sentence1 stringlengths 1 1.82k | sentence2 stringlengths 1 351 | label stringclasses 1
value |
|---|---|---|
Jeśli chcecie dostać się na Wyspy Phoenix, znajdują się one 5 dni od Fiji, 5 dni od Hawajów, 5 dni od Archipelagu Samoa. | If you want to get to the Phoenix Islands, it's five days from Fiji, it's five days from Hawaii, it's five days from Samoa. | entailment |
Są w centrum Oceanu Spokojnego, zaraz obok równika. | It's out in the middle of the Pacific, right around the Equator. | entailment |
I had never heard of the islands 10 years ago, nor the country, Kiribati, that owns them, till two friends of mine who run a liveaboard dive boat in Fiji said, "Greg, would you lead a scientific expedition up to these islands? | Jeszcze 10 lat temu nie miałem pojęcia ani o tych wyspach, ani o Kiribati, państwie, do którego należą, dopóki moi dwaj przyjaciele nurkujący na Fiji nie powiedzieli: "Greg, chciałbyś poprowadzić wyprawę naukową na te wyspy? | entailment |
They've never been dived." | Nikt tam nigdy nie nurkował." | entailment |
Odpowiedziałem: "Jasne, | And I said, "Yeah. | entailment |
ale powiedzcie mi, gdzie one są i do jakiego kraju należą." | But tell me where they are and the country that owns them." | entailment |
Wtedy się o nich dowiedziałem i nie miałem pojęcia, w co się pakuję. | So that's when I first learned of the Islands and had no idea what I was getting into. | entailment |
But I was in for the adventure. | Ale byłem żądny przygód. | entailment |
Pokażę Wam kawałek obszaru chronionego obok Wysp Phoenix. | Let me give you a little peek here of the Phoenix Islands-protected area. | entailment |
Jest to część naszej planety głęboko pod wodą. | It's a very deep-water part of our planet. | entailment |
Średnia głębokość wynosi 3,7 km. | The average depths are about 12,000 ft. | entailment |
Jest tam wiele podwodnych gór, które są szczególną częścią obszaru chronionego. | There's lots of seamounts in the Phoenix Islands, which are specifically part of the protected area. | entailment |
Te góry są ważne dla różnorodności biologicznej. | Seamounts are important for biodiversity. | entailment |
W rzeczywistości więcej gór znajduje się w morzach niż na lądzie. | There's actually more mountains in the ocean than there are on land. | entailment |
It's an interesting fact. | To bardzo ciekawe. | entailment |
A obok Wysp Phoenix jest ich niezwykle dużo. | And the Phoenix Islands is very rich in those seamounts. | entailment |
So it's a deep -- think about it in a big three-dimensional space, very deep three-dimensional space with herds of tuna, whales, all kinds of deep sea marine life like we've seen here before. | Jest to więc -- myślcie o tym jako o wielkim, trójwymiarowym obszarze, bardzo głębokim trójwymiarowym obszarze, z ławicami tuńczyka, wielorybami, wszystkimi gatunkami morskich organizmów, tak jak widzieliśmy wcześniej. | entailment |
That's the vessel that we took up there for these studies, early on, and that's what the Islands look like -- you can see in the background. | To jest łódź, którą tam dopłynęliśmy, aby prowadzić badania, a tak wyglądają Wyspy Phoenix; możecie je zobaczyć w tle. | entailment |
They're very low to the water, and they're all uninhabited, except one island has about 35 caretakers on it. | Są nisko nad poziomem morza i wszystkie są niezamieszkane, oprócz jednej, na której mieszka 35 strażników. | entailment |
And they've been uninhabited for most of time because even in the ancient days, these islands were too far away from the bright lights of Fiji and Hawaii and Tahiti for those ancient Polynesian mariners that were traversing the Pacific so widely. | Przez większość czasu nikt na nich nie mieszkał, gdyż nawet w starożytności znajdowały się zbyt daleko od jasnych świateł Fiji, Hawajów czy Tahiti dla starożytnych polinezyjskich żeglarzy, którzy przemierzali cały Pacyfik. | entailment |
But we got up there, and I had the unique and wonderful scientific opportunity and personal opportunity to get to a place that had never been dived and just get to an island and go, "Okay, where are we going to dive? | Dopłynęliśmy tam i miałem unikalną i cudowną naukową, a także osobistą możliwość bycia w miejscu, w którym nikt nigdy nie nurkował, spytania się na brzegu wyspy: "No dobra, to gdzie nurkujemy? | entailment |
Spróbujmy tutaj", a potem zanurzenia się w wodzie. | Let's try there," and then falling into the water. | entailment |
Moje życie prywatne i zawodowe zmieniło się. | Both my personal and my professional life changed. | entailment |
To był ekosystem -- papugoryby składały ikrę. To około 5000 papugoryb długonosych składających ikrę w pobliżu jednej z Wysp Phoenix. | It was an ecosystem. Parrotfish spawning -- this is about 5,000 longnose parrotfish spawning at the entrance to one of the Phoenix Islands. | entailment |
Wyspy Phoenix i wszystkie równikowe obszary naszej planety są bardzo ważne w połowach tuńczyka, zwłaszcza tuńczyka żółtopłetwego, którego tu widzicie. | The Phoenix Islands and all the equatorial parts of our planet are very important for tuna fisheries, especially this yellowfin tuna that you see here. | entailment |
Phoenix Islands is a major tuna location. | Wyspy Phoenix to główne siedlisko tuńczyka. | entailment |
I rekiny -- od początku widywaliśmy rekiny, nawet do 150 za jednym razem, co wskazuje na to, że jest to niezmiernie zdrowy i silny ekosystem. | And sharks -- we had sharks on our early dives, up to 150 sharks at once, which is an indication of a very, very healthy, very strong, system. | entailment |
Myślałem, że widoki niekończącego się dzikiego środowiska będą trwały i trwały, ale w końcu się skończyły. | So I thought the scenes of never-ending wilderness would go on forever, but they did finally come to an end. | entailment |
Zbadaliśmy także same Wyspy Phoenix -- odkryliśmy bardzo ważne tereny lęgowe ptaków na lądzie, jedne z najważniejszych terenów lęgowych na Pacyfiku i na świecie. | And we explored the surface of the Islands as well -- very important bird nesting site, some of the most important bird-nesting sites in the Pacific, in the world. | entailment |
And we finished our trip. | I zakończyliśmy naszą podróż. | entailment |
And that's the area again. | To ponownie ten obszar. | entailment |
You can see the Islands -- there are eight islands -- that pop out of the water. | Możecie zobaczyć Wyspy -- jest osiem wysp -- wynurzające się z wody. | entailment |
Szczyty, które nie wychodzą na powierzchnię, to podwodne góry. | The peaks that don't come out of the water are the seamounts. | entailment |
Pamiętajcie, podwodna góra zmienia się w wyspę, kiedy dosięgnie powierzchni. | Remember, a seamount turns into an island when it hits the surface. | entailment |
A jak to się odnosi do Wysp Phoenix? | And what's the context of the Phoenix Islands? | entailment |
Gdzie one się znajdują? | Where do these exist? | entailment |
Well they exist in the Republic of Kiribati, and Kiribati is located in the Central Pacific in three island groups. | Cóż, są one położone w Republice Kiribati, a Kiribati znajduje się na centralnym Pacyfiku; są to trzy grupy wysp. | entailment |
In the west we have the Gilbert Islands. | Na zachodzie mamy Wyspy Gilberta. | entailment |
Na środku są Wyspy Phoenix, o których opowiadam. | In the center we have the Phoenix Islands, which is the subject that I'm talking about. | entailment |
And then over to the east we have the Line Islands. | A dalej na wschodzie są Sporady Środkowopolinezyjskie. | entailment |
To największy naród żyjący na atolu na świecie. | It's the largest atoll nation in the world. | entailment |
Mieszka tam około 110 tys. ludzi rozproszonych na ponad 33 wyspach. | And they have about 110,000 people spread out over 33 islands. | entailment |
They control 3.4 million cubic miles of ocean, and that's between one and two percent of all the ocean water on the planet. | Kontrolują oni 5,5 mln kilometrów kwadratowych oceanu, to od 1 do 2 procent całej wody oceanicznej na świecie. | entailment |
Kiedy wybierałem się tam pierwszy raz -- 10 lat temu prawie nie znałem nazwy tego państwa -- i ludzie pytali się mnie: "Czemu płyniesz do jakiegoś Kiribati? | And when I was first going up there, I barely knew the name of this country 10 years ago, and people would ask me, "Why are you going to this place called Kiribati?" | entailment |
And it reminded me of that old joke where the bank robber comes out of the courthouse handcuffed, and the reporter yells, "Hey, Willy. Why do you rob banks?" | ". To przypomniało mi stary dowcip, w którym przestępca wychodzi w kajdankach z sądu, a reporter krzyczy: "Willy, dlaczego napadasz na banki?" | entailment |
And he says, "cause that's where all the money is." | A on odpowiada: "Bo tam są wszystkie pieniądze". | entailment |
And I would tell people, "Why do I go to Kiribati? | Ja mówiłem ludziom: "Dlaczego jadę na Kiribati? | entailment |
Because that's where all the ocean is." | Bo tam jest cały ocean". | entailment |
To praktycznie jeden naród kontrolujący większość wód równikowych Środkowego Pacyfiku. | They basically are one nation that controls most of the equatorial waters of the Central Pacific Ocean. | entailment |
They're also a country that is in dire danger. | Jest to również kraj, który znajduje się w strasznym niebezpieczeństwie. | entailment |
Poziom morza się podnosi, a Kiribati, jak również 42 inne narody na świecie, za 50 do 100 lat znajdzie się pod wodą z powodu zmian klimatu i związanego z nimi wzrostu temperatury, a także wpływaniu słodkiej wody do oceanu. | Sea levels are rising, and Kiribati, along with 42 other nations in the world, will be under water within 50 to 100 years due to climate change and the associated sea-level rise from thermal expansion and the melting of freshwater into the ocean. | entailment |
Wyspy wystają tylko jeden do dwóch metrów nad powierzchnię wody. | The Islands rise only one to two meters above the surface. | entailment |
Some of the islands have already gone under water. | Niektóre z nich już są pod wodą. | entailment |
Te narody muszą zmierzyć się z prawdziwym problemem. | And these nations are faced with a real problem. | entailment |
My jako świat musimy się zmierzyć z problemem. | We as a world are faced with a problem. | entailment |
What do we do with displaced fellow Earthlings who no longer have a home on the planet? | Co zrobimy z naszymi rodakami Ziemianami, którzy nie mają już swojego domu na naszej planecie? | entailment |
The president of the Maldives conducted a mock cabinet meeting underwater recently to highlight the dire straits of these countries. | Prezydent Malediwów przewodniczył niedawno podwodnemu, udawanemu zebraniu rady ministrów, aby unaocznić, w jakich tarapatach znajdują się te państwa. | entailment |
Musimy się więc na tym skupić. | So it's something we need to focus on. | entailment |
Ale wracając do Wysp Phoenix, które są dzisiejszym tematem. | But back to the Phoenix Islands, which is the subject of this Talk. | entailment |
After I got back, I said, okay, this is amazing, what we found. | Po powrocie powiedziałem, że to, co odkryliśmy, jest wspaniałe. | entailment |
I'd like to go back and share it with the government of Kiribati, who are over in Tarawa, the westernmost group. | Chciałbym tam wrócić i podzielić się tym z rządem Kiribati, który ma swoja siedzibę w Tarawa, mieście w zachodniej grupie wysp. | entailment |
Więc zacząłem się z nimi kontaktować -- ponieważ oni wyrazili na to zgodę -- i powiedziałem: "Chcę przyjechać i powiedzieć, co odkryliśmy". | So I started contacting them -- because they had actually given me a permit to do this -- and I said, "I want to come up and tell you what we found." | entailment |
Z jakiegoś powodu nie chcieli, żebym ich odwiedzał, albo ciężko było znaleźć czas czy miejsce, a to zajęłoby chwilę, lecz w końcu powiedzieli: "OK, możesz przyjechać. | And for some reason they didn't want me to come, or it was hard to find a time and a place, and it took a while, but finally they said, "Okay, you can come. | entailment |
Ale musisz postawić lunch każdemu, kto przyjdzie na seminarium". | But if you come, you have to buy lunch for everybody who comes to the seminar." | entailment |
So I said, "Okay, I'm happy to buy lunch. | Więc odparłem: "Jasne, chętnie postawię lunch. | entailment |
Just get whatever anybody wants." | Dowiedzcie się tylko, co kto lubi". | entailment |
So David Obura, a coral reef biologist, and I went to Tarawa, and we presented for two hours on the amazing findings of the Phoenix Islands. | Więc David Obura, biolog badający rafy, i ja przybyliśmy do Tarawa i przez dwie godziny pokazywaliśmy, jakie wspaniałe rzeczy widzieliśmy na wyspach Phoenix. | entailment |
And the country never knew this. They never had any data from this area. | Ten kraj nie zdawał sobie z tego sprawy. Nigdy nie mieli żadnych danych z tego rejonu. | entailment |
They'd never had any information from the Phoenix Islands. | Nigdy nie mieli żadnych informacji z Wysp Phoenix. | entailment |
After the talk, the Minister of Fisheries walked up to me and he said, "Greg, do you realize that you are the first scientist who has ever come back and told us what they did?" | Po rozmowie minister rybołówstwa podszedł do mnie i powiedział: "Greg, czy zdajesz sobie sprawę, że jesteś pierwszym naukowcem, który wrócił i opowiedział nam, co robił? | entailment |
He said, "We often issue these permits to do research in our waters, but usually we get a note two or three years later, or a reprint. | ". Dodał: "Często udzielamy pozwoleń na badania w naszych wodach, ale zwykle po dwóch czy trzech latach dostajemy notatkę lub przedruk. | entailment |
Lecz ty jesteś pierwszym, który wrócił i opowiedział, co robił. | But you're the first one who's ever come back and told us what you did. | entailment |
And we really appreciate that. And we're buying you lunch today. | Naprawdę to doceniamy. I to my dzisiaj stawiamy lunch. | entailment |
And are you free for dinner?" | Masz czas na obiad? | entailment |
And I was free for dinner, and I went out to dinner with the Minister of Fisheries in Kiribati. | ". Miałem czas na obiad i zjadłem go razem z Ministrem Rybołówstwa Kiribati. | entailment |
And the deal that they strike is the extracting country gives Kiribati five percent of the landed value. | Interes polega na tym, że kraj, który wyławia ryby, oddaje Kiribati pięć procent ze swojego zysku. | entailment |
So if the United States removes a million dollars' worth of lobsters from a reef, Kiribati gets 50,000 dollars. | Jeśli więc Stany Zjednoczone złowiłyby w rafie homary warte milion dolarów, Kiribati dostałoby tylko 50 tys. | entailment |
And, you know, it didn't seem like a very good deal to me. | dolarów. To nie wyglądało jak dobry interes. | entailment |
Podczas obiadu zadałem więc ministrowi pytanie: "Wziąłbyś pod uwagę sytuację, kiedy Kiribati nadal dostaje pieniądze -- my obliczamy, jaką wartość mają zasoby ryb -- ale wy zostawiacie ryby, rekiny i krewetki w wodzie? | So I asked the Minister over dinner, I said, "Would you consider a situation where you would still get paid -- we do the math and figure out what the value of the resource is -- but you leave fish and the sharks and the shrimp in the water?" | entailment |
". Zatrzymał się i odpowiedział: "Tak, chcielibyśmy tego, żeby poradzić sobie z problemem nadmiernego połowu ryb, i myślę, że nazwalibyśmy to odwróconą licencją połowową". | He stopped, and he said, "Yes, we would like to do that to deal with our overfishing problem, and I think we would call it a reverse fishing license." | entailment |
He coined the term "reverse fishing license." | Ukuł termin "odwrócona licencja połowowa". | entailment |
Powiedziałem: "Tak, odwrócona licencja połowowa". Skończyliśmy obiad, tak naprawdę nie wiedząc, dokąd nas to zaprowadzi. | So I said, "Yes, a 'reverse fishing license.'" So we walked away from this dinner really not knowing where to go at that point. | entailment |
Wróciłem do Stanów i zacząłem szukać przykładów, kiedy udzielono odwróconej licencji połowowej. Okazało się, że nigdy. | I went back to the States and started looking around to see if I could find examples where reverse fishing licenses had been issued, and it turned out there were none. | entailment |
There were no oceanic deals where countries were compensated for not fishing. | Nie było takich umów, w której państwa dostawałyby zapłatę za niewyławianie ryb. | entailment |
Zdarzało się to na lądzie, w lasach deszczowych Ameryki Południowej i w Afryce, gdzie właściciele ziemscy dostawali pieniądze za to, że nie ścinali drzew. | It had occurred on land, in rainforests of South America and Africa, where landowners had been paid not to cut the trees down. | entailment |
And Conservation International had struck some of those deals. | Conservation International zawarło niektóre z tych umów. | entailment |
The Oak Foundation and National Geographic have been big funders of this as well. | Oak Foundation i National Geographic także sponsorowały to przedsięwzięcie. | entailment |
Założyliśmy park na zasadzie fundacji, która płaciłaby równowartość utraconych licencji połowowych temu biednemu państwu, aby zachować ten obszar w nienaruszonym stanie, | And we basically founded the park on the idea of an endowment that would pay the equivalent lost fishing license fees to this very poor country to keep the area intact. | entailment |
Halfway through this process, I met the president of Kiribati, President Anote Tong. | W połowie tego procesu spotkałem się z prezydentem Kiribati, Anote Tongiem -- | entailment |
to naprawdę ważny przywódca, wizjoner, człowiek myślący przyszłościowo -- kiedy do niego podszedłem, powiedział mi dwie rzeczy: | He's a really important leader, a real visionary, forward-thinking man, and he told me two things when I approached him. | entailment |
He said, "Greg, there's two things I'd like you to do. | "Greg, chcę, żebyś zrobił dwie rzeczy. | entailment |
Po pierwsze, pamiętaj, że jestem politykiem, więc musisz współpracować z moimi ministrami i przekonać ludność Kiribati, że to dobry pomysł. | One is, remember I'm a politician, so you've got to go out and work with my ministers and convince the people of Kiribati that this is a good idea. | entailment |
Secondly, I'd like you to create principles that will transcend my own presidency. | Po drugie, chcę, żebyś ustanowił zasady, które przekraczałyby mój urząd prezydenta. | entailment |
I don't want to do something like this if it's going to go away after I'm voted out of office." | Nie chcę robić czegoś takiego, jeśli się to skończy po mojej prezydenturze". | entailment |
So we had very strong leadership, very good vision and a lot of science, a lot of lawyers involved. | Mieliśmy więc bardzo silne kierownictwo, bardzo dobrą wizję, wielu naukowców i prawników. | entailment |
Musieliśmy zrobić wiele kroków, aby tego dokonać. | Many, many steps were taken to pull this off. | entailment |
And it was primarily because Kiribati realized that this was in their own self-interest to do this. | Udało się to głównie dlatego, że Kiribati zdało sobie sprawę, że leży to w ich interesie. | entailment |
They realized that this was a common cause that they had found with the conservation community. | Uzmysłowili sobie, że jest to wspólna sprawa ich i ludzi zajmujących się ochroną środowiska. | entailment |
Potem w roku 2002, kiedy wszystko szło pełną parą, doszło do blaknięcia koralowców na Wyspach Phoenix. | Then in 2002, when this was all going full-swing, a coral-bleaching event happened in the Phoenix Islands. | entailment |
Here's this resource that we're looking to save, and it turns out it's the hottest heating event that we can find on record. | Chcemy uratować tamten ekosystem, a nagle okazuje się, że przyszły rekordowo wysokie temperatury. | entailment |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.