Datasets:
clui
/
it-pl

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
1
it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Forse ne avete sentito parlare .
Może o niej słyszeliście .
Si chiama Aquarius .
Nazywa się Aquarius .
Aquarius , in un certo modo , è come un dinosauro , come un antico robot incatenato sul fondo , è un Leviatano .
Aquarius , w pewnym sensie , jest dinozaurem , starożytnym robotem przykutym do dna , Lewiatanem .
In altre parole , è un pezzo d' antiquariato .
Z innej strony , to spuścizna .
E così da quella visita , mi sono accorto che avevo poco tempo se volevo sperimentare cosa significa diventare un acquanauta .
Z tą wizytą zdałem sobie sprawę , że mam mało czasu jeśli chcę doświadczyć , jak to jest być akwanautą .
Quando stavamo nuotando verso di lui dopo molte lune di tortura e due anni di preparazione , questo habitat ansioso di accoglierci era come una nuova casa .
Kiedy płynęliśmy tam , po wielu miesiącach tortur i dwóch latach przygotowań , ta czekająca na naszą wizytę siedziba była jak nowy dom .
E il motivo di immergerci e vivere in questo habitat non era starci dentro rinchiusi .
Celem zejścia pod wodę i życia w tej siedzibie nie było pozostanie wewnątrz .
Non era vivere in una cosa piccola come un pulmino .
Nie chodziło o mieszkanie w czymś wielkości szkolnego autobusu .
La megafauna è venuta a trovarci .
Odwiedzała nas megafauna .
Questa manta maculata è uno spettacolo piuttosto frequente negli oceani .
Ten orleń cętkowany jest powszechnym widokiem w oceanach .
Questo animale in particolare ci girò intorno per tutti i 31 giorni della nostra missione .
Ten konkretny osobnik pojawiał się przez wszystkie 31 dni naszej misji .
Era basata sulla connessione umani-oceano .
Chodziło o związek człowieka z oceanem .
Grazie alla disponibilità di tempo , potevamo studiare animali come gli squali e le cernie in gruppi che non abbiamo mai osservato prima .
Dzięki zasobom spędzonego tam czasu mogliśmy badać zwierzęta takie jak rekiny i graniki w grupach wcześniej niespotykanych .
É come vedere cani e gatti comportarsi bene insieme .
To jak zobaczenie żyjących w zgodzie psów i kotów .
C' era un tono serio in tutto ciò .
Chodziło o coś bardzo ważnego .
E i nostri scienziati dal FIU , MIT , e dalla Northeastern riuscirono a fare una stima di cosa fa la barriera corallina quando non ci siamo .
Nasi naukowcy z FIU , MIT oraz z Uniwersytetu Northeastern byli w stanie zbadać , co robią rafy koralowe , gdy nie ma nas w pobliżu .
É disponibile a tutti quanti .
Jest ono dostępne dla nas wszystkich .
Potete vedere la bolla che esce dai nostri caschi .
Widać srebrzysty pęcherzyk wydostający się z naszych kasków .
Questo è un ghiozzetto Sailfin , e se lo guardate in tempo reale , non si vede nemmeno il suo sventaglio perché è troppo veloce .
To prawdziwa molinezja szerokopłetwa i gdy obserwuje się ją w czasie rzeczywistym , nie widać jak rozkłada płetwę , tak bardzo jest szybka .
Mio nonno diceva sempre , Le persone proteggono quello che amano .
Dziadek mawiał : " Ludzie bronią tego , co kochają " .
Niente é impossibile .
Nic nie jest niemożliwe .
Dobbiamo sognare , dobbiamo essere creativi , ed abbiamo tutti bisogno di avere un' avventura per poter fare miracoli nel momento più buio .
Musimy marzyć , musimy być kreatywni i wszyscy musimy przeżyć przygodę , by tworzyć cuda w najczarniejszej godzinie .
Negli anni Sessanta ero uno studente . Furono anni di rivoluzioni sociali , di domande , e , a livello personale , di crescente idealismo .
Byłem studentem w latach 60-tych . Był to okres społecznych niepokojów i wątpliwości . Dla mnie osobiście był to moment budzącego się poczucia idealizmu .
C' era la guerra in Vietnam , il movimento per i diritti civili , e le immagini ebbero un potente effetto su di me .
Wojna w Wietnamie rozszalała się na dobre ; rodził się ruch na rzecz praw obywatelskich . Fotografia miała na mnie olbrzymi wpływ .
I nostri leader politici e militari ci dicevano una cosa e i fotografi un' altra . I nostri leader politici e militari ci dicevano una cosa e i fotografi un' altra .
Nasi przywódcy polityczni i wojskowi mówili nam jedno , a fotografowie coś zupełnie innego .
Io credetti ai fotografi , e così fecero milioni di altri americani .
Wierzyłem fotografom , podobnie jak miliony Amerykanów .
Le loro immagini alimentarono la resistenza a guerra e razzismo ,
Ich obrazy podsycały opór przeciwko wojnie i rasizmowi .
e non solo registrarono gli eventi , ma aiutarono a cambiarne il corso .
Oni nie tylko zapisywali historię , pomagali także zmienić jej bieg .
Le loro immagini diventarono parte dell' identità collettiva , che poi evolvette in una coscienza collettiva , rendendo il cambiamento non solo possibile ma inevitabile .
Ich fotografie stały się częścią naszej zbiorowej świadomości i gdy świadomość wyewoluowała w zbiorowe sumienie , zmiany okazały się być nie tylko możliwe , ale i nieuchronne .
La fotografia dà un aspetto umano a questioni che , da lontano , possono sembrare astratte , ideologiche , smisurate nel loro impatto mondiale .
Nadaje to ludzką twarz sprawom , które z daleka mogą wydawać się abstrakcyjne , ideologiczne lub monumentalne w ich globalnym oddźwięku .
Quel che succede al " piano terra " , lontano dal Potere , succede a cittadini comuni , uno ad uno . Quel che succede al " piano terra " , lontano dal Potere , succede a cittadini comuni , uno ad uno .
Co dzieje się na poziomie podstawowym , z daleka od gmachów władzy , przydarza się zwykłym obywatelom , jednemu po drugim .
E ho capito che il documentario fotografico ha la capacità di interpretare gli eventi dal loro punto di vista .
Zrozumiałem więc , że fotografia dokumentalna umożliwia nam pokazywanie wydarzeń z ich punktu widzenia .
Dà una voce a chi altrimenti non l' avrebbe .
Udziela głosu tym , których w przeciwnym razie , nikt by nie słyszał .
Ecco il mio desiderio TED . C' é una questione importantissima che il mondo deve conoscere , e vorrei che la comunità del TED mi aiutasse a divulgarla . E poi , aiutatemi a scoprire metodi nuovi e accattivanti per portare il documentario fotografico nell' era digitale .
Moje życzenie TED . Jest coś , o czym trzeba opowiedzieć . Chciałbym , aby TED pomógł mi dotrzeć do miejsc i ludzi . A potem , by pomógł mi w wykorzystać współczesne technologie i przedstawić te zdjęcia w nowatorski i interesujący sposób .
10-03-08 - LA STORIA SI FERMA " SONO STATO UN TESTIMONE , E QUESTE FOTO SONO LA MIA TESTIMONIANZA . " - JAMES NACHTWEY SUDAFRICA TUTTO QUESTO STA ACCADENDO ADESSO CAMBOGIA SWAZILAND OGNI 20 SECONDI , UNA PERSONA NE MUORE . THAILANDIA UNA MALATTIA DEL PASSATO STA ASSUMENDO UNA NUOVA FORMA MORTALE . SIBERIA LESOTHO TUBER...
[ 3.10.08 — Początek ] [ " Byłem świadkiem wydarzeń , a te fotografie są moim świadectwem " ] [ Południowa Afryka ] [ To dzieje się w tej chwili ] [ Kambodża ] [ Królestwo Suazi ] [ Co 20 sekund umiera jeden człowiek ] [ Tajlandia ] [ Prastara choroba ...
SPESSO , I PAZIENTI MUOIONO A POCHE SETTIMANE DALLA DIAGNOSI . CASI DI XDR-TB SONO STATI DENUNCIATI IN 49 PAESI . LA XDR-TB E ' UNA MINACCIA MOLTO SERIA ALLA SALUTE GLOBALE . ESTREMA INSORGENZA ESTREMA SOFFERENZA ESTREMAMENTE PREVENIBILE XDR-TB TUTTO QUESTO SI PUO ' FERMARE ADESSO . DIFFONDI QUESTA STORIA . FERMA IL CO...
[ Pacjenci często umierają w ciągu kilku tygodni po zdiagnozowaniu choroby ] [ Obecność XDR-TB wykryto w 49 krajach ] [ XDR-TB jest krytycznym zagrożeniem dla światowego zdrowia ] [ Ekstremalna epidemia ] [ Ekstremalne cierpienie ] [ Można jej bardzo łatwo zapobiegać ] &#...
L' elettricità che alimenta le luci in questo teatro è stata generata pochi minuti fa .
Prąd zasilający światła w tej sali został wytworzony kilka chwil temu .
Data la situazione attuale , la domanda di elettricità deve essere in costante equilibrio con l' offerta .
Obecna sytuacja wymaga , by zapotrzebowanie na elektryczność było w równowadze z dostępnymi zasobami .
Se nel tempo che ho impiegato per arrivare fino a questo palco , alcune decine di megawatt di energia eolica cessassero di fluire nella rete , la differenza dovrebbe essere compensata immediatamente da altri generatori .
Jeśli w czasie , który zajęło mi wejście na tę scenę. kilkadziesiąt megawatów energii wiatrowej przestałoby napływać do sieci , różnicę trzeba by wyrównać natychmiast z innych generatorów .
Ma le centrali a carbone e quelle nucleari non possono rispondere con sufficiente rapidità .
Jednak elektrownie węglowe i atomowe nie mogą zareagować wystarczająco szybko .
Una batteria gigante potrebbe .
Mógłby za to ogromny akumulator .
Con una batteria gigante , saremmo in grado di affrontare il problema dell' intermittenza che impedisce all' energia eolica e solare di contribuire alla rete elettrica nello stesso modo in cui lo fanno oggi il carbone , il gas e il nucleare .
Mając do dyspozycji ogromny akumulator , rozwiązalibyśmy problem braku ciągłości , który sprawia , że energia wiatrowa i słoneczna nie jest w stanie zasilać sieci tak , jak obecnie węglowa , gazowa i atomowa .
Vedete , la batteria è la chiave per renderlo possibile .
Akumulator to tutaj kluczowe urządzenie .
Potremmo ricavare energia dal sole anche quando non splende .
Mając go , moglibyśmy korzystać z energii słonecznej , nawet w okresach , kiedy słońce nie świeci .
E questo cambia tutto .
I to właśnie zmienia wszystko .
Perché a quel punto , le energie rinnovabili come quella del sole e del vento , escono dalle quinte , portandosi qui , al centro della scena .
Ponieważ energia odnawialna , jak wiatr i słońce , trafia wtedy z łopat wirnika tutaj do samego środka .
Oggi voglio parlarvi di un dispositivo simile .
Chcę dziś opowiedzieć o takim urządzeniu .
Si chiama batteria a metallo liquido .
To akumulator z płynnych metali .
Si tratta di una nuova forma di stoccaggio dell' energia che ho inventato al MIT insieme ad un gruppo di miei studenti e dottori di ricerca .
Jest to nowy sposób magazynowania energii , który opracowałem na MIT wraz z zespołem studentów i doktorantów .
Il tema del TED di quest' anno è Full Spectrum [ ampio spettro ] .
Motywem przewodnim tegorocznej Konferencji TED jest Pełne Spektrum .
L' Oxford English Dictionary definisce spettro " L' intera gamma di lunghezze d' onda della radiazione elettromagnetica , dalle onde radio più lunghe ai raggi gamma più brevi , di cui l' intervallo di luce visibile è solo una piccola parte " . Quindi non sono qui oggi solo per raccontarvi come la mia squadra al MIT ha ...
OED ( Oxford English Dictionary ) definiuje spektrum jako " Całkowity zakres długości fal promieniowania elektromagnetycznego , od najdłuższych fal radiowych po najkrótsze promienie gamma , w którym zakres światła widzialnego jest tylko małą częścią " . Dziś opowiem więc nie tylko o tym , jak mój zespół na MIT zaczerpn...
Voglio percorrere l' ampio spettro e raccontarvi come , nel corso dello sviluppo di questa nuova tecnologia , abbiamo scoperto delle eterodossie sorprendenti che possono servire come lezione per l' innovazione , idee degne di essere diffuse .
Chcę w pełnym zakresie przedstawić wam jak w trakcie rozwijania tej nowej technologii , odkryliśmy zaskakująco nietypowe rozwiązania , które teraz mogą służyć jako lekcje innowacji , pomysły warte rozpowszechniania .
E sapete , se vogliamo tirare il paese fuori dalla sua situazione energetica attuale , non possiamo solo tutelare la nostra via d' uscita ; non possiamo solo scavare la nostra via d' uscita ; non possiamo bombardare la nostra via d' uscita .
I jeśli mamy przyczynić się do rozwiązania problemów energetycznych naszego kraju I jeśli mamy przyczynić się do rozwiązania problemów energetycznych naszego kraju , nie możemy osiągnąć tego tylko na drodze oszczędności ; nie możemy osiągnąć tego tylko wiertłami ; i nie możemy osiągnąć tego tylko bombami .
Lo faremo alla vecchia maniera americana , inventeremo la nostra via d' uscita , lavorando insieme .
Zrobimy to na stary amerykański sposób , osiągniemy to drogą wynalazku , pracując wspólnie .
( Applausi ) Ora , cominciamo .
( Oklaski ) No to zaczynajmy .
La batteria fu inventata circa 200 anni fa da un professore , Alessandro Volta , all' Università di Padova , in Italia .
Akumulator został wynaleziony ok . 200 lat temu przez profesora Alessandro Voltę na Uniwersytecie w Padwie we Włoszech .
La sua invenzione diede vita a un nuovo campo della scienza , l' elettrochimica , e a nuove tecnologie come la galvanoplastica .
Jego wynalazek dał początek nowej dziedzinie nauki , elektrochemii , oraz nowym technologiom jak np. galwanizacji .
Forse trascurata , l' invenzione della batteria da parte di Volta per la prima volta dimostrò anche l' utilità di un professore .
Prawdopodobnie przeoczonym zostało , że wynalezienie akumulatora przez Voltę po raz pierwszy także potwierdziło użyteczność profesorów .
( Risate ) Fino a Volta , sembrava impensabile che un professore potesse essere di alcuna utilità .
( Śmiech ) Do czasów Volty , nikt nie wyobrażał sobie , że mógłby być jakikolwiek pożytek z profesora .
Ecco la prima batteria - una pila di monete , zinco e argento , separate da cartone intriso di sale .
Oto pierwszy akumulator , stos monet , cynk i srebro , oddzielone tekturą nasiąkniętą solanką .
Questo è il punto di partenza per la progettazione di una batteria - due elettrodi , in questo caso metalli di diversa composizione , e un elettrolita , in questo caso sale disciolto in acqua .
To pierwszy krok do stworzenia akumulatora , dwie elektrody , w tym przypadku , metale o różnej strukturze , i elektrolit , tu akurat sól rozpuszczona w wodzie .
La scienza è molto semplice .
Nauka jest taka prosta .
Certo , ho lasciato fuori alcuni dettagli .
Wprawdzie pominąłem tu kilka szczegółów .
Ora vi ho insegnato che la scienza della batteria è semplice e la necessità dello stoccaggio dell' energia in rete è urgente , ma il fatto è che oggi semplicemente non c' è tecnologia della batteria in grado di soddisfare la domanda di prestazioni richieste dalla rete - cioè potenza eccezionalmente elevata , durabilità...
Nauczyłem was już , że nauka związana z akumulatorami jest prosta i istnieje potrzeba magazynowania energii na dużą skalę i istnieje potrzeba magazynowania energii na dużą skalę , ale prawda jest taka , że obecnie nie mamy takiej technologii akumulatorów która byłaby zdolna sprostać wymaganiom czynnościowym sieci elekt...
Dobbiamo pensare al problema in modo diverso .
Musimy spojrzeć na ten problem inaczej :
Dobbiamo pensare in grande , dobbiamo pensare a buon mercato .
musimy myśleć w kategoriach dużej skali , a jednocześnie niskich kosztów .
Quindi , abbandoniamo l' idea di cercare la chimica migliore nella speranza di ridurre la curva dei costi semplicemente facendo un sacco di prodotti .
Porzućmy więc typowe podejście polegające na szukaniu najbardziej imponującej chemii z nadzieją , że uda nam się potem zminimalizować koszty wciąż zwiększając i zwiększając produkcję .
Invece , inventiamo il prezzo di vendita del mercato dell' elettricità .
Zamiast tego , wynajdźmy coś , kierując się akceptowalną ceną na rynku energii .
Il che significa che alcune parti della tavola periodica sono assiomaticamente fuori dai limiti .
To oznacza , że pewne części układu okresowego pierwiastków z zasady nie wchodzą w rachubę .
Questa batteria deve essere fatta con elementi abbondanti in natura .
Ten akumulator musi zostać wykonany z elementów obficie występujących na Ziemi .
Io dico , se volete fare qualcosa di estremamente economico , fatelo con la sporcizia - ( Risate ) preferibilmente sporcizia di provenienza locale .
Mówię , że jeśli chcesz zrobić coś , co jest tanie jak barszcz , zrób to z barszczu — ( Śmiech ) i to najlepiej z lokalnie zgromadzonych składników .
E dobbiamo essere in grado di costruire questa cosa utilizzando semplici tecniche di produzione e fabbriche che non ci costino una fortuna .
Musimy być w stanie zbudować tą rzecz przy użyciu prostych technik produkcji i fabryk które nie kosztują zbyt dużo .
Così , circa sei anni fa , iniziai a pensare a questo problema .
Około 6 lat temu zacząłem zastanawiać się nad tym problemem .
E per adottare una nuova prospettiva , cercai ispirazione al di fuori del campo dello stoccaggio energetico .
Starając się przyjąć świeżą perspektywę , szukałem inspiracji poza dziedziną magazynowania energii .
Infatti guardai verso una tecnologia che non immagazzina né produce elettricità , ma invece ne consuma in grandi quantità .
Właściwie to przyjrzałem się technologii , która nie ma nic wspólnego ani z magazynowaniem , ani z wytwarzaniem energii elektrycznej , a za to zużywa jej ogromne ilości. a za to zużywa jej ogromne ilości .
Sto parlando della produzione di alluminio .
Mam na myśli produkcję aluminium .
Il processo fu inventato nel 1886 da una coppia di 22enni - Hall negli Stati Uniti e Heroult in Francia .
Proces ten został wynaleziony w 1886 r. przez dwójkę 22-latków — Halla ze Stanów Zjednoczonych i Heroult z Francji .
E solo pochi anni dopo la loro scoperta , l' alluminio è passato da metallo prezioso caro tanto quanto l' argento a materiale strutturale comune .
I w ciągu tylko kilku lat od ich odkrycia , aluminium , z metalu równie cennego jak srebro , zmieniło się w popularny materiał budowlany .
State vedendo la casa di celle di una moderna fonderia di alluminio .
Oto komórka nowoczesnej huty aluminium .
È larga circa 15 metri e lunga circa un chilometro - file e file di celle che , all' interno , assomigliano alla pila di Volta , con tre importanti differenze .
Ma ok . 15 m szerokości i ciągnie się przez ok . 800 m — rząd za rzędem komórek , które w środku przypominają akumulator Volty , z trzema istotnymi różnicami .
La pila di Volta funziona a temperatura ambiente .
Akumulator Volty pracuje w temperaturze pokojowej .
È dotata di elettrodi solidi e un elettrolita che è una soluzione di acqua e sale .
Jest zaopatrzony w stałe elektrody i elektrolit w formie roztworu wodnego soli .
La cella di Hall-Heroult funziona ad alta temperatura , sufficientemente elevata per mantenere l' alluminio liquido .
Z kolei komórka Halla-Heroulta pracuje w wysokiej temperaturze , wysokiej na tyle , że aluminium jako produkt jest metalem płynnym .
L' elettrolita non è una soluzione di acqua e sale , bensì di sale fuso .
Elektrolitem nie jest wodny roztwór soli , lecz sól która została stopiona .
È questa combinazione di metallo liquido , sale fuso e alta temperatura che ci permette di inviare corrente elevata attraverso questa cosa .
To ta kombinacja płynnego metalu , stopionej soli i wysokiej temperatury pozwala nam na przesyłanie przez nie prądu o wysokich natężeniach .
Oggi siamo in grado di produrre metallo vergine dal minerale a meno di un dollaro al chilo .
W dzisiejszych czasach , uzyskanie metali z rud , kosztuje nas nie więcej niż dolara za kilogram .
Questo è il miracolo economico dell' elettrometallurgia moderna .
To cud ekonomiczny współczesnej elektrometalurgii .
È questo che ha attirato la mia attenzione al punto che sono rimasto ossessionato dall' invenzione di una batteria in grado di catturare questa economia su scala enorme .
Właśnie to przyciągnęło i skupiło moją uwagę do tego stopnia , że ogarnęła mnie obsesja na punkcie wynalezienia akumulatora , który uchwyciłby tę gigantyczną ekonomię skali .
E l' ho fatto .
No i udało się .
Ho creato una batteria completamente liquida - metalli liquidi per entrambi gli elettrodi e un sale fuso per l' elettrolita .
Zbudowałem akumulator w całości w stanie płynnym — obie elektrody z płynnych metali i elektrolit ze stopionej soli .
Vi mostrerò come .
Pokażę wam jak .
Ho messo metallo liquido a bassa densità in alto , metallo liquido ad alta densità in basso , e sale fuso tra i due .
Na górze umieściłem płynny metal o małej gęstości , Na górze umieściłem płynny metal o małej gęstości , na dole płynny metal o dużej gęstości , a w środku stopioną sól .
Quindi ora , come scegliere i metalli ?
Pytanie , jak wybrać właściwe metale ?
Per me , l' esercizio di progettazione inizia sempre da qui , dalla tavola periodica , formulata da un altro professore , Dmitri Mendeleev .
Dla mnie , każdy projekt zawsze zaczyna się tutaj , na tablicy okresowej pierwiastków , ogłoszonej przez kolejnego profesora , Dmitrija Mendelejewa .
Tutto quello che sappiamo è costituito da una combinazione di ciò che vedete raffigurato qui .
Wszystko co znamy składa się z jakiejś kombinacji tego , co mamy tu przedstawione .
E questo include i nostri corpi .
Łącznie z naszymi własnymi organizmami .
Ricordo il giorno in cui cercavo un paio di metalli che potessero soddisfare le esigenze di abbondanza in natura , densità diversa e opposta , e alta reattività reciproca .
Pamiętam dokładnie moment , gdy pewnego dnia poszukiwałem pary metali , która spełniałaby narzucone warunki powszechnego występowania na Ziemi , skrajnie różnej gęstości , i wykazywałyby wysoką wzajemną reaktywność .
Ho provato un' emozione incredibile quando ho capito di aver trovato la risposta .
Przeszedł mnie dreszcz ekscytacji , kiedy uświadomiłem sobie , że znalazłem odpowiedź .
Magnesio per lo strato superiore .
Magnez na górną warstwę .
E antimonio per lo strato inferiore .
I antymon na dolną warstwę .