Split (1)

train · 7.61k rows

source stringlengths 1 4.98k	target stringlengths 1 23.2k
We need to elongate the time frame upon which we judge the balance in our life, but we need to elongate it without falling into the trap of the "I'll have a life when I retire, when my kids have left home, when my wife has divorced me, my health is failing, I've got no mates or interests left." (Laughter)	"ငါ အငြိမ်းစားယူတဲ့အခါ အချိန်ရှိမှာပဲ၊ ကလေးတွေ အိမ်ကထွက်သွားတဲ့အခါ၊ မိန်းမက ငါနဲ့ကွာရှင်းပြီး ကျန်းမာရေးကျဆင်းတဲ့အခါ၊ အဖော်တွေ မရှိ၊ စိတ်ဝင်စားစရာ ကုန်တဲ့အခါ" (ရယ်သံများ) တစ်နေ့တာဟာ တိုလွန်းတယ်၊ "အငြိမ်းစားယူပြီးမှ" ဆိုတာ ကြာလွန်းတယ်။ အလယ်အလတ်မှာ ဖြစ်ဖို့လိုတယ်လေ။ စတုတ္ထလေ့လာမှုက ဟန်ချက်ညီမှုကို ဟန်ချက်ညီတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ချဉ်းကပ်ဖို့ လိုတာပါ။ မနှစ်က မိတ်ဆွေတစ်ယောက် လာတွေ့တယ်၊ ဒီဇာတ်လမ်းပြောလို့ ကျွန်တော့ကို သူမစိတ်မဆိုးဘူး၊ သူမလာပြီး ပြောတာက "Nigel ရှင့်စာအုပ် ဖတ်ပြီးပြီ၊ ကျွန်မဘဝဟာ လုံးဝ ဟန်ချက်ပျက်နေတယ်လို့ နားလည်လိုက်တယ်။ လုံးဝကို အလုပ်ရဲ့ ကြီးစိုးတာခံရတယ်။ တစ်နေ့ ၁၀ နာရီ အလုပ်လုပ်တယ်၊ အလုပ်အသွား လမ်းမှာက တစ်နေ့ ၂နာရီ။ ဆက်ဆံရေးတွေအားလုံ ပျက်ကုန်ပြီ။ ကျွန်မအလုပ်ကလွဲပြီး ဘဝမှာ ဘာမှမရှိတော့ဘူး။ ဒါနဲ့ ထိန်းချုပ်ပြီး ဖြေရှင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။ ဒါနဲ့ အားကစား လေ့ကျင့် လိုက်တယ်။"တဲ့ (ရယ်သံများ) ကဲ လှောင်ပြောင်ဖို့ မရည်ရွယ်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ကျန်းမာတဲ့ တစ်နေ ၁၀ နာရီ ရုံးကြွက်တစ်ကောင်ဖြစ်နေတာက ပိုဟန်ချက်ညီတာမဟုတ်ပဲ ပိုပြီး ကျန်းမာတာပါ။ (ရယ်သံများ) ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းက ချစ်စရာကောင်းလောက်ပေမယ့် ဘဝမှာ အခြားအပိုင်းတွေ ရှိနေတယ်။ ဉာဏ်ရည်ပိုင်း၊ စိတ်ခံစားမှုပိုင်း၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေရှိတယ်။ ပြီးတော့ ဟန်ချက်ညီဖို့ပါ။ ဒီနယ်ပယ်အားလုံးကို အာရုံစိုက် လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုတယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ ဗိုက်လေ့ကျင့်ခန်း အကြိမ် ၅၀ တင်ပဲမဟုတ်ပါဘူး။ ကဲဒါက လန့်စရာဖြစ်နိုင်တာပေါ့။ အကြောင်က လူတွေက " ငါ့မှာ ကျန်းမာရေး လုပ်ဖို့ အချိန်မရှိဘူး၊ ဘုရားကျောင်းတက်၊ အမေ့ကို ဖုန်းဆက်ခိုင်းတယ်"။ ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ်။ အဲဒါ လန့်စရာကောင်းတာ တကယ်ပဲ နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်က ကြုံခဲ့တဲ့ အဖြစ်က ကျွန်တော့ကို အမြင်သစ်တစ်ခုပေးခဲ့တယ်။ ကျွန်တော့ ဇနီးက၊ ဒီနေ့ပရိတ်သတ်ထဲမှာ ရှိနေပါတယ်၊ ရုံးကို ဖုန်းဆက်ပြီး ပြောတာက
My wife, who is somewhere in the audience today, called me up at the office and said, "Nigel, you need to pick our youngest son" -- Harry -- "up from school." Because she had to be somewhere else with the other three children for that evening.	"Nigel ရှင် ကျွန်မတို့ အငယ်ဆုံးသား Harry ကို ကျောင်းက ကြိုလာဖို့ လိုတယ်နော်"တဲ့။ သူမဟာ အဲဒီညနေက အခြားကလေး သုံးယောက်နဲ့ တစ်နေရာမှာ ရှိဖို့လိုတာကိုး။ ဒါနဲ့ အဲဒီနေ့လည်က ရုံးက တစ်နာရီစောဆင်းခဲ့ပြီး
So I left work an hour early that afternoon and picked Harry up at the school gates. We walked down to the local park, messed around on the swings, played some silly games. I then walked him up the hill to the local cafe, and we shared a pizza for two, then walked down the hill to our home, and I gave him his bath and put him in his Batman pajamas.	Harry ကို ကျောင်းတံခါးဝမှာ ကြိုခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ အနီးရှိပန်းခြံဆီ လျှောက်တယ်၊ ဒန်းတွေပေါ်မှာ ဆော့၊ ပေါက်ကရတွေ ကစားပေါ့။ နောက် တောင်ကုန်းလေးပေါ်တက်၊ အနီးက ကော်ဖီဆိုင်ကို လျှောက်ကာ ပီဇာတစ်ချပ် နှစ်ယောက် မျှစားခဲ့တယ်။ တောင်ကုန်းကို ဆင်းပြီး အိမ်ပြန်ခဲ့တာပေါ့။ သူ့ကို ရေချိုးပေးပြီး သူ့ရဲ့ Batman ညဝတ်အင်္ကျီဝတ်ပေးလိုက်တယ်။
I then read him a chapter of Roald Dahl's "James and the Giant Peach." I then put him to bed, tucked him in, gave him a kiss on his forehead and said, "Goodnight, mate," and walked out of his bedroom.	Roald Dahl ရဲ့ "James and the Giant Peach က အခန်းတစ်ခန်း သူ့ကို ဖတ်ပြတယ်။ သူ့ကို အိပ်ရာထဲသိပ်ပြီး စောင်ခြုံပေးကာ သူ့နဖူးကို နမ်းပြီး "ကောင်းသောညပါကွာ" လို့ ပြောပြီး သူ့အိပ်ရာက ထွက်ခဲ့တယ်။ သူ့အိပ်ရာက အထွက်မှာ သူပြောတာက
As I was walking out of his bedroom, he said, "Dad?" I went, "Yes, mate?" He went, "Dad, this has been the best day of my life, ever." I hadn't done anything, hadn't taken him to Disney World or bought him a Playstation.	"ဖေဖေလား" ကျွန်တော်က "အေးပါ သားရ။" သူက "ဖေဖေ၊ ဒီနေ့ဟာ သားဘဝမှာ အကောင်းဆုံး နေ့ပဲ"တဲ့။ ကျွန်တော် ဘာမှမလုပ်ခဲ့ပါဘူး၊ သူ့ကို Disney World ပို့တာ၊ PlayStation ဝယ်ပေးတာ မလုပ်ခဲ့ဘူး။ အခု ကျွန်တော် ပြောချင်တာက အသေးအဖွဲလေးတွေက အရေးပါတာပါ။ ပိုပြီး ဟန်ချက်ညီတာက ကိုယ့်ဘဝမှာ သိသာတဲ့ ဗြောင်းဆန်တာကို မဆိုလိုပါဘူး။ မှန်ကန်တဲ့ နေရာတွေမှာ အသေးဖွဲဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ ကိုယ့်ဆက်ဆံရေးရဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ ကိုယ့်ဘဝ အရည်အသွေးကို အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲနိုင်တာပါ။ ဒါ့အပြင် ကျွန်တော်တွေးမိတာက ဒါက လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပြောင်းလဲနိုင်တာပါ။ အကြောင်းက အတော်အသင့် လူတွေလုပ်ကြရင် လူအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အောင်မြင်မှု အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောင်းနိုင်ပါတယ်၊ ပိုက်ဆံအရှိဆုံးလူဟာ သူသေတဲ့အခါ အောင်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ လွယ်သယောင် ခပ်တုံးတုံး အယူအဆကနေ ဖယ်ခွာပြီး ကောင်းမွန်စွာနေထိုင်တဲ့ ဘဝတစ်ခုဟာ ဘယ်ပုံပေါက်တယ်ဆိုတာရဲ့ ပိုပြီးလေးနက်ကာ ဟန်ချက်ညီတဲ့ အဓိပ္ပါယ်တစ်ခုဆီကိုပါ။ ပြီးတော့ ဒါက ပျံ့နှံ့ထိုက်တဲ့ စိတ်ကူးတစ်ခုလို့ ထင်ပါတယ်။ (လက်ခုပ်သံများ)
Several years ago here at TED, Peter Skillman introduced a design challenge called the marshmallow challenge. And the idea's pretty simple: Teams of four have to build the tallest free-standing structure out of 20 sticks of spaghetti, one yard of tape, one yard of string and a marshmallow.	နှစ်အတော်ကြာကPeter Skillman က ဟောဒီ TED မှာ မုန့်ချို စိန်ခေါ်မှုဆိုတဲ့ ဒီဇိုင်း စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု မိတ်ဆက်ခဲ့တယ်။ စိတ်ကူးက အတော် ရိုးစင်းပါတယ်။ လေးယောက်ပါ အသင်းတွေဟာ အမြင့်ဆုံး အမှီမပါတဲ့ အဆောက်အအုံကို ခေါက်ဆွဲချောင်း ၂၀၊ တိပ်တစ်ကိုက်၊ အပ်ချည်တစ်ကိုက်၊ မုန့်ချိုတစ်ခုနဲ့ ဆောက်ရတယ်။ မုန့်ချိုကို ထိပ်မှာထားရတယ်။ တကယ် ရိုးစင်းပုံရပေမဲ့ တကယ်က အတော်ခက်တယ်၊ အကြောင်းက လူတွေကို အလျင်အမြန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အတင်းခိုင်းတာကိုး။ ဒါနဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ စိတ်ကူးလို့ ထင်မိကာ ဒီဇိုင်း အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲ တစ်ခုထဲ ဒါကို ပေါင်းစပ်လိုက်တယ်။ ဧရာမ အောင်မြင်မှု ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီတည်းက ကမ္ဘာတစ်လွှားမှာ ဒီဇိုင်း အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပဲ ၇၀ လောက် လုပ်ခဲ့တယ်။ ကျောင်းသားတွေ၊ ဒီဇိုင်နာတွေ၊ ဗိသုကာတွေ၊
And since then, I've conducted about 70 design workshops across the world with students and designers and architects, even the CTOs of the Fortune 50, and there's something about this exercise that reveals very deep lessons about the nature of collaboration, and I'd like to share some of them with you. So, normally, most people begin by orienting themselves to the task. They talk about it, they figure out what it's going to look like, they jockey for power.	Fortune 50 က CTO တွေတောင် ပါခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းရဲ့ သဘာဝအကြောင်း နက်ရှိုင်းတဲ့ သင်ခန်းစာတွေကို ဖော်ပြတဲ့ ဒီလေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ ပတ်သက်တာ တစ်ခုခုရှိပြီး ဒီထဲက တစ်ချို့ကို မျှဝေချင်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပုံမှန်အားဖြင့် အများစုဟာ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ မိမိကိုယ်ကို အသားကျအောင် လုပ်ရင်း စကြတာပါ။ ဒီအကြောင်း ဆွေးနွေးတယ်၊ ဒါ ဘယ်ပုံ ပေါက်မယ်ဆိုတာကို မှန်းဆကြတယ်၊ ပြိုင်ဘက်ကို နင်းဖို့ကြိုးစားတယ်။ နောက် စီစဉ်တာ၊ စုစည်းတာမှာ အချိန်ကုန်တယ်။ ပုံကြမ်းဆွဲပြီး ခေါက်ဆွဲကို ခင်းတယ်။ အချိန်အများစုကို အမြဲ တိုးမြင့်လာတဲ့ အဆောက်အအုံတွေမှာ တုတ်ချောင်း တွေ ဆင်ရင်း ကုန်ဆုံးတယ်။ ဒါနဲ့ နောက်ဆုံး အချိန်က ကုန်လာတော့ တစ်ယောက်က မုန့်ချိုကို ထုတ်ယူပြီး ဒါကို ထိပ်ဆုံးမှာ ဖော့ဖော့ကလေး တင်လိုက်ကာ နောက်ပြန်ဆုတ်လိုက်ကြပြီး၊ "တာ့ ဒါ" သူတို့လက်ရာကို ငေးမဆုံးပေါ့။ ဒါပေမဲ့ အများစု တကယ်ဖြစ်သွားတာက ဒီ "တာ့ ဒါ" ဆိုတာက "အိုး ဝိုး" ဖြစ်သွားတာပါ။ အကြောင်းက မုန့်ချိုရဲ့ ဝန်က အဆောက်အအုံ တစ်ခုလုံးကို ကြေမွ၊ ပြိုလဲစေတာပါ။ ဒီတော့ အခြားသူတွေထက်ကို "အိုး ဝိုး" ကာလတွေ အများကြီး ပိုများတဲ့ လူတွေ အများကြီးရှိပြီး ဒီအထဲက အဆိုးဆုံးတွေက တစ်လောက စီးပွားရေး ကျောင်းဆင်းတွေပါ။ (ရယ်သံများ) လိမ်ကြတယ်၊ ညစ်ကြတယ်၊ အာရုံထွေပြားပြီး တကယ့်ကို မစွံတဲ့ အဆောက်အအုံတွေ ထုတ်ကြတယ်။ တကယ်တမ်းက "တာ့ ဒါ" အဆောက်အအုံတွေ အများကြီးရှိတဲ့ အသင်းတွေ ရှိပြီး ဒီအထဲက အကောင်းဆုံးတွေကတော့ သူငယ်တန်း ကျောင်းဆင်းတွေပါ။ (ရယ်သံများ) ဒါ တော်တော် အံ့ဩစရာပါ။
As Peter tells us, not only do they produce the tallest structures, but they're the most interesting structures of them all. So the question you want to ask is: How come?	Peter ပြောသလိုပဲ သူတို့ဟာ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အအုံတွေ ထုတ်လုပ်တာသာမက အားလုံးထဲမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံး လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ခင်ဗျားတို့ မေးချင်တဲ့ မေးခွန်းက ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ။ ဘာလို့လဲ။ သူတို့က ဘာလဲ။
And Peter likes to say that none of the kids spend any time trying to be CEO of Spaghetti, Inc. Right? They don't spend time jockeying for power.	Peter ပြောလိုတာကတော့ ကလေးတစ်ယောက်ကမှ ခေါက်ဆွဲရဲ့ CEO ဖြစ်ဖို့ အချိန်ကုန်ခံ မကြိုးစားကြဘူး၊ ဟုတ်တယ်နော်။ ပြိုင်ဘက်ကို တက်နင်းဖို့ အချိန်ကုန်မခံဘူး။ ဒါပေမဲ့ နောက်အကြောင်းပြချက် ရှိပါသေးတယ်။ အကြောင်းရင်းက စီးပွားရေး ကျောင်းသားတွေဟာ အစီစဉ်မှန် တစ်ခုတည်းကို ရှာဖို့ လေ့ကျင့်ပေးခံရတာ မို့လား။ ဒါနဲ့ ဒီအပေါ်မှာ အကောင်အထည်ဖော်ကြတယ်။ နောက် ဖြစ်သွားတာက မုန့်ချိုကို ထိပ်မှာ တင်တော့ အချိန်ကုန်သွားပြီး ဘာဖြစ်လဲ။ ဒါ ဘေးကျပ်နံကျပ်တစ်ခုပါ။ ကြားဖူးတယ်မို့လား၊ မှန်ပါတယ်။ သူငယ်တန်းလေးတွေ ကွဲပြားစွာလုပ်တာက သူတိုဟာ မုန့်ချိုနဲ့ စလိုက်ပြီး သူတို့က မုန့်ချိုက ထိပ်မှာ အမြဲရှိစေတဲ့ အောင်မြင်တဲ့ ရှေ့ပြေးပုံစံတွေ ဆောက်တာဆိုတော့ ဒါတွေ ဆက်ဆောက်တဲ့အခါ ပြင်ဆင်ဖို့ အကြိမ် အများကြီး ရှိတယ်။ ဒီစုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုမျိုးကို ထပ်တလဲလဲဖြစ်စဉ်ရဲ့ အနှစ်သာရအဖြစ် ဒီဇိုင်နာတွေ အသိအမှတ်ပြုကြတယ်။ ပုံစံတိုင်းနဲ့အတူ ကလေးတွေဟာ အလုပ်ဖြစ်တာ၊ အလုပ်မဖြစ်တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ချက်ချင်း တုံ့ပြန်မှု ရတယ်။ ဒီတော့ ရှေ့ပြေးပုံစံမှာ ပါဝင်ဖို့ အစွမ်းက တကယ် ပဓာနကျတယ်၊ ဒါပေမဲ့ မတူတဲ့ အသင်းတွေ လုပ်ဆောင်ပုံကို ကြည့်ကြဦးစို့။ ဒီတော့ သာမန် အများစုအတွက်တော့ လက်မ ၂၀ ဝန်းကျင်ပါ။ စီးပွားရေး ကျောင်းသားတွေ ထက်ဝက်လောက်ပေါ့၊ ရှေ့နေတွေ နည်းနည်း ပိုကောင်းတယ်၊ ဒါထက် အများကြီး မသာပါဘူး။ သူငယ်တန်းတွေ လူကြီး အများစုထက် သာတယ်။ ဘယ်သူတွေ အကောင်းဆုံး လုပ်လဲ။ ဗိသုကာတွေ၊ အင်ဂျင်နီယာတွေပါ၊ တော်သေးတာပေါ့။ (ရယ်သံများ) မြင်ဖူးသမျှမှာ သုံးဆယ့်ကိုး လက်မက အမြင့်ဆုံးပဲ။ ဘာကြောင့်လဲ၊ သူတို့ဟာ တြိဂံတွေနဲ့ တည်ငြိမ်တဲ့ အဆောက်အအုံတွေ ဆောက်လုပ်ရာမှာ အဓိကကျတဲ့ ၎င်းတို့ဘာသာ ကျားကန်ပေးတဲ့ ဂဲဩမေထရီ အဆင်တွေကို နားလည်ကြလို့ပါ။ ဒီတော့ CEO တွေဟာ သာမန်တွေထက် နည်းနည်းသာတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒီမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက အသင်းမှာ စီမံ အုပ်ချုပ်သူ ထည့်လိုက်ရင် သိသိသာသာ ပိုကောင်းလာတယ်။ (ရယ်သံများ) မယုံနိုင်စရာပါ။ လှည့်ကြည့်ကာ "အို ဒီအသင်း နိုင်တော့မယ်။" ကြိုပြောနိုင်တယ်။ ဘာလို့လဲ။ အကြောင်းက သူတို့မှာ ပံ့ပိုးပေးခြင်းရဲ့ အထူး ကျွမ်းကျင်မှုတွေရှိလို့ပါ။ ဖြစ်စဉ်ကို စီမံတယ်၊ ဖြစ်စဉ်ကို နားလည်တယ်။ အလုပ်ကို စီမံပြီး အနီးကပ် အာရုံစိုက်တဲ့ ဘယ်အသင်းမဆို အသင်းရဲ့ စွမ်းဆောင်မှု သိသိသာသာ တိုးတက်ပါလိမ့်မယ်။ အထူးပြု ကျွမ်းကျင်မှုတွေနဲ့ ပံ့ပိုးခြင်း ကျွမ်းကျင်မှုတွေဟာ ခိုင်မာတဲ့ အောင်မြင်မှုဆီ ဦးတည်တဲ့ ပေါင်းစပ်ခြင်းပါ။ ထုံးစံအတိုင်း လုပ်ဆောင်တဲ့ ၁၀ သင်းရှိရင် ထောင်နေတဲ့ အဆောက်အအုံ ၆ ခုလောက် ရှိမယ်။ စိတ်ဝင်စားစရာ တစ်ခု စမ်းခဲ့တယ်။ ထင်ခဲ့တာက လောင်းကြေးတင် လိုက်ရအောင်။ တစ်ခါပေါ့။ ဒါနဲ့ နိုင်တဲ့အသင်းကို ဒေါ်လာ ၁၀၀၀၀ တန် ဆော့ဖ်ဝဲ ဆုပေးခဲ့တယ်။ ဒါနဲ့ ဒီဇိုင်းကျောင်းသားတွေ ဘာဖြစ်သွားတယ် ထင်ကြလဲ။ ရလဒ်က ဘာဖြစ်ခဲ့လဲ။ ဟောဒီမှာ ဖြစ်သွားတာပါ။ တစ်သင်းမှ ထောင်နေတဲ့ အဆောက်အအုံ မရှိခဲ့ဘူး။ တစ်သင်းသင်းက ဆောက်ခဲ့ရင် ဆိုပါစို့၊ တစ်လက်မ အဆောက်အအုံတစ်ခု၊ ဆုကို အိမ်ယူ သွားကြမှာပေါ့။ စိတ်ဝင်စားစရာ မကောင်းဘူးလား။ ဆုဟာ ကြီးမားရင် ပြင်းထန်တဲ့ သက်ရောက်မှုရှိတယ်။ ဒီကျောင်းသားတွေနဲ့ လေ့ကျင်ခန်း ထပ်လုပ်တယ်။ ဒီတော့ ဘာဖြစ်သွားတယ် ထင်ကြလဲ။ အခုတော့ ရှေ့ပြေးပုစံချတာရဲ့ တန်ဖိုးကို နားလည်သွားတယ်။ ဒါနဲ့ ဒီအသင်းပဲ အဆိုးဆုံးဖြစ်နေရာက အကောင်းဆုံးတွေထဲ ရောက်သွားတယ်။ အနည်းဆုံး အချိန်ပမာဏမှာ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အအုံတွေ ထုတ်လုပ်ကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့အတွက် မက်လုံးပေးခြင်းနဲ့ အောင်မြင်မှုရဲ့ သဘာဝအကြောင်း နက်ရှိုင်းတဲ့ သင်ခန်းစာတွေပါ။ ဒီတော့ ခင်ဗျားတို့ မေးလောက်တာက ဘာလို့ လူတစ်ယောက်က မုန့်ချို စိန်ခေါ်မှုကို ရေးပြီး အချိန်ကုန်ခံမှာလဲ။ အကြောင်းပြချက်က ကား၊ ဗီဒီယိုဂိမ်းနဲ့ စက္ခုအာရုံ ဖန်တီးမှုတွေ လုပ်တဲ့ အသင်းတွေကို ကူညီဖို့ ဒစ်ဂျစ်တယ် ကိရိယာတွေ လုပ်ငန်းစဉ် တွေကို ဝိုင်းဖန်တီးပေးတာပါ။ မုန့်ချို စိန်ခေါ်မှုက လုပ်တာက သူတို့ကို ပုန်းကွယ်နေတဲ့ ယူဆချက်တွေကို ကူရှာပေးတာပါ။ အကြောင်းက ပြောရင်တော့ ပရောဂျက်တိုင်းမှာ ၎င်းကိုယ်ပိုင် မုန်ချိုရှိတယ် မို့လား။ စိန်ခေါ်မှုက သင့်တော်တဲ့ ရှေ့ပြေးတစ်ခု ဆောက်ဖို့ တုညီတဲ့ အတွေ့အကြုံ၊ ဘုံဘာသာစကား ဘုံရပ်တည်ချက် တစ်ခုကို ထောက်ပံ့တယ်။ ဒီတော့ ဒါကအတွေ့အကြုံရဲ့၊ ဒီသိပ်ရိုးစင်းတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းရဲ့ တန်ဖိုးပါ။ စိတ်ဝင်စားတဲ့လူတွေဟာ Marshmallow.com ကို သွားချင်လောက်ပါတယ်။ ဒါက မုန့်ချိုတွေ တည်ဆောက်ပုံကို ကြည့်ရှုနိုင်တဲ့ ဘလော့ဂ်တစ်ခုပါ။ ဒီမှာ အဆင့်လိုက် ညွန်ကြားချက်တွေ ရှိပါတယ်။ လူတွေ ဘယ်လို လှည့်ကြ၊ ညှိကြတဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ထူးဆန်းတဲ့ နမူနာတွေရှိပါတယ်။ ဒီမှာ ကမ္ဘာ့ မှတ်တမ်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော် ယုံကြည်တာက အဓိကကျတဲ့ သင်ခန်းစာက တကယ့် ဒီဇိုင်းက ထိတွေ့တဲ့ အားကစားတစ်ရပ်ပါ။ ဒါက တောင်းဆိုတာက ကျွန်တော်တို့ အာရုံအားလုံး အလုပ်ဆီ ယူလာပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အကောင်းဆုံး အတွေး၊ ခံစားချက်နဲ့ အလုပ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ လက်ထဲမှာရှိတဲ့ စိန်ခေါ်မှုဆီမှာ အသုံးချတာပါ။ တစ်ခါတစ်လေမှာ ဒီအတွေ့အကြုံရဲ့ ရှေ့ပြေးပုံစံလေးဟာ ကျွန်တော်တို့ကို "အိုး ဝိုး" ကနေ "တာ့ ဒါ" ကာလဆီ လှည့်သွားစေတာတွေပါ။ ဒါက ကွဲပြားမှုကြီးတစ်ခု ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးအများကြီး တင်ပါတယ်။ (လက်ခုပ်သံများ)
Now that we have a reasonable understanding of why austerity is very difficult. 1) There probably isn't the political will to do it. And even more, it might drive Greece into a bigger recession.	ယခု ကျွန်တော်တို့ အကြောင်းအရာအားဖြင့် သဘောပေါက်နားလည်ခဲ့တယ်၊ ဘာကြောင့် စီးပွားရေးဆိုးရွားတဲ့ အကျပ်အတည်းဟာ အလွန်ခက်ခဲတယ် ဒီနေရာမှာ နိုင်ငံရေးအရ ဒါကိုပြုလုပ်ဖို့တော့ ဖြစ်ကောင်းမဖြစ်နိုင်ဘူး ပြီးတော့ ဒီထက်ပိုပြီးတော့၊ ဂရိနိုင်ငံက ပိုကြီးမားတဲ့ စီးပွားရေးခက်ခဲတဲ့ကာလကို ရောက်ရှိလာခဲ့တယ် ဘာကြောင့် ဂရိနိုင်ငံကို မူလပုံသေအမြင်တစ်ခု မရှိရတာလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့နားလည်သဘောပေါက်ပါတယ် လွတ်လပ်တဲ့ဂရိနိုင်ငံ ငွေရေးကြေးရေး၊ဘဏ္ဏာရေးအရ ဘာဖြစ်ခဲ့လဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သဘောပေါက်ပါတယ် ဂရိနိုင်ငံဟာ ဘာကိုတူညီစွာပြုလုပ်ခဲ့သလဲဆိုတဲ့ ကောင်းတဲ့အမြင်တစ်ခု ကျွန်တော်တို့ရရှိနိုင်တယ်၊ အခြားသော ကြားဝင်ဖြေရှင်းမှု့တွေရဲ့ အပြင်မှာ နိုင်ငံရဲ့အပြင်ဘက်က အခြားသောဥရောပဇုန် အဖွဲ့ဝင်များမှ ဘယ်လိုအကူအညီမဆို အနာဂတ်ဗီဒီယုမှာ ၊ အခြားသောဥရောပဇုန်က အဖွဲ့ဝင်တွေက ကြိုးစားဖြေရှင်းဖို့ ဘာကြောင့်အားပေးကူညီမှု့အချို့ရှိခဲ့လဲဆိုတာ နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ပြောရလိမ့်မယ် ထို့ကြောင့် ၊ အမှန်တကယ်ကမ္ဘာမှာတော့၊ ဂရိနိုင်ငံရဲ့ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးရှိခဲ့လျင်၊ ရိုက်နှိပ်ထုတ်လိမ့်မယ်၊ နိုင်ငံရဲ့ဥပဒေ၊တာဝန်အရ ငွေကြေး ၊ စျေးနှုန်းအတက်အကျ မရှိအောင်လုပ်နိုင်တယ် နိုင်ငံမှာ ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးရှိခဲ့လျင်သောလည်း၊ ဒါက မရှိမဖြစ်ကောင်းအောင်လုပ်နိုင်ဖို့တော့မဖြစ်ဘူး အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော၊ သူတို့ဟာ ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတွေကို ယုံကြည်အောင် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ဖို့ အားနည်းလိမ့်မယ် ဒါပေမဲ့ ပုံသေအားဖြင့်အမြင်တစ်ခုဖြစ်လိမ့်တာင်မှ၊ သူတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေး ရရှိဖို့တောင်းခံနိုင်သောကြောင့် ပြီးတော့ သူတို့ဟာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်နိုင်တယ်၊ ပြီးတော့ အစိုးရဆီကနေ ချေးငှားနိုင်ခဲ့တယ် ပြီးတော့ အစိုးရက ဆက်လက်ပြီး ဥပဒေအရ အသေးစားငွေကြေးအထောက်အပံ့တွေကို ဆက်လက်ပြီး ပေးနိုင်တယ် သူတို့ဟာ ငွေကြေး ၊ စျေးနှုန်း တက်လာမှု၊မတည်ငြိမ်မှု့ ရှိလာသောကြောင့်၊ အမှန်တကယ် အခေါ်အဝေါ်မှာတော့၊ သူတို့ဟာ ပို၍ နိမ့်ကျလာပြီး၊နိမ့်ကျလာခဲ့တာ ဖြစ်လာလိမ့်မယ် ထို့ကြောင့် ဂရိကဘာလဲ၊ ဂရိဟာ အခြားသောဥရောပဇုန် အဖွဲ့ဝင်တွေဆီမှ ဘာအကူအညီမှ မရရှိခဲ့လျင် အချို့နည်းလမ်းတွေမှ စီးပွားရေးအရ အကူအညီ မရရှိခဲ့လျင် ၊ ဂရိနိုင်ငံဟာ ဥရောပကို ထားခဲ့မှု့နဲ့ တူညီစွာ ဖြစ်လာနိုင်တယ် ဒီဟာရဲ့ ယန္တရားဆန်ဆန် အမှန်တကယ်လှုပ်ရှားမှု့ကတော့၊ ဥရောပဇုန်မရှိခင်က သုံးစွဲခဲ့တဲ့ ဒရက်ရှမာမ်ငွေကြေး ယူနစ်ရဲ့ ပုံစံအသစ်ဆီ ပြန်သွားဖို့ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လိမ့်မယ် ယန္တရားဆန်ဆန် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်တဲ့ နည်းလမ်းအရ သူတို့ဟာ ဘဏ်တွေကို အားလပ်ရက်တစ်ရက် ကြေငြာရလိမ့်မယ် အလွန်သာယာတဲ့ အသံလိုပဲ ၊အရာအားလုံးဟာ အားလပ်ရက်ကမ္ဘာထဲမှာ ရှိနေသလိုပဲ ဒါပေမဲ့ ဘဏ်အားလပ်ရက်တစ်ရက်ဟာ အခြေခံအားဖြင့် ဘဏ်တွေအားလုံးကို ပိတ်ပစ်သွားစေဖို့ တွန်းအားတစ်ခု ဖြစ်တယ်၊ အချို့သောအချိန်ကာလတွေအတွက် အဲဒီအပေါ်မှာ သူတို့ဟာ ငွေကြေးအသစ်သို့ အကူးအပြောင်း ပြုလုပ်နိုင်တယ် ပြီးတော့၊ ဘဏ်အားလပ်ရက်အတွင်းကို ဝင်ရောက်လာတဲ့အခါမှာတော့ ၊ ယူရို ဟာ ငွေကြေးယူနစ်ဖြစ်လာတယ် သင့်ရဲ့ဘဏ်ထဲမှာ ငွေရှိခဲ့လျင် ယူရိုငွေကြေးထဲမှာ တန်ဖိုးတွက်ချက်စုစည်းထားမှာ ဖြစ်တယ် ဘဏ်အားလပ်ရက် ဖြစ်လာခဲ့ခြင်းဟာ ဒရက်ရှ်မာ ဟာ ငွေကြေးဖြစ်ခဲ့လိမ့်မယ် ဘဏ်ထဲမှာရှိတဲ့ ငွေဟာ ဒရက်ရှ်မာ ပဲ ဖြစ်လိမ့်အုန်းမယ် ဒီဘဏ်အားလပ်ရက်မှာ အစိုးရက အချို့သော ငွေကြေးဆိုင်ရာ လဲလှယ်နှုန်းစနစ်ကို သတ်မှတ်ခဲ့တယ် သူတို့ဟာ တစ် ယူရို တိုင်းကို တစ် ဒရက်ရှ်မာ အဖြစ်ငွေကြေးပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့ကြတယ် ပြီးတော့၊ ငွေလဲလှယ်တဲ့စျေးကွက်တွေကို စဉ်စားဆုံးဖြတ်ရုံမျှသာ တစ်ယူရို နှင့် တစ်ဒရက်ရှ်မာ ကြားက အမှန်တကယ်ငွေလဲလှယ်မှု့ဟာ ရှေ့ဆက်ပြီးဘာဖြစ်မလဲ ပြီးတော့ လူတိုင်းဟာ ဒရက်ရှ်မာကို ရောင်း ၊ ဝယ် ကြလိမ့်မယ် ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ စည်းမျဉ်း၊ဥပဒေ တွေက ဒရက်ရှ်မာငွေကြေးပေါ်မှာပဲ ဖြစ်ခဲ့လိမ့်မယ်လို့ အစိုးရကပြောတယ် သူတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ကြွေးရှင်တွေကို ပြောခဲသောကြောင့် ဒါဟာ အခြေခံအားဖြင့် ပုံသေဖြစ်ခဲ့လိမ့်မယ် ဒါကတော့ ' ကျွန်တော်တို့ သင့်ကို ပိုင်ဆိုင်မှု့ သိပ်မကြာလိုက်ပါဘူး' ၊ ဒီနေရာမှာ ဘာဂဏာန်းဖြစ်မလဲ? ၊ ယူရိုငွေ ၃၅၆ ဘီလျံ သို့မဟုတ် အမှန်တကယ် ၄၀၀ဘီလျံနီးပါး သို့မဟုတ် ဘာကိန်းဂဏာန်းပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော်တို့ ဒီ ယူရို ငွေ ၄၀၀ ဘီလျံကို ပိုင်ဆိုင်မှု့ သိပ်မကြာလိုက်ပါဘူး သူတို့ဟာ ဆက်ပြီးပြောတယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ဒရက်ရှ်မာ ၄၀၀ ဘီလျံ ပိုင်တယ်လို့ သို့မဟုတ် သူတို့ပြောနိုင်တယ် ၊ ကျွန်တော်တို့ သင့်ကို ဒရက်ရှ်မာ ၂၀၀ ဘီလျံ ပေးဖို့သာလျှင်ဖြစ်တယ် သို့မဟုတ် ဒရက်ရှ်မာ ၁၀၀ ဘီလျံ ၊ သူတို့ဘာပြောပြော ကိစ္စမရှိပါဘူး သူတို့က သင့်ကို ဒရက်ရှ်မာတစ် ထရီလျံ ဆက်ပေးမယ်လို့ ပြောခဲ့လျှင်၊ ဒါက အကြွေးပေါ်မှာ ပဲ ပုံသေဖြစ်လိမ့်မယ် အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော ဒီကြွေးရှင်တွေက ၊ ဒီတာဝန်များကို ပြည့်ဝစေရန် ၊ သူတို့ဟာ ယူရိုကို မျော်လင့်နေကြတယ် သင်သူတို့ကို ယူရိုထက် တခြားဘာမဆို ပေးခဲ့လျင် သင်သူတို့ကို စတော်ဘယ်ရီ သို့မဟုတ် ငှက်ပျောသီး သို့မဟုတ် ဒရက်ရှ်မာ ပေးခဲ့လျင် ဒါက ပုံသေအားဖြင့်ဖြစ်တယ် ထို့ကြောင့်ဒရက်ရှ်မာ ဘယ်လောက်များများ ပြသာနာမရှိပါဘူးလို့ ၊ သူတို့ဆက်ပေးမယ်လို့ ပြောတယ် ဒါက သူတို့ရဲ့အကြွေးတွေပေါ်မှာ ပုံသေအားဖြင့် ပါဝင်ခဲ့တယ် ဒါပေမဲ့ ဂရိလူမျိုးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ဘဝတွေကို အမှန်တကယ် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်တယ် ပြီးတော့ ဒီနေရာမှာ ရှုးသွပ်တဲ့ အမျိုးအစားတွေဖြစ်ပျက်ခဲ့လိမ့်မယ် ဒါပေမဲ့ အနည်းဆုံးတော့ အစိုးရက သူ့ရဲ့ကိုယ်ပိုင် ငွေကို ရိုက်နှိပ် နိုင်ခဲ့လိမ့်မယ် ဒါကတော့ အစိုးရရဲ့အကြွေးတွေ ဝယ်ယူဖို့၊ အစိုးရအသုံးစရိတ် ရန်ပုံငွေ ဆက်သုံးဖို့ နှင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ သူတို့ရဲ့ တာဝန်များဟာ စျေးကွက်တန်ဖိုး တက်မလာတော့ဘူး သင် ဒီအခြေအနေကို ပုံဖော်နိုင်တယ်၊ ယခုချက်ခြင်း သူတို့ရဲ့အမှန်တကယ် ဂျီဒီပီ ဖြစ်တယ်၊ ၁၀၀ ဒရက်ရှ်မာ နဲ့ ညီမျှတယ်လို့ ပြောကြတာပေါ့ ဒရက်ရှ်မာ ရိုက်နှိပ်မှု့ကို ထိန်းသိမ်းရုံမျှနဲ့ ၊ အမှန်တကယ် စီးပွားရေးထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ကတော့ မပြောင်းလဲဘူး ငွေကို ရိုက်နှိပ်ခဲ့လျင် အမှန်တကယ်သက်သေပြရမယ် ၊ ဒါပေမဲ့ စျေးကွက်တန်ဖိုးများ အရမ်းမြင့်တက်ခြင်းမျိုး သင်မရရှိဘူး နောက်လာမဲ့ ဆယ်နှစ် ကို ပြောတယ်ပဲ ထားပါတော့၊ တကယ့် ဂျီဒီပီ ဟာ မပြောင်းလဲဘူးဖြစ်တယ် နောက်လာမဲ့ ဆယ်နှစ် ကျော်မှာ စျေးကွက်တန်ဖိုးတက်အောင်လုပ်ခြင်းကြောင့် သေးငယ်တဲ့ ဂျီဒီပီ အစုအဖွဲ့ဟာ ၅၀၀ ဖြစ်လာလိမ့်မယ် ငွေကြေးတန်ဖိုးဟာ ယေဘုယျအားဖြင့် စျေးကွက်တန်ဖိုးအတက်အကျကြောင့် ၊ သင့်မှာ ၅အိတ်စ် အင်ဖလက်ရှင်း ရှိမယ် ဒါတွေကတော့ ငွေကြေးတန်ဖိုး ၅ဆ ဖြစ်လာခဲ့တယ်၊ အတော်များများ ၊ သင် တူညီတဲ့ ပစ္စည်း နဲ့ ဝန်ဆောင်မှု့ တွေကို ထုတ်လုပ်နိုင်တယ် သူတို့ဟာ ငွေကြေးတန်ဖိုး ၅ဆ အတော်များများဖြစ်သောလည်း ၊ ဒါပေမဲ့ ယခုထိ ဒီအကြွေးတွေက ရှိနေတယ် သင့်ရဲ့အခွန်ငွေဟာဆိုရင် စျေးကွက်တန်ဖိုးတက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကြီးထွားလာခဲ့တယ်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော သင့်ရဲ့ ဂျီဒီပီ ဟာ သူတို့ရဲ့ အေဖြစ်တယ် ဒါပေမဲ့ သင့်ရဲ့အမှန်တကယ် အကြွေးတာဝန်များဟာ မပြောင်းလဲပါဘူး အမှန်တကယ် အခေါ်မှာတော့ ၊ သူတို့ဟာ ၁/ ၅ အတော်များများ ဖြစ်ခဲ့လိမ့်မယ်၊ ရုတ်တရက် အားလုံးက သူတို့ကို ရေရှည်တည်တံနိုင်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့တယ် ယခု ၊ ကျွန်တော်ပြောခဲ့သလိုပဲ ၊ ဒါက ပြုလုပ်ဖို့ ရိုးရှင်းတဲ့အရာတော့မဟုတ်ဘူး၊ ပြုလုပ်ဖို့ နာကျင်မှု့ မရှိတာတော့မဟုတ်ဘူး ကျန်တဲ့ ဥရောပ နိုင်ငံတွေအတွက် ဆိုးရွားတဲ့အကျိုးသက်ရောက်မှု့တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စတင်ပြီးမပြောရင်တောင်မှ၊ ဒါက ဘာကြောင့် ကြောက်ရွန့် မှု့ကို ဖြစ်ရမှာလဲ စပိန် နှင့် အီတလီ တို့လို နိုင်ငံတွေရဲ့ရဲရင့်မှု့ ၊ယုံကြည်မှု့ မရှိအောင် အခြားသောလူများကို ပြုလုပ်တယ် ဂရိနိုင်ငံမှာတောင်မှ ဒါကို နာကျင်ခံစားရလိမ့်မယ်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော သင်ပုံဖော်ကြည့်နိုင်တယ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ၊ မေလမှာ ဒါကို စတင်ပြီးကြည့်ဖို့ အဆင်သင့်ပဲ အစိုးရက ပြောလိမ့်မယ်၊ သင့်ဘဏ်အကောင့်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ယူရိုငွေတိုင်းဟာ ယခုအခါ ဒရက်ရှ်မာငွေ ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ပြောတယ် ဒါပေမဲ့ လူတွေဟာ ဝမ်းဒရက်ရှ်မာ ဟာ ဝမ်းယူရို နဲ့ ငွေကြေးတန်ဖိုးတူညီလာတယ်ဆိုတာကို ယုံကြည်ရုံမျှထက် ပို၍ကောင်းစွာ သူတို့ဟာ သိရှိကြတယ် သူတို့ဟာ ဆက်ပြီးသိတယ် ၊ သိပ်မကြာခင်မှာ ဒရက်ရှ်မာဟာ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်တဲ့ စျေးကွက်မှာ စတင် လဲလှယ်တော့မယ်လို့ အမှန်တကယ်မှာတော့ ဝမ်းဒရက်ရှ်မာဟာ ၀.၆ ယူရို နဲ့ပို၍နီးစပ်တဲ့ ငွေကြေးတန်ဖိုးဖြစ်တယ် သို့မဟုတ် ၀.၇ယူရို ဒါကို ၀.၇ ယူရို ပဲလို့ ပြောရအောင် ထို့ကြောင့် အခြေခံအားဖြင့် လူတိုင်းဟာ ငွေစုတယ်၊ငွေထုတ်ကြတယ် အမှန်တကယ်အချိန်ကာလကတော့၊ သူတို့ရဲ့ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝယ်ယူမှု့အင်အားဟာ ညအချိန်မှာ ၃၀ရာခိုင်နှုန်း ကျလာခဲ့တာဖြစ်တယ် ဂရိလူမျိုးတွေဟာ ဒါကို မြင်တွေ့ဖို့ အဆင်သင့်ပဲ သူတို့ဟာ ဘဏ်အားလပ်ရက်တစ်ရက် နဲ့ ဒရက်ရှ်မာ ငွေကြေးအကူးအပြောင်းကို မြင်တွေ့နိုင်ကောင်း မြင်တွေ့မှာ ဖြစ်တယ် ထို့ကြောင့် လူတွေဟာ ဘာကြောင့် ဒီအဖြစ်အပျက် မတိုင်ခင် လိုင်းပေါ်မှာ စောင့်နေတာလဲ၊ဘာကြောင့် သူတို့ရဲ့ ယူရိုငွေကို ထုတ်ယူဖို့ ကြိုးစားတာလဲ ထို့ကြောင့် လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ယူရိုငွေကို ထုတ်ယူဖို့ စတင်နေကြတယ် သူတို့မှာ ဆွစ်ဘဏ်အကောင့်တစ်ခုရှိလျင် သူတို့ ဒီနေရာမှာ ထုတ်နိုင်တယ် သို့မဟုတ် သူတို့ဟာ ယူရိုငွေကို ရယူထားနိုင်တယ်၊ သူတို့ရဲ့ အိပ်ရာအောက်ထဲမှာ လုံခြုံစွားသိမ်းစည်းထားနိုင်တယ် အနည်းငယ် စိုးရိမ် ကြောက်ရွံ့မှု့ တွေ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်လာတယ်၊ ဘဏ်ရဲ့ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ ငွေပမာဏကို လျော့ချခဲ့တယ် ဒါပေမဲ့ သတိရရမှာက၊ သူတို့မှာ အနည်းငယ်သော ပမာဏရှိတဲ့ အရံထားရှိတဲ့ ဘဏ်စနစ်တစ်ခု ရှိတယ် သူတို့ဟာ လူတိုင်းကို တစ်ရက်ထဲမှာ ပြသဖို့ မမျော်လင့်ပါဘူး၊သူတို့ရဲ့ ထုတ်ယူမှု့ အားလုံးကို ရရှိဖို့ မျော်လင့်တယ် ထို့ကြောင့် ဒါက ဘဏ်တွေမှာ ဆက်လည်ပတ်ဖို့ အခြေခံအားဖြင့် ဉီးတည်သွားစေတယ် ဂရိနိုင်ငံမှာ သင်ဒါကို တွေ့မြင်ဖို့ အဆင်သင့် ဖြစ်ပြီလား၊ ဒါက အမှန်တကယ် သိမြင်ခံစား တွေးတောမှု့တွေကို အပြုအမှုတွေ ဖြစ်တယ် သင်ရဲ့ငွေစုအကောင့်ထဲက ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းက တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခံရတယ်လို့ သင်ထင်မြင်လျင် ၊ ဒီလိုအရာတွေကြောင့်ပဲဖြစ်တယ် သင်မှာရှိတဲ့ တစ်ယူရိုတိုင်းကို ၀.၇ ယူရို ပမာဏ သင့်ကို ပေးဖို့ ကျွန်တော် သွားတယ် သင်သိမြင်ခံစားမှု့ ၊ အရေအတွက်အရ ဘဏ်ကို သွားရလိမ့်မယ်၊ သင့်ရဲ့ ငွေထုတ်ယူမှု့ကို ပြန်ရယူဖို့ ဒါပေမဲ့ လူတိုင်းဟာ ဒါကို စတင်ပြီးလုပ်နေသောကြောင့် ၊ ဘဏ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ အရန်ငွေ မရှိကြတော့ဘူး ဂရိတွေမှာ ၊ ဘဏ်စနစ်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လည်းပတ်ဖို့ သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ဘဏ်မရှိကြဘူး ထို့ကြောင့် ဒါဟာ ကြီးမားတဲ့ ဘဏ်ပြိုလဲကြရှုံးမှု့ကြီး ဖြစ်ဖို့ ဉီးတည်စေခဲ့တယ် အခြေခံအားဖြင့် ၊ ဂရိနိုင်ငံရဲ့ ဘဏ္ဏာရေးပိုင်းတစ်ခုလုံးဟာ ဒါတွေကြောင့်ပဲ ကျဆင်းဿွားနိုင်တယ် သူတို့မှာ ဗဟိုဘဏ်တစ်ခုရဲ့ လွတ်လပ်မရှိဘူး၊ ဥရောပ ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ လွတ်လပ်မှု့လည်း မရှိဘူး ပြသာနာမီးခိုး ကြွက်လျောက်ဖြစ်ပြီးတော့ အဲဒီလမ်းဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံအထိ ရိုက်ခေတ်နိုင်လိမ့်မယ် ထို့ကြောင့်ဒါက ရှင်လင်းတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု မဟုတ်ဘူး၊ နာကျင်မှု့မရှိတဲ့ အခြေအနေလည်းမဟုတ်ဘူး ဒါပေမဲ့ ပြင်ပက မည်သည့်အကူအညီမဆို ၊ အမြင်တစ်ခုတည်းသာတူညီစွာ ထင်ရတယ်၊ ဂရိဟာ ဒီအဆင့်အခြေအနေကို ရောက်နေပြီဖြစ်တယ်။
So that looks pretty good. So this is 1, 2, 3, 4, 5, and 6. So if we want to take 2/3 of 6, we can think of this whole section of the number	၂/၃ အေၿမွာက္ ၆ က ဘယ္ေလာက္ရလဲဆိုတာ ေတြးၾကည့္ရေအာင္ တြက္နည္းတစ္မ်ိဳးကေတာ့ ၆ကိုေရွ ့ထုတ္ၿပီး ၂/၃ ကိုေၿမွာက္မယ္ ၿပီးရင္ေပါင္းမယ္ ဒီေတာ့ ၆ ၂/၃ ဒီမွာပါ တကယ္လို ့ဒါကိုတြက္ခ်င္ရင္ လြယ္လြယ္ေလးပါ ကြ်န္ေတာ္တို ့ဒီ 6 ကို ၂နဲ ့ေၿမွာက္ၿပီး ေပါင္းေရးလိုက္မယ္ ဒီေတာ့ ၂ အေၿမွာက္ ၆ အစား ၃ ရသြားမယ္ ၂အေၿမွာက္ ၆ အစား ၃ ဆိုေတာ့ ၂၊၄၊၆၊၈၊၁၀၊ ၁၂၊ ၁၂/၃ ရမယ္ ၿပီးေတာ့ ၁၂/၃ ကဘာနဲ ့ညီလဲဆိုေတာ့.. ကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ၁၂ကို အ၀ါေရာင္နဲ ့ ၃+၃+၃+၃ လို ့ေရးမယ္ ဒါကိုဒီလိုပဲထားပါရေစ ကြ်န္ေတာ္အေရာင္ထပ္မရွာရေတာ့ေအာင္ေပါ့ ဒီေတာ့ ဒါက ၃/၃ + ၃/၃+ ၃/၃+၃/၃ ၿဖစ္သြားမယ္ ၿပီးေတာ့ ဒါေတြအားလံုးက ၁နဲ ့ညီတယ္ ဒါက၁ ဒါကလည္း ၁ဆိုေတာ့ ဒီဟာက ၄နဲ ့ညီသြားမယ္ ဒီေတာ့ ဒါက ၂/၃ အေၿမွာက္ ၆ကိုတြက္တဲ့နည္းတစ္မ်ိဳးပါ ၂/၃ အေၿမွာက္ ၆ ကိုေနာက္တစ္နည္းနဲ ့တြက္ၾကည့္မယ္ ဒီေတာ့ေတြးၾကည့္ရေအာင္ ဒီနားမွာ ကိန္းမ်ဥ္းတစ္ေၾကာင္းဆြဲရေအာင္ ၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ မ်ဥ္းကို နံပါတ္ ၆ အထိဆြဲလိုက္မယ္ ဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ သတိထားဆြဲမွာက ၆အထိသြားတဲ့မ်ဥ္းရဲ ့အပိုင္းေလးေတြကိုပါ ဒါေလးေတြကေတာ္ေတာ္ညီပါတယ္ ဒီေတာ့ ဒါက ၁၊၂၊၃၊၄၊၅၊၆ ထိရွိမယ္ ဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို ့ ၂/၃ ကို ၆ထဲကထုတ္ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ၀ နဲ ့၆ ၾကားက အပိုင္းတစ္ခုကိုစဥ္းစားၾကမယ္
Everything is interconnected.	အရာရာဟာ ဆက်နွှယ်နေပါတယ်။
As a Shinnecock Indian, I was raised to know this. We are a small fishing tribe situated on the southeastern tip of Long Island near the town of Southampton in New York.	Shinnecock အင်ဒီယန်း ၁ ယောက်အနေနဲ့ ဒါကိုသိဖို့ ပျိုးထောင်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ Long Island ရဲ့ အရှေ့တောင်ဖျားမှာရှိတဲ့ ငါးမျှားတဲ့ လူမျိုစုငယ်လေးပါ။
When I was a little girl, my grandfather took me to sit outside in the sun on a hot summer day. There were no clouds in the sky. And after a while I began to perspire.	New York က Southampton မြို့နားမှာပါ။ ကျွန်မငယ်ငယ်တုန်းက ပူပြင်းနွေရာသီ ၁ ရက်မှာ အပြင်ဘက်က နေရောင်ထဲမှာထိုင်ဖို့ အဖိုးက ခေါ်သွားပါတယ်။ ကောင်းကင်မှာ တိမ်တွေမရှိခဲ့ပါဘူး။ နောက်ပြီး ခဏအကြာမှာ ကျွန်မဟာ ချွေးပြန်လာပါတယ်။ နောက် ကောင်းကင်ကိုထိုးပြပြီး သူပြောလိုက်တာက ကြည့်စမ်း၊ အဲဒါကို မင်းတွေ့လား၊ အဲဒီမှာ ဒါမင်းရဲ့အစိတ်အပိုင်းလေ၊ ဒါဟာ မင်းရဲရေက တိမ်တွေ ဖြစ်အောင် ကူပေးတာလေ၊ ဒါက မိုးဖြစ်လာပြီး အပင်တွေကိုဖြည့် ပေးတယ်၊ ဒါကနေ တိရိစ္ဆာန်တွေကို ကျွေးမွေးတယ်။ ကျွန်မရဲ့ သက်ရှိအားလုံးရဲ့ ဆက်နွယ်မှုကို သာဓကဆောင်နိုင်တဲ့ သဘာဝထဲက အကြာင်းအရာတွေရဲ့ မပြတ်သေးတဲ့ စူးစမ်းမှုထဲမှာ သမီးက "အမေလုပ်သင့်တာပေါ့"လို့ ပြောပြီးနောက် ၂၀၀၈မှာ မုန်တိုင်းနောက်လိုက်ခြင်းကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ နောက် ၃ ရက်မှာ ကားအမြန်မောင်းရင်း စူပါဆဲလ်လို့ခေါ်တဲ့ ရှောက်ခါးသီး အရွယ်မိုးသီးနဲ့ အံ့ဖွယ် လေဆင်နှာမောင်းတွေ ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ တိမ်ထုကြီး ၁ ခုနောက် လိုက်ဖြစ်သွာတယ်။ တကယ်က ၂% ပဲထုတ်ပေးနိုင်တာပါ။ ဒီတိမ်စိုင်တွေက မိုင်၅၀အထိ ကျယ်ပြန့်နိုင်ပြီး လေထုထဲကို ပေ ၆၅၀၀၀အထိ ပျံတက်နိုင်ပါတယ်။ ကြီးလွန်းတော့ နေ့အလင်းရောင် အကုန်လုံးပိတ်ကာ သူတို့အောက်မှာ အရမ်းမှောင်ပြီး ကြောက်စရာ ကောင်းအောင် ရှိနေပါတယ်။ မုန်တိုင်းနောက် လိုက်ခြင်းဟာ ထင်သာ မြင်သာရှိတဲ့ အတွေ့အကြုံပါ။ နောက်ကျောမှာ နွေးထန့်ထန့် လေကတိုက်နေပြီး မြေသင်းနံ့၊ ဂျုံခင်း၊ မြက်ခင်းနဲ့ ပျံ့လွင့်တဲ့ ဒြပ်မှုန်တွေ၊ နောက်ပြီး မိုးသီးဖွဲ့နေတဲ့ တိမ်တွေထဲမှာက အရောင်တွေရှ ိတယ်။ အစိမ်းရောင်တွေ၊၊ စိမ်းပြာပြာအရောင်တွေပေါ့။ လျှပ်စီးလက်တာကို အလေးထားတတ်ဖို့ ကျွန်မသင်ယူထားလိုက်ပြီ။ ကျွန်မ ဆံပင်တွေကတော့ ထောင်နေခဲ့ဖူးတာပေါ့။ (ရယ်သံများ) နောက်တာပါနော်။ (ရယ်သံများ) ဒီမုန်တိုင်းတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကျွန်မကို တကယ် စိတ်လှုပ်ရှားစေတာက သူတို့ရဲ့ရွေ့ရှားမှုပါ၊ ဝေ့ဝိုက်၊ ဝဲလည်ကာ တအိအိ လှိုင်းထပုံတွေ၊ သူတို့ရဲ ချော်ရည်မီးအိမ်လိုမျိုးအဆုပ် အဆုပ်တိမ်စိုင်တွေနဲ့လေ။ ချစ်စရာကောင်းတဲ့ သတ္တဝါကြီးတွေ ဖြစ်လာတာပေါ့။ ဒါတွေကို ဓာတ်ပုံရိုက်တုန်း ကျွန်မအဖိုးရဲ့ သင်ခန်းစာကို အမှတ်မရပဲ မနေနိုင်ဘူး။ တိမ်တွေအောက်မှာ ရပ်မိတဲ့အခိုက်မှာ တိမ်စတစ်ခုကို တွေရုံမကပဲ နားလည်တာက ကျွန်မ မျက်မြင်ဒိဋ္ဌတွေ့ဖို့ ရတဲ့ အထူးအခွင့်အရေးဟာ တူညီတဲ့အင်အားတွေ၊ ပုံအသေးလေးထဲက တူညီတဲ့ဖြစ်စဉ်ပါ၊ ဒါက ကျွန်မတို့ရဲ့ ကြယ်စင်စု၊ နေအဖွဲ့အစည်း၊နေနဲ့ ဒီကမ္ဘာကိုတောင်မှပဲ ဖန်တီးဖို့ ကူပေးတယ်လေ။ ဆွေ၊မျိုးအပေါင်းတို့ရေ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ (လက်ခုပ်သံများ)
John: Hi, Iâm John Green. This is Crash Course World History and today weâre going to be discussing trade here in the Indian Ocean.	မဂၤလာပါ။ ကြ်န္ေတာ္ John Green ပါ။ ဒါကကမၻာ့သမိုင္းအျမန္သင္တန္းပါ။ ဒီေန ့ကြန္ေတာ္တို ့အိႏိၵသမုဒၵရာအတြင္းကူးသန္းေရာင္း ဝယ္ျခင္းအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၾကမယ္။ တို ့လက္ေရးကဘယ္လိုေၾကာင့္ဒီလိုေကာင္းသြားဒါလဲ? အိုး! - ကြ်န္ေတာ့္ ကမာၻလံုးကကမာၻလံုးေလးရတယ္ ကြ်န္ေတာ္တို ့ေခတ္သစ္သမိုင္းလုပ္ၾကမယ္၊ ဒီမွာတဦးတေယာက္အေၾကာင္ သို ့မဟုတ္ေတာ္ေတာ္ပ်င္းစရာေကာင္းတဲ့ေခတ္ေတြအေၾကာင္းမေျပာဘဲ စနစ္အေၾကာင္းေျပာၾကမယ္ မဟုတ္ဘူး Stan ဟိုလို Dynasty မဟုတ္ဘူး ဟုတ္တယ္ဒီလိုေခတ္။ ကမ႓ာ့သမိုင္းစာသင္ခန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကယခုတိုင္ ရယ္စရာဦးထုပ္ေဆာင္းတဲ့လူေတြႏွင့္သူတို ့ရဲ့ ဟာသလုပ္ရပ္ေတြကကြ်န္ေတာ္တို ့ဘ၀ေတြကိုဘယ္လိုပံုသြင္းခဲ့လဲ ဆိုတာကိုကိုအာရံုစူးစိုက္ၾကတယ္ မဟုတ္ဘူးလား? ဒါကေတာ့စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းသလိုရယ္ လဲရယ္ရတယ္ ျပင္သစ္ဘုရင္ Charles VI က သူ့ကိုဖန္ႏွင့္ျပဳလုပ္ထားတယ္ လို ့ယံုၾကည္တယ္။ သနားညွာတာမႈကင္းမဲ့စြာႏွင့္ရယ္စရာဦးထုပ္ေဆာင္း ျပီးကြ်န္ေတာ္တို ့ကိုအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့သူေတြကိုအာရုံစိုက္တာ က ကြ်န္ေတာ္တို ့ကိုယ္တိုင္သမိုင္းျပဳလုပ္ႏုိင္တယ္ဆိုတာကို ေမ့သြားေစတယ္။ Mr.
King Charles VI of France believed that he was made out of glass relentlessly focusing on the actions of the funny-hatted people who ruled us makes us forget that we also make history.	Green, Mr.
Mr. Green, Mr. Green! Did Charles VI of France really believe he was made out of glass? Yes, he did but today we're talking about Indian Ocean trade and it's going to be interesting, I promise.	Green! ျပင္သစ္ကCharles VI က သူ ့ကိုဖန္ႏွင့္လုပ္ထားတယ္ဆိုျပီးတကယ္ယံုတာလား? ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ဒီေန ့ေတာ့ အိႏၵိယသမုဒၵရာကုန္သြယ္မႈအေၾကာင္းကြ်န္ေတာ္တို ့ေျပာၾကမယ္။ ဒါစိတ္၀င္စားစရာေကာင္းမယ္လို ့ဂတိေပးပါတယ္။ ဒီေတာ့အာရုံစိုက္ၾကပါ ေနာက္ ဦးထုပ္ေတြမပါဘူး။ ဒါဟာစာသင္ခန္းပါ
So pay attention Also, no hats! This is a classroom not a Truman Capote beach party.	Truman Capoteရဲ့ကမ္းေျခပါတီမဟုတ္ဘူး။ ေတးဂီတစတင္ ေတးဂီတစတင္ ေတးဂီတစတင္ ေတးဂီတစတင္ ေတးဂီတစတင္ ေတးဂီတစတင္ ဒီေတာ့အိႏိၵယသမုဒၵရာကုန္သြယ္္ျခင္းဟာပိုးလမ္းမၾကီးလိုဘဲ သူကလဲကုန္သြယ္လမ္းေၾကာင္းေတြကြန္ရက္ ျဖစ္ျပီးပစၥည္းေရာင္းသူေတြကို ပစၥည္းလိုသူေတြႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးတယ္၊ လိုသူေတြကလဲသူတို ့လိုတဲ့ပစၥည္းအတြက္ေငြေပးၾကတယ္။ ပိုးလမ္းၾကီးလိုဘဲသူလဲလမ္းေၾကာင္းတေၾကာင္ထဲမဟုတ္ဘူး အိႏိၵယသမုဒၵရာကုန္သြယ္ ေရးမွာလဲလမ္းေၾကာင္းအမ်ားၾကီးဘဲ။ လမ္းေၾကာင္းေတြကလဲအိႏိၵယသမုဒၵရာဝွမ္း တ၀ွက္မွဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ေတြ Zanzibar
Just as the Silk Road was not a single road, there were lots of Indian Ocean trade routes connecting various port cities around the Indian Ocean Basin, including Zanzibar and Mogadishu and Hormuz and Canton. By the way, before you criticize my pronunciation, please remember that mispronunciation is my thing and I've been doing it since episode 1 and nobody ever notices it's a thing! Sorry, I lost it there.	Mogadishu, Hormuz ႏွင့္ Canton အပါအ၀င္တို ့ႏွင္ဆက္သြယ္ထားတယ္။ စကားမစပ္ကြ်န္ေတာ့္အသံထြက္ပံုကိုမေဝဖန္ခင္ေက်းဇူးျပဳျပီးသတိရပါ ကြ်န္ေတာ့္အသံထြက္မွားဒါကကြ်န္ေတာ့္အမူအရာ ဒါကိုကြ်န္ေတာ္လုပ္ေနဒါသင္ခန္းစာတစ္စကထဲက၊ တေယာက္မွသတိမထားမိဘူး ဒါကြ်န္ေတာ့္အမူရာဆိုဒါ။ ေတာင္းပန္ပါတယ္ - ကြ်န္ေတာ္နည္းနည္းလႊတ္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့အိႏိၵယသမုဒၵရာကုန္သြယ္ေရးကပိုးလမ္းမၾကီးကုန္သြယ္ေရးထက္ ပိုၾကီး၊ပိုၾကြယ္၀ျပီးပါ၀င္သူပိုျပီးမ်ားျပားျပီးအမ်ိဳးစံုလြင္တယ္၊ ဒါေပမဲ့သူ ့ေလာက္မေက်ာ္ၾကားတာကနာမည္ကသိပ္မမိုက္လို ့ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဘယ္လိုထင္လဲ Stan?
Indian Ocean trade was bigger, richer and featured more diverse players than the Silk Road but it is much less famous probably because it does not have a snazzy name. What do you think, Stan?	"Neptune Network" လိုလား? မဟုတ္ဘူး။
Like the Neptunian Network? No.	"The Wet Web"? မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေတာ့လံုး၀ဘဲNo, that's definitely not it.
The Wet Web? No, that's definitely not it. The Sexy Sea Lanes of South Asia?	The Sexy Sea Lanes of South Asia"? မဟုတ္ဘူး၊ ဒါကကြ်န္ေတာ့္ မပီမသစကားနွင္ ခက္ခဲလိမ့္မယ္။
No, that's too hard for me to say with my lisp. The Monsoon Marketplace. Thanks, Danica.	"THE MONSOON MARKETPLACE"! ေက်းဇူးဘဲ Danica အခုေတာ့ရက္စြဲေတြရဲ့နိုင္ထက္စီးနင္းမႈ ရ၀၀ CE ရာစုေလာက္ ကမွတ္မိနိုင္ေသာ Monsoon Marketplace ရွိခဲ့တယ္။ဒါေပမဲ့ တကယ္ၾကီးထြားလာတာက ၁၀၀၀ ႏွင့္ ၁၂၀၀ CE ၾကားထဲမွာ
By about 700 CE, there was a recognizable Monsoon Marketplace but it really blew up between 1000 CE and 1200. It then declined a bit during the Pax Mongolica when overland trade became cheap and safe thanks to wait for it:	PaxMongolica ေခတ္ၾကေတာ့ကုန္းေၾကာင္းကုန္သြယ္ေရးကပိုေပါျပီးပိုလုံျခဳံလာေတာ့ နည္းနည္းက်ဆင္းလာတယ္ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေနပါဦး-----
The Mongols. Then the Indian Ocean trade surged again in the 14th and 15th centuries.	Mongols ေတြ။ ဒါေပမဲ့အိႏၵၵိယသမုဒၵရာကုန္သြယ္ေရးက ၁၄ ႏွင့္ ၁၅ ရာစုေတြမွ ျပန္၍ဦးေမာ့လာတယ္။ ဒီေတာ့ဘယ္သူေတြကကုန္သြယ္ၾကလဲ?
So who was trading? Swahili Coast cities, Islamic empires in the Middle East, India, China, Southeast Asia and not Europe, which is probably one of the other reasons that Monsoon Marketplace isn't as famous as it should be.	Swahili ကမ္းေျခကျမိဳ့ေတြ၊ အေရ့ွအလယ္ပိုင္းအစၥလမ္မစ္အင္ပါယာမ်ား၊အိႏၵိယ၊ တရုတ္ျပည္၊ အေရွ့ေတာင္အာရွ - ဥေရာပေတာ့မဟုတ္ဘူး ဒီဟာကေတာ့Monsoon Marketplace ကထင္ေပၚ ေက်ာ္ၾကားျခင္းရွိသင့္ သေလာက္မရွိခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းတခုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေတြးပူေဖာင္းကိုသြားာ်ဆို ့ သင္ဟာတရုတ္ျပည္မွာေနျပီးသင့္ဓါးအတြက္ဆင္စြယ္ဓါးရိုးလိုခဲ့လွ်င္ သင္ကုန္ကူးရလိမ့္မယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ဆင္ေတြကအိႏၵိယႏွင့္အာဖရိကမွာ ဘဲရိွၾကလို ့ျဖစ္တယ္။ အိႏၵိယသမုဒၵရာကုန္သြယ္ေရးစတင္ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားမွတခုကေတာ့ သယံဇာတပစၥည္းမ်ားျပားၾကြယ္၀ျခင္းျဖစ္တယ္ သြင္းကုန္လိုအပ္ခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳး - ဆင္စြယ္မွသစ္၊စာအုပ္၊ဆန္စပါးစသျဖင့္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့အေရးၾကီးစံုးကေတာ့ေလျဖစ္တယ္၊ အိႏၵိယသမုဒၵရာကMonsoons လို ့ေခၚတဲ့ အထူးေလအစံုတို ့ရဲ့အိမ္ျဖစ္လို ့ဘဲ။ အမ်ားအားျဖင့္ Monsoonလို ့ဆိုလွ်င္အိႏၵိယကမိုးႏွင့္ပတ္သက္ျပီးၾကားရတာ္ ဒါေပမဲ့ဒီလိုMonsoons (မုတ္သုံ)ဆိုတာမိုးလို ့စဥ္းစားမည့္အစား ဒါကမိုးရာသီကိုတင္ေဆာင္လာတဲ့ေလလို ့စဥ္းစားသင့္တယ္။ ရာသီဥတုေတြရဲ့ေကာင္းျခင္းကေတာ့သူတို ့ကအခ်ိန္မွန္မွန္လာၾကတယ္ - မုတ္သုန္ေလေတြကလဲဒီလိုဘဲ။ သင္ဟာသေဘၤားတေယာက္ျဖစ္ခဲ့လွ်င္သင့္ကိုအာဖရိကမွအိႏၵိယသို ့သယ္ေဆာင္ဖို ့ ဧၿပီလႏွင့္စက္တင္ဘာလကေလကိုအားကိုးမယ္။ ေနာက္တဖန္သင့္ကိုအာဖရိကကိုျပန္ျပီးသယ္ေဆာင္ရန္ နိုဝင္ဘာႏွင့္ဒီဇင္ဘာၾကလွ်င္ရြက္လြင့္ရမယ္။ ဒီေလေတြကဘယ္ေလာက္ေတာင္ႀကိဳတင္ခန႔္မွန္းလို ့ရလဲဆိုရင္ေရ ေၾကာင္းခရီးသြားလမ္းညႊန္မ်ားကမၾကာခဏ ထြက္ခြါမယ့္အခိ်န္ကိုအပတ္စဥ္အတိအက်ျပသထားတယ္တခိ်ဳ ့ကေတာ့ တခါတရံေန ့အတိအက်ေဖၚျပႏိုင္တယ္။ ခန႔္မွန္းလို ့ရတဲ့ေလကအႏၲရာယ္ေလ်ာ့ပါးေစတယ္။ ဒီလို ဟိုးေရွးေခတ္မွာ သေဘၤာေတြကိုရြက္လြင့္ျပီးသို ့မဟုတ္ေလွခတ္သမားေတြ ကိုအားကိုးေမာင္ႏွင္ရေတာ့သင့္ကုန္ပစၥည္း ေတြအခ်ိန္မီမေရာက္မွာ၊ ပ်က္ဆီးမ်ာ သို ့မဟုတ္သင္ေသသြားမွာ - ဒါေတြက တမာၻလံုးႏွင့္ဆိုင္ရာစီးပြားေရးရဲ့က်န္းမာေရးကိုထိခိုက္ေစမယ္။ ဒါေပမဲ့ၾကိဳသိရတဲ့ေလေၾကာင္း ေတြကေဘးအႏၲရာယ္ကိုေလွ်ာ့ခ်ေစတယ္။ ဒီေတာ့ပိုမို ေစ်းႏႈန္းခ်ိဳသာေသာကုန္သြယ္ေရး တနည္းအားျဖင့္ပိုမိုကုန္သြယ္ႏိုင္ျခင္း အဓိပၸါယ္ကေတာ့လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအံ့ၾသဖြယ္ရာဓါးရိုးေတြရႏိုင္မယ္။ ေက်းဇူးဘဲအေတြးပူေဖာင္းေရ။ အိႏၵိယသမုဒၵရာေျပာသင့္တဲ့ေရာေတြရွိေသးတယ္။ ပထမစံုးအိႏၵိယ ကုန္သြယ္ေရးကပိုးလမ္းမၾကီးထက္ပိုတဲ့လူေတြေပါင္းစပ္လုပ္ရွားခဲ့တယ္။ ဒီမွာကရဟူဒီလူမ်ိဳးေတြ၊ အာဖရိကမွမေလးရွားကိုသြားတဲ့လူေတြေနာက္အိႏၵိယႏွင့္တရုတ္ျပည္ -အကုန္လံုးရြက္လႊင့္ ေလွ်ာက္သြားျပီးကုန္သြယ္အသိုက္အ၀န္းေတြတည္ေထာင္ျပီးသူတို ့ကၾကားပြဲစား လုပ္ျပီး သူတို ့၀ယ္ထားတဲ့ကုန္ပစၥည္းတြကို၀ယ္ေစ်းထက္ပိုရေအာင္ၾကိဳးစားၾကျပီး ေနာက္ျပန္ေရာင္းရန္ ကုန္ပစၥည္းသစ္ ေတြ၀ယ္ယူၾကတယ္။ သို ့ေသာ္ ဒီကြဲျပားျခားနားမႈေတြရိွတာေတာင္အထူးသျဖင့္အိႏၵိယသမုဒၵရာကုန္သြယ္မႈ အေနာက္ဘက္ျခမ္းကို မူစလင္ကုန္သည္ေတြကၾကီးစိုးထားတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ? အဓိကအားျဖင့္သူတို ့မ်ာသေဘၤာေဆာက္လုပ္ရန္ေငြေတြရွိတယ္သို ့ေသာ္ ကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ့ရမွာက ၁၅ရာစုထဲမွာတရုတ္ႏိုင္ငံကဒီဟန္ခ်က္ကိုလံုးလံုးေျပာင္းလဲပစ္နိုင္ခဲ့မယ္ စကားမစပ္ က်ြန္ေတာ္ေထာက္ျပဖို ့လိုတာ က ကြ်န္ေတာ္ကကုန္သြယ္ေရးကိုမူစလင္ကုန္သည္ေတြၾကီးစိုးတယ္လို ့ ေျပာရာမွာ ေလးနက္ထင္႐ွားေစရမွာကကုန္သည္ေတြ -- မူစလင္ ႏွင့္ၾကီးစိုးတယ္ဆိုတဲ့စကားရပ္ေတြမဟုတ္ဘူး ေရွ့ကမွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့သလို ကြ်န္ေတာ္တို ့ကႏိုင္ငံေတြ အစိုးရေတြႏွင့္သူတို ့ကိုအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ရယ္စရာဦးထုပ္ႏွင့္လူေတြက သမိုင္းထဲကကိုင္လုပ္ရွား သူမ်ားဟုထင္ၾကတယ္ ဒါေပမဲ့ဒီဟာတကယ္ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ အိႏိၵယသမုဒၵရာထဲမွာ ကုန္သြယ္တဲ့စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကိုကုန္သည္ေတြကေစ်း၏လိုအပ္ခ်က္အလိုက္ ခ်မွတ္ၾကတယ္ ႏိုင္ငံေရးအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားရဲ့အလိုအက်မဟုတ္ဘူး။ ကုန္သြယ္ေရးရဲ့ကိုယ္တိုင္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းျဖင့္ထိန္းခ်က္ကလဲအံ့ဩဖြယ္ရာမႀကံဳစဖူးဘဲ။ ဆိုလိုတာကအံ့ၾသသင့္စရာအေကာင္းစံုးကေတာ့ပင္လယ္ဒါးျမအခ်ိဳ ့ကလြဲျပီး ဒီကုန္သြယ္ေရးေတြကျငိမ္းခ်မ္းတယ္။ အႏွစ္ခုႏွစ္ရာအခ်ိန္အတြင္းႏွစ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာဒီကုန္သညသေဘၤာေတြက လြတ္လပ္စြာပင္လယ္ျပင္ၾကီးမွာ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ့ေရတပ္အေစာင့္အေရွာက္မွမလိုဘဲသြားလာႏုိင္ခဲ့တယ္။ ဒါေတာင္ေတာ္ေတာ္ေစ်းၾကီးတဲ့ေခ်းေတြ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကား ေနတာ။ မဟုတ္ဘူး ပူေဖာင္းကြ်န္ေတာ္ ဒီတိုင္းေျပာ႐ိုးေျပာစဥ္အရေျပာတာ။ ေကာင္းျပီကြ်န္ေတာ္တို ့ပူေဖာင္းက စကားလွည္ ့ေတြမသံုးခင္အိတ္ဖြင့္စာလုပ္ၾကေအာင္။ ထြက္ေျပးသြား မ်က္လွည့္! ဒီေန ့အိတ္ဖြင့္စာကကုန္သည္ေတြႏွင့္မ်ိဳး႐ိုးျမင့္ျမတ္သူေတြရဲ့ ဆက္နြယ္မႈေတြအေၾကာင္ ေဆြးေႏြးရန္ ကြွန္ေတာ္တို ့ကုန္းတြင္းပိုင္း Kashmir ကိုသြားၾကမယ္။ဒီမွာ Kota Raniဆိုသူက ၁၃၃၉ခုႏွစ္အထိအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ဒီပံုျပင္ကိုအရမ္းႏွစ္သကတယ္။ ဒါေပမဲ့ပထမစံုးလ်ို ့၀ွက္အကန္ ့ထဲမွာဘာရွိလဲၾကည့္က်စို ့။ အိုး ဒါက Blowouts ေတြဘဲ Stan ဘာလဲတို ့ကို ဝမ္းေလွ်ာျခင္း ပ်က္လံုးလုပ္ခိုင္းေနတာလား? ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့တို ့ကဒီေလာက္ေအာက္တန္းမက်ဘူး။ ဒါေပမဲ့မင္းကို ပါတီမွာတဦးတည္းမႈတ္တခရာေပးမယ္ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးရေသာ Kota Rani ခင္ဖ်ားကေတာ္ေတာ္ရႈပ္ေထြးတဲ့ဘ၀ရခဲ့တယ္။ကေလးဘ၀တုန္းက ၿပိဳင္ဘက္မ်ိဳး႐ိုးျမင့္ျမတ္သူ ရဲ့ျပန္ေပးဆြဲျခင္းခံခဲ့ရတယ္။ ထိုသူကသူ ့ရဲ့စစ္တပ္ကိုကုန္သည္မ်ားဟန္ေဆာင္ေစခဲ့တယ္။ ထိုေနာက္ခင္ဖ်ားဟာျပန္ေပးဆြဲသူ Kashmir ရဲ့အုပ္ခ်ဳပ္သူကိုအတင္းအက်ပ္လက္ထပ္ခဲ့ ရတယ္။ဒါေပမဲ့ဒီလူက ေသသြားတယ္။ ဓီအခ်ိန္မွာခင္ဖ်ားကအုပ္ခ်ဳပ္သူျဖစ္လာတယ္။ ခင္ဖ်ားဟာအုပ္ခ်ဳပ္မႈမွာေတာ္ေတာ္ေကာင္းခဲ့တယ္။ အကုန္လံုးအစဥ္ေျပေနတယ္။ ေနာက္ခင္ဖ်ားကကိုယ့္သားေတြအတြက္လမ္းခင္ေပးေနတယ္။သို ့ေသာ္ ဒီငနဲတေကာင္ေရာက္လာျပီး ခင္ဖ်ားႏွင့္လက္ထပ္မယ္လို ့ဆံုးျဖတ္ျပီးခင္ဖ်ားကိုတိုက္ခိုက္အတင္းအဓမၼ ခင္ဖ်ားကိုလက္ထပ္ခဲ့တယ္။ ဒီေတာ့ခင္ဖ်ားကဘာလုပ္လဲ? ခင္ဖ်ားရဲ့ဒုတိယလက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းျပီးျပီးျခင္း ကိုယ့္ဝမ္းဗိုက္ကိုခြဲျပီးကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္းႀကံစည္ခဲ့တယ္ ေနာကထြက္က်လာတဲ့အူမ်ားကိုခင္ဖ်ားရဲ့အလြန္တရာဆိုး႐ြားေသာခင္ဖ်ားရဲ့ ခင္ပြန္းသစ္ကို မဂၤလာလက္ဖြဲ ့ေပးခဲ့တယ္
Immediately after your second wedding you commit suicide by slicing open your belly and offer your intestines to your horrible new husband as a wedding present.	Stan ေရ ကြ်န္ေတာ္ေျပာေတာ့မေျပာခ်င္ဘူးဒါေပမဲ့ေျပာရမယ္
No Stan, I don't want to say it but I have to. That really took guts, Kota Rani. Sorry.	Kota Rani ေရ ဒါကေတာ့တကယ္သတၲိရွိတာဘဲ။ ေတာင္းပန္ပါတယ္ ဒါေတြအားလံုးကခင္ဖ်ားအေဖကစစ္တပ္တတပ္ကိုကုန္သည္မ်ားလို ့ယူစျပီး အိမ္ထဲကိုအ၀င္ခံလိုက္လို ့ဘဲ။ အေကာင္းဆံုးဆုေတာင္းေမတၱာမ်ားျဖင့္ John Green အမွန္ဘဲ သငဟာစစ္တပ္တတပ္သို ့မဟုတ္ ၿပိဳင္ဘက္ မ်ိဳး႐ိုးျမင့္ျမတ္ သူကိုအိမ္ထဲအ၀င္ခံမွာမဟုတ္ဘူး ဒါေပမဲ့အားလံုးကကုန္သည္ဆိုလွ်င္ေတာ့ - ဝမ္းသာ ဝမ္းေျမာက္စြာ လက္ခံၾကတယ္။ ေရေၾကာင္းကုန္သြယ္မွာအေကာင္းအေကာင္းဆံုးအရာကေတာ့သင္ ဟာ ထုထည္ႀကီးေသာကုန္သြယ္မႈ - ခ်ည္ထည္ေတြ စားေသာက္ကုန္မ်ားႏွင္သစ္မ်ားကိုကုန္သြယ္ႏိုင္တယ္။ ဒီဟာေတြကကုလားအုပ္သို ့ မဟုတ္ျမည္းေပၚတင္ရန္အလြန္ေလးတယ္။ ဒီေတာ့ကြ်န္ေတာ္တို ့အလံုးအရင္းႏွင့္ကုန္သြယ္တာကိုပထမဆံုးေတြ ့ရျပီ။ လက္ေ႐ြးစင္ လူစုေၾကာင့္ပိုးထည္လိုဇိမ္ခံပစၥည္းမဟုတ္ဘဲ ဥပမာသစဆိုလွ်င္ အိမ္ေဆာက္ရာမွာသံုးႏိုင္တယ္ - ဒါေပမဲ့အာေရဗ်ကြ်န္းဆြယ္မွာသိပ္မေပါမ်ားဘူး။ မည္သို ့ပင္ျဖစ္ေစကုန္သြယ္မႈ ေၾကာင့္ပိုေပါလာတယ္၊ ႐ုတ္တရက္လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပိုေကာင္တဲ့အိမ္ေတြရႏိုင္တယ္။
However, when it becomes cheaper thanks to trade suddenly more people can have better houses. Much of the timber that was shipped in the Monsoon Marketplace came from Africa which is kind of emblematic. Africa produced a lot of the raw materials	Monsoon Marketplace ကေနတင္ပို ့တဲ့သစ္ေတြကမ်ားေသာအားျဖင့္ အာဖရိကတိုက္ကလာတယ္ ဒီဟာကအထိမ္းအမွတ္ျဖစ္တမိ်ဳးေပါ့၊အာဖရိကကတိရစာၦန္သားေရ ဆင္စြယ္ႏွင့္ေရွြ လိုကုန္ၾကမ္းေတြအမ်ားအပ်ားထုတ္လုပ္တယ္။
like animal hides and skin and ivory and gold. The Swahili city states imported finished goods such as silk and porcelain from China and cotton cloth from India. Spices and foodstuffs like rice were shipped from Southeast Asia and especially Sri Lanka where black pepper was a primary export and the Islamic world provided everything from coffee to books to weapons.	Swahili ျမိဳ ့ေတာ္ေတြကပိုးႏွင့္ေၾကြအေခ်ာထည္ေတြကို တရုတ္ျပည္ကတင္သြင္းတယ္။ ေနာက္အိႏၵိယကခ်ည္ထည္ေတြ၊ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္ႏွင္ဆန္လိုအစားေသာက္ကုန္ ေတြကအေရွ့ေတာင္အာရွကတင္ပို ့တယ္ သီရိလကာၤကလဲပို ့တယ္အထူးသျဖင့္င႐ုတ္ေကာင္းကပထမဆင့္ပို ့ကုန္ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ အစၥလမ္မစ္ ကမ႓ာကလဲအကုန္လံုးေကာ္ဖီမွစ၍စာအုပ္အထိႏွင့္လက္နက္ေတြကိုစီစဉ္ေပးခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ကုန္ပစၥည္းေတြဘဲကမာၻအေရွဘက္ျခမ္းအိႏၵိယသမုဒၵရာကိုခရီးBut it wasn't just products that made their way around the eastern hemisphere thanks to ဆန့္ခဲ့ဒါမဟုတ္ဘူး။ အသုံးခ်သိပၸံပညာလဲျပန္ ့ပြားခဲ့တယ္။ သံလိုက္အိမ္ေျမွာင္လိုခရီးသြားရာမွာအေရးၾကီးတဲ့ပစၥည္းက တရုတ္ျပည္ကလာတာ။ မူစၥလ(မ္)သေဘၤာသားေတြက astrolabe ေခၚ နကၡတၱတိုင္းတာေရးကရိယာကိုေက်ာ္ၾကား ေစတယ္။ ဒီဟာကၾကယ္ေတြကိုၾကည့္ျပီးသြားလာေရးလြယ္ကူေစတယ္။ ပဲ့ပိုင္းတက္မကိုသံုးတဲ့သေဘၤာေတြကထိန္းရပိုလြယ္သြားတယ္။ဒီေတာ့ အသုံးခ်သိပၸံပညာလဲMonsoon Marketplace ေတာက္ေလွ်ာက္အလ်င္အျမန္ျပန္ ့ပြားခဲ့တယ္။ အစၥလမစ္ကမ႓ာကၾတိဂံပံုသေဘၤာ႐ြက္ကိုထုတ္လုပ္ခဲ့တယ္၊ ဒါကအရမ္းအေရးၾကီးခဲ့တယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ဒီဟာကသေဘၤာေတြကိုေလကို ဆန္႔က်င္လ်က္ေမာင္းႏွင္းႏိုင္တယ္ ဒီအဓိပၸါယက ကြ်မ္းက်င္တဲ့သင္းေဘၤာသားေတြကသူတို ့မွာ ေနာက္ေက်ာမွပင့္၍တိုက္ေသာေလ သမုဒၵရာထဲမွာမရွိခဲ့ရင္ေတာင္ခရီးဆက္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္ပိုးလမ္းမၾကီးမွာလိုဘဲ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြကလဲ Monsoon Marketplaceေပၚမွာခရီးဆက္ၾကတယ္။ဥပမာ ဒီေန ့အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမွာအျခားႏိုင္ငံမ်ားထက္ပိုျပီးမူစလင္(မ္)ေတြေနထိုင္တယ္။ ဟုတ္ကဲ့ကြ်န္ေတာ္သိတယ္အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမွာ ကြ်န္းႏွစ္ကြ်န္းမကပိုရွိတယ္။စေကးအတိုင္းအတာေတာ့မဟုတ္တာရွင္းတယ္။ သင္တို ့အစၥလမ္ဘာသာၾကီးထြားျပန္ ့ပြားတဲ့အေၾကာင္းႏွင့္ကုန္သြယ္ေရး ျပန္ ့ပြားတဲ့အေၾကာင္းသင္ျပီးၾကျပီဆိုတာသိလို ့ သင္တို ့မအံ့ၾသဘူးထင္တယ္၊ အစၥလမ္ဘာသာကအင္ဒိုနီးရွားသို ့Monsoon Marketplace မွတဆင့္ျပန္ ့ပြားခဲ့တာပါ။ ၁၂၀၀ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းဒီေနရာကအရင္အိႏိၵယဘာသာၾကီးမ်ားျဖစ္တဲ့ ဟိနၵဴႏွင့္ဗုဒၶဘာသာၾကီးစိုးကဲ့တယ္။ဒီဘုရားေက်ာင္းကသက္ေသျပတယ္။ .......တိုး၍တိုး၍အစၥလမ္ဘက္ကိုဦးတည္ခဲ့တယ္၊သူတို ့အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြႏွင့္လက္ေ႐ြးစင္ လူစု ေတြကလဲဒီဘာသာကို၀င္ျပီး သူတို ့စီးပြားဘက္ေတြႏွင့္ဘာသာေရးအရေရာစီးပြားေရးအရေရာနီးစပ္ ဖို့ၾကိုးစားၾကတယ္။ ေဒသတခုကိုအစၥလမ္ဘာသာသို ့ေျပာင္းျပီးယေန ့တိုင္ႀကီးပြားတိုးတက္ ေနတာ ေတာ္ ေတာ္ေကာင္းတာဘဲ။ ဒါေပမဲ့အစၥလမ္ဘာသာကထိုင္း၊ကမ္ေဘာဒီယားႏွင့္ဗီရက္နမ္ႏိုင္ငံေတြကိုထိထိေရာက္ေရာက္ မျပန္ ခဲ့ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့သူတို ့ကစီးပြားေရးအခ်က္အခ်ာေတြမဟုတ္ခဲ့လို ့ဘဲ။ စီးပြားေရးအခ်က္အခ်ာဘယ္လိုျဖစ္ႏိုင္မွာလဲ? ကဲ မလကၠာေရလက္ၾကားထဲအနီးကပ္ဆြဲၾကည့္ရေအာင္။ သင္ျမင္ရလိမ့္မယ္ဒီဟာကကုန္သြယ္ေရးအတြက္ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ေနရာျဖစ္တယ္။ ဘယ္ျမိဳ ့ေတာ္မဆိုအဲဒီေရလက္ၾကားကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္လွ်င္ သေဘာၤေတြကိုအသခ္အထြက္ပိတ္ပင္ႏိုင္တယ္သို ့မဟုတ္ အခြန္ေကာက္ခံႏိုင္တယ္။ ဒီလိုဘဲျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘယ္ေလာက္ေတာင္က်ယ္ျပန္ ့လဲဆိုအင္အားေကာင္းတဲ့
That's exactly what happened to such an extent that a powerful merchant state called Srivijaya rose up on Sumatra. For a while, Srivijaya dominated trade in the region because there were so many ships going through the Strait of Malacca to and from China.	Srivijaya က Sumatraမွာေပၚေပါက္ခဲ့တယ္။ အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြက္ Srivijaya က ကုန္သြယ္မႈကိုေဒသအတြင္းၾကီးစိုးကဲ့တယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ဟိုမွာ သေဘၤာအမ်ားအပ်ားဟာတရုတ္ျပည္ကိုအသြားအျပန္ မာလကၠာေရလက္ၾကား မွျဖတ္သြားၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ေနာက္ ဇာတ္ခန္းတစ္ခန္းမွာဒီကုန္သြယ္မႈဟာ ရုတ္တရက္၁၅ရာစုမွာရပ္တန္ ့သြားတာကိုကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ့ရမယ္။
But as we will see in another episode that this trade abruptly declined in the 15th century and with it so did Srivijaya. This brings up a key point about Indian Ocean trade which is that it was indispensable to the creation of certain city states like Srivijaya and the city states of the Swahili Coast.	Srivijaya လဲဒီလိုျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒါကအိႏိၵယသမုဒၵရာကုန္သြယ္ေရးရဲ့ေသာ့ခ်က္ျဖစ္တယ္။ Srivijaya လို Swahili ကမ္းေခ်လို္ တခ်ိဳ ့ျမိဳ ့ေတာ္ေတြ ဖန္ဆင္းရန္ မရွိမျဖစ္ေသာအခ်က္ဘဲျဖစ္တယ္။ ကုန္သြယ္မႈမရွိဘဲဒီေနရာေတြဟာခ်မ္းသာၾကြယ္၀ဖို ့ေ၀းေရာ ေပၚေတာင္ေပၚေပါက္္လာမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒီျမိဳ ့ေတာ္ေတြအတြက္ကုန္သြယ္မႈဟာ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈရဲ့အ ရင္းျမစ္ဘဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့သူတို ့ သြင္းခြန္ထုတ္ခြန္ဆိပ္ကမ္းခြန္ေကာက္ခံႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့သူတို ့ကအခုအခ်ိန္မွာအင္အားမရွိေတာ့တာက ကုန္သြယ္မႈကနိဳင္ငံေသး ေသးေလးေတာင္ေဆာက္တည္ရန္ အားနည္းတဲ့ေအာက္ေျချဖစ္ေၾကာင္းကိုျပတယ္။ ဒီဟာေၾကာင့္အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိခဲ့တယ္၊ အခြန္ေကာက္ခံတာမ်ားလွ်င္ကုန္သည္မ်ားကအျခားလမ္းေၾကာင္းရ်ာသြားၾကတယ္ ဥပမာအဓိကအေၾကာင္းကေတာ့ ကုန္သြယ္မႈေပၚအားကိုးေနတာ သင့္ကိုကမ႓ာ့စီးပြားေရး အတက္အက်ေတြေၾကာင့္အားနည္းေစတယ္။ ကုန္သည္အုပ္စိုးတဲ့အေရွ ့ေတာင္အာရွဘုရင့္ႏိုင္ငံရဲ့အေမြအနစ္ေတြ ကယခုထိတိုင္Singaporeမွာရွင္သန္ေနတယ္ ဥပမာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေသာျမိဳ ့ေတာ္ေတြရဲ့သင္ခန္းစာကေတာ့ သူ ့အနီးနားမွာ ေနရာ၀င္ယူျပီးကိုယ္ထက္နည္းတဲ့အခြန္ေတြကိုေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ႏွင့္ေပးမယ့္ျမိဳ ့ေတြရွိေနတယ္။ ကုန္သည္ေတြကရယ္စရာအုပ္ထုပ္ႏွင့္လူေတြ ကိုဘယ္ကိုသြားရမယ္ဆိုတာဆုံးျဖတ္သလိုဘဲ ၾကည့္ေပးတဲ့အတြက္ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ေနာက္တစ္ပတ္ျပန္ေတြ ့ၾကမယ္။
If you were asked, what happened to you before you took your very first breath, would you know? Did you know that learning about the time from just before you were conceived until after you were born, could improve the quality of your life? What do you know about your earliest experiences?	ရှင်တို့ကို ရှင်တို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် အသက်ကို မရှူမီ ဘာတွေဖြစ်ပျက်ခဲ့ကြောင်းကို မေးကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ ရှင်တို့ အဲဒါကို ဖြေနိုင်ပါ့မလား? ပြီးတော့ ရှင်တို့ သန္ဓေတည်လာချိန်မှ မွေးလာတဲ့အထိ အချိန်ကာလ အကြောင်းကို သိရှိနိုင်လျှင် ရှင်တို့ရဲ့ ဘဝအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်လို့ ရနိုင်ခဲ့မှာကိုရော ရှင်တို့ သိကြပါသလား? ရှင်တို့ဟာ ရှင်တို့ရဲ့ ပထမဦးဆုံး အတွေ့အကြုံတွေကို ဘာများ သိကြပါသလဲ? ရှင်ကို သိပ်ကို လိုလားခဲ့ပြီး အသေအချာ စီမံခဲ့ကြတာလား? မလိုလားခဲ့ကြတဲ့ မျှော်လင့် မထားခဲ့သူများလား? ဒါမှမဟုတ် ရှင်မွေးလာတာက အကြမ်းဖက်မှု တခုရဲ့ ရလဒ်အဖြစ်များလား? မုဒိမ်းကျင့်ခဲ့သူကို ရွံ့မုန်းခဲ့တဲ့ မိခင်ရဲ့ ဝမ်းတွင်းမှာ ၉ လ ကြာအောင် နေထိုင်ခဲ့ရတဲ့ ကလေးတယောက် ဘယ်လို ခံစားခဲ့ရမယ်ဆိုတာကို စိတ်ကူး ကြည့်နိုင်ပါသလား? ကျွန်မတို့ အများစုတို့ဟာ အဲဒီလိနည်းဖြင့် သန္ဓေတတည်လာခဲ့တာ မဟုတ်ခြင်းဟာ ကံကောင်းတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ သန္ဓေတည်မှုကို လိုလားကြိုဆိုခဲ့ကြတယ် ဆိုတောင်မှ၊ ကျွန်မတို့ အားလုံးဟာ ကျွန်မတို့ မိခင်ရဲ့ စိတ်ပိုင်း ခံစားချက်များ နဲ့ စိတ်ဓာတ်ခံစားမှုများဖြင့် ပြည့်နေတဲ့ အမြွာရည်ထဲမှာ နစ်မွမ်းနေခဲ့ကြရတာပါ။ ရှင်တို့ဟာ အမိဝမ်းတွင်းထဲက အချိန်အကြောင်း ဘာများ သိပါသလဲ? အဲဒီတုန်းကး ရှင်တို့ဟာ စိတ်ချမ်းသာမှု၊ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ ဖိစီးမှုများ၊ စိုးရိမ်မှုများ၊ စိတ်ဓာတ် ကျမှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသလား?
Was your mother mourning the loss of a loved one? Was she the victim of domestic violence? Was it toxic perhaps?	ရှင်တို့ရဲ့ မိခင်ဟာ ချစ်မြတ်နိုးသူ တဦး ကွယ်လွန်ခဲ့လို့ ငိုကြွေးနေခဲ့သလား? သူမဟာ အိမ်တွင်း အကြမ်းဖက်မှုရဲ့ သားကောင်များ ဖြစ်ခဲ့သလား? ဒါမှမဟုတ် အဲဒီမှာ အဆိပ်အတောက်များ ရှိနေခဲ့သလား? အာဟာရတွေကို ဖြည့်တင်းပေးတဲ့ ချက်ကြိုးမှတဆင့် ကျွန်မတို့ဟာ နီကိုတင်၊ အရက် နဲ့ မူးယစ်ဆေးတွေကိုပါ ရရှိနိုင်လို့ပါ။ အဲဒီလို ရရှိခံစားမှုတွေ ဘယ်လိုပဲ ရှိခဲ့စေကာမူ၊ ၎င်းတို့ဟာ ကျွန်မတို့ ဘဝအတွက် မူရင်းပုံစံလို ဖြစ်လာပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်သည် မိခင် စားသောက်တွေတင်မကပဲ၊ သူမရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ထဲက ရရှိတဲ့ ခံစားမှုတွေ နဲ့ အတွေ့အကြုံ အားလုံးတို့ဟာ ကလေးငယ်ရဲ့ အနာဂတ် ကျန်းမာရေး၊ အသိဉာဏ်နဲ့ ဘဝကောင်းစားမှုတို့ကို အကျိုးသက်ရောက်ပါတယ်။ အဲဒီ ၉ လကာလ အတွင်းက မိခင်ရဲ့ ဘဝပုံစံ နေထိုင်မှုတို့ကမှ သူမွေးလာရမယ့် ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးအတွက် ကလေးငယ်အား အသင့်ဖြစ်လာရေးကို ကူညီဖြည့်ဆည်းပေးတာပါ။ ဘဝထဲမှာ ရင်ဆိုင်လာရဖို့ ရှိတာတွေအတွက် အသင့်ဖြစ်လာအောင် ကူညီပေးရင်း သဘာဝကို ကျွန်မတို့ အသက်ရှင် ရပ်တည်နိုင်အောင် အဲဒီလို ဆောင်ရွက်ပေးတာပါ။ ကျွန်မတို့ မွေးလာတဲ့ နောက် မကြာခဏဆိုလသို အစောပိုင်း အတွေ့အကြုံကို ထပ်ပြုလုပ်မှုပါပဲ။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အမိဝမ်းတွင်းမှာ ကောင်းမွန်စွာ သိရှိခဲ့ရတဲ့ဆီကို ကျွန်မတို့ကို မကြာခဏ စွဲဆောင်တတ်တတ်တာပါ။ မီးမဖွားမီ နဲ့ မီးဖွားပြီးနောက်ပိုင်း ခံစားမှု အတွေ့အကြုံများကို နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် သုတေသနပြု လေ့လာလာခဲ့တဲ့ နောက်မှာ၊ ကလေး သန္ဓေတည်မှု၊ အမိဝမ်းတွင်းဘဝ နဲ့ မွေးဖွားမှုတို့က ကျွန်မတို့ ဘဝတွေအပေါ် အကျိုးသက်တရာက်မှု အထူးကြီးမားတာကို ထောက်ြပနေကြပါတယ်။ လူအများစုတို့ဟာ အဲဒီလို နှုတ်စကားများ၊ စိတ်ပိုင်း ခံစားမှုများ နဲ့ ထိတွေ့မှုများ အရေးကြီးတာကို နားမလည်ပဲ နေထိုင်တတ်ကြပါတယ်။ ကျွန်မတို့အတွက် အရေးကြီးဆုံး နဲ့ ပုံသွင်း ပေးတဲ့ကာလမှာ မွေးဖွားမှုမတိုင်မီ ကာလဖြစ်တာကို မွေးဖွားမှုနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ နောက်ဆုံး သုတေသနများက ထောက်ပြထားပါတယ်။ တွေ့ရှိမှုများအရ ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်ပိုင်း၊ စိတ်ခံစားမှုများ နဲ့ ဆက်ဆံမှုများ စတဲ့ ဘဝဆိုင်ရာ မျက်နှာစာ အားလုံးအတွက် ဇယားပုံစံကို ချမှတ်ပေးရာတွင် သန္ဓေမတည်မီလေးတင်မှ စတင်လျက် မွေးလာတဲ့ အထိကာလဟာ သော့ချက်အကျဆုံး နဲ့ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချက်အလက်တွေကို နောက်ဆုံး ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်အတွင်းမှာ တွေ့ရှိခဲ့တာမို့လို့၊ အမီဝမ်းတွင်းမှ ပြင်ပကမ္ဘာဆီ ထွက်လာရေး ခရီးစဉ်ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ဟာ လူတွေအားလုံး လက်ခံကျင့်သုံးကြတဲ့ အချက် မဟုတ်တသးပါဘူး။ ပြီးတော့ ဘာမှမကြာသေးခင်အထိ မွေးကင်းစ ကလေးငယ်တွေ နာကျင်မှုကို မခံစားကြရဘူးလို့တောင် ကျွန်မတို့ကို ပြောလာခဲ့ကြပေမဲ့၊ မွေးဖွားမှု အချိန်ကာလ တဝိုက် ဖြစ်ပျက်တာကို လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာအောင် မွေးကင်းခါစ ကလေးငယ်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်း နဲ့ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်တာတွေကို လေ့လာကြည့်တော့၊ အဲဒီလို ပြောကြားချက်တွေ လုံးဝ မဟုတ်မှန်တာကို ပြနေကြပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာတုန်းက၊ ကျွန်မဟာ ကျွန်မဘဝကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲပစ်မယ့် ကလေးငယ်ကို တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ နှစ်လခွဲစောပြီး မွေးလာခဲ့တဲ့ စူလ်တန်လေးက သူရဲ့ လက်သေးသေးလေးဖြင့် ကျွန်မရဲ့ လက်ချောင်းကို ဆွဲကိုင်လိုက်ကာ၊ ကျွန်မ လုပ်ကိုင်နေခဲ့တာကို ရပ်တန့်ပစ်သွားစေခဲ့တာကို ကျွန်မဟာ သိပ်ကို စိတ်ထဲမှာ ခံစားလိုက်ခဲ့ရပါတယ်။ သူ့မိဘတွေက စွန့်ပစ်လိုက်ကြတဲ့ သူခမျာအတွက်၊ တဦးဦးနဲ့ ထိတွေ့ဖို့ အခွင့်အလမ်းဟာ သူ့ကို အသက်ရှင်နေအောင် ကျွန်မတို့က လုပ်ပေးရတဲ့ ဆေးကုသမှုဆိုင်ရာ လုပ်ရိုး လုပ်စဉ်သာ ဖြစ်တာ ကျွန်မ နားလည်လိုက်တယ်။ အဲဒီဖြစ်ရပ်နောက်မှာ၊ အဲဒီလို မနှစ်မြို့ဖွယ် လုပ်စရာတွေကို လုပ်ကိုင်နေတဲ့ စပ်ကြားမှာ ခဏရပ်လျက် အမွေးနုထနေတဲ့ သူ့လက်ကလေးတွေကို ပုပ်ပေးတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချိန်ကာလတွေမှာ ကျွန်မ မကြာခဏ တွေးကြည့်မိတာက၊ အမိဝမ်းတွင်းထဲမှာ အနည်းဆုံးနှစ်လ နေခဲ့ရအုံးမှာဖြစ်တဲ့ စူလ်တန်ကတောင် ဒီလို သိနိုင်စွမ်း ရှိတယ်ဆိုတော့ မိခင်ဝမ်းတွင်းမှာ ရှိနေကြတဲ့ ကလေးငယ်လေးတွေကော သူတို့ ဝန်းကျင်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကိုများ သိနေကြလေမလားလို့ပါ?
During those moments I often wondered, if Sultan is this aware when he should have been inside his mother for at least another 2 months, could it be that babies inside the womb are just as aware of what goes on around them? After becoming a member of the Association for Pre and Perinatal Psychology, I discovered that everything I had begun to wonder was true.	Association for Pre and Perinatal Psychology ရဲ့ အဖွဲ့ဝင် တဦး ဖြစ်လာခဲ့တဲ့ နောက်မှာ ကျွန်မက တွေးထင်စဉ်းစားနေခဲ့တဲ့ အရာတိုင်း မှန်နေတောကို တွေ့လာပါတယ်။ ကျွန်မတို့ မွေးလာကြတဲ့ အချိန်ကာလ ဝန်းကျင်မှာ ဖြစ်ပျက်သမျှ အရာတိုင်းဟာ ရေရှည် ပုံစံဇယားတွေကို ချမှတ်ပေးပါတယ်၊ အဲဒီလို ပုံစံဇယားတွေဟာ အရွယ်ရောက်လာတဲ့ ကာလထဲမှာပါ ရှိနေဆဲပါ။ အချိန်စော မွေးလာခဲ့ကြလို့ အနွေးသေတ္တာထဲမှာ အပတ်အတော်ကြာ ထည့်ထားခံခဲ့ရတဲ့ သက်ကြီးတွေဟာ၊ ရံဖန်ရံခါဆိုသလို အပြင်ကမ္ဘာကြီးနဲ့ ခွဲခြားခံထားရသလို ခံစားကြရပါတယ်၊ တချိန်တုန်းက သူတို့ကို ဝန်းရံနေခဲ့တဲ့ ပလပ်စတစ် နံရံတွေ ဘယ်တုန်းကမှ ပျောက်ကွယ် မသွားသလိုပါပဲ။ ပြီးတော့ သူတို့ဟာ တောက်ပတဲ့ အရောင်တွေ၊ အသံတွေ နဲ့ ထိတွေ့မှုကို သိပ်ခံစားလွယ်ပါတယ်။ သူနာပြု ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန်က သူတို့က တို့ထိနေတဲ့ အချိန်အများစုမှာ သူတို့အတွက် နာကျင်ဖွယ်ရာ၊ မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ ဒါမှမဟုတ် ကြောက်စရာ တခုခု လုပ်ကိုင်မှုပါပဲ။ အဲဒါ့အပြင် သူတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ နှလုံးခုန်နှုံး ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှူမှုနှုန်း ကျဆင်းလာလို့ ပေါ်လာတဲ့ အချက်ပေးသံကို သာမက၊ အခြား ကလေးငယ်က အရေးပေါ် အကူအညီ လိုအပ်တဲ့ အချိန်တိုင်းမှာပါ အချက်ပေးသံကို ကြားရတယ်။ အဲဒါတွေကို စဉ်းစားကြည့်မိရင်၊ အဲဒီလို ပုံစံဇယားတွေ သူတို့ တသက်လုံးမှာ သူတို့နဲ့အတူ ရှိနေခြင်းဟာ ဘာမှ အံ့အားသင့်စရာ မဟုတ်တော့ပါ။ ကျွန်မက လူတွေကို သူတို့ မွေးလာခဲ့ပုံက သူတို့ကို အကျိုးသက်ရောက်နေပုံကို ပြောပြတဲ့ အခါမှာ၊ လူတော်တော်များများက
What I found really interesting is when I talk to people about how the way we come into the world affects us, most people say, "It makes so much sense!" or, that they wished they would have known, because then they would have done things differently. During my life, I discovered that nothing ever goes away, until it teaches us what it is we need to know. It felt like the garments in my mother's closet had become the wardrobe of my life.	"ဟုတ်တယ်၊ အဲဒါ တကယ့် သိသင့်တဲ့ အချက်ပဲ!" ဒါမှမဟုတ်၊ အဲဒီအကြောင်းကို သူတို့ သိများသိဖို့ ကောင်းခဲ့လိုက်တာ၊ အဲဒီလိုသိခဲ့ရင် အရာတွေကို တမျိုးတဖုံ လုပ်ခဲ့ကြမှာပါ ဆိုတာ စိတ်ဝင်စားစရာပါပဲ။ ကျွန်မ တသက်တာမှာ နားလည်လိုက်တာက၊ အရာတခုခုဟာ ကျွန်မတို့ သိသင့်တာကို မသင်မပေးချင်း၊ စွန့်ပစ်မသွားနိုင်ကြပါ။ ကျွန်မ မိခင်ရဲ့ ဘီရိုးထဲက အဝတ်အစားတွေဟာ ကျွန်မ ဘဝအတွက် ဗီရိုးဖြစ်လာကြတယ်လို့ ကျွန်မ ခံစားမိပါတယ်။ သူ့ဝတ်စားခဲ့တာတွေကို ကျွန်မ မပိုင်ဆိုင်ပါကလား ဆိုတာ နားလည်လာချိန်မှာ၊ ကျွန်မဟာ အဲဒါကို နောက်မှာ ချန်ထားခဲ့နိုင်ကာ၊ နောက်ဆုံးမှာတော့ ကျွန်မ စိတ်ကြိုက် ပုံစံနဲ့ ဝတ်စားလာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်တုန်းက အသံဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ခံစားနေခဲ့ရတဲ့ နာမည်ကြီး ရော့က် ဂီတအဖွဲ့ တခုရဲ့ အဆိုတော်ကို ပိုက်သွင်းလျက် ကုသနေခဲ့ရတဲ့ ကလေးရဲ့ ဒီဓာတ်ပုံကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ သူမွေးလာခဲ့စဉ် သူအသက်ရှူနိုင်ဖို့အတွက် ပြွန်တခုကို လည်ချောင်းမှတစ်ဆင့် ထိုးထည့်ခဲ့ရတာကို နားလည်လာစေရန် သူ့ကို ပြသပေးလိုခဲ့တာပါ၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ တချိန်တည်းမှာ သူဟာ ဘယ်လို အသံကိုမှ ထုတ်မရအောင် လုပ်ပစ်ခဲ့ပါတယ်၊ သူဟာ ငိုနေတာတောင် အသံမကြာနိုင်ခဲ့ဘူး။ သူဟာ မျက်လုံးတွေ မျက်ရည်တွေ ပြည့်နေလျက် ကျွန်မကို ကြည့်ရင်း ပြောလိုက်တာက၊
"I finally understand why had it been so difficult for me to find my voice and to express myself, unless I scream into a microphone on stage." I also found it heartbreaking when I learned that the tragic characteristics that Saddam Hussein and Hitler shared with almost 75% of death row inmates here in the United States, are an unwanted conception and an extremely difficult pre-natal period and early start in life. The majority of them also suffered multiple abandonments, mostly by their fathers.	"ကျွန်တော်ဟာ မိမိကို ထုတ်ဖေါ်ပြောရန် ကျွန်တော့အသံကို ရှာဖွေရာမှာ ခက်ခဲခဲ့ကာ မိုက်ခရိုဖုန်းကို သုံးမှသာ အော်ဟစ် နိုင်ခဲ့ခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းကို၊ အခုကျမှသာ ကျွန်တော် နားလည်လာပြီ။" ပြီးတော့ Saddam Hussein နဲ့ Hitler တို့ဟာ ကျွန်မတို့ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုထဲက သေဒဏ် စီရင်ချက် ချခံထားကြရသူတို့ထဲက ၇၅ % နီးပါးတို့နည်းတူ ဘဝကို ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ နိဂုံးချုပ်ခဲ့ကြရတာဟာ မလိုလားခဲ့ကြတဲ့ သန္ဓေတည်မှု နဲ့ သိပ်ကို ခဲယဉ်းခဲ့တဲ့ မီးမဖွားမိကာလ နဲ့ ဘဝစတင်မှုရဲ့ ရလဒ်ဖြစ်တာကို ကျွန်မ သိလာရတော့ သိပ်ကို စိတ်ထဲမှာ ခံစားမိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီသူတွေထဲက အများစုတို့ဟာ အကြိမ်ကြိမ် စွန့်ပစ်ခံခဲ့ကြရတဲ့သူတွေပါ၊ အထူးသဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူက စွန့်ပစ်ခဲ့တာပါ။ သူတို့အားလုံး စမွေးလာစဉ်တုန်းက၊ နုနယ်တဲ့ ကလေးငယ်လေးတွေ ဖြစ်ခဲ့စဉ်တုန်းက၊ သူတို့အားလုံးကို ဒီဘဝထဲ ပေါ်လာတာကို ကြိုဆိုလက်ခံခဲ့ကြမယ်၊ လက်ခံလိုတာကို၊ ချစ်ကြတာကို၊ နာကြင်ကြမှာကို ပြသခံခဲ့ရရင် သူတို့ရဲ့ ဘဝဟာ ဘယ်လိုများ ဖြစ်လာခဲ့မလဲ ကျွန်မ တွေးဝေမိပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဘဝ စစချင်းမှာ ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ပျက်ခဲ့စေကာမူ၊ ကျွန်မတို့ ကျွန်တို့မိဘတွေကို အပြစ်ဖို့ရန် အချိန်ကာလရဲ့ သက်တမ်းဟာ ကုန်ဆုံးသွားမှာပါ။ လူတဦးချင်း အနေနဲ့ ခုနက ပြောခဲ့တဲ့ အစောဆုံး အတွေ့အကြုံများက အားလုံးကို ဘယ်လောက်အထိကို အကျိုးသက်ရောက်နိုင်တာ သိထားခြင်းက၊ ကျွန်မတို့ရဲ့ ယုံကြည်မှု စနစ်ကို ပြောင်းလဲနိုင်အောင် ကူပေးလျက် ကျွန်မတို့တင်မက အခြားသူတို့ရဲ့ ဘဝကို ကြီးမားစွာ မြှင့်တင်ပေးရေးကို အထောက်အကူပြုမှာပါ။ ကလေးငယ်လေးတွေဟာ ထိတွေ့ခံရတဲ့အခါမှာ ထိခိုက်လွယ်ကြတာ မှန်ပေမဲ့၊ သူတို့ဟာ လိုအပ်သလို ပြောင်းလဲလျက် အသက်ရှင် ရပ်တည်ဖို့အတွက်ပါ ရုပ်ပိုင်း နဲ့ စိတ်ပိုင်းအရ အံ့အားသင့်ဖွယ် အစွမ်းအစတွေ ရှိကြတဲ့သူတွေပါ။ အသက်ရှင် ရပ်တည်မှု နဲ့ အသက်ရှင်ဖို့ ကြိုးပမ်းရမှုဟာ အကြီးအကျယ် ကွာဟလှပါတယ်။ တကယ်တော့၊ ကျန်းမာတဲ့ ကလေးကို ပျိုးထောင်ပေးခြင်းဟာ ချွတ်ယွင်းနေတဲ့ ကလေးကို ပြုပြင်ပေးရတာနဲ့စာရင် များစွာမှ လွယ်တယ်ဆိုတော့၊ ကလေးငယ်တွေ မွေးလာချိန်မှာ သင့်တင့်တဲ့ အစကို စတင်ပေးသင့်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို ပိုပြီးတော့ကို အားလုံး လက်ခံကျင့်သုံး လာအောင် ဘာဖြစ်လို့ မလုပ်သင့်တာလဲ? ဒီကိစ္စဆိုင်ရာ ကျွန်မတို့ရဲ့ အသိစတ်က စပြီး ပြောင်းလဲနေတာကို ကျွန်မ သတိထားမိပါတယ်၊ ကျွန်မဟာ သူတို့ရဲ့ ဘဝအစောပိုင်းဆိုင်ရာ ခံစားခဲ့ရတာကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းလိုကြတဲ့ သူတို့ထံမှ အကူအညီ တောင်းခံကြသူတွေ၊ မိဘတွေရဲ့ ဖြေရှင်းမရသေးတဲ့ ပြဿနာတွေ၊ စိုးရိမ်ချက်များ နဲ့ အနာတရဖြစ်မှုတွေကို အနာဂတ်မှာ ပေါ်လာကြမယ့် သူတို့ကလေးငယ်လေးတွေ အမွေခံမရရှိဖို့အတွက်ကို ဘယ်လို ပြင်ဆင်ထားသင့်ကြောင်း မိဘတွေထံမှ မေးမြန်းမှုတွေ တိုးတိုး ရရှိနေပါတယ်။ သန္ဓေတည်မှု၊ အမိဝမ်းတွင်းထဲမှာ နေထိုင်ခဲ့ရတဲ့ အချိန်ကာလ၊ ပြီးတော့ ကျွန်မတို့ မွေးဖွားလာပုံတို့ဟာ တကယ့်ကိုပဲ ကလေးတိုင်းအတွက်ကို တသက်လုံးကို အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်တဲ့ ဆုလာဘ်ကြီးပါပဲ။ ဒီကမ္ဘာကြီးကို ပိုပြီး အသိစိတ်ရှိကာ၊ ကျွန်မတို့ အားလုံးကို စောင့်ရှောက်ပေးမယ့် ချိတ်ဆက်လျက်ရှိနေတဲ့ နေရာမျုးအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုကြရင်၊ ကျွန်မတို့ဟာ အမျိုးသမီးအား ကိုယ်ဝန်ရှိနေစဉ် ကျွန်မတို့ရဲ့ ဆက်ဆံပြုမူပုံမှ စတင်ကြရပါမယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ လက်ရှိ ကလေးမွေးရေး လုပ်ကိုင်နည်းများကိုပါ ပြောင်းလဲပစ်လျက်၊ ကလေးမွေးဖွားမှုတွေ ပိုပြီး နူးညံ့လာအောင် အားထုတ်ကြရပါမယ်။ အဲဒါဟာ အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အမျိုးသမီး ၁၃၅ သန်းတို့က ကလေးတွေကို မွေးပေးနေကြရာ၊ နေ့စဉ် ကလေး ၅ ဦးမှ ၆ ဦး မွေးနေကြလို့ပါ။ အဲဒီ ကလေးငယ်လေးတွေကို ဘယ်လို ကြိုဆိုလက်ခံကြတယ် ဆိုတာက သူတို့ရဲ့ ဘဝလုံခြုံမှု၊ မိမိရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ နဲ့ မေတ္တာတရား၊ စာနာစိတ် နဲ့ ယုံကြည်မှုတို့ကို အခြေခံထားတဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဆက်ဆံမှုများ သူတို့ဆီမှာ ရှိမှာကို အာမခံပေးနိုင်လို့ပါ။ ဒီတော့၊ ကျွန်မတို့ ဘာတွေကို လုပ်သင့်ပါသလဲ? ရှင်တို့က ကိုယ်ဝန် ရှိနေတဲ့ အမျိုးသမီးလား၊ လုပ်ကိုင်ဖက်လား၊ မိသားစု အဖွဲ့ဝင်လား၊ အကြီးအကဲလား၊ လုပ်ဖေါ်လား၊ စောင့်ရှောက်သူလား၊ တိုင်ပင်ပေးသူလား၊ ဆရာလား၊ လူကြီးလား၊ အိမ်နီးချင်း ဒါမှမဟုတ် မိတ်ဆွေလား၊ ရှင်ရဲ့ ပံ့ပိုးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ အပြုသဘော အကျိုးဆက်တွေကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ မိခင် ဝမ်းတွင်းထဲက အမြွာရည်ထဲမှာ နစ်မွန်းနေတဲ့ ကလေးငယ်ကိုသာမက၊ လူသား တရပ်လုံးရဲ့ အနာဂတ်ကိုပါ ပုံသွင်းပေးမှုကိုပါ အကျိုးပြုနိုင်မှာပါ။
(Applause)	(လက်ခုပ်တီးသံများ)
We're asked to look at the table below. From the information given, is there a functional relationship between each person and his or her height?	ကျွန်တော်တို့ ဖြေရှင်းဖို့ ဒီအောက်က ဇယားကို သုံးခိုင်းတယ်။ ပေးထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ၊ ဒီမှာ လူတစ်ယောက်စီနဲ့ သူရဲ့အရပ်အမြင့်ကြားမှာ မှီချက်ဆက်နွယ်မှု (functional relationship) ရှိပါသလား။ ပထမဦးဆုံး အရင်စဉ်းစားရမှာက functional relationship ဆိုတာဘာလဲ ဆိုတာပါ။ relationship (ဆက်နွယ်မှု) ကတော့ သေချာပေါက်ရှိတယ်။ အချက်အလက်တွေက ပြောတယ်၊ တစ်ကယ်လို့မင်းက Joelle ဆိုလျှင် မင်းရဲ့အရပ်က 5" 6"။ မင်းက Nathan ဆိုလျှင်၊ မင်းရဲ့ အရပ် က 4" 11"။ မင်းက Stewart ဆိုလျှင်၊ မင်းရဲ့ အရပ် က 5" 11"။ အဲဒါကို ဆက်နွယ်မှု၊ ဆက်စပ်မှုတစ်ခုလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို functional relationship ရှိဖို့ရာ ကိန်းရှင် (variable) တစ်ခုပေးလိုက်တိုင်း function က ထုတ်ပေးတဲ့တန်ဖိုး တစ်ခုပဲ ဖြစ်ရမယ်။ ခင်ဗျားက height function ကိုပြောလျှင် ဒီဟာက functional relationship ဖြစ်ဖို့ရာ height function ထဲကို ဘယ်နာမည်ပဲထည့်ထည့် အဖြေက တစ်ခုပဲ ထွက်ရမယ်။ နာမည်တစ်ခုအတွက် အဖြေနှစ်ခုထွက်ခဲ့လျှင် ဒါဟာ functional relationship မဟုတ်တော့ဘူး။ တစ်ကယ်လို့ Nathan ရဲ့ အရပ်က ဘယ်လောက်လဲလို့မေးခဲ့လျှင် ကဲ ဒီဇယားကို ကြည့်ပြီးတော့ Nathan ရဲ့အရပ်သည် 4" 11" လို့ မင်းဆိုမယ်။
There are not two heights for Nathan. There is only one height. And for any one of these people that we can input into the function, there's only one height associated with them, so it is a functional relationship.	Nathan ရဲ့အရပ်က နှစ်ခုမရှိဘူး။ အရပ်တစ်ခုပဲ ရှိတယ်။ ဘယ်သူ့နာမည်ပဲ ထည့်ထည့် အရပ်တစ်ခုပဲ ဆက်နွယ်မှုရှိတယ်။ ဒါကြောင့်၊ အဲဒါဟာ functional relationship တစ်ခုဖြစ်တယ်။ အဲဒါကို၊ ဂရပ်(ဖ်) တစ်ခုပေါ်မှာတောင် မြင်နိုင်တယ်။ ဂရပ်(ဖ်) ဆွဲကြည့်ကြရအောင်။ ကဲ ကြည့်ကြစို့၊ အမြင့်ဆုံးအရပ်က 6" 1" ဖြစ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့က ၁ ပေကနေစပြီး၊ ၂ ပေ၊ ၃ ပေ၊ ၄ ပေ၊ ၅ ပေ နဲ့ ၆ ပေ။ တစ်ကယ်လို့ မတူတဲ့ နာမည်တွေ (function ထဲကိုထည့်နိုင်တဲ့ မတူတဲ့လူတွေ) ကို လမ်းကြောင်းဆွဲမယ်ဆိုလျှင်၊ သူတို့နာမည်ရဲ့ ပထမစာလုံးကိုပဲ ထည့်မယ်။ ကျနော်တို့မှာ Joelle ရှိ မယ်၊ Nathan ရှိမယ်၊ Stewart ရှိမယ်။
We have Joelle, we have Nathan, we have Stewart, we have LJ, and then we have Tariq right there. So lets plot them.	LJ ရှိမယ်၊ ပြီးတော့ ဒီမှာ Taraiq ရှိမယ်။ လမ်းကြောင်း ဆွဲကြည့်ကြရအောင်။
So you have Joelle, Joelle's height is 5-6, so 5-6 is right about there. Then you have Nathan. Let me do it in a different color.	Joelle ဆိုလျှင် Joelle ရဲ့အရပ်က 5"6"၊ ဒီနားလောက်မှာ ရှိမယ်။ ပြီးတော့ Nathan ရှိတယ်။ တစ်ခြားအရောင်နဲ့ ဆွဲပါရစေ။
Nathan's height is 4-11. We will plot to him right over there. Then you have Stewart.	Nathan ရဲ့အရပ်က 4" 11"။ သူ့ဆီကို ဒီမှာ လမ်းကြောင်းဆွဲလိုက်မယ်။ ပြီးတော့ Stewart ရှိမယ်။
Stewart's height is 5-11. He is pretty close to six feet.	Stewart ရဲ့အရပ်က 5"11"။ သူကခြောက်ပေနား တော်တော်နီးတယ်။
So Stewart's height-- I made him like six feet; let me make it a little lower-- is 5-11. Then you have LJ.	Stewart ရဲ့ အရပ်ကို 6" နားထားလိုက်မယ်၊ နည်းနည်းလေး အောက်ချလိုက်မယ်။ 5"11" ဖြစ်အောင်။ ပြီးတော့ LJ ရှိတယ်။
LJ's height is 5-6. So you have two people with a height of 5-6, but that's OK, as long as for each person you only have one height. And then finally, Tariq is 6 foot 1.	LJ ရဲ့အရပ်က 5"6"။ ဒီမှာ လူနှစ်ယောက်ရဲ့အရပ်က 5"6" တူနေတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတယောက်မှာ အရပ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်နေသ၍ အဲဒါ ရပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ Tariq က 6"1"။ သူက ဒီမှာ အမြင့်ဆုံးပဲ။
Tariq is right up here at 6 foot 1. So notice, for any one of the inputs into our function, we only have one value, so this is a functional relationship. Now, you might say OK, well, isn't everything a functional relationship?	Tariq က ဒီအထက်နား 6"1" မှာ ရှိတယ်။ ဒီတော့ သတိထားပြီးကြည့်ပါ။ function ထဲထည့်တဲ့ ဘယ်ကိန်းမဆို ရလဒ်တစ်ခုပဲ ထွက်တယ်၊ ဒီတော့ ဒါဟာ functional relationship တစ်ခု ဖြစ်တယ်။ အားလုံးဟာ functional relationship တွေပဲမဟုတ်ဘူးလားလို့ ခင်ဗျား ပြောချင်ပြောမယ်။ မဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော် ရေးလိုက်ပြီး အခြေအနေသစ်တစ်ခုလုပ်လိုက်လျှင်၊ ဒီဇယားက အခုဒီလိုဆိုပါစို့။ ကျွန်တော်က Stewart ရဲ့ အရပ်သည် 5"3" ရှိတယ်လို့ရေးခဲ့လျှင်။ ဒီဟာသည်ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဇယား (အသစ်) ဆိုလျှင်၊ ကျွန်တော်တို့မှာ functional relationship မရှိတော့ဘူး၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့
Stewart, we would have two different values. If we were to graph this, we have Stewart here at 5-11, and then all of a sudden, we would also have Stewart at 5-3. Now, this doesn't make a lot of sense, so we would plot it right over here.	Stewart ကို ထည့်လိုက်လျှင်၊ အဖြေနှစ်ခုထွက်နေလို့ပဲ။ အဲ့ဒါကို ပုံဆွဲလိုက်လျှင်၊ ဒီမှာ Stewart က 5"11" ဖြစ်ပြီး၊ ရုတ်တရက်၊ Stewart ကို 5"3" မှာလဲဘဲ ရှိဦးမယ်။ ဒါက အဓိပ္ပာယ်သိပ်မရှိဘူး၊ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ လမ်းကြောင်း ဒီမှာ ဆွဲမယ်။ ဒီတော့ Stewart အတွက်အဖြေနှစ်ခု ရမှာဖြစ်ပြီး ဒီဟာသည် မှန်ကန်တဲ့ functional relationship မဟုတ်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ Stewart ရဲ့ အရပ်ကို ရဖို့ ဘယ်တန်ဖိုးပေးရမှန်း မသိလို့ဘဲ။
In order for this to be a function, there can only be one value for this. You don't know in this situation when I add this, whether it's 5-3 or 5-11.	Function တစ်ခုဖြစ်ဖို့ရာ အဖြေက တစ်ခုပဲရှိရမယ်။ ကျွန်တော် ဒါကိုထပ်ထည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ဒီအနေအထားမှာ၊ 5"3"လား၊ 5"11"လား ဆိုတာ ခင်ဗျား သိမှာမဟုတ်ဘူး။ အခုတော့၊ ဒီလိုမဟုတ်ပါဘူး၊ အဲဒါ မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်
Now, this wasn't the case, so that isn't there and so we know that the height of Stewart is 5-11 and this is a functional relationship.	Stewart ရဲ့ အရပ်သည် 5"11" လို့သိတယ်။ ဒါက
I think to some level, it might be confusing, because it's such a simple idea. Each of these values can only have one height associated with it. That's what makes it a function.	Functional relationship ဖြစ်တယ်။ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှုပ်သွားနိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒါဟာ အတော်ရှင်းတဲ့ သဘောတရား ဖြစ်နေလို့။ ဒီတန်ဖိုးတစ်ခုစီသည် အရပ် တစ်ခုနဲ့ သာ ဆက်နွယ်နိုင်တယ်။ အဲဒီအချက်က function တစ်ခုဖြစ်အောင် လုပ်လိုက်တာပါပဲ။ အရပ်တစ်ခုထက်ပိုပြီး ဆက်နွယ်ခဲ့လျှင် အဲဒါဟာ function တစ်ခု မဟုတ်တော့ဘူး။ function မဟုတ်တော့ဘူး
Round 24,259 to the nearest hundred. You're going to find that doing these problems are pretty straightforward, but what I want to do is just think about what it means to round to the nearest hundred.	.. ၂၄,၂၅၉ ကိုအနီးစပ္ဆံုုး ရာကိန္းယူပါ။ ဒီပုစၧာေတြကို လုပ္ရတာ လြယ္ပါတယ္ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္လုပ္ခ်င္တာကေတာ့ အနီးစပ္ဆံုးရာကိန္းယူတယ္ဘာလဲဆိုတာကို စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္ အခု နံပါတ္မ်ဥ္းဆြဲမွာပါ ဒီမွာနံပါတ္မ်ဥ္းဆြဲမယ္ ၿပီးေတာ့ နံပါတ္မ်ဥ္းမွာရာကိန္းေတြကိုု မွတ္ပါမယ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ၂၄,၁၀၀ရွိမယ္ ၿပီးေတာ့ ၂၄,၂၀၀ကိုသြားမယ္ ၿပီးရင္ ၂၄,၃၀၀ကိုသြားမယ္ ၿပီးေတာ့ ၂၄,၄၀၀ကိုသြားမယ္ ရာဂဏန္း ေတြကိုပဲမွတ္ထားတာက ဘာအဓိပၸါယ္လဲဆိုတာ သိမယ္ထင္ပါတယ္ ၁၀၀စီတိုးသြားပါမယ္ အခု ဒီနံပါတ္မ်ဥ္းမွာ၂၄၂၅၉ ကဘယ္မွာရွိပါသလဲ? ဒီေတာ့ နံပါတ္မ်ဥ္းကိုၾကည့္ရင္ ၂၄၂၀၀ထက္ပိုပါတယ္ ၿပီးေတာ့ အဲဒီကိန္းက ၂၄၃၀၀ထက္နည္းတယ္ အဲဒါ၂၅၉ပါ ဒီေတာ့ဒီကအကြာေဝးက ၁၀၀,၅၉ဆိုရင္ ဒီမွာရွိမွာပါ အဲဒါက ၂၄၂၅၉ပါ ဒီေတာ့ တေယာက္ေယာက္ကအနီးဆံုးရာဂဏန္းယူခိုင္းရင္ ဒီထဲက ၁၀၀တိုးတဲ့တခုခုကိုေျပာတာပါ ဒါမွမဟုတ္ ၁၀၀တိုးလိုက္တဲ့အနီးဆံုး ဘယ္ဂဏန္းကိုမဆိုယူလိုက္ပါ ညာဖက္ကိုဒီလိုၾကည့္မယ္ဆို ၂၄၃၀၀က၂၄၂၀၀ထက္ ပိုနီးတာကိုေတြ႕မွာပါ ဒီေတာ့ အနီးဆံုးယူရင္ ၂၄၃၀၀ကိုယူပါ ဒီေတာ့ အနီးဆံုးရာကိန္းကိုယူရင္ အေျဖက ၂၄၃၀၀ျဖစ္ပါတယ္ အခု ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကိုနားလည္ပါၿပီ ဘာလို႔အနီးဆံုးရာကိန္းလို႔ေခၚလဲဆိုတာကို အနီးဆံုးရာကိန္းက ၂၄၃၀၀ပါ ဒါပမဲ့ ဒီလိုပုစၧာလုပ္တိုင္း နံပါတ္မ်ဥ္းဆြဲၿပီး တစ္ခုလံုးစနစ္တက်လုပ္စရာမလုိပါဘူး စဥ္းစားခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ပိုလြယ္တဲ့နည္း ဒါမွမဟုတ္ ပိုၿပီးနည္းက်တာက နံပါတ္ ၂၄၂၅၉ကိုၾကည့္ပါ အနီးဆံုးရာကိန္းကိုယူခ်င္ပါတယ္ ဒီေတာ့ ရာကိန္းေတြနားကိုၾကည့္ပါ ဒါက ရာကိန္းပါ ၿပီးေတာ့ ဒါကိုအနီးဆံုးယူပါ ဆိုလိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘယ္ဂဏန္းမွမလိုခ်င္ဘူး ရာကိန္းအေနာက္မွာ သုညေတြပဲလိုခ်င္တယ္ လုပ္ရမွာက အနီးဆံုးယူမဲ့ေနရာထက္ တစ္ငယ္တဲ့ေနရာကိုယူပါ ဒါကရာကိန္းေနရာပါ ဒီေတာ့ဒီနားက၅ကိုၾကည့္ပါ အကယ္၍ ဒီနံပါတ္က၅ ဒါမွမဟုတ္၅ထက္ႀကီးရင္ အကယ္၍ ၅,၆,၇,၈ ဒါမွမဟုတ္ ၉ျဖစ္ရင္ အနီးဆံုးတိုးယူလိုက္ပါ ဒီေတာ့ ၅ ဒါမွမဟုတ္ ၅ထက္ႀကီးရင္ အနီးဆံုးတိုးယူပါ .. ဒီအေျခေနမွာ အနီးဆံုးယူရမွာပါ ဒါက၅ပါ ၅ဒါမွမဟုတ္ ၅ထက္ပိုႀကီးတယ္ ဒီေတာ့အနီးဆံုးယူတယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၂၄၀၀၀ကိုသြားတယ္ အနီးဆံုးယူမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၂က၃တိုုးသြားတယ္ အဲဒါကို တစ္တိုးတယ္ အနီးဆံုးယူရင္ ၂၄၃၀၀ျဖစ္တယ္ အဲဒါကို အနီးဆံုးယူတယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ျပန္ေခ်ပတဲ့ဥပမာေပရမည္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ၂၄၂၄၉ရွိတယ္ အနီးဆံုးရာကိန္းယူခ်င္တယ္ ကၽြန္ေတာ္က အိုေက ကၽြန္ေတာ္အနီးဆံုးရာကိန္းယူခ်င္တယ္ ဆယ္ေနရာကိုၾကည့္ပါရေစ ဒီေနရာက ညာဖက္တဆင့္ပါ ၅ဒါမွမဟုတ္၅ထက္မႀကီးပါဘူး ဒီေတာ့ အနီးဆံုးခ် ယူပါ .. အနီးဆံုးခ်ယူရင္ သတိထားပါ ဒါကို ၂စီေလွ်ာ့ရမယ္လို႔မဆိုလိုပါဘူး ဆိုလိုတာက ၂ပဲရွိတယ္လို႔ပါ အဲဒီေနာက္ကကိန္းေတြကို ပယ္လိုက္ပါ ဒီေတာ့ ၂၄၂၀၀ျဖစ္သြားပါတယ္ အနီးဆံုးခ်ယူတဲ့ လုပ္ပံုကဒီလုိပါ အနီးဆံုးတိုးယူရင္ ၂၄၃၀၀ျဖစ္ပါတယ္ အဲဒါ အဓိပၸါယ္ရွိပါတယ္ ၂၄၂၄၉က ဒီနားကတစ္ေနရာရာမွာ ရွိမွာပါ ဒီေတာ့ ၂၄၂၀၀နဲ႔ပိုနီးမွာပါ ၂၄၂၀၀ကအနီးဆံုးရာကိန္းျဖစ္ပါတယ္ အနီးဆံုးခ်ယူရင္ ဒီလိုပုစၧာအတြက္ ၂၄၂၅၉ကို အနီးဆံုးရာကိန္းယူရင္ ၂၄၃၀၀ျဖစ္ပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အနီးဆံုးတိုးယူမွာပါ ..
The main mast of a fishing boat is supported by a sturdy rope that extends from the top of the mast to the deck. If the mast is 20 feet tall and the rope attaches to the deck 15 feet away from the base of the mast, how long is the rope? So let's draw ourselves a boat and make sure we understand what the deck and the mast and all of that is.	ငါးမျှားလှေရဲ့ ရွက်တိုင်မကို ခိုင်မာတဲ့ ကြိုးနဲ့ထောက်ပံ့ချည်ပေးထားပါတယ်။ အဲဒီကြိုးက ရွက်တိုင်ထိပ်ကနေ ကုန်းပတ်မှာ ချည်ထားပါတယ် ရွက်တိုင်က လက်မ(၂၀)ရှည်ပြီး ချည်ထားတဲ့ကြိုးက ရွက်တိုင်အောက်ခြေကနေ (၁၅)ပေ အကွာမှာရှိရင် ကြိုးရဲ့အရှည်ကို ရှာပါ။ သေသေချာချာနားလည်အောင် လှေပုံကို ဆွဲကြည့်ရအောင် ကုန်းပတ်ကဘာ ရွက်ကဘာဆိုတာပါ မြင်အောင်ကြည့်ရအောင် ဆရာက လှေပုံဆွဲလိုက်ပြီ။ အဝါရောင်နဲ့ စဆွဲမယ် ဒါကတော့ ဆရာတို့ရဲ့ လှေပဲဆိုကြပါစို့ ဒါကတော့လှေရဲ့ကုန်းပတ် လှေကဒီလိုပုံမျိုးဖြစ်မယ် ဒါကရွက်လှေလေ။ ဒီမှာတော့ ရေတွေပေါ့။
And then the mast is the thing that holds up the sail. So let me draw ourselves a mast. And they say the mast is 20 feet tall.	ရွက်တိုင်ဆိုတာ ရွက်ကိုချည်မဲ့ တိုင်ပါပဲ ကဲဒီတော့ ရွက်တိုင်ကို ဆွဲလိုက်ပြီ ဆိုထားတာက ရွက်တိုင်က ပေ(၂၀)ရှည်တယ် ဒီတော့ ဒီအရှည်က ပေ(၂၀)ပေါ့။ ဒါကတော့ ရွက်တော့ချည်ထားတာပါ။ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်ရအောင် တိုင်အနေနဲ့ပဲ ဆွဲလိုက်ပြီ။ ရွက်ပုံကို ထည့်ခြယ်ချင်ရင်လဲ ရပါတယ်။ ပြီးတော့ ကြိုးကကုန်းပတ်ပေါ်မှာ တိုင်အောက်ခြေကနေ (၁၅)ပေအကွာမှာရှိတယ်။ ဒါကတော့ တိုင်အောက်ခြေပေါ့။ ဒီမှာက ကုန်းပတ် ကြိုးကို တိုင်အောက်ခြေကနေ (၁၅)ပေအကွာမှာ ချည်လိုက်ပြီ။ ဒါက ရွက်တိုင်အောက်ခြေဆိုရင် (၁၅)ပေက ဒီလောက်အကွာမှာ ရှိမှာပေါ့။ ဒါတွေကို မှတ်လိုက်ပြီ။ ဒီမှာရှိတဲ့အကွာအဝေးက (၁၅)ပေ ကြိုးကို ဒီမှာချည်မယ် တိုင်ထိပ်ကနေ အောက်ခြေထိ (ကြိုးပုံ) ဆွဲလိုက်တော့ ကြိုးက ဒီလိုဖြစ်မှာပေါ့။ မေးထားတဲ့မေးခွန်းက ကြိုးဘယ်လောက်ရှည်လဲ ဒီမှာ မင်း နားလည်ရမယ့် အချက်နည်းနည်း ရှိပါတယ်။ (ဆရာ)တို့ ဒီမှာဆွဲထားတာ တြိဂံပုံပါ။ ဘယ်တြိဂံမှ မဟုတ်ပါဘူး။ ရွက်တိုင်က တည့်တည့်မတ်မတ် ထောင်နေပြီး ကုန်းပတ်က ဘယ်ညာဖြောင့်တန်းနေတယ်လို့ ယူဆထားတဲ့အတွက် ဒါကထောင့်မှန်တြိဂံပါ။ ထောင့်မှန်(၉၀)ဒီဂရီက ဒီမှာပါ။ သိပြီးဖြစ်တဲ့အတိုင်း ထောင့်မှန်တြိဂံရဲ့ နှစ်နားကို သိရင် တတိယအနားကို ပိုက်သာဂိုရပ် သီအိုရမ်သုံးပြီး ရှာဖို့လွယ်ပါတယ်
And all that tells us is it the sum of the squares of the shorter sides of the triangle are going to be equal to the square of the longer side. And that longer side is call the hypotenuse.	ဒါကဘာလဲဆိုတော့ တိုတဲ့အနားနှစ်ခုက ခံဆောင်ထားတဲ့ စတုရန်းရဲ့ ဧရိယာများ ပေါင်းလဒ်ဟာ ရှည်တဲ့အနားက ခံဆောင်ထားတဲ့ စတုရန်းရဲ့ ဧရိယာနဲ့ တူညီနေတာပါပဲ ဒီရှည်တဲ့အနားကို ထောင့်မှန်ခံအနားလို့ခေါ်တယ်
And in all cases, the hypotenuse is the side opposite the 90 degree angle. It is always going to be the longest side of our right triangle. So we need to figure out the hypotenuse here.	ခြုံကြည့်လိုက်ရင် ထောင့်မှန်ခံအနားဆိုတာ ၉၀˚နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်မှာ ရှိတဲ့အနားပါပဲ ဒါက (ထောင့်မှန်ခံအနားက) အရှည်ဆုံးအနားပါပဲ ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုမှာ ဒါကြောင့်ထောင့်မှန်ခံအနားကို ဒီမှာဆွဲမယ် တိုတဲ့အနားနှစ်ခုရဲ့ အရှည်က (ဆရာ)တို့ သိပြီးသားပါ။ (၁၅)နှစ်ထပ်ဆိုရင် ဘာလဲ တွက်လို့ရပါတယ်။ ဒီတော့ အတိုဆုံးအနား တစ်ခုရပြီပေါ့။ နှစ်ထပ်ကိန်းကိုတွက်နေပါပြီ။ ပြီးတော့ နောက်တိုတဲ့ အနားတစ်ခုရဲ့ နှစ်ထပ်နဲ့ ပေါင်းပါမယ်။ အဲဒါကတော့ (၂၀)နှစ်ထပ်ပါ။ တိုတဲ့အနားလို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ ထောင့်မှန်ခံအနားနဲ့ သက်ဆိုင်နေတာပါ။ ထောင့်မှန်ခံအနားက အမြဲ အရှည်ဆုံးအနားပါပဲ ထောင့်မှန်ခံအနားကို အစိမ်းနဲ့ ဆွဲတယ်ဆိုပါစို့ လှပတဲ့အရောင်နဲ့ ကိုယ်စားပြုလိုက်ပါတယ် ကြိုးအရှည်ရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်း ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါမှမဟုတ်ကြိုးရဲ့အလျားပေါ့။ ဒီအကွာအဝေးကို "r "လို့ သတ်မှတ်ပါမယ်။ r ကကြိုးအရှည်ပါ။
So 15 squared plus 20 squared is going to be equal to r squared.	(၁၅)နှစ်ထပ်နဲ့ (၂၀)နှစ်ထပ်ပေါင်းရင်
And what's 15 squared? It's 225. 20 squared is 400.	"r" ရဲ့နှစ်ထပ်ရပါမယ်။ (၁၅) နှစ်ထပ်က (၂၂၅) ရပါတယ် (၂၀)နှစ်ထပ်က (၄၀၀)ပါ ဒါက "r"ရဲ့ နှစ်ထပ်နဲ့ ညီမျှပါတယ်။ (၂၂၅)နဲ့ (၄၀၀)ပေါင်းရင် (၆၂၅) ရပါတယ်။ (၆၂၅)က "r" ရဲ့နှစ်ထပ်နဲ့ ညီမျှပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီညီမျှခြင်းရဲ့ နှစ်ဖက်လုံးကို (နှစ်ထပ်ကိန်းရဲ့)ကိန်းရင်း ပြန်ရှာပါမယ် ဆရာတို့က အကွာအဝေးကိုရှာနေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အပေါင်းကိန်းရင်းကိုပဲ ယူပါမယ်။ အပေါင်းနှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (ဒါမှမဟုတ်) အခြေကိန်းရင်းကို ညီမျှခြင်းရဲ့ နှစ်ဖက်စလုံးကနေ ရှာပါမယ်။ ဘယ်ဘက်က "r" နဲ့ညီမျှတာကတော့ (၆၂၅)ရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းပါ။ မင်းကြိုက်ရင် နည်းနည်းပါးပါး တွက်ကြည့်လို့ရပါတယ် (၂၅)ပတ်ဝန်းကျင်က နံပါတ်တွေကို တွက်ဖူးရင် ဒါက (၂၅)နှစ်ထပ်ဆိုတာ သိပါလိမ့်မယ် ဒါကြောင့် "r"က (၆၂၅)ရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းဖြစ်တဲ့ (၂၅)ပါပဲ ဒီကနေဒီအကွာအဝေးဖြစ်တဲ့ ကြိုးရဲ့အလျားကတော့ (၂၅)ပေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
We're asked to subtract, simplify the answer and write as a mixed number. So we have two mixed numbers here, and like when you're adding mixed numbers, you can do it two ways. You can either turn both of these into improper fractions and then subtract, or you can subtract the whole number part and then the fraction part, so let's do it that way.	ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ႏုတ္ခိုင္းျပီးရလာတဲ့အေျဖကို ကိန္းေရာပံုစံေရးခိုင္းထားပါတယ္ ဒါဆိုကြ်န္ေတာ္တို႔မွာကိန္းေရာႏွစ္ခုရွိတယ္ ကိန္းေရာေတြကိုနည္းႏွစ္နည္းနဲ႔ေပါင္းႏိုင္တယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဒါေတြကိုကိန္းေတြကိုေျပာင္းျပီးေတာ့ ႏုတ္လို႔ရတယ္ (သို႔) ကိန္းျပည့္ေတြကိုႏုတ္ျပီးမွ အပိုင္းကိန္းကိုႏုတ္လဲရတယ္ ဒါဆိုက်ြန္ေတာ္တို႔သတိထားရမွာက ၅နဲ႔ ၅/၅ဆိုတာဟာ အ၀ါေရာင္နဲ႔ေရးလိုက္မယ္ ၅+ ၅/၈ နဲ႔တူတယ္ဆိုတာပါပဲ ျပီးေတာ့ႏုတ္မယ္ အႏုတ္လကၡဏာကိုအျပာနဲ႔ေရးမယ္ ျပီးေတာ့ ၂နဲ႔ ၁/၅ ကိုႏုတ္မယ္ ဒါမဲ့ ၂ နဲ႔၁/၅ဆိုတာဟာ ၂+၁/၅ဆုိတာနဲ႔တူပါတယ္ ဒါက ၂ ၁/၅ပါပဲ အခုႏုတ္မယ္ဆိုရင္ ၂ ကိုေရာ ၁/၅ ကိုေရာႏုတ္ရမယ္ ျဖန္႔ေ၀ရဂုဏ္သတိၲေပါ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကဒီႏွစ္ခုလံုးကိုႏုတ္ရမယ္ ဒါဆို ၅+၅/၈ ျပီးေတာ့ အႏုတ္ကိုျဖန္႔ေ၀လိုက္ရင္
So we get 5 plus 5/8, and then we distribute the negative sign, minus 2 minus 1/5. And now we can rearrange it. Let me do it in orange... as 5 minus 2, that's the whole number parts, and then you have plus 5/8 minus 1/5.	-၂-၁/၅ ေပါ့ အခုျပန္စီႏိုင္ျပီ ကြ်န္ေတာ္လိေမၼာ္ေရာင္နဲ႔ေရးမယ္ ဒါက ၅-၂ လို႔ကိန္းျပည့္အပိုင္းေတြခ်ည္းေရးမယ္ ေနာက္ +၅/၈+၁/၅ ေပါ့ ဒါဆို ၅-၂ အဲ့ဒါကရိုးရွင္းပါတယ္ အေျဖက၃ေပါ့ ဒါမဲ့ ၅/၈-၁/၅ ကိုဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဒီမွာတြက္ၾကည့္ရေအာင္ ဒါဆို ၅/၈-၁/၅ အခု အပိုင္းကိန္းေတြကိုေပါင္းတုန္းကလိုပဲ ႏုတ္တဲ့အခါ သင့္မွာဘံုပိုင္းေျခရွိရမယ္ ၈နဲ႔၅ ကတူညီတဲ့ပိုင္းေျခမဟုတ္ဘူး ဒါဆို ဒီႏွစ္ခုရဲ႕ဘံုအငယ္ဆံုးေျမာက္ေဖာ္ကိန္းကိုရွာရမယ္ ၈ကိုသုဒၶဆခြဲကိန္းခြဲရင္ ၂x၄ ရမယ္ ၄ က ၂x၂ ေပါ့ ဒါဆို ၈ က ၂x၂x၂ ေပါ့ ဒါကသင္သုဒၶကိန္းေတြထိခြဲရင္ရလာမွာပါ ၅ကေတာ့၅ပါပဲ အဲ့ဒါကသုဒၶကိ္န္းပါပဲ ဒါဆို ၈နဲ႔၅တို႔ရဲ႕ ဘံုေျမာက္ေဖာ္ကိန္းမွာ ၅နဲ႔ ၂သံုးခါပါတာေပါ့ (သို႔) ၅x၂x၂x၂ လို႔လဲေျပာလို႔ရပါတယ္ အဲ့ဒါက ၅x၈နဲ႔တူတူပါပဲ ဒါဆိုအငယ္ဆံုးဘံုေျမာက္ေဖာ္ကိန္းက ဒါေတြမွာ၁ ကလြဲျပီးတူတဲ့ဘံုဆခြဲကိန္းမရွိတာေၾကာင့္ ၈x၅က ပဲအငယ္္ဆံုးဘံုေျမာက္ေဖာ္ကိန္းျဖစ္မွာေပါ့ ဒါကိုအငယ္ဆံုးဘံုေျမာက္ေဖာ္ကိ္န္းက ၄၀ပဲေပါ့ ဒါဆို ၄၀ ေပါ့ အခု ၈ ကို ၄၀ ျဖစ္ေအာင္ဆိုရင္ ၅ နဲ႔ေျမာက္ရမယ္ ဒါဆို ပိုင္းေ၀ကိုလည္းေျမွာက္ရမယ္ ဒါဆို ၅x၅ ဆိုရင္ ၂၅ ေပါ့ ဒါဆို ပိုင္းေ၀ကိုေရာပိုင္းေျခကိုပါ ၅ နဲ႔ေျမွာက္ျပီးျပီေပါ့ အခု ၅ ကို ၄၀ ျဖစ္ေအာင္ ၈ နဲ႔ေျမွာက္ရမယ္ ဒါဆိုပိုင္းေ၀ကိုလည္းေျမွာက္ရမွာေပါ့ ၁x၈ က၈ေပါ့ ဒါဆို က်ြန္ေတာ္တို႔မွာ ၂၅/၄၀-၄၀/၄၀ ရမယ္ ၄၀ ကိုပဲပိုင္းေျခထားလိုက္မယ္ ၂၅-၈ က ၁၇ ေပါ့ ဒါဆို ၅/၈-၁/၅ က၂၅/၄၀-၈/၄၀နဲ႔တူျပီး ေနာက္၁၇/၄၀ရတယ္ ၁၇ က သုဒၶကိ္န္းျဖစ္ေတာ့ ၄၀ နဲ႔ဘံုဆခြဲကိန္းလဲမရွိဘူး၊ စားလို႔လဲမရဘူး အဲ့ဒါကအရွင္းဆံုးပံုစံပါပဲ ဒါဆိုကိ္န္းျပည့္အပိုင္းက ၃ အပိုင္းကိ္န္းက ၁၇/၄၀ရတယ္ ဒါဆိုအေျဖရျပီေပါ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဒီကိ္န္းကိုခြဲျပီးတြက္ႏိုင္တာက ႏုတ္လိုက္တဲ့ေနာက္ကအပိုင္းကိန္းက ငယ္ေနလို႔ပါ ၾကီးေနမယ္ဆိုရင္ နည္းနည္းရႈပ္သြားလိမ့္မယ္ အႏုတ္ကိ္န္းအေျဖထြက္လာႏိုင္တယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔အကုန္ရွင္းျပီးပါျပီ ဒါေၾကာင့္တစ္ခါတစ္ေလမွာ ကိန္းေရာေတြကိုခ်ည္းရွင္းလိုက္တာကပိုလြယ္ပါတယ္ ဒီပုစၧာမွာေတာ့ ဒီလိုလည္းတြက္ႏိုင္ပါတယ္
A non-profit organization devoted to "ideas worth spreading"	"ပျံ့နှံ့ထိုက်သော စိတ်ကူးများ"ကို ရည်စူးတဲ့ ကိုယ်ကျိုးမဖက်အဖွဲ့
A message from TED Curator Chris Anderson	TED တာဝန်ခံ Chris Anderson ဆီက အမှာစကား
Now, today you are part of a truly remarkable global phenomenon. Around the world, thousands of people have been gathering in meetings to experience the power of ideas. A surprising thing about today's meeting is that we here at TED have had almost nothing to do with it.	အခု သင်ဟာ တကယ့်ကို ထူးခြားတဲ့ ကမ္ဘာ့ဖြစ်စဉ်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါ။ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ထောင်ချီတဲ့လူတွေဟာ စိတ် ကူးတွေရဲ့ စွမ်းအားကို တွေ့ကြုံခံစားဖို့ အစည်းအဝေးတွေမှာ စုရုံးနေကြပါတယ်။ ဒီနေ့ အစည်းအဝေးရဲ့ အံ့ဩစရာက ကျွန်တော်တို့ TED မှာ မလုပ်ခဲ့ဖူးတာဆိုလို့ မရှိသလောက်ပါ။ ကျွန်တော်တို့အမည်၊ ပုံစံ၊ လမ်းညွှန်ချက် အနည်းငယ်နဲ့ အကြောင်းအရာ အချို့ ကူညီခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ တကယ့် ကြိုးစားမှုက သင့်တို့ရဲ့ ဒေသတွင်းက စီစဉ်သူတွေ တာဝန်ယူတာဖြစ်ပြီး တကယ်ပဲ အံ့ဩမိတာက ဒီလို အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ဖို့ သူတို့ပြသ လိုက်တဲ့ ထက်သန်မှုနဲ့ ရည်စူးမှုကိုပါ။ အချိန်ယူပြီး တူညီတဲ့ အနာဂတ်အကြောင်း ဒီစိတ်လှုပ်ရှားစရာ ပြောဆိုမှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပေးတဲ့ ခင်ဗျားတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒီနေ့ပွဲအကြောင်း ခင်ဗျားတို့ အမြင်ကို စာရေးပြီး ပြောကြပါဦး။ အခုတော့ ပွဲ့ထဲ ရှေ့ဆက်ပါလိုက်ပါဦး။
நமக்குக் கொடுக்கப்பட்ட சமன்பாட்டுல தனி மதிப்பைக் கண்டுபிடிக்கப்போறோம். மூணு எக்ஸ் கழித்தல் 9 இன் முழு மதிப்பு பூஜ்ஜியத்துக்குச் சமம். இதுக்கு எண் கோட்டின் வழியாத் தீர்வு காணலாம். முழுமதிப்புச் சமன்பாட்டை மறுபடியும் எழுதிக்கலாம். மூன்று எக்ஸ் கழித்தல் 9 இன் முழு மதிப்பு பூஜ்ஜியத்துக்குச் சமம். இது தான் நமக்குக் கொடுத்திருக்கு. ஏதோ ஒன்றின் முழு மதிப்பு அப்பிடின்னு சொல்றப்போ இந்த எடத்துல ஏதோ ஒன்றுன்றது மூன்று எக்ஸ் கழித்தல் 9 பூஜ்ஜியத்துக்கு சமமா இருக்கு. நமக்கு ஏதோ ஒன்னோட முழு மதிப்பு பூஜ்ஜியம்ன்னு கொடுத்திருந்தா அதோட மதிப்பு பூஜ்ஜியத்திற்கு அப்பால் மிகச் சரியாக பூஜ்ஜியம்ன்னு சொல்லலாம். அல்லது எண் கோட்டுக்கு அப்பால் பூஜ்ஜியம்ன்னு சொல்லலாம். அப்படின்னா அந்த ஏதோ ஒன்னு அப்படிங்க எண் பூஜ்ஜியமாத்தான் இருக்கணும். நமக்கு எக்ஸின் முழு மதிப்பு பூஜ்ஜியத்துக்கு சமம்ன்னு சொல்லியிருந்தா எக்ஸோட மதிப்பு பூஜ்ஜியத்துக்கு சமம் ஆகும்ன்னு நமக்குத் தெரியும். ஏன்னா பூஜ்ஜியத்தோட முழு மதிப்பு தான் இங்கே இருக்கிற ஒரே மதிப்பு. மூன்று எக்ஸ் கழித்தல் ஒன்பதின் மதிப்பு பூஜ்ஜியம்ன்னு சொல்லியிருந்தா மூன்று எக்ஸ் கழித்தல் 9 பூஜ்ஜியத்துக்குச் சமம் ஆகும்ன்றதை தெரிஞ்சிருப்போம். பூஜ்ஜியம் அதற்குரிய தனித்துவமான எண். அந்த எண்ணுக்கு மட்டுமே பூஜ்ஜியத்தின் முழுமதிப்பை அடையிற தனித்துவம் இருக்கு. இங்கே நமக்கு எண் 1 சொல்லப்பட்டிருந்தா அது 1 ஆக ஆகும்ன்னோ அல்லது எதிர் 1 ஆக ஆகும்ன்னோ நம்மலால சொல்ல முடியும். இங்கே நமக்குப் பூஜ்ஜியம் கொடுக்கப்பட்டிருப்பதால, இது பூஜ்ஜியமா மட்டுமே இருக்க முடியும். அதனால இந்த சமன்பாட்டை நாம நேரடியாவே தீர்க்கலாம். நாம் 3 எக்ஸை தனிமைப்படுத்தினா எதிர்ம 9 இன் இடது பக்க சேர்க்கை கிடைக்கும். அப்போ சமன்பாட்டின் இரண்டு பக்கமும் 9 ஐச் சேர்க்கணும். இந்த 9 கள் அடிபட்டுப் போகும். இதோட மொத்த அம்சமும் இதுதான். இடது பக்கம் நமக்கு வெறும் 3 x மட்டுமே இருக்கு. வலது பக்கம் நமக்கு ஒன்பது இருக்கு. இப்போ நாம x க்குத் தீர்வு பார்க்கணும். நம்மட்ட மூன்று பெருக்கல் எக்ஸ் இருக்கு. இத மூன்றால வகுப்போம். ஏன்னா மூன்று பெருக்கல் எக்ஸை மூன்றால வகுத்தா கிடைக்கிறது எக்ஸ் தான். நாம இடது பக்கத்தை மூன்றால வகுக்குறதா இருந்தால் வலது பக்கமும் மூன்றால வகுக்கணும். இந்த இரண்டு மூன்றுகளையும் அடித்து விடலாம். அப்போ எக்ஸானது 9 இன் கீழ் மூன்று அப்பிடின்னா கிடைக்கிறது மூன்று. ஆக இதுதான் நம்முடைய தீர்வு. இதை முயற்சித்துப் பார்த்து இந்தத் தீர்வு சரியா இருக்குமான்னு உறுதிப்படுத்திக்குவோம். மீண்டும் நமக்குக் கொடுக்கப்பட்ட சமன்பாட்டுக்கு கூடுதலா அதை வைச்சுக்குவோம். ஆக நம்மட்ட இருக்கிறது மூன்று பெருக்கல் எக்ஸோட முழுமை மதிப்பு இதுல எக்ஸுக்குப் பதிலா நமக்குக் கிடைச்ச விடைய இங்க எழுதிக்கலாம். மூன்று பெருக்கல் மூன்று கழித்தல் ஒன்பது என்றால் நமக்குக் கிடைப்பது பூஜ்ஜியத்துக்குச் சமமாத் தான் இருக்கும். இதுக்குச் சமமாக என்ன கிடைக்கும்..? மூன்று பெருக்கல் மூன்று ஒன்பது. இது தான் ஒன்பது கழித்தல் ஒன்பதின் முழுமதிப்பு. பூஜ்ஜியத்தின் முழு மதிப்பு உண்மையில் பூஜ்ஜியம் தான். அது பூஜ்ஜியத்திற்கு நிகரான மதிப்பையே நமக்கு அளிக்கிறது. கணக்கு நிறைவுற்றது.	နံပါတ္မ်ဥ္းေပၚမွာရွိတဲ့ H အတြက္ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ တန္ဖိုးေတြကို ရွာရမယ္ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ မညီမ်ွျခင္းတစ္ခုေတာ့ ရမွာ ေသခ်ာတယ္ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီမွာ ပကတိတန္ဖိုးတစ္ခုလည္းရွိတယ္ ပကတိကိန္း H အပါအဝင္ မညီမ်ွျခင္းတစ္ခုကို ေျဖရွင္းရေအာင္.... H အတြက္ အေျဖရွာလို႔ရမယ္ ပကတိကိန္း H ရဲ႕ တန္ဖိုးကို ညီမ်ွျခင္းရဲ႕ တစ္ဖက္မွာထားမယ္ ဒီေတာ့ အလြယ္ဆံုးနည္းလမ္းက ၁၉ နဲ႔ ၁/၂ ေပါင္းျခင္းကို ညီမ်ွျခင္းရဲ႕ တစ္ဖက္မွာထားမယ္ မညီမ်ွတဲ့အပိုင္းကိန္းတစ္ခုအေနနဲ႔ထားတာပိုေကာင္းတယ္ သို႕ေပမဲ့ ၁/၂ က ေျဖရွင္းရတာပိုလြယ္တယ္ ဒီေတာ့ ၁၉ နဲ႔ ၁/၂ ကို ဒီမညီမ်ွျခင္းရဲ႕ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ ေပါင္းရေအာင္ ကၽြန္ေတာ္ ညီမ်ွျခင္းလို႔ ေျပာခဲ့ေသးလား မညီမ်ွျခင္းပါ ညီမ်ွျခင္းမဟုတ္ပါဘူး မညီမ်ွျခင္းရဲ႕ သေကၤတေနာ္ ညီမ်ွျခင္းရဲ႕သေကၤတမဟုတ္ဘူး ဒီေတာ့ ၁၉ နဲ႔ ၁/၂ ကို ေပါင္းမယ္ ဘယ္ဘက္မွာထားလိုက္ရင္ ဒီဂဏန္းေတြကို ေခ်လိုက္လို႔ရတယ္ ေျပာခ်င္တာက ဒါပဲ.... ဘယ္ဘက္မွာရွိတဲ့ H ရဲ႕ ပကတိတန္ဖိုးက ငယ္ေနမယ္ ၁၉ နဲ႔ ၁/၂ နဲ႔ ရွိမယ္ဆိုရင္ ၁၉ - ၁၂ ဆိုရင္ ၇ ရတယ္ ဒီေတာ့ အေျဖက ၇ နဲ႔ ၁/၂ ျဖစ္သြားျပီ ဆုိေတာ့ H ရဲ႕ ပကတိတန္ဖိုးက ၇ နဲ႔ ၁/၂ ထက္ငယ္ေနမယ္ ဒီေတာ့ ဘာျဖစ္သြားမလဲ ဆိုလိုတာက ေနာက္တနည္းနဲ႔ေျပာရရင္ ခုနကရတဲ့အေျဖက အကြာအေဝးတစ္ခုလို႔ေျပာလို႕ရတယ္ ပကတိတန္ဖိုးက သုညကေနသြားတဲ့အကြာအေဝးအတိုင္းပဲ ေနာက္တစ္နည္းမွာက်ေတာ့ H ကေန သုညအထိသြားတဲ့ အကြာအေဝးက ၇ နဲ႕ ၁/၂ ထက္ နည္းေနတယ္ ဒါဆိုရင္ H ရဲ႕တန္ဖိုးေတြက ၇ ကေန ၁/၂ ကိုသြားတဲ့ အကြာအေဝးတစ္ခုထက္ ငယ္ေနမွာလား... ၇ နဲ႔ ၁/၂ ထက္ငယ္ရင္လည္းငယ္မယ္ သုညထက္ၾကီးခ်င္လဲၾကီးမယ္ သုညနဲ႔ ညီရင္လည္းညီမယ္ ဒီနည္းလမ္းေလးနဲ႔ တြက္ၾကည့္ရေအာင္
Simply 4 ('a' squared) b and this whole quantity is being raised to the third power Now here we'll just use the property if we have the product of things, let's say I have a times b and I'm raising that to some power n this is just going to be equal to a to the n times b to the n.	ဒါကိုဖြေရှင်းပါ။ (4a နှစ်ထပ်ကိန်း b) ရဲ့ပမာဏတစ်ခုလုံးကိုပါဝါ 3 ထပ်တင်ထားတယ်။ ကျနော်တို့မှာ မြှောက်စရာတွေရှိခဲ့ရင်အဲ့ဒီ့အမြှောက်ဂုဏ်သတ္တိကိုသုံးပါ့မယ် ကျနော်မှာ a အမြှောက် b ရှိပြီး ကနော်ကဒါကိုပါဝါ n တင်လိုက်မယ်ဆိုပါစို့ ဒါက a ထပ်ကိန်း n အမြှောက် b ထပ်ကိန်း n နဲ့ညီလိမ့်မယ် ဒါကဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲလို့သိချင်ရင် ဥပမာရိုးရိုးလေးတစ်ခုနဲ့ စမ်းကြည့်ရအောင် ကျနော့်မှာ (a အမြှောက် b) ထပ်ကိန်းပါဝါ 3 ရှိခဲ့ရင် ဒါကဘာနဲ့သွားညီမလဲ ဒါက ( a အမြှောက် b) နဲ့ညီမယ် (ဒါကပထမထပ်ကိန်းပါဝါ) ပြီးရင် (a အမြှောက် b) ဒါက ဒုတိယထပ်ကိန်းပါဝါ အမြှောက် (a အမြှောက် b) ဒါက တတိယထပ်ကိန်းပါဝါ တစ်ကယ်တော့ ကျနော်တို့က ဒီကိန်းတန်းကို သုံးခါမြှောက်လိုက်တာပါပဲ အမြှောက်နည်းရဲ့ communicative (ဆက်သွယ်နိုင်စွမ်း)နဲ့ associative (ပေါင်းစပ်နိုင်စွမ်း) တို့ရဲ့ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် ကျနော်တို့ဒါတွေကိုရွှေ့ပြောင်းဖလှယ်နိုင်တယ် ဒီတော့သူတို့ရဲ့မြှောက်ခြင်းအစီအစဉ်ကိုကျနော်တို့ရွှေ့ပြောင်းဖလှယ်ခဲ့ရင် ကျနော်တို့ဒီလိုရေးနိုင်တယ်။ a အမြှောက် a အမြှောက် b အမြှောက် b အမြှောက် b ဒီမှာကျနော်တို့ a သုံးခုနဲ့ b သုံးခုရမယ် ဒီတော့အဲ့ဒီမှာ a ရဲ့ထပ်ကိန်း 3 နဲ့သွားညီမယ် ပြီးရင်ဒါက b ရဲ့ထပ်ကိန်း 3 နဲ့သွားညီမယ် ဒီတော့ကျနော်တို့ a ထပ်ကိန်း 3 နဲ့ b ထပ်ကိန်း 3 ရတယ်။ ဒါကအလုပ်ဖြစ်တယ် ဒီဂုဏ်သတ္တိကဘာကြောင့်တည်မြဲသလဲဆိုဒါဒီဥပမာက ခင်ဗျားကိုသဘောပေါက်စေလိမ့်မယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ် ခုကျနော်တို့လက်တွေ့ပုစ္ဆာမှာအသုံးချရအောင် ကျနော်တို့မှာ (4a နှစ်ထပ်ကိန်း b) ထပ်ကိန်းပါဝါ 3 ရှိတယ် ဆိုလိုတာက ဒီမြှောက်လဒ်ကိန်းစုထဲကအစိတ်အပိုင်းအားလုံးကိုထပ်ကိန်း ပါဝါ 3 ထပ်တင်လိုက်မယ် ဒီတော့ကျနော်တို့ရမှာက 4 ထပ်ကိန်းပါဝါ 3 အမြှောက် a နှစ်ထပ်ကိန်းရဲ့ထပ်ကိန်းပါဝါ 3 အမြှောက် b ထပ်ကိန်းပါဝါ 3 ကျနော် အရောင်နဲ့ရှင်းပါရစေ။ အဲ့ဒီ့ပါဝါ 3 ဒီမှာခရမ်းရောင်။ ဒါတွေက ပါဝါ 3 တွေ ကျနော်ထပ်ကိန်းတင်လိုက်တာပါပဲ။ ပထမကိန်းစုတစ်ခုချင်းကိုယူပြီး ပါဝါထပ်ကိန်း 3 တင်ပေးလိုက်တာပါပဲ ဒီအမြှောက်ကိန်းစုများထဲကနေ ကျနော်ကကိန်းစုတစ်ခုချင်း ဂဏန်းတစ်ခုချင်း ကိုယူပြီး သူတို့ပါဝါထပ်ကိန်း 3 ပထမဉီးဆုံးအရင်တင်ပေးလိုက်တယ် ပြီးရင်သူတို့ကိုမြှောက်လိုက်တယ်။ ဒါကခုကျနော်တို့လုပ်နေတာပေါ့ ဒါကိုဖြေရှင်းရအောင် 4 ကျတော့ရော 4ကိုထပ်ကိန်းပါဝါ 3 တင်ရင်ဘာဖြစ်မလဲ 4 ရဲ့ထပ်ကိန်း 1 က 4, 4 ရဲ့ထပ်ကိန်း 2 က 16 ပြီးတော့ကျနော်တို့က 16 ကို 4 နဲ့မြှောက်မယ် ဒီတော့ 4 ရဲ့ 3 ထပ်ကိန်းက 4 အမြှောက် 4 အမြှောက် 4 ဆိုတော့ 64 ပြီးရင် ကျနော်တို့မှာ a နှစ်ထပ်ကိန်းရှိတယ်။ ဒါကို ထပ်ကိန်းပါဝါ 3 ထပ်တင်မယ်။ ထပ်ကိန်းများရဲ့မြှောက်လဒ်ဂုဏ်သတ္တိကနေ ကျနော်တို့သိထားတာက a ထပ်ကိန်း (2 အမြှောက် 3) ပါဝါ သို့မဟုတ် ပါဝါ 6 ပေါ့။ ဒီတော့ဒါက a 6 ထပ်ကိန်းပေါ့ ကျနော်တို့ 6 ကို 2 အမြှောက် 3 ကနေရတယ် ပြီးတော့နောက်ဆုံးကျနော်တို့မှာ b 3 ထပ်ကိန်းရှိမယ်။ ဒါကိုကျနော်တခြားအရောင်နဲ့ရေးပါရစေ ကျနော်တို့မှာ b 3 ထပ်ကိန်းရှိမယ်။ ကျနော်ဒါကိုဒီမှာရေးချမယ်။ ကျနော်တို့ ဒီကိန်းစုတန်းကို ဖြေရှင်းလိုက်တော့ (64) (a 6 ထပ်ကိန်း) (b 3 ထပ်ကိန်း)ရတယ်
[VO] People love your website. It has great articles, photos, and video.	(vo) လူေတြကမင္း၀က္ဘ္ဆိုက္ကိုၾကိဳက္ၾကတယ္။ အဲဒီမွာသိပ္မိုက္တဲ့ ေဆာင္းပါးေတြ၊ ဓာတ္ပံုေတြ၊ျပီးေတာ့ ဗီဒြီယိုေတြလည္းရွိတယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္ မင္းအဲဒီ၀က္ဘဆိုက္မွာရွိတဲ့့အရာေတြအကုန္လံုးရွာေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့အရမ္းကိုအခ်ိန္ ေပးရမယ္၊ၾကာလည္းၾကာမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီထက္သိပ္ေကာင္းတဲ့၀က္ဘ္ဆိုက္ကိုမင္းဘယ္လိုလုပ္မလဲ ရိုးရိုးေလးပဲ၊ ဂူဂဲလ္ ရိုးရာလင့္ခ္(Google custom search)မွာ သြားရွာလိုက္ရံုပဲ။ (လူၾကီး) ေဟးး (vo) ဒါက Google search boxပါ။ အဲဒါ ကိုမင္းရဲ႕ဆိုက္မွာထားျပီး ျဖန္႕ေ၀ရံုနဲ႕ ျမန္ဆန္ျပီး မွန္ကန္တဲ့ရလာဒ္ေတြကိုရမွာပါ။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းျဖင့္ အလည္လာတဲ့သူေတြမ်ားလာေစျခင္းျဖစ္ျပီးမင္းလိုခ်င္တဲ့ဟာ ေတြကိုလိုရင္းတိုးရွင္းျပဳလုပ္ေပးပါတယ္။ မင္း၀က္ဘ္ဆိုက္ ကိုမင္းၾကိဳက္သလိုအံ၀င္ဂြင္က်ဒီဇိုင္းျပင္ႏိုင္ဆင္နိုင္ပါတယ္။ မင္း၀က္ဘ္ဆိုက္တစ္ခု (ဒါမွမဟုတ္) အျခားအေသးစိပ္ေခါင္းစဥ္၀က္ဘက္ဆိုက္ေတြကိုလည္း ရွာႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါကို လိပ္စာေတြနဲ႕သံုးႏိုင္ပါတယ္ (သို႕) ၀န္ေဆာင္မႈေတြကိုလည္းၾကိဳးစားရွာႏိုင္ပါတယ္။ အၾကီးလား၊ အလတ္လား၊ အေသးလားဆိုက္မ်ိဳးစံုရွိတဲ့၀က္ဘ္ဆိုက္ေတြအတြက္ လည္းျဖစ္ပါတယ္ မင္းဆီအလည္လာသူေတြကို သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ျမန္ဆန္ လြယ္ကူတဲ့နည္းနဲ႕ ကူညီခ်င္တယ္ဆိုရင္
Help your visitors find the information they need easier and faster with Google Custom Search.	Google custom search နဲ႕ေျဖရွင္းကူညီလိုက္ပါ။
Graph a line that has a slope that is negative and greater than the slope of the blue line. So let's think for a second about what slope means. So if you use the word slope in your everyday life, you're really talking about how inclined something is,	မျဉ်းတစ်ကြောင်းဆွဲပါ။ အဲဒီမျဉ်းရဲ့ slope တန်ဖိုးက အနှုတ်တန်ဖိုးဖြစ်ပြီး အပြာရောင်မျဉ်းရဲ့ slope တန်ဖိုးထက်ကြီးရပါမယ်။ ဒါဆို ခဏလောက် slope ဆိုတာဘာလဲဆိုတာကိုစဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ သင်က slope ဆိုတာကိုနေ့စဉ် သုံးစကားမှာသုံးရင် စကိတ်လို နိမ့်လျှောတဲ့ ဟာမျိုးကိုပြောတဲ့အခါ မျိုးမှာ သုံးလေ့ရှိတယ်။ ဥပမာပြောရရင် ဒီ လိမ္မော်ရောင်မျဉ်းက လုံး၀စောင်းမနေပါဘူး။ ဒါက ရေပြင်ညီမျဉ်းပါ။ ဒါကြောင့် ဒီမျဉ်းမှာ slope တန်ဖိုး 0 ပဲရှိပါတယ်။ နောက်တစ်နည်းအနေနဲ့ဆိုရင် x ကိုတိုးပြီးဆွဲသွားရင် y က ဘာဖြစ်သွားမှာလဲ? y က လုံး၀တန်ဖိုးမပြောင်းလဲတာကို သင်ဒီမှာတွေ့ရမယ်။ ဒါကြောင့် လိမ္မော်ရောင်မျဉ်းမှာ slope တန်ဖိုးက 0 ပဲရှိတယ်။ လိမ္မော်ရောင်မျဉ်းက ဒီလိုမျိုးပဲဆိုရင် သူရဲ့ slope တန်ဖိုးက အပေါင်းပဲ ဖြစ်နေမှာပါ။ x က အနှုတ်တန်ဖိုးဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ y တန်ဖိုးက -- ဆိုကြပါစို့၊ x ရဲ့တန်ဖိုးက အနှုတ် 5 ဖြစ်ရင် y တန်ဖိုးက ဒီမှာဖြစ်မယ် ပြီးတော့ x တန်ဖိုးက အပေါင်း 5 ဖြစ်ရင် y တန်ဖိုးလည်း တိုးသွားပါမယ်။ ဒီတော့ x တိုးရင် y လည်းတိုးမယ်၊ ဒီတော့ ဒီမှာ slope တန်ဖိုးက အပေါင်းဖြစ်တယ်။ ဒီ slope ကအပေါင်းဘက်ကို ပိုရောက်တယ်၊ ပိုရောက်တယ်။ ဒါက ပိုပြီးတော့ အပေါင်းဘက်ကိုရောက်တယ်။ x တန်ဖိုးတိုးတိုင်း y တန်ဖိုးလည်းမြန်မြန် တိုးတယ်။ ဒီ line က အပေါ်ကိုလျှင်လျှင်မြန်မြန်တက်သွားတယ်။ ဒီတော့ ညာဘက်ကိုရွှေ့သွားလေ slope က အပေါင်းဘက် ပိုရောက်လေ ဖြစ်တယ်။ အပေါင်းတန်ဖိုးတွေ လျော့လာတယ်၊ လျော့လာတယ်။ ဒါက slope 0 ဖြစ်တဲ့အချိန်ပါ။ ပြီးတော့ ဒါက အနှုတ်ဘက် ကိုရောက်နေပါပြီ။ သတိပြုရမှာက x တန်ဖိုးတိုးတိုင်း line က အောက်ကိုကျလေ ဖြစ်တယ်။ သင့်ရဲ့ y တန်ဖိုးက ကျနေပါတယ်။ ဒီတော့ x တန်ဖိုးက အနှုတ် 5 ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ y က 7 ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ x က 5 ဖြ စ်တဲ့အခါမှာ y ကလည်း 5 ဖြစ်တယ်။ ဒါဆို x က တိုးပြီးတော့ y ကကျသွားတော့ ဒါက အနှုတ် slope ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ သူတို့က slope တန်ဖိုးအနှုတ်ဖြစ်ပြီး အပြာရောင်မျဉ်းရဲ့ slope တန်ဖိုးထက်ကြီးတဲ့ မျဉ်းတစ်ကြောင်းဆွဲပါ လို့ ပြောထားတယ်။ အပြာရောင်မျဉ်းမှာလည်း အနှုတ်တန်ဖိုး slope တစ်ခုရှိပါတယ်။ x တိုးလာတိုင်းမှာ အပြာရောင်းမျဉ်းက ကျဆင်းလာပါတယ်။ ဒီမှာ x မှာ အနှုတ်တန်ဖိုးရှိတဲ့အခါ y တန်ဖိုးကလည်း မြင့်လာတယ်။ ပြီးတော့ x တန်ဖိုးအပေါင်းဖြစ်တဲ့အခါ y တန်ဖိုးလည်းကျဆင်းသွားမှာပါ။ ဒီတော့ ဒီမှာ အနှုတ်တန်ဖိုး slope တစ်ခုရှိပေမယ့် ဒီ slope တန်ဖိုးထက် ကြီးတဲ့ slope တစ်ခုရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ဒီဟာထက်ကြီးတဲ့ slope ကိုဆွဲဖို့လိုတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ လိုချင်တာက-- - သူတို့ပြောတာက အနှုတ်တန်ဖိုး slope တစ်ခု- ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လိမ္မော်ရောင်မျဉ်းမှာ အနှုတ်တန်ဖိုး slope တစ်ခုရှိနေ ပြီးတော့ အပြာရောင်မျဉ်းရဲ့ slope တန်ဖိုးထက်ကြီးရမယ်။ ဒီတော့ ဒီမှာ အနှုတ် slope ရှိတယ်၊ဒါပေမယ့် အဲဒါက အပြာရောင်မျဉ်းလောက် အနှုတ်ဘက်ကိုမရောက်ဘူး။ အကယ်လို့ ကျွန်တော်က အပြာရောင်မျဉ်းထက် ပိုပြီးအနှုတ်ဘက်ကိုရောက်ချင်ရင် ကျွန်တော်ဒီလိုမျိုးတစ်ခုခုလုပ်ဖို့လိုတယ်။ ဒါပေမယ့် အပြာရောင်မျဉ်းထက် နည်းတဲ့ အနှုတ်တန်ဖိုးကို ကျွန်တော်တို့လိုချင်ပါတယ်၊ ဒီတော့ ဒီလိုမျိုးပေါ့။ အကယ်လို့ ကျွန်တော်တို့က slope တန်ဖိုး 0 လိုချင်ရင်၊ ပြန်ပြီးတော့ ဒီလိုလေးပေါ့။ အကယ်လို့ အပေါင်းတန်ဖိုး slope ကိုလိုချင်ရင် ကျတော့ ဒီလိုလေးပေါ့။ ဒီတော့ နောက်တစ်ကြိမ် အနှုတ်တန်ဖိုး slope ၊အပြာရောင်ထက် ငယ်တဲ့ အနှုတ်တန်ဖိုးပါ။ ကျွန်တော်တို့အဖြေစစ်ကြည့်ရအောင်။
Find the greatest common factor of these monomials. Now the greatest common factor of anything is the largest factor that's divisible into both -- if we're just talking about pure numbers: into both numbers, or in this case into both monomials. Now we have to be a little bit careful when we talk about 'greatest' in the context of algebraic expressions like this because it's 'greatest' from the point of view that it includes the most factors for each of these monomials, it's not necessarily the greatest possible number because maybe some of these variables can take on negative values; maybe they are taking on values less than one so if squared they actually become a smaller number but I think, without getting too much into the weeds there,	ဒီကိန္း ၁ လံုးပါကိန္းေတြထဲက အၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းကိုရွာရမယ္ အၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းဆိုတာက ႏွစ္ခုစလံုးကိုစားလို႔ျပတ္ႏိုင္တဲ့အၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းကိုေျပာတာပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာကိန္းေတြအေၾကာင္းသက္သက္သာေျပာရင္ ကိန္းႏွစ္ခုစလံုးမွာေပါ့ ဒီမွာေတာ့ မိုႏိုမီယယ္ထဲမွာေပါ့့ အခုကြ်န္ေတာ္တို႔နည္းနည္းသတိထားရမယ္ ကိ္န္းအကၡရာသခ်ာၤေတြထဲမွာ အၾကီးဆံုးလို႔ေျပာရင္ အဲ့ဒါဟာ ဒီမိုႏိုမီယယ္တစ္ခုစီအတြက္ ဆခြဲကိန္းအမ်ားဆံုးပါျခင္းကိုေျပာတာပါ အဲ့ဒါဟာအၾကီးဆံုးအေပါင္းကိန္းျဖစ္ဖို႔မလိုပါဘူး တစ္ခါတစ္ေလက်ရင္အဲ့ကိန္းေတြဟာ အႏုတ္တန္ဖိုးေတြလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ၁ ထက္နည္းေနတာေတြလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ဒါဆိုသူတို႔ေတြကိုႏွစ္ထပ္လုပ္လိုက္ရင္ပိုငယ္သြားမွာပါ ဒါေပမယ့္ကြ်န္ေတာ္ထင္ပါတယ္ ဒီထဲမွာအရမ္းမရႈပ္သြားပါနဲ႔ ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္သြားတယ္ဆိုတာသိရင္ပဲ သင္ပိုနားလည္လာလိမ့္ပါမယ္ ဒါဆိုအၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းကိုရွာဖို႔ ဒီကိန္းေတြအားလံုးကို ခြဲလိုက္ၾကရေအာင္ သူတို႔ရဲ႕ဘံုဆခြဲကိန္းကိုေပါ့ ဒါေပမယ့္ဒါဟာေပါင္းထားျခင္းပါပဲ ဒီကိန္းေတြရဲ႕ ဂဏန္းအပိုင္းရဲ႕ဘံုဆခြဲကိန္းနဲ႔ ဒီကိန္းရွင္ေတြရဲ႕ဆခြဲကိန္းနဲ႔ေပါင္းထာျခင္းေပါ့ ဒါဆို ၁၀ ကိုေရးခ်င္ရင္ (သို႔) ၁၀c dႏွစ္ထပ္ ကိုေရးခ်င္ရင္ ဒီလိုေရးႏိုင္ပါတယ္ ဒီ ၁၀ ရဲ႕ဘံုဆခြဲကိန္းက ၂ x ၅ ကိန္းႏွစ္ခုလံုးကအေျခခံဘံုကိန္းေတြပါပဲ ဒါဆုိ ၁၀ ကို ၂x ၅ လို႔ခြဲလို႔ရတယ္ c ကို c လို႔ပဲခြဲလို႔ရတယ္ c ကိုေနာက္ထပ္ခြဲလို႔ရမယ့္ဟာကို မသိေတာ့ပါဘူး ဒါဆို ၂ x ၅x c ဒါေပမယ့္ dႏွစ္ထပ္ကိုေတာ့ d x d လို႔ျပင္ေရးလို႔ရပါတယ္ ကြ်န္ေတာ္ဆိုလိုတာက ဒီမိုႏိုမီယယ္ကို သူ႔အစိတ္အပိုင္းေတြနဲ႔ေရးလို႔ရတယ္ဆိုတာပါပဲ ကိန္းဂဏန္းပိုင္းအတြက္ သူ႔ရဲ႕ဆခြဲကိန္းအပိုင္းေတြေပါ့ က်န္တာေတြကေတာ့ ထပ္ကိန္းေတြကိုျပန္ျဖန္႔ခ်လိုက္ရံုပါပဲ ဒါဆိုအခု ၂၅ cသံုးထပ္ dႏွစ္ထပ္ကိုလုပ္ရေအာင္ ဒါဆို ၂၅ က ၅ x ၅ ဒါဆို အဲ့ဒါက ၅ x ၅ နဲ႔ညီမယ္ ျပီးေတာ့ c သံုးထပ္က c x c x c ျပီးေတာ့ d ႏွစ္ထပ္က d x d ဒါဆိုဒီကိန္းထဲက အၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းကဘာလဲ ေကာင္းျပီး ႏွစ္ခုလံုးမွာ ၅ တစ္ခုစီရွိတယ္ ျပီးေတာ့ c တစ္ခုရွိတယ္ ျပီးေတာ့ d ႏွစ္ခုရွိတယ္ ဒါဆိုဒီကိန္းတန္းအတြက္အၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းက ဒီမိုႏိုမီယယ္ႏွစ္ခုအတြက္ အၾကီးဆံုးဆခြဲကိန္းက သူ႔တို႔ရဲ႕ဘံုဆခြဲကိန္းေတြျဖစ္ပါလိမ့္မယ္
It will be equal to this five, times we only have one c in common, times - we have two d's in common. So this is equal to 5 times c times d-squared. So 5 c d-squared we can view as the greatest --	It will be equal to အဲ့ဒါက this five, times ဒီ ၅ x ျပီးေတာ့ c ႏွစ္ခုလံုးမွာရွိတယ္ x ျပီးေတာ့ d ႏွစ္လံုး လဲရွိတယ္ ဒါဆိုအဲ့ဒါက ၅ x c x dႏွစ္ထပ္ေပါ့ ဒါဆို ၅c dႏွစ္ထပ္ေပါ့
I'll put that in quotes, you know, depending on whether c is negative or positive - and d is greater than or less than zero. But this is the "greatest" common factor of these two monomials. It's devisable into both of them and it uses the most factors possible.	-ဒါကိုအၾကီးဆံုးလို႔ယူလို႔ရပါတယ္ ျပီးေတာ့ကိုးကားခ်က္ထည့္ပါမယ္ c ရဲ႕အေပါင္း (သို႔) အႏုတ္တန္ဖိုးေပၚ မူတည္ျပီးေတာ့ ေနာက္ d က ၀ ထက္ၾကီးတာငယ္တာအေပၚ .မူတည္ျပီးေတာ့လို႔ထည့္ပါမယ္ ဒါမဲ့ဒါက မိုႏိုမီယယ္ႏွစ္ခုရဲ႕ အၾကီးဆံုးဘံုဆခြဲကိန္းပါ သူကႏွစ္ခုလံုးကိုလုပ္ႏိုင္တယ္ ျပီးေတာ့ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးဆခြဲကိန္းေတြပါပဲ
Contagious is a good word. Even in the times of H1N1, I like the word. Laughter is contagious.	ကူးစက်တတ်တယ် ဆိုတာ ကောင်းတဲ့ စကားလုံး တစ်လုံးပါ ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးဖြစ်နေတဲ့ အခါကာလတွေမှာတောင် ကျွန်မက အဲဒီ စကားလုံးကို ကြိုက်နေမိတာပါ ရယ်မောခြင်းဟာ ကူးစက်တတ်တယ်၊ စိတ်အားထက်သန်မှုဟာ ကူးစက်တတ်တယ် လုပ်ချင်လာအောင်လှုံ့ဆော်အားပေးမှုဆိုတာ ကူးစက်တတ်တယ် မှတ်သားလောက်တဲ့ ဟောပြောသူတချို့ရဲ့ မှတ်သားလောက်တဲ့ ဇာတ်လမ်းတစ်ချိုု့ကို ကျွန်မတို့ ကြားဖူးကြပါတယ် ဒါပေမယ့် ကျွန်မအတွက်တော့ သူတို့အားလုံးရဲ့ ကူးစက်မှုဆိုတာက သူတို့တွေဟာ တစုံတခုကနေ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံလိုက်ရတဲ့ သူတွေပါ အဲဒါကို ကျွန်မကတော့"ငါလုပ်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ပိုးလို့ ခေါ်ပါမယ် ဒါဆို မေးစရာက ဘာလို့ ဒီလူတွေလောက်ကိုပဲ ကူးစက်သလဲပေါ့ လူဦးရေ ဘီလီယံနဲ့အထက် ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ ကူးစက်ခံရတဲ့လူက ဘာဖြစ်လို့ အရမ်းနည်းပါးနေရပါသလဲပေါ့ ကံကောင်းလို့လား... အခွင့်အရေးရလို့လား... ကျွန်မတို့အားလုံး စနစ်တကျနဲ့ အသိရှိရှိနဲ့ ကူးစက်အောင် လုပ်လို့မရဘူးလား ဒါကြောင့် နောက် ၈-မိနစ်အတွင်းမှာ ကျွန်မက ရှင်တို့ကို ကျွန်မရဲ့ ဇာတ်လမ်းကို မျှဝေချင်ပါတယ် ကျွန်မ ၁၇-နှစ်သမီးအရွယ်မှာ ကူးစက်ခြင်းခံခဲ့ရပါတယ် ဒီဇိုင်း ကောလိပ်က ကျောင်းသူတစ်ယောက်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်ပေါ့ ကျွန်မရဲ့ အကြံတွေကို တကယ့်ကို ယုံကြည်ကြတဲ့ လူကြီးတွေနဲ့ ကြုံခဲ့ရတယ် သူတို့က ကျွန်မကို စိန်ခေါ်တယ်၊ ပြီးတော့ လ္ဘက်ရည်အခွက်ပေါင်းမနည်းဘူး ကျွန်မရခဲ့တယ် အဲဒါက အရမ်း အံ့သြစရာကောင်းလောက်အောင် ခံစားရတယ်ဆိုတာရယ် အဲဒီ ခံစားမှုလေးက ဘယ်လောက်ကူးစက်လွယ်တယ်ဆိုတာတွေက ကျွန်မကို ရိုက်ခတ်သွားတယ် နောက်ထပ်နားလည်လိုက်မိတာကတော့ ကျွန်မ ရ-နှစ်သမီးလောက်ကတည်းက ကူးစက်ခံခဲ့ရရင်အကောင်းသားလို့ ဒီလိုနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀-နှစ်က ကျွန်မ Riverside ကျောင်းကို စဖွင့်ခဲ့တော့ ကျောင်းက လက်တွေ့ စမ်းသပ်ခန်း တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ် ဒီဇိုင်းဖြစ်စဉ်အတွက် ပုံစံငယ်ချပေးပြီး ပြန်မွမ်းမံပေးတဲ့ လက်တွေ့စမ်းသပ်ခန်းပါ ဒီ ဒီဇိုင်းက လူတွေရဲ့စိတ်ကို "ငါလုပ်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ ပိုးနဲ့ အသိရှိရှိ ကူးစက်သွားစေနိုင်ပါတယ် ကျွန်မ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာကတော့ သင်ယူလေ့လာခြင်း ဆိုတာကို တကယ့် လက်တွေ့လောက အနေအထားထဲမှာ ထည့်သွင်းထားလိုက်ရင် ကျောင်းနဲ့ ဘဝ ကြားထဲက ဘောင်တွေကို မထင်ရှားအောင်လုပ်လိုက်ရင် ကလေးတွေက သိရှိနားလည်ခြင်းဆိုတဲ့ ခရီးကို ဖြတ်သန်းသွားရပြီး အဲဒီမှာ သူတို့က ပြောင်းလဲမှု ကို မြင်လာတယ် ပြောင်းလဲမှုကို စတင်ဖြစ်လာစေတယ််၊ အပြောင်းလဲခံနိုင်လာတယ် ပြီးရင် သူတို့ကို လုပ်ခွင့်ပေးပြီး ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခိုင်းလို့ရလာတယ် အဲဒါက ကျောင်းသားတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးကို တိုက်ရိုက် တိုးမြှင့်ပေးပါတယ် ကလေးတွေက ပိုပြီး အရည်အချင်းရှိလာတယ် အကူအညီမဲ့အခြေအနေမျိုး နည်းပါးလာတယ် ဒါပေမယ့် ဒါတွေအားလုံးက သာမန်လူတိုင်း နားလည်နိုင်တဲ့ အသိမျိုးပါ ကျွန်မ လျက်တပျက်ပုံရိပ် နည်းနည်းလောက် ရှင်တို့ကို ပြချင်ပါတယ်
So, I'd like to show you a little glimpse of what common practice looks like at Riverside. A little background: when my grade five was learning about child rights, they were made to roll incense sticks, agarbattis, for eight hours to experience what it means to be a child laborer. What you will see is their journey, and then their utter conviction that they could go out and change the world.	Riverside ကျောင်းရဲ့ ပုံမှန်လုပ်နေကြဟာတွေက ဘယ်လိုလဲဆိုတာကိုပေါ့ နောက်ခံဇာတ်လမ်းကတော့ ကျွန်မရဲ့ ငါးတန်းကျောင်းသားတွေ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးအကြောင်း လေ့လာကြတုန်းက သူတို့တွေကို အမွှေးတိုင်တွေ လိပ်ခိုင်းတယ် အဂါဘတ်တီ အမွှေးတိုင်တွေပေါ့၊ ၈-နာရီလုံးလုံး လိပ်ခိုင်းတာ ကလေးအလုပ်သမားဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုတာ ကိုယ်တွေ့ကြံုဖူးအောင်ပါ အဲဒါက သူတို့ကို အသွင်ပြောင်းလဲသွားစေတယ်၊ အခုတွေ့ရမှာက သူတို့ရဲ့ ခရီးပါ နောက်ဟာကတော့ သူတို့ရဲ့ နှုတ်ကဖွင့်ဟလာတဲ့ ယုံကြည်မှုပါ သူတို့ ရှေ့ထွက်ပြီး ကမ္ဘာကြီးကို ပြောင်းလဲမယ်ပေါ့ (နောက်ခံ သီချင်း) ဒါ သူတို့တွေ အမွှေးတိုင် လိပ်နေကြတာပါ ၂-နာရီအကြာမှာ သူတိုရဲ့ ခံနိုင်ရည် ကုန်သွားပါပြီ် သူတို ့တွေ ပြောင်းလဲခံလိုက်ရပါတယ် အဲဒီလို ဖြစ်ဖူးပြီ ဆိုတာနဲ့ သူတို့ မြို့ထဲထွက်ပြီး လူတိုင်းကို ယုံကြည်လက်ခံလာအောင် ပြောကြပါတော့တယ် ကလေးအလုပ်သမား ဆိုတာကို ဖျက်သိမ်းပစ်ရမယ်ပေါ့ ရာဂါတ်ကိုကြည့်ပါ၊ သူ့မျက်နှာပြောင်းသွားတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးကိုပါ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူ နားလည်သွားလို့ပါ အဲဒီလူရဲ့ စိတ်ကို သူ ပြောင်းလဲနိုင်လိုက်ပြီဆိုတာကိုပေါ့ ဒါမျိုးဆိုတာ စာသင်ခန်းထဲမှာ ဘယ်လိုမှ ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး ရာဂါတ် ဒါကိုတွေ့ကြံုခံစားလိုက်ရတဲ့အခါမှာ သူဟာ "ဆရာကပြောတယ်" ဆိုတာကနေ
So, when Ragav experienced that he went from "teacher told me," to "I am doing it." And that's the "I Can" mindshift. And it is a process that can be energized and nurtured. But we had parents who said,	"ငါ ဒါကို လုပ်နေပြီ" ဆိုတာကို ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒါဟာ "ငါလုပ်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ရဲ့ ရွေ့လျားမှုပါပဲ ဒါဟာ အင်အားဖြည့်ပေးလို့ရတဲ့ ပြုစုပျိုးထောင်လို့ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ ဒါပေမယ့် ကျွန်မတို့ကို ပြောတဲ့ မိဘတွေရှိနေတယ်
"Okay, making our children good human beings is all very well, but what about math and science and English? Show us the grades." And we did.	"ကျွန်တော်တို့ကလေးတွေကို လူကောင်းလူတော်တွေဖြစ်အောင် လုပ်ပေးတာကတော့ အရမ်းကိုကောင်းပါတယ် ဒါပေမယ့် သချင်္ာတို့၊ သိပ္ပံတို့၊ အင်္ဂလိပ်စာတို့ကြတော့ ဘယ်လိုလဲ ကျွန်တော်တို့ကို အဆင့်တွေ ပြပါ" တဲ့ ကျွန်မတို့ ပြပေးခဲ့ပါတယ်၊ အချက်အလက်တွေက ခိုင်မာပြည့်စုံပါတယ် ကလေးတွေကို လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်ရင် သူတို့ ကောင်းအောင်လုပ်ရုံတင်မကဘူး သူတို့ အရမ်းကောင်းအောင် လုပ်ကြပါတယ်၊ တကယ့်ကိုပဲ အရမ်းကောင်းလာကြပါတယ် ရှင်တို့ ဒီ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်စံမှတ် အကဲဖြတ်မှုမှာ မြင်နိုင်ပါတယ် အိန္ဒိယက ကျောင်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကနေ ယူထားတာပါ
Riverside children were outperforming the top 10 schools in India in math, English and science. So, it worked. It was now time to take it outside Riverside.	Riverside ကျောင်းက ကလေးတွေဟာ အိန္ဒိယက ထိပ်တန်းစာရင်းဝင် ကျောင်း ၁၀-ကျောင်းထက်တောင် သချင်္ာ၊ အင်္ဂလိပ်စာ နဲ့ သိပ္ပံဘာသာတွေမှာ သာနေပါတယ် အဲဒီတော့ အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်၊ အခု Riverside ကျောင်းအပြင်ကို ထွက်ကြည့်ဖို့ အချိန်ရောက်ပါပြီ ၂၀၀၇-ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၁၅-ရက်၊ လွတ်လပ်ရေးနေ့မှာ
So, on August 15th, Independence Day, 2007, the children of Riverside set out to infect Ahmedabad. Now it was not about Riverside school. It was about all children.	Riverside ကျောင်းက ကလေးတွေဟာ အာမီဒါဘတ်မြို့ကို ကူးစက်စေဖို့ ထွက်ကြပါတယ် အခု ဒါဟာ Riverside ကျောင်းအကြောင်း မဟုတ်တော့ပါဘူး ဒါဟာ ကလေးတွေ အားလုံးအကြောင်းပါ၊ ကျွန်မတို့တွေ အရှက်ကင်းကင်းနဲ့ လုပ်ခဲ့ကြပါတယ် ကျွန်မတို့တွေ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ရုံး၊ ရဲစခန်း သတင်းစာတိုက်နဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေရဲ့ ရုံးခန်းတွေကို ၀င်ပြီး အခြေခံကျကျ ပြောဖြစ်တာတွေကတော့ "ရှင်တို့ ဘယ်အချိန်ကျမှ နိုးထလာပြီး ကလေးတွေမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ အလားအလာတွေကို အသိအမှတ်ပြုကြမှာလဲ? ဘယ်အချိန်ကျမှ ကလေးတွေကို ဒီမြို့မှာ အရာသွင်းမှာလဲ? အခြေခံကျကျနဲ့ပဲ ကလေးတွေအတွက် ရှင်တို့ရဲ့ စိတ်နဲ့နှလုံးကို ဖွင့်ပေးကြပါ" ပေါ့ အဲဒီတော့ မြို့နေလူတွေ ဘယ်လိုများ တုံ့ပြန်ခဲ့တယ် ထင်ပါသလဲ?
Since 2007 every other month the city closes down the busiest streets for traffic and converts it into a playground for children and childhood. Here was a city telling its child, "You can." A glimpse of infection in Ahmedabad.	၂၀၀၇-ခုနှစ်ကတည်းက တစ်လခြားစီ အဲဒီမြို့ဟာ ယာဉ်သွားလာမှု အရှုပ်ထွေးဆုံး လမ်းတွေကို ပိတ်ပေးပြီးတော့ အဲဒီနေရာတွေကို ကလေးသူငယ်တွေအတွက် ကစားကွင်းအနေနဲ့ ပြောင်းလဲပေးတယ် ဒါကတော့ သူ့ရဲ့ ကလေးတွေကို "မင်းလုပ်နိုင်ပါတယ်" ဆိုတာကို ပြောနေတဲ့ မြို့တစ်မြို့ပါ အာမီဒါဘတ်မြို့ က ကူးစက်မှုကို ခဏတာ ကြည့်ရှုခြင်းပါ (ဗီဒီယို) ဒီမှာ ယာဉ်အရှုပ်ထွေးဆုံးလမ်းတွေ ပိတ်ထားတယ် ကျွန်မတို့ကို ယာဉ်ထိန်းရဲ နဲ့ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့တွေက ကူညီပေးနေတာပါ ဒီနေရာကို ကလေးတွေက ယူလိုက်ကြပါပြီ ကလေးတွေ စကိတ်စီးကြတယ်၊ သူတို့တွေ လမ်းပေါ်မှာ ကစားကြတယ် သူတို့တွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ်နဲ့ ကစားနေကြတယ်၊ ကလေးတွေအားလုံးပါပဲ (နောက်ခံဂီတ) အပရုချ် ဆိုတာ ကလေးတွေအတွက် ကိစ္စတွေလုပ်ပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုပါ ဒါကို တခြားမြို့တွေအထိ ချဲ့ဖို့ ကျွန်တော်တို့ စီမံနေပါတယ် (နောက်ခံဂီတ) မြို့က အားလပ်တဲ့အချိန်တွေကို ပေးပါလိမ့်မယ် အာမီဒါဘတ်မြို့ဟာ ကမ္ဘာမှာ ကလေးများ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်စေတဲ့ ပထမဆုံးသော လူကူးမျဉ်းကျားရှိနေပါပြီ မြို့တစ်မြို့က ကလေးတွေကို ပေးဆပ်ဖြည့်ဆည်းပေးတယ်ဆိုရင် အနာဂါတ်မှာ ကလေးတွေကလည်း မြို့အတွက် ပြန်ပြီး ပေးဆပ်ကြပါလိမ့်မယ် (နောက်ခံဂီတ)
KBS: And because of that, Ahmedabad is known as India's first child-friendly city.	ဒီကိစ္စကြောင့် အာမီဒါဘတ်မြို့ကို အိန္ဒိယရဲ့ ကလေးများ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်စေတဲ့ ပထမဆုံးသောမြို့ အဖြစ် သိနေကြပါပြီ ကဲ၊ ရှင်တို့ ဒီဖြစ်စဉ်ပုံစံကို ရလာပါပြီ၊ ပထမ Riverside ကျောင်းက ကလေး ၂၀၀ ပြီးတော့ အာမီဒါဘတ်မြို့က ကလေး ၃-သောင်း၊ ပြီးတော့ တိုးလာနေသေးတယ် အခု အိန္ဒိယကို ကူးစက်အောင်လုပ်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ သြဂုတ်လ ၁၅-ရက်နေမှာ ၂၀၀၉-ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးနေ့မှာ တစ်ခါထပ်ပြီးတော့ ပုံစံတူ ဖြစ်စဉ်နဲ့ပဲ လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်တယ် ကျွန်မတို့ ကလေး ၁-သိန်း ကို "ငါလုပ်နိုင်တယ်" ဆိုတာ ပြောဖို့ လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်တယ် ဘယ်လို လုပ််လဲဆိုတော့ ကျွန်မတို့ ရိုးရှင်းတဲ့ ပစ္စည်းတစ်စုံ ဒီဇိုင်းဖော်လိုက်တယ် အဲဒါကို ဘာသာစကား ၈-မျိုးနဲ့ ဘာသာပြန်လိုက်ပြီး ကျောင်းပေါင်း ၃-သောင်း နဲ့ ၂-ထောင် ဆီရောက်အောင် လုပ်လိုက်တယ် ကျွန်မတို့က အခြေခံကျကျပဲ ကလေးတွေကို အရမ်း ရိုးရှင်းတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ပေးလိုက်တယ် ကျွန်မတို့ကပြောတယ် အိုင်ဒီယာတစ်ခု စဉ်းစားလိုက်ပါ ကိုယ့်ကို စိတ်ဒုက္ခပေးနေတဲ့ဟာ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့ တပတ် အချိန်ယူလိုက် ပြီးရင် ဘီလီယံချီတဲ့ ဘဝတွေကို ကယ်တင်လိုက်ပါပေါ့ သူတို့တွေ လုပ်နိုင်ခဲ့ကြတယ်၊ ပြောင်းလဲမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပုံပြင်တွေ အိန္ဒိယနိုင်ငံတဝှမ်းကနေ ဝေါကနဲ ထွက်လာတယ် အရှေ့ဘက်က နာဂမြေ ကနေ အနောက်ဘက်က ဂျွန်းဂျူးနုမြို့အထိ မြောက်ဘက်က စစ်ကင်းမ် မြို့ကနေ တောင်ဘက်က ခရစ်ရ်ှနာမြို့အထိပဲ ကလေးတွေက အတိုင်းအတာကွဲပြားနေတဲ့ ပြဿနာတွေအတွက် အဖြေတွေကို ဒီဇိုင်းထုတ်နေကြပါတယ် အထီးကျန်မှု ပြဿနာကနေ စပြီး လမ်းပေါ်က ချိုင့်ခွက်တွေအထိ အရက်စွဲရောဂါတွေအထိ ကလေးသူငယ် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ၁၆-ခုကိုတောင် ကလေး ၃၂-ယောက်က တားမြစ်ပေးနိုင်ခဲ့တယ် ရာဂျက်စ်သန် ပြည်နယ်မှာပါ ဒါဟာ တကယ့်ကို မယုံနိုင်လောက်စရာပါလို့ ကျွန်မကတော့ ဆိုချင်တယ် အခြေခံကျကျထပ်ပြောရရင် လူကြီးတွေက ကလေးတွေကို
Basically again reaffirming that when adults believe in children and say, "You can," then they will. Infection in India. This is in Rajasthan, a rural village.	"မင်းတို့လုပ်နိုင်တယ်" လို့များ ပြောလိုက်ရင် ကလေးတွေက တကယ် လုပ်ကြလိမ့်မယ်ဆိုတာ ထပ်ပြီး သေချာအောင်ပြောပါမယ် ဒါက အိန္ဒိယတစ်ပြည်လုံး ကူးစက်ခြင်းပါ ဒါက ရာဂျက်စ်သန်ပြည်နယ်က ကျေးရွာတစ်ရွာမှာပါ ကလေး း ကျွန်တော်တို့ မိဘတွေက စာမတတ်ကြပါဘူး၊ ကျွန်တော်တို့က သူတိုကို ရေးတတ်ဖတ်တတ်အောင် သင်ပေးချင်ပါတယ်
First time, a rally and a street play in a rural school -- unheard of -- to tell their parents why literacy is important.	KBS သတင်း း ကျေးလက်ကျောင်းတစ်ကျောင်းမှာ လူစုလူဝေးနဲ့ လမ်းပေါ်မှာ ကစားကြတာဟာ ဒါ ပထမဆုံးပါပဲ စာတတ်မြောက်ခြင်းဟာ ဘယ်လောက်အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ သူတို့မိဘတွေကို ပြောပြတာမျိုး မကြားဖူးသေးပါဘူး
Look at what their parents says. Man: This program is wonderful.	သူတို့မိဘတွေ ဘာပြောသလဲ ကြည့်ကြပါဦး အမျိုးသား း ဒီ အစီအမံက အံ့သြစရာပဲဗျာ ကျွန်တော်တို့ကလေးတွေက ရေးတတ်ဖတ်တတ်အောင် ကျွန်တော်တို့ကို သင်ပေးတယ်ဆိုတာ အရမ်းကောင်းတယ်လို့ ခံစားမိတယ် ကျွန်မကျောင်းသားတွေ ဒီ စစ်ဆင်ရေးလုပ်တာကို ကျွန်မ အရမ်းပျော်တယ် အနာဂါတ်မှာ ကျွန်မကျောင်းသားတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်တွေကို ကျွန်မ ဘယ်တော့မှ သံသယ ဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး တွေ့တယ်နော်၊ သူတို့တွေ လုပ်နိုင်ခဲ့ကြတယ်
KBS: An inner city school in Hyderabad. Girl:	KBS သတင်း း ဟိုက်ဒရာဘတ်က မြို့တွင်း ကျောင်းတစ်ကျောင်းမှာပါ မိန်းကလေး း ၅၈၁၊ ဒီအိမ်က အိမ်နံပါတ် ၅၈၁ ကျွန်မတို့က အိမ်နံပါတ် ၅၅၅ ကနေ စပြီး ကောက်ရတာ ဟိုက်ဒရာဘတ်က မိန်းကလေးတွေ၊ ယောင်္ကျားလေးတွေ အပြင်ထွက်ပြီး လုပ်ရတာ တကယ့်ကို ခက်ခဲပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် သူတို့ လုပ်နိုင်ခဲ့တယ် သူတို့တွေဟာ အရမ်းငယ်နေကြပေမယ့် သူတို့တွေ ဒီလို ကောင်းမွန်တဲ့ အလုပ်တွေလုပ်ခဲ့ကြတယ် ပထမဆုံး သူတို့ရဲ့ လူ့မှုအသိုင်းအဝိုင်းကို သန့်ရှင်းပေးတယ်၊ ပြီးရင်တော့ ဟိုက်ဒရာဘတ်မြို့ ဖြစ်လိမ့်မယ်၊ ပြီးရင်တော့ မကြာခင်မှာ အိန္ဒိယတပြည်လုံးပေါ့ အမျိုးသမီး း ဒါဟာ ကျွန်မအတွက်တော့ တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်ပါပဲ သူတို့ဆီမှာ အလားအလာတွေ အများကြီးရှိနေတယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်မ မအံ့သြပါဘူး အမျိုးသမီးများ၊ လူကြီးမင်းများအားလုံးပဲ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ကျွန်မတို့ လေလံပွဲမှာ လူကြီးမင်းတို့အတွက် အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ ပန်းချီကားတွေရှိပါတယ် ကောင်းမွန်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ပါ လူကြီးမင်းတို့ ကျွန်မတို့ကိုပေးမယ့် ပိုက်ဆံကို နားကြားကိရိယာတွေ ၀ယ်တဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုမှာပါ အမျိုးသမီးများ၊ လူကြီးမင်းများ အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီလား... ပရိသတ် း အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီ... အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီလား... ပရိသတ် း အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီ... အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီလား... ပရိသတ် း အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီ... ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ပဋိညာဉ်ဆိုတာ ဒီလိုနေရာမျိုးကနေ စတင်တာပါ လမ်းပေါ်က ကစားပွဲတွေ၊ လေလံတွေ၊ အယူခံတင်ခြင်းတွေ အားလုံးပေါ့ သူတို့တွေက ဘဝတွေကို ပြောင်းလဲပေးနေတာလို့ ကျွန်မ ဆိုချင်တယ် ဒါဟာ မယုံနိုင်စရာပါပဲ ဒါကြောင့် ကျွန်မတို့ ဘာလို့များ ဆက်ပြီး ကူးစက်မခံပဲ နေကြမှာလဲ ဒီ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ ဒီ ခွန်အား၊ ဒီ စိတ်အားထက်သန်မှုတွေကို ဘာလို့များ ဆက်ပြီး ကူးစက်မခံပဲ နေကြမှာလဲ ဒီလောက်ဆို ထင်သာမြင်သာရှိပြီဆိုတာ ကျွန်မသိပါတယ် ဒါပေမယ့် စွမ်းအားအပြင်းဆုံး ပြောင်းလဲမှုရဲ့ သင်္ကေတဖြစ်တဲ့ ဂန္ဒီကြီးနဲ့ အဆုံုးသတ်ရပါလိမ့်မယ် လွန်ခဲ့တဲ့ အနှစ် ရ၀ က၊ လူတစ်ယောက်ဟာ တစ်တိုင်းပြည်လုံးကို ကူးစက်သွားအောင်လုပ်ခဲ့ပါတယ်
70 years ago, it took one man to infect an entire nation with the power of "We can." So, today who is it going to take to spread the infection from 100,000 children to the 200 million children in India? Last I heard, the preamble still said, "We, the people of India," right?	"ငါတို့လုပ်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ စွမ်းအားနဲ့ပါ ကဲ ဒီကနေ့မှာ ဘယ်သူကများ ကလေး ၁-သိန်းကနေ အိန္ဒိယမှာရှိတဲ့ ကလေး မီလီယံ-၂၀၀ ကို ကူးစက်ခြင်းကို ဖြန့်ပေးဖို့ တာဝန်ယူပါမလဲ နောက်ဆုံး ကျွန်မ ကြားမိတယ်၊ အခြေခံဥပဒေရဲ့ နိဒါန်းမှာ ပြောထားပါသေးတယ်၊ "အိန္ဒိယ၏ပြည်သူလူထု၊ ကျွနု်ပ်တို့သည်" တဲ့၊ ဟုတ်ရဲ့လား ဒါဆိုရင် ကျွန်မတို့မှ ဒီကူးစက်ခြင်းကို မလုပ်ရင် ဘယ်သူကများ လုပ်မှာတုန်း အဲဒါကို အခုနေမှ မလုပ်ဘူးဆိုရင် ဘယ်တော့များမှ လုပ်ကြမှာလဲ ကျွန်မပြောခဲ့သလိုပါပဲ ကူးစက်တတ်တယ် ဆိုတာ ကောင်းတဲ့ စကားလုံး တစ်လုံးပါ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် (လက်ခုပ်သံများ)
[Thrun] So congratulations. You learned a lot about Bayes networks.	ဂုဏ္ယူပါတယ္၊ ခင္ဗ်ား Bayes networks နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေတာ္ေတာ္ေလး ေလ့လာၿပီးသြားပါၿပီ
You learned about the graph structure of Bayes networks, you understood how this is a compact representation, you learned about conditional independence, and we talked a little bit about application of Bayes network to interesting reasoning problems.	Bayes networks ထဲမွာ ရွိတဲ့ graph structure ကိုလည္း ေလ့လာၿပီးပါၿပီ အဲဒီဟာကို ဘယ္လို အတိုခ်ံဳး ေဖာ္ျပခ်က္နဲ႔ ေရးျပႏိုင္တယ္ဆိုတာလည္း နားလည္သြားပါၿပီ အေျခအေနအေပၚမွာ မူတည္တဲ့ မွီတည္မႈကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျပာခဲ့ ၿပီးပါၿပီ
But by all means this was a mostly theoretical unit of this class, and in future classes we will talk more about applications.	Bayes network ကို စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ ဆင္ျခင္နည္း ပုစာၦေတြမွာ လက္ေတြ႕အသံုးခ်ပံုကိုလည္း အနည္းငယ္ ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္ ဒါေပမဲ့ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဒီအတန္းမွာေတာ့ သီအိုရီ ပိုင္း အရပဲ ေဆြးေႏြးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္ ေနာက္လာမဲ့ အတန္းေတြမွာေတာ့ ပိုၿပီး လက္ေတြ႕အသံုးခ်ပံုေတြ ေျပာဖို႔ရွိပါတယ္
The instrument of Bayes networks is really essential to a number of problems. It really characterizes the sparse dependence that exists in many readable problems like in robotics and computer vision and filtering and diagnostics and so on.	Bayes networks ကို အသံုးခ်ျခင္းဟာ ပုစာၦအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အဓိကက်ပါတယ္ စက္ရုပ္နည္းပညာ၊ ကြန္ပ်ဴတာ၏ အျမင္အာရံု၊ အခ်က္အလက္မ်ား စစ္ထုတ္ျခင္းနဲ႔ ေရာဂါရွာေဖြေရးေတြလို ျပႆနာေတြမွာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ အေျခအေနေတြ အခ်င္းခ်င္း ျပန္႔က်ဲ မွီခိုေနမႈ က Bayes networks ရဲ႕ဝိေသသပါပဲ ခင္ဗ်ားတို႔ ဒီအတန္းကို စိတ္ပါဝင္စားၾကမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္
I really hope you enjoyed this class, and I really hope you understood in depth how Bayes networks work.	Bayes networks ဘယ္လို အလုပ္လုပ္တယ္ဆိုတာ ေကာင္းေကာင္းနည္းလည္မယ္လို႔ လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္
Determine the number of solutions to the quadratic equation, x squared plus 14x plus 49 is equal to 0. There's a bunch of ways we could do it.	ှQuadratic Formular 3 အောက်ပါ Quadratic Equation ရဲ့ အဖြေတွေရဲ့ အရေအတွက် ကိုရှာပါ။ x² + 14 x +49 = 0 ဒီအဖြေကိုရှာဖို့ ကျွန်တော်တို့မှာ နည်းလမ်းများစွာရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဒါကိုဆခွဲကိန်းခွဲပြီး x ရဲ့တန်ဘိုးတွေကိုရှာနိုင်တယ် ပြီးရင် Equation ကို ဖြည့်ဆည်းမယ် အဖြေတွေကို ရှာပြီး၊ အရေအတွက်ကို တွက်လိုက်ရုံပါပဲ။ ဒါကတော့ အဖြေတွေရဲ့ အရေအတွက်ပေါ့။ ကျွန်တော်တို့ Quadratic Formula ကို သုံးပြီးလဲ ရှာနိုင်ပါတယ် ဒါပေမယ့် ဒီမှာ ကျွန်တော်လုပ်ချင်တာက ဒီ Quadratic Formula ကို တကယ်ပိုင်းခြားစူးစမ်းလေ့လာမယ်...ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ ဒီအဖြေတန်ဘိုးတွေကို တကယ်အတိအကျ ရှာရန်မလိုပဲ ဒီအဖြေတွေရဲ့ အရေအတွက်တွေကို Quadratic Formula ကနေဘယ်လို ရှာဖွေနိုင်မလဲလို့ ကြည့်ကြရအောင်။
So the quadratic formula tells us that if we have an equation of the form ax squared plus bx plus c is equal to 0, that the solutions are going to be-- or the solution if it exists is going to be-- negative b plus or minus the square root of b squared minus 4ac.	Quadratic Formula ဆိုတာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Equation က ax2 + bx + c = 0 ဖြစ်ခဲ့ရင် သူရဲ့ အဖြေတွေ (သို့မဟုတ်) သူ့မှာ အဖြေရှိခဲ့ရင်... ဒီအဖြေတွေက ညီမျှခြင်း
All of that over 2a. Now the reason why this can be 2 solutions is that we have a plus or minus here. If this b squared minus 4ac is a positive number-- so let's think about this a little bit.	-b ± √(b² - 4ac) ဒါတွေ အားလုံးအပိုင်း 2aဖြစ်မယ်။ ဒီမှာ ဘာကြောင့် အဖြေနှစ်ခုရှိနိုင်သလဲ ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ဒီမှာ ( ± ) ရှိလို့ပါ။ အကယ်လို့ (b² - 4ac) က အပေါင်းဂဏန်းဖြစ်ခဲ့ရင် ဒါကို ဒီလိုလေး စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ အကယ်လို့သာ (b² - 4ac) က သုညထက်ကြီးခဲ့ရင် ဘာဖြစ်မလဲ? ဟုတ်ပြီ ဒါက အပေါင်းဂဏန်းဖြစ်လို့ ဒါကနှစ်ထပ်ကိန်းရင်းတစ်ခုရမည်။ အဲဒါကို ခင်ဗျားက(-b) နဲ့ ပေါင်းလိုက်ရင် ခင်ဗျားက ပိုင်းဝေမှာ တန်ဘိုးတစ်ခုရမယ် ခင်ဗျားက ဒါကို (-b) ကနေနှုတ်လိုက်ရင် ခင်ဗျားက ပိုင်းဝေမှာ နောက်ထပ်တန်ဘိုးတစ်ခု ရမယ်။ ဒီတော့ ဒါတွေက အဖြေနှစ်ခု ထွက်လာမယ်ပေါ့
So this is going to lead to two solutions. Now what happens if b squared minus 4ac is equal to 0? If this expression under the radical is equal to 0, you're just going to have the square root of 0.	----- ကောင်းပြီ။ အကယ်လို့ (b² -4ac)က သုညနဲ့ညီမျှခဲ့ရင် ဘာဖြစ်မလဲ.. အကယ်၍ ဒီ Radical အောက်က ကိန်းတန်းက သုညနဲ့ညီမျှခဲ့ရင် ခင်ဗျားက သုညရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းရမယ်ပေါ့။ ဒီတော့ ဒါက (-b ± 0) ဖြစ်မယ်။ ခင်ဗျားက သုညကိုပဲ ပေါင်းပေါင်း၊ သို့မဟုတ်၊ သုညကိုပဲနှုတ်နှုတ် ခင်ဗျားက တူညီတဲ့ အဖြေပဲရမယ်လေ။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ ဒီ Equation ရဲ့ တကယ်အဖြေက (-b)/2a နဲ့ညီမျှမည်။ ဒီ(±) နဲ့ပတ်လည်း မပတ်သက်တော့ဘူး ဆက်စပ်မှု လည်းမရှိတော့ဘူးပေါ့ ခင်ဗျားမှာ အဖြေတစ်ခုပဲရမည်။ ဒီတော့ (b² -4ac) က သုညနဲ့ညီခဲ့ရင် ခင်ဗျားမှာ အဖြေတစ်ခုပဲရှိမည်။ ကဲကောင်းပြီ အကယ်လို့ (b² -4ac) က သုညထက်နည်းရင် ဘာဖြစ်မလဲ?
Well if b squared minus 4ac is less than 0, this is going to be a negative number right here and you're going to have to take the square root of a negative number. And we know, from dealing with real numbers, you can't take the square root. There is no real number squared that becomes a negative number.	အကယ်လို့ (b² -4ac) က သုညထက်နည်းရင် ဒါက အနှုတ်ဂဏန်းတန်ဘိုးဖြစ်မယ် ခင်ဗျားက အနှုတ်ဂဏန်းတစ်ခုကို နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းယူ(လုပ်) ရလိမ့်မယ် ကျွန်တော်တို့ သိထားတာက real numbers (ကိန်းစစ်) တွေကို ဖြေရှင်းတဲ့အခါမှာ ခင်ဗျားဒါကို (အနှုတ်ဂဏန်း) နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းလုပ်လို့ မရပါဘူး။ real number ရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်းက အနှုတ်ဂဏန်းတန်ဘိုး မရနိုင်ပါဘူး။ ဒီတော့ ဒီအခြေအနေမှာ အဖြေတန်ဘိုးမရှိပါဘူး (သို့မဟုတ်) real မရှိဘူး ကျွန်တော်က real လို့ ဆိုတဲ့အခါ တကယ်တော့ ဒီ စာသားအရ real number ကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒီမှာ စစ်မှန်တဲ့ အဖြေမရှိပါဘူး
So in this situation there is no solutions, or no real-- when I say real I literally mean a real number-- no real solution. So let's think about it in the context of this equation right here. And just in case you're curious if whether this expression right here, b squared minus 4ac, has a name, it does.	---- ဒီမှာ ဒီ Equation နဲ့ဆက်စပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေကိုစဉ်းစား ကြည့်ကြရအောင်။ ခင်ဗျားက ဒီကိန်းတန်း(b² -4ac) မှာ အမည် နာမည်တစ်ခုရှိသလားလို့ သိချင်ခဲ့ရင်ရှိပါတယ်ခင်ဗျား ဒါကို Discriminant လို့ ခေါ်ပါတယ်။
It's called the discriminant. This is the discriminant. That's that part of the quadratic equation.	---- ဒါက Discriminant ဒါက ဒီ Quadratic Equation ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ ဒီဟာက ကျွန်တော်တို့မှာ အဖြေတန်ဘိုးဘယ်နှစ်ခု ရှိနိုင်မလဲလို့ ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့က ဒီ Equation က အဖြေတန်ဘိုးဘယ်နှစ်ခုပေးမလဲလို့ သိချင်ရင် ဒီ Quadratic Equation တစ်ခုလုံးကို တွက်ချက်ဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒီလိုတွက်ချက်တာ အလုပ်သိပ်မများပေမယ့်လည်း မလိုအပ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့က (b² -4ac) ကိုပဲ တွက်ချက်ယုံဖြင့် အဖြေကို ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီမှာ (b² - 4ac) က ဘာလဲ? ဒီမှာ b က 14 ဒီတော့ ဒါက 14 နှစ်ထပ်ကိန်းအနှုတ် 4 အမြှောက် a . a က 1, အမြှောက် C ၊ C က 49. အဲဒီ့ C က 49 ဖြစ်ပါတယ်။ 14 အမြှောက် 14 က ဘာရမလဲ? ဒီမှာ တွက် ကြည့်ရအောင်။
Let me do it over here. 14 times 14. 4 times 4 is 16.	---- 14 အမြှောက် 14 4 အမြှောက် 4 က 16 4 အမြှောက် 1 က 4 အပေါင်း1... ဒါက 56 ဝ တစ်ခုထည့်မယ်။ 1 အမြှောက် 14 က 14 ဒါက 6၊ 9၊1 ဒါ 196 ပေါ့ ဒီတော့ ဒီမှာ ဒါက 196 ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ ဒီ 1 ကို ဂရုစိုက်စရာမလိုဘူး 4 အမြှောက် 49 က ဘာရမလဲ?
So 49 times 4. 4 times 9 is 36. 4 times 4 is 16 plus 3 is 190-- or is 19, so you get 196.	49 အမြှောက် 4 4 အမြှောက 9 က 36 4 အမြှောက် 4 က 16၊ အပေါင်း 3 က 190 သို့မဟုတ် 19 ဒါက 196 ရမယ် ဒီတော့ ဒီမှာ 196 ပေါ့ ( b² - 4ac) က 196 အနှုတ် 196 ဒီမှာ 196 အနှုတ် 196 က 0 နဲ့ညီမယ် ဒီတော့ ဒီမှာ ကျွန်တော်တို့ တွက်ချက်ရင်ဆိုင်နေတဲ့ အခြေအနေမှာ
So we're dealing with a situation where the discriminant is equal to 0. We only have one solution. And if you want, you could try to find that one solution.	Discriminant က 0 နဲ့ ညီမျှတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့မှာ အဖြေတန်ဘိုးတစ်ခုပဲရှိတယ်။ ခင်ဗျားစိတ်ဝင်စားရင် ခင်ဗျားအဲဒိ့ အဖြေတန်ဘိုးတစ်ခုကို ရှာကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ဒီအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလုံးက 0 ရဲ့ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းဖြစ်မယ်။ ဒါက 0 နဲ့ သွားညီမယ်လေ။ ဒီတော့ အဖြေတန်ဘိုးက အနှုတ် b အပိုင်း 2a ဖြစ်မယ် ဒီအနှုတ် b က ကျွန်တော်တို့ ဒါကို ပြီးအောင် ဖြေရှင်းလိုက်မယ်လေ။ အနှုတ် b က အနှုတ် 14 ၊ အပိုင်း (2 အမြှောက် a) a က 1 ဒီတော့ အပိုင်း2 ပေါ့။ ဒါက အနှုတ် 7 နဲ့ညီမယ်။ ဒါက ဒီ Equation ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အဖြေတန်ဘိုးပေါ့။ ခင်ဗျားက အဖြေတန်ဘိုးဘယ်နှစ်ခုရှိသလဲလို့သာ သိချင်ရင် (b² - 4ac) က 0 နဲ့ညီတယ် ဆိုပြီးရှာရမှာပါ။ ဒါက အဖြေတန်ဘိုးတစ်ခုပဲရှိတယ်ဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။ ဒီမှာ တခြားနည်းလမ်းတွေလဲ ရှိပါသေးတယ်။ တကယ်တော့ ခင်ဗျားဒါကို လွယ်လွယ်နဲ့ ဆခွဲကိန်းခွဲနိုင်ပါတယ် ဒါက (x + 7) အမြှောက် (x + 7) ပေါ့ ဒီကနေ အဖြေအတူတူပဲရပါတယ်။
Solve for y? We have 3y plus 7 is less than 2y and 4y plus 8 is greater than negative 48. So we have to find all the y's that meet both of these constraints.	y အတြက္အေျဖရွာျခင္း ကၽြန္ုပ္တို႕မွာ 3y + 7 သည္ 2y ထက္ငယ္ျခင္း ႏွင့္ 4y + 8 သည္ (-) 48 ထက္ၾကီးသည္။ ဒါဆို ကၽြန္ႏု္ပ္တို႕မွာ အားလုံးေသာ y ၏အားသာခ်က္မ်ားကို ႏွစ္ခုစလုံးတြင္ ရွာေဖြရန္ျဖစ္ပါသည္။ ကဲ y အတြက္ တစ္ခုခ်င္းစီမွာအေျဖရွာၾကစို႕ အားသာခ်က္မ်ားႏွင့္ ဒါကိုအမွတ္ရျခင္းဟာ ဒီမွာပါ ဒါဆို ကၽြန္ဳပ္တို႕မွာ 3y+7 သည္ 2y ထက္ငယ္သည္ ကဲ ဘယ္ဖက္က y တစ္ခုတည္းကို ဆြဲထုတ္ၾကည့္ရေအာင္ ဒါဆို 2y ရဲ႕ညာဖက္ျခမ္းကိုရမယ္ ေနာက္ ကၽြနု္ပ္တို႕ 2y ကို ႏွစ္ဖက္စလုံးကေန ႏႈတ္ယူလိုက္မယ္ ခုဆိုယင္ 2y ကို ႏွစ္ဖက္စလုံးကေန ႏႈတ္ယူျပီးျဖစ္တယ္ ဘယ္ဖက္ျခမ္းမွာ 3y - 2y ရွိတယ္ ဒါဆို y ရမယ္၊ 7နဲ႕ေပါင္းျခင္းဟာ 2y - 2y ထက္ငယ္မည္ ေနာက္ ဒီေန၇ာမွာ ဘာမွေတြ႕ရေတာ့ယင္ ဒါဟာ သုညျဖစ္တယ္ ဒါဆို ကၽြန္ပ္တို႕ ႏွစ္ဖက္စလုံးကေန 7 ကို ႏွႈတ္ယူျခင္းမွ ကင္းလြတ္မႈရႏိုင္မွာျဖစ္တယ္ ကဲ ႏွစ္ဖက္စလုံးကေန 7 ကိုႏႈတ္ယူၾကည့္စုိ႕ ဘယ္ဖက္ျခမ္းမွာ y + 7 - 7, ဒါေတြကိုဖယ္ထုတ္ပစ္မယ္ ဒါဆိုယင္ ကၽြန္ုပ္တို႕ y ရမယ္ ဒါဟာ 0 - 7 ထက္ငယ္သည္။ ဒါဟာ အႏႈတ္ (-) ျဖစ္သည္ ဒါေတြဟာ အားသာခ်က္မ်ားထဲကတစ္ခုျဖစ္ျပီ ထိုအားသာခ်က္ရဲ႕အမွန္မွာ ဒီမွာျဖစ္တယ္ ယခု ဒီအားသာခ်က္ေတြအေပၚမွာ ဆက္အလုပ္လုပ္ၾကစို႕ 4y + 8 သည္ (-)48 ထက္ငယ္သည္ ဒါဆို ဘယ္ဖက္ျခမ္းကေန 8 ကို ကင္းကြာၾကည့္မယ္ ကဲ ႏွစ္ဖက္စလုံးကေန 8 ကိုႏႈတ္ယူၾကည့္ႏိုင္ျပီ

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.