text
stringlengths
1
364k
category
stringclasses
4 values
labels
int64
1
4
PTE tanısında bilgisayarlı tomografik anjiyografi (BTA) altın standarthaline gelmiştir 3.
stem
4
Dual enerji bilgisayarlı tomografi (DEBT) ile pulmoner arterlerinanjiyografik olarak görüntülenmesinin yanısıra, akciğer parankimindeki iyot dağılımıhesaplanarak perfüzyon bilgisi elde olunmaktadır.
stem
4
Bu çalışmamızda, DEBT sistemi tabanlıiyot perfüzyon haritaları ile elde olunan perfüzyon defekt skorunun (P Skoru), PTE şiddetininbelirlenmesindeki değerini saptamayı ve elde ettiğimiz bulguları pulmoner obstruksiyonskorlama sistemi (Qanadli skoru), diğer BTA parametreleri ve klinik parametreler ile koreleederek değerl...
stem
4
Gereç ve Yöntem: Mart 2012 - Eylül 2012 tarihleri arasında bölümümüzde PTE kuşkusunedeniyle BTA tetkiki uygulanan ve PTE tanısı alan 35 hasta çalışmaya alındı.
stem
4
DEBT ile eldeolunan BTA görüntüleri üzerinden P skoru, Qanadli skoru , RV/LV oranı ve PA çapıhesaplandı.
stem
4
Hesaplanan veriler birbirleri ile ve hastaların klinik verileri ile korele edilerekdeğerlendirildi.
stem
4
Ekokardiyografi verileri de değerlendirmeye alındı.
stem
4
Bulgular: Yapılan korelasyon analizi sonucunda P Skoru ile Qanadli skoru arasında anlamlıpozitif korelasyon saptandı (r=0,690, p<0.05).
stem
4
Ancak P Skoru ile laboratuvar verileri (troponin, D dimer), kan gazıanalizleri (PaO2, PaCO2, PaO2/FiO2, oksijen saturasyonu) ve hemodinamik veriler (kanbasıncı, nabız) arasında anlamlı korelasyon saptanmadı.
stem
4
Ekokardiyografide RV dilatasyonu veRV disfonksiyonu mevcut olan hastalarda P Skoru ve Qanadli skoru anlamlı yüksek bulundu(p<0.05).
stem
4
Sonuç: DEBT sistemi tabanlı iyot perfüzyon haritaları ile elde olunan perfüzyon defekt skoru(P skoru), PTE şiddetini göstermede önemli yere sahip BTA parametrelerine veekokardiyografiye iyi bir alternatif olarak görülmektedir.
stem
4
Çalışmamızda P skoru ile klinikparametreler arasında aynı uyum izlenmemiştir.
stem
4
Computed tomography angiography (CTA) has become thegold standard in the diagnosis of PTE 3.
stem
4
GİRİŞ VE AMAÇPulmoner tromboemboli (PTE); kardiyovasküler sistem ölümlerinin en önemlinedenlerinden biridir 1.
stem
4
PTE potansiyel olarak yüksek mortalite ve morbidite oluşturan birhastalık olup hızlı ve doğru tanı önemli bir mesele olmaya devam etmektedir 2.
stem
4
Çok kesitli bilgisayarlı tomografinin (ÇKBT) yüksek temporal ve spasyal çözünürlüğüile kullanıma girmesinden itibaren kuşkulu PTE tanısında bilgisayarlı tomografik anjiografi(BTA) altın standart haline gelmiştir 3.
stem
4
Ekokardiyografi ile karşılaştırıldığında BTA;pulmoner arterlerdeki trombüs yükünün, altta yatan akciğer hastalığının ve akut göğüs ağrısıyapan diğer nedenlerin daha kapsamlı değerlendirilmesinde avantaj sağlamaktadır 4,5,6.
stem
4
Pulmoner arterlerdeki pıhtı yükü çeşitli skorlama sistemleri kullanılarak hesaplanabilmektedir.
stem
4
Ayrıca PTE tanısı konulduğunda, sağ ventrikül ile sol ventrikül çaplarının oranı (RV/LV oranı)ya da pulmoner arter (PA) çapı ölçümleri gibi, pulmoner tromboemboli şiddeti açısındanhastanın bireysel risk değerlendirmesine yardımcı olabilen verilerin elde olunması BTA’ninbaşka bir önemli avantajıdır 7,8.
stem
4
Dual enerji bilgisayarlı tomografi (DEBT) ile pulmoner arterlerin anjiyografik olarakgörüntülenmesinin yanısıra, akciğer parankimindeki iyot dağılımı hesaplanarak perfüzyonbilgisi elde olunmaktadır.
stem
4
Diğer BT sistemleri ile karşılaştırıldığında hastaların aldığıradyasyon dozunda artışa neden olmadan perfüzyon bilgisi elde edilmesi DEBT’nin önemlibir avantajıdır 9.
stem
4
İş istasyonunda çıkarılan iyot perfüzyon haritaları görsel olarakdeğerlendirilmekte ve anjiyografik olarak izlenemeyen periferik küçük tromboembolilerinsaptanmasında yol gösterici olmaktadır.
stem
4
İyot perfüzyon haritasında saptanan fokal iyotdefektlerinin yanlış pozitiflik oranı yalnızca % 2.5 olarak belirtilmiştir 10.
stem
4
Perfüzyon haritalarıüzerinden elde olunan perfüzyon defekt skorunun (P skoru), PTE şiddet değerlendirmesindekullanılan pulmoner obstruksiyon skorlama sistemleri, RV/LV oranı ve PA çapı gibi BTAparametreleri ile güçlü korelasyonunu gösteren çalışmalar mevcuttur 11.
stem
4
Biz çalışmamızda, DEBT sistemi tabanlı iyot perfüzyon haritaları ile elde olunanperfüzyon defekt skorunun, PTE şiddetinin belirlenmesindeki değerini saptamayı ve eldeettiğimiz bulguları pulmoner obstruksiyon skorlama sistemi (Qanadli skoru), RV/LV oranı,PA çapı gibi BTA parametreleri, ekokardiyografi verileri ve klinik...
stem
4
GENEL BİLGİLER2.1 Pulmoner Arter AnatomisiAna pulmoner arter sağ ventrikülün pulmoner konusunda yer alan pulmoner semilunarkapaktan kaynaklanan kısa ve geniş bir arterdir.
stem
4
Yukarıya, mediale ve posteriora doğruilerleyerek sağ ve sol ana pulmoner arterler olmak üzere iki dala ayrılır.
stem
4
Sağ ana pulmoner arter horizontal olarak sağ akciğer hilusuna dogru ilerler.
stem
4
Sağhilusta sağ akciger üst lobu besleyen çıkan dal ile sağ orta ve alt lobu besleyen inen dal olmaküzere iki dala ayrılır.
stem
4
İnen dal orta ve alt lober arterlere ayrılır.
stem
4
Üst lob arteri daha küçüktür.
stem
4
Orta ve alt lobların kanlanmasını sağlayan arter dalı daha geniştir.
stem
4
Sol ana pulmoner arter sağa göre daha küçüktür.
stem
4
Horizontal olarak sol akciğerhilusuna girmek üzere inen torasik aortanın anteriorunda ilerler.
stem
4
Akciğer hilusunda üst lobubesleyen çıkan dal, lingular dal ve alt lobu besleyen inen dala ayrılır 12, 13.
stem
4
Lober arterler daha sonra segmental bronşlarla birlikte segmental ve subsegmentalbronşlarla birlikte subsegmental arterler şeklinde dallanırlar.2.2 Pulmoner Tromboemboli (PTE)PTE; pulmoner arteryel ağacın bütününün veya bir bölümünün trombotik ya danontrombotik nedenlerle tıkanmasıdır.
stem
4
Alt ekstremite derin ven trombozu (DVT)PTE’nin %90’ından fazlasından sorumludur.
stem
4
PTE’ye yol açan ve daha nadir görülennontrombotik nedenler ise tablo 1’de özetlenmiştir 14,15.
stem
4
PTE’nin Amerika Birleşik Devletleri’nde yıllık insidansı 1/1000’den daha fazlaolup tanı sonrası ilk 3 hafta içinde mortalite oranı %15’in üzerindedir 17.
stem
4
Primer nedenler sekonder nedenleregöre çok nadirdir.
stem
4
Primer nedenler 1:2500-5000 ve tüm tromboembolik olayların % 4’ündensorumludur.
stem
4
Özellikle aile öyküsü olanlarda ve genç yaşta alışılmamış yerlerde tekrarlayantrombozlarda primer nedenler düşünülmelidir.2.2.3.
stem
4
Tanı yöntemleriPTE’de en duyarlı tanısal yöntem klinik kuşkudur.
stem
4
PTE, asemptomatik olgulardan aniölüm gibi geniş bir yelpazede karşımıza çıkabilir.
stem
4
PTE tanısı için klinisyen ile birlikte radyoloji,nükleer tıp ve kardiyoloji departmanlarının multidisipliner çalışması gerekir 19,20.2.2.3.1 Klinik bulgularPTE’de klinik semptomlar; nefes darlığı, çarpıntı, plörotik göğüs ağrısı, hemoptizi,senkop, terleme, bacaklarda ağrı ve şişlik, ateş ve öksürüktür.
stem
4
PTE’ye ait spesifik muayene ve laboratuvar bulguları mevcut değildir.
stem
4
Dispne veöksürük ile başvuran, akciğer grafisi normal olan ve bu durumu başka bir hastalık ileaçıklanamayan hastalarda PTE’den kuşkulanılmalıdır.
stem
4
larının yaptığı çalışmada,otopsi çalışmalarının sonuçlarına göre olguların çoğunda ölüm öncesinde PTE kuşkusunun4olmadığı belirlenmiştir 22.
stem
4
Bu nedenle tanıda risk sınıflamaları önemli rol almaktadır.
stem
4
Bu amaçlaiki skorlama yaygın olarak kullanılmaktadır.
stem
4
PTE kuşkusu olan hastaların semptom, bulgu ve risk faktörlerine göreskorlanıp, klinik olarak düşük, orta ve yüksek olasılıklı olarak sınıflandırılması ve laboratuvarincelemeleri ile birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır 23.
stem
4
DVT veya PTE tanısında duyarlıdırancak özgül bir test değildir.
stem
4
Kandaki düzeyi cerrahi işlemler sonrasında, travmada, böbrekhastalıklarında, kollajen doku hastalıklarında, enfeksiyonlarda ve malignitelerde deyükselmektedir.
stem
4
ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) veya Latex aglutinasyonyöntemleri ile ölçülür.
stem
4
PTE’de D-Dimer testinin ELISA yöntemiyle yapıldığında negatifprediktif değeri %95-100’dür 10,11.
stem
4
Latex aglutinasyon testinin duyarlılık ve özgüllüğü dahadüşüktür (%83-%55) 25.
stem
4
D-dimer negatifliği düşük ve orta klinik olasılıklı hastalarda PTE’nindışlanmasında kullanılır ancak yüksek klinik olasılıklı hastalarda PTE’yi dışlatamaz.
stem
4
Hastanede yatan yaşlı hastalarda, eşlik eden hastalığı bulunanlarda, kanser hastalarında veyoğun bakım hastalarında D-dimer testinin güvenilirliği düşüktür 26.
stem
4
Arteriyel kan gazlarıPTE olgularının arteriyel kan gazı değerlendirmesinde genellikle düşük PaO2, normalveya düşük PaCO2 değerleri saptanır.
stem
4
Hastaların %10-25' inde arteriyel kan gazları normalbulunmaktadır 25.
stem
4
Hipoksemi değerlendirilirken PaO2 değerlerinin düşmesi veya P(A-a)O2değerlerinin yükselmesi, PTE'li hastalar dışında diğer akciğer hastalıklarında dagörülebileceğinden spesifik bir bulgu değildir.
stem
4
PIOPED çalışmasında öncedenkardiyopulmoner hastalığı olmayan tromboemboli olgularının PaO2 düzeylerinin sağlıklıkişilerden farklı olmadığı saptanmıştır 27.5Kardiyak troponin T (cTnT)Kardiyak kaslara spesifik bir enzimdir.
stem
4
Masif PTE sonucu akut sağ kalp yetmezliği vesağ ventrikül dilatasyonu gelişen olgularda sağ ventrikül kaslarında mikroinfarktüsler oluşurve cTnT salınımı artar.
stem
4
PTE’ye bağlı serum cTnT artışı 40 saat içinde normale döner.
stem
4
CTnT’nin artmış olması erken mortalite ile ilişkili bulunmuştur 28.
stem
4
Akut hipoksemi ilekarşımıza gelen ve obstrüksiyon saptanmayan bir hastada akciğer grafisi normalbulunduğunda, ilk olarak PTE olasılığı düşünülmelidir 25.
stem
4
PTE’de akciğer grafisinde gözlenen fokalinfiltrasyon, segmental-subsegmental kollaps, yüksek diyafragma ve plevral sıvı gibi bulgularpnömonide, akciğer malignitelerinde, plörit ve konjestif kalp yetmezliğinde de görülebilir 25.
stem
4
Radyolojik bulgular değişkenlik göstermekte olup, tromboembolik sahanın genişliğine,altta yatan kronik kardiyopulmoner hastalık bulunup bulunmamasına ve infarktüs gelişipgelişmemesine bağlı olarak değişebilir.
stem
4
İnfarktüse bağlı keskin sınırlı ve tabanını plevrayadayanmış opasite izlenebilir ancak görülme sıklığı azdır.
stem
4
Büyük tromboembolilerde ilgilialandaki hipoperfüzyona bağlı olarak grafide vaskülarite azalması buna bağlı hiperlusensigözlenebilir.
stem
4
Santral pulmoner arterlerin masif tıkanmalarında aynı tarafta hiperlusensi ilebirlikte etkilenmeyen karşı taraf pulmoner arterlerinde genişleme, sağ ventrikül ve atriyumdagenişleme görülebilir.
stem
4
Bazen etkilenen taraftaki pulmoner arter, pıhtının sınırına uygun olarakaniden düzgün bir hat ile kesintiye uğrar 25.
stem
4
Doppler ultrasonografiAlt ekstremite venlerinde trombüs varlığını araştırmak için doppler USG kullanılır.
stem
4
PTE şüpheli hastada kompresyon ile DVT varlığının gösterilmesi, daha ileri tetkik7yapılmaksızın antikoagülan tedavi başlamak için yeterlidir.
stem
4
Kompresyon ile veninkompresyona yanıt vermemesi trombüs varlığını gösterir.
stem
4
USG’nin özgüllüğü proksimal altekstremite venleri için yaklaşık %95’dir.
stem
4
Bu nedenle pozitif kompresyon DVT tanısı içinyeterlidir.
stem
4
Ancak duyarlılığı %40-50 civarındadır.
stem
4
Bu nedenle negatif kompresyon DVTtanısını ekarte edemez.
stem
4
PTE şüpheli hastalarda alt ekstermite venöz USG’nin distal venleri dekapsayacak biçimde genişletilmesi tanı şansını arttırır 3.
stem
4
Ekokardiyografi (EKO)PTE’yi takip eden dönemde gelişen sağ ventrikül yüklenmesini gösteren hızlı, pratikve duyarlı bir yöntemdir.
stem
4
Masif ve submasif embolilerde EKO ile sağ ventrikül hipokinezisive/veya dilatasyonu bulgularının saptanması acil trombolitik tedavi endikasyonunu koydurur19,26.
stem
4
Transözofagiyal EKO sağ kalp ve ana pulmoner arterlerdeki trombüsleri göstermedetranstorasik EKO’ya göre daha üstündür 29.
stem
4
Akciğer ventilasyon / perfüzyon (V/P) sintigrafisi1964 yılından beri sintigrafik incelemeler PTE tanısında kullanılan major görüntülemeyöntemleri arasında sayılmakta ve zamanla daha da gelişmektedir.
stem
4
Pulmonertromboembolinin tanısında ventilasyon / perfüzyon sintigrafisinin duyarlılığının yüksek ancaközgüllüğünün düşük olduğu bildirilmektedir 30.
stem
4
PTE ve akciğer fonksiyonunu bölgesel olarak etkileyen hastalıkların tanısındakullanılan non-invaziv bir tanı yöntemidir.
stem
4
Perfüzyon sintigrafisi pulmoner arteriyel dolaşımınradyonüklid işaretli partiküller ile mikroembolizasyonu temeline dayanmaktadır.
stem
4
GenellikleTeknesyum 99m ile işaretli human albumin makroagregatların intravenöz enjeksiyonunutakiben akciğerlerin geniş bir gama kamera ile izlenmesi esasına dayanır.
stem
4
Akciğer perfüzyon sintigrafisine ek olarak uygulanan ventilasyon sintigrafisinin temel amacınormal ventilasyonun olduğu alanlarda perfüzyon defektlerinin gösterilmesidir ki bu bulguPTE’nin kanıtı olarak kabul edilir 32.8Manyetik rezonans görüntüleme (MRG)Toraks MRG’de, kardiyak atıma ve solunuma bağlı hareket artefaktl...
stem
4
MRG tetkiki pulmoner arter ile pelvik venlerive derin bacak venlerini göstermede eş zamanlı kullanılabilir.
stem
4
Noninvaziv olması ve kontrastmaddeye ihtiyaç duymaması avantaj teşkil eder.
stem
4
Pahalı olması ve uygulamalarda tomografiyeüstünlüğünün olmaması nedeniyle tercih edilmemektedir 19.
stem
4
Konvansiyonel pulmoner anjiyografiNormal konvansiyel pulmoner anjiyografi PTE tanısını dışlar.
stem
4
Çapı 3 milimetredenbüyük damarlarda intralüminal dolum defekti varlığının veya damarın görüntüsünün anikesilmesinin gözlenmesi tanı koydurucudur.
stem
4
İşleme bağlı komplikasyon gelişme olasılığı %5olup mortalite %0.5 olarak belirtilmektedir 19,26.
stem
4
İnvaziv olması nedeni ile yan etki potansiyeli yüksektir.
stem
4
Ancak modern tekniklerinve kontrast maddelerin kullanımı ile yan etkilerinin kabul edilebilir düzeye indiğisavunulmaktadır.
stem
4
Doğru tanı için teknik çok önemlidir.
stem
4
Artefaktlar dolma defektini taklitederek yanlış tanıya neden olabilir 33.
stem
4
ÇKBT anjiyografiÇok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) 1998 yılında klinik kullanıma girmiştir 34.
stem
4