it stringlengths 2 914 | pl stringlengths 1 915 |
|---|---|
I ratti hanno più materiale genetico specializzato per l' olfatto di qualsiasi altra specie di mammifero . | Szczury mają więcej materiału genetycznego odpowiedzialnego za zmysł węchu , niż jakikolwiek inny gatunek ssaków . |
Hanno un' estrema sensibilità olfattiva . | Są nadzwyczaj wrażliwe na zapach . |
Inoltre dispongono di meccanismi per la mappatura di questi odori e per comunicarla ad altri . | Mają też mechanizmy do przetwarzania informacji zapachowych i do komunikowania się na ich temat . |
Ma come riusciamo a comunicare con loro ? | A jak my komunikujemy się ze szczurami ? |
Non parliamo la loro lingua ma abbiamo un dispositivo sonoro , uno strumento usato comunemente per l' addestramento che potete vedere qui . | Nie mówimy po szczurzemu , ale mamy kliker , standardowy przyrząd do szkolenia zwierząt , który widzicie tutaj . |
Questo strumento emette un suono particolare , un clic che vi aiuta a rafforzare alcuni comportamenti . | Kliker wydaje specyficzny dźwięk , dzięki któremu można wzmacniać wybrane zachowania . |
Innanzitutto associamo il rumore alla ricompensa in cibo un composto di banana e noccioline somministrato con siringa . | Po pierwsze , kojarzymy dźwięk klikera z nagrodą-smakołykiem , którym jest tłuczony banan z orzeszkami w szprycy . |
Una volta che l' animale associa il rumore al cibo — ossia rumore uguale cibo — lo mettiamo in una gabbia con un buco , dove l' animale impara ad infilare il muso nel buco che nasconde un obiettivo olfattivo , e a rimanerci per cinque secondi — cinque secondi è molto per un ratto . | Od momentu , gdy zwierzę skojarzy klik z jedzeniem — klik , jedzenie , klik , jedzenie — więc klik oznacza jedzenie — umieszczamy je w klatce z otworem , i zwierzę uczy się wsadzać nos w otwór , pod którym umieszczony jest testowany zapach , i trzymać go tam przez 5 sekund — 5 sekund , to długo dla szczura . |
Una volta imparato , rendiamo il compito un po ' più difficile . | Gdy zwierzę się tego nauczy , czynimy zadanie nieco trudniejszym . |
Gli insegniamo ad individuare l' odore in una gabbia con diversi buchi , fino a 10 . | Szczur uczy się , jak znaleźć docelowy zapach w klatce z wieloma otworami , nawet dziesięcioma . |
Poi l' animale impara ad andare al guinzaglio all' aperto e ad individuare gli obiettivi . | Potem zwierzę uczy się chodzić na smyczy na otwartym terenie i znajdować cele . |
Nella fase successiva impara a trovare mine vere in veri campi minati . | W następnym kroku , zwierzęta uczą się szukać prawdziwych min na prawdziwych polach minowych . |
I ratti vengono esaminati e accreditati secondo standard internazionali proprio come accade per i cani . | Są one sprawdzane i certyfikowane zgodnie ze standardami Międzynarodowej Akcji Minowej . Tak samo jak psy , muszą zdać egzamin . |
Il test si svolge in un' area di circa 400 mq | Składa się on z 400 metrów kwadratowych , |
dove vengono piazzate delle mine a caso . E l' istruttore e il suo ratto devono trovare tutti gli obiettivi . | na którym jest pewna liczba min rozmieszczonych losowo , gdzie treser ze swym szczurem muszą znaleźć wszystkie cele . |
Se ci riesce , viene rilasciata una licenza che accredita l' animale ad operare sul campo — esattamente come si fa per i cani . | Jeśli zwierzę to osiągnie , dostaje licencję i jest certyfikowane jako gotowe do działań w terenie — tak samo , jak psy . |
Forse con una piccola differenza : l' addestramento dei ratti costa un quinto di quello dei cani . | Może z jedną małą różnicą : możemy szkolić szczury za jedną piątą ceny szkolenia psa minowego . |
Questa è la nostra squadra in Mozambico . Un istruttore della Tanzania che addestra questi tre Mozambicani . | To jest nasz zespół w Mozambiku . Jeden tanzański treser , który przekazuje swoje umiejętności trzem mozambijskim współpracownikom . |
Dovreste vedere l' orgoglio negli occhi di questa gente . | Powinniście zobaczyć dumę w oczach tych ludzi . |
Posseggono un' abilità che li rende molto meno dipendenti dall' aiuto estero . | Mają oni umiejętność , która sprawia , że są oni o wiele mniej zależni od zagranicznej pomocy . |
Inoltre questa piccola squadra , naturalmente non da sola , perché c' è bisogno di mezzi pesanti e di sminatori al seguito . | Co więcej , ten mały zespół — oczywiście , prócz nich , potrzeba ciężkich pojazdów i saperów w dalszej części . |
Ma con questo piccolo investimento sui ratti abbiamo dimostrato in Mozambico che possiamo ridurre il costo al metro quadrato di circa il 60 percento rispetto al costo corrente — due dollari al mq , mentre noi scendiamo a 1.18 , e possiamo scendere ancora . | Jednak tą małą inwestycją w zdolności szczurów , pokazaliśmy w Mozambiku , że możemy zredukować koszt rozminowania metra kwadratowego do 60 % aktualnej ceny — 2 $ za metr kwadratowy , my to robimy za 1.18 $ 2 $ za metr kwadratowy , my to robimy za 1.18 $ i nadal możemy obniżyć tę cenę . |
Questione di proporzioni . | Kwestia skali , |
Usando più ratti possiamo ottenere un risultato maggiore . | jeśli da się sprowadzić więcej szczurów , możemy jeszcze bardziej poprawić ten wynik . |
Abbiamo un sito dimostrativo in Mozambico . | Mamy w Mozambiku ośrodek pokazowy . |
11 governi Africani hanno capito che possono ridurre la dipendenza dall' estero usando questa tecnologia . | 11 afrykańskich rządów przekonało się , że mogą stać się mniej zależnymi dzięki użyciu tej technologii . |
Hanno siglato un accordo e un trattato di pace nella regione dei Grandi Laghi . E stanno utilizzando i nostri eroici ratti per bonificare le aree sui rispettivi confini . | Podpisały one pakt pokojowy oraz traktat w regionie Wielkich Jezior . Wspierają szczurzych bohaterów , by oczyściły one ich wspólne granice z min . |
Ma lasciate che ora vi parli di un problema molto diverso . | Lecz pozwólcie mi nawiązać do zupełnie innego problemu . |
Lo scorso anno circa 6000 persone sono rimaste vittime di mine , ma nello stesso periodo in tutto il mondo circa 1.9 milioni di persone sono morte di TBC come prima causa di infezione . | Około 6 000 ludzi w ostatnim roku weszło na minę lądową , ale na całym świecie w ostatnim roku niemal 1.9 miliona ludzi zmarło z powodu gruźlicy jako głównego czynnika zakaźnego . |
Specialmente in Africa dove TBC e HIV sono fortemente correlati , c' è un enorme problema comune . | Zwłaszcza w Afryce , gdzie gruźlica i HIV są mocno powiązane , jest to ogromny , powszechny problem . |
Con il microscopio , la procedura consigliata dall' OMS , si raggiunge un' efficacia diagnostica tra il 40 e il 60 percento . | Mikroskopia , standardowa procedura WHO osiąga od 40 do 60 % niezawodności . |
In Tanzanie — le cifre non mentono — al 45 percento della popolazione — pazienti di TBC — viene diagnosticata la TBC prima della loro morte . | W Tanzanii — liczby nie kłamią — tylko u 45 % pacjentów z gruźlicą jest ona wykrywana zanim umrą . |
Questo vuol dire che , se avete la TBC , sarà probabile che non venga mai diagnosticata , ma forse morirete per infezioni secondarie causate dalla TBC . | To oznacza , że jeśli masz gruźlicę , masz większą szansę , że zostanie ona niewykryta , więc umrzesz z powodu wtórnych zakażeń . |
Ma nel caso in cui fosse diagnosticata in tempo , si potrebbe cominciare subito il trattamento . E sarebbe utile anche si fosse già positivi all' HIV . | Jeżeli jednak jesteś zdiagnozowany wcześnie można rozpocząć leczenie . Ma to sens nawet w przypadku ludzi z HIV . |
Perché la TBC si può curare anche in quel caso . | Można wyleczyć gruźlicę nawet u ludzi z HIV . |
Nella mia lingua , l' olandese , il nome per la TBC | W naszym języku , holenderskim , nazwa gruźlicy |
è ' tering ' , la cui etimologia riporta all' odore del catrame . | brzmi : tering . Co , etymologicznie , odnosi się do zapachu smoły . |
Già nell' antica Cina e in Grecia , ad esempio Ippocrate , hanno di fatto pubblicato e documentato che la diagnosi della TBC si può fare basandosi sulle sostanze volatili emanate dai pazienti . | Już starożytni Chińczycy oraz Grecy , Hipokrates , udokumentowali , że gruźlica może być zdiagnozowana na podstawie wyziewów wydychanych przez pacjentów . |
E allora abbiamo raccolto qualche campione — per fare delle prove — dagli ospedali , usandoli per addestrare i ratti e vedere se funzionava , ebbene pensate che abbiamo raggiunto l ' 89 percento di sensibilità e l ' 86 percento di specificità disponendo più ratti sulla stessa fila . | A więc zebraliśmy kilka próbek — tylko jako sposób testowania — ze szpitali , wyszkoliliśmy na nich szczury i sprawdziliśmy , czy to działa , i uważamy , że możemy osiągnąć czułość 89 % i dokładność 86 % używając kilku szczurów po kolei . |
Ecco come funziona . E davvero , si tratta di tecnologia generica . | Tak to właśnie działa . I naprawdę , jest to standardowa technologia . |
Per ora parliamo di esplosivi , di tubercolosi , ma potete immaginare che si potrebbe estendere a molto altro . | Mówimy teraz o materiałach wybuchowych , gruźlicy , ale możecie sobie wyobrazić , można tam właściwie podłożyć cokolwiek . |
Come funziona ? | Więc jak to działa ? |
In una cassetta abbiamo 10 campioni . | Mamy kasetę z 10 próbkami . |
Questi si mettono tutti nella gabbia . | Wkładamy te 10 próbek do klatki naraz . |
Per l' animale ci vogliono solo due centesimi di secondo per individuare l' odore , e dunque è un' operazione molto veloce . | Zwierzę potrzebuje tylko dwóch setnych sekundy by rozróżnić zapach , działa niesamowicie szybko . |
Qui già stiamo al terzo campione . | Tutaj jest już przy trzeciej próbce . |
E ' un campione positivo . | To jest pozytywna próbka . |
Allora si fa un clic e arriva la ricompensa . | Szczur słyszy klik i przychodzi po nagrodę-smakołyk . |
E in questo modo , molto velocemente , possiamo subito avere una seconda opinione su quali pazienti siano poisitivi e quali negativi . | Dzięki tej szybkiej procedurze , możemy mieć dodatkową opinię , by dowiedzieć się , którzy pacjenci mają gruźlicę , a którzy nie . |
Solo come indicazione , mentre usando un microscopio si possono analizzare 40 campioni al giorno , un ratto ne può analizzare la stessa quantità in soli sette minuti . | Dla porównania , podczas gdy analityk może przetworzyć 40 próbek dziennie , szczur może przetworzyć tę samą liczbę próbek w ciągu zaledwie 7 minut . |
Una gabbia come questa — ( Applausi ) Una gabbia simile — lavorando con due ratti , e noi al momento ne abbiamo 25 addestrati per la TBC — in una sola giornata può verificare 1680 campioni . | Klatka taka jak ta — ( Brawa ) Klatka taka jak ta — pod warunkiem , że masz szczury , a my mamy obecnie 25 szczurów wykrywających gruźlicę — Klatka taka jak ta , przez cały dzień , może obsłużyć 1 680 próbek . |
Pensate al potenziale di questa tecnica — rilevamenti ambientali di agenti inquinanti nel suolo , ispezioni doganali per l' individuazione di merci illecite nei container e così via . | Możecie sobie wyobrazić potencjalne pochodne zastosowania — analizy środowiskowe wykrywanie zanieczyszczeń w glebie , zastosowania przy odprawach celnych , wykrywanie niedozwolonych dóbr w pojemnikach i tak dalej . |
Ma torniamo alla tubercolosi . | Ale trzymajmy się gruźlicy . |
Voglio mostrarvi brevemente le barre blu si riferiscono ai risultati delle indagini al microscopio nelle cinque cliniche di Dar es Salaam che ha una popolazione di 500.000 persone , con 15.000 richieste di analisi . | Chcę podkreślić , te niebieski słupki są wynikami samej mikroskopii w 5 klinikach w Dar es Salaam w Tanzanii na populacji wynoszącej 500 000 ludzi , gdzie 15 000 zgłosiło się do wykonania testu . |
Analisi al microscopio per 1.800 pazienti . | Mikroskopia dla 1 800 pacjentów . |
E quando abbiamo sottoposto questi campioni ai ratti abbiamo constatato che siamo riusciti ad aumentare la percentuale di individuazione di campioni positivi di oltre il 30 percento . | I tylko poprzez zaprezentowanie próbek szczurom i ponowną analizę tych wyników byliśmy w stanie zwiększyć wskaźnik wykrywalności o ponad 30 % . |
Nel corso dello scorso anno , in vari intervalli di tempo , siamo stati in grado di aumentare i casi individuati in cinque ospedali di Dar es Salaam dal 30 al 40 percento . | Przez cały zeszły rok , w zależności od tego , który okres weźmiecie pod uwagę , konsekwentnie zwiększaliśmy wskaźnik wykrywalności w 5 szpitalach w Dar es Salaam o 30 do 40 % . |
Ed è un risultato notevole . | Jest to więc naprawdę znaczący wynik . |
Sapendo che un paziente con diagnosi mancata può infettare fino a 15 persone — persone sane — ogni anno , è evidente che abbiamo potuto salvare molte vite . | Wiedząc o tym , że pacjent niewykryty przez mikroskopię zaraża do 15 osób — zdrowych ludzi — na rok , możecie być pewni że uratowaliśmy mnóstwo istnień . |
O , perlomeno , le hanno salvate i nostri eroici ratti . | Nasi szczurzy bohaterowie uratowali wielu ludzi . |
Il nostro prossimo obiettivo è la standardizzazione di questa tecnologia . | Kolejnym krokiem jest teraz standaryzacja tej technologii . |
Ci sono cose semplici come ad esempio il piccolo laser nel buco della gabbia in cui il ratto infila il muso per cinque secondi . | Są to proste rzeczy jak , na przykład , mamy mały laser w otworze do wąchania gdzie zwierzę ma trzymać nos przez pięć sekund , |
Quindi occorre standardizzare questo . | po to , by wystandaryzować tę procedurę . |
E poi il cibo usato per la ricompensa , e per la semi-automazione in grado di replicare l' addestramento su vasta scala e beneficiare un maggior numero di persone . | Musimy także wystandaryzować kulki , nagród-smakołyków , oraz częściowo zautomatyzować ten proces w celu replikacji na dużo większą skalę , by wpłynąć na życie dużo większej liczby ludzi . |
In conclusione , all' orizzonte esistono altre applicazioni . | Pojawiają się także inne zastosowania . |
Questo è un prototipo di una ratto-camera , cioè un ratto che indossa un supporto con una telecamerina , che può infilarsi tra le macerie per trovare le vittime di un terremoto e così via . | Tutaj jest pierwszy prototyp naszego szczura-kamerzysty , ze szczurzym plecakiem z kamerą , który może przejść pod gruzami , by wykrywać ofiary po trzęsieniu ziemi . |
E ' ancora in fase di sviluppo . | Jest to na etapie prototypu . |
Qui ancora non abbiamo creato un protocollo . | Nie mamy jeszcze działającego systemu . |
Concludendo vorrei dire che potreste pensare che questi progetti siano concentrati sui ratti , ma in ultima analisi lo facciamo per le persone . | By zakończyć , chciałbym powiedzieć , możecie myśleć , że te projekty dotyczą szczurów , lecz ostatecznie dotyczą one ludzi . |
Si tratta di mettere in grado comunità vulnerabili di affrontare difficili , costosi e pericolosi compiti di rilevamento di pericoli , usando solo risorse locali — abbondantemente disponibili . | Chodzi o wzmacnianie osłabionych społeczności by stawiły czoła trudnym , kosztownym oraz niebezpiecznym zadaniom humanitarnym związanym z wykrywaniem , przy pomocy lokalnych zasobów , których jest pod dostatkiem . |
Dunque si tratta di qualcosa di molto diverso , cioè fare in modo di prestare molta attenzione alle risorse che ci circondano , sia ambientali che tecnologiche , animali o umane . | Czymś zupełnie nowym jest kwestionowanie waszej percepcji na temat otaczających was zasobów , czy to środowiskowych , technologicznych , zwierzęcych lub ludzkich . |
Ed interagire con esse in modo armonioso e rispettoso per rendere possibile un' attività sostenibile . | By z szacunkiem harmonizować się z nimi i pielęgnować zrównoważony rozwój świata . |
La grossa differenza è il valore legato al denaro . | Wielkie pozostałości są zawsze wyceniane w pieniądzu . |
Cerchiamo sempre di avere maggiore valore dal denaro . | Cały czas staramy się dostać wartość w pieniądzach . |
Quello che non cerchiamo è valore per tanti , mentre generiamo valore per il denaro . | Czego nie szukamy to wartość dla wielu [ ludzi ] , podczas , gdy generujemy wartość dla pieniędzy . |
Non ci preoccupiamo di quei 4 miliardi di persone il cui introito è inferiore ai due dollari al giorno , la cosiddetta base della piramide . | Czy dbamy o te cztery miliony ludzi , których poziom dochodu jest mniejszy niż dwa dolary na dzień , tak zwany spód piramidy ? |
Quali sono le sfide per dare al denaro , valore che sia un valore per tutti ? | Jakie są wyzwania w dostarczaniu wartości pieniądzom tak dobrze jak wartości dla wielu ? |
Abbiamo descritto qui in termini di performance e prezzo . | Opisaliśmy tutaj w kwestiach wykonania i ceny . |
Se avete soldi , ovviamente , potete ottenere valore . | Kiedy posiadasz pieniądze , oczywiście możesz dostać wartość . |
Potete avere una Mercedes ad un prezzo molto alto , un ottimo risultato . | Możesz mieć Mercedesa za wysoką cenę , bardzo dobrego wykonania . |
Ma se non avete soldi , cosa succede ? | Ale jeśli nie masz pieniędzy , co się dzieje ? |
Beh , dovete accontentarvi di una bicicletta , trasportare il vostro peso e qualche altro peso , così da guadagnarvi il pane quotidiano . | Cóż , jeździsz rowerem , dźwigając swój własny ciężar , a także inne ciężary , abyś mógł zarobić na chleb powszedni . |
Bene , i poveri non rimangono poveri ; diventano una classe medio-bassa . | Cóż , biedni nie pozostają biedni ; stają się niższą-średnią klasą . |
E così facendo , ovviamente , le condizioni migliorano , e cominciano a guidare scooter . | A kiedy się to stanie , wtedy , oczywiście , warunki się poprawiają , i wtedy zaczynają jeździć na skuterach . |
Ma la sfida ritorna , non ottengono molto valore , perché non possono permettersi più di uno scooter . | Ale wyzwanie pozostaje , ponownie , oni nie dostają wiele wartości , ponieważ nie stać ich na nic więcej niż skuter . |
Il problema è : a quel prezzo , possiamo dare loro maggiore valore ? | Kwestią jest , czy za taką cenę można im dać trochę dodatkowej wartości ? |
Un super valore , in termini di capacità di guidare una macchina , per avere quella dignità , per avere sicurezza , sembra praticamente impossibile , vero ? | Super wartości , w pojęciu ich zdolności jeżdżenia samochodem , by dostali tą godność , by dostać te bezpieczeństwo , wygląda praktycznie niemożliwie , nieprawdaż ? |
Questo è ciò che vediamo nelle strade in India tutti i giorni . | Teraz , to jest coś co widzimy na Indyjskich ulicach przez cały czas . |
Ma molta gente vede la stessa cosa e pensa cose diverse , e uno di loro è qui , Ratan Tata . | Ale wiele ludzi widzi tą samą rzecz i myśli o tym inaczej , i jeden z nich jest tutaj , Ratan Tata . |
La cosa straordinaria dei nostri leader è che , non hanno solo la passione nella pancia , che praticamente hanno tutti , sono anche molto innovativi . | Wspaniałą rzeczą u naszych liderów jest to , nie tylko mają wielką pasję w swoich trzewiach , którą praktycznie mają oni wszyscy , ale również są bardzo innowacyjni . |
Innovatore è chi non sa che cosa sia qualcosa che non si può fare . | Innowator jest to ktoś , kto nie wie , że nie da się zrobić . |
Credono che tutto si possa fare . | Wierzą , że rzeczy mogą być zrobione . |
Ma i grandi leader come Ratan hanno la compassione . | Ale wielcy liderzy jak Ratan posiadają współczucie . |
E quello che ha detto , Lakshmi , è assolutamente vero : non è solo Ratan Tata , è la casata di Tata nel tempo . | I co powiedziałeś , Lakshmi , jest absolutnie prawdziwe : to nie tylko Ratan Tata , to jest dom Tatas ' ów przez dłuższy okres czasu . |
Lasciatemi ripetere quello che ha detto . | Niech potwierdzę co powiedziała . |
Si , sono stato scalzo fino ai 12 anni . | Tak , chodziłem boso dopóki miałem 12 lat . |
Ho lottato [ ] era un grosso problema . | Walka przez [ niezrozumiałe ] dzień była wielką sprawą . |
E quando ho finito il mio SSC , sono arrivato undicesimo tra 125.000 studenti . | A kiedy skończyłem moją maturę , jedenastą standardową , Stałem jedenasty pośród 125 000 studentów . |
Ma stavo per lasciare la scuola , perché la mia povera mamma non poteva permettersi la mia istruzione . | Ale już miałem opuścić szkołę , ponieważ moją biedną matkę nie było na nią stać . |
Ed è stato grazie alla fiducia di Tata , che mi ha dato sei rupie al mese , quasi un dollaro al mese per sei anni . | I to był [ niezrozumiałe ] Fundusz Tata , który dał mi sześć rupii na miesiąc , prawie dolar miesięcznie przez sześć lat . |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.