sentence1 stringlengths 1 1.82k | sentence2 stringlengths 1 351 | label stringclasses 1
value |
|---|---|---|
Połączenie synaptyczne między neuronami można porównać do połączenia telefonicznego między ludźmi. | At the synapse, the two neurons are said to be connected like two friends talking on the telephone. | entailment |
So you see how to find a synapse. | Tak odkrywamy pojedyncze synapsy. | entailment |
Ale jak odkryć cały konektom? | How can we find an entire connectome? | entailment |
Używając trójwymiarowych obrazów jak gigantycznej, trójwymiarowej kolorowanki. | Well, we take this three-dimensional stack of images and treat it as a gigantic three-dimensional coloring book. | entailment |
We color every neuron in, in a different color, and then we look through all of the images, find the synapses and note the colors of the two neurons involved in each synapse. | Każdy neuron kolorujemy inną barwą i przeglądamy wszystkie obrazy, znajdujemy synapsy i zapisujemy kolory, które łączą. | entailment |
Kiedy zrobimy tak z wszystkimi naszymi zdjęciami to znajdziemy konektom. | If we can do that throughout all the images, we could find a connectome. | entailment |
Now, at this point, you've learned the basics of neurons and synapses. | Poznaliście podstawowe informacje o neuronach i synapsach. | entailment |
Jesteście gotowi by zająć się jednym z ważniejszych zagadnień neurobiologii: czym różnią się mózgi kobiet i mężczyzn? | And so I think we're ready to tackle one of the most important questions in neuroscience: how are the brains of men and women different? | entailment |
(Śmiech) czym różnią się mózgi kobiet i mężczyzn? (Śmiech) Według tego poradnika mózgi facetów są jak gofry: wszystko ma swoją przegródkę. | (Laughter) According to this self-help book, guys brains are like waffles; they keep their lives compartmentalized in boxes. | entailment |
U dziewczyn mózg jest jak spaghetti wszystko łączy się ze wszystkim innym. | Girls' brains are like spaghetti; everything in their life is connected to everything else. | entailment |
(Laughter) You guys are laughing, but you know, this book changed my life. | (Śmiech) Swoją drogą, śmiejecie się z książki, która zmieniła moje życie. | entailment |
(Śmiech) A tak na poważnie, w czym tkwi błąd? | (Laughter) But seriously, what's wrong with this? | entailment |
You already know enough to tell me -- what's wrong with this statement? | Sami już znacie odpowiedź. | entailment |
Płeć nie ma znaczenia wszystkie mózgi są jak spaghetti. | It doesn't matter whether you're a guy or girl, everyone's brains are like spaghetti. | entailment |
Jak cieniutkie capellini z rozgałęzieniami. | Or maybe really, really fine capellini with branches. | entailment |
Just as one strand of spaghetti contacts many other strands on your plate, one neuron touches many other neurons through their entangled branches. | Tak jak jedna nitka makaronu łączy się z wieloma innymi na talerzu podobnie neurony dotykają innych przez rozgałęzienia. | entailment |
Każdy może łączyć się z wieloma innymi dzięki synapsom przy stykach komórek. dzięki synapsom przy stykach komórek. | One neuron can be connected to so many other neurons, because there can be synapses at these points of contact. | entailment |
Możecie stracić z oczu fakt, że ta tkanka jest niezwykle mała. | By now, you might have sort of lost perspective on how large this cube of brain tissue actually is. | entailment |
Skontrastujmy ten sześcian z innymi wielkościami. | And so let's do a series of comparisons to show you. | entailment |
I assure you, this is very tiny. It's just six microns on a side. | Jego krawędzie mają 6 mikrometrów. | entailment |
So, here's how it stacks up against an entire neuron. | A tak wygląda na tle całego neuronu: | entailment |
And you can tell that, really, only the smallest fragments of branches are contained inside this cube. | Tylko niewielka część rozgałęzień zawiera się w tym sześcianie. | entailment |
Neuron, jest o wiele mniejszy od mózgu. | And a neuron, well, that's smaller than brain. | entailment |
A mózg myszy jest o wiele mniejszy od mózgu ludzkiego. | And that's just a mouse brain -- it's a lot smaller than a human brain. | entailment |
Kiedy pokazuję to znajomym, czasem mówią mi, "Sebastian, daj sobie spokój z neurobiologią, | So when show my friends this, sometimes they've told me, "You know, Sebastian, you should just give up. | entailment |
to bez sensu." | Neuroscience is hopeless." | entailment |
Because if you look at a brain with your naked eye, you don't really see how complex it is, but when you use a microscope, finally the hidden complexity is revealed. | Patrząc na mózg gołym okiem nie widzimy jak bardzo jest złożony. Ale kiedy patrzy się przez mikroskop odkrywa się jego złożoność. | entailment |
In the 17th century, the mathematician and philosopher, Blaise Pascal, wrote of his dread of the infinite, his feeling of insignificance at contemplating the vast reaches of outer space. | Siedemnastowieczny filozof i matematyk, Blaise Pascal, pisał o tym, jak przeraża go nieskończoność, o uczuciu własnej znikomości w obliczu niezmierzonego kosmosu. | entailment |
Mnie jako naukowcowi nie wypada mówić o uczuciach. Studenci nie chcą o tym słuchać. | And, as a scientist, I'm not supposed to talk about my feelings -- too much information, professor. | entailment |
(Śmiech) Ale pozwolicie mi? | (Laughter) But may I? | entailment |
(Laughter) (Applause) I feel curiosity, and I feel wonder, but at times I have also felt despair. | (Śmiech) (Brawa) Czuję zaciekawienie zdumienie i podziw ale czasem też rozpacz. | entailment |
Why did I choose to study this organ that is so awesome in its complexity that it might well be infinite? | Dlaczego badam organ o tak ogromnej złożoności, która może być nieskończona? | entailment |
Jak możemy marzyć o zrozumieniu w całości? | How could we even dare to think that we might ever understand this? | entailment |
And yet, I persist in this quixotic endeavor. | Pozostaję jednak przy donkiszotowskiej nadziei, | entailment |
And indeed, these days I harbor new hopes. | że być może, któregoś dnia | entailment |
Someday, a fleet of microscopes will capture every neuron and every synapse in a vast database of images. | dzięki potężnym mikroskopom będziemy w stanie zobaczyć każdy neuron, każdą synapsę zapisać ich obraz w bazie danych. | entailment |
Wtedy superkomputery przeanalizują je bez pomocy człowieka i uda im się opisać konektom. | And some day, artificially intelligent supercomputers will analyze the images without human assistance to summarize them in a connectome. | entailment |
I do not know, but I hope that I will live to see that day, because finding an entire human connectome is one of the greatest technological challenges of all time. | Mam nadzieję, że dożyję tego dnia. Znalezienie kompletnego konektomu człowieka to ważne wyzwanie dla technologii, | entailment |
It will take the work of generations to succeed. | którym zajmą się pokolenia naukowców. | entailment |
At the present time, my collaborators and I, what we're aiming for is much more modest -- just to find partial connectomes of tiny chunks of mouse and human brain. | Obecnie, razem ze współpracownikami, obieramy mniejsze cele, jak znajdywanie częściowych konektomów w kawałeczkach mózgu myszy czy człowieka. | entailment |
But even that will be enough for the first tests of this hypothesis that I am my connectome. | To wystarczy, by poddać testom hipotezę, że mój konektom to ja. | entailment |
For now, let me try to convince you of the plausibility of this hypothesis, that it's actually worth taking seriously. | Chcę was przekonać, że jest to hipoteza godna rozważenia. | entailment |
Kiedy człowiek rozwija się w dzieciństwie i dorośleje później, zmienia się powoli jego tożsamość. | As you grow during childhood and age during adulthood, your personal identity changes slowly. | entailment |
Podobnie, każdy konektom przechodzi zmiany w czasie. | Likewise, every connectome changes over time. | entailment |
Jakiego rodzaju zmiany? | What kinds of changes happen? | entailment |
Neurony, tak jak drzewa, mogą wypuszczać nowe gałęzie i tracić stare. | Well, neurons, like trees, can grow new branches, and they can lose old ones. | entailment |
Mogą powstać nowe synapsy a stare mogą być usunięte. | Synapses can be created, and they can be eliminated. | entailment |
Synapsy mogą zwiększać swą objętość ale mogą też się zmniejszać. | And synapses can grow larger, and they can grow smaller. | entailment |
Drugie zagadnienie to: Co powoduje te zmiany? | Second question: what causes these changes? | entailment |
Well, it's true. | Do pewnego stopnia | entailment |
To some extent, they are programmed by your genes. | są zaprogramowane genetycznie. | entailment |
Ale to nie cała prawda bo mamy też impulsy elektryczne biegnące po rozgałęzieniach neuronalnych oraz sygnały chemiczne przeskakujące z jednej gałęzi na drugą. | But that's not the whole story, because there are signals, electrical signals, that travel along the branches of neurons and chemical signals that jump across from branch to branch. | entailment |
Nazywamy to aktywnością neuronową. | These signals are called neural activity. | entailment |
Mamy wiele dowodów na to, że w aktywności neuronowej zakodowane są myśli, uczucia, postrzeżenia nasze przeżycia wewnętrzne. | And there's a lot of evidence that neural activity is encoding our thoughts, feelings and perceptions, our mental experiences. | entailment |
Są dowody na to, że aktywność neuronowa może powodować zmiany w połączeniach. | And there's a lot of evidence that neural activity can cause your connections to change. | entailment |
And if you put those two facts together, it means that your experiences can change your connectome. | To znaczy, że możemy stwierdzić, że doznania i doświadczenia mogą zmienić nasz konektom. | entailment |
And that's why every connectome is unique, even those of genetically identical twins. | Dlatego każdy konektom jest inny nawet u bliźniaków jednojajowych. | entailment |
The connectome is where nature meets nurture. | To tu styka się natura z kulturą. | entailment |
Myślenie samo w sobie, może powodować Myślenie samo w sobie, może powodowa zmiany w konektomie np. dzięki ważnej dla nas idei. | And it might true that just the mere act of thinking can change your connectome -- an idea that you may find empowering. | entailment |
Co mamy na tym obrazku? | What's in this picture? | entailment |
Chłodny, orzeźwiający strumień? | A cool and refreshing stream of water, you say. | entailment |
A co jeszcze? | What else is in this picture? | entailment |
Nie zapominajmy o zagłębieniu w ziemi tzw. korycie strumienia. | Do not forget that groove in the Earth called the stream bed. | entailment |
To ono nadaje kierunek wodzie. | Without it, the water would not know in which direction to flow. | entailment |
Zobaczcie w tym strumieniu metaforę Zobaczcie w tym strumieniu metaforę zależności między aktywnością neuronową i połączeniami między komórkami. | And with the stream, I would like to propose a metaphor for the relationship between neural activity and connectivity. | entailment |
Aktywność neuronowa nieustannie się zmienia. | Neural activity is constantly changing. | entailment |
It's like the water of the stream; it never sits still. | Jak woda w strumieniu: ciągle płynie. | entailment |
Połączenia w sieci neuronów w mózgu Połączenia w sieci neuronów w mózgu warunkują możliwe ścieżki dla aktywności neuronowej. | The connections of the brain's neural network determines the pathways along which neural activity flows. | entailment |
Konektom jest jak koryto strumienia. Ale ta metafora jest głębsza: to prawda, że koryto strumienia kieruje przepływem wody ale z upływem czasu woda także zmienia ułożenie koryta. | And so the connectome is like bed of the stream; but the metaphor is richer than that, because it's true that the stream bed guides the flow of the water, but over long timescales, the water also reshapes the bed of the stream. | entailment |
And as I told you just now, neural activity can change the connectome. | Tak jak aktywność neuronowa może zmieniać połączenia. Tak jak aktywność neuronowa może zmieniać połączenia. | entailment |
Pozwólcie mi wznieść się na wyżyny liryki. Przypominam, że aktywność nerwowa to fizjologiczna podstawa naszych myśli, uczuć i doznań. | And if you'll allow me to ascend to metaphorical heights, I will remind you that neural activity is the physical basis -- or so neuroscientists think -- of thoughts, feelings and perceptions. | entailment |
Możemy zatem mówić nawet o strumieniu świadomości. | And so we might even speak of the stream of consciousness. | entailment |
Gdzie aktywność neuronalna to woda a konektom to koryto. | Neural activity is its water, and the connectome is its bed. | entailment |
Ale wróćmy teraz z wyżyn poetyckiej metafory do faktów nauk ścisłych. | So let's return from the heights of metaphor and return to science. | entailment |
Załóżmy, że mamy już technikę znajdowania kompletnych konektomów. | Suppose our technologies for finding connectomes actually work. | entailment |
W jaki sposób sprawdzilibyśmy czy hipoteza "Mój konektom to ja" jest prawdziwa? | How will we go about testing the hypothesis "I am my connectome?" | entailment |
Proponuję bezpośredni test: | Well, I propose a direct test. | entailment |
spróbujmy odczytać wspomnienia z konektomu. | Let us attempt to read out memories from connectomes. | entailment |
Consider the memory of long temporal sequences of movements, like a pianist playing a Beethoven sonata. | Umiejętność przypomnienia sobie długiej sekwencji ruchów jak u pianisty grającego sonaty Beethovena. | entailment |
According to a theory that dates back to the 19th century, such memories are stored as chains of synaptic connections inside your brain. | Wg teorii mającej swój początek jeszcze w XIX w. pamięć tego typu jest przechowywana jako łańcuchy połączeń nerwowych w mózgu. | entailment |
Kiedy pierwszy neuron łańcucha jest aktywowany, wysyła sygnał, poprzez synapsy, do następnych neuronów i tak po kolei jak kostki domina. | Because, if the first neurons in the chain are activated, through their synapses they send messages to the second neurons, which are activated, and so on down the line, like a chain of falling dominoes. | entailment |
Ta sekwencja aktywacji kolejnych neuronów może być podstawą neurologiczną sekwencji ruchów pianisty. | And this sequence of neural activation is hypothesized to be the neural basis of those sequence of movements. | entailment |
Możemy przetestować tę teorię szukając takich łańcuchów w konektomach. | So one way of trying to test the theory is to look for such chains inside connectomes. | entailment |
But it won't be easy, because they're not going to look like this. | Co nie będzie proste, bo łańcuchy nie będą wyglądać tak. | entailment |
They're going to be scrambled up. | Ich ogniwa będą porozrzucane po całym mózgu. | entailment |
So we'll have to use our computers to try to unscramble the chain. | Musimy więc wykorzystać komputery, żeby złożyć je w całość. | entailment |
Sekwencja neuronów, którą w ten sposób odkryjemy będzie przewidywanym wzorem aktywności neuronalnej podczas procesu przypominania. | And if we can do that, the sequence of the neurons we recover from that unscrambling will be a prediction of the pattern of neural activity that is replayed in the brain during memory recall. | entailment |
Jeśli się uda, będzie to pierwszy przypadek odczytania wspomnień z konektomu. | And if that were successful, that would be the first example of reading a memory from a connectome. | entailment |
(Śmiech) Niezły bałagan. Próbowaliście kiedyś podłączyć przewody w tak skomplikowanym systemie? | (Laughter) What a mess -- have you ever tried to wire up a system as complex as this? | entailment |
Mam nadzieję, że nie. | I hope not. | entailment |
But if you have, you know it's very easy to make a mistake. | Łatwo tu o pomyłkę. | entailment |
Rozgałęzienia neuronów są jak kable w mózgu. | The branches of neurons are like the wires of the brain. | entailment |
Jaka jest łączna długość tego okablowania? | Can anyone guess: what's the total length of wires in your brain? | entailment |
Podpowiem, że to ogromna liczba. | I'll give you a hint. It's a big number. | entailment |
(Śmiech) Wg moich szacunków, miliony mil. Upakowane w naszych czaszkach. | (Laughter) I estimate, millions of miles, all packed in your skull. | entailment |
And if you appreciate that number, you can easily see there is huge potential for mis-wiring of the brain. | Doceniając ogrom tej długości z łatwością stwierdzicie, że łatwo można je poplątać. | entailment |
Media lubują się w krzykliwych nagłówkach typu: "Mózgi anorektyków mają inne połączenia" czy: "Autystyczne mózgi mają inne połączenia" | And indeed, the popular press loves headlines like, "Anorexic brains are wired differently," or "Autistic brains are wired differently." | entailment |
To prawdopodobne stwierdzenia, ale obecnie nie jesteśmy w stanie zobaczyć tego okablowania na tyle dobrze by móc potwierdzić te hipotezy. | These are plausible claims, but in truth, we can't see the brain's wiring clearly enough to tell if these are really true. | entailment |
And so the technologies for seeing connectomes will allow us to finally read mis-wiring of the brain, to see mental disorders in connectomes. | Dzięki technologii pozwalającej zaobserwować konektomy odczytamy błędne okablowanie w mózgu: choroby psychiczne na poziomie konektomu. | entailment |
Sprawdzając hipotezę dobrze jest rozważyć jej ekstremalne konsekwencje. | Sometimes the best way to test a hypothesis is to consider its most extreme implication. | entailment |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.