it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Una piccola mutazione può prendere una mosca con due ali e farla diventare una mosca con quattro ali .
Niewielka mutacja dodaje musze parę skrzydeł . Niewielka mutacja dodaje musze parę skrzydeł .
O può prendere una mosca e metterle delle zampe al posto delle antenne .
Może też wstawić nogi tam , gdzie powinny być czułki .
Oppure , se conoscete " La Storia Fantastica " , potrebbe creare un uomo con sei dita .
Albo jak w " Narzeczonej dla księcia " dać człowiekowi sześć palców .
Una delle caratteristiche distintive dei programmi per computer è proprio questo tipo di sensibilità alle piccole variazioni .
Ta podatność na małe zmiany to cecha charakterystyczna programów komputerowych .
Se il vostro conto in banca è un dollaro e cambiate un singolo bit , potete finire con mille dollari .
Po zmianie jednego bitu z dolara na koncie robi się tysiąc .
E proprio queste piccole variazioni sono quello che , credo , ci indicano come lo sviluppo di un calcolo complesso sia alla base dell' amplificazione che porta a questi cambiamenti sostanziali .
Uważam , że mając na uwadze rolę małych zmian możemy stwierdzić , że to złożone obliczenia stoją za tymi wielkimi zmianami w rozwoju organizmu .
Tutto ciò indica che alla base della biologia ci sono programmi molecolari e dimostra la potenza dei programmi molecolari eseguiti nel mondo biologico .
To wszystko pokazuje , że biologią sterują programy molekularne , a ich moc pokazuje się właśnie w biologii .
Quello che voglio fare io , è scrivere programmi molecolari , possibilmente per produrre tecnologia .
A ja chcę pisać programy molekularne produkujące rozwiązania technologiczne .
Molte persone stanno tentando di fare lo stesso , molti biologi di sintesi procedono come Craig Venter
Zajmuje się tym wielu biologów syntetycznych , jak Craig Venter , Zajmuje się tym wielu biologów syntetycznych , jak Craig Venter ,
concentrandosi sull' utilizzo di cellule .
którzy skupiają się na komórkach .
Sono orientati alle cellule .
którzy skupiają się na komórkach .
I miei amici programmatori molecolari ed io , invece , abbiamo una sorta di approccio biomolecole-centrico .
My , programiści molekularni , koncentrujemy się na cząsteczkach .
Vogliamo usare DNA , RNA e proteine e strutturare nuovi linguaggi per costruire manufatti dal basso usando biomolecole , manufatti che potenzialmente non hanno nulla a che fare con la biologia .
Interesują nas DNA , RNA i białka Budujemy nowe języki , konstruujemy od podstaw za pomocą bio-cząsteczek , które mogą mieć mało wspólnego z biologią .
Questi sono tutti i macchinari presenti in una cellula .
Oto , jakie maszyny zawiera komórka .
Ci sono una macchina fotografica .
To aparat .
i pannelli solari della cellula , degli interruttori che attivano e disattivano i vostri geni , l' impalcatura della cellula , motori che muovono i muscoli .
To panele słoneczne , włączniki genów , rusztowanie komórki , maszyny poruszające mięśniami .
Il mio manipolo di programmatori molecolari sta tentando di riprodurre tutte queste parti a partire da del DNA .
Moja grupa programistów molekularnych stara się odbudować te urządzenia za pomocą DNA .
Non siamo fanatici del DNA , ma il DNA è il materiale più economico , il più semplice da capire e il più facile da programmare per raggiungere lo scopo .
Wybraliśmy DNA , bo to najtańszy i najłatwiejszy do zrozumienia i zaprogramowania materiał .
Se altri supporti diverranno più semplici da utilizzare , magari delle proteine , utilizzeremo quelli .
Przerzucimy się na coś innego , jak białka , jeśli staną się łatwiejsze w użyciu .
Nel caso dovessimo riuscirci , come apparirebbe la programmazione molecolare ?
Czym będzie programowanie molekularne ?
Vi siederete al vostro computer .
Będzie odbywało się na komputerze .
Progetterete qualcosa , ad esempio un cellulare , e descriverete quel cellulare in un linguaggio di alto livello .
Zaprojektujemy na przykład telefon i opiszemy w języku wysokiego poziomu .
Poi avrete un compilatore che prenderà la vostra descrizione e la trasformerà in molecole che potranno essere mandate ad un sintetizzatore e il sintetizzatore le impacchetterà in un seme .
Potem kompilator zmieni ten opis Potem kompilator zmieni ten opis w cząsteczki , które można posłać do syntezatora , w cząsteczki , które można posłać do syntezatora , który zrobi z nich nasionko .
E quello che accadrà se bagnerete e nutrirete per bene quel seme , è che eseguirà un calcolo per svilupparsi , un calcolo molecolare , e costruirà un computer elettronico .
Jeśli zapewnimy mu składniki odżywcze i wodę , przeprowadzi obliczenia molekularne i zbuduje komputer elektroniczny .
E nel caso non avessi già rivelato la mia idea , credo che la vita sia fatta di computer molecolari che costruiscono computer elettrochimici che costruiscono computer elettronici che insieme con i computer elettrochimici costruiranno nuovi computer molecolari che costruiranno nuovi computer elettronici e così via .
uważam że życie to budowanie przez komputery molekularne uważam że życie to budowanie przez komputery molekularne komputerów elektrochemicznych , które budują komputery elektroniczne , które przy pomocy elektrochemicznych zbudują nowe komputery molekularne , które zbudują nowe komputery elektroniczne itd .
E se credete a tutto ciò e pensate come me che la vita sia tutta un calcolo , allora inizierete a guardare alle grandi domande attraverso gli occhi di un informatico .
Jeśli przekonuje was pogląd , że życie to obliczenia , Jeśli przekonuje was pogląd , że życie to obliczenia , spoglądacie na wielkie pytania okiem informatyka .
Una di queste grandi domande è : " come fa un bambino a sapere quando smettere di crescere ? "
Jednym z takich pytań jest " skąd płód wie , kiedy przestać rosnąć " ?
E per un programmatore molecolare la domanda è : " come fa il vostro cellulare a sapere quando smettere di crescere ? "
Programista molekularny pyta , kiedy przestanie rosnąć telefon .
( Risate ) Oppure : " come fa un programma per computer a sapere quando interrompere l' esecuzione ? "
( Śmiech ) Albo skąd program wie , kiedy przestać działać ?
O , più precisamente , " come facciamo a sapere se un programma terminerà mai ? "
A co ważniejsze , jak stwierdzić , czy kiedyś się zatrzyma ?
Ci sono altre domande come questa .
Istnieją inne podobne pytania .
Una di queste è la domanda di Craig Venter
Jedno z nich zadał Craig Venter .
il quale , a questo punto , si rivela un vero informatico .
Chyba ma w sobie informatyka .
Si è chiesto : " quanto è grande il genoma più piccolo che mi dia un micro-organismo funzionante ? "
Zapytał , jak dalece można zmniejszyć genom , który daje funkcjonujący mikroorganizm ?
Quanti geni , minimo , sono costretto ad usare ?
Ile genów jest niezbędnych ?
Questa è esattamente analoga alla domanda di quale sia il programma più corto che si possa scrivere e che appaia esattamente come Microsoft Word .
Analogicznym pytaniem jest : Jak bardzo mały program będzie działał jak MS Word ? " Jak bardzo mały program będzie działał jak MS Word ?
( Risate ) E allo stesso modo in cui egli scrive batteri sempre più piccoli , con genomi funzionanti , noi potremmo scrivere programmi più compatti che funzionino come Microsoft Word .
( Śmiech ) Craig pisze bakterie o małych genomach , które jednak działają , Craig pisze bakterie o małych genomach , które jednak działają , a my piszemy jak najmniejsze programy z funkcjami takimi jak MS Word .
Ma in tema di programmazione molecolare , la nostra domanda è : quante molecole dobbiamo mettere nel nostro seme per ottenere un cellulare ?
W programowaniu molekularnym pytamy , ile cząsteczek musi mieć nasionko , żeby wyrósł telefon ?
Qual è il numero più piccolo con cui ce la possiamo cavare ?
Jaka jest najmniejsza liczba ?
Queste sono domande fondamentali in informatica .
To " wielkie pytania " informatyki .
Sono tutte domande di complessità e l' informatica ci dice che queste sono domande estremamente difficili .
Informatyka uczy nas , że pytania o złożoność są trudne .
Molte sono impossibili .
Na wiele nie ma odpowiedzi .
Ma per alcuni compiti possiamo iniziare a rispondere .
Ale znaleźliśmy odpowiedź w przypadku kilku zadań .
Quindi inizierò a porre tali domande per le strutture di DNA di cui adesso parlerò .
Zadam te pytania w kontekście struktur DNA . Zadam te pytania w kontekście struktur DNA .
Questo è del normalissimo DNA , quello a cui pensate quando pensate a del DNA .
To zwykle uważamy za " normalne " DNA .
Ha due filamenti ed è una doppia elica , contiene A , T , C e G che si appaiano per tenere insieme i due filamenti .
Są dwa łańcuchy , podwójna helisa , łączące łańcuchy pary zasad A , T , C i G.
A volte lo disegnerò in questo modo per non spaventarvi .
Ostrzegam , że czasami będę przedstawiał to tak . Ostrzegam , że czasami będę przedstawiał to tak .
Vogliamo concentrarci sui singoli filamenti , senza pensare alla doppia elica .
Tutaj koncentrujemy się na łańcuchu , nie na helisie .
Quando sintetizziamo del DNA , produciamo filamenti singoli , e possiamo mettere il filamento blu in una provetta e il filamento arancione nell' altra provetta. e i filamenti sono flessibili quando sono spaiati .
Syntezuje się pojedyncze łańcuchy . W jednej próbówce mamy łańcuch niebieski , w drugim barwiony na pomarańczowo . Pojedyncze łańcuchy są wiotkie .
Ma messi insieme formano una doppia elica che è rigida .
Po złączeniu robi się sztywna podwójna helisa .
Negli ultimi 25 anni Ned Seeman e un drappello di seguaci hanno lavorato intensamente e costruito fantastiche strutture tridimensionali utilizzando questo tipo di reazione in cui due filamenti di DNA si uniscono .
Od 25 lat Ned Seeman i jego naśladowcy Od 25 lat Ned Seeman i jego naśladowcy tworzą piękne , trójwymiarowe struktury za pomocą łączenia łańcuchów DNA .
Ma , sebbene eleganti , i loro approcci richiedono molto tempo .
Ale ich rozwiązania są w większości długotrwałe .
Possono richiedere un paio d' anni o essere complicati da progettare .
Trwa to kilka lat , projektowanie bywa trudne .
Allora , un paio di anni fa , ho inventato un metodo che ho chiamato origami di DNA , così semplice che potete applicarlo nella cucina di casa e progettare il tutto su un laptop .
Dlatego dwa lata temu opracowałem nową metodę , czyli origami DNA . Jest tak prosta , że projektować można w domu na laptopie . Jest tak prosta , że projektować można w domu na laptopie .
Ma per farlo avete bisogno di un lungo filamento di DNA che tecnicamente è estremamente difficile da ottenere .
Ale najpierw potrzebujemy długiego łańcucha DNA , który niełatwo uzyskać .
Allora ci si può rivolgere ad una fonte naturale .
Dlatego szukamy go w naturze .
Possiamo cercare in questo artefatto generato al computer ma contiene un genoma con un doppio filamento che non va bene .
Ten wytwór komputera odpada , bo ma podwójną helisę .
Possiamo guardare nel suo intestino . Ci sono miliardi di batteri .
A może miliardy bakterii w jego jelitach ?
E nemmeno quelli vanno bene .
Też na nic .
Ancora doppio filamento . Ma al loro interno sono infettati da un virus che ha un genoma con un lungo filamento spaiato che possiamo ripiegare come un pezzo di carta ,
Znów podwójna helisa , ale bakterie zakażone są wirusem o jednym łańcuchu DNA , który można składać jak papier ,
ed ecco come si fa .
a robi się to tak .
Questa è una parte di quel genoma .
To część tego genomu .
Aggiungiamo una manciata di brevi filamenti di DNA sintetico che chiamo " graffette " .
Dodajemy syntetyczne DNA , tak zwane " zszywacze " .
Una metà di ogni graffetta si lega al filamento lungo in una certa zona mentre l' altra metà si lega da un' altra parte e unisce il filamento lungo ripiegandolo in questo modo .
Lewa strona wiąże się z łańcuchem w określonym miejscu , prawa strona doczepia się do innego , i tak łańcuch się składa .
Il risultato finale di molte graffette sul filamento lungo è di ripiegarlo a formare un rettangolo .
Takie spinacze składają łańcuch w prostokąt . Takie spinacze składają łańcuch w prostokąt .
Purtroppo non possiamo filmare questo processo , ma Shawn Douglas ad Harvard ha creato una bella visualizzazione che incomincia con un lungo filamento ed alcuni filamenti corti .
Tego procesu nie uchwyci kamera , ale Shawn Douglas z Harvarda przygotował nam fajną wizualizację , w której widzimy łańcuch długi i trochę krótkich .
E quello che accade è che mischiamo questi filamenti .
Mieszamy te łańcuchy ,
Li scaldiamo , aggiungiamo un po ' di sale , li riscaldiamo quasi fino a ebollizione e li raffreddiamo , e mentre li lasciamo raffreddare , i filamenti corti si legano ai filamenti lunghi e iniziano a formare delle strutture
podgrzewamy , dodajemy soli , doprowadzamy blisko wrzenia i chłodzimy , a podczas chłodzenia krótkie łańcuchy wiążą długie , a podczas chłodzenia krótkie łańcuchy wiążą długie , przez co powstaje struktura .
e lì potete vedere un tratto di doppia elica che si sta formando .
Tu formuje się podwójna helisa .
Quando si guarda ai DNA origami , li si vede per quello che sono davvero , anche se pensate che sono complicati , sono una manciata di doppie eliche parallele tra loro tenute insieme in regioni in cui i filamenti corti seguono un' elica e poi saltano ad un' altra .
Na tym obrazie widać , że origami DNA Na tym obrazie widać , że origami DNA to po prostu równolegle ułożone podwójne helisy , to po prostu równolegle ułożone podwójne helisy , powiązane w miejscach , gdzie krótkie łańcuchy powiązane w miejscach , gdzie krótkie łańcuchy łączą dwie helisy .
Quindi c' è un filamento che va così , segue un' elica , poi si piega , salta ad un' altra elica e torna indietro
Tu widzimy , jak krótki łańcuch zakręca wokół helisy , łączy się z inną i wraca ,
e in questo modo tiene insieme il filamento lungo .
co utrzymuje kształt długiego łańcucha .
Ora , per dimostrare che possiamo produrre ogni forma che vogliamo , ho provato a creare questa .
Aby pokazać , że można stworzyć dowolny kształt , postanowiłem zrobić coś takiego .
Volevo piegare del DNA facendolo andare su per un occhio , giù per il naso , su per il naso , attorno alla fronte , e giù di nuovo a finire in un cappietto .
Struktura DNA rysuje oko , okrąża nos , czoło , a na dole kończy się taką pętelką .
E ho pensato che se questo fosse riuscito allora qualunque forma sarebbe stata possibile .
Stwierdziłem , że jeśli uda się to , wszystko jest możliwe .
Quindi ho lasciato che un programma progettasse le graffette per farlo .
Program komputerowy zaprojektował zszywacze .
Le ho ordinate e sono arrivate via FedEx .
Gotowe przywiózł kurier .
Ho mescolato il tutto , ho riscaldato , lasciato raffreddare e ho ottenuto 50 miliardi di faccine sorridenti che nuotavano in una sola goccia d' acqua .
Zmieszałem , podgrzałem , schłodziłem i powstało 50 miliardów uśmieszków , wypełniających kroplę wody .
E ognuna di queste è soltanto un millesimo della sezione di un capello umano , chiaro ?
Każdy z nich ma średnicę równą jednej tysięcznej średnicy ludzkiego włosa .
Le faccine sono in soluzione e per guardarle bisogna depositarle e farle aderire ad una superficie .
Żeby je obejrzeć , trzeba wydostać je z roztworu na powierzchnię , do której się przykleją .
Quindi le versiamo su una superficie e quando vi aderiscono , facciamo un foto usando un microscopio a forza atomica
Kiedy już umieścimy je na powierzchni , Kiedy już umieścimy je na powierzchni , bada je mikroskop sił atomowych .
che ha una puntina , come la testina di un giradischi , che va avanti e indietro sulla superficie , e si muove su e giù a seconda del profilo della superficie
Jego igła , jak w gramofonie , śmiga tam i z powrotem , dotyka wybrzuszeń i bada powierzchnię .
tastando la forma dell' origami di DNA .
Wyczuwa origami DNA .
Ecco il microscopio a forza atomica al lavoro e potete vedere che l' atterraggio è stato un po ' brusco .
Tu widzimy , jak działa . Widzimy trochę uszkodzeń .
Quando ingrandiamo vediamo che hanno mandibole deboli che si piegano sulle teste e che alcuni nasi vengono spazzati via , ma non è male .
Zbliżenie pokazuje żuchwy wiszące nad głowami , Zbliżenie pokazuje żuchwy wiszące nad głowami , połamane nosy , ale ogólnie jest dobrze .
Possiamo addirittura ingrandire e vedere il cappietto extra , questo nano pizzetto .
Widać nawet pętelkę , czyli nano-bródkę . Widać nawet pętelkę , czyli nano-bródkę .
Ora , quello che è meraviglioso è che chiunque può farlo .
Świetne jest to , że każdy może to zrobić .
E un giorno , circa un anno dopo aver ottenuto questi risultati , non richiesto , ho ricevuto questo per posta .
Rok po tym dokonaniu dostałem coś takiego mailem .
Qualcuno sa cosa sia ? Cos' è ?
Kto wie , co tu widzimy ?
È la Cina , no ?
Właśnie , Chiny .
Quello che è accaduto è che una dottoranda in Cina , Lulu Qian , ha fatto un gran bel lavoro .
Autorką jest magistrantka z Chin , Lulu Qian . Autorką jest magistrantka z Chin , Lulu Qian .
Si è scritta da sola il programma per progettare e costruire questo origami di DNA , una bellissima interpretazione della Cina , che ha addirittura Taiwan , e potete vedere che è al guinzaglio più corto del mondo ..
Sama napisała oprogramowanie , które zaprojektowało i zbudowało ten piękny obraz Chin z DNA , razem z Tajwanem , który jest na najkrótszej smyczy na świecie .
( Risate ) Quindi tutto funziona a meraviglia e possiamo creare disegni oltre che forme .
( Śmiech ) Więc technologia działa , można robić różne struktury . Więc technologia działa , można robić różne struktury .
Possiamo disegnare una mappa delle Americhe e scrivere DNA con del DNA .
Mamy tu mapę Ameryk i " DNA " napisane w DNA .
E quello che che è davvero divertente è che questi oggetti sembrano nano opere d' arte , ma in effetti , tutto ciò di cui abbiamo bisogno per costruire nano circuiti sono proprio delle nano opere d' arte .
A bardzo fajne jest to , że okazuje się , że nano-sztuka pozwala tworzyć nano-obwody. pozwala tworzyć nano-obwody .
Possiamo mettere i componenti dei circuiti sulle graffette , per esempio una lampadina e un interruttore ,
Do zszywaczy można wstawić elementy obwodu , jak żarówka i łącznik .
lasciare che si assemblino e ottenere un circuito .
Po złożeniu otrzymamy jakiś obwód .
E poi potremmo sciacquare via il DNA e lasciare il circuito .
Potem można zmyć DNA i zostanie sam obwód .
Questo è quello che alcuni dei miei colleghi hanno fatto al Caltech .
Tego dokonali koledzy z Caltech .
Hanno preso degli origami di DNA , sistemato dei nanotubi di carbonio , costruito un piccolo interruttore , ecco , collegato tutto , collaudato e mostrato che funziona davvero come un interruttore .
Za pomocą origami DNA ułożyli nanorurki węglowe , zrobili i podłączyli łącznik , a w testach wyszło , że łącznik działa .