះ ត្រ ច ង់ Ġ ច ូរ បង ្ហ ាញ តា ម រយ ៈ អ ត្ថ បទ ខា ង លើ ĠĠ	57	ត ួ អង្គ Ġ ហា ំ ល ែត ស្លាប់ ម ែន Ġ ប៉ ុន ្ ដ ែ ឧ ត្ត ម គ តិ រ ប ស់ âĢĭ ត ទ ត អង្គ នេះ បាន ទទួល ជ ័យ ជំ ន ះ Ġ យ៉ាង ត្រ ច ះ ត្រ ច ង់ Ġ ហា ំ ល ែត ស្លាប់ ម ែន Ġ ប៉ ុន ្ត ែ Ġ ហា ំ ល ែត បាន សម ្លា ប់ ជន ក្ ប ត់ Ġ គ ឺ ព្រ ះ រាជ ា ដ ែល ប្រ ើ ល ្ប ិច ក ល Ġ ក ៏ ពិ ស ពុ ល ជា ទី ប ំ ផ ុត Ġ ម រណ ភាព នេះ Ġ បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ អ្នក រា ល់ គ្នា ស្ ញ ើ ច ស រស ើរ Ġ និង យក គ ំ រ ូត ាម Ġ ដើម ្ប ី ស្រ ោច ស្រ ង់ ប្រ ទេស ជាតិ Ġ រ ប ស់ ខ្លួន ពី សំ ណា ក់ មេ ដ ឹក នាំ ដ ែល ម ិន ស្ម ោះ ត្រ ង់	149	▁តួអង្គ ហ ាំ ល ែត ស្លាប់ ម ែន ▁ប៉ុន ្ ដ ែ ឧ ត្ត ម គ តិ រ ប ស់ ត ទ ត អង្គ នេះ បាន ទទួល ជ ័យ ជំ ន ះ ▁យ៉ាង ត្រ ច ះ ត្រ ច ង់ ▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ត ាម រយ ៈ អ ត្ថ បទ ខា ង លើ ▁	53	▁តួអង្គ ▁ហ ាំ ល ែត ស្លាប់ ម ែន ▁ប៉ុន ្ ដ ែ ឧ ត្ត ម គ តិ រ ប ស់ ▁ត ទ ត អង្គ នេះ បាន ទទួល ជ ័យ ជំ ន ះ ▁យ៉ាង ត្រ ច ះ ត្រ ច ង់ ▁ហ ាំ ល ែត ស្លាប់ ម ែន ▁ប៉ុន្តែ ▁ហ ាំ ល ែត បាន ស ម្ល ាប់ ជន ក ្ប ត់ ▁គឺ ព្រ ះ រាជ ា ដ ែល ប្រ ើ ល ្ប ិច ក ល ▁ក៏ ពិ ស ព ុល ជា ទី ប ំ ផ ុត ▁ម រណ ភាព នេះ ▁បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ អ្នក រ ាល់ គ្នា ស ្ញ ើ ច ស រស ើរ ▁និង យក គ ំ រ ូត ាម ▁ដើម្បី ស្រ ោច ស្រ ង់ ប្រ ទេស ជាតិ ▁របស់ ខ្លួន ពី ស ំណ ាក់ មេ ដ ឹក នាំ ដ ែល ម ិន ស្ម ោះ ត្រ ង់	137
ផ្អែកតាមលក្ខខណ្ឌច្បាប់សញ្ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាត្រាទី៣ តើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងរស់នៅឯបរទេសទទួលបានសិទ្ធិអ្វីខ្លះ	null	តាមមាត្រាទី៣ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងរស់នៅឯបរទេសទទួលបានសិទ្ធិត្រូវបានរដ្ឋគាំពារតាមគ្រប់មធ្យោបាយការទូតមិនអាចបាត់បង់សញ្ជាតិដោយឯកឯង	null	តាមមាត្រាទី៣ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងរស់នៅឯបរទេសទទួលបានសិទ្ធិត្រូវបានរដ្ឋគាំពារតាមគ្រប់មធ្យោបាយការទូតមិនអាចបាត់បង់សញ្ជាតិដោយឯកឯង	ផ្ អ ែក តា ម ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ច្ បា ប់ ស ញ្ជ ាត ិន ៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មា ត្រា ទី ៣ Ġ ត ើប ្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ដ ែល កំ ពុ ង រស់ នៅ ឯ បរ ទេស ទទួលបាន សិ ទ្ធិ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	59	តា ម មា ត្រា ទី ៣ Ġ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ដ ែល កំ ពុ ង រស់ នៅ ឯ បរ ទេស ទទួលបាន សិ ទ្ធិ ត្រូវ បាន រដ្ឋ គ ាំ ពារ តា ម គ្រ ប់ ម ធ ្យ ោ បា យក ារ ទូ ត ម ិន អា ច បា ត់ បង់ ស ញ្ជ ាត ិ ដោយ ឯក ឯ ង	60	▁ផ្អែក ត ាម ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ច ្ប ាប់ ស ញ្ជ ាត ិន ៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មា ត្រា ទី ៣ ▁តើ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ដ ែល ក ំព ុង រស់ នៅ ឯ បរ ទេស ទទួលបាន សិ ទ្ធិ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	56	▁តាម មា ត្រា ទី ៣ ▁ប្រជាពលរដ្ឋ ខ្ ម ែរ ដ ែល ក ំព ុង រស់ នៅ ឯ បរ ទេស ទទួលបាន សិ ទ្ធិ ត្រូវ បាន រដ្ឋ គ ាំ ពារ ត ាម គ្រ ប់ ម ធ ្យ ោ ប ាយ ការ ទ ូត ម ិន អា ច ប ាត់ បង់ ស ញ្ជ ា តិ ដោយ ឯក ឯ ង	56
តើកំរងសិទ្ធិទាំងបីជំនាន់មានអ្វីខ្លះ	null	កំរងសិទ្ធិទាំង៣ ជំនាន់រួមមានៈកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី១ សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី២ សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌កំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី៣ សិទ្ធិរក្សាសន្តិភាព អភិវិឌ្ឍន៍ និងបរិស្ថានកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី៣ នេះស្ថិតក្នុងដំនាក់កំពុងរៀបចំចងក្រងដើម្បីបំពេញតំរូវការចាំបាច់របស់ពិភពលោក	null	កំរងសិទ្ធិទាំង៣ ជំនាន់រួមមានៈកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី១ សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី២ សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌កំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី៣ សិទ្ធិរក្សាសន្តិភាព អភិវិឌ្ឍន៍ និងបរិស្ថានកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទី៣ នេះស្ថិតក្នុងដំនាក់កំពុងរៀបចំចងក្រងដើម្បីបំពេញតំរូវការចាំបាច់របស់ពិភពលោក	ត ើក ំ រ ង សិ ទ្ធិ ទ ាំង បី ជំ នា ន់ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	19	កំ រ ង សិ ទ្ធិ ទ ាំង ៣ Ġ ជំ នា ន់ រួម មាន ៈ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ នា ន់ ទី១ Ġ សិ ទ្ធិ ពល រដ្ឋ Ġ និង ន យោ បា យក ំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ នា ន់ ទី ២ Ġ សិ ទ្ធិ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ សង ្ គម Ġ និង វ ប្ប ធម៌ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ នា ន់ ទី ៣ Ġ សិ ទ្ធិ រក ្សា ស ន្ត ិ ភាព Ġ អ ភិ វិ ឌ ្ឍ ន៍ Ġ និង បរ ិស ្ថ ាន កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ នា ន់ ទី ៣ Ġ នេះ ស្ ថ ិត ក្នុង ដំ នាក់ កំ ពុ ង រៀបចំ ច ង ក្រ ង ដើម ្ប ី ប ំព េញ ត ំ រ ូវ ការ ចាំបាច់ រ ប ស់ ពិ ភព លោក	126	▁តើ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ទ ាំង បី ជំ ន ាន់ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	18	▁កំរ ង សិ ទ្ធិ ទ ាំង ៣ ▁ជំនាន់ រួម មាន ៈ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ ន ាន់ ទី១ ▁សិទ្ធិ ពល រដ្ឋ ▁និង ន យោ ប ាយ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ ន ាន់ ទី ២ ▁សិទ្ធិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁សង្គម ▁និង វ ប្ប ធម៌ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ ន ាន់ ទី ៣ ▁សិទ្ធិ រ ក្ស ាស ន្ត ិ ភាព ▁អ ភិ វិ ឌ ្ឍ ន៍ ▁និង ប រិ ស្ថាន កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ ន ាន់ ទី ៣ ▁នេះ ស ្ថ ិត ក្នុង ដំ នាក់ ក ំព ុង រៀបចំ ច ង ក្រ ង ដើម ្ប ី ប ំព េញ ត ំ រ ូវ ការ ចាំបាច់ រ ប ស់ ពិ ភព លោក	117
តើជនជាតិអៀកឡង់ភាគច្រើនគោរពប្រតិបត្តិសាសនាអ្វីហើយបានធ្វើការតស៊ូដើម្បីអ្វី	null	ជនជាតិអៀកឡង់ភាគច្រើនគោរពប្រតិបត្តិសាសនា គ្រិស្ដនិកាយ កាតូលិក ហើយបានតស៊ូដើម្បីការពារ អត្តសញ្ញាណជាតិប្រឆាំងអង់គ្លេស ដែលជាសត្រូវប្រចាំឬទសវត្សរ៍	null	ជនជាតិអៀកឡង់ភាគច្រើនគោរពប្រតិបត្តិសាសនា គ្រិស្ដនិកាយ កាតូលិក ហើយបានតស៊ូដើម្បីការពារ អត្តសញ្ញាណជាតិប្រឆាំងអង់គ្លេស ដែលជាសត្រូវប្រចាំឬទសវត្សរ៍	ត ើ ជន ជាតិ អ ៀក ឡង់ ភាគ ច្ រ ើន គោ រ ព ប្រ តិ ប ត្តិ សា ស នា អ ្វី ហើយ បាន ធ ្វ ើក ារ ត ស៊ូ ដើម ្ប ី អ ្វី Ġ	36	ជន ជាតិ អ ៀក ឡង់ ភាគ ច្ រ ើន គោ រ ព ប្រ តិ ប ត្តិ សា ស នា Ġ គ្រ ិស ្ ដ និ កាយ Ġ កា តូ ល ិក Ġ ហើយ បាន ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ការពារ Ġ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ជាតិ ប្រ ឆ ាំង អ ង់ គ ្ល េស Ġ ដ ែល ជា ស ត្រូវ ប្រ ច ាំ ឬ ទ ស វ ត ្ស រ ៍	67	▁តើ ជន ជាតិ អ ៀក ឡង់ ភាគ ច ្រ ើន គ ោរ ព ប្រ តិ ប ត្តិ សា ស នា អ ្វី ហើយ បាន ធ ្វ ើ ការ ត ស៊ូ ដើម ្ប ី អ ្វី ▁	35	▁ជនជាតិ អ ៀក ឡង់ ភាគ ច ្រ ើន គ ោរ ព ប្រ តិ ប ត្តិ សា ស នា ▁គ្រ ិ ស្ ដ និ កាយ ▁កាត ូល ិក ▁ហើយ បាន ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ការពារ ▁អត្តសញ្ញាណ ជាតិ ប្រ ឆ ាំង អ ង់ គ ្ល េស ▁ដែល ជា ស ត្រូវ ប្រ ច ាំ ឬ ទ ស វ ត ្ស រ ៍	60
ក្នុងនាមអ្នកជាបេក្ខជន ប្រលងជ្រើសរើស ជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ តើយុវជនត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិយ៉ាងណាខ្លះ	null	មានកាយសម្បទា មានសុខភាពល្អ មានអវៈយវៈ គ្រប់គ្រាន់មានភាពរហ័ស រហូន ឈ្លាសវៃរឹងមាំបញ្ញាសម្បទា មានចំនេះដឹងទូលំទូលាយ បច្ចេកទេសវិទ្យាសាស្រ្តទំនើប មានចំណេះធ្វើ បំនិន ល្អត្រឹមត្រូវ ប្រកបដោយបទពិសោធខ្ពស់ស្វ័យសិក្សា ស្រាវជ្រាវ ជាប់ជានិច្ច និងមានឥរិយាបថល្អត្រឹមត្រូវសីលសម្បទា មានសីលធម៌រស់នៅល្អ មានគុណធម៌ល្អ ចេះរួមរស់នៅក្នុងសន្តិភាព និងចុះសំរុងគ្នាគោរពសិទ្ធិមនុស្សឹ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានសិកាជាតិសាមគ្គី ឯកភាព និងគតិយុត្តិធម៌សរុបមកលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងអស់ខាងលើនេះជាមធ្យោបាយើដ៏ល្អដើម្បីកសាង យុត្តិជនល្អ ឆ្ពោះទៅរកកសាងសង្គមជាតិល្អ	null	មានកាយសម្បទា មានសុខភាពល្អ មានអវៈយវៈ គ្រប់គ្រាន់មានភាពរហ័ស រហូន ឈ្លាសវៃរឹងមាំបញ្ញាសម្បទា មានចំនេះដឹងទូលំទូលាយ បច្ចេកទេសវិទ្យាសាស្រ្តទំនើប មានចំណេះធ្វើ បំនិន ល្អត្រឹមត្រូវ ប្រកបដោយបទពិសោធខ្ពស់ស្វ័យសិក្សា ស្រាវជ្រាវ ជាប់ជានិច្ច និងមានឥរិយាបថល្អត្រឹមត្រូវសីលសម្បទា មានសីលធម៌រស់នៅល្អ មានគុណធម៌ល្អ ចេះរួមរស់នៅក្នុងសន្តិភាព និងចុះសំរុងគ្នាគោរពសិទ្ធិមនុស្សឹ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានសិកាជាតិសាមគ្គី ឯកភាព និងគតិយុត្តិធម៌សរុបមកលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងអស់ខាងលើនេះជាមធ្យោបាយើដ៏ល្អដើម្បីកសាង យុត្តិជនល្អ ឆ្ពោះទៅរកកសាងសង្គមជាតិល្អ	ក្នុង នា ម អ្នក ជា ប េក ្ខ ជន Ġ ប្រ លង ជ្រ ើស រ ើស Ġ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ម្ នាក់ Ġ ត ើយ ុ វ ជន ត្រូវ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ Ġ	39	មាន កាយ សម្បទា Ġ មាន សុខ ភាព ល្អ Ġ មាន អ វៈ យ វៈ Ġ គ្រ ប់ គ្រ ាន់ មាន ភាព រ ហ ័ ស Ġ រ ហ ូន Ġ ឈ ្លា ស វ ៃ រ ឹង មា ំ ប ញ្ញា សម្បទា Ġ មាន ចំ នេះ ដ ឹង ទូ លំ ទូ លា យ Ġ ប ច្ច េក ទេស វិទ្យា សា ស្រ ្ត ទំ ន ើប Ġ មាន ចំ ណេ ះ ធ ្វ ើ Ġ ប ំ និ ន Ġ ល្អ ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ ប្រ ក ប ដោយ បទ ពិ ស ោ ធ ខ្ ព ស់ ស្ វ ័យ សិ ក្ស ា Ġ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ Ġ ជាប់ ជា និ ច្ច Ġ និង មាន ឥ រិយា ប ថ ល្អ ត្រ ឹម ត្រូវ សី ល សម្បទា Ġ មាន សី ល ធម៌ រស់ នៅ ល្អ Ġ មាន គុណ ធម៌ ល្អ Ġ ច េះ រួម រស់ នៅ ក្នុង ស ន្ត ិ ភាព Ġ និង ច ុះ សំ រ ុង គ្នា គោ រ ព សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ឹ Ġ និង ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ មាន សិ កា ជាតិ សា ម គ្គ ី Ġ ឯក ភាព Ġ និង គ តិ យុត្តិ ធម៌ ស រ ុប មក ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ទ ាំង អ ស់ ខា ង លើ នេះ ជា ម ធ ្យ ោ បា យ ើ ដ ៏ ល្អ ដើម ្ប ី ក សា ង Ġ យុត្តិ ជន ល្អ Ġ ឆ្ ព ោះ ទៅ រក ក សា ង សង ្ គម ជាតិ ល្អ	219	▁ក្នុង ន ាម អ្នក ជា ប េ ក្ខ ជន ▁ប្រលង ជ្រ ើស រ ើស ▁ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ម្ នាក់ ▁តើ យ ុ វ ជន ត្រូវ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ▁	38	▁មាន កាយ សម្បទា ▁មាន សុខ ភាព ល្អ ▁មាន អ វៈ យ វៈ ▁គ្រប់គ្រាន់ មាន ភាព រ ហ ័ ស ▁រ ហ ូន ▁ឈ្ល ាស វ ៃ រ ឹង ម ាំ ប ញ្ញា សម្បទា ▁មាន ចំ នេះ ដ ឹង ទូ លំ ទ ូល ាយ ▁បច្ចេកទេស វិទ្យា សា ស្រ ្ត ទំ ន ើប ▁មាន ច ំណ េះ ធ ្វ ើ ▁បំ ន ិន ▁ល្អ ត្រ ឹម ត្រូវ ▁ប្រកបដោយ បទ ពិ ស ោ ធ ខ្ ព ស់ ស ្វ ័យ ស ិក ្សា ▁ស្រាវជ្រាវ ▁ជាប់ ជា និ ច្ច ▁និង មាន ឥ រិយា ប ថ ល្អ ត្រ ឹម ត្រូវ សី ល សម្បទា ▁មាន សី ល ធម៌ រស់ នៅ ល្អ ▁មាន គុណ ធម៌ ល្អ ▁ចេះ រួម រស់ នៅ ក្នុង ស ន្ត ិ ភាព ▁និង ច ុះ សំ រ ុង គ្នា គ ោរ ព សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ឹ ▁និង ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ មាន ស ិកា ជាតិ ស ាម គ្គ ី ▁ឯកភាព ▁និង គ តិ យុត្តិ ធម៌ ស រ ុប មក ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ទ ាំង អ ស់ ខា ង លើ នេះ ជា ម ធ ្យ ោ ប ាយ ើ ដ ៏ ល្អ ដើម ្ប ី ក សា ង ▁ យុត្តិ ជន ល្អ ▁ឆ្ពោះទៅ រក ក សា ង ស ង្គ ម ជាតិ ល្អ	200
ចូរនិយាយពីការចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងរបស់ព្រះបាទអង្គឌួងជាមួយបារាំង	null	ព្រះបាទអង្គឌួងផ្តើមទំនាក់ទំនងជាមួយបារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ ដោយពឹងបុព្វជិតកាតូលិកបារាំងមួយអង្គនាម មីស ឲ្យជួយទាក់ទងប្រទេសបារាំងដើម្បីសុំការការពារពីប្រទេសុំមហាអំណាចមួយនេះបុព្វជិតអង្គនេះធានាថាលោកជាមួយមន្រ្តីខ្មែរពីរនាក់ទៀងឈ្មោះកុលដឺមុងតេរ៉ូ និងប៉ែន និងនាំសារព្រមទាំងសួយសារអាករផងដើម្បិថ្វាយព្រះចៅកណាប៉ូលេអុងទី៣ តាមរយៈកុងស៊ុលបារាំងប្រចាំនៅក្រុងសិង្ហបុរីលុះដល់ឆ្នាំ ១៨៥៤ទើបបានចម្លើយពីព្រះចៅអធិរាជបារាំងដែលផ្តល់ការទទួលស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជាត្រឹមតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះ	null	ព្រះបាទអង្គឌួងផ្តើមទំនាក់ទំនងជាមួយបារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ ដោយពឹងបុព្វជិតកាតូលិកបារាំងមួយអង្គនាម មីស ឲ្យជួយទាក់ទងប្រទេសបារាំងដើម្បីសុំការការពារពីប្រទេសុំមហាអំណាចមួយនេះបុព្វជិតអង្គនេះធានាថាលោកជាមួយមន្រ្តីខ្មែរពីរនាក់ទៀងឈ្មោះកុលដឺមុងតេរ៉ូ និងប៉ែន និងនាំសារព្រមទាំងសួយសារអាករផងដើម្បិថ្វាយព្រះចៅកណាប៉ូលេអុងទី៣ តាមរយៈកុងស៊ុលបារាំងប្រចាំនៅក្រុងសិង្ហបុរីលុះដល់ឆ្នាំ ១៨៥៤ទើបបានចម្លើយពីព្រះចៅអធិរាជបារាំងដែលផ្តល់ការទទួលស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជាត្រឹមតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះ	ច ូរ និ យា យ ពី ការ ច ាប់ ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ជា មួយ បា រា ំ ង Ġ	32	ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ បា រា ំ ង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៥ ៣ Ġ ដោយ ព ឹង ប ុ ព្វ ជ ិត កា តូ ល ិក បា រា ំ ង មួយ អង្គ នា ម Ġ មី ស Ġ ឲ្យ ជ ួយ ទ ាក់ ទ ង ប្រ ទេស បា រា ំ ង ដើម ្ប ី សុ ំ ការ ការពារ âĢĭ ពី ប្រ ទេស ុំ ម ហា អ ំណ ា ច មួយ នេះ ប ុ ព្វ ជ ិត អង្គ នេះ ធាន ា ថា លោក ជា មួយ ម ន្ រ ្ត ី ខ្ ម ែរ ពី រ នាក់ ទ ៀង ឈ្មោះ ក ុល ដ ឺ ម ុង ត េរ ៉ ូ Ġ និង ប៉ ែន Ġ និង នាំ សារ ព្រ ម ទ ាំង ស ួយ សារ អា ករ ផ ង ដើម ្ប ិ ថ ្វា យ ព្រ ះ ច ៅ ក ណា ប៉ ូល េ អ ុង ទី ៣ Ġ តា ម រយ ៈ ក ុង ស៊ ុល បា រា ំ ង ប្រ ច ាំ នៅ ក្រុង សិ ង្ហ ប ុរ ី ល ុះ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៥ ៤ ទ ើប បាន ច ម្ល ើយ ពី ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ បា រា ំ ង ដ ែល ផ្ ត ល់ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ត្រ ឹម តែ ជា ដៃ គូ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ប៉ ុ ណ្ណ ោះ âĢĭâĢĭ	232	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ការ ច ាប់ ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ជា មួយ ប ារ ាំង ▁	30	▁ព្រះបាទ អង្គ ឌ ួង ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ ប ារ ាំង នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៥ ៣ ▁ដោយ ព ឹង ប ុ ព្វ ជ ិត ក ាត ូល ិក ប ារ ាំង មួយ អង្គ ន ាម ▁មី ស ▁ឲ្យ ជ ួយ ទ ាក់ ទ ង ប្រ ទេស ប ារ ាំង ដើម ្ប ី ស ុំ ការ ការពារ ▁ពី ប្រ ទេស ុំ ម ហា អ ំ ណា ច មួយ នេះ ប ុ ព្វ ជ ិត អង្គ នេះ ធាន ា ថា លោក ជា មួយ ម ន ្រ ្ត ី ខ្ ម ែរ ពី រ នាក់ ទ ៀង ឈ្មោះ ក ុល ដ ឺ ម ុង ត េ រ៉ូ ▁និង ប៉ ែន ▁និង នាំ សារ ព្រ ម ទ ាំង ស ួយ សារ អា ករ ផ ង ដើម ្ប ិ ថ ្វា យ ព្រ ះ ច ៅ ក ណា ប៉ ូល េ អ ុង ទី ៣ ▁តាមរយៈ ក ុង ស៊ ុល ប ារ ាំង ប្រ ច ាំ នៅ ក្រុង សិ ង្ហ ប ុ រី ល ុះ ដល់ ឆ្នាំ ▁១៨ ៥ ៤ ទ ើប បាន ច ម្ល ើយ ពី ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ ប ារ ាំង ដ ែល ផ្ ត ល់ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ត្រ ឹម តែ ជា ដៃ គូ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁	219
តើមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍ខុសគ្នាដូចម្តេច	null	មេរោគអេដស៍គឺមេរោគដែលធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពសាុំរបស់សារពាង្គកាយមនុស្សចុះខ្សោយរីឯជំងឺអេដស៍ជាចង្កោមរោគសញ្ញាដែលកើតក្រោយពីប្រព័ន្ធភាពសាុំរបស់សារពាង្គកាយមនុស្សចុះខ្សោយ	null	មេរោគអេដស៍គឺមេរោគដែលធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពសាុំរបស់សារពាង្គកាយមនុស្សចុះខ្សោយរីឯជំងឺអេដស៍ជាចង្កោមរោគសញ្ញាដែលកើតក្រោយពីប្រព័ន្ធភាពសាុំរបស់សារពាង្គកាយមនុស្សចុះខ្សោយ	ត ើម េរ ោ គ អ េ ដ ស៍ និង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ខុស គ្នា ដូច ម្ ត េច Ġ	23	មេ រ ោ គ អ េ ដ ស៍ គ ឺ មេ រ ោ គ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ព ័ន ្ ធ ភាព សា ុំ រ ប ស់ សារ ពា ង្គ កាយ ម នុ ស្ស ច ុះ ខ្សោយ រី ឯ ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ជា ច ង្ក ោម រ ោ គ ស ញ្ញា ដ ែល កើត ក្រ ោយ ពី ប្រ ព ័ន ្ ធ ភាព សា ុំ រ ប ស់ សារ ពា ង្គ កាយ ម នុ ស្ស ច ុះ ខ្សោយ	86	▁តើ ម េរ ោ គ អ េ ដ ស៍ និង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ខុស គ្នា ដូច ម ្ត េច ▁	23	▁មេរោគ អ េ ដ ស៍ គ ឺ ម េរ ោ គ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ព ័ ន្ធ ភាព សា ុំ រ ប ស់ សារ ពា ង្គ កាយ ម នុ ស្ស ច ុះ ខ្សោយ រី ឯ ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ជា ច ង្ក ោម រ ោ គ ស ញ្ញា ដ ែល កើត ក្រ ោយ ពី ប្រ ព ័ ន្ធ ភាព សា ុំ រ ប ស់ សារ ពា ង្គ កាយ ម នុ ស្ស ច ុះ ខ្សោយ	81
នៅជុំវិញពិភពលោកប្រទេសដែលមានសហគមន៏ជាតិកាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមមានប៉ុន្មានប្រទេស សមាសភាគទាំងនោះរួមបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាអ្វី មានគោលដៅរួមគ្នាដូចម្តេច	null	ជុំវិញពិភពលោកប្រទេសដែលមានសហគមន៏កាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមមាន១៨៦ប្រទេសមាន បណ្តាលប្រទេសខ្លះហៅសមាគមន៏ជាតិរបស់ខ្លួនថាសមាគមន៏អឌ្ឍចន្ទក្រហម សមាសភាគទាំង៣នេះរួមបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាចលនាកាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអន្តរជាតិមានគោលដៅរួមគ្នាគឺចម្លើយសំនួរទី២៣	null	ជុំវិញពិភពលោកប្រទេសដែលមានសហគមន៏កាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមមាន១៨៦ប្រទេសមាន បណ្តាលប្រទេសខ្លះហៅសមាគមន៏ជាតិរបស់ខ្លួនថាសមាគមន៏អឌ្ឍចន្ទក្រហម សមាសភាគទាំង៣នេះរួមបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាចលនាកាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអន្តរជាតិមានគោលដៅរួមគ្នាគឺចម្លើយសំនួរទី២៣	âĢĭ នៅ ជ ុំ វិញ ពិ ភព លោក ប្រ ទេស ដ ែល មាន ស ហ គម ន ៏ ជាតិ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ទេស Ġ សម ាស ភាគ ទ ាំង ន ោះ រួម បញ្ចូល គ្នា បង ្ក ើត បាន âĢĭ ជា អ ្វី Ġ មាន គោ ល ដ ៅ រួម គ្នា ដូច ម្ ត េច Ġ	67	ជ ុំ វិញ ពិ ភព លោក ប្រ ទេស ដ ែល មាន ស ហ គម ន ៏ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម មាន ១ ៨ ៦ ប្រ ទេស មាន Ġ បណ្ត ាល ប្រ ទេស ខ្ ល ះ ហ ៅ សម ា គម ន ៏ ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន ថា សម ា គម ន ៏ អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ âĢĭ ហ ម Ġ សម ាស ភាគ ទ ាំង ៣ âĢĭ នេះ រួម បញ្ចូល គ្នា បង ្ក ើត បាន ជា ច ល នា កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម អ ន្ត រ ជាតិ មាន គោ ល ដ ៅ រួម គ្នា គ ឺ ច ម្ល ើយ សំ ន ួរ ទី ២ ៣	124	▁នៅ ជ ុំ វិញ ពិ ភព លោក ប្រ ទេស ដ ែល មាន ស ហ គម ន ៏ ជាតិ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ទេស ▁សម ាស ភាគ ទ ាំង ន ោះ រួម បញ្ចូល គ្នា ប ង្ក ើត បាន ▁ជា អ ្វី ▁មាន គ ោល ដ ៅ រួម គ្នា ដូច ម ្ត េច ▁	67	▁ជុំវិញ ពិ ភព លោក ប្រ ទេស ដ ែល មាន ស ហ គម ន ៏ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម មាន ១ ៨ ៦ ប្រ ទេស មាន ▁បណ្តាល ប្រ ទេស ខ្ ល ះ ហ ៅ ស មា គម ន ៏ ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន ថា ស មា គម ន ៏ អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ▁ហ ម ▁សម ាស ភាគ ទ ាំង ៣ ▁នេះ រួម បញ្ចូល គ្នា ប ង្ក ើត បាន ជា ច ល នា កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ ម អ ន្ត រ ជាតិ មាន គ ោល ដ ៅ រួម គ្នា គ ឺ ច ម្ល ើយ សំ ន ួរ ទី ២ ៣	121
តើសមធម៌យេនឌ័រគឺជាអ្វី	null	សមធម៌យេនឌ័រ គឹជាលំនាំប្រកាន់យកនូវភាពត្រឹមត្រូវយុត្តិធម៌ចំពោះបុរស និងស្រ្តី ដើម្បីធានាបាននូវភាពត្រឹមត្រូវ យុតិ្តធម៌ វិធានការត្រូវអនុវត្តនៅនឹងកន្លែង ធ្វើឱ្យមានភាពស្មើគ្នាសម្រាប់ជនងាយរងគ្រោះ ទាំងបុរស និងស្រ្តី កុមារា និងកុមារី ដើម្បីបង្ការលើការអនុវត្ត ដែលមានភាពរើសអើង	null	សមធម៌យេនឌ័រ គឹជាលំនាំប្រកាន់យកនូវភាពត្រឹមត្រូវយុត្តិធម៌ចំពោះបុរស និងស្រ្តី ដើម្បីធានាបាននូវភាពត្រឹមត្រូវ យុតិ្តធម៌ វិធានការត្រូវអនុវត្តនៅនឹងកន្លែង ធ្វើឱ្យមានភាពស្មើគ្នាសម្រាប់ជនងាយរងគ្រោះ ទាំងបុរស និងស្រ្តី កុមារា និងកុមារី ដើម្បីបង្ការលើការអនុវត្ត ដែលមានភាពរើសអើង	ត ើស ម ធម៌ យ េន ឌ ័រ គ ឺ ជា អ ្វី Ġ	13	សម ធម៌ យ េន ឌ ័រ Ġ គ ឹ ជា លំ នាំ ប្រ កាន់ យក ន ូវ ភាព ត្រ ឹម ត្រូវ យុត្តិ ធម៌ ចំ ព ោះ ប ុរ ស Ġ និង ស្រ ្ត ី Ġ ដើម ្ប ី ធាន ាប ាន ន ូវ ភាព ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ យ ុត ិ ្ត ធម៌ Ġ វិ ធាន ការ ត្រូវ អនុ វត្ត នៅ នឹង កន្លែង Ġ ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន ភាព ស្ម ើ គ្នា សម ្រា ប់ ជន ង ាយ រ ង គ្រ ោះ Ġ ទ ាំង ប ុរ ស Ġ និង ស្រ ្ត ី Ġ ក ុម ារ ា Ġ និង ក ុម ារ ី Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ារ លើក ារ អនុ វត្ត Ġ ដ ែល មាន ភាព រ ើស អ ើង	113	▁តើ សម ធម៌ យ េន ឌ ័រ គ ឺ ជា អ ្វី ▁	12	▁សម ធម៌ យ េន ឌ ័រ ▁គ ឹ ជា លំ នាំ ប្រ កាន់ យក ន ូវ ភាព ត្រ ឹម ត្រូវ យុត្តិ ធម៌ ច ំព ោះ ប ុរ ស ▁និង ស្រ ្ត ី ▁ដើម្បី ធាន ា បាន ន ូវ ភាព ត្រ ឹម ត្រូវ ▁យុ តិ ្ត ធម៌ ▁វិធានការ ត្រូវ អនុ វត្ត នៅ នឹង កន្លែង ▁ធ្វើឱ្យ មាន ភាព ស្ម ើ គ្នា ស ម្រ ាប់ ជន ង ាយ រ ង គ្រ ោះ ▁ទាំង ប ុរ ស ▁និង ស្រ ្ត ី ▁កុមារ ា ▁និង ក ុម ារ ី ▁ដើម្បី ប ង្ក ារ លើ ការ អនុ វត្ត ▁ដែល មាន ភាព រ ើស អ ើង	99
តើដូចម្តេចដែលហៅថា ច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍	null	ដែលហៅថា ច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ ជាច្បាប់មួយប្រភេទដែលមានគោលដៅគ្រប់គ្រងជនបរទេសគ្រប់រូបដែលធ្វើដំណើរនិងស្នាក់នៅលើទឹកដីមិនមែនជាទឹកដីកំណើតរបស់ខ្លួន	null	ដែលហៅថា ច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ ជាច្បាប់មួយប្រភេទដែលមានគោលដៅគ្រប់គ្រងជនបរទេសគ្រប់រូបដែលធ្វើដំណើរនិងស្នាក់នៅលើទឹកដីមិនមែនជាទឹកដីកំណើតរបស់ខ្លួន	ត ើ ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ច្ បា ប់ អ ន្ត ោ ប្រ វេ ស ន៍ Ġ	21	ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ច្ បា ប់ អ ន្ត ោ ប្រ វេ ស ន៍ Ġ ជា ច្ បា ប់ មួយ ប្រ ភ េ ទ ដ ែល មាន គោ ល ដ ៅ គ្រ ប់ គ្រ ង ជន បរ ទេស គ្រ ប់ រូប ដ ែល ធ ្វ ើ ដំណើរ និង ស្ន ាក់ នៅ លើ ទឹក ដ ី ម ិន ម ែន ជា ទឹក ដ ី កំ ណ ើត រ ប ស់ ខ្លួន	70	▁តើ ដូច ម ្ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ច្បាប់ អ ន្ត ោ ប្រ វ េស ន៍ ▁	18	▁ដែល ហ ៅ ថា ▁ច្បាប់ អ ន្ត ោ ប្រ វ េស ន៍ ▁ជា ច ្ប ាប់ មួយ ប្រ ភ េ ទ ដ ែល មាន គ ោល ដ ៅ គ្រ ប់ គ្រ ង ជន បរ ទេស គ្រ ប់ រូប ដ ែល ធ ្វ ើ ដំណើរ និង ស្ន ាក់ នៅ លើ ទឹក ដ ី ម ិន ម ែន ជា ទឹក ដ ី ក ំណ ើត រ ប ស់ ខ្លួន	67
តើផែនដី ៤ ឆ្នាំ បានដាក់អនុវត្តពីឆ្នាំណា ដល់ឆ្នាំណាហើយផែនការនេះមានលក្ខណៈដូចម្ដេច	null	ផែនដី ៤ឆ្នាំ បានដាក់អនុវត្តពីឆ្នាំ ១៩៧៧ ដល់ ១៩៨០ ហើយផែនការនេះតម្រូវឪ្យប្រមូលផ្ដុំនូវទ្រព្យសម្បតិ្តឯកជនទាំងអស់ និងដាក់អាទិភាពរបស់ជាតិទៅលើការដាំដុះស្រូវ	null	ផែនដី ៤ឆ្នាំ បានដាក់អនុវត្តពីឆ្នាំ ១៩៧៧ ដល់ ១៩៨០ ហើយផែនការនេះតម្រូវឪ្យប្រមូលផ្ដុំនូវទ្រព្យសម្បតិ្តឯកជនទាំងអស់ និងដាក់អាទិភាពរបស់ជាតិទៅលើការដាំដុះស្រូវ	ត ើ ផ ែន ដ ី Ġ ៤ Ġ ឆ្នាំ Ġ បាន ដា ក់ អនុ វត្ត ពី ឆ្នាំ ណា Ġ ដល់ ឆ្នាំ ណា ហើយ ផ ែន ការ នេះ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច Ġ	32	ផ ែន ដ ី Ġ ៤ ឆ្នាំ Ġ បាន ដា ក់ អនុ វត្ត ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧៧ Ġ ដល់ Ġ ១៩ ៨០ Ġ ហើយ ផ ែន ការ នេះ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ប្រ ម ូល ផ្ ដ ុំ ន ូវ ទ្រ ព្យ សម្ប តិ ្ត ឯក ជន ទ ាំង អ ស់ Ġ និង ដា ក់ អា ទិ ភាព រ ប ស់ ជាតិ ទៅ លើក ារ ដា ំ ដ ុះ ស្រ ូវ	66	▁តើ ផ ែន ដ ី ▁៤ ▁ឆ្នាំ ▁បាន ដ ាក់ អនុ វត្ត ពី ឆ្នាំ ណា ▁ដល់ ឆ្នាំ ណា ហើយ ផ ែន ការ នេះ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច ▁	31	▁ផែនដី ▁៤ ឆ្នាំ ▁បាន ដ ាក់ អនុ វត្ត ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៧៧ ▁ដល់ ▁១៩ ៨០ ▁ហើយ ផ ែន ការ នេះ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ប្រ ម ូល ផ្ ដ ុំ ន ូវ ទ្រ ព្យ សម្ប តិ ្ត ឯក ជន ទ ាំង អ ស់ ▁និង ដ ាក់ អា ទិ ភាព រ ប ស់ ជាតិ ទៅ លើ ការ ដ ាំ ដ ុះ ស្រ ូវ	63
តើស្ថាបនិកនៃសាធារណរដ្ឋទី៥ បារាំងពីស្រ្ដី១៩៥៨ ដល់១៩៦៨មានឈ្មោះអ្វី នៅពេលចាបផ្ដើមសម័យសាធារណរដ្ឋទី៥ តើបារាំងបានអនុវត្តផែនការសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងដូចម្ដេច	null	ស្ថាបនិកនៃសាធារណរដ្ឋទី៥ បារាំង១៩៥៨១៩៦៨ឈ្មោះសាលដឺហ្គោល នៅពេលចាប់ផ្ដើមសម័យសាធារណរដ្ឋទី៥ បារាំងបានអនុវត្តផែនការសេដ្ឋកិច្ច ធ្វើឪ្យប្រាក់ហ្រ្វង់មានលំនឹងរំសាយឧស្សាហកម្មតូចៗ បង្កើតឧស្សាកម្មធំ ខ្នាតធំ ខ្នាតអន្តរជាតិដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិចស្រាវជ្រាវវិស័យថាមពលបរមាណូការសិក្សាទីអវកាសស្ថាបនាយន្ដហោះយក្សរួមគ្នាជាមួយនឹងអង់គ្លេស	null	ស្ថាបនិកនៃសាធារណរដ្ឋទី៥ បារាំង១៩៥៨១៩៦៨ឈ្មោះសាលដឺហ្គោល នៅពេលចាប់ផ្ដើមសម័យសាធារណរដ្ឋទី៥ បារាំងបានអនុវត្តផែនការសេដ្ឋកិច្ច ធ្វើឪ្យប្រាក់ហ្រ្វង់មានលំនឹងរំសាយឧស្សាហកម្មតូចៗ បង្កើតឧស្សាកម្មធំ ខ្នាតធំ ខ្នាតអន្តរជាតិដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិចស្រាវជ្រាវវិស័យថាមពលបរមាណូការសិក្សាទីអវកាសស្ថាបនាយន្ដហោះយក្សរួមគ្នាជាមួយនឹងអង់គ្លេស	ត ើស ្ថ ាប និ ក នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ បា រា ំ ង ពី ស្រ ្ ដ ី ១៩ ៥ ៨ Ġ ដល់ ១៩ ៦ ៨ មាន ឈ្មោះ អ ្វី Ġ នៅ ពេល ច ាប ផ្ ដើម សម័យ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ ត ើប ារ ាំង បាន អនុ វត្ត ផ ែន ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ	64	ស្ ថា ប និ ក នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ បា រា ំ ង ១៩ ៥ ៨ ១៩ ៦ ៨ ឈ្មោះ សា ល ដ ឺ ហ្គោ ល Ġ នៅ ពេល ច ាប់ ផ្ ដើម សម័យ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ បា រា ំ ង បាន អនុ វត្ត ផ ែន ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប្រា ក់ ហ ្រ ្វ ង់ មាន លំ នឹង រំ សាយ ឧ ស្សា ហ កម្ម តូ ច ៗ Ġ បង ្ក ើត ឧ ស្សា កម្ម ធ ំ Ġ ខ្ នា ត ធ ំ Ġ ខ្ នា ត អ ន្ត រ ជាតិ ដើម ្ប ី ប្រកួត ប្រ ជ ែង ជា មួយ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច ស្រ ាវ ជ្រ ាវ វិ ស ័យ ថា ម ពល បរ មា ណូ ការ សិ ក្ស ា ទី អ វ កាស ស្ ថា ប នា យ ន្ ដ ហ ោះ យក ្ស រួម គ្នា ជា មួយ នឹង អ ង់ គ ្ល េស	156	▁តើ ស្ ថា ប ន ិក នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁បារាំង ពី ស្រ ្ ដ ី ១៩ ៥ ៨ ▁ដល់ ១ ៩៦ ៨ មាន ឈ្មោះ អ ្វី ▁នៅពេល ច ាប ផ្ ដើម សម័យ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁តើ ប ារ ាំង បាន អនុ វត្ត ផ ែន ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁	60	▁ស្ថាបនិក នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁បារាំង ១៩ ៥ ៨ ១ ៩៦ ៨ ឈ្មោះ ស ាល ដ ឺ ហ្គោ ល ▁នៅពេល ច ាប់ ផ្ ដើម សម័យ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁បារាំង បាន អនុ វត្ត ផ ែន ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ធ្វើ ឪ ្យ ប្រ ាក់ ហ ្រ ្វ ង់ មាន លំ នឹង រំ សាយ ឧ ស្សា ហ កម្ម ត ូច ៗ ▁បង្កើត ឧ ស្សា កម្ម ធ ំ ▁ខ្នាត ធ ំ ▁ខ្នាត អ ន្ត រ ជាតិ ដើម ្ប ី ប្រកួត ប្រ ជ ែង ជា មួយ ស ហ រដ្ឋ អា ម េរ ិច ស្រ ាវ ជ្រ ាវ វិ ស ័យ ថា ម ពល បរ មា ណូ ការ ស ិក ្សា ទី អ វ កាស ស្ ថា ប ន ាយ ន្ ដ ហ ោះ យ ក្ស រួម គ្នា ជា មួយ នឹង អ ង់ គ ្ល េស	137
តើការអធ្យាស្រ័យមានន័យដូចម្តេច	null	ការអធ្យាស្រ័យ គឺការគោរពគ្នា យោគយល់ ការអត់ឳនគ្នាតាមរយៈយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកទាំងកាយ វាចា ទាំងចិត្ត	null	ការអធ្យាស្រ័យ គឺការគោរពគ្នា យោគយល់ ការអត់ឳនគ្នាតាមរយៈយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកទាំងកាយ វាចា ទាំងចិត្ត	ត ើក ារ អ ធ ្យា ស្រ ័យ មាន ន ័យ ដូច ម្ ត េច Ġ	15	ការ អ ធ ្យា ស្រ ័យ Ġ គ ឺ ការ គោ រ ព គ្នា Ġ យោគ យ ល់ Ġ ការ អ ត់ ឳ ន គ្នា តា ម រយ ៈ យ ល់ ចិត្ត គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ទ ាំង កាយ Ġ វា ច ា Ġ ទ ាំង ចិត្ត	43	▁តើ ការ អ ធ ្យា ស្រ ័យ មាន ន ័យ ដូច ម ្ត េច ▁	14	▁ការអ ធ ្យា ស្រ ័យ ▁គឺ ការ គ ោរ ព គ្នា ▁ យោគ យ ល់ ▁ការអ ត់ ឳ ន គ្នា ត ាម រយ ៈ យ ល់ ចិត្ត គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ទ ាំង កាយ ▁វា ច ា ▁ទាំង ចិត្ត	39
តើប្រទេសកម្ពុជាបានប្ដូរឈ្មោះមកជារដ្ឋកម្ពុជានៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	ប្រទេសកម្ពុជាបានប្ដូរឈ្មោះមកជារដ្ឋកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៨៩	null	ប្រទេសកម្ពុជាបានប្ដូរឈ្មោះមកជារដ្ឋកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៨៩	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្ ដ ូរ ឈ្មោះ មក ជា រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	27	ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្ ដ ូរ ឈ្មោះ មក ជា រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ទី ៣០ Ġ ខែ មេ សា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៨ ៩	31	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្ ដ ូរ ឈ្មោះ មក ជា រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	26	▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ប្ ដ ូរ ឈ្មោះ មក ជា រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ទី ៣០ ▁ខែមេសា ▁ឆ្នាំ ១ ៩៨ ៩	28
តើផ្នែកផ្សេងៗ របស់ផ្កាមានអ្វីខ្លះ	null	ផ្នែកផ្សេងៗរបស់ផ្ការួមមាន ត្របក ស្រទាប់ កញ្ចុំកេសឈ្មោល ទងកេសឈ្មោល និងប្លោកលម្អង និងកញ្ចុំកេសញី ស្ទិចម៉ាត កកេសញី បំពង់លម្អង និងអូវែផ្ទុកអូវុល	null	ផ្នែកផ្សេងៗរបស់ផ្ការួមមាន ត្របក ស្រទាប់ កញ្ចុំកេសឈ្មោល ទងកេសឈ្មោល និងប្លោកលម្អង និងកញ្ចុំកេសញី ស្ទិចម៉ាត កកេសញី បំពង់លម្អង និងអូវែផ្ទុកអូវុល	ត ើ ផ្ ន ែក ផ្ សេ ង ៗ Ġ រ ប ស់ ផ្ កា មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	20	ផ្ ន ែក ផ្ សេ ង ៗ រ ប ស់ ផ្ ការ ួ ម មាន Ġ ត្រ ប ក Ġ ស្រ ទ ាប់ Ġ ក ញ្ច ុំ ក េស ឈ ្ម ោល Ġ ទ ង ក េស ឈ ្ម ោល Ġ និង ប្ លោក លម្អ ង Ġ និង ក ញ្ច ុំ ក េស ញ ី Ġ ស្ទ ិច ម៉ា ត Ġ ក ក េស ញ ី Ġ ប ំព ង់ លម្អ ង Ġ និង អូ វ ែ ផ្ ទុក អូ វ ុល	72	▁តើ ផ្ ន ែក ផ្ ស េង ៗ ▁របស់ ផ្ កា មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	17	▁ផ្នែក ផ្ ស េង ៗ រ ប ស់ ផ្ កា រួម មាន ▁ត្រ ប ក ▁ស្រទាប់ ▁ក ញ្ច ុំ ក េស ឈ ្ម ោល ▁ទ ង ក េស ឈ ្ម ោល ▁និង ប្ លោក លម្អ ង ▁និង ក ញ្ច ុំ ក េស ញ ី ▁ស្ទ ិច ម៉ា ត ▁ក ក េស ញ ី ▁បំពង់ លម្អ ង ▁និង អ ូវ ែ ផ្ ទុក អ ូវ ុល	65
ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ មានចំនួនមនុស្សសរុប ១០១.០៦០នាក់ និងមាន ១៩.៤៤៤ គ្រួសាររស់នៅ តើក្នុងនោះចែកជា ស្រុក ឃុំ ភូមិប៉ុន្មាន	null	មាន ៧ស្រុក ៤៩ ឃុំ និង ២០០ភូមិ	null	មាន ៧ស្រុក ៤៩ ឃុំ និង ២០០ភូមិ	ក្នុង ខ េត ្ត ព្រ ះ វិ ហា រ Ġ មាន ចំ ន ួន ម នុ ស្ស ស រ ុប Ġ ១០ ១ . ០ ៦០ នាក់ Ġ និង មាន Ġ ១៩ . ៤ ៤ ៤ Ġ គ្រួសារ រស់ នៅ Ġ ត ើក ្ន ុង ន ោះ ច ែក ជា Ġ ស្រ ុក Ġ ឃ ុំ Ġ ភ ូម ិប ៉ ុន ្ម ាន Ġ	53	មាន Ġ ៧ ស្រ ុក Ġ ៤ ៩ Ġ ឃ ុំ Ġ និង Ġ ២០ ០ ភ ូម ិ	14	▁ក្នុង ខ េ ត្ត ព្រ ះ វិ ហា រ ▁មាន ចំ ន ួន ម នុ ស្ស ស រ ុប ▁១០ ១ . ០ ៦០ នាក់ ▁និង មាន ▁១៩ . ៤ ៤ ៤ ▁គ្រួសារ រស់ នៅ ▁តើ ក្នុង ន ោះ ច ែក ជា ▁ស្រុក ▁ឃុំ ▁ភូមិ ប៉ ុន ្ មាន ▁	47	▁មាន ▁៧ ស្រ ុក ▁៤៩ ▁ឃុំ ▁និង ▁២០០ ភ ូម ិ	11
ដូចម្តេចដែលហៅថាម៉ាស	null	ម៉ាសគឺជាបរិមាណរូបធាតុដែលមាននៅក្នុងអង្គធាតុ មានតែទំហំតែគ្មានទិសដៅ ហើយមានតម្លៃថេរគ្រប់ទីកន្លែង មានខ្នាតគិតជាគីឡូក្រាម kg ហើយវាស់ដោយជញ្ជីង	null	ម៉ាសគឺជាបរិមាណរូបធាតុដែលមាននៅក្នុងអង្គធាតុ មានតែទំហំតែគ្មានទិសដៅ ហើយមានតម្លៃថេរគ្រប់ទីកន្លែង មានខ្នាតគិតជាគីឡូក្រាម kg ហើយវាស់ដោយជញ្ជីង	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា ម៉ា ស Ġ	11	ម៉ា ស គ ឺ ជា បរ ិម ា ណ រូប ធាតុ ដ ែល មាន នៅ ក្នុង អង្គ ធាតុ Ġ មាន តែ ទំ ហ ំ តែ គ ្ម ាន ទិ ស ដ ៅ Ġ ហើយ មាន ត ម្ល ៃ ថ េរ គ្រ ប់ ទី កន្លែង Ġ មាន ខ្ នា ត គ ិត ជា គី ឡូ ក្រ ាម Ġkg Ġ ហើយ វា ស់ ដោយ ជ ញ្ជ ី ង	61	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ម៉ា ស ▁	8	▁ម៉ា ស គ ឺ ជា ប រិ មា ណ រូប ធាតុ ដ ែល មាន នៅ ក្នុង អង្គ ធាតុ ▁មាន តែ ទំ ហ ំ តែ គ ្ មាន ទិ ស ដ ៅ ▁ហើយ មាន ត ម្ល ៃ ថ េរ គ្រ ប់ ទី កន្លែង ▁មាន ខ្ នា ត គ ិត ជា គី ឡូ ក្រ ាម ▁kg ▁ហើយ វ ាស់ ដោយ ជ ញ្ជ ី ង	61
ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសបារាំងមិនបានចូលរួមក្នុងសន្និសីទនេះ	null	បានជាប្រទេសបារាំងមិនបានចូលរួមក្នុងសន្និសីទនេះព្រោះ បារាំងជាប់ដៃច្បាំងជាមួយអាឡឺម៉ង់	null	បានជាប្រទេសបារាំងមិនបានចូលរួមក្នុងសន្និសីទនេះព្រោះ បារាំងជាប់ដៃច្បាំងជាមួយអាឡឺម៉ង់	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស បា រា ំ ង ម ិន បាន ចូល រួម ក្នុង ស ន្ន ិស ី ទ នេះ Ġ	23	បាន ជា ប្រ ទេស បា រា ំ ង ម ិន បាន ចូល រួម ក្នុង ស ន្ន ិស ី ទ នេះ ព្រ ោះ Ġ បា រា ំ ង ជាប់ ដៃ ច្ បា ំ ង ជា មួយ អា ឡ ឺ ម៉ង់	38	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស ប ារ ាំង ម ិន បាន ចូល រួម ក្នុង ស ន្ន ិ សី ទ នេះ ▁	22	▁បានជា ប្រ ទេស ប ារ ាំង ម ិន បាន ចូល រួម ក្នុង ស ន្ន ិ សី ទ នេះ ព្រ ោះ ▁បារាំង ជាប់ ដៃ ច ្ប ាំង ជា មួយ អា ឡ ឺ ម៉ង់	32
តើគេសាងលិង្គព្រះឥសូរតំណាងអ្វី	null	គេសាងលិង្គព្រះឥសូរតំណាងនិមិត្តរូបនៃសរភ្លើងដែលកើតឡើងឯង ស្វយម្ភូ ឬ សិវលិង្គតំកល់លើយោនីនាងឧមាជានិមិត្តរូបនៃការបង្កើតលោករបស់ព្រះសិវៈ	null	គេសាងលិង្គព្រះឥសូរតំណាងនិមិត្តរូបនៃសរភ្លើងដែលកើតឡើងឯង ស្វយម្ភូ ឬ សិវលិង្គតំកល់លើយោនីនាងឧមាជានិមិត្តរូបនៃការបង្កើតលោករបស់ព្រះសិវៈ	ត ើ គ េស ាង ល ិ ង្គ ព្រ ះ ឥ ស ូរ ត ំណ ាង អ ្វី Ġ	18	គ េស ាង ល ិ ង្គ ព្រ ះ ឥ ស ូរ ត ំណ ាង និ ម ិត្ត រូប âĢĭ នៃ ស រ ភ្លើង ដ ែល កើត ឡើង ឯ ង Ġ ស្ វ យ ម្ភ ូ Ġ ឬ Ġ សិ វ ល ិ ង្គ ត ំ ក ល់ លើ យោ នី នា ង ឧ មា ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ការ បង ្ក ើត លោក រ ប ស់ ព្រ ះ សិ វៈ	68	▁តើ គ េស ាង ល ិ ង្គ ព្រ ះ ឥ ស ូរ ត ំណ ាង អ ្វី ▁	17	▁គេ សា ង ល ិ ង្គ ព្រ ះ ឥ ស ូរ ត ំណ ាង និ ម ិត្ត រូប ▁នៃ ស រ ភ្លើង ដ ែល កើត ឡើង ឯ ង ▁ស្វ យ ម្ភ ូ ▁ឬ ▁សិ វ ល ិ ង្គ ត ំ ក ល់ លើ យោ នី ន ាង ឧ មា ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ការ ប ង្ក ើត លោក រ ប ស់ ព្រ ះ សិ វៈ	67
តើអ្វីដែលគេចាត់ទុកថាគឺជាបញ្ហារួមនៅលើសកលលោក	null	ដែលគេចាត់ទុកថាគឺជបញ្ហារួមនៅលើសកលលោកមានដូចជា បញ្ហាបរិស្ថានបញ្ហាកំណើនប្រជាជនបញ្ហាជនអន្ដោប្រវេសន៍បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀងបញ្ហាសង្រ្គាមបញ្ហាអស្ថេរភពសន្ដិសុខសង្គមបញ្ហាភេវរកម្មអន្ដរជាតិ	null	ដែលគេចាត់ទុកថាគឺជបញ្ហារួមនៅលើសកលលោកមានដូចជា បញ្ហាបរិស្ថានបញ្ហាកំណើនប្រជាជនបញ្ហាជនអន្ដោប្រវេសន៍បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀងបញ្ហាសង្រ្គាមបញ្ហាអស្ថេរភពសន្ដិសុខសង្គមបញ្ហាភេវរកម្មអន្ដរជាតិ	ត ើ អ ្វី ដ ែល គ េច ាត់ ទុក ថា គ ឺ ជា ប ញ ្ហ ារ ួ ម នៅ លើ ស ក ល លោក Ġ	26	ដ ែល គ េច ាត់ ទុក ថា គ ឺ ជ ប ញ ្ហ ារ ួ ម នៅ លើ ស ក ល លោក មាន ដូច ជា Ġ ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន ប ញ ្ហ ាក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ប ញ ្ហ ា ជន អ ន្ ដ ោ ប្រ វេ ស ន៍ ប ញ ្ហ ាស ន្ ដ ិស ុ ខ ស្ ប ៀង ប ញ ្ហ ាស ង ្រ ្ គ ាម ប ញ ្ហ ា អ ស្ ថ េរ ភព ស ន្ ដ ិស ុ ខ សង ្ គម ប ញ ្ហ ា ភ េ វរ កម្ម អ ន្ ដ រ ជាតិ	105	▁តើ អ ្វី ដ ែល គ េច ាត់ ទុក ថា គ ឺ ជា ប ញ ្ហ ា រួម នៅ លើ ស ក ល លោក ▁	24	▁ដែល គ េច ាត់ ទុក ថា គ ឺ ជ ប ញ ្ហ ា រួម នៅ លើ ស ក ល លោក មាន ដូច ជា ▁បញ្ហា ប រិ ស្ថាន ប ញ ្ហ ាក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ប ញ ្ហ ា ជន អ ន្ ដ ោ ប្រ វ េស ន៍ ប ញ ្ហ ាស ន្ ដ ិ សុខ ស ្ប ៀង ប ញ ្ហ ាស ង ្រ ្ គ ាម ប ញ ្ហ ា អ ស ្ថ េរ ភព ស ន្ ដ ិ សុខ ស ង្គ ម ប ញ ្ហ ា ភ េ វរ កម្ម អ ន្ ដ រ ជាតិ	99
តើប្រជាជនអ៉ឺតាលីភាគច្រើនគោរពសាសនាអ្វីហើយភោរពពិធីអ្វីខ្លះ	null	ប្រជាជនអ៉ឺតាលីភាគច្រើននៅគោរពសាសានាគ្រឹស្ដនិកាយតូលិកពោលគីមានចំនួន ៩៥ ហើយពួកគេគោរពពិធីផ្សេងៗដូចជាការបំបួសបុណ្យសពនិងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដើម	null	ប្រជាជនអ៉ឺតាលីភាគច្រើននៅគោរពសាសានាគ្រឹស្ដនិកាយតូលិកពោលគីមានចំនួន ៩៥ ហើយពួកគេគោរពពិធីផ្សេងៗដូចជាការបំបួសបុណ្យសពនិងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដើម	ត ើប ្រ ជា ជន អ ៉ ឺត ាល ី ភាគ ច្ រ ើន គោ រ ព សា ស នា អ ្វី ហើយ ភ ោរ ព ពិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	33	ប្រ ជា ជន អ ៉ ឺត ាល ី ភាគ ច្ រ ើន នៅ គោ រ ព សា សា នា គ្រ ឹ ស្ ដ និ កាយ តូ ល ិក ព ោល គី មាន ចំ ន ួន Ġ ៩ ៥ Ġ ហើយ ព ួ ក គ េ គោ រ ព ពិ ធី ផ្ សេ ង ៗ ដូច ជា ការ ប ំ ប ួស ប ុ ណ ្យ ស ព និង អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ដើម	73	▁តើ ប្រ ជា ជន អ ៉ ឺ តា លី ភាគ ច ្រ ើន គ ោរ ព សា ស នា អ ្វី ហើយ ភ ោរ ព ពិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	32	▁ប្រជាជន អ ៉ ឺ តា លី ភាគ ច ្រ ើន នៅ គ ោរ ព សា សា នា គ្រ ឹ ស្ ដ និ កាយ ត ូល ិក ព ោល គី មាន ចំ ន ួន ▁៩ ៥ ▁ហើយ ព ួ ក គ េ គ ោរ ព ពិ ធី ផ្ ស េង ៗ ដូច ជា ការ ប ំ ប ួស ប ុ ណ ្យ ស ព និង អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ដើម	71
ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកម្ពុជា ប្រទេសថៃ និងវៀតណាមខាងត្បូង បានធ្វើសកម្មភាពអ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកម្ពុជា ប្រទេសថៃ និងវៀតណាមខាងត្បូង បានធ្វើសកម្មភាពដូចជា បិទព្រំដែនសេដ្ឋកិច្ចធ្វើវិទ្ធង្សនាយោធា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសថៃបានគាំទ្រសកម្មភាពពួកខ្មែរសេរីដែលកងទ័ពឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោយបានផ្គល់ទឹកដីឪ្យកសាងជំរំហាត់ទ័ពប្រទេសថៃបានអនុញ្ញាតឪ្យកសាងស្ថានីយ៏វិទ្យុផ្សាយសំឡេងដើម្បីធ្វើការឃោសនាប្រឆាំងនឹងនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយមកងទ័ពវៀតណាមបានធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពានចូលបណ្ដោខេត្តមួយចំនួននៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន	null	ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកម្ពុជា ប្រទេសថៃ និងវៀតណាមខាងត្បូង បានធ្វើសកម្មភាពដូចជា បិទព្រំដែនសេដ្ឋកិច្ចធ្វើវិទ្ធង្សនាយោធា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសថៃបានគាំទ្រសកម្មភាពពួកខ្មែរសេរីដែលកងទ័ពឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោយបានផ្គល់ទឹកដីឪ្យកសាងជំរំហាត់ទ័ពប្រទេសថៃបានអនុញ្ញាតឪ្យកសាងស្ថានីយ៏វិទ្យុផ្សាយសំឡេងដើម្បីធ្វើការឃោសនាប្រឆាំងនឹងនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយមកងទ័ពវៀតណាមបានធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពានចូលបណ្ដោខេត្តមួយចំនួននៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន	ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ម្ព ុ ជា Ġ ប្រ ទេស ថ ៃ Ġ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង Ġ បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	35	ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ម្ព ុ ជា Ġ ប្រ ទេស ថ ៃ Ġ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង Ġ បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ដូច ជា Ġ ប ិ ទ ព្រ ំ ដ ែន សេ ដ្ឋ កិច្ច ធ ្វ ើ វិ ទ្ធ ង្ស នា យោ ធា Ġ នៅ តា ម បណ្ត ោយ ព្រ ំ ដ ែន ប្រ ទេស ថ ៃ បាន គ ាំ ទ្រ ស កម្ម ភាព ព ួ ក ខ្ ម ែរ សេ រី ដ ែល ក ង ទ ័ ព ឧ ទ្ទ ាម ប្រ ឆ ាំង រដ្ឋ ា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា ដោយ បាន ផ្ គ ល់ ទឹក ដ ី ឪ ្យ ក សា ង ជំ រំ ហា ត់ ទ ័ ព ប្រ ទេស ថ ៃ បាន អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ ក សា ង ស្ថាន ី យ ៏ វិ ទ ្យ ុ ផ្សាយ សំ ឡេ ង ដើម ្ប ី ធ ្វ ើក ារ ឃ ោស នា ប្រ ឆ ាំង នឹង ន យោ បា យ សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និយម ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ឈ ្លា ន ពា ន ចូល ប ណ ្ ដ ោ ខ េត ្ត មួយ ចំ ន ួន នៅ តា ម ប ណ ្ ដោយ ព្រ ំ ដ ែន	215	▁ដើម្បី ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ម្ព ុ ជា ▁ប្រទេស ថ ៃ ▁និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ▁បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	32	▁ដើម្បី ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ម្ព ុ ជា ▁ប្រទេស ថ ៃ ▁និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ▁បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ដូច ជា ▁បិទ ព្រ ំ ដ ែន សេ ដ្ឋ កិច្ច ធ ្វ ើ វ ិទ្ធ ង្ស នា យោ ធា ▁នៅ ត ាម បណ្ត ោយ ព្រ ំ ដ ែន ប្រ ទេស ថ ៃ បាន គ ាំ ទ្រ ស កម្ម ភាព ព ួ ក ខ្ ម ែរ សេ រី ដ ែល ក ង ទ ័ ព ឧ ទ្ទ ាម ប្រ ឆ ាំង រ ដ្ឋា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា ដោយ បាន ផ្ គ ល់ ទឹក ដ ី ឪ ្យ ក សា ង ជំ រំ ហ ាត់ ទ ័ ព ប្រ ទេស ថ ៃ បាន អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ ក សា ង ស្ថាន ី យ ៏ វិ ទ ្យ ុ ផ្សាយ សំ ឡេ ង ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ការ ឃ ោស នា ប្រ ឆ ាំង នឹង ន យោ ប ាយ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និយម ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ឈ ្លា ន ព ាន ចូល ប ណ ្ ដ ោ ខ េ ត្ត មួយ ចំ ន ួន នៅ ត ាម ប ណ ្ ដោយ ព្រ ំ ដ ែន	210
តើកំណាព្យ និងពាក្យកាព្យដូចគ្នាឬទេ	null	មិនដូចគ្នាទាំងស្រុងទេ ពីព្រោះ កំណាព្យជាពាក្យចួនមានក្រិត្យក្រម ដែលជាភាសាដួងចិត្តរបស់កវីរីឯពាក្យកាព្យវិញ ជាពាក្យចួនមានក្រិត្យក្រមដូចគ្នាប៉ុន្តែជាភាសាសំបកក្រៅ	null	មិនដូចគ្នាទាំងស្រុងទេ ពីព្រោះ កំណាព្យជាពាក្យចួនមានក្រិត្យក្រម ដែលជាភាសាដួងចិត្តរបស់កវីរីឯពាក្យកាព្យវិញ ជាពាក្យចួនមានក្រិត្យក្រមដូចគ្នាប៉ុន្តែជាភាសាសំបកក្រៅ	ត ើក ំណ ា ព្យ Ġ និង ពាក្យ កា ព្យ ដូច គ្នា ឬ ទេ Ġ	13	ម ិន ដូច គ្នា ទ ាំង ស្រ ុង ទេ Ġ ពី ព្រ ោះ Ġ កំ ណា ព្យ ជា ពាក្យ ច ួន មាន ក្រ ិត ្យ ក្រ ម Ġ ដ ែល ជា ភា សា ដ ួង ចិត្ត រ ប ស់ ក វី រី ឯ ពាក្យ កា ព្យ វិញ Ġ ជា ពាក្យ ច ួន មាន ក្រ ិត ្យ ក្រ ម ដូច គ្នា ប៉ ុន ្ត ែ ជា ភា សា សំ ប ក ក្រ ៅ	68	▁តើ កំ ណា ព្យ ▁និង ពាក្យ កា ព្យ ដូច គ្នា ឬ ទេ ▁	12	▁មិន ដូច គ្នា ទ ាំង ស្រ ុង ទេ ▁ពីព្រោះ ▁កំណាព្យ ជា ពាក្យ ច ួន មាន ក្រ ិត ្យ ក្រ ម ▁ដែល ជា ភា សា ដ ួង ចិត្ត រ ប ស់ ក វី រី ឯ ពាក្យ កា ព្យ វិញ ▁ជា ពាក្យ ច ួន មាន ក្រ ិត ្យ ក្រ ម ដូច គ្នា ប៉ ុ ន្ត ែ ជា ភា សា សំ ប ក ក្រ ៅ	62
តើអង្គការសហប្រជាជាតិមានវិធានការយ៉ាងដូចម្តេច ចំពោះសមាជិកដែលមិនព្រមអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ	null	ចំពោះសមាជិកដែលមិនព្រមអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អសប មានវិធានការដូចជា ដាក់ទណ្ឌកម្មមិនប្រើកម្លាំង ធ្វើការពិភាក្សាតាមផ្លូវទូកដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច កាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បិទផ្លូវគោក ឬផ្លូវអាកាស នាំឲ្យប្រទេសនោះមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយប្រើកម្លាំង បញ្ជូនទ័ពមួកខៀវទៅហ៊ុមព័ន្ធ ដើម្បីគាបសង្កត់ឲ្យប្រទេសនោះទទួលលក្ខខ័ណ្ឌដែលក្រុមប្រឹក្សាបានដាក់ឲ្យអនុវត្តន៍តាម	null	ចំពោះសមាជិកដែលមិនព្រមអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អសប មានវិធានការដូចជា ដាក់ទណ្ឌកម្មមិនប្រើកម្លាំង ធ្វើការពិភាក្សាតាមផ្លូវទូកដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច កាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បិទផ្លូវគោក ឬផ្លូវអាកាស នាំឲ្យប្រទេសនោះមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដាក់ទណ្ឌកម្មដោយប្រើកម្លាំង បញ្ជូនទ័ពមួកខៀវទៅហ៊ុមព័ន្ធ ដើម្បីគាបសង្កត់ឲ្យប្រទេសនោះទទួលលក្ខខ័ណ្ឌដែលក្រុមប្រឹក្សាបានដាក់ឲ្យអនុវត្តន៍តាម	ត ើ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន វិ ធាន ការ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ ចំ ព ោះ សម ា ជ ិក ដ ែល ម ិន ព្រ ម អនុ វត្ត តា ម សេ ច ក្តី សម ្រ េច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ	53	ចំ ព ោះ សម ា ជ ិក ដ ែល ម ិន ព្រ ម អនុ វត្ត តា ម សេ ច ក្តី សម ្រ េច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ អ ស ប Ġ មាន វិ ធាន ការ ដូច ជា Ġ ដា ក់ ទ ណ្ឌ កម្ម ម ិន ប្រ ើក ម្ល ាំង Ġ ធ ្វ ើក ារ ពិ ភា ក្ស ាត ាម ផ្ល ូវ ទូ ក ដា ក់ ទ ណ្ឌ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ កាត់ ផ្ តា ច ់ ទំ នាក់ ទំ ន ង អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ប ិ ទ ផ្ល ូវ គោ ក Ġ ឬ ផ្ល ូវ អា កាស Ġ នាំ ឲ្យ ប្រ ទេស ន ោះ មាន វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម Ġ ដា ក់ ទ ណ្ឌ កម្ម ដោយ ប្រ ើក ម្ល ាំង Ġ ប ញ្ជ ូន ទ ័ ព ម ួ ក ខ ៀវ ទៅ ហ៊ ុម ព ័ន ្ ធ Ġ ដើម ្ប ី គ ាប âĢĭ សង ្ក ត់ ឲ្យ ប្រ ទេស ន ោះ ទទួល ល ក្ខ ខ ័ណ្ឌ ដ ែល ក្រុម ប្រ ឹក ្សា បាន ដា ក់ ឲ្យ អនុ វត្ត ន៍ តា ម Âł	180	▁តើ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន វិ ធាន ការ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁ចំពោះ ស មា ជ ិក ដ ែល ម ិន ព្រ ម អនុ វត្ត ត ាម ស េច ក្តី ស ម្រ េច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិ សុខ ▁	49	▁ចំពោះ ស មា ជ ិក ដ ែល ម ិន ព្រ ម អនុ វត្ត ត ាម ស េច ក្តី ស ម្រ េច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិ សុខ ▁អស ប ▁មាន វិ ធាន ការ ដូច ជា ▁ដាក់ទណ្ឌកម្ម ម ិន ប្រ ើក ម្ល ាំង ▁ធ្វើការ ពិ ភា ក្ស ាត ាម ផ្ល ូវ ទូ ក ដ ាក់ ទ ណ្ឌ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁កាត់ ផ្ ត ាច់ ទំ នាក់ ទំ ន ង អ ន្ត រ ជាតិ ▁បិទ ផ្ល ូវ គ ោក ▁ឬ ផ្ល ូវ អា កាស ▁នាំឲ្យ ប្រ ទេស ន ោះ មាន វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម ▁ដាក់ទណ្ឌកម្ម ដោយ ប្រ ើក ម្ល ាំង ▁បញ្ជូន ទ ័ ព ម ួ ក ខ ៀវ ទៅ ហ៊ ុម ព ័ ន្ធ ▁ដើម្បី គ ាប ▁សង្កត់ ឲ្យ ប្រ ទេស ន ោះ ទទួល ល ក្ខ ខ ័ណ្ឌ ដ ែល ក្រុម ប្រ ឹក ្សា បាន ដ ាក់ ឲ្យ អនុ វត្ត ន៍ ត ាម ▁	154
វិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រទេសអង់ភ្លេស តើប្រទេសអង់ភ្លេសដោះស្រាយដូចម្តេច	null	វិបត្តិ អ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិសម្រាប់ប្រទេសអង់ភ្លេសអង់ភ្លេសដោះស្រាយដោយរដ្ឋាភិបាលអង់ភ្លេសបានបើកសេដ្ឋកិច្ចចរចារជាមួយចលនាកង់ទ័ពសាធារណៈរដ្ឋអៀវឡង់ ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុងបែលហ្វាសនៅឆ្នាំ១៩៩៨ វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់ភ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយ	null	វិបត្តិ អ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិសម្រាប់ប្រទេសអង់ភ្លេសអង់ភ្លេសដោះស្រាយដោយរដ្ឋាភិបាលអង់ភ្លេសបានបើកសេដ្ឋកិច្ចចរចារជាមួយចលនាកង់ទ័ពសាធារណៈរដ្ឋអៀវឡង់ ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុងបែលហ្វាសនៅឆ្នាំ១៩៩៨ វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់ភ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយ	វិ ប ត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ Ġ ជា វិ ប ត្តិ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ ភ្ល េស Ġ ត ើប ្រ ទេស អ ង់ ភ្ល េស ដ ោះ ស្រ ាយ ដូច ម្ ត េច Ġ	41	វិ ប ត្តិ Ġ អ៊ ុល ស្ទ ័រ Ġ ជា វិ ប ត្តិ សម ្រា ប់ ប្រ ទេស អ ង់ ភ្ល េស អ ង់ ភ្ល េស ដ ោះ ស្រ ាយ ដោយ រដ្ឋ ា ភិ បាល អ ង់ ភ្ល េស បាន ប ើក សេ ដ្ឋ កិច្ច ចរ ចារ ជា មួយ ច ល នា ក ង់ ទ ័ ព សា ធា រណៈ រដ្ឋ អ ៀវ ឡង់ Ġ ដើម ្ប ី បញ្ច ប់ ជំ ល ោះ នៅ ទី ក្រុង ប ែល ហ្វ ាស នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩៨ Ġ វិ ប ត្តិ នេះ បាន បញ្ច ប់ ដោយ អ ង់ ភ្ល េស បាន បង ្ក ើត រដ្ឋ ា ភិ បាល មួយ ដ ែល មាន សម ា ជ ិក ពី និ កាយ	112	▁វិបត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ ▁ជា វិ ប ត្តិ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ ភ្ល េស ▁តើ ប្រ ទេស អ ង់ ភ្ល េស ដ ោះ ស្រ ាយ ដូច ម ្ត េច ▁	38	▁វិបត្តិ ▁អ៊ុ ល ស្ទ ័រ ▁ជា វិ ប ត្តិ ស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ ភ្ល េស អ ង់ ភ្ល េស ដ ោះ ស្រ ាយ ដោយ រ ដ្ឋា ភិ បាល អ ង់ ភ្ល េស បាន ប ើក សេ ដ្ឋ កិច្ច ចរ ចារ ជា មួយ ច ល នា ក ង់ ទ ័ ព សា ធា រណៈ រដ្ឋ អ ៀវ ឡង់ ▁ដើម្បី បញ្ច ប់ ជំ ល ោះ នៅ ទី ក្រុង ប ែល ហ្វ ាស នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩៨ ▁វិបត្តិ នេះ បាន បញ្ច ប់ ដោយ អ ង់ ភ្ល េស បាន ប ង្ក ើត រ ដ្ឋា ភិ បាល មួយ ដ ែល មាន ស មា ជ ិក ពី និ កាយ	106
តើលោក វុំាង សង់អូរីយ៉ូស ត្រូវបានសភាតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំណាលោកមកពីគណបក្សណា	null	លោក វុំាង សង់អូរីយ៉ូស ត្រូវបានសភាតែងតាំងជាប្រធានាធិបបតីនៅឆ្នាំ១៩៤៧លោកមកពីគណបក្សសង្គមនិយម	null	លោក វុំាង សង់អូរីយ៉ូស ត្រូវបានសភាតែងតាំងជាប្រធានាធិបបតីនៅឆ្នាំ១៩៤៧លោកមកពីគណបក្សសង្គមនិយម	ត ើ លោក Ġ វ ុំ ាង Ġ សង ់ អូ រី យ៉ូ ស Ġ ត្រូវ បាន ស ភា តែ ង តាំង ជា ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៅ ឆ្នាំ ណា លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស ណា Ġ	36	លោក Ġ វ ុំ ាង Ġ សង ់ អូ រី យ៉ូ ស Ġ ត្រូវ បាន ស ភា តែ ង តាំង ជា ប្រ ធាន ា ធិ ប បតី នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៤ ៧ លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស សង ្ គម និយម	40	▁តើ លោក ▁វ ុំ ាង ▁សង់ អូ រី យ៉ូ ស ▁ត្រូវបាន ស ភា ត ែង តាំង ជា ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៅ ឆ្នាំ ណា លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស ណា ▁	33	▁លោក ▁វ ុំ ាង ▁សង់ អូ រី យ៉ូ ស ▁ត្រូវបាន ស ភា ត ែង តាំង ជា ប្រ ធាន ា ធិ ប បតី នៅ ឆ្នាំ ១ ៩៤ ៧ លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស ស ង្គ ម និយម	38
លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អនុវត្តជាដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំណា	null	លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អនុវត្តជាដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៧ នៅពេលដែលព្រះរាជាណាចក្រយើង ប្រកាន់នូវរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត	null	លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អនុវត្តជាដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៧ នៅពេលដែលព្រះរាជាណាចក្រយើង ប្រកាន់នូវរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត	ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ អនុ វត្ត ជា ដំ បូ ង នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្នុង ឆ្នាំ ណា Ġ	21	ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ អនុ វត្ត ជា ដំ បូ ង នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៧ Ġ នៅ ពេល ដ ែល ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ យ ើង Ġ ប្រ កាន់ ន ូវ រ ប បរ ា ជា ធិបតេយ្យ អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ជា លើក ដំ បូ ង ក្នុង ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត	65	▁លទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁អនុវត្ត ជា ដំ បូ ង នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្នុង ឆ្នាំ ណា ▁	19	▁លទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁អនុវត្ត ជា ដំ បូ ង នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្នុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៧ ▁នៅពេល ដ ែល ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ យ ើង ▁ប្រកាន់ ន ូវ រ ប ប រាជ ា ធិបតេយ្យ អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ជា លើក ដំ បូ ង ក្នុង ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ត	61
តើហេតុអ្វីបានជាប្រទេសកូរ៉េត្រូវបែងចែកជាពីរ	null	បានជាប្រទេសកូរ៉េត្រូវបែងចែកជាពីរ ពីព្រោះលុះសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ជប៉ុនបានចាញ់សង្រ្គាមលោកទើបមហាអំណាចទាំងពីរបានចូលលុកលុយប្រទេសូរ៉េដែលជាដែនដីអាណានិគមរបស់ប្រទេសជប៉ុនសហភាពសូវៀតបានត្រួតត្រាផ្នែកខាងជើងនៃឩបទ្វីបចំណែកសហរដ្ឋអាមេរិកបានគ្រប់គ្រងផ្នែកខាងត្បូងនៃឩបទ្វីបនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិបានផ្តល់អនុម័តឱ្យមានការបង្រួបបង្រួមប្រទេសកូរ៉េតែមួយប៉ុន្តែសហភាពសូវៀតបានជំទាស់ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការបោះឆ្នោតនៅឩបទ្វីកូរ៉េបែកខាងជើងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែឩសភា ឆ្នាំ ១៩៤៨ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសភាហើយសភាក៏បានបោះឆ្នោតបង្កើតរដ្ឋាភិបាលខាងត្បូងមួយដើម្បីឆ្លើយ តប កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសបង្កើតសាធាណរដ្ឋប្រជាថិបតេយ្យកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី ៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤៨ចាប់តាំងពីពេលនោះមក កូរ៉េខាងជើងនិងខាងត្បូងសុទ្ធតែបានប្រកាសថា ជារដ្ឋអំណាចឩបទ្វីបកូរ៉េរៀងខ្លួនៗ និងបានចាប់បញ្ជូនទ័ពរបស់ខ្លួនទៅព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤៨១៩៥០សង្រ្គាមកូរ៉េផ្ទុះឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ឆ្ណាំ ១៩៥០ ហើយបញ្ចប់ទៅវិញនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ដែលគូបដិបក្សទាំងសងខាងបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្រ្គាម	null	បានជាប្រទេសកូរ៉េត្រូវបែងចែកជាពីរ ពីព្រោះលុះសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ជប៉ុនបានចាញ់សង្រ្គាមលោកទើបមហាអំណាចទាំងពីរបានចូលលុកលុយប្រទេសូរ៉េដែលជាដែនដីអាណានិគមរបស់ប្រទេសជប៉ុនសហភាពសូវៀតបានត្រួតត្រាផ្នែកខាងជើងនៃឩបទ្វីបចំណែកសហរដ្ឋអាមេរិកបានគ្រប់គ្រងផ្នែកខាងត្បូងនៃឩបទ្វីបនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិបានផ្តល់អនុម័តឱ្យមានការបង្រួបបង្រួមប្រទេសកូរ៉េតែមួយប៉ុន្តែសហភាពសូវៀតបានជំទាស់ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការបោះឆ្នោតនៅឩបទ្វីកូរ៉េបែកខាងជើងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែឩសភា ឆ្នាំ ១៩៤៨ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសភាហើយសភាក៏បានបោះឆ្នោតបង្កើតរដ្ឋាភិបាលខាងត្បូងមួយដើម្បីឆ្លើយ តប កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសបង្កើតសាធាណរដ្ឋប្រជាថិបតេយ្យកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី ៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤៨ចាប់តាំងពីពេលនោះមក កូរ៉េខាងជើងនិងខាងត្បូងសុទ្ធតែបានប្រកាសថា ជារដ្ឋអំណាចឩបទ្វីបកូរ៉េរៀងខ្លួនៗ និងបានចាប់បញ្ជូនទ័ពរបស់ខ្លួនទៅព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤៨១៩៥០សង្រ្គាមកូរ៉េផ្ទុះឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ឆ្ណាំ ១៩៥០ ហើយបញ្ចប់ទៅវិញនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ដែលគូបដិបក្សទាំងសងខាងបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្រ្គាម	ត ើ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស កូ រ៉េត ្រ ូវ ប ែង ច ែក ជា ពី រ Ġ	20	បាន ជា ប្រ ទេស កូ រ៉េត ្រ ូវ ប ែង ច ែក ជា ពី រ Ġ ពី ព្រ ោះ ល ុះ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ ជ ប៉ ុន បាន ច ាញ់ សង ្រ ្ គ ាម លោក ទ ើប ម ហា អ ំណ ា ច ទ ាំង ពី រ បាន ចូល ល ុក ល ុយ ប្រ ទេស ូរ ៉ េ ដ ែល ជា ដ ែន ដ ី អា ណា និ គម រ ប ស់ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ត្រ ួត ត្រា ផ្ ន ែក ខា ង ជើង នៃ ឩ បទ ្វី ប ចំ ណ ែក ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ ន ែក ខា ង ត្ប ូង នៃ ឩ បទ ្វី ប នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៧ Ġ ម ហា ស ន្ន ិប ាត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ បាន ផ្ ត ល់ អនុ ម ័ត ឱ្យ មាន ការ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ប្រ ទេស កូ រ៉េត ែម ួយ ប៉ ុន ្ត ែ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ជំ ទ ាស់ ដោយ ម ិន អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត នៅ ឩ បទ ្វី កូ រ៉េ បែក ខា ង ជើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១០ Ġ ខែ ឩ ស ភា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៨ Ġ ប្រ ជា ជន កូ រ៉េ ខា ង ត្ប ូង បាន ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ស ភា ហើយ ស ភា ក ៏ បាន ប ោះ ឆ្ ន ោត បង ្ក ើត រដ្ឋ ា ភិ បាល ខា ង ត្ប ូង មួយ ដើម ្ប ី ឆ្ លើ យ Ġ ត ប Ġ កូ រ៉េ ខា ង ជើង បាន ប្រ កាស បង ្ក ើត សា ធា ណ រដ្ឋ ប្រ ជា ថ ិប ត េយ្យ កូ រ៉េ ខា ង ជើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៩ Ġ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៨ ច ាប់ តាំង ពី ពេល ន ោះ មក Ġ កូ រ៉េ ខា ង ជើង និង ខា ង ត្ប ូង សុ ទ្ធ តែ បាន ប្រ កាស ថា Ġ ជា រដ្ឋ អ ំណ ា ច ឩ បទ ្វី ប កូ រ៉េ រ ៀង ខ្លួន ៗ Ġ និង បាន ច ាប់ ប ញ្ជ ូន ទ ័ ពរ ប ស់ ខ្លួន ទៅ ព្រ ំ ដ ែន ជា ប ន្ត បន្ទាប់ ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៨ ១៩ ៥០ សង ្រ ្ គ ាម កូ រ៉េ ផ្ទុះឡើង ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២៥ Ġ ខែ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្ ណា ំ Ġ ១៩ ៥០ Ġ ហើយ បញ្ច ប់ ទៅ វិញ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៧ Ġ ខែ ក ក្ក ដា Ġ ដ ែល គូ ប ដ ិប ក្ស ទ ាំង សង ខា ង បាន ច ុះ កិច្ច ព្រមព្រៀង បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម	454	▁តើ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស កូ រ៉េ ត្រូវ ប ែង ច ែក ជា ពី រ ▁	18	▁បានជា ប្រ ទេស កូ រ៉េ ត្រូវ ប ែង ច ែក ជា ពី រ ▁ពីព្រោះ ល ុះ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁ជប៉ុន បាន ច ាញ់ សង ្រ ្ គ ាម លោក ទ ើប ម ហា អ ំ ណា ច ទ ាំង ពី រ បាន ចូល ល ុក ល ុយ ប្រ ទេស ូ រ៉េ ដ ែល ជា ដ ែន ដ ី អា ណា និ គម រ ប ស់ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ត្រ ួត ត្រា ផ្ ន ែក ខា ង ជើង នៃ ឩ បទ ្វី ប ច ំណ ែក ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ ន ែក ខា ង ត្ប ូង នៃ ឩ បទ ្វី ប នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៧ ▁មហាសន្និបាត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ បាន ផ្ ត ល់ អនុ ម ័ត ឱ្យ មាន ការ បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ប្រ ទេស កូ រ៉េត ែ មួយ ប៉ ុ ន្ត ែ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ជំ ទ ាស់ ដោយ ម ិន អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត នៅ ឩ បទ ្វី កូ រ៉េ បែក ខា ង ជើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១០ ▁ខែ ឩ ស ភា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៨ ▁ប្រជាជន កូ រ៉េ ខា ង ត្ប ូង បាន ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ស ភា ហើយ ស ភា ក ៏ បាន ប ោះ ឆ្ ន ោត ប ង្ក ើត រ ដ្ឋា ភិ បាល ខា ង ត្ប ូង មួយ ដើម ្ប ី ឆ្ ល ើយ ▁តប ▁កូរ៉េ ខា ង ជើង បាន ប្រ កាស ប ង្ក ើត សា ធា ណ រដ្ឋ ប្រ ជា ថ ិប ត េយ្យ កូ រ៉េ ខា ង ជើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁៩ ▁ខែកញ្ញា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៨ ច ាប់ តាំង ពី ពេល ន ោះ មក ▁កូរ៉េ ខា ង ជើង និង ខា ង ត្ប ូង ស ុទ្ធ តែ បាន ប្រ កាស ថា ▁ជា រដ្ឋ អ ំ ណា ច ឩ បទ ្វី ប កូ រ៉េ រ ៀង ខ្លួន ៗ ▁និង បាន ច ាប់ ប ញ្ជ ូន ទ ័ ពរ ប ស់ ខ្លួន ទៅ ព្រ ំ ដ ែន ជា ប ន្ត បន្ទាប់ ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៨ ១៩ ៥០ សង ្រ ្ គ ាម កូ រ៉េ ផ្ទុះឡើង ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទី ▁២៥ ▁ខែមិថុនា ▁ឆ្ ណា ំ ▁១៩ ៥០ ▁ហើយ បញ្ច ប់ ទៅ វិញ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៧ ▁ខែកក្កដា ▁ដែល គូ ប ដ ិប ក្ស ទ ាំង សង ខា ង បាន ច ុះ កិច្ច ព្រមព្រៀង បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម	424
តើក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នការអប់រំសង្គមមានគោលបំណងអ្វីខ្លះ	null	ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នការអប់រំសង្គមមានគោលបំណងដូចជាជុំវិញកម្លាំងចងភ្ជាប់សង្គមស្វែងរកនូវការថែរក្សា និងកេលអធម្មជាតិស្ថាបនាក្រុមនិងស្ថាប័នប្រតិបត្តិការណ៍ការបណ្ដុះបណ្ដាលគំនិតលើមនោគមន៍វិជ្ជាសង្គម	null	ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នការអប់រំសង្គមមានគោលបំណងដូចជាជុំវិញកម្លាំងចងភ្ជាប់សង្គមស្វែងរកនូវការថែរក្សា និងកេលអធម្មជាតិស្ថាបនាក្រុមនិងស្ថាប័នប្រតិបត្តិការណ៍ការបណ្ដុះបណ្ដាលគំនិតលើមនោគមន៍វិជ្ជាសង្គម	ត ើក ្ន ុង ពេល ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ការ អ ប់ រំ សង ្ គម មាន âĢĭ គោ ល ប ំណ ង អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	28	ក្នុង ពេល ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ការ អ ប់ រំ សង ្ គម មាន âĢĭ គោ ល ប ំណ ង ដូច ជា ជ ុំ វិញ ក ម្ល ាំង ច ង ភ្ជាប់ សង ្ គម ស្ វ ែង រក ន ូវ ការ ថ ែរ ក្ស ា Ġ និង ក េ ល អ ធម្ម ជាតិ ស្ ថា ប នា ក្រុម និង ស្ ថា ប ័ន ប្រ តិ ប ត្តិ ការណ៍ ការ ប ណ ្ ដ ុះ ប ណ ្ ដា ល គ ំ និ ត លើ ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា សង ្ គម	91	▁តើ ក្នុង ពេល ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ការ អ ប់ រំ ស ង្គ ម មាន ▁គោលបំណង អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	22	▁ក្នុង ពេល ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ការ អ ប់ រំ ស ង្គ ម មាន ▁គោលបំណង ដូច ជា ជ ុំ វិញ ក ម្ល ាំង ច ង ភ្ជាប់ ស ង្គ ម ស ្វ ែង រក ន ូវ ការ ថ ែរ ក ្សា ▁និង ក េ ល អ ធម្ម ជាតិ ស្ ថា ប នា ក្រុម និង ស្ ថា ប ័ន ប្រ តិ ប ត្តិ ការណ៍ ការ ប ណ ្ ដ ុះ ប ណ ្ ដា ល គ ំ ន ិត ល ើម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ស ង្គ ម	87
តើអ្វីទៅជា Internet?	null	Internetមានន័យថាជាការតភ្ជាប់រវាងឧបករណ៍ ឬ ម៉ាស៉ីនកុំព្យូទ័រជាច្រើនឆ្លងកាត់តាមបណ្ដាប្រទេសផ្សេង ហើយអនុញ្ញាតិអោយឧបករណ៍ឬម៉ាស៉ីនក៉ំព្យូទ័រទាំងនោះអាចធ្វើការទាក់ទងគ្នាបាន	null	Internetមានន័យថាជាការតភ្ជាប់រវាងឧបករណ៍ ឬ ម៉ាស៉ីនកុំព្យូទ័រជាច្រើនឆ្លងកាត់តាមបណ្ដាប្រទេសផ្សេង ហើយអនុញ្ញាតិអោយឧបករណ៍ឬម៉ាស៉ីនក៉ំព្យូទ័រទាំងនោះអាចធ្វើការទាក់ទងគ្នាបាន	ត ើ អ ្វី ទៅ ជា ĠInternet ? Ġ	6	Internet âĢĭ មាន ន ័យ ថា ជា ការ ត ភ្ជាប់ រ វា ង ឧ ប ករណ៍ Ġ ឬ âĢĭâĢĭ Ġ ម៉ា ស ៉ី ន ក ុំ ព្យ ូ ទ័រ ជា ច្ រ ើន ឆ្ លង កាត់ តា ម ប ណ ្ ដា ប្រ ទេស ផ្ សេ ង âĢĭ Ġ ហើយ អនុ ញ្ញា តិ អោយ ឧ ប ករណ៍ ឬ ម៉ា ស ៉ី ន ក ៉ ំព ្យូ ទ័រ ទ ាំង ន ោះ អា ច ធ ្វ ើក ារ ទ ាក់ ទ ង គ្នា បាន Âł	76	▁តើ អ ្វី ទៅ ជា ▁Internet ? ▁	5	▁Internet ▁មាន ន ័យ ថា ជា ការ ត ភ្ជាប់ រ វ ាង ឧ ប ករណ៍ ▁ឬ ▁ម៉ា ស ៉ី ន ក ុំ ព្យ ូ ទ័រ ជា ច ្រ ើន ឆ្ លង កាត់ ត ាម ប ណ ្ ដា ប្រ ទេស ផ្ ស េង ▁ហើយ អនុ ញ្ញា តិ អោយ ឧ ប ករណ៍ ឬ ម៉ា ស ៉ី ន ក ៉ ំព ្យូ ទ័រ ទ ាំង ន ោះ អា ច ធ ្វ ើ ការ ទ ាក់ ទ ង គ្នា បាន ▁	76
តើសន្និសិទយ៉ាល់តា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងអ្វី	null	សន្និសីទយ៉ាល់តា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងមិនឪ្យរបបយោធានិយមអាឡឺម៉ង់រស់នៅឡើងវិញបាន	null	សន្និសីទយ៉ាល់តា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងមិនឪ្យរបបយោធានិយមអាឡឺម៉ង់រស់នៅឡើងវិញបាន	ត ើស ន្ន ិស ិ ទ យ៉ា ល់ តា Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ក្នុង គោ ល ប ំណ ង អ ្វី Ġ	23	ស ន្ន ិស ី ទ យ៉ា ល់ តា Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ក្នុង គោ ល ប ំណ ង ម ិន ឪ ្យ រ ប ប យោ ធាន ិយ ម អា ឡ ឺ ម៉ង់ រស់ នៅ ឡើង វិញ បាន	40	▁តើ ស ន្ន ិ សិ ទ យ៉ា ល់ តា ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង ក្នុង គ ោល ប ំណ ង អ ្វី ▁	22	▁សន្និសីទ យ៉ា ល់ តា ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ម ិន ឪ ្យ រ ប ប យោ ធា និយម អា ឡ ឺ ម៉ង់ រស់ នៅ ឡើង វិញ បាន	34
ដូចម្តេចដែលហៅថាភាសា	null	ភាសា គឺជាពាក្យសម្ពីដែលយើងនិយាយប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីសំដែងនូវឆន្ទៈ សញ្ចេតនា ចិត្តគំនិតអ្វីមួយ	null	ភាសា គឺជាពាក្យសម្ពីដែលយើងនិយាយប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីសំដែងនូវឆន្ទៈ សញ្ចេតនា ចិត្តគំនិតអ្វីមួយ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា ភា សា Ġ	11	ភា សា Ġ គ ឺ ជា ពាក្យ សម ្ ពី ដ ែល យ ើង និ យា យ ប្រា ស្រ ័យ ទ ាក់ ទ ង គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក Ġ ដើម ្ប ី សំ ដ ែង ន ូវ ឆ ន្ទ ៈ Ġ ស ញ្ច េត នា Ġ ចិត្ត គ ំ និ ត អ ្វី មួយ	51	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ភា សា ▁	8	▁ភាសា ▁គឺជា ពាក្យ ស ម្ព ី ដ ែល យ ើង ន ិយ ាយ ប្រា ស្រ ័យ ទ ាក់ ទ ង គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ▁ដើម្បី សំ ដ ែង ន ូវ ឆ ន្ទ ៈ ▁ស ញ្ច េត នា ▁ចិត្ត គ ំ ន ិត អ ្វី មួយ	46
តើយើងត្រូវមានមធ្យោបាយអ្វីខ្លះ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានានាដែលកើតមកពីកំណើនប្រជាជន	null	យើងមានមធ្យោបាយដូចតទៅយើងត្រូវផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការអប់រំអំពីផលវិបាកនសកំណើននេះអប់រំប្រជាជនឲ្យចេះធ្វើផែនការក្នុងគ្រួសារវិធីគ្រប់គ្រងកំណើត ដូចជាការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យថ្នាំគ្រាប់ ថ្នាំចាក់ កងដាក់ក្នុងស្បូន ការចងដៃស្បូន ការចងបំពងមេជីវីតនិងវិធីផ្សេងៗទៀតសម្រាប់ពន្យាកំណើតត្រូវពង្រីកការអប់រំ ដើម្បីឲ្យការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរ៍ភាពត្រូវចូលរួមការពារកុំឲ្យមានការបំពុលឬធ្វើឲ្យកង្វក់ បរិស្ថានជាដើម	null	យើងមានមធ្យោបាយដូចតទៅយើងត្រូវផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការអប់រំអំពីផលវិបាកនសកំណើននេះអប់រំប្រជាជនឲ្យចេះធ្វើផែនការក្នុងគ្រួសារវិធីគ្រប់គ្រងកំណើត ដូចជាការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យថ្នាំគ្រាប់ ថ្នាំចាក់ កងដាក់ក្នុងស្បូន ការចងដៃស្បូន ការចងបំពងមេជីវីតនិងវិធីផ្សេងៗទៀតសម្រាប់ពន្យាកំណើតត្រូវពង្រីកការអប់រំ ដើម្បីឲ្យការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរ៍ភាពត្រូវចូលរួមការពារកុំឲ្យមានការបំពុលឬធ្វើឲ្យកង្វក់ បរិស្ថានជាដើម	ត ើយ ើង ត្រូវ មាន ម ធ ្យ ោ បា យ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ាន ាន ា ដ ែល កើត មក ពី កំ ណ ើន ប្រ ជា ជន Ġ	40	យ ើង មាន ម ធ ្យ ោ បា យ ដូច ត ទៅ យ ើង ត្រូវ ផ្ ត ោត ការ យកចិត្តទុកដាក់ លើក ារ អ ប់ រំ អ ំព ី ផល វិ បា ក ន ស âĢĭ កំ ណ ើន នេះ âĢĭ អ ប់ រំ ប្រ ជា ជន ឲ្យ ច េះ ធ ្វ ើ ផ ែន ការ ក្នុង គ្រួសារ វិ ធី គ្រ ប់ គ្រ ង កំ ណ ើត Ġ ដូច ជា ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ស្រ ោម អ នា ម ័យ ថ្ន ាំ គ្រាប់ Ġ ថ្ន ាំ ច ាក់ âĢĭ Ġ ក ង ដា ក់ ក្នុង ស្ បូ ន Ġ ការ ច ង ដៃ ស្ បូ ន Ġ ការ ច ង ប ំព ង មេ ជីវ ីត និង វិ ធី ផ្ សេ ង ៗ ទៀត សម ្រា ប់ ព ន្ យា កំ ណ ើត ត្រូវ ព ង ្រី ក ការ អ ប់ រំ Ġ ដើម ្ប ី ឲ្យ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ក ប ដោយ និ រ ន្ត រ ៍ ភាព ត្រូវ ចូល រួម ការពារ ក ុំ ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល ឬ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ង ្វ ក់ Ġ ប âĢĭ រិ ស្ថាន ជា ដើម	177	▁តើ យ ើង ត្រូវ មាន ម ធ ្យ ោ ប ាយ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ាន ាន ា ដ ែល កើត មក ពី ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ▁	38	▁យើង មាន ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដូច ត ទៅ យ ើង ត្រូវ ផ្ ត ោត ការ យកចិត្តទុកដាក់ លើ ការ អ ប់ រំ អ ំព ី ផល វិ ប ាក ន ស ▁កំណើន នេះ ▁អប់រំ ប្រ ជា ជន ឲ្យ ច េះ ធ ្វ ើ ផ ែន ការ ក្នុង គ្រួសារ វិ ធី គ្រ ប់ គ្រ ង ក ំណ ើត ▁ដូចជា ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ស្រ ោម អ ន ាម ័យ ថ្ន ាំ គ្រាប់ ▁ថ្នាំ ច ាក់ ▁កង ដ ាក់ ក្នុង ស ្ប ូន ▁ការច ង ដៃ ស ្ប ូន ▁ការច ង ប ំព ង មេ ជីវ ីត និង វិ ធី ផ្ ស េង ៗ ទៀត ស ម្រ ាប់ ព ន ្យា ក ំណ ើត ត្រូវ ព ង ្រី ក ការ អ ប់ រំ ▁ដើម្បីឲ្យ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ក ប ដោយ និ រ ន្ត រ ៍ ភាព ត្រូវ ចូល រួម ការពារ ក ុំ ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល ឬ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ង ្វ ក់ ▁ប ▁ រិ ស្ថាន ជា ដើម	164
តើនៅថ្ងៃ ១៩ មេសា ឆ្នាំ ១៩៥៣ កាសែតញូយ៉កថែម បានចុះផ្សាយ នៅលើទំព័រមុខរបស់ខ្លួននូវអត្ថបទដូចម្តេច	null	នៅថ្ងៃ ១៩ មេសា ឆ្នាំ ១៩៥៣ កាសែតញូយ៉កថែម បានចុះផ្សាយ នៅលើទំព័រមុខរបស់ខ្លួននូវអត្ថបទដែលមានឥទ្ធិពលដូចគ្រាប់បែកមួយគ្រាប់អត្ថបទ នោះបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើប្រទេសនៅឥណ្ឌូចិនមិនបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំង ទេនោះប្រជាជនខ្មែរទូទាំងប្រទេសនឹងក្រោកឡើង ធ្វើការប្រឆាំងនឹងអាណានិគម នៅពេលនោះជោគជ័យរបស់ពួកកុំមុយនីសនឹងកើតឡើងជាស័្វយប្រវត្តិ	null	នៅថ្ងៃ ១៩ មេសា ឆ្នាំ ១៩៥៣ កាសែតញូយ៉កថែម បានចុះផ្សាយ នៅលើទំព័រមុខរបស់ខ្លួននូវអត្ថបទដែលមានឥទ្ធិពលដូចគ្រាប់បែកមួយគ្រាប់អត្ថបទ នោះបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើប្រទេសនៅឥណ្ឌូចិនមិនបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំង ទេនោះប្រជាជនខ្មែរទូទាំងប្រទេសនឹងក្រោកឡើង ធ្វើការប្រឆាំងនឹងអាណានិគម នៅពេលនោះជោគជ័យរបស់ពួកកុំមុយនីសនឹងកើតឡើងជាស័្វយប្រវត្តិ	ត ើន ៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១៩ Ġ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៣ Ġ កាស ែត ញ ូ យ៉ ក ថ ែម Ġ បាន ចុះផ្សាយ Ġ នៅ លើ ទំ ព ័រ មុខ រ ប ស់ ខ្លួន ន ូវ អ ត្ថ បទ ដូច ម្ ត េច Ġ	42	នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១៩ ĠâĢĭ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៣ Ġ កាស ែត ញ ូ យ៉ ក ថ ែម Ġ បាន ចុះផ្សាយ Ġ នៅ លើ ទំ ព ័រ មុខ រ ប ស់ ខ្លួន ន ូវ អ ត្ថ បទ ដ ែល មាន ឥ ទ្ធិ ពល ដូច គ្រាប់ បែក មួយ គ្រាប់ អ ត្ថ បទ Ġ ន ោះ បញ្ជា ក់ ថា Ġ ប្រ សិ ន ប ើប ្រ ទេស នៅ ឥ ណ្ឌ ូច ិន ម ិន បាន ទទួល ឯក រាជ ្យ ពី បា រា ំ ង Ġ ទេ ន ោះ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស នឹង ក្រ ោក ឡើង Ġ ធ ្វ ើក ារ ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ណា និ គម Ġ នៅ ពេល ន ោះ ជ ោ គ ជ ័យ រ ប ស់ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស នឹង កើត ឡើង ជា ស ័ ្វ យ ប្រ វត្ត ិ	141	▁តើ នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៩ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៣ ▁កាសែត ញ ូ យ៉ ក ថ ែម ▁បាន ចុះផ្សាយ ▁នៅលើ ទ ំព ័រ មុខ រ ប ស់ ខ្លួន ន ូវ អ ត្ថ បទ ដូច ម ្ត េច ▁	38	▁នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៩ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៣ ▁កាសែត ញ ូ យ៉ ក ថ ែម ▁បាន ចុះផ្សាយ ▁នៅលើ ទ ំព ័រ មុខ រ ប ស់ ខ្លួន ន ូវ អ ត្ថ បទ ដ ែល មាន ឥ ទ្ធិ ពល ដូច គ្រាប់ បែក មួយ គ្រាប់ អ ត្ថ បទ ▁នោះ បញ្ជា ក់ ថា ▁ប្រសិនបើ ប្រ ទេស នៅ ឥ ណ្ឌ ូច ិន ម ិន បាន ទទួល ឯក រាជ ្យ ពី ប ារ ាំង ▁ទេ ន ោះ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស នឹង ក្រ ោក ឡើង ▁ធ្វើការ ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ណា និ គម ▁នៅពេល ន ោះ ជ ោ គ ជ ័យ រ ប ស់ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស នឹង កើត ឡើង ជា ស ័ ្វ យ ប្រ វ ត្តិ	128
តើកូនល្អ មិត្តល្អ និងពលរដ្ឋល្អមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចម្តេចខ្លះ	null	កូនល្អ មិត្តល្អ និងពលលរដ្ឋមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចតទៅ កូនល្អ ជាកូនដែលមានអត្តចរិតស្លូតបូត ទន់ភ្លន់សុភាពរាបសារ ស្រគត់ស្រគំ រមទម្យ ស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ គោរពចាស់ទុំ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ព្រះសង្ឃ ចេះជួយកិច្ចការឪពុកម្តាយបង ប្អូន ជីដូនជីតា ចេះថែទាំប្អូនតូចតាចតាមសមត្ថភាព និងលទ្ធភាព ស្រលាញ់ពលកម្ម អនាម័យ ការពារបរិស្ថានស្រឡាញ់ការអប់រំកាយ និងកីឡា ចេះសន្សំសំចៃថវិកា និងថៃទាំសម្ភារដើម្បីជួយសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់គ្រួសារ ចេះថែរក្សាការពារកិត្តិយសគ្រួសារ និងមិនធ្វើឱ្យមាតាបិតាក្រុមគ្រួសារ ពិបាកចិត្ត ឬខកចិត្តដោយប្រការណាមួយ សិស្សល្អ ជាសិស្សដែលមានសេចក្តីឧស្សាហ៍ព្យាយាមរៀនសូត្រ និងរៀនពូកែ គោរពបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់សាលារៀន គោរពលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ មករៀនរៀងរាល់ពេលវេលា មានស្មារតីស្រាវជ្រាវបំពេញបន្ថែមចំណេះដឹង ចូលរួមសកម្មភាពសង្គមក្លឹបសិក្សាទាំងនៅក្នុងសាលា និងក្នុងសហគមន៍ មិនបង្កការលំបាកដល់សាលារៀន ការពារកិត្តិយសសាលា មិត្តល្អ ធ្វើខ្លួនឱ្យល្អទប់នឹងបាតុភាពអសកម្មក្នុងសង្គម មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមិត្ត ជាមួយមិត្តភក្តិទាំងក្នុង និងក្រៅសាលា មានសមានចិត្តស្រលាញ់មិត្តភក្តិ និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ចេះដាស់តឿនមិត្តដែលគេច និងបោះបង់ការសិក្សាឱ្យវិលត្រឡប់មករៀនសូត្រវិញ មានស្មារតីឧស្សាហ៍ព្យាយាម មានចិត្តអំណត់អត់ធន់ ពិសេសជួយមិត្តដែក្រីក្រ និងចូលរួមសកម្មភាពសិល្បៈ ការអប់រំកាយ និងកីឡា និងមានវិធានការការពារជំងឺដើម្បីថាមពល និងសុខភាពល្អប្រសើរ មិនបង្កការលំបាកដល់មិត្តភក្តិ ពលរដ្ឋល្អ អត្តចរិត ឫកពារល្អសីលធម៌រស់នៅល្អគោរពច្បាប់សង្គមចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សង្គមមិនបង្កការលំបាកដល់សង្គមមិនបង្កអសន្តិសុខដល់សង្គមមិនបង្កកកង្វល់ដល់អ្នកដទៃស្រលាញ់ថែរក្សាការពារសម្បត្តិសាសនាស្រលាញ់ថែរក្សាការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិមាតុភូមិសរុបមក កូន ល្អ សិស្សល្អ មិត្តល្អ និងពលរដ្ឋល្អពិតជាប្រកបដោយសម្បតិ្តល្អប្រសើរជាច្រើនគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងមែន ដូច្នេះ យើងត្រូវតែខិតខំធ្វើខ្លួនឯងប្រតិបត្តិលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនោះយ៉ាងណាឱ្យខាងតែបាន ដើម្បីបានក្លាយខ្លួនជាកូនល្អ សិស្សល្អ មិត្តល្អ និងពលរដ្ឋល្អសម្រាប់សង្គមដ៏ផូរផង់នៃយើង	null	កូនល្អ មិត្តល្អ និងពលលរដ្ឋមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចតទៅ កូនល្អ ជាកូនដែលមានអត្តចរិតស្លូតបូត ទន់ភ្លន់សុភាពរាបសារ ស្រគត់ស្រគំ រមទម្យ ស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ គោរពចាស់ទុំ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ព្រះសង្ឃ ចេះជួយកិច្ចការឪពុកម្តាយបង ប្អូន ជីដូនជីតា ចេះថែទាំប្អូនតូចតាចតាមសមត្ថភាព និងលទ្ធភាព ស្រលាញ់ពលកម្ម អនាម័យ ការពារបរិស្ថានស្រឡាញ់ការអប់រំកាយ និងកីឡា ចេះសន្សំសំចៃថវិកា និងថៃទាំសម្ភារដើម្បីជួយសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់គ្រួសារ ចេះថែរក្សាការពារកិត្តិយសគ្រួសារ និងមិនធ្វើឱ្យមាតាបិតាក្រុមគ្រួសារ ពិបាកចិត្ត ឬខកចិត្តដោយប្រការណាមួយ សិស្សល្អ ជាសិស្សដែលមានសេចក្តីឧស្សាហ៍ព្យាយាមរៀនសូត្រ និងរៀនពូកែ គោរពបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់សាលារៀន គោរពលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ មករៀនរៀងរាល់ពេលវេលា មានស្មារតីស្រាវជ្រាវបំពេញបន្ថែមចំណេះដឹង ចូលរួមសកម្មភាពសង្គមក្លឹបសិក្សាទាំងនៅក្នុងសាលា និងក្នុងសហគមន៍ មិនបង្កការលំបាកដល់សាលារៀន ការពារកិត្តិយសសាលា មិត្តល្អ ធ្វើខ្លួនឱ្យល្អទប់នឹងបាតុភាពអសកម្មក្នុងសង្គម មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមិត្ត ជាមួយមិត្តភក្តិទាំងក្នុង និងក្រៅសាលា មានសមានចិត្តស្រលាញ់មិត្តភក្តិ និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ចេះដាស់តឿនមិត្តដែលគេច និងបោះបង់ការសិក្សាឱ្យវិលត្រឡប់មករៀនសូត្រវិញ មានស្មារតីឧស្សាហ៍ព្យាយាម មានចិត្តអំណត់អត់ធន់ ពិសេសជួយមិត្តដែក្រីក្រ និងចូលរួមសកម្មភាពសិល្បៈ ការអប់រំកាយ និងកីឡា និងមានវិធានការការពារជំងឺដើម្បីថាមពល និងសុខភាពល្អប្រសើរ មិនបង្កការលំបាកដល់មិត្តភក្តិ ពលរដ្ឋល្អ អត្តចរិត ឫកពារល្អសីលធម៌រស់នៅល្អគោរពច្បាប់សង្គមចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សង្គមមិនបង្កការលំបាកដល់សង្គមមិនបង្កអសន្តិសុខដល់សង្គមមិនបង្កកកង្វល់ដល់អ្នកដទៃស្រលាញ់ថែរក្សាការពារសម្បត្តិសាសនាស្រលាញ់ថែរក្សាការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិមាតុភូមិសរុបមក កូន ល្អ សិស្សល្អ មិត្តល្អ និងពលរដ្ឋល្អពិតជាប្រកបដោយសម្បតិ្តល្អប្រសើរជាច្រើនគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងមែន ដូច្នេះ យើងត្រូវតែខិតខំធ្វើខ្លួនឯងប្រតិបត្តិលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនោះយ៉ាងណាឱ្យខាងតែបាន ដើម្បីបានក្លាយខ្លួនជាកូនល្អ សិស្សល្អ មិត្តល្អ និងពលរដ្ឋល្អសម្រាប់សង្គមដ៏ផូរផង់នៃយើង	ត ើក ូន ល្អ Ġ ម ិត្ត ល្អ Ġ និង ពល រដ្ឋ ល្អ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	23	កូ ន ល្អ Ġ ម ិត្ត ល្អ Ġ និង ពល ល រដ្ឋ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ដូច ត ទៅ Ġ កូ ន ល្អ Ġ ជា កូ ន ដ ែល មាន អ ត្ត ចរ ិត ស្ ល ូត បូ ត Ġ ទ ន់ ភ្ល ន់ សុ ភាព រា ប សារ Ġ ស្រ គ ត់ ស្រ គ ំ Ġ រ ម ទ ម្ យ Ġ ស្តា ប់ ដំ បូ ន្ មាន ឪ ពុ ក ម្ តា យ Ġ គោ រ ព ច ាស់ ទ ុំ Ġ ព្រ ឹ ទ្ធ ា ចារ្យ Ġ ព្រ ះ សង ្ ឃ Ġ ច េះ ជ ួយ កិច្ច ការ ឪ ពុ ក ម្ តា យ បង Ġ ប្ អូ ន Ġ ជី ដ ូន ជី តា Ġ ច េះ ថ ែ ទ ាំ ប្ អូ ន តូ ច តា ច តា ម សម ត្ថ ភាព Ġ និង ល ទ្ធ ភាព Ġ ស្រលាញ់ ពល កម្ម Ġ អ នា ម ័យ Ġ ការពារ បរ ិស ្ថ ាន ស្រ ឡា ញ ់ ការ អ ប់ រំ កាយ Ġ និង ក ី ឡា Ġ ច េះ ស ន្ សំ សំ ច ៃ ថ វិ កា Ġ និង ថ ៃ ទ ាំ សម ្ ភា រ ដើម ្ប ី ជ ួយ សម ្រ ួល ដល់ ជីវ ភាព រស់ នៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ រ ប ស់ គ្រួសារ Ġ ច េះ ថ ែរ ក្ស ាក ារ ពារ ក ិត្ត ិយ ស គ្រួសារ Ġ និង ម ិន ធ ្វ ើ ឱ្យ មា តា ប ិត ាក ្រ ុម គ្រួសារ Ġ ពិ បា ក ចិត្ត Ġ ឬ ខ ក ចិត្ត ដោយ ប្រ ការ ណា មួយ Ġ សិ ស្ស ល្អ Ġ ជា សិ ស្ស ដ ែល មាន សេ ច ក្តី ឧ ស្សា ហ៍ ព្យា យា ម រ ៀន ស ូត ្រ Ġ និង រ ៀន ព ូក ែ Ġ គោ រ ព បទ បញ្ជា ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ប ស់ សា លា រ ៀន Ġ គោ រ ពល ោក គ្រ ូ Ġ អ្នក គ្រ ូ Ġ មក រ ៀន រ ៀង រា ល់ ពេល វេ លា Ġ មាន ស្ម ារ តី ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ប ំព េញ ប ន្ ថ ែម ចំ ណេ ះ ដ ឹង ĠâĢĭ ចូល រួម ស កម្ម ភាព សង ្ គម ក្ ល ឹប សិ ក្ស ា ទ ាំង នៅ ក្នុង សា លា Ġ និង ក្នុង ស ហ គមន៍ Ġ ម ិន បង ្ក ការ លំបាក ដល់ សា លា រ ៀន Ġ ការពារ ក ិត្ត ិយ ស សា លា Ġ ម ិត្ត ល្អ Ġ ធ ្វ ើ ខ្លួន ឱ្យ ល្អ ទ ប់ នឹង បា ត ុ ភាព អ ស កម្ម ក្នុង សង ្ គម Ġ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ល្អ ជា មួយ ម ិត្ត Ġ ជា មួយ ម ិត្ត ភ ក្ត ិ ទ ាំង ក្នុង Ġ និង ក្រ ៅ សា លា Ġ មាន សម ាន ចិត្ត ស្រលាញ់ ម ិត្ត ភ ក្ត ិ Ġ និង ជ ួយ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក Ġ ច េះ ដា ស់ ត ឿន ម ិត្ត ដ ែល គ េច Ġ និង ប ោះ បង់ ការ សិ ក្ស ា ឱ្យ វិ ល ត្រ ឡ ប់ មក រ ៀន ស ូត ្រ វិញ Ġ មាន ស្ម ារ តី ឧ ស្សា ហ៍ ព្យា យា ម Ġ មាន ចិត្ត អ ំណ ត់ អ ត់ ធ ន់ Ġ ពិ សេ ស ជ ួយ ម ិត្ត ដ ែក ្រី ក្រ Ġ និង ចូល រួម ស កម្ម ភាព សិ ល ្ប ៈ Ġ ការ អ ប់ រំ កាយ Ġ និង ក ី ឡា Ġ និង មាន វិ ធាន ការ ការពារ ជំ ង ឺ ដើម ្ប ី ថា ម ពល Ġ និង សុខ ភាព ល្អ ប្រសើរ Ġ ម ិន បង ្ក ការ លំបាក ដល់ ម ិត្ត ភ ក្ត ិ Ġ ពល រដ្ឋ ល្អ Ġ អ ត្ត ចរ ិត Ġ ឫ ក ពារ ល្អ សី ល ធម៌ រស់ នៅ ល្អ គោ រ ព ច្ បា ប់ សង ្ គម ចូល រួម អភិវឌ្ឍ ន៍ សង ្ គម ម ិន បង ្ក ការ លំបាក ដល់ សង ្ គម ម ិន បង ្ក អ ស ន្ត ិស ុ ខ ដល់ សង ្ គម ម ិន បង ្ក ក ក ង ្វ ល់ ដល់ អ្នក ដ ទ ៃ ស្រលាញ់ ថ ែរ ក្ស ាក ារ ពារ សម្បត្តិ សា ស នា ស្រលាញ់ ថ ែរ ក្ស ាក ារ ពារ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ជាតិ មា ត ុ ភ ូម ិស រ ុប មក Ġ កូ ន Ġ ល្អ Ġ សិ ស្ស ល្អ Ġ ម ិត្ត ល្អ Ġ និង ពល រដ្ឋ ល្អ ពិ ត ជា ប្រ ក ប ដោយ សម្ប តិ ្ត ល្អ ប្រសើរ ជា ច្ រ ើន គ ួរ ឱ្យ ស្ ញ ប់ ស្ ញ ែង ម ែន Ġ ដូច ្ន េះ Ġ យ ើង ត្រូវ តែ ខ ិត ខ ំ ធ ្វ ើ ខ្លួន ឯ ង ប្រ តិ ប ត្តិ ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ទ ាំង ន ោះ យ៉ាង ណា ឱ្យ ខា ង តែ បាន Ġ ដើម ្ប ី បាន ក្លា យ ខ្លួន ជា កូ ន ល្អ Ġ សិ ស្ស ល្អ Ġ ម ិត្ត ល្អ Ġ និង ពល រដ្ឋ ល្អ សម ្រា ប់ សង ្ គម ដ ៏ ផ ូរ ផ ង់ នៃ យ ើង	760	▁តើ ក ូន ល្អ ▁មិត្ត ល្អ ▁និង ពល រដ្ឋ ល្អ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	22	▁កូន ល្អ ▁មិត្ត ល្អ ▁និង ពល ល រដ្ឋ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ដូច ត ទៅ ▁កូន ល្អ ▁ជា ក ូន ដ ែល មាន អ ត្ត ចរ ិត ស ្ល ូត ប ូត ▁ទន់ ភ្ល ន់ សុ ភាព រ ាប សារ ▁ស្រ គ ត់ ស្រ គ ំ ▁រម ទ ម ្យ ▁ស្តាប់ ដំ បូ ន្ មាន ឪ ព ុក ម ្ត ាយ ▁គោរព ច ាស់ ទ ុំ ▁ព្រ ឹ ទ្ធ ា ចារ្យ ▁ព្រះសង្ឃ ▁ចេះ ជ ួយ កិច្ច ការ ឪ ព ុក ម ្ត ាយ បង ▁ប្អូន ▁ជីដូន ជី តា ▁ចេះ ថ ែ ទ ាំ ប ្អ ូន ត ូច តា ច ត ាម សម ត្ថ ភាព ▁និង ល ទ្ធ ភាព ▁ស្រលាញ់ ពល កម្ម ▁អនាម័យ ▁ការពារ ប រិ ស្ថាន ស្រ ឡ ាញ់ ការ អ ប់ រំ កាយ ▁និង ក ី ឡា ▁ចេះ ស ន្ សំ សំ ច ៃ ថ វ ិកា ▁និង ថ ៃ ទ ាំ ស ម្ភ ារ ដើម ្ប ី ជ ួយ ស ម្រ ួល ដល់ ជីវ ភាព រស់ នៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ រ ប ស់ គ្រួសារ ▁ចេះ ថ ែរ ក ្សា ការពារ ក ិត្ត ិយ ស គ្រួសារ ▁និង ម ិន ធ ្វ ើ ឱ្យ មា តា ប ិត ា ក្រុម គ្រួសារ ▁ពិបាក ចិត្ត ▁ឬ ខ ក ចិត្ត ដោយ ប្រ ការ ណា មួយ ▁សិស្ស ល្អ ▁ជា សិ ស្ស ដ ែល មាន ស េច ក្តី ឧ ស្សា ហ៍ ព្យា យ ាម រ ៀន ស ូ ត្រ ▁និង រ ៀន ព ូក ែ ▁គោរព បទ បញ្ជា ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ប ស់ ស ាល ារ ៀន ▁គោរព លោក គ្រ ូ ▁អ្នកគ្រូ ▁មក រ ៀន រ ៀង រ ាល់ ពេល វេ លា ▁មាន ស្ម ារ តី ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ប ំព េញ ប ន ្ថ ែម ច ំណ េះ ដ ឹង ▁ចូលរួម ស កម្ម ភាព ស ង្គ មក ្ល ឹប ស ិក ្សា ទ ាំង នៅ ក្នុង សា លា ▁និង ក្នុង ស ហ គមន៍ ▁មិន ប ង្ក ការ លំបាក ដល់ ស ាល ារ ៀន ▁ការពារ ក ិត្ត ិយ ស សា លា ▁មិត្ត ល្អ ▁ធ្វើ ខ្លួន ឱ្យ ល្អ ទ ប់ នឹង ប ាត ុ ភាព អ ស កម្ម ក្នុង ស ង្គ ម ▁មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ល្អ ជា មួយ ម ិត្ត ▁ជាមួយ ម ិត្ត ភ ក ្តិ ទ ាំង ក្នុង ▁និង ក្រ ៅ សា លា ▁មាន ស មាន ចិត្ត ស្រលាញ់ ម ិត្ត ភ ក ្តិ ▁និង ជ ួយ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ▁ចេះ ដ ាស់ ត ឿន ម ិត្ត ដ ែល គ េច ▁និង ប ោះ បង់ ការ ស ិក ្សា ឱ្យ វិ ល ត្រ ឡ ប់ មក រ ៀន ស ូ ត្រ វិញ ▁មាន ស្ម ារ តី ឧ ស្សា ហ៍ ព្យា យ ាម ▁មាន ចិត្ត អ ំណ ត់ អ ត់ ធ ន់ ▁ពិសេស ជ ួយ ម ិត្ត ដ ែក ្រី ក្រ ▁និង ចូល រួម ស កម្ម ភាព ស ិល ្ប ៈ ▁ការអប់រំ កាយ ▁និង ក ី ឡា ▁និង មាន វិ ធាន ការ ការពារ ជំ ង ឺ ដើម ្ប ី ថា ម ពល ▁និង សុខ ភាព ល្អ ប្រសើរ ▁មិន ប ង្ក ការ លំបាក ដល់ ម ិត្ត ភ ក ្តិ ▁ពលរដ្ឋ ល្អ ▁អត្ត ចរ ិត ▁ឫ ក ពារ ល្អ សី ល ធម៌ រស់ នៅ ល្អ គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ស ង្គ ម ចូល រួម អភិវឌ្ឍ ន៍ ស ង្គ ម ម ិន ប ង្ក ការ លំបាក ដល់ ស ង្គ ម ម ិន ប ង្ក អ ស ន្ត ិ សុខ ដល់ ស ង្គ ម ម ិន ប ង្ក ក ក ង ្វ ល់ ដល់ អ្នក ដ ទ ៃ ស្រលាញ់ ថ ែរ ក ្សា ការពារ សម្បត្តិ សា ស នា ស្រលាញ់ ថ ែរ ក ្សា ការពារ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ម ាត ុ ភ ូម ិស រ ុប មក ▁កូន ▁ល្អ ▁សិស្ស ល្អ ▁មិត្ត ល្អ ▁និង ពល រដ្ឋ ល្អ ព ិត ជា ប្រ ក ប ដោយ សម្ប តិ ្ត ល្អ ប្រសើរ ជា ច ្រ ើន គ ួរ ឱ្យ ស ្ញ ប់ ស ្ញ ែង ម ែន ▁ដូច្នេះ ▁យើង ត្រូវ តែ ខ ិត ខ ំ ធ ្វ ើ ខ្លួន ឯ ង ប្រ តិ ប ត្តិ ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ទ ាំង ន ោះ យ៉ាង ណា ឱ្យ ខា ង តែ បាន ▁ដើម្បី បាន ក្លា យ ខ្លួន ជា ក ូន ល្អ ▁សិស្ស ល្អ ▁មិត្ត ល្អ ▁និង ពល រដ្ឋ ល្អ ស ម្រ ាប់ ស ង្គ ម ដ ៏ ផ ូរ ផ ង់ នៃ យ ើង	694
តើការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាខ្លះ ដល់ដំនឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល	null	ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តមានឥទ្ធិពល ដល់ដំណឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវគិតប្រយោជន៍រាស្រ្តជាធំអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលខិតខំបំរើផលប្រយោជន៍ប្រជាជនឱ្យអស់ចិត្តពីថ្លើមរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រទេសជាតិមានការរីកចម្រើនបើមិនដូច្នេះទេ នឹងត្រូវសភាបោះឆ្នោតទម្លាក់ ឬប្រជារាស្រ្តដកសេចក្តីទុកចិត្តតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតនៅអាណត្តិក្រោយ	null	ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តមានឥទ្ធិពល ដល់ដំណឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវគិតប្រយោជន៍រាស្រ្តជាធំអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលខិតខំបំរើផលប្រយោជន៍ប្រជាជនឱ្យអស់ចិត្តពីថ្លើមរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រទេសជាតិមានការរីកចម្រើនបើមិនដូច្នេះទេ នឹងត្រូវសភាបោះឆ្នោតទម្លាក់ ឬប្រជារាស្រ្តដកសេចក្តីទុកចិត្តតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតនៅអាណត្តិក្រោយ	ត ើក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ Ġ ដល់ ដំ ន ឹក នាំ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ	39	ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត មាន ឥ ទ្ធិ ពល Ġ ដល់ ដំ ណ ឹក នាំ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល គ ឺ ធ ្វ ើ ឱ្យ រដ្ឋ ា ភិ បាល ត្រូវ គ ិត ប្រ យោ ជន ៍ រា ស្រ ្ត ជា ធ ំ អ្នក ដ ឹក នាំ រដ្ឋ ា ភិ បាល ខ ិត ខ ំ ប ំ រ ើ ផល ប្រ យោ ជន ៍ ប្រ ជា ជន ឱ្យ អ ស់ ចិត្ត ពី ថ ្ល ើម រដ្ឋ ា ភិ បាល ត្រូវ ធ ្វ ើយ ៉ ាង ណា ឱ្យ ប្រ ទេស ជាតិ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ប ើម ិន ដូច ្ន េះ ទេ Ġ នឹង ត្រូវ ស ភា ប ោះ ឆ្ ន ោត ទ ម្ល ាក់ Ġ ឬ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ដ ក សេ ច ក្តី ទុក ចិត្ត តា ម រយ ៈ ស ន្ ល ឹក ឆ្ ន ោត នៅ អា ណ ត្តិ ក្រ ោយ	157	▁តើ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ▁ដល់ ដំ ន ឹក នាំ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁	38	▁ការបោះឆ្នោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត មាន ឥ ទ្ធិ ពល ▁ដល់ ដ ំណ ឹក នាំ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល គ ឺ ធ ្វ ើ ឱ្យ រ ដ្ឋា ភិ បាល ត្រូវ គ ិត ប្រ យោ ជ ន៍ រា ស្រ ្ត ជា ធ ំ អ្នក ដ ឹក នាំ រ ដ្ឋា ភិ បាល ខ ិត ខ ំ ប ំ រ ើ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ប្រ ជា ជន ឱ្យ អ ស់ ចិត្ត ពី ថ ្ល ើម រ ដ្ឋា ភិ បាល ត្រូវ ធ ្វ ើ យ៉ាង ណា ឱ្យ ប្រ ទេស ជាតិ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ប ើម ិន ដូច ្ នេះ ទេ ▁នឹង ត្រូវ ស ភា ប ោះ ឆ្ ន ោត ទ ម្ល ាក់ ▁ឬ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ដ ក ស េច ក្តី ទុក ចិត្ត ត ាម រយ ៈ ស ន ្ល ឹក ឆ្ ន ោត នៅ អា ណ ត្តិ ក្រ ោយ	151
ដូចម្តេចដែលហៅថា ច្បាប់សញ្ជាតិ	null	ដែលហៅថា ច្បាប់សញ្ជាតិ គឺជាច្បាប់សម្រាប់កំណត់ពូជពង្សត្រកូលជាតិកំណើតរបស់ប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសមួយ	null	ដែលហៅថា ច្បាប់សញ្ជាតិ គឺជាច្បាប់សម្រាប់កំណត់ពូជពង្សត្រកូលជាតិកំណើតរបស់ប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសមួយ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ច្ បា ប់ ស ញ្ជ ាត ិ Ġ	16	ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ច្ បា ប់ ស ញ្ជ ាត ិ Ġ គ ឺ ជា ច្ បា ប់ សម ្រា ប់ កំ ណ ត់ ព ូ ជ ព ង្ស ត្រ កូ ល ជាតិ កំ ណ ើត រ ប ស់ ប្រ ជា ជន នៅ ក្នុង ប្រ ទេស មួយ	47	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ច្បាប់ ស ញ្ជ ា តិ ▁	11	▁ដែល ហ ៅ ថា ▁ច្បាប់ ស ញ្ជ ា តិ ▁គឺជា ច ្ប ាប់ ស ម្រ ាប់ ក ំណ ត់ ព ូ ជ ព ង្ស ត្រ ក ូល ជាតិ ក ំណ ើត រ ប ស់ ប្រ ជា ជន នៅ ក្នុង ប្រ ទេស មួយ	42
តើស្ពានអាកាសបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណាដើម្បីអ្វី	null	ស្ពានអាកាសបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ២៨ មិថុនា ១៩៤៨ ដើម្បីដឹកស្បៀងនិងសម្ភារៈផ្គត់ផ្គង់ចំនួន១ ៥០០ ០០០តោន សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ប្រជាជននៅប៊ែរឡាំងខាងលិច ពីការហ៊ុមព័ទ្ធរបស់សហភាពសូវៀត	null	ស្ពានអាកាសបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ២៨ មិថុនា ១៩៤៨ ដើម្បីដឹកស្បៀងនិងសម្ភារៈផ្គត់ផ្គង់ចំនួន១ ៥០០ ០០០តោន សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ប្រជាជននៅប៊ែរឡាំងខាងលិច ពីការហ៊ុមព័ទ្ធរបស់សហភាពសូវៀត	ត ើស ្ ពា ន អា កាស បង ្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ដើម ្ប ី អ ្វី Ġ	23	ស្ព ាន អា កាស បង ្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ២ ៨ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៤ ៨ Ġ ដើម ្ប ី ដ ឹក ស្ ប ៀង និង សម ្ ភា រៈ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ចំ ន ួន ១ Ġ ៥០០ Ġ ០០០ តោន Ġ សម ្រា ប់ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ប្រ ជា ជន នៅ ប៊ ែរ ឡា ំ ង ខា ង ល ិច Ġ ពី ការ ហ៊ ុម ព័ទ្ធ រ ប ស់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត	84	▁តើ ស្ព ាន អា កាស ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ដើម ្ប ី អ ្វី ▁	21	▁ស្ពាន អា កាស ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ▁២៨ ▁មិថុនា ▁១៩ ៤ ៨ ▁ដើម្បី ដ ឹក ស ្ប ៀង និង ស ម្ភ ារ ៈ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ចំ ន ួន ១ ▁៥០០ ▁ ០០០ តោន ▁សម្រាប់ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ប្រ ជា ជន នៅ ប៊ ែរ ឡ ាំង ខា ង ល ិច ▁ពី ការ ហ៊ ុម ព័ទ្ធ រ ប ស់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត	73
តើលោក ដឺ ហ្គោល បានធ្លាក់ចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណា	null	លោក ដឺ ហ្គោល បានធ្លាក់ចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៨ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមិនអាចដោះស្រាយបាននូវវិបត្ដិឥតការងារធ្វើរបស់ពួកកម្មកររាប់សែននាក់នៅទីក្រុងប៉ារីស	null	លោក ដឺ ហ្គោល បានធ្លាក់ចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៨ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមិនអាចដោះស្រាយបាននូវវិបត្ដិឥតការងារធ្វើរបស់ពួកកម្មកររាប់សែននាក់នៅទីក្រុងប៉ារីស	ត ើ លោក Ġ ដ ឺ Ġ ហ្គោ ល Ġ បាន ធ ្លា ក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ	25	លោក Ġ ដ ឺ Ġ ហ្គោ ល Ġ បាន ធ ្លា ក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ៤ Ġ ខែ មេ សា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៦ ៨ ដោយ សារ តែ រដ្ឋ ា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន ន ូវ វិ ប ត ្ ដ ិ ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើរ ប ស់ ព ួ ក កម្ម ករ រា ប់ សែន នាក់ នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស	78	▁តើ លោក ▁ដ ឺ ▁ហ្គ ោល ▁បាន ធ ្ល ាក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា ▁	24	▁លោក ▁ដ ឺ ▁ហ្គ ោល ▁បាន ធ ្ល ាក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ៤ ▁ខែមេសា ▁ឆ្នាំ ១ ៩៦ ៨ ដោយ សារ តែ រ ដ្ឋា ភិ បាល រ ប ស់ លោក ម ិន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន ន ូវ វិ ប ត ្ ដ ិ ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើរ ប ស់ ព ួ ក កម្ម ករ រ ាប់ សែន នាក់ នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស	76
តើមន្រី្ដរាជការមានកាព្វកិច្ចអ្វីខ្លះ	null	កាតព្វកិច្ចក្នុងពេលបំពេញការងារគឺជាកាតព្វកិច្ចក្នុងការអនុវត្តការងារផង និងក្នុងពេលបំពេញកការងារផង ការខតខាន មិនបានបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចនេះ ឬ ធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេញ សុទ្ធតែនាំមកនូវផលវិបាក មិនល្អដល់ការងារសេវាសាធារណៈហើយអ្នករាជការដែលមិនបានបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមតម្រូវសុទ្ធតែត្រូវទទួលនូវទណ្ឌកម្មខាងវិន័យទាំងអស់ កាតព្វកិច្ចរ៉ាប់រងសេវារបស់ខ្លួន កាតព្វកិច្ចរ៉ាប់រងសេវារបស់ខ្លួនតម្រូវឪ្យអ្នករាជការរាល់រូបរ៉ាប់រងចំពោះការងារ ឬ សេវាទាំងឡាយ ដែលរដ្ឋ ថ្នាក់លើ ប្រគល់ជូន ឬ ចាត់តាំងឪ្យអនុវត្តន៍ ព្រោះការងារដែលអ្នករាជការទទួលអនុវត្តន៍ គឺជាការងាររដ្ឋការងារសាធារណៈមានបែងចែក និងកំណត់ច្បាស់លាស់ចំពោះមន្ដ្រីម្នាក់ៗ តម្រូវជាចំបាច់ឪ្យមន្ដ្រីរូបនោះមានវត្តមាន មិនទៅកាន់កន្លែងអនុវត្តតាមការកំណត់នៃច្បាប់នៃនោះបានសេចក្ដីថាធ្វើឪ្យមានចន្លោះ ប្រហោងនៅក្នុងការបំពេញមុខងារសាធារណៈ ដែលសុទ្ធតែជាកំហុសនិងជាការឆ្គាំឆ្គងនៅក្នុងវិជ្ជាជីវៈជាអ្នករាជការបម្រើរដ្ឋ កាតព្វកិច្ចគោរពម៉ោងធ្វើការ ជាធម្មតាអ្នករាជការទាំងអស់ ត្រូវគោរពឪ្យបាននូវពេលម៉ោងធ្វើការរដ្ឋ ឬ របស់ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពដែលខ្លួននៅបម្រើការងារ ហើយតបេលម៉ោងនោះមាន កំណត់ច្បាស់លាស់ ដោយអនុក្រឹត្យ ឬ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពនោះ ប៉ុន្ដែក៏មានករណីខ្លះតម្រូវឪ្យអ្នករាជការបំពេញការងារហួសម៉ោងកំណត់ ឬ នៅថ្ងៃសម្រាកជាដើម ព្រោះជាការចាំបាច់គ្មានអ្នកជំនួសឬតម្រូវតាមកាលៈទេសៈ កាតព្វកិច្ចនេះ គឺដើម្បីធានា និរន្តរភាពនៃសេវាសាធារណៈ ឬ ជាករណីបន្ទាប់នៃសាធារណៈ ហើយការខកខាន ព្រងើយកន្តើយ សោះអង្គើយមិនបានបំពេញ នូវកាតព្វកិច្ចនេះ អាចនាំនូវផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗ ដល់កិត្យានុភាពនៃរដ្ឋបាលសាធារណៈផង ដល់អ្នកទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីសាធារណៈផង ដែលជាការប្រការមួយមិនអាចអត់ឳនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះកាតព្វកិច្ចបំពេញ ចំពោះអ្នករាជការ ដែលមានភារកិច្ចបំពេញការងារបច្ចេកទេស ដូចជាគ្រូពេទ្យវះកាត់ដែលត្រូវវះកាត់អ្នកជំងឺជាដើម ការគោរពម៉ោងធ្វើការបានសេចក្ដីថា ការមកធ្វើការត្រឹមត្រូវតាមម៉ោងកំណត់ មិនអាចឈប់តាមតាមចិត្តចង់គ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ គ្មានការអនុញ្ញាតជាមុនពីអ្នកទទួលខុសត្រូវ មិនបង្កឪ្យមានចន្លោះប្រហោងក្នុងការបំពេញការងារសាធារណៈ ការឈប់មានមូលហេតុមានការអនុញ្ញាតជាមុន អាចឪ្យថ្នាក់លើចាត់អ្នកជំនួស ឬ មានវិធានការដោះស្រាយផ្សេងៗដើម្បីធានានិរន្ដរភាពនៃរដ្ឋបាល កាលបើដល់ថ្ងៃកំណត់ត្រូវចូលធ្វើការវិញហើយអ្នករាជាការទាំងអស់ត្រូវតែចូលធ្វើការវិញ ព្រោះនេះជាច្បាប់ជាកាតព្វកិច្ចទោះជាការឈប់សម្រាកធម្មតាក្ដី ឈប់សម្រាកដោយគ្មានបៀវត្សក្ដី ការមិនចូលមកបង្ហាញខ្លួនការមិនមានវត្តមានដើម្បីបន្ដបំពេញការងារខ្លួន រ៉ាប់រងបន្ដនូវសេវារបស់ខ្លួន តាមការកំណត់អាចចាត់ទុកថាជាការបោះចោលការងារ ហើយត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មផ្សេងៗទៅតាមការកំណត់របស់ច្បាប់ ការឈប់ញឹមញាប់ពេកក៏ជាប្រការមួយដែលអ្នករាជការអ្នកមានមនសិការវិជ្ជាជីវៈគប្បីជៀសវាងផងដែរ ផលវិបាកមិនល្អនិងមានជាបឋមលើសាមី អ្នករាជការនោះតែម្ដង ដែលអាចធ្វើឪ្យអ្នករាជាការនោះតាមមិនទាន់ការងារ ឈានទៅរក អសមត្ថភាពក្នុងការងារ កាតព្វកិច្ចត្រូវបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន អ្នករាជការបម្រើការងាររដ្ឋ ការងារសាធារណៈមិនត្រូវប្រកែកមិនទទួលតំណែង ឬ មិនបំពេញភារកិច្ចដែលចាត់តាំងឡើយ គឺត្រូវទៅកន្លែងធ្វើការ ហើយបំពេញការងារ តាមការចាត់តាំងនោះ ក្នុងករណីចុងក្រោយ នេះជាកាត្វព្វកិច្ចអ្នករាជការ ត្រូវតែមានលំនៅដ្ឋានប្រចាំនៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនធ្វើការងារនោះទៀតដើម្បីធានាឪ្យបានល្អ នូវនិរន្តរភាពរបស់ការងារសាធារណៈនិងដោះស្រាយបញ្ហាឪ្យបានជាប់ជាប្រចាំជាគោលការណ៍ អ្នករាជការត្រូវបូជាសកម្មភាពវិជ្ជាជីវៈទាំងមូលរបស់ខ្លួន ចំពោះការងាររដ្ឋ ព្រោះថាក្រៅពីនិរន្តរភាពនៃរដ្ឋបាល នៅមានប្រសិទ្ធិភាពនៃការងារមួយទៀតដែលមានអាចអនុញ្ញាតឪ្យអ្នករាជការប្រកបការងារយកកម្រងផ្ទាល់ខ្លួនផ្សេងៗទៀត ការបំពេញការងារ តួនាទីត្រូវធ្វើដោយសាមីអ្នករាជការផ្ទាល់ខ្លួនឯង មិនមានផ្ទេរទៅឪ្យអ្នកដទៃជំនួសឡើយ លើលែងយែមានការកំណត់ផ្សេងៗដោយច្បាប់ ក្នុងករណីខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថាការចូលបម្រើក្នុងក្របខណ្ឌធ្វើឡើងតាមរយៈការប្រលងប្រជែងជ្រើសរើសតាមចម្រើនវប្បធម៌ តាមសមត្ថភាពភាពផ្ទាល់របស់សាមីជន ដូច្នេះការងារដែលត្រូវប្រគល់ជូននេះគឺមានកំណត់រួចសេ្រចទៅតាមសមត្ថភាពរបស់អ្នករាជាការផ្ទាល់រូបនោះតែម្ដង ក្នុងការបំពេញការងារខ្លួន អ្នករាជការមិនត្រូវមិន ត្រូវធ្វើសើមៗរួចពីដៃ ខ្វះការទទួលខុសត្រូវ ខ្វះប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការងារនោះ តែត្រូវបំពេញឪ្យបានត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍កំណត់ទៅតាមលំដាប់ថ្នាក់នៃការទទួលខុសត្រូវតាមបទបញ្ជាដែនដាក់ចុះ សម្រាប់ការអនុវត្តការងារប្រភេទនីមួយៗ ការទទួលខុសត្រូវអំពីពីកិច្ចការរបស់ខ្លួន និងសមត្ថកិច្ចវិជ្ជាជីវៈ ឬ ប្រសិទ្ធិភាពនៃការងារ គឺជាកាតព្វកិច្ចសំខាន់ណាស់ ដែលអ្នករាជការរាល់រូបត្រូវបំពេញឪ្យបានហើយដុសខាត់ច្នៃប្រឌិតបំពាក់បំប៉ន់ឪ្យបានជាប្រចាំ ថ្វីបើពុំមានមាត្រាណាមួយច្បាសលាស់និយាយ អំពីកាតព្វកិច្ច ក្នុងការអប់រំបំពាក់បំប៉ន់ជាប្រចាំក៏ដោយ ក៏កាតព្វកិច្ចអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលជាប្រចាំ នេះក្លាយជាការងារជាក់ស្ដែងនិងជាកង្វល់ដ៏ធំ មួយរបស់រដ្ឋទៅហើយការសិក្សាអប់រំ ជាបន្ដអាចឪ្យអ្នកអនុវត្ត ការងារតាមទាន់សភាពការណ៍ហើយគ្រប់គ្រងបាននូវការប្រែប្រួលផ្លាស់ប្ដូរ ឬ វិវត្តន៍បានយ៉ាងស្រួល កាតព្វកិច្ចគោរពឋានានុក្រម រដ្ឋបាលសាធារណៈគឺជាគឺរដ្ឋបាលដែមានឋានានុក្រមមានថ្នាក់លើ ថ្នាក់ក្រោម ហើយលក្ខន្ដិកៈ ដោយលែកនៃក្របខណ្ឌមន្ដ្រីរាជការក៏មានការរៀបចំទៅតាមទិសដៅនេះដែរ រដ្ឋបាលសាធារណៈភាគច្រើនក្នុងពិភពលោករដ្ឋបាលឋានានុក្រម តម្រូវឪ្យថ្នាក់ក្រោមគោរពតាមថ្នាក់លើជាហូរហែរតាមលំដាប់ថ្នាក់ ជាគោលការណ៍ បើថ្នាក់លើចាត់ឪ្យធ្វើអ្វីមួយនោះថ្នាក់ក្រោមត្រូវគោរពបទបញ្ជារនោះដោយយគ្មានការប្រកែកតវ៉ា កាតព្វកិច្ចនេះ មានការតឹងរឹងខ្លាំងណាស់ខាងផ្នែកយោធា ប៉ុន្ដែអ្នករាជការទាំងអស់ថ្នាក់ក្រោម ក្ដីថ្នាក់លើក្ដី ត្រូវតែគោរពអនុវត្តច្បាប់និងបទបញ្ញា ដូចគ្នា បានសេចក្ដីថា ដើម្បីប្រសិទ្ធិភាពនៃការងារ និងដើម្បីធានាបាននូវការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការងារ រាល់ការចាត់តាំងការដាក់ចុះនូវបទ ទៅតាមនីតិវិធីរបស់វា និងទៅតាមគោលការណ៍ដែលកំណត់ដោយច្បាប់ គឺត្រូវគោរពឪ្យបាននូវគោលការណ៍នីតីវិធីរដ្ឋចំពោះថ្នាក់លើ អ្នករាជការរាល់រូបមិនគ្រាន់តែត្រូវគោរពចំពោះថ្នាក់លើផងដែរ ប្រការ នេះមិនមានតម្រូវដោយច្បាប់ទេ ប៉ុន្ដែជាបែបបទស៊ីជីវធម៌ ក្នុងការរស់នៅក៏ដូចជាក្នុងទំនាក់ទំនងការងារជាទូទៅដូច្នោះដែរ	null	កាតព្វកិច្ចក្នុងពេលបំពេញការងារគឺជាកាតព្វកិច្ចក្នុងការអនុវត្តការងារផង និងក្នុងពេលបំពេញកការងារផង ការខតខាន មិនបានបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចនេះ ឬ ធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេញ សុទ្ធតែនាំមកនូវផលវិបាក មិនល្អដល់ការងារសេវាសាធារណៈហើយអ្នករាជការដែលមិនបានបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមតម្រូវសុទ្ធតែត្រូវទទួលនូវទណ្ឌកម្មខាងវិន័យទាំងអស់ កាតព្វកិច្ចរ៉ាប់រងសេវារបស់ខ្លួន កាតព្វកិច្ចរ៉ាប់រងសេវារបស់ខ្លួនតម្រូវឪ្យអ្នករាជការរាល់រូបរ៉ាប់រងចំពោះការងារ ឬ សេវាទាំងឡាយ ដែលរដ្ឋ ថ្នាក់លើ ប្រគល់ជូន ឬ ចាត់តាំងឪ្យអនុវត្តន៍ ព្រោះការងារដែលអ្នករាជការទទួលអនុវត្តន៍ គឺជាការងាររដ្ឋការងារសាធារណៈមានបែងចែក និងកំណត់ច្បាស់លាស់ចំពោះមន្ដ្រីម្នាក់ៗ តម្រូវជាចំបាច់ឪ្យមន្ដ្រីរូបនោះមានវត្តមាន មិនទៅកាន់កន្លែងអនុវត្តតាមការកំណត់នៃច្បាប់នៃនោះបានសេចក្ដីថាធ្វើឪ្យមានចន្លោះ ប្រហោងនៅក្នុងការបំពេញមុខងារសាធារណៈ ដែលសុទ្ធតែជាកំហុសនិងជាការឆ្គាំឆ្គងនៅក្នុងវិជ្ជាជីវៈជាអ្នករាជការបម្រើរដ្ឋ កាតព្វកិច្ចគោរពម៉ោងធ្វើការ ជាធម្មតាអ្នករាជការទាំងអស់ ត្រូវគោរពឪ្យបាននូវពេលម៉ោងធ្វើការរដ្ឋ ឬ របស់ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពដែលខ្លួននៅបម្រើការងារ ហើយតបេលម៉ោងនោះមាន កំណត់ច្បាស់លាស់ ដោយអនុក្រឹត្យ ឬ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពនោះ ប៉ុន្ដែក៏មានករណីខ្លះតម្រូវឪ្យអ្នករាជការបំពេញការងារហួសម៉ោងកំណត់ ឬ នៅថ្ងៃសម្រាកជាដើម ព្រោះជាការចាំបាច់គ្មានអ្នកជំនួសឬតម្រូវតាមកាលៈទេសៈ កាតព្វកិច្ចនេះ គឺដើម្បីធានា និរន្តរភាពនៃសេវាសាធារណៈ ឬ ជាករណីបន្ទាប់នៃសាធារណៈ ហើយការខកខាន ព្រងើយកន្តើយ សោះអង្គើយមិនបានបំពេញ នូវកាតព្វកិច្ចនេះ អាចនាំនូវផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗ ដល់កិត្យានុភាពនៃរដ្ឋបាលសាធារណៈផង ដល់អ្នកទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីសាធារណៈផង ដែលជាការប្រការមួយមិនអាចអត់ឳនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះកាតព្វកិច្ចបំពេញ ចំពោះអ្នករាជការ ដែលមានភារកិច្ចបំពេញការងារបច្ចេកទេស ដូចជាគ្រូពេទ្យវះកាត់ដែលត្រូវវះកាត់អ្នកជំងឺជាដើម ការគោរពម៉ោងធ្វើការបានសេចក្ដីថា ការមកធ្វើការត្រឹមត្រូវតាមម៉ោងកំណត់ មិនអាចឈប់តាមតាមចិត្តចង់គ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវ គ្មានការអនុញ្ញាតជាមុនពីអ្នកទទួលខុសត្រូវ មិនបង្កឪ្យមានចន្លោះប្រហោងក្នុងការបំពេញការងារសាធារណៈ ការឈប់មានមូលហេតុមានការអនុញ្ញាតជាមុន អាចឪ្យថ្នាក់លើចាត់អ្នកជំនួស ឬ មានវិធានការដោះស្រាយផ្សេងៗដើម្បីធានានិរន្ដរភាពនៃរដ្ឋបាល កាលបើដល់ថ្ងៃកំណត់ត្រូវចូលធ្វើការវិញហើយអ្នករាជាការទាំងអស់ត្រូវតែចូលធ្វើការវិញ ព្រោះនេះជាច្បាប់ជាកាតព្វកិច្ចទោះជាការឈប់សម្រាកធម្មតាក្ដី ឈប់សម្រាកដោយគ្មានបៀវត្សក្ដី ការមិនចូលមកបង្ហាញខ្លួនការមិនមានវត្តមានដើម្បីបន្ដបំពេញការងារខ្លួន រ៉ាប់រងបន្ដនូវសេវារបស់ខ្លួន តាមការកំណត់អាចចាត់ទុកថាជាការបោះចោលការងារ ហើយត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មផ្សេងៗទៅតាមការកំណត់របស់ច្បាប់ ការឈប់ញឹមញាប់ពេកក៏ជាប្រការមួយដែលអ្នករាជការអ្នកមានមនសិការវិជ្ជាជីវៈគប្បីជៀសវាងផងដែរ ផលវិបាកមិនល្អនិងមានជាបឋមលើសាមី អ្នករាជការនោះតែម្ដង ដែលអាចធ្វើឪ្យអ្នករាជាការនោះតាមមិនទាន់ការងារ ឈានទៅរក អសមត្ថភាពក្នុងការងារ កាតព្វកិច្ចត្រូវបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន អ្នករាជការបម្រើការងាររដ្ឋ ការងារសាធារណៈមិនត្រូវប្រកែកមិនទទួលតំណែង ឬ មិនបំពេញភារកិច្ចដែលចាត់តាំងឡើយ គឺត្រូវទៅកន្លែងធ្វើការ ហើយបំពេញការងារ តាមការចាត់តាំងនោះ ក្នុងករណីចុងក្រោយ នេះជាកាត្វព្វកិច្ចអ្នករាជការ ត្រូវតែមានលំនៅដ្ឋានប្រចាំនៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនធ្វើការងារនោះទៀតដើម្បីធានាឪ្យបានល្អ នូវនិរន្តរភាពរបស់ការងារសាធារណៈនិងដោះស្រាយបញ្ហាឪ្យបានជាប់ជាប្រចាំជាគោលការណ៍ អ្នករាជការត្រូវបូជាសកម្មភាពវិជ្ជាជីវៈទាំងមូលរបស់ខ្លួន ចំពោះការងាររដ្ឋ ព្រោះថាក្រៅពីនិរន្តរភាពនៃរដ្ឋបាល នៅមានប្រសិទ្ធិភាពនៃការងារមួយទៀតដែលមានអាចអនុញ្ញាតឪ្យអ្នករាជការប្រកបការងារយកកម្រងផ្ទាល់ខ្លួនផ្សេងៗទៀត ការបំពេញការងារ តួនាទីត្រូវធ្វើដោយសាមីអ្នករាជការផ្ទាល់ខ្លួនឯង មិនមានផ្ទេរទៅឪ្យអ្នកដទៃជំនួសឡើយ លើលែងយែមានការកំណត់ផ្សេងៗដោយច្បាប់ ក្នុងករណីខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថាការចូលបម្រើក្នុងក្របខណ្ឌធ្វើឡើងតាមរយៈការប្រលងប្រជែងជ្រើសរើសតាមចម្រើនវប្បធម៌ តាមសមត្ថភាពភាពផ្ទាល់របស់សាមីជន ដូច្នេះការងារដែលត្រូវប្រគល់ជូននេះគឺមានកំណត់រួចសេ្រចទៅតាមសមត្ថភាពរបស់អ្នករាជាការផ្ទាល់រូបនោះតែម្ដង ក្នុងការបំពេញការងារខ្លួន អ្នករាជការមិនត្រូវមិន ត្រូវធ្វើសើមៗរួចពីដៃ ខ្វះការទទួលខុសត្រូវ ខ្វះប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការងារនោះ តែត្រូវបំពេញឪ្យបានត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍កំណត់ទៅតាមលំដាប់ថ្នាក់នៃការទទួលខុសត្រូវតាមបទបញ្ជាដែនដាក់ចុះ សម្រាប់ការអនុវត្តការងារប្រភេទនីមួយៗ ការទទួលខុសត្រូវអំពីពីកិច្ចការរបស់ខ្លួន និងសមត្ថកិច្ចវិជ្ជាជីវៈ ឬ ប្រសិទ្ធិភាពនៃការងារ គឺជាកាតព្វកិច្ចសំខាន់ណាស់ ដែលអ្នករាជការរាល់រូបត្រូវបំពេញឪ្យបានហើយដុសខាត់ច្នៃប្រឌិតបំពាក់បំប៉ន់ឪ្យបានជាប្រចាំ ថ្វីបើពុំមានមាត្រាណាមួយច្បាសលាស់និយាយ អំពីកាតព្វកិច្ច ក្នុងការអប់រំបំពាក់បំប៉ន់ជាប្រចាំក៏ដោយ ក៏កាតព្វកិច្ចអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលជាប្រចាំ នេះក្លាយជាការងារជាក់ស្ដែងនិងជាកង្វល់ដ៏ធំ មួយរបស់រដ្ឋទៅហើយការសិក្សាអប់រំ ជាបន្ដអាចឪ្យអ្នកអនុវត្ត ការងារតាមទាន់សភាពការណ៍ហើយគ្រប់គ្រងបាននូវការប្រែប្រួលផ្លាស់ប្ដូរ ឬ វិវត្តន៍បានយ៉ាងស្រួល កាតព្វកិច្ចគោរពឋានានុក្រម រដ្ឋបាលសាធារណៈគឺជាគឺរដ្ឋបាលដែមានឋានានុក្រមមានថ្នាក់លើ ថ្នាក់ក្រោម ហើយលក្ខន្ដិកៈ ដោយលែកនៃក្របខណ្ឌមន្ដ្រីរាជការក៏មានការរៀបចំទៅតាមទិសដៅនេះដែរ រដ្ឋបាលសាធារណៈភាគច្រើនក្នុងពិភពលោករដ្ឋបាលឋានានុក្រម តម្រូវឪ្យថ្នាក់ក្រោមគោរពតាមថ្នាក់លើជាហូរហែរតាមលំដាប់ថ្នាក់ ជាគោលការណ៍ បើថ្នាក់លើចាត់ឪ្យធ្វើអ្វីមួយនោះថ្នាក់ក្រោមត្រូវគោរពបទបញ្ជារនោះដោយយគ្មានការប្រកែកតវ៉ា កាតព្វកិច្ចនេះ មានការតឹងរឹងខ្លាំងណាស់ខាងផ្នែកយោធា ប៉ុន្ដែអ្នករាជការទាំងអស់ថ្នាក់ក្រោម ក្ដីថ្នាក់លើក្ដី ត្រូវតែគោរពអនុវត្តច្បាប់និងបទបញ្ញា ដូចគ្នា បានសេចក្ដីថា ដើម្បីប្រសិទ្ធិភាពនៃការងារ និងដើម្បីធានាបាននូវការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការងារ រាល់ការចាត់តាំងការដាក់ចុះនូវបទ ទៅតាមនីតិវិធីរបស់វា និងទៅតាមគោលការណ៍ដែលកំណត់ដោយច្បាប់ គឺត្រូវគោរពឪ្យបាននូវគោលការណ៍នីតីវិធីរដ្ឋចំពោះថ្នាក់លើ អ្នករាជការរាល់រូបមិនគ្រាន់តែត្រូវគោរពចំពោះថ្នាក់លើផងដែរ ប្រការ នេះមិនមានតម្រូវដោយច្បាប់ទេ ប៉ុន្ដែជាបែបបទស៊ីជីវធម៌ ក្នុងការរស់នៅក៏ដូចជាក្នុងទំនាក់ទំនងការងារជាទូទៅដូច្នោះដែរ	ត ើម ន្ រី ្ ដ រាជ ការ មាន កា ព្វ កិច្ច អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	17	កា ត ព្វ កិច្ច ក្នុង ពេល ប ំព េញ ការងារ គ ឺ ជា កា ត ព្វ កិច្ច ក្នុង ការ អនុ វត្ត ការងារ ផ ង Ġ និង ក្នុង ពេល ប ំព េញ ក ការងារ ផ ង Ġ ការ ខ ត ខា ន Ġ ម ិន បាន ប ំព េញ ន ូវ កា ត ព្វ កិច្ច នេះ Ġ ឬ Ġ ធ ្វ េស ប្រ ហ ែ ស ក្នុង ការ ប ំព េញ Ġ សុ ទ្ធ តែ នាំ មក ន ូវ ផល វិ បា ក Ġ ម ិន ល្អ ដល់ ការងារ សេ វា សា ធា រណៈ ហើយ អ្នក រាជ ការ ដ ែល ម ិន បាន ប ំព េញ ន ូវ កា ត ព្វ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន តា ម ត ម្រ ូវ សុ ទ្ធ តែ ត្រូវ ទទួល ន ូវ ទ ណ្ឌ កម្ម ខា ង វិ ន ័យ ទ ាំង អ ស់ Ġ កា ត ព្វ កិច្ច រ៉ា ប់ រ ង សេ វា រ ប ស់ ខ្លួន Ġ កា ត ព្វ កិច្ច រ៉ា ប់ រ ង សេ វា រ ប ស់ ខ្លួន ត ម្រ ូវ ឪ ្យ អ្នក រាជ ការ រា ល់ រូប រ៉ា ប់ រ ង ចំ ព ោះ ការងារ Ġ ឬ Ġ សេ វា ទ ាំង ឡា យ Ġ ដ ែល រដ្ឋ Ġ ថ្ន ាក់ លើ Ġ ប្រ គ ល់ ជ ូន Ġ ឬ Ġ ច ាត់ តាំង ឪ ្យ អនុ វត្ត ន៍ Ġ ព្រ ោះ ការងារ ដ ែល អ្នក រាជ ការ ទទួល អនុ វត្ត ន៍ Ġ គ ឺ ជា ការងារ រដ្ឋ ការងារ សា ធា រណៈ មាន ប ែង ច ែក Ġ និង កំ ណ ត់ ច្ បា ស់ លាស់ ចំ ព ោះ ម ន្ ដ ្រី ម្ នាក់ ៗ Ġ ត ម្រ ូវ ជា ចំ បា ច ់ ឪ ្យ ម ន្ ដ ្រី រូប ន ោះ មាន វត្ត មាន Ġ ម ិន ទៅ កាន់ កន្លែង អនុ វត្ត តា មក ារ កំ ណ ត់ នៃ ច្ បា ប់ នៃ ន ោះ បាន សេ ច ក្ ដ ី ថា ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ច ន្ ល ោះ Ġ ប្រ ហ ោង នៅ ក្នុង ការ ប ំព េញ មុខ ងារ សា ធា រណៈ Ġ ដ ែល សុ ទ្ធ តែ ជា កំ ហ ុស និង ជា ការ ឆ្ គ ាំ ឆ្ គ ង នៅ ក្នុង វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា អ្នក រាជ ការ ប ម្រ ើរ ដ្ឋ Ġ កា ត ព្វ កិច្ច គោ រ ព ម៉ ោង ធ ្វ ើក ារ Ġ ជា ធម្ម តា អ្នក រាជ ការ ទ ាំង អ ស់ Ġ ត្រូវ គោ រ ព ឪ ្យ បាន ន ូវ ពេល ម៉ ោង ធ ្វ ើក ារ រដ្ឋ Ġ ឬ Ġ រ ប ស់ ក្រ ស ួង Ġ ស្ ថា ប ័ន Ġ អង្គ ភាព ដ ែល ខ្លួន នៅ ប ម្រ ើក ារ ងារ Ġ ហើយ ត ប េ ល ម៉ ោង ន ោះ មាន Ġ កំ ណ ត់ ច្ បា ស់ លាស់ Ġ ដោយ អនុ ក្រ ឹត ្យ Ġ ឬ Ġ បទ បញ្ជា ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ប ស់ ក្រ ស ួង Ġ ស្ ថា ប ័ន Ġ អង្គ ភាព ន ោះ Ġ ប៉ ុន ្ ដ ែក ៏ មាន ករណី ខ្ ល ះ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ អ្នក រាជ ការ ប ំព េញ ការងារ ហ ួស ម៉ ោង កំ ណ ត់ Ġ ឬ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ សម ្រា ក ជា ដើម Ġ ព្រ ោះ ជា ការ ចាំបាច់ គ ្ម ាន អ្នក ជំ ន ួស âĢĭ ឬ ត ម្រ ូវ តា មក ាល ៈ ទេស ៈ Ġ កា ត ព្វ កិច្ច នេះ Ġ គ ឺ ដើម ្ប ី ធាន ា Ġ និ រ ន្ត រ ភាព នៃ សេ វា សា ធា រណៈ Ġ ឬ Ġ ជា ករណី បន្ទាប់ នៃ សា ធា រណៈ Ġ ហើយ ការ ខ ក ខា ន Ġ ព្រ ង ើយ ក ន្ត ើយ Ġ ស ោះ អង្គ ើយ ម ិន បាន ប ំព េញ Ġ ន ូវ កា ត ព្វ កិច្ច នេះ Ġ អា ច នាំ ន ូវ ផល វិ បា ក ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដល់ ក ិត ្យា នុ ភាព នៃ រដ្ឋ បាល សា ធា រណៈ ផ ង Ġ ដល់ អ្នក ទទួល អ ត្ថ ប្រ យោ ជន ៍ ពី សា ធា រណៈ ផ ង Ġ ដ ែល ជា ការ ប្រ ការ មួយ ម ិន អា ច អ ត់ ឳ ន បាន ប ំព េញ កា ត ព្វ កិច្ច នេះ កា ត ព្វ កិច្ច ប ំព េញ Ġ ចំ ព ោះ អ្នក រាជ ការ Ġ ដ ែល មាន ភា រក ិច ្ច ប ំព េញ ការងារ ប ច្ច េក ទេស Ġ ដូច ជា គ្រ ូ ពេទ្យ វ ះ កាត់ ដ ែល ត្រូវ វ ះ កាត់ អ្នក ជំ ង ឺ ជា ដើម Ġ ការ គោ រ ព ម៉ ោង ធ ្វ ើក ារ បាន សេ ច ក្ ដ ី ថា Ġ ការ មក ធ ្វ ើក ារ ត្រ ឹម ត្រូវ តា ម ម៉ ោង កំ ណ ត់ Ġ ម ិន អា ច ឈ ប់ តា ម តា ម ចិត្ត ច ង់ គ ្ម ាន ម ូល ហេតុ ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ គ ្ម ាន ការ អនុ ញ្ញា ត ជា ម ុន ពី អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ ម ិន បង ្ក ឪ ្យ មាន ច ន្ ល ោះ ប្រ ហ ោង ក្នុង ការ ប ំព េញ ការងារ សា ធា រណៈ Ġ ការ ឈ ប់ មាន ម ូល ហេតុ មាន ការ អនុ ញ្ញា ត ជា ម ុន Ġ អា ច ឪ ្យ ថ្ន ាក់ លើ ច ាត់ អ្នក ជំ ន ួស Ġ ឬ Ġ មាន វិ ធាន ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ផ្ សេ ង ៗ ដើម ្ប ី ធាន ាន ិ រ ន្ ដ រ ភាព នៃ រដ្ឋ បាល Ġ កាល ប ើ ដល់ ថ ្ង ៃ កំ ណ ត់ ត្រូវ ចូល ធ ្វ ើក ារ វិញ ហើយ អ្នក រាជ ាក ារ ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ តែ ចូល ធ ្វ ើក ារ វិញ Ġ ព្រ ោះ នេះ ជា ច្ បា ប់ ជា កា ត ព្វ កិច្ច ទ ោះ ជា ការ ឈ ប់ សម ្រា ក ធម្ម តា ក្ ដ ី Ġ ឈ ប់ សម ្រា ក ដោយ គ ្ម ាន ប ៀវ ត ្ស ក្ ដ ី Ġ ការ ម ិន ចូល មក បង ្ហ ាញ ខ្លួន ការ ម ិន មាន វត្ត មាន ដើម ្ប ី ប ន្ ដ ប ំព េញ ការងារ ខ្លួន Ġ រ៉ា ប់ រ ង ប ន្ ដ ន ូវ សេ វា រ ប ស់ ខ្លួន Ġ តា មក ារ កំ ណ ត់ អា ច ច ាត់ ទុក ថា ជា ការ ប ោះ ចោល ការងារ Ġ ហើយ ត្រូវ ទទួល ទ ណ្ឌ កម្ម ផ្ សេ ង ៗ ទៅ តា មក ារ កំ ណ ត់ រ ប ស់ ច្ បា ប់ Ġ ការ ឈ ប់ ញ ឹម ញ ាប់ ព េក ក ៏ ជា ប្រ ការ មួយ ដ ែល អ្នក រាជ ការ អ្នក មាន ម ន សិ ការ វិជ្ជា ជីវ ៈ គ ប្ប ី ជ ៀស វា ង ផ ង ដ ែរ Ġ ផល វិ បា ក ម ិន ល្អ និង មាន ជា ប ឋ ម លើ សា មី Ġ អ្នក រាជ ការ ន ោះ តែ ម្ ដង Ġ ដ ែល អា ច ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ្នក រាជ ាក ារ ន ោះ តា ម ម ិន ទាន ់ ការងារ Ġ ឈ ាន ទៅ រក Ġ អ សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការងារ Ġ កា ត ព្វ កិច្ច ត្រូវ ប ំព េញ ត ួន ា ទី រ ប ស់ ខ្លួន Ġ អ្នក រាជ ការ ប ម្រ ើក ារ ងារ រដ្ឋ Ġ ការងារ សា ធា រណៈ ម ិន ត្រូវ ប្រ ក ែក ម ិន ទទួល ត ំណ ែង Ġ ឬ Ġ ម ិន ប ំព េញ ភា រក ិច ្ច ដ ែល ច ាត់ តាំង ឡ ើយ Ġ គ ឺត ្រ ូវ ទៅ កន្លែង ធ ្វ ើក ារ Ġ ហើយ ប ំព េញ ការងារ Ġ តា មក ារ ច ាត់ តាំង ន ោះ Ġ ក្នុង ករណី ច ុង ក្រ ោយ Ġ នេះ ជា កា ត ្វ ព្វ កិច្ច អ្នក រាជ ការ Ġ ត្រូវ តែ មាន លំ នៅ ដ្ឋាន ប្រ ច ាំ នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ដ ែល ខ្លួន ធ ្វ ើក ារ ងារ ន ោះ ទៀត ដើម ្ប ី ធាន ា ឪ ្យ បាន ល្អ Ġ ន ូវ និ រ ន្ត រ ភាព រ ប ស់ ការងារ សា ធា រណៈ និង ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ឪ ្យ បាន ជាប់ ជា ប្រ ច ាំ ជា គោ ល ការណ៍ Ġ អ្នក រាជ ការ ត្រូវ បូ ជា ស កម្ម ភាព វិជ្ជា ជីវ ៈ ទ ាំង ម ូល រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ចំ ព ោះ ការងារ រដ្ឋ Ġ ព្រ ោះ ថា ក្រ ៅ ពី និ រ ន្ត រ ភាព នៃ រដ្ឋ បាល Ġ នៅ មាន ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព នៃ ការងារ មួយ ទៀត ដ ែល មាន អា ច អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ អ្នក រាជ ការ ប្រ ក ប ការងារ យក ក ម្រ ង ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ផ្ សេ ង ៗ ទៀត Ġ ការ ប ំព េញ ការងារ Ġ ត ួន ា ទី ត្រូវ ធ ្វ ើ ដោយ សា មី អ្នក រាជ ការ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ឯ ង Ġ ម ិន មាន ផ្ ទេ រ ទៅ ឪ ្យ âĢĭ អ្នក ដ ទ ៃ ជំ ន ួស ឡ ើយ Ġ លើ លែង យ ែម ាន ការ កំ ណ ត់ ផ្ សេ ង ៗ ដោយ ច្ បា ប់ Ġ ក្នុង ករណី ខ្ ល ះ តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ ព្រ ោះ ថា ការ ចូល ប ម្រ ើក ្ន ុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ធ ្វ ើ ឡើង តា ម រយ ៈ ការ ប្រ លង ប្រ ជ ែង ជ្រ ើស រ ើស តា ម ចម្រ ើន វ ប្ប ធម៌ Ġ តា ម សម ត្ថ ភាព ភាព ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ សា មី ជន Ġ ដូច ្ន េះ ការងារ ដ ែល ត្រូវ ប្រ គ ល់ ជ ូន នេះ គ ឺ មាន កំ ណ ត់ រ ួច សេ ្រ ច ទៅ តា ម សម ត្ថ ភាព រ ប ស់ អ្នក រាជ ាក ារ ផ្ ទ ាល់ រូប ន ោះ តែ ម្ ដង Ġ ក្នុង ការ ប ំព េញ ការងារ ខ្លួន Ġ អ្នក រាជ ការ ម ិន ត្រូវ ម ិន Ġ ត្រូវ ធ ្វ ើស ើម ៗ រ ួច ពី ដៃ Ġ ខ្វ ះ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ ខ្វ ះ ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព ក្នុង ការងារ ន ោះ Ġ តែ ត្រូវ ប ំព េញ ឪ ្យ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ តា ម គោ ល ការណ៍ កំ ណ ត់ ទៅ តា ម លំ ដា ប់ ថ្ន ាក់ នៃ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ តា ម បទ បញ្ជា ដ ែន ដា ក់ ច ុះ Ġ សម ្រា ប់ ការ អនុ វត្ត ការងារ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ Ġ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ អ ំព ី ពី កិច្ច ការ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ និង សម ត្ថ កិច្ច វិជ្ជា ជីវ ៈ Ġ ឬ Ġ ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព នៃ ការងារ Ġ គ ឺ ជា កា ត ព្វ កិច្ច សំ ខា ន់ ណា ស់ Ġ ដ ែល អ្នក រាជ ការ រា ល់ រូប ត្រូវ ប ំព េញ ឪ ្យ បាន ហើយ ដ ុស ខា ត់ ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ប ំព ាក់ ប ំ ប៉ ន់ ឪ ្យ បាន ជា ប្រ ច ាំ Ġ ថ ្វី ប ើ ពុ ំ មាន មា ត្រា ណា មួយ ច្ បា ស លាស់ និ យា យ Ġ អ ំព ី កា ត ព្វ កិច្ច Ġ ក្នុង ការ អ ប់ រំ ប ំព ាក់ ប ំ ប៉ ន់ ជា ប្រ ច ាំ ក ៏ ដោយ Ġ ក ៏ កា ត ព្វ កិច្ច អ ប់ រំ ប ណ ្ ដ ុះ ប ណ ្ ដា ល ជា ប្រ ច ាំ Ġ នេះ ក្លា យ ជា ការងារ ជា ក់ ស្ ដ ែង និង ជា ក ង ្វ ល់ ដ ៏ ធ ំ Ġ មួយ រ ប ស់ រដ្ឋ ទៅ ហើយ ការ សិ ក្ស ា អ ប់ រំ Ġ ជា ប ន្ ដ អា ច ឪ ្យ អ្នក អនុ វត្ត Ġ ការងារ តា ម ទាន ់ ស ភាព ការណ៍ ហើយ គ្រ ប់ គ្រ ង បាន ន ូវ ការ ប្រ ែប ្រ ួល ផ្ល ាស់ ប្ ដ ូរ Ġ ឬ Ġ វិ វត្ត ន៍ បាន យ៉ាង ស្រ ួល Ġ កា ត ព្វ កិច្ច គោ រ ព ឋ ាន ានុ ក្រ ម Ġ រដ្ឋ បាល សា ធា រណៈ គ ឺ ជា គ ឺ រដ្ឋ បាល ដ ែម ាន ឋ ាន ានុ ក្រ ម មាន ថ្ន ាក់ លើ Ġ ថ្ន ាក់ ក្រោម Ġ ហើយ ល ក្ខ ន្ ដ ិក ៈ Ġ ដោយ ល ែក នៃ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ម ន្ ដ ្រី រាជ ការ ក ៏ មាន ការ រៀបចំ ទៅ តា ម ទិ ស ដ ៅ នេះ ដ ែរ Ġ រដ្ឋ បាល សា ធា រណៈ ភាគ ច្ រ ើន ក្នុង ពិ ភព លោក រដ្ឋ បាល ឋ ាន ានុ ក្រ ម Ġ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ថ្ន ាក់ ក្រោម គោ រ ព តា ម ថ្ន ាក់ លើ ជា ហ ូរ ហ ែរ តា ម លំ ដា ប់ ថ្ន ាក់ Ġ ជា គោ ល ការណ៍ Ġ ប ើ ថ្ន ាក់ លើ ច ាត់ ឪ ្យ ធ ្វ ើ អ ្វី មួយ ន ោះ ថ្ន ាក់ ក្រោម ត្រូវ គោ រ ព បទ បញ្ជា រ ន ោះ ដោយ យ គ ្ម ាន ការ ប្រ ក ែក ត វ៉ា Ġ កា ត ព្វ កិច្ច នេះ Ġ មាន ការ ត ឹង រ ឹង ខ្ លា ំ ង ណា ស់ ខា ង ផ្ ន ែក យោ ធា Ġ ប៉ ុន ្ ដ ែ អ្នក រាជ ការ ទ ាំង អ ស់ ថ្ន ាក់ ក្រោម Ġ ក្ ដ ី ថ្ន ាក់ លើក ្ ដ ី Ġ ត្រូវ តែ គោ រ ព អនុ វត្ត ច្ បា ប់ និង បទ ប ញ្ញា Ġ ដូច គ្នា Ġ បាន សេ ច ក្ ដ ី ថា Ġ ដើម ្ប ី ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព នៃ ការងារ Ġ និង ដើម ្ប ី ធាន ាប ាន ន ូវ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ ក្នុង ការងារ Ġ រា ល់ ការ ច ាត់ តាំង ការ ដា ក់ ច ុះ ន ូវ បទ Ġ ទៅ តា ម នី តិ វិ ធី រ ប ស់ វា Ġ និង ទៅ តា ម គោ ល ការណ៍ ដ ែល កំ ណ ត់ ដោយ ច្ បា ប់ Ġ គ ឺត ្រ ូវ គោ រ ព ឪ ្យ បាន ន ូវ គោ ល ការណ៍ នី តី វិ ធី រដ្ឋ ចំ ព ោះ ថ្ន ាក់ លើ Ġ អ្នក រាជ ការ រា ល់ រូប ម ិន គ្រ ាន់ តែ ត្រូវ គោ រ ព ចំ ព ោះ ថ្ន ាក់ លើ ផ ង ដ ែរ Ġ ប្រ ការ Ġ នេះ ម ិន មាន ត ម្រ ូវ ដោយ ច្ បា ប់ ទេ Ġ ប៉ ុន ្ ដ ែ ជា ប ែប បទ ស៊ី ជីវ ធម៌ Ġ ក្នុង ការ រស់ នៅ ក ៏ ដូច ជា ក្នុង ទំ នាក់ ទំ ន ង ការងារ ជា ទូ ទៅ ដូច ្ន ោះ ដ ែរ	2,245	▁តើ ម ន ្រី ្ ដ រាជ ការ មាន កា ព្វ កិច្ច អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	17	▁កាតព្វកិច្ច ក្នុង ពេល ប ំព េញ ការងារ គ ឺ ជា ក ាត ព្វ កិច្ច ក្នុង ការ អនុ វត្ត ការងារ ផ ង ▁និង ក្នុង ពេល ប ំព េញ ក ការងារ ផ ង ▁ការ ខ ត ខា ន ▁មិន បាន ប ំព េញ ន ូវ ក ាត ព្វ កិច្ច នេះ ▁ឬ ▁ធ ្វ េស ប្រ ហ ែ ស ក្នុង ការ ប ំព េញ ▁សុទ្ធតែ នាំ មក ន ូវ ផល វិ ប ាក ▁មិន ល្អ ដល់ ការងារ សេ វា សា ធា រណៈ ហើយ អ្នក រាជ ការ ដ ែល ម ិន បាន ប ំព េញ ន ូវ ក ាត ព្វ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ត ាម ត ម្រ ូវ ស ុទ្ធ តែ ត្រូវ ទទួល ន ូវ ទ ណ្ឌ កម្ម ខា ង វ ិន ័យ ទ ាំង អ ស់ ▁កាតព្វកិច្ច រ៉ា ប់ រ ង សេ វ ារ ប ស់ ខ្លួន ▁កាតព្វកិច្ច រ៉ា ប់ រ ង សេ វ ារ ប ស់ ខ្លួន ត ម្រ ូវ ឪ ្យ អ្នក រាជ ការ រ ាល់ រូប រ៉ា ប់ រ ង ច ំព ោះ ការងារ ▁ឬ ▁សេវា ទ ាំង ឡា យ ▁ដែល រដ្ឋ ▁ថ្នាក់ លើ ▁ប្រគល់ ជ ូន ▁ឬ ▁ចាត់ តាំង ឪ ្យ អនុ វត្ត ន៍ ▁ព្រោះ ការងារ ដ ែល អ្នក រាជ ការ ទទួល អនុ វត្ត ន៍ ▁គឺជា ការងារ រដ្ឋ ការងារ សា ធា រណៈ មាន ប ែង ច ែក ▁និង ក ំណ ត់ ច ្ប ាស់ លាស់ ច ំព ោះ ម ន្ ដ ្រី ម្ នាក់ ៗ ▁តម្រូវ ជា ចំ ប ាច់ ឪ ្យ ម ន្ ដ ្រី រូប ន ោះ មាន វត្ត មាន ▁មិន ទៅ កាន់ កន្លែង អនុ វត្ត ត ាម ការ ក ំណ ត់ នៃ ច ្ប ាប់ នៃ ន ោះ បាន ស េច ក្ ដ ី ថា ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ច ន ្ល ោះ ▁ប្រ ហ ោង នៅ ក្នុង ការ ប ំព េញ មុខ ងារ សា ធា រណៈ ▁ដែល ស ុទ្ធ តែ ជា កំ ហ ុស និង ជា ការ ឆ្ គ ាំ ឆ្ គ ង នៅ ក្នុង វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា អ្នក រាជ ការ ប ម្រ ើ រដ្ឋ ▁កាតព្វកិច្ច គ ោរ ព ម៉ ោង ធ ្វ ើ ការ ▁ជាធម្មតា អ្នក រាជ ការ ទ ាំង អ ស់ ▁ត្រូវ គ ោរ ព ឪ ្យ បាន ន ូវ ពេល ម៉ ោង ធ ្វ ើ ការ រដ្ឋ ▁ឬ ▁របស់ ក្រ ស ួង ▁ស្ថាប័ន ▁អង្គភាព ដ ែល ខ្លួន នៅ ប ម្រ ើ ការងារ ▁ហើយ ត ប េ ល ម៉ ោង ន ោះ មាន ▁កំណត់ ច ្ប ាស់ លាស់ ▁ដោយ អនុ ក្រ ឹត ្យ ▁ឬ ▁បទបញ្ជា ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ប ស់ ក្រ ស ួង ▁ស្ថាប័ន ▁អង្គភាព ន ោះ ▁ប៉ុន ្ ដ ែក ៏ មាន ករណី ខ្ ល ះ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ អ្នក រាជ ការ ប ំព េញ ការងារ ហ ួស ម៉ ោង ក ំណ ត់ ▁ឬ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ស ម្រ ាក ជា ដើម ▁ព្រោះ ជា ការ ចាំបាច់ គ ្ មាន អ្នក ជំ ន ួស ▁ឬ ត ម្រ ូវ ត ាម កាល ៈ ទេស ៈ ▁កាតព្វកិច្ច នេះ ▁គឺ ដើម ្ប ី ធាន ា ▁និរន្តរភាព នៃ សេ វា សា ធា រណៈ ▁ឬ ▁ជា ករណី បន្ទាប់ នៃ សា ធា រណៈ ▁ហើយ ការ ខ ក ខា ន ▁ព្រ ង ើយ ក ន្ត ើយ ▁សោះ អង្គ ើយ ម ិន បាន ប ំព េញ ▁នូវ ក ាត ព្វ កិច្ច នេះ ▁អាច នាំ ន ូវ ផល វិ ប ាក ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ផ្ ស េង ៗ ▁ដល់ ក ិត ្យ ានុ ភាព នៃ រដ្ឋ បាល សា ធា រណៈ ផ ង ▁ដល់ អ្នក ទទួល អ ត្ថ ប្រ យោ ជ ន៍ ពី សា ធា រណៈ ផ ង ▁ដែល ជា ការ ប្រ ការ មួយ ម ិន អា ច អ ត់ ឳ ន បាន ប ំព េញ ក ាត ព្វ កិច្ច នេះ ក ាត ព្វ កិច្ច ប ំព េញ ▁ចំពោះ អ្នក រាជ ការ ▁ដែល មាន ភា រ កិច្ច ប ំព េញ ការងារ ប ច្ច េក ទេស ▁ដូចជា គ្រ ូ ពេទ្យ វ ះ កាត់ ដ ែល ត្រូវ វ ះ កាត់ អ្នក ជំ ង ឺ ជា ដើម ▁ការគោរព ម៉ ោង ធ ្វ ើ ការ បាន ស េច ក្ ដ ី ថា ▁ការ មក ធ ្វ ើ ការ ត្រ ឹម ត្រូវ ត ាម ម៉ ោង ក ំណ ត់ ▁មិន អា ច ឈ ប់ ត ាម ត ាម ចិត្ត ច ង់ គ ្ មាន ម ូល ហេតុ ត្រ ឹម ត្រូវ ▁គ្មាន ការ អនុ ញ្ញា ត ជា ម ុន ពី អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ ▁មិន ប ង្ក ឪ ្យ មាន ច ន ្ល ោះ ប្រ ហ ោង ក្នុង ការ ប ំព េញ ការងារ សា ធា រណៈ ▁ការ ឈ ប់ មាន ម ូល ហេតុ មាន ការ អនុ ញ្ញា ត ជា ម ុន ▁អាច ឪ ្យ ថ្ន ាក់ លើ ច ាត់ អ្នក ជំ ន ួស ▁ឬ ▁មាន វិ ធាន ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ផ្ ស េង ៗ ដើម ្ប ី ធាន ាន ិ រ ន្ ដ រ ភាព នៃ រដ្ឋ បាល ▁កាលបើ ដល់ ថ ្ង ៃ ក ំណ ត់ ត្រូវ ចូល ធ ្វ ើ ការ វិញ ហើយ អ្នក រាជ ា ការ ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ តែ ចូល ធ ្វ ើ ការ វិញ ▁ព្រោះ នេះ ជា ច ្ប ាប់ ជា ក ាត ព្វ កិច្ច ទ ោះ ជា ការ ឈ ប់ ស ម្រ ាក ធម្ម តា ក្ ដ ី ▁ឈប់ ស ម្រ ាក ដោយ គ ្ មាន ប ៀវ ត ្ស ក្ ដ ី ▁ការ ម ិន ចូល មក ប ង្ហ ាញ ខ្លួន ការ ម ិន មាន វត្ត មាន ដើម ្ប ី ប ន្ ដ ប ំព េញ ការងារ ខ្លួន ▁រ៉ ាប់ រ ង ប ន្ ដ ន ូវ សេ វ ារ ប ស់ ខ្លួន ▁តាម ការ ក ំណ ត់ អា ច ច ាត់ ទុក ថា ជា ការ ប ោះ ចោល ការងារ ▁ហើយ ត្រូវ ទទួល ទ ណ្ឌ កម្ម ផ្ ស េង ៗ ទៅ ត ាម ការ ក ំណ ត់ រ ប ស់ ច ្ប ាប់ ▁ការ ឈ ប់ ញ ឹម ញ ាប់ ព េក ក ៏ ជា ប្រ ការ មួយ ដ ែល អ្នក រាជ ការ អ្នក មាន ម ន សិ ការ វិជ្ជា ជីវ ៈ គ ប្ប ី ជ ៀស វ ាង ផ ង ដ ែរ ▁ផលវិបាក ម ិន ល្អ និង មាន ជា ប ឋ ម លើ សា មី ▁អ្នក រាជ ការ ន ោះ តែ ម្ ដង ▁ដែល អា ច ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ្នក រាជ ា ការ ន ោះ ត ាម ម ិន ទ ាន់ ការងារ ▁ឈាន ទៅ រក ▁អ សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការងារ ▁កាតព្វកិច្ច ត្រូវ ប ំព េញ ត ួ នាទី រ ប ស់ ខ្លួន ▁អ្នក រាជ ការ ប ម្រ ើ ការងារ រដ្ឋ ▁ការងារ សា ធា រណៈ ម ិន ត្រូវ ប្រ ក ែក ម ិន ទទួល ត ំណ ែង ▁ឬ ▁មិន ប ំព េញ ភា រ កិច្ច ដ ែល ច ាត់ តាំង ឡ ើយ ▁គឺ ត្រូវ ទៅ កន្លែង ធ ្វ ើ ការ ▁ហើយ ប ំព េញ ការងារ ▁តាម ការ ច ាត់ តាំង ន ោះ ▁ក្នុង ករណី ច ុង ក្រ ោយ ▁នេះ ជា ក ាត ្វ ព្វ កិច្ច អ្នក រាជ ការ ▁ត្រូវតែ មាន លំ នៅ ដ្ឋាន ប្រ ច ាំ នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ដ ែល ខ្លួន ធ ្វ ើ ការងារ ន ោះ ទៀត ដើម ្ប ី ធាន ា ឪ ្យ បាន ល្អ ▁នូវ និ រ ន្ត រ ភាព រ ប ស់ ការងារ សា ធា រណៈ និង ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ឪ ្យ បាន ជាប់ ជា ប្រ ច ាំ ជា គ ោល ការណ៍ ▁អ្នក រាជ ការ ត្រូវ បូ ជា ស កម្ម ភាព វិជ្ជា ជីវ ៈ ទ ាំង ម ូល រ ប ស់ ខ្លួន ▁ចំពោះ ការងារ រដ្ឋ ▁ព្រោះថា ក្រ ៅ ពី និ រ ន្ត រ ភាព នៃ រដ្ឋ បាល ▁នៅ មាន ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព នៃ ការងារ មួយ ទៀត ដ ែល មាន អា ច អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ អ្នក រាជ ការ ប្រ ក ប ការងារ យក ក ម្រ ង ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ផ្ ស េង ៗ ទៀត ▁ការបំពេញ ការងារ ▁តួនាទី ត្រូវ ធ ្វ ើ ដោយ សា មី អ្នក រាជ ការ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ឯ ង ▁មិន មាន ផ្ ទ េរ ទៅ ឪ ្យ ▁អ្នកដទៃ ជំ ន ួស ឡ ើយ ▁លើ លែង យ ែ មាន ការ ក ំណ ត់ ផ្ ស េង ៗ ដោយ ច ្ប ាប់ ▁ក្នុង ករណី ខ្ ល ះ តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁ព្រោះថា ការ ចូល ប ម្រ ើ ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ធ ្វ ើ ឡើង ត ាម រយ ៈ ការ ប្រ លង ប្រ ជ ែង ជ្រ ើស រ ើស ត ាម ចម្រ ើន វ ប្ប ធម៌ ▁តាម សម ត្ថ ភាព ភាព ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ សា មី ជន ▁ដូច្នេះ ការងារ ដ ែល ត្រូវ ប្រ គ ល់ ជ ូន នេះ គ ឺ មាន ក ំណ ត់ រ ួច សេ ្រ ច ទៅ ត ាម សម ត្ថ ភាព រ ប ស់ អ្នក រាជ ា ការ ផ្ ទ ាល់ រូប ន ោះ តែ ម្ ដង ▁ក្នុង ការ ប ំព េញ ការងារ ខ្លួន ▁អ្នក រាជ ការ ម ិន ត្រូវ ម ិន ▁ត្រូវ ធ ្វ ើស ើម ៗ រ ួច ពី ដៃ ▁ខ្វះ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ▁ខ្វះ ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព ក្នុង ការងារ ន ោះ ▁តែ ត្រូវ ប ំព េញ ឪ ្យ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ ត ាម គ ោល ការណ៍ ក ំណ ត់ ទៅ ត ាម លំ ដ ាប់ ថ្ន ាក់ នៃ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ត ាម បទ បញ្ជា ដ ែន ដ ាក់ ច ុះ ▁សម្រាប់ ការ អនុ វត្ត ការងារ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ ▁ការទទួលខុសត្រូវ អ ំព ី ពី កិច្ច ការ រ ប ស់ ខ្លួន ▁និង សម ត្ថ កិច្ច វិជ្ជា ជីវ ៈ ▁ឬ ▁ប្រសិទ្ធិភាព នៃ ការងារ ▁គឺជា ក ាត ព្វ កិច្ច សំ ខ ាន់ ណ ាស់ ▁ដែល អ្នក រាជ ការ រ ាល់ រូប ត្រូវ ប ំព េញ ឪ ្យ បាន ហើយ ដ ុស ខ ាត់ ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ប ំព ាក់ ប ំ ប៉ ន់ ឪ ្យ បាន ជា ប្រ ច ាំ ▁ថ ្វី ប ើ ព ុំ មាន មា ត្រា ណា មួយ ច ្ប ាស លាស់ ន ិយ ាយ ▁អំពី ក ាត ព្វ កិច្ច ▁ក្នុង ការ អ ប់ រំ ប ំព ាក់ ប ំ ប៉ ន់ ជា ប្រ ច ាំ ក ៏ ដោយ ▁ក៏ ក ាត ព្វ កិច្ច អ ប់ រំ ប ណ ្ ដ ុះ ប ណ ្ ដា ល ជា ប្រ ច ាំ ▁នេះ ក្លា យ ជា ការងារ ជ ាក់ ស្ ដ ែង និង ជា ក ង ្វ ល់ ដ ៏ ធ ំ ▁មួយ រ ប ស់ រដ្ឋ ទៅ ហើយ ការ ស ិក ្សា អ ប់ រំ ▁ជា ប ន្ ដ អា ច ឪ ្យ អ្នក អនុ វត្ត ▁ការងារ ត ាម ទ ាន់ ស ភាព ការណ៍ ហើយ គ្រ ប់ គ្រ ង បាន ន ូវ ការ ប្រ ែ ប្រ ួល ផ្ល ាស់ ប្ ដ ូរ ▁ឬ ▁វិ វត្ត ន៍ បាន យ៉ាង ស្រ ួល ▁កាតព្វកិច្ច គ ោរ ព ឋ ាន ានុ ក្រ ម ▁រដ្ឋបាល សា ធា រណៈ គ ឺ ជា គ ឺ រដ្ឋ បាល ដ ែ មាន ឋ ាន ានុ ក្រ ម មាន ថ្ន ាក់ លើ ▁ថ្នាក់ ក្រោម ▁ហើយ ល ក្ខ ន្ ដ ិក ៈ ▁ដោយ ល ែក នៃ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ម ន្ ដ ្រី រាជ ការ ក ៏ មាន ការ រៀបចំ ទៅ ត ាម ទិ ស ដ ៅ នេះ ដ ែរ ▁រដ្ឋបាល សា ធា រណៈ ភាគ ច ្រ ើន ក្នុង ពិ ភព លោក រដ្ឋ បាល ឋ ាន ានុ ក្រ ម ▁តម្រូវ ឪ ្យ ថ្ន ាក់ ក្រោម គ ោរ ព ត ាម ថ្ន ាក់ លើ ជា ហ ូរ ហ ែរ ត ាម លំ ដ ាប់ ថ្ន ាក់ ▁ជា គ ោល ការណ៍ ▁បើ ថ្ន ាក់ លើ ច ាត់ ឪ ្យ ធ ្វ ើ អ ្វី មួយ ន ោះ ថ្ន ាក់ ក្រោម ត្រូវ គ ោរ ព បទ បញ្ជា រ ន ោះ ដោយ យ គ ្ មាន ការ ប្រ ក ែក ត វ៉ា ▁កាតព្វកិច្ច នេះ ▁មាន ការ ត ឹង រ ឹង ខ្ ល ាំង ណ ាស់ ខា ង ផ្ ន ែក យោ ធា ▁ប៉ុន ្ ដ ែ អ្នក រាជ ការ ទ ាំង អ ស់ ថ្ន ាក់ ក្រោម ▁ក្ ដ ី ថ្ន ាក់ លើក ្ ដ ី ▁ត្រូវតែ គ ោរ ព អនុ វត្ត ច ្ប ាប់ និង បទ ប ញ្ញា ▁ដូចគ្នា ▁បាន ស េច ក្ ដ ី ថា ▁ដើម្បី ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព នៃ ការងារ ▁និង ដើម ្ប ី ធាន ា បាន ន ូវ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ ក្នុង ការងារ ▁រាល់ ការ ច ាត់ តាំង ការ ដ ាក់ ច ុះ ន ូវ បទ ▁ទៅតាម នី តិ វិ ធី រ ប ស់ វា ▁និង ទៅ ត ាម គ ោល ការណ៍ ដ ែល ក ំណ ត់ ដោយ ច ្ប ាប់ ▁គឺ ត្រូវ គ ោរ ព ឪ ្យ បាន ន ូវ គ ោល ការណ៍ នី តី វិ ធី រដ្ឋ ច ំព ោះ ថ្ន ាក់ លើ ▁អ្នក រាជ ការ រ ាល់ រូប ម ិន គ្រ ាន់ តែ ត្រូវ គ ោរ ព ច ំព ោះ ថ្ន ាក់ លើ ផ ង ដ ែរ ▁ប្រការ ▁នេះ ម ិន មាន ត ម្រ ូវ ដោយ ច ្ប ាប់ ទេ ▁ប៉ុន ្ ដ ែ ជា ប ែប បទ ស៊ី ជីវ ធម៌ ▁ក្នុង ការ រស់ នៅ ក ៏ ដូច ជា ក្នុង ទំ នាក់ ទំ ន ង ការងារ ជា ទូ ទៅ ដូច ្ន ោះ ដ ែរ	2,088
តើអ្វីខ្លះដែលជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្ស ចូររៀបរាប់	null	សិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្សដែលមានជាស្រេចតាំងពីកំណើតមកគឺ សេរីភាព និងសុភមង្គល សិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្សមានជីវិត គឺសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត គឺអ្វីៗដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវិតត្រូវតែហាមឃាត់ ទប់ស្កាត់ ចៀសវាងកែលម្អ ដូចជា សង្រ្គាមការប្រើប្រាស់អាវុធ ចរាចរឥតសណ្តាប់ធ្នាប់ យានយន្តមិនស្របច្បាប់ ចោរកម្ម ម្ហូបអាហារ ភេសជ្ជៈដែលមានជាតិពុលកង្វះអនាម័យក្នុងភូមិស្រុក ដែលយាយីជីវិតមនុស្ស សេរីភាព សព្វបែបយ៉ាងដែលមនុស្សត្រូវការ សេរីភាពខ្លះឥតព្រំដែន ដូចជាការគិត ឬគំនិត ជំនឿសាសនា ការបញ្ចេញមតិជាដើម សេរីភាពខ្លះទៀត មានព្រំដែនដូចជា សេរីភាពក្នុងសើរហើរសេរីភាពនៃសារព័ត៌មាន ការប្រើសេរីភាពទាំងពីរនេះសុទ្ធតែមានការទទួលខុសត្រូវ សុភមង្គល ស្ថិតក្នុងសន្តិភាព បរិស្ថាន និងអភិវឌ្ឍន៍ សុភមង្គល គឺសេចក្តីសុខ ការមានជោគលាភល្អក្នុងផ្លូវចិត្តដែលកើតឡើងពីការប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ កាលបើមនុស្សម្នាក់ៗមានសីលធម៌ជានិច្ចហើយ សន្តិភាព បរិស្ថាន និងអភិវឌ្ឍន៍ ក៏រីកចម្រើនឡើងដែរ	null	សិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្សដែលមានជាស្រេចតាំងពីកំណើតមកគឺ សេរីភាព និងសុភមង្គល សិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្សមានជីវិត គឺសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត គឺអ្វីៗដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវិតត្រូវតែហាមឃាត់ ទប់ស្កាត់ ចៀសវាងកែលម្អ ដូចជា សង្រ្គាមការប្រើប្រាស់អាវុធ ចរាចរឥតសណ្តាប់ធ្នាប់ យានយន្តមិនស្របច្បាប់ ចោរកម្ម ម្ហូបអាហារ ភេសជ្ជៈដែលមានជាតិពុលកង្វះអនាម័យក្នុងភូមិស្រុក ដែលយាយីជីវិតមនុស្ស សេរីភាព សព្វបែបយ៉ាងដែលមនុស្សត្រូវការ សេរីភាពខ្លះឥតព្រំដែន ដូចជាការគិត ឬគំនិត ជំនឿសាសនា ការបញ្ចេញមតិជាដើម សេរីភាពខ្លះទៀត មានព្រំដែនដូចជា សេរីភាពក្នុងសើរហើរសេរីភាពនៃសារព័ត៌មាន ការប្រើសេរីភាពទាំងពីរនេះសុទ្ធតែមានការទទួលខុសត្រូវ សុភមង្គល ស្ថិតក្នុងសន្តិភាព បរិស្ថាន និងអភិវឌ្ឍន៍ សុភមង្គល គឺសេចក្តីសុខ ការមានជោគលាភល្អក្នុងផ្លូវចិត្តដែលកើតឡើងពីការប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ កាលបើមនុស្សម្នាក់ៗមានសីលធម៌ជានិច្ចហើយ សន្តិភាព បរិស្ថាន និងអភិវឌ្ឍន៍ ក៏រីកចម្រើនឡើងដែរ	âĢĭ ត ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ជា សិ ទ្ធិ ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ Ġ	27	âĢĭ សិ ទ្ធិ ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស ដ ែល មាន ជា ស្រ េច តាំង ពី កំ ណ ើត មក គ ឺ Ġ សេ រី ភាព Ġ និង សុ ភ ម ង្គ ល Ġ សិ ទ្ធិ ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស មាន ជីវ ិត Ġ គ ឺ សិ ទ្ធិ រស់ រា ន មាន ជីវ ិត Ġ គ ឺ អ ្វី ៗ ដ ែល ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ជីវ ិត ត្រូវ តែ ហា ម ឃាត ់ Ġ ទ ប់ ស្ កាត់ Ġ ច ៀស វា ង ក ែល ម្ អ Ġ ដូច ជា Ġ សង ្រ ្ គ ាម ការ ប្រ ើប ្រា ស់ អា វុធ Ġ ចរ ា ចរ ឥ ត ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ Ġ យា ន យ ន្ត ម ិន ស្រ ប ច្ បា ប់ Ġ ច ោរ កម្ម Ġ ម្ ហ ូប អា ហា រ Ġ ភ េស ជ្ជ ៈ ដ ែល មាន ជាតិ ពុ ល ក ង ្វ ះ អ នា ម ័យ ក្នុង ភ ូម ិស ្រ ុក Ġ ដ ែល យា យ ី ជីវ ិត ម នុ ស្ស Ġ សេ រី ភាព Ġ ស ព្វ ប ែប យ៉ាង ដ ែល ម នុ ស្ស ត្រូវ ការ Ġ សេ រី ភាព ខ្ ល ះ ឥ ត ព្រ ំ ដ ែន Ġ ដូច ជា ការ គ ិត Ġ ឬ គ ំ និ ត Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ ការ បញ្ច េញ ម តិ ជា ដើម Ġ សេ រី ភាព ខ្ ល ះ ទៀត Ġ មាន ព្រ ំ ដ ែន ដូច ជា Ġ សេ រី ភាព ក្នុង ស ើរ ហ ើរ សេ រី ភាព នៃ សារ ព័ត៌មាន Ġ ការ ប្រ ើស េរ ី ភាព ទ ាំង ពី រ នេះ សុ ទ្ធ តែ មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ សុ ភ ម ង្គ ល Ġ ស្ ថ ិត ក្នុង ស ន្ត ិ ភាព Ġ បរ ិស ្ថ ាន Ġ និង អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ សុ ភ ម ង្គ ល Ġ គ ឺ សេ ច ក្តី សុខ Ġ ការ មាន ជ ោ គ លា ភ ល្អ ក្នុង ផ្ល ូវ ចិត្ត ដ ែល កើត ឡើង ពី ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត អ ំព ើ អា ក្រ ក់ Ġ កាល ប ើម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ មាន សី ល ធម៌ ជា និ ច្ច ហើយ Ġ ស ន្ត ិ ភាព Ġ បរ ិស ្ថ ាន Ġ និង អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ ក ៏ រី ក ចម្រ ើន ឡើង ដ ែរ	361	▁តើ អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ជា សិ ទ្ធិ ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ▁	25	▁សិទ្ធិ ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស ដ ែល មាន ជា ស្រ េច តាំង ពី ក ំណ ើត មក គ ឺ ▁សេរីភាព ▁និង សុ ភ ម ង្គ ល ▁សិទ្ធិ ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស មាន ជីវ ិត ▁គឺ សិ ទ្ធិ រស់ រ ាន មាន ជីវ ិត ▁គឺ អ ្វី ៗ ដ ែល ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ជីវ ិត ត្រូវ តែ ហា ម ឃ ាត់ ▁ទប់ស្កាត់ ▁ចៀសវាង ក ែ លម្អ ▁ដូចជា ▁សង ្រ ្ គ ាម ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ អា វុធ ▁ចរាចរ ឥ ត ស ណ្ត ាប់ ធ ្ន ាប់ ▁យានយន្ត ម ិន ស្រ ប ច ្ប ាប់ ▁ចោរ កម្ម ▁ម្ហូប អា ហា រ ▁ភេសជ្ជៈ ដ ែល មាន ជាតិ ព ុល ក ង ្វ ះ អ ន ាម ័យ ក្នុង ភ ូម ិ ស្រ ុក ▁ដែល យ ាយ ី ជីវ ិត ម នុ ស្ស ▁សេរីភាព ▁សព្វ ប ែប យ៉ាង ដ ែល ម នុ ស្ស ត្រូវ ការ ▁សេរីភាព ខ្ ល ះ ឥ ត ព្រ ំ ដ ែន ▁ដូចជា ការ គ ិត ▁ឬ គ ំ ន ិត ▁ជំនឿ សា ស នា ▁ការបញ្ចេញ ម តិ ជា ដើម ▁សេរីភាព ខ្ ល ះ ទៀត ▁មាន ព្រ ំ ដ ែន ដូច ជា ▁សេរីភាព ក្នុង ស ើរ ហ ើរ សេ រី ភាព នៃ សារ ព័ត៌មាន ▁ការប្រើ សេ រី ភាព ទ ាំង ពី រ នេះ ស ុទ្ធ តែ មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ▁សុភមង្គល ▁ស្ថិត ក្នុង ស ន្ត ិ ភាព ▁បរិស្ថាន ▁និង អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁សុភមង្គល ▁គឺ ស េច ក្តី សុខ ▁ការ មាន ជ ោ គ លា ភ ល្អ ក្នុង ផ្ល ូវ ចិត្ត ដ ែល កើត ឡើង ពី ការ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត អ ំព ើ អា ក្រ ក់ ▁កាលបើ ម នុ ស្ស ម្ នាក់ ៗ មាន សី ល ធម៌ ជា និ ច្ច ហើយ ▁សន្តិភាព ▁បរិស្ថាន ▁និង អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁ក៏ រី ក ចម្រ ើន ឡើង ដ ែរ	297
ចូរនិយាយពីសកម្មភាពរបស់ សហរដ្ឋអាមេរិច ថៃ និងវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងការប្រឆាំងនិងនយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបស់សម្តេចសីហនុ	null	សកម្មភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថៃនិងវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងការប្រឆាំងនិងនយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបស់សម្តេច សីហនុមានសហរដ្ឋអាមេរិចផ្តល់ជំនួយដល់កម្ពុជាមានទិសដៅចិញ្ចឹមពួកស្តាំនិយមនៅកម្ពុជាដើម្បីធ្វើជាមធ្យោបាយដើម្បីផ្តួលរំលំសម្តេច នរោត្តមសីហនុថៃ និងវៀតណាមខាងត្បូង បានធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងចំហប្រឆាំងនិងកម្ពុជាដូចជាការបិទព្រំដែនសេដ្ឋកិច្ចធ្វើវិទ្ធង្សនាយោធាតាមព្រំដែនជាដើមថៃបានគាំទ្រសកម្មភាពពួកខ្មែរសេរីដែលជាកងទ័ពឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយផ្តល់ឲ្យកសាងជំរំហាត់ទ័ពកសាងស្ថានីយវិទ្យុផ្សាយសំឡេងឃោសនានិងនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយមវៀតណាមបានធ្វើការឈ្លានពានចូលក្នុងខេត្តតាមព្រំដែន ផលអវិជ្ជមានអាមេរិក ផ្តល់ជំនួយមកឲ្យខ្មែរក្នុងគោលបំណងចិញ្ចឹមតែពួកស្តាំនិយមប៉ុណ្ណោះថៃនិងវៀតណាមខាងត្បូងបានបិទច្រកសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មគាំទ្រពួកខ្មែរសេរីដើម្បីប្រឆាំងនិងសម្តេចសីហនុ និងបង្កវិទ្ធង្សនានៅតាមបណ្តោយព្រំដែនពុំមានលទ្ធភាពការពារខ្លួនឯងទប់ទល់និងការលុកលុយពីសំណាក់ប្រទេសមហាអំណាចឡើយទីបំផុតត្រូវបញ្ចប់ដោយកម្លាំងខាងក្នុង គឹការធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០ ដោយលោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ និងទ្រង់ សិរីមតៈ	null	សកម្មភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថៃនិងវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងការប្រឆាំងនិងនយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបស់សម្តេច សីហនុមានសហរដ្ឋអាមេរិចផ្តល់ជំនួយដល់កម្ពុជាមានទិសដៅចិញ្ចឹមពួកស្តាំនិយមនៅកម្ពុជាដើម្បីធ្វើជាមធ្យោបាយដើម្បីផ្តួលរំលំសម្តេច នរោត្តមសីហនុថៃ និងវៀតណាមខាងត្បូង បានធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងចំហប្រឆាំងនិងកម្ពុជាដូចជាការបិទព្រំដែនសេដ្ឋកិច្ចធ្វើវិទ្ធង្សនាយោធាតាមព្រំដែនជាដើមថៃបានគាំទ្រសកម្មភាពពួកខ្មែរសេរីដែលជាកងទ័ពឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយផ្តល់ឲ្យកសាងជំរំហាត់ទ័ពកសាងស្ថានីយវិទ្យុផ្សាយសំឡេងឃោសនានិងនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយមវៀតណាមបានធ្វើការឈ្លានពានចូលក្នុងខេត្តតាមព្រំដែន ផលអវិជ្ជមានអាមេរិក ផ្តល់ជំនួយមកឲ្យខ្មែរក្នុងគោលបំណងចិញ្ចឹមតែពួកស្តាំនិយមប៉ុណ្ណោះថៃនិងវៀតណាមខាងត្បូងបានបិទច្រកសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មគាំទ្រពួកខ្មែរសេរីដើម្បីប្រឆាំងនិងសម្តេចសីហនុ និងបង្កវិទ្ធង្សនានៅតាមបណ្តោយព្រំដែនពុំមានលទ្ធភាពការពារខ្លួនឯងទប់ទល់និងការលុកលុយពីសំណាក់ប្រទេសមហាអំណាចឡើយទីបំផុតត្រូវបញ្ចប់ដោយកម្លាំងខាងក្នុង គឹការធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០ ដោយលោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ និងទ្រង់ សិរីមតៈ	ច ូរ និ យា យ ពី ស កម្ម ភាព រ ប ស់ Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច Ġ ថ ៃ Ġ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ក្នុង ការ ប្រ ឆ ាំង និង ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ សម ្ត េច សី ហ នុ Ġ	54	ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ថ ៃ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ក្នុង ការ ប្រ ឆ ាំង និង ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ សម ្ត េច Ġ សី ហ នុ មាន ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច ផ្ ត ល់ ជំ ន ួយ ដល់ ក ម្ព ុ ជា មាន ទិ ស ដ ៅ ច ិញ ្ច ឹម ព ួ ក ស្តា ំ និយម នៅ ក ម្ព ុ ជា ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ជា ម ធ ្យ ោ បា យ ដើម ្ប ី ផ្ ត ួល រំ លំ សម ្ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ ថ ៃ Ġ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង Ġ បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព យ៉ាង ចំ ហ ប្រ ឆ ាំង និង ក ម្ព ុ ជា ដូច ជា ការ ប ិ ទ ព្រ ំ ដ ែ âĢĭ ន សេ ដ្ឋ កិច្ច ធ ្វ ើ វិ ទ្ធ ង្ស នា យោ ធា តា ម ព្រ ំ ដ ែន ជា ដើម ថ ៃ បាន គ ាំ ទ្រ ស កម្ម ភាព ព ួ ក ខ្ ម ែរ សេ រី ដ ែល ជា ក ង ទ ័ ព ឧ ទ្ទ ាម ប្រ ឆ ាំង រដ្ឋ ា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា Ġ ដោយ ផ្ ត ល់ ឲ្យ ក សា ង ជំ រំ ហា ត់ ទ ័ ព ក សា ង ស្ថាន ី យ វិ ទ ្យ ុ ផ្សាយ សំ ឡេ ង ឃ ោស នា និង ន យោ បា យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម វ ៀត ណា ម បាន ធ ្វ ើក ារ ឈ ្លា ន ពា ន ចូល ក្នុង ខ េត ្ត តា ម ព្រ ំ ដ ែន Ġ ផល អ វិ ជ្ជ មាន អា មេ រិក Ġ ផ្ ត ល់ ជំ ន ួយ មក ឲ្យ ខ្ ម ែរ ក្នុង គោ ល ប ំណ ង ច ិញ ្ច ឹម តែ ព ួ ក ស្តា ំ និយម ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ថ ៃ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង បាន ប ិ ទ ច្ រក សេ ដ្ឋ កិច្ច ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម គ ាំ ទ្រ ព ួ ក ខ្ ម ែរ សេ រី ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង និង សម ្ត េច សី ហ នុ Ġ និង បង ្ក វិ ទ្ធ ង្ស នា នៅ តា ម បណ្ត ោយ ព្រ ំ ដ ែន ពុ ំ មាន ល ទ្ធ ភាព ការពារ ខ្លួន ឯ ង ទ ប់ ទល់ និង ការ ល ុក ល ុយ ពី សំ ណា ក់ ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច ឡ ើយ ទី ប ំ ផ ុត ត្រូវ បញ្ច ប់ ដោយ ក ម្ល ាំង ខា ង ក្នុង Ġ គ ឹក ារ ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៨ Ġ មី នា Ġ ១៩ ៧០ Ġ ដោយ លោក សេ នា ប្រ មុខ Ġ ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង ទ្រ ង់ Ġ សិ រី ម ត ៈ	474	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ▁សហរដ្ឋ អា ម េរ ិច ▁ថៃ ▁និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ក្នុង ការ ប្រ ឆ ាំង និង ន យោ ប ាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ សម ្ត េច សី ហ នុ ▁	50	▁សកម្មភាព រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ថ ៃ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ក្នុង ការ ប្រ ឆ ាំង និង ន យោ ប ាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ សម ្ត េច ▁សីហនុ មាន ស ហ រដ្ឋ អា ម េរ ិច ផ្ ត ល់ ជំ ន ួយ ដល់ ក ម្ព ុ ជា មាន ទិ ស ដ ៅ ច ិ ញ្ច ឹម ព ួ ក ស្ត ាំ និយម នៅ ក ម្ព ុ ជា ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ជា ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដើម ្ប ី ផ្ ត ួល រំ លំ សម ្ត េច ▁នរោត្តម សី ហ នុ ថ ៃ ▁និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង ▁បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព យ៉ាង ចំ ហ ប្រ ឆ ាំង និង ក ម្ព ុ ជា ដូច ជា ការ ប ិ ទ ព្រ ំ ដ ែ ▁ន សេ ដ្ឋ កិច្ច ធ ្វ ើ វ ិទ្ធ ង្ស នា យោ ធ ាត ាម ព្រ ំ ដ ែន ជា ដើម ថ ៃ បាន គ ាំ ទ្រ ស កម្ម ភាព ព ួ ក ខ្ ម ែរ សេ រី ដ ែល ជា ក ង ទ ័ ព ឧ ទ្ទ ាម ប្រ ឆ ាំង រ ដ្ឋា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា ▁ដោយ ផ្ ត ល់ ឲ្យ ក សា ង ជំ រំ ហ ាត់ ទ ័ ព ក សា ង ស្ថាន ី យ វិ ទ ្យ ុ ផ្សាយ សំ ឡេ ង ឃ ោស នា និង ន យោ ប ាយ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម វ ៀត ណា ម បាន ធ ្វ ើ ការ ឈ ្លា ន ព ាន ចូល ក្នុង ខ េ ត្ត ត ាម ព្រ ំ ដ ែន ▁ផល អ វិ ជ្ជ មាន អា មេ រិក ▁ផ្តល់ ជំ ន ួយ មក ឲ្យ ខ្ ម ែរ ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ច ិ ញ្ច ឹម តែ ព ួ ក ស្ត ាំ និយម ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ថ ៃ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ូង បាន ប ិ ទ ច្ រក សេ ដ្ឋ កិច្ច ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម គ ាំ ទ្រ ព ួ ក ខ្ ម ែរ សេ រី ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង និង សម ្ត េច សី ហ នុ ▁និង ប ង្ក វ ិទ្ធ ង្ស នា នៅ ត ាម បណ្ត ោយ ព្រ ំ ដ ែន ព ុំ មាន ល ទ្ធ ភាព ការពារ ខ្លួន ឯ ង ទ ប់ ទល់ និង ការ ល ុក ល ុយ ពី ស ំណ ាក់ ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច ឡ ើយ ទី ប ំ ផ ុត ត្រូវ បញ្ច ប់ ដោយ ក ម្ល ាំង ខា ង ក្នុង ▁គ ឹ ការ ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៨ ▁មីនា ▁១៩ ៧០ ▁ដោយ លោក សេ នា ប្រ មុខ ▁ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង ទ្រ ង់ ▁សិរី ម ត ៈ	461
នៅអឺរ៉ុបខាងកើតតើអាឡឺម៉ង់ខាងកើតឈរនៅលំដាប់ទីប៉ុន្មានខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ហើយមានអ្វីជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃឧស្សាហកម្ម	null	នៅអឺរ៉ុបខាងកើតអាឡឺម៉ង់ខាងកើតឈរនៅលំដាប់ទី១ ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចហើយមានមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃឧស្សាហកម្មមានធ្យូងថ្មច្រើនជាងគេ ដែលស្ថិតក្នុងរណ្តៅរាក់ចំណែកធនធានរ៉ែផ្សេងៗវិញមិនសូវជាសម្បូរឡើយ	null	នៅអឺរ៉ុបខាងកើតអាឡឺម៉ង់ខាងកើតឈរនៅលំដាប់ទី១ ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចហើយមានមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃឧស្សាហកម្មមានធ្យូងថ្មច្រើនជាងគេ ដែលស្ថិតក្នុងរណ្តៅរាក់ចំណែកធនធានរ៉ែផ្សេងៗវិញមិនសូវជាសម្បូរឡើយ	នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ត ើ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ឈ រ នៅ លំ ដា ប់ ទី ប៉ ុន ្ម ាន ខា ង ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ហើយ មាន អ ្វី ជា ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឹ ះ នៃ ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ	52	នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ឈ រ នៅ លំ ដា ប់ ទី១ Ġ ខា ង ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ហើយ មាន ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឹ ះ នៃ ឧ ស្សា ហ កម្ម មាន ធ ្យូ ង ថ ្ម ច្ រ ើន ជា ង គ េ Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត ក្នុង រណ ្ត ៅ រា ក់ ចំ ណ ែក ធ ន ធាន រ៉ ែ ផ្ សេ ង ៗ វិញ ម ិន ស ូវ ជា សម្ប ូរ ឡ ើយ	89	▁នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ត ើ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ឈ រ នៅ លំ ដ ាប់ ទី ប៉ ុន ្ មាន ខា ង ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ហើយ មាន អ ្វី ជា ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឹ ះ នៃ ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁	52	▁នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ឈ រ នៅ លំ ដ ាប់ ទី១ ▁ខាង ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ហើយ មាន ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឹ ះ នៃ ឧ ស្សា ហ កម្ម មាន ធ ្យូ ង ថ ្ម ច ្រ ើន ជា ង គ េ ▁ដែល ស ្ថ ិត ក្នុង រ ណ្ត ៅ រ ាក់ ច ំណ ែក ធ ន ធាន រ៉ ែ ផ្ ស េង ៗ វិញ ម ិន ស ូវ ជា សម្ប ូរ ឡ ើយ	87
តើនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទនរោត្តម បារាំងបានយកខេត្តណាខ្លះដាក់ក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមអោយស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរបស់ខ្លួន	null	បារាំងយកខេត្ត លុង ហោរវិញឡុងមាត់ជូក ចូវ ដុងនិងកពាមបន្ទាយមាសហាទៀងទៅដាក់ក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមអោយស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរបស់ខ្លួនដូចនេះដែនកម្ពុជាក្រោមទាំងមូលក៏ត្រូវនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងចាប់តាំងពីពេលនោះ	null	បារាំងយកខេត្ត លុង ហោរវិញឡុងមាត់ជូក ចូវ ដុងនិងកពាមបន្ទាយមាសហាទៀងទៅដាក់ក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមអោយស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរបស់ខ្លួនដូចនេះដែនកម្ពុជាក្រោមទាំងមូលក៏ត្រូវនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងចាប់តាំងពីពេលនោះ	ត ើន ៅ ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ បា រា ំ ង បាន យក ខ េត ្ត ណា ខ្ ល ះ ដា ក់ ក្នុង ដ ែន ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អោយ ស្ ថ ិត នៅ ក្រោម អ ំណ ា ចរ ប ស់ ខ្លួន Ġ	51	បា រា ំ ង យក ខ េត ្ត Ġ ល ុង Ġ ហ ោរ វិញ ឡ ុង មា ត់ ជ ូក Ġ ច ូវ Ġ ដ ុង និង ក ពា ម ប ន្ទ ាយ មាស ហា ទ ៀង ទៅ ដា ក់ ក្នុង ដ ែន ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អោយ ស្ ថ ិត នៅ ក្រោម អ ំណ ា ចរ ប ស់ ខ្លួន ដូច នេះ ដ ែន ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ទ ាំង ម ូល ក ៏ ត្រូវ នៅ ក្រោម ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រ ប ស់ បា រា ំ ង ច ាប់ តាំង ពី ពេល ន ោះ	95	▁តើ នៅ ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁បារាំង បាន យក ខ េ ត្ត ណា ខ្ ល ះ ដ ាក់ ក្នុង ដ ែន ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អោយ ស ្ថ ិត នៅ ក្រោម អ ំ ណា ចរ ប ស់ ខ្លួន ▁	47	▁បារាំង យក ខ េ ត្ត ▁ល ុង ▁ហោ រ វិញ ឡ ុង ម ាត់ ជ ូក ▁ច ូវ ▁ដុង និង ក ព ាម ប ន្ទ ាយ មាស ហា ទ ៀង ទៅ ដ ាក់ ក្នុង ដ ែន ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អោយ ស ្ថ ិត នៅ ក្រោម អ ំ ណា ចរ ប ស់ ខ្លួន ដូច នេះ ដ ែន ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ទ ាំង ម ូល ក ៏ ត្រូវ នៅ ក្រោម ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រ ប ស់ ប ារ ាំង ច ាប់ តាំង ពី ពេល ន ោះ	90
នៅមុនសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ ប្រទេសអង់គ្លេសជាប្រទេសដូចម្ដេច	null	នៅមុនសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ ប្រទេសអង់គ្លេសជាប្រទេសមហាចំណាច អាណានិគមជាងគេនិងប្រទេសរៀមច្បងខាងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម	null	នៅមុនសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ ប្រទេសអង់គ្លេសជាប្រទេសមហាចំណាច អាណានិគមជាងគេនិងប្រទេសរៀមច្បងខាងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម	នៅ ម ុន សម័យ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី Ġ ១ Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេស ដូច ម្ ដ េច Ġ	27	នៅ ម ុន សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី Ġ ១ Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេស ម ហា ចំ ណា ច Ġ អា ណា និ គម ជា ង គ េន ិ ង ប្រ ទេស រ ៀម ច្ បង ខា ង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម	54	▁នៅ ម ុន សម័យ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁១ ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេស ដូច ម្ ដ េច ▁	26	▁នៅ ម ុន សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁១ ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេស ម ហា ចំ ណា ច ▁អាណានិគម ជា ង គ េ និង ប្រ ទេស រ ៀម ច្ បង ខា ង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម	49
មូលដ្ឋានដែលនាំឲ្យមនុស្សមានសេចក្តីទុក្ខ មានប៉ុន្មានបែប	null	មូលដ្ឋានដែលនាំឲ្យមនុស្សមានសេចក្តីទុក្ខមាន៣ យ៉ាង គឺៈមានជំនោរចិត្តចង់បានដោយលោភលន់មានសេចក្តីប្រមាថ ឆាប់ខឹងឆេវឆារ ខ្វះការពិចារណាភេ្លចសារតីដោយដំកល់ចិត្តលើផ្លូវខុស មិច្ឆាទិដ្ឋិ	null	មូលដ្ឋានដែលនាំឲ្យមនុស្សមានសេចក្តីទុក្ខមាន៣ យ៉ាង គឺៈមានជំនោរចិត្តចង់បានដោយលោភលន់មានសេចក្តីប្រមាថ ឆាប់ខឹងឆេវឆារ ខ្វះការពិចារណាភេ្លចសារតីដោយដំកល់ចិត្តលើផ្លូវខុស មិច្ឆាទិដ្ឋិ	ម ូល ដ្ឋាន ដ ែល នាំ ឲ្យ ម នុ ស្ស មាន សេ ច ក្តី ទុក្ខ Ġ មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប ែប Ġ	22	ម ូល ដ្ឋាន ដ ែល នាំ ឲ្យ ម នុ ស្ស មាន សេ ច ក្តី ទុក្ខ មាន ៣ Ġ យ៉ាង Ġ គ ឺ ៈ មាន ជំ ន ោរ ចិត្ត ច ង់ បាន ដោយ ល ោ ភ ល ន់ មាន សេ ច ក្តី ប្រ មា ថ Ġ ឆ ាប់ ខ ឹង ឆ េ វ ឆ ារ Ġ ខ្វ ះ ការ ពិ ចារ ណា ភ េ ្ល ច សារ តី ដោយ ដំ ក ល់ ចិត្ត លើ ផ្ល ូវ ខុស Ġ ម ិច ្ ឆ ា ទិ ដ្ឋ ិ	80	▁មូលដ្ឋាន ដ ែល នាំ ឲ្យ ម នុ ស្ស មាន ស េច ក្តី ទុក្ខ ▁មាន ប៉ ុន ្ មាន ប ែប ▁	20	▁មូលដ្ឋាន ដ ែល នាំ ឲ្យ ម នុ ស្ស មាន ស េច ក្តី ទុក្ខ មាន ៣ ▁យ៉ាង ▁គឺ ៈ មាន ជំ ន ោរ ចិត្ត ច ង់ បាន ដោយ ល ោ ភ ល ន់ មាន ស េច ក្តី ប្រ មា ថ ▁ឆាប់ ខ ឹង ឆ េ វ ឆ ារ ▁ខ្វះ ការ ពិ ចារ ណា ភ េ ្ល ច សារ តី ដោយ ដំ ក ល់ ចិត្ត លើ ផ្ល ូវ ខុស ▁មិ ច្ឆ ា ទិ ដ្ឋ ិ	73
ចូរនិយាយពីកំណត់កំណើតភ្លៀងអាស៊ីត	null	និយាយពីកំណកំណើតភ្លៀងអាស៊ីត សកម្មភាពមនុស្ស បានបញ្ចេញឧស្ម័នស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត SO និងអាសូតម៉ូណូអុកស៊ីត NO ចូលទៅក្នុងបរិយាកាស ក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ ស្ពាន់ធ័រឌីអុស៊ីត និងអាសូតម៉ូណូអុកស៊ិតប្លែងទៅជាអាស៊ីតស៊ុលផផួរិច និងអាស៊ីតនីទ្រីច អាស៊ីតទាំងនេះរលាយក្នុងទឹកនៅក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ និងធ្វើអាស៊ីតកម្មទឹកភ្លៀង គ្រាប់ដំណក់អាស៊ីតទាំងនេះបានធ្លាក់ជាមួយទឹកភ្លៀងនៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់	null	និយាយពីកំណកំណើតភ្លៀងអាស៊ីត សកម្មភាពមនុស្ស បានបញ្ចេញឧស្ម័នស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត SO និងអាសូតម៉ូណូអុកស៊ីត NO ចូលទៅក្នុងបរិយាកាស ក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ ស្ពាន់ធ័រឌីអុស៊ីត និងអាសូតម៉ូណូអុកស៊ិតប្លែងទៅជាអាស៊ីតស៊ុលផផួរិច និងអាស៊ីតនីទ្រីច អាស៊ីតទាំងនេះរលាយក្នុងទឹកនៅក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់ និងធ្វើអាស៊ីតកម្មទឹកភ្លៀង គ្រាប់ដំណក់អាស៊ីតទាំងនេះបានធ្លាក់ជាមួយទឹកភ្លៀងនៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់	ច ូរ និ យា យ ពី កំ ណ ត់ កំ ណ ើត ភ្ល ៀង អា ស៊ី ត Ġ	17	និ យា យ ពី កំ ណ កំ ណ ើត ភ្ល ៀង អា ស៊ី ត Ġ ស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស Ġ បាន បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន ស្ព ាន់ ធ ័រ ឌី អ ុក ស៊ី ត Âł ĠâĢĭ ĠSO Ġ និង អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត ĠNO Ġ ចូល ទៅ ក្នុង បរ ិយ ាក ាស Ġ ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ âĢĭ ច ល់ Ġ ស្ព ាន់ ធ ័រ ឌី អ ុស ៊ី ត Ġ និង អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ ិត ប្ លែង ទៅ ជា អា ស៊ី ត ស៊ ុល ផ ផ ួរ ិច Ġ និង អា ស៊ី ត នី ទ្រ ី ច Ġ អា ស៊ី ត ទ ាំង នេះ រ លា យក ្ន ុង ទឹក នៅ ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ច ល់ Ġ និង ធ ្វ ើ អា ស៊ី ត កម្ម ទឹក ភ្ល ៀង âĢĭ Ġ គ្រាប់ ដំ ណ ក់ អា ស៊ី ត ទ ាំង នេះ បាន ធ ្លា ក់ ជា មួយ ទឹក ភ្ល ៀង នៅ ពេល មាន ភ្ល ៀង ធ ្លា ក់ âĢĭ	161	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ក ំណ ត់ ក ំណ ើត ភ្ល ៀង អា ស៊ី ត ▁	16	▁និយាយ ពី ក ំណ ក ំណ ើត ភ្ល ៀង អា ស៊ី ត ▁សកម្មភាព ម នុ ស្ស ▁បាន បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន ស្ ពាន់ ធ ័រ ឌី អ ុក ស៊ី ត ▁SO ▁និង អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ី ត ▁NO ▁ចូលទៅ ក្នុង ប រិយា កាស ▁ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ▁ច ល់ ▁ស្ពាន ់ ធ ័រ ឌី អ ុ ស៊ី ត ▁និង អា ស ូត ម៉ូ ណូ អ ុក ស៊ ិត ប្ លែង ទៅ ជា អា ស៊ី ត ស៊ ុល ផ ផ ួរ ិច ▁និង អា ស៊ី ត នី ទ្រ ី ច ▁អាស៊ី ត ទ ាំង នេះ រ ល ាយ ក្នុង ទឹក នៅ ក្នុង ម ណ្ឌ ល អា កាស រ ច ល់ ▁និង ធ ្វ ើ អា ស៊ី ត កម្ម ទឹក ភ្ល ៀង ▁គ្រាប់ ដ ំណ ក់ អា ស៊ី ត ទ ាំង នេះ បាន ធ ្ល ាក់ ជា មួយ ទឹក ភ្ល ៀង នៅ ពេល មាន ភ្ល ៀង ធ ្ល ាក់ ▁	153
តើការបាត់បង់តុល្យភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ឧត្តមភាពរបស់ប្រទេសដែរឬទេចូរពន្យល់	null	ការចាត់បង់តុល្យភាព ជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមិនបាននាំ ឱ្យប៉ះពាល់ដល់ឧត្តមភាពរបស់ប្រទេសឡើយ ព្រោះការទទួលបានផលចំណេញច្រើនពីការនាំចេញសេវា និងការផ្ទេរមូលធនពីបរទេសដែលនាំឱ្យ ជញ្ជីងទូរទាត់របស់គេអាចរករក្សាបានតុល្យភាព	null	ការចាត់បង់តុល្យភាព ជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមិនបាននាំ ឱ្យប៉ះពាល់ដល់ឧត្តមភាពរបស់ប្រទេសឡើយ ព្រោះការទទួលបានផលចំណេញច្រើនពីការនាំចេញសេវា និងការផ្ទេរមូលធនពីបរទេសដែលនាំឱ្យ ជញ្ជីងទូរទាត់របស់គេអាចរករក្សាបានតុល្យភាព	ត ើក ារ បា ត់ បង់ ត ុល ្យ ភាព ជ ញ្ជ ី ង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ នាំ ឱ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ឧ ត្ត ម ភាព រ ប ស់ ប្រ ទេស ដ ែរ ឬ ទេ ច ូរ ព ន្ យ ល់ Ġ	54	ការ ច ាត់ បង់ ត ុល ្យ ភាព Ġ ជ ញ្ជ ី ង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ម ិន បាន នាំ Ġ ឱ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ឧ ត្ត ម ភាព រ ប ស់ ប្រ ទេស ឡ ើយ Ġ ព្រ ោះ ការ ទទួលបាន ផល ចំ ណេ ញ ច្ រ ើន ពី ការ នាំ ចេញ សេ វា Ġ និង ការ ផ្ ទេ រ ម ូល ធ ន ពី បរ ទេស ដ ែល នាំ ឱ្យ Ġ ជ ញ្ជ ី ង ទូ រ ទ ាត់ រ ប ស់ គ េ អា ចរ ករ ក្ស ាប ាន ត ុល ្យ ភាព	103	▁តើ ការ ប ាត់ បង់ ត ុល ្យ ភាព ជ ញ្ជ ី ង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁នាំឱ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ឧ ត្ត ម ភាព រ ប ស់ ប្រ ទេស ដ ែរ ឬ ទ េច ូរ ព ន ្យ ល់ ▁	52	▁ការច ាត់ បង់ ត ុល ្យ ភាព ▁ជ ញ្ជ ី ង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ម ិន បាន នាំ ▁ឱ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ឧ ត្ត ម ភាព រ ប ស់ ប្រ ទេស ឡ ើយ ▁ព្រោះ ការ ទទួលបាន ផល ច ំណ េញ ច ្រ ើន ពី ការ នាំ ចេញ សេ វា ▁និង ការ ផ្ ទ េរ ម ូល ធ ន ពី បរ ទេស ដ ែល នាំ ឱ្យ ▁ជ ញ្ជ ី ង ទ ូរ ទ ាត់ រ ប ស់ គ េ អា ចរ ករ ក ្សា បាន ត ុល ្យ ភាព	101
តើប្រទេសថៃមានធនធានរ៉ែច្រើនដែររឺទេ	null	ប្រទេសថៃមានរ៉ែបង្គួរធនធានរ៉ែសំខាន់ៗមានសំនប៉ាហាំង និងតង់ស្តែន	null	ប្រទេសថៃមានរ៉ែបង្គួរធនធានរ៉ែសំខាន់ៗមានសំនប៉ាហាំង និងតង់ស្តែន	ត ើប ្រ ទេស ថ ៃ មាន ធ ន ធាន រ៉ ែ ច្ រ ើន ដ ែរ រ ឺ ទេ Ġ	20	ប្រ ទេស ថ ៃ មាន រ៉ ែប ង្គ ួរ ធ ន ធាន រ៉ ែ សំ ខា ន់ ៗ មាន សំ ន ប៉ា ហា ំ ង Ġ និង ត ង់ ស្ត ែន	30	▁តើ ប្រ ទេស ថ ៃ មាន ធ ន ធាន រ៉ ែ ច ្រ ើន ដ ែរ រ ឺ ទេ ▁	19	▁ប្រទេស ថ ៃ មាន រ៉ ែប ង្គ ួរ ធ ន ធាន រ៉ ែ សំ ខ ាន់ ៗ មាន សំ ន ប៉ា ហ ាំង ▁និង ត ង់ ស្ត ែន	28
ចូររៀបរាប់ពីរបបសាធារណរដ្ឋទី ៤ និងទី៥	null	រៀបរាប់ពីរបបសាធារណរដ្ឋទី៤ និងទី៥ របបសាធារណរដ្ឋទី៤ នៅឆ្នាំ ១៩៤៧ សភាបានតែងតាំងប្រធានាធិបតីមកពីគណបក្សសង្គមនិយមវាំងសង់អូរីយ៉ូល ដូចនេះសាធារណរដ្ឋទី៤ បានត្រូវបង្កើតឡើង របបសាធារណរដ្ឋទី៤ មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលប្រគល់អំណាចទៅឪ្យសភាជាអ្នកជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ដ្រីដែលមានអាណត្តិ ៥ ឆ្នាំ និងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវសកម្មភាពនយោបាយដោយសភាហើយសភាអាចដកហូតំណែងគ្រប់ពេលវេលាបើសិនជាមានកំហុសឆ្លងរបបនេះប្រគល់អំណាចធំធេងដល់ក្នុងការកំណត់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិចំណែកប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយសភាដែរសម្រាប់អាណត្តិ ៧ ឆ្នាំ របបសាធារណទី៥ របបសាធារណរដ្ឋទី៥ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៨រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណទី៥ ខុសគ្នាពីររដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋមុនៗ ដោយធម្មនុញ្ញនៃសាធារណនេះប្រគល់អំណាចដ៏ទូលំទូលាយដល់ប្រធានាធិបតី ប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ ៧ ឆ្នាំ អាចឈរបាន ២ អាណតត្តិ មានសិទ្ធិរំលាយសភា រុះរើគណរដ្ឋមន្ដ្រីនិងមន្ដ្រីផ្សេងៗ តាមការស្នើសុំរបស់នាយករដ្ឋមន្ដ្រីក្រៅពីនេះប្រធានាធិបតីទទួលសារតាំង ចុះហត្ថលេខាលើសន្និសញ្ញាក្រឹត្យ និងចេញបទបញ្ជាផ្សេងៗ សភាតំណាងររាស្រ្ដមានរាស្រ្ដមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំ ជ្រើសតាំងដោយការឆ្នោតសកល មានតួនាទីអនុម័តច្បាប់និងផែនការថវិកាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំសាពើពន្ធនីមួយៗ ត្រួតពិនិត្យការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល មានសិទ្ធិរំលាយរដ្ឋាភិបាលដោយអនុលោមតាមសំឡេង ២៣ ដាច់ខាត ព្រឹត្តសភាមានអាណត្តិ៩ឆ្នាំ ចប់អាណត្តិមិនព្រមគ្នាទេ សមាជិក១៣ ត្រូវប្ដូររៀងរាល់ ៣ ឆ្នាំម្ដងព្រឹទ្ធសភាមានភារកិច្ចចូលរួមតាក់តែងនិងអនុម័តច្បាប់ព្រមទាំងថវិកាជាតិ នៅទីបំផុតសាធារណរដ្ឋទី ៥ បានយកគំរូតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការបង្កើតតុលាការជាន់ខ្ពស់ ឬ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញមាននាទីធានការគោរពរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រួតពិនិត្យទៅលើការបោះឆ្នោត តុលាការនេះមានសមាជិក ៩ រូបមានអាណត្តិ ៩ ឆ្នាំ តែងតាំងដោយប្រធានាធិបតីនៃប្រធានសភាទាំងពីរ	null	រៀបរាប់ពីរបបសាធារណរដ្ឋទី៤ និងទី៥ របបសាធារណរដ្ឋទី៤ នៅឆ្នាំ ១៩៤៧ សភាបានតែងតាំងប្រធានាធិបតីមកពីគណបក្សសង្គមនិយមវាំងសង់អូរីយ៉ូល ដូចនេះសាធារណរដ្ឋទី៤ បានត្រូវបង្កើតឡើង របបសាធារណរដ្ឋទី៤ មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលប្រគល់អំណាចទៅឪ្យសភាជាអ្នកជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ដ្រីដែលមានអាណត្តិ ៥ ឆ្នាំ និងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវសកម្មភាពនយោបាយដោយសភាហើយសភាអាចដកហូតំណែងគ្រប់ពេលវេលាបើសិនជាមានកំហុសឆ្លងរបបនេះប្រគល់អំណាចធំធេងដល់ក្នុងការកំណត់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិចំណែកប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយសភាដែរសម្រាប់អាណត្តិ ៧ ឆ្នាំ របបសាធារណទី៥ របបសាធារណរដ្ឋទី៥ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៨រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណទី៥ ខុសគ្នាពីររដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋមុនៗ ដោយធម្មនុញ្ញនៃសាធារណនេះប្រគល់អំណាចដ៏ទូលំទូលាយដល់ប្រធានាធិបតី ប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ ៧ ឆ្នាំ អាចឈរបាន ២ អាណតត្តិ មានសិទ្ធិរំលាយសភា រុះរើគណរដ្ឋមន្ដ្រីនិងមន្ដ្រីផ្សេងៗ តាមការស្នើសុំរបស់នាយករដ្ឋមន្ដ្រីក្រៅពីនេះប្រធានាធិបតីទទួលសារតាំង ចុះហត្ថលេខាលើសន្និសញ្ញាក្រឹត្យ និងចេញបទបញ្ជាផ្សេងៗ សភាតំណាងររាស្រ្ដមានរាស្រ្ដមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំ ជ្រើសតាំងដោយការឆ្នោតសកល មានតួនាទីអនុម័តច្បាប់និងផែនការថវិកាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំសាពើពន្ធនីមួយៗ ត្រួតពិនិត្យការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល មានសិទ្ធិរំលាយរដ្ឋាភិបាលដោយអនុលោមតាមសំឡេង ២៣ ដាច់ខាត ព្រឹត្តសភាមានអាណត្តិ៩ឆ្នាំ ចប់អាណត្តិមិនព្រមគ្នាទេ សមាជិក១៣ ត្រូវប្ដូររៀងរាល់ ៣ ឆ្នាំម្ដងព្រឹទ្ធសភាមានភារកិច្ចចូលរួមតាក់តែងនិងអនុម័តច្បាប់ព្រមទាំងថវិកាជាតិ នៅទីបំផុតសាធារណរដ្ឋទី ៥ បានយកគំរូតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការបង្កើតតុលាការជាន់ខ្ពស់ ឬ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញមាននាទីធានការគោរពរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រួតពិនិត្យទៅលើការបោះឆ្នោត តុលាការនេះមានសមាជិក ៩ រូបមានអាណត្តិ ៩ ឆ្នាំ តែងតាំងដោយប្រធានាធិបតីនៃប្រធានសភាទាំងពីរ	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ពី រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី Ġ ៤ Ġ និង ទី ៥ Ġ	19	រ ៀប រា ប់ ពី រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ Ġ និង ទី ៥ Ġ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៧ Ġ ស ភា បាន តែ ង តាំង ប្រ ធាន ា ធិ បតី មក ពី គ ណ ប ក្ស សង ្ គម និយម វា ំ ង សង ់ អូ រី យ៉ូ ល Âł ដូច នេះ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ Ġ បាន ត្រូវ បង ្ក ើត ឡើង Ġ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ Ġ មាន រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៤ ៦ Ġ ដ ែល ប្រ គ ល់ អ ំណ ា ច ទៅ ឪ ្យ ស ភា ជា អ្នក ជ្រ ើស រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ដ ែល មាន អា ណ ត្តិ Ġ ៥ Ġ ឆ្នាំ Ġ និង ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ជា ប្រ ច ាំ ន ូវ ស កម្ម ភាព ន យោ បា យ ដោយ ស ភា âĢĭ ហើយ ស ភា អា ច ដ ក ហ ូត ំណ ែង គ្រ ប់ ពេល វេ លា ប ើស ិន ជា មាន កំ ហ ុស ឆ្ លង រ ប ប នេះ ប្រ គ ល់ អ ំណ ា ច ធ ំ ធ េង ដល់ ក្នុង ការ កំ ណ ត់ អ ំណ ា ច នី តិ ប្រ តិ ប ត្តិ ចំ ណ ែក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស តាំង ដោយ ស ភា ដ ែរ សម ្រា ប់ អា ណ ត្តិ Ġ ៧ Ġ ឆ្នាំ ĠâĢĭ រ ប ប សា ធា រណ ទី ៥ Ġ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៥ ៨ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ សា ធា រណ ទី ៥ Ġ ខុស គ្នា ពី រ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ម ុន ៗ Ġ ដោយ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ សា ធា រណ នេះ ប្រ គ ល់ អ ំណ ា ច ដ ៏ ទូ លំ ទូ លា យ ដល់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស តាំង ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត មាន អា ណ ត្តិ Ġ ៧ Ġ ឆ្នាំ Ġ អា ច ឈ រ បាន Ġ ២ Ġ អា ណ ត ត្តិ Ġ មាន សិ ទ្ធិ រំ លា យ ស ភា Ġ រ ុះ រ ើ គ ណ រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី និង ម ន្ ដ ្រី ផ្ សេ ង ៗ Ġ តា មក ារ ស្ន ើស ុំ រ ប ស់ នា យក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ក្រ ៅ ពី នេះ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ទទួល សារ តាំង Ġ ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើស ន្ន ិស ញ្ញា ក្រ ឹត ្យ Ġ និង ចេញ បទ បញ្ជា ផ្ សេ ង ៗ Ġ ស ភា ត ំណ ាង រ រា ស្រ ្ ដ មាន រា ស្រ ្ ដ មាន អា ណ ត្តិ ៥ ឆ្នាំ Ġ ជ្រ ើស តាំង ដោយ ការ ឆ្ ន ោត ស ក ល Ġ មាន ត ួន ា ទី អនុ ម ័ត ច្ បា ប់ និង ផ ែន ការ ថ វិ កា ជាតិ សម ្រា ប់ ឆ្នាំ សា ព ើ ពន្ធ នី មួយ ៗ Ġ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ការងារ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ មាន សិ ទ្ធិ រំ លា យ រដ្ឋ ា ភិ បាល ដោយ អនុ ល ោម តា ម សំ ឡេ ង Ġ ២ ៣ Ġ ដា ច ់ ខា ត Ġ ព្រ ឹត ្ត ស ភា មាន អា ណ ត្តិ ៩ ឆ្នាំ Ġ ច ប់ អា ណ ត្តិ ម ិន ព្រ ម គ្នា ទេ Ġ សម ា ជ ិក ១ ៣ Ġ ត្រូវ ប្ ដ ូរ រ ៀង រា ល់ Ġ ៣ Ġ ឆ្នាំ ម្ ដង âĢĭ ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា មាន ភា រក ិច ្ច ចូល រួម តា ក់ តែ ង និង អនុ ម ័ត ច្ បា ប់ ព្រ ម ទ ាំង ថ វិ កា ជាតិ Ġ នៅ ទី ប ំ ផ ុត សា ធា រណ រដ្ឋ ទី Ġ ៥ Ġ បាន យក គ ំ រ ូត ាម រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក្នុង ការ បង ្ក ើត ត ុល ាក ារ ជា ន់ ខ្ ព ស់ Ġ ឬ Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ធម្ម នុ ញ្ញ មាន នាទី ធាន ការ គោ រ ពរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ទៅ លើក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត âĢĭ Ġ ត ុល ាក ារ នេះ មាន សម ា ជ ិក Ġ ៩ Ġ រូប âĢĭ មាន អា ណ ត្តិ Ġ ៩ Ġ ឆ្នាំ Ġ តែ ង តាំង ដោយ ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៃ ប្រ ធាន ស ភា ទ ាំង ពី រ	711	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ពី រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ▁៤ ▁និង ទី ៥ ▁	18	▁រៀបរាប់ ពី រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ▁និង ទី ៥ ▁របប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៧ ▁សភា បាន ត ែង តាំង ប្រ ធាន ា ធិ បតី មក ពី គ ណ ប ក្ស ស ង្គ ម និយម វ ាំង ស ង់ អូ រី យ៉ូ ល ▁ដូចនេះ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ▁បាន ត្រូវ ប ង្ក ើត ឡើង ▁របប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ▁មាន រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១ ៩៤ ៦ ▁ដែល ប្រ គ ល់ អ ំ ណា ច ទៅ ឪ ្យ ស ភា ជា អ្នក ជ្រ ើស រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ដ ែល មាន អា ណ ត្តិ ▁៥ ▁ឆ្នាំ ▁និង ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ជា ប្រ ច ាំ ន ូវ ស កម្ម ភាព ន យោ ប ាយ ដោយ ស ភា ▁ហើយ ស ភា អា ច ដ ក ហ ូត ំណ ែង គ្រ ប់ ពេល វេ ល ាប ើស ិន ជា មាន កំ ហ ុស ឆ្ លង រ ប ប នេះ ប្រ គ ល់ អ ំ ណា ច ធ ំ ធ េង ដល់ ក្នុង ការ ក ំណ ត់ អ ំ ណា ច នី តិ ប្រ តិ ប ត្តិ ច ំណ ែក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស តាំង ដោយ ស ភា ដ ែរ ស ម្រ ាប់ អា ណ ត្តិ ▁៧ ▁ឆ្នាំ ▁របប សា ធា រណ ទី ៥ ▁របប សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁បង្កើតឡើង នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៥ ៨ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ សា ធា រណ ទី ៥ ▁ខុសគ្នា ពី រ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ម ុន ៗ ▁ដោយ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ សា ធា រណ នេះ ប្រ គ ល់ អ ំ ណា ច ដ ៏ ទូ លំ ទ ូល ាយ ដល់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ប្រធានាធិបតី ជ្រ ើស តាំង ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត មាន អា ណ ត្តិ ▁៧ ▁ឆ្នាំ ▁អាច ឈ រ បាន ▁២ ▁អា ណ ត ត្តិ ▁មាន សិ ទ្ធិ រំ ល ាយ ស ភា ▁រុះរើ គ ណ រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី និង ម ន្ ដ ្រី ផ្ ស េង ៗ ▁តាម ការ ស្ន ើស ុំ រ ប ស់ នា យក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ក្រ ៅ ពី នេះ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ទទួល សារ តាំង ▁ចុះហត្ថលេខា លើ ស ន្ន ិស ញ្ញា ក្រ ឹត ្យ ▁និង ចេញ បទ បញ្ជា ផ្ ស េង ៗ ▁សភា ត ំណ ាង រ រា ស្រ ្ ដ មាន រា ស្រ ្ ដ មាន អា ណ ត្តិ ៥ ឆ្នាំ ▁ជ្រើសតាំង ដោយ ការ ឆ្ ន ោត ស ក ល ▁មាន ត ួ នាទី អនុ ម ័ត ច ្ប ាប់ និង ផ ែន ការ ថ វ ិកា ជាតិ ស ម្រ ាប់ ឆ្នាំ សា ព ើ ពន្ធ នី មួយ ៗ ▁ត្រួតពិនិត្យ ការងារ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁មាន សិ ទ្ធិ រំ ល ាយ រ ដ្ឋា ភិ បាល ដោយ អនុ ល ោម ត ាម សំ ឡេ ង ▁២៣ ▁ដាច់ខាត ▁ព្រ ឹ ត្ត ស ភា មាន អា ណ ត្តិ ៩ ឆ្នាំ ▁ចប់ អា ណ ត្តិ ម ិន ព្រ ម គ្នា ទេ ▁សមាជិក ១ ៣ ▁ត្រូវ ប្ ដ ូរ រ ៀង រ ាល់ ▁៣ ▁ឆ្នាំ ម្ ដង ▁ព្រឹទ្ធសភា មាន ភា រ កិច្ច ចូល រួម ត ាក់ ត ែង និង អនុ ម ័ត ច ្ប ាប់ ព្រ ម ទ ាំង ថ វ ិកា ជាតិ ▁នៅ ទី ប ំ ផ ុត សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ▁៥ ▁បាន យក គ ំ រ ូត ាម រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក្នុង ការ ប ង្ក ើត ត ុល ា ការ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ▁ឬ ▁ក្រុមប្រឹក្សា ធម្ម នុ ញ្ញ មាន នាទី ធាន ការ គ ោរ ព រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ▁ត្រួតពិនិត្យ ទៅ លើ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁តុលាការ នេះ មាន ស មា ជ ិក ▁៩ ▁រូប ▁មាន អា ណ ត្តិ ▁៩ ▁ឆ្នាំ ▁តែងតាំង ដោយ ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៃ ប្រ ធាន ស ភា ទ ាំង ពី រ	643
តើអាស៊ានមានន័យដូចម្តេច	null	អាស៊ានមានន័យថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍	null	អាស៊ានមានន័យថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍	ត ើ អា ស៊ ាន មាន ន ័យ ដូច ម្ ត េច Ġ	12	អា ស៊ ាន មាន ន ័យ ថា Ġ សម ា គម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍	21	▁តើ អា ស៊ ាន មាន ន ័យ ដូច ម ្ត េច ▁	11	▁អាស៊ាន មាន ន ័យ ថា ▁សមាគម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍	17
ជញ្ជាំងក្រុងប៊ែរឡាំងកសាងឡើងនៅឆ្នាំណាប្រវែងប៉ុន្មាន	null	កសាងនៅឆ្នាំ ១៩៦១ មានប្រវែង៤៣ គីឡូម៉ែត្រដើម្បីបែងចែកក្រុងប៊ែរឡាំងជាពីរដាច់ពីគ្នា និងទប់ស្កាត់ការរត់ឆ្លងកាត់របស់ប្រជាជនពីប៊ែរឡាំងខាងកើតចូលទៅទីក្រុងប៊ែរឡាំងខាងលិច	null	កសាងនៅឆ្នាំ ១៩៦១ មានប្រវែង៤៣ គីឡូម៉ែត្រដើម្បីបែងចែកក្រុងប៊ែរឡាំងជាពីរដាច់ពីគ្នា និងទប់ស្កាត់ការរត់ឆ្លងកាត់របស់ប្រជាជនពីប៊ែរឡាំងខាងកើតចូលទៅទីក្រុងប៊ែរឡាំងខាងលិច	ជ ញ្ជ ាំង ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ប្រ វ ែង ប៉ ុន ្ម ាន Ġ	23	ក សា ង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ១ âĢĭ Ġ មាន ប្រ វ ែង ៤ ៣ Ġ គីឡូម៉ែត្រ ដើម ្ប ី ប ែង ច ែក ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង âĢĭ ជា ពី រ ដា ច ់ ពី គ្នា Ġ និង ទ ប់ ស្ កាត់ ការ រ ត់ ឆ្ លង កាត់ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ពី ប៊ ែរ ឡា ំ ង ខា ង កើត ចូល ទៅ ទី ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង ខា ង ល ិច	75	▁ជញ្ជាំង ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ប្រ វ ែង ប៉ ុន ្ មាន ▁	20	▁កសាង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ១ ▁មាន ប្រ វ ែង ៤ ៣ ▁គីឡូម៉ែត្រ ដើម ្ប ី ប ែង ច ែក ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង ▁ជា ពី រ ដ ាច់ ពី គ្នា ▁និង ទ ប់ ស្ កាត់ ការ រ ត់ ឆ្ លង កាត់ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ពី ប៊ ែរ ឡ ាំង ខា ង កើត ចូល ទៅ ទី ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង ខា ង ល ិច	69
ដូចម្តេចដែលហៅថាភ្នាសសែលុយឡូស ភ្នាសស៊ីតូប្លាស ស៊ីតូប្លាស វ៉ាគុយអូល ជាលិកា សរីរាង្គ	null	ភ្នាសសែលុយឡូស គឺជាភ្នាសរឹងមាំ គ្មានជីវិត ដែលរុំព័ទ្ធពីក្រៅភ្នាសកោសិកា ទោះបីភ្នាសសែលុយឡូសរឹងមាំក៏ដោយ ក៏វាអាចឱ្យទឹក អុកស៊ីសែន ឧស្ម័នកាបូនិច និងសារធាតុមួយចំនួនឆ្លងកាត់បានដែរភ្នាសស៊ីតូប្លាស គឺជាភ្នាសមួយស្តើង ហើយទន់ដែលរុំព័ទ្ធពីក្រៅកោសិកា ចំពោះកោសិការុក្ខជាតិ ភ្នាសសែលុយឡូសព័ទ្ធពីក្រៅភ្នាសកោសិកា ស៊ីតូប្លាស គឺជាសារធាតុខាប់អន្ធិល ដែលស្ថិតនៅចន្លោះណ្វៃយ៉ូនិងភ្នាសស៊ីតូប្លាសហើយមានចលនាជានិច្ច វ៉ាគុយអូល គឺជាថង់មួយពេញដោយទឹក ខ្យល់ និងចុណ្ណភាពនៃអាហារ វ៉ាគុយអូលអណ្តែតក្នុងស៊ីតូប្លាស កោសិការុក្ខជាតិភាគច្រើននិងកោសិកាសត្វមួយចំនួនមានវ៉ាគុយអូល ជាលិកា គឺជាបណ្តុំកោសិកាប្រភេទដូចគ្នា ដែលធ្វើការរួបរួមគ្នាដើម្បីបំពេញនាទីមួយ ក្នុងសារពាង្គកាយមានជាលិកាច្រើនប្រភេទដូចជាលិកាអេពីតេល្យូម ជាលិកាសាច់ដុំ ជាលិកាប្រសាទ ជាលិកាសន្ធាន សរីរាង្គ គឺជាទម្រង់មួយដែលបង្កឡើងដោយជាលិកាច្រើនប្រភេទរួមគ្នាដើម្បីបំពេញនាទីរួមមួយ	null	ភ្នាសសែលុយឡូស គឺជាភ្នាសរឹងមាំ គ្មានជីវិត ដែលរុំព័ទ្ធពីក្រៅភ្នាសកោសិកា ទោះបីភ្នាសសែលុយឡូសរឹងមាំក៏ដោយ ក៏វាអាចឱ្យទឹក អុកស៊ីសែន ឧស្ម័នកាបូនិច និងសារធាតុមួយចំនួនឆ្លងកាត់បានដែរភ្នាសស៊ីតូប្លាស គឺជាភ្នាសមួយស្តើង ហើយទន់ដែលរុំព័ទ្ធពីក្រៅកោសិកា ចំពោះកោសិការុក្ខជាតិ ភ្នាសសែលុយឡូសព័ទ្ធពីក្រៅភ្នាសកោសិកា ស៊ីតូប្លាស គឺជាសារធាតុខាប់អន្ធិល ដែលស្ថិតនៅចន្លោះណ្វៃយ៉ូនិងភ្នាសស៊ីតូប្លាសហើយមានចលនាជានិច្ច វ៉ាគុយអូល គឺជាថង់មួយពេញដោយទឹក ខ្យល់ និងចុណ្ណភាពនៃអាហារ វ៉ាគុយអូលអណ្តែតក្នុងស៊ីតូប្លាស កោសិការុក្ខជាតិភាគច្រើននិងកោសិកាសត្វមួយចំនួនមានវ៉ាគុយអូល ជាលិកា គឺជាបណ្តុំកោសិកាប្រភេទដូចគ្នា ដែលធ្វើការរួបរួមគ្នាដើម្បីបំពេញនាទីមួយ ក្នុងសារពាង្គកាយមានជាលិកាច្រើនប្រភេទដូចជាលិកាអេពីតេល្យូម ជាលិកាសាច់ដុំ ជាលិកាប្រសាទ ជាលិកាសន្ធាន សរីរាង្គ គឺជាទម្រង់មួយដែលបង្កឡើងដោយជាលិកាច្រើនប្រភេទរួមគ្នាដើម្បីបំពេញនាទីរួមមួយ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស Ġ ភ ្នា ស ស៊ី តូ ប្ លា ស Ġ ស៊ី តូ ប្ លា ស Ġ វ៉ា គ ុយ អូ ល Ġ ជា ល ិកា Ġ ស រី រា ង្គ Ġ	42	ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស Ġ គ ឺ ជា ភ ្នា ស រ ឹង មា ំ Ġ គ ្ម ាន ជីវ ិត Ġ ដ ែល រ ុំ ព័ទ្ធ ពី ក្រ ៅ ភ ្នា ស ក ោស ិកា Ġ ទ ោះ បី ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស រ ឹង មា ំ ក ៏ ដោយ Ġ ក ៏ វា អា ច ឱ្យ ទឹក Ġ អ ុក ស៊ី សែន Ġ ឧ ស្ម ័ន កា បូ និ ច Ġ និង សារ ធាតុ មួយ ចំ ន ួន ឆ្ លង កាត់ បាន ដ ែរ ភ ្នា ស ស៊ី តូ ប្ លា ស Ġ គ ឺ ជា ភ ្នា សម ួយ ស្ត ើង Ġ ហើយ ទ ន់ ដ ែល រ ុំ ព័ទ្ធ ពី ក្រ ៅ ក ោស ិកា Ġ ចំ ព ោះ ក ោស ិកា រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស ព័ទ្ធ ពី ក្រ ៅ ភ ្នា ស ក ោស ិកា Ġ ស៊ី តូ ប្ លា ស Ġ គ ឺ ជា សារ ធាតុ ខា ប់ អ ន្ធ ិល Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ច ន្ ល ោះ ណ ្វ ៃ យ៉ូ និង ភ ្នា ស ស៊ី តូ ប្ លា ស ហើយ មាន ច ល នា ជា និ ច្ច Ġ វ៉ា គ ុយ អូ ល Ġ គ ឺ ជា ថ ង់ មួយ ព េញ ដោយ ទឹក Ġ ខ្ យ ល់ Ġ និង ច ុ ណ្ណ ភាព នៃ អា ហា រ Ġ វ៉ា គ ុយ អូ ល អ ណ្ត ែត ក្នុង ស៊ី តូ ប្ លា ស Ġ ក ោស ិកា រ ុក ្ខ ជាតិ ភាគ ច្ រ ើន និង ក ោស ិកា ស ត ្វ មួយ ចំ ន ួន មាន វ៉ា គ ុយ អូ ល Ġ ជា ល ិកា Ġ គ ឺ ជា បណ្ត ុំ ក ោស ិកា ប្រ ភ េ ទ ដូច គ្នា Ġ ដ ែល ធ ្វ ើក ារ រ ួ បរ ួ ម គ្នា ដើម ្ប ី ប ំព េញ នាទី មួយ Ġ ក្នុង សារ ពា ង្គ កាយ មាន ជា ល ិកា ច្ រ ើន ប្រ ភ េ ទ ដូច ជា ល ិកា អ េ ពី ត េ ល ្យូ ម Ġ ជា ល ិកា សា ច ់ ដ ុំ Ġ ជា ល ិកា ប្រ សា ទ Ġ ជា ល ិកា ស ន្ធ ាន Ġ ស រី រា ង្គ Ġ គ ឺ ជា ទ ម្រ ង់ មួយ ដ ែល បង ្ក ឡើង ដោយ ជា ល ិកា ច្ រ ើន ប្រ ភ េ ទ រួម គ្នា ដើម ្ប ី ប ំព េញ នាទី រួម មួយ	383	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស ▁ភ ្នា ស ស៊ី ត ូប ្លា ស ▁ស៊ី ត ូប ្លា ស ▁វ៉ា គ ុយ អ ូល ▁ជា ល ិកា ▁សរីរាង្គ ▁	36	▁ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស ▁គឺជា ភ ្នា ស រ ឹង ម ាំ ▁គ្មាន ជីវ ិត ▁ដែល រ ុំ ព័ទ្ធ ពី ក្រ ៅ ភ ្នា ស ក ោស ិកា ▁ទោះបី ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស រ ឹង ម ាំ ក ៏ ដោយ ▁ក៏ វា អា ច ឱ្យ ទឹក ▁អុក ស៊ី សែន ▁ឧស្ម័ន កា ប ូន ិច ▁និង សារ ធាតុ មួយ ចំ ន ួន ឆ្ លង កាត់ បាន ដ ែរ ភ ្នា ស ស៊ី ត ូប ្លា ស ▁គឺជា ភ ្នា ស មួយ ស្ត ើង ▁ហើយ ទ ន់ ដ ែល រ ុំ ព័ទ្ធ ពី ក្រ ៅ ក ោស ិកា ▁ចំពោះ ក ោស ិ ការ ុ ក្ខ ជាតិ ▁ភ ្នា ស ស ែល ុយ ឡូ ស ព័ទ្ធ ពី ក្រ ៅ ភ ្នា ស ក ោស ិកា ▁ស៊ី ត ូប ្លា ស ▁គឺជា សារ ធាតុ ខ ាប់ អ ន្ធ ិល ▁ដែល ស ្ថ ិត នៅ ច ន ្ល ោះ ណ ្វ ៃ យ៉ូ និង ភ ្នា ស ស៊ី ត ូប ្លា ស ហើយ មាន ច ល នា ជា និ ច្ច ▁វ៉ា គ ុយ អ ូល ▁គឺជា ថ ង់ មួយ ព េញ ដោយ ទឹក ▁ខ្យល់ ▁និង ច ុ ណ្ណ ភាព នៃ អា ហា រ ▁វ៉ា គ ុយ អ ូល អ ណ្ត ែត ក្នុង ស៊ី ត ូប ្លា ស ▁កោសិកា រ ុ ក្ខ ជាតិ ភាគ ច ្រ ើន និង ក ោស ិកា ស ត ្វ មួយ ចំ ន ួន មាន វ៉ា គ ុយ អ ូល ▁ជា ល ិកា ▁គឺជា បណ្ត ុំ ក ោស ិកា ប្រ ភ េ ទ ដូច គ្នា ▁ដែល ធ ្វ ើ ការ រ ួ ប រួម គ្នា ដើម ្ប ី ប ំព េញ នាទី មួយ ▁ក្នុង សារ ពា ង្គ កាយ មាន ជា ល ិកា ច ្រ ើន ប្រ ភ េ ទ ដូច ជា ល ិកា អ េ ពី ត េ ល ្យូ ម ▁ជា ល ិកា ស ាច់ ដ ុំ ▁ជា ល ិកា ប្រ សា ទ ▁ជា ល ិកា ស ន្ធ ាន ▁សរីរាង្គ ▁គឺជា ទ ម្រ ង់ មួយ ដ ែល ប ង្ក ឡើង ដោយ ជា ល ិកា ច ្រ ើន ប្រ ភ េ ទ រួម គ្នា ដើម ្ប ី ប ំព េញ នាទី រួម មួយ	349
ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្ដិពួកសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើដូចម្ដេចនៅថ្ងៃណាខែណាឆ្នាំណា	null	ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្ដិពួកសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៨ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ប៊ែកឡាំងខាងលិចក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានប្រើយន្ដហោះ៣៨០គ្រឿងដើម្បីដឹកស្បៀងដើម្បីដឹកគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ចំនួន១៥០០០០០តោន សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ប៊ែកឡាំងខាងលិចតាមស្ពានអាកាស	null	ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្ដិពួកសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៨ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ប៊ែកឡាំងខាងលិចក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានប្រើយន្ដហោះ៣៨០គ្រឿងដើម្បីដឹកស្បៀងដើម្បីដឹកគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ចំនួន១៥០០០០០តោន សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ប៊ែកឡាំងខាងលិចតាមស្ពានអាកាស	ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប ត ្ ដ ិ ព ួ ក សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត្ត បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច នៅ ថ ្ង ៃ ណា ខែ ណា ឆ្នាំ ណា Ġ	40	ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប ត ្ ដ ិ ព ួ ក សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត្ត បាន ធ ្វ ើន ៅ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៨ Ġ ខែ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៤ ៨ Ġ ដើម ្ប ី ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ប៊ ែក ឡា ំ ង ខា ង ល ិច ក្រុម សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត្ត បាន ប្រ ើយ ន្ ដ ហ ោះ ៣ ៨០ គ្រឿង ដើម ្ប ី ដ ឹក ស្ ប ៀង ដើម ្ប ី ដ ឹក គ្រឿង ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ចំ ន ួន ១ ៥០០ ០០០ តោន Ġ សម ្រា ប់ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ប៊ ែក ឡា ំ ង ខា ង ល ិច តា ម ស្ព ាន អា កាស	131	▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប ត ្ ដ ិ ព ួ ក ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត្ត បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច នៅ ថ ្ង ៃ ណា ខែ ណា ឆ្នាំ ណា ▁	37	▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប ត ្ ដ ិ ព ួ ក ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត្ត បាន ធ ្វ ើ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៨ ▁ខែមិថុនា ▁ឆ្នាំ ១ ៩៤ ៨ ▁ដើម្បី ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ប៊ ែក ឡ ាំង ខា ង ល ិច ក្រុម ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត្ត បាន ប្រ ើយ ន្ ដ ហ ោះ ៣ ៨០ គ្រឿង ដើម ្ប ី ដ ឹក ស ្ប ៀង ដើម ្ប ី ដ ឹក គ្រឿង ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ចំ ន ួន ១ ៥០០ ០០០ តោន ▁សម្រាប់ ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ប៊ ែក ឡ ាំង ខា ង ល ិច ត ាម ស្ព ាន អា កាស	116
តើរាជវង្សនេះខ្សែលោហិតនិងសេ្ដចសម័យអង្គរឬទេព្រោះអ្វី	null	រាជវង្សត្រសក់ផ្អៃមមិនមែនជាខ្សែលោកហិតនឹងស្ដេចសម័យអង្គរទេ ព្រោះបើតាមប្រវត្តិព្រងនាយបានបញ្ជាក់ថា ក្រោយពេលតាឥសី្សបានរៀបការជាមួយក្រមុំអ្នកស្រុកបានកូនពីរនាក់ឈ្មោះជ័យ និង សួស្ដី ហើយជាភព្វសំណាងនាយជ័យបានឡើងជាស្ដេចគឺ ព្រះបាទត្រសក់ផ្អែម	null	រាជវង្សត្រសក់ផ្អៃមមិនមែនជាខ្សែលោកហិតនឹងស្ដេចសម័យអង្គរទេ ព្រោះបើតាមប្រវត្តិព្រងនាយបានបញ្ជាក់ថា ក្រោយពេលតាឥសី្សបានរៀបការជាមួយក្រមុំអ្នកស្រុកបានកូនពីរនាក់ឈ្មោះជ័យ និង សួស្ដី ហើយជាភព្វសំណាងនាយជ័យបានឡើងជាស្ដេចគឺ ព្រះបាទត្រសក់ផ្អែម	ត ើរ ា ជ វង្ស នេះ ខ្ ស ែល ោ ហិត និង សេ ្ ដ ច សម័យ អង្គ រ ឬ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	25	រាជ វង្ស ត្រ ស ក់ ផ្ អ ៃ ម ម ិន ម ែន ជា ខ្ ស ែល ោក ហិត នឹង ស្ ដ េច សម័យ អង្គ រ ទេ Ġ ព្រ ោះ ប ើត ាម ប្រ វត្ត ិ ព្រ ង នា យ បាន បញ្ជា ក់ ថា âĢĭ Ġ ក្រ ោយ ពេល តា ឥ សី ្ស បាន រ ៀប ការ ជា មួយ ក្រ ម ុំ អ្នក ស្រ ុក បាន កូ ន ពី រ នាក់ ឈ្មោះ ជ ័យ Ġ និង Ġ ស ួស ្ ដ ី âĢĭ Ġ ហើយ ជា ភព ្វ សំ ណា ង នា យ ជ ័យ បាន ឡើង ជា ស្ ដ េច គ ឺ Ġ ព្រ ះ បាទ ត្រ ស ក់ ផ្ អ ែម âĢĭ	105	▁តើ រាជ វង្ស នេះ ខ្ ស ែល ោ ហិត និង សេ ្ ដ ច សម័យ អង្គ រ ឬ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី ▁	23	▁រាជ វង្ស ត្រ ស ក់ ផ្ អ ៃ ម ម ិន ម ែន ជា ខ្ ស ែ លោក ហិត នឹង ស្ ដ េច សម័យ អង្គ រ ទេ ▁ព្រោះ ប ើត ាម ប្រ វ ត្តិ ព្រ ង ន ាយ បាន បញ្ជា ក់ ថា ▁ក្រោយពេល តា ឥ សី ្ស បាន រ ៀប ការ ជា មួយ ក្រ ម ុំ អ្នក ស្រ ុក បាន ក ូន ពី រ នាក់ ឈ្មោះ ជ ័យ ▁និង ▁ស ួស ្ ដ ី ▁ហើយ ជា ភ ព្វ សំ ណា ង ន ាយ ជ ័យ បាន ឡើង ជា ស្ ដ េច គ ឺ ▁ព្រះបាទ ត្រ ស ក់ ផ្ អ ែម ▁	100
តើក្របខណ្ឌរបស់មន្រ្តីរាជការស៊ីវិលមានប៉ុន្មានប្រភេទ ហើយប្រភេទនីមួយៗត្រូវទទួលការអប់រំកម្រិតណាខ្លះ	null	ក្របខណ្ឌរបស់មន្រ្តីរាជការស៊ីវិលមាន ៤ប្រភេទគឺ ក ខ គ និងឃ ហើយប្រភេទនីមួយៗ ត្រូវទទួលការអប់រំដូចជា ក្របខណ្ឌប្រភេទកៈ កម្រិតអប្បរមានៃការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីអាចបញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌប្រភេទក គឺសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ខណ្ឌប្រភេទក គឺសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ បូក៤ឆ្នាំនៃការសិក្សាដោយមានសញ្ញាប័ត្រ លក្ខន្តិកៈ ដោយឡែកខ្លះអាចប្រសិនបើចាំបាច់តម្រូវកម្រិត អប្បបរមា នៃការបណ្តុះបណ្តាលស្មើឬលើសសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ បូក៦ឆ្នាំនៃការ សិក្សាដោយមានសញ្ញាប័ត្រ ក្នុងករណីនេះត្រូវមានការផ្តល់បន្ថែមសន្ទស្សន៍ការងារបៀវត្ស ក្របខណ្ឌប្រភេទក មានមុខងារក្នុងតំណែងដឹកនាំអធិការកិច្ចសិក្សា និងផ្តល់យោបល់កនិងមុខងារក្នុងរាល់តំណែងទទួលខុសត្រូវ ក្របខណ្ឌប្រភេទខៈ កម្រិតអប្បរមានៃការបន្តុះបណ្តាលដើម្បីអាច បញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌប្រភេទខគឺកសញ្ញាប័ត្រ មធ្យមសិក្សាកម្រិត២បូក២ឆ្នាំនៃការសិក្សា ដោយមានសញ្ញាប័ត្រហើយមានមុខងារក្នុងការរៀបចំការងារសម្រាប់អ្នកទទួលខុសត្រូវសម្រេចនិងការដាក់ឲ្យអនុវត្តន៍ ក្របខណ្ឌប្រភេទគៈ មានមុខងារក្នុងលេខាធិការដ្ឋាន និងមុខងារប្រតិបត្តិកដែលតម្រូវឲ្យមានចំណេះដឹង បច្ចេកទេសឬចំណេះធ្វើការងារ កម្រិតអប្បបរមានៃការបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីអាចបញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌប្រភេទគគឺសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ ក្របខណ្ឌប្រភេទឃៈ មានមុខងារក្នុងការប្រតិបត្តិហើយការបញ្ចូនក្របខណ្ឌ ប្រភេទនោះពុំតម្រូវឲ្យមានលក្ខខណ្ឌសញ្ញាប័ត្រឡើយ	null	ក្របខណ្ឌរបស់មន្រ្តីរាជការស៊ីវិលមាន ៤ប្រភេទគឺ ក ខ គ និងឃ ហើយប្រភេទនីមួយៗ ត្រូវទទួលការអប់រំដូចជា ក្របខណ្ឌប្រភេទកៈ កម្រិតអប្បរមានៃការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីអាចបញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌប្រភេទក គឺសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ខណ្ឌប្រភេទក គឺសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ បូក៤ឆ្នាំនៃការសិក្សាដោយមានសញ្ញាប័ត្រ លក្ខន្តិកៈ ដោយឡែកខ្លះអាចប្រសិនបើចាំបាច់តម្រូវកម្រិត អប្បបរមា នៃការបណ្តុះបណ្តាលស្មើឬលើសសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ បូក៦ឆ្នាំនៃការ សិក្សាដោយមានសញ្ញាប័ត្រ ក្នុងករណីនេះត្រូវមានការផ្តល់បន្ថែមសន្ទស្សន៍ការងារបៀវត្ស ក្របខណ្ឌប្រភេទក មានមុខងារក្នុងតំណែងដឹកនាំអធិការកិច្ចសិក្សា និងផ្តល់យោបល់កនិងមុខងារក្នុងរាល់តំណែងទទួលខុសត្រូវ ក្របខណ្ឌប្រភេទខៈ កម្រិតអប្បរមានៃការបន្តុះបណ្តាលដើម្បីអាច បញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌប្រភេទខគឺកសញ្ញាប័ត្រ មធ្យមសិក្សាកម្រិត២បូក២ឆ្នាំនៃការសិក្សា ដោយមានសញ្ញាប័ត្រហើយមានមុខងារក្នុងការរៀបចំការងារសម្រាប់អ្នកទទួលខុសត្រូវសម្រេចនិងការដាក់ឲ្យអនុវត្តន៍ ក្របខណ្ឌប្រភេទគៈ មានមុខងារក្នុងលេខាធិការដ្ឋាន និងមុខងារប្រតិបត្តិកដែលតម្រូវឲ្យមានចំណេះដឹង បច្ចេកទេសឬចំណេះធ្វើការងារ កម្រិតអប្បបរមានៃការបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីអាចបញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌប្រភេទគគឺសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាកម្រិត២ ក្របខណ្ឌប្រភេទឃៈ មានមុខងារក្នុងការប្រតិបត្តិហើយការបញ្ចូនក្របខណ្ឌ ប្រភេទនោះពុំតម្រូវឲ្យមានលក្ខខណ្ឌសញ្ញាប័ត្រឡើយ	ត ើក ្រ ប ខ ណ្ឌ រ ប ស់ ម ន្ រ ្ត ី រាជ ការ ស៊ី វិ ល មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ ហើយ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ ត្រូវ ទទួល ការ អ ប់ រំ ក ម្រ ិត ណា ខ្ ល ះ Ġ	49	ក្រ ប ខ ណ្ឌ រ ប ស់ ម ន្ រ ្ត ី រាជ ការ ស៊ី វិ ល មាន Ġ ៤ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ Ġ ក Ġ ខ Ġ គ Ġ និង ឃ Ġ ហើយ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ Ġ ត្រូវ ទទួល ការ អ ប់ រំ ដូច ជា Ġ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក ៈ Ġ ក ម្រ ិត អ ប្ប រ មាន ៃ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ដើម ្ប ី អា ច បញ្ចូល ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក Ġ គ ឺ ស ញ្ញា ប ័ត ្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក Ġ គ ឺ ស ញ្ញា ប ័ត ្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ ĠâĢĭ បូ ក ៤ ឆ្នាំ នៃ ការ សិ ក្ស ា ដោយ មាន ស ញ្ញា ប ័ត ្រ Ġ ល ក្ខ ន្ត ិក ៈ Ġ ដោយ ឡ ែក ខ្ ល ះ អា ច ប្រ សិ ន ប ើ ចាំបាច់ ត ម្រ ូវ ក ម្រ ិត Ġ អ ប្ប បរ មា Ġ នៃ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ស្ម ើ ឬ លើ ស ស ញ្ញា ប ័ត ្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ Ġ បូ ក ៦ ឆ្នាំ នៃ ការ Ġ សិ ក្ស ា ដោយ មាន ស ញ្ញា ប ័ត ្រ ÂłĠ ក្នុង ករណី នេះ ត្រូវ មាន ការ ផ្ ត ល់ ប ន្ ថ ែម ស ន្ទ ស្ស ន៍ ការងារ ប ៀវ ត ្ស Ġ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក Ġ មាន មុខ ងារ ក្នុង ត ំណ ែង ដ ឹក នាំ អ ធិ ការ កិច្ច សិ ក្ស ា Ġ និង ផ្ ត ល់ យោ ប ល់ ក និង មុខ ងារ ក្នុង រា ល់ ត ំណ ែង ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ខ ៈ Ġ ក ម្រ ិត អ ប្ប រ មាន ៃ ការ ប ន្ត ុះ បណ្ត ាល ដើម ្ប ី អា ច Ġ បញ្ចូល ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ខ គ ឺ ក ស ញ្ញា ប ័ត ្រ Ġ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ បូ ក ២ ឆ្នាំ នៃ ការ សិ ក្ស ា Ġ ដោយ មាន ស ញ្ញា ប ័ត ្រ ហើយ មាន មុខ ងារ ក្នុង ការ រៀបចំ ការងារ សម ្រា ប់ អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ សម ្រ េច និង ការ ដា ក់ ឲ្យ អនុ វត្ត ន៍ Ġ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ គ ៈ Ġ មាន មុខ ងារ ក្នុង លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន Ġ និង មុខ ងារ ប្រ តិ ប ត្តិ ក ដ ែល ត ម្រ ូវ ឲ្យ មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ ប ច្ច េក ទេស ឬ ចំ ណេ ះ ធ ្វ ើក ារ ងារ Ġ ក ម្រ ិត អ ប្ប បរ មាន ៃ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល Ġ ដើម ្ប ី អា ច បញ្ចូល ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ គ គ ឺ ស ញ្ញា ប ត្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ Ġ ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ឃ ៈ Ġ មាន មុខ ងារ ក្នុង ការ ប្រ តិ ប ត្តិ ហើយ ការ បញ្ច ូន ក្រ ប ខ ណ្ឌ Ġ ប្រ ភ េ ទ ន ោះ ពុ ំ ត ម្រ ូវ ឲ្យ មាន ល ក្ខ ខ âĢĭ ណ្ឌ ស ញ្ញា ប ័ត ្រ ឡ ើយ	529	▁តើ ក្រ ប ខ ណ្ឌ រ ប ស់ ម ន ្រ ្ត ី រាជ ការ ស៊ី វិ ល មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁ហើយ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ ត្រូវ ទទួល ការ អ ប់ រំ ក ម្រ ិត ណា ខ្ ល ះ ▁	48	▁ក្របខណ្ឌ រ ប ស់ ម ន ្រ ្ត ី រាជ ការ ស៊ី វិ ល មាន ▁៤ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ ▁ក ▁ខ ▁គ ▁និង ឃ ▁ហើយ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ ▁ត្រូវ ទទួល ការ អ ប់ រំ ដូច ជា ▁ក្របខណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក ៈ ▁កម្រិត អ ប្ប រ មាន ៃ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ដើម ្ប ី អា ច បញ្ចូល ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក ▁គឺ ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក ▁គឺ ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ ▁បូក ៤ ឆ្នាំ នៃ ការ ស ិក ្សា ដោយ មាន ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ▁ល ក្ខ ន្ត ិក ៈ ▁ដោយឡែក ខ្ ល ះ អា ច ប្រ ស ិន ប ើ ចាំបាច់ ត ម្រ ូវ ក ម្រ ិត ▁អ ប្ប បរ មា ▁នៃ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ស្ម ើ ឬ លើ ស ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ ▁បូក ៦ ឆ្នាំ នៃ ការ ▁សិក្សា ដោយ មាន ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ▁ក្នុង ករណី នេះ ត្រូវ មាន ការ ផ្ ត ល់ ប ន ្ថ ែម ស ន្ ទស្សន៍ ការងារ ប ៀវ ត ្ស ▁ក្របខណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ក ▁មាន មុខ ងារ ក្នុង ត ំណ ែង ដ ឹក នាំ អ ធិ ការ កិច្ច ស ិក ្សា ▁និង ផ្ ត ល់ យោ ប ល់ ក និង មុខ ងារ ក្នុង រ ាល់ ត ំណ ែង ទទួល ខុស ត្រូវ ▁ក្របខណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ខ ៈ ▁កម្រិត អ ប្ប រ មាន ៃ ការ ប ន្ត ុះ បណ្ត ាល ដើម ្ប ី អា ច ▁បញ្ចូល ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ខ គ ឺ ក ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ▁មធ្យមសិក្សា ក ម្រ ិត ២ ប ូក ២ ឆ្នាំ នៃ ការ ស ិក ្សា ▁ដោយ មាន ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ហើយ មាន មុខ ងារ ក្នុង ការ រៀបចំ ការងារ ស ម្រ ាប់ អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ ស ម្រ េច និង ការ ដ ាក់ ឲ្យ អនុ វត្ត ន៍ ▁ក្របខណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ គ ៈ ▁មាន មុខ ងារ ក្នុង លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន ▁និង មុខ ងារ ប្រ តិ ប ត្តិ ក ដ ែល ត ម្រ ូវ ឲ្យ មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ▁បច្ចេកទេស ឬ ច ំណ េះ ធ ្វ ើ ការងារ ▁កម្រិត អ ប្ប បរ មាន ៃ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ▁ដើម្បី អា ច បញ្ចូល ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ គ គ ឺ ស ញ្ញា ប ត្រ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាក ម្រ ិត ២ ▁ក្របខណ្ឌ ប្រ ភ េ ទ ឃ ៈ ▁មាន មុខ ងារ ក្នុង ការ ប្រ តិ ប ត្តិ ហើយ ការ បញ្ច ូន ក្រ ប ខ ណ្ឌ ▁ប្រភេទ ន ោះ ព ុំ ត ម្រ ូវ ឲ្យ មាន ល ក្ខ ខ ▁ ណ្ឌ ស ញ្ញា ប ័ ត្រ ឡ ើយ	482
ក្រោយឧក្រិដ្ឋនេះ តើសហភាពសូវៀតធ្វើដូចម្ដេច	null	ក្រោយឧក្រិដ្ឋនេះ សហភាពសូវៀតបានលើកកងទ័ពចូលប្រទេសប៉ូឡូញនៅខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤៤ រួចក៏បង្កើតរណៈសិរ្សរំដោះជាតិមួយដោយឡែកពីរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន នៅទីក្រុងឡុង	null	ក្រោយឧក្រិដ្ឋនេះ សហភាពសូវៀតបានលើកកងទ័ពចូលប្រទេសប៉ូឡូញនៅខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤៤ រួចក៏បង្កើតរណៈសិរ្សរំដោះជាតិមួយដោយឡែកពីរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន នៅទីក្រុងឡុង	ក្រ ោយ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ នេះ Ġ ត ើស ហ ភាព ស ូវ ៀត ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច Ġ	21	ក្រ ោយ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ នេះ Ġ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន លើក ក ង ទ ័ ព ចូល ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ នៅ ខែ Ġ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៤ Ġ រ ួច ក ៏ បង ្ក ើត រណៈ សិ រ ្ស រំ ដ ោះ ជាតិ មួយ ដោយ ឡ ែក ពី រដ្ឋ ា ភិ បាល ប ណ ្ ដ ោះ អា ស ន្ន Ġ នៅ ទី ក្រុង ឡ ុង	73	▁ក្រោយ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ នេះ ▁តើ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ▁	20	▁ក្រោយ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ នេះ ▁សហភាព ស ូវ ៀត បាន លើក ក ង ទ ័ ព ចូល ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ នៅ ខែ ▁កក្កដា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៤ ▁រួច ក ៏ ប ង្ក ើត រណៈ សិ រ ្ស រំ ដ ោះ ជាតិ មួយ ដោយ ឡ ែក ពី រ ដ្ឋា ភិ បាល ប ណ ្ ដ ោះ អា ស ន្ន ▁នៅ ទី ក្រុង ឡ ុង	67
តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យសិទ្ធិកុមារ ត្រូវបានមនុស្សទូទៅទទួលស្គាល់ និងយកចិត្តទុកដាក់	null	ដើម្បីអោយសិទ្ធិកុមារ ត្រូវបានមនុស្សទូទៅទទួលស្គាល់ និងយកចិត្តទុកដាក់ យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវតែរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មធ្វើឲ្យ អនុសញ្ញស្តីពីសិទ្ធិកុមារនេះបានពិតប្រាកដ ដែលក្នុងនោះអនុសញ្ញាបានចែងពីសិទ្ធិកុមារធំៗចំនួន៥ ១ សិទ្ធិមានជីវិត២ សិទ្ធិមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ៣ សិទ្ធិទទួលការអប់រំ៤ សិទិ្ធមានសុខុមាលភាពល្អ៥ សិទ្ធិមានសន្តិសុខ ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយកិច្ចការទាំងនេះហើយ ដែលតម្រូវឲ្យជនគ្រប់រូបគ្រូសារស្ថាប័នសង្គម សា្ថប័នរដ្ឋ ចូលរួនធ្វើឲ្យបានសម្រេចជាកំហិត	null	ដើម្បីអោយសិទ្ធិកុមារ ត្រូវបានមនុស្សទូទៅទទួលស្គាល់ និងយកចិត្តទុកដាក់ យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវតែរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មធ្វើឲ្យ អនុសញ្ញស្តីពីសិទ្ធិកុមារនេះបានពិតប្រាកដ ដែលក្នុងនោះអនុសញ្ញាបានចែងពីសិទ្ធិកុមារធំៗចំនួន៥ ១ សិទ្ធិមានជីវិត២ សិទ្ធិមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ៣ សិទ្ធិទទួលការអប់រំ៤ សិទិ្ធមានសុខុមាលភាពល្អ៥ សិទ្ធិមានសន្តិសុខ ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយកិច្ចការទាំងនេះហើយ ដែលតម្រូវឲ្យជនគ្រប់រូបគ្រូសារស្ថាប័នសង្គម សា្ថប័នរដ្ឋ ចូលរួនធ្វើឲ្យបានសម្រេចជាកំហិត	ត ើ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ត េច ដើម ្ប ី ឲ្យ សិ ទ្ធិ ក ុម ារ Ġ ត្រូវ បាន ម នុ ស្ស ទូ ទៅ ទទួល ស្ គ ាល់ Ġ និង យកចិត្តទុកដាក់ Ġ	31	ដើម ្ប ី អោយ សិ ទ្ធិ ក ុម ារ Ġ ត្រូវ បាន ម នុ ស្ស ទូ ទៅ ទទួល ស្ គ ាល់ Ġ និង យកចិត្តទុកដាក់ Ġ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ត្រូវ តែ រួម ចំ ណ ែក យ៉ាង ស កម្ម ធ ្វ ើ ឲ្យ Ġ អនុ ស ញ្ញ ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ក ុម ារ នេះ បាន ពិ ត ប្រា ក ដ Ġ ដ ែល ក្នុង ន ោះ អនុ ស ញ្ញា បាន ច ែង ពី សិ ទ្ធិ ក ុម ារ ធ ំ ៗ ចំ ន ួន ៥ Ġ ១ Ġ សិ ទ្ធិ មាន ជីវ ិត ២ Ġ សិ ទ្ធិ មាន សេ ច ក្តី ថ្លៃ ថ្ន ូរ ៣ Ġ សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ ៤ Ġ សិ ទិ ្ ធម ាន សុខ ុម ាល ភាព ល្អ ៥ Ġ សិ ទ្ធិ មាន ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ទ ោះ ក្នុង កាល ៈ ទេស ៈ ណា ក ៏ ដោយ កិច្ច ការ ទ ាំង នេះ ហើយ Ġ ដ ែល ត ម្រ ូវ ឲ្យ ជន គ្រ ប់ រូប គ្រ ូស ារ ស្ ថា ប ័ន សង ្ គម Ġ សា ្ថ ប ័ន រដ្ឋ Ġ ចូល រ ួន ធ ្វ ើ ឲ្យ បាន សម ្រ េច ជា កំ ហិត	184	▁តើ ធ ្វ ើ ដូច ម ្ត េច ដើម ្ប ី ឲ្យ ស ិទ្ធ ិក ុម ារ ▁ត្រូវបាន ម នុ ស្ស ទូ ទៅ ទទួល ស្ គ ាល់ ▁និង យកចិត្តទុកដាក់ ▁	29	▁ដើម្បី អោយ ស ិទ្ធ ិក ុម ារ ▁ត្រូវបាន ម នុ ស្ស ទូ ទៅ ទទួល ស្ គ ាល់ ▁និង យកចិត្តទុកដាក់ ▁យើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ត្រូវ តែ រួម ច ំណ ែក យ៉ាង ស កម្ម ធ ្វ ើ ឲ្យ ▁អនុ ស ញ្ញ ស្ត ី ពី ស ិទ្ធ ិក ុម ារ នេះ បាន ព ិត ប្រា ក ដ ▁ដែល ក្នុង ន ោះ អនុ ស ញ្ញា បាន ច ែង ពី ស ិទ្ធ ិក ុម ារ ធ ំ ៗ ចំ ន ួន ៥ ▁១ ▁សិទ្ធិ មាន ជីវ ិត ២ ▁សិទ្ធិ មាន ស េច ក្តី ថ្លៃ ថ្ន ូរ ៣ ▁សិទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ ៤ ▁សិ ទិ ្ ធ មាន សុខ ុម ាល ភាព ល្អ ៥ ▁សិទ្ធិ មាន ស ន្ត ិ សុខ ▁ទោះ ក្នុង កាល ៈ ទេស ៈ ណា ក ៏ ដោយ កិច្ច ការ ទ ាំង នេះ ហើយ ▁ដែល ត ម្រ ូវ ឲ្យ ជន គ្រ ប់ រូប គ្រ ូ សារ ស្ ថា ប ័ន ស ង្គ ម ▁សា ្ថ ប ័ន រដ្ឋ ▁ចូល រ ួន ធ ្វ ើ ឲ្យ បាន ស ម្រ េច ជា កំ ហិត	172
តើអរិយធម៌ភ្នំរុងរឿងឬ ទេព្រោះអ្វី	null	អរិយធម៌ខ្មែរនគរភ្នំរុងរឿងណាស់ ព្រោះនៅសម័យនោះខ្មែរមានវប្បធម៌ សាសនា ទំនៀមទម្លាប់ រដ្ឋបាល និងសេដ្ឋកិច្ចមានការរីកចម្រើនណាស់តួយ៉ាងខ្មែរមានកំពង់ផែអន្ដរជាតិអូរកែវ កម្ពុជាក្រោមជាភស្ដុតាងបញ្ជាក់ពីសកម្មភាពខ្មែរមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសមួយចំនួនដូចជា រ៉ូម ពែក អ៊ីរ៉ង់ ចិន ឥណ្ឌា	null	អរិយធម៌ខ្មែរនគរភ្នំរុងរឿងណាស់ ព្រោះនៅសម័យនោះខ្មែរមានវប្បធម៌ សាសនា ទំនៀមទម្លាប់ រដ្ឋបាល និងសេដ្ឋកិច្ចមានការរីកចម្រើនណាស់តួយ៉ាងខ្មែរមានកំពង់ផែអន្ដរជាតិអូរកែវ កម្ពុជាក្រោមជាភស្ដុតាងបញ្ជាក់ពីសកម្មភាពខ្មែរមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសមួយចំនួនដូចជា រ៉ូម ពែក អ៊ីរ៉ង់ ចិន ឥណ្ឌា	ត ើ អ រិយ ធម៌ ភ្នំ រ ុង រឿង ឬ Ġ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	15	អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែរ ន គរ ភ្នំ រ ុង រឿង ណា ស់ Ġ ព្រ ោះ នៅ សម័យ ន ោះ ខ្ ម ែរ មាន វ ប្ប ធម៌ âĢĭ Ġ សា ស នា Ġ ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ Ġ រដ្ឋ បាល Ġ និង សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ណា ស់ ត ួយ ៉ ាង ខ្ ម ែរ មាន កំ ព ង់ ផ ែ អ ន្ ដ រ ជាតិ អូ រក ែ វ ĠâĢĭ Ġ ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ជា ភ ស្ ដ ុត ាង បញ្ជា ក់ ពី ស កម្ម ភាព ខ្ ម ែរ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា Ġ រ៉ូ ម Ġ ព ែក Ġ អ៊ី រ៉ ង់ Ġ ច ិន Ġ ឥ ណ្ឌ ា	120	▁តើ អ រិយ ធម៌ ភ្នំ រ ុង រឿង ឬ ▁ទេ ព្រ ោះ អ ្វី ▁	14	▁អរិយធម៌ ខ្ ម ែរ ន គរ ភ្នំ រ ុង រឿង ណ ាស់ ▁ព្រោះ នៅ សម័យ ន ោះ ខ្ ម ែរ មាន វ ប្ប ធម៌ ▁សាសនា ▁ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ▁រដ្ឋបាល ▁និង សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ណ ាស់ ត ួ យ៉ាង ខ្ ម ែរ មាន ក ំព ង់ ផ ែ អ ន្ ដ រ ជាតិ អ ូរ កែវ ▁កម្ពុជា ក្រោម ជា ភ ស្ ដ ុត ាង បញ្ជា ក់ ពី ស កម្ម ភាព ខ្ ម ែរ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា ▁រ៉ូ ម ▁ព ែក ▁អ៊ីរ៉ង់ ▁ចិន ▁ឥណ្ឌា	104
តើជំងឺគ្រុនចាញ់ឆ្លងតាមរយៈអ្វី	null	ជំងឺគ្រុនចាញ់ឆ្លងតាមរយៈមូលដែកគោលញីខាំមូលដែកគោលញីខាំ ខាំមនុស្សឈឺទៅខាំមនុស្សជាធ្វើឲ្យមនុស្សជាក្លាយទៅមនុស្សឈឺដែល	null	ជំងឺគ្រុនចាញ់ឆ្លងតាមរយៈមូលដែកគោលញីខាំមូលដែកគោលញីខាំ ខាំមនុស្សឈឺទៅខាំមនុស្សជាធ្វើឲ្យមនុស្សជាក្លាយទៅមនុស្សឈឺដែល	ត ើ ជំ ង ឺ គ្រ ុន ច ាញ់ ឆ្ លង តា ម រយ ៈ អ ្វី Ġ	17	ជំ ង ឺ គ្រ ុន ច ាញ់ ឆ្ លង តា ម រយ ៈ ម ូល ដ ែក គោ ល ញ ី ខា ំ ម ូល ដ ែក គោ ល ញ ី ខា ំ Ġ ខា ំ ម នុ ស្ស ឈ ឺ ទៅ ខា ំ ម នុ ស្ស ជា ធ ្វ ើ ឲ្យ ម នុ ស្ស ជា ក្លា យ ទៅ ម នុ ស្ស ឈ ឺ ដ ែល	65	▁តើ ជំ ង ឺ គ្រ ុន ច ាញ់ ឆ្ លង ត ាម រយ ៈ អ ្វី ▁	16	▁ជំងឺ គ្រ ុន ច ាញ់ ឆ្ លង ត ាម រយ ៈ ម ូល ដ ែក គ ោល ញ ី ខ ាំ ម ូល ដ ែក គ ោល ញ ី ខ ាំ ▁ខាំ ម នុ ស្ស ឈ ឺ ទៅ ខ ាំ ម នុ ស្ស ជា ធ ្វ ើ ឲ្យ ម នុ ស្ស ជា ក្លា យ ទៅ ម នុ ស្ស ឈ ឺ ដ ែល	62
ក្រោយពីមរណៈភាពលោកស្ដាលីន តើមានព្រឹត្ដការណ៍អ្វីខ្លះបានកើតមានឡើង	null	ក្រោយពីមរណៈភាពលោកស្ដាលីន មានព្រឹត្ដការណ៍បានកើតមានឡើងដូចជា កាត់ទោសអ្នកដែលបានបម្រើក្បាល់ស៊ីនសំខាន់ៗនៅក្នុងរបបស្ដាលីនសម្បត្ដិសាធារណៈដែលមានឈ្មោះស្ដាលីនគឺត្រូវបានគេប្ដូរចេញដោយដាក់ឈ្មោះដើមវិញ	null	ក្រោយពីមរណៈភាពលោកស្ដាលីន មានព្រឹត្ដការណ៍បានកើតមានឡើងដូចជា កាត់ទោសអ្នកដែលបានបម្រើក្បាល់ស៊ីនសំខាន់ៗនៅក្នុងរបបស្ដាលីនសម្បត្ដិសាធារណៈដែលមានឈ្មោះស្ដាលីនគឺត្រូវបានគេប្ដូរចេញដោយដាក់ឈ្មោះដើមវិញ	ក្រ ោយ ពី ម រណៈ ភាព លោក ស្ ដា លីន Ġ ត ើម ាន ព្រ ឹត ្ ដ ការណ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ បាន កើត មាន ឡើង Ġ	27	ក្រ ោយ ពី ម រណៈ ភាព លោក ស្ ដា លីន Ġ មាន ព្រ ឹត ្ ដ ការណ៍ បាន កើត មាន ឡើង ដូច ជា Ġ កាត់ ទោស អ្នក ដ ែល បាន ប ម្រ ើក ្ប ាល់ ស៊ី ន សំ ខា ន់ ៗ នៅ ក្នុង រ ប ប ស្ ដា លីន សម្ប ត ្ ដ ិស ា ធា រណៈ ដ ែល មាន ឈ្មោះ ស្ ដា លីន គ ឺត ្រ ូវ បាន គ េ ប្ ដ ូរ ចេញ ដោយ ដា ក់ ឈ្មោះ ដើម វិញ	79	▁ក្រោយពី ម រណៈ ភាព លោក ស្ ដា លីន ▁តើ មាន ព្រ ឹត ្ ដ ការណ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ បាន កើត មាន ឡើង ▁	24	▁ក្រោយពី ម រណៈ ភាព លោក ស្ ដា លីន ▁មាន ព្រ ឹត ្ ដ ការណ៍ បាន កើត មាន ឡើង ដូច ជា ▁កាត់ទោស អ្នក ដ ែល បាន ប ម្រ ើក ្ប ាល់ ស៊ី ន សំ ខ ាន់ ៗ នៅ ក្នុង រ ប ប ស្ ដា លីន សម្ប ត ្ ដ ិ សា ធា រណៈ ដ ែល មាន ឈ្មោះ ស្ ដា លីន គ ឺ ត្រូវ បាន គ េ ប្ ដ ូរ ចេញ ដោយ ដ ាក់ ឈ្មោះ ដើម វិញ	75
តើលោករូណាស់រីតេន មានវិធានការដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកដូចម្ដេច	null	លោករូណាស់រីតេន មានវិធានការដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកដោយបានចាត់វិធានការជាច្រើនដូចជាក្នុងអាណត្តិទី១ ១៩៨១១៩៨៤ ដោយផ្ដើមនយោបាយទ័ពព្រៃផ្ដាច់ការ ដូចជាគាំទ្ររបបកុងត្រាស់នៅ នីការ៉ាហ្គារី ប្រឆាំងនិងឥទ្ធិពលសូវៀតនីសហរដ្ឋអាមេរិកខាងត្បូង ដោយសូវៀតថាជាចក្រភពបិសាច រាប់បញ្ចូលទាំង គូបា និង អឺរ៉ុបជាដើម រៀបចំគម្រោងសង្រ្គាមវផ្កាយ នាំឪ្យចំណោយថវិកាច្រើនឥតគណនាដែលទាមទារបច្ចេកទេសខ្ពស់ដាក់ពង្រាយកាំជ្រួចធុនភើស៊ីង II លើទ្វីបអឺរ៉ុប ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកាំជ្រួចធន S របស់សូវៀតបើការវាយប្រហារលើកោះក្រីណាតដែលគាំទ្រដោយគូបា ដើម្បីបង្ហាញពីជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកខាងកម្លាំងយោធា នៅអាណត្តិទី២ ១៩៨៤១៩៨៨ សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកមានឳនភាពខ្លាំង ដោយសារចំណាយទៅលើការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធ ធ្វើឪ្យអាមេរិកជំពាក់បំណុលគេជាច្រើនបំផុតលើសកលលោក ដើម្បីកាត់បន្ថយវិបត្តិនេះរីកោនប្ដូរឥរិយាបថទៅរកសម្របសម្រួលជាមួយសូវៀតដែលនយោបាយនេះទុកឪ្យប្រធានាធិបតីថ្មីអនុវត្តបន្ដ	null	លោករូណាស់រីតេន មានវិធានការដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកដោយបានចាត់វិធានការជាច្រើនដូចជាក្នុងអាណត្តិទី១ ១៩៨១១៩៨៤ ដោយផ្ដើមនយោបាយទ័ពព្រៃផ្ដាច់ការ ដូចជាគាំទ្ររបបកុងត្រាស់នៅ នីការ៉ាហ្គារី ប្រឆាំងនិងឥទ្ធិពលសូវៀតនីសហរដ្ឋអាមេរិកខាងត្បូង ដោយសូវៀតថាជាចក្រភពបិសាច រាប់បញ្ចូលទាំង គូបា និង អឺរ៉ុបជាដើម រៀបចំគម្រោងសង្រ្គាមវផ្កាយ នាំឪ្យចំណោយថវិកាច្រើនឥតគណនាដែលទាមទារបច្ចេកទេសខ្ពស់ដាក់ពង្រាយកាំជ្រួចធុនភើស៊ីង II លើទ្វីបអឺរ៉ុប ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកាំជ្រួចធន S របស់សូវៀតបើការវាយប្រហារលើកោះក្រីណាតដែលគាំទ្រដោយគូបា ដើម្បីបង្ហាញពីជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកខាងកម្លាំងយោធា នៅអាណត្តិទី២ ១៩៨៤១៩៨៨ សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកមានឳនភាពខ្លាំង ដោយសារចំណាយទៅលើការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធ ធ្វើឪ្យអាមេរិកជំពាក់បំណុលគេជាច្រើនបំផុតលើសកលលោក ដើម្បីកាត់បន្ថយវិបត្តិនេះរីកោនប្ដូរឥរិយាបថទៅរកសម្របសម្រួលជាមួយសូវៀតដែលនយោបាយនេះទុកឪ្យប្រធានាធិបតីថ្មីអនុវត្តបន្ដ	ត ើ លោក រ ូ ណា ស់ រី ត េន Ġ មាន វិ ធាន ការ ដ ឹក នាំ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដូច ម្ ដ េច Ġ	27	លោក រ ូ ណា ស់ រី ត េន Ġ មាន វិ ធាន ការ ដ ឹក នាំ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដោយ បាន ច ាត់ វិ ធាន ការ ជា ច្ រ ើន ដូច ជា ក្នុង អា ណ ត្តិ ទី១ Ġ ១៩ ៨ ១ ១៩ ៨ ៤ Ġ ដោយ ផ្ ដើម ន យោ បា យ ទ ័ ព ព្រ ៃ ផ្ ដា ច ់ ការ Ġ ដូច ជា គ ាំ ទ្រ រ ប ប ក ុង ត្រា ស់ នៅ Ġ នី ការ ៉ ា ហ្គា រី Ġ ប្រ ឆ ាំង និង ឥ ទ្ធិ ពល ស ូវ ៀត នី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង Ġ ដោយ ស ូវ ៀត ថា ជា ច ក្រ ភព ប ិស ា ច Ġ រា ប់ បញ្ចូល ទ ាំង Ġ គូ បា Ġ និង Ġ អ ឺ រ៉ ុប ជា ដើម Ġ រៀបចំ គម ្រ ោង សង ្រ ្ គ ាម វ ផ្ កាយ Ġ នាំ ឪ ្យ ចំ ណ ោយ ថ វិ កា ច្ រ ើន ឥ ត គ ណ នា ដ ែល ទ ាម ទ ារ ប ច្ច េក ទេស ខ្ ព ស់ ដា ក់ ព ង ្រា យក ាំ ជ្រ ួច ធ ុន ភ ើស ៊ី ង ĠII Ġ លើ ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប Ġ ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង នឹង កា ំ ជ្រ ួច ធ ន ĠS Ġ រ ប ស់ ស ូវ ៀត ប ើក ារ វា យ ប្រហារ លើក ោះ ក្រ ី ណា ត ដ ែល គ ាំ ទ្រ ដោយ គូ បា Ġ ដើម ្ប ី បង ្ហ ាញ ពី ជំ ហ រ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ខា ង ក ម្ល ាំង យោ ធា Ġ នៅ អា ណ ត្តិ ទី ២ Ġ ១៩ ៨ ៤ ១៩ ៨៨ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន ឳ ន ភាព ខ្ លា ំ ង Ġ ដោយ សារ ចំ ណា យ ទៅ លើក ារ រ ត់ ប្រ ណា ំ ង ស ព្វ ាវ ុ ធ Ġ ធ ្វ ើ ឪ ្យ អា មេ រិក ជំ ពាក់ ប ំណ ុល គ េ ជា ច្ រ ើន ប ំ ផ ុត លើ ស ក ល លោក Ġ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ វិ ប ត្តិ នេះ រី ក ោន ប្ ដ ូរ ឥ រិយា ប ថ ទៅ រក សម ្រ ប សម ្រ ួល ជា មួយ ស ូវ ៀត ដ ែល ន យោ បា យ នេះ ទុក ឪ ្យ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ថ ្ម ី អនុ វត្ត ប ន្ ដ	389	▁តើ លោក រ ូ ណ ាស់ រី ត េន ▁មាន វិ ធាន ការ ដ ឹក នាំ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដូច ម្ ដ េច ▁	26	▁លោក រ ូ ណ ាស់ រី ត េន ▁មាន វិ ធាន ការ ដ ឹក នាំ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដោយ បាន ច ាត់ វិ ធាន ការ ជា ច ្រ ើន ដូច ជា ក្នុង អា ណ ត្តិ ទី១ ▁១៩ ៨ ១ ១ ៩៨ ៤ ▁ដោយ ផ្ ដើម ន យោ ប ាយ ទ ័ ព ព្រ ៃ ផ្ ដ ាច់ ការ ▁ដូចជា គ ាំ ទ្រ រ ប ប ក ុង ត្រ ាស់ នៅ ▁នី ក ារ៉ា ហ្គា រី ▁ប្រឆាំង និង ឥ ទ្ធិ ពល ស ូវ ៀត នី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង ▁ដោយ ស ូវ ៀត ថា ជា ច ក្រ ភព ប ិ សា ច ▁រាប់ បញ្ចូល ទ ាំង ▁គូ បា ▁និង ▁អឺរ៉ុប ជា ដើម ▁រៀបចំ គ ម្រ ោង សង ្រ ្ គ ាម វ ផ្ កាយ ▁នាំ ឪ ្យ ច ំណ ោយ ថ វ ិកា ច ្រ ើន ឥ ត គ ណ នា ដ ែល ទ ាម ទ ារ ប ច្ច េក ទេស ខ្ ព ស់ ដ ាក់ ព ង ្រា យក ាំ ជ្រ ួច ធ ុន ភ ើ ស៊ី ង ▁II ▁លើ ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប ▁ដើម្បី ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ាំ ជ្រ ួច ធ ន ▁S ▁របស់ ស ូវ ៀត ប ើ ការ វ ាយ ប្រហារ លើក ោះ ក្រ ី ណា ត ដ ែល គ ាំ ទ្រ ដោយ គូ បា ▁ដើម្បី ប ង្ហ ាញ ពី ជំ ហ រ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ខា ង ក ម្ល ាំង យោ ធា ▁នៅ អា ណ ត្តិ ទី ២ ▁១៩ ៨ ៤ ១៩ ៨៨ ▁សេដ្ឋកិច្ច ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន ឳ ន ភាព ខ្ ល ាំង ▁ដោយសារ ច ំណ ាយ ទៅ លើ ការ រ ត់ ប្រ ណ ាំង ស ព ្វា វុធ ▁ធ្វើ ឪ ្យ អា មេ រិក ជំ ពាក់ ប ំណ ុល គ េ ជា ច ្រ ើន ប ំ ផ ុត លើ ស ក ល លោក ▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ វិ ប ត្តិ នេះ រី ក ោន ប្ ដ ូរ ឥ រិយា ប ថ ទៅ រក ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ជា មួយ ស ូវ ៀត ដ ែល ន យោ ប ាយ នេះ ទុក ឪ ្យ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ថ ្ម ី អនុ វត្ត ប ន្ ដ	364

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.