Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
ដូចម្តេចដែលហៅថារដ្ឋធម្មនុញ្ញ	null	ដែលហៅថារដ្ឋធម្មនុញ្ញជាច្បាប់កំពូល ជាច្បាប់គោលសំរាប់គ្រប់គ្រងប្រទេសនីមួយៗ	null	ដែលហៅថារដ្ឋធម្មនុញ្ញជាច្បាប់កំពូល ជាច្បាប់គោលសំរាប់គ្រប់គ្រងប្រទេសនីមួយៗ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ	13	ដ ែល ហ ៅ ថា រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ជា âĢĭ ច្ បា ប់ កំ ព ូល Ġ ជា âĢĭ ច្ បា ប់ គោ ល សំ រា ប់ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស នី មួយ ៗ	34	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ▁	10	▁ដែល ហ ៅ ថា រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ជា ▁ច្បាប់ ក ំព ូល ▁ជា ▁ច្បាប់ គ ោល សំ រ ាប់ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស នី មួយ ៗ	29
ហេតុអ្វីបានជាគេចាត់ទុកសម័យលោក សក ប៉ុមពីទូជាយុតមាស	null	លើកស្ទួយវិស័យឧស្សហកម្មដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយអាមេរិច អង់គ្លេស ជប៉ុន អាឡឺម៉ង់ ខាងលិចនិងអ៊ីតាលីផលិតផលឧស្សាហកម្មនាំចេញមានកំណើន ៥៥ ជារៀងរាល់ឆ្នំាប្រទេសបារាំងក្លាយជាមហាអំណាចទី៤ ផ្នែកនាំផលិតផលចេញលើកស្ទួយកម្រិតជីវភាពកម្មករតាមរយៈការតម្លើងប្រាក់ខែ	null	លើកស្ទួយវិស័យឧស្សហកម្មដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយអាមេរិច អង់គ្លេស ជប៉ុន អាឡឺម៉ង់ ខាងលិចនិងអ៊ីតាលីផលិតផលឧស្សាហកម្មនាំចេញមានកំណើន ៥៥ ជារៀងរាល់ឆ្នំាប្រទេសបារាំងក្លាយជាមហាអំណាចទី៤ ផ្នែកនាំផលិតផលចេញលើកស្ទួយកម្រិតជីវភាពកម្មករតាមរយៈការតម្លើងប្រាក់ខែ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក សម័យ លោក Ġ ស ក Ġ ប៉ ុម ពី ទូ ជា យ ុត មាស Ġ	21	លើក ស្ទ ួយ វិ ស ័យ ឧ ស្ស ហ កម្ម âĢĭ ដើម ្ប ី ប្រកួត ប្រ ជ ែង ជា មួយ អា មេ រិ ច Ġ អ ង់ គ ្ល េស Ġ ជ ប៉ ុន Ġ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ខា ង ល ិច និង អ៊ី តា លី ផល ិត ផល ឧ ស្សា ហ កម្ម នាំ ចេញ មាន កំ ណ ើន Ġ ៥ ៥ Ġ ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្ ន ំ ាប ្រ ទេស បា រា ំ ង ក្លា យ ជា ម ហា អ ំណ ា ច ទី ៤ Ġ ផ្ ន ែក នាំ ផល ិត ផល ចេញ លើក ស្ទ ួយ ក ម្រ ិត ជីវ ភាព កម្ម ករ តា ម រយ ៈ ការ ត ម្ល ើង ប្រា ក់ ខែ Âł	113	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក សម័យ លោក ▁ស ក ▁ប៉ុ ម ពី ទូ ជ ាយ ុត មាស ▁	21	▁លើកស្ទួយ វិ ស ័យ ឧ ស្ស ហ កម្ម ▁ដើម្បី ប្រកួត ប្រ ជ ែង ជា មួយ អា ម េរ ិច ▁អង់គ្លេស ▁ជប៉ុន ▁អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ខាងលិច និង អ៊ី តា លី ផល ិត ផល ឧ ស្សា ហ កម្ម នាំ ចេញ មាន ក ំណ ើន ▁៥៥ ▁ជារៀងរាល់ ឆ្ ន ំ ា ប្រ ទេស ប ារ ាំង ក្លា យ ជា ម ហា អ ំ ណា ច ទី ៤ ▁ផ្នែក នាំ ផល ិត ផល ចេញ លើក ស្ទ ួយ ក ម្រ ិត ជីវ ភាព កម្ម ករ ត ាម រយ ៈ ការ ត ម្ល ើង ប្រ ាក់ ខែ ▁	92
តើការជំនុំជម្រះក្តីនឹងប្រើរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ	null	រយៈពេលនៃការជំនុំជម្រះក្តី អាស្រ័យថាតើអ្នកស៊ើបអង្កេតត្រូវការរយៈពេលប៉ុន្មានដើម្បីប្រមែប្រមូលភ័ស្តុតាង តើមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់នឹងត្រូវយកមកជំនុំជម្រះ តើមានសាក្សីប៉ុន្មាននាក់នឹងត្រូវកោះអញ្ជើញមកបំភ្លឺនៅតុលាការ ហើយថាតើនឹងមានការប្តឹងឧទ្ធរណ៍ប៉ុន្មានករណីនៅពេលដែលការជំនុំជម្រះចប់សព្វគ្រប់ អ.វ.ត.ក នឹងរលាយខ្លួនជាស្វ័យប្រវត្តិ	null	រយៈពេលនៃការជំនុំជម្រះក្តី អាស្រ័យថាតើអ្នកស៊ើបអង្កេតត្រូវការរយៈពេលប៉ុន្មានដើម្បីប្រមែប្រមូលភ័ស្តុតាង តើមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់នឹងត្រូវយកមកជំនុំជម្រះ តើមានសាក្សីប៉ុន្មាននាក់នឹងត្រូវកោះអញ្ជើញមកបំភ្លឺនៅតុលាការ ហើយថាតើនឹងមានការប្តឹងឧទ្ធរណ៍ប៉ុន្មានករណីនៅពេលដែលការជំនុំជម្រះចប់សព្វគ្រប់ អ.វ.ត.ក នឹងរលាយខ្លួនជាស្វ័យប្រវត្តិ	ត ើក ារ ជំ នុ ំ ជម្រះ ក្តី នឹង ប្រ ើរ យ ៈ ពេល ប៉ ុន ្ម ាន ឆ្នាំ Ġ	19	រយ ៈ ពេល នៃ ការ ជំ នុ ំ ជម្រះ ក្តី Ġ អា ស្រ ័យ ថា ត ើ អ្នក ស៊ ើប អ ង្ក េត ត្រូវ ការ រយ ៈ ពេល ប៉ ុន ្ម ាន ដើម ្ប ី ប្រ ម ែប ្រ ម ូល ភ ័ ស្ត ុត ាង Ġ ត ើម ាន ម នុ ស្ស ប៉ ុន ្ម ាន នាក់ នឹង ត្រូវ យក មក ជំ នុ ំ ជម្រះ Ġ ត ើម ាន សា ក្ស ី ប៉ ុន ្ម ាន នាក់ នឹង ត្រូវ ក ោះ អ ញ្ជ ើ ញ មក ប ំ ភ្ល ឺន ៅ ត ុល ាក ារ Ġ ហើយ ថា ត ើន ឹង មាន ការ ប្ ត ឹង ឧ ទ្ធ រណ ៍ ប៉ ុន ្ម ាន ករណី នៅ ពេល ដ ែល ការ ជំ នុ ំ ជម្រះ ច ប់ ស ព្វ គ្រ ប់ Ġ អ . វ . ត . ក Ġ នឹង រ លា យ ខ្លួន ជា ស្ វ ័យ ប្រ វត្ត ិ Ġ	143	▁តើ ការ ជំ ន ុំ ជម្រះ ក្តី នឹង ប្រ ើរ យ ៈ ពេល ប៉ ុន ្ មាន ឆ្នាំ ▁	18	▁រយៈពេល នៃ ការ ជំ ន ុំ ជម្រះ ក្តី ▁អាស្រ័យ ថា ត ើ អ្នក ស៊ ើប អ ង្ក េត ត្រូវ ការ រយ ៈ ពេល ប៉ ុន ្ មាន ដើម ្ប ី ប្រ ម ែ ប្រ ម ូល ភ ័ ស្ត ុត ាង ▁តើ មាន ម នុ ស្ស ប៉ ុន ្ មាន នាក់ នឹង ត្រូវ យក មក ជំ ន ុំ ជម្រះ ▁តើ មាន សា ក្ស ី ប៉ ុន ្ មាន នាក់ នឹង ត្រូវ ក ោះ អ ញ្ជ ើ ញ មក ប ំ ភ្ល ឺ នៅ ត ុល ា ការ ▁ហើយ ថា ត ើ នឹង មាន ការ ប ្ត ឹង ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ប៉ ុន ្ មាន ករណី នៅ ពេល ដ ែល ការ ជំ ន ុំ ជម្រះ ច ប់ ស ព្វ គ្រ ប់ ▁អ . វ . ត . ក ▁នឹង រ ល ាយ ខ្លួន ជា ស ្វ ័យ ប្រ វ ត្តិ ▁	137
តើការធ្វើពិធីចម្រើនអាយុភាគច្រើនគេធ្វើ ឲ្យមនុស្សវ័យណា ហើយគេប្រារព្ធពិធីនេះឡើងដើម្បីអ្វី	null	ពិធីចម្រើនអាយុភាគច្រើនគេធ្វើ ឲ្យមនុស្សវ័យចំណាស់ ហើយគេប្រព្រឹត្តពិធីនេះឡើង ដើម្បីចម្រើនអាយុកាលដល់បុគ្គល គេគោរពមានមាតាបិតា ជីដូនជីតា ជាដើម	null	ពិធីចម្រើនអាយុភាគច្រើនគេធ្វើ ឲ្យមនុស្សវ័យចំណាស់ ហើយគេប្រព្រឹត្តពិធីនេះឡើង ដើម្បីចម្រើនអាយុកាលដល់បុគ្គល គេគោរពមានមាតាបិតា ជីដូនជីតា ជាដើម	ត ើក ារ ធ ្វ ើ ពិ ធី ចម្រ ើន អា យ ុ ភាគ ច្ រ ើន គ េ ធ ្វ ើ Ġ ឲ្យ ម នុ ស្ស វ ័យ ណា Ġ ហើយ គ េ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ឡើង ដើម ្ប ី អ ្វី ĠĠ	45	ពិ ធី ចម្រ ើន អា យ ុ ភាគ ច្ រ ើន គ េ ធ ្វ ើ Ġ ឲ្យ ម នុ ស្ស វ ័យ ចំ ណា ស់ ĠâĢĭ Ġ ហើយ គ េ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ពិ ធី នេះ ឡើង Ġ ដើម ្ប ី ចម្រ ើន អា យ ុក ាល ដល់ ប ុ គ្គ ល Ġ គ េ គោ រ ព មាន មា តា ប ិត ា Ġ ជី ដ ូន ជី តា Ġ ជា ដើម	68	▁តើ ការ ធ ្វ ើ ពិ ធី ចម្រ ើន អ ាយ ុ ភាគ ច ្រ ើន គ េ ធ ្វ ើ ▁ឲ្យ ម នុ ស្ស វ ័យ ណា ▁ហើយ គ េ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ឡើង ដើម ្ប ី អ ្វី ▁	44	▁ពិធី ចម្រ ើន អ ាយ ុ ភាគ ច ្រ ើន គ េ ធ ្វ ើ ▁ឲ្យ ម នុ ស្ស វ ័យ ច ំណ ាស់ ▁ហើយ គ េ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ពិ ធី នេះ ឡើង ▁ដើម្បី ចម្រ ើន អ ាយ ុក ាល ដល់ ប ុ គ្គ ល ▁គេ គ ោរ ព មាន មា តា ប ិត ា ▁ជីដូន ជី តា ▁ជាដើម	61
តើទង់អាស៊ានមានពណ៌អ្វីខ្លះ តំណាងឱ្យអ្វីដែរ	null	ទង់អាស៊ានមានពណ៌ដូចខាងក្រោមពណ៌ខៀវ តំណាងឱ្យសន្តិភាព និងស្ថេរភាពពណ៌ក្រហម តំណាងឱ្យសេចក្តីក្លាហាន និងស្វាហាប់ពណ៌ស តំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ និងស្មោះត្រង់ពណ៌លឿង តំណាងឱ្យភាពសម្បូររុងរឿងដើមស្រូវទាំង១០តំណាងឱ្យសុបិនរបស់បិតា បង្កើតអាស៊ាន ដែលចង់ប្រមូលផ្តុំ ប្រទេសទាំង១០ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឱ្យក្លាយទៅជាសមាគមមួយដែលមានសាមគ្គីភាពពណ៌ទាំងអស់របស់ទង់អាស៊ាន តំណាងឱ្យពណ៌នៃទង់ជាតិរបស់ប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ទង់អាស៊ាន តំណាងឱ្យសមាគមអាស៊ានមួយដែលមានស្ថេរភាពនិងសន្តិភាព	null	ទង់អាស៊ានមានពណ៌ដូចខាងក្រោមពណ៌ខៀវ តំណាងឱ្យសន្តិភាព និងស្ថេរភាពពណ៌ក្រហម តំណាងឱ្យសេចក្តីក្លាហាន និងស្វាហាប់ពណ៌ស តំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ និងស្មោះត្រង់ពណ៌លឿង តំណាងឱ្យភាពសម្បូររុងរឿងដើមស្រូវទាំង១០តំណាងឱ្យសុបិនរបស់បិតា បង្កើតអាស៊ាន ដែលចង់ប្រមូលផ្តុំ ប្រទេសទាំង១០ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឱ្យក្លាយទៅជាសមាគមមួយដែលមានសាមគ្គីភាពពណ៌ទាំងអស់របស់ទង់អាស៊ាន តំណាងឱ្យពណ៌នៃទង់ជាតិរបស់ប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ទង់អាស៊ាន តំណាងឱ្យសមាគមអាស៊ានមួយដែលមានស្ថេរភាពនិងសន្តិភាព	âĢĭ ត ើ ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន ព ណ៌ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ អ ្វី ដ ែរ Ġ	23	ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន ព ណ៌ ដូច ខា ង ក្រោម ព ណ៌ ខ ៀវ Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ ស ន្ត ិ ភាព Ġ និង ស្ ថ េរ ភាព ព ណ៌ ក្រ ហ ម Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ សេ ច ក្តី ក្លា ហាន Ġ និង ស្ វា ហា ប់ ព ណ៌ ស Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ ភាព បរ ិស ុទ្ធ Ġ និង ស្ម ោះ ត្រ ង់ ព ណ៌ ល ឿង Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ ភាព សម្ប ូរ រ ុង រឿង ដើម ស្រ ូវ ទ ាំង ១០ ត ំណ ាង ឱ្យ សុ ប ិន រ ប ស់ ប ិត ា Ġ បង ្ក ើត អា ស៊ ាន Ġ ដ ែល ច ង់ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ Ġ ប្រ ទេស ទ ាំង ១០ Ġ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ឱ្យ ក្លា យ ទៅ ជា សម ា គម មួយ ដ ែល មាន សា ម គ្គ ី ភាព ព ណ៌ ទ ាំង អ ស់ រ ប ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ ព ណ៌ នៃ ទ ង់ ជាតិ រ ប ស់ ប្រ ទេស ជា សម ា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ សម ា គម អា ស៊ ាន មួយ ដ ែល មាន ស្ ថ េរ ភាព និង ស ន្ត ិ ភាព	210	▁តើ ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន ព ណ៌ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁តំណាង ឱ្យ អ ្វី ដ ែរ ▁	20	▁ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន ព ណ៌ ដូច ខា ង ក្រោម ព ណ៌ ខ ៀវ ▁តំណាង ឱ្យ ស ន្ត ិ ភាព ▁និង ស ្ថ េរ ភាព ព ណ៌ ក្រ ហ ម ▁តំណាង ឱ្យ ស េច ក្តី ក្លា ហាន ▁និង ស ្វា ហ ាប់ ព ណ៌ ស ▁តំណាង ឱ្យ ភាព បរ ិស ុទ្ធ ▁និង ស្ម ោះ ត្រ ង់ ព ណ៌ ល ឿង ▁តំណាង ឱ្យ ភាព សម្ប ូរ រ ុង រឿង ដើម ស្រ ូវ ទ ាំង ១០ ត ំណ ាង ឱ្យ ស ុប ិន រ ប ស់ ប ិត ា ▁បង្កើត អា ស៊ ាន ▁ដែល ច ង់ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ▁ប្រទេស ទ ាំង ១០ ▁នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ឱ្យ ក្លា យ ទៅ ជា ស មា គម មួយ ដ ែល មាន ស ាម គ្គ ី ភាព ព ណ៌ ទ ាំង អ ស់ រ ប ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន ▁តំណាង ឱ្យ ព ណ៌ នៃ ទ ង់ ជាតិ រ ប ស់ ប្រ ទេស ជា ស មា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន ▁តំណាង ឱ្យ ស មា គម អា ស៊ ាន មួយ ដ ែល មាន ស ្ថ េរ ភាព និង ស ន្ត ិ ភាព	194
ហេតុអ្វីបានឥទ្ធិពលសហរដ្ឋាមេរិក បានថយចុះ	null	នៅក្នុងអាណត្តិលោក ប្រធានាធិបតី ជីមីការទ័រ បានជាឥទ្ធិពលសហរដ្ឋអាមេរិក មានការថយចុះ នេះបណ្ដាលមកពីកត្តាមួយចំនួនដូចជានៅឆ្នាំ ១៩៧៤ មានរឿងអាស្រូវមួយនៅក្នុងប្រទេស អ៉ីរ៉ង់ គឹមានការឃុំឃាំងបុគ្គលិកស្ថានទូត សហរដ្ឋអាមេរិក រយៈពេល៤៤៤ថ្ងៃនៅទីក្រុងតេអេរ៉ងនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ សហភាពសូវៀតបានលើកទ័ពចូលប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន	null	នៅក្នុងអាណត្តិលោក ប្រធានាធិបតី ជីមីការទ័រ បានជាឥទ្ធិពលសហរដ្ឋអាមេរិក មានការថយចុះ នេះបណ្ដាលមកពីកត្តាមួយចំនួនដូចជានៅឆ្នាំ ១៩៧៤ មានរឿងអាស្រូវមួយនៅក្នុងប្រទេស អ៉ីរ៉ង់ គឹមានការឃុំឃាំងបុគ្គលិកស្ថានទូត សហរដ្ឋអាមេរិក រយៈពេល៤៤៤ថ្ងៃនៅទីក្រុងតេអេរ៉ងនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ សហភាពសូវៀតបានលើកទ័ពចូលប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន	ហេតុ អ ្វី បាន ឥ ទ្ធិ ពល ស ហ រដ្ឋ ាម េរ ិក Ġ បាន ថ យ ច ុះ Ġ	18	នៅ ក្នុង អា ណ ត្តិ លោក Ġ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ជី មី ការ ទ័រ Ġ បាន ជា ឥ ទ្ធិ ពល ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ មាន ការ ថ យ ច ុះ Ġ នេះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ក ត្ត ាម ួយ ចំ ន ួន ដូច ជា នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៤ Ġ មាន រឿង អា ស្រ ូវ មួយ នៅ ក្នុង ប្រ ទេស Ġ អ ៉ី រ៉ ង់ Ġ គ ឹម ាន ការ ឃុំឃាំង ប ុ គ្គ ល ិក ស្ថាន ទូ ត Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ រយ ៈ ពេល ៤ ៤ ៤ ថ ្ង ៃ នៅ ទី ក្រុង ត េ អ េរ ៉ ង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន លើក ទ ័ ព ចូល ប្រ ទេស អា ហ្គា នី ស្ថាន	128	▁ហេតុ អ ្វី បាន ឥ ទ្ធិ ពល ស ហ រដ្ឋ ាម េរ ិក ▁បាន ថ យ ច ុះ ▁	18	▁នៅក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ▁ប្រធានាធិបតី ▁ជី មី ការ ទ័រ ▁បានជា ឥ ទ្ធិ ពល ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁មាន ការ ថ យ ច ុះ ▁នេះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ក ត្ត ា មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧ ៤ ▁មាន រឿង អា ស្រ ូវ មួយ នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ▁អ ៉ី រ៉ ង់ ▁គឹម ាន ការ ឃុំឃាំង ប ុ គ្គ ល ិក ស្ថាន ទ ូត ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក ▁រយៈពេល ៤ ៤ ៤ ថ ្ង ៃ នៅ ទី ក្រុង ត េ អ េ រ៉ ង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩៧៩ ▁សហភាព ស ូវ ៀត បាន លើក ទ ័ ព ចូល ប្រ ទេស អា ហ្គា នី ស្ថាន	113
តើឆ្នាំណាដែលខ្មែរក្រហមបង្កើតសហការណ៍កម្រិតទាប (សហករណ៍ប្រវាស់ដៃ) ព្រោះអ្វី	null	ឆ្នាំ ១៩៧៣ ដើម្បីជួយគ្នាធ្វើស្រែព្រោះមនុស្សសល់តិច	null	ឆ្នាំ ១៩៧៣ ដើម្បីជួយគ្នាធ្វើស្រែព្រោះមនុស្សសល់តិច	ត ើ ឆ្នាំ ណា ដ ែល ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម បង ្ក ើត ស ហ ការណ៍ ក ម្រ ិត ទ ាប Ġ( ស ហ ករណ៍ ប្រ វា ស់ ដៃ ) Ġ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	34	ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៣ Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ គ្នា ធ ្វ ើស ្រ ែ ព្រ ោះ ម នុ ស្ស ស ល់ តិ ច	24	▁តើ ឆ្នាំ ណា ដ ែល ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ប ង្ក ើត ស ហ ការណ៍ ក ម្រ ិត ទ ាប ▁( ស ហ ករណ៍ ប្រ វ ាស់ ដៃ ) ▁ព្រោះ អ ្វី ▁	32	▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧ ៣ ▁ដើម្បី ជ ួយ គ្នា ធ ្វ ើ ស្រ ែ ព្រ ោះ ម នុ ស្ស ស ល់ ត ិច	22
តើប្រភពនៃការបំពុលទឹកមានប៉ុន្មានប្រភេទ អ្វីខ្លះ ចូរឲ្យនិយមន័យប្រភេទនីមួយៗ	null	ប្រភពនៃការបំពុលទឹកមានពីរ ប្រភេទគឺ ប្រភពចំណុច និងប្រភពរាយប៉ាយប្រភពចំណុច គឺជាប្រភពដែលបញ្ចេញសំណល់ចូលទៅក្នុងបរិស្ថានតាមរយៈបំពង់បង្ហូរ លូ ឬប្រឡាយ ពីទីតាំងច្បាស់លាស់មួយដូចជារោងចក្រឧស្សាហកម្ម ឬរោងចក្រសំអាតទឹកលូសំអុយជាដើម ប្រភពរាយប៉ាយ គឺជាប្រភពដែលបង្កឲ្យមានការបំពុលដោយសារធាតុបំពុលគីមីដែលហូរធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹកលើផ្ទៃដីនៃតំបន់ដ៏ធំមួយ	null	ប្រភពនៃការបំពុលទឹកមានពីរ ប្រភេទគឺ ប្រភពចំណុច និងប្រភពរាយប៉ាយប្រភពចំណុច គឺជាប្រភពដែលបញ្ចេញសំណល់ចូលទៅក្នុងបរិស្ថានតាមរយៈបំពង់បង្ហូរ លូ ឬប្រឡាយ ពីទីតាំងច្បាស់លាស់មួយដូចជារោងចក្រឧស្សាហកម្ម ឬរោងចក្រសំអាតទឹកលូសំអុយជាដើម ប្រភពរាយប៉ាយ គឺជាប្រភពដែលបង្កឲ្យមានការបំពុលដោយសារធាតុបំពុលគីមីដែលហូរធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹកលើផ្ទៃដីនៃតំបន់ដ៏ធំមួយ	ត ើប ្រ ភព នៃ ការ ប ំព ុល ទឹក មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ច ូរ ឲ្យ និយម ន ័យ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ Ġ	37	ប្រ ភព នៃ ការ ប ំព ុល ទឹក មាន ពី រ Ġ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ Ġ ប្រ ភព ចំណុច Ġ និង ប្រ ភព រា យ ប៉ា យ ប្រ ភព ចំណុច Ġ គ ឺ ជា ប្រ ភព ដ ែល បញ្ច េញ សំ ណ ល់ ចូល ទៅ ក្នុង បរ ិស ្ថ ាន តា ម រយ ៈ ប ំព ង់ បង ្ហ ូរ Ġ ល ូ Ġ ឬ ប្រ ឡា យ Ġ ពី ទី តាំង ច្ បា ស់ លាស់ មួយ ដូច ជា រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ ឬ រ ោង ច ក្រ សំ អា ត ទឹក ល ូស ំ អ ុយ ជា ដើម Ġ ប្រ ភព រា យ ប៉ា យ Ġ គ ឺ ជា ប្រ ភព ដ ែល បង ្ក ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល ដោយ សារ ធាតុ ប ំព ុល គី មី ដ ែល ហ ូរ ធ ្លា ក់ ចូល ទៅ ក្នុង ទឹក លើ ផ្ ទ ៃ ដ ីន ៃ ត ំ ប ន់ ដ ៏ ធ ំ មួយ	155	▁តើ ប្រ ភព នៃ ការ ប ំព ុល ទឹក មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁ចូរ ឲ្យ និយម ន ័យ ប្រ ភ េ ទ នី មួយ ៗ ▁	34	▁ប្រភព នៃ ការ ប ំព ុល ទឹក មាន ពី រ ▁ប្រភេទ គ ឺ ▁ប្រភព ចំណុច ▁និង ប្រ ភព រ ាយ ប៉ ាយ ប្រ ភព ចំណុច ▁គឺជា ប្រ ភព ដ ែល បញ្ច េញ ស ំណ ល់ ចូល ទៅ ក្នុង ប រិ ស្ថាន ត ាម រយ ៈ ប ំព ង់ ប ង្ហ ូរ ▁លូ ▁ឬ ប្រ ឡា យ ▁ពី ទី តាំង ច ្ប ាស់ លាស់ មួយ ដូច ជា រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁ឬ រ ោង ច ក្រ សំ អា ត ទឹក ល ូ សំ អ ុយ ជា ដើម ▁ប្រភព រ ាយ ប៉ ាយ ▁គឺជា ប្រ ភព ដ ែល ប ង្ក ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល ដោយ សារ ធាតុ ប ំព ុល គី មី ដ ែល ហ ូរ ធ ្ល ាក់ ចូល ទៅ ក្នុង ទឹក លើ ផ្ ទ ៃ ដ ីន ៃ ត ំ ប ន់ ដ ៏ ធ ំ មួយ	143
ដូចម្តេចដែលហៅថារបាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ ឬរបាំព្រះរាជាទ្រព្យ	null	របាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ ឬរបាំព្រះរាជាទ្រព្យ គឺជារបាំរបស់ស្តេច ហើយនិយមលេងតែនៅក្នុងព្រះបររាជវាំងដូចជាលេងនៅពេលបួងសួង អារក្សអ្នកតា លេងថ្វាយអាទិទេព និងថ្វាយវិញ្ញាក្ខន្ធស្តេចដែលបានចូលទីវង្គតទៅហើយដើម្បីសុំសេចក្តីសុខសប្បាយដល់ប្រជារាស្រ្ត និងក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួន របាំនេះមានកំណើរយូរយារណាស់មកហើយតាំងពីសម័យនគរភ្នំមកម៉្លេះ ហើយមានដើមកំណើតជាប់ជាមួយនឹងព្រហ្មញ្ញសាសនា លុះសម័យអង្គរ គេបានឆ្លាក់រូបទេពអប្សរដែលជាស្រ្តីរបាំចុះពីស្ថានសួគ៌មករេរាំនៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទ របាំនេះពុំទទួលឥទ្ធិពលពីខាងក្រៅទេ ព្រោះមានភារៈជារបាំដង្វាយនៅក្នុងវាំង ផ្នែកខ្លះនៃរបាំនេះបានដកស្រង់អំពីរឿងរាមកេរ្តិ៍ រឿងមហាភារៈតនិងរឿងព្រេងខ្មែរ ក្រៅពីរបាំដែលទាក់ទងនឹងរឿងរ៉ាវទាំងនេះមានរបាំថ្វាយពរ របាំទេពមនោរម្យ របាំមេអំពៅ របាំស្វា របាំដាវ ឯការដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ចំពោះរបាំក្បាច់បុរាណនេះគឺកាយវិការនីមួយៗ មានន័យមួយ ហើយមានសភាពទន់ភ្លន់សុភាពសមតាមចិត្តគំនិតខ្មែរ ដែលជាអ្នកនិយមសុខសន្តិភាព នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន របាំក្បាច់បុរាណនេះត្រូវបាននាំទៅសំដែងនៅឯបរទេសជាញឹកញាប់ហើយបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅឆាកងន្តរជាតិ សព្វថ្ងៃ របាំនេះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យវិចិត្រសិល្បៈតាំងពីស្រុកខ្មែរផ្លាស់យករបបសាធារណរដ្ឋមក	null	របាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ ឬរបាំព្រះរាជាទ្រព្យ គឺជារបាំរបស់ស្តេច ហើយនិយមលេងតែនៅក្នុងព្រះបររាជវាំងដូចជាលេងនៅពេលបួងសួង អារក្សអ្នកតា លេងថ្វាយអាទិទេព និងថ្វាយវិញ្ញាក្ខន្ធស្តេចដែលបានចូលទីវង្គតទៅហើយដើម្បីសុំសេចក្តីសុខសប្បាយដល់ប្រជារាស្រ្ត និងក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួន របាំនេះមានកំណើរយូរយារណាស់មកហើយតាំងពីសម័យនគរភ្នំមកម៉្លេះ ហើយមានដើមកំណើតជាប់ជាមួយនឹងព្រហ្មញ្ញសាសនា លុះសម័យអង្គរ គេបានឆ្លាក់រូបទេពអប្សរដែលជាស្រ្តីរបាំចុះពីស្ថានសួគ៌មករេរាំនៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទ របាំនេះពុំទទួលឥទ្ធិពលពីខាងក្រៅទេ ព្រោះមានភារៈជារបាំដង្វាយនៅក្នុងវាំង ផ្នែកខ្លះនៃរបាំនេះបានដកស្រង់អំពីរឿងរាមកេរ្តិ៍ រឿងមហាភារៈតនិងរឿងព្រេងខ្មែរ ក្រៅពីរបាំដែលទាក់ទងនឹងរឿងរ៉ាវទាំងនេះមានរបាំថ្វាយពរ របាំទេពមនោរម្យ របាំមេអំពៅ របាំស្វា របាំដាវ ឯការដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ចំពោះរបាំក្បាច់បុរាណនេះគឺកាយវិការនីមួយៗ មានន័យមួយ ហើយមានសភាពទន់ភ្លន់សុភាពសមតាមចិត្តគំនិតខ្មែរ ដែលជាអ្នកនិយមសុខសន្តិភាព នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន របាំក្បាច់បុរាណនេះត្រូវបាននាំទៅសំដែងនៅឯបរទេសជាញឹកញាប់ហើយបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅឆាកងន្តរជាតិ សព្វថ្ងៃ របាំនេះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យវិចិត្រសិល្បៈតាំងពីស្រុកខ្មែរផ្លាស់យករបបសាធារណរដ្ឋមក	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា រ បា ំ ក្ បា ច ់ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ Ġ ឬ រ បា ំព ្រ ះ រាជ ា ទ្រ ព្យ Ġ	33	រ បា ំ ក្ បា ច ់ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ Ġ ឬ រ បា ំព ្រ ះ រាជ ា ទ្រ ព្យ Ġ គ ឺ ជា រ បា ំ រ ប ស់ ស្ត េច Ġ ហើយ និយម ល េង តែ នៅ ក្នុង ព្រ ះ បរ រាជ វា ំ ង ដូច ជា ល េង នៅ ពេល ប ួង ស ួង Ġ អា រក ្ស អ្នក តា Ġ ល េង ថ ្វា យ អា ទិ ទេ ព Ġ និង ថ ្វា យ វិញ ្ញ ាក ្ខ ន្ធ ស្ត េច ដ ែល បាន ចូល ទី វ ង្គ ត ទៅ ហើយ ដើម ្ប ី សុ ំ សេ ច ក្តី សុខ សប្បាយ ដល់ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត Ġ និង ក្រុម គ្រួសារ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ រ បា ំ នេះ មាន កំ ណ ើរ យ ូរ យា រណ ាស់ មក ហើយ តាំង ពី សម័យ ន គរ ភ្នំ មក ម៉ ្ល េះ Ġ ហើយ មាន ដើម កំ ណ ើត ជាប់ ជា មួយ នឹង ព្រ ហ្ម ញ្ញ សា ស នា Ġ ល ុះ សម័យ អង្គ រ Ġ គ េ បាន ឆ្ លា ក់ រូប ទេ ព អ ប្ ស រ ដ ែល ជា ស្រ ្ត ី រ បា ំ ច ុះ ពី ស្ថាន ស ួ គ ៌ មក រ េរ ាំ នៅ តា ម ជ ញ្ជ ាំង ប្រា សា ទ Ġ រ បា ំ នេះ ពុ ំ ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល ពី ខា ង ក្រ ៅ ទេ Ġ ព្រ ោះ មាន ភា រៈ ជា រ បា ំ ដង ្វា យ នៅ ក្នុង វា ំ ង Ġ ផ្ ន ែក ខ្ ល ះ នៃ រ បា ំ នេះ បាន ដ ក ស្រ ង់ អ ំព ី រឿង រា មក េរ ្តិ ៍ Ġ រឿង ម ហា ភា រៈ ត និង រឿង ព្រ េង ខ្ ម ែរ Ġ ក្រ ៅ ពី រ បា ំ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង រឿង រ៉ា វ ទ ាំង នេះ មាន រ បា ំ ថ ្វា យ ពរ Ġ រ បា ំ ទេ ព ម ន ោរ ម្ យ Ġ រ បា ំ មេ អ ំព ៅ Ġ រ បា ំ ស្ វា Ġ រ បា ំ ដា វ Ġ ឯក ារ ដ ែល គ ួរ ឱ្យ ច ាប់ អារម្មណ៍ ចំ ព ោះ រ បា ំ ក្ បា ច ់ ប ុរ ា ណ នេះ គ ឺ កាយ វិ ការ នី មួយ ៗ Ġ មាន ន ័យ មួយ Ġ ហើយ មាន ស ភាព ទ ន់ ភ្ល ន់ សុ ភាព សម តា ម ចិត្ត គ ំ និ ត ខ្ ម ែរ Ġ ដ ែល ជា អ្នក និយម សុខ ស ន្ត ិ ភាព Ġ នៅ សម័យ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន Ġ រ បា ំ ក្ បា ច ់ ប ុរ ា ណ នេះ ត្រូវ បាន នាំ ទៅ សំ ដ ែង នៅ ឯ បរ ទេស ជា ញ ឹក ញ ាប់ ហើយ បាន ទទួល ជ ោ គ ជ ័យ យ៉ាង ត្រ ច ះ ត្រ ច ង់ នៅ ឆ ាក ង ន្ត រ ជាតិ Ġ ស ព្វ ថ ្ង ៃ Ġ រ បា ំ នេះ ត្រូវ បាន បញ្ចូល ទៅ ក្នុង ស ក ល វិទ្យា ល័យ វិ ច ិត ្រ សិ ល ្ប ៈ តាំង ពី ស្រ ុក ខ្ ម ែរ ផ្ល ាស់ យក រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ មក	501	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា រ ប ាំ ក ្ប ាច់ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ ▁ឬ រ ប ាំ ព្រ ះ រាជ ា ទ្រ ព្យ ▁	29	▁របាំ ក ្ប ាច់ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ ▁ឬ រ ប ាំ ព្រ ះ រាជ ា ទ្រ ព្យ ▁គឺជា រ ប ាំ រ ប ស់ ស្ត េច ▁ហើយ និយម ល េង តែ នៅ ក្នុង ព្រ ះ បរ រាជ វ ាំង ដូច ជា ល េង នៅ ពេល ប ួង ស ួង ▁អារ ក្ស អ្នក តា ▁លេង ថ ្វា យ អា ទិ ទេ ព ▁និង ថ ្វា យ វិ ញ្ញា ក្ខ ន្ធ ស្ត េច ដ ែល បាន ចូល ទី វ ង្គ ត ទៅ ហើយ ដើម ្ប ី ស ុំ ស េច ក្តី សុខ សប្បាយ ដល់ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ▁និង ក្រុម គ្រួសារ រ ប ស់ ខ្លួន ▁របាំ នេះ មាន ក ំណ ើរ យ ូរ យា រណ ាស់ មក ហើយ តាំង ពី សម័យ ន គរ ភ្នំ មក ម៉ ្ល េះ ▁ហើយ មាន ដើម ក ំណ ើត ជាប់ ជា មួយ នឹង ព្រ ហ្ម ញ្ញ សា ស នា ▁លុះ សម័យ អង្គ រ ▁គេ បាន ឆ្ ល ាក់ រូប ទេ ព អ ប ្ស រ ដ ែល ជា ស្រ ្ត ី រ ប ាំ ច ុះ ពី ស្ថាន ស ួ គ ៌ មក រ េរ ាំ នៅ ត ាម ជ ញ្ជ ាំង ប្រា សា ទ ▁របាំ នេះ ព ុំ ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល ពី ខា ង ក្រ ៅ ទេ ▁ព្រោះ មាន ភា រៈ ជា រ ប ាំ ដង ្វា យ នៅ ក្នុង វ ាំង ▁ផ្នែក ខ្ ល ះ នៃ រ ប ាំ នេះ បាន ដ ក ស្រ ង់ អ ំព ី រឿង រា មក េរ ្តិ ៍ ▁រឿង ម ហា ភា រៈ ត និង រឿង ព្រ េង ខ្ ម ែរ ▁ក្រៅពី រ ប ាំ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង រឿង រ៉ា វ ទ ាំង នេះ មាន រ ប ាំ ថ ្វា យ ពរ ▁របាំ ទេ ព ម ន ោ រម្យ ▁របាំ មេ អ ំព ៅ ▁របាំ ស ្វា ▁របាំ ដា វ ▁ឯក ារ ដ ែល គ ួរ ឱ្យ ច ាប់ អារម្មណ៍ ច ំព ោះ រ ប ាំ ក ្ប ាច់ ប ុរ ា ណ នេះ គ ឺ កាយ វិ ការ នី មួយ ៗ ▁មាន ន ័យ មួយ ▁ហើយ មាន ស ភាព ទ ន់ ភ្ល ន់ សុ ភាព សម ត ាម ចិត្ត គ ំ ន ិត ខ្ ម ែរ ▁ដែល ជា អ្នក និយម សុខ ស ន្ត ិ ភាព ▁នៅ សម័យ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ▁របាំ ក ្ប ាច់ ប ុរ ា ណ នេះ ត្រូវ បាន នាំ ទៅ សំ ដ ែង នៅ ឯ បរ ទេស ជា ញ ឹក ញ ាប់ ហើយ បាន ទទួល ជ ោ គ ជ ័យ យ៉ាង ត្រ ច ះ ត្រ ច ង់ នៅ ឆ ាក ង ន្ត រ ជាតិ ▁សព្វ ថ ្ង ៃ ▁របាំ នេះ ត្រូវ បាន បញ្ចូល ទៅ ក្នុង ស ក ល វិទ្យា ល័យ វ ិច ិត ្រ ស ិល ្ប ៈ តាំង ពី ស្រ ុក ខ្ ម ែរ ផ្ល ាស់ យក រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ មក	463
នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតគេបែងចែកដីដាំដំណាំជាប៉ុន្មានអ្វីខ្លះចូរបញ្ជាក់	null	សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតគេបែងចែកដីដាំដំណាំជា៣ប្រភេទគឺដីដែលមានជីជាតិ គេដំាត្រូវសាលី ដំឡូងសម្រាប់យកស្ដរ,ដីដែលមានគុណភាពអន់ គេដំឡូងបារាំង,ដីសើមសម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វ កសិកម្ម ដែលមានលក្ខណៈប្រពលវប្បកម្មដោយប្រើគីមី	null	សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតគេបែងចែកដីដាំដំណាំជា៣ប្រភេទគឺដីដែលមានជីជាតិ គេដំាត្រូវសាលី ដំឡូងសម្រាប់យកស្ដរ,ដីដែលមានគុណភាពអន់ គេដំឡូងបារាំង,ដីសើមសម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វ កសិកម្ម ដែលមានលក្ខណៈប្រពលវប្បកម្មដោយប្រើគីមី	នៅ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត គ េ ប ែង ច ែក ដ ី ដា ំ ដំ ណា ំ ជា ប៉ ុន ្ម ាន អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ បញ្ជា ក់ Ġ	47	សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត គ េ ប ែង ច ែក ដ ី ដា ំ ដំ ណា ំ ជា ៣ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ ដ ី ដ ែល មាន ជី ជាតិ Ġ គ េ ដំ ាត ្រ ូវ សា លី Ġ ដំ ឡូ ង សម ្រា ប់ យក ស្ ដ រ , ដ ី ដ ែល មាន គុណ ភាព អ ន់ Ġ គ េ ដំ ឡូ ង បា រា ំ ង , ដ ី ស ើម សម ្រា ប់ ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ Ġ ក សិ កម្ម Ġ ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ ប្រ ពល វ ប្ប កម្ម ដោយ ប្រ ើ គី មី	116	▁នៅ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត គ េ ប ែង ច ែក ដ ី ដ ាំ ដ ំណ ាំ ជា ប៉ ុន ្ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ បញ្ជា ក់ ▁	47	▁សាធារណរដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត គ េ ប ែង ច ែក ដ ី ដ ាំ ដ ំណ ាំ ជា ៣ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ ដ ី ដ ែល មាន ជី ជាតិ ▁គេ ដំ ា ត្រូវ សា លី ▁ដំឡូង ស ម្រ ាប់ យក ស្ ដ រ , ដ ី ដ ែល មាន គុណ ភាព អ ន់ ▁គេ ដំ ឡូ ង ប ារ ាំង , ដ ី ស ើម ស ម្រ ាប់ ច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ▁កសិកម្ម ▁ដែល មាន ល ក្ខ ណៈ ប្រ ពល វ ប្ប កម្ម ដោយ ប្រ ើ គី មី	104
តើព្រះហិររក្សរាមាធិបតីអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមកម្ពុជាយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ	null	ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះហិររក្សរាមាធិបតីព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមដូចជាវិស័យរដ្ឋបាលកែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗសេដ្ឋកិច្ចជម្រុញការស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសាងផ្លូវគមនាគមន៍ ទំនប់ កំពងផែសមុទ្រកំពតបោះពុម្ពប្រាក់សម្រាប់សម្រួលជីវភាពប្រជាជនបន្ថយពន្ធដារនយោបាយដឹកនាំប្រទេសដោយមានប្រជាជនចួលរួមយ៉ាងច្រើនលើកតម្កើងវប្បធម៌អក្សរសាស្រ្តជាតិ	null	ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះហិររក្សរាមាធិបតីព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមដូចជាវិស័យរដ្ឋបាលកែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗសេដ្ឋកិច្ចជម្រុញការស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសាងផ្លូវគមនាគមន៍ ទំនប់ កំពងផែសមុទ្រកំពតបោះពុម្ពប្រាក់សម្រាប់សម្រួលជីវភាពប្រជាជនបន្ថយពន្ធដារនយោបាយដឹកនាំប្រទេសដោយមានប្រជាជនចួលរួមយ៉ាងច្រើនលើកតម្កើងវប្បធម៌អក្សរសាស្រ្តជាតិ	ត ើ ព្រ ះ ហ ិ រ រក ្ស រា មា ធិ បតី អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ សង ្ គម ក ម្ព ុ ជា យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	40	ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស Ġ ព្រ ះ ហ ិ រ រក ្ស រា មា ធិ បតី ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ សង ្ គម ដូច ជា វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល ក ែ ច្ បា ប់ Ġ ប ន្ធ ូរ បន្ថយ វិ ស ័យ ផ្ សេ ង ៗ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជ ម្រ ុញ ការ ស្តា រ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ក សា ង ផ្ល ូវ គម នា គមន៍ Ġ ទំ ន ប់ Ġ កំ ព ង ផ ែ សម ុ ទ្រ កំ ព ត ប ោះ ពុ ម្ព ប្រា ក់ សម ្រា ប់ សម ្រ ួល ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន បន្ថយ ពន្ធ ដា រ ន យោ បា យ ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ដោយ មាន ប្រ ជា ជន ច ួល រួម យ៉ាង ច្ រ ើន លើក ត ម្ ក ើង វ ប្ប ធម៌ អ ក្ស រស ាស ្រ ្ត ជាតិ	159	▁តើ ព្រ ះ ហ ិ រ រ ក្ស រា មា ធិ បតី អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស ង្គ មក ម្ព ុ ជា យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	38	▁ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស ▁ព្រះ ហ ិ រ រ ក្ស រា មា ធិ បតី ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស ង្គ ម ដូច ជា វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល ក ែ ច ្ប ាប់ ▁ប ន្ធ ូរ បន្ថយ វិ ស ័យ ផ្ ស េង ៗ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជ ម្រ ុញ ការ ស្តា រ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ក សា ង ផ្ល ូវ គម នា គមន៍ ▁ទំនប់ ▁ក ំព ង ផ ែ សម ុ ទ្រ ក ំព ត ប ោះ ពុ ម្ព ប្រ ាក់ ស ម្រ ាប់ ស ម្រ ួល ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន បន្ថយ ពន្ធ ដា រ ន យោ ប ាយ ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ដោយ មាន ប្រ ជា ជន ច ួល រួម យ៉ាង ច ្រ ើន លើក ត ម្ ក ើង វ ប្ប ធម៌ អ ក្ស រ សា ស្រ ្ត ជាតិ	154
ចាប់ពីពេលនោះមក តើប្រទេសថៃបានធ្វើសកម្មភាពអ្វីខ្លះមកលើប្រទេសកម្ពុជា	null	ចាប់ពីពេលនោះមក ប្រទេសថៃបានរំលោភឈ្លានពានមកលើបូរណភាពទឹកដីខ្មែរជាច្រើនលើក	null	ចាប់ពីពេលនោះមក ប្រទេសថៃបានរំលោភឈ្លានពានមកលើបូរណភាពទឹកដីខ្មែរជាច្រើនលើក	ច ាប់ ពី ពេល ន ោះ មក Ġ ត ើប ្រ ទេស ថ ៃ បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ មក លើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ	32	ច ាប់ ពី ពេល ន ោះ មក Ġ ប្រ ទេស ថ ៃ បាន រំ ល ោ ភ ឈ ្លា ន ពា ន មក លើ បូ រណ ភាព ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ជា ច្ រ ើន លើក	37	▁ចាប់ពី ពេល ន ោះ មក ▁តើ ប្រ ទេស ថ ៃ បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ មក លើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁	29	▁ចាប់ពី ពេល ន ោះ មក ▁ប្រទេស ថ ៃ បាន រំ ល ោ ភ ឈ ្លា ន ព ាន មក លើ បូ រណ ភាព ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ជា ច ្រ ើន លើក	34
តើកំណែទម្រង់ប៉េរេស្រ្តយកាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេចដល់សហភាពសូវៀត និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើត	null	កំណែទម្រង់ប៉េរេស្រ្តយកាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេចដល់សហភាពសូវៀត និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតដូចជា ២៨ មិថុនា ១៩៩១ អង្គការកូមេកុងត្រូវបានបញ្ចប់០១ កក្កដា ១៩៩១ កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរីត្រូវបានរំសាយអតីតសហភាពសូវៀតបានបាត់ឈ្មោះពីឆាកអន្តរជាតិលទ្ធិផ្តាច់ការកុំមុយនីស្ត នឹងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតត្រូវជំនួសដោយរបបដឹកនាំតាមបែបទីផ្សារសេរី ប៉ុន្តែដើម្បីកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច គេត្រូវខ្ចីទុនវិនិយោគយ៉ាងច្រើនពីប្រទេសលោកខាងលិចនៅឩបទ្វីបបាល់កង់ភាពតាបតឹងរវាងជនជាតិស៊ែប និងក្រូអាត ដែលតស៊ូដណ្តើមឯករាជ្យ នាំឲ្យសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវីរលំរលាយនៅឆ្នាំ ១៩៩២ ប្រទេសបីនៅមាត់សមុទ្របាល់ទិច ប្រកាសឯករាជ្យ	null	កំណែទម្រង់ប៉េរេស្រ្តយកាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេចដល់សហភាពសូវៀត និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតដូចជា ២៨ មិថុនា ១៩៩១ អង្គការកូមេកុងត្រូវបានបញ្ចប់០១ កក្កដា ១៩៩១ កតិកាសញ្ញាវ៉ាសូរីត្រូវបានរំសាយអតីតសហភាពសូវៀតបានបាត់ឈ្មោះពីឆាកអន្តរជាតិលទ្ធិផ្តាច់ការកុំមុយនីស្ត នឹងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតត្រូវជំនួសដោយរបបដឹកនាំតាមបែបទីផ្សារសេរី ប៉ុន្តែដើម្បីកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច គេត្រូវខ្ចីទុនវិនិយោគយ៉ាងច្រើនពីប្រទេសលោកខាងលិចនៅឩបទ្វីបបាល់កង់ភាពតាបតឹងរវាងជនជាតិស៊ែប និងក្រូអាត ដែលតស៊ូដណ្តើមឯករាជ្យ នាំឲ្យសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវីរលំរលាយនៅឆ្នាំ ១៩៩២ ប្រទេសបីនៅមាត់សមុទ្របាល់ទិច ប្រកាសឯករាជ្យ	ត ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ប៉ េរ េស ្រ ្ត យក ា ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ដល់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត Ġ និង បណ្ត ាប ្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត Ġ	44	កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ប៉ េរ េស ្រ ្ត យក ា ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ដល់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត Ġ និង បណ្ត ាប ្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ដូច ជា Ġ ២ ៨ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៩ ១ Ġ អង្គ ការ កូ មេ ក ុង ត្រូវ បាន បញ្ច ប់ ០ ១ Ġ ក ក្ក ដា Ġ ១៩ ៩ ១ Ġ ក តិ កាស ញ្ញា វ៉ា ស ូរ ីត ្រ ូវ បាន រំ សាយ អ តី ត ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន បា ត់ ឈ្មោះ ពី ឆ ាក អ ន្ត រ ជាតិ ល ទ្ធិ ផ្ តា ច ់ ការ ក ុំ ម ុយ នី ស្ត Ġ នឹង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ត្រូវ ជំ ន ួស ដោយ រ ប ប ដ ឹក នាំ តា ម âĢĭ ប ែប ទី ផ្ សារ សេ រី Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ដើម ្ប ី ក ែ ទ ម្រ ង់ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ គ េត ្រ ូវ ខ្ ច ី ទ ុន វិ និ យោគ យ៉ាង ច្ រ ើន ពី ប្រ ទេស លោក ខា ង ល ិច នៅ ឩ បទ ្វី ប បាល ់ ក ង់ ភាព តា ប ត ឹង រ វា ង ជន ជាតិ ស៊ ែប Ġ និង ក្រ ូ អា ត Ġ ដ ែល ត ស៊ូ ដ ណ្ត ើម ឯក រាជ ្យ Ġ នាំ ឲ្យ ស ហ ព ័ន ្ ធ យ ូ ហ្គោ ស្ លា វី រ លំ រ លា យ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ២ Ġ ប្រ ទេស បី នៅ មា ត់ សម ុ ទ្រ បាល ់ ទិ ច Ġ ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ	266	▁តើ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ប៉ េរ េ ស្រ ្ត យ កា ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ដល់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ▁និង បណ្ត ា ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ▁	44	▁កំណែទម្រង់ ប៉ េរ េ ស្រ ្ត យ កា ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ដល់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ▁និង បណ្ត ា ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ដូច ជា ▁២៨ ▁មិថុនា ▁១៩ ៩ ១ ▁អង្គការ ក ូម េក ុង ត្រូវ បាន បញ្ច ប់ ០ ១ ▁កក្កដា ▁១៩ ៩ ១ ▁ក តិ កាស ញ្ញា វ៉ា ស ូរ ី ត្រូវ បាន រំ សាយ អ ត ីត ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ប ាត់ ឈ្មោះ ពី ឆ ាក អ ន្ត រ ជាតិ ល ទ្ធិ ផ្ ត ាច់ ការ ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ▁នឹង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ត្រូវ ជំ ន ួស ដោយ រ ប ប ដ ឹក នាំ ត ាម ▁បែប ទី ផ្ សារ សេ រី ▁ប៉ុន្តែ ដើម ្ប ី ក ែ ទ ម្រ ង់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁គេ ត្រូវ ខ្ ច ី ទ ុន វិ និ យោគ យ៉ាង ច ្រ ើន ពី ប្រ ទេស លោក ខា ង ល ិច នៅ ឩ បទ ្វី ប ប ាល់ ក ង់ ភាព តា ប ត ឹង រ វ ាង ជន ជាតិ ស៊ ែប ▁និង ក្រ ូ អា ត ▁ដែល ត ស៊ូ ដ ណ្ត ើម ឯក រាជ ្យ ▁នាំឲ្យ ស ហ ព ័ ន្ធ យ ូ ហ្គោ ស ្លា វី រ លំ រ ល ាយ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ២ ▁ប្រទេស បី នៅ ម ាត់ សម ុ ទ្រ ប ាល់ ទ ិច ▁ប្រកាស ឯក រាជ ្យ	240
តើព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ មានស្នាព្រះហស្ថសំខាន់អ្វីខ្លះនៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម	null	ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ មានស្នាព្រះហស្ថសំខាន់ៗដូចតទៅទាមទារឯករាជ្យពីពួកអាណានិគមបារាំង ជួនជាតិនិងប្រជាជនខ្មែរបង្កើតនិងធ្វើអោយមានការរីកចម្រើន នៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមទាមទារប្រាសាទព្រះវិហារពីថៃ ដែលបានចូលមកកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នៅឆ្នាំ១៩៥៤បង្កើតសមិទ្ធិផលនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម	null	ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ មានស្នាព្រះហស្ថសំខាន់ៗដូចតទៅទាមទារឯករាជ្យពីពួកអាណានិគមបារាំង ជួនជាតិនិងប្រជាជនខ្មែរបង្កើតនិងធ្វើអោយមានការរីកចម្រើន នៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមទាមទារប្រាសាទព្រះវិហារពីថៃ ដែលបានចូលមកកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នៅឆ្នាំ១៩៥៤បង្កើតសមិទ្ធិផលនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម	ត ើ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ មាន ស្ន ា ព្រ ះ ហ ស្ ថ សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម Ġ	39	ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ មាន ស្ន ា ព្រ ះ ហ ស្ ថ សំ ខា ន់ ៗ ដូច ត ទៅ ទ ាម ទ ារ ឯក រាជ ្យ ពី ព ួ ក អា ណា និ គម បា រា ំ ង Ġ ជ ួន ជាតិ និង ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ បង ្ក ើត និង ធ ្វ ើ អោយ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន Ġ នៅ សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម ទ ាម ទ ារ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ ពី ថ ៃ Ġ ដ ែល បាន ចូល មក កាន់ កា ប់ ដោយ ខុស ច្ បា ប់ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៥ ៤ បង ្ក ើត សម ិទ្ធ ិ ផល នៃ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម	139	▁តើ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁មាន ស្ន ា ព្រ ះ ហ ស ្ថ សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ▁	36	▁ព្រះបាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁មាន ស្ន ា ព្រ ះ ហ ស ្ថ សំ ខ ាន់ ៗ ដូច ត ទៅ ទ ាម ទ ារ ឯក រាជ ្យ ពី ព ួ ក អា ណា និ គម ប ារ ាំង ▁ជួន ជាតិ និង ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ប ង្ក ើត និង ធ ្វ ើ អោយ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ▁នៅ សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ទ ាម ទ ារ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ ពី ថ ៃ ▁ដែល បាន ចូល មក កាន់ ក ាប់ ដោយ ខុស ច ្ប ាប់ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៥ ៤ ប ង្ក ើត សម ិ ទ្ធិ ផល នៃ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម	130
ហេតុអ្វីបានជានយោបាយអព្យាក្រឹត្យមានចុះខ្សោយ	null	បានជានយោបាយអព្យាក្រឹត្យមានចុះខ្សោយដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរប្រាដកជាមិនទុកឪ្យប្រទេសកម្ពុជាបានសន្និភាពតាមផ្លូវអព្យាក្រឹត្យរបស់ខ្លួនសកម្មភាពនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ថៃ និងវៀតណាមខាងត្បួង ប្រឆាំងនឹងនយោបាយរបស់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ	null	បានជានយោបាយអព្យាក្រឹត្យមានចុះខ្សោយដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរប្រាដកជាមិនទុកឪ្យប្រទេសកម្ពុជាបានសន្និភាពតាមផ្លូវអព្យាក្រឹត្យរបស់ខ្លួនសកម្មភាពនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ថៃ និងវៀតណាមខាងត្បួង ប្រឆាំងនឹងនយោបាយរបស់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ មាន ច ុះ ខ្សោយ Ġ	18	បាន ជា ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ មាន ច ុះ ខ្សោយ ដោយ សារ តែ ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច នៃ ប្ ល ុក ទ ាំង ពី រ ប្រា ដ ក ជា ម ិន ទុក ឪ ្យ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ស ន្ន ិ ភាព តា ម ផ្ល ូវ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ ខ្លួន ស កម្ម ភាព ន យោ បា យ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ ថ ៃ Ġ និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ួង Ġ ប្រ ឆ ាំង នឹង ន យោ បា យ រ ប ស់ សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ	117	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ន យោ ប ាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ មាន ច ុះ ខ្សោយ ▁	18	▁បានជា ន យោ ប ាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ មាន ច ុះ ខ្សោយ ដោយ សារ តែ ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច នៃ ប ្ល ុក ទ ាំង ពី រ ប្រា ដ ក ជា ម ិន ទុក ឪ ្យ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ស ន្ន ិ ភាព ត ាម ផ្ល ូវ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ ខ្លួន ស កម្ម ភាព ន យោ ប ាយ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁ថៃ ▁និង វ ៀត ណា ម ខា ង ត្ប ួង ▁ប្រឆាំង នឹង ន យោ ប ាយ រ ប ស់ ស ម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ	107
តើកត្តាអ្វីដែលធ្វើឲ្យប្រទេសអាឡឺម៉ងបង្រួបបង្រួមគ្នាវិញ នៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	កត្តាដែលធ្វើឲ្យប្រទេសអាឡឺម៉ងបង្រួបបង្រួមគ្នាវិញព្រោះសហភាពសូវៀតពុំមានលទ្ធភាពក្នុង ការជួយដល់អាឡឺម៉ង់ខាងកើតដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតប្រទេសមហាអំណាចបានយល់ព្រមដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ងឲ្យមានសេរីភាពអាឡឺម៉ងបង្រួបបង្រួមគ្នាឡើងវិញនៅថ្ងៃ ២១ កញ្ញា ១៩៩០	null	កត្តាដែលធ្វើឲ្យប្រទេសអាឡឺម៉ងបង្រួបបង្រួមគ្នាវិញព្រោះសហភាពសូវៀតពុំមានលទ្ធភាពក្នុង ការជួយដល់អាឡឺម៉ង់ខាងកើតដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតប្រទេសមហាអំណាចបានយល់ព្រមដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ងឲ្យមានសេរីភាពអាឡឺម៉ងបង្រួបបង្រួមគ្នាឡើងវិញនៅថ្ងៃ ២១ កញ្ញា ១៩៩០	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម គ្នា វិញ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	36	ក ត្ត ា ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម គ្នា វិញ ព្រ ោះ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ពុ ំ មា âĢĭ ន ល ទ្ធ ភាព ក្នុង Ġ ការ ជ ួយ ដល់ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ដោយ សារ តែ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រក ារ ដ ួល រ លំ នៃ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច បាន យ ល់ ព្រ ម ដ ោះ លែង ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង ឲ្យ មាន សេ រី ភាព អា ឡ ឺ ម៉ ង បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម គ្នា ឡើង វិញ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ២ ១ Ġ ក ញ្ញា Ġ ១៩ ៩០	136	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង បង ្រ ួ ប បង ្ រួម គ្នា វិញ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	35	▁កត្តា ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង បង ្រ ួ ប បង ្ រួម គ្នា វិញ ព្រ ោះ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ព ុំ មា ▁ន ល ទ្ធ ភាព ក្នុង ▁ការជួយ ដល់ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ដោយ សារ តែ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ការ ដ ួល រ លំ នៃ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច បាន យ ល់ ព្រ ម ដ ោះ លែង ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង ឲ្យ មាន សេ រី ភាព អា ឡ ឺ ម៉ ង បង ្រ ួ ប បង ្ រួម គ្នា ឡើង វិញ នៅ ថ ្ង ៃ ▁២១ ▁កញ្ញា ▁១៩ ៩០	128
តើប្រទេសប្រធានអាស៊ានមានតួនាទីដូចម្តេចខ្លះ	null	តាមមាត្រា៣២ រដ្ឋជាសមាជិកដែលទទួលជាប្រធានអាស៊ានត្រូវ លើកស្ទួយយ៉ាងសកម្ម និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវផលប្រយោជន៍ និងសុខុមាលភាពរបស់អាស៊ានរួមទាំងការខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសហគមន៍អាស៊ានមតាមរយៈការផ្តួចផ្តើមគោលនយោបាយការសម្របសម្រួលកុងសង់ស៊ីស និងសហប្រតិបត្តិការ ធានាភាពជាស្នូលរបស់អាស៊ាន ធានាការឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលាចំពោះបញ្ហាបន្ទាន់ ឬសកម្មភាពការដែលមានវិវត្តន៍ប៉ះពាល់ដល់អាស៊ានរួមទាំងការផ្តល់ការជួយសម្រុះសម្រួល និងការសរៀបចំផ្សេងៗទៀតដើម្បីដោះស្រាយបន្ទាន់នូវបញ្ហានេះ តំណាងឲ្យអាស៊ានក្នុងការពង្រឹង និងជំរុញទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយ ដៃគូក្រៅតំបន់ អនុវត្តកិច្ចការនិងភារកិច្ចដទៃទៀតតាមអាណត្តិដែលទទួលបាន	null	តាមមាត្រា៣២ រដ្ឋជាសមាជិកដែលទទួលជាប្រធានអាស៊ានត្រូវ លើកស្ទួយយ៉ាងសកម្ម និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវផលប្រយោជន៍ និងសុខុមាលភាពរបស់អាស៊ានរួមទាំងការខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសហគមន៍អាស៊ានមតាមរយៈការផ្តួចផ្តើមគោលនយោបាយការសម្របសម្រួលកុងសង់ស៊ីស និងសហប្រតិបត្តិការ ធានាភាពជាស្នូលរបស់អាស៊ាន ធានាការឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលាចំពោះបញ្ហាបន្ទាន់ ឬសកម្មភាពការដែលមានវិវត្តន៍ប៉ះពាល់ដល់អាស៊ានរួមទាំងការផ្តល់ការជួយសម្រុះសម្រួល និងការសរៀបចំផ្សេងៗទៀតដើម្បីដោះស្រាយបន្ទាន់នូវបញ្ហានេះ តំណាងឲ្យអាស៊ានក្នុងការពង្រឹង និងជំរុញទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយ ដៃគូក្រៅតំបន់ អនុវត្តកិច្ចការនិងភារកិច្ចដទៃទៀតតាមអាណត្តិដែលទទួលបាន	ត ើប ្រ ទេស ប្រ ធាន អា ស៊ ាន មាន ត ួន ា ទី ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	21	តា ម មា ត្រា ៣ ២ Ġ រដ្ឋ ជា សម ា ជ ិក ដ ែល ទទួល ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ត្រូវ Ġ លើក ស្ទ ួយ យ៉ាង ស កម្ម Ġ និង ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រសើរ ឡើង ន ូវ ផល ប្រ យោ ជន ៍ Ġ និង សុខ ុម ាល ភាព រ ប ស់ អា ស៊ ាន រួម ទ ាំង ការ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ក សា ង ស ហ គមន៍ អា ស៊ ាន ម តា ម រយ ៈ ការ ផ្តួចផ្តើម គោ ល ន យោ បា យក ារ សម ្រ ប សម ្រ ួល ក ុង សង ់ ស៊ី ស Ġ និង សហប្រតិបត្តិការ Ġ ធាន ា ភាព ជា ស្ន ូល រ ប ស់ អា ស៊ ាន ÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂłÂł ÂłÂłÂł Âł âĢĭ ធាន ាក ារ ឆ្ លើ យ ត ប ប្រ ក ប ដោយ ប្រ សិ ទ្ធ ភាព Ġ និង ទាន ់ ពេល វេ លា ចំ ព ោះ ប ញ ្ហ ាប ន្ទ ាន់ Ġ ឬ ស កម្ម ភាព ការ ដ ែល មាន វិ វត្ត ន៍ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ អា ស៊ ាន រួម ទ ាំង ការ ផ្ ត ល់ ការ ជ ួយ សម ្រ ុះ សម ្រ ួល Ġ និង ការ ស រៀបចំ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ន្ទ ាន់ ន ូវ ប ញ ្ហ ាន េះ Ġ ត ំណ ាង ឲ្យ អា ស៊ ាន ក្នុង ការ ពង្រឹង Ġ និង ជំ រ ុញ ទំ នាក់ ទំ ន ង ជ ិត ស្ន ិទ្ធ ជា មួយ Ġ ដៃ គូ ក្រ ៅ ត ំ ប ន់ Ġ អនុ វត្ត កិច្ច ការ និង ភា រក ិច ្ច ដ ទ ៃ ទៀត តា ម អា ណ ត្តិ ដ ែល ទទួលបាន	260	▁តើ ប្រ ទេស ប្រ ធាន អា ស៊ ាន មាន ត ួ នាទី ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	19	▁តាម មា ត្រា ៣ ២ ▁រដ្ឋ ជា ស មា ជ ិក ដ ែល ទទួល ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ត្រូវ ▁លើកស្ទួយ យ៉ាង ស កម្ម ▁និង ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រសើរ ឡើង ន ូវ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ▁និង សុខ ុម ាល ភាព រ ប ស់ អា ស៊ ាន រួម ទ ាំង ការ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ក សា ង ស ហ គមន៍ អា ស៊ ាន ម ត ាម រយ ៈ ការ ផ្តួចផ្តើម គ ោល ន យោ ប ាយ ការ ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ក ុង ស ង់ ស៊ី ស ▁និង សហប្រតិបត្តិការ ▁ធានា ភាព ជា ស្ន ូល រ ប ស់ អា ស៊ ាន ▁ធានា ការ ឆ្ ល ើយ ត ប ប្រ ក ប ដោយ ប្រ ស ិទ្ធ ភាព ▁និង ទ ាន់ ពេល វេ លា ច ំព ោះ ប ញ ្ហ ាប ន្ទ ាន់ ▁ឬ ស កម្ម ភាព ការ ដ ែល មាន វិ វត្ត ន៍ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ អា ស៊ ាន រួម ទ ាំង ការ ផ្ ត ល់ ការ ជ ួយ ស ម្រ ុះ ស ម្រ ួល ▁និង ការ ស រៀបចំ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ន្ទ ាន់ ន ូវ ប ញ ្ហ ា នេះ ▁តំណាង ឲ្យ អា ស៊ ាន ក្នុង ការ ពង្រឹង ▁និង ជំ រ ុញ ទំ នាក់ ទំ ន ង ជ ិត ស្ន ិទ្ធ ជា មួយ ▁ដៃគូ ក្រ ៅ ត ំ ប ន់ ▁អនុវត្ត កិច្ច ការ និង ភា រ កិច្ច ដ ទ ៃ ទៀត ត ាម អា ណ ត្តិ ដ ែល ទទួលបាន	250
តើសំបកផែនដីផ្សំឡើងពីធាតុសំខាន់អ្វីខ្លះ	null	សំបកផែនដីផ្សំឡើងពីធាតុសំខាន់ៗចំនួន ៨ គឺ អុកស៊ីសែន ក្នុងរូបធាតុរឹង ស៊ីលីស្យូម អាលុយមីញ៉ូម ដែក កាលស្យូម សូដ្យូម ប៉ូតាស្យូម និងម៉ាញេស្យូម	null	សំបកផែនដីផ្សំឡើងពីធាតុសំខាន់ៗចំនួន ៨ គឺ អុកស៊ីសែន ក្នុងរូបធាតុរឹង ស៊ីលីស្យូម អាលុយមីញ៉ូម ដែក កាលស្យូម សូដ្យូម ប៉ូតាស្យូម និងម៉ាញេស្យូម	ត ើស ំ ប ក ផ ែន ដ ី ផ្ សំ ឡើង ពី ធាតុ សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	22	សំ ប ក ផ ែន ដ ី ផ្ សំ ឡើង ពី ធាតុ សំ ខា ន់ ៗ ចំ ន ួន Ġ ៨ Ġ គ ឺ Ġ អ ុក ស៊ី សែន Ġ ក្នុង រូប ធាតុ រ ឹង Ġ ស៊ី លី ស្ យ ូម Ġ អា ល ុយ មី ញ ៉ ូម Ġ ដ ែក Ġ កាល ស្ យ ូម Ġ ស ូ ដ ្យូ ម Ġ ប៉ ូត ាស ្យូ ម Ġ និង ម៉ា ញ េស ្យូ ម	65	▁តើ សំ ប ក ផ ែន ដ ី ផ្ សំ ឡើង ពី ធាតុ សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁សំបក ផ ែន ដ ី ផ្ សំ ឡើង ពី ធាតុ សំ ខ ាន់ ៗ ចំ ន ួន ▁៨ ▁គឺ ▁អុក ស៊ី សែន ▁ក្នុង រូប ធាតុ រ ឹង ▁ស៊ី លី ស ្យូ ម ▁អា ល ុយ មី ញ ៉ ូម ▁ដែក ▁កាល ស ្យូ ម ▁សូ ដ ្យូ ម ▁ប៉ ូត ាស ្យូ ម ▁និង ម៉ា ញ េស ្យូ ម	59
តើអង្គការកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ ICRC បានចាប់បដិសន្ធិនៅពេលណា នរណាជាអ្នកបង្កើត ជនជាតិអ្វីមូលហេតុអ្វីបានជាគេបង្កើតអង្គការនេះឡើង	null	អង្គការកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ ICRC បានចាប់បដិសន្ធិនៅកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ៨ ឧសភា ១៨៦៣ លោក ហង់រី ឌុយណង់ ជាពាណិជ្ជករជនជាតិស្វីស មូលហេតុបង្កើតអង្គការនេះដើម្បីជួយសង្រ្គោះអ្នករងគ្រោះដោយសង្រ្គាម និងអ្នករបួស	null	អង្គការកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ ICRC បានចាប់បដិសន្ធិនៅកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ៨ ឧសភា ១៨៦៣ លោក ហង់រី ឌុយណង់ ជាពាណិជ្ជករជនជាតិស្វីស មូលហេតុបង្កើតអង្គការនេះដើម្បីជួយសង្រ្គោះអ្នករងគ្រោះដោយសង្រ្គាម និងអ្នករបួស	ត ើ អង្គ ការ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ន្ត រ ជាតិ ĠIC RC Ġ បាន ច ាប់ ប ដ ិស ន្ធ ិន ៅ ពេល ណា Ġ ន រណ ា ជា អ្នក បង ្ក ើត Ġ ជន ជាតិ អ ្វី ម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េ បង ្ក ើត អង្គ ការ នេះ ឡើង Ġ	53	អង្គ ការ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ន្ត រ ជាតិ ĠIC RC Ġ បាន ច ាប់ ប ដ ិស ន្ធ ិន ៅ កើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៨ Ġ ឧ ស ភា Ġ ១ ៨ ៦ ៣ Ġ លោក Ġ ហ ង់ រី Ġ ឌ ុយ ណ ង់ Ġ ជា ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ជន ជាតិ ស្ វី ស Ġ ម ូល ហេតុ បង ្ក ើត អង្គ ការ នេះ ដើម ្ប ី ជ ួយ សង ្រ ្ គោ ះ អ្នក រ ង គ្រ ោះ ដោយ សង ្រ ្ គ ាម Ġ និង អ្នក របួស	88	▁តើ អង្គ ការ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ន្ត រ ជាតិ ▁IC RC ▁បាន ច ាប់ ប ដ ិស ន្ធ ិន ៅ ពេល ណា ▁នរណា ជា អ្នក ប ង្ក ើត ▁ជនជាតិ អ ្វី ម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េ ប ង្ក ើត អង្គ ការ នេះ ឡើង ▁	49	▁អង្គការ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ន្ត រ ជាតិ ▁IC RC ▁បាន ច ាប់ ប ដ ិស ន្ធ ិន ៅ កើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁៨ ▁ឧសភា ▁១៨ ៦ ៣ ▁លោក ▁ហ ង់ រី ▁ ឌ ុយ ណ ង់ ▁ជា ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ជន ជាតិ ស ្វី ស ▁មូលហេតុ ប ង្ក ើត អង្គ ការ នេះ ដើម ្ប ី ជ ួយ សង ្រ ្ គ ោះ អ្នក រ ង គ្រ ោះ ដោយ សង ្រ ្ គ ាម ▁និង អ្នក របួស	82
ចូរបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិមនុស្ស និងពុទ្ធសាសនា	null	ទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិមនុស្ស និងព្រះពុទ្ធសាសនា សិទ្ធិមនុស្ស ការគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃការគោរពសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់អ្នកដទៃ សិទ្ធិកសាងគ្រួសារ និងសិទ្ធិរស់នៅក្នុងភាពសុខសាន្តរបស់មនុស្សសិទ្ធិរស់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរសិទ្ធិក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មានពិត និងច្បាស់លាស់ ពុទ្ធសាសនា មិនបៀតបៀនជីវិតមនុស្សសត្វទាំងអស់ដោយផ្ទាល់ឬដោយប្រយោលការមិនប៉ះពាល់កេងប្រវ័ញ្ចគៃបន្លំទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃមិនប៉ះពាល់បំពានខុសច្បាប់ ឬប្រពៃណីលើប្រពន្ធកូនអ្នកដទៃការមិននិយាយកុហក មិនញុះញាង់ បំបែកបំបាក់សាមគ្គីភាពអ្នកដទៃការវៀរចាកសេពសុរា និងគ្រឿងស្រវឹង គឺការលះបង់ លោភៈ ទោសៈ និងមោហៈដែលជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស	null	ទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិមនុស្ស និងព្រះពុទ្ធសាសនា សិទ្ធិមនុស្ស ការគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃការគោរពសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់អ្នកដទៃ សិទ្ធិកសាងគ្រួសារ និងសិទ្ធិរស់នៅក្នុងភាពសុខសាន្តរបស់មនុស្សសិទ្ធិរស់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរសិទ្ធិក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មានពិត និងច្បាស់លាស់ ពុទ្ធសាសនា មិនបៀតបៀនជីវិតមនុស្សសត្វទាំងអស់ដោយផ្ទាល់ឬដោយប្រយោលការមិនប៉ះពាល់កេងប្រវ័ញ្ចគៃបន្លំទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃមិនប៉ះពាល់បំពានខុសច្បាប់ ឬប្រពៃណីលើប្រពន្ធកូនអ្នកដទៃការមិននិយាយកុហក មិនញុះញាង់ បំបែកបំបាក់សាមគ្គីភាពអ្នកដទៃការវៀរចាកសេពសុរា និងគ្រឿងស្រវឹង គឺការលះបង់ លោភៈ ទោសៈ និងមោហៈដែលជាប្រធាននៃសេចក្តីវិនាស	ច ូរ បង ្ហ ាញ ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ និង ពុ ទ្ធ សា ស នា Ġ	24	ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ និង ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា Ġ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ ការ គោ រ ព សិ ទ្ធិ អ្នក ដ ទ ៃ ការ គោ រ ព សិ ទ្ធិ ជា ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ស្រ ប ច្ បា ប់ រ ប ស់ អ្នក ដ ទ ៃ Ġ សិ ទ្ធិ ក សា ង គ្រួសារ Ġ និង សិ ទ្ធិ រស់ នៅ ក្នុង ភាព សុខ សា ន្ត រ ប ស់ ម នុ ស្ស សិ ទ្ធិ រស់ នៅ ក្នុង សេ ច ក្តី ថ្លៃ ថ្ន ូរ សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ ប ញ្ជ ូន ព័ត៌មាន ពិ ត Ġ និង ច្ បា ស់ លាស់ Ġ ពុ ទ្ធ សា ស នា Ġ ម ិន ប ៀត ប ៀន ជីវ ិត ម នុ ស្ស ស ត ្វ ទ ាំង អ ស់ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ឬ ដោយ ប្រ យោ ល ការ ម ិន ប៉ ះ ពា ល់ ក េង ប្រ វ ័ ញ្ច គ ៃ ប ន្ លំ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ អ្នក ដ ទ ៃ ម ិន ប៉ ះ ពា ល់ ប ំព ាន ខុស ច្ បា ប់ Ġ ឬ ប្រ ព ៃ ណី លើ ប្រ ពន្ធ កូ ន អ្នក ដ ទ ៃ ការ ម ិន និ យា យក ុ ហ ក Ġ ម ិន ញ ុះ ញ ាង ់ Ġ ប ំ បែក ប ំ បា ក់ សា ម គ្គ ី ភាព អ្នក ដ ទ ៃ ការ វ ៀរ ច ាក សេ ព សុ រា Ġ និង គ្រឿង ស្រ វ ឹង Ġ គ ឺ ការ ល ះ បង់ Ġ ល ោ ភ ៈ Ġ ទោស ៈ Ġ និង ម ោ ហ ៈ ដ ែល ជា ប្រ ធាន នៃ សេ ច ក្តី វិ នា ស	266	▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វ ាង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁និង ព ុទ្ធ សា ស នា ▁	23	▁ទំនាក់ទំនង រ វ ាង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁និង ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ▁សិទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁ការគោរព សិ ទ្ធិ អ្នក ដ ទ ៃ ការ គ ោរ ព សិ ទ្ធិ ជា ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ស្រ ប ច ្ប ាប់ រ ប ស់ អ្នក ដ ទ ៃ ▁សិទ្ធិ ក សា ង គ្រួសារ ▁និង សិ ទ្ធិ រស់ នៅ ក្នុង ភាព សុខ សា ន្ត រ ប ស់ ម នុ ស្ស សិ ទ្ធិ រស់ នៅ ក្នុង ស េច ក្តី ថ្លៃ ថ្ន ូរ សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ ប ញ្ជ ូន ព័ត៌មាន ព ិត ▁និង ច ្ប ាស់ លាស់ ▁ពុទ្ធ សា ស នា ▁មិន ប ៀត ប ៀន ជីវ ិត ម នុ ស្ស ស ត ្វ ទ ាំង អ ស់ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ឬ ដោយ ប្រ យោ ល ការ ម ិន ប៉ ះ ព ាល់ ក េង ប្រ វ ័ ញ្ច គ ៃ ប ន្ លំ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ អ្នក ដ ទ ៃ ម ិន ប៉ ះ ព ាល់ ប ំព ាន ខុស ច ្ប ាប់ ▁ឬ ប្រ ព ៃ ណី លើ ប្រ ពន្ធ ក ូន អ្នក ដ ទ ៃ ការ ម ិន និ យា យក ុ ហ ក ▁មិន ញ ុះ ញ ា ង់ ▁បំបែក ប ំ ប ាក់ ស ាម គ្គ ី ភាព អ្នក ដ ទ ៃ ការ វ ៀរ ច ាក សេ ព សុ រា ▁និង គ្រឿង ស្រ វ ឹង ▁គឺ ការ ល ះ បង់ ▁ល ោ ភ ៈ ▁ទោស ៈ ▁និង ម ោ ហ ៈ ដ ែល ជា ប្រ ធាន នៃ ស េច ក្តី វិ នា ស	251
ហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជាចាំបាច់ស្វែងរកកិច្ចការពារពីបារាំងដោយចុះសន្ធិសញ្ញាអាណាព្យាបាលជាមួយបារាំង	null	បានជាកម្ពុជាចាំបាច់ស្វែងរកកិច្ចការពារពីបារាំងដោយចុះសន្ធិសញ្ញាអាណាព្យាបាលជាមួយបារាំងព្រោះប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែចុះខ្សោយទៅៗ និងមានវិបត្តិផ្ទៃក្នុងសៀម និងយួន ប៉ុងប៉ងលេបត្របាក់ទឹកដីខ្មែរដោយយកទន្លេមេគង្គ ធ្វើជាព្រុំប្រទល់នៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជាចង់បានមហាអំណាចអឺរ៉ុបណាមួយ បារាំង មកជួយការពារទឹកដី ពូជសាសន៍ខ្មែរ	null	បានជាកម្ពុជាចាំបាច់ស្វែងរកកិច្ចការពារពីបារាំងដោយចុះសន្ធិសញ្ញាអាណាព្យាបាលជាមួយបារាំងព្រោះប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែចុះខ្សោយទៅៗ និងមានវិបត្តិផ្ទៃក្នុងសៀម និងយួន ប៉ុងប៉ងលេបត្របាក់ទឹកដីខ្មែរដោយយកទន្លេមេគង្គ ធ្វើជាព្រុំប្រទល់នៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជាចង់បានមហាអំណាចអឺរ៉ុបណាមួយ បារាំង មកជួយការពារទឹកដី ពូជសាសន៍ខ្មែរ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ក ម្ព ុ ជា ចាំបាច់ ស្ វ ែង រក កិច្ច ការពារ ពី បា រា ំ ង ដោយ ច ុះ ស ន្ធ ិស ញ្ញា អា ណា ព្យា បាល ជា មួយ បា រា ំ ង Ġ	38	បាន ជា ក ម្ព ុ ជា ចាំបាច់ ស្ វ ែង រក កិច្ច ការពារ ពី បា រា ំ ង ដោយ ច ុះ ស ន្ធ ិស ញ្ញា អា ណា ព្យា បាល ជា មួយ បា រា ំ ង ព្រ ោះ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា កាន់ តែ ច ុះ ខ្សោយ ទៅ ៗ Ġ និង មាន វិ ប ត្តិ ផ្ ទ ៃ ក្នុង ស ៀម Ġ និង យ ួន Ġ ប៉ ុង ប៉ ង ល េ ប ត្រ បា ក់ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ដោយ យក ទ ន្ ល េ មេ គ ង្គ Ġ ធ ្វ ើ ជា ព្រ ុំ ប្រ ទល់ នៃ ប្រ ទេស ទ ាំង ពី រក ម្ព ុ ជា ច ង់ បាន ម ហា អ ំណ ា ច អ ឺ រ៉ ុប ណា មួយ Ġ បា រា ំ ង Ġ មក ជ ួយ ការពារ ទឹក ដ ី Ġ ព ូ ជ សា ស ន៍ ខ្ ម ែរ	142	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ក ម្ព ុ ជា ចាំបាច់ ស ្វ ែង រក កិច្ច ការពារ ពី ប ារ ាំង ដោយ ច ុះ ស ន្ធ ិស ញ្ញា អា ណា ព្យា បាល ជា មួយ ប ារ ាំង ▁	36	▁បានជា ក ម្ព ុ ជា ចាំបាច់ ស ្វ ែង រក កិច្ច ការពារ ពី ប ារ ាំង ដោយ ច ុះ ស ន្ធ ិស ញ្ញា អា ណា ព្យា បាល ជា មួយ ប ារ ាំង ព្រ ោះ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា កាន់ តែ ច ុះ ខ្សោយ ទៅ ៗ ▁និង មាន វិ ប ត្តិ ផ្ ទ ៃ ក្នុង ស ៀម ▁និង យ ួន ▁ប៉ ុង ប៉ ង ល េ ប ត្រ ប ាក់ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ដោយ យក ទ ន ្ល េ មេ គ ង្គ ▁ធ្វើជា ព្រ ុំ ប្រ ទល់ នៃ ប្រ ទេស ទ ាំង ពី រក ម្ព ុ ជា ច ង់ បាន ម ហា អ ំ ណា ច អ ឺ រ៉ ុប ណា មួយ ▁បារាំង ▁មក ជ ួយ ការពារ ទឹក ដ ី ▁ពូជសាសន៍ ខ្ ម ែរ	128
តើប្រទេសសិង្ហបុរីបានទទួលខ្យល់មូសុងដែររឺទេ	null	ប្រទេសសិង្ហបុរីបានទទួលឥទ្ធិពលអាកាសធាតុអេក្វាទ័រពង្រឹងដោយខ្យល់មូសុង	null	ប្រទេសសិង្ហបុរីបានទទួលឥទ្ធិពលអាកាសធាតុអេក្វាទ័រពង្រឹងដោយខ្យល់មូសុង	ត ើប ្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុរ ី បាន ទទួល ខ្ យ ល់ ម ូស ុង ដ ែរ រ ឺ ទេ Ġ	22	ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុរ ី បាន ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល អា កាស ធាតុ អ េក ្វា ទ័រ ពង្រឹង ដោយ ខ្ យ ល់ ម ូស ុង	27	▁តើ ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុ រី បាន ទទួល ខ្ យ ល់ ម ូស ុង ដ ែរ រ ឺ ទេ ▁	21	▁ប្រទេស សិ ង្ហ ប ុ រី បាន ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល អា កាស ធាតុ អ េក ្វា ទ័រ ពង្រឹង ដោយ ខ្ យ ល់ ម ូស ុង	26
ដូចម្តេចដែលហៅថា ទំនោរសរីរាង្គ	null	ទំនោរសរីរាង្គ ជាទំនោរដែលទាក់ទង និងធម្មជាតិមនុស្សដែលជាសភាវៈរស ទំនោរសរីរាង្គ ចែកចចេញជាសភាវៈគតិរក្សា និងការស្រេកឃ្លាន សភាវៈគតិរក្សាពុំមែនជាសភាវៈគតិមែនទែនទេ តែគ្រាន់តែជាការបង្ហាញទំនោរសំខាន់របស់ភាវៈរស់ដែលចង់បន្តភាវៈភាពរបស់ខ្លួនទៅមុខទៀត ឯការស្រេកឃ្លានជាទំនោរជាក់លាក់របស់មនុស្ស និងសត្វតែមានលក្ខណៈខុសគ្នាត្រង់ការស្រេចកឃ្លានរបស់មនុស្សទទួលឥទ្ធិពលពីសង្គម និងមានលក្ខណៈសំខាន់បីគឺ សង្គមកម្ម ស្មុគស្មាញ និងចិត្តកម្ម	null	ទំនោរសរីរាង្គ ជាទំនោរដែលទាក់ទង និងធម្មជាតិមនុស្សដែលជាសភាវៈរស ទំនោរសរីរាង្គ ចែកចចេញជាសភាវៈគតិរក្សា និងការស្រេកឃ្លាន សភាវៈគតិរក្សាពុំមែនជាសភាវៈគតិមែនទែនទេ តែគ្រាន់តែជាការបង្ហាញទំនោរសំខាន់របស់ភាវៈរស់ដែលចង់បន្តភាវៈភាពរបស់ខ្លួនទៅមុខទៀត ឯការស្រេកឃ្លានជាទំនោរជាក់លាក់របស់មនុស្ស និងសត្វតែមានលក្ខណៈខុសគ្នាត្រង់ការស្រេចកឃ្លានរបស់មនុស្សទទួលឥទ្ធិពលពីសង្គម និងមានលក្ខណៈសំខាន់បីគឺ សង្គមកម្ម ស្មុគស្មាញ និងចិត្តកម្ម	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ទំ ន ោរ ស រី រា ង្គ Ġ	16	ទំ ន ោរ ស រី រា ង្គ Ġ ជា ទំ ន ោរ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង Ġ និង ធម្ម ជាតិ ម នុ ស្ស ដ ែល ជា ស ភា វៈ រស Ġ ទំ ន ោរ ស រី រា ង្គ Ġ ច ែក ច ចេញ ជា ស ភា វៈ គ តិ រក ្សា Ġ និង ការ ស្រ េក ឃ្លា ន Ġ ស ភា វៈ គ តិ រក ្សា ពុ ំ ម ែន ជា ស ភា វៈ គ តិ ម ែន ទ ែន ទេ Ġ តែ គ្រ ាន់ តែ ជា ការ បង ្ហ ាញ ទំ ន ោរ សំ ខា ន់ រ ប ស់ ភា វៈ រស់ ដ ែល ច ង់ ប ន្ត ភា វៈ ភាព រ ប ស់ ខ្លួន ទៅ មុខ ទៀត Ġ ឯក ារ ស្រ េក ឃ្លា ន ជា ទំ ន ោរ ជា ក់ លា ក់ រ ប ស់ ម នុ ស្ស Ġ និង ស ត ្វ តែ មាន ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា ត្រ ង់ ការ ស្រ េច ក ឃ្លា ន រ ប ស់ ម នុ ស្ស ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល ពី សង ្ គម Ġ និង មាន ល ក្ខ ណៈ សំ ខា ន់ បី គ ឺ Ġ សង ្ គម កម្ម Ġ ស្ម ុ គ ស្ម ាញ Ġ និង ចិត្ត កម្ម	190	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ទំ ន ោរ ស រី រា ង្គ ▁	13	▁ទំ ន ោរ ស រី រា ង្គ ▁ជា ទំ ន ោរ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង ▁និង ធម្ម ជាតិ ម នុ ស្ស ដ ែល ជា ស ភា វៈ រស ▁ទំ ន ោរ ស រី រា ង្គ ▁ចែក ច ចេញ ជា ស ភា វៈ គ តិ រក ្សា ▁និង ការ ស្រ េក ឃ្លា ន ▁សភា វៈ គ តិ រក ្សា ព ុំ ម ែន ជា ស ភា វៈ គ តិ ម ែន ទ ែន ទេ ▁តែ គ្រ ាន់ តែ ជា ការ ប ង្ហ ាញ ទំ ន ោរ សំ ខ ាន់ រ ប ស់ ភា វៈ រស់ ដ ែល ច ង់ ប ន្ត ភា វៈ ភាព រ ប ស់ ខ្លួន ទៅ មុខ ទៀត ▁ឯក ារ ស្រ េក ឃ្លា ន ជា ទំ ន ោរ ជ ាក់ ល ាក់ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ▁និង ស ត ្វ តែ មាន ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា ត្រ ង់ ការ ស្រ េច ក ឃ្លា ន រ ប ស់ ម នុ ស្ស ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល ពី ស ង្គ ម ▁និង មាន ល ក្ខ ណៈ សំ ខ ាន់ បី គ ឺ ▁សង្គម កម្ម ▁ស្ម ុ គ ស្ម ាញ ▁និង ចិត្ត កម្ម	186
តើត្រូវពឹងទៅលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ ណាខ្លះដែលគេចាត់ទុកយើងជាគ្រូចំណាន	null	គ្រូចំណានត្រូវវិនិច្ឆ័យលើចំណុចដូចជាលក្ខណៈសម្បត្តិ អាកប្បកិរិយា សីលធម៌ គុណធម៌ យុត្តិធម៌ ខន្តី ព្យាយាមកម្រិតវប្បធម៌ទូលំទូលាយមានចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្រ្តមានគំនិតប្រកបដោយការច្នៃប្រឌិតវិធីសាស្រ្តល្អ កិច្ចតែងការបង្រៀន កំណត់វត្ថុបំណងច្បាស់លាស់មានមនសិការវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់មានសម្ភារៈក្នុងការបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់មានប្រជាធិបតេយ្យក្នុងខ្លួនមានការស្រាវជ្រាវពីអ្វីដែលថ្មីចេះជួយកែកម្អក និងវាយតម្លៃលទ្ធផលការសិក្សាដល់សិស្សមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នករួមការងារ	null	គ្រូចំណានត្រូវវិនិច្ឆ័យលើចំណុចដូចជាលក្ខណៈសម្បត្តិ អាកប្បកិរិយា សីលធម៌ គុណធម៌ យុត្តិធម៌ ខន្តី ព្យាយាមកម្រិតវប្បធម៌ទូលំទូលាយមានចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្រ្តមានគំនិតប្រកបដោយការច្នៃប្រឌិតវិធីសាស្រ្តល្អ កិច្ចតែងការបង្រៀន កំណត់វត្ថុបំណងច្បាស់លាស់មានមនសិការវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់មានសម្ភារៈក្នុងការបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់មានប្រជាធិបតេយ្យក្នុងខ្លួនមានការស្រាវជ្រាវពីអ្វីដែលថ្មីចេះជួយកែកម្អក និងវាយតម្លៃលទ្ធផលការសិក្សាដល់សិស្សមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នករួមការងារ	ត ើត ្រ ូវ ព ឹង ទៅ លើ ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ Ġ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល គ េច ាត់ ទុក យ ើង ជា គ្រ ូច ំណ ាន Ġ	32	គ្រ ូច ំណ ាន ត្រូវ វិ និ ច្ឆ ័យ លើ ចំណុច ដូច ជា ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ Ġ អា ក ប្ប ក ិ រិយា Ġ សី ល ធម៌ Ġ គុណ ធម៌ Ġ យុត្តិ ធម៌ Ġ ខ ន្ត ី Ġ ព្យា យា មក ម្រ ិត វ ប្ប ធម៌ ទូ លំ ទូ លា យ មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង វិទ្យា សា ស្រ ្ត មាន គ ំ និ ត ប្រ ក ប ដោយ ការ ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត វិ ធី សា ស្រ ្ត ល្អ Ġ កិច្ច តែ ង ការ បង ្រ ៀន Ġ កំ ណ ត់ វ ត្ថ ុប ំណ ង ច្ បា ស់ លាស់ មាន ម ន សិ ការ វិជ្ជា ជីវ ៈ ខ្ ព ស់ មាន សម ្ ភា រៈ ក្នុង ការ បង ្រ ៀន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ មាន ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ក្នុង ខ្លួន មាន ការ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ពី អ ្វី ដ ែល ថ ្ម ី ច េះ ជ ួយ ក ែក ម្ អ ក Ġ និង វា យ ត ម្ល ៃ ល ទ្ធ ផល ការ សិ ក្ស ា ដល់ សិ ស្ស មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ល្អ ជា មួយ អ្នក រួម ការងារ	178	▁តើ ត្រូវ ព ឹង ទៅ លើ ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ ▁ណា ខ្ ល ះ ដ ែល គ េច ាត់ ទុក យ ើង ជា គ្រ ូច ំណ ាន ▁	30	▁គ្រូ ចំ ណា ន ត្រូវ វិ និ ច្ឆ ័យ លើ ចំណុច ដូច ជា ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ▁អា ក ប្ប ក ិ រិយា ▁សីលធម៌ ▁គុណ ធម៌ ▁យុត្តិធម៌ ▁ខ ន្ត ី ▁ព្យាយាម ក ម្រ ិត វ ប្ប ធម៌ ទូ លំ ទ ូល ាយ មាន ច ំណ េះ ដ ឹង វិទ្យា សា ស្រ ្ត មាន គ ំ ន ិត ប្រ ក ប ដោយ ការ ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត វិ ធី សា ស្រ ្ត ល្អ ▁កិច្ច ត ែង ការ បង ្រ ៀន ▁កំណត់ វ ត្ថ ុប ំណ ង ច ្ប ាស់ លាស់ មាន ម ន សិ ការ វិជ្ជា ជីវ ៈ ខ្ ព ស់ មាន ស ម្ភ ារ ៈ ក្នុង ការ បង ្រ ៀន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ មាន ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ក្នុង ខ្លួន មាន ការ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ពី អ ្វី ដ ែល ថ ្ម ី ច េះ ជ ួយ ក ែក ម ្អ ក ▁និង វ ាយ ត ម្ល ៃ ល ទ្ធ ផល ការ ស ិក ្សា ដល់ សិ ស្ស មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ល្អ ជា មួយ អ្នក រួម ការងារ	172
តើប្រភេទ ឬទម្រង់នៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារមានដូចម្តេចខ្លះ ប្រសិនបើមានអំពើហិង្សាបែបនេះតើអ្នកអាចរកនរណាខ្លះមកជួយអន្តរាគមន៍	null	ក ទម្រង់ ឬប្រភេទនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារមានផ្លូវកាយ វាយដំច្រធាក់ បង្ករបួសស្លាកស្នាមផ្លូវចិត្ត បង្កការឈឺចាប់ បញ្ឈឺ ផ្គើន មានរឹងតឹង ជេរបញ្ចោរ ដៀមដាម ប្រមាថ រើសអើងផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច វាយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ សម្ភារៈ លួចទ្រព្យសម្ភារៈរបស់របរក្នុងផ្ទះទៅលក់ បង្ខាំមិនឱ្យចេញទៅប្រកបមុខររបរផ្លូវភេទ បង្ខំចាប់រំលោភផ្លូវភេទ មិនរវល់ផ្លូវភេទ សោះអង្គើយ សន្និដ្ឋាន អំពើហិង្សាធ្វើឱ្យសង្គមច្របូកច្របល់ បាត់សណ្តាប់ធ្នាប់ បង្កើនបញ្ហាស្មុគស្មាញដល់សង្គម ធ្វើឱ្យគ្រួសារបែកបាក់ លែងលះ កូនបាត់ភាពកក់ក្តៅចាកចេញពីគ្រួសារ គេចវេះសាលារៀន ខ្វះការអប់រំសេពគប់មិត្តខិលខូច ជាក្រុមក្មេងទំនើង បង្កចលាចលដល់សង្គម អ្នកជួយអន្តរាគមន៍មាន ឪពុកម្តាយ អាណាព្យាបាល ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងមិត្តភក្តិក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ រដ្ឋអំនាចគ្រូពេទ្យចៅក្រម ប៉ូលីស មេធាវីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលព្រះសង្ឃ រួមមកអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារពុំមែនត្រឹមតែជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ វាគឺជាបញ្ហាសង្គមដែលយើងត្រូវចូលរួមជួយដោះស្រាយ	null	ក ទម្រង់ ឬប្រភេទនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារមានផ្លូវកាយ វាយដំច្រធាក់ បង្ករបួសស្លាកស្នាមផ្លូវចិត្ត បង្កការឈឺចាប់ បញ្ឈឺ ផ្គើន មានរឹងតឹង ជេរបញ្ចោរ ដៀមដាម ប្រមាថ រើសអើងផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច វាយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ សម្ភារៈ លួចទ្រព្យសម្ភារៈរបស់របរក្នុងផ្ទះទៅលក់ បង្ខាំមិនឱ្យចេញទៅប្រកបមុខររបរផ្លូវភេទ បង្ខំចាប់រំលោភផ្លូវភេទ មិនរវល់ផ្លូវភេទ សោះអង្គើយ សន្និដ្ឋាន អំពើហិង្សាធ្វើឱ្យសង្គមច្របូកច្របល់ បាត់សណ្តាប់ធ្នាប់ បង្កើនបញ្ហាស្មុគស្មាញដល់សង្គម ធ្វើឱ្យគ្រួសារបែកបាក់ លែងលះ កូនបាត់ភាពកក់ក្តៅចាកចេញពីគ្រួសារ គេចវេះសាលារៀន ខ្វះការអប់រំសេពគប់មិត្តខិលខូច ជាក្រុមក្មេងទំនើង បង្កចលាចលដល់សង្គម អ្នកជួយអន្តរាគមន៍មាន ឪពុកម្តាយ អាណាព្យាបាល ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងមិត្តភក្តិក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ រដ្ឋអំនាចគ្រូពេទ្យចៅក្រម ប៉ូលីស មេធាវីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលព្រះសង្ឃ រួមមកអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារពុំមែនត្រឹមតែជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ វាគឺជាបញ្ហាសង្គមដែលយើងត្រូវចូលរួមជួយដោះស្រាយ	ត ើប ្រ ភ េ ទ Ġ ឬ ទ ម្រ ង់ នៃ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ មាន ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ ប្រ សិ ន ប ើម ាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាប ែប នេះ ត ើ អ្នក អា ចរ ក ន រណ ា ខ្ ល ះ មក ជ ួយ អ ន្ត រា គមន៍ Ġ	63	ក Ġ ទ ម្រ ង់ Ġ ឬ ប្រ ភ េ ទ នៃ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ មាន ផ្ល ូវ កាយ Ġ វា យ ដំ ច្ រ ធា ក់ Ġ បង ្ក របួស ស្ លា ក ស្ន ាម ផ្ល ូវ ចិត្ត Ġ បង ្ក ការ ឈ ឺ ច ាប់ ĠâĢĭ ប ញ ្ឈ ឺ Ġ ផ្ គ ើន Ġ មាន រ ឹង ត ឹង Ġ ជ េរ បញ្ច ោរ Ġ ដ ៀម ដា ម Ġ ប្រ មា ថ ĠâĢĭ រ ើស អ ើង ផ្ល ូវ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ វា យ ប ំ ផ្ល ាញ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ Ġ សម ្ ភា រៈ Ġ ល ួច ទ្រ ព្យ សម ្ ភា រៈ រ ប ស់ រ បរ ក្នុង ផ្ ទ ះ ទៅ ល ក់ Ġ បង ្ខ ាំ ម ិន ឱ្យ ចេញ ទៅ ប្រ ក ប មុខ រ រ បរ ផ្ល ូវ ភ េ ទ Ġ បង ្ខ ំ ច ាប់ រំ ល ោ ភ ផ្ល ូវ ភ េ ទ Ġ ម ិន រ វ ល់ ផ្ល ូវ ភ េ ទ Ġ ស ោះ អង្គ ើយ Ġ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន Ġ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ធ ្វ ើ ឱ្យ សង ្ គម ច្ រ បូ ក ច្ រ ប ល់ Ġ បា ត់ ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ Ġ បង ្ក ើន ប ញ ្ហ ាស ្ម ុ គ ស្ម ាញ ដល់ សង ្ គម Ġ ធ ្វ ើ ឱ្យ គ្រួសារ បែក បា ក់ Ġ លែង ល ះ Ġ កូ ន បា ត់ ភាព ក ក់ ក្ត ៅ ច ាក ចេញ ពី គ្រួសារ Ġ គ េច វេ ះ សា លា រ ៀន Ġ ខ្វ ះ ការ អ ប់ រំ សេ ព គ ប់ ម ិត្ត ខ ិល ខ ូច Ġ ជា ក្រុម ក្ មេ ង ទំ ន ើង Ġ បង ្ក ច លា ច ល ដល់ សង ្ គម Ġ អ្នក ជ ួយ អ ន្ត រា គមន៍ មាន Ġ ឪ ពុ ក ម្ តា យ Ġ អា ណា ព្យា បាល Ġ ព្រ ឹ ទ្ធ ា ចារ្យ Ġ និង ម ិត្ត ភ ក្ត ិក ្រ ុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ Ġ រដ្ឋ អ ំ នា ច គ្រ ូ ពេទ្យ ច ៅ ក្រ ម Ġ ប៉ ូល ី ស Ġ មេ ធា វី អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល ព្រ ះ សង ្ ឃ Ġ រួម មក អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ ពុ ំ ម ែន ត្រ ឹម តែ ជា ប ញ ្ហ ា ផ្ ទ ៃ ក្នុង គ្រួសារ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ទេ Ġ វា គ ឺ ជា ប ញ ្ហ ាស ង្គ ម ដ ែល យ ើង ត្រូវ ចូល រួម ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ	407	▁តើ ប្រ ភ េ ទ ▁ឬ ទ ម្រ ង់ នៃ អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ មាន ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁ប្រសិនបើ មាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាប ែប នេះ ត ើ អ្នក អា ចរ ក ន រ ណា ខ្ ល ះ មក ជ ួយ អ ន្ត រា គមន៍ ▁	57	▁ក ▁ទម្រង់ ▁ឬ ប្រ ភ េ ទ នៃ អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ មាន ផ្ល ូវ កាយ ▁វាយ ដំ ច ្រ ធ ាក់ ▁បង្ក របួស ស ្លា ក ស្ន ាម ផ្ល ូវ ចិត្ត ▁បង្ក ការ ឈ ឺ ច ាប់ ▁បញ្ ឈ ឺ ▁ផ្ គ ើន ▁មាន រ ឹង ត ឹង ▁ជេរ បញ្ច ោរ ▁ដ ៀម ដា ម ▁ប្រមាថ ▁រើស អ ើង ផ្ល ូវ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁វាយ ប ំ ផ្ល ាញ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ▁សម្ភារៈ ▁លួច ទ្រ ព្យ ស ម្ភ ារ ៈ រ ប ស់ រ បរ ក្នុង ផ្ ទ ះ ទៅ ល ក់ ▁បង ្ខ ាំ ម ិន ឱ្យ ចេញ ទៅ ប្រ ក ប មុខ រ រ បរ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ▁បង្ខំ ច ាប់ រំ ល ោ ភ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ▁មិន រ វ ល់ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ▁សោះ អង្គ ើយ ▁សន្និដ្ឋាន ▁អំពើហិង្សា ធ ្វ ើ ឱ្យ ស ង្គ ម ច ្រ ប ូក ច ្រ ប ល់ ▁បាត់ ស ណ្ត ាប់ ធ ្ន ាប់ ▁បង្កើន ប ញ ្ហ ា ស្ម ុ គ ស្ម ាញ ដល់ ស ង្គ ម ▁ធ្វើឱ្យ គ្រួសារ បែក ប ាក់ ▁លែង ល ះ ▁កូន ប ាត់ ភាព ក ក់ ក្ត ៅ ច ាក ចេញ ពី គ្រួសារ ▁គេច វ េះ ស ាល ារ ៀន ▁ខ្វះ ការ អ ប់ រំ សេ ព គ ប់ ម ិត្ត ខ ិល ខ ូច ▁ជា ក្រុម ក ្ម េង ទំ ន ើង ▁បង្ក ច លា ច ល ដល់ ស ង្គ ម ▁អ្នក ជ ួយ អ ន្ត រា គមន៍ មាន ▁ឪពុក ម ្ត ាយ ▁អាណាព្យាបាល ▁ព្រ ឹ ទ្ធ ា ចារ្យ ▁និង ម ិត្ត ភ ក ្តិ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ ▁រដ្ឋ អ ំ នា ច គ្រ ូ ពេទ្យ ច ៅ ក្រ ម ▁ប៉ូលីស ▁មេធាវី អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ព្រ ះ សង ្ ឃ ▁រួម មក អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ព ុំ ម ែន ត្រ ឹម តែ ជា ប ញ ្ហ ា ផ្ ទ ៃ ក្នុង គ្រួសារ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ទេ ▁វា គ ឺ ជា ប ញ ្ហ ាស ង្គ ម ដ ែល យ ើង ត្រូវ ចូល រួម ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ	353
តើអង្គការធុរកិច្ចអាស៊ានមានអ្វីខ្លះ	null	អង្គការធុរកិច្ចអាស៊ានរួមមានកិច្ចប្រជុំក្រុមហ៊ុន អាកាសចរណ៍អាស៊ានសម្ព័ន្ធអង្គការអាស៊ាននៃសមាគមន៍ឧបត្ថម្ភសុខភាពសហព័ន្ធយានយន្តអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់ផ្នែកធុរកិច្ចអាស៊ានវេទិកាធុរកិច្ចអាស៊ានសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាឧ្សាហកម្មគីមីអាស៊ានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាឧស្សាហកម្មគ្រឿងសង្ហារឹមអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាធានារ៉ាប់រងអាស៊ានសមាគមកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអាស៊ានសមាជិកអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិអាស៊ានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មដែកថែក និងដែកអាស៊ានក្រុមឧសថការីអាស៊ានសមាគមទេសចរណ៍អាស៊ានសហព័ន្ធសមាគមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានសហព័ន្ធក្រុមប្រឹក្សាអ្នកជញ្ជូនទំនិញអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក អាស៊ាន	null	អង្គការធុរកិច្ចអាស៊ានរួមមានកិច្ចប្រជុំក្រុមហ៊ុន អាកាសចរណ៍អាស៊ានសម្ព័ន្ធអង្គការអាស៊ាននៃសមាគមន៍ឧបត្ថម្ភសុខភាពសហព័ន្ធយានយន្តអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់ផ្នែកធុរកិច្ចអាស៊ានវេទិកាធុរកិច្ចអាស៊ានសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាឧ្សាហកម្មគីមីអាស៊ានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាឧស្សាហកម្មគ្រឿងសង្ហារឹមអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាធានារ៉ាប់រងអាស៊ានសមាគមកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអាស៊ានសមាជិកអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិអាស៊ានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មដែកថែក និងដែកអាស៊ានក្រុមឧសថការីអាស៊ានសមាគមទេសចរណ៍អាស៊ានសហព័ន្ធសមាគមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានសហព័ន្ធក្រុមប្រឹក្សាអ្នកជញ្ជូនទំនិញអាស៊ានក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិក អាស៊ាន	ត ើ អង្គ ការ ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	16	អង្គ ការ ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន រួម មាន កិច្ច ប្រជុំ ក្រុម ហ៊ ុន Ġ អា កាស ចរ ណ៍ អា ស៊ ាន សម ្ ព ័ន ្ ធ អង្គ ការ អា ស៊ ាន នៃ សម ា គមន៍ ឧ ប ត្ថ ម្ភ សុខ ភាព ស ហ ព ័ន ្ ធ យា ន យ ន្ត អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ពិគ្រោះយោបល់ ផ្ ន ែក ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន វេ ទិ កា ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន ស ភាព ា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ និង ឧ ស្សា ហ កម្ម អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឧ ្សា ហ កម្ម គី មី អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ន ្ ធ ឧ ស្សា ហ កម្ម វា យ ន ភ ័ណ្ឌ អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឧ ស្សា ហ កម្ម គ្រឿង សង ្ហ ារ ឹម អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ធាន ារ៉ា ប់ រ ង អា ស៊ ាន សម ា គម កម្ម សិ ទ្ធិ ប ញ្ញា អា ស៊ ាន សម ា ជ ិក អា កាស យា ន ដ្ឋាន អ ន្ត រ ជាតិ អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ន ្ ធ ឧ ស្សា ហ កម្ម ដ ែក ថ ែក Ġ និង ដ ែក អា ស៊ ាន ក្រុម ឧ ស ថ ការ ី អា ស៊ ាន សម ា គម ទេស ចរ ណ៍ អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ន ្ ធ សម ា គម សេ ដ្ឋ កិច្ច អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ន ្ ធ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា អ្នក ជ ញ្ជ ូន ទំ និ ញ អា ស៊ ា âĢĭ ន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ធ ុរ កិច្ច អា មេ រិក Ġ អា ស៊ ាន	267	▁តើ អង្គ ការ ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	15	▁អង្គការ ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន រួម មាន កិច្ច ប្រជុំ ក្រុម ហ៊ ុន ▁អាកាសចរណ៍ អា ស៊ ាន ស ម្ព ័ ន្ធ អង្គ ការ អា ស៊ ាន នៃ ស មា គមន៍ ឧ ប ត្ថ ម្ភ សុខ ភាព ស ហ ព ័ ន្ធ យ ាន យ ន្ត អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ពិគ្រោះយោបល់ ផ្ ន ែក ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន វេ ទ ិកា ធ ុរ កិច្ច អា ស៊ ាន ស ភាព ា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁និង ឧ ស្សា ហ កម្ម អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឧ ្សា ហ កម្ម គី មី អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ ន្ធ ឧ ស្សា ហ កម្ម វ ាយ ន ភ ័ណ្ឌ អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឧ ស្សា ហ កម្ម គ្រឿង ស ង្ហ ារ ឹម អា ស៊ ាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ធាន ារ៉ា ប់ រ ង អា ស៊ ាន ស មា គម កម្ម សិ ទ្ធិ ប ញ្ញា អា ស៊ ាន ស មា ជ ិក អា កាស យ ាន ដ្ឋាន អ ន្ត រ ជាតិ អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ ន្ធ ឧ ស្សា ហ កម្ម ដ ែក ថ ែក ▁និង ដ ែក អា ស៊ ាន ក្រុម ឧ ស ថ ការ ី អា ស៊ ាន ស មា គម ទេស ចរ ណ៍ អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ ន្ធ ស មា គម សេ ដ្ឋ កិច្ច អា ស៊ ាន ស ហ ព ័ ន្ធ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា អ្នក ជ ញ្ជ ូន ទំ ន ិញ អា ស៊ ា ▁ន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ធ ុរ កិច្ច អា មេ រិក ▁អាស៊ាន	254
តើថាមពលកម្តៅដីជាអ្វី	null	ថាមពលកម្តៅដី គឺជាថាមពលដែលបានមកពីផ្នែកខាងក្នុងនៃផែនដី	null	ថាមពលកម្តៅដី គឺជាថាមពលដែលបានមកពីផ្នែកខាងក្នុងនៃផែនដី	ត ើ ថា ម ពល ក ម្ ត ៅ ដ ី ជា អ ្វី Ġ	14	ថា ម ពល ក ម្ ត ៅ ដ ី Ġ គ ឺ ជា ថា ម ពល ដ ែល បាន មក ពី ផ្ ន ែក ខា ង ក្នុង នៃ ផ ែន ដ ី	31	▁តើ ថា ម ពល ក ម ្ត ៅ ដ ី ជា អ ្វី ▁	13	▁ថាមពល ក ម ្ត ៅ ដ ី ▁គឺជា ថា ម ពល ដ ែល បាន មក ពី ផ្ ន ែក ខា ង ក្នុង នៃ ផ ែន ដ ី	27
ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋធម្មនុញបានឆ្លងកាត់វិសោធន៍កម្មមានចំនួនប៉ុន្មានលើក	null	ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋធម្មនុញបានឆ្លងកាត់វិសោធន៍កម្មមានចំនួន៧លើក និងដាក់បន្ថែមមួយលើក	null	ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋធម្មនុញបានឆ្លងកាត់វិសោធន៍កម្មមានចំនួន៧លើក និងដាក់បន្ថែមមួយលើក	ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ដល់ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ បាន ឆ្ លង កាត់ វិ ស ោ ធ ន៍ កម្ម មាន ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ម ាន លើក Ġ	36	ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ដល់ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ បាន ឆ្ លង កាត់ វិ ស ោ ធ ន៍ កម្ម មាន ចំ ន ួន ៧ លើក Ġ និង ដា ក់ ប ន្ ថ ែម មួយ លើក	42	▁ចាប់ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ដល់ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន រដ្ឋ ធម្ម ន ុញ បាន ឆ្ លង កាត់ វិ ស ោ ធ ន៍ កម្ម មាន ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ មាន លើក ▁	34	▁ចាប់ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ដល់ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន រដ្ឋ ធម្ម ន ុញ បាន ឆ្ លង កាត់ វិ ស ោ ធ ន៍ កម្ម មាន ចំ ន ួន ៧ លើក ▁និង ដ ាក់ ប ន ្ថ ែម មួយ លើក	40
តើភ្លៀងកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច ចូររៀបរាប់	null	ភ្លៀងកើតឡើងដោយសារ ដំណក់ទឹកតូចៗនៅក្នុងពពករីកកាន់តែធំឡើងៗ មិនអាចអណ្តែតនៅក្នុងបរិយាកាសបានធ្លាក់មកលើផែនដីក្លាយជាភ្លៀង ហើយមុនពេលដែលវាធ្លាក់មកលើផែនដី បានវាត្រូវរីកទំហំប្រហែល Cmទើបវាអាចធ្លាក់ចុះមកបាន	null	ភ្លៀងកើតឡើងដោយសារ ដំណក់ទឹកតូចៗនៅក្នុងពពករីកកាន់តែធំឡើងៗ មិនអាចអណ្តែតនៅក្នុងបរិយាកាសបានធ្លាក់មកលើផែនដីក្លាយជាភ្លៀង ហើយមុនពេលដែលវាធ្លាក់មកលើផែនដី បានវាត្រូវរីកទំហំប្រហែល Cmទើបវាអាចធ្លាក់ចុះមកបាន	ត ើ ភ្ល ៀង កើត ឡើង យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ Ġ	17	ភ្ល ៀង កើត ឡើង ដោយ សារ Ġ ដំ ណ ក់ ទឹក តូ ច ៗ នៅ ក្នុង ព ព ករ ី ក កាន់ តែ ធ ំ ឡើង ៗ Ġ ម ិន អា ច អ ណ្ត ែត នៅ ក្នុង បរ ិយ ាក ាស បាន ធ ្លា ក់ មក លើ ផ ែន ដ ី ក្លា យ ជា ភ្ល ៀង Ġ ហើយ ម ុន ពេល ដ ែល វា ធ ្លា ក់ មក លើ ផ ែន ដ ី Ġ បាន វា ត្រូវ រី ក ទំ ហ ំ ប្រ ហ ែល ĠC m ទ ើប វា អា ច ធ ្លា ក់ ច ុះ មក បាន	93	▁តើ ភ្ល ៀង កើត ឡើង យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ▁	15	▁ភ្លៀង កើត ឡើង ដោយ សារ ▁ដំណ ក់ ទឹក ត ូច ៗ នៅ ក្នុង ព ព ក រី ក កាន់ តែ ធ ំ ឡើង ៗ ▁មិន អា ច អ ណ្ត ែត នៅ ក្នុង ប រិយា កាស បាន ធ ្ល ាក់ មក លើ ផ ែន ដ ី ក្លា យ ជា ភ្ល ៀង ▁ហើយ ម ុន ពេល ដ ែល វា ធ ្ល ាក់ មក លើ ផ ែន ដ ី ▁បាន វា ត្រូវ រី ក ទំ ហ ំ ប្រ ហ ែល ▁C m ទ ើប វា អា ច ធ ្ល ាក់ ច ុះ មក បាន	89
ចូរឲ្យនិយមន័យពាក្យ សកលភាវូបនីយកម្ម សមាហរណកម្ម ពិភពលោកពហុជាតិ	null	ពន្យល់ពាក្យសកលភាវូបនីយកម្ម គឹជាដំណើរការវិត្តន៍នៅក្នុងចរន្តនៃការបង្កើនូវប្រព័ន្ធតែមួយនៅលើសកលលោកសព្វថ្ងៃនេះ គឺសម្រាប់អ្នកនយោបាយប្រើមធ្យោបាយដើម្បីកសាងពិភពលោកមួយប្រកបដោយការចុះចម្រុងគ្នាការយោគយល់គ្នា និងដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតែប៉ុណ្ណោះ សមាហរណកម្ម ដំណើរនៃការរួមបញ្ចូលគ្នាការចូលរួមជាមួយគ្នា ពិភពលោកពហុជាតិពិភពលោកទាំងមូលនិងពុំមានព្រំប្រទល់ជាទឹកដីតែមួយរស់នៅដោយប្រជាជនដែលមានសញ្ជាតិផ្សេងៗគ្នានោះទេ	null	ពន្យល់ពាក្យសកលភាវូបនីយកម្ម គឹជាដំណើរការវិត្តន៍នៅក្នុងចរន្តនៃការបង្កើនូវប្រព័ន្ធតែមួយនៅលើសកលលោកសព្វថ្ងៃនេះ គឺសម្រាប់អ្នកនយោបាយប្រើមធ្យោបាយដើម្បីកសាងពិភពលោកមួយប្រកបដោយការចុះចម្រុងគ្នាការយោគយល់គ្នា និងដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតែប៉ុណ្ណោះ សមាហរណកម្ម ដំណើរនៃការរួមបញ្ចូលគ្នាការចូលរួមជាមួយគ្នា ពិភពលោកពហុជាតិពិភពលោកទាំងមូលនិងពុំមានព្រំប្រទល់ជាទឹកដីតែមួយរស់នៅដោយប្រជាជនដែលមានសញ្ជាតិផ្សេងៗគ្នានោះទេ	ច ូរ ឲ្យ និយម ន ័យ ពាក្យ Ġ ស ក ល ភា វ ូប នី យក ម្ម Ġ សម ា ហ រណ កម្ម Ġ ពិ ភព លោក ព ហ ុ ជាតិ Ġ	28	ព ន្ យ ល់ ពាក្យ ស ក ល ភា វ ូប នី យក ម្ម Ġ គ ឹ ជា ដំណើរ ការ វិ ត្ត ន៍ នៅ ក្នុង ចរ ន្ត នៃ ការ បង ្ក ើន ូវ ប្រ ព ័ន ្ ធ តែ មួយ នៅ លើ ស ក ល លោក ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ Ġ គ ឺ សម ្រា ប់ អ្នក ន យោ បា យ ប្រ ើម ធ ្យ ោ បា យ ដើម ្ប ី ក សា ង ពិ ភព លោក មួយ ប្រ ក ប ដោយ ការ ច ុះ ចម្រ ុង គ្នា ការ យោគ យ ល់ គ្នា Ġ និង ដើម ្ប ី កិច្ច សហប្រតិបត្តិការ តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ÂłĠ សម ា ហ រណ កម្ម Ġ ដំណើរ នៃ ការ រួម បញ្ចូល គ្នា ការ ចូល រួម ជា មួយ គ្នា Ġ ពិ ភព លោក ព ហ ុ ជាតិ ពិ ភព លោក ទ ាំង ម ូល និង ពុ ំ មាន ព្រ ំ ប្រ ទល់ ជា ទឹក ដ ីត ែម ួយ រស់ នៅ ដោយ ប្រ ជា ជន ដ ែល មាន ស ញ្ជ ាត ិ ផ្ សេ ង ៗ គ្នា ន ោះ ទេ	170	▁ចូរ ឲ្យ និយម ន ័យ ពាក្យ ▁សកល ភា វ ូប នី យ កម្ម ▁សមាហរណកម្ម ▁ពិភពលោក ព ហ ុ ជាតិ ▁	19	▁ពន្យល់ ពាក្យ ស ក ល ភា វ ូប នី យ កម្ម ▁គ ឹ ជា ដំណើរ ការ វិ ត្ត ន៍ នៅ ក្នុង ចរ ន្ត នៃ ការ ប ង្ក ើន ូវ ប្រ ព ័ ន្ធ តែ មួយ នៅ លើ ស ក ល លោក ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ▁គឺ ស ម្រ ាប់ អ្នក ន យោ ប ាយ ប្រ ើម ធ ្យ ោ ប ាយ ដើម ្ប ី ក សា ង ពិ ភព លោក មួយ ប្រ ក ប ដោយ ការ ច ុះ ចម្រ ុង គ្នា ការ យោគ យ ល់ គ្នា ▁និង ដើម ្ប ី កិច្ច សហប្រតិបត្តិការ តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁សមាហរណកម្ម ▁ដំណើរ នៃ ការ រួម បញ្ចូល គ្នា ការ ចូល រួម ជា មួយ គ្នា ▁ពិភពលោក ព ហ ុ ជាតិ ពិ ភព លោក ទ ាំង ម ូល និង ព ុំ មាន ព្រ ំ ប្រ ទល់ ជា ទឹក ដ ី តែ មួយ រស់ នៅ ដោយ ប្រ ជា ជន ដ ែល មាន ស ញ្ជ ា តិ ផ្ ស េង ៗ គ្នា ន ោះ ទេ	159
ប្រៀបធៀបទស្សនៈរបស់ទស្សនវិទូមួយចំនួនទាក់ទងនឹងសេរីភាព	null	ទស្សនៈរបស់ទស្សនវិទូជាច្រើនបានបកស្រាយអពីសេរីភាពដូចខាងក្រោមហ្សង់ ហ្សាក់រូស បាននិយាយថាមនុស្សខុសពីសត្វត្រង់មនុស្សមានសមត្ថភាពក្នុងការជ្រើសរើសយកសកម្មភាពទាំងឡាយណា ដែលគេអាចធ្វើបានមកអនុវត្ត ដេ កាត សេរីភាព គឺស្ថិតនៅត្រង់ការទទួលស្គាល់ការពិត ព្រោះជនគ្មានសេរីភាពពុំហ៊ានទទួលស្គាល់ការពិតទេ ឃើញអាក្រក់ថា ល្អ ឃើញស ថាខ្មៅ ឃើញបាប ថាបុណ្យ បូ ស៊ុយអេ សេរីភាព ជាសិទ្ធិធ្វើអ្វីៗ ដែលច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យធ្វើ អាល់ ប៊ែកាមុលស យល់ថាសេរីភាពគឺជាការភ្ញាក់ខ្លួន ដោយដឹងថាជីវិតរបស់យើងទាំងអស់គ្នាសព្វថ្ងៃ គឺជាជីវិតឥតន័យ ហេតុនេះយើងត្រូវធ្វើខ្លួនដើម្បីរកន័យពិតឱ្យជីវិតមានន័យ ស្សង់ ប៉ូលសាត្រ សេរីភាព គឺភាពធ្វើអ្វីៗដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ក្នុងន័យនេះលោកឱ្យមនុស្សមានសេរីភាពស្មើគ្នាដោយមិនគិតពីវណ្ណៈឬមុនងាររបស់អ្នកតូច ឬអ្នកធំ អ្នកមានបុណ្យសក្តិ អ្នកក្រ ឬអ្នកមានឡើយ បើអ្នកចងើប្រកបមុនរបរណាមួយដែលអ្នកយល់ថានឹងបានធ្វើឱ្យជីវិតរបស់អ្នកមានសេចក្តីសុខក៏ស្រេចតែអ្នក ហើយអ្នកចង់គោរព ឬមានជំនឿលើសាសនាណាក៏គ្មាននរណាហាមឃាត់ដែរព្រោះនេះជាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកតែសេរីភាពទាំងអស់នេះតែសមស្របទៅតាមច្បាប់សង្គម	null	ទស្សនៈរបស់ទស្សនវិទូជាច្រើនបានបកស្រាយអពីសេរីភាពដូចខាងក្រោមហ្សង់ ហ្សាក់រូស បាននិយាយថាមនុស្សខុសពីសត្វត្រង់មនុស្សមានសមត្ថភាពក្នុងការជ្រើសរើសយកសកម្មភាពទាំងឡាយណា ដែលគេអាចធ្វើបានមកអនុវត្ត ដេ កាត សេរីភាព គឺស្ថិតនៅត្រង់ការទទួលស្គាល់ការពិត ព្រោះជនគ្មានសេរីភាពពុំហ៊ានទទួលស្គាល់ការពិតទេ ឃើញអាក្រក់ថា ល្អ ឃើញស ថាខ្មៅ ឃើញបាប ថាបុណ្យ បូ ស៊ុយអេ សេរីភាព ជាសិទ្ធិធ្វើអ្វីៗ ដែលច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យធ្វើ អាល់ ប៊ែកាមុលស យល់ថាសេរីភាពគឺជាការភ្ញាក់ខ្លួន ដោយដឹងថាជីវិតរបស់យើងទាំងអស់គ្នាសព្វថ្ងៃ គឺជាជីវិតឥតន័យ ហេតុនេះយើងត្រូវធ្វើខ្លួនដើម្បីរកន័យពិតឱ្យជីវិតមានន័យ ស្សង់ ប៉ូលសាត្រ សេរីភាព គឺភាពធ្វើអ្វីៗដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ក្នុងន័យនេះលោកឱ្យមនុស្សមានសេរីភាពស្មើគ្នាដោយមិនគិតពីវណ្ណៈឬមុនងាររបស់អ្នកតូច ឬអ្នកធំ អ្នកមានបុណ្យសក្តិ អ្នកក្រ ឬអ្នកមានឡើយ បើអ្នកចងើប្រកបមុនរបរណាមួយដែលអ្នកយល់ថានឹងបានធ្វើឱ្យជីវិតរបស់អ្នកមានសេចក្តីសុខក៏ស្រេចតែអ្នក ហើយអ្នកចង់គោរព ឬមានជំនឿលើសាសនាណាក៏គ្មាននរណាហាមឃាត់ដែរព្រោះនេះជាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកតែសេរីភាពទាំងអស់នេះតែសមស្របទៅតាមច្បាប់សង្គម	âĢĭ ប្រ ៀប ធៀប ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ទ ស្ស ន វិ ទូ មួយ ចំ ន ួន ទ ាក់ ទ ង នឹង សេ រី ភាព Ġ	26	ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ទ ស្ស ន វិ ទូ ជា ច្ រ ើន បាន ប ក ស្រ ាយ អ ពី សេ រី ភាព ដូច ខា ង ក្រោម ហ្ស ង់ Ġ ហ្សា ក់ រ ូស Ġ បាន និ យា យ ថា ម នុ ស្ស ខុស ពី ស ត ្វ ត្រ ង់ ម នុ ស្ស មាន សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការ ជ្រ ើស រ ើស យក ស កម្ម ភាព ទ ាំង ឡា យ ណា Ġ ដ ែល គ េ អា ច ធ ្វ ើប ាន មក អនុ វត្ត Ġ ដ េ Ġ កា ត Ġ សេ រី ភាព Ġ គ ឺ ស្ ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ការ ពិ ត Ġ ព្រ ោះ ជន គ ្ម ាន សេ រី ភាព ពុ ំ ហ៊ ាន ទទួល ស្ គ ាល់ ការ ពិ ត ទេ Ġ ឃើញ អា ក្រ ក់ ថា Ġ ល្អ Ġ ឃើញ ស Ġ ថា ខ្ ម ៅ Ġ ឃើញ បា ប Ġ ថា ប ុ ណ ្យ Ġ បូ Ġ ស៊ ុយ អ េ Ġ សេ រី ភាព Ġ ជា សិ ទ្ធិ ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ Ġ ដ ែល ច្ បា ប់ អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ ធ ្វ ើ Ġ អា ល់ Ġ ប៊ ែក ាម ុល ស Ġ យ ល់ ថា សេ រី ភាព គ ឺ ជា ការ ភ ្ញ ាក់ ខ្លួន Ġ ដោយ ដ ឹង ថា ជីវ ិត រ ប ស់ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ស ព្វ ថ ្ង ៃ Ġ គ ឺ ជា ជីវ ិត ឥ ត ន ័យ Ġ ហេតុ នេះ យ ើង ត្រូវ ធ ្វ ើ ខ្លួន ដើម ្ប ី រក ន ័យ ពិ ត ឱ្យ ជីវ ិត មាន ន ័យ Ġ ស្ស ង់ Ġ ប៉ ូល សា ត្រ Ġ សេ រី ភាព Ġ គ ឺ ភាព ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ ដោយ គ ្ម ាន ល ក្ខ ខ ណ្ឌ Ġ ក្នុង ន ័យ នេះ លោក ឱ្យ ម នុ ស្ស មាន សេ រី ភាព ស្ម ើ គ្នា ដោយ ម ិន គ ិត ពី វ ណ្ណ ៈ ឬ ម ុន ងារ រ ប ស់ អ្នក តូ ច Ġ ឬ អ្នក ធ ំ Ġ អ្នក មាន ប ុ ណ ្យ ស ក្ត ិ Ġ អ្នក ក្រ Ġ ឬ អ្នក មាន ឡ ើយ Ġ ប ើ អ្នក ច ង ើប ្រ ក ប ម ុន រ បរ ណា មួយ ដ ែល អ្នក យ ល់ ថា នឹង បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ជីវ ិត រ ប ស់ អ្នក មាន សេ ច ក្តី សុខ ក ៏ ស្រ េច តែ អ្នក Ġ ហើយ អ្នក ច ង់ គោ រ ព Ġ ឬ មាន ជំ ន ឿ លើ សា ស នា ណា ក ៏ គ ្ម ាន ន រណ ា ហា ម ឃាត ់ ដ ែរ ព្រ ោះ នេះ ជា សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព រ ប ស់ អ្នក តែ សេ រី ភាព ទ ាំង អ ស់ នេះ តែ សម ស្រ បទ ៅ តា ម ច្ បា ប់ សង ្ គម	443	▁ប្រៀបធៀប ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ទ ស្ស ន វិ ទូ មួយ ចំ ន ួន ទ ាក់ ទ ង នឹង សេ រី ភាព ▁	24	▁ទស្សនៈ រ ប ស់ ទ ស្ស ន វិ ទូ ជា ច ្រ ើន បាន ប ក ស្រ ាយ អ ពី សេ រី ភាព ដូច ខា ង ក្រោម ហ្ស ង់ ▁ហ្ស ាក់ រ ូស ▁បាន ន ិយ ាយ ថា ម នុ ស្ស ខុស ពី ស ត ្វ ត្រ ង់ ម នុ ស្ស មាន សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការ ជ្រ ើស រ ើស យក ស កម្ម ភាព ទ ាំង ឡា យ ណា ▁ដែល គ េ អា ច ធ ្វ ើ បាន មក អនុ វត្ត ▁ដេ ▁កាត ▁សេរីភាព ▁គឺ ស ្ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ការ ព ិត ▁ព្រោះ ជន គ ្ មាន សេ រី ភាព ព ុំ ហ៊ ាន ទទួល ស្ គ ាល់ ការ ព ិត ទេ ▁ឃើញ អា ក្រ ក់ ថា ▁ល្អ ▁ឃើញ ស ▁ថា ខ្ ម ៅ ▁ឃើញ ប ាប ▁ថា ប ុ ណ ្យ ▁បូ ▁ស៊ុយ អ េ ▁សេរីភាព ▁ជា សិ ទ្ធិ ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ ▁ដែល ច ្ប ាប់ អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ ធ ្វ ើ ▁អាល់ ▁ប៊ ែក ាម ុល ស ▁យល់ ថា សេ រី ភាព គ ឺ ជា ការ ភ ្ញ ាក់ ខ្លួន ▁ដោយ ដ ឹង ថា ជីវ ិត រ ប ស់ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ស ព្វ ថ ្ង ៃ ▁គឺជា ជីវ ិត ឥ ត ន ័យ ▁ហេតុ នេះ យ ើង ត្រូវ ធ ្វ ើ ខ្លួន ដើម ្ប ី រក ន ័យ ព ិត ឱ្យ ជីវ ិត មាន ន ័យ ▁ ស្ស ង់ ▁ប៉ូល សា ត្រ ▁សេរីភាព ▁គឺ ភាព ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ ដោយ គ ្ មាន ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ▁ក្នុង ន ័យ នេះ លោក ឱ្យ ម នុ ស្ស មាន សេ រី ភាព ស្ម ើ គ្នា ដោយ ម ិន គ ិត ពី វ ណ្ណ ៈ ឬ ម ុន ងារ រ ប ស់ អ្នក ត ូច ▁ឬ អ្នក ធ ំ ▁អ្នក មាន ប ុ ណ ្យ ស ក ្តិ ▁អ្នក ក្រ ▁ឬ អ្នក មាន ឡ ើយ ▁បើ អ្នក ច ង ើ ប្រ ក ប ម ុន រ បរ ណា មួយ ដ ែល អ្នក យ ល់ ថា នឹង បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ជីវ ិត រ ប ស់ អ្នក មាន ស េច ក្តី សុខ ក ៏ ស្រ េច តែ អ្នក ▁ហើយ អ្នក ច ង់ គ ោរ ព ▁ឬ មាន ជំ ន ឿ លើ សា ស នា ណា ក ៏ គ ្ មាន ន រ ណា ហា ម ឃ ាត់ ដ ែរ ព្រ ោះ នេះ ជា សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព រ ប ស់ អ្នក តែ សេ រី ភាព ទ ាំង អ ស់ នេះ តែ សម ស្រ ប ទៅ ត ាម ច ្ប ាប់ ស ង្គ ម	421
តើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យអ្វីខ្លះ ដែលអាចទទួលបានជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក	null	គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមានលក្ខណវិនិច្ឆ័យ១០ប្រការ សម្រាប់ទទួលបានជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមានដូចជាៈជាស្នាដៃឯកនៃទេពកោសល្យដែលមនុស្សជាអ្នកបង្កើតបង្ហាញពីការប្តូរគ្នាពីតម្លៃរបស់មនុស្សក្នុងតំបន់វប្បធម៌ពិភពលោក ការបង្កើតនូវស្ថាបត្យកម្ម ឬបច្ចេកវិទ្យា សិល្បៈដ៏មានសារៈសំខាន់ ការរៀបចំទីក្រុង ឬរចនាប័ទ្មទិដ្ឋភាពមានលក្ខណៈជាស្នាដៃឯកតែមួយគត់គ្មានពីរ ឬវិសេសវិសាលចំពោះប្រពៃណី វប្បធម៌ ឬអរិយធម៌ ដែលកំពុងតែមានជីវីត ឬបានវិនាសទៅហើយជាគំរូឆ្នើមនៃប្រភេទសំណង់ ទិដ្ឋភពខាងស្ថាបត្យកម្មឬបច្ចេកវិទ្យា ដែលបានបង្ហាញពីលក្ខណៈនៃដំណាក់កាលដ៏ប្រសើរ និងប្រវត្តិមនុស្សជាតិជាគំរូឆ្នើមនៃការតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សបែបប្រពៃណី ការប្រើប្រាស់ដី ឬសមុទ្រ ដែលតំណាងឲ្យវប្បធម៌មួយឬច្រើន អន្តរកម្មជាមួយនិងបរិស្ថានជាពិសេសនៅពេលដែលវាងាយនិងរងគ្រោះ មានន័យថា កំពុងស្ថិតក្រោមផលប៉ះពាល់នៃការផ្លាស់ប្តូរដែលចៀសមិនផុតមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ ឬរូបិយជាមួយនិងព្រិត្តិការណ៍ឬប្រពៃណីនៃការរស់នៅ គំនិត ឬជំនឿ ស្នាដៃសិល្បៈ និងអក្សរសាស្រ្តដែលលេចធ្លោជាសកលអ្វីៗទាំងអស់នេះគណៈកម្មាធិការ ពិចារណាថាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនេះ គួរតែត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ស្របនិងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យផ្សេងទៀតមានបាតុភូតធម្មជាតិ ដ៏វិសេសវិសាល ឬតំបន់ដែលមានសម្រស់ធម្មជាតិវិសេសវិសាល និងសារៈសំខាន់ដែលពាក់ព័ន្ធនិងសោភណភាពគំរូឆ្នើមដែលតំណាងដំណាក់កាលធំៗនៃប្រវត្តិផែនដីដែលរួមមានប្រវត្តិជីវិតមនុស្ស ដំណើរការការកកើតភូមិសាស្រ្តដែលកំពុងតែកើតមានដ៏សារៈសំខាន់ក្នុងការបង្កើតជាលក្ខណៈនៃភូមិសណ្ឋានវិទ្យា ឬភមិសាស្រ្តជាគំរូឆ្នើមដែលបង្ហាញពីដំណើរការនៃបរិស្ថាន ផែនដី ទឹកសាប ឆ្នេរសមុទ្រ និងផ្លូវសមុទ្រមានលំនៅឋានធម្មជាតិ ដែលមានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការអភិរក្សជីវចម្រុះជាដើម	null	គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមានលក្ខណវិនិច្ឆ័យ១០ប្រការ សម្រាប់ទទួលបានជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមានដូចជាៈជាស្នាដៃឯកនៃទេពកោសល្យដែលមនុស្សជាអ្នកបង្កើតបង្ហាញពីការប្តូរគ្នាពីតម្លៃរបស់មនុស្សក្នុងតំបន់វប្បធម៌ពិភពលោក ការបង្កើតនូវស្ថាបត្យកម្ម ឬបច្ចេកវិទ្យា សិល្បៈដ៏មានសារៈសំខាន់ ការរៀបចំទីក្រុង ឬរចនាប័ទ្មទិដ្ឋភាពមានលក្ខណៈជាស្នាដៃឯកតែមួយគត់គ្មានពីរ ឬវិសេសវិសាលចំពោះប្រពៃណី វប្បធម៌ ឬអរិយធម៌ ដែលកំពុងតែមានជីវីត ឬបានវិនាសទៅហើយជាគំរូឆ្នើមនៃប្រភេទសំណង់ ទិដ្ឋភពខាងស្ថាបត្យកម្មឬបច្ចេកវិទ្យា ដែលបានបង្ហាញពីលក្ខណៈនៃដំណាក់កាលដ៏ប្រសើរ និងប្រវត្តិមនុស្សជាតិជាគំរូឆ្នើមនៃការតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សបែបប្រពៃណី ការប្រើប្រាស់ដី ឬសមុទ្រ ដែលតំណាងឲ្យវប្បធម៌មួយឬច្រើន អន្តរកម្មជាមួយនិងបរិស្ថានជាពិសេសនៅពេលដែលវាងាយនិងរងគ្រោះ មានន័យថា កំពុងស្ថិតក្រោមផលប៉ះពាល់នៃការផ្លាស់ប្តូរដែលចៀសមិនផុតមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ ឬរូបិយជាមួយនិងព្រិត្តិការណ៍ឬប្រពៃណីនៃការរស់នៅ គំនិត ឬជំនឿ ស្នាដៃសិល្បៈ និងអក្សរសាស្រ្តដែលលេចធ្លោជាសកលអ្វីៗទាំងអស់នេះគណៈកម្មាធិការ ពិចារណាថាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនេះ គួរតែត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ស្របនិងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យផ្សេងទៀតមានបាតុភូតធម្មជាតិ ដ៏វិសេសវិសាល ឬតំបន់ដែលមានសម្រស់ធម្មជាតិវិសេសវិសាល និងសារៈសំខាន់ដែលពាក់ព័ន្ធនិងសោភណភាពគំរូឆ្នើមដែលតំណាងដំណាក់កាលធំៗនៃប្រវត្តិផែនដីដែលរួមមានប្រវត្តិជីវិតមនុស្ស ដំណើរការការកកើតភូមិសាស្រ្តដែលកំពុងតែកើតមានដ៏សារៈសំខាន់ក្នុងការបង្កើតជាលក្ខណៈនៃភូមិសណ្ឋានវិទ្យា ឬភមិសាស្រ្តជាគំរូឆ្នើមដែលបង្ហាញពីដំណើរការនៃបរិស្ថាន ផែនដី ទឹកសាប ឆ្នេរសមុទ្រ និងផ្លូវសមុទ្រមានលំនៅឋានធម្មជាតិ ដែលមានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការអភិរក្សជីវចម្រុះជាដើម	ត ើ ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល អា ច ទទួលបាន ជា សម្បត្តិ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ	28	គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក មាន ល ក្ខ ណ វិ និ ច្ឆ ័យ ១០ ប្រ ការ Ġ សម ្រា ប់ ទទួលបាន ជា សម្បត្តិ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក មាន ដូច ជា ៈ ជា ស្ន ា ដៃ ឯក នៃ ទេ ព ក ោស ល ្យ ដ ែល ម នុ ស្ស ជា អ្នក បង ្ក ើត បង ្ហ ាញ ពី ការ ប្ តូ រ គ្នា ពី ត ម្ល ៃ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ក្នុង ត ំ ប ន់ វ ប្ប ធម៌ ពិ ភព លោក Ġ ការ បង ្ក ើត ន ូវ ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម Ġ ឬ ប ច្ច េក វិទ្យា Ġ សិ ល ្ប ៈ ដ ៏ មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ Ġ ការ រៀបចំ ទី ក្រុង Ġ ឬ រ ច នា ប ័ ទ ្ម ទិ ដ្ឋ ភាព មាន ល ក្ខ ណៈ ជា ស្ន ា ដៃ ឯក តែ មួយ គ ត់ គ ្ម ាន ពី រ Ġ ឬ វិ សេ ស វិ សា ល ចំ ព ោះ ប្រ ព ៃ ណី Ġ វ ប្ប ធម៌ Ġ ឬ អ រិយ ធម៌ Ġ ដ ែល កំ ពុ ង តែ âĢĭ មាន ជីវ ីត Ġ ឬ បាន វិ នា ស ទៅ ហើយ ជា គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម នៃ ប្រ ភ េ ទ សំ ណ ង់ Ġ ទិ ដ្ឋ ភព ខា ង ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម ឬ ប ច្ច េក វិទ្យា Ġ ដ ែល បាន បង ្ហ ាញ ពី ល ក្ខ ណៈ នៃ ដំ ណា ក់ កាល ដ ៏ ប្រសើរ Ġ និង ប្រ វត្ត ិម នុ ស្ស ជាតិ ជា គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម នៃ ការ តាំង ទី លំ នៅ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ប ែប ប្រ ព ៃ ណី Ġ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ដ ី Ġ ឬ សម ុ ទ្រ Ġ ដ ែល ត ំណ ាង ឲ្យ វ ប្ប ធម៌ មួយ ឬ ច្ រ ើ âĢĭ ន Ġ អ ន្ត រក ម្ម ជា មួយ និង បរ ិស ្ថ ាន ជា ពិ សេ ស នៅ ពេល ដ ែល វា ង ាយ និង រ ង គ្រ ោះ Ġ មាន ន ័យ ថា Ġ កំ ពុ ង ស្ ថ ិត ក្រោម ផល ប៉ ះ ពា ល់ នៃ ការ ផ្ល ាស់ ប្ តូ រ ដ ែល ច ៀស ម ិន ផ ុត មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ផ្ ទ ាល់ Ġ ឬ រូប ិយ ជា មួយ និង ព្រ ិត្ត ិកា រណ ៍ ឬ ប្រ ព ៃ ណី នៃ ការ រស់ នៅ Ġ គ ំ និ ត Ġ ឬ ជំ ន ឿ Ġ ស្ន ា ដៃ សិ ល ្ប ៈ Ġ និង អ ក្ស រស ាស ្រ ្ត ដ ែល ល េច ធ ្ល ោ ជា ស ក ល អ ្វី ៗ ទ ាំង អ ស់ នេះ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ Ġ ពិ ចារ ណា ថា ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ នេះ Ġ គ ួរ តែ ត្រូវ បាន គ េ ប្រ ើប ្រា ស់ ស្រ ប និង ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ ផ្ សេ ង ទៀត មាន បា ត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ Ġ ដ ៏ វិ សេ ស វិ សា ល Ġ ឬ ត ំ ប ន់ ដ ែល មាន សម ្រ ស់ ធម្ម ជាតិ វិ សេ ស វិ សា ល Ġ និង សារ ៈ សំ ខា ន់ ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ និង ស ោ ភ ណ ភាព គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម ដ ែល ត ំណ ាង ដំ ណា ក់ កាល ធ ំ ៗ នៃ ប្រ វត្ត ិ ផ ែន ដ ី ដ ែល រួម មាន ប្រ វត្ត ិ ជីវ ិត ម នុ ស្ស Ġ ដំណើរ ការ ការ ក កើត ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត ដ ែល កំ ពុ ង តែ កើត មាន ដ ៏ សារ ៈ សំ ខា ន់ ក្នុង ការ បង ្ក ើត ជា ល ក្ខ ណៈ នៃ ភ ូម ិស ណ ្ឋ ាន វិទ្យា Ġ ឬ ភ ម ិស ាស ្រ ្ត ជា គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម ដ ែល បង ្ហ ាញ ពី ដំណើរ ការ នៃ បរ ិស ្ថ ាន Ġ ផ ែន ដ ី Ġ ទឹក សា ប Ġ ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ Ġ និង ផ្ល ូវ សម ុ ទ្រ មាន លំ នៅ ឋ ាន ធម្ម ជាតិ Ġ ដ ែល មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ប ំ ផ ុត សម ្រា ប់ ការ អ ភិ រក ្ស ជីវ ចម្រ ុះ ជា ដើម	687	▁តើ ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល អា ច ទទួលបាន ជា សម្បត្តិ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁	26	▁គណៈកម្មាធិការ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក មាន ល ក្ខ ណ វិ និ ច្ឆ ័យ ១០ ប្រ ការ ▁សម្រាប់ ទទួលបាន ជា សម្បត្តិ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក មាន ដូច ជា ៈ ជា ស្ន ា ដៃ ឯក នៃ ទេ ព ក ោស ល ្យ ដ ែល ម នុ ស្ស ជា អ្នក ប ង្ក ើត ប ង្ហ ាញ ពី ការ ប ្ត ូរ គ្នា ពី ត ម្ល ៃ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ក្នុង ត ំ ប ន់ វ ប្ប ធម៌ ពិ ភព លោក ▁ការបង្កើត ន ូវ ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម ▁ឬ ប ច្ច េក វិទ្យា ▁សិល្បៈ ដ ៏ មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ▁ការរៀបចំ ទី ក្រុង ▁ឬ រ ច នា ប ័ ទ ្ម ទិ ដ្ឋ ភាព មាន ល ក្ខ ណៈ ជា ស្ន ា ដៃ ឯក តែ មួយ គ ត់ គ ្ មាន ពី រ ▁ឬ វិ ស េស វិ ស ាល ច ំព ោះ ប្រ ព ៃ ណី ▁វប្បធម ៌ ▁ឬ អ រិយ ធម៌ ▁ដែល ក ំព ុង តែ ▁មាន ជីវ ីត ▁ឬ បាន វិ នា ស ទៅ ហើយ ជា គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម នៃ ប្រ ភ េ ទ ស ំណ ង់ ▁ទិ ដ្ឋ ភព ខា ង ស្ ថា ប ត ្យ កម្ម ឬ ប ច្ច េក វិទ្យា ▁ដែល បាន ប ង្ហ ាញ ពី ល ក្ខ ណៈ នៃ ដ ំណ ាក់ កាល ដ ៏ ប្រសើរ ▁និង ប្រ វត្ត ិម នុ ស្ស ជាតិ ជា គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម នៃ ការ តាំង ទី លំ នៅ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ប ែប ប្រ ព ៃ ណី ▁ការប្រើប្រាស់ ដ ី ▁ឬ សម ុ ទ្រ ▁ដែល ត ំណ ាង ឲ្យ វ ប្ប ធម៌ មួយ ឬ ច ្រ ើ ▁ន ▁អន្តរ កម្ម ជា មួយ និង ប រិ ស្ថាន ជា ពិ ស េស នៅ ពេល ដ ែល វ ាង ាយ និង រ ង គ្រ ោះ ▁មាន ន ័យ ថា ▁កំពុង ស ្ថ ិត ក្រោម ផល ប៉ ះ ព ាល់ នៃ ការ ផ្ល ាស់ ប ្ត ូរ ដ ែល ច ៀស ម ិន ផ ុត មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ផ្ ទ ាល់ ▁ឬ រូប ិយ ជា មួយ និង ព្រ ិ ត្តិ ការណ៍ ឬ ប្រ ព ៃ ណី នៃ ការ រស់ នៅ ▁គំនិត ▁ឬ ជំ ន ឿ ▁ស្នាដៃ ស ិល ្ប ៈ ▁និង អ ក្ស រ សា ស្រ ្ត ដ ែល ល េច ធ ្ល ោ ជា ស ក ល អ ្វី ៗ ទ ាំង អ ស់ នេះ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ▁ពិចារណា ថា ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ នេះ ▁គួរតែ ត្រូវ បាន គ េ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ស្រ ប និង ល ក្ខ ណៈ វិ និ ច្ឆ ័យ ផ្ ស េង ទៀត មាន ប ាត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ ▁ដ៏ វិ ស េស វិ ស ាល ▁ឬ ត ំ ប ន់ ដ ែល មាន ស ម្រ ស់ ធម្ម ជាតិ វិ ស េស វិ ស ាល ▁និង សារ ៈ សំ ខ ាន់ ដ ែល ពាក់ ព ័ ន្ធ និង ស ោ ភ ណ ភាព គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម ដ ែល ត ំណ ាង ដ ំណ ាក់ កាល ធ ំ ៗ នៃ ប្រ វ ត្តិ ផ ែន ដ ី ដ ែល រួម មាន ប្រ វ ត្តិ ជីវ ិត ម នុ ស្ស ▁ដំណើរការ ការ ក កើត ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត ដ ែល ក ំព ុង តែ កើត មាន ដ ៏ សារ ៈ សំ ខ ាន់ ក្នុង ការ ប ង្ក ើត ជា ល ក្ខ ណៈ នៃ ភ ូម ិស ណ ្ឋ ាន វិទ្យា ▁ឬ ភ ម ិ សា ស្រ ្ត ជា គ ំ រ ូ ឆ្ ន ើម ដ ែល ប ង្ហ ាញ ពី ដំណើរ ការ នៃ ប រិ ស្ថាន ▁ផែនដី ▁ទឹក សា ប ▁ឆ្នេរសមុទ្រ ▁និង ផ្ល ូវ សម ុ ទ្រ មាន លំ នៅ ឋ ាន ធម្ម ជាតិ ▁ដែល មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ប ំ ផ ុត ស ម្រ ាប់ ការ អ ភិ រ ក្ស ជីវ ចម្រ ុះ ជា ដើម	637
តើប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅក្នុងប្រភេទកាឡាក់ស៊ិមួយណា និងមានឈ្មោះអ្វី	null	ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យង និងមានឈ្មោះថា មីលគីវ៉េ	null	ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យង និងមានឈ្មោះថា មីលគីវ៉េ	ត ើប ្រ ព ័ន ្ ធ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ប្រ ភ េ ទ កា ឡា ក់ ស៊ ិម ួយ ណា Ġ និង មាន ឈ្មោះ អ ្វី Ġ	34	âĢĭ ប្រ ព ័ន ្ ធ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង កា ឡា ក់ ស៊ី រា ង គូ ទ âĢĭ ខ្ យ ង ĠâĢĭ និង មាន ឈ្មោះ ថា Ġ មី ល គី វ៉េ	35	▁តើ ប្រ ព ័ ន្ធ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ប្រ ភ េ ទ កា ឡា ក់ ស៊ ិ មួយ ណា ▁និង មាន ឈ្មោះ អ ្វី ▁	32	▁ប្រព័ន្ធ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង កា ឡា ក់ ស៊ី រ ាង គូ ទ ▁ខ ្យ ង ▁និង មាន ឈ្មោះ ថា ▁មី ល គី វ៉េ	31
តើពាក្យថា ផាណិតមានន័យថាយ៉ាងដូចម្តេច	null	ពាក្យថា ផាណិតមានន័យថាទឹកអំពៅ	null	ពាក្យថា ផាណិតមានន័យថាទឹកអំពៅ	ត ើ ពាក្យ ថា Ġ ផ ា ណ ិត មាន ន ័យ ថា យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	17	ពាក្យ ថា Ġ ផ ា ណ ិត មាន ន ័យ ថា ទឹក អ ំព ៅ	14	▁តើ ពាក្យ ថា ▁ផា ណ ិត មាន ន ័យ ថា យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	15	▁ពាក្យ ថា ▁ផា ណ ិត មាន ន ័យ ថា ទឹក អ ំព ៅ	13
តើការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់នៅកម្ពុជាយើងប្រព្រឹត្តទៅប៉ុន្មានអាណត្តិមកហើយ ចូរបញ្ជាក់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃអាណត្តិនីមួយៗ	null	ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់នៅកម្ពុជាយើងប្រព្រឹត្តទៅចំនួន ៣ អាណត្តិមកហើយ គឺអាណត្តិទី ១ ថ្ងៃទី ៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០២អាណត្តិទី ២ ថ្ងៃទី ១ មេសា ឆ្នាំ ២០០៧អាណត្តិទី ៣ ថ្ងៃទី ៣ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១២	null	ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់នៅកម្ពុជាយើងប្រព្រឹត្តទៅចំនួន ៣ អាណត្តិមកហើយ គឺអាណត្តិទី ១ ថ្ងៃទី ៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០២អាណត្តិទី ២ ថ្ងៃទី ១ មេសា ឆ្នាំ ២០០៧អាណត្តិទី ៣ ថ្ងៃទី ៣ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១២	ត ើក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ នៅ ក ម្ព ុ ជា យ ើង ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ ប៉ ុន ្ម ាន អា ណ ត្តិ មក ហើយ Ġ ច ូរ បញ្ជា ក់ ពី កាល បរ ិច ្ ឆ េ ទ នៃ អា ណ ត្តិ នី មួយ ៗ Ġ	57	âĢĭ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ នៅ ក ម្ព ុ ជា យ ើង ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ ចំ ន ួន Ġ ៣ Ġ អា ណ ត្តិ មក ហើយ Ġ គ ឺ អា ណ ត្តិ ទី Ġ ១ Ġ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៣ Ġ ក ុម ្ ភ ៈ Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ២ អា ណ ត្តិ ទី Ġ ២ Ġ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ Ġ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៧ អា ណ ត្តិ ទី Ġ ៣ Ġ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៣ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ២	92	▁តើ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ នៅ ក ម្ព ុ ជ ាយ ើង ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ប៉ ុន ្ មាន អា ណ ត្តិ មក ហើយ ▁ចូរ បញ្ជា ក់ ពី កាល ប រិ ច្ឆ េ ទ នៃ អា ណ ត្តិ នី មួយ ៗ ▁	51	▁ការបោះឆ្នោត ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ នៅ ក ម្ព ុ ជ ាយ ើង ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ចំ ន ួន ▁៣ ▁អាណត្តិ មក ហើយ ▁គឺ អា ណ ត្តិ ទី ▁១ ▁ថ្ងៃទី ▁៣ ▁កុម្ភៈ ▁ឆ្នាំ ▁២០០ ២ អា ណ ត្តិ ទី ▁២ ▁ថ្ងៃទី ▁១ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁២០០៧ អា ណ ត្តិ ទី ▁៣ ▁ថ្ងៃទី ▁៣ ▁មិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁២០១២	58
តើបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌអាចធ្វើឡើងដោយអ្នកណាខ្លះ	null	បណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌអាចធ្វើឡើងដោយស្ថាប័នដែលមានសមត្ថកិច្ចជាពិសេសនគរបាលយុត្តិធម៌ជនរងគ្រោះ ឬសាច់ញាតិជនរងគ្រោះអាចប្តឹងទៅនគរបាលយុត្តិធម៌ ឬទៅព្រះរាជអាជ្ញាតែម្តងក្នុងករណីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនោះកើតឡើងជាក់ស្តែងព្រះរាជអាជ្ញាអាចចាត់ដំណើរការរឿងក្តីនោះ ដោយខ្លួនឯងតែម្តងចំពោះបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី បើរកឃើញថាជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនោះតុលាការ ឱ្យអយ្យការចាត់ការជារឿងព្រហ្មទណ្ឌ	null	បណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌអាចធ្វើឡើងដោយស្ថាប័នដែលមានសមត្ថកិច្ចជាពិសេសនគរបាលយុត្តិធម៌ជនរងគ្រោះ ឬសាច់ញាតិជនរងគ្រោះអាចប្តឹងទៅនគរបាលយុត្តិធម៌ ឬទៅព្រះរាជអាជ្ញាតែម្តងក្នុងករណីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនោះកើតឡើងជាក់ស្តែងព្រះរាជអាជ្ញាអាចចាត់ដំណើរការរឿងក្តីនោះ ដោយខ្លួនឯងតែម្តងចំពោះបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី បើរកឃើញថាជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនោះតុលាការ ឱ្យអយ្យការចាត់ការជារឿងព្រហ្មទណ្ឌ	ត ើប ណ្ត ឹង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ អា ច ធ ្វ ើ ឡើង ដោយ អ្នក ណា ខ្ ល ះ Ġ	20	បណ្ត ឹង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ អា ច ធ ្វ ើ ឡើង ដោយ ស្ ថា ប ័ន ដ ែល មាន សម ត្ថ កិច្ច ជា ពិ សេ ស ន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ជន រ ង គ្រ ោះ Ġ ឬ សា ច ់ ញ ាត ិ ជន រ ង គ្រ ោះ អា ច ប្ ត ឹង ទៅ ន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ Ġ ឬ ទៅ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ាត ែម ្ត ង ក្នុង ករណី បទ ល ្ម ើស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ន ោះ កើត ឡើង ជា ក់ ស្ត ែង ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា អា ច ច ាត់ ដំណើរ ការ រឿង ក្តី ន ោះ Ġ ដោយ ខ្លួន ឯ ង តែ ម្ ត ង ចំ ព ោះ បណ្ត ឹង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី Ġ ប ើរ ក ឃើញ ថា ជា បទ ល ្ម ើស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ន ោះ ត ុល ាក ារ Ġ ឱ្យ អ យ ្យ ការ ច ាត់ ការ ជា រឿង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ	156	▁តើ បណ្ត ឹង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ អា ច ធ ្វ ើ ឡើង ដោយ អ្នក ណា ខ្ ល ះ ▁	19	▁បណ្តឹង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ អា ច ធ ្វ ើ ឡើង ដោយ ស្ ថា ប ័ន ដ ែល មាន សម ត្ថ កិច្ច ជា ពិ ស េស ន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ជន រ ង គ្រ ោះ ▁ឬ ស ាច់ ញ ា តិ ជន រ ង គ្រ ោះ អា ច ប ្ត ឹង ទៅ ន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ▁ឬ ទៅ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ាត ែម ្ត ង ក្នុង ករណី បទ ល ្ម ើស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ន ោះ កើត ឡើង ជ ាក់ ស្ត ែង ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា អា ច ច ាត់ ដំណើរ ការ រឿង ក្តី ន ោះ ▁ដោយ ខ្លួន ឯ ង តែ ម ្ត ង ច ំព ោះ បណ្ត ឹង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី ▁បើ រក ឃើញ ថា ជា បទ ល ្ម ើស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ន ោះ ត ុល ា ការ ▁ឱ្យ អ យ ្យ ការ ច ាត់ ការ ជា រឿង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ	153
តើរដ្ឋសភាបានបើកសម័យប្រជុំដំបូងរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំណាប៉ុន្មានដង	null	រដ្ឋសភាបានបើកសម័យប្រជុំដំបូងរបស់ខ្លូននៅឆ្នាំ ១៩៧៦ គឺប្រជុំតែម្ដងគត់	null	រដ្ឋសភាបានបើកសម័យប្រជុំដំបូងរបស់ខ្លូននៅឆ្នាំ ១៩៧៦ គឺប្រជុំតែម្ដងគត់	ត ើរ ដ្ឋ ស ភា បាន ប ើក សម័យ ប្រជុំ ដំ បូ ង រ ប ស់ ខ្លួន នៅ ឆ្នាំ ណា ប៉ ុន ្ម ាន ដង Ġ	25	រដ្ឋ ស ភា បាន ប ើក សម័យ ប្រជុំ ដំ បូ ង រ ប ស់ ខ្ ល ូន នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧៦ Ġ គ ឺ ប្រជុំ តែ ម្ ដង គ ត់	29	▁តើ រដ្ឋ ស ភា បាន ប ើក សម័យ ប្រជុំ ដំ បូ ង រ ប ស់ ខ្លួន នៅ ឆ្នាំ ណា ប៉ ុន ្ មាន ដង ▁	24	▁រដ្ឋសភា បាន ប ើក សម័យ ប្រជុំ ដំ បូ ង រ ប ស់ ខ្ ល ូន នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧៦ ▁គឺ ប្រជុំ តែ ម្ ដង គ ត់	26
ដូចម្តេចដែលហៅថាសិទ្ធិនារី	null	ដែលហៅថាសិទ្ធិនារី គឺជាអំណាចរបស់ស្រ្តី ដែលធ្វើអ្វីៗបាន តាមសមត្ថភាព លទ្ធភាព ដោយអនុលោមទៅតាមច្បាប់និងសីលធម៌	null	ដែលហៅថាសិទ្ធិនារី គឺជាអំណាចរបស់ស្រ្តី ដែលធ្វើអ្វីៗបាន តាមសមត្ថភាព លទ្ធភាព ដោយអនុលោមទៅតាមច្បាប់និងសីលធម៌	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា សិ ទ្ធិ នា រី Ġ	13	ដ ែល ហ ៅ ថា សិ ទ្ធិ នា រី Ġ គ ឺ ជា អ ំណ ា ចរ ប ស់ ស្រ ្ត ី Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ បាន Ġ តា ម សម ត្ថ ភាព Ġ ល ទ្ធ ភាព Ġ ដោយ អនុ ល ោម ទៅ តា ម ច្ បា ប់ និង សី ល ធម៌	52	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា សិ ទ្ធិ នា រី ▁	10	▁ដែល ហ ៅ ថា សិ ទ្ធិ នា រី ▁គឺជា អ ំ ណា ចរ ប ស់ ស្រ ្ត ី ▁ដែល ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ បាន ▁តាម សម ត្ថ ភាព ▁លទ្ធភាព ▁ដោយ អនុ ល ោម ទៅ ត ាម ច ្ប ាប់ និង សី ល ធម៌	45
ហេតុអ្វីបានជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទាមទារឱ្យមានការបោះឆ្នោត	null	បានជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទាមទារឱ្យមានការបោះឆ្នោតព្រោះ ក្នុងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជារាស្ត្រ គឺជាម្ចាស់ទឹកដីម្ចាស់លើជោគវាសនារបស់ប្រទេសជាតិ ប្រជារាស្រ្តជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើអនាគតរបស់ប្រទេស ប៉ុន្តែប្រជារាស្ត្រទាំងអស់មិនអាចទៅចាត់ចែងកិច្ចការ រដ្ឋដោយផ្ទាស់ទាំងអស់គ្នាបានទេ គឺត្រូវជ្រើសរើសបេក្ខជន ដែលខ្លួនពេញចិត្តម្នាក់ ឬច្រើនធ្វើជាតំណាងឱ្យខ្លួនហៅថា តំណាងរាស្រ្តដើម្បីទៅចាត់ចែងកិច្ចការរដ្ឋជំនួស ការជ្រើសរើសនេះត្រូវឆ្លងកាត់តាមរយៈការបោះឆ្នោតដែលមានលក្ខណៈដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌	null	បានជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទាមទារឱ្យមានការបោះឆ្នោតព្រោះ ក្នុងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជារាស្ត្រ គឺជាម្ចាស់ទឹកដីម្ចាស់លើជោគវាសនារបស់ប្រទេសជាតិ ប្រជារាស្រ្តជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើអនាគតរបស់ប្រទេស ប៉ុន្តែប្រជារាស្ត្រទាំងអស់មិនអាចទៅចាត់ចែងកិច្ចការ រដ្ឋដោយផ្ទាស់ទាំងអស់គ្នាបានទេ គឺត្រូវជ្រើសរើសបេក្ខជន ដែលខ្លួនពេញចិត្តម្នាក់ ឬច្រើនធ្វើជាតំណាងឱ្យខ្លួនហៅថា តំណាងរាស្រ្តដើម្បីទៅចាត់ចែងកិច្ចការរដ្ឋជំនួស ការជ្រើសរើសនេះត្រូវឆ្លងកាត់តាមរយៈការបោះឆ្នោតដែលមានលក្ខណៈដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ទ ាម ទ ារ ឱ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ	22	បាន ជា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ទ ាម ទ ារ ឱ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ព្រ ោះ âĢĭ Ġ ក្នុង ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ប្រ ជា រា ស្ត្រ Ġ គ ឺ ជា ម្ចាស់ ទឹក ដ ី ម្ចាស់ លើ ជ ោ គ វា ស នា រ ប ស់ ប្រ ទេស ជាតិ Ġ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ជា អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ លើ អ នា គ ត រ ប ស់ ប្រ ទេស Ġ ប៉ ុន ្ត ែប ្រ ជា រា ស្ត្រ ទ ាំង អ ស់ ម ិន អា ច ទៅ ច ាត់ ច ែង កិច្ច ការ Ġ រដ្ឋ ដោយ ផ្ ទ ាស់ ទ ាំង អ ស់ គ្នា បាន ទេ Ġ គ ឺត ្រ ូវ ជ្រ ើស រ ើស ប េក ្ខ ជន Ġ ដ ែល ខ្លួន ព េញ ចិត្ត ម្ នាក់ Ġ ឬ ច្ រ ើន ធ ្វ ើ ជា ត ំណ ាង ឱ្យ ខ្លួន ហ ៅ ថា Ġ ត ំណ ាង រា ស្រ ្ត ដើម ្ប ី ទៅ ច ាត់ ច ែង កិច្ច ការ រដ្ឋ ជំ ន ួស Ġ ការ ជ្រ ើស រ ើស នេះ ត្រូវ ឆ្ លង កាត់ តា ម រយ ៈ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ ដោយ សេ រី Ġ ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ និង យុត្តិ ធម៌	198	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ទ ាម ទ ារ ឱ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁	22	▁បានជា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ទ ាម ទ ារ ឱ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ព្រ ោះ ▁ក្នុង ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ប្រជារាស្ត្រ ▁គឺជា ម្ចាស់ ទឹក ដ ី ម្ចាស់ លើ ជ ោ គ វា ស ន ារ ប ស់ ប្រ ទេស ជាតិ ▁ប្រជា រា ស្រ ្ត ជា អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ លើ អ នា គ ត រ ប ស់ ប្រ ទេស ▁ប៉ុន្តែ ប្រ ជា រា ស្ត្រ ទ ាំង អ ស់ ម ិន អា ច ទៅ ច ាត់ ច ែង កិច្ច ការ ▁រដ្ឋ ដោយ ផ្ ទ ាស់ ទ ាំង អ ស់ គ្នា បាន ទេ ▁គឺ ត្រូវ ជ្រ ើស រ ើស ប េ ក្ខ ជន ▁ដែល ខ្លួន ព េញ ចិត្ត ម្ នាក់ ▁ឬ ច ្រ ើន ធ ្វ ើ ជា ត ំណ ាង ឱ្យ ខ្លួន ហ ៅ ថា ▁តំណាង រា ស្រ ្ត ដើម ្ប ី ទៅ ច ាត់ ច ែង កិច្ច ការ រដ្ឋ ជំ ន ួស ▁ការជ្រើសរើស នេះ ត្រូវ ឆ្ លង កាត់ ត ាម រយ ៈ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ ដោយ សេ រី ▁ត្រឹមត្រូវ ▁និង យុត្តិ ធម៌	177
តើសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណា	null	សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ០២ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥២	null	សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ០២ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥២	ត ើស ា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ វ ៀត ណា ម Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ	28	សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ វ ៀត ណា ម Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ០ ២ Ġ ខែ Ġ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ២	30	▁តើ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ វ ៀត ណា ម ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា ▁	26	▁សាធារណរដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ វ ៀត ណា ម ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ▁០២ ▁ខែ ▁កញ្ញា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ២	24
តើណឺរ៉ូនមាន ប៉ុន្មានផ្នែក? អ្វីខ្លះ?	null	ណឺរ៉ូនមាន បី ផ្នែកគឺ ដង់ឌ្រីត តួកោសិកា និង អាក់សូន	null	ណឺរ៉ូនមាន បី ផ្នែកគឺ ដង់ឌ្រីត តួកោសិកា និង អាក់សូន	ត ើ ណ ឺ រ៉ូ ន មាន Ġ ប៉ ុន ្ម ាន ផ្ ន ែក ? Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ ? Ġ	19	ណ ឺ រ៉ូ ន មាន Ġ បី Ġ ផ្ ន ែក គ ឺ Ġ ដង ់ ឌ ្រី ត Ġ ត ួ ក ោស ិកា Ġ និង Ġ អា ក់ ស ូន	26	▁តើ ណ ឺ រ៉ូ ន មាន ▁ប៉ុន្មាន ផ្ ន ែក ? ▁អ្វី ខ្ ល ះ ? ▁	14	▁ណ ឺ រ៉ូ ន មាន ▁បី ▁ផ្នែក គ ឺ ▁ដ ង់ ឌ ្រី ត ▁តួ ក ោស ិកា ▁និង ▁អ ាក់ ស ូន	23
តើទំនាស់កើតចេញពីមូលហេតុអ្វី	null	ទំនាស់កើតចេញពីមូលហេតុដូចតទៅភាគីទំនាស់ទាំងសងខាង ប្រកាន់ខ្ជាប់តែរៀលខ្លួនថា គំណិតរបស់គេត្រឹមត្រូវភាគីទំនាស់មានអត្តចរិតរឹងរុះ ប្រកែកយកខាងតែឈ្នះរៀងខ្លួន គំណិតអត្តនោម័តមិនសម្របសម្រួលតាមគំណិតភាគច្រើន ឬគំណិតក្រុមអ្នកមានអំណាច អ្នកមានកម្លាង ឈ្លានពានទៅលើអ្នកមានចំណេះដឹងតិចជាង ពុំអាចបញ្ចេញគំណិតយោបល់បានការវាយបកប្រឆាំងទល់នឹង ការរំលោភបំពានរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលដទៃឬពីក្រុមមួយទៅក្រុមមួយទៀត ទំនាស់ខ្លះកើតឡើងដោយសារ វណ្ណៈគ្រួសារមានក្ររវាងគ្រួសារមន្ត្រី រាស្រ្តសាមញ្ញ និងភាពមិនស៊ីចង្វាក់គ្នានិងដោយសារនូលហេតុផ្សេងៗទៀតដូចជា ប្រកាន់ភ្ជាប់ប្រពៃណីជ្រុលនិយមការរើសអើង វង្សត្រកូល ពូជពង្សអ្នកមានចំណេះដឹងខ្ពស់ ទាបសង្គមនិយមរាប់អាន អ្នកមានមុខមាត់ ឬកិត្តិយសគ្រួសារមានទំនោរទៅរកគ្រួសារមានជីវភាពថ្កុំថ្កើងខាងសេដ្ឋកិច្ច ចៀសវាងការយោគយល់គ្នាបញ្ហាជំនឿ សាសនា និងវប្បធម៌	null	ទំនាស់កើតចេញពីមូលហេតុដូចតទៅភាគីទំនាស់ទាំងសងខាង ប្រកាន់ខ្ជាប់តែរៀលខ្លួនថា គំណិតរបស់គេត្រឹមត្រូវភាគីទំនាស់មានអត្តចរិតរឹងរុះ ប្រកែកយកខាងតែឈ្នះរៀងខ្លួន គំណិតអត្តនោម័តមិនសម្របសម្រួលតាមគំណិតភាគច្រើន ឬគំណិតក្រុមអ្នកមានអំណាច អ្នកមានកម្លាង ឈ្លានពានទៅលើអ្នកមានចំណេះដឹងតិចជាង ពុំអាចបញ្ចេញគំណិតយោបល់បានការវាយបកប្រឆាំងទល់នឹង ការរំលោភបំពានរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលដទៃឬពីក្រុមមួយទៅក្រុមមួយទៀត ទំនាស់ខ្លះកើតឡើងដោយសារ វណ្ណៈគ្រួសារមានក្ររវាងគ្រួសារមន្ត្រី រាស្រ្តសាមញ្ញ និងភាពមិនស៊ីចង្វាក់គ្នានិងដោយសារនូលហេតុផ្សេងៗទៀតដូចជា ប្រកាន់ភ្ជាប់ប្រពៃណីជ្រុលនិយមការរើសអើង វង្សត្រកូល ពូជពង្សអ្នកមានចំណេះដឹងខ្ពស់ ទាបសង្គមនិយមរាប់អាន អ្នកមានមុខមាត់ ឬកិត្តិយសគ្រួសារមានទំនោរទៅរកគ្រួសារមានជីវភាពថ្កុំថ្កើងខាងសេដ្ឋកិច្ច ចៀសវាងការយោគយល់គ្នាបញ្ហាជំនឿ សាសនា និងវប្បធម៌	ត ើ ទំ នា ស់ កើត ចេញ ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី Ġ	13	ទំ នា ស់ កើត ចេញ ពី ម ូល ហេតុ ដូច ត ទៅ ភាគ ី ទំ នា ស់ ទ ាំង សង ខា ង Ġ ប្រ កាន់ ខ្ ជាប់ តែ រ ៀល ខ្លួន ថា Ġ គ ំណ ិត រ ប ស់ គ េត ្រ ឹម ត្រូវ ភាគ ី ទំ នា ស់ មាន អ ត្ត ចរ ិត រ ឹង រ ុះ Ġ ប្រ ក ែក យក ខា ង តែ ឈ ្ន ះ រ ៀង ខ្លួន Ġ គ ំណ ិត អ ត្ត ន ោម ័ត ម ិន សម ្រ ប សម ្រ ួល តា ម គ ំណ ិត ភាគ ច្ រ ើន Ġ ឬ គ ំណ ិត ក្រុម អ្នក មាន អ ំណ ា ច Ġ អ្នក មាន ក ម្ល ាង Ġ ឈ ្លា ន ពា ន ទៅ លើ អ្នក មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង តិ ច ជា ង Ġ ពុ ំ អា ច បញ្ច េញ គ ំណ ិត យោ ប ល់ បាន ការ វា យ ប ក ប្រ ឆ ាំង ទល់ នឹង Ġ ការ រំ ល ោ ភ ប ំព ាន រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ទៅ ប ុ គ្គ ល ដ ទ ៃ ឬ ពី ក្រុម មួយ ទៅ ក្រុម មួយ ទៀត Ġ ទំ នា ស់ ខ្ ល ះ កើត ឡើង ដោយ សារ Ġ វ ណ្ណ ៈ គ្រួសារ មាន ក្រ រ វា ង គ្រួសារ ម ន្ត ្រី Ġ រា ស្រ ្ត សា ម ញ្ញ Ġ និង ភាព ម ិន ស៊ី ច ង ្វា ក់ គ្នា និង ដោយ សារ ន ូល ហេតុ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដូច ជា Ġ ប្រ កាន់ ភ្ជាប់ ប្រ ព ៃ ណី ជ្រ ុល និយម ការ រ ើស អ ើង Ġ វង្ស ត្រ កូ ល Ġ ព ូ ជ ព ង្ស អ្នក មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង ខ្ ព ស់ Ġ ទ ាប សង ្ គម និយម រា ប់ អាន Ġ អ្នក មាន មុខ មា ត់ Ġ ឬ ក ិត្ត ិយ ស គ្រួសារ មាន ទំ ន ោរ ទៅ រក គ្រួសារ មាន ជីវ ភាព ថ ្ក ុំ ថ ្ក ើង ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ច ៀស វា ង ការ យោគ យ ល់ គ្នា ប ញ ្ហ ា ជំ ន ឿ Ġ សា ស នា Ġ និង វ ប្ប ធម៌	334	▁តើ ទំ ន ាស់ កើត ចេញ ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ▁	12	▁ទំនាស់ កើត ចេញ ពី ម ូល ហេតុ ដូច ត ទៅ ភាគ ី ទំ ន ាស់ ទ ាំង សង ខា ង ▁ប្រកាន់ ខ្ ជាប់ តែ រ ៀល ខ្លួន ថា ▁គ ំណ ិត រ ប ស់ គ េ ត្រ ឹម ត្រូវ ភាគ ី ទំ ន ាស់ មាន អ ត្ត ចរ ិត រ ឹង រ ុះ ▁ប្រ ក ែក យក ខា ង តែ ឈ ្ន ះ រ ៀង ខ្លួន ▁គ ំណ ិត អ ត្ត ន ោម ័ត ម ិន ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ត ាម គ ំណ ិត ភាគ ច ្រ ើន ▁ឬ គ ំណ ិត ក្រុម អ្នក មាន អ ំ ណា ច ▁អ្នក មាន ក ម្ល ាង ▁ឈ្ល ាន ព ាន ទៅ លើ អ្នក មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ត ិច ជា ង ▁ពុំ អា ច បញ្ច េញ គ ំណ ិត យោ ប ល់ បាន ការ វ ាយ ប ក ប្រ ឆ ាំង ទល់ នឹង ▁ការរំលោភ ប ំព ាន រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ទៅ ប ុ គ្គ ល ដ ទ ៃ ឬ ពី ក្រុម មួយ ទៅ ក្រុម មួយ ទៀត ▁ទំនាស់ ខ្ ល ះ កើត ឡើង ដោយ សារ ▁វណ្ណៈ គ្រួសារ មាន ក្រ រ វ ាង គ្រួសារ ម ន្ត ្រី ▁រា ស្រ ្ត ស ាម ញ្ញ ▁និង ភាព ម ិន ស៊ី ច ង ្វា ក់ គ្នា និង ដោយ សារ ន ូល ហេតុ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ដូច ជា ▁ប្រកាន់ ភ្ជាប់ ប្រ ព ៃ ណី ជ្រ ុល និយម ការ រ ើស អ ើង ▁វង្ស ត្រ ក ូល ▁ពូជ ព ង្ស អ្នក មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ខ្ ព ស់ ▁ទាប ស ង្គ ម និយម រ ាប់ អាន ▁អ្នក មាន មុខ ម ាត់ ▁ឬ ក ិត្ត ិយ ស គ្រួសារ មាន ទំ ន ោរ ទៅ រក គ្រួសារ មាន ជីវ ភាព ថ ្ក ុំ ថ ្ក ើង ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ចៀសវាង ការ យោគ យ ល់ គ្នា ប ញ ្ហ ា ជំ ន ឿ ▁សាសនា ▁និង វ ប្ប ធម៌	312
តើភស្ដុតាងអ្វីនឹងត្រូវប្រើប្រាស់នៅចំពោះ មុខអង្គជំនុំជម្រះ	null	ភ័ស្តុតាងអាចត្រូវបានដាក់ជូនដោយ ចៅក្រមនៅអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង ដោយសហព្រះរាជអាជ្ញា ដោយមេធាវីការពារក្តី ឬដោយមេធាវីតំណាងដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី ភ័ស្តុតាងទាំងនេះអាចជា៖ ឯកសារ ភ័ស្តុតាងរូបវ័ន្ត ដូចជារណ្តៅសាកសពរួម ឬក៏អតីតគុក និង សេចក្តីថ្លែងការណ៍ និងកសិណសាក្សីជាជនរងគ្រោះ ឬជនដៃដល់សាក្សី និងចុងចោទ ឯកសាររាប់ពាន់សន្លឹកត្រូវបានប្រមូលចងក្រងទុក រណ្តៅសាកសពរួម គុក និងបូជនីយដ្ឋាន រាប់រយកន្លែង ត្រូវបានគេទៅពិនិត្យមើល និងផែនទីជាច្រើនត្រូវបានគូរដោយគណៈកម្មាធិការស្រាវជ្រាវរបស់រណសិរ្ស និងដោយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា និងដោយកម្មវិធីស្រាវជ្រាវអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជាភ័ស្តុតាងទាំងអស់នោះត្រូវបានផ្តល់ទៅឲ្យអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញរួចហើយនៅក្នុងតុលាការកម្ពុជា គ្រប់ភ័ស្តុតាងទាំងអស់ដែលប្រមូលបានដោយត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីច្បាប់ អាចយកមកពិចារណាបានវាអាស្រ័យទៅលើចៅក្រមជាអ្នកសម្រេចអំពីសារសំខាន់នៃភ័ស្តុតាងនីមួយៗ	null	ភ័ស្តុតាងអាចត្រូវបានដាក់ជូនដោយ ចៅក្រមនៅអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង ដោយសហព្រះរាជអាជ្ញា ដោយមេធាវីការពារក្តី ឬដោយមេធាវីតំណាងដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី ភ័ស្តុតាងទាំងនេះអាចជា៖ ឯកសារ ភ័ស្តុតាងរូបវ័ន្ត ដូចជារណ្តៅសាកសពរួម ឬក៏អតីតគុក និង សេចក្តីថ្លែងការណ៍ និងកសិណសាក្សីជាជនរងគ្រោះ ឬជនដៃដល់សាក្សី និងចុងចោទ ឯកសាររាប់ពាន់សន្លឹកត្រូវបានប្រមូលចងក្រងទុក រណ្តៅសាកសពរួម គុក និងបូជនីយដ្ឋាន រាប់រយកន្លែង ត្រូវបានគេទៅពិនិត្យមើល និងផែនទីជាច្រើនត្រូវបានគូរដោយគណៈកម្មាធិការស្រាវជ្រាវរបស់រណសិរ្ស និងដោយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា និងដោយកម្មវិធីស្រាវជ្រាវអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជាភ័ស្តុតាងទាំងអស់នោះត្រូវបានផ្តល់ទៅឲ្យអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញរួចហើយនៅក្នុងតុលាការកម្ពុជា គ្រប់ភ័ស្តុតាងទាំងអស់ដែលប្រមូលបានដោយត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីច្បាប់ អាចយកមកពិចារណាបានវាអាស្រ័យទៅលើចៅក្រមជាអ្នកសម្រេចអំពីសារសំខាន់នៃភ័ស្តុតាងនីមួយៗ	ត ើ âĢĭ ភ ស្ ដ ុត ាង âĢĭ អ ្វី នឹង âĢĭ ត្រូវ âĢĭ ប្រ ើប ្រា ស់ âĢĭ នៅ âĢĭ ចំ ព ោះ Ġ មុខ âĢĭ អង្គ âĢĭ ជំ នុ ំ âĢĭ ជម្រះ Ġ	25	ភ ័ ស្ត ុត ាង អា ច ត្រូវ បាន ដា ក់ ជ ូន ដោយ Ġ ច ៅ ក្រ ម នៅ អង្គ ជំ នុ ំ ជម្រះ សា លា ដំ បូ ង Ġ ដោយ ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា Ġ ដោយ âĢĭ មេ ធា វី ការពារ âĢĭ ក្តី Ġ ឬ ដោយ មេ ធា វី ត ំណ ាង ដើម បណ្ត ឹង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី Ġ ភ ័ ស្ត ុត ាង ទ ាំង នេះ អា ច ជា ៖ Ġ ឯក សារ Ġ ភ ័ ស្ត ុត ាង រូប វ ័ន ្ត Ġ ដូច ជា រណ ្ត ៅ សា ក ស ពរ ួ ម Ġ ឬ ក ៏ អ តី ត គ ុក Ġ និង Ġ សេ ច ក្តី ថ ្ល ែង ការណ៍ Ġ និង ក សិ ណ សា ក្ស ី ជា ជន រ ង គ្រ ោះ Ġ ឬ ជន ដៃ ដល់ សា ក្ស ី Ġ និង ច ុង ច ោទ Ġ ឯក សារ រា ប់ ពាន់ ស ន្ ល ឹក ត្រូវ បាន ប្រ ម ូល ច ង ក្រ ង ទុក Ġ រណ ្ត ៅ សា ក ស ពរ ួ ម Ġ គ ុក Ġ និង បូ ជន ី យ âĢĭ ដ្ឋាន ĠâĢĭâĢĭâĢĭ រា ប់ រយ កន្លែង Ġ ត្រូវ បាន គ េ ទៅ ពិ និ ត ្យ មើល Ġ និង ផ ែន âĢĭ ទី ជា ច្ រ ើន ត្រូវ បាន គូ រ âĢĭ ដោយ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ âĢĭ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ âĢĭ រ ប ស់ âĢĭ រណ âĢĭ សិ រ ្ស Ġ និង ដោយ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ឯក សារ ក ម្ព ុ ជា Ġ និង ដោយ កម្ម វិ ធី ស្រ ាវ ជ្រ ាវ អ ំព ើប ្រ ល័យ ព ូ ជ សា ស ន៍ នៅ ក ម្ព ុ ជា ភ ័ ស្ត ុត ាង âĢĭ ទ ាំង អ ស់ ន ោះ ត្រូវ បាន ផ្ ត ល់ ទៅ ឲ្យ អង្គ ជំ នុ ំ ជម្រះ វិ សា ម ញ្ញ រ ួច ហើយ នៅ ក្នុង ត ុល ាក ារ ក ម្ព ុ ជា Ġ គ្រ ប់ ភ ័ ស្ត ុត ាង ទ ាំង អ ស់ ដ ែល ប្រ ម ូល បាន ដោយ âĢĭ ត្រ ឹម ត្រូវ តា ម âĢĭ នី តិ វិ ធី âĢĭ ច្ បា ប់ âĢĭ Ġ អា ច យក មក ពិ ចារ ណា បាន វា អា ស្រ ័យ ទៅ លើ ច ៅ ក្រ ម ជា អ្នក សម ្រ េច អ ំព ី សារ សំ ខា ន់ នៃ ភ ័ ស្ត ុត ាង âĢĭ នី មួយ âĢĭ ៗ	362	▁តើ ▁ភ ស្ ដ ុត ាង ▁អ្វី នឹង ▁ត្រូវ ▁ប្រើប្រាស់ ▁នៅ ▁ចំពោះ ▁មុខ ▁អង្គ ▁ជំន ុំ ▁ ជម្រះ ▁	17	▁ភ ័ ស្ត ុត ាង អា ច ត្រូវ បាន ដ ាក់ ជ ូន ដោយ ▁ចៅក្រម នៅ អង្គ ជំ ន ុំ ជម្រះ សា លា ដំ បូ ង ▁ដោយ ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា ▁ដោយ ▁មេធាវី ការពារ ▁ក្តី ▁ឬ ដោយ មេ ធា វី ត ំណ ាង ដើម បណ្ត ឹង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី ▁ភ ័ ស្ត ុត ាង ទ ាំង នេះ អា ច ជា ៖ ▁ឯកសារ ▁ភ ័ ស្ត ុត ាង រូប វ ័ ន្ត ▁ដូចជា រ ណ្ត ៅ សា ក ស ព រួម ▁ឬ ក ៏ អ ត ីត គ ុក ▁និង ▁ស េចក្តីថ្លែងការណ៍ ▁និង ក សិ ណ សា ក្ស ី ជា ជន រ ង គ្រ ោះ ▁ឬ ជន ដៃ ដល់ សា ក្ស ី ▁និង ច ុង ច ោទ ▁ឯកសារ រ ាប់ ពាន់ ស ន ្ល ឹក ត្រូវ បាន ប្រ ម ូល ច ង ក្រ ង ទុក ▁រណ្តៅ សា ក ស ព រួម ▁គុក ▁និង បូ ជ នី យ ▁ ដ្ឋាន ▁រាប់ រយ កន្លែង ▁ត្រូវបាន គ េ ទៅ ព ិន ិត ្យ មើល ▁និង ផ ែន ▁ទី ជា ច ្រ ើន ត្រូវ បាន គ ូរ ▁ដោយ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ▁ស្រាវជ្រាវ ▁របស់ ▁ រណ ▁សិ រ ្ស ▁និង ដោយ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ឯក សារ ក ម្ព ុ ជា ▁និង ដោយ កម្ម វិ ធី ស្រ ាវ ជ្រ ាវ អ ំព ើ ប្រ ល័យ ព ូ ជ សា ស ន៍ នៅ ក ម្ព ុ ជា ភ ័ ស្ត ុត ាង ▁ទាំងអស់ ន ោះ ត្រូវ បាន ផ្ ត ល់ ទៅ ឲ្យ អង្គ ជំ ន ុំ ជម្រះ វិ ស ាម ញ្ញ រ ួច ហើយ នៅ ក្នុង ត ុល ា ការ ក ម្ព ុ ជា ▁គ្រប់ ភ ័ ស្ត ុត ាង ទ ាំង អ ស់ ដ ែល ប្រ ម ូល បាន ដោយ ▁ត្រឹមត្រូវ ត ាម ▁នីតិវិធី ▁ច្បាប់ ▁អាច យក មក ពិ ចារ ណា បាន វា អា ស្រ ័យ ទៅ លើ ច ៅ ក្រ ម ជា អ្នក ស ម្រ េច អ ំព ី សារ សំ ខ ាន់ នៃ ភ ័ ស្ត ុត ាង ▁នីមួយ ▁ៗ	324
តើលោក វុំាង សង់អូរីសយ៉ូល ត្រូវបានសភាតែងតាំងដោយប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំណាលោកមកពីគណបក្សណា	null	លោក វុំាង សង់អូរីយ៉ូល ត្រូវបានសភាតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ លោកមកពីគណបក្សសង្គមនិយម	null	លោក វុំាង សង់អូរីយ៉ូល ត្រូវបានសភាតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ លោកមកពីគណបក្សសង្គមនិយម	ត ើ លោក Ġ វ ុំ ាង Ġ សង ់ អូ រី ស យ៉ូ ល Ġ ត្រូវ បាន ស ភា តែ ង តាំង ដោយ ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៅ ឆ្នាំ ណា លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស ណា Ġ	37	លោក Ġ វ ុំ ាង Ġ សង ់ អូ រី យ៉ូ ល Ġ ត្រូវ បាន ស ភា តែ ង តាំង ជា ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៧ Ġ លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស សង ្ គម និយម	39	▁តើ លោក ▁វ ុំ ាង ▁សង់ អូ រី ស យ៉ូ ល ▁ត្រូវបាន ស ភា ត ែង តាំង ដោយ ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៅ ឆ្នាំ ណា លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស ណា ▁	34	▁លោក ▁វ ុំ ាង ▁សង់ អូ រី យ៉ូ ល ▁ត្រូវបាន ស ភា ត ែង តាំង ជា ប្រ ធាន ា ធិ បតី នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៧ ▁លោក មក ពី គ ណ ប ក្ស ស ង្គ ម និយម	37
តើពុទ្ធិណែនាំប្រតិបត្តិវិញដូចម្តេចខ្លះ	null	ក្រោយពីកើតជារូបរាង និងលូតលាស់លើមូលដ្ឋានប្រតិបត្តិហើយពុទ្ធិរបស់មនុស្សក៏វិលទៅណែនាំសកម្មភាពប្រតិបត្តិវិញតាមរយៈការគូសបញ្ជាក់ពីគោលបំនងពីទិសដៅចង្អុលទិសនិងប្រាប់វិធីសាស្រ្តដើម្បីជួយអោយសកម្មភាពប្រតិបត្តិក្លាយជាសកម្មភាពមួយសំរេចផលដោយជោគជ័យមានតែប្រតិបត្តិខ្វះទ្រឹស្តីគឺពិសោធនិយម មានតែទ្រឹស្តីខ្វះប្រតិបត្តិគឺគម្ពីរនិយម	null	ក្រោយពីកើតជារូបរាង និងលូតលាស់លើមូលដ្ឋានប្រតិបត្តិហើយពុទ្ធិរបស់មនុស្សក៏វិលទៅណែនាំសកម្មភាពប្រតិបត្តិវិញតាមរយៈការគូសបញ្ជាក់ពីគោលបំនងពីទិសដៅចង្អុលទិសនិងប្រាប់វិធីសាស្រ្តដើម្បីជួយអោយសកម្មភាពប្រតិបត្តិក្លាយជាសកម្មភាពមួយសំរេចផលដោយជោគជ័យមានតែប្រតិបត្តិខ្វះទ្រឹស្តីគឺពិសោធនិយម មានតែទ្រឹស្តីខ្វះប្រតិបត្តិគឺគម្ពីរនិយម	ត ើ ពុ ទ្ធិ ណ ែន ាំ ប្រ តិ ប ត្តិ វិញ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	19	ក្រ ោយ ពី កើត ជា រូប រា ង Ġ និង ល ូត លាស់ លើ ម ូល ដ្ឋាន ប្រ តិ ប ត្តិ ហើយ ពុ ទ្ធិ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ក ៏ វិ ល ទៅ ណ ែន ាំ ស កម្ម ភាព ប្រ តិ ប ត្តិ វិញ តា ម រយ ៈ ការ គូ ស បញ្ជា ក់ ពី គោ ល ប ំ ន ង ពី ទិ ស ដ ៅ ច ង ្អ ុល ទិ ស និង ប្រា ប់ វិ ធី សា ស្រ ្ត ដើម ្ប ី ជ ួយ អោយ ស កម្ម ភាព ប្រ តិ ប ត្តិ ក្លា យ ជា ស កម្ម ភាព មួយ សំ រ េច ផល ដោយ ជ ោ គ ជ ័យ មាន តែ ប្រ តិ ប ត្តិ ខ្វ ះ ទ្រ ឹ ស្ត ី គ ឺ ពិ ស ោ ធ និយម Ġ មាន តែ ទ្រ ឹ ស្ត ី ខ្វ ះ ប្រ តិ ប ត្តិ គ ឺ គម ្ ពី រ និយម	148	▁តើ ពុ ទ្ធិ ណ ែន ាំ ប្រ តិ ប ត្តិ វិញ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	18	▁ក្រោយពី កើត ជា រូប រ ាង ▁និង ល ូត លាស់ ល ើម ូល ដ្ឋាន ប្រ តិ ប ត្តិ ហើយ ពុ ទ្ធិ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ក ៏ វិ ល ទៅ ណ ែន ាំ ស កម្ម ភាព ប្រ តិ ប ត្តិ វិញ ត ាម រយ ៈ ការ គូ ស បញ្ជា ក់ ពី គ ោល ប ំ ន ង ពី ទិ ស ដ ៅ ច ង ្អ ុល ទិ ស និង ប្រ ាប់ វិ ធី សា ស្រ ្ត ដើម ្ប ី ជ ួយ អោយ ស កម្ម ភាព ប្រ តិ ប ត្តិ ក្លា យ ជា ស កម្ម ភាព មួយ សំ រ េច ផល ដោយ ជ ោ គ ជ ័យ មាន តែ ប្រ តិ ប ត្តិ ខ្វ ះ ទ្រ ឹ ស្ត ី គ ឺ ពិ ស ោ ធ និយម ▁មាន តែ ទ្រ ឹ ស្ត ី ខ្វ ះ ប្រ តិ ប ត្តិ គ ឺ គ ម្ព ី រ និយម	146
ប័ណ្ណនិងសៀវភៅការងារជនបរទេស ត្រូវបានចេញឲ្យគ្រប់ជនបរទេសដែលអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណទៀតទាត់ តើដើម្បីបានសៀវភៅការងារ ជនបរទេសត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌអ្វីខ្លះ	null	ជនបរទេសត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចជាត្រូវមានលប័ណ្ណការងារជាមុន សម្រាប់ប្រកបមុខរបរនៅកម្ពុជា ចំពោះនិយោជកត្រូវមានលិខិតឆ្លងដែនត្រឹមត្រូវមានប័ណ្ណកស្នាក់នៅត្រឹមត្រូវកាយសម្បទាល្អ សមស្របនិងវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួនគ្មានកើតជំងឺឆ្លងប័ណ្ណការងារអាចប្រើការបានរយៈពេល១ឆ្នាំហើយអាចពន្យាស្មើនឹងរយៈពេលកំណត់ក្នុងប័ណ្ណស្នាក់នៅ	null	ជនបរទេសត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចជាត្រូវមានលប័ណ្ណការងារជាមុន សម្រាប់ប្រកបមុខរបរនៅកម្ពុជា ចំពោះនិយោជកត្រូវមានលិខិតឆ្លងដែនត្រឹមត្រូវមានប័ណ្ណកស្នាក់នៅត្រឹមត្រូវកាយសម្បទាល្អ សមស្របនិងវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួនគ្មានកើតជំងឺឆ្លងប័ណ្ណការងារអាចប្រើការបានរយៈពេល១ឆ្នាំហើយអាចពន្យាស្មើនឹងរយៈពេលកំណត់ក្នុងប័ណ្ណស្នាក់នៅ	ប ័ ណ្ណ និង ស ៀវ ភ ៅ ការងារ ជន បរ ទេស Ġ ត្រូវ បាន ចេញ ឲ្យ គ្រ ប់ ជន បរ ទេស ដ ែល អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ប ័ ណ្ណ ទៀត ទ ាត់ Ġ ត ើ ដើម ្ប ី បាន ស ៀវ ភ ៅ ការងារ Ġ ជន បរ ទេស ត្រូវ ប ំព េញ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	61	ជន បរ ទេស ត្រូវ ប ំព េញ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ដូច ជា ត្រូវ មាន ល ប ័ ណ្ណ ការងារ ជា ម ុន Ġ សម ្រា ប់ ប្រ ក ប មុខ រ បរ នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ ចំ ព ោះ និ យោ ជ ក ត្រូវ មាន ល ិ ខ ិត ឆ្ លង ដ ែន ត្រ ឹម ត្រូវ មាន ប ័ ណ្ណ ក ស្ន ាក់ នៅ ត្រ ឹម ត្រូវ កាយ សម្បទា ល្អ Ġ សម ស្រ ប និង វិជ្ជា ជីវ ៈ រ ប ស់ ខ្លួន គ ្ម ាន កើត ជំ ង ឺ ឆ្ លង ប ័ ណ្ណ ការងារ អា ច ប្រ ើក ារ បាន រយ ៈ ពេល ១ ឆ្នាំ ហើយ អា ច ព ន្ យា ស្ម ើន ឹង រយ ៈ ពេល កំ ណ ត់ ក្នុង ប ័ ណ្ណ ស្ន ាក់ នៅ	128	▁ប័ណ្ណ និង ស ៀវ ភ ៅ ការងារ ជន បរ ទេស ▁ត្រូវបាន ចេញ ឲ្យ គ្រ ប់ ជន បរ ទេស ដ ែល អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ប ័ ណ្ណ ទៀត ទ ាត់ ▁តើ ដើម ្ប ី បាន ស ៀវ ភ ៅ ការងារ ▁ជន បរ ទេស ត្រូវ ប ំព េញ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	57	▁ជន បរ ទេស ត្រូវ ប ំព េញ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ដូច ជា ត្រូវ មាន ល ប ័ ណ្ណ ការងារ ជា ម ុន ▁សម្រាប់ ប្រ ក ប មុខ រ បរ នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁ចំពោះ និ យោ ជ ក ត្រូវ មាន ល ិ ខ ិត ឆ្ លង ដ ែន ត្រ ឹម ត្រូវ មាន ប ័ ណ្ណ ក ស្ន ាក់ នៅ ត្រ ឹម ត្រូវ កាយ សម្បទា ល្អ ▁សមស្រប និង វិជ្ជា ជីវ ៈ រ ប ស់ ខ្លួន គ ្ មាន កើត ជំ ង ឺ ឆ្ លង ប ័ ណ្ណ ការងារ អា ច ប្រ ើ ការ បាន រយ ៈ ពេល ១ ឆ្នាំ ហើយ អា ច ព ន ្យា ស្ម ើ នឹង រយ ៈ ពេល ក ំណ ត់ ក្នុង ប ័ ណ្ណ ស្ន ាក់ នៅ	122
មាត្រា១នៃច្បាប់សហលក្ខន្តិកៈចែងថា អភិបាលខេត្តក្រុងពុំមាន អំណាចត្រួតពិនិត្យ លើឯកទេសតុលាការនិង អយ្យការអមតុលាទេប៉ុន្តែអភិបាលខេត្ត ក្រុង ត្រូវយល់ដឹងអំពីលើកិច្ចការមួយចំនួនក្នុងវិស័យនេះ តើគេត្រូវដឹងអ្វីខ្លះ ពីតុលាការ	null	តាមធម្មតាអភិបាល ខេត្តក្រុង ត្រូវទទួលខុស ត្រូវការងាររដ្ឋាភិបាល និងនយោបាយ ដូច្នោះចាំបាច់គេត្រូវយល់ដឹងពីសកម្មភាព និងការងារចាត់តាំងរបស់តុលាការ ជាពិសេសត្រូវចូលរួមសហការជាមួយតុលាការខេត្តក្រុង ដើម្បីឈ្វេងយល់ពីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល	null	តាមធម្មតាអភិបាល ខេត្តក្រុង ត្រូវទទួលខុស ត្រូវការងាររដ្ឋាភិបាល និងនយោបាយ ដូច្នោះចាំបាច់គេត្រូវយល់ដឹងពីសកម្មភាព និងការងារចាត់តាំងរបស់តុលាការ ជាពិសេសត្រូវចូលរួមសហការជាមួយតុលាការខេត្តក្រុង ដើម្បីឈ្វេងយល់ពីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល	មា ត្រា ១ នៃ ច្ បា ប់ ស ហ ល ក្ខ ន្ត ិក ៈ ច ែង ថា Ġ អ ភិ បាល ខ េត ្ត ក្រុង ពុ ំ មាន Ġ អ ំណ ា ច ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ Ġ លើ ឯក ទេស ត ុល ាក ារ និង Ġ អ យ ្យ ការ អ ម ត ុល ា ទេ ប៉ ុន ្ត ែ អ ភិ បាល ខ េត ្ត Ġ ក្រុង Ġ ត្រូវ យ ល់ ដ ឹង អ ំព ី លើក ិច ្ច ការ មួយ ចំ ន ួន ក្នុង វិ ស ័យ នេះ Ġ ត ើ គ េត ្រ ូវ ដ ឹង អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ពី ត ុល ាក ារ Ġ	105	តា ម ធម្ម តា អ ភិ បាល Ġ ខ េត ្ត ក្រុង Ġ ត្រូវ ទទួល ខុស Ġ ត្រូវ ការងារ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ និង ន យោ បា យ Ġ ដូច ្ន ោះ ចាំបាច់ គ េត ្រ ូវ យ ល់ ដ ឹង ពី ស កម្ម ភាព Ġ និង ការងារ ច ាត់ តាំង រ ប ស់ ត ុល ាក ារ Ġ ជា ពិ សេ ស ត្រូវ ចូល រួម ស ហ ការ ជា មួយ ត ុល ាក ារ ខ េត ្ត ក្រុង Ġ ដើម ្ប ី ឈ ្វ េង យ ល់ ពី ន យោ បា យ រ ប ស់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល	94	▁មាត្រា ១ នៃ ច ្ប ាប់ ស ហ ល ក្ខ ន្ត ិក ៈ ច ែង ថា ▁អភិបាល ខ េ ត្ត ក្រុង ព ុំ មាន ▁អំណាច ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ▁លើ ឯក ទេស ត ុល ា ការ និង ▁អយ្យការ អ ម ត ុល ា ទេ ប៉ ុ ន្ត ែ អ ភិ បាល ខ េ ត្ត ▁ក្រុង ▁ត្រូវ យ ល់ ដ ឹង អ ំព ី លើ កិច្ច ការ មួយ ចំ ន ួន ក្នុង វិ ស ័យ នេះ ▁តើ គ េ ត្រូវ ដ ឹង អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ពី ត ុល ា ការ ▁	93	▁តាម ធម្ម តា អ ភិ បាល ▁ខេត្ត ក្រុង ▁ត្រូវ ទទួល ខុស ▁ត្រូវ ការងារ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁និង ន យោ ប ាយ ▁ដូច្នោះ ចាំបាច់ គ េ ត្រូវ យ ល់ ដ ឹង ពី ស កម្ម ភាព ▁និង ការងារ ច ាត់ តាំង រ ប ស់ ត ុល ា ការ ▁ជាពិសេស ត្រូវ ចូល រួម ស ហ ការ ជា មួយ ត ុល ា ការ ខ េ ត្ត ក្រុង ▁ដើម្បី ឈ ្វ េង យ ល់ ពី ន យោ ប ាយ រ ប ស់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល	83
តើហេតុអ្វីបានជាបុព្វបុរសខ្មែរកសាងប្រាសាទ និងចារឹកអក្សរលើសិលា	null	បានជាបុព្វបុរសខ្មែរកសាងប្រាសាទ និងចារឹកអក្សរលើសិលា ពីព្រោះក ការកសាងប្រាសាទដើម្បីបង្ហាញពីមហិទ្ធិរិទ្ធិរបស់ព្រះរាជាបន្សល់ទុកសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយដើម្បីជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការការពារសត្រូវជាទម្លាប់តគ្នាៗ របស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរខ ចារឹកអក្សរលើសិលាទុកបានរយៈពេលយូរបង្ហាញពីភាពអំណត់របស់បុព្វបុរសខ្មែរទុកជាព័ត៌មានសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយសម័យនោះពុំទាន់មានក្រដាស	null	បានជាបុព្វបុរសខ្មែរកសាងប្រាសាទ និងចារឹកអក្សរលើសិលា ពីព្រោះក ការកសាងប្រាសាទដើម្បីបង្ហាញពីមហិទ្ធិរិទ្ធិរបស់ព្រះរាជាបន្សល់ទុកសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយដើម្បីជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការការពារសត្រូវជាទម្លាប់តគ្នាៗ របស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរខ ចារឹកអក្សរលើសិលាទុកបានរយៈពេលយូរបង្ហាញពីភាពអំណត់របស់បុព្វបុរសខ្មែរទុកជាព័ត៌មានសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយសម័យនោះពុំទាន់មានក្រដាស	ត ើ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប ុ ព្វ ប ុរ ស ខ្ ម ែរ ក សា ង ប្រា សា ទ Ġ និង ចារ ឹក អ ក្ស រ លើ សិ លា Ġ	31	បាន ជា ប ុ ព្វ ប ុរ ស ខ្ ម ែរ ក សា ង ប្រា សា ទ Ġ និង ចារ ឹក អ ក្ស រ លើ សិ លា Ġ ពី ព្រ ោះ ក Ġ ការ ក សា ង ប្រា សា ទ ដើម ្ប ី បង ្ហ ាញ ពី ម ហ ិទ្ធ ិ រិទ្ធ ិ រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ាប ន្ ស ល់ ទុក សម ្រា ប់ ម នុ ស្ស ជំ នា ន់ ក្រ ោយ ដើម ្ប ី ជា យ ុទ្ធ សាស្ត្រ ក្នុង ការ ការពារ ស ត្រូវ ជា ទ ម្ល ាប់ ត គ្នា ៗ Ġ រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ម ែរ ខ Ġ ចារ ឹក អ ក្ស រ លើ សិ លា ទុក បាន រយ ៈ ពេល យ ូរ បង ្ហ ាញ ពី ភាព អ ំណ ត់ រ ប ស់ ប ុ ព្វ ប ុរ ស ខ្ ម ែរ ទុក ជា ព័ត៌មាន សម ្រា ប់ ម នុ ស្ស ជំ នា ន់ ក្រ ោយ សម័យ ន ោះ ពុ ំ ទាន ់ មាន ក្រ ដា ស	163	▁តើ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប ុ ព្វ ប ុរ ស ខ្ ម ែរ ក សា ង ប្រា សា ទ ▁និង ចារ ឹក អ ក្ស រ លើ សិ លា ▁	30	▁បានជា ប ុ ព្វ ប ុរ ស ខ្ ម ែរ ក សា ង ប្រា សា ទ ▁និង ចារ ឹក អ ក្ស រ លើ សិ លា ▁ពីព្រោះ ក ▁ការកសាង ប្រា សា ទ ដើម ្ប ី ប ង្ហ ាញ ពី ម ហ ិ ទ្ធិ រិទ្ធ ិ រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ាប ន្ ស ល់ ទុក ស ម្រ ាប់ ម នុ ស្ស ជំ ន ាន់ ក្រ ោយ ដើម ្ប ី ជ ាយ ុទ្ធ សាស្ត្រ ក្នុង ការ ការពារ ស ត្រូវ ជា ទ ម្ល ាប់ ត គ្នា ៗ ▁របស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ម ែរ ខ ▁ចារ ឹក អ ក្ស រ លើ សិ លា ទុក បាន រយ ៈ ពេល យ ូរ ប ង្ហ ាញ ពី ភាព អ ំណ ត់ រ ប ស់ ប ុ ព្វ ប ុរ ស ខ្ ម ែរ ទុក ជា ព័ត៌មាន ស ម្រ ាប់ ម នុ ស្ស ជំ ន ាន់ ក្រ ោយ សម័យ ន ោះ ព ុំ ទ ាន់ មាន ក្រ ដា ស	155
តើអាស៊ីតអាមីនេបង្កើតឡើងដោយធាតុអ្វីខ្លះ	null	លំពែកផលិតអរម៉ូនគឺជាអាំងស៊ុយលីន និងអរម៉ូនគ្លុយកាកុង តូនាទីរបស់វាអរម៉ូនអាំងស៊ុយលីន មាននាទីកាត់បន្ថយកម្រិតក្លុយកូសនៅឈាម អរម៉ូនគ្លុយកាកុង មាននាទីបង្កើតកម្រិតគ្លុយកួសនៅក្នុងឈាម	null	លំពែកផលិតអរម៉ូនគឺជាអាំងស៊ុយលីន និងអរម៉ូនគ្លុយកាកុង តូនាទីរបស់វាអរម៉ូនអាំងស៊ុយលីន មាននាទីកាត់បន្ថយកម្រិតក្លុយកូសនៅឈាម អរម៉ូនគ្លុយកាកុង មាននាទីបង្កើតកម្រិតគ្លុយកួសនៅក្នុងឈាម	ត ើ អា ស៊ី ត អា មី ន េ បង ្ក ើត ឡើង ដោយ ធាតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	20	លំ ព ែក ផល ិត អ រ ម៉ូ ន គ ឺ ជា អា ំ ង ស៊ ុយ លីន Ġ និង អ រ ម៉ូ ន គ ្ល ុយ កា ក ុង Ġ តូ នាទី រ ប ស់ វា âĢĭ អ រ ម៉ូ ន អា ំ ង ស៊ ុយ លីន Ġ មាន នាទី កាត់ បន្ថយ ក ម្រ ិត ក្ ល ុយ កូ ស នៅ ឈ ាម Ġ អ រ ម៉ូ ន គ ្ល ុយ កា ក ុង Ġ មាន នាទី បង ្ក ើត ក ម្រ ិត គ ្ល ុយ ក ួស នៅ ក្នុង ឈ ាម	87	▁តើ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ប ង្ក ើត ឡើង ដោយ ធាតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	19	▁លំ ព ែក ផល ិត អ រ ម៉ូ ន គ ឺ ជា អ ាំង ស៊ ុយ លីន ▁និង អ រ ម៉ូ ន គ ្ល ុយ កា ក ុង ▁តូ នាទី រ ប ស់ វា ▁អ រ ម៉ូ ន អ ាំង ស៊ ុយ លីន ▁មាន នាទី កាត់ បន្ថយ ក ម្រ ិត ក ្ល ុយ ក ូស នៅ ឈ ាម ▁អ រ ម៉ូ ន គ ្ល ុយ កា ក ុង ▁មាន នាទី ប ង្ក ើត ក ម្រ ិត គ ្ល ុយ ក ួស នៅ ក្នុង ឈ ាម	85
តើក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈអនុវត្តចំពោះអ្នកណាខ្លះ	null	ជនទាំងឡាយណាដែលកំពុងប្រកបរបរវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀននៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើកលែងតែគ្រូបង្រៀនខាងសាសនា បច្ចេកទេសយុទ្ធសាស្រ្តយោធានិងសន្តិសុខ ផ្នែកគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលដែនដីឯកលេខនារដ្ឋបាល ឬបែបបទគ្រប់គ្រងអង្គភាព ផ្នែកភូមិន្ទរដ្ឋបាលនិងផ្នែកវិជ្ជាជីវៈតុលាការ	null	ជនទាំងឡាយណាដែលកំពុងប្រកបរបរវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀននៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើកលែងតែគ្រូបង្រៀនខាងសាសនា បច្ចេកទេសយុទ្ធសាស្រ្តយោធានិងសន្តិសុខ ផ្នែកគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលដែនដីឯកលេខនារដ្ឋបាល ឬបែបបទគ្រប់គ្រងអង្គភាព ផ្នែកភូមិន្ទរដ្ឋបាលនិងផ្នែកវិជ្ជាជីវៈតុលាការ	ត ើក ្រ ម សី ល ធម៌ វិជ្ជា ជីវ ៈ អនុ វត្ត ចំ ព ោះ អ្នក ណា ខ្ ល ះ Ġ	20	ជន ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល កំ ពុ ង ប្រ ក បរ បរ វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ លើក លែង តែ គ្រ ូប ង ្រ ៀន ខា ង សា ស នា Ġ ប ច្ច េក ទេស យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត យោ ធាន ិ ង ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ផ្ ន ែក គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ បាល ដ ែន ដ ី ឯក លេខ នា រដ្ឋ បាល Ġ ឬ ប ែប បទ គ្រ ប់ គ្រ ង អង្គ ភាព Ġ ផ្ ន ែក ភ ូម ិន ្ ទ រដ្ឋ បាល និង ផ្ ន ែក វិជ្ជា ជីវ ៈ ត ុល ាក ារ	116	▁តើ ក្រ ម សី ល ធម៌ វិជ្ជា ជីវ ៈ អនុ វត្ត ច ំព ោះ អ្នក ណា ខ្ ល ះ ▁	19	▁ជន ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល ក ំព ុង ប្រ ក បរ បរ វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁លើកលែង តែ គ្រ ូប ង ្រ ៀន ខា ង សា ស នា ▁បច្ចេកទេស យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត យោ ធា និង ស ន្ត ិ សុខ ▁ផ្នែក គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ បាល ដ ែន ដ ី ឯក លេខ នា រដ្ឋ បាល ▁ឬ ប ែប បទ គ្រ ប់ គ្រ ង អង្គ ភាព ▁ផ្នែក ភ ូម ិ ន្ទ រដ្ឋ បាល និង ផ្ ន ែក វិជ្ជា ជីវ ៈ ត ុល ា ការ	105
តើបញ្ហាអ្វីទៅដែលគេចាត់ទុកជាបញ្ហារួមលើសកលលោក ចូររៀបរាប់បញ្ហារួមលើសកលលោកឪ្យបានយ៉ាងតិចប្រាំ	null	បញ្ហាដែលចាត់ទុកជាបញ្ហារួមលើកសកលលោក មាន បញ្ហាបរិស្ថាន បញ្ហាកំណើនប្រជាជន បញ្ហាជនអន្ដោប្រវេសន៍ បញ្ហាសន្ដិសុខ ស្បៀង និងបញ្ហាភេរវកម្មអន្ដរជាតិ	null	បញ្ហាដែលចាត់ទុកជាបញ្ហារួមលើកសកលលោក មាន បញ្ហាបរិស្ថាន បញ្ហាកំណើនប្រជាជន បញ្ហាជនអន្ដោប្រវេសន៍ បញ្ហាសន្ដិសុខ ស្បៀង និងបញ្ហាភេរវកម្មអន្ដរជាតិ	ត ើប ញ ្ហ ា អ ្វី ទៅ ដ ែល គ េច ាត់ ទុក ជា ប ញ ្ហ ារ ួ ម លើ ស ក ល លោក Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ ប ញ ្ហ ារ ួ ម លើ ស ក ល លោក ឪ ្យ បាន យ៉ាង តិ ច ប្រា ំ Ġ	51	ប ញ ្ហ ា ដ ែល ច ាត់ ទុក ជា ប ញ ្ហ ារ ួ ម âĢĭ លើក ស ក ល លោក Ġ មាន Ġ ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន Ġ ប ញ ្ហ ាក ំណ ើន ប្រ ជា ជន âĢĭ Ġ ប ញ ្ហ ា ជន អ ន្ ដ ោ ប្រ វេ ស ន៍ Ġ ប ញ ្ហ ាស ន្ ដ ិស ុ ខ Ġ ស្ ប ៀង Ġ និង ប ញ ្ហ ា ភ េរ វ កម្ម អ ន្ ដ រ ជាតិ	76	▁តើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ទៅ ដ ែល គ េច ាត់ ទុក ជា ប ញ ្ហ ា រួម លើ ស ក ល លោក ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ប ញ ្ហ ា រួម លើ ស ក ល លោក ឪ ្យ បាន យ៉ាង ត ិច ប្រ ាំ ▁	48	▁បញ្ហា ដ ែល ច ាត់ ទុក ជា ប ញ ្ហ ា រួម ▁លើក ស ក ល លោក ▁មាន ▁បញ្ហា ប រិ ស្ថាន ▁បញ្ហា ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ▁បញ្ហា ជន អ ន្ ដ ោ ប្រ វ េស ន៍ ▁បញ្ហា ស ន្ ដ ិ សុខ ▁ស្ ប ៀង ▁និង ប ញ ្ហ ា ភ េរ វ កម្ម អ ន្ ដ រ ជាតិ	62
តើប្រទេសកម្ពុជាជួបប្រទះផលលំបាកអ្វីខ្លះក្រោយពីបែកបន្ទាយលង្វែក	null	ការបែកបន្ទាយលង្វែកផ្តល់ផលវិបាក ប្រទេសធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិកាន់ធ្ងន់ធ្ងរប្រទេសធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បាត់បង់ឬទ្ធានុភាពកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងភាពអាណាធិបតេយ្យ គ្រោះទុរភិក្សកើតពេញផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជាបាត់បង់កេតនភណ្ឌជាតិ ក្បួនខ្នាត ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត វប្បធម៍ខ្មែរ បាត់បង់ទឹកដីដូចជា ខេត្តចន្ទបុរី បស្ចឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិសាត់ ប្រជារាស្រ្តបាត់បង់ជំនឿលើព្រះរាជា ក្សត្រ៤អង្គ គ្មានទសពិធរាជធម៍	null	ការបែកបន្ទាយលង្វែកផ្តល់ផលវិបាក ប្រទេសធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិកាន់ធ្ងន់ធ្ងរប្រទេសធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បាត់បង់ឬទ្ធានុភាពកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងភាពអាណាធិបតេយ្យ គ្រោះទុរភិក្សកើតពេញផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជាបាត់បង់កេតនភណ្ឌជាតិ ក្បួនខ្នាត ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត វប្បធម៍ខ្មែរ បាត់បង់ទឹកដីដូចជា ខេត្តចន្ទបុរី បស្ចឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិសាត់ ប្រជារាស្រ្តបាត់បង់ជំនឿលើព្រះរាជា ក្សត្រ៤អង្គ គ្មានទសពិធរាជធម៍	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ជ ួ ប ប្រ ទ ះ ផល លំបាក អ ្វី ខ្ ល ះ ក្រ ោយ ពី បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក Ġ	31	ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ផ្ ត ល់ ផល វិ បា ក Ġ ប្រ ទេស ធ ្លា ក់ ក្នុង វិ ប ត្តិ កាន់ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប្រ ទេស ធ ្លា ក់ ទៅ ជា រដ្ឋ ទ ន់ ខ្សោយ មួយ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ បា ត់ បង់ ឬ ទ្ធ ានុ ភាព ក ម្ព ុ ជា ធ ្លា ក់ ក្នុង ភាព អា ណា ធិបតេយ្យ Ġ គ្រ ោះ ទ ុរ ភិ ក្ស កើត ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បា ត់ បង់ ក េត ន ភណ្ឌ ជាតិ Ġ ក្ ប ួន ខ្ នា ត Ġ ច្ បា ប់ Ġ អ្នក ប្រា ជ្ញ Ġ បណ្ឌិត Ġ វ ប្ប ធម ៍ ខ្ ម ែរ Ġ បា ត់ បង់ ទឹក ដ ី ដូច ជា Ġ ខ េត ្ត ច ន្ទ ប ុរ ី Ġ ប ស្ ច ឹម ប ុរ ី Ġ ន គរ រាជ សី មា Ġ បា ត់ ដំ បង Ġ ស ៀម រា ប Ġ ព ោ ធិ សា ត់ Ġ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត បា ត់ បង់ ជំ ន ឿ លើ ព្រ ះ រាជ ា Ġ ក្សត្រ ៤ អង្គ Ġ គ ្ម ាន ទ ស ពិ ធរ ា ជ ធម ៍	188	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ជ ួ ប ប្រ ទ ះ ផល លំបាក អ ្វី ខ្ ល ះ ក្រ ោយ ពី បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ▁	30	▁ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ផ្ ត ល់ ផល វិ ប ាក ▁ប្រទេស ធ ្ល ាក់ ក្នុង វិ ប ត្តិ កាន់ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប្រ ទេស ធ ្ល ាក់ ទៅ ជា រដ្ឋ ទ ន់ ខ្សោយ មួយ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁បាត់បង់ ឬ ទ្ធ ានុ ភាព ក ម្ព ុ ជា ធ ្ល ាក់ ក្នុង ភាព អា ណា ធិបតេយ្យ ▁គ្រោះ ទ ុរ ភិ ក្ស កើត ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ប ាត់ បង់ ក េត ន ភណ្ឌ ជាតិ ▁ក្បួន ខ្ នា ត ▁ច្បាប់ ▁អ្នក ប្រា ជ្ញ ▁បណ្ឌិត ▁វប្បធម ៍ ខ្ ម ែរ ▁បាត់បង់ ទឹក ដ ី ដូច ជា ▁ខេត្ត ច ន្ទ ប ុ រី ▁ប ស្ ច ឹម ប ុ រី ▁នគរ រាជ សី មា ▁បាត់ដំបង ▁សៀមរាប ▁ពោធិ ស ាត់ ▁ប្រជា រា ស្រ ្ត ប ាត់ បង់ ជំ ន ឿ លើ ព្រ ះ រាជ ា ▁ ក្សត្រ ៤ អង្គ ▁គ្មាន ទ ស ពិ ធ រាជ ធម ៍	161
តើអាណាព្យាបាលបារាំងពីឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៣ មានចំណុចវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានអ្វីខ្លះសម្រាប់កម្ពុជា	null	ចំណុចវិជ្ជាមាន និងអវិជ្ជមានសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងមានចំណុចអវិជ្ជមានបារាំងជួយការពារទឹកដី ពូសាសសន៍ខ្មែរឪ្យគង់វង្សបារាំងបានធ្វើឪ្យរួចផុតពីការឈ្លានពានរបស់យួន និងសៀមបង្កើតភាសាចុងបូព៌ាប្រទេស សិក្សាស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងពីអរិយធម៌ប្រវត្តិសាស្រ្ដខ្មែរទុកជាប្រយោជន៍ដល់កូនខ្មែជំនាន់ក្រោយបារាំងជួយកែទម្រង់ផ្នែករដ្ឋបាល សង្គម សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរជួយកសាងសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ស្ពាន ផ្លូវថ្នល់បារាំងជួយថែរក្សា ជួសជុលប្រាសាទបុរាណខ្មែរ និងកសាងមន្ទីរដើម្បីថែរក្សាថែរក្សាវត្ថុបុរាណឆ្នាំ ១៩០៤ បារាំងបានទាមទារយកខេត្តកោះកុង ម្លូព្រៃ ស្ទឹងត្រែងមកឪ្យខ្មែរវិញឆ្នាំ១៩០៧ បានទាមទារយកខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបង់ សេរីសោភ័ណមកឪ្យខ្មែរវិញ ចំណុចវិជ្ជមានបារាំងកាន់តែធ្វើឪ្យខ្មែរក្រីក្រ ដោយបារាំងបានធ្វើការជិះជាន់កេងវ័ញ្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើដីខ្មែរបារាំងកេណ្ឌខ្មែរឪ្យទៅជួយច្បាំង ស្លាប់ របួសជួសបារាំងក្នុងសមរភូមិសង្រ្គាមលោកលើកទី២បារាំងបានកាត់ដីខ្មែរឪ្យសៀម និងយួនស្រេចតែចិត្តដូចជានៅឆ្នាំ ១៩៤៧ កាត់ខេត្តត្រួតត្រាឪ្យសៀម ថ្ងៃទី០៤ មិថុនា ១៩៤៩ កាត់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមឪ្យយួន	null	ចំណុចវិជ្ជាមាន និងអវិជ្ជមានសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងមានចំណុចអវិជ្ជមានបារាំងជួយការពារទឹកដី ពូសាសសន៍ខ្មែរឪ្យគង់វង្សបារាំងបានធ្វើឪ្យរួចផុតពីការឈ្លានពានរបស់យួន និងសៀមបង្កើតភាសាចុងបូព៌ាប្រទេស សិក្សាស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងពីអរិយធម៌ប្រវត្តិសាស្រ្ដខ្មែរទុកជាប្រយោជន៍ដល់កូនខ្មែជំនាន់ក្រោយបារាំងជួយកែទម្រង់ផ្នែករដ្ឋបាល សង្គម សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរជួយកសាងសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ស្ពាន ផ្លូវថ្នល់បារាំងជួយថែរក្សា ជួសជុលប្រាសាទបុរាណខ្មែរ និងកសាងមន្ទីរដើម្បីថែរក្សាថែរក្សាវត្ថុបុរាណឆ្នាំ ១៩០៤ បារាំងបានទាមទារយកខេត្តកោះកុង ម្លូព្រៃ ស្ទឹងត្រែងមកឪ្យខ្មែរវិញឆ្នាំ១៩០៧ បានទាមទារយកខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបង់ សេរីសោភ័ណមកឪ្យខ្មែរវិញ ចំណុចវិជ្ជមានបារាំងកាន់តែធ្វើឪ្យខ្មែរក្រីក្រ ដោយបារាំងបានធ្វើការជិះជាន់កេងវ័ញ្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើដីខ្មែរបារាំងកេណ្ឌខ្មែរឪ្យទៅជួយច្បាំង ស្លាប់ របួសជួសបារាំងក្នុងសមរភូមិសង្រ្គាមលោកលើកទី២បារាំងបានកាត់ដីខ្មែរឪ្យសៀម និងយួនស្រេចតែចិត្តដូចជានៅឆ្នាំ ១៩៤៧ កាត់ខេត្តត្រួតត្រាឪ្យសៀម ថ្ងៃទី០៤ មិថុនា ១៩៤៩ កាត់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមឪ្យយួន	ត ើ អា ណា ព្យា បាល បា រា ំ ង ពី ឆ្នាំ ១ ៨ ៦ ៣ Ġ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៣ Ġ មាន ចំណុច វិ ជ្ជ មាន Ġ និង អ វិ ជ្ជ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ សម ្រា ប់ ក ម្ព ុ ជា Ġ	43	ចំណុច វិជ្ជា មាន Ġ និង អ វិ ជ្ជ មាន សម ្រា ប់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អា ណា ព្យា បាល បា រា ំ ង មាន ចំណុច អ វិ ជ្ជ មាន បា រា ំ ង ជ ួយ ការពារ ទឹក ដ ី Ġ ព ូស ាស ស ន៍ ខ្ ម ែរ ឪ ្យ គ ង់ វង្ស បា រា ំ ង បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ រ ួច ផ ុត ពី ការ ឈ ្លា ន ពា ន រ ប ស់ យ ួន Ġ និង ស ៀម បង ្ក ើត ភា សា ច ុង បូ ព ៌ ាប ្រ ទេស Ġ សិ ក្ស ាស ្រា វ ជ្រ ាវ Ġ និង ច ង ក្រ ង ពី អ រិយ ធម៌ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ខ្ ម ែរ ទុក ជា ប្រ យោ ជន ៍ ដល់ កូ ន ខ្ ម ែ ជំ នា ន់ ក្រ ោយ បា រា ំ ង ជ ួយ ក ែ ទ ម្រ ង់ ផ្ ន ែក រដ្ឋ បាល Ġ សង ្ គម Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច ខ្ ម ែរ ជ ួយ ក សា ង សា លា រ ៀន Ġ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ Ġ ស្ព ាន Ġ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ បា រា ំ ង ជ ួយ ថ ែរ ក្ស ា Ġ ជ ួស ជ ុល ប្រា សា ទ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ Ġ និង ក សា ង ម ន្ទ ី រ ដើម ្ប ី ថ ែរ ក្ស ា ថ ែរ ក្ស ាវ ត្ថ ុប ុរ ា ណ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ០ ៤ Ġ បា រា ំ ង បាន ទ ាម ទ ារ យក ខ េត ្ត ក ោះ ក ុង Ġ ម្ល ូ ព្រ ៃ Ġ ស្ទ ឹង ត្រ ែង មក ឪ ្យ ខ្ ម ែរ វិញ ឆ្នាំ ១៩ ០ ៧ Ġ បាន ទ ាម ទ ារ យក ខ េត ្ត ស ៀម រា ប Ġ បា ត់ ដំ បង់ Ġ សេ រី ស ោ ភ ័ ណ មក ឪ ្យ ខ្ ម ែរ វិញ Ġ ចំណុច វិ ជ្ជ មាន បា រា ំ ង កាន់ តែ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ខ្ ម ែរ ក្រ ី ក្រ Ġ ដោយ បា រា ំ ង បាន ធ ្វ ើក ារ ជ ិះ ជា ន់ ក េង វ ័ ញ្ច យ៉ាង ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ លើ ដ ី ខ្ ម ែរ បា រា ំ ង ក េ ណ្ឌ ខ្ ម ែរ ឪ ្យ ទៅ ជ ួយ ច្ បា ំ ង Ġ ស្លាប់ Ġ របួស ជ ួស បា រា ំ ង ក្នុង សម រ ភ ូម ិស ង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ បា រា ំ ង បាន កាត់ ដ ី ខ្ ម ែរ ឪ ្យ ស ៀម Ġ និង យ ួន ស្រ េច តែ ចិត្ត ដូច ជា នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៧ Ġ កាត់ ខ េត ្ត ត្រ ួត ត្រា ឪ ្យ ស ៀម Ġ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៤ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៤ ៩ Ġ កាត់ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ឪ ្យ យ ួន	466	▁តើ អា ណា ព្យា បាល ប ារ ាំង ពី ឆ្នាំ ១ ៨ ៦ ៣ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៣ ▁មាន ចំណុច វិ ជ្ជ មាន ▁និង អ វិ ជ្ជ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ស ម្រ ាប់ ក ម្ព ុ ជា ▁	41	▁ចំណុច វិជ្ជា មាន ▁និង អ វិ ជ្ជ មាន ស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អា ណា ព្យា បាល ប ារ ាំង មាន ចំណុច អ វិ ជ្ជ មាន ប ារ ាំង ជ ួយ ការពារ ទឹក ដ ី ▁ពូ សា ស ស ន៍ ខ្ ម ែរ ឪ ្យ គ ង់ វង្ស ប ារ ាំង បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ រ ួច ផ ុត ពី ការ ឈ ្លា ន ព ាន រ ប ស់ យ ួន ▁និង ស ៀម ប ង្ក ើត ភា សា ច ុង បូ ព ៌ ា ប្រ ទេស ▁សិក្សា ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ▁និង ច ង ក្រ ង ពី អ រិយ ធម៌ ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ ដ ខ្ ម ែរ ទុក ជា ប្រ យោ ជ ន៍ ដល់ ក ូន ខ្ ម ែ ជំ ន ាន់ ក្រ ោយ ប ារ ាំង ជ ួយ ក ែ ទ ម្រ ង់ ផ្ ន ែក រដ្ឋ បាល ▁សង្គម ▁សេដ្ឋកិច្ច ខ្ ម ែរ ជ ួយ ក សា ង ស ាល ារ ៀន ▁មន្ទីរពេទ្យ ▁ស្ពាន ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ប ារ ាំង ជ ួយ ថ ែរ ក ្សា ▁ជួសជុល ប្រា សា ទ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ ▁និង ក សា ង ម ន្ទ ី រ ដើម ្ប ី ថ ែរ ក ្សា ថ ែរ ក្ស ាវ ត្ថ ុប ុរ ា ណ ឆ្នាំ ▁១៩ ០ ៤ ▁បារាំង បាន ទ ាម ទ ារ យក ខ េ ត្ត ក ោះ ក ុង ▁ ម្ល ូ ព្រ ៃ ▁ស្ទឹងត្រែង មក ឪ ្យ ខ្ ម ែរ វិញ ឆ្នាំ ១ ៩០ ៧ ▁បាន ទ ាម ទ ារ យក ខ េ ត្ត ស ៀម រ ាប ▁បាត់ដំបង ់ ▁សេរី ស ោ ភ ័ ណ មក ឪ ្យ ខ្ ម ែរ វិញ ▁ចំណុច វិ ជ្ជ មាន ប ារ ាំង កាន់ តែ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ខ្ ម ែរ ក្រ ី ក្រ ▁ដោយ ប ារ ាំង បាន ធ ្វ ើ ការ ជ ិះ ជ ាន់ ក េង វ ័ ញ្ច យ៉ាង ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ លើ ដ ី ខ្ ម ែរ ប ារ ាំង ក េ ណ្ឌ ខ្ ម ែរ ឪ ្យ ទៅ ជ ួយ ច ្ប ាំង ▁ស្លាប់ ▁របួស ជ ួស ប ារ ាំង ក្នុង សម រ ភ ូម ិស ង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ប ារ ាំង បាន កាត់ ដ ី ខ្ ម ែរ ឪ ្យ ស ៀម ▁និង យ ួន ស្រ េច តែ ចិត្ត ដូច ជា នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៧ ▁កាត់ ខ េ ត្ត ត្រ ួត ត្រា ឪ ្យ ស ៀម ▁ថ្ងៃទី ០ ៤ ▁មិថុនា ▁១៩ ៤ ៩ ▁កាត់ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ឪ ្យ យ ួន	424
តើរដ្ឋត្រូវធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឱ្យចំណូលពន្ធកើនឡើង	null	១ ដើម្បីឲចំណូលពន្ធកើនឡើងរដ្ឋមានមធ្យោបាយដូចខាងក្រោមពង្រឺងសមត្ថភាពប្រមូលពន្ធលប់បំបាត់ការកិបកេងរវាង មន្ដ្រីពន្ធដារ ភ្នាក់ងារពន្ធដារ និងអ្នកជាប់ពន្ធ គឺប្រមូលពន្ធឲបានត្រឺមត្រូវពង្រីកមូលដ្ឋានយកពន្ធកំណត់មូលដ្ឋានថ្មីដែលជាប់ពន្ធបង្កើនអត្រាពន្ធលើទំនិញនិងសេវាមួយចំនួនបង្កើនប្រភេទពន្ធថ្មីដែលមិនទាន់មានឬនៅខ្វះចន្លោះ	null	១ ដើម្បីឲចំណូលពន្ធកើនឡើងរដ្ឋមានមធ្យោបាយដូចខាងក្រោមពង្រឺងសមត្ថភាពប្រមូលពន្ធលប់បំបាត់ការកិបកេងរវាង មន្ដ្រីពន្ធដារ ភ្នាក់ងារពន្ធដារ និងអ្នកជាប់ពន្ធ គឺប្រមូលពន្ធឲបានត្រឺមត្រូវពង្រីកមូលដ្ឋានយកពន្ធកំណត់មូលដ្ឋានថ្មីដែលជាប់ពន្ធបង្កើនអត្រាពន្ធលើទំនិញនិងសេវាមួយចំនួនបង្កើនប្រភេទពន្ធថ្មីដែលមិនទាន់មានឬនៅខ្វះចន្លោះ	ត ើរ ដ្ឋ ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ត េច ដើម ្ប ី ឱ្យ ចំ ណូ ល ពន្ធ ក ើន ឡើង Ġ	22	១ Ġ ដើម ្ប ី ឲ ចំ âĢĭâĢĭ ណូ ល ពន្ធ ក ើន ឡើង រដ្ឋ មាន ម ធ ្យ ោ បា យ ដូច ខា ង âĢĭ ក្រោម ព ង ្រ ឺ ង សម ត្ថ ភាព ប្រ ម ូល âĢĭ ពន្ធ âĢĭ ល ប់ âĢĭ ប ំ បា ត់ ការ ក ិប ក េង រ វា ង ĠâĢĭ ម ន្ ដ ្រី ពន្ធ ដា រ Ġ ភ ្នា ក់ ងារ ពន្ធ ដា រ Ġ និង âĢĭ អ្នក ជាប់ ពន្ធ Ġ គ ឺ ប្រ ម ូល ពន្ធ ឲ បាន ត្រ ឺ ម ត្រូវ ព ង ្រី ក ម ូល ដ្ឋាន យក ពន្ធ កំ ណ ត់ ម ូល ដ្ឋាន ថ ្ម ី ដ ែល âĢĭ ជាប់ ពន្ធ បង ្ក ើន អ ត្រា ពន្ធ លើ ទំ និ ញ និង សេ វា មួយ ចំ ន ួន âĢĭ ប âĢĭ ង្ក ើន ប្រ ភ េ ទ ពន្ធ ថ ្ម ី ដ ែល ម ិន ទាន ់ âĢĭ មាន ឬ នៅ ខ្វ ះ âĢĭ ច âĢĭ ន្ ល ោះ	145	▁តើ រដ្ឋ ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម ្ត េច ដើម ្ប ី ឱ្យ ច ំណ ូល ពន្ធ ក ើន ឡើង ▁	21	▁១ ▁ដើម្បី ឲ ចំ ▁ណូ ល ពន្ធ ក ើន ឡើង រដ្ឋ មាន ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដូច ខា ង ▁ក្រោម ព ង ្រ ឺ ង សម ត្ថ ភាព ប្រ ម ូល ▁ពន្ធ ▁ល ប់ ▁បំបាត់ ការ ក ិប ក េង រ វ ាង ▁ម ន្ ដ ្រី ពន្ធ ដា រ ▁ភ្នាក់ងារ ពន្ធ ដា រ ▁និង ▁អ្នក ជាប់ ពន្ធ ▁គឺ ប្រ ម ូល ពន្ធ ឲ បាន ត្រ ឺ ម ត្រូវ ព ង ្រី ក ម ូល ដ្ឋាន យក ពន្ធ ក ំណ ត់ ម ូល ដ្ឋាន ថ ្ម ី ដ ែល ▁ជាប់ ពន្ធ ប ង្ក ើន អ ត្រា ពន្ធ លើ ទំ ន ិញ និង សេ វា មួយ ចំ ន ួន ▁ប ▁ ង្ក ើន ប្រ ភ េ ទ ពន្ធ ថ ្ម ី ដ ែល ម ិន ទ ាន់ ▁មាន ឬ នៅ ខ្វ ះ ▁ច ▁ន ្ល ោះ	136
អ្វីទៅហៅថាមមាលយល់សប្ដិមនុស្សមនៅពេលគេងលក់មានចលនាទះមូល ងើបដើរ ងើបអង្គុយជួនកាលមានរហូតដល់ទៅបុកស្រូវបានដោយពុំដឹងខ្លួន តើលក្ខណៈនេះទាំងនេះជាការយល់សប្ដិឬមមាល	null	មមាល គឺជាប្រក្សក្សារម្មណ៍មួយដោយឥតកម្មវត្ថុ ជាការនិយាយ នៅពេលលង់ដំណេកដោយមិនដឹងខ្លួនជាមុន យល់សប្ដិ គឺជាសំណង់រូបភាពប្រកបដោយលក្ខណៈវត្ថុវិស័យភាពនៅពេលដែលលង់ក្នុងដំណេកសម្រាន្ដ លក្ខណៈទាំងនេះ មិនមែនជាការយល់សប្ដិទេ គឺជាការមមាល	null	មមាល គឺជាប្រក្សក្សារម្មណ៍មួយដោយឥតកម្មវត្ថុ ជាការនិយាយ នៅពេលលង់ដំណេកដោយមិនដឹងខ្លួនជាមុន យល់សប្ដិ គឺជាសំណង់រូបភាពប្រកបដោយលក្ខណៈវត្ថុវិស័យភាពនៅពេលដែលលង់ក្នុងដំណេកសម្រាន្ដ លក្ខណៈទាំងនេះ មិនមែនជាការយល់សប្ដិទេ គឺជាការមមាល	អ ្វី ទៅ ហ ៅ ថា ម មា ល យ ល់ ស ប្ ដ ិម នុ ស្ស ម នៅ ពេល គ េង ល ក់ មាន ច ល នា ទ ះ ម ូល Ġ ង ើប ដ ើរ Ġ ង ើប អង្គ ុយ ជ ួន កាល មាន រ ហ ូត ដល់ ទៅ ប ុក ស្រ ូវ បាន ដោយ ពុ ំ ដ ឹង ខ្លួន Ġ ត ើ ល ក្ខ ណៈ នេះ ទ ាំង នេះ ជា ការ យ ល់ ស ប្ ដ ិ ឬ ម មា ល Ġ	81	ម មា ល Ġ គ ឺ ជា ប្រ ក្ស ក្ស ារ ម្ម ណ៍ មួយ ដោយ ឥ ត កម្ម វ ត្ថ ុ Ġ ជា ការ និ យា យ Ġ នៅ ពេល លង ់ ដំ ណេ ក ដោយ ម ិន ដ ឹង ខ្លួន ជា ម ុន Ġ យ ល់ ស ប្ ដ ិ Ġ គ ឺ ជា សំ ណ ង់ រូប ភាព ប្រ ក ប ដោយ ល ក្ខ ណៈ វ ត្ថ ុ វិ ស ័យ ភាព នៅ ពេល ដ ែល លង ់ ក្នុង ដំ ណេ ក សម ្រា ន្ ដ Ġ ល ក្ខ ណៈ ទ ាំង នេះ Ġ ម ិន ម ែន ជា ការ យ ល់ ស ប្ ដ ិ ទេ Ġ គ ឺ ជា ការ ម មា ល	109	▁អ្វី ទៅ ហ ៅ ថា ម ម ាល យ ល់ ស ប្ ដ ិម នុ ស្ស ម នៅ ពេល គ េង ល ក់ មាន ច ល នា ទ ះ ម ូល ▁ងើប ដ ើរ ▁ងើប អង្គ ុយ ជ ួន កាល មាន រ ហ ូត ដល់ ទៅ ប ុក ស្រ ូវ បាន ដោយ ព ុំ ដ ឹង ខ្លួន ▁តើ ល ក្ខ ណៈ នេះ ទ ាំង នេះ ជា ការ យ ល់ ស ប្ ដ ិ ឬ ម ម ាល ▁	77	▁ម ម ាល ▁គឺជា ប្រ ក្ស ក្ស ារ ម្ម ណ៍ មួយ ដោយ ឥ ត កម្ម វ ត្ថ ុ ▁ជា ការ ន ិយ ាយ ▁នៅពេល ល ង់ ដ ំណ េក ដោយ ម ិន ដ ឹង ខ្លួន ជា ម ុន ▁យល់ ស ប្ ដ ិ ▁គឺជា ស ំណ ង់ រូប ភាព ប្រ ក ប ដោយ ល ក្ខ ណៈ វ ត្ថ ុ វិ ស ័យ ភាព នៅ ពេល ដ ែល ល ង់ ក្នុង ដ ំណ េក សម ្រា ន្ ដ ▁លក្ខណៈ ទ ាំង នេះ ▁មិន ម ែន ជា ការ យ ល់ ស ប្ ដ ិ ទេ ▁គឺជា ការ ម ម ាល	98
អ្នកប្រាជ្ញខ្មែរឈ្មោះអ្វីដែលបានរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរ	null	អ្នកប្រាជ្ញខ្មែរដែលបានរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរគឺសម្ដេចសង្ឈ ជួន ណាត	null	អ្នកប្រាជ្ញខ្មែរដែលបានរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរគឺសម្ដេចសង្ឈ ជួន ណាត	អ្នក ប្រា ជ្ញ ខ្ ម ែរ ឈ្មោះ អ ្វី ដ ែល បាន រៀបចំ វ ច នា នុ ក្រ ម ខ្ ម ែរ Ġ	22	អ្នក ប្រា ជ្ញ ខ្ ម ែរ ដ ែល បាន រៀបចំ វ ច នា នុ ក្រ ម ខ្ ម ែរ គ ឺ សម ្ ដ េច សង ្ឈ Ġ ជ ួន Ġ ណា ត	31	▁អ្នក ប្រា ជ្ញ ខ្ ម ែរ ឈ្មោះ អ ្វី ដ ែល បាន រៀបចំ វ ច ន ានុ ក្រ ម ខ្ ម ែរ ▁	22	▁អ្នក ប្រា ជ្ញ ខ្ ម ែរ ដ ែល បាន រៀបចំ វ ច ន ានុ ក្រ ម ខ្ ម ែរ គ ឺ ស ម្ ដ េច សង ្ឈ ▁ជួន ▁ណា ត	30
តើសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមបានដួលរលំនៅឆ្នាំណា ព្រោះអ្វី	null	ឆ្នាំ១៩៧០ ព្រោះវិប្បត្តិសង្គម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ហើយដោយឥទ្ធិពលនៃសង្គ្រាមត្រជាក់	null	ឆ្នាំ១៩៧០ ព្រោះវិប្បត្តិសង្គម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ហើយដោយឥទ្ធិពលនៃសង្គ្រាមត្រជាក់	ត ើស ម ័យ សង ្ គម រា ស្ត្រ និយម បាន ដ ួល រ លំ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	22	ឆ្នាំ ១៩ ៧០ Ġ ព្រ ោះ វិ ប្ប ត្តិ សង ្ គម Ġ ន យោ បា យ Ġ និង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ហើយ ដោយ ឥ ទ្ធិ ពល នៃ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់	32	▁តើ សម័យ ស ង្គ ម រា ស្ត្រ និយម បាន ដ ួល រ លំ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁ព្រោះ អ ្វី ▁	19	▁ឆ្នាំ ១៩ ៧០ ▁ព្រោះ វិ ប្ប ត្តិ ស ង្គ ម ▁នយោបាយ ▁និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ហើយ ដោយ ឥ ទ្ធិ ពល នៃ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់	28
តើចម្រៀងជាតិសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មានឈ្មោះថាដូចម្ដេច និពន្ធដោយនរណា	null	ចម្រៀងជាតិនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មានឈ្មោះថា ១៧ មេសា មហាជោគជ័យ ដែលមនិពន្ធដោយ ប៉ុល ពត	null	ចម្រៀងជាតិនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មានឈ្មោះថា ១៧ មេសា មហាជោគជ័យ ដែលមនិពន្ធដោយ ប៉ុល ពត	ត ើ ចម្រ ៀង ជាតិ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ មាន ឈ្មោះ ថា ដូច ម្ ដ េច Ġ និ ពន្ធ ដោយ ន រណ ា Ġ	26	ចម្រ ៀង ជាតិ នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ មាន ឈ្មោះ ថា Ġ ១ ៧ Ġ មេ សា Ġ ម ហា ជ ោ គ ជ ័យ Ġ ដ ែល ម និ ពន្ធ ដោយ Ġ ប៉ ុល Ġ ព ត	36	▁តើ ចម្រ ៀង ជាតិ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁មាន ឈ្មោះ ថា ដូច ម្ ដ េច ▁និពន្ធ ដោយ ន រ ណា ▁	24	▁ចម្រៀង ជាតិ នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁មាន ឈ្មោះ ថា ▁១៧ ▁មេសា ▁មហា ជ ោ គ ជ ័យ ▁ដែល ម និ ពន្ធ ដោយ ▁ប៉ុល ▁ពត	29
តើកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តបានដកចេញអស់ពីប្រទេសអាឡឺម៉ង់នៅឆ្នាំណា	null	កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តបានដកចេញអស់ពីប្រទេសអាឡឺម៉ង់នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៤	null	កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តបានដកចេញអស់ពីប្រទេសអាឡឺម៉ង់នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៤	ត ើក ង ទ ័ ព សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត្ត បាន ដ ក ចេញ អ ស់ ពី ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	29	ក ង ទ ័ ព សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត្ត បាន ដ ក ចេញ អ ស់ ពី ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ នៅ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩៤	32	▁តើ ក ង ទ ័ ព ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត្ត បាន ដ ក ចេញ អ ស់ ពី ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	28	▁កងទ័ព ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត្ត បាន ដ ក ចេញ អ ស់ ពី ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ នៅ ខែ ក ញ្ញា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩៤	27
នៅមុនសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសអង់គ្លេសជាប្រទេសដូចម្ដេច	null	នៅមុនសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសអង់គ្លេសជាប្រទេមហាអំណាចអាណានិគមធំជាងគេនិងជាប្រទេសរៀមច្បងខាងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម	null	នៅមុនសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ប្រទេសអង់គ្លេសជាប្រទេមហាអំណាចអាណានិគមធំជាងគេនិងជាប្រទេសរៀមច្បងខាងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម	នៅ ម ុន សម័យ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី១ Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេស ដូច ម្ ដ េច Ġ	26	នៅ ម ុន សម័យ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី១ Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេ ម ហា អ ំណ ា ច អា ណា និ គម ធ ំ ជា ង គ េន ិ ង ជា ប្រ ទេស រ ៀម ច្ បង ខា ង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម	58	▁នៅ ម ុន សម័យ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី១ ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេស ដូច ម្ ដ េច ▁	25	▁នៅ ម ុន សម័យ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី១ ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ជា ប្រ ទេ ម ហា អ ំ ណា ច អា ណា និ គម ធ ំ ជា ង គ េ និង ជា ប្រ ទេស រ ៀម ច្ បង ខា ង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម	56
តើ UNIFEM បានជម្រុញស្រ្តីដូចម្តេច	null	មូលនិធិនេះបានខិតខំជម្រុញស្រ្តីក្នុងការ សូត្រវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកទេសការទទួលបានកិត្តិយសព័ត៌មាននិងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហើយក៏បានភ្ជាប់ស្រ្តីសាមញ្ញទាំងឡាយទៅនឹងអង្គការពិភាក្សាជាសាកលអំពីបញ្ហាផ្សេងៗដូចជាការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ បរិស្ថាន និងសិទ្ធិមនុស្ស UNIFEMគ្រប់គ្រងនូវគម្រោងរាប់រយដែលមានទឹកប្រាក់២០០០ដុល្លារដល់រាប់លានដុល្លារ	null	មូលនិធិនេះបានខិតខំជម្រុញស្រ្តីក្នុងការ សូត្រវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកទេសការទទួលបានកិត្តិយសព័ត៌មាននិងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហើយក៏បានភ្ជាប់ស្រ្តីសាមញ្ញទាំងឡាយទៅនឹងអង្គការពិភាក្សាជាសាកលអំពីបញ្ហាផ្សេងៗដូចជាការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ បរិស្ថាន និងសិទ្ធិមនុស្ស UNIFEMគ្រប់គ្រងនូវគម្រោងរាប់រយដែលមានទឹកប្រាក់២០០០ដុល្លារដល់រាប់លានដុល្លារ	ត ើ ĠUN IF EM Ġ បាន ជ ម្រ ុញ ស្រ ្ត ី ដូច ម្ ត េច Ġ	13	ម ូល និ ធិ នេះ បាន ខ ិត ខ ំ ជ ម្រ ុញ ស្រ ្ត ី ក្នុង ការ Ġ ស ូត ្រ វិទ្យា សា ស្រ ្ត Ġ និង ប ច្ច េក ទេស ការ ទទួលបាន ក ិត្ត ិយ ស ព័ត៌មាន និង ឧ ប ករណ៍ ផ្ សេ ង ទៀត សម ្រា ប់ ការ អភិវឌ្ឍ ហើយ ក ៏ បាន ភ្ជាប់ ស្រ ្ត ី សា ម ញ្ញ ទ ាំង ឡា យ ទៅ នឹង អង្គ ការ ពិ ភា ក្ស ា ជា សា ក ល អ ំព ី ប ញ ្ហ ា ផ្ សេ ង ៗ ដូច ជា ការ កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ Ġ បរ ិស ្ថ ាន Ġ និង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ĠUN IF EM គ្រ ប់ គ្រ ង ន ូវ គម ្រ ោង រា ប់ រយ ដ ែល មាន ទឹក ប្រា ក់ ២០ ០០ ដុល្លារ ដល់ រា ប់ លាន ដុល្លារ	133	▁តើ ▁UNI F EM ▁បាន ជ ម្រ ុញ ស្រ ្ត ី ដូច ម ្ត េច ▁	12	▁មូលនិធិ នេះ បាន ខ ិត ខ ំ ជ ម្រ ុញ ស្រ ្ត ី ក្នុង ការ ▁សូត្រ វិទ្យា សា ស្រ ្ត ▁និង ប ច្ច េក ទេស ការ ទទួលបាន ក ិត្ត ិយ ស ព័ត៌មាន និង ឧ ប ករណ៍ ផ្ ស េង ទៀត ស ម្រ ាប់ ការ អភិវឌ្ឍ ហើយ ក ៏ បាន ភ្ជាប់ ស្រ ្ត ី ស ាម ញ្ញ ទ ាំង ឡា យ ទៅ នឹង អង្គ ការ ពិ ភា ក ្សា ជា សា ក ល អ ំព ី ប ញ ្ហ ា ផ្ ស េង ៗ ដូច ជា ការ កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ ▁បរិស្ថាន ▁និង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁UNI F EM គ្រ ប់ គ្រ ង ន ូវ គ ម្រ ោង រ ាប់ រយ ដ ែល មាន ទឹក ប្រ ាក់ ២ ០០០ ដុល្លារ ដល់ រ ាប់ លាន ដុល្លារ	125
តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសឡើងនៅឆ្នាំណានៅទីណាហើយបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំណា	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសឡើងនៅឆ្នាំ១៧៨៧នៅទីក្រុងភីឡាឌែលហ្វី ហើយបានដាក់ប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៧៨៩	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសឡើងនៅឆ្នាំ១៧៨៧នៅទីក្រុងភីឡាឌែលហ្វី ហើយបានដាក់ប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៧៨៩	ត ើរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា នៅ ទី ណា ហើយ បាន ដា ក់ ឲ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	38	រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១ ៧ ៨ ៧ នៅ ទី ក្រុង ភ ី ឡា ឌ ែល ហ្វ ី Âł ហើយ បាន ដា ក់ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ឆ្នាំ Âł ១ ៧ ៨ ៩	48	▁តើ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា នៅ ទី ណា ហើយ បាន ដ ាក់ ឲ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	37	▁រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១ ៧ ៨ ៧ នៅ ទី ក្រុង ភ ី ឡា ឌ ែល ហ្វ ី ▁ហើយ បាន ដ ាក់ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ឆ្នាំ ▁១៧ ៨ ៩	44
តើស្ពានព្រែកព្នៅ ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា ក្រោមអធិបតីភាពថ្នាក់ដឹកនាំណា ចូររៀបរាប់បញ្ជាក់ពីស្ពាននេះ	null	សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាព ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ស្ពានព្រែកព្នៅ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១០ស្ពានព្រែកព្នៅ រដ្ឋាភិបាលបានវិនិយោគឱ្យក្រុមហ៊ុន ឯកជនរយៈពេល ៣០ឆ្នាំ ឈ្មោះថា ក្រុមហ៊ុន អិល វ៉ៃ ភី ជាក្រុមហ៊ុនរបស់លោកឧកញ៉ា លីយ៉ុងផាត់ ដែលចំណាយទឹកប្រាក់សាងសង់អស់ប្រមាណ ៤៣៥៥០០០០ដុល្លារសហអាមេរិក ស្ពានព្រែកព្នៅ គេសាងសង់ឆ្លងកាត់ដងទន្លេសាប មានប្រវែង ៩៩៦២ម៉ែត្រ ទទឹង១៤ម៉ែត្រស្ពានព្រែកព្នៅ ស្ថិតនៅឃុំបាក់ខែង ស្រុកមុខកំពូល ខែត្រកណ្តាលចាប់ផ្តើមសាងសង់តាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០៨មកធ្វើរួចឹរាល់ទាំងស្រុង កាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១០	null	សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាព ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ស្ពានព្រែកព្នៅ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១០ស្ពានព្រែកព្នៅ រដ្ឋាភិបាលបានវិនិយោគឱ្យក្រុមហ៊ុន ឯកជនរយៈពេល ៣០ឆ្នាំ ឈ្មោះថា ក្រុមហ៊ុន អិល វ៉ៃ ភី ជាក្រុមហ៊ុនរបស់លោកឧកញ៉ា លីយ៉ុងផាត់ ដែលចំណាយទឹកប្រាក់សាងសង់អស់ប្រមាណ ៤៣៥៥០០០០ដុល្លារសហអាមេរិក ស្ពានព្រែកព្នៅ គេសាងសង់ឆ្លងកាត់ដងទន្លេសាប មានប្រវែង ៩៩៦២ម៉ែត្រ ទទឹង១៤ម៉ែត្រស្ពានព្រែកព្នៅ ស្ថិតនៅឃុំបាក់ខែង ស្រុកមុខកំពូល ខែត្រកណ្តាលចាប់ផ្តើមសាងសង់តាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០៨មកធ្វើរួចឹរាល់ទាំងស្រុង កាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១០	ត ើស ្ ពា ន ព្រ ែក ព្ នៅ Ġ ត្រូវ បាន សម ្ ព ោ ធ ដា ក់ ឱ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ ក្រោម អ ធិ បតី ភាព ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ណា Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ បញ្ជា ក់ ពី ស្ព ាន នេះ Ġ	53	សម ្ត េច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ីន ៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ បាន អ ញ្ជ ើ ញ ជា អ ធិ បតី ភាព Ġ ក្នុង ពិ ធី សម ្ ព ោ ធ ដា ក់ ឱ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២០ Ġ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១០ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ Ġ រដ្ឋ ា ភិ បាល បាន វិ និ យោគ ឱ្យ ក្រុម ហ៊ ុន Ġ ឯក ជន រយ ៈ ពេល Ġ ៣០ ឆ្នាំ Ġ ឈ្មោះ ថា Ġ ក្រុម ហ៊ ុន Ġ អ ិល Ġ វ ៉ៃ Ġ ភ ី Ġ ជា ក្រុម ហ៊ ុន រ ប ស់ លោក ឧ ក ញ៉ា Ġ លី យ៉ ុង ផ ាត់ Ġ ដ ែល ចំ ណា យ ទឹក ប្រា ក់ សា ង សង ់ អ ស់ ប្រ មា ណ Ġ ៤ ៣ ៥ ៥០០ ០០ ដុល្លារ ស ហ អា មេ រិក Ġ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ Ġ គ េស ាង សង ់ ឆ្ លង កាត់ ដង ទ ន្ ល េស ាប Ġ មាន ប្រ វ ែង Ġ ៩ ៩៦ ២ ម៉ែត្រ Ġ ទ ទ ឹង ១ ៤ ម៉ែត្រ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ Ġ ស្ ថ ិត នៅ ឃ ុំ បា ក់ ខែ ង Ġ ស្រ ុក មុខ កំ ព ូល Ġ ខែ ត្រ ក ណ្ត ាល ច ាប់ ផ្ ត ើម សា ង សង ់ តាំង ពី ខែ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៨ មក ធ ្វ ើរ ួច ឹ រា ល់ ទ ាំង ស្រ ុង Ġ កាល ពី ច ុង ខែ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១០	265	▁តើ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ ▁ត្រូវបាន ស ម្ព ោ ធ ដ ាក់ ឱ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁ក្រោម អ ធិ បតី ភាព ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ណា ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ បញ្ជា ក់ ពី ស្ព ាន នេះ ▁	48	▁សម្តេច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁នាយក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ីន ៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁បាន អ ញ្ជ ើ ញ ជា អ ធិ បតី ភាព ▁ក្នុង ពិ ធី ស ម្ព ោ ធ ដ ាក់ ឱ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁ស្ពាន ព្រ ែក ព្ នៅ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២០ ▁ខែកញ្ញា ▁ឆ្នាំ ▁២០១០ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ ▁រដ្ឋាភិបាល បាន វិ និ យោគ ឱ្យ ក្រុម ហ៊ ុន ▁ឯកជន រយ ៈ ពេល ▁៣០ ឆ្នាំ ▁ឈ្មោះ ថា ▁ក្រុមហ៊ុន ▁អិល ▁វ៉ៃ ▁ភី ▁ជា ក្រុម ហ៊ ុន រ ប ស់ លោក ឧ ក ញ៉ា ▁លី យ ៉ុង ផ ាត់ ▁ដែល ច ំណ ាយ ទឹក ប្រ ាក់ សា ង ស ង់ អ ស់ ប្រ មា ណ ▁៤៣ ៥ ៥០ ០០០ ដុល្លារ ស ហ អា មេ រិក ▁ស្ពាន ព្រ ែក ព្ នៅ ▁គេ សា ង ស ង់ ឆ្ លង កាត់ ដង ទ ន ្ល េស ាប ▁មាន ប្រ វ ែង ▁៩ ៩៦ ២ ម៉ែត្រ ▁ទទឹង ១ ៤ ម៉ែត្រ ស្ព ាន ព្រ ែក ព្ នៅ ▁ស្ថិត នៅ ឃ ុំ ប ាក់ ខែ ង ▁ស្រុក មុខ ក ំព ូល ▁ខែ ត្រ ក ណ្ត ាល ច ាប់ ផ្ ត ើម សា ង ស ង់ តាំង ពី ខែ ម ិ ថ ុន ា ▁ឆ្នាំ ▁២០០៨ មក ធ ្វ ើរ ួច ឹ រ ាល់ ទ ាំង ស្រ ុង ▁កាលពី ច ុង ខែ ក ក្ក ដា ▁ឆ្នាំ ▁២០១០	235
តើគណបក្សនយោបាយនៅUSAមានចំនួនប៉ុន្មានអ្វីខ្លះចូរនិយាយពីគណបក្សនីមួយៗ	null	គណបក្សនយោបាយនៅUSAមានចំនួន២គឺគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋប្រមូលផ្តុំដោយពួកពាណិជ្ជករធំៗ និងពួកម្ចាស់កសិដ្ឋាននៅប៉ែកខាងលិចប្រទេសគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យប្រមូលផ្តុំដោយពួកបញ្ញាវន្ត និយោជិត និងជនជាតិភាគតិចនៅតាមទីក្រុងធំ មានជនជាតិអៀរឡង់ អ៊ីតាលី និងពូកស្បែកខ្មៅ	null	គណបក្សនយោបាយនៅUSAមានចំនួន២គឺគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋប្រមូលផ្តុំដោយពួកពាណិជ្ជករធំៗ និងពួកម្ចាស់កសិដ្ឋាននៅប៉ែកខាងលិចប្រទេសគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យប្រមូលផ្តុំដោយពួកបញ្ញាវន្ត និយោជិត និងជនជាតិភាគតិចនៅតាមទីក្រុងធំ មានជនជាតិអៀរឡង់ អ៊ីតាលី និងពូកស្បែកខ្មៅ	ត ើ គ ណ ប ក្ស ន យោ បា យ នៅ USA មាន ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ម ាន អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ និ យា យ ពី គ ណ ប ក្ស នី មួយ ៗ Ġ	37	គ ណ ប ក្ស ន យោ បា យ នៅ USA មាន ចំ ន ួន ២ គ ឺ គ ណ ប ក្ស សា ធា រណៈ រដ្ឋ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ដោយ ព ួ ក ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ធ ំ ៗ Ġ និង ព ួ ក ម្ចាស់ ក សិ ដ្ឋាន នៅ ប៉ ែក ខា ង ល ិច ប្រ ទេស គ ណ ប ក្ស ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ដោយ ព ួ ក ប ញ្ញា វ ន្ត Ġ និ យោ ជ ិត Ġ និង ជន ជាតិ ភាគ តិ ច នៅ តា ម ទី ក្រុង ធ ំ Ġ មាន ជន ជាតិ អ ៀរ ឡង់ Ġ អ៊ី តា លី Ġ និង ព ូក ស្ បែក ខ្ ម ៅ	114	▁តើ គ ណ ប ក្ស ន យោ ប ាយ នៅ US A មាន ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ ន ិយ ាយ ពី គ ណ ប ក្ស នី មួយ ៗ ▁	36	▁គណបក្ស ន យោ ប ាយ នៅ US A មាន ចំ ន ួន ២ គ ឺ គ ណ ប ក្ស សា ធា រណៈ រដ្ឋ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ដោយ ព ួ ក ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ធ ំ ៗ ▁និង ព ួ ក ម្ចាស់ ក សិ ដ្ឋាន នៅ ប៉ ែក ខា ង ល ិច ប្រ ទេស គ ណ ប ក្ស ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ដោយ ព ួ ក ប ញ្ញា វ ន្ត ▁និយោជិត ▁និង ជន ជាតិ ភាគ ត ិច នៅ ត ាម ទី ក្រុង ធ ំ ▁មាន ជន ជាតិ អ ៀរ ឡង់ ▁អ៊ីតាលី ▁និង ព ូក ស្ បែក ខ្ ម ៅ	106
ដូចម្តេចដែលហៅថា ដំណើរលំអង សិប្បនិម្មិត?	null	ដំណើរលំអង សិប្បនិម្មិត ជាការផ្ទេរគ្រាប់លំអង ពីរុក្ខជាតិមួយ ទៅលើ ស្ទិចម៉ាតនៃរុក្ខជាតិ មួយទៀតដោយសារមនុស្ស	null	ដំណើរលំអង សិប្បនិម្មិត ជាការផ្ទេរគ្រាប់លំអង ពីរុក្ខជាតិមួយ ទៅលើ ស្ទិចម៉ាតនៃរុក្ខជាតិ មួយទៀតដោយសារមនុស្ស	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ដំណើរ លំ អ ង Ġ សិ ប្ប និ ម្ម ិត ? Ġ	18	ដំណើរ លំ អ ង Ġ សិ ប្ប និ ម្ម ិត Ġ ជា ការ ផ្ ទេ រ គ្រាប់ លំ អ ង Ġ ពី រ ុក ្ខ ជាតិ មួយ Ġ ទៅ លើ Ġ ស្ទ ិច ម៉ា ត នៃ រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ មួយ ទៀត ដោយ សារ ម នុ ស្ស	42	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ដំណើរ លំ អ ង ▁សិ ប្ប និ ម្ម ិត ? ▁	15	▁ដំណើរ លំ អ ង ▁សិ ប្ប និ ម្ម ិត ▁ជា ការ ផ្ ទ េរ គ្រាប់ លំ អ ង ▁ពីរ ុ ក្ខ ជាតិ មួយ ▁ទៅ លើ ▁ស្ទ ិច ម៉ា ត នៃ រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁មួយ ទៀត ដោយ សារ ម នុ ស្ស	41
តាមផ្លូវតើក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវមានសមាជិកប៉ុន្មាននាក់ ហើយយកអ្វីជាមូលដ្ឋានក្នុងការកំនត់ចំនួនក្រុមប្រឹក្សា	null	តាមច្បាប់ខាងលើំ ឃុំ សង្កាត់ត្រូវដឹកនាំដោយក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ដែលមានសមាជិកពី៥ ទៅ១១នាក់ដោយយោងទៅតាមលក្ខណៈភូមិសាស្រ្តនិងប្រជាសាស្រ្ត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឡើងដោយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំសង្កាត់របស់ខ្លួនស្របតាមនីតិវិធីដែលកំណត់ដោយច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើស ក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់មានភារកិច្ចទទួលត្រូវក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឃុំសង្កាត់ របស់ខ្លួនដោយត្រូវមានប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាមេឃុំ ចៅសង្កាត់	null	តាមច្បាប់ខាងលើំ ឃុំ សង្កាត់ត្រូវដឹកនាំដោយក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ដែលមានសមាជិកពី៥ ទៅ១១នាក់ដោយយោងទៅតាមលក្ខណៈភូមិសាស្រ្តនិងប្រជាសាស្រ្ត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឡើងដោយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំសង្កាត់របស់ខ្លួនស្របតាមនីតិវិធីដែលកំណត់ដោយច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើស ក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់មានភារកិច្ចទទួលត្រូវក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឃុំសង្កាត់ របស់ខ្លួនដោយត្រូវមានប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាមេឃុំ ចៅសង្កាត់	តា ម ផ្ល ូវ ត ើក ្រ ុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ ត្រូវ មាន សម ា ជ ិក ប៉ ុន ្ម ាន នាក់ Ġ ហើយ យក អ ្វី ជា ម ូល ដ្ឋាន ក្នុង ការ កំ ន ត់ ចំ ន ួន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ	47	តា ម ច្ បា ប់ ខា ង លើ ំ Ġ ឃ ុំ Ġ ស âĢĭ ង្ក ាត់ ត្រូវ ដ ឹក នាំ ដោយ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ សង ្ក ាត់ ដ ែល មាន សម ា ជ ិក ពី ៥ Ġ ទៅ ១ ១ នាក់ ដោយ យោ ង ទៅ តា ម ល ក្ខ ណៈ ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត និង ប្រ ជា សា ស្រ ្ត Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ Ġ ត្រូវ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ឡើង ដោយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ក្នុង ឃ ុំ សង ្ក ាត់ រ ប ស់ ខ្លួន ស្រ ប តា ម នី តិ វិ ធី ដ ែល កំ ណ ត់ ដោយ ច្ បា ប់ ស្ត ី ពី ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ សង ្ក ាត់ មាន ភា រក ិច ្ច ទទួល ត្រូវ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ឃ ុំ សង ្ក ាត់ Ġ រ ប ស់ ខ្លួន ដោយ ត្រូវ មាន ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ជា មេ ឃ ុំ Ġ ច ៅ សង ្ក ាត់	174	▁តាម ផ្ល ូវ ត ើ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ត្រូវ មាន ស មា ជ ិក ប៉ ុន ្ មាន នាក់ ▁ហើយ យក អ ្វី ជា ម ូល ដ្ឋាន ក្នុង ការ កំ ន ត់ ចំ ន ួន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁	43	▁តាម ច ្ប ាប់ ខា ង លើ ំ ▁ឃុំ ▁ស ▁ ង្ក ាត់ ត្រូវ ដ ឹក នាំ ដោយ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ ស ង្ក ាត់ ដ ែល មាន ស មា ជ ិក ពី ៥ ▁ទៅ ១ ១ នាក់ ដោយ យ ោង ទៅ ត ាម ល ក្ខ ណៈ ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត និង ប្រ ជា សា ស្រ ្ត ▁ក្រុមប្រឹក្សា ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ▁ត្រូវ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ឡើង ដោយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ក្នុង ឃ ុំ ស ង្ក ាត់ រ ប ស់ ខ្លួន ស្រ ប ត ាម នី តិ វិ ធី ដ ែល ក ំណ ត់ ដោយ ច ្ប ាប់ ស្ត ី ពី ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ▁ក្រុមប្រឹក្សា ឃ ុំ ស ង្ក ាត់ មាន ភា រ កិច្ច ទទួល ត្រូវ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ឃ ុំ ស ង្ក ាត់ ▁របស់ ខ្លួន ដោយ ត្រូវ មាន ប្រ ធាន ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ជា មេ ឃ ុំ ▁ចៅសង្កាត់	157
គេដាំដំនាំកៅស៊ូនៅកន្លែងណាខ្លះ	null	គេដាំដំនាំកៅស៊ូនៅតំបន់ដីក្រហមក្នុង ខេត្តកំពង់ចាម ក្រចេះ រតនគិរី និងក្រុងព្រះសីហនុ	null	គេដាំដំនាំកៅស៊ូនៅតំបន់ដីក្រហមក្នុង ខេត្តកំពង់ចាម ក្រចេះ រតនគិរី និងក្រុងព្រះសីហនុ	គ េ ដា ំ ដំ នាំ ក ៅ ស៊ូ នៅ កន្លែង ណា ខ្ ល ះ Ġ	15	គ េ ដា ំ ដំ នាំ ក ៅ ស៊ូ នៅ ត ំ ប ន់ ដ ី ក្រ ហ មក ្ន ុង Ġ ខ េត ្ត កំ ព ង់ ច ាម Ġ ក្រ ច េះ Ġ រ ត ន គ ិ រី Ġ និង ក្រុង ព្រ ះ សី ហ នុ	45	▁គេ ដ ាំ ដំ នាំ ក ៅ ស៊ូ នៅ កន្លែង ណា ខ្ ល ះ ▁	14	▁គេ ដ ាំ ដំ នាំ ក ៅ ស៊ូ នៅ ត ំ ប ន់ ដ ី ក្រ ហ ម ក្នុង ▁ខេត្ត ក ំព ង់ ច ាម ▁ក្រចេះ ▁រតនគិរី ▁និង ក្រុង ព្រ ះ សី ហ នុ	34
តើរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា តើរបបនេះរស់រានមានជីវីតបានដោយពឹងផ្អែកទៅលើអ្វី	null	របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរត្រូវប្រកាសឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ០៩ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៧០របបនេះរស់រានមានជីវីតបានដោយសារតែការផ្តល់ជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិកទាំងស្រុង	null	របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរត្រូវប្រកាសឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ០៩ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៧០របបនេះរស់រានមានជីវីតបានដោយសារតែការផ្តល់ជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិកទាំងស្រុង	ត ើរ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ត្រូវ បាន ប្រ កាស ជា ផ្ល ូវ ការ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ ត ើរ ប ប នេះ រស់ រា ន មាន ជីវ ីត បាន ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក ទៅ លើ អ ្វី Ġ	48	រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ត្រូវ ប្រ កាស ឡើង ជា ផ្ល ូវ ការ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៩ Ġ ខែ Ġ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧០ រ ប ប នេះ រស់ រា ន មាន ជីវ ីត បាន ដោយ សារ តែ ការ ផ្ ត ល់ ជំ ន ួយ ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ទ ាំង ស្រ ុង	64	▁តើ រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ត្រូវ បាន ប្រ កាស ជា ផ្ល ូវ ការ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁តើ រ ប ប នេះ រស់ រ ាន មាន ជីវ ីត បាន ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក ទៅ លើ អ ្វី ▁	48	▁របប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ត្រូវ ប្រ កាស ឡើង ជា ផ្ល ូវ ការ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៩ ▁ខែ ▁តុលា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧០ រ ប ប នេះ រស់ រ ាន មាន ជីវ ីត បាន ដោយ សារ តែ ការ ផ្ ត ល់ ជំ ន ួយ ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ទ ាំង ស្រ ុង	59
តើគេធ្វើបុណ្យពិសាខបូជានៅថ្ងៃខែណា ដើម្បីអ្វី	null	គេធ្វើបុណ្យពិសាខបូជានៅថ្ងៃ១៥កើត ខែពិសាខ ពិធីបុណ្យនេះប្រារព្ធឡើងដើម្បីរំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង គឺព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹងនៅថ្ងៃពុធ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំច រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង គឺព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹងនៅថ្ងៃពុធ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំរកា រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធចូលបរិនិព្វានក្នុងព្រះជន្មា ៨០វស្សា នៅថ្ងៃ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់	null	គេធ្វើបុណ្យពិសាខបូជានៅថ្ងៃ១៥កើត ខែពិសាខ ពិធីបុណ្យនេះប្រារព្ធឡើងដើម្បីរំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង គឺព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹងនៅថ្ងៃពុធ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំច រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង គឺព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹងនៅថ្ងៃពុធ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំរកា រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធចូលបរិនិព្វានក្នុងព្រះជន្មា ៨០វស្សា នៅថ្ងៃ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់	ត ើ គ េ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ណា Ġ ដើម ្ប ី អ ្វី Ġ	26	គ េ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៥ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រា រ ព្ ធ ឡើង ដើម ្ប ី រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ត្រា ស់ ដ ឹង Ġ គ ឺ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ត្រា ស់ ដ ឹង នៅ ថ ្ង ៃ ពុ ធ Ġ ១ ៥ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ឆ្នាំ ច Ġ រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ត្រា ស់ ដ ឹង Ġ គ ឺ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ត្រា ស់ ដ ឹង នៅ ថ ្ង ៃ ពុ ធ Ġ ១ ៥ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ឆ្នាំ រក ា ĠâĢĭ រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន ក្នុង ព្រ ះ ជន ្ម ា Ġ ៨០ វ ស្សា Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៥ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ឆ្នាំ ម្ សា ញ ់	172	▁តើ គ េ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ណា ▁ដើម្បី អ ្វី ▁	23	▁គេ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៥ កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រ ារ ព្ ធ ឡើង ដើម ្ប ី រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ត្រ ាស់ ដ ឹង ▁គឺ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ត្រ ាស់ ដ ឹង នៅ ថ ្ង ៃ ពុ ធ ▁១៥ កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ឆ្នាំ ច ▁រំលឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ត្រ ាស់ ដ ឹង ▁គឺ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ត្រ ាស់ ដ ឹង នៅ ថ ្ង ៃ ពុ ធ ▁១៥ កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ឆ្នាំ រ កា ▁រំលឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន ក្នុង ព្រ ះ ជន ្ម ា ▁៨០ វ ស្សា ▁នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៥ កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ឆ្នាំ ម្ ស ាញ់	161
តើអ្វីទៅ ដែលហៅថាផ្លូវថ្នល់	null	ហៅថាផ្លូវ សំដៅដល់ទំហំផ្លូវទាំងមូលរួមមានតួផ្លូវ ទ្រូងផ្លូវ ជាយផ្លូវឬចិញ្ចើមផ្លូវ ស្ពាន ស្ពានអាកាស ស្ពានរំលង ផ្លូវរូង និងកំពង់ចម្លងតភ្ជាប់ផ្លូវថ្នល់ ទ្រូងផ្លូវ សំដៅដល់ចំណែកនៃផ្លូវ ទុកសម្រាប់ឲ្យយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទធ្វើចរាចរណ៍	null	ហៅថាផ្លូវ សំដៅដល់ទំហំផ្លូវទាំងមូលរួមមានតួផ្លូវ ទ្រូងផ្លូវ ជាយផ្លូវឬចិញ្ចើមផ្លូវ ស្ពាន ស្ពានអាកាស ស្ពានរំលង ផ្លូវរូង និងកំពង់ចម្លងតភ្ជាប់ផ្លូវថ្នល់ ទ្រូងផ្លូវ សំដៅដល់ចំណែកនៃផ្លូវ ទុកសម្រាប់ឲ្យយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទធ្វើចរាចរណ៍	ត ើ អ ្វី ទៅ Ġ ដ ែល ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ĠĠ	14	ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ Ġ សំ ដ ៅ ដល់ ទំ ហ ំ ផ្ល ូវ ទ ាំង ម ូល រួម មាន ត ួ ផ្ល ូវ Ġ ទ្រ ូង ផ្ល ូវ Ġ ជា យ ផ្ល ូវ ឬ ច ិញ ្ច ើម ផ្ល ូវ Ġ ស្ព ាន Ġ ស្ព ាន អា កាស Ġ ស្ព ាន រំ លង Ġ ផ្ល ូវ រ ូង Ġ និង កំ ព ង់ ច ម្ល ង ត ភ្ជាប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ទ្រ ូង ផ្ល ូវ Ġ សំ ដ ៅ ដល់ ចំ ណ ែក នៃ ផ្ល ូវ Ġ ទុក សម ្រា ប់ ឲ្យ យា ន ជំ និ ះ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ធ ្វ ើ ចរ ា ចរ ណ៍	103	▁តើ អ ្វី ទៅ ▁ដែល ហ ៅ ថា ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁	12	▁ហៅ ថា ផ្ល ូវ ▁សំដៅ ដល់ ទំ ហ ំ ផ្ល ូវ ទ ាំង ម ូល រួម មាន ត ួ ផ្ល ូវ ▁ទ្រូងផ្លូវ ▁ជា យ ផ្ល ូវ ឬ ច ិ ញ្ច ើម ផ្ល ូវ ▁ស្ពាន ▁ស្ពាន អា កាស ▁ស្ពាន រំ លង ▁ផ្លូវ រ ូង ▁និង ក ំព ង់ ច ម្ល ង ត ភ្ជាប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ទ្រូងផ្លូវ ▁សំដៅ ដល់ ច ំណ ែក នៃ ផ្ល ូវ ▁ទុក ស ម្រ ាប់ ឲ្យ យ ាន ជំ ន ិះ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ធ ្វ ើ ច រា ចរ ណ៍	88
តើគេសម្គាល់រ៉ែតាមរយៈអត្តសញ្ញាណអ្វីខ្លះ តើរ៉ែលោហៈនិងរ៉ែអលោហៈខុសគ្នាដូចម្តេច	null	៣ គេសម្គាល់រ៉ែតាមរយៈអត្តសញ្ញាណដូច ជាពណ៌ ស្នាមពណ៌ផ្លេកលោហៈ ដង់ស៊ីតេ ភាពរឹង ប្រព័ន្ធគ្រាប់ក្រាម ស្នាមប្រេះនិងបំណែករ៉ែលោហៈ និងរ៉ែអលោហៈខុសគ្នាដូចតទៅ រ៉ែលោហៈ មានផ្លេកលោហៈ ចម្លងកម្តៅនិងអគ្គិសនីបានល្អ អាចផែបាន និងរហូតជាលួសបាន រ៉ែអលោហៈ គ្មានផ្លេកលោហៈ ចម្លងកម្តៅនិងអគ្គិសនីមិនបានល្អះមិនអាចផែបាននិងមិនអាចហូតជាលូសបាន	null	៣ គេសម្គាល់រ៉ែតាមរយៈអត្តសញ្ញាណដូច ជាពណ៌ ស្នាមពណ៌ផ្លេកលោហៈ ដង់ស៊ីតេ ភាពរឹង ប្រព័ន្ធគ្រាប់ក្រាម ស្នាមប្រេះនិងបំណែករ៉ែលោហៈ និងរ៉ែអលោហៈខុសគ្នាដូចតទៅ រ៉ែលោហៈ មានផ្លេកលោហៈ ចម្លងកម្តៅនិងអគ្គិសនីបានល្អ អាចផែបាន និងរហូតជាលួសបាន រ៉ែអលោហៈ គ្មានផ្លេកលោហៈ ចម្លងកម្តៅនិងអគ្គិសនីមិនបានល្អះមិនអាចផែបាននិងមិនអាចហូតជាលូសបាន	ត ើ គ េស ម្ គ ាល់ រ៉ ែត ាម រយ ៈ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ត ើរ ៉ ែល ោ ហ ៈ និង រ៉ ែ អ ល ោ ហ ៈ ខុស គ្នា ដូច ម្ ត េច Ġ	43	៣ âĢĭ Ġ គ េស ម្ គ ាល់ រ៉ ែត ាម រយ ៈ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ដូច âĢĭ Ġ ជា ព ណ៌ Ġ ស្ន ាម ព ណ៌ âĢĭ ផ្ល េក ល ោ ហ ៈ Ġ ដង ់ ស៊ី ត េ Ġ ភាព រ ឹង Ġ ប្រ ព ័ន ្ ធ គ្រាប់ ក្រ ាម Ġ ស្ន ាម ប្រ េះ និង ប ំណ ែក រ៉ ែល ោ ហ ៈ Ġ និង រ៉ ែ អ ល ោ ហ ៈ ខុស គ្នា ដូច ត ទៅ Ġ រ៉ ែល ោ ហ ៈ Ġ មាន ផ្ល េក ល ោ ហ ៈ Ġ ច ម្ល ង ក ម្ ត ៅ និង អ គ្គ ិស នី បាន ល្អ Ġ អា ច ផ ែប ាន Ġ និង រ ហ ូត ជា ល ួស âĢĭ បាន Ġ រ៉ ែ អ ល ោ ហ ៈ Ġ គ ្ម ាន ផ្ល េក ល ោ ហ ៈ Ġ ច ម្ល ង ក ម្ ត ៅ និង អ គ្គ ិស នី ម ិន បាន ល្អ ះ ម ិន អា ច ផ ែប ាន âĢĭ និង ម ិន អា ច ហ ូត ជា ល ូស បាន	162	▁តើ គ េស ម្ គ ាល់ រ៉ ែត ាម រយ ៈ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁តើ រ៉ ែល ោ ហ ៈ និង រ៉ ែ អ ល ោ ហ ៈ ខុស គ្នា ដូច ម ្ត េច ▁	41	▁៣ ▁គេ ស ម្ គ ាល់ រ៉ ែត ាម រយ ៈ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ដូច ▁ជា ព ណ៌ ▁ស្នាម ព ណ៌ ▁ផ្ល េក ល ោ ហ ៈ ▁ដ ង់ ស៊ី ត េ ▁ភាព រ ឹង ▁ប្រព័ន្ធ គ្រាប់ ក្រ ាម ▁ស្នាម ប្រ េះ និង ប ំណ ែក រ៉ ែល ោ ហ ៈ ▁និង រ៉ ែ អ ល ោ ហ ៈ ខុស គ្នា ដូច ត ទៅ ▁រ៉ែ ល ោ ហ ៈ ▁មាន ផ្ល េក ល ោ ហ ៈ ▁ចម្លង ក ម ្ត ៅ និង អ គ្គ ិស នី បាន ល្អ ▁អាច ផ ែ បាន ▁និង រ ហ ូត ជា ល ួស ▁បាន ▁រ៉ែ អ ល ោ ហ ៈ ▁គ្មាន ផ្ល េក ល ោ ហ ៈ ▁ចម្លង ក ម ្ត ៅ និង អ គ្គ ិស នី ម ិន បាន ល្អ ះ ម ិន អា ច ផ ែ បាន ▁និង ម ិន អា ច ហ ូត ជា ល ូស បាន	148
តើដីឡឺសកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច ហើយផ្តល់ប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ	null	និយាយពីសំណឹក និងការចាក់បង្គរដោយទឹកកក ចលនានៃផែនទឹកកកធ្វើឲ្យសណ្ឋានដីដែលនៅក្បែរវាផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ ផែនទឹកកកដែលហូរលើដីបានដឹកជញ្ជូនសិលាទៅជាមួយ នៅក្រោមផែនទឹកកកមួយផ្ទាំង ទម្ងន់ទឹកកកអាចបំបែកសិលាជាផ្នែកៗ បំណែកសិលារងនូវកំណកនៅផ្នែកក្រោមទឹកកក នៅពេលផែនទឹកកករសាត់វាបាននាំសិលាទាំងនោះទៅជាមួយ សិលាជាច្រើនទៀតដែលនៅផ្នែកក្រោមផែនទឹកកកត្រូវបានផែនទឹកកកទាញកោសបាតដីទៅជាមួយដែលធ្វើឲ្យកកិត និងមានស្នាមឆ្នូតលើសិលាមេ	null	និយាយពីសំណឹក និងការចាក់បង្គរដោយទឹកកក ចលនានៃផែនទឹកកកធ្វើឲ្យសណ្ឋានដីដែលនៅក្បែរវាផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ ផែនទឹកកកដែលហូរលើដីបានដឹកជញ្ជូនសិលាទៅជាមួយ នៅក្រោមផែនទឹកកកមួយផ្ទាំង ទម្ងន់ទឹកកកអាចបំបែកសិលាជាផ្នែកៗ បំណែកសិលារងនូវកំណកនៅផ្នែកក្រោមទឹកកក នៅពេលផែនទឹកកករសាត់វាបាននាំសិលាទាំងនោះទៅជាមួយ សិលាជាច្រើនទៀតដែលនៅផ្នែកក្រោមផែនទឹកកកត្រូវបានផែនទឹកកកទាញកោសបាតដីទៅជាមួយដែលធ្វើឲ្យកកិត និងមានស្នាមឆ្នូតលើសិលាមេ	ត ើ ដ ី ឡ ឺ ស កើត ឡើង យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ ហើយ ផ្ ត ល់ ប្រ យោ ជន ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	27	និ យា យ ពី សំ ណ ឹក Ġ និង ការ ច ាក់ បង ្ គរ ដោយ ទឹក ក ក Ġ ច ល នា នៃ ផ ែន ទឹក ក ក ធ ្វ ើ ឲ្យ ស ណ ្ឋ ាន ដ ី ដ ែល នៅ ក្ ប ែរ វា ផ្ល ាស់ ប្ តូ រ ទ ម្រ ង់ Ġ ផ ែន ទឹក ក ក ដ ែល ហ ូរ âĢĭ លើ ដ ី បាន ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន សិ លា ទៅ ជា មួយ Ġ នៅ ក្រោម ផ ែន ទឹក ក ក មួយ ផ្ ទ ាំង Ġ ទ ម្ ង ន់ ទឹក ក ក អា ច ប ំ បែក សិ លា ជា ផ្ ន ែក ៗ ĠâĢĭ Ġ ប ំណ ែក សិ លា រ ង ន ូវ កំ ណ ក នៅ ផ្ ន ែក ក្រោម ទឹក ក ក Ġ នៅ ពេល ផ ែន ទឹក ក ករ សា ត់ វា បាន នាំ សិ លា ទ ាំង ន ោះ ទៅ ជា មួយ Ġ សិ លា ជា ច្ រ ើន ទៀត ដ ែល នៅ ផ្ ន ែក ក្រោម ផ ែន ទឹក ក ក ត្រូវ បាន ផ ែន ទឹក ក ក ទ ាញ ក ោស បា ត ដ ី ទៅ ជា មួយ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ក ិត Ġ និង មាន ស្ន ាម ឆ្ ន ូត លើ សិ លា មេ	203	▁តើ ដ ី ឡ ឺ ស កើត ឡើង យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁ហើយ ផ្ ត ល់ ប្រ យោ ជ ន៍ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	26	▁និយាយ ពី ស ំណ ឹក ▁និង ការ ច ាក់ ប ង្គ រ ដោយ ទឹក ក ក ▁ចលនា នៃ ផ ែន ទឹក ក ក ធ ្វ ើ ឲ្យ ស ណ ្ឋ ាន ដ ី ដ ែល នៅ ក ្ប ែរ វា ផ្ល ាស់ ប ្ត ូរ ទ ម្រ ង់ ▁ផ ែន ទឹក ក ក ដ ែល ហ ូរ ▁លើ ដ ី បាន ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន សិ លា ទៅ ជា មួយ ▁នៅក្រោម ផ ែន ទឹក ក ក មួយ ផ្ ទ ាំង ▁ទម្ងន់ ទឹក ក ក អា ច ប ំ បែក សិ លា ជា ផ្ ន ែក ៗ ▁ប ំណ ែក ស ិល ារ ង ន ូវ ក ំណ ក នៅ ផ្ ន ែក ក្រោម ទឹក ក ក ▁នៅពេល ផ ែន ទឹក ក ករ ស ាត់ វា បាន នាំ សិ លា ទ ាំង ន ោះ ទៅ ជា មួយ ▁សិ លា ជា ច ្រ ើន ទៀត ដ ែល នៅ ផ្ ន ែក ក្រោម ផ ែន ទឹក ក ក ត្រូវ បាន ផ ែន ទឹក ក ក ទ ាញ ក ោស ប ាត ដ ី ទៅ ជា មួយ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ក ិត ▁និង មាន ស្ន ាម ឆ្ ន ូត លើ សិ លា មេ	194
បើគិតជាផលទុនសរុបក្នុងស្រុក តើប្រទេសអង់គ្លេសមានចំណាត់លេខប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីប្រទេសណាខ្លះ	null	បើគិតជាផលទុនសរុបក្នុងស្រុក ប្រទេសអង់គ្លេសមានចំណាត់លេខ៦ បន្ទាប់ពី សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន អាឡឺម៉ង់ អ៉ីតាលី និងបារាំង	null	បើគិតជាផលទុនសរុបក្នុងស្រុក ប្រទេសអង់គ្លេសមានចំណាត់លេខ៦ បន្ទាប់ពី សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន អាឡឺម៉ង់ អ៉ីតាលី និងបារាំង	ប ើ គ ិត ជា ផល ទ ុន ស រ ុប ក្នុង ស្រ ុក Ġ ត ើប ្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន ចំ ណា ត់ លេខ ប៉ ុន ្ម ាន បន្ទាប់ ពី ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ Ġ	40	ប ើ គ ិត ជា ផល ទ ុន ស រ ុប ក្នុង ស្រ ុក Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន ចំ ណា ត់ លេខ ៦ Ġ បន្ទាប់ ពី Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ ជ ប៉ ុន Ġ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ អ ៉ី តា លី Ġ និង បា រា ំ ង	51	▁បើ គ ិត ជា ផល ទ ុន ស រ ុប ក្នុង ស្រ ុក ▁តើ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន ច ំណ ាត់ លេខ ប៉ ុន ្ មាន បន្ទាប់ ពី ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ▁	38	▁បើ គ ិត ជា ផល ទ ុន ស រ ុប ក្នុង ស្រ ុក ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន ច ំណ ាត់ លេខ ៦ ▁បន្ទាប់ពី ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក ▁ជប៉ុន ▁អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁អ ៉ី តា លី ▁និង ប ារ ាំង	43
ចូររៀបរាប់ឈ្មោះស្ពានអាកាសនៅរាជធានីភ្នំពេញ	null	រាប់ឈ្មោះស្ពានអាកាសនៅរាជធានីភ្នំពេញមានដូចជាស្ពានទី០១ ស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ស្ពានទី០២ ស្ពានអាកាស៧មករា ឬពេទ្យលោកសង្ឃស្ពានទី០៣ ស្ពានអាកាសស្ទឹងមានជ័យស្ពានទី០៤ ស្ពានអាកាស៥មករា ឬតិចណូ	null	រាប់ឈ្មោះស្ពានអាកាសនៅរាជធានីភ្នំពេញមានដូចជាស្ពានទី០១ ស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ស្ពានទី០២ ស្ពានអាកាស៧មករា ឬពេទ្យលោកសង្ឃស្ពានទី០៣ ស្ពានអាកាសស្ទឹងមានជ័យស្ពានទី០៤ ស្ពានអាកាស៥មករា ឬតិចណូ	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ឈ្មោះ ស្ព ាន អា កាស នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ Ġ	16	រា ប់ ឈ្មោះ ស្ព ាន អា កាស នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ មាន ដូច ជា ស្ព ាន ទី ០ ១ Ġ ស្ព ាន អា កាស ក្ បាល ថ្ន ល់ ស្ព ាន ទី ០ ២ Ġ ស្ព ាន អា កាស ៧ មក រា Ġ ឬ ពេទ្យ លោក សង ្ ឃ âĢĭ ស្ព ាន ទី ០ ៣ Ġ ស្ព ាន អា កាស ស្ទ ឹង មាន ជ ័យ ស្ព ាន ទី ០ ៤ Ġ ស្ព ាន អា កាស ៥ មក រា Ġ ឬ តិ ច ណូ	76	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ឈ្មោះ ស្ព ាន អា កាស នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ ▁	15	▁រាប់ ឈ្មោះ ស្ព ាន អា កាស នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ មាន ដូច ជា ស្ព ាន ទី ០ ១ ▁ស្ពាន អា កាស ក្ បាល ថ្ន ល់ ស្ព ាន ទី ០ ២ ▁ស្ពាន អា កាស ៧ មក រា ▁ឬ ពេទ្យ លោក សង ្ ឃ ▁ស្ពាន ទី ០ ៣ ▁ស្ពាន អា កាស ស្ទ ឹង មាន ជ ័យ ស្ព ាន ទី ០ ៤ ▁ស្ពាន អា កាស ៥ មក រា ▁ឬ ត ិច ណូ	70
តើពាក្យ «គុកមានន័យយ៉ាងណា	null	ពាក្យគុកគឺសំដៅប្រាសាទ ឬទីងងឹតមានន័យថាជាទីកន្លែងគោរពបូជាដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ដើម្បីអប់រំចិត្តព្រោះថាប្រាសាទជាទីកន្លែងសក្ការៈបូជារបស់ព្រះរាជា មិនមែនជាទីកន្លែងសម្រាប់ព្រះអង្គគង់នៅនោះទេ ហើយបច្ចុប្បនពាក្យគុកក៏មានន័យអប់រំចិត្តដែរគឺមិនមែនជាទីសម្រាប់សប្បាយនោះទេ	null	ពាក្យគុកគឺសំដៅប្រាសាទ ឬទីងងឹតមានន័យថាជាទីកន្លែងគោរពបូជាដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ដើម្បីអប់រំចិត្តព្រោះថាប្រាសាទជាទីកន្លែងសក្ការៈបូជារបស់ព្រះរាជា មិនមែនជាទីកន្លែងសម្រាប់ព្រះអង្គគង់នៅនោះទេ ហើយបច្ចុប្បនពាក្យគុកក៏មានន័យអប់រំចិត្តដែរគឺមិនមែនជាទីសម្រាប់សប្បាយនោះទេ	ត ើ ពាក្យ ĠÂ« គ ុក មាន ន ័យ យ៉ាង ណា Ġ	10	ពាក្យ គ ុក គ ឺ សំ ដ ៅ ប្រា សា ទ Ġ ឬ ទី ង ង ឹត មាន ន ័យ ថា ជា ទី កន្លែង គោ រ ព បូ ជា ដ ៏ ស្ងប់ស្ងាត់ ដើម ្ប ី អ ប់ រំ ចិត្ត ព្រ ោះ ថា ប្រា សា ទ ជា ទី កន្លែង ស ក្ក ារ ៈ បូ ជា រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា Ġ ម ិន ម ែន ជា ទី កន្លែង សម ្រា ប់ ព្រ ះ អង្គ គ ង់ នៅ ន ោះ ទេ Ġ ហើយ ប ច្ច ុប ្ប ន ពាក្យ គ ុក ក ៏ មាន ន ័យ អ ប់ រំ ចិត្ត ដ ែរ គ ឺ ម ិន ម ែន ជា ទី សម ្រា ប់ សប្បាយ ន ោះ ទេ	114	▁តើ ពាក្យ ▁ « គ ុក មាន ន ័យ យ៉ាង ណា ▁	9	▁ពាក្យ គ ុក គ ឺ សំ ដ ៅ ប្រា សា ទ ▁ឬ ទី ង ង ឹត មាន ន ័យ ថា ជា ទី កន្លែង គ ោរ ព បូ ជា ដ ៏ ស្ងប់ស្ងាត់ ដើម ្ប ី អ ប់ រំ ចិត្ត ព្រ ោះ ថា ប្រា សា ទ ជា ទី កន្លែង ស ក្ ការ ៈ បូ ជា រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា ▁មិន ម ែន ជា ទី កន្លែង ស ម្រ ាប់ ព្រ ះ អង្គ គ ង់ នៅ ន ោះ ទេ ▁ហើយ ប ច្ច ុ ប្ប ន ពាក្យ គ ុក ក ៏ មាន ន ័យ អ ប់ រំ ចិត្ត ដ ែរ គ ឺ ម ិន ម ែន ជា ទី ស ម្រ ាប់ សប្បាយ ន ោះ ទេ	113
តើវិជ្ជាស្ថានពុទ្ធសាសនាបណ្ឌិតកើតឡើងនៅពេលណា មានគោលបំណងសំខាន់អ្វីខ្លះ	null	វិជ្ជាស្ថានពុទ្ធសាសនាបណ្ឌិតកើតឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ទី ២៥ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៣០ មានគោលបំណងដូចជាដើម្បីស្រាវជ្រាវរកគម្ពីរ ដីការ ក្បួនច្បាប់ខ្មែរបុរាណថែរក្សាទុកកុំឪ្យវិនាសបាត់បង់ដើម្បីរកគម្ពីរក្បួនខនាតបរទេសរកមកជំនួស ក្បូនខ្នាតច្បាប់ទាំងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ជាការលើលតម្លើងវិស័យអក្សរសាស្រ្ដ បំពេញសេចក្ដីត្រូវការរបស់យើងដែលខ្វះខាត ដើម្បីចាត់ការបោះពុម្ភផ្សាយនូវគម្ពីរដីកា ក្បូនខ្នាតទាំងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ជាការលើកតម្កើងអក្សរសាស្រ្ដជាតិ ប្រយោជន៍ឪ្យពលរដ្ឋយើងមានការចេះដឹងទូលាយបរិបូរឡើង ដើម្បីរៀបចំលើព្រះពុទ្ធសាសនា ឪ្យរឿងកើតឡើងដោយការពង្រីកការសិក្សាព្រះធម៌វិន័យឪ្យបានផ្សាយ ទូលាយទៅគ្រប់ខេត្ត ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដើម្បីរៀបចំប្រែព្រះតៃបិដក ហើយចាត់ការបោះពុម្ភជាភាសាបាលី	null	វិជ្ជាស្ថានពុទ្ធសាសនាបណ្ឌិតកើតឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ទី ២៥ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៣០ មានគោលបំណងដូចជាដើម្បីស្រាវជ្រាវរកគម្ពីរ ដីការ ក្បួនច្បាប់ខ្មែរបុរាណថែរក្សាទុកកុំឪ្យវិនាសបាត់បង់ដើម្បីរកគម្ពីរក្បួនខនាតបរទេសរកមកជំនួស ក្បូនខ្នាតច្បាប់ទាំងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ជាការលើលតម្លើងវិស័យអក្សរសាស្រ្ដ បំពេញសេចក្ដីត្រូវការរបស់យើងដែលខ្វះខាត ដើម្បីចាត់ការបោះពុម្ភផ្សាយនូវគម្ពីរដីកា ក្បូនខ្នាតទាំងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ជាការលើកតម្កើងអក្សរសាស្រ្ដជាតិ ប្រយោជន៍ឪ្យពលរដ្ឋយើងមានការចេះដឹងទូលាយបរិបូរឡើង ដើម្បីរៀបចំលើព្រះពុទ្ធសាសនា ឪ្យរឿងកើតឡើងដោយការពង្រីកការសិក្សាព្រះធម៌វិន័យឪ្យបានផ្សាយ ទូលាយទៅគ្រប់ខេត្ត ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដើម្បីរៀបចំប្រែព្រះតៃបិដក ហើយចាត់ការបោះពុម្ភជាភាសាបាលី	ត ើ វិជ្ជា ស្ថាន ពុ ទ្ធ សា ស នា បណ្ឌិត កើត ឡើង នៅ ពេល ណា Ġ មាន គោ ល ប ំណ ង សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	29	វិជ្ជា ស្ថាន ពុ ទ្ធ សា ស នា បណ្ឌិត កើត ឡើង នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ Ġ ទី Ġ ២៥ Ġ ខែ មក រា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៣០ Ġ មាន គោ ល ប ំណ ង ដូច ជា ដើម ្ប ី ស្រ ាវ ជ្រ ាវ រក គម ្ ពី រ Ġ ដ ី ការ Ġ ក្ ប ួន ច្ បា ប់ ខ្ ម ែរ ប ុរ ា ណ ថ ែរ ក្ស ា ទុក ក ុំ ឪ ្យ វិ នា ស បា ត់ បង់ ដើម ្ប ី រក គម ្ ពី រក ្ប ួន ខ នា ត បរ ទេស រក មក ជំ ន ួស Ġ ក្ បូ ន ខ្ នា ត ច្ បា ប់ ទ ាំង ផ្ល ូវ លោក Ġ និង ផ្ល ូវ ធម៌ ជា ការ លើ ល ត ម្ល ើង វិ ស ័យ អ ក្ស រស ាស ្រ ្ ដ Ġ ប ំព េញ សេ ច ក្ ដ ីត ្រ ូវ ការ រ ប ស់ យ ើង ដ ែល ខ្វ ះ ខា ត Ġ ដើម ្ប ី ច ាត់ ការ ប ោះ ពុ ម្ភ ផ្សាយ ន ូវ គម ្ ពី រ ដ ី កា Ġ ក្ បូ ន ខ្ នា ត ទ ាំង ផ្ល ូវ លោក Ġ និង ផ្ល ូវ ធម៌ ជា ការ លើក ត ម្ ក ើង អ ក្ស រស ាស ្រ ្ ដ ជាតិ Ġ ប្រ យោ ជន ៍ ឪ ្យ ពល រដ្ឋ យ ើង មាន ការ ច េះ ដ ឹង ទូ លា យ បរ ិប ូរ ឡើង ĠâĢĭ ដើម ្ប ី រៀបចំ លើ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា Ġ ឪ ្យ រឿង កើត ឡើង ដោយ ការ ព ង ្រី ក ការ សិ ក្ស ា ព្រ ះ ធម៌ វិ ន ័យ ឪ ្យ បាន ផ្សាយ Ġ ទូ លា យ ទៅ គ្រ ប់ ខ េត ្ត Ġ ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ដើម ្ប ី រៀបចំ ប្រ ែ ព្រ ះ ត ៃ ប ិ ដ ក Ġ ហើយ ច ាត់ ការ ប ោះ ពុ ម្ភ ជា ភា សា បាល ី	309	▁តើ វិជ្ជា ស្ថាន ព ុទ្ធ សា ស នា បណ្ឌិត កើត ឡើង នៅ ពេល ណា ▁មាន គ ោល ប ំណ ង សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	28	▁វិជ្ជា ស្ថាន ព ុទ្ធ សា ស នា បណ្ឌិត កើត ឡើង នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ ▁ទី ▁២៥ ▁ខែមករា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៣០ ▁មាន គ ោល ប ំណ ង ដូច ជា ដើម ្ប ី ស្រ ាវ ជ្រ ាវ រក គ ម្ព ី រ ▁ដី ការ ▁ក្បួន ច ្ប ាប់ ខ្ ម ែរ ប ុរ ា ណ ថ ែរ ក ្សា ទុក ក ុំ ឪ ្យ វិ នា ស ប ាត់ បង់ ដើម ្ប ី រក គ ម្ព ី រក ្ប ួន ខ នា ត បរ ទេស រក មក ជំ ន ួស ▁ក្ប ូន ខ្ នា ត ច ្ប ាប់ ទ ាំង ផ្ល ូវ លោក ▁និង ផ្ល ូវ ធម៌ ជា ការ លើ ល ត ម្ល ើង វិ ស ័យ អ ក្ស រ សា ស្រ ្ ដ ▁បំពេញ ស េច ក្ ដ ី ត្រូវ ការ រ ប ស់ យ ើង ដ ែល ខ្វ ះ ខា ត ▁ដើម្បី ច ាត់ ការ ប ោះ ពុ ម្ភ ផ្សាយ ន ូវ គ ម្ព ី រ ដ ី កា ▁ក្ប ូន ខ្ នា ត ទ ាំង ផ្ល ូវ លោក ▁និង ផ្ល ូវ ធម៌ ជា ការ លើក ត ម្ ក ើង អ ក្ស រ សា ស្រ ្ ដ ជាតិ ▁ប្រយោជន៍ ឪ ្យ ពល រដ្ឋ យ ើង មាន ការ ច េះ ដ ឹង ទ ូល ាយ បរ ិប ូរ ឡើង ▁ដើម្បី រៀបចំ លើ ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ▁ឪ ្យ រឿង កើត ឡើង ដោយ ការ ព ង ្រី ក ការ ស ិក ្សា ព្រ ះ ធម៌ វ ិន ័យ ឪ ្យ បាន ផ្សាយ ▁ទូលាយ ទៅ គ្រ ប់ ខ េ ត្ត ▁ក្នុង ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ដើម ្ប ី រៀបចំ ប្រ ែ ព្រ ះ ត ៃ ប ិ ដ ក ▁ហើយ ច ាត់ ការ ប ោះ ពុ ម្ភ ជា ភា សា បាល ី	290
តួនាទីរបស់ព្រះមហាក្សត្រព្រុយនេ និងព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាយើងខុសគ្នាដូចម្តេចខ្លះ	null	តួនាទីរបស់ព្រះមហាក្សត្រព្រុយនេ និងព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាយើងខុសគ្នា ត្រង់ចំណុចមួយចំនួន ស្តេចកម្ពុជាសោយរាជ្យតែពុំកា្តប់អំណាច ស្តេចព្រុយនេសោយរាជ្យ ហើយក្តាប់អំណាច	null	តួនាទីរបស់ព្រះមហាក្សត្រព្រុយនេ និងព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាយើងខុសគ្នា ត្រង់ចំណុចមួយចំនួន ស្តេចកម្ពុជាសោយរាជ្យតែពុំកា្តប់អំណាច ស្តេចព្រុយនេសោយរាជ្យ ហើយក្តាប់អំណាច	ត ួន ា ទី រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ុយ ន េ Ġ និង ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ក ម្ព ុ ជា យ ើង ខុស គ្នា ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	37	ត ួន ា ទី រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ុយ ន េ Ġ និង ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ក ម្ព ុ ជា យ ើង ខុស គ្នា Ġ ត្រ ង់ ចំណុច មួយ ចំ ន ួន Ġ ស្ត េច ក ម្ព ុ ជា ស ោយ រាជ ្យ តែ ពុ ំ កា ្ត ប់ អ ំណ ា ច Ġ ស្ត េច ព្រ ុយ ន េស ោយ រាជ ្យ Ġ ហើយ ក្ត ាប់ អ ំណ ា ច	73	▁តួនាទី រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ុយ ន េ ▁និង ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ក ម្ព ុ ជ ាយ ើង ខុស គ្នា ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	34	▁តួនាទី រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ុយ ន េ ▁និង ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ក ម្ព ុ ជ ាយ ើង ខុស គ្នា ▁ត្រង់ ចំណុច មួយ ចំ ន ួន ▁ស្តេច ក ម្ព ុ ជា ស ោយ រាជ ្យ តែ ព ុំ កា ្ត ប់ អ ំ ណា ច ▁ស្តេច ព្រ ុយ ន េស ោយ រាជ ្យ ▁ហើយ ក្ត ាប់ អ ំ ណា ច	67
តើអូស្ត្រាលីជាប្រទេសកសិកម្ម ឬជាប្រទេសឩស្សាហកម្មព្រោះអ្វី	null	អូស្ត្រាលីជាប្រទេសកសិកម្ម ឬជាប្រទេសឩស្សាហកម្ម ព្រោះប្រទេសនេះពឹងផ្អែកលើការនាំចេញសាច់ ទឹកដោះ រោមសត្វ និងស្រូវសាលីដ៏ធំទៀតផង	null	អូស្ត្រាលីជាប្រទេសកសិកម្ម ឬជាប្រទេសឩស្សាហកម្ម ព្រោះប្រទេសនេះពឹងផ្អែកលើការនាំចេញសាច់ ទឹកដោះ រោមសត្វ និងស្រូវសាលីដ៏ធំទៀតផង	ត ើ អូ ស្ត្រ ាល ី ជា ប្រ ទេស ក សិ កម្ម Ġ ឬ ជា ប្រ ទេស ឩ ស្សា ហ កម្ម ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	24	អូ ស្ត្រ ាល ី ជា ប្រ ទេស ក សិ កម្ម Ġ ឬ ជា ប្រ ទេស ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ ព្រ ោះ ប្រ ទេស នេះ ព ឹង ផ្ អ ែក លើក ារ នាំ ចេញ សា ច ់ Ġ ទឹក ដ ោះ Ġ រ ោម ស ត ្វ Ġ និង ស្រ ូវ សា លី ដ ៏ ធ ំ ទៀត ផ ង	55	▁តើ អូ ស្ត្រ ាល ី ជា ប្រ ទេស ក សិ កម្ម ▁ឬ ជា ប្រ ទេស ឩ ស្សា ហ កម្ម ព្រ ោះ អ ្វី ▁	23	▁អូស្ត្រាលី ជា ប្រ ទេស ក សិ កម្ម ▁ឬ ជា ប្រ ទេស ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁ព្រោះ ប្រ ទេស នេះ ព ឹង ផ្ អ ែក លើ ការ នាំ ចេញ ស ាច់ ▁ទឹកដោះ ▁រោម ស ត ្វ ▁និង ស្រ ូវ សា លី ដ ៏ ធ ំ ទៀត ផ ង	47
តើអាស៊ានបូក ១មានន័យដូចម្តេច	null	មានន័យោថាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០បូកជាមួយនឹងប្រទេសឥណ្ឌា	null	មានន័យោថាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០បូកជាមួយនឹងប្រទេសឥណ្ឌា	ត ើ អា ស៊ ាន បូ ក Ġ ១ មាន ន ័យ ដូច ម្ ត េច Ġ	15	មាន ន ័យ ោ ថា ប្រ ទេស សម ា ជ ិក អា ស៊ ាន ទ ាំង ១០ បូ ក ជា មួយ នឹង ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ា	27	▁តើ អា ស៊ ាន ប ូក ▁១ មាន ន ័យ ដូច ម ្ត េច ▁	14	▁មាន ន ័យ ោ ថា ប្រ ទេស ស មា ជ ិក អា ស៊ ាន ទ ាំង ១០ ប ូក ជា មួយ នឹង ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ា	27
ដូចម្តចដែលហៅថា សារធាតុចិញ្ចឹម	null	ដែលហៅថា សារធាតុចិញ្ចឹមគឺជា សារធាតុគីមីដែលសារពាង្គកាយត្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ការរស់នៅ លូតលាស់ និងបន្តពូជ	null	ដែលហៅថា សារធាតុចិញ្ចឹមគឺជា សារធាតុគីមីដែលសារពាង្គកាយត្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ការរស់នៅ លូតលាស់ និងបន្តពូជ	ដូច ម្ ត ច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ សារ ធាតុ ច ិញ ្ច ឹម Ġ	15	ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ សារ ធាតុ ច ិញ ្ច ឹម គ ឺ ជា Ġ សារ ធាតុ គី មី ដ ែល សារ ពា ង្គ កាយ ត្រូវ ការ ចាំបាច់ សម ្រា ប់ ការ រស់ នៅ Ġ ល ូត លាស់ ÂłĠ និង ប ន្ត ព ូ ជ	42	▁ដូច ម ្ត ច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁សារធាតុ ច ិ ញ្ច ឹម ▁	14	▁ដែល ហ ៅ ថា ▁សារធាតុ ច ិ ញ្ច ឹម គ ឺ ជា ▁សារធាតុ គី មី ដ ែល សារ ពា ង្គ កាយ ត្រូវ ការ ចាំបាច់ ស ម្រ ាប់ ការ រស់ នៅ ▁លូតលាស់ ▁និង ប ន្ត ព ូ ជ	37
តើបញ្ញា និងពុទ្ធិខុសគ្នាដូចម្តេច	null	បញ្ញាខុសពីពុទ្ធិ ត្រង់ពុទ្ធិដោះស្រាយបញ្ហាបានតាមផ្នែកៗដែលខ្លួនធ្លាប់ចេះធ្លាប់ដឹង ឯបញ្ញាដោះស្រាយបញ្ហាថ្មីបានទាំងស្រុង	null	បញ្ញាខុសពីពុទ្ធិ ត្រង់ពុទ្ធិដោះស្រាយបញ្ហាបានតាមផ្នែកៗដែលខ្លួនធ្លាប់ចេះធ្លាប់ដឹង ឯបញ្ញាដោះស្រាយបញ្ហាថ្មីបានទាំងស្រុង	ត ើប ញ្ញា Ġ និង ពុ ទ្ធិ ខុស គ្នា ដូច ម្ ត េច Ġ	12	ប ញ្ញា ខុស ពី ពុ ទ្ធិ Ġ ត្រ ង់ ពុ ទ្ធិ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ាប ាន តា ម ផ្ ន ែក ៗ ដ ែល ខ្លួន ធ ្លា ប់ ច េះ ធ ្លា ប់ ដ ឹង Ġ ឯ ប ញ្ញា ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ថ ្ម ី បាន ទ ាំង ស្រ ុង	57	▁តើ ប ញ្ញា ▁និង ពុ ទ្ធិ ខុស គ្នា ដូច ម ្ត េច ▁	12	▁បញ្ញា ខុស ពី ពុ ទ្ធិ ▁ត្រង់ ពុ ទ្ធិ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា បាន ត ាម ផ្ ន ែក ៗ ដ ែល ខ្លួន ធ ្ល ាប់ ច េះ ធ ្ល ាប់ ដ ឹង ▁ឯ ប ញ្ញា ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ថ ្ម ី បាន ទ ាំង ស្រ ុង	55
តើគេប្រើវិធីអ្វីខ្លះ ដើម្បីគ្រប់គ្រងសំណល់	null	ដើម្បីគ្រប់គ្រងសំណល់ គេប្រើវិធីដូចជា ការកែច្នៃជាថ្មីកំប៉ុស្តកម្ម ការដុតសំណល់និងកន្លែងចាក់សំណល់	null	ដើម្បីគ្រប់គ្រងសំណល់ គេប្រើវិធីដូចជា ការកែច្នៃជាថ្មីកំប៉ុស្តកម្ម ការដុតសំណល់និងកន្លែងចាក់សំណល់	ត ើ គ េ ប្រ ើ វិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដើម ្ប ី គ្រ ប់ គ្រ ង សំ ណ ល់ Ġ	23	ដើម ្ប ី គ្រ ប់ គ្រ ង សំ ណ ល់ Ġ គ េ ប្រ ើ វិ ធី ដូច ជា Ġ ការ ក ែ ច្ នៃ ជា ថ ្ម ី កំ ប៉ ុស ្ត កម្ម Ġ ការ ដ ុត សំ ណ ល់ និង កន្លែង ច ាក់ សំ ណ ល់	45	▁តើ គ េ ប្រ ើ វិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដើម្បី គ្រ ប់ គ្រ ង ស ំណ ល់ ▁	20	▁ដើម្បី គ្រ ប់ គ្រ ង ស ំណ ល់ ▁គេ ប្រ ើ វិ ធី ដូច ជា ▁ការក ែ ច្ នៃ ជា ថ ្ម ី កំ ប៉ ុ ស្ត កម្ម ▁ការ ដ ុត ស ំណ ល់ និង កន្លែង ច ាក់ ស ំណ ល់	41
តើលោក លន់ ណុល បានផ្ញើរសារលិខិតទៅ លោកប្រធានាធិបតី និច សុនក្នុង គោលបំណងអ្វី	null	លោក លន់ ណុល បានផ្ញើរសារលិខិតទៅ លោកប្រធានាធិបតី និច សុន ក្នុងគោលបំណងសុំជំនួយបន្ថែម ដើម្បីឲ្យរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរអាចរស់រានបានបន្ដទៅទៀត	null	លោក លន់ ណុល បានផ្ញើរសារលិខិតទៅ លោកប្រធានាធិបតី និច សុន ក្នុងគោលបំណងសុំជំនួយបន្ថែម ដើម្បីឲ្យរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរអាចរស់រានបានបន្ដទៅទៀត	ត ើ លោក Ġ ល ន់ Ġ ណ ុល Ġ បាន ផ្ ញ ើរ សារ ល ិ ខ ិត ទៅ Ġ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ និ ច Ġ សុ ន ក្នុង Ġ គោ ល ប ំណ ង អ ្វី Ġ	35	លោក Ġ ល ន់ Ġ ណ ុល Ġ បាន ផ្ ញ ើរ សារ ល ិ ខ ិត ទៅ Ġ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ និ ច Ġ សុ ន Âł ក្នុង គោ ល ប ំណ ង សុ ំ ជំ ន ួយ ប ន្ ថ ែម Ġ ដើម ្ប ី ឲ្យ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ អា ចរ ស់ រា ន បាន ប ន្ ដ ទៅ ទៀត	65	▁តើ លោក ▁ល ន់ ▁ណ ុល ▁បាន ផ្ ញ ើរ សារ ល ិ ខ ិត ទៅ ▁លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁និ ច ▁សុន ក្នុង ▁គោលបំណង អ ្វី ▁	29	▁លោក ▁ល ន់ ▁ណ ុល ▁បាន ផ្ ញ ើរ សារ ល ិ ខ ិត ទៅ ▁លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁និ ច ▁សុន ▁ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ស ុំ ជំ ន ួយ ប ន ្ថ ែម ▁ដើម្បីឲ្យ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ អា ច រស់ រ ាន បាន ប ន្ ដ ទៅ ទៀត	61
តើគណៈកម្មាធិការបេតិកណ្ឌពិភពលោកបានពិនិត្យ ពិភាក្សានិងវាយតម្លៃថា “តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក” មានគុណតម្លៃ លេចធ្លោជាសកល ហើយបានសម្រេចចុះ “តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក” នៅក្នុងបញ្ជីបេតិកណ្ឌពិភពលោកនៅប្រទេសណា	null	គណៈកម្មាធិការបេតិភណ្ឌពិភពលោកបានពិនិត្យ ពិភាក្សានិងវាយតម្លៃថា តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកមានគុណតម្លៃ លេចធ្លាជាសលក ហើយបានសម្រេចចុះ តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិភណ្ឌពិភពលោក ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានប្រកាសនៅថ្ងៃ០៨ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៤នៅទីក្រុង KRAKOW ប្រទេសប៊ូឡូញ	null	គណៈកម្មាធិការបេតិភណ្ឌពិភពលោកបានពិនិត្យ ពិភាក្សានិងវាយតម្លៃថា តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកមានគុណតម្លៃ លេចធ្លាជាសលក ហើយបានសម្រេចចុះ តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិភណ្ឌពិភពលោក ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានប្រកាសនៅថ្ងៃ០៨ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៤នៅទីក្រុង KRAKOW ប្រទេសប៊ូឡូញ	ត ើ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ប េត ិក ណ្ឌ ពិ ភព លោក បាន ពិ និ ត ្យ Ġ ពិ ភា ក្ស ាន ិ ង វា យ ត ម្ល ៃ ថា ĠâĢľ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក âĢĿ Ġ មាន គុណ ត ម្ល ៃ Ġ ល េច ធ ្ល ោ ជា ស ក ល Ġ ហើយ បាន សម ្រ េច ច ុះ ĠâĢľ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក âĢĿ Ġ នៅ ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ណ្ឌ ពិ ភព លោក នៅ ប្រ ទេស ណា Ġ	97	គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ប េត ិ ភណ្ឌ ពិ ភព លោក បាន ពិ និ ត ្យ Ġ ពិ ភា ក្ស ាន ិ ង វា យ ត ម្ល ៃ ថា Ġ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក មាន គុណ ត ម្ល ៃ Ġ ល េច ធ ្លា ជា ស ល ក Ġ ហើយ បាន សម ្រ េច ច ុះ Ġ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក Ġ ទៅ ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិ ភណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ ក្រ ស ួង វ ប្ប ធម៌ Ġ និង វិ ច ិត ្រ សិ ល ្ប ៈ បាន ប្រ កាស នៅ ថ ្ង ៃ ០ ៨ Ġ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ ២០ ១ ៧ ក្នុង កិច្ច ប្រជុំ លើក ទី ៤ នៅ ទី ក្រុង ĠK RA K OW Ġ ប្រ ទេស ប៊ ូ ឡូ ញ	136	▁តើ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ប េត ិក ណ្ឌ ពិ ភព លោក បាន ព ិន ិត ្យ ▁ពិភាក្សា និង វ ាយ ត ម្ល ៃ ថា ▁ “ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក ” ▁មាន គុណ ត ម្ល ៃ ▁លេចធ្លោ ជា ស ក ល ▁ហើយ បាន ស ម្រ េច ច ុះ ▁ “ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក ” ▁នៅក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ណ្ឌ ពិ ភព លោក នៅ ប្រ ទេស ណា ▁	87	▁គណៈកម្មាធិការ ប េ តិ ភណ្ឌ ពិ ភព លោក បាន ព ិន ិត ្យ ▁ពិភាក្សា និង វ ាយ ត ម្ល ៃ ថា ▁តំបន់ ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក មាន គុណ ត ម្ល ៃ ▁លេច ធ ្លា ជា ស ល ក ▁ហើយ បាន ស ម្រ េច ច ុះ ▁តំបន់ ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក ▁ទៅក្នុង ប ញ្ជ ី ប េ តិ ភណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁ក្រសួង វ ប្ប ធម៌ ▁និង វ ិច ិត ្រ ស ិល ្ប ៈ បាន ប្រ កាស នៅ ថ ្ង ៃ ០ ៨ ▁កក្កដា ▁ឆ្នាំ ២០ ១ ៧ ក្នុង កិច្ច ប្រជុំ លើក ទី ៤ នៅ ទី ក្រុង ▁K RA K OW ▁ប្រទេស ប៊ ូ ឡូ ញ	114
ដូចម្ដេចដែលហៅថាលីយ៉ាស? តើថ្នាក់រងក្រុមនេះមានអ្វីខ្លះ ?	null	លីយ៉ាសជាអង់ស៊ីមដែលបំបែកទឹកកាបូនឌីអុកស៊ីតនិងអាម៉ូញាក់ ថ្នាក់រងរបស់ក្រុមនេះមានដេអ៊ីដ្រតាសនិងឌែមីណាយ៉ាស	null	លីយ៉ាសជាអង់ស៊ីមដែលបំបែកទឹកកាបូនឌីអុកស៊ីតនិងអាម៉ូញាក់ ថ្នាក់រងរបស់ក្រុមនេះមានដេអ៊ីដ្រតាសនិងឌែមីណាយ៉ាស	ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា លី យ៉ា ស ? Ġ ត ើ ថ្ន ាក់ រ ង ក្រុម នេះ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ? Ġ	26	លី យ៉ា ស ជា អ ង់ ស៊ី ម ដ ែល ប ំ បែក ទឹក កា បូ ន âĢĭ ឌី អ ុក ស៊ី ត និង អា ម៉ូ ញ ាក់ Ġ ថ្ន ាក់ រ ង រ ប ស់ ក្រុម នេះ មាន ដ េ អ៊ី ដ ្រ តា ស និង ឌ ែម ី ណា យ៉ា ស	51	▁ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា លី យ៉ា ស ? ▁តើ ថ្ន ាក់ រ ង ក្រុម នេះ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁? ▁	25	▁លី យ៉ា ស ជា អ ង់ ស៊ី ម ដ ែល ប ំ បែក ទឹក កា ប ូន ▁ឌី អ ុក ស៊ី ត និង អា ម៉ូ ញ ាក់ ▁ថ្នាក់ រ ង រ ប ស់ ក្រុម នេះ មាន ដ េ អ៊ី ដ ្រ តា ស និង ឌ ែម ី ណា យ៉ា ស	50
ហេតុអ្វីបានគេចាត់ទុកសម្ដេច សីហនុ និង សម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាអ្នកនាំមកនូវសន្ដិភាពនៅកម្ពុជា	null	បានជាគេចាត់ទុកសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ និងសម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាអ្នកនាំមកនូវសន្ដិភាពនៅកម្ពុជាព្រោះ សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ជាអ្នករួមគំនិតឪ្យមានក្រុងប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ឡើងជាអ្នកផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀង សន្ដិភាព ក្រុងប៉ារីសនៅថ្ងៃទី ២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកសម្របសម្រួលរវាង ភាគីចលនាតស៊ូភាគី និងភាគីសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិអ្នកអ្នកនាំឪ្យមានការបោះឆ្នោត ពីថ្ងទី ២៣ ដល់ ២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលរៀបចំដោយ អ៊ុន តាក់ជាអ្នកស្វែងរកដំណោះស្រាយ វិបត្តិនយោបាយដែលបានកើតឡើងក្រោយពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ ឆ្នាំ ១៩៩៨ ឆ្នាំ ២០០៣ និងឆ្នាំ២០០៨ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាអ្នកផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពក្រុងប៉ារីសនៅថ្ងៃ ២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកនាំឪ្យមានការបោះឆ្នោតពីថ្ងៃទី ២៣ ដល់ ២៨ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលរៀបចំដោយ អ៊ុនច តាក់ជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិ ផ្សះផ្សារជាតិ សម្រូបសម្រួលជាតិតាមអង្គព្រះមហាក្សត្រក្រោយការបោះឆ្នោតជាអ្នកបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិល តាមរយៈយុទ្ធសាស្រ្ដឈ្នះ ឈ្នះ ដែលបានរំលាយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម	null	បានជាគេចាត់ទុកសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ និងសម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាអ្នកនាំមកនូវសន្ដិភាពនៅកម្ពុជាព្រោះ សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ជាអ្នករួមគំនិតឪ្យមានក្រុងប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ឡើងជាអ្នកផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀង សន្ដិភាព ក្រុងប៉ារីសនៅថ្ងៃទី ២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកសម្របសម្រួលរវាង ភាគីចលនាតស៊ូភាគី និងភាគីសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិអ្នកអ្នកនាំឪ្យមានការបោះឆ្នោត ពីថ្ងទី ២៣ ដល់ ២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលរៀបចំដោយ អ៊ុន តាក់ជាអ្នកស្វែងរកដំណោះស្រាយ វិបត្តិនយោបាយដែលបានកើតឡើងក្រោយពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ ឆ្នាំ ១៩៩៨ ឆ្នាំ ២០០៣ និងឆ្នាំ២០០៨ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាអ្នកផ្ដើមគំនិតឪ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពក្រុងប៉ារីសនៅថ្ងៃ ២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ជាអ្នកនាំឪ្យមានការបោះឆ្នោតពីថ្ងៃទី ២៣ ដល់ ២៨ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលរៀបចំដោយ អ៊ុនច តាក់ជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិ ផ្សះផ្សារជាតិ សម្រូបសម្រួលជាតិតាមអង្គព្រះមហាក្សត្រក្រោយការបោះឆ្នោតជាអ្នកបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិល តាមរយៈយុទ្ធសាស្រ្ដឈ្នះ ឈ្នះ ដែលបានរំលាយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម	ហេតុ អ ្វី បាន គ េច ាត់ ទុក សម ្ ដ េច Ġ សី ហ នុ Ġ និង Ġ សម ្ ដ េច Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ ជា អ្នក នាំ មក ន ូវ ស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ	39	បាន ជា គ េច ាត់ ទុក សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ និង សម ្ ដ េច Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ ជា អ្នក នាំ មក ន ូវ ស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ព្រ ោះ Ġ សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ជា អ្នក រួម គ ំ និ ត ឪ ្យ មាន ក្រុង ប្រ ឹក ្សា ជាតិ ជា ន់ ខ្ ព ស់ ឡើង ជា អ្នក ផ្ ដើម គ ំ និ ត ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង Ġ ស ន្ ដ ិ ភាព Ġ ក្រុង ប៉ា រី ស នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៣ Ġ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក សម ្រ ប សម ្រ ួល រ វា ង Ġ ភាគ ី ច ល នា ត ស៊ូ ភាគ ី Ġ និង âĢĭ ភាគ ី សា ធា រណៈ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា Ġ ដើម ្ប ី បញ្ច ប់ វិ ប ត្តិ អ្នក អ្នក នាំ ឪ ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត Ġ ពី ថ ្ង ទី Ġ ២ ៣ Ġ ដល់ Ġ ២ ៨ Ġ ខែ ឧ ស ភា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ដ ែល រៀបចំ ដោយ Ġ អ៊ ុន Ġ តា ក់ ជា អ្នក ស្ វ ែង រក ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ Ġ វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ ដ ែល បាន កើត ឡើង ក្រ ោយ ពី ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៣ Ġ និង ឆ្នាំ ២០ ០ ៨ Ġ សម ្ ដ េច Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ ជា អ្នក ផ្ ដើម គ ំ និ ត ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ក្រុង ប៉ា រី ស នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ២ ៣ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក នាំ ឪ ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ពី ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៣ Ġ ដល់ Ġ ២ ៨ Ġ ខែ Ġ ឧ ស ភា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ដ ែល រៀបចំ ដោយ Ġ អ៊ ុន ច Ġ តា ក់ ជា អ្នក បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ជាតិ Ġ ផ្ ស ះ ផ្ សារ ជាតិ Ġ សម ្រ ូប សម ្រ ួល ជាតិ តា ម អង្គ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជា អ្នក បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ស៊ី វិ ល Ġ តា ម រយ ៈ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ Ġ ដ ែល បាន រំ លា យ អង្គ ការ ច ាត់ តាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម	408	▁ហេតុ អ ្វី បាន គ េច ាត់ ទុក ស ម្ ដ េច ▁សីហនុ ▁និង ▁សម្ ដ េច ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁ជា អ្នក នាំ មក ន ូវ ស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁	35	▁បានជា គ េច ាត់ ទុក ស ម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁និង ស ម្ ដ េច ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁ជា អ្នក នាំ មក ន ូវ ស ន្ ដ ិ ភាព នៅ ក ម្ព ុ ជា ព្រ ោះ ▁សម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁ជា អ្នក រួម គ ំ ន ិត ឪ ្យ មាន ក្រុង ប្រ ឹក ្សា ជាតិ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ឡើង ជា អ្នក ផ្ ដើម គ ំ ន ិត ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ▁សន្ ដ ិ ភាព ▁ក្រុង ប៉ា រី ស នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៣ ▁តុលា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក ស ម្រ ប ស ម្រ ួល រ វ ាង ▁ភាគី ច ល នា ត ស៊ូ ភាគ ី ▁និង ▁ភាគី សា ធា រណៈ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា ▁ដើម្បី បញ្ច ប់ វិ ប ត្តិ អ្នក អ្នក នាំ ឪ ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ▁ពី ថ ្ង ទី ▁២៣ ▁ដល់ ▁២៨ ▁ខែឧសភា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ដែល រៀបចំ ដោយ ▁អ៊ុន ▁តា ក់ ជា អ្នក ស ្វ ែង រក ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ ▁វិបត្តិ ន យោ ប ាយ ដ ែល បាន កើត ឡើង ក្រ ោយ ពី ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁ឆ្នាំ ▁២០០ ៣ ▁និង ឆ្នាំ ២ ០០ ៨ ▁សម្ ដ េច ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁ជា អ្នក ផ្ ដើម គ ំ ន ិត ឪ ្យ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ក្រុង ប៉ា រី ស នៅ ថ ្ង ៃ ▁២៣ ▁ខែតុលា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១ ជា អ្នក នាំ ឪ ្យ មាន ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ពី ថ ្ង ៃ ទី ▁២៣ ▁ដល់ ▁២៨ ▁ខែ ▁ឧសភា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ដែល រៀបចំ ដោយ ▁អ៊ុន ច ▁តា ក់ ជា អ្នក បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ជាតិ ▁ផ្ស ះ ផ្ សារ ជាតិ ▁សម្ រូប ស ម្រ ួល ជាតិ ត ាម អង្គ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ក្រ ោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជា អ្នក បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ស៊ី វិ ល ▁តាមរយៈ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ ឈ ្ន ះ ▁ឈ្នះ ▁ដែល បាន រំ ល ាយ អង្គ ការ ច ាត់ តាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម	354
តើអំពើហិង្សាលើកុមារចែកចេញជាប៉ុន្មានប្រភេទ	null	អំពើហិង្សាលើកុមារចែកចេញជា ៩ ប្រភេទដូចខាងក្រោមអំពើហិង្សាផ្លូវកាយអំពើហិង្សាផ្លូវចិត្តអំពើហិង្សាផ្លូវភេទការមិនរើសអើងចំពោះកុមារអាពាហ៍ពិពាហ៍ក្នុងវ័យកុមារពលកម្មកុមារការជួញដូរកុមារអំពើកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទកុមារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធីណែតកុមារដែលមានការប្រឈមខ្ពស់ទៅនឹងអំពើហិង្សា	null	អំពើហិង្សាលើកុមារចែកចេញជា ៩ ប្រភេទដូចខាងក្រោមអំពើហិង្សាផ្លូវកាយអំពើហិង្សាផ្លូវចិត្តអំពើហិង្សាផ្លូវភេទការមិនរើសអើងចំពោះកុមារអាពាហ៍ពិពាហ៍ក្នុងវ័យកុមារពលកម្មកុមារការជួញដូរកុមារអំពើកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទកុមារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធីណែតកុមារដែលមានការប្រឈមខ្ពស់ទៅនឹងអំពើហិង្សា	ត ើ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាល ើក ុម ារ ច ែក ចេញ ជា ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ	24	អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាល ើក ុម ារ ច ែក ចេញ ជា Ġ ៩ Ġ ប្រ ភ េ ទ ដូច ខា ង ក្រោម អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ផ្ល ូវ កាយ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ផ្ល ូវ ចិត្ត អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ផ្ល ូវ ភ េ ទ ការ ម ិន រ ើស អ ើង ចំ ព ោះ ក ុម ារ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ក្នុង វ ័យ ក ុម ារ ពល កម្ម ក ុម ារ ការ ជ ួញ ដ ូរ ក ុម ារ អ ំព ើក េង ប្រ វ ័ ញ្ច ផ្ល ូវ ភ េ ទ ក ុម ារ តា ម ប្រ ព ័ន ្ ធ អ៊ី ន ធី ណ ែត ក ុម ារ ដ ែល មាន ការ ប្រ ឈ ម ខ្ ព ស់ ទៅ នឹង អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ĠâĢĭ	143	▁តើ អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា លើក ុម ារ ច ែក ចេញ ជា ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁	23	▁អំពើហិង្សា លើក ុម ារ ច ែក ចេញ ជា ▁៩ ▁ប្រភេទ ដូច ខា ង ក្រោម អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ផ្ល ូវ កាយ អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ផ្ល ូវ ចិត្ត អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ផ្ល ូវ ភ េ ទ ការ ម ិន រ ើស អ ើង ច ំព ោះ ក ុម ារ អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ក្នុង វ ័យ ក ុម ារ ពល កម្ម ក ុម ារ ការ ជ ួញ ដ ូរ ក ុម ារ អ ំព ើក េង ប្រ វ ័ ញ្ច ផ្ល ូវ ភ េ ទ ក ុម ារ ត ាម ប្រ ព ័ ន្ធ អ៊ី ន ធី ណ ែត ក ុម ារ ដ ែល មាន ការ ប្រ ឈ ម ខ្ ព ស់ ទៅ នឹង អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ▁	133
តើលោក លន់ នល់ និងអ្នកអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា ហេតុអ្វីបានជាគេចាត់ទុកការបោះឆ្នោតសភាថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០ ជាការធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ	null	លោក លន់ នល់ និងអ្នកអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃ១៨ មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ ព្រោះរដ្ឋប្រហារនេះបានប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាទីបំផុត គេរក្សាទុករដ្ឋសភាធ្វើជាឧបរកណ៍ពង្រីងអំណាច ដោយគេបានកោះប្រជុំអនុម័តបោះឆ្នោតគាំទ្រ ៨៦សំឡេងក្នុងចំណោម ៨៩សំឡេងដកសេចក្តីទុកចិត្ត និងដកសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ចេញពីតំណែង	null	លោក លន់ នល់ និងអ្នកអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃ១៨ មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ ព្រោះរដ្ឋប្រហារនេះបានប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាទីបំផុត គេរក្សាទុករដ្ឋសភាធ្វើជាឧបរកណ៍ពង្រីងអំណាច ដោយគេបានកោះប្រជុំអនុម័តបោះឆ្នោតគាំទ្រ ៨៦សំឡេងក្នុងចំណោម ៨៩សំឡេងដកសេចក្តីទុកចិត្ត និងដកសម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ចេញពីតំណែង	ត ើ លោក Ġ ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង អ្នក អង្គ ម្ចាស់ Ġ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ Ġ សិ រី ម ត ៈ ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ភា ថ ្ង ៃ ទី១ ៨ Ġ មី នា Ġ ១៩ ៧០ Ġ ជា ការ ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ ដ េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ	101	លោក Ġ ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង អ្នក អង្គ ម្ចាស់ Ġ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ Ġ សិ រី ម ត ៈ ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៨ Ġ មី នា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧០ Ġ ព្រ ោះ រដ្ឋ ប្រហារ នេះ បាន ប្រ ព្រ ឹត ្ត ឡើង ក្នុង ស ភាព ស្ងប់ស្ងាត់ ជា ទី ប ំ ផ ុត Ġ គ េរ ក្ស ា ទុក រដ្ឋ ស ភា ធ ្វ ើ ជា ឧ បរ ក ណ៍ ព ង ្រី ង អ ំណ ា ច Ġ ដោយ គ េ បាន ក ោះ ប្រជុំ អនុ ម ័ត ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ Ġ ៨ ៦ សំ ឡេ ង ក្នុង ចំ ណ ោម Ġ ៨ ៩ សំ ឡេ ង ដ ក សេ ច ក្តី ទុក ចិត្ត Ġ និង ដ ក សម ្ ដ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ចេញ ពី ត ំណ ែង	159	▁តើ លោក ▁ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង អ្នក អង្គ ម្ចាស់ ▁ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ▁សិរី ម ត ៈ ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ ស ម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េច ាត់ ទុក ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ភា ថ ្ង ៃ ទី១ ៨ ▁មីនា ▁១៩ ៧០ ▁ជា ការ ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ ស ម្ ដ េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁	90	▁លោក ▁ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង អ្នក អង្គ ម្ចាស់ ▁ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ▁សិរី ម ត ៈ ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ ស ម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៨ ▁មីនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧០ ▁ព្រោះ រដ្ឋ ប្រហារ នេះ បាន ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ឡើង ក្នុង ស ភាព ស្ងប់ស្ងាត់ ជា ទី ប ំ ផ ុត ▁គេ រក ្សា ទុក រដ្ឋ ស ភា ធ ្វ ើ ជា ឧ ប រក ណ៍ ព ង ្រី ង អ ំ ណា ច ▁ដោយ គ េ បាន ក ោះ ប្រជុំ អនុ ម ័ត ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ ▁៨ ៦ សំ ឡេ ង ក្នុង ច ំណ ោម ▁៨ ៩ សំ ឡេ ង ដ ក ស េច ក្តី ទុក ចិត្ត ▁និង ដ ក ស ម្ ដ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁ចេញពី ត ំណ ែង	142
ការធ្វើអាជិវកម្មរ៉ែនាំឲ្យមានការបំពុល ពិសេសបំពុលទឹក សារធាតុដែលលេចចេញពីសំណលអណ្តូងរ៉ែដូចជា កាត់ម្ញ៉ូម កូបាល ទង់ដែង តើសារធាតុទាំងនេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភាវរស់ដូចម្តេច	null	២ ការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែនាំឲ្យមានការបំពុល ពិសេសបំពុលទឹក សារធាតុដែលលេចចេញពិសំណង់អណ្តូងរ៉ែដូចជា កាត់ម៉្ញូម កូបាល ទង់ដែង សារធាតុទាំងនេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភាវរស់យ៉ាងខ្លាំងព្រោះវាធ្វើឲ្យកើតជំងឺដល់មនុស្ស និងសត្វដែលរស់នៅក្នុងទឹកជាពិសេសធ្វើឲ្យសត្វមានបញ្ហាក្នុងការបន្តពូជ	null	២ ការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែនាំឲ្យមានការបំពុល ពិសេសបំពុលទឹក សារធាតុដែលលេចចេញពិសំណង់អណ្តូងរ៉ែដូចជា កាត់ម៉្ញូម កូបាល ទង់ដែង សារធាតុទាំងនេះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភាវរស់យ៉ាងខ្លាំងព្រោះវាធ្វើឲ្យកើតជំងឺដល់មនុស្ស និងសត្វដែលរស់នៅក្នុងទឹកជាពិសេសធ្វើឲ្យសត្វមានបញ្ហាក្នុងការបន្តពូជ	ការ ធ ្វ ើ អា ជ ិ វ កម្ម រ៉ ែន ាំ ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល Ġ ពិ សេ ស ប ំព ុល ទឹក Ġ សារ ធាតុ ដ ែល ល េច ចេញ ពី សំ ណ ល អ ណ្ត ូង រ៉ ែ ដូច ជា Ġ កាត់ ម្ ញ ៉ ូម Ġ កូ បាល Ġ ទ ង់ ដ ែង Ġ ត ើស ារ ធាតុ ទ ាំង នេះ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ភា វរ ស់ ដូច ម្ ត េច Ġ	77	២ âĢĭ Ġ ការ ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម រ៉ ែន ាំ ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល Ġ ពិ សេ ស ប ំព ុល ទឹក Ġ សារ ធាតុ ដ ែល ល េច ចេញ ពិ សំ ណ ង់ អ ណ្ត ូង រ៉ ែ ដូច ជា Ġ កាត់ ម៉ ្ញ ូម ĠâĢĭ កូ បាល Ġ ទ ង់ ដ ែង Ġ សារ ធាតុ ទ ាំង នេះ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ភា វរ ស់ យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ព្រ ោះ វា ធ ្វ ើ ឲ្យ កើត ជំ ង ឺ ដល់ ម នុ ស្ស Ġ និង ស ត ្វ ដ ែល រស់ នៅ ក្នុង ទឹក ជា ពិ សេ ស ធ ្វ ើ ឲ្យ ស ត ្វ មាន ប ញ ្ហ ាក ្ន ុង ការ ប ន្ត ព ូ ជ	123	▁ការធ្វើ អា ជ ិ វ កម្ម រ៉ ែន ាំ ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល ▁ពិសេស ប ំព ុល ទឹក ▁សារធាតុ ដ ែល ល េច ចេញ ពី ស ំណ ល អ ណ្ត ូង រ៉ ែ ដូច ជា ▁កាត់ ម ្ញ ៉ ូម ▁កូ បាល ▁ទ ង់ ដ ែង ▁តើ សារ ធាតុ ទ ាំង នេះ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ភា វ រស់ ដូច ម ្ត េច ▁	70	▁២ ▁ការធ្វើ អា ជីវ កម្ម រ៉ ែន ាំ ឲ្យ មាន ការ ប ំព ុល ▁ពិសេស ប ំព ុល ទឹក ▁សារធាតុ ដ ែល ល េច ចេញ ពិ ស ំណ ង់ អ ណ្ត ូង រ៉ ែ ដូច ជា ▁កាត់ ម៉ ្ញ ូម ▁កូ បាល ▁ទ ង់ ដ ែង ▁សារធាតុ ទ ាំង នេះ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ភា វ រស់ យ៉ាង ខ្ ល ាំង ព្រ ោះ វា ធ ្វ ើ ឲ្យ កើត ជំ ង ឺ ដល់ ម នុ ស្ស ▁និង ស ត ្វ ដ ែល រស់ នៅ ក្នុង ទឹក ជា ពិ ស េស ធ ្វ ើ ឲ្យ ស ត ្វ មាន ប ញ ្ហ ា ក្នុង ការ ប ន្ត ព ូ ជ	114
តើរូបអប្សរាតំនាងឱ្យអ្វី តាមរយៈរូបអប្សរា តើគេអាចយស់ពីនារីលក្ខណៈរបស់ជនជាតិខ្មែរដូចម្តេច តើរបាំអប្សរាមានប្រភពពីរបាំអ្វី តើគេអាចលេងរបាំនេះក្នុងពិធីអ្វីខ្លះ	null	អប្សរា តំនាងឱ្យស្រ្តីរបាំសួគ៌ា រូបអប្សរា តំណាងឱ្យសិល្បៈក្នុងចំណោមសិល្បៈនានារបស់ខ្មែរ អប្សរា តំណាងឱ្យបវរកញ្ញាខ្មែរតាមរយៈរូបអប្សរាគេអាចដឹងពីរ យល់ពីរចិត្តគំនិតរបស់ជនជាតិខ្មែរយល់ពីភាពទន់ភ្លន់ស្លូតបូត សុភាពរាបសារ ម៉ឺងម៉ាត់ ឧស្សាហ៍ព្យាយាម របាំអប្សរាមានប្រភពមកពី របាំតន្រ្តីរបាំបុរាណរបាំព្រះរាជ្យទ្រព្យ គេលេងរបាំនេះក្នុងពិធីដូចជា ពិធីថ្វាយព្រះពរជូនពរពិធីបុណ្យក្នុងទ្វារទសមាឃ	null	អប្សរា តំនាងឱ្យស្រ្តីរបាំសួគ៌ា រូបអប្សរា តំណាងឱ្យសិល្បៈក្នុងចំណោមសិល្បៈនានារបស់ខ្មែរ អប្សរា តំណាងឱ្យបវរកញ្ញាខ្មែរតាមរយៈរូបអប្សរាគេអាចដឹងពីរ យល់ពីរចិត្តគំនិតរបស់ជនជាតិខ្មែរយល់ពីភាពទន់ភ្លន់ស្លូតបូត សុភាពរាបសារ ម៉ឺងម៉ាត់ ឧស្សាហ៍ព្យាយាម របាំអប្សរាមានប្រភពមកពី របាំតន្រ្តីរបាំបុរាណរបាំព្រះរាជ្យទ្រព្យ គេលេងរបាំនេះក្នុងពិធីដូចជា ពិធីថ្វាយព្រះពរជូនពរពិធីបុណ្យក្នុងទ្វារទសមាឃ	ត ើរ ូប អ ប្ ស រា ត ំ នា ង ឱ្យ អ ្វី Ġ តា ម រយ ៈ រូប អ ប្ ស រា Ġ ត ើ គ េ អា ច យ ស់ ពី នា រី ល ក្ខ ណៈ រ ប ស់ ជន ជាតិ ខ្ ម ែរ ដូច ម្ ត េច Ġ ត ើរ បា ំ អ ប្ ស រា មាន ប្រ ភព ពី រ បា ំ អ ្វី Ġ ត ើ គ េ អា ច ល េង រ បា ំ នេះ ក្នុង ពិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	86	អ ប្ ស រា Ġ ត ំ នា ង ឱ្យ ស្រ ្ត ី រ បា ំ ស ួ គ ៌ ា Ġ រូប អ ប្ ស រា Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ សិ ល ្ប ៈ ក្នុង ចំ ណ ោម សិ ល ្ប ៈ នា នា រ ប ស់ ខ្ ម ែរ Ġ អ ប្ ស រា Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ ប វរ ក ញ្ញា ខ្ ម ែរ តា ម រយ ៈ រូប អ ប្ ស រា គ េ អា ច ដ ឹង ពី រ Ġ យ ល់ ពី រ ចិត្ត គ ំ និ ត រ ប ស់ ជន ជាតិ ខ្ ម ែរ យ ល់ ពី ភាព ទ ន់ ភ្ល ន់ ស្ ល ូត បូ ត Ġ សុ ភាព រា ប សារ Ġ ម៉ ឺ ង ម៉ា ត់ Ġ ឧ ស្សា ហ៍ ព្យា យា ម Ġ រ បា ំ អ ប្ ស រា មាន ប្រ ភព មក ពី Ġ រ បា ំ ត ន្ រ ្ត ី រ បា ំ ប ុរ ា ណ រ បា ំព ្រ ះ រាជ ្យ ទ្រ ព្យ Ġ គ េ ល េង រ បា ំ នេះ ក្នុង ពិ ធី ដូច ជា Ġ ពិ ធី ថ ្វា យ ព្រ ះ ពរ ជ ូន ពរ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ក្នុង ទ ្វា រ ទ សម ា ឃ	201	▁តើ រូប អ ប ្ស រ ាត ំ ន ាង ឱ្យ អ ្វី ▁តាមរយៈ រូប អ ប ្ស រា ▁តើ គ េ អា ច យ ស់ ពី នា រី ល ក្ខ ណៈ រ ប ស់ ជន ជាតិ ខ្ ម ែរ ដូច ម ្ត េច ▁តើ រ ប ាំ អ ប ្ស រា មាន ប្រ ភព ពី រ ប ាំ អ ្វី ▁តើ គ េ អា ច ល េង រ ប ាំ នេះ ក្នុង ពិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	80	▁អប្សរា ▁តំ ន ាង ឱ្យ ស្រ ្ត ី រ ប ាំ ស ួ គ ៌ ា ▁រូប អ ប ្ស រា ▁តំណាង ឱ្យ ស ិល ្ប ៈ ក្នុង ច ំណ ោម ស ិល ្ប ៈ ន ាន ារ ប ស់ ខ្ ម ែរ ▁អប្សរា ▁តំណាង ឱ្យ ប វរ ក ញ្ញា ខ្ ម ែរ ត ាម រយ ៈ រូប អ ប ្ស រា គ េ អា ច ដ ឹង ពី រ ▁យល់ ពី រ ចិត្ត គ ំ ន ិត រ ប ស់ ជន ជាតិ ខ្ ម ែរ យ ល់ ពី ភាព ទ ន់ ភ្ល ន់ ស ្ល ូត ប ូត ▁សុភាព រ ាប សារ ▁ម៉ ឺ ង ម៉ ាត់ ▁ឧស្សាហ៍ ព្យា យ ាម ▁របាំ អ ប ្ស រា មាន ប្រ ភព មក ពី ▁របាំ ត ន ្រ ្ត ី រ ប ាំ ប ុរ ា ណ រ ប ាំ ព្រ ះ រាជ ្យ ទ្រ ព្យ ▁គេ ល េង រ ប ាំ នេះ ក្នុង ពិ ធី ដូច ជា ▁ពិធី ថ ្វា យ ព្រ ះ ពរ ជ ូន ពរ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ក្នុង ទ ្វា រ ទ ស មា ឃ	180
ចូរនិយាយពីដំណើរបេសកទូតប្រទេសខ្មែរ និងបេសកទូតឥណ្ឌាលើកដំបូង ក្នុងការទាក់ទងគ្នា	null	បេសកទូតកខ្មែរឈ្មោះ ស៊ូវ៉ូ បានបញ្ជូនទៅប្រទេសឥណ្ឌាលើកដំបូងនៅក្នុងរាជ្យព្រះបាទហ្វាន់ ចាន់ ឆ្នាំ២៣០ ៤៥ គស បេសកទូតបានធ្វើដំណើរតាមឆ្នេរសមុទ្រ ខាងលិចឧបទ្វីប រួចធ្វើដំណើរនៅទន្លេឥណ្ឌា ទន្លេគង្គា ការដំណើរអស់រយៈពេលជាង១ឆ្នាំក ទើបគាត់ធ្វើដំណើរទៅដល់រាជធានីឥណ្ឌា ស្តេចឥណ្ឌា មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងព្រះអង្គបានបញ្ចូនបេសកទូត ចិន សុង មកហ្វូណនវិញដោយមានចំនួនសេះ ៤មកជាមួយផង ការមកដល់នៃបេសកទូតឥណ្ឌា នៅហ្វូណនស្របគ្នាមួយនឹងបេសកទូតចិន កាំងថៃ និងជូ យិង បានមកដល់ហ្វូណនដែរ ហើយពួកគេក៏ពិភាក្សាអំពីពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងឥណ្ឌានៅក្នុងរាជវាំងហ្វូណន៤ឆ្នាំក្រោយបេសកទូត ហ្វូណនបានត្រលប់ពីឥណ្ឌាមកវិញ នៅពេលនោះហ្វូណន ស្ថិតនៅក្នុងរាជព្រះបាទហ្វាន់ស៊ីយ៉ុន ២៣៥២៨៩គស ភ្នាក់ងារទូតខ្មែរ មានវត្តមាននៅក្នុងរាជវាំងនៃពួកមុរន្ទដំបូងឆ្នាំ ២៤៤គស ភ្នាក់ងារទូតខ្មែរ ទៅកាន់ប្រទេសចិនដំបូងនៅឆ្នាំ ២៤៣គស	null	បេសកទូតកខ្មែរឈ្មោះ ស៊ូវ៉ូ បានបញ្ជូនទៅប្រទេសឥណ្ឌាលើកដំបូងនៅក្នុងរាជ្យព្រះបាទហ្វាន់ ចាន់ ឆ្នាំ២៣០ ៤៥ គស បេសកទូតបានធ្វើដំណើរតាមឆ្នេរសមុទ្រ ខាងលិចឧបទ្វីប រួចធ្វើដំណើរនៅទន្លេឥណ្ឌា ទន្លេគង្គា ការដំណើរអស់រយៈពេលជាង១ឆ្នាំក ទើបគាត់ធ្វើដំណើរទៅដល់រាជធានីឥណ្ឌា ស្តេចឥណ្ឌា មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងព្រះអង្គបានបញ្ចូនបេសកទូត ចិន សុង មកហ្វូណនវិញដោយមានចំនួនសេះ ៤មកជាមួយផង ការមកដល់នៃបេសកទូតឥណ្ឌា នៅហ្វូណនស្របគ្នាមួយនឹងបេសកទូតចិន កាំងថៃ និងជូ យិង បានមកដល់ហ្វូណនដែរ ហើយពួកគេក៏ពិភាក្សាអំពីពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងឥណ្ឌានៅក្នុងរាជវាំងហ្វូណន៤ឆ្នាំក្រោយបេសកទូត ហ្វូណនបានត្រលប់ពីឥណ្ឌាមកវិញ នៅពេលនោះហ្វូណន ស្ថិតនៅក្នុងរាជព្រះបាទហ្វាន់ស៊ីយ៉ុន ២៣៥២៨៩គស ភ្នាក់ងារទូតខ្មែរ មានវត្តមាននៅក្នុងរាជវាំងនៃពួកមុរន្ទដំបូងឆ្នាំ ២៤៤គស ភ្នាក់ងារទូតខ្មែរ ទៅកាន់ប្រទេសចិនដំបូងនៅឆ្នាំ ២៤៣គស	ច ូរ និ យា យ ពី ដំណើរ ប េស ក ទូ ត ប្រ ទេស ខ្ ម ែរ Ġ និង ប េស ក ទូ ត ឥ ណ្ឌ ាល ើក ដំ បូ ង Ġ ក្នុង ការ ទ ាក់ ទ ង គ្នា Ġ	37	ប េស ក ទូ ត ក ខ្ ម ែរ ឈ្មោះ Ġ ស៊ូ វ ៉ ូ Ġ បាន ប ញ្ជ ូន ទៅ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ាល ើក ដំ បូ ង នៅ ក្នុង រាជ ្យ ព្រ ះ បាទ ហ្វ ាន់ Ġ ច ាន់ Ġ ឆ្នាំ ២ ៣០ Ġ ៤ ៥ Ġ គ ស Ġ ប េស ក ទូ ត បាន ធ ្វ ើ ដំណើរ តា ម ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ Ġ ខា ង ល ិច ឧ បទ ្វី ប âĢĭ Ġ រ ួច ធ ្វ ើ ដំណើរ នៅ ទ ន្ ល េ ឥ ណ្ឌ ា Ġ ទ ន្ ល េ គ ង្គ ា ĠâĢĭ ការ ដំណើរ អ ស់ រយ ៈ ពេល ជា ង ១ ឆ្នាំ ក Ġ ទ ើប គ ាត់ ធ ្វ ើ ដំណើរ ទៅ ដល់ រាជ ធាន ី ឥ ណ្ឌ ា Ġ ស្ត េច ឥ ណ្ឌ ា Ġ មាន ការ ភ ្ញ ាក់ ផ្ អ ើ ល យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ព្រ ះ អង្គ បាន បញ្ច ូន ប េស ក ទូ ត Ġ ច ិន Ġ សុ ង Ġ មក ហ្វ ូ ណ ន វិញ ដោយ មាន ចំ ន ួន សេ ះ Ġ ៤ មក ជា មួយ ផ ង Ġ ការ មក ដល់ នៃ ប េស ក ទូ ត ឥ ណ្ឌ ា Ġ នៅ ហ្វ ូ ណ ន ស្រ ប គ្នា មួយ នឹង ប េស ក ទូ ត ច ិន Ġ កា ំ ង ថ ៃ Ġ និង ជ ូ Ġ យ ិ ង Ġ បាន មក ដល់ ហ្វ ូ ណ ន ដ ែរ Ġ ហើយ ព ួ ក គ េក ៏ ពិ ភា ក្ស ា អ ំព ី ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ វា ង ច ិន Ġ និង ឥ ណ្ឌ ាន ៅ ក្នុង រាជ វា ំ ង ហ្វ ូ ណ ន ៤ ឆ្នាំ ក្រ ោយ ប េស ក ទូ ត Ġ ហ្វ ូ ណ ន បាន ត្រ ល ប់ ពី ឥ ណ្ឌ ាម ក វិញ Ġ នៅ ពេល ន ោះ ហ្វ ូ ណ ន Ġ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង រាជ ព្រ ះ បាទ ហ្វ ាន់ ស៊ី យ៉ ុន Ġ ២ ៣ ៥ ២ ៨ ៩ គ ស Ġ ភ ្នា ក់ ងារ ទូ ត ខ្ ម ែរ Ġ មាន វត្ត មាន នៅ ក្នុង រាជ វា ំ ង នៃ ព ួ ក ម ុរ ន្ទ ដំ បូ ង ឆ្នាំ Ġ ២ ៤ ៤ គ ស Ġ ភ ្នា ក់ ងារ ទូ ត ខ្ ម ែរ âĢĭ Ġ ទៅ កាន់ ប្រ ទេស ច ិន ដំ បូ ង នៅ ឆ្នាំ Ġ ២ ៤ ៣ គ ស	373	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ដំណើរ ប េស ក ទ ូត ប្រ ទេស ខ្ ម ែរ ▁និង ប េស ក ទ ូត ឥ ណ្ឌ ា លើក ដំ បូ ង ▁ក្នុង ការ ទ ាក់ ទ ង គ្នា ▁	36	▁បេ ស ក ទ ូត ក ខ្ ម ែរ ឈ្មោះ ▁ស៊ូ វ ៉ ូ ▁បាន ប ញ្ជ ូន ទៅ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ា លើក ដំ បូ ង នៅ ក្នុង រាជ ្យ ព្រ ះ បាទ ហ្វ ាន់ ▁ចាន់ ▁ឆ្នាំ ២ ៣០ ▁៤៥ ▁គ ស ▁បេ ស ក ទ ូត បាន ធ ្វ ើ ដំណើរ ត ាម ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ▁ខាងលិច ឧ បទ ្វី ប ▁រួច ធ ្វ ើ ដំណើរ នៅ ទ ន ្ល េ ឥ ណ្ឌ ា ▁ទន្លេ គ ង្គ ា ▁ការ ដំណើរ អ ស់ រយ ៈ ពេល ជា ង ១ ឆ្នាំ ក ▁ទើប គ ាត់ ធ ្វ ើ ដំណើរ ទៅ ដល់ រាជ ធាន ី ឥ ណ្ឌ ា ▁ស្តេច ឥ ណ្ឌ ា ▁មាន ការ ភ ្ញ ាក់ ផ្ អ ើ ល យ៉ាង ខ្ ល ាំង ព្រ ះ អង្គ បាន បញ្ច ូន ប េស ក ទ ូត ▁ចិន ▁សុង ▁មក ហ្វ ូ ណ ន វិញ ដោយ មាន ចំ ន ួន ស េះ ▁៤ មក ជា មួយ ផ ង ▁ការ មក ដល់ នៃ ប េស ក ទ ូត ឥ ណ្ឌ ា ▁នៅ ហ្វ ូ ណ ន ស្រ ប គ្នា មួយ នឹង ប េស ក ទ ូត ច ិន ▁ក ាំង ថ ៃ ▁និង ជ ូ ▁យ ិ ង ▁បាន មក ដល់ ហ្វ ូ ណ ន ដ ែរ ▁ហើយ ព ួ ក គ េក ៏ ពិ ភា ក ្សា អ ំព ី ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ វ ាង ច ិន ▁និង ឥ ណ្ឌ ាន ៅ ក្នុង រាជ វ ាំង ហ្វ ូ ណ ន ៤ ឆ្នាំ ក្រ ោយ ប េស ក ទ ូត ▁ហ្វូ ណ ន បាន ត្រ ល ប់ ពី ឥ ណ្ឌ ាម ក វិញ ▁នៅពេល ន ោះ ហ្វ ូ ណ ន ▁ស្ថិត នៅ ក្នុង រាជ ព្រ ះ បាទ ហ្វ ាន់ ស៊ី យ៉ ុន ▁២៣ ៥ ២ ៨ ៩ គ ស ▁ភ្នាក់ងារ ទ ូត ខ្ ម ែរ ▁មាន វត្ត មាន នៅ ក្នុង រាជ វ ាំង នៃ ព ួ ក ម ុរ ន្ទ ដំ បូ ង ឆ្នាំ ▁២៤ ៤ គ ស ▁ភ្នាក់ងារ ទ ូត ខ្ ម ែរ ▁ទៅកាន់ ប្រ ទេស ច ិន ដំ បូ ង នៅ ឆ្នាំ ▁២៤ ៣ គ ស	342
តើយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទីបីគឺជាអ្វី	null	យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទីបីគឺ ការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកឯកជន និងការងារពង្រឹងវិស័យឯកជន និងទាក់ទាញវិនិយោគិនការបង្កើតការងារនិងការធានាលក្ខណល្អឱ្យកម្មករការលើកស្ទួយសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមការរៀបចំប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពសង្គម	null	យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទីបីគឺ ការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកឯកជន និងការងារពង្រឹងវិស័យឯកជន និងទាក់ទាញវិនិយោគិនការបង្កើតការងារនិងការធានាលក្ខណល្អឱ្យកម្មករការលើកស្ទួយសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមការរៀបចំប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពសង្គម	ត ើយ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី បី គ ឺ ជា អ ្វី Ġ	18	យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី បី គ ឺ Ġ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ផ្ ន ែក ឯក ជន Ġ និង ការងារ ពង្រឹង វិ ស ័យ ឯក ជន Ġ និង ទ ាក់ ទ ាញ វិ និ យោគ ិន ការ បង ្ក ើត ការងារ និង ការ ធាន ាល ក្ខ ណ ល្អ ឱ្យ កម្ម ករ ការ លើក ស្ទ ួយ ស ហ គ្រ ាស ធ ុន តូ ច Ġ និង ម ធ ្យ មក ារ រៀបចំ ប្រ ព ័ន ្ ធ សុ វ ត្ថ ិ ភាព សង ្ គម	86	▁តើ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី បី គ ឺ ជា អ ្វី ▁	18	▁យុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី បី គ ឺ ▁ការអភិវឌ្ឍន៍ ផ្ ន ែក ឯក ជន ▁និង ការងារ ពង្រឹង វិ ស ័យ ឯក ជន ▁និង ទ ាក់ ទ ាញ វិ និ យោគ ិន ការ ប ង្ក ើត ការងារ និង ការ ធាន ាល ក្ខ ណ ល្អ ឱ្យ កម្ម ករ ការ លើក ស្ទ ួយ ស ហ គ្រ ាស ធ ុន ត ូច ▁និង ម ធ ្យ ម ការ រៀបចំ ប្រ ព ័ ន្ធ សុ វ ត្ថ ិ ភាព ស ង្គ ម	82
ដូចម្តេចដែលហៅថា ដំណើរលំអងឯង?	null	ដំណើរលំអងឯង ឬស្វ័យដំណើរលំអង ជាការផ្ទេរគ្រាប់លំអង ពីផ្លោកលំអងទៅលើស្ទិចម៉ាតនៃផ្កាតែមួយ	null	ដំណើរលំអងឯង ឬស្វ័យដំណើរលំអង ជាការផ្ទេរគ្រាប់លំអង ពីផ្លោកលំអងទៅលើស្ទិចម៉ាតនៃផ្កាតែមួយ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ដំណើរ លំ អ ង ឯ ង ? Ġ	15	ដំណើរ លំ អ ង ឯ ង Ġ ឬ ស្ វ ័យ ដំណើរ លំ អ ង Ġ ជា ការ ផ្ ទេ រ គ្រាប់ លំ អ ង Ġ ពី ផ្ល ោក លំ អ ង ទៅ លើ ស្ទ ិច ម៉ា ត នៃ ផ្ កា តែ មួយ	40	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ដំណើរ លំ អ ង ឯ ង ? ▁	12	▁ដំណើរ លំ អ ង ឯ ង ▁ឬ ស ្វ ័យ ដំណើរ លំ អ ង ▁ជា ការ ផ្ ទ េរ គ្រាប់ លំ អ ង ▁ពី ផ្ លោក លំ អ ង ទៅ លើ ស្ទ ិច ម៉ា ត នៃ ផ្ កា តែ មួយ	40
តើក្រពេញទីរ៉ូអ៉ីតស្ថិតនៅត្រង់ណា វាផលិតអរម៉ូនអ្វីខ្លះ តើអរម៉ូលទាំងនោះមាននាទីអ្វីខ្លះ	null	ក្រពេញីរ៉ូអ៉ីតស្ថិតនៅត្រង់ក ចំពីក្រោមបំពង់សំលេង និងនៅខាងបំពង់ខ្យល់ វាផលិតអរម៉ូនរ៉ូអ៉ីត និងអរម៉ូនកាលស៊ីតូនីន ហើយអរម៉ូទាំងនោះមាននាទីដូចជាអរម៉ូនរ៉ូស៊ីន មាននាទីបង្កើតអត្រាមេតាបូលីសប្រូតេអ៉ីនគ្លុយស៊ីតនិងខ្លាញ់ អរម៉ូនកាលស៊ីតូនីន វាមាននាទីតម្រូវអត្រាកាល់ស្យូមក្នុងឈាមដោយនៅពេលកម្រិត Ca ក្នុងឈាមកើនឡើងវាចាប់យក Ca ទៅស្តុកក្នុងឆ្អឹង	null	ក្រពេញីរ៉ូអ៉ីតស្ថិតនៅត្រង់ក ចំពីក្រោមបំពង់សំលេង និងនៅខាងបំពង់ខ្យល់ វាផលិតអរម៉ូនរ៉ូអ៉ីត និងអរម៉ូនកាលស៊ីតូនីន ហើយអរម៉ូទាំងនោះមាននាទីដូចជាអរម៉ូនរ៉ូស៊ីន មាននាទីបង្កើតអត្រាមេតាបូលីសប្រូតេអ៉ីនគ្លុយស៊ីតនិងខ្លាញ់ អរម៉ូនកាលស៊ីតូនីន វាមាននាទីតម្រូវអត្រាកាល់ស្យូមក្នុងឈាមដោយនៅពេលកម្រិត Ca ក្នុងឈាមកើនឡើងវាចាប់យក Ca ទៅស្តុកក្នុងឆ្អឹង	ត ើក ្រ ព េញ ទី រ៉ូ អ ៉ី ត ស្ ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ណា Ġ វា ផល ិត អ រ ម៉ូ ន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ត ើ អ រ ម៉ូ ល ទ ាំង ន ោះ មាន នាទី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	46	ក្រ ព េញ ី រ៉ូ អ ៉ី ត ស្ ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ក Ġ ចំ ពី ក្រោម ប ំព ង់ សំ ល េង Ġ និង នៅ ខា ង ប ំព ង់ ខ្ យ ល់ Ġ វា ផល ិត អ រ ម៉ូ ន រ៉ូ អ ៉ី ត Ġ និង អ រ ម៉ូ ន កាល ស៊ី តូ នី ន Ġ ហើយ អ រ ម៉ូ ទ ាំង ន ោះ មាន នាទី ដូច ជា អ រ ម៉ូ ន រ៉ូ ស៊ី ន Ġ មាន នាទី បង ្ក ើត អ ត្រា មេ តា បូ លី ស ប្រ ូត េ អ ៉ី ន âĢĭ គ ្ល ុយ ស៊ី ត និង ខ្ លា ញ ់ Ġ អ រ ម៉ូ ន កាល ស៊ី តូ នី ន Ġ វា មាន នាទី ត ម្រ ូវ អ ត្រា កាល ់ ស្ យ ូម ក្នុង ឈ ាម ដោយ នៅ ពេល ក ម្រ ិត ĠCa Âł ក្នុង ឈ ាម ក ើន ឡើង វា ច ាប់ យក ĠCa Ġ ទៅ ស្ត ុក ក្នុង ឆ្ អ ឹង	150	▁តើ ក្រ ព េញ ទី រ៉ូ អ ៉ី ត ស ្ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ណា ▁វា ផល ិត អ រ ម៉ូ ន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁តើ អ រ ម៉ូ ល ទ ាំង ន ោះ មាន នាទី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	44	▁ក្រ ព េញ ី រ៉ូ អ ៉ី ត ស ្ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ក ▁ចំ ពី ក្រោម ប ំព ង់ សំ ល េង ▁និង នៅ ខា ង ប ំព ង់ ខ្ យ ល់ ▁វា ផល ិត អ រ ម៉ូ ន រ៉ូ អ ៉ី ត ▁និង អ រ ម៉ូ ន កាល ស៊ី ត ូន ីន ▁ហើយ អ រ ម៉ូ ទ ាំង ន ោះ មាន នាទី ដូច ជា អ រ ម៉ូ ន រ៉ូ ស៊ី ន ▁មាន នាទី ប ង្ក ើត អ ត្រា មេ តា បូ លី ស ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ▁គ ្ល ុយ ស៊ី ត និង ខ្ ល ាញ់ ▁អ រ ម៉ូ ន កាល ស៊ី ត ូន ីន ▁វា មាន នាទី ត ម្រ ូវ អ ត្រា ក ាល់ ស ្យូ ម ក្នុង ឈ ាម ដោយ នៅ ពេល ក ម្រ ិត ▁Ca ▁ក្នុង ឈ ាម ក ើន ឡើង វា ច ាប់ យក ▁Ca ▁ទៅ ស្ត ុក ក្នុង ឆ្ អ ឹង	149
ចូរនិយាយពីឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមត្រជាក់់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍	null	ឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមត្រជាក់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នាំឪ្យកើតមានការតស៊ូដើម្បីទាមទារឯករាជ្យជាតិប្រឆាំងនឹងរបបអាណានិគមនិយមអង់គ្លេសនិងបានវាំង ការតស៊ូនេះលេចជាចលនាមួយលក្ខណៈជាតិនិយមការតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកមូលធននិយម និងសក្ដិភូមិនិយម ក្នុងការតស៊ូមានការចូលរូបរួមពីកសិករ កម្មករ ពួកឈ្មួញពាណិជ្ជករជាតិតូចតាចសិប្បករ និងប្រជាជនក្រីក្រីក្នុងទីក្រុងជាកម្លាំងចលករ និងមានចរិកជាចលនាប្រជាធិតេយ្យដូចនេះ ឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមត្រជាក់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កើតមានចលនាប្រឆាំងនឹងអាណានិគមនិយម មានចរិកជាបដិវត្ថន៍ប្រជាធិបតេយ្យប្រឆាំងនឹងអាណានិគមផងដើម្បីឯករាជ្យផង បដិវត្ដន៍ប្រជាធិបតេយ្យប្រឆាំងនឹងសក្ដិភូមិមូលធននិយមផ្ដាច់ការកសាង អំណាចប្រជាជននៅក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំរបស់រដ្ឋចលនាជាច្រើនសុទ្ធតែបំពាក់ដោយមនោគមវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នាដែលយើងសង្កេតឃើញមានទិសដៅនៃការកសាងប្រទេសឈរលើគោលការណ៍ពីផ្សេងគ្នា កំណែទម្រង់ប្រជាធិតេយ្យសេរីនិយម និងបដិវត្ដន៍ប្រជាធិតេយ្យ កុំមុយនីស្ដនិយម ចលនាទាំងនេះបានតស៊ូធ្វើសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងតំបន់ដណ្ដើម អំណាចគ្នាក្រោម ការឧត្តមពីមហាអំណាចសហរដ្ឋអាមេរិក សូវៀតនិងប្រទេសចិន	null	ឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមត្រជាក់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នាំឪ្យកើតមានការតស៊ូដើម្បីទាមទារឯករាជ្យជាតិប្រឆាំងនឹងរបបអាណានិគមនិយមអង់គ្លេសនិងបានវាំង ការតស៊ូនេះលេចជាចលនាមួយលក្ខណៈជាតិនិយមការតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកមូលធននិយម និងសក្ដិភូមិនិយម ក្នុងការតស៊ូមានការចូលរូបរួមពីកសិករ កម្មករ ពួកឈ្មួញពាណិជ្ជករជាតិតូចតាចសិប្បករ និងប្រជាជនក្រីក្រីក្នុងទីក្រុងជាកម្លាំងចលករ និងមានចរិកជាចលនាប្រជាធិតេយ្យដូចនេះ ឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមត្រជាក់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កើតមានចលនាប្រឆាំងនឹងអាណានិគមនិយម មានចរិកជាបដិវត្ថន៍ប្រជាធិបតេយ្យប្រឆាំងនឹងអាណានិគមផងដើម្បីឯករាជ្យផង បដិវត្ដន៍ប្រជាធិបតេយ្យប្រឆាំងនឹងសក្ដិភូមិមូលធននិយមផ្ដាច់ការកសាង អំណាចប្រជាជននៅក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំរបស់រដ្ឋចលនាជាច្រើនសុទ្ធតែបំពាក់ដោយមនោគមវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នាដែលយើងសង្កេតឃើញមានទិសដៅនៃការកសាងប្រទេសឈរលើគោលការណ៍ពីផ្សេងគ្នា កំណែទម្រង់ប្រជាធិតេយ្យសេរីនិយម និងបដិវត្ដន៍ប្រជាធិតេយ្យ កុំមុយនីស្ដនិយម ចលនាទាំងនេះបានតស៊ូធ្វើសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងតំបន់ដណ្ដើម អំណាចគ្នាក្រោម ការឧត្តមពីមហាអំណាចសហរដ្ឋអាមេរិក សូវៀតនិងប្រទេសចិន	ច ូរ និ យា យ ពី ឥ ទ្ធិ ពល នៃ សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជា ក់ ់ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ	32	ឥ ទ្ធិ ពល នៃ សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជា ក់ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ នាំ ឪ ្យ កើត មាន ការ ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ទ ាម ទ ារ ឯក រាជ ្យ ជាតិ ប្រ ឆ ាំង នឹង រ ប ប អា ណា និ គម និយម អ ង់ គ ្ល េស និង បាន វា ំ ង Ġ ការ ត ស៊ូ នេះ ល េច ជា ច ល នា មួយ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ និយម ការ ត ស៊ូ ប្រ ឆ ាំង នឹង ព ួ ក ម ូល ធ ន និយម Ġ និង ស ក្ ដ ិ ភ ូម ិន ិយ ម Ġ ក្នុង ការ ត ស៊ូ មាន ការ ចូល រូប រួម ពី ក សិ ករ Ġ កម្ម ករ Ġ ព ួ ក ឈ ្ម ួញ ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ជាតិ តូ ច តា ច សិ ប្ប ករ Ġ និង ប្រ ជា ជន ក្រ ី ក្រ ី ក្នុង ទី ក្រុង ជា ក ម្ល ាំង ច ល ករ Ġ និង មាន ចរ ិក ជា ច ល នា ប្រ ជា ធិ ត េយ្យ ដូច នេះ Ġ ឥ ទ្ធិ ពល នៃ សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជា ក់ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ កើត មាន ច ល នា ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ណា និ គម និយម Ġ មាន ចរ ិក ជា ប ដ ិ វ ត្ថ ន៍ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ណា និ គម ផ ង ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ផ ង Ġ ប ដ ិ វ ត ្ ដ ន៍ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្រ ឆ ាំង នឹង ស ក្ ដ ិ ភ ូម ិម ូល ធ ន និយម ផ្ ដា ច ់ ការ ក សា ង Ġ អ ំណ ា ច ប្រ ជា ជន នៅ ក្នុង ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រដ្ឋ ច ល នា ជា ច្ រ ើន សុ ទ្ធ តែ ប ំព ាក់ ដោយ ម ន ោ គម វិជ្ជា ផ្ សេ ង ៗ គ្នា ដ ែល យ ើង សង ្ក េត ឃើញ មាន ទិ ស ដ ៅ នៃ ការ ក សា ង ប្រ ទេស ឈ រ លើ គោ ល ការណ៍ ពី ផ្ សេ ង គ្នា Ġ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រ ជា ធិ ត េយ្យ សេ រី និយម Ġ និង ប ដ ិ វ ត ្ ដ ន៍ ប្រ ជា ធិ ត េយ្យ Ġ ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ និយម Ġ ច ល នា ទ ាំង នេះ បាន ត ស៊ូ ធ ្វ ើស ង ្រ ្ គ ាម ស៊ី វិ ល នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ដ ណ ្ ដើម Ġ អ ំណ ា ច គ្នា ក្រោម Ġ ការ ឧ ត្ត ម ពី ម ហា អ ំណ ា ច ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ ស ូវ ៀត និង ប្រ ទេស ច ិន	451	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ឥ ទ្ធិ ពល នៃ សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជ ាក់ ់ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁	31	▁ឥទ្ធិពល នៃ សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជ ាក់ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ នាំ ឪ ្យ កើត មាន ការ ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ទ ាម ទ ារ ឯក រាជ ្យ ជាតិ ប្រ ឆ ាំង នឹង រ ប ប អា ណា និ គម និយម អ ង់ គ ្ល េស និង បាន វ ាំង ▁ការតស៊ូ នេះ ល េច ជា ច ល នា មួយ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ និយម ការ ត ស៊ូ ប្រ ឆ ាំង នឹង ព ួ ក ម ូល ធ ន និយម ▁និង ស ក្ ដ ិ ភ ូម ិ និយម ▁ក្នុង ការ ត ស៊ូ មាន ការ ចូល រូប រួម ពី ក សិ ករ ▁កម្មករ ▁ពួក ឈ ្ម ួញ ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ជាតិ ត ូច តា ច សិ ប្ប ករ ▁និង ប្រ ជា ជន ក្រ ី ក្រ ី ក្នុង ទី ក្រុង ជា ក ម្ល ាំង ច ល ករ ▁និង មាន ច រិក ជា ច ល នា ប្រ ជា ធ ិត េយ្យ ដូច នេះ ▁ឥទ្ធិពល នៃ សង ្រ ្ គ ាម ត្រ ជ ាក់ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ កើត មាន ច ល នា ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ណា និ គម និយម ▁មាន ច រិក ជា ប ដ ិ វ ត្ថ ន៍ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ណា និ គម ផ ង ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ផ ង ▁បដិ វ ត ្ ដ ន៍ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្រ ឆ ាំង នឹង ស ក្ ដ ិ ភ ូម ិម ូល ធ ន និយម ផ្ ដ ាច់ ការ ក សា ង ▁អំណាច ប្រ ជា ជន នៅ ក្នុង ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រដ្ឋ ច ល នា ជា ច ្រ ើន ស ុទ្ធ តែ ប ំព ាក់ ដោយ ម ន ោ គម វិជ្ជា ផ្ ស េង ៗ គ្នា ដ ែល យ ើង ស ង្ក េត ឃើញ មាន ទិ ស ដ ៅ នៃ ការ ក សា ង ប្រ ទេស ឈ រ លើ គ ោល ការណ៍ ពី ផ្ ស េង គ្នា ▁កំណែទម្រង់ ប្រ ជា ធ ិត េយ្យ សេ រី និយម ▁និង ប ដ ិ វ ត ្ ដ ន៍ ប្រ ជា ធ ិត េយ្យ ▁កុំ ម ុយ នី ស្ ដ និយម ▁ចលនា ទ ាំង នេះ បាន ត ស៊ូ ធ ្វ ើស ង ្រ ្ គ ាម ស៊ី វិ ល នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ដ ណ ្ ដើម ▁អំណាច គ្នា ក្រោម ▁ការ ឧ ត្ត ម ពី ម ហា អ ំ ណា ច ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁សូវៀត និង ប្រ ទេស ច ិន	421
តើច្បាប់ផ្លូវថ្នល់ មានគោលដៅអ្វីខ្លះ ចូរៀបរាប់	null	ច្បាប់នេះមានគោលដៅដូចតទៅ ការពារទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ ការពារនិងលើកកម្ពស់គុណភាពផ្លូវថ្នល់ រក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ សម្រួលការធ្វើដំណើរនិងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក កំណត់គោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រ និងផែនការអភិវឌ្ឍសម្រាប់សាងសង់ ជួសជុលនិងថែទាំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ព្រមទាំងកំណត់វិធាននិងបទប្បញ្ញត្តិ បច្ចេកទេស ជំរុញនិងលើកទឹកចិត្តវិស័យឯកជនចូលរួមក្នុងការសាងសង់ ការជួសជុល ការថែទាំ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការនិងសមាហរណកម្មជាតិ តំបន់ អនុតំបន់ និងអន្តរជាតិ លើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ លើកទឹកចិត្តចំពោះការសិក្សាស្រាវជ្រាវបច្ចេកទេសនិងការផ្ទេរបច្ចេកវិជ្ជាថ្មីៗ ដល់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា	null	ច្បាប់នេះមានគោលដៅដូចតទៅ ការពារទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ ការពារនិងលើកកម្ពស់គុណភាពផ្លូវថ្នល់ រក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ សម្រួលការធ្វើដំណើរនិងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក កំណត់គោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រ និងផែនការអភិវឌ្ឍសម្រាប់សាងសង់ ជួសជុលនិងថែទាំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ព្រមទាំងកំណត់វិធាននិងបទប្បញ្ញត្តិ បច្ចេកទេស ជំរុញនិងលើកទឹកចិត្តវិស័យឯកជនចូលរួមក្នុងការសាងសង់ ការជួសជុល ការថែទាំ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការនិងសមាហរណកម្មជាតិ តំបន់ អនុតំបន់ និងអន្តរជាតិ លើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ លើកទឹកចិត្តចំពោះការសិក្សាស្រាវជ្រាវបច្ចេកទេសនិងការផ្ទេរបច្ចេកវិជ្ជាថ្មីៗ ដល់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា	ត ើ ច្ បា ប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ មាន គោ ល ដ ៅ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ច ូរ ៀប រា ប់ ĠĠ	24	ច្ បា ប់ âĢĭ នេះ âĢĭ មាន âĢĭ គោ ល ដ ៅ âĢĭ ដូច ត ទៅ Ġ ការពារ âĢĭ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ âĢĭ សា ធា រណៈ Ġ ការពារ âĢĭ និង លើក ក ម្ព ស់ គុណ ភាព ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ រក ្សា âĢĭ ស ណ ្ ដា ប់ ធ ្នា ប់ ĠâĢĭ សម ្រ ួល âĢĭ ការ ធ ្វ ើ ដំណើរ និង âĢĭ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន តា ម ផ្ល ូវ âĢĭ គោ ក Ġ កំ ណ ត់ âĢĭ គោ ល ន យោ បា យ Ġ យ ុទ្ធ សាស្ត្រ Ġ និង âĢĭ ផ ែន ការ âĢĭ អភិវឌ្ឍ សម ្រា ប់ âĢĭ សា ង សង ់ Ġ ជ ួស ជ ុល និង ថ ែ ទ ាំ âĢĭ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ âĢĭ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ព្រ ម ទ ាំង âĢĭ កំ ណ ត់ âĢĭ វិ ធាន និង âĢĭ បទ ប្ប ញ្ញ ត្តិ âĢĭâĢĭ âĢĭ Ġ ប ច្ច េក ទេស Ġ ជំ រ ុញ និង âĢĭ លើក ទឹក ចិត្ត âĢĭ វិ ស ័យ âĢĭ ឯក ជន âĢĭ ចូល រួម âĢĭ ក្នុង ការ សា ង សង ់ Ġ ការ ជ ួស ជ ុល Ġ ការ ថ ែ ទ ាំ Ġ និង âĢĭ ការ អភិវឌ្ឍ âĢĭ វិ ស ័យ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ âĢĭ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ជំ រ ុញ âĢĭ កិច្ច ស ហ ប្រ តិ ប ត ្ ដ ិកា រ និង âĢĭ សម ា ហ រណ កម្ម âĢĭ ជាតិ Ġ ត ំ ប ន់ Ġ អនុ ត ំ ប ន់ Ġ និង âĢĭ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ លើ âĢĭ វិ ស ័យ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ âĢĭ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ លើក ទឹក ចិត្ត âĢĭ ចំ ព ោះ âĢĭ ការ សិ ក្ស ា âĢĭ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ âĢĭ ប ច្ច េក ទេស និង âĢĭ ការ ផ្ ទេ រ âĢĭ ប ច្ច េក វិជ្ជា ថ ្ម ី ៗ Ġ ដល់ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ ការ អភិវឌ្ឍ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ âĢĭ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ âĢĭ នៅ ក្នុង âĢĭ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ âĢĭ ក ម្ព ុ ជា Ġ អភិវឌ្ឍ âĢĭ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស âĢĭ ក្នុង âĢĭ វិ ស ័យ âĢĭ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ âĢĭ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ នៅ ក្នុង âĢĭ ព្រ ះ រាជ ា âĢĭ ណា ច ក្រ âĢĭ ក ម្ព ុ ជា	339	▁តើ ច ្ប ាប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁មាន គ ោល ដ ៅ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ចូរ ៀប រ ាប់ ▁	22	▁ច្បាប់ ▁នេះ ▁មាន ▁គោលដៅ ▁ដូច ត ទៅ ▁ការពារ ▁ទ្រព្យសម្បត្តិ ▁សាធារណៈ ▁ការពារ ▁និង លើក ក ម្ព ស់ គុណ ភាព ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁រក្សា ▁ស ណ ្ ដ ាប់ ធ ្ន ាប់ ▁សម្រួល ▁ការធ្វើដំណើរ និង ▁ការដឹកជញ្ជូន ត ាម ផ្ល ូវ ▁គោក ▁កំណត់ ▁គោល ន យោ ប ាយ ▁យុទ្ធសាស្ត្រ ▁និង ▁ផែនការ ▁អភិវឌ្ឍ ស ម្រ ាប់ ▁សាងសង់ ▁ជួសជុល និង ថ ែ ទ ាំ ▁ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ ន្ធ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁ព្រមទាំង ▁កំណត់ ▁វិ ធាន និង ▁បទ ប្ បញ្ញត្តិ ▁បច្ចេកទេស ▁ជំរុញ និង ▁លើកទឹកចិត្ត ▁វិស័យ ▁ឯកជន ▁ចូលរួម ▁ក្នុង ការ សា ង ស ង់ ▁ការជ ួស ជ ុល ▁ការថែទាំ ▁និង ▁ការអភិវឌ្ឍ ▁វិស័យ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁ជំរុញ ▁កិច្ច ស ហ ប្រ តិ ប ត ្ ដ ិ ការ និង ▁សមាហរណកម្ម ▁ជាតិ ▁តំបន់ ▁អនុ ត ំ ប ន់ ▁និង ▁អន្តរជាតិ ▁លើ ▁វិស័យ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁លើកទឹកចិត្ត ▁ចំពោះ ▁ការសិក្សា ▁ស្រាវជ្រាវ ▁បច្ចេកទេស និង ▁ការផ្ទេរ ▁បច្ច េក វិជ្ជា ថ ្ម ី ៗ ▁ដល់ ▁ការអភិវឌ្ឍ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁នៅក្នុង ▁ព្រះរាជាណាចក្រ ▁កម្ពុជា ▁អភិវឌ្ឍ ▁ធនធាន ម នុ ស្ស ▁ក្នុង ▁វិស័យ ▁ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ ន្ធ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁នៅក្នុង ▁ព្រះរាជា ▁ណា ច ក្រ ▁កម្ពុជា	195
តើសេចក្ដីសុខតាមផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌មានប៉ុន្មានយ៉ាង	null	សេចក្ដីសុខតាមផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌មាន សេចក្ដីសុខតាមផ្លូវលោក សេចក្ដីសុខព្រោះមានទ្រព្យសម្បត្តិសេចក្ដីសុខព្រោះមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិសេចក្ដីសុខព្រោះគ្មានបំណុលសេចក្ដីសុខព្រោះប្រកបការងារ សុចរិតទៀតត្រង់សេចក្ដីសុខព្រោះមានចិត្តស្ងប់ មិនក្ដៅក្រហាយ សេចក្ដីសុខតាមផ្លូវធម៌ បាណាតិបាតវេរមណីអទិន្នា្ទទានាវេរមណីកាមេសុមិច្ឆាចារាវេរមណីមុសាវាទាវេរមណីសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានាវេរមណី	null	សេចក្ដីសុខតាមផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌មាន សេចក្ដីសុខតាមផ្លូវលោក សេចក្ដីសុខព្រោះមានទ្រព្យសម្បត្តិសេចក្ដីសុខព្រោះមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិសេចក្ដីសុខព្រោះគ្មានបំណុលសេចក្ដីសុខព្រោះប្រកបការងារ សុចរិតទៀតត្រង់សេចក្ដីសុខព្រោះមានចិត្តស្ងប់ មិនក្ដៅក្រហាយ សេចក្ដីសុខតាមផ្លូវធម៌ បាណាតិបាតវេរមណីអទិន្នា្ទទានាវេរមណីកាមេសុមិច្ឆាចារាវេរមណីមុសាវាទាវេរមណីសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានាវេរមណី	ត ើស េច ក្ ដ ី សុខ តា ម ផ្ល ូវ លោក Ġ និង ផ្ល ូវ ធម៌ មាន ប៉ ុន ្ម ាន យ៉ាង Ġ	22	សេ ច ក្ ដ ី សុខ តា ម ផ្ល ូវ លោក Ġ និង ផ្ល ូវ ធម៌ មាន ĠâĢĭ Ġ សេ ច ក្ ដ ី សុខ តា ម ផ្ល ូវ លោក Ġ សេ ច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ សេ ច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន សិ ទ្ធិ ប្រ ើប ្រា ស់ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ សេ ច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ គ ្ម ាន ប ំណ ុល âĢĭ សេ ច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ ប្រ ក ប ការងារ Ġ សុ ចរ ិត ទៀត ត្រ ង់ សេ ច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន ចិត្ត ស្ ង ប់ Ġ ម ិន ក្ ដ ៅ ក្រ ហា យ Ġ សេ ច ក្ ដ ី សុខ តា ម ផ្ល ូវ ធម៌ Ġ បា ណា តិ បា ត វេ រ ម ណី អ ទិ ន្ន ា ្ ទ ទាន ាវ េរ ម ណី កា មេ សុ ម ិច ្ ឆ ា ចារ ាវ េរ ម ណី ម ុស ាវ ា ទ ាវ េរ ម ណី សុ រា មេ រយ ម ជ្ជ ប្ប មា ទ ដ្ឋាន ាវ េរ ម ណី	177	▁តើ ស េច ក្ ដ ី សុខ ត ាម ផ្ល ូវ លោក ▁និង ផ្ល ូវ ធម៌ មាន ប៉ ុន ្ មាន យ៉ាង ▁	22	▁ស េច ក្ ដ ី សុខ ត ាម ផ្ល ូវ លោក ▁និង ផ្ល ូវ ធម៌ មាន ▁ស េច ក្ ដ ី សុខ ត ាម ផ្ល ូវ លោក ▁ស េច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ស េច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន សិ ទ្ធិ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ស េច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ គ ្ មាន ប ំណ ុល ▁ស េច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ ប្រ ក ប ការងារ ▁សុ ចរ ិត ទៀត ត្រ ង់ ស េច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន ចិត្ត ស្ ង ប់ ▁មិន ក្ ដ ៅ ក្រ ហ ាយ ▁ស េច ក្ ដ ី សុខ ត ាម ផ្ល ូវ ធម៌ ▁បា ណា តិ ប ាត វ េរ ម ណី អ ទ ិន ្នា ្ ទ ទាន ាវ េរ ម ណី ក ាម េស ុម ិ ច្ឆ ា ចារ ាវ េរ ម ណី ម ុស ាវ ា ទ ាវ េរ ម ណី សុ រា មេ រយ ម ជ្ជ ប្ប មា ទ ដ្ឋាន ាវ េរ ម ណី	175
តើប្រភពថវិកាសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍និងការថែទាំផ្លូវថ្នល់បានមកពីណា	null	ប្រភពថវិកាសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍និងការថែទាំផ្លូវថ្នល់បានមកពីថវិកាជាតិហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការរបស់ដៃគូអភិវឌ្ឍនានាហិរញ្ញប្បទានពីវិស័យឯកជនអំណោយសប្បុរសធម៌ពីសប្បុរជន អង្គការជាតិ អន្តរជាតិ សមាគម ឬសហគមន៍ផលចំណេញពីការវិនិយោគ និងអាជីវកម្មស្របច្បាប់លើវិស័យផ្លូវថ្នល់ប្រាក់ពិន័យអន្តរការណ៍ចំណូលពីប្រភពស្របច្បាប់ផ្សេងទៀត	null	ប្រភពថវិកាសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍និងការថែទាំផ្លូវថ្នល់បានមកពីថវិកាជាតិហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការរបស់ដៃគូអភិវឌ្ឍនានាហិរញ្ញប្បទានពីវិស័យឯកជនអំណោយសប្បុរសធម៌ពីសប្បុរជន អង្គការជាតិ អន្តរជាតិ សមាគម ឬសហគមន៍ផលចំណេញពីការវិនិយោគ និងអាជីវកម្មស្របច្បាប់លើវិស័យផ្លូវថ្នល់ប្រាក់ពិន័យអន្តរការណ៍ចំណូលពីប្រភពស្របច្បាប់ផ្សេងទៀត	ត ើប ្រ ភព ថ វិ កាស ម្រ ាប់ អភិវឌ្ឍ ន៍ និង ការ ថ ែ ទ ាំ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ បាន មក ពី ណា Ġ	25	ប្រ ភព ថ វិ កាស ម្រ ាប់ អភិវឌ្ឍ ន៍ និង ការ ថ ែ ទ ាំ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ បាន មក ពី ថ វិ កា ជាតិ ហ ិ រ ញ្ញ ប្ប ទាន សហប្រតិបត្តិការ រ ប ស់ ដៃ គូ អភិវឌ្ឍ នា នា ហ ិ រ ញ្ញ ប្ប ទាន ពី វិ ស ័យ ឯក ជន អ ំណ ោយ ស ប្ប ុរ ស ធម៌ ពី ស âĢĭ ប្ប ុរ ជន Ġ អង្គ ការ ជាតិ Ġ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ សម ា គម Ġ ឬ ស ហ គមន៍ ផល ចំ ណេ ញ ពី ការ វិ និ យោគ Ġ និង អា ជីវ កម្ម ស្រ ប ច្ បា ប់ លើ វិ ស ័យ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ប្រា ក់ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ចំ ណូ ល ពី ប្រ ភព ស្រ ប ច្ បា ប់ ផ្ សេ ង ទៀត	131	▁តើ ប្រ ភព ថ វិ កាស ម្រ ាប់ អភិវឌ្ឍ ន៍ និង ការ ថ ែ ទ ាំ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ បាន មក ពី ណា ▁	24	▁ប្រភព ថ វិ កាស ម្រ ាប់ អភិវឌ្ឍ ន៍ និង ការ ថ ែ ទ ាំ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ បាន មក ពី ថ វ ិកា ជាតិ ហ ិ រ ញ្ញ ប្ប ទាន សហប្រតិបត្តិការ រ ប ស់ ដៃ គូ អភិវឌ្ឍ នា នា ហ ិ រ ញ្ញ ប្ប ទាន ពី វិ ស ័យ ឯក ជន អ ំណ ោយ ស ប្ប ុរ ស ធម៌ ពី ស ▁ ប្ប ុរ ជន ▁អង្គការ ជាតិ ▁អន្តរជាតិ ▁សមាគម ▁ឬ ស ហ គមន៍ ផល ច ំណ េញ ពី ការ វិ និ យោគ ▁និង អា ជីវ កម្ម ស្រ ប ច ្ប ាប់ លើ វិ ស ័យ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ប្រ ាក់ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ច ំណ ូល ពី ប្រ ភព ស្រ ប ច ្ប ាប់ ផ្ ស េង ទៀត	123
ចូរពណ៌នាពីចលនាស៊្វែមេឃប្រចាំថ្ងៃ	null	ពណ៌នាពីចលនាស៊្វែមេឃប្រចាំថ្ងៃ ប្រសិនបើយើងសង្កេតមើលមេឃនៅពេលយប់ យើងនឹងមើលឃើញតារាទាំងឡាយរៈនៅទិសខាងកើតធ្វើដំណើរកាត់មេឃ ហើយលិចវិញនៅទិសខាងលិចដូចគ្នា នឹងដំណើររបស់ព្រះអាទិត្យដែរ យើងអាចសង្កេតឃើញព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រឹមប្រហែល ១០នាទីប៉ុណ្ណោះ តារានៅជើងមេឃខាងកើតរៈកាន់តែខ្ពស់ឡើងៗ ហើយតារានៅជើងមេឃភាគខាងលិចនឹងលិចបន្តិចម្តងៗរហូតលិចបាត់ពីជើងមេឃ នៅក្នុងការពណ៌នាពីគំរូនៃការរៈនិងលិចរបស់តារានេះគឺជាង្វិលនៃស៊្វែមេឃជុំវិញយើង ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នយើងដឹងថារង្វិលខ្ញាល់របស់ផែនដីគឺជា មូលហេតុដែលធ្វើឲ្យយើងមើលឃើញព្រះអាទិត្យ និងតារាទាំងឡាយរៈនៅទិសខាងកើត និងលិចនៅទិសខាងលិច តាមពិតស្វ៊ែមេឃមិនធ្វើចលនាជុំវិញផែនដីទេ ប៉ុន្តែផែនដីធ្វើចលនាជុំវិញខ្លួនឯងបណ្តាលឲ្យយើងមើលឃើញដូច្នេះ	null	ពណ៌នាពីចលនាស៊្វែមេឃប្រចាំថ្ងៃ ប្រសិនបើយើងសង្កេតមើលមេឃនៅពេលយប់ យើងនឹងមើលឃើញតារាទាំងឡាយរៈនៅទិសខាងកើតធ្វើដំណើរកាត់មេឃ ហើយលិចវិញនៅទិសខាងលិចដូចគ្នា នឹងដំណើររបស់ព្រះអាទិត្យដែរ យើងអាចសង្កេតឃើញព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រឹមប្រហែល ១០នាទីប៉ុណ្ណោះ តារានៅជើងមេឃខាងកើតរៈកាន់តែខ្ពស់ឡើងៗ ហើយតារានៅជើងមេឃភាគខាងលិចនឹងលិចបន្តិចម្តងៗរហូតលិចបាត់ពីជើងមេឃ នៅក្នុងការពណ៌នាពីគំរូនៃការរៈនិងលិចរបស់តារានេះគឺជាង្វិលនៃស៊្វែមេឃជុំវិញយើង ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នយើងដឹងថារង្វិលខ្ញាល់របស់ផែនដីគឺជា មូលហេតុដែលធ្វើឲ្យយើងមើលឃើញព្រះអាទិត្យ និងតារាទាំងឡាយរៈនៅទិសខាងកើត និងលិចនៅទិសខាងលិច តាមពិតស្វ៊ែមេឃមិនធ្វើចលនាជុំវិញផែនដីទេ ប៉ុន្តែផែនដីធ្វើចលនាជុំវិញខ្លួនឯងបណ្តាលឲ្យយើងមើលឃើញដូច្នេះ	ច ូរ ព ណ៌ នា ពី ច ល នា ស៊ ្វ ែម េ ឃ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ Ġ	20	ព ណ៌ នា ពី ច ល នា ស៊ ្វ ែម េ ឃ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ Ġ ប្រ សិ ន ប ើយ ើង សង ្ក េត មើល មេ ឃ នៅ ពេល យប់ Ġ យ ើង នឹង មើល ឃើញ តា រា ទ ាំង ឡា យ រៈ នៅ ទិ ស ខា ង កើត ធ ្វ ើ ដំណើរ កាត់ មេ ឃ Ġ ហើយ ល ិច វិញ នៅ ទិ ស ខា ង ល ិច ដូច គ្នា Ġ នឹង ដំណើរ រ ប ស់ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ ដ ែរ Ġ យ ើង អា ច សង ្ក េត ឃើញ ព្រ ឹត ្តិ ការណ៍ នេះ ត្រ ឹម ប្រ ហ ែល Ġ ១០ នាទី ប៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ តា រា នៅ ជើង មេ âĢĭ ឃ ខា ង កើត រៈ កាន់ តែ ខ្ ព ស់ ឡើង ៗ Ġ ហើយ តា រា នៅ ជើង មេ ឃ ភាគ ខា ង ល ិច នឹង ល ិច ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ រ ហ ូត ល ិច បា ត់ ពី ជើង មេ ឃ Ġ នៅ ក្នុង ការ ព ណ៌ នា ពី គ ំ រ ូន ៃ ការ រៈ និង ល ិច រ ប ស់ តា រា នេះ គ ឺ ជា ង ្វ ិល នៃ ស៊ ្វ ែម េ ឃ ជ ុំ វិញ យ ើង Ġ ប៉ ុន ្ត ែ âĢĭ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន យ ើង ដ ឹង ថា រ ង ្វ ិល ខ្ ញ ាល់ រ ប ស់ ផ ែន ដ ី គ ឺ ជា Ġ ម ូល ហេតុ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ យ ើង មើល ឃើញ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ Ġ និង តា រា ទ ាំង ឡា យ រៈ នៅ ទិ ស ខា ង កើត Ġ និង ល ិច នៅ ទិ ស ខា ង ល ិច Ġ តា ម ពិ ត ស្ វ ៊ ែម េ ឃ ម ិន ធ ្វ ើ ច ល នា ជ ុំ វិញ ផ ែន ដ ី ទេ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ផ ែន ដ ី ធ ្វ ើ ច ល នា ជ ុំ វិញ ខ្លួន ឯ ង បណ្ត ាល ឲ្យ យ ើង មើល ឃើញ ដូច ្ន េះ	328	▁ចូរ ព ណ៌ នា ពី ច ល នា ស៊ ្វ ែម េ ឃ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ▁	19	▁ពណ៌ នា ពី ច ល នា ស៊ ្វ ែម េ ឃ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ▁ប្រសិនបើ យ ើង ស ង្ក េត មើល មេ ឃ នៅ ពេល យប់ ▁យើង នឹង មើល ឃើញ តា រា ទ ាំង ឡា យ រៈ នៅ ទិ ស ខា ង កើត ធ ្វ ើ ដំណើរ កាត់ មេ ឃ ▁ហើយ ល ិច វិញ នៅ ទិ ស ខា ង ល ិច ដូច គ្នា ▁នឹង ដំណើរ រ ប ស់ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ដ ែរ ▁យើង អា ច ស ង្ក េត ឃើញ ព្រ ឹ ត្តិ ការណ៍ នេះ ត្រ ឹម ប្រ ហ ែល ▁១០ នាទី ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁តារា នៅ ជើង មេ ▁ឃ ខា ង កើត រៈ កាន់ តែ ខ្ ព ស់ ឡើង ៗ ▁ហើយ តា រា នៅ ជើង មេ ឃ ភាគ ខា ង ល ិច នឹង ល ិច ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ រ ហ ូត ល ិច ប ាត់ ពី ជើង មេ ឃ ▁នៅក្នុង ការ ព ណ៌ នា ពី គ ំ រ ូន ៃ ការ រៈ និង ល ិច រ ប ស់ តា រា នេះ គ ឺ ជា ង ្វ ិល នៃ ស៊ ្វ ែម េ ឃ ជ ុំ វិញ យ ើង ▁ប៉ុន្តែ ▁បច្ចុប្បន្ន យ ើង ដ ឹង ថា រ ង ្វ ិល ខ្ ញ ាល់ រ ប ស់ ផ ែន ដ ី គ ឺ ជា ▁មូលហេតុ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ យ ើង មើល ឃើញ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ▁និង តា រា ទ ាំង ឡា យ រៈ នៅ ទិ ស ខា ង កើត ▁និង ល ិច នៅ ទិ ស ខា ង ល ិច ▁តាមពិត ស ្វ ៊ ែម េ ឃ ម ិន ធ ្វ ើ ច ល នា ជ ុំ វិញ ផ ែន ដ ី ទេ ▁ប៉ុន្តែ ផ ែន ដ ី ធ ្វ ើ ច ល នា ជ ុំ វិញ ខ្លួន ឯ ង បណ្ត ាល ឲ្យ យ ើង មើល ឃើញ ដូច ្ នេះ	305
ដើម្បីពង្រីកតួនាទីជាមហាអំណាច តើបារាំងបានធ្វើដូចម្ដេចខ្លះ	null	ដើម្បីពង្រីកតួនាទីជាមហាអំណាច បារាំងបានធ្វើដូចតទៅ សាកល្បងអាវុធបរិមាណូ នៅលើកោះ មូ៉រ៉ូអាទោះបីជាមានការហាមឃាត់ និងមានការជំនាស់ពីប្រទេសមួយចំនួនក៏ដោយ ចូលរួមសង្រ្គាមនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែក្សក្នុងនាមអង្គការសហប្រជាជាតិជាមួយ សហរដ្ឋអាមេរិក	null	ដើម្បីពង្រីកតួនាទីជាមហាអំណាច បារាំងបានធ្វើដូចតទៅ សាកល្បងអាវុធបរិមាណូ នៅលើកោះ មូ៉រ៉ូអាទោះបីជាមានការហាមឃាត់ និងមានការជំនាស់ពីប្រទេសមួយចំនួនក៏ដោយ ចូលរួមសង្រ្គាមនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែក្សក្នុងនាមអង្គការសហប្រជាជាតិជាមួយ សហរដ្ឋអាមេរិក	ដើម ្ប ី ព ង ្រី ក ត ួន ា ទី ជា ម ហា អ ំណ ា ច Ġ ត ើប ារ ាំង បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	33	ដើម ្ប ី ព ង ្រី ក ត ួន ា ទី ជា ម ហា អ ំណ ា ច Ġ បា រា ំ ង បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ Ġ សា ក ល ្ប ង អា វុធ បរ ិម ា ណូ Ġ នៅ លើក ោះ Ġ ម ូ ៉ រ៉ូ អា ទ ោះ បី ជា មាន ការ ហា ម ឃាត ់ Ġ និង មាន ការ ជំ នា ស់ ពី ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន ក ៏ ដោយ Ġ ចូល រួម សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក្នុង ឈ ូង សម ុ ទ្រ ព ែក ្ស ក្នុង នា ម អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ជា មួយ Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក	109	▁ដើម្បី ព ង ្រី ក ត ួ នាទី ជា ម ហា អ ំ ណា ច ▁តើ ប ារ ាំង បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	30	▁ដើម្បី ព ង ្រី ក ត ួ នាទី ជា ម ហា អ ំ ណា ច ▁បារាំង បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ ▁សាកល្បង អា វុធ ប រិ មា ណូ ▁នៅលើ ក ោះ ▁ម ូ ៉ រ៉ូ អា ទ ោះ បី ជា មាន ការ ហា ម ឃ ាត់ ▁និង មាន ការ ជំ ន ាស់ ពី ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន ក ៏ ដោយ ▁ចូលរួម សង ្រ ្ គ ាម នៅ ក្នុង ឈ ូង សម ុ ទ្រ ព ែ ក្ស ក្នុង ន ាម អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ជា មួយ ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក	96

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.