text large_stringlengths 39 13.3M | id large_stringlengths 36 47 | repo_tree_path large_stringclasses 20 values | source_dataset large_stringclasses 1 value | lang large_stringclasses 20 values | num_chars uint32 39 13.3M |
|---|---|---|---|---|---|
U Craiova 1948 SA 1 (1)
FC Metaloglobus 0
Claudiu Bălan (4)
31. Rob. Popa – 3. Paramatti (17. Raicea 86), 23. Gugu (cpt.), 13. B. Diallo, 5. Huyghebaert – 2. R. Negru, 8. Dr. Albu, 24. Baeten, 11. Rob. Răducanu (77. Val. Munteanu 65) – 99. And. Ciolacu (30. Stoenc 70), 9. Cl. Bălan (33. Compagno 86)
32. Taborda – 78. A. Diakité, 27. Crăștiu, 15. Blidar, 16. Vi. Pop
Antrenor: Dumitru Vasilică
Cartonașe galbene: R. Negru (86), Huyghebaert (90+4)
1. Gavrilaș – 24. Ciubotaru (22. Ed Vraciu 57), 29. Putaru (18. And. Ionescu 82),
4. Caramalău, 13. And. Sava – 5. Al. Coman (21. Găvirlăță 82), 8. And. Lungu,
14. Mino – 10. Cl. Herea, 11. Ov. Herea (cpt.), 23. And. Florescu (7. Covalciuc 57)
34. Nedelcovici – 25. Cazan, 28. R. Chiriac, 27. Gab. Matache, 19. Gafaru
Antrenor: Gabriel Manu
Cartonașe galbene: Ov. Herea (10), Caramalău (75), And. Lungu (90+3)
Stadion: Municipal (Drobeta-Turnu Severin)
Arbitru: Rareș George Vidican; Asistenți: Alexandru Ioan Corb și Doru Claudiu Lucaciu;
Rezervă: Lucian Andrei Țiții
Ripensia Timișoara
AFC Farul Constanța
Amânat pentru 14.12.2020 ca urmare a testării pozitive COVID-19 a unor jucători ai echipei gazde
Antrenor: -
Cartonașe galbene: -
Antrenor: -
Cartonașe galbene: -
Stadion: -
Arbitru: -; Asistenți: -; Rezervă: -
Dunărea Călărași 1 (0)
CS Mioveni 0
Valentin Alexandru (56)
| 12. Began – 27. Caragea, 20. Bg. Şandru (cpt.), 6. Wiktorski, 18. Sâlceanu – 11. Djuric, 17. Cârstocea – 7. Tudoran (21. Calu 84), 90. Alami (14. Ariel López 71), 70. Ciucur (8. Fotescu 52) – 19. Val. Alexandru |
| --- | --- |
| 1. Krell – 4. Bedea, 73. Acolatse, 28. And. Rus, 10. Zaluschi, 29. C. Petre |
| Antrenor: Cristian Pustai |
| Cartonașe galbene: Began (45+1), Caragea (88), Ariel López (90+3) |
| 22. I. Popescu – 26. D. Oancea, 14. Al. Iacob, 24. Garutti (5. Gherghe 41), 6. Burnea (cpt.) – 8. Sz. Vereş (11. Isfan 63), 7. Daniel M. Toma – 16. Rădescu (20. Laur. Marinescu 63), 9. Massaro (21. Negrut 77), 18. Ctin. Şerban (2. Mar 77) – 90. Bg. Rusu |
| --- | --- |
| 12. Bg. Preda – 4. Traşcu, 10. Coşereanu, 25. Seb. Ivan |
| Antrenor: Alexandru Pelici |
| Cartonașe galbene: Garutti (9), Massaro (42), Sz. Vereş (54), Al. Iacob (68, 73), Daniel M. Toma (76), Bg. Rusu (90) |
Stadion: Complex Municipal Dunărea - Teren 1 “Ion Comşa” (Călăraşi)
Arbitru: Cristian Georgescu; Asistenți: Daniel Hulubei și George Turcu; Rezervă: Nicolae Breoi
Viitorul Pandurii 1 (0)
Concordia Chiajna 0
Paul Copaci (53)
| 1. D. Rusu – 13. Ciul, 26. Oros (cpt.), 16. Lixandru, 8. Copaci – 23. Prejmerean (21. Al. Enache 90), 10. Chiorean – 6. Vi. Şerbănescu (25. Vi. Costea 90), 24. Cioiu (11. Buia 62), 7. Dragu (20. Girbiţă 88) – 18. D. Paraschiv (9. Bădăută 62) |
| --- | --- |
| 12. Rob. Bodea – 19. Chelariu, 17. Mitrică, 27. Luduşan |
| Antrenor: Flavius Stoican |
| Cartonașe galbene: Copaci (69), Ciul (80) |
| 33. Chesneau – 13. Căt. Alexe, 73. And. Marc (cpt.), 5. Luc. Ion, 27. Cherecheş – 18. Piper (29. Ciucureanu 62), 8. Rosado – 14. Hergheligiu (19. Safsaf 77), 23. M. Mihalcea (7. M. Dumitru 77), 10. Llullaku (21. Biceanu 62) – 20. Nsiah (28. Arnăutu 58) |
| --- | --- |
| 99. Al. Costache – 22. Oanea, 25. Intzidis, 2. Borţa |
| Antrenor: Costel Oracă |
| Cartonașe galbene: Arnăutu (64, 74), Safsaf (80) |
Stadion: Municipal (Târgu Jiu)
Arbitru: Robert Avram; Asistenți: Ștefan Dumitrache și Florin Pucheanu; Rezervă: Vladimir Nagy
CSM Slatina 2 (1)
Turris-Oltul 1 (0)
Vlad Gisă (42 – aut.), Marian Manea (66) / Cristian Pușcaș (90)
1. Nic. Grecu – 21. T. Bodri, 18. Cr. Preda, 23. M. Manea, 77. Ctin. Radu – 7. V. Gheorghe (cpt.), 27. Dorin Toma – 11. Dav. Oprescu (17. Deta 81), 25. Necșulescu (8. M. Grigore 74), 10. Doman (31. Rogoveanu 63) – 9. I. Stoica
12. Preduț – 2. Iana, 14. Motroc, 19. Vlada, 24. B. Enache, 6. A. Stan
Antrenor: Mircea Voicu
Cartonașe galbene: Cr. Preda (30), T. Bodri (72), Dav. Oprescu (82)
68. Ducan – 77. Bărboianu (7. Buleică 55), 16. Căt. Pîrvulescu (cpt.), 24. Gisă, 6. Fl. Mitrea – 15. Slv. Pană (29. Pușcaș 67), 23. Liv. Mihai – 11. Ad. Nită (8. Al. Sima 73), 10. Hâță (89. Blănaru 67), 18. Țegle (19. Ad. Voicu 55) – 9. Alb. Voinea
1. Duțu – 13. Al. Nicola, 47. Damașcan, 14. Cioinac
Antrenor: Eugen Trică
Cartonașe galbene: Gisă (44), Slv. Pană (65), Alb. Voinea (76)
Stadion: 1 Mai (Slatina)
Arbitru: Andrei Moroștă; Asistenți: Răzvan Dobre și Alexandru Mihăilă; Rezervă: Ionela Peșu
Comuna Recea 2 (1)
Pandurii Lignitul 0
Arsène Luboya (36), Marius Coman (65)
39. Răilean – 27. Potcoavă, 5. Oită, 20. Urs, 7. R. Ispas – 14. Micaș (22. Szecui 85), 6. Akhmatov – 17. Văsălie, 10. R. Rus (cpt.) (11. Mărieș 86), 25. Chinde (9. M. Coman 46) – 24. Luboya
1. Bota – 21. Ant. Lung, 2. Jucan, 15. Lihet
Director tehnic: Nicolae Constantin
Cartonașe galbene: Akhmatov (67), Răilean (90)
1. Opirța – 28. Pleșa, 44. Diau, 27. Moisie, 22. Al. Vasilescu (cpt.) (14. Goma 86) – 19. Peia (23. L. Gheorghe 80), 16. Felipe Acosta, 21. Jaiteh (13. Habet 80), 8. Remacle, 24. Bunga (17. Ctin. Grecu 59) – 10. Căt. Vaida (9. Velcotă 59)
12. Iovicin – 18. R. Cojocaru, 4. Erhard, 11. Zaborowski
Antrenor: -
Cartonașe galbene: Felipe Acosta (9), Velcotă (71)
Stadion: Recea Central (Recea)
Arbitru: Sorin Dan Vădana; Asistenți: Csaba Antal și George Suciu; Rezervă: Dan Dreve
Aerostar Bacău 2 (0)
ASU Poli Timişoara 2 (1)
Horia Ilie (83), Alexandru Cristian Zaharia (90+4) / Ioan Mera (26), Petre Ivanovici (54)
1. Luc. Cebotari – 32. Alecsandru, 2. C. Ardei, 29. I. Chirilă, 4. Bobaru, 13. Corban (10. D. Burlacu 46) – 11. Căt. Vraciu (cpt.), 98. H. Ilie, 16. P. Popescu, 17. VI. Mihalcea (19. Al. Cr. Zaharia 61) – 77. Danale (99. M. Manole 46, 9. And. Gavrilă 65)
30. Dr. Petrişor – 93. Al. Iul. Zaharia, 70. Oteliţă, 24. Belciu, 7. Bobârnac
Antrenor: Daniel Munteanu
Cartonaşe galbene: VI. Mihalcea (44), Al. Cr. Zaharia (73)
1. Hindrich – 5. D. Radu, 14. Mera (cpt.), 13. Scutaru, 18. Pamfile – 22. Al. Munteanu, 24. Ignea, 10. D. Codrea, 20. Ivanovici (26. Sg. Popovici 87) – 17. Plazonja (8. Bg. Vasile 90+2), 9. Axente
30. Deronja – 3. Jurj, 21. José Casado, 7. A. Manea, 6. R. Toader, 16. D. Andrei, 25. S. Iosif
Antrenor: Dan Alexa
Cartonaşe galbene: Al. Munteanu (38), Axente (42, 58)
Stadion: Aerostar (Bacău)
Arbitru: Cristina Trandafir; Asistenţi: Mihaela Țepușă şi Daniela Constantinescu; Rezervă: Ana Maria Terteleac
FC Petrolul Ploieşti 1 (0)
SCM Gloria Buzău 1 (0)
Marian Huja (66) / Cosmin Tucaliuc (71 – pen.)
1. Kitanov – 87. B. Mendoza (15. Alb. Olaru 46), 3. Meijers, 2. Huja, 5. Ticu – 20. Ekollo (9. Balint 46), 8. Pol Roigé (cpt.) – 95. Mih. Constantinescu (98. M. Bratu 63), 10. Lax (18. Salifu 72), 7. Vajuishi (16. Poelmans 88) – 14. Buhăescu
12. R. Avram – 4. Mondragón, 77. VI. Bogdan, 30. Manolache
Antrenor: Viorel Moldovan
Cartonaşe galbene: Balint (53)
12. R. Stoian – 28. Sg. Pirvulescu, 8. Balgiu (cpt.), 19. Călin Toma, 18. Perju – 15. Gh. Anton, 20. Paturcă (17. Stăiculescu 86) – 7. Cr. Ciobanu (80. And. Ignat 63), 24. Iul. Roşu, 10. Tucaliuc (31. Pfitor 90+1) – 93. Iurcu
13. Horeboiu – 6. Dumea, 97. Dr. Lazăr
Antrenor: Ilie Stan
Cartonaşe galbene: Gh. Anton (22), Paturcă (53), And. Ignat (64), Călin Toma (79), Tucaliuc (82), R. Stoian (90+1)
Stadion: “Ilie Oana” (Ploieşti)
Arbitru: Sorin Costreie; Asistenţi: Gero Szabo şi Gabriel Catană; Rezervă: Sergiu Mavriche
AFK Csíkszereda 2 (1)
Universitatea Cluj 1 (0)
Juan Bauza (19), András Mészáros (47) / Idan Golan (78)
1. Rybánsky – 8. R. Takacs, 5. D. Kelemen, 3. Apro, 18. Marrone – 13. Csürös, 6. Eder González (cpt.) (26. Bara 90+1) – 16. Botorok (53. Szondi 84), 11. Jebari (20. Savin 60), 10. Bauza (2. Palmeș 90+1) – 15. A. Mészáros (22. Bor 84)
33. Gyenge – 7. Pintér, 9. Haberkon, 19. B. Antal
Antrenor: Valentin Suciu
Cartonașe galbene: Botorok (8), Bauza (85)
12. Vâtcă – 26. Laur. Rus, 24. Luchin, 6. Telcean (70. Al. Negrean 70), 13. Taub – 8. D. Novac (35. And. Mureșan 70), 4. I. Filip, 80. Bg. Barbu (83. Sérgio Ribeiro 70) – 15. Mâneran, 18. Goga (cpt.) (93. Gavra 53), 19. D. Pîrvulescu (10. Golan 53)
1. Muțu – 14. M. Moraru, 5. Inácio Miguel, 17. Căt. Ștefănescu
Antrenor: Constantin Enache
Cartonașe galbene: Telcean (27), I. Filip (44, 81), Luchin (88), Golan (90+1)
Stadion: Municipal (Miercurea Ciuc)
Arbitru: Iulian Călin; Asistenți: Nicușor Marin și Petrișor Daniel Vlase; Rezervă: Cristian Moldoveanu
Fotbal Club Rapid 0
CSM Reșița 0
90. Drăghia – 28. I. Voicu (cpt.), 27. R. Crișan, 88. Dandea, 15. Finica (13. Goge 46) – 32. Jorza, 30. R. Costin (8. R. Lazăr 46), 19. R. Ilie (98. N. Georgescu 46) – 7. Sefer, 10. Drăghiceanu (97. Dulca 74), 94. Hlistei
33. Ciuculescu – 22. Leasă, 4. Catrici, 17. Pănoiu, 14. Fică
Antrenor: -
Cartonașe galbene: R. Costin (23), Hlistei (67), R. Lazăr (84)
12. Cobrea – 4. Szijj, 5. Dudea (cpt.), 23. Dumitraș, 14. L. Acka – 18. Dat (20. Chera 78), 8. Breșneni, 24. Danci – 7. Laur. Buș (30. Matulevicius 90+2), 21. Astafei (22. N. Popescu 78), 16. Bagherea (28. Ad. Ilie 46)
1. Zimmermann – 3. D. Ciobanu, 15. Boboc, 19. Rasoveanu, 29. Brînzan
Antrenor: Alin Minteanu
Cartonașe galbene: -
Stadion: CNAF Buftea (Buftea)
Arbitru: Viorel Flueran; Asistenți: Cosmin Vatamanu și George Duță; Rezervă: Claudiu Marcu
## ETAPA 14
### CLASAMENT GENERAL
| Club | Jocuri | Viteze | Remiere | Defezi | Goluri Favorit | Goluri Contra | Puncte |
|-------------------------------------------|--------|--------|---------|--------|----------------|---------------|--------|
| U Craiova 1948 SA | 13 | 7 | 6 | 0 | 24-10 | 27 | |
| ASU Politehnica Timișoara | 13 | 6 | 6 | 1 | 14-9 | 24 | |
| AFC Dunărea 2005 Călărași | 12 | 7 | 2 | 3 | 17-12 | 23 | |
| ACS Viitorul Pandurii Tg. Jiu | 13 | 7 | 2 | 4 | 24-20 | 23 | |
| Fotbal Club Rapid | 13 | 7 | 2 | 4 | 20-20 | 23 | |
| FC Metaloglobus București | 14 | 6 | 4 | 4 | 16-10 | 22 | |
| SCM Gloria Buzău | 13 | 5 | 5 | 3 | 16-11 | 20 | |
| AFC Farul Constanța | 12 | 6 | 2 | 4 | 15-13 | 20 | |
| AFK Csíkszereda M. Ciuc | 13 | 5 | 4 | 4 | 14-12 | 19 | |
| FC Petrolul Ploiești | 13 | 5 | 3 | 5 | 20-14 | 18 | |
| CS Mioveni | 13 | 4 | 6 | 3 | 9-6 | 18 | |
| AFC Turris-Oltul Tr. Măgurele | 13 | 4 | 5 | 4 | 21-17 | 17 | |
| AS FC Universitatea Cluj | 12 | 5 | 2 | 5 | 15-11 | 17 | |
| CSM Slatina | 13 | 5 | 1 | 7 | 14-16 | 16 | |
| AFC Unirea 04 Slobozia | 13 | 4 | 3 | 6 | 12-18 | 15 | |
| AFC Ripensia Timișoara | 10 | 5 | 0 | 5 | 12-19 | 15 | |
| CSM Reșița | 13 | 4 | 3 | 6 | 7-16 | 15 | |
| ACS Fotbal Comuna Recea | 13 | 4 | 2 | 7 | 19-25 | 14 | |
| CS Concordia Chiajna | 14 | 3 | 3 | 8 | 17-19 | 12 | |
| CS Aerostar Bacău | 13 | 2 | 2 | 9 | 16-24 | 8 | |
| CS Pandurii Lignitul Tg. Jiu | 14 | 2 | 1 | 11 | 12-32 | 7 | |
### CLASAMENTUL GOLGHETERILOR
| Golghetar | Goluri | Notă |
|------------------------------------------------|--------|------|
| Cătălin Bălan (U Craiova 1948 SA) | 8 | 3 – pen. |
| Ovidiu Herea (FC Metaloglobus) | 7 | 2 – pen. |
| Cătălin Hlistei (Fotbal Club Rapid) | 7 | 5 – pen. |
| Marius Coman (Comuna Recea) | 6 | 2 – pen. |
| Daniel Paraschiv (Viitorul Pandurii) | 6 | 2 – pen. |
| Armando Vajushi (FC Petrolul Ploiești) | 5 | 3 – pen. |
| Valentin Alexandru (Dunărea Călărași) | 4 | |
| Gabriel Dodoi (Pandurii Lignitul) | 4 | |
| Claudiu Herea (FC Metaloglobus) | 4 | |
| Andrei Hergheligiu (Concordia Chiajna) | 4 | |
| Azdren Llullaku (Concordia Chiajna) | 4 | |
| Simon Măzărache (AFC Farul Constanța) | 4 | |
| András Mészáros (AFK Csíkszereda) | 4 | |
| Adrian Nîță (Turris-Oltul) | 4 | |
| Martin Remacle (Pandurii Lignitul) | 4 | |
| Albert Voinea (Turris-Oltul) | 4 | |
| Vasile Buhaescu (FC Petrolul Ploiești) | 4 | 1 – pen. |
| Adrian Stoica (SCM Gloria Buzău) | 4 | 1 – pen. |
| Cătălin Vraciu (Aerostar Bacău) | 4 | 1 – pen. |
| Cosmin Tucaliuc (SCM Gloria Buzău) | 4 | 3 – pen. | | dfa96de4-661a-4524-b778-ed59ecac7b72 | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ron_Latn/train | finepdfs | ron_Latn | 13,665 |
Vastaukset seuraaviin kysymyksiin löytyvät julkaisusta "Naisten ja miesten elämä Euroopassa — Tilastollinen muotokuva — 2017 painos".
1. Vuonna 2016 Euroopan Unionissa oli kaikissa ikäluokissa enemmän naisia kuin miehiä, lukuun ottamatta ikäluokkaa:
A. alle 18-vuotiaat
B. 18-44-vuotiaat
C. 44-65-vuotiaat
D. yli 65-vuotiaat
2. Vuoden 2016 tietojen mukaan ketkä siirtyvät työelämään aiemmin EU:ssa, miehet vai naiset?
A. Miehet selvästi myöhemmin kuin naiset
B. Naiset hieman aiemmin kuin miehet
C. Naiset hieman myöhemmin kuin miehet
D. Miehet ja naiset siirtyvät työelämään samanikäisinä
3. Missä EU-maassa yli 65-vuotiaat naiset ilmoittivat terveydentilansa parhaimmaksi verrattuna muihin maihin vuonna 2015?
A. Norjassa
B. Ruotsissa
C. Irlannissa
D. Tanskassa
4. Luxemburgissa vuonna 2016 osa-aikatyöntekijöiden osuudet miesten ja naisten keskuudessa olivat
A. Miesten 16,2 prosenttia ja naisten 3,9 prosenttia
B. Miesten 15,8 prosenttia ja naisten 19,8 prosenttia
C. Miesten 12,3 prosenttia ja naisten 28,6 prosenttia
D. Miesten 6,2 prosenttia ja naisten 35,1 prosenttia
5. Vuoden 2014 EU:ta koskevien tietojen mukaan, missä ammattiryhmissä oli suurin sukupuolten välinen palkkaero?
A. Erityisasiantuntijat
B. Toimisto- ja asiakaspalvelutyöntekijät
C. Johtajat
D. Palvelu- ja myyntityöntekijät
6. Missä kolmessa EU maassa miehillä oli naisia korkeampi työttömyysaste vuonna 2016?
A. Saksassa, Yhdistyneessä Kuningaskunnassa ja Ranskassa
B. Portugalissa, Latviassa ja Sloveniassa
C. Tanskassa, Kroatiassa ja Luxemburgissa
D. Liettuassa, Irlannissa ja Puolassa
7. Vuonna 2014 mies- ja naisjohtajien keskimääräisen tuntipalkan erotus Saksassa oli:
A. 5 euroa tunnissa
B. 8,22 euroa tunnissa
C. 10 euroa tunnissa
D. 12,38 euroa tunnissa
8. Mitkä olivat julkaisun mukaan vuonna 2014 ainoat kaksi Euroopan Unionin maata, joissa miehet lukivat enemmän kuin naiset?
A. Tanska ja Ruotsi
B. Kypros ja Malta
C. Belgia ja Luxemburg
D. Italia ja Portugali
9. Missä Euroopan Unionin maassa yhteisöpalveluihin osallistuminen oli samalla tasolla miehillä ja naisilla vuonna 2016?
A. Slovakiassa
B. Kreikassa
C. Suomessa
D. Portugalissa
10. Vuoden 2014 tietojen mukaan, missä EU-maassa miehet söivät enemmän vihanneksia ja hedelmiä kuin muissa maissa?
A. Ranskassa
B. Alankomaissa
C. Belgiassa
D. Italiassa | <urn:uuid:903b1810-2bba-42d2-a190-c49f544f3255> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fin_Latn/train | finepdfs | fin_Latn | 2,344 |
Wirtschaftlicher Aufschwung in der Steiermark Great-Lengths-Produktion nach Österreich verlagert // Bauarbeiten abgeschlossen
St. Stefan/Österreich, September 2016. Nachdem im Herbst 2015 der erste Spatenstich erfolgte, wurde die neue Produktionsstätte von Great Lengths in St. Stefan im Rosental nun offiziell eröffnet. Ab sofort werden die Produktion, die Herstellung und die Verarbeitung von Great-LengthsEchthaarsträhnen sowie Verpackung und Versand gebündelt von St. Stefan aus organisiert. Damit produziert der Standort in Österreich nun zusätzlich zu dem Mutterkonzern in Italien für die gesamte DACH-Region. „Wir freuen uns, mit der Eröffnung der Produktionsstätte den Standort Österreich und insbesondere natürlich die Steiermark zu stärken" erklärt Anita Lafer, Geschäftsführerin von Great Lengths, stolz und fügt hinzu: „Mit diesem Projekt schaffen wir neue Arbeitsplätze und setzen gleichzeitig ein deutliches Zeichen gegen den Niedriglohn."
Auf insgesamt 5.021 Quadratmetern Grundstücksfläche entstanden im vergangenen Jahr Räumlichkeiten von etwa 2.200 Quadratmetern, das restliche Areal dient der An- und Ablieferung. Mit dem neuen Standort in Österreich besteht für den Weltmarktführer von hochwertigen Extensions nun die Möglichkeit, die Produkt- und Farbpalette noch besser auf den deutschen Markt abzustimmen und gleichzeitig noch gezielter nach Bedarf produzieren.
Zum Hintergrund:
Derzeit sind in St. Stefan im Rosental 68 Mitarbeiter beschäftigt. Insgesamt 6.000 Partner-Salons werden in Deutschland, der
Presseinformation
Schweiz und in Österreich betreut. Gegründet wurde die auf den Import und Handel von Echthaarsträhnen in Deutschland, Österreich und der Schweiz spezialisierte Great Lengths Haarvertriebs GmbH bereits im Jahr 1995. Aufgrund des konsequenten Unternehmenswachstums in den vergangenen Jahren wurde im Jahr 2014 die Entscheidung zum Bau einer eigenen Produktionsstätte getroffen.
Pressekontakt und Bildmaterial:
Borgmeier Public Relations • Anne Lüder, Julia Knöpfle • Lange Straße 112 • 27749 Delmenhorst • Tel: 0049-4221-9345-331, -336 • Fax: 0049-4221-152050 • E-Mail: email@example.com, firstname.lastname@example.org | <urn:uuid:71f1f77f-c670-4be5-9c22-baf22543f556> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 2,170 |
QUARESIMALI 2021 CITTÀ DI LEGNANO
VIVERE SECONDO SAPIENZA
DOMENICA 21 FEBBRAIO (ore 16) Monastero del Carmelo Meditazione e preghiere con le Monache di clausura
VENERDÌ 26 FEBBRAIO (ore 20.30) Chiesa del Redentore La sapienza nella Parola di Dio (don Isacco Pagani, biblista)
VENERDÌ 5 MARZO (ore 20.30) Basilica San Magno Coltivare la sapienza nella vita di ogni giorno (mons. Martinelli, vescovo ausiliare di Milano)
VENERDÌ 12 MARZO (ore 20.30) Chiesa Ss. Martiri Insegnare non basta. Vivere la sapienza (Marco Erba, insegnante e scrittore)
VENERDÌ 19 MARZO San Giuseppe Celebrazioni a livello parrocchiale
VENERDÌ 26 MARZO Celebrazioni a livello parrocchiale
I Quaresimali saranno trasmessi sul sito chiesadilegnano.it e sulla pagina facebook dell'Azione cattolica di Legnano @ACdecanatoLegnano | <urn:uuid:554d1320-c050-464e-af28-05cfb457e741> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 806 |
PENSAMENT DEL CARDENAL MONTINI
percussions de LA SOLIDARITAT CATALANA AL PAÍS VALENCIÀ
d'Alfons Cucó
ARBRES DE LES CARRETERES,
d'actualitats, per ORIOL BOHIGAS
PIJOAN, per ALEXANDRE CIRICI-PELLICER
la solidaritat catalana al País Valencià
EL MÓN CONCRET
PAPERS DE DIARI
Llengua i estil
B., 20 abril 63
Ens hem reunit per atorgar els "Premis de la Crítica", i no puc pas dir que enganyi la cosa hagi presentat massa dificultats. El veredicte ha sortit amb una consoladora fluència. Sempre és un avantatge, això. En un apari de les deliberacions, Rafael Vázquez Zamora comentava els efectes que el Diccionario ideològico de la lengua española, de Julio Casares, ha tingut en la nostra llengua: "el més gran del món".
Jo lleixoix molt; per oblicació, és clar —uns dies Vázquez Zamora —, l'ho he pogut comprovar. Abans d'apareixer el Diccionario de Casares, l'estil de la majoria dels escriptors espanyols era més aviat pobre i gris, o bé d'un prolixitat abusiva. Després, ha sofert una transformació rutilant. Ara tothom escriu amb un lèxic més ric, amb tèrmines més cugides, més exactes...
I, sense dubte, el critici madrileny devi tenir raó, i el cuerv den haver estat percebut a simple vista. Un "dicionari ideològic", on totes les paraules habituals d'una llengua són classificades i disposades per a una ràpida localització quan n'igrem alguna o alguna altra és rebel a la nostra memòria, resulta un instrument de treball precís en mans d'un home de lletres. No faltarà qui en prescindexi, per principi o per sobra de facultats; però estic segur que —ho confesso o no— són més, molts més, els qui poden consultar una obra així, hi acuden sovint a la recerca de solucions inesperades. Jo, quan escriu en el meu d'aquesta revista, em trobà el sinònim de "el Casares". És una manera efectiva de suprir delicioses idiomaticsques ben comprensibles. Per modest que un sinòni en les seves intencions, aquesta mena de deficiències són sempre un obstacle enervant. Escriure bé, què vol dir? Probablement, escriure a cada moment la paraula justa: justa i insubstituible. Quan escrivim en una llengua que no és la nostra, el problema sol fer-se, de vegades, angústius. Però fins i tot en la llengua pròpia es pot enfrontar amb encerts sinònims com la del català actual, en què la manca d'una base escolar i la precarietat lingüística modifiquen en conversa i lectura els deixes armats, literalment i literàriament desarmats. El dia que en català tinguem un diccionari similar al "Casares", també comprovar que l'estil dels nostres escriptors es farà més flexible, més subtil, més precis. Em refereixo, naturalment, al tipus d'escriptor mitjà: les excepcions —n'hi hem tingudes i en tenim, i de ben insignes— de poetes i proscrits amb el do de la paraula "justa i insubstituible" no són compten.
També deix, en observar dues aquestes recerques "béués" té una conseqüència perillosa: el risc del preconisme. Un bon "diccionari ideològic", un repertori lexicogràfic ordenat per sinònims, ideus afins, etc., pot esdevenir, en fa feina d'un literat metiuets i pacient, una continua temptació a fer exhibicions idiomaticues —estilístiques, al capdavall —, si no superflues, almenys d'una fútil artificiositat. Per a evitar referenciacions o mots rebrogats, per a facilitar girs brillants i pròtecnies de vocabulari, un text com "el Casares" resulta ideal. Certament, el preconisme resulta sovint un expedient bastant útil entre escriptors, quan s'agafa un domini especialment profund, o poc natural, del vehicle lingüístic que emprera. El preconisme, enlla, per paradoxal, un exèrcit de domini; una abundància —més o menys aparatosà— de mitjans expressius. De fet, és una abundància forçada, un esforç de compensació. La literatura espanyola contemporània recluta els seus més irrats preconistes entre els nadis de territoris d'altre idioma: Valle-Inclán, Azorín, Eugeni d'Ors, Gabriel Miró, Cela; el mateix Unamuno, amb els seus jocs verbals i les seves etimologies, no deixa de practicar també una espècie absurda —i disfressada— de preconisme. Aquells nostres escriptors romandran-se amb una altra: quan els no castellans que escriuen en castellà defugen el preconisme, ho fan d'una manera fada o desorduda, com Balma, Blasco Ibáñez, Pío Baroja. Allò que se'n din "escrivire
bé" en castellà, amb una vena idiomàtica fragant i directa, només ho identifiquem en els vernacles autèntics: don Juan Valera, Antonio Machado, Ortega, Bergamín. "Preciosisme" no pressuposa, al meu entendre, orfebreria; Ortega és més barroc que Azorín, i malgrat tot, la prosa d'Ortega és menys "rebussada" que la d'Azorín — la prosa; el castellà. He citat fins ara noms considerables i casos extremos. En un nivell més baix i comú, el preciosisme — la marqueteria facciosa — es presenta com un fenomen amablement atractiu, tant per a indígenes com per a forasters. El Diccionari de Julio Casares ha afavorit la tendència.
No sento gens de vergonya a reconèixer que, quan escriu en castellà, fullejo de tant en tant "el Casares". Un sondeig en les seves pàgines ens permet d'expressar-me amb una certa visiósticitat. El meu castellà és més "espectacular" que el meu català: no ho nego. I el meu "espectacular" perdon és més "poses" — i, probablement, més positiu, si hom contrapunís a un escrit d'uns fètids toradores. La diferència gran — quer que amagar ho? — que existeixi entre el meu dialecte familiar i el català literari és només una diferència de grau; quan escrue en català, més bé o més malament, no surto de l'àrea d'uns mecanismes idiomàtics instituïts. En castellà, en canvi — i com és lògic — he de salvar un full absolut, que al la formació escolar ni la inferència professional, li està en castellà sempre — arrabissa a obrir. Per això, en superar-me el "margen" inicial, el "preciosisme" és una recepta fàcil. "¿Cómo escribirá — com escriurà el castellà, no en dir-ho— quién ha pensado, niño, adolescente, con otros signos que el castellano?", es preguntava Azorín, valencià — català — de Monovar, en un examen de consciència fet des del llindar de la vellesa. Podria fer-ne avui aquesta pregunta afegint-li que no sabem "què" vulguem escriure — si no, evidentment, "el castellà". Tot i així, he pensat sempre "con otros signos que el castellano"; en el meu catàleg domèstic. Escrir un castellà fals: amb l'ajut del senyor Casares, de la R. A. E. Un tristíssim currinche — un currinche anàl, sembla —, fa algunes setmanes, sostenia des d'un periòdic de València, com si fos una afirmació que pogués mortificar-me, que jo escriu millor en castellà que en català. Millor? Sospite que aquesta afirmació ha pres el rere per les fulles, Santa Llúcia. Hi constava la vista. Algunes pàgines mèvies, ressentides directament en castellà, es caracteritzen per un preciosisme banal — i deliberat. Gràcies a don Julio, "virtut". ¿Qué no serà capaç de fer un home, en aquesta vida? Abans, d'així, se'n deia un "fanàtic". El fanàtic és indefectiblement, un maniqueista.
Riba i Gaudí
8., 18 maig 63
Al "Correo Catalán" d'ahir, Josep Pla publica un article sobre Gaudí, en el qual evoca l'historiador que el Noucentisme indígena creà entorn del famós arquitecte, a la primera segle: hastiatitat "estètica", és clar. Les brometes rimades de Carner i les episòdiques i dijeficients allusives de l'Ors, a més, i el relleu de l'artista, són, en el seu conjunt, molt més que sinó aquesta intenció. L'enfàusi "mediterranià" — en el se'tit de "classitzant"— que practicaven l'Ors i Carner a aquella època, mai podia congruir amb la virilitat, jove i desbaixada producció "plàstica" de Gaudí. El prenoucentista ha tingut efectes duradors, d'una eficàcia fins i tot popular.
El paper de Pla n'ha fet recordar un dit que creu a Alguer, un grup de gent de letres, i ens portaren a veure el pàs Episcopal d'aquella ciutat, construïda gaudiniana basada a tinguda. L'edifici no en va impressionar gaire: no tenia la luxuriant, la fantasia excèsida, que singularitzen la Sagrada Família, per exemple. De més a més, en féu l'esforç que se'n incomode d'habitar. Carles Riba, que era al meu costat, es va la casa del bisbe sense massa interès. Estic segur que aquell era la primera vegada que el poder es trobava davant el país de Gaudí, i sigui sospitós que la seva imatge era verdader, si ser sincera, aspirava intencionadament a fer-se també solita, fins i tot ostentosa. No sé quin comentari vag hagisar, ni em limità a contestar-me:
— Tota la vida ha lluitat contra això...
— No n'hi havia per a tant", vaig pensar. Era la meva reacció indisputablement precipitada i desaplicada. Indubitablement feia. Riba s'havia passat la vida lluitant contra "allò" amb una intensitat fe la seua honestitat intel·lectual que tampoc respeite. Jo, d'altra banda, tampoc no he sentit mai cap particular entusiasme per Gaudí — bé que per raons molt distants de les de Riba —, i avui sortir del pas amb un somriure a circumstàncies.
— En el curs del Glossari", escrivi fou al "Correu", "pel l'horror de Gaudí, com — diguem-lo, de passada — pel pais l'horror de Maragall." Exacte. I per boca de Riba, a la mateixa continuació parlant Eugeni d'Ors, Carles Riba, en part, i exigències més aviat professionals, acabà reconeixent-se Maragall; els tres assaigs que dedicà a don Joan, justificaven ... Més els poemes, prou que ho demostrien, tot i que Riba interpreta Maragall un mica pro dano. Però un que es reconeixés mai amb Gaudí. El Riba sexagenari, gloriosament sexagenari, que jo ho reconeixent, era encara una criatura "Glossari" quan no havia deixat d'estar orsí, i ara, per això mateix, és clar. Li passà com a Estèrich, com a Creusà, a Esclanés, com a tants d'altres de la mateixa promoció — tots, però —, que havien renegat el Pantera i que en el van seguir terriblement fidels a la seva llei. Ben mitat dels foren, en el fons, més orsians que l'Ors: vull dir, pertanyen a una nitrança decidida, excesiva — amb el tipic exès de caprici, de l'orgull de la Nació —, que no és tan tota intransigent. Cal recordar que van fer-ho amb més èxit intel·lectual — igualment amb més pedanteria — que el Mestre i amb menys amenitat: l'Ors era un escriptor bastant més fluent que la seva fillada intel·lectual. Entre les fòbies que l'Ors va deixar en herència als seus revoltats seguidors, hi havia la plània a Gaudí. Probablement, a la vista de la cotització cada cop més elevada que l'obra de Gaudí anava guanyant entre els nostres artistes "avantguardistes" de la àrea, la dèrbi antiga d'una espècie de l'ordena, la discursiva i desesperada "proclamació de l'art" contra algú o alguna cosa que els altres designen com "glòria nacional". En la intimitat, tannmateix, la regla inicial no fou eliminada. La frase de Riba, a Astorga, en força d'honesta, insignein symptomatíca.
I és certós: si acudim als textos, estic convencut que
EL MÓN CONCRET
reflexió suggestiva. D’un cantó, Llorenç Villalonga i Blai Bonet no poden ésser més “diferents”, i alhora, de l’altre, els veiem irreduecidament “mallorquins”. Les diferències s’imposen al primer cop d’ull. La distància d’edat que els separa en seria una causa, no secundària: Villalonga neix en 1897, i Blai Bonet en 1927. L’extrait social és també divergent: els Villalonga pertanyien a la mil·lenyà aristocràcia en l’*Alfabèografia* de Miquel, el germà de Llorenç; hi ha pròximitat i deslindes de referències a la seva genealogia — mentre que els Bonet no deixen tenir sinó un obscur passat de resignada pagesia al terme de Santanyí. Bastarien aquestes dues precisions per a explicar-nos moltes de les radicals discrepàncies que oposen els dos escriptors. ¿No identificaríem en l’actitud ètica i estètica de Villalonga — un racionalisme pulser, una concisió elegant, un deixà sardunya sovintatjat — el pes sencer d’una època i d’un clima ben concrets? ¿No són una altra època i un altre clima els que han fet el ritme encès, la vida rural, la passió romanesa de Blai Bonet i transmeten, al nostre i fallit, no sabrien imaginar-los “desglossats” de la Mallorca nativa: són estrictament insulars, essencialment insulars. No s’assemblen gens a cap escriptor continental, ni els llibres que han escrit podrien “transplantar-se” a escenaris no mallorquins. Potser aquesta afirmació és una mera inegunitat subjectiva, o una obvietat. No ho sé, i tant se me’n dóna. Però la diferència i la coincidència, en Llorenç Villalonga i Blai Bonet, ens posen davant una “visió” del paisatge físic i moral de l’illa que resulta útil i allunyadora. Això que en diem “societat”, encara que consisteix d’una altra, és el fet com “Mallorca” de la seva “societat” i Blai Bonet ens en conta de la seva. Una “Mallorca” múltiple, doncs, hi queda reflectida: la senyorial, pintoresca o displacent, dramàtica o grotesca, en *Mort de Dama*, en *Beur*, en *Desenllaç a Montlleó*, i l’agrària, levítica, elemental, sempre patètica, que directa o transposada, reencòmex en *El mar* i en *Judas i la primavera*. ¿Illa de la calma? Él tòpic, tan divertidament encunyat per Russinyol, s’esmola, s’esvaeix. Russinyol, malgrat tot, era un “turista”... He dit, al principi, que *Desenllaç a Montlleó i Judas i la primavera* són novel·les “infúpoles”. Hi són, sobretot, els autors. És possible d’una autenticitat Villalonga s’origina dels “sentiments de donya Obdulia de Montcada o del don Tom de Beura, la petita noblesa decadent, i del seu entourage, i de les Mrs. Seymour immigrades. Blai Bonet va al poble, al “seu” poble, camp, gent petita, de sagristies i tavernes. Villalonga, “sorgit” d’una institutriu francesa i d’unes lectures il·lúries, és — valgui el mot — volterià; Blai, manufacturat en un Seminari — els estudis “típics” d’un xaval de família emperadora — roman cristià. En les novel·les de Llorenç Villalonga, els permutants i dissetencuts — en les de Blai Bonet, de tant en tant esclata un ferrocarril o un disputació teològica, per l’ortodòxia de la qual jo no estic perjudicat. La seva època és pràcticament la mateixa en l’obra de Llorenç Villalonga, que s’ha “fixat” en evocacions d’un passat pròxim i sacristènicament memorable: per contra, en Blai Bonet, la contesa fratricida es convertex en un *tel-motiv* tràgic, dolorós, definida en episodis d’una implacable aggressivitat. Questió d’edat només? I el sexe, que fa un paper decisiu en l’obra dels dos escriptors mallorquins, és, per a Blai Bonet, brut i coent com una experiència, i per a Llorenç Villalonga, un factor cínic, d’observació freda i neutra. Les comparacions podrien multiplicar-se. No arribaré a suggerir-me que Llorenç Villalonga i Blai Bonet són uns “malgratges”; i en tot cas, hi ha entre l’un i l’altre un abisme de concepcions i de temes que són benèfica és “Mallorca”, agnosta abstracció que anomenem Mallorca. Les perspectives contraposades contribueixen a definir-nos el perfil autèntic de l’illa. També contribueixen a animar una mica la literatura catalana actual, que en Llorenç Villalonga i en Blai Bonet té uns magnífics “contribuents”. Ja voldria jo que el País Valencià pogués exhibir, anys, dos escriptors d’aquesta talla!
Joan Fuster | <urn:uuid:6bf918c0-95af-4e52-920d-49cb40305a0f> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/cat_Latn/train | finepdfs | cat_Latn | 15,000 |
OGŁOSZENIE
Niniejszym informuję, że w dniu 20 listopada 2018 r. (wtorek) o godz. 12:00, w Miejsko – Gminnym Ośrodku Kultury w Mordach ul. Parkowa 9, odbędzie się I sesja Rady Miejskiej w Mordach, zwołana przez Komisarza Wyborczego w Siedlcach I.
Postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 13 listopada 2018 r. w sprawie zwołania pierwszych sesji nowo wybranych rad gmin i rad miast /DSD-0011-2/18/) – w załączeniu.
Burmistrz Miasta i Gminy Mordy
/-/ Jan Ługowski
POSTANOWIENIE
Komisarza Wyborczego w Siedlcach I
z dnia 13 listopada 2018 r.
w sprawie zwołania pierwszych sesji nowo wybranych rad gmin i rad miast
Na podstawie art. 20 ust. 2 i art. 29a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2018 r. poz. 994, 1000, 1349 i 1432)
postanawiam, co następuje:
§1. Zwołuję pierwsze sesje rad gmin oraz rad miast z terenu powiatów: łosickiego, sokołowskiego, siedleckiego oraz z Mięście Siedlce, wybranych w wyborach do organów jednostek samorządu terytorialnego, zarządzonych na dzień 21 października 2018 r. Terminy sesji stanowią załącznik nr 1 do postanowienia. Porządek obrad stanowi załącznik nr 2 do postanowienia.
§2. Wykonanie postanowienia powierza się wójtom/burmistrzom/prezydentowi miasta.
§3. Postanowienie wchodzi w życie z dniem podpisania.
KOMISARZ WYBORCZY
w Siedlcach I
Karol Pachnik
| NAZWA MIASTA/GMINY | TERMIN SESJI |
|-------------------|--------------|
| **POWIAT ŁOSICKI** | |
| Huszlew | 23.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Łosice | 20.11.2018 r. godz. 12:00 |
| Olszanka | 22.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Platerów | 22.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Sarnaki | 23.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Stara Kornica | 21.11.2018 r. godz. 9:00 |
| **POWIAT SIEDLECKI** | |
| Domanice | 21.11.2018 r. godz. 14:00 |
| Korczew | 22.11.2018 r. godz. 9:00 |
| Kotuń | 19.11.2018 r. godz. 14:00 |
| Mokobody | 20.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Mordy | 20.11.2018 r. godz. 12:00 |
| Paprotnia | 22.11.2018 r. godz. 9:00 |
| Przesmyki | 23.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Siedlce miasto | 23.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Siedlce gm. | 21.11.2018 r. godz. 13:00 |
| Skórzec | 21.11.2018 r. godz. 14:00 |
| Suchożebry | 23.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Wiśniew | 17.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Wodynie | 19.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Zbuczyn | 21.11.2018 r. godz. 14:00 |
| **POWIAT SOKOŁOWSKI** | |
| Bielany | 21.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Czeranów | 20.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Jabłonna Lacka | 21.11.2018 r. godz. 11:00 |
| Kosów Lacki | 21.11.2018 r. godz. 12:00 |
| Repki | 22.11.2018 r. godz. 12:00 |
| Sabnie | 22.11.2018 r. godz. 10:00 |
| Sokołów Podlaski m.| 21.11.2018 r. godz. 9:00 |
| Sokołów Podlaski gm.| 17.11.2018 r. godz. 11:00 |
| Sterdyń | 22.11.2018 r. godz. 12:00 |
Porządek obrad:
1. Otwarcie sesji Rady Gminy/Miasta przez najstarszego wiekiem radnego.
2. Wręczenie radnym zaświadczeń o wyborze.
3. Ślubowanie radnych.
4. Wybór Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady.
5. Wręczenie zaświadczenia o wyborze Wójta/Burmistrza.
6. Ślubowanie Wójta/Burmistrza.
7. Zamknięcie sesji Rady Gminy/Miasta. | <urn:uuid:2962ed71-340c-4c53-8c70-6b4ae0f2448d> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/pol_Latn/train | finepdfs | pol_Latn | 3,318 |
Un libro per il week-end
CANTO DEGLI ALBERI
Un libro scritto nei mesi di isolamento per la pandemia. I suoi protagonisti sono gli alberi, in particolare gli alberi murati, quelli che crescono dentro i muri delle case degli uomini, visti come una nuova specie crocevia tra più mondi (vegetale, minerale, umano) e prefigurativa.
Di Antonio Moresco - Edizioni: Aboca
TEOLOGIA DEL CINEMA
Che cosa c'entra Dio col cinema? Quale rivelazione viene offerta dallo sviluppo di un'arte che mette le immagini in movimento? Questo volume riprende il filone di ricerca costituito dai film studies e definisce le analogie tra le liturgie religiose e il rito laico dell'andare al cinema, desiderando di vedere «cose mai viste».
Di Paolo Cattorini - Edizioni: EDB
LE ALTERNATIVE NON ESISTONO
Tommaso Labanca è morto nell'estate del 2016. Aveva 54 anni. Infarto? Suicidio? I suoi amici hanno opinioni diverse. I pochi che lo conoscevano pensavano che fosse uno dei più importanti intellettuali della sua generazione, forse il più importante: e se si leggono o rileggono i suoi libri si capisce che avevano ragione.
Di Claudio Giunta - Edizioni Il Mulino
BESTIA DIVINA
I versi di Fresa osano l'aporia, osano avventurarsi oltre le catene della sintassi per approdare a quel che la psicanalisi freudiana chiamava l'ombelico del sogno, nodo inaccessibile all'analisi. La poesia si fa allora estroflessione dell'inconscio, si fa condensazione e spostamento, si fa sogno stesso.
Di Mario Fresa - Edizioni: La Scuola di Pitagora
NAPOLEONE CONDOTTIERO E POLITICO EUROPEO
Su Napoleone sono state scritte migliaia di pagine, ma poche opere hanno esaminato il profilo politico del condottiero. Napoleone credeva nell'Europa e, se avesse vinto a Waterloo, il nostro destino sarebbe stato diverso, e migliore.
Di Hilaire Belloc - Edizioni: Oaks
LE PROCESSIONI DIVINE
La teologia trinitaria è da sempre impegnata nell'indagine sul mistero dell'unità e della pluralità in Dio. In questo percorso riveste un importante ruolo la dottrina delle processioni, con la quale si richiamano reciprocamente l'unità della sostanza divina e la pluralità delle persone.
Di Federico Franchi - Edizioni: EDB
Cattiva memoria
Perché è difficile fare i conti con la storia
Negli ultimi decenni il ruolo della memoria nella vita pubblica è cresciuto costantemente, ma in parallelo è diminuito il peso della storia nel costruire la nostra conoscenza e sensibilità del passato.
Un processo accentuatosi con il sempre maggiore intervento della politica e delle istituzioni nel creare «leggi di memoria», «luoghi di memoria», monumenti, memoriali; ma anche con il contributo che i mass media, la letteratura, il cinema e la televisione danno a una lettura e ricordo del passato spesso lontani dalla coerenza di una narrazione storica rispettosa della verità.
Il libro analizza questo contraddittorio e complesso rapporto tra storia e memoria, per quanto riguarda sia l'Italia e l'Europa sia un mondo sempre più globalizzato e propenso a guardare al passato in termini strumentali rispetto alle esigenze del presente.
Di Marcello Flores - Edizione Il Mulino - Pag. 140 - euro 14,00
Tropico della spigola
Ultima edizione dal Sud
Con l'antologia "Tropico della spigola", parallelo che regola la geografia dell'anima e attraversa l'emisfero sentimentale, Max De Francesco esplora i ricordi, aggiorna con cura l'inventario delle visioni, rievoca riti, raccoglie le storie di eroi noti e ignoti, decifra avvenimenti privati e pubblici, apre l'arsenale delle piccole cose e rinnova il patto con la scrittura nel solco della tradizione dei prosatori non imprigionati nell'architettura chiusa del romanzo e bazzicatori di più generi letterari. In un arabesco di racconti, apologhi e riflessioni, la raffigurazione corale, che emerge dal gioco di narrazioni e ritratti di terapeutica ironia, presenta una Napoli "artificiale", sempre più baraccone di meraviglie, un Sud sospeso nel solstizio della controra con i suoi borghi lunari e le sue pietre solemi, e una commedia umana dove il reale e il realismo magico si confondono, aprendo così una galleria di alberi parlanti, proiettili che scrivono lettere, bardì che provano a governare metafore e giornalisti costretti alla clandestinità.
Di Max De Francesco - Edizioni: Iuppiter - Pag. 212 - euro 15,00
Ritaglio stampa ad uso esclusivo del destinatario, non riproducibile.
Nat Tate
Un artista americano
1928-1960
Nat Tate, giovane esponente dell'Espressionismo astratto. L'abuso di alcol, tuttavia, e il fatale incontro con due geni della pittura, Pablo Picasso e George Braque, conosciuti entrambi in Francia, gettarono Tate in una profonda prostrazione. Tate cominciò a dubitare del suo talento e, durante un weekend in cui cadde preda della più cupa disperazione, diede fuoco alla quasi totalità delle sue opere. Tempo dopo si suicidò gettandosi da un traghetto nelle acque del fiume Hudson. Il suo corpo non fu mai trovato. Nelle pagine della postfazione a questa edizione italiana di Nat Tate, Boyd ricorda al lettore che ogni scrittore è una sorta di dottor Frankenstein che sguinzaglia per il mondo i suoi mostri, ai quali può anche capitare di farsi involontariamente beffe di uomini e cose.
Di William Boyd - Edizioni Neri Pozzi - pag. 103 - Euro 19,00
Il muro del silenzio
Le indagini di Pia Sander e Oliver
Nella notte tra l'8 e il 9 ottobre 2014, una roulotte prende fuoco in un campeggio nella foresta vicino a Ruppertshain, città natale del commissario capo Oliver von Bodenstein. Viene rinvenuto un corpo carbonizzato: è il cadavere di Clemens Herold, figlio della proprietaria della roulotte. Poco dopo, anche sua madre, Rosemarie, viene trovata strangolata nella casa di cura dove è ricoverata. E questo è solo l'inizio di un'inarrestabile scia di delitti. Gradualmente, le indagini di Bodenstein e della collega Sander conducono all'estate del 1972, quando Artur Berjakov, il migliore amico di Bodenstein, scompare nella foresta senza lasciare traccia....
Di Nele Neuhaus - Edizioni: Piemme - Pag. 560 - euro 18,90
Difesero la fede, fermarono il comunismo
Un libro dedicato a due episodi cruciali del rapporto tra cattolicesimo e politica nell'era delle ideologie e dei totalitarismi, Formicola affronta le vicende connesse alla resistenza dei cattolici messicani contro il laicismo di radice masonica, e poi alla sanguinosa persecuzione dei cattolici spagnoli ad opera del Fronte popolare. Esse sono per lui essenzialmente due exempla, due reperti privilegiati presi dal recente passato in cui si può osservare quasi "in purezza" un epico confronto tra visioni del mondo, tra filosofie della storia.
Di Giovanni Formicola - Edizioni: Cantagalli - pag. 168 - euro 13,00
Editoria Locale
Trent'anni di Storia 1989 - 2019
Nel 2009, nel ripercorrere il XX anno di fondazione dell’Associazione della Terza Età, Università irpina del Tempo Libero, la curatrice dell’albo, Graziella Di Grezia, affermava il lungo cammino, non sempre agevole, compiuto dalla benemerita Associazione. Come più volte ricordato, l’Università Irpina degli Anziani, questo il nome all’atto del battesimo dell’Associazione, si deve alla felice intuizione di un gruppo di nostri concittadini, gran parte di essi oggi scomparsi, i quali il primo marzo 1989 diedero vita a quella istituzione che oggi, felicemente e pieno di vitalità, celebra il suo XXXI anni di attività. Il lungo periodo di vita testimonia con tutta evidenza la bontà dell’iniziativa dei padri fondatori e, nel contempo, testimonia l’impegno e la serietà dei successi mostrati in questi decenni. A guidare il gruppo dei fondatori: il Vescovo della Diocesi di Avellino, Mons. Pasquale Venezia. Al suo seguito Fausto Grimaldi, Mario Loffredo, Mario Nardone, Umberto Ferrante, Mario Cerreto, Vittorio Corrado, Bice Marcello Del Vecchio, Anna Maria Carpenito Ventranco.
Di Andrea Massaro - Edizioni: Delta 3 - pag. 53 - euro 10,00
Per i più piccoli
Chi ha rubato Pecos Bill?
Un gialloche, in realtà, è un entertainment, ovvero un divertimento. Anche il protagonista di questo romanzo, il commissario della polizia fluviale sul Tevere, Omar (anagramma di Roma) Martini, è figlio loro. Ma qui esce dalla penna del solo Fiori, che ci offre un personaggio tipicamente romano, titolare di un commissariato scalagnato e dimenticato sull’isola Tiberina e che ci trascina in una avventura che ha per protagonista niente meno che Pecos Bill, non quello della leggenda, ma il cowboy in sella a un cavallo bianco e che per arma usa solo il lazo, ormai oggetto di ricco antiquariato. Un collezionista ha di questo mitico fumetto tutti i preziosissimi fascicoli che gli vengono rubati. Al commissario Omar Martini, figura anch’essa degna di un Jacovitti, il compito di ritrovare l’intera collezione. Avventure e risate caratterizzano questo singolare Giallo Oltre.
Di Giuseppe Fiori - Edizioni: Oltre Edizione - Pag. 142 - Euro 14,00 | <urn:uuid:9c6437db-f25c-46df-9543-4dcb201c0fa1> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 8,884 |
Koordinatsystem: Uppsala lokala i plan
Underlag: Primärkarta
Upprättad i september 2000
Kopians likhet med originalen betygar:
Larin Tideman
PLANBESTÄMMELSER
Följande gäller inom områden med nedanstående beteckningar.
Där beteckning saknas gäller bestämmelsen inom hela planområdet.
Endast angiven användning och utformning är tillåten.
GRÄNSBETECKNINGAR
- Linje belägen 3m utanför planområdet
- Användningsgräns
- Egenskapsgräns
- Utgående gräns
ANVÄNDNING AV MARK
Kvartersmark
CB Centrumverksamhet, Bostäder
UTNYTTJANDEGRAD
e1 Endast centrumverksamhet
e2 Centrumverksamhet endast i bottenvåningen
BEGRÄNSNING AV MARKENS BEBYGGANDE
Marken får inte bebyggas
Marken får endast bebyggas med uthus, garage och skärmtak
UTFORMNING
Högsta antal våningar
Högsta byggnadshöjd
ADMINISTRATIVA BESTÄMMELSER
Genomförandetiden är 10 år från den dag planen vunnit laga kraft.
UPPLYSNINGAR
Plan- och genomförandebeskrivningen ger anvisningar om planens genomförande
ANTAGANDEHANDLING
Planhandlingen består av:
-- plankarta med bestämmelser
-- plan- och genomförandebeskrivning
-- utfärdande
Planen är upprättad enligt reglerna för ENKELT PLANFÖRFARANDE
Antagen av BN 2000-12-20 Laga kraft 2001-01-12
Detaljplan för del av kv SPARRISEN
Diarienummer 2000/20035-1
Uppladt i oktober 2000, rev i december 2000
Björn Ringström
Blanchef
Carin Tideman
planteckniker
SKALA 1:1000
0380-P 2001/17 | <urn:uuid:5d52754b-ad34-48bf-8195-7afedf4d8eed> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/swe_Latn/train | finepdfs | swe_Latn | 1,389 |
Kenyu Chinen
hanshi, 9 dan
WITAM wszystkich członków PUSKK
Tradycyjnie jak co roku przedstawiam kolejne wydanie Biuletynu Informacyjnego Polskiej Unii Shorin-Ryu Karate Kobudo. Biuletyn pełni niejako funkcję fotograficznego sprawozdania z przedsięwzięć naszej organizacji za mijający rok. Nasza Unia jest organizacją typu "non-profit" a mimo to jesteśmy w stanie przeprowadzić corocznie szereg profesjonalnie wykonanych dużych przedsięwzięć o charakterze ogólnopolskim i międzynarodowym, które miało mogą konkurować z imprezami organizowanymi przez inne związki sportów walki mających finansowanie z budżetu państwa. Swoimi działaniami udowadniamy, że dotacje finansowe to nie wszystko liczy się profesjonalizm w działaniu i duża merytoryczna wiedza. Patrząc obiektywnie to my dorobiliśmy się najbardziej doświadczonej kadry instruktorów i to my reprezentujemy w Polsce największą wiedzę techniczną z zakresu Karate i Kobudo. Sześciokrotnie ekipa naszej Unii brała udział w treningach na Okinawie – miejscu gdzie powstało Karate i Kobudo. Również i w mijającym roku ponad 30 naszych czarnych pasów trenowało w naszym Dojo w Yomitan.
W mijającym roku obchodziliśmy także wspaniały jubileusz już XXX – lecia uprawiania w naszym kraju Shorin-Ryu. To wszystko jednak możliwe jest dzięki Waszemu zaangażowaniu w treningi i chęci promowania naszej Unii. Corocznie dzieje się coś nowego. Na początku roku powstała Fundacja „Shurei No Mon” wspomagająca młodzież ćwiczącą Shorin-Ryu Karate i Kobudo w Polsce a pod koniec tego roku już powstaje Stowarzyszenie Społeczno Kulturalne Małopolska - Okinawa Partnerstwo Regionów. Za te i inne działania Wszystkim członkom PUSKK – dziękuję.
Prezydent
Polskiej Unii Shorin-Ryu Karate Kobudo
Prof. Aleksander Staniszew
Kyoshi, 8 Dan
Honory dla sensei KENYU CHINEN
W dniach od 12 do 16 października 2011 odbył się w stolicy Okinawy w Naha oraz w kilku większych miastach Prefektury Okinawy "5th Worldwide Uchinanchu Festiwal". Jest to jedno z najważniejszych wydarzeń w życiu Okinawańczyków. Festiwal dedykowany jest tym spośród nich, którzy wyemigrowali z rodzinnej Okinawy zarówno przed jak i po II wojnie światowej. Obecnie ponad 450 tys. Okinawańczyków mieszka poza swoją ojczyzną."Uchinanchu" to słowo określające mieszkańców Okinawy w ich ojczystym języku. Festiwal organizowany jest co 5 lat i bierze w nim udział kilkaset tysięcy Okinawańczyków. Tradycja jest, że podczas tych uroczystości władze wręczają zawsze kilka osób, które działając aktywnie na całym świecie w wielu dziedzinach stają się rozpoznawalną wizytówką Okinawy. Wśród tegorocznych laureatów znalazło się 13 takich osób wielkiego formatu w tym również i Prezydent naszej organizacji sensei KENYU CHINEN. Odebrał On z rąk Gubernatora Okinawy Nakaima Hirokazu prestiżowy Certyfikat Uznania jako jedyny z branży karate na świecie...
Laureaci V Światowego Festiwalu Uchinanchu, Naha – Okinawa (Japonia)
ŚWIATOWE FESTIWALE UCHINANCHU
Pierwszy na świecie Uchinanchu Festiwal odbył się na Okinawie w 1990 roku, a drugi w roku 1995. Trzeci na świecie Uchinanchu Festiwal miał się odbyć w 2000 r., ale został wyjątkowo przełożony na 2001 rok, ponieważ na Okinawie w 2000 roku odbywał się szczyt najbogatszych państw na świecie grupy G-8. Festiwal zorganizowany więc został od 1 do 4 listopada 2001r. Czwarty Światowy Uchinanchu Festiwal odbył się w normalnym już pięcioletnim cyklu w dniach od 12 do 15 października 2006r.
Certyfikat od Gubernatora Prefektury Okinawa dla sensei KENYU CHINEN
IV NOWOROCZNY TURNIEJ SHORIN-RYU KARATE W ŁODZI
8 stycznia odbył się w Łodzi Noworoczny Turniej Shorin-Ryu Karate. Turniej odbywał się pod honorowym patronatem Prezydenta Polskiej Unii Shorin-Ryu Karate Kobudo oraz Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Łodzi. W turnieju wystartowało 124 zawodników z 11 klubów Shorin-Ryu. W uroczystej oprawie turnieju otworzył prezydent PUSKK prof. Aleksander Staniszew. Sędzią Głównym zawodów był Dariusz Jędrzejczak - 5 dan (Łódź). Zawody sędziowali: Grzegorz Jarząbek – 5 Dan (Wolomin), Tomasz Zając – 5 dan (Nowy Sącz), Ryszard Musztytowski – 4 dan (Gdańsk), Zbigniew Magda – 3 dan (Mielec), Tomasz Pieszczyk – 3 Dan (Miechów), Zbigniew Berłowski – 3 Dan (Kleszczów), Piotr Kunce – 3 Dan (Łódź), Marcin Frelich – 3 Dan (Lublin).
Zawody rozegrano w 3-ech kategoriach: Kumite, Kata, Kata Kumiwaza z podziałem na odpowiednie kategorie wiekowe. Trofea sportowe oraz nagrody rzeczowe wręczali Sponsorzy Turnieju oraz Przedstawiciele Wojska Polskiego.
W klasyfikacji medalowej na pierwszym miejscu uplasował się klub Shorin-Ryu z Wolomina, wyprzedzając kluby z Łodzi i Gdańska.
Podczas turnieju Towarzystwo Polsko-Japońskie z Łodzi z prezesem Maciejem Rodziewiczem przeprowadziło wiele konkursów i pokazów z zakresu kultury japońskiej a oddział komandosów W.P. zademonstrował wyposażenie techniczne swojej jednostki. Organizatorem było Łódzkie Centrum Okinawa Shorin-Ryu Karate i Kobudo "Bushi" kierowane przez sensei Dariusza Jędrzejczaka oraz organizator społeczny Andrzej Matliński z firmy WIMAT Wiechno & Matlińscy.
Puchary Ministra Obrody Narodowej - Bogdana Klicha dla najlepszej zawodniczki i zawodnika Noworocznego Turnieju Shorin-Ryu otrzymali: Erika Wielewicka (Wolomin) i Karol Rybiński (Łódź).
Komentarz profesora: Kolejność kata mistrzowskich
Kata mistrzowskie (czyli kata wyższe) w Shorin-Ryu Karate to te układy formalne, których znajomość jest obowiązkowa przy zdawaniu egzaminów na stopnie mistrzowskie – Dan. Są to następujące kata:
- Itosu Passai
- Matsumura Passai
- Kushanku Sho
- Kushanku Dai
- Chinto
- Gojushiho
Są one nauczane w odpowiedniej kolejności – jest to kolejność pokrywająca się z wymogami egzaminacyjnymi w zakresie rosnącej skali stopni mistrzowskiej 1–6 Dan. Pojawia się pytania dlaczego ta kolejność jest taka a nie inna? Przykładowo kata Kushanku Dai nie może być wykonywane przez juniorów w rywalizacji sportowej wg. regulaminu Okinawa Karate & Kobudo World Tournament Competition Rules a kata Chinto i Gojushiho czyli te co stoją wyżej w wymaganiach egzaminacyjnych już mogą oni wykonywać. A przecież rywalizacja sportowa jej zakres wynika bezpośrednio z funkcji posiadanego stopnia mistrzowskiego, rywalizacja sportowa jest nikłą częścią wymagań egzaminacyjnych i zawsze pełni wobec nich funkcję uległą. Spójrzmy jak wygląda struktura kata mistrzowskich Shorin-Ryu Karate, po jej dokładnej analizie powinniśmy bez problemu ustalić kolejność kata mistrzowskich. W ocenie struktury posługiwając się błędnie moimi badaniami jakie w zakresie metodyki nauczania Shorin-Ryu prowadzę od wielu lat. (Wykresy nr 1,2,3, Tabele nr 1,2,3,4).
W strukturze kata mistrzowskiego musimy wyodrębnić te elementy, które łatwo dają się pogrupować w zbiory zamkniętych technik występujących w kata.
W kata Shorin-Ryu istnieje wyraźna przewaga technik ręcznych nad nożnymi, co musi mieć odbicie w konstrukcji struktury. Dodatkowo wyodrębnimy grupę technik specjalnych – związanych ze skocznościami. Zdolność nagłego przemieszczenia ciała karateki w przestrzeni poprzez fazę lotu wymaga specyficznego treningu i musi być dodatkowo zaznaczona w tabeli.
Tabela nr 1. Struktura kata mistrzowskich w Shorin-Ryu Karate
| TECHNIKI NAZWA KATA | ILOŚĆ ATAKU RĘKAMI | ILOŚĆ BLOKÓW RĘKAMI | ILOŚĆ TECHNIK NOŻNYCH | ILOŚĆ ZMIAN POSTAW | TECHNIKI SPECJALNE (SKOCZNOŚCIOWE) | OGÓŁNYS* STOPIEN TRUDNOŚCI |
|---------------------|---------------------|---------------------|-----------------------|-------------------|----------------------------------|---------------------------|
| ITOSU PASSAI | 8 | 29 | 3 | 38 | - | 1 |
| MATSUMURA PASSAI | 16 | 25 | 2 | 42 | - | 1 |
| KUSHANKU SHO | 25 | 29 | 5 | 42 | 1 | 2 |
| KUSHANKU DAI | 22 | 34 | 8 | 50 | 2 | 3 |
| CHINTO | 8 | 29 | 6 | 32 | 1 | 2 |
| GOJUSHIHO | 30 | 29 | 3 | 54 | - | 3 |
* Ogólny stopień trudności jest wartością umowną, wprowadzoną przez autora – wynikającą z wieloletnich doświadczeń tradycyjnego procesu nauczania.
Tabela nr 2. Parametry kata mistrzowskich
Tabela przedstawia wyniki pomiarów: średniego czasu wykonywania kata, oraz średniej wartości maksymalnego tętna.
| KATA | ŚREDNI CZAS WYKONANIA KATA SEK./ | ŚREDNIA WARTOŚĆ HR MAX (UD./MIN.) |
|------------|---------------------------------|----------------------------------|
| ITOSU PASSAI | 54 | 138 |
| MATSUMURA PASSAI | 60 | 142 |
| KUSHANKU SHO | 70 | 149 |
| KUSHANKU DAI | 78 | 154 |
| CHINTO | 56 | 137 |
| GOJUSHIHO | 76 | 151 |
Stopień ryzyka wykonywania kata jest wartością określoną w umownej cztero stopniowej skali utworzonej na podstawie wieloletnich doświadczeń autora. Współczynnik uwzględnia jedynie ryzyko wynikające z wykonywania technik zawartych w kata, technik co do których niezależnie od stopnia ich opanowania zawsze istnieje ryzyko, że z przyczyn niezależnych mogą one wystąpić (np. podłożę o różnym stopniu współczynnika tarcia, wilgotności, nagła niestabilność itp.).
Z przedstawionych badań wynika, że ciąg czterech kolejnych następujących po sobie kata: Itosu Passai (Sho), Matsumura Passai (Dai), Kushanku Sho i Kushanku Dai w zakresie analizy ich struktur zachowuje stałą tendencję wzrostu badanych parametrów i precyzyjnie potwierdza taką kolejność. Do tego należy dodać wynikającą z tradycji kolejność: kata większe (ważniejsze) skonstruowane przez mistrza Sokona Matsumurę czyli Dai i kata mniejsze skonstruowane przez Jego ucznia Anko Itosu czyli Sho. Rozpoczyna się od kata mniejszych (Sho) a kończy na większych (Dai). Ustalenie kolejności kata Itosu Passai, Matsumura Passai, Kushanku Sho i Kushanku Dai jest więc bezdyskusyjne. Według przedstawionych tu wyników badań kata Chinto i Gojushiho niekoniecznie powinny być umieszczone w tej kolejności. Jednak badania nie przedstawiają stopnia trudności w opanowaniu tych kata. Z doświadczeń instruktorów uczących Shorin-Ryu wynika, że łatwiej nauczyć się Kushanku Dai niż Chinto czy Gojushiho. Potwierdzeniem tego stwierdzenia jest fakt, że elementy występujące w Kushanku Dai są wcześniej nauczane w pięciu kata uczniowskich Pinan. Chinto i Gojushiho zawierają nową bazę techniczną dlatego ich stopień trudności dobrego opanowania jest wyższy niż w przypadku Kushanku. Z kolei z przedstawionych badań jednoznacznie wynika, że kata Chinto powinno być umiejscowione przed Gojushiho. Reasumując kolejność nauczanych w Shorin-Ryu Karate kata będąca konsekwencją doświadczenia, tradycji i logiki dodatkowo potwierdzonej badaniami jest całkowicie słuszna.
Prof. Aleksander Staniszew
JUBILEUSZ 30-LECIA w POLSCE SHORIN-RYU KARATE
W dniach 9 – 10 kwietnia odbyły się w Nowinach k/Kielc uroczystości obchodów Jubileuszu 30-lecia uprawiania Shorin-Ryu Karate w naszym kraju. Okinawa Shorin-Ryu Karate zostało oficjalnie wprowadzone do Polski przez sensei Aleksandra Staniszew w 1981 roku. Kulminacyjnym punktem Jubileuszu był Międzynarodowy Staż Shorin-Ryu Karate prowadzony przez Prezydenta World Oshu-Kai Dento Okinawa Shorin-Ryu Karate Do Federation - sensei KENYU CHINEN. W treningach uczestniczyło ponad 200 karateka z kraju i z granicy naczelné z najlepszymi polskimi instruktorami Shorin-Ryu. Gościem honorowym był Marszałek Województwa Świętokrzyskiego – Adam Jarubas. Treningi nastawione były głównie na doskonalenie kata mistrzowskich i metodykę nauczania dojo kumite. Na zakończenie stażu uczestnicy otrzymali pamiątkowe medale, dyplomy i okolicznościowe monety. 25 instruktorów Unii zostało promowanych na wyższe stopnie mistrzowskie. Jubileusz zakończył uroczysty bankiet.
Prezydent W.O.F.–Kenyu Chinen, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego – Adam Jarubas, Prezydent PUSKK – Aleksander Staniszew
GRUDZIEŃ 2011
BIULETYN INFORMACYJNY PUSKK
STRONA 8
30-LECIE W POLSCE
SHORIN-RYU KARATE
Shorin-Ryu Karate wprowadził do Polski w 1981 r. sensei Aleksander Staniszew. Pierwszą jednostką organizacyjną było założone w tym samym roku Centrum Shorin-Ryu przy TKKF w Pińczowie. Dziesięć lat później w 1991 r. sensei Staniszew zakłada Polską Unię Shorin-Ryu Karate (prawnymi założycielami statutowymi Unii były trzy kluby: Pińczowski Klub Shorin-Ryu kierowany przez sensei A.Staniszew, Kielecki Klub Shorin-Ryu kierowany przez sensei Grzegorza Czapłę i Miechowski Klub Shorin-Ryu kierowany przez sensei Jacka Banasika). W 2006 roku Unia zmienia nazwę na Polską Unię Shorin-Ryu Karate Kobudo (w skrócie PUSKK.). Unia jest członkiem światowej organizacji World Oshu Kai Dento Okinawa Shorin-Ryu Karate Do Kobudo z siedzibą w Yomitan na Okinawie (w skrócie W.O.F) kierowanej przez sensei Kenyu Chinen. W zarządzie Federacji zasiada również sensei Staniszew pełniąc prestiżową funkcję Sekretarza Generalnego. Federacja zrzesza kraje z pięciu kontynentów.
BIULETYN INFORMACYJNY PUSKK
GRUDZIEŃ 2011
30-LECIE SHORIN-RYU KARATE W POLSCE
KIELCE 9-10.04.2011
30 YEARS OF SHORIN-RYU KARATE IN POLAND
AKADEMICKI PUCHAR POLSKI W SHORIN-RYU KARATE W LUBLINIE
PATRONAT HONOROWY:
Marszałek Województwa Lubelskiego
Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
21 maja w obiektach sportowych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II odbył się Akademicki Puchar Polski w Shorin-Ryu Karate pod Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Lubelskiego Krzysztofa Hetmana oraz JM Rektora KUL ks. prof. dr hab. Stanisława Wilka. Organizatorem był Zarząd Główny Akademickiego Związku Sportowego w Warszawie, Klub Uczelniany ASZ w Lublinie oraz PUSKK. W tym roku na oficjalną listę Akademickich Pucharów Polski ZG AZS zakwalifikował tylko 14 różnych dyscyplin sportowych w tym również i Shorin-Ryu Karate. W Pucharze wystartowali studenci z ponad 20 wyższych uczelni. Zawody otworzył Prezydent PUSKK sensei Aleksander Staniszew - 8 dan, który również sprawował funkcję sędziego głównego. Na tatami sędziowali sensei: Jerzy Chrzanowski - 6 dan (Warszawski Uniwersytet Medyczny), Zbigniew Wójcik - 6 dan (Uniwersytet Warszawski), Marcin Frelich - 3 dan (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II), Radosław Stachowiak - 3 dan (Uniwersytet Warszawski). Zawody rozegrano w kategoriach Kata, Kata Kumiwaza i Shuyo Kumite z podziałem na seniorów młodszych i seniorów (brązowe i czarne pasy) w sumie 8 kategorii. Zwycięzcom trofea wręczali Prorektor KUL prof. dr hab. Józef Franciszek Fert oraz Prezes KU KUL ks. prof. dr hab. Jerzy Gocko. Organizatorem Pucharu był szef Akademii Okinawa Karate w Lublinie sensei Marcin Frelich.
Medaliści Akademickiego Pucharu Polski Shorin-Ryu Karate
Prezydent PUSKK – prof. Aleksander Staniszew, Prorektor KUL – prof. Józef Franciszek Fert, Prezes KUL – ks. Prof. Jerzy Gocko
1. Warszawski Uniwersytet Medyczny,
2. Katolicki Uniwersytet Lubelski,
3. Uniwersytet Warszawski
4 czerwca odbyły się w Świeciu n/Wisłą Mistrzostwa Polski Dzieci w Shorin-Ryu Karate. W zawodach wystartowało ponad 120 najmłodszych adeptów Shorin-Ryu z kilkunastu klubów, przeważnie z rejonu północnej i centralnej Polski. Sędzią Głównym a zarazem organizatorem mistrzostw był Prezes Świeckiego Klubu Karate Shorin-Ryu sensei Dariusz Draspa - 5 dan. Polską Unię Shorin-Ryu Karate Kobudo reprezentował Sekretarz Generalny - sensei Tomasz Zając - 5 dan. Mistrzostwa rozegrano w konkurencjach: kata, kata kumiwaza oraz kata oyo z podziałem na kategorie wiekowe. Najlepszym zawodnikiem mistrzostw została Ewa Tomczyk z Nowosądeckiego Klubu Okinawa Karate. Medalistów mistrzostw dekorowali Przewodniczący Miasta i Gminy Świecie Jerzy Wójcik oraz Prezes Przedsiębiorstwa Budowy Dróg i Mostów Ryszard Molus.
POMORSKI KLUB OKINAWA
SHORIN-RYU KARATE
Rok założenia: 2001
Główny instruktor: Ryszard Muszytowski,
• absolwent AWF Gdańsk
• 4 dan Shorin-Ryu Karate
• trener I kl. Karate
• instruktor sportu Shorin-Ryu
Instruktorzy sportu Shorin-Ryu Karate:
• Ewelina Litwińska – 2 dan
• Adrian Litwiński – 1 dan
• Tomasz Michałowski – 1 dan
Ilość członków klubu: 160
Sekcje: Shorin-Ryu Karate
http://www.okinawakarategdansk.host77.pl/
We wrześniu 2001 sensei Ryszard Muszytowski założył Pomorski Klub Okinawa Shorin-Ryu Karate. Obecnie jest to jeden z większych klubów należących do PUSKK. Treningi w klubie prowadzi czterech instruktorów. Zajęcia odbywają się w siedmiu odrębnych sekcjach. Członkowie klubu zdobywają medalowe miejsca w zawodach szczebla ogólnopolskiego i regionalnego. Biorą też udział w stażach Shorin-Ryu Karate krajowych i międzynarodowych.
Sensei Muszytowski z synem Michałem - Yomitan, Okinawa (Japonia)
W dniach 11-12 czerwca w hali sportowej "Siennicka" w Warszawie odbył się Międzynarodowy Staż Okinawa Kobudo. W specjalistycznych treningach uczestniczyli instruktorzy z Francji, Słowacji, Czech, Węgier i Polski. Zajęcia prowadził Prezydent i zarazem Główny Instruktor World Dento Oshu Kai Okinawa Kobudo Federation - sensei Kenyu Chinen - 9 dan z Okinawy, który przyjechał do Polski ze swoją żoną Mutsuko. Podczas ceremonii zakończenia stażu sensei Chinen wręczył certyfikaty z promocjami na stopnie mistrzowskie z Okinawa Kobudo w zakresie 1 - 3 dan.
BIULETYN INFORMACYJNY PUSKK
GRUDZIEŃ 2011
STRONA 17
TRENINGI NA OKINAWIE
Od 10 do 31 sierpnia ponad 30-osobowa ekipa naszej Unii przebywała w Yomitan na Okinawie. W skład polskiej ekipy weszli instruktorzy i ćwiczący z klubów Shorin-Ryu z Gdańska, Wolomina, Przemyśla, Wrocławia, Miechowa, Warszawy, Nowego Sącza i Pińczowa. Pierwsze dwa tygodnie pobytu to treningi w Honbu Dojo, które zlokalizowane jest w słynnym tradycyjnym centrum kulturalnym Murasaki Mura w prowincji Yomitan. Treningi prowadził sensei Aleksander Staniszew. Od 22 do 28 sierpnia nasi instruktorzy uczestniczyli w Międzynarodowym Stażu Shorin-Ryu Karate i Okinawa Kobudo, które prowadził sensei KENYU CHINEN. W stażu wzięło udział ponad 100 czarnych pasów z Europy, Ameryki i Azji. Po raz pierwszy polska ekipa Shorin-Ryu była najliczniejsza i najlepiej przygotowana. Na zakończenie stażu Gubernator regionu Yomitan Denjitsu Ishimine wyprawił uroczysty bankiet dedykowany sensei Chinen i kierowanej przez Niego World Dento Oshu Kai Federation. Cały kilkutygodniowy pobyt ekipy PUSKK to także zwiedzanie atrakcji turystycznych i historycznych miejsc Okinawy i przyległych wysp Archipelagu RyuKyu.
Welcome World Oshukai Federation
Okinawa Shorin Ryu Karatedo Okinawa Kobudo
Yomitan-Okinawa, Japan
GRUDZIEŃ 2011
World Oshukai Federation
Okinawa Shorin Ryu Karatedo Okinawa Kobudo
Yomitan-Okinawa, Japan
BIULETYN INFORMACYJNY PUSKK
GRUDZIEŃ 2011
STRONA 21
XXXIII MIĘDZYNARODOWY LETNI STAŻ W.O.F. WE FRANCJI
Od 1 do 6 sierpnia w Thonon-Les-Bains (Francja) odbył się XXXIII Międzynarodowy Staż Okinawa Shorin-Ryu Karate i Okinawa Kobudo. Treningi prowadził sensei KENYU CHINEN. W stażu wzięli udział członkowie W.O.F. z Europy, obu Ameryki, Afryki i Azji. Ekipę polską stanowiła 16-osobowa grupa instruktorów z kilku klubów zrzeszonych w PUSKK.
FESTYN LOTNICZY W ŁASKU Z SHORIN-RYU KARATE
17 września odbył się na lotnisku wojskowym 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku Festyn Lotniczy pod patronatami: Marszałka Województwa Łódzkiego - Witolda Stepnia, Prezydenta Polskiej Unii Shorin-Ryu Karate - prof. Aleksandra Staniszew, Business Centere Club - Loża Łódzka oraz Łódzkiej Izby Przemysłowo-Handlowej. Organizatorem festynu była Fundacja Shurei No Mon - wspierająca młodzież ćwiczącą Shorin-Ryu Karate w Polsce zarządzana przez Prezesa Andrzeja Matlinskiego oraz Dowództwo 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego kierowanej przez płk dypl. pil. Dariusza Małinowskiego. 32 Baza Lotnictwa Taktycznego to miejsce stacjonowania najlepszych na świecie wielozadaniowych myśliwców F-16. W festynie uczestniczyła liczna grupa dzieci i młodzieży z klubów Shorin-Ryu z: Łodzi, Warszawy, Mielca, Włomina, Miechowa, Kleszczowa i Pińczowa. Festyn zgromadził ponad 25 tysięcy uczestników. Jednym z głównych jego punktów były pokazy Shorin-Ryu Karate młodzieży i dzieci z całego kraju zrzeszonych w klubach sportowych Polskiej Unii Shorin-Ryu Karate Kobudo. Było bardzo wiele atrakcji od wsiadania w kokpity bojowych samolotów wojskowych różnego typu po przez pokazy statyczne sprzętu wojskowego, wystąpiły różne zespoły artystyczne, było nowoczesne Wesołe Miasteczko, pokazy aut, motocykli, aż po stoiska Narodowego Banku Polskiego z monetami kolekcjonerskimi. Dla V.I.P. zorganizowano lot na symulatorze F-16. Sensei Staniszew "wystartował i wylądował" pomyślnie. Gwiazdą wieczoru był piosenkarz Krzysztof K.A.S.A. Kasowski, który w latach dziewięćdziesiątych również ćwiczył Shorin-Ryu Karate w Kieleckim Klubie Shorin-Ryu u sensei Grzegorza Czapli. Relację z festynu można zobaczyć w Teleexpress TVP, można też było wysłuchać bezpośredniej relacji z pokazów Shorin-Ryu w Radiu Łódź.
II CENTRALNY KONGRES KARATE W PIŃCZOWIE
W dniach 22-23 października odbył się w Pińczowie II Centralny Kongres Karate pod honorowym patronatem World Oshu Kai Dento Okinawa Shorin-Ryu Karate Do Federation. Gościem specjalnym Kongresu był Marszałek Województwa Świętokrzyskiego - Adam Jarubas. W uroczystościach wzięło udział ponad stu dyplomowanych trenerów i instruktorów karate z terenu całego kraju i z za granicy. Kongres składał się z trzech części: konferencji naukowej, gali wręczenia ogólnopolskiej nagrody „Sensei” i specjalistycznych treningów karate. Głównym prelegentem tegorocznej konferencji naukowej, która odbyła się pod hasłem "Karate zapobiega skoliozom, karate leczy skoliozę", był międzynarodowej sławy ortopedą prof. zw. dr hab. n. med. Tomasz Karski z Lublina, autorytet w dziedzinie leczenia skolioz i wad postawy. Jest on twórcą metody leczenia wad postawy i skolioz za pomocą specjalistycznych ćwiczeń rozciągających głównie występujących właśnie w karate. Metoda ta została wdrożona z wielkim skutkiem w wielu krajach. W wykładach wspomagał prof. Tomasza Karskiego Jego syn adiunkt Kliniki Ortopedii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie dr n. med. Jacek Karski. W drugiej części konferencji wystąpił z wykładem Prezes największej polskiej firmy produkującej sprzęt do sportów walki - "Shogun" z Olsztyna inż. Michał Borzęcki oraz Wiceprezes Zarządu Biura Podróży "Almatur" z Warszawy Wiesław Krawczyński. Konferencję zakończył pokaz krótkich filmów m.in. z pobytu w sierpniu 31 osobowej polskiej ekipy Shorin-Ryu na Okinawie oraz emitowany przez Polsat film o niepełnosprawności w profesjonalnym sporcie gdzie obok mega gwiazdy sprintu Oscara Pistoriusa wystąpił sensei Paweł Ciastełk. Później dwa bloki specjalistycznych treningów Shorin-Ryu Karate z zakresu metodyki nauczania tej dyscypliny sportu na poziomie zaawansowanym prowadził sensei Aleksander Staniszew – 8 dan. Kongres zakończyła celebracja świątecznego Dnia Karate "Karate No Hi".
GRUDZIEŃ 2011
BIULETYN INFORMACYJNY PUSKK
STRONA 25
Centralny Kongres Karate – uczestnicy sesji specjalistycznych treningów prowadzonych przez sensei A.Staniszew – 8 dan
Integralną częścią Kongresu Karate była uroczysta gala, podczas której Marszałek Województwa Świętokrzyskiego ADAM JARUBAS wręczył statuetkę „SENSEI” za osiągnięcia w krajowym karate. W tym roku kapituła wytypowała dwie osoby. Nagrody otrzymali Zbigniew Wójcik instruktor karate z AZS Uniwersytetu Warszawskiego oraz Grzegorz Jarząbek instruktor karate z Wołomińskiego Klubu Shorin-Ryu. Gratulujemy!
Statuetka „SENSEI” jest pierwszą w Polsce nagrodą tego typu. Została zaprojektowana i wykonana przez słynnego świętokrzyskiego artystę Sławomira Micka. Przyznawana jest w kategoriach krajowej i międzynarodowej od 2010.
Laureaci krajowej Nagrody „SENSEI” 2011
Tegoroczni laureaci z Marszałkiem Województwa Świętokrzyskiego Adamem Jarubasem i Prezydentem Unii Aleksandrem Staniszew
PUCHAR ZIEMI MIELECKIEJ SHORIN-RYU KARATE
26 listopada odbył się w Mielcu Puchar Ziemi Mieleckiej pod patronatem Starosty Powiatu Mieleckiego – Andrzeja Chrabąszcza. Wystartowało ponad 160 zawodników z kilkunastu klubów południowej i centralnej Polski. Ostateczna klubowa klasyfikacja medalowa: Łódź, Wołomin, Nowy Sącz, Przemyśl, Kleszczów, Jaworzno. Organizatorem zawodów był sensei Zbigniew Magda z Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Mielcu.
STAŻE SZKOLENIOWE DLA INSTRUKTORÓW – PIŃCZÓW 2011
jeżeli masz czarny pas, to powinieneś znaleźć się choć na jednym ze zdjęć – jeżeli nie to musisz to nadrobić
W 2011 r. w stażach Shorin-Ryu Karate oraz Okinawa Kobudo w Pińczowie uczestniczyły czarne pasy i instruktorzy z klubów z Polski, Czech i Niemiec. Treningi prowadził główny instruktor Unii sensei Aleksander Staniszew. Treningi w Honbu Dojo PUSKK są jedyną możliwością w systematycznym podnoszeniu specjalistycznej wiedzy z zakresu Shorin-Ryu i Kobudo.
Hollywoodzka wytwórnia Rising Sun nagrała film pt."Okinawa Karate&Kobudo Legends – Karate Kobudo Masters of the 1900 ‘s”. Film zawiera przedstawioną w formie zdjęciowo-filmowej biografię najwybitniejszych mistrzów karate XX wieku. W opisie dotyczącym mistrza Shoshina Nagamine reżyser zamieścił zdjęcie z sensei Aleksandrem Staniszew.
21 marca została zarejestrowana w Sądzie w Łodzi Fundacja “Shurei No Mon” - wspierania młodzieży ćwiczącej Karate Shorin-Ryu i Kobudo w Polsce. Prezesem Zarządu został Andrzej Matlinski. Fundacja stawia sobie za cel pomoc młodzieży w Polsce uprawiającej Karate Shorin-Ryu i Kobudo. Cel ten realizowany jest poprzez organizację, współorganizowanie imprez sportowo-kulturalnych, obozów, staży, dotację na wyjazdy dla wyróżniających się karateka, dofinansowanie strojów sportowych. Buduje też wśród młodzieży wiedzę o kulturze japońskiej. Fundacja „Surei No Mon” współpracuje z Wojskiem Polskim dla podkreślania charakteru bojowego Karate Shorin-Ryu oraz dla zapoznania młodzieży z możliwościami służby wojskowej. Promuje Karate, tradycję i kulturę japońską wśród przedsiębiorców oraz buduje pomosty dla współpracy biznesu polskiego i japońskiego. Podkreśla znaczenie zdrowego trybu życia oraz dbałości o środowisko naturalne.
Sensei Dorota Wites z Pińczowskiego Klubu Shorin-Ryu zdała egzamin na stopień czwarty Dan. Jest to najwyższy stopień mistrzowski jaki posiada kobieta w Polsce. Promocji dokonał w kwietniu sensei Kenyu Chinen.
14 maja odbył się w Strykowie Ogólnopolski Staż Shorin-Ryu Karate. Treningi prowadził sensei Aleksander Staniszew. Sensei Staniszewa oraz wszystkich przybyłych na Staż przywitał Burmistrz Miasta i Gminy Stryków Pan Andrzej Jankowski. W Stażu uczestniczyli karateka z klubów Shorin-Ryu z centralnej Polski. Przeprowadzono 4 bloki treningowe z podziałami na grupy wiekowe i stopnie zaawansowania. Organizatorem stażu był sensei Dariusz Jędrzejczak, Prezes Łódzkiego Centrum Okinawa Shorin-Ryu Karate i Kobudo "Bushi".
WYDARZEŃ KLUBOWYCH
Turniej w Decathlonie
Z okazji Dnia Dziecka w Lublinie w sklepie międzynarodowego koncernu Decathlon odbył się Turniej Shorin-Ryu Karate. Turniej zorganizował sensei Marcin Frelich z Akademii Okinawa Katate w Lublinie. Sklep sportowy Decathlon był sponsorem nagród dla uczestników turnieju.
Pokazy Shorin-Ryu w Gdańsku
18 czerwca w siedzibie Straży Miejskiej w Gdańsku został zorganizowany IV Dzień Otwarty Straży Miejskiej połączony z festynem rodzinnym. W imprezie po raz kolejny wziął udział Pomorski Klub Okinawa Shorin ryu Karate - kierowany przez sensei Ryszarda Muszytowskiego. Zaprezentowano elementy treningu karate dzieci, kihon, kata oraz bunkai. Duży aplauz zebranych wywołały techniki utwardzania oraz tameshiwari.
Obóz letni na Słowacji
W dniach 24.06 - 5.07 w Bardejowie na Słowacji odbył się obóz wypoczynkowo – sportowy, którego organizatorem były kluby Shorin-Ryu Karate z Przemyśla. Zajęcia prowadzili główni instruktorzy klubowiowi sensei Krzysztof Grabowski i sensei Mieczysław Jałocha. W malowniczym ośrodku wypoczynkowym "Mnichowski Potok" w otoczeniu zieleni i lasu uczestnicy obozu doskonaliли swoje umiejętności z zakresu Shorin-Ryu Karate. Uczestniczyli również w rekreacyjnych zajęciach z różnego rodzaju gier zespołowych oraz Nordic Walking.
Letnia akademia Shorin-Ryu nad morzem
Na przełomie czerwca i lipca w nadmorskiej miejscowości Jarostawiec, odbył się po raz kolejny ogólnopolski szkoleniowy obóz Shorin-ryu Karate i Kobudo. Uczestniczyło w nim ponad 80 ćwiczacych z klubów Shorin-Ryu: Łódzkiego i Wołomińskiego. Codziennie odbywały się trzy bloki treningowe z podziałem na wiek zaawansowania, które prowadzili sensei: Dariusz Jędrzejczak (Stryków), Grzegorz Jarząbek (Wołomin), Anna Rowicka-Lefik (Łódź). Rozegrano również zawody sportowe w kategorii kata oraz przeprowadzono pokaz "Karate Shorin-Ryu w samoobronie".
Warsztaty Karate Shorin-Ryu w Łodzi
Fundacja Surei No Mon w sierpniu zorganizowała wraz z Miastem Gminą Łódź - Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji w Łodzi Warsztaty Karate, połączone z zajęciami kultury japońskiej zorganizowane przy wsparciu Towarzystwa Polsko Japońskiego Oddział w Łodzi. Impreza kierowana była do dzieci i młodzieży szkolnej, pozostającej w okresie wakacji w mieście i miała na celu propagowanie Karate jako formy spędzania wolnego czasu. Zajęcia prowadzili instruktorzy Łódzkiego Centrum Okinawa Shorin-Ryu Karate i Kobudo "BUSHI".
Paweł Ciastek w Polsacie
Stacja telewizyjna Polsat wyemitowała reportaż o znanych niepełnosprawnych polskich sportowcach. Wśród opisywanych sportowców znalazł się sensei Paweł Ciastek ze Stołecznego Klubu Shorin-Ryu Karate „TE”.
Drużynowy Turniej Karate
15.10 odbyła się w Kwidzynie kolejna edycja Drużynowego Turnieju Karate Shorin-Ryu. Zmagania sportowe przeprowadzono dla zawodników w wieku 5-17 lat w 7 połączonych zespołowych konkurencjach sportowych. Nagrody dla zawodników ufundował Urząd Miasta Kwidzyna. Turniej zorganizował sensei Dariusz Draspa z Kwidzyńskiego Klubu Shorin-Ryu Karate.
Złoty medal Moniki
30 października w National Basketball Arena w Dublinie odbyły się Mistrzostwa Irlandii w Karate - National Open Karate Championships 2011. Sensei Monika Gita (Kaliccka) w kategorii czarnych pasów seniorek zdobyła złoty medal. W mistrzostwach wystartowało ponad 600 zawodników. Monika jest wychowanką sensei Grzegorza Jarzębka z Wołomińskiego Klubu Karate Shorin-Ryu.
Mistrzostwa Mazowsza w Karate
5 listopada odbyły się w Michałowicach VI Mistrzostwa Mazowsza w Karate. Wystartowało w nich 235 zawodników w konkurencjach kata i kumite z kilkunastu klubów sportowych Shorin-Ryu i Kyokushinkai. Organizatorem mistrzostw był sensei Jarosław Gajek z Warszawskiego Klubu Sportowo-Rekreacyjnego "Zdrowie". Klub „Zdrowie” w ostatecznej punktowej klasyfikacji uplasował się na trzecim miejscu.
1.12 odbył się w Grudziądzu Turniej o Puchar Prezydenta Grudziądza w Shorin-Ryu Karate. Ponad 60 zawodników rywalizowało w 10 konkurencjach dopingowanych przez bardzo liczną publiczność. Turniej zorganizował Prezes Grudziądzkiego Klubu Shorin-Ryu sensei Dariusz Draspa.
27.11 w Świeciu n/Wisłą odbył się Turniej Shorin-Ryu Karate o Puchar Prezydenta PUSKK. Organizatorem turnieju był sensei Dariusz Draspa ze Świeckiego Klubu Shorin-Ryu Karate.
Mikołajkowy Turniej Shorin-Ryu Karate dla przeprowadziło Stowarzyszenie „Dojo” z Warszawy. W zawodach wystartowało kilkudziesięciu najmłodszych adeptów Shorin-Ryu z kilku autonomicznych sekcji klubowych.
8 – 10 grudnia odbyła się w Roscommon (Irlandia) akcja zbierania pieniędzy na zakup maty dla tamtejszego klubu Shorin-Ryu prowadzonego przez naszego sensei Roberta Mazurkiewicza. Zbiórka pieniędzy przebiegała w sieci sklepów TESCO i zakończyła się dużym sukcesem. Tatami zakupione w Polsce w sklepie „Shogun” zostało szybko przetransportowane do klubu sensei Mazurkiewicza w Roscommon.
Prezydent World Oshu Kai Dento Shorin-Ryu Karate Do Kobudo Federation sensei KENYU CHINEN przesłał dla nas z Okinawy własnoręcznie namalowaną kartkę ze smokiem z najlepszymi życzeniami na Nowy 2012 Rok. Rok 2012 to rok smoka, który oznaczany jest słowem Ryu co w kontekście Shorin-Ryu ma wymowne znaczenie.
Na rok 2012 Prezydent naszej organizacji Polskiej Unii Shorin-Ryu Karate Kobudo - sensei Aleksander Staniszew poleca i zaprasza wszystkich ćwiczących między innymi na:
1. Mistrzostwa Polski Shorin-Ryu Karate - Łódź, 31 marca
2. Międzynarodowy Staż Shorin-Ryu Karate prowadzony przez sensei KENYU CHINEN - Rytro, 21-22 kwiecień
3. Akademicki Puchar Polski Shorin-Ryu Karate – Warszawa, 12 maja
4. Międzynarodowy Staż Shorin-Ryu Karate & Kobudo prowadzony przez sensei KENYU CHINEN - H.Brod (Czechy), 2-3 czerwiec
5. Międzynarodowy Staż Shorin-Ryu Karate & Kobudo prowadzony przez sensei KENYU CHINEN - Thonon-Les-Bains (Francja), 29 lipiec --4 sierpień
6. Centralny Kongres Karate - Pińczów, 20-21 październik
7. Otwarty Staż Okinawa Kobudo prowadzony przez sensei KENYU CHINEN – Warszawa, 17-18 listopad
www.okinawakarate.pl
Polska Unia Shorin-Ryu Karate Kobudo
NASZE DOJO NA OKINAWIE - WYRÓŻNIONE
Honbu Dojo sensei KENYU CHINEN na Okinawie mieści się w mieście Yomitan. Jest zlokalizowane w kompleksie Murasaki Mura będącym repliką tradycyjnych zabudowań okinawańskiej wioski sprzed stuleci otoczonej murami. Główna organizacja światowego karate: Okinawa Dento Karatedo Shinkokai, której prezydentem jest Gubernator Okinawy Nakaima Hirokazu wpisała nasze Dojo na prestiżową listę polecanych do zwiedzenia budynków związanych z karate. Lista zawiera tylko trzy obiekty:
- Okinawa Prefecture Budokan w Naha
- Okinawa Prefecture Karate Museum w Nishihara
- Okinawa Traditional Karatedo Kobudo International Study Center w Yomitan
OFICJALNY BIULETYN INFORMACYJNY PUSKK
GRUDZIEŃ, 2011 ROK - EGZEMPLARZ BEZPŁATNY
TEKSTY: PREZYDENT PUSKK, ALEKSANDER STANISZEW
OPRACOWANIE GRAFICZNE: MATEUSZ I MARCIN STANISZEW
FOTOGRAFIE: ARCHIWUM PUSKK
DRUK: SKM-PRINT RADZIKÓW
EGZEMPLARZ BEZPŁATNY
GRUDZIEŃ 2011
BIULETYN
INFORMACYJNY POLSKIEJ UNII SHORIN-RYU KARATE KOBUDO
www.okinawakarate.pl | <urn:uuid:8f5302bb-35ff-4607-b914-fe08956a3b33> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/pol_Latn/train | finepdfs | pol_Latn | 34,650 |
Braniewo, 14.10.2019r.
Ogłoszenie
o zamówieniu na postępowanie prowadzone na podstawie art. 138o Ustawy Prawo Zamówień Publicznych na usługi społeczne, których wartość jest mniejsza niż kwoty określone w art. 138g ust. 1 – na przeprowadzenie kursu zawodowego: „Grafika komputerowa Photoshop" dla 10 uczniów Technikum Informatycznego w ramach projektu pn. „Mój zawód - moja pasja" RPWM.02.04.01-28-0041/18 realizowanego przez Zespół Szkół Budowlanych w Braniewie, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia Mazury na lata 2014-2020 Poddziałanie 2.4.1. „Rozwój kształcenia i szkolenia zawodowego – projekty konkursowe"
Dane zamawiającego:
Zespół Szkół Budowlanych w Braniewie ul. Wiejska 2, 14-500 Braniewo
Przedmiot zamówienia: Przeprowadzenie kursu zawodowego dla kierunku Technik Informatyk „Grafika komputerowa Photoshop" w ramach projektu pn. „Mój zawód - moja pasja" RPWM.02.04.01-28-0041/18 dla 10 osób - czas trwania 3 dni (20 godzin dydaktycznych).
Kod CPV: 80533100-0 USŁUGI SZKOLENIA KOMPUTEROWEGO
80530000-8 USŁUGI SZKOLENIA ZAWODOWEGO
Cel kursu: Celem kursu jest poznanie możliwości edycyjnych programu Adobe Photoshop. Kurs obejmuje zarówno techniki retuszu i korekcji fotografii jak i techniki obróbki bitmap i kolażu, w tym m.in.: podstawy postprodukcji fotograficznej, informacje z zakresu poprawnego przygotowania zdjęć do wydruku w poligrafii (DTP) oraz sieci www jak również podstawową wiedzę związaną z zasadami projektowania graficznego.
a) Termin realizacji kursu: w okresie od 2 listopad do 15 grudzień 2019 - szczegółowy termin do ustalenia z Zamawiającym.
b) Ilość godzin do zrealizowania: 20 godzin dydaktycznych (1h dydaktyczna = 45 minut)
c) Miejsce realizacji: Zespół Szkół Budowlanych w Braniewie, ul. Wiejska 2, 14-500 Braniewo Zespół Szkół Budowlanych w Braniewie zapewni na czas szkolenia salę wyposażoną w niezbędny sprzęt do realizacji zamówienia (bez oprogramowania specjalistycznego).
d) Zobowiązania Wykonawcy:
a. Wykonawca zorganizuje i przeprowadzi w roku szkolnym 2019/2020, w terminie wskazanym przez Zamawiającego certyfikowany kurs „Grafika komputerowa Photoshop" dla 10 uczniów Technikum Informatycznego z Zespołu Szkół Budowlanych w Braniewie, w wymiarze 3 dni (20 godzin dydaktycznych) wraz z egzaminem wewnętrznym kończącym się uzyskaniem certyfikatu. Zgodnie z założeniami projektu; zajęcia odbywać się będą w dniach wolnych od nauki szkolnej (piątek po zakończonych zajęciach, sobota, niedziela);
b. Wykonawca powinien posiadać akredytacje: Certyfikaty ISO lub Autoryzowane Centrum Szkoleniowe lub równoważne.
c. Zapewni aktualne specjalistyczne oprogramowanie na 10 stanowisk (po 1 dla każdego ucznia) wraz z licencją na okres trwania kursu;
d. Opracuje program kursu, z podziałem na zajęcia teoretyczne i praktyczne, obejmujący m.in. opisane poniżej zagadnienia:
- Konstrukcja obrazu cyfrowego
- Pojęcie grafiki bitmapowej, wektorowej, 3D
- Rozdzielczość
- Histogramy
- Wielkość pliku – wielkość obrazu
- Skanowanie i drukowanie zdjęć
- Obsługa programu
- Konfiguracja programu
- Palety narzędziowe
- Warstwy - rodzaje, tryby przenikania, efekty, style i inne ustawienia oraz działania na warstwach
- Kanały - przestrzenie kolorów, wykorzystanie kanału alpha Ścieżki
- Akcje i automatyzacja zadań
- Fotomontaż
- Narzędzia selekcji
- Szybka maska – Wtopienia
- Narzędzia szparowania – ścieżki
- Narzędzia przyciemniania i rozjaśniania
- Narzędzia rozmycia
- Transformacje
- Korekta barwna
- Korekta formalna - Korekta tonalna
-
Narzędzia korekty barwnej
- Poziomy i krzywe
- Klonowanie, łatka, pędzel historii
- Filtry
- Retusz starego zdjęcia
- Zapisywanie pracy
- Kompresja - optymalizacja grafiki
- Formaty zapisu plików graficznych
- Przygotowanie internetowej galerii zdjęć
e) Przygotowanie przerwy kawowej
f) Trener na kursie „Grafika komputerowa Photoshop" powinien spełniać łącznie warunki:
- posiadać wykształcenie wyższe adekwatne do zagadnienia związanego z kursem;
- posiadać akredytację do prowadzenia zajęć zagadnienia związanego z kursem.
- posiadać doświadczenie zawodowe min.3 lata w pracy na stanowisku merytorycznie tożsamym z zakresem przedmiotowym szkolenia nauczyciel/trener/wykładowca;
- posiadać doświadczenie w przeprowadzeniu min. 3 certyfikowanych szkoleń „Grafika komputerowa Photoshop"
g) Kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje wykładowców (potwierdzone za zgodność z oryginałem przez Wykonawcę) należy załączyć do Oferty.
h) Zapewni osobę odpowiedzialną za sprawy organizacyjne związane z kursem tj.:
- przygotowanie harmonogramu kursu w konsultacji z Zamawiającym,
- gromadzenie i kompletowanie dokumentacji z kursu (dzienniki zajęć, listy obecności, analiza testów/egzaminów wewnętrznych, ankiety dla kursantów dot. oceny kursu pod względem merytorycznym i organizacyjnym, listy potwierdzające wydanie certyfikatów o ukończeniu kursu),
- obecność na terenie ZSB w Braniewie podczas organizacji kursu (ustalanie sal, pracowni specjalistycznych wykorzystywanych na zajęcia w ramach kursu),
- utrzymywanie stałego kontaktu z Zamawiającym
- Wykonawca podlega hospitacji i kontroli prowadzonej przez upoważnionego pracownika Zamawiającego (w tym niezapowiedzianej) oraz przez uprawnione organy nadzór.
i) Klauzula informacyjna z art. 13 RODO
Zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 95/46/WE (4.5.2016 L 119/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej PL)
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy informuję, że:
Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Zespół Szkół Budowlanych w Braniewie, ul. Wiejska 2, 14-500 Braniewo, tel: 55 243 23 50, mail: email@example.com
Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych w Zespole Szkół Budowlanych możliwy jest pod numerem nr tel. 55 243 23 50, lub adresem email: firstname.lastname@example.org
Dane osobowe Pana/Pani będą przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b ogólnego rozporządzenia j/w o ochronie danych w celu realizacji w ramach projektu RPO 2.4.1. pn. „Mój Zawód – Moja Pasja", znak sprawy: POWWM/15/2018. Odbiorcami Pana/Pani danych osobowych będzie Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych osobowych na podstawie przepisów prawa. Dane osobowe Pana/Pani będą przechowywane do 31 grudnia 2028 r. Posiada Pan/Pani prawo do: żądania od administratora dostępu do danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania. Przysługuje Panu/Pani prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych.
j) Po zakończeniu szkolenia Wykonawca zobowiązany jest dostarczyć następujące dokumenty:
- dziennik zajęć – oryginał,
- listy obecności – oryginał,
- rozliczenie godzin zrealizowanych w trakcie kursu, uwzględniające dni, godziny oraz tematykę zrealizowanych zajęć,
- potwierdzenie odbioru materiałów szkoleniowych – oryginał,
- potwierdzenie odbioru zaświadczeń – oryginał,
- potwierdzenie odbioru certyfikatów – oryginał,
- ksero zaświadczeń potwierdzających uczestnictwo w kursie, potwierdzone za zgodność z oryginałem,
- ksero certyfikatów potwierdzone za zgodność z oryginałem,
- protokół z przebiegu egzaminu – oryginał,
- jeden egzemplarz materiałów szkoleniowych,
- dokumentacja fotograficzna z zajęć (min. 10 zdjęć) – w formie elektronicznej (na płycie CD),
- ankiety ewaluacyjne służące do oceny szkolenia przed i po – oryginał,
- pre i post testy – oryginał,
- potwierdzenie zapewnienia przerwy kawowej – oryginał;
k) Dane zawarte w powyższej dokumentacji powinny być ze sobą spójne.
A. Warunki udziału w postępowaniu
Odpis z właściwego rejestru lub z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert.
B. Oferta musi zawierać:
- formularz ofertowy (załącznik nr 1 do postępowania),
- informacje potwierdzające spełnienie warunków przystąpienia do postępowania (załącznik nr 2 do postępowania),
- program kursu (załącznik nr 3 do postępowania),
- oświadczenie wykonawcy w zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 13 RODO (załącznik nr 4 do postępowania )
- kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje wykładowców (potwierdzone za zgodność z oryginałem),
- kopia akredytacji (potwierdzona za zgodność z oryginałem),
C. Kryteria wyboru oferty – wybór dokonany zostanie na podstawie następującego kryterium:
Cena 100% – wartość brutto wyrażona w PLN za wykonanie usługi.
- Cena musi zawierać wszystkie koszty związane z realizacją usługi.
- Oferta nie spełniająca kryteriów zostanie odrzucona.
D. Miejsce, termin i sposób złożenia oferty:
- Osobiście w Zespole Szkół Budowlanych, ul. Wiejska 2, 14-500 Braniewo - Sekretariat, pokój nr 123 (czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 -15:00)
- Listownie/kurierem/pocztą – liczy się data wpływu do siedziby Zespołu Szkół Budowlanych w Braniewie,
- Elektronicznie: e-mail: email@example.com – liczy się data wpływu
- Ofertę należy złożyć/przesłać do godz. 10:00 do dnia 24.10.2019 r.
- .Ofertę należy złożyć z dopiskiem:
„Grafika komputerowa Photoshop w ramach projektu pn. „Mój zawód - moja pasja"
E. Osoba upoważniona do kontaktu w sprawie ogłoszenia: Robert Januszko, + 55 243 23 50
F. Sposób oceny ofert – oferty zostaną uszeregowane od najniższej do najwyższej kwotowo. Wykonawca, który spełni warunki udziału oraz złoży najkorzystniejszą cenowo ofertę zostanie wybrany do wykonania usługi.
G. Otwarcie ofert nastąpi w dniu 24.10.2019 r. o godz. 11:30 w sekretariacie ZSB w Braniewie.
H. Wybór najkorzystniejszej oferty zostanie ogłoszony na stronie internetowej Zespołu Szkół Budowlanych oraz przekazany mailowo do wszystkich oferentów.
I. Pozostałe informacje – Zamawiający zastrzega sobie prawo do:
- odwołania niniejszego postępowania,
- zmiany terminu prowadzonego postępowania, w tym wydłużenia terminu składania ofert,
- unieważnienia postępowania na każdym jego etapie, a także pozostawienia postępowania bez wyboru oferty.
Dyrektor ZSB mgr Piotr Danielewicz
………………...
(data i podpis Kierownika Zamawiającego)
Załącznik nr 1
Formularz oferty
Dane teleadresowe oferenta:
Imię i nazwisko / nazwa Oferenta
Adres Oferenta
Telefon kontaktowy
Fax, e-mail
1. Odpowiadając na ogłoszenie dotyczące:
Usługa w zakresie kursów zawodowych, polegająca na przeprowadzeniu kursu „ Grafika komputerowa Photoshop” dla 10 uczniów Technikum Informatycznego w ramach projektu pn. „Mój zawód - moja pasja” RPWM.02.04.01-28-0041/18 realizowanego przez Zespół Szkół Budowlanych w Braniewie, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia Mazury na lata 2014-2020 Poddziałanie 2.4.1. „Rozwój kształcenia i szkolenia zawodowego – projekty konkursowe”
oświadczam iż:
a. Zapoznałem/am się z treścią ogłoszenia i nie wnoszę do niego zastrzeżeń oraz przyjmuję warunki w nim zawarte.
b. Oferuję realizację usługi będącej przedmiotem zamówienia, zgodnie z wymogami opisanymi w ogłoszeniu według poniższej kalkulacji:
1 uczestnik kursu
Zajęcia z materiałami szkoleniowymi
Netto : .…….………….……. zł
VAT: ……………….…….... zł
Brutto: ……..……………….. zł
Słownie brutto ………………………………..………………………………………………
10 uczestników kursu
Zajęcia z materiałami szkoleniowymi
Netto : .…….………….……. zł
VAT: ……………….…….... zł
Brutto: ……..……………….. zł
Słownie brutto ………………………………..………………………………………………
1 uczestnik kursu
Przerwa/poczęstunek
Netto : .…….………….……. zł
VAT: ……………….…….... zł
Brutto: ……..……………….. zł
Słownie brutto ………………………………..………………………………………………
10 uczestników kursu Przerwa/poczęstunek
Netto : .…….………….……. zł
VAT: ……………….…….... zł
Brutto: ……..……………….. zł
Słownie brutto ………………………………..……………………………………………
Całkowity koszt kursu zawodowego dla 1 uczestnika
Netto : .…….………….……. zł
VAT: ……………….…….... zł
Brutto: ……..……………….. zł
Słownie brutto ………………………………..………………………………………………
Całkowity koszt kursu zawodowego dla 10 uczestników
Netto : .…….………….……. zł
VAT: ……………….…….... zł
Brutto: ……..……………….. zł
Słownie brutto ………………………………..………………………………………………
Miejsce i data: .................................
…………………………………………..
( pieczątka i podpis Wykonawcy lub jego
uprawnionego przedstawiciela)
Do oferty załączam:
1. Dokumenty potwierdzające doświadczenie.
2. Kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem wpisu do Rejestru Instytucji Szkoleniowych.
Załącznik nr 2
Informacje potwierdzające spełnianie warunków przystąpienia do postępowania
i/lub kryteriów oceny ofert
realizowanego w ramach projektu
„Mój zawód - moja pasja" RPWM.02.04.01-28-0041/18
„Grafika komputerowa Photoshop"
| Lp. | Warunki | |
|---|---|---|
| 1 | posiadany potencjał techniczny niezbędny do realizacji zamówienia | |
| 2 | dysponowanie kadrą niezbędną do realizacji zamówienia | |
| 3 | minimum trzyletnie doświadczenie w zakresie objętym zamówieniem | |
| 4 | | wpis do Rejestru Instytucji Szkoleniowych |
| 5 | akredytację do prowadzenia zajęć | |
*niepotrzebne skreślić
| Lp. | Nazwa kursu/szkolenia | Liczba przeszkolonych osób |
|---|---|---|
| 1 | | |
| 2 | | |
| 3 | | |
| 4 | | |
…………………………………..
(pieczątka i podpis Wykonawcy lub jego uprawnionego przedstawiciela)
Załącznik nr 3
Program kursu
realizowanego w ramach projektu
„Mój zawód - moja pasja" RPWM.02.04.01-28-0041/18
Nazwa kursu: „Grafika komputerowa Photoshop"
Miejsce kursu: Braniewo, Wiejska 2
| 1 |
|---|
| 2 |
| 3 |
| 4 |
| 5 |
| 6 |
| 7 |
| 8 |
| 9 |
| 10 |
…………………………………………………….
data i podpis osoby sporządzającej
Załącznik nr 4
………………………………………………………………
(pełna nazwa/firma)
………………………………………………………………
(adres)
………………………………………………………………
(pełna nazwa/firma)
………………………………………………………………
(adres)
Sygnatura zamówienia POWWM/15/2018
OŚWIADCZENIE WYKONAWCY W ZAKRESIE WYPEŁNIENIA OBOWIĄZKÓW INFORMACYJNYCH PRZEWIDZIANYCH
w art. 13 lub art. 14 RODO
Przystępując do udziału w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 138 o ustawy Pzp pn.:
Kursu zawodowego dla kierunku informatycznego grafika komputerowa Photoshop realizowanego w ramach projektu
„Mój zawód - moja pasja” RPWM.02.04.01-28-0041/18
składam następujące oświadczenie:
Oświadczam, że wypełniłem obowiązki informacyjne przewidziane w art. 13 RODO) wobec osób fizycznych, od których dane osobowe bezpośrednio lub pośrednio pozyskałem w celu ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego w niniejszym postępowaniu
….………………………, dnia ………….……. r.
……………………………………..
(miejscowość i data) | <urn:uuid:f9d4b546-1944-4565-8125-a22eca4b8041> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/pol_Latn/train | finepdfs | pol_Latn | 14,747 |
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)
LINGUA STRANIERA
ILARIA PIANO
Anno accademico
2023/24
CdS
SCIENZE DEI PRODOTTI
SCIENZE DEI PRODOTTI
ERBORISTICI E DELLA SALUTE
ERBORISTICI E DELLA SALUTE
Codice
Codice
067ZW
CFU
3
Moduli
Moduli
Settore/i
Settore/i
Tipo Tipo
Ore Ore
Docente/i
Docente/i
LINGUA STRANIERA
LINGUA STRANIERA LINGUA
LINGUA
LEZIONI
LEZIONI
0 0
ILARIA PIANO
ILARIA PIANO
Obiettivi di apprendimento
Conoscenze
Verbalizzazione dei CFU conseguiti mediante svolgimento del test di lingua presso il CLI o altri istituti.
Ultimo aggiornamento 28/08/2023 16:27
Sistema centralizzato di iscrizione agli esami Programma
1 / 1
1 / 1 | <urn:uuid:689431bf-c77a-4771-a4f8-e73b3d36fdab> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 701 |
Bad Belzig: App für Smart Village
[12.12.2019] Seit August bündelt in Bad Belzig die Smart Village App verschiedene digitale Dienste und Angebote für die Bürger und Gäste der Stadt. 2020 soll die Open-SourceLösung auf 20 weitere Kommunen in Brandenburg übertragen werden.
Alles begann mit dem Smart-Village-Wettbewerb der Medienanstalt Berlin-Brandenburg (mabb). Die Stadt Bad Belzig reichte gemeinsam mit der Nachbargemeinde Wiesenburg/Mark und dem Coworking-Projekt Coconat eine Bewerbung ein und gewann – Bad Belzig wurde zur Modellkommune für die digitale Zukunft im ländlichen Raum gekürt (wir berichteten). "Die Idee einer App als zeitgemäßes digitales Angebot lag dann sehr schnell nahe", sagt Bad Belzigs Bürgermeister Roland Leisegang. Die Brandenburger Staatskanzlei stellte 65.000 Euro für die Entwicklung zur Verfügung. Damit folgt das Projekt den strategischen Zielen der Zukunftsstrategie Digitales Brandenburg, mit der die Landesregierung verstärkt digitale Schaufenster und Praxislabore unterstützen möchte.
Ein sechsköpfiges Team des Berliner IT-Unternehmens ikusei arbeitete insgesamt zehn Monate an der neuen Applikation für Bad Belzig. Im Gespräch mit lokalen Akteuren lotete ikuseiGeschäftsführer Philipp Wilimzig aus, welche Inhalte und Funktionen für die Region sinnvoll sind. "Die Erwartungen an die Inhalte der App waren enorm", berichtet er. "Doch bei der ersten Version ging es zunächst darum, ein Grundgerüst zu erstellen, das benutzerfreundlich ist, mit vertretbarem Aufwand gepflegt und in Zukunft noch gut ausgebaut werden kann."
Einwohner nutzen die App
Mitte August 2019 wurde die App offiziell von Bürgermeister Roland Leisegang, der damaligen Innenstaatssekretärin Katrin Lange und Thomas Kralinski, damaliger Digitalkoordinator der Landesregierung Brandenburg, gelauncht (wir berichteten). Über 1.500 Mal wurde das kostenlose Angebot seither heruntergeladen. "Mehr als jeder zehnte Einwohner hat schon die App – das übertrifft unsere Erwartungen bei Weitem", sagt Roland Leisegang. Aktuell können die Nutzer in der kommunalen Applikation die neuesten Nachrichten aus der Märkischen Allgemeinen Zeitung (MAZ), der Bürgerzeitung Fläming 365 und dem Rathaus abrufen. Sie können sich über die aktuellen Veranstaltungen in der Region informieren und finden Radtouren und Wanderungen in der
Region, den lokalen Abfallkalender und Busfahrpläne ebenso wie den Bürger- und Unternehmensservice. Die Inhalte fließen über RSS-Feeds in die App, sodass der redaktionelle Aufwand für die Verwaltung überschaubar bleibt.
Vorbild für andere Kommunen
Die Stadt Bad Belzig lädt Bürger, Vereine und Institutionen regelmäßig zu Informationsterminen ins Rathaus ein, um Fragen zur App zu beantworten und den Bürgern zu erklären, wie sie sich an der Applikation beteiligen können. Interessierte Vereine und Institutionen können sich beispielsweise einen Zugang zum CMS geben lassen und ihre Termine in den App-Kalender eintragen. Auch können Nachrichten in der digitalen Bürgerzeitung Fläming 365 platziert werden, die dann tagesaktuell in der App erscheinen. "Wir bitten außerdem die Nutzer um ihr Feedback, denn die App soll gemäß ihren Ansprüchen kontinuierlich angepasst werden", ergänzt Bürgermeister Leisegang.
Im kommenden Jahr soll das Pilotprojekt auch anderen Gemeinden zugutekommen, welche die App dank Open Source Code nachnutzen können: Das Innenministerium Brandenburg hat die Finanzierung der Applikation für 20 weitere Kommunen im Jahr 2020 in Aussicht gestellt. "Wir bekommen Anfragen von Kommunen aus ganz Deutschland", sagt Frank Friedrich, Leiter der neu geschaffenen Stabsstelle für Digitalisierung im Bad Belziger Rathaus. "Dabei wünschen wir uns, dass die Weiterentwicklungen der App durch andere Städte und Gemeinden im Sinne einer interkommunalen Zusammenarbeit dann ebenfalls als Open-Source-Dateien zur Verfügung gestellt werden." In Bad Belzig sollen bald weitere digitale Verwaltungsdienstleistungen in die App eingebunden werden, kündigt Bürgermeister Leisegang an: "Wir wollen, dass unsere Einwohner und Gäste ihre Angelegenheiten zukünftig auch vom Sofa aus erledigen können."
Die App weiterentwickeln
Die Bad Belzig App kann kostenlos in den App-Stores für Geräte mit den Betriebssystemen iOS und Android heruntergeladen werden. Sie findet sich auch auf der Website der Stadt oder lässt sich direkt ansteuern.
Kommunen oder Entwickler, die die Smart Village App nutzen oder weiterentwickeln möchten, schicken eine E-Mail an firstname.lastname@example.org und erhalten einen Link zu den Open-Source-Dateien und der Dokumentation der Software.
Daniela Singhal ist freie Journalistin in Bad Belzig.
https://www.bad-belzig.de https://smart-village.app Dieser Beitrag ist in der Ausgabe Dezember 2019 von Kommune21 erschienen. Hier können Sie ein Exemplar bestellen oder die Zeitschrift abonnieren. (Deep Link)
Stichwörter: Social Media, Apps, Bad Belzig, Smart Village App
Bildquelle: Stadt Bad Belzig
Quelle: www.kommune21.de | <urn:uuid:b68e7fc0-d564-444c-832d-b9f855f93e4f> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 4,985 |
8am Holy Communion Gal. 3. 23-end Luke 8. 26-39 Readings for Sunday 12 February 2023
Lectionary pp 481-482
8am Holy Communion 8am Holy Communion
Rom. 1. 1-7 Matt. 1. 18-end Romans 8. 18-25 Matthew 6. 25 – end
Lectionary pp 8-9 10am Holy Communion Rom. 1. 1-7 Matt. 1. 18-end Lectionary pp 481-482 10am All Age Communion Romans 8. 18-25 Matthew 6. 25 – end And Blessing
Lectionary pp8-9
10am Holy Communion Gal. 3. 23-end Luke 8. 26-39
6pm Evensong Gen. 24. 1-27 Mark 5. 21-end
Psalm 57 6pm Open Worship
to be chosen
Sunday Services at St Hildeburgh's
4pm Nine Lessons and Carols
Special readings
Readings for Sunday 19 February 2023
Each Sunday at 10am, Rev'd Paul will conduct a said
service of Holy Communion in church. This will be
conducted in line with Church of England guidance and may 10am Holy Communion 2 Peter. 1. 16-end Matthew 17. 1-9
change as things develop.
8am Holy Communion
2 Peter. 1. 16-end Matthew 17. 1-9
The service is also available to view on our website 6pm Evensong 2 Kings 2. 1-12 Matt. 17 (1-8) 9 – 23 Psalm 84
www.sthildeburgh.org
8am Holy Communion
Heb. 1. 1-4(5-12) John 1. 1-14
Lectionary pp16-18 The Church Centre remains closed for the time being. PARISH REGISTER
10am Holy Communion
Heb. 1. 1-4(5-12) John 1. 1-14 Funerals
Lectionary pp16-18
No evening service 13 February 2023 – Rosemary Kelly Wiseham St Hildeburgh's at 10.30am Landican Crematorium at 11.30am
Parish Register 1 March 2023 – Alfred Arthur Cass St Hildeburgh's at 10.45am Landican South Chapel at 11.30am
There are no entries in the Parish Register this week.
Weekly Beacon
News from St Hildeburgh's The Parish Church of Hoylake
THE COLLECT FOR TODAY Sunday 12 February 2023 The Second Sunday Before Lent
THE COLLECT
Almighty God, you have created the heavens and the earth and made us in your own image: teach us to discern your hand in all your works and your likeness in all your children; through Jesus Christ your Son our Lord, who with you and the Holy Spirit reigns supreme over all things, now and for ever.
OPEN WORSHIP – 'JOURNEYING WITH GOD' SUNDAY 12 FEBRUARY AT 6PM IN THE CHURCH CENTRE
Music, singing, readings, discussions as well as tea and coffee all happen in our Church Centre every second Sunday at 6pm. If you haven't been to Open Worship why not give it a try - bring along a friend or neighbour.
There is a different topic to discuss each month – this time the theme is 'Journeying with God'.
The music is provided by Rob and the refreshments by Jane and Nancy. The evenings are led by members of the Ministry Team.
Come and join us – everyone is welcome.
LENT AT ST HILDEBURGH'S
LENT LUNCHES AT ST HILDEBURGH'S
A short service in church will be followed by a simple lunch of homemade soup and bread in our church hall. The church service will begin at 11.30am and lunch will be served at 12noon. The dates are as follows:
Fridays – 3 March. 10 March. 17 March. 24 March.
LENT REFLECTION EVENINGS AT ST HILDEBURGH'S
These evenings will be led by Revd Richard and will be held in the Lady Chapel at 6.30pm on the following dates:
Tuesdays – 7 March. 14 March. 21 March. 28 March
Each session will last approximately an hour and is a time to step out of the busyness of the everyday as we travel together through Lent.
Wirral artist, Wendy Williams has been commissioned to make a thousand handcrafted, three dimensional fish for a unique community art installation coming to Chester Cathedral in May. The artwork called, Casting the Net Wide will celebrate the launch of the new vision for the Diocese of Chester and the culmination of a twelve month consultation called, 'Casting the Net Wide'. Wendy is coming to St Hildeburgh's Church Centre on Monday 20 February between 2pm and 4pm. Come along and learn how to make the fish to contribute to the piece. You can even take away some materials and make more at home if you like! (The difficulty level of the workshop is not suitable for children.)
Hoylake Holy Trinity CE Primary School
'Learning For Life, Caring For All, Living Each Day To The Full, Together As A Community, with Jesus by our side.'
Vacancies
Would you enjoy working in your local Primary School? We have the following vacancies within our school:
Midday Assistant
Would you enjoy supporting children with play over their lunch break?
We are looking to recruit two midday assistants to our team The vacancy is a term time post working 6 hours and 15 minutes per week, for 39 weeks per year. Hours of work are Monday to Friday 11:45-1pm.
Catering Assistant
Would you like to join our dedicated team and to assist with the lunch time provision at our school?
We are looking to recruit a catering assistant to our team The vacancy is a term time post working 2 and a half hours per day, for 39 weeks per year. Hours of work are Monday to Friday 11:15am1:45pm.
For more information, please contact the school office on 0151 632 4153 or email firstname.lastname@example.org
Wirral Chamber Music Festival Players
St Hildeburgh's Church, Hoylake Monday 27 th February 2023, 7:30PM
Memorial Concert for Peter Cox
Haydn, String Quartet in D, Op 64 No 5 'The Lark' Vaughan Williams, Phantasy Quintet Brahms, String Sextet in B flat, Op 18
Tickets: £16, free to students
Hoylake Chamber Concert Society https://chamberconcert.co.uk/
Contact St Hildeburgh's
Vicar Rev'd PAUL ROSSITER
The Vicarage, 1 Stanley Road, Hoylake, Wirral CH47 1HL Tel: 0151 632 3897. E-mail: email@example.com
Church Office
e-mail: firstname.lastname@example.org Tel: 0151 632 5339
Follow St Hildeburgh's
Facebook.com/sthildeburgh
Twitter: @sthildeburgh
facebook.com/sthildeburgh facebook.com/sthildeburgh
@StHildeburgh
Weekly Beacon
@StHildeburgh
A condensed printed edition of the Weekly Beacon is available at the back of church. If you receive the Weekly Beacon by email, please leave the printed copies for those who do not have internet access.
If you wish to contribute an article or place a notice in the Weekly Beacon please e-mail email@example.com
All advertising and notices are accepted at the discretion of the Editor. Photograph policy. We frequently take photographs at St Hildeburgh's for publicity purposes – such as printing in this "Weekly Beacon". If for any reason you would prefer us not to use photographs of any children who may accompany you to church, please mention this to our Vicar, Rev'd Paul Rossiter. | <urn:uuid:9eba9203-54ca-4c1c-a57d-09124cdef305> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 6,565 |
Geophysical Research Abstracts Vol. 16, EGU2014-8480, 2014 EGU General Assembly 2014 © Author(s) 2014. CC Attribution 3.0 License.
Climate Change Impacts on Migration in the Vulnerable Countries
Nazan An (1), Gamze Incealtin (2), M. Levent Kurnaz (3), and Meltem ¸Sengün Ucal (4)
(1) Department of Environmental Sciences, The Institute of Environmental Sciences, Bogazici University, 34342, Istanbul, Turkey (email@example.com), (2) Department of Computational Science and Engineering, The Institute for Graduate Studies in Sciences and Engineering, Bogazici University, 34342, Istanbul, Turkey (firstname.lastname@example.org) , (3) Department of Physics, Faculty of Science and Arts, Bogazici University, 34342, Istanbul, Turkey (email@example.com), (4) Department of Economics, Faculty of Economics, Administrative and Social Sciences, Kadir Has University, 34083, Istanbul, Turkey (firstname.lastname@example.org)
This work focuses on the economic, demographic and environmental drivers of migration related with the sustainable development in underdeveloped and developed countries, which are the most vulnerable to the climate change impacts through the Climate-Development Modeling including climate modeling and panel logit data analysis. We have studied some countries namely Bangladesh, Netherlands, Morocco, Malaysia, Ethiopia and Bolivia. We have analyzed these countries according to their economic, demographic and environmental indicators related with the determinants of migration, and we tried to indicate that their conditions differ according to all these factors concerning with the climate change impacts. This modeling covers some explanatory variables, which have the relationship with the migration, including GDP per capita, population, temperature and precipitation, which indicate the seasonal differences according to the years, the occurrence of natural hazards over the years, coastal location of countries, permanent cropland areas and fish capture which represents the amount of capturing over the years. We analyzed that whether there is a relationship between the migration and these explanatory variables. In order to achieve sustainable development by preventing or decreasing environmental migration due to climate change impacts or related other factors, these countries need to maintain economic, social, political, demographic, and in particular environmental performance. There are some significant risks stemming from climate change, which is not under control. When the economic and environmental conditions are considered, we have to regard climate change to be the more destructive force for those who are less defensible against all of these risks and impacts of uncontrolled climate change.
This work was supported by the BU Research Fund under the project number 6990. One of the authors (MLK) was partially supported by Mercator-IPC Fellowship Program. | <urn:uuid:5ac4423e-5a3f-49bc-b0d0-e1664087c5dc> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 2,904 |
Huile d'olive KALIOS Début de saison x 250 ml
Categorie:
EPICE
Reference:
83308
Unité de facturation:
la pièce
Prix remisé Promo:
5,90
Unité de commande:
pièce | <urn:uuid:421aae62-63d2-463c-bbe1-5183480e96d3> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 169 |
Spouse Caregiver Social
When:
First Wednesday of each month
11:45am-1:00pm
Where: WUMC Parlor
Why:
As a spouse, your challenges are unique. Would you like an opportunity to discuss candidly, what is on your mind with other spouses that bring their partners to Respite? Bring your loved one to Respite Care (even if it is not their scheduled day) and enjoy some time with others in your situation.
Bring a bag lunch from home for your loved one if they are attending Respite during the meeting.
If it is not your loved one's day to attend Respite, pick them up by 1pm, there will be no charge assessed. Please use the second door by the restrooms for drop off and pick up to reduce disruption for others staying all day.
RSVP to Carolyn if you plan to attend and if you are bringing your loved one. 229-1771 ext 354 or firstname.lastname@example.org | <urn:uuid:ae741a8c-6a55-45c7-8815-0b9d8c3a80fd> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 860 |
Als Zukunftsmitgestalter erwartet Sie:
[x] einer der größten Gesundheits- und Sozialanbieter – bei rund 6800 Mitarbeitenden
[x] ein außergewöhnlicher Teamgeist – bei einem multiprofessionellen Mitarbeiterteam
[x] ein lukratives Gehalt - mit vielen Zusatzleistungen
[x] Freiräume für eigene Ideen - in einem inspirierenden Umfeld
[x] eine anerkennende Unternehmenskultur - mit über 130 Jahren Tradition
Für unseren Geschäftsbereich Seniorenhilfe suchen wir für den Start im Wintersemester 2021
einen dualen Studenten des Studiengangs BWL - Gesundheitsmanagement (m/w/d)
für ein Studium an der Dualen Hochschule Baden-Württemberg (DHBW) in Mannheim.
Wir
Sie
[x] sind ein Team, das vertrauensvoll und wertschätzend zusammenarbeitet.
[x] bieten eine abwechslungsreiche Tätigkeit.
[x] begleiten Sie in Ihrer professionell-fachlichen Entwicklung.
[x] schaffen Ihnen Freiräume, um sich mit eigenen Ideen und Kompetenzen in die Gestaltung des Bereiches miteinzubringen
[x] zahlen Ihnen eine attraktive Ausbildungsvergütung
[x] unterstützen Sie mit einer zusätzlichen Altersvorsorge und stellen Ihnen ein Job-Ticket (im RNN-Rhein-Nahe Nahverkehrsverbund) zur Verfügung.
Als Zukunftsmitgestalter
[x] setzen Sie Ihre theoretischen Studieninhalte praktisch und gewinnbringend um
[x] blicken Sie hinter die Kulissen unserer Fachabteilungen
[x] erhalten Sie vertiefte Kenntnisse zum Pflegebereich und seiner Finanzierung
[x] betreuen Sie eigenständig Entwicklungsprojekte
[x] erstellen Sie Statistiken und Präsentationen
[x] schreiben Sie Ihre Abschlussarbeit über ein spannendes Praxisthema
[x] verfügen über die Hochschul- oder eine geeignete Fachhochschulreife
[x] haben Spaß an der Verbindung von sozialwirtschaftlicher Theorie und Praxis
[x] besitzen eine selbständige, zuverlässige und kooperative Arbeitsweise
[x] verfügen über Zeitmanagement, Teamfähigkeit und Diskretion
[x] achten die christlichen Werte (keine bestimmte Konfession notwendig)
Bitte bewerben Sie sich unter Angabe der Referenznummer SH0177 über unser Karriere-Portal www.kreuznacherdiakonie.de/karriere oder per E-Mail an firstname.lastname@example.org.
Stiftung kreuznacher diakonie
Service Center - Personalmanagement
Ringstraße 58
55543 Bad Kreuznach
Ansprechpartner: Daniel Parker, stellv. Geschäftsbereichsleitung, Regionalleitung RLP,
Telefon: 0671 605-3963 | <urn:uuid:8e71a432-c0f4-44bb-8001-52f83bb22036> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 2,341 |
PETER VEEN
VALWIND
zeer korte verhalen
… … …
…
3…
… …
copyright © 2019 tekst – Peter Veen vormgeving – Monique Kalfsbeek-Verkade bno correctie – Evelyn Jongman tekening omslag – Sabine Liedtke isbn 978 90 828212 2 2 nur 303, 320…
4…
Pas
Thee, denk ik en sta op van achter mijn bureau. Vanuit mijn ooghoeken kijk ik naar buiten en zie een blauwe reiger die naar binnen staat te gluren. Ik bevries mijn pas. De reiger staat doodstil, alleen het gras rond zijn poten beweegt in de wind. Achter de reiger is de akker grijs van ganzen die stilletjes het groen verorberen. Vanuit de ochtendmist duikt een ruiter op. Hij galoppeert langs de beek en komt snel dichterbij. De reiger draait zijn kop naar het geluid en vliegt op. Direct dwarrelen grote zwermen ganzen omhoog. Ook ik kom weer in beweging en zet een pas richting keuken.
Zong
'Ik hoor prachtig zingen,' zegt een jonge vrouw. Ze leunt tegen een betaalautomaat in de smalle straat en kijkt me onbevangen aan. 'Echt prachtig zingen.' Ik spits mijn oren, maar het is stil om me heen. Alleen mijn eigen stem galmt door mijn hoofd.
'Ik hoor niks,' zeg ik en wil verder lopen.
'Van je vader.'
Het klopt, die zong, maar hij is dood. Ik spreek de zin niet uit maar zie de woorden naar haar reiken.
'Ja, die is dood,' zegt ze, 'dus nou doe jij het. Ooit zongen jullie heel mooi samen, het was met kerst.' Haar hond die op haar arm zit, lacht naar me. Maar als ik beter kijk, is het een kat. Net als ik haar wil vragen wie ze is, voel ik achter me haar man.
'Ga je mee?' vraagt hij en ze knikt.
De sfeer vervliegt, mijn vraag lost op.
Terwijl ik in gedachten het gesprek herhaal en inbrand in mijn brein, word ik langzaam wakker. En bang de woorden te vergeten, sta ik op en noteer snel alles wat ik me herinner. Ik lees het nog eens terug en vraag me af of er een boodschap is. Of er misschien een boodschap was. Mijn ogen dwalen naar de klok. Zes uur tien. Voor zingen is het veel te vroeg.
Glas
Nog slaperig draai ik de achterdeur van het slot en stap naar buiten. En trek direct mijn linkervoet weer terug. Iets kouds geeft mee als ik erop stap en kriebelt zachtjes onder de onbedekte huid. Voor de deur ligt een dode lijster. Hond die mee mag voor een ochtendplas, schuurt met zijn warme vacht langs mijn blote benen als hij zich naar buiten wringt. Hij pakt het lijfje en rent ermee weg, gooit het op, danst eromheen, doet een schijnaanval en knaagt aan de pootjes. Ondertussen haal ik de krant, gooi de vuilnis weg, hoor vogels fluiten, zie een meststrooier op de akker, voel de hitte van de zomerzon. Ik bekijk de achterdeur en zie de plek waar de lijster botste met het glas. Vlak naast het opgeplakte silhouet van een roofvogel speelt de wind met drie verloren veertjes.
Smaakje
'Koffie alsjeblieft.'
'Welk smaakje wilt u, kardemom, geitenkaas, bramen of rundvlees?'
'Heb je niet gewoon koffie?'
'Nee, dit zijn onze smaakjes. Welke mag ik u brengen?'
'Heb je dan misschien thee?'
'Jazeker. Dan hebben we de smaakjes ginseng, bloedworst, zeezout en natte hond.'
'Niet gewoon thee? Doe me dan maar een kopje warm water.'
'Met bubbels?'
Weten
Ik wring me in mijn schoenen, klaar om weg te gaan. Hond kijkt op en kwispelt. Wat heerlijk niet te weten wat er straks gebeuren gaat, denk ik. Niet weten van die klus die vanavond af moet zijn, niet van de auto die een beurt moet hebben, niet van de pc die hapert, niks van morgen, niets van welke dag erna dan ook. Alleen vandaag dat telt, alleen het nu. Schuif de tuindeur open en laat me vallen in een luie stoel. Mijn wangen warmen in de najaarszon. Hond ligt in het gras en knaagt aan een teruggevonden botje. De wind speelt met zijn haar.
Leven
Voor mijn ogen trekt een torenvalk een veldmuisje aan stukken en vreet het in drie happen op. Hond kluift aan een dood gevonden hazenjong. De jager schiet een fazant die neersmakt op de nog onbegroeide grond. Een ijsvogel die naast de beek woont, duikt het water in en graait een visje weg. Ik zoek de appel in mijn zak, bijt gulzig in het zachte vlees. Een vliegtuig trekt hoog over, ik verbeeld me dat het hier zijn bommen dropt en zie dood, overal waar leven is.
Raar
Toch vind ik het maar raar dat de rimpel boven mijn linkerwenkbrauw overdag niet meer wegtrekt. | <urn:uuid:2b9fd230-3591-472d-9ada-9089910158ba> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nld_Latn/train | finepdfs | nld_Latn | 4,241 |
IN ATTENDANCE:
Brian Arnold – President/Landscaping
Carol Ohno – Vice President
Al Abdulla – Treasurer
Alicia Churchill – Repairs & Maintenance/Landscaping
Anne Ng – Landscaping
Jason Jones - Meeting Chair
Steve Miller – Council Member
Strata Manager – Corinne Campbell
It was MOVED (Ohno), SECONDED (Churchill) and CARRIED that Jason Jones would chair the meeting.
MOTION CARRIED
CALL TO ORDER:
The meeting was called to order by the meeting chair, Jason Jones, at 7:02 pm.
APPROVAL OF THE AGENDA:
The agenda was amended to add two additional items: owner correspondence and communication with Profile Properties.
It was MOVED (Abdulla), SECONDED (Ng) and CARRIED to approve the amended agenda.
MOTION CARRIED
APPROVAL OF MINUTES
It was MOVED (Churchill), SECONDED (Abdulla) and CARRIED to approve the minutes from the council meeting dated May 30, 2016.
MOTION CARRIED
FINANCIALS
Financial Statement: It was MOVED (Abdulla), SECONDED (Jones) and CARRIED to approve the financials up to May 2016, as prepared by Profile Properties.
MOTION CARRIED
The Treasurer provided a report and it was MOVED (Abdulla), SECONDED (Jones) and CARRIED, to approve the report (Attachment 1 to these minutes).
MOTION CARRIED
Accounts Receivable: Accounts Receivables were reviewed at this meeting and the Strata Manager was asked to follow up with units with outstanding balances in accordance with the *Strata Property Act of British Columbia*.
It was MOVED (Abdulla), SECONDED (Jones), and CARRIED to apply late fees, fines, and liens in accordance with the Strata Property Act of British Columbia, Section 112.
MOTION CARRIED
REPAIR AND MAINTENANCE REPORT:
It was MOVED (Arnold), SECONDED (Miller) and CARRIED to accept the repair and maintenance report (Attachment 2 to these minutes).
MOTION CARRIED
**Exterior Drainage:** The camera scopes revealed that work was required in several places in the exterior drain pipes. Based on the advice of the Strata Manager, the strata council deemed this to be emergency work necessary to save the strata corporation from further harm and/or damage.
It was MOVED (Churchill), SECONDED (Abdulla) and CARRIED to proceed with the required drainage work utilizing funds not to exceed $15,000.00, from the Contingency Reserve Fund (CRF). It was noted these funds will not be repaid back into the CRF.
MOTION CARRIED
**Damaged Garage Door:** A unit with a garage door that was damaged by the occupants was not replaced in the timeline council provided. Council sought guidance from the Strata Manager who advised that the strata lot could be entered for a non-emergency repair with 48-hours' notice in accordance with the Strata Corporation's bylaw 12(b). A 48-hour notice was issued to the occupants which indicated the intent, if necessary, to forcibly enter the strata and tow any vehicles to allow for the installation of the replacement door ordered by the strata council. Subsequent to the notice delivery, the occupant came forward and offered to personally take care of the door replacement.
**Rot Investigation:** It was MOVED (Churchill), SECONDED (Ohno) and CARRIED to investigate rot issues on the exterior of two units.
MOTION CARRIED
Roof Report: The council discussed that the repairs and maintenance items in the roof report (Attachment 2) would be addressed in 2017. The report noted that some roof tiles exhibited granulation loss which may be a warranty issue. The Strata Manager was asked to follow up on this.
GREEN SPACE DISCUSSION:
A council member is working on obtaining recommendations from experts for dealing with the pest issues that have been discovered in the green space behind the property.
BYLAW CONCERNS:
In relation to the Strata Corporation’s “Permit Entry to Strata Lot” bylaw 12(b), some members of council believe that this bylaw is not legally enforceable under the *Strata Property Act of British Columbia*: Section 121(1)(a). A council member contacted a Strata Attorney and shared their advice with the strata council that stipulated:
“for non-emergency repairs such as cosmetic repairs to a garage, council needs to provide 48-hours’ notice assuming they have a duty to repair. Council cannot forcibly enter a strata lot and would need a court order to do so. Council should proceed with caution as moving forward could put the strata at risk.”
Some members of council requested further legal advice on bylaw 12(b) to determine if council is within their legal rights to enter a strata lot without homeowner consent in a non-emergency.
It was MOVED (Jones), SECONDED (Churchill) and CARRIED to attempt moving forward with the garage door repairs as scheduled but not execute a conflicting legal opinion on the forcible entry without more clarity.
MOTION CARRIED
The Strata Manager suggested that different attorneys will provide different opinions and that council could get the bylaws reviewed by legal counsel and remove any bylaws that are deemed unenforceable.
It was MOVED (Arnold), SECONDED (Ohno) and CARRIED to have the bylaws reviewed by legal counsel to remove any unenforceable bylaws.
MOTION CARRIED
The cost of reviewing the bylaws will be approximately $1,000.00. A council member requested that council be allowed to decide which legal counsel would review the bylaws as the review could benefit from the opinion of both a strata law attorney and a criminal law attorney.
PARKING CONCERNS:
Residents are still parking cars in front of their garages which is in violation of the Strata Corporation’s “Parking and Driving Vehicles” bylaws 7(5) and 7(6). In addition, numerous instances are occurring of vehicles parking in areas clearly marked with “No Parking” signs. Bylaw infraction letters are being sent out on a regular basis and owners are reminded that a violation could carry a $200.00 fine each and every time under the Strata Corporation’s “Maximum Fine” bylaw 31(1).
Council had a discussion about a number of units that are not parking at least one vehicle in their garage which is contributing to the consistent lack of parking throughout the complex. A number of considerations have been discussed on how to address parking in the long term.
It was MOVED (Jones), SECONDED (Abdulla) and CARRIED that the strata council formally ask owners to ensure that they are parking in their garages and to only park one vehicle in the surface lots or a formal rule will be considered to address the issue.
MOTION CARRIED
It was noted that the Strata Manager left the meeting at 9:05 pm and the council continued the meeting on their own.
LEGAL ACTION(S):
Discussion took place regarding legal action against Pacific Quorum Properties and Oakdale Building Services, during which a council member asked if a conflict of interest disclosure was made pursuant to section 32 of the Strata Property Act by a previous council member regarding their dealings with Oakdale Building Services. It was not known if a conflict of interest disclosure had been made.
A motion was made to seek legal advice on damages against Pacific Quorum Properties for an amount of $21,000.00, damages against Oakdale Building Services for an amount of $30,000.00, and potential conflicts of interest. It was MOVED (Jones) and SECONDED (Abdulla) to seek legal advice on damages and potential conflicts of interest. The vote was TIED (2 In Favour, 2 Opposed, 3 Abstained). Under the Strata Corporation’s bylaw 26(2), the President placed an additional opposing vote to DEFEAT the motion. During the initial vote, some discussions occurred among some council members that were perceived by other council members to be an attempt to sway the vote. In the moment, the Chair believed that no undue influence had been exerted and the result of the vote was minuted.
MOTION DEFEATED
A motion was made to submit a letter of intent to Pacific Quorum Properties requesting damages in the amount of $21,000.00 for undisclosed reasons. It was MOVED (Jones), SECONDED (Arnold) and CARRIED to submit a letter of intent to Pacific Quorum Properties requesting damages.
MOTION CARRIED
A motion was made to submit a letter of demand to Oakdale Build & Service requesting damages in the amount up to a maximum of $25,000.00 for undisclosed reasons. It was MOVED (Jones), SECONDED (Abdulla) and CARRIED to submit a letter of demand to Oakdale Building Services requesting damages.
MOTION CARRIED
The Strata Manager has previously informed the council that in order to proceed with legal action, a ¾ vote of the Owners, Strata Plan LMS101, is first required.
CORRESPONDENCE:
Incoming Correspondence: Council reviewed correspondence regarding ants.
Outgoing Correspondence: The Strata Manager was asked to send bylaw warning infraction letters to several units for parking issues.
A home owner has made numerous requests for non-standard documentation regarding a bylaw complaint/warning they received, which have been responded to by the Strata Manager. Given the nature of the requests and the communication history, council deemed it unlikely that a satisfactory outcome would be achieved without engaging the services of legal counsel. Therefore, it was decided by a majority of council members (via email) to engage legal counsel to engage in future communications with the home owner and address their concerns.
ADJOURNMENT:
The next council meeting will held on September 19, 2016. There being no further official business to transact, the meeting was adjourned at 9:50pm.
Minutes prepared by the Strata Council LMS101
Treasurers Report - April and May 2016
I have reviewed the April and May 2016 Financial Statements as prepared by Profile Properties and recommend to approve financial statements as prepared.
I have confirmed the following bank balances per General Ledger to Bank Statements at May 31, 2016:
SA Exterior Repairs - $21,736.15
Contingency Reserve - $254,216.74
General Account - $26,564.28
Accounts Receivable at July 14, 2016
We have a unit in arrears 3 months of strata fees.
We have a unit in arrears for an owner chargeback.
We have a unit in arrears the first special assessment payment.
Invoice Reversal
All invoices that required reversing have been properly reversed.
Repairs and Maintenance Report July 2016
Completed repairs
- unit door reinstall with waterproofing
- repair 260 unit back steps repair
- repair 261 unit siding bubbling
- repair 262 unit bottom garage door rot
- repair 263 squirrels nesting on roof
- repair 264 unit top siding repair
- repair 266 unit outside lattice repair
- 267 mice in one unit
- repair 270 unit 26 power issue in main hydro room
- repair 273 unit back porch light and front railing
- repair 274 unit lattice and back railing repair
- repair 275 unit back porch ant issue resolved
New repair form formatted by RM.
- # 3 unit repair to side wall front steps pulling away from building
- # 4 broken railing in common property siding missing from front of one unit fence in lower parking needs bolting
- # 5 unit back fence needs a panel to stop wildlife from entering backyard
Other odds and ends
-cleaned perimeter lights
-fixed some fence caps and the fence in upper parking
Completed Projects
-painting of front steps arbours and parking lots added the railings and the front dividers completed
-window cleaning completed
Projects
- back Door re unit 46 47
-drainage scopes completed of all buildings need a plan awaiting final report of all identified problems. Approx. cost to fix all issues relating to perimeter drains is $15,000
Moving forward we need to camera flush auger building 1-10 11-19 45-48 49-60 1 time per year all the other buildings every 2 years it is imperative that we are on a yearly plan to maintain moving forward.
-Roof maintenance plan for 2017 a comprehensive report was reviewed regarding the roof and maintenance issues that require attention in 2017. | <urn:uuid:5cfd54ef-09ee-4f26-8e5b-b476130d721c> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 11,876 |
Tu hijo o hija interesado en el deporte de la lucha libre?
Nuevo a la lucha libre? Ven a probar gratis!
Una semana libre de introduccion se llevara a cabo el 28, 29 y 30 de Octubre de 5:30-7:30pm
Las prácticas oficiales del club comienzan el 4 de noviembre y serán los lunes, martes y miércoles durante toda la temporada de lucha cuando la escuela está en sesión.
Gatos monteses de Jr participara en eventos MO USA Wrestling y AAU! (Las finales estatales de MO USAW son el segundo fin de semana de marzo)
Inscripcion $100 + un obligacion de recaudcacion de fondos de $50
Inscripciones abiertas a partier 7 de Oct formas disponibles en el sitio web del club: www.wrightcityjrwildcats.com
* Todos los luchadores de primer año deben presentar una copia de su certificado de nacimiento.
* Entrenadores y padres todavia necesitan voluntaries! | <urn:uuid:a35fd8da-032b-4568-bd59-32b06a5433bd> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/spa_Latn/train | finepdfs | spa_Latn | 844 |
Burundi
Kayanza Matraco Businde Washing Station
Location
Gahombo, Kayanza, Burundi
Altitude
1,800-1,950 meters
Varieties Bourbon
Process Washed
Drying Sun-dried on raised beds
Harvest June-September
Export September-December
T he Matsitsi Trading Coffee SU (or Matraco) company was founded in 2015 and is owned by Mr. Matsitsi, a coffee producer who oversees Matraco's three washing stations and over 10,000 trees. Two of these washing stations are in the Kayanza province and one other is under construction in the Muyinga province. The two washing stations in Kayanza are some of the best around and have won Cup of Excellence awards in the 2013, 2014, 2015, and 2017 competitions. Matraco is focused on fine-tuning its production process while promoting ethical trade and environmental protection. | <urn:uuid:d7781430-da99-4d49-b61a-bf15410f4f7d> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 811 |
LUNCHES TO PUT A SPRING IN YOUR STEP
Our delicious Homity pie has made a welcome return for British Pie Week on 6th March. Golden, creamy, cheesy and oh-so-hearty, what’s not to love? Some say this pie originates from Devon, we’re not sure about that, but what we do know is that we only ever use dairy from the Southwest, and the mature cheddar used in this dish comes from Wyke Farm in Somerset, making it pure pie perfection!
Have you entered our “Design a Book Cover” competition? Get your entries in by Friday 23rd February and you could win a family trip to the world famous Tank Museum in Bovington. Winners will be announced on World Book Day, Thursday 7th March. And to mark World Book Day on the menu, we have Greg the Plant based Sausage Roll. Who loves a Sausage Roll? We do! And we know you do too, Yummy!
It’s Red Nose Day on Friday 15th March, and ours not only look great, they taste great too! Why not send us some pictures wearing yours, just for fun.
Easter is hopping in a tiny bit early for you on Wednesday 27th March, order our Roast Turkey or Quorn Roast with stuffing and enjoy a special treat for pudding, our amazing Easter Chocolate Biscuit Cake. We hope you have an Egg-straordinary Easter break and like you, we cannot wait to hit the Egg-sit on Thursday!
www.localfoodlinks.org.uk
Some other bits you need to know...
**FOOD ALLERGIES**
It is your responsibility to order a meal your child can safely eat. To make this as easy as possible for you we have detailed the five most common allergens on the menu. These symbols show meals that ‘contain’ specified allergens.
Ingredients for all our meals can be found by clicking on a meal choice on the online ordering system. For further allergen details please refer to the full allergen list at [localfoodlinks.org.uk/allergies](http://localfoodlinks.org.uk/allergies)
Some side dishes or sauces are optional; gravy, custard, cheese, mayonnaise, spread and bread can be omitted to make your selection allergy compliant.
We will work with you to provide allergen free meals for children who have medically confirmed food allergies. To discuss in more detail please contact firstname.lastname@example.org
**FREE SCHOOL MEALS**
If your child is in KS1 they can enjoy a hot school meal for free everyday!
For children in KS2 the price is £2.50 per meal. Some children in Yr3 or above may be entitled to **free meals** if their parents receive financial support.
To find out if you are entitled, contact your local authority.
**ORDERING**
All meals need to be ordered (or amended) 7 days in advance.
**ORDER AT**
my.localfoodlinks.org.uk
Any problems call 01308 420269
# Spring Lunch Menu
## Monday 19 February
- Somerset Cheese & Tomato Pizza with Sweetcorn & Half a Jacket Potato
- Plant Powered Sausage Roll with Sweetcorn & Half a Jacket Potato
- Quorn Cowboy Casserole
- Fruity Oat Cookie or Fresh Fruit
## Tuesday 20 February
- Wholemeal Pasta with Creamy Tomato & Bacon Sauce, & Peas
- Veg Packed Tomato Soup with a Cheese Baguette
- Cheese Roll with Marmite Twist & Carrot Sticks
- Mini Flapjack & Kiwi Wedge
## Wednesday 21 February
- Roast Dinner Garnish with Roast Potatoes, Mixed Vegetables & Gravy
- Cauliflower & Broccoli Cheese with Roast Potatoes, Mixed Vegetables & Gravy
- Tuna Mayo Roll with Tomato Pinwheel & Carrot Sticks
- Lemon Drizzle Cake or Fresh Fruit
## Thursday 22 February
- British Beef Cottage Pie with Baby Carrots & Green Beans
- Plant Powered Cottage Pie with Baby Carrots & Green Beans
- Cheese Roll with Tomato Pinwheel & Carrot Sticks
- Mini Shortbread & Melon
## Friday 23 February
- Butchers Sausage Hot Dog with Chips, Peas, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Quorn Sausage Hot Dog with Chips, Peas, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Jacket Potato with Cheese & Cucumber
- Rock Cake or Fresh Fruit
## Monday 26 February
- Chicken Katsu with Rice, Vegetables & Mini Nasi
- Quorn Katsu with Rice, Vegetables & Mini Nasi
- Jacket Potato with Baked Beans & Grated Cheese
- Jammy Shortbread or Fresh Fruit
## Tuesday 27 February
- Beef Meatball Sub with 5 Veg Tomato Sauce, Grated Cheese & Peas
- Plant Packed Meatball Sub with 5 Veg Tomato Sauce, Grated Cheese & Peas
- Jacket Potato with Tuna Mayo & Carrot Sticks
- Mini Chocolate Biscuit & Orange Wedge
## Wednesday 28 February
- Roast Pork Loin with Roast Potatoes, Mixed Vegetables & Gravy
- Plant Powered “Meat” Loaf with Roast Potatoes, Mixed Vegetables & Gravy
- Cheese Roll with Caramelised Onion Twist & Cucumber
- Strawberry Yoghurt Cupcake or Fresh Fruit
## Thursday 29 February
- Brink Brief Lasagne with Baby Carrots & Greens
- Veg Packed Lasagne with Baby Carrots & Greens
- Jacket Potato with Ham & Carrot Sticks
- Chocolate Pudding & Chocolate Sauce or Fresh Fruit
## Friday 1 March
- MSC Battered Fish with Chips, Peas & Tomato Ketchup
- Cheese & Tomato Mini Muffin Pizza with Chips, Peas & Tomato Ketchup
- Egg Mayo Roll with Chips & Crudités
- Fruity Oat Slice
## Monday 4 March
- British Beef Bolognese with Wholemeal Pasta, Grated Cheese, Carrots & Green Beans
- Quorn Katsu with Rice, Vegetables & Mini Nasi
- Jacket Potato with Baked Beans & Grated Cheese
- Chewy Coconut Cookie or Fresh Fruit
## Tuesday 5 March
- Pork & Apple Burger with Mini Jacket Potato, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Cheese & Bean Burger with Mini Jacket Potato, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Tuna Roll with Pesto Pinwheel & Carrot Sticks
- Mini Oat Cookie & Melon
## Wednesday 6 March
- Roast Beef with Yorkshire Pudding, Roast Potatoes, Vegetable Medley & Gravy
- Honey Pie with Country Vegetables & Gravy
- Cheese Roll with Tomato Pinwheel & Carrot Sticks
- Chocolate Flapjack & Orange Wedge
## Thursday 7 March
- Tomato & Vegetable Pasta Bake with Cheesy Crust & Peas
- Greg the Plant Powered Sausage Roll with Half a Jacket Potato & Peas
- Jacket Potato with Tuna Mayo & Cucumber
- Sticky Toffee Pudding & Custard or Fresh Fruit
## Friday 8 March
- MSC Fish Fingers in a Roll with Chips, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Fishless Fishstick in a Roll with Chips, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Jacket Potato with Cheese & Carrot Sticks
- Lemon shortbread or Fresh Fruit
## Monday 11 March
- Ham & Cheese Pizza with Baked Beans & Corn Cob
- Cheese & Tomato Pizza with Baked Beans & Corn Cob
- Jacket Potato with Salsa, Sour Cream & Carrot Sticks
- Fruity Oat Cookie or Fresh Fruit
## Tuesday 12 March
- LFL 5 Veg Tomato Sauce with Butchers Sausage, Wholemeal Pasta & Peas
- LFL 5 Veg Tomato Sauce with Quorn Best of British Sausage, Wholemeal Pasta & Peas
- Cheese Roll with Caramelised Onion Twist & Cucumber
- Mini Ginger Biscuit & Pineapple
## Wednesday 13 March
- Roast Beef with Yorkshire Pudding, Roast Potatoes, Vegetable Medley & Gravy
- Cauliflower & Broccoli Cheese with Yorkshire Pudding, Roast Potatoes, Vegetable Medley & Gravy
- Tuna Roll with Pesto Pinwheel & Carrot Sticks
- Dorset Apple Cake or Fresh Fruit
## Thursday 14 March
- Chicken & Bacon Casserole with Mashed Potato Topping, Baby Carrots & Green Beans
- Quorn & Vegetable Casserole with Mashed Potato Topping, Baby Carrots & Green Beans
- Jacket Potato with Spaghetti Hoops & Grated Cheese
- Mini Flapjack & Kiwi Wedge
## Friday 15 March
- MSC Furbache with Chips, Peas, Sweetcorn, Tomato Ketchup
- Vegetable & Bean Enchilada with Chips, Peas, Sweetcorn, Tomato Ketchup
- Ham Roll with Chips, Cucumber & Tomato Ketchup
- Red Nose Cookie or Fresh Fruit
## Monday 18 March
- Chicken Katsu with Rice, Vegetables & Mini Nasi
- Quorn Katsu with Rice, Vegetables & Mini Nasi
- Jacket Potato with Baked Beans & Grated Cheese
- Jammy Shortbread or Fresh Fruit
## Tuesday 19 March
- Beef Meatball Sub with 5 Veg Tomato Sauce, Grated Cheese & Peas
- Plant Packed Meatball Sub with 5 Veg Tomato Sauce, Grated Cheese & Peas
- Jacket Potato with Tuna Mayo & Carrot Sticks
- Mini Chocolate Biscuit & Orange Wedge
## Wednesday 20 March
- Roast Pork Joint with Roast Potatoes, Mixed Vegetables & Gravy
- Plant Powered “Meat” Loaf with Roast Potatoes, Mixed Vegetables & Gravy
- Cheese Roll with Caramelised Onion Twist & Cucumber
- Strawberry Yoghurt Cupcake or Fresh Fruit
## Thursday 21 March
- Roast Beef Lasagne with Baby Carrots & Greens
- Veg Packed Lasagne with Baby Carrots & Greens
- Jacket Potato with Ham & Carrot Sticks
- Chocolate Pudding & Chocolate Sauce or Fresh Fruit
## Friday 22 March
- MSC Battered Fish with Chips, Peas & Tomato Ketchup
- Cheese & Tomato Mini Muffin Pizza with Chips, Peas & Tomato Ketchup
- Egg Mayo Roll with Chips & Crudités
- Fruity Oat Slice
## Monday 25 March
- British Beef Bolognese with Wholemeal Pasta, Grated Cheese, Carrots & Green Beans
- Quorn Katsu with Rice, Vegetables & Mini Nasi
- Jacket Potato with Baked Beans & Grated Cheese
- Chewy Coconut Cookie or Fresh Fruit
## Tuesday 26 March
- Pork & Apple Burger with Mini Jacket Potato, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Cheese & Bean Burger with Mini Jacket Potato, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Tuna Roll with Pesto Pinwheel & Carrot Sticks
- Mini Oat Cookie & Melon
## Wednesday 27 March
- Roast Beef and Stuffing with Roast Potatoes, Country Vegetables & Gravy
- Quorn Roast and Stuffing with Roast Potatoes, Country Vegetables & Gravy
- Cheese Roll with Tomato Pinwheel & Carrot Sticks
- Easter Chocolate Biscuit Cake or Fresh Fruit
## Thursday 28 March
- Tomato & Vegetable Pasta Bake with Cheesy Crust & Peas
- Plant Powered Sausage Roll with Half a Jacket Potato & Peas
- Jacket Potato with Tuna Mayo & Cucumber
- Sticky Toffee Pudding & Custard or Fresh Fruit
## Friday 29 March
- MSC Fish Fingers in a Roll with Chips, Peas, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Fishless Fishstick in a Roll with Chips, Peas, Sweetcorn & Tomato Ketchup
- Jacket Potato with Cheese & Carrot Sticks
- Mini Chocolate Biscuit & Orange Wedge
## Monday 15 April
- Ham & Cheese Pizza with Baked Beans & Corn Cob
- Cheese & Tomato Pizza with Baked Beans & Corn Cob
- Jacket Potato with Salsa, Sour Cream & Carrot Sticks
- Fruity Oat Cookies or Fresh Fruit
## Tuesday 16 April
- LFL 5 Veg Tomato Sauce with Butchers Sausage, Wholemeal Pasta & Peas
- LFL 5 Veg Tomato Sauce with Quorn Best of British Sausage, Wholemeal Pasta & Peas
- Cheese Roll with Caramelised Onion Twist & Cucumber
- Mini Ginger Biscuit & Pineapple
## Wednesday 17 April
- Roast Beef with Yorkshire Pudding, Roast Potatoes, Vegetable Medley & Gravy
- Cauliflower & Broccoli Cheese with Yorkshire Pudding, Roast Potatoes, Vegetable Medley & Gravy
- Tuna Roll with Pesto Pinwheel & Carrot Sticks
- Dorset Apple Cake or Fresh Fruit
## Thursday 18 April
- Chicken & Bacon Casserole with Mashed Potato Topping, Baby Carrots & Green Beans
- Quorn & Vegetable Casserole with Mashed Potato Topping, Baby Carrots & Green Beans
- Jacket Potato with Spaghetti Hoops & Grated Cheese
- Mini Flapjack & Kiwi Wedge
## Friday 19 April
- MSC Fishcake with Chips, Peas, Sweetcorn, Tomato Ketchup
- Vegetable & Bean Enchilada with Chips, Peas, Sweetcorn, Tomato Ketchup
- Ham Roll with Chips, Cucumber & Tomato Ketchup
- Vanilla Cookie or Fresh Fruit
---
**We reserve the right to make menu changes when necessary**
**Contains Allergens**
- G Gluten
- D Dairy
- E Egg
- S Soya
- F Fish
- C Coconut | 597fccb8-f480-4641-80ab-d2c3383bc90a | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 11,181 |
Checklist for Granting an Exception for Commercial Unmanned Aircraft System (UAS/Drone) Use
Effective Date: August 29, 2016
Revision Date: October 5, 2022
This checklist is designed to provide a tool to facilitate the required risk/benefit analysis pursuant to Campus policy before a commercial drone operation can take place over the Downtown Denver or Anschutz Medical Campus. Ultimate approval for any drone flight over CU Anschutz property lies with the Executive Vice Chancellor for Administration and Finance and Chief Financial Officer. Ultimate approval for any drone flight over the Downtown Denver Campus lies with the Executive Vice Chancellor of Administration and Strategy. Any flight that takes place without administrative approval will be deemed a violation of federal regulation and Campus policy, and those conducting the flight will be subject to sanctions at the discretion of Campus officials and will be promptly reported to Campus or local law enforcement, and the Federal Aviation Administration (FAA) Regional Operation Center.
Preliminary Inquiry:
(1) Is the use of the UAS necessary or crucial to further the mission of the Campus?
(2) Are there no viable alternatives to using the UAS to achieve the stated goal or purpose?
(3) Has the Campus, or in some cases, System Administration, requested an outside company or internal party to perform commercial flight services?
(4) What Campus School/College/Department is involved and/or sponsoring the drone operation?
(5) Who owns the drone and who will be operating and insuring the drone?
(6) Will your proposed flight be taking place anywhere near, over, or around Children's Hospital Colorado or University of Colorado Hospital?
(7) Will your proposed flight plan have the potential to interfere with Flight for Life traffic entering and leaving the airspace over the Anschutz Medical Campus?
If the answer to either question 1 or 2 is "no", an exception will not be granted. Pursuant to Campus policy, there must be a compelling circumstance to grant a waiver to the prohibition on drone flights over campus property.
Before the Executive Vice Chancellor for Administration and Finance and Chief Financial Officer for the Anschutz Medical Campus or the Senior Vice Chancellor for Administration and Finance for the Downtown Denver Campus can determine whether or not the flight warrants an
exemption, the following items required pursuant to federal regulation (14 CFR Part 107), must be provided by the company before an official waiver can be granted:
o An FAA-Issued permanent Remote Pilot Certificate
1
o Proof of Registration of the UAS with the FAA 2
o A Description of Proposed Flight Operations, as contained in the questionnaire attached at Exhibit A to this UAS Commercial Use checklist.
[x] The aircraft must be more than 0.55 lbs. and weigh under 55 lbs.
o A UAS Flight Plan, which meets all required FAA Criteria:
[x] Must be flown in visual line-of-sight
[x] Flown in Class G 3 Airspace
[x] Must fly under 400 feet
[x] Must fly at or below 100 mph
[x] Must fly during the day
[x] Must yield right of way to manned aircraft
[x] Must NOT fly from a moving vehicle
[x] Must NOT fly over people
o Proof of Liability Insurance to cover UAS operations
If an internal department is requesting the use of a drone for commercial purposes, there are two routes for providing documentation for campus approval:
(1) The option outlined above for small UAS operations under 14 CFR Part 107; OR
(2) Obtain a blanket public Certificate of Waiver or Authorization (COA) from the FAA. A COA for public aircraft permits nationwide flights in Class G airspace at or below 400 feet, self-certification of the UAS pilot, and the option to obtain emergency COAs (eCOAs) under special circumstances. Special COAs must be approved by the FAA, and the requestor must contact firstname.lastname@example.org for more information. A COA application takes approximately 60 days to process.
Once the campus authorities have received all of the required documentation outlined in this document, the campus must be made aware of the proposed date, time, and exact flight plan of the UAS. If any documentation is incomplete, missing, or inadequate, or the proposed flight plan is deemed to be a risk to the campus community, the campus reserves the right to deny the UAS operation. All UAS operations must be approved by the following departments:
□ Office of Administration and Finance
□ University Police
□ Office of Regulatory Compliance
1 https://www.faa.gov/uas/commercial_operators/become_a_drone_pilot/
3
2 https://registermyuas.faa.gov/
https://www.faa.gov/air_traffic/nas_redesign/regional_guidance/eastern_reg/nynjphl_redesign/documentation/f eis/appendix/media/Appendix_A-National_Airspace_System_Overview.pdf
□ University Risk Management
□ Department/School/College using the footage
□ Facilities Management
□ University Counsel
□ Affiliate Hospital(s) Flights Deck (for Anschutz Medical Campus flights only)
Once the company or internal department has received approval from all of the required Campus stakeholders, the company or internal department will be required to complete the Agreement for UAS flight.
The Campus will issue a physical permit for all approve flights, which the flight operator must carry with them at all times during flight operation.
Exhibit A: Description of Proposed Flight Operations
Operational Details
1. Where do you plan to operate?
a. Consider providing latitude/longitude and a detailed map of your planned flight area.
2. How high will you fly your aircraft (maximum altitude above ground level)?
3. Do you want to fly in controlled airspace (Class B, C, D, surface E)?
a. If yes, please see 14 CFR §107.41 and our Flying Drones Near Airports (Controlled Airspace) – Part 107 page
4. Are there any other kinds of airspace within 5 miles of any planned flight area?
5. What kind of area(s) will you fly over?
a. For example: rural, sparsely populated, congested, populated, a neighborhood, within city limits, large outdoor gathering of people, a restricted access site, etc.
Small UAS Details
1. What kind of UAS will you use to fly the operations requested in this application?
a. For example: multi-rotor, fixed wing, hybrid (both multi-rotor and fixed wing), single rotor, lighter than air, etc.
2. What is your UAS's power or energy source in flight?
3. What is your UAS's maximum flight time (in minutes), range (in feet), and speed (in miles per hour)?
4. How big is the aircraft (length/width/height in inches)?
5. How do you ensure the aircraft only flies where it is directed (i.e. ensure containment)?
a. For example: geo-fencing, tether, etc.
6. What kind of termination system, if any, does the UAS have?
a. For example, immediate flight termination switch
7. How much will the aircraft and its payload weigh when flying?
8. If the aircraft carries any external or internal load (or object), how is the load secured?
9. What, if any, external or internal load (or object) could be dropped from the aircraft when flying, and how will you assure the safety of people, or other people's property, if it is dropped or detached when flying?
Pilot/Personnel Details
1. What minimum level of experience will the Remote Pilot in Command (Remote PIC) have to fly under this waiver?
2. How many personnel (including the Remote PIC) will you use for operations under this waiver (minimum needed)?
3. What kind of training, if any, will personnel (e.g. visual observer(s)) have prior to flying under the waiver?
a. How will the personnel be trained?
b. How will the Responsible Person know the other personnel are competent and have operational knowledge to safely fly the UAS under the waiver conditions?
c. If personnel will be tested, what kind of testing will be performed, and how will evaluations be conducted and documented?
d. How will personnel maintain the knowledge/skill to fly under this waiver? Will recurrent training or testing be required? | <urn:uuid:7acb22d8-50a3-410b-8b90-75016d10b471> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 8,000 |
www.ijpsonline.com
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
Scientifi c Publication of the Indian Pharmaceutical Association
Indexed in Ind MED, EMBASE/Excerpta Medica, International Pharmaceutical Abstracts, Chemical Abstracts.
Volume 69
Number 5
September-October 2007
CONTENTS
REVIEW ARTICLES
Simultaneous Estimation of Aceclofenac, Paracetamol and
Recent Trends in Drug-Likeness Prediction: A Comprehensive Review of In Silico Methods
R. U. KADAM AND N. ROY
609-615
Biodegradable Polymers: Which, When and Why?
V. B. KOTWAL, MARIA SAIFEE, NAZMA INAMDAR AND
KIRAN BHISE
616-625
RESEARCH PAPERS
Strong Cation Exchange Resin for Improving Physicochemical Properties and Sustaining Release of Ranitidine Hydrochloride S. KHAN, A. GUHA, P. G. YEOLE, AND P. KATARIYA 626-632
Novel Co-Processed Excipients of Mannitol and Microcrystalline Cellulose for Preparing Fast Dissolving Tablets of Glipizide S. JACOB, A. A. SHIRWAIKAR, A. JOSEPH, K. K. SRINIVASAN 633-639
Formulation and Optimization of Directly Compressible Isoniazid Modifi ed Release Matrix Tablet
M. C. GOHEL, R. K. PARIKH, M. N. PADSHALA, K. G. SARVAIYA AND D. G. JENA 640-645
Effect of Casting Solvent and Polymer on Permeability of Propranolol Hydrochloride Through Membrane Controlled Transdermal Drug Delivery System
T. E. G. K. MURTHY AND V. S. KISHORE
Preparation of Mucoadhesive Microspheres for Nasal Delivery by Spray Drying
MAHALAXMI RATHANANAND, D. S. KUMAR, A. SHIRWAIKAR,
RAVI KUMAR, D. SAMPATH KUMAR AND R. S. PRASAD
Effect of Polymers on Crystallo-co-agglomeration of Ibuprofen-Paracetamol: Factorial Design
A. PAWAR, A. R. PARADKAR, S. S. KADAM AND K. R. MAHADIK 658-664
Synthesis and Antimicrobial Evaluation of Some Novel 2-Imino3-(4'-carboxamido pyridyl)-5-Arylidene-4-Thiazolidinones and their Brominated Derivatives
P. MISHRA, T. LUKOSE AND S. K. KASHAW
665-668
Measurement of Urine and Plasma Oxalate with Reusable
Strip of Amaranthus Leaf Oxalate Oxidase
NISHA SHARMA, MINAKSHI SHARMA, V. KUMAR AND
C. S. PUNDIR
SHORT COMMUNICATIONS
Simultaneous HPLC Estimation of Omeprazole and Domperidone from Tablets
LAKSHMI SIVASUBRAMANIAN AND V. ANILKUMAR
669-673
674-676
Isolation and Evaluation of Fenugreek Seed Husk as a
Granulating Agent AMELIA AVACHAT, K. N. GUJAR, V. B. KOTWAL AND SONALI PATIL 676-679
Synthesis and In Vitro Effi cacy of some Halogenated Imine Derivatives as Potential Antimicrobial Agents
A. K. HALVE, DEEPTI BHADAURIA, B. BHASKAR, R. DUBEY AND
VASUDHA SHARMA
Simultaneous Spectrophotometric Estimation of Atorvastatin Calcium and Ezetimibe in Tablets
S. S. SONAWANE, A. A. SHIRKHEDKAR, R. A. FURSULE AND
S. J. SURANA
683-684
High Performance Thin Layer Chromatographic Estimation of Lansoprazole and Domperidone in Tablets
J. V. SUSHEEL, M. LEKHA AND T. K. RAVI
684-686
Antimicrobial Activity of Helicteres isora Root
S. VENKATESH, K. SAILAXMI, B. MADHAVA REDDY AND
MULLANGI RAMESH
687-689
Synthesis and Antibacterial Activity of 2-phenyl-3,5-diphenyl (substituted) -6-aryl-3,3a,5,6-tetrahydro-2H-pyrazolo[3,4d]thiazoles
Chlorzoxazone in Tablets
G. GARG, SWARNLATA SARAF AND S. SARAF
692-694
Reverse Phase High Performance Liquid Chromatography Method for Estimation of Ezetimibe in Bulk and Pharmaceutical Formulations
S. K. AKMAR, LATA KOTHAPALLI, ASHA THOMAS,
SUMITRA JANGAM AND A. D. DESHPANDE
Synthesis and Antiinfl ammatory Activity of N-Aryl Anthranilic Acid and its Derivatives
J. K. JOSHI, V. R. PATEL, K. PATEL, D. RANA, K. SHAH,
RONAK PATEL AND RAJESH PATEL
697-699
RP-HPLC Method for the Determination of Atorvastatin calcium and Nicotinic acid in Combined Tablet Dosage Form
D. A. SHAH, K. K. BHATT, R. S. MEHTA, M. B. SHANKAR AND
S. L. BALDANIA
700-703
Determination of Etoricoxib in Pharmaceutical Formulations by
HPLC Method
H. M. PATEL, B. N. SUHAGIA, S. A. SHAH AND I. S. RATHOD
703-705
Proceedings of the Symposium on Advances in Pulmonary and Nasal Drug Delivery, October 2007, Mumbai
Albumin Microspheres of Fluticasone Propionate Inclusion Complexes for Pulmonary Delivery
A. A. LOHADE, D. J. SINGH, J. J. PARMAR, D. D. HEGDE, M. D. MENON,
P. S. SONI, A. SAMAD AND R. V. GAIKWAD
707-709
Design and Development of Thermoreversible Mucoadhesive
Microemulsion for Intranasal Delivery of Sumatriptan Succinate
R. S. BHANUSHALI AND A. N. BAJAJ
709-712
Preparation and Characterization of Chitosan Nanoparticles for Nose to Brain Delivery of a Cholinesterase inhibitor BHAVNA, V. SHARMA, M. ALI, S. BABOOTA AND J. ALI 712-713
Poloxamer Coated Fluticasone Propionate Microparticles for Pulmonary Delivery; In Vivo Lung Deposition and Effi cacy Studies
D. J. SINGH, J. J. PARMAR, D. D. HEGDE, M. D. MENON, P. S. SONI, A. SAMAD, AND R. V. GAIKWAD 714-715
Sustained Release Budesonide Liposomes: Lung Deposition and Effi cacy Evaluation
J. J. PARMAR, D. J. SINGH, D. D. HEGDE, M. D. MENON, P. S. SONI,
A. SAMAD AND R. V. GAIKWAD
Generation of Budesonide Microparticles by Spray Drying Technology for Pulmonary Delivery
S. R. NAIKWADE AND A. N. BAJAJ
Microemulsion of Lamotrigine for Nasal Delivery
A. J. SHENDE, R. R. PATIL AND P. V. DEVARAJAN
721-722
Development of a pMDI Formulation Containing Budesonide E. ROBINS, G. BROUET AND S. PRIOLKAR 722-724
Development of a pMDI Formulation Containing Salbutamol
E. ROBINS, G. WILLIAMS AND S. PRIOLKAR
724-726
Aqua Triggered In Situ Gelling Microemulsion for Nasal Delivery
R. R. SHELKE AND P. V. DEVARAJAN
726-727
In vivo Performance of Nasal Spray Pumps in Human Volunteers By SPECT-CT Imaging
S. A. HAZARE, M. D. MENON, P. S. SONI, G. WILLIAMS AND G. BROUET
728-729
Nasal Permeation Enhancement of Sumatriptan Succinate through Nasal Mucosa
S. S. SHIDHAYE, N. S. SAINDANE, P. V. THAKKAR, S. B. SUTAR AND
V. J. KADAM
729-731
S. K. SAHU, S. K. MISHRA, R. K. MOHANTA, P. K. PANDA AND MD. AFZAL AZAM
Formulation Development of Eucalyptus Oil Microemulsion for Intranasal Delivery
689-692
N. G. TIWARI AND A. N. BAJAJ
734
i
731-733
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
September - October 2007
716-717
717-721
695-697
680-682
646-650
651-657
www.ijpsonline.com
Formulation and Optimization of Directly Compressible Isoniazid Modified Release Matrix Tablet
M. C. GOHEL*, R. K. PARIKH, M. N. PADSHALA, K. G. SARVAIYA AND D. G. JENA Department of Pharmaceutics and Pharmaceutical Technology, L. M. College of Pharmacy, Navrangpura, Ahmedabad - 380 009, India
The objective of present work was to develop modifi ed release tablets of isoniazid using hydroxylpropylmethylcellulose as a release-controlling agent. The low-viscosity grade hydroxylpropylmethylcellulose, medium-viscosity grade hydroxylpropylmethylcellulose, and high-viscosity grade hydroxylpropylmethylcellulose were used to prepare the matrix tablets. The tablets, prepared by direct compression, were subjected to physical characterization and in vitro drug release studies. The in vitro drug release was carried out using USP apparatus 1 at 50 rpm in 900 ml of acidic dissolution medium (pH 1.2) for 2 h, followed by 900 ml alkaline dissolution medium (pH 6.8). The polymer type did not affect the fl ow of powder blend and crushing strength of isoniazid tablets. The drug release rate was strongly infl uenced by the type of polymer and the concentration of polymer. The viscosity grade of hydroxylpropylmethylcellulose and the drug release was inversely correlated. To analyze the release mechanism Higuchi, zero-order, fi rst-order, Hixson-Crowell, Weibull, and Korsmeyer-Peppas model were used. The optimized formulation followed the Weibull model. The use of simplifi ed optimization methodology is demonstrated to evolve unifi ed mathematical model.
Key words: Direct compression, isoniazid, modifi ed release, tablet
Hydrophilic polymers have been given considerable attention in the formulation of controlled release drug delivery systems for various drugs. Hydroxypropylcellulose, hydroxypropylmethylcellulose, and sodiumcarboxymethylcellulose, Carbopols ® and polyvinyl alcohol are a few representative examples of the hydrophilic polymers that have been extensively used in the formulation of controlled release systems.
dissolution can be either disentanglement or diffusion controlled, depending on the polymer molecular weight and the thickness of the diffusion boundary layer 5 .
Hydroxypropylmethylcellulose (HPMC), a semisynthetic derivative of cellulose, is popular as a swellable and hydrophilic polymer. Its non-toxic nature and ease of handling makes it an excellent release retardant material. On exposure to aqueous fluids, the polymer in tablet hydrates to form a viscous gel layer through which the drug is released by diffusion and/or erosion of the matrix. The formulation factors inß uencing the drug release from hydrophilic matrices are polymer viscosity, polymer particle size, drug to polymer ratio, drug solubility, drug particle size, drug loading, compression force, tablet shape, formulation excipients, coatings, and processing techniques 1-4 . The
E-mail: email@example.com
640
Tuberculosis (TB), a rampant infectious disease, is considered to be the foremost cause of death from a single microorganism. Annually worldwide, of the 8 million people who actively manifest the disease, 3 million die 6 . Chemotherapy of TB is complicated by the need of multi-drug regimens given over a long period. Development of delivery system that releases drug in a sustained manner at therapeutic concentration over a period of time can ensure patient compliance and may also minimize the risk of emergence of drug resistant mutants and potential toxicity.
Isoniazid (300 mg) is a Þ rst-line drug recommended by World Health Organization (WHO) for the treatment of tuberculosis. The high solubility in the aqueous medium, shorter half-life (1.5 to 4.5 h) and absorption throughout gastrointestinal tract, indicates that it is a better candidate for sustained drug delivery system. During the last few years, various carrier systems, like microparticles, stealth liposome and microspheres have been developed for the sustained delivery of isoniazid for better chemotherapeutic efÞ cacy against
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
September - October 2007
tuberculosis 7-9 . However, these formulations have to be injected either subcutaneously or intravenously. The parenteral route is not suitable for long-term treatment. Hence, there is a need to develop an oral drug delivery system that is convenient for the patients.
The objective of the present work was to fabricate sustained release formulation of isoniazid using a single synthetic excipient (HPMC).
MATERIALS AND METHODS
Jain and co-workers formulated controlled released tablet of isoniazid using guar and karaya gums alone and in combination with HPMC. The tablets exhibited non-Fickian release proÞ le with rapid initial release and showed better in vitro and in vivo correlation (r = 0.9794) 10 . Bulutoner and co-workers investigated polymethylacrylate, polyvinylchloride and Carbomer ® as a matrixing agent for isoniazid formulations. They reported Carbomer ® is the best matrixing agent for isoniazid 11 . Lucinda-Silva and Evangelist encapsulated isoniazid in the microspheres of alginate and chitosan. Half of the drug was released within 2.5 h 12 . Sharma and co-workers fabricated lectin-functionalized poly (lactide-co-glycolide) nanoparticles as oral/ aerosolized antitubercular drug carriers for treatment of tuberculosis 13 . The natural matrixing agents are less preferred at industry due to non-consistency in quality and compression problems. Scale-up problems are experienced with microspheres and nonoparticles. The major advantages of HPMC are directly compressible, gelling on exposure to aqueous media, releases the drug by the mechanism of erosion and/or diffusion.
Isoniazid (INH) IP was received as a gift sample from Sunij Pharma Pvt. Ltd., Ahmedabad. Various grades of hydroxypropylmethylcellulose (Methocel K4M, Methocel K15M and Methocel K100M) were obtained as gift from Colorcon Asia Pvt. Ltd., Goa. Dibasic calcium phosphate (DCP) and magnesium stearate were purchased from Laser Chemicals, Ahmedabad. Cab-O-Sil M5 was received as gift from Cabot Sanmar, Chennai.
Preparation of tablets:
The modified release monolithic tablet formulation consisting of Methocel, isoniazid and DCP were prepared. The polymer concentration was varied while the drug content (300 mg) and the total tablet weight (650 mg) were kept constant. The composition of various tablet formulations is given in Tables 1-3. The ingredients were individually passed through 40# sieve and mixed for 15 min. The mixture was lubricated with magnesium stearate (1%) and Cab-O-Sil (1%) and compressed into tablets using a single punch tablet machine (Cadmach Machinery, Ahmedabad). The compressed tablets were evaluated for physical
TABLE 1: COMPOSITIONS AND EVALUATION OF INH TABLETS CONTANING METHOCEL K4M
INH*
DCP**
*INH = isoniazid, **DCP = Dibasic calcium phosphate
TABLE 2: COMPOSITIONS AND EVALUATION OF INH TABLETS CONTANING METHOCEL K15M
INH*
DCP**
*INH = Isoniazid, **DCP = Dibasic calcium phosphate
September - October 2007
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
641
TABLE 3: COMPOSITIONS AND EVALUATION OF INH TABLETS CONTANING METHOCEL K100M
INH*
DCP**
*INH= Isoniazid, **DCP= Dibasic calcium phosphate, kp= Kilo Pascal
parameters such as crushing strength, friability, uniformity of weight and in vitro drug dissolution study.
Angle of repose:
A glass funnel was secured with its tip at a given height (h) above a graph paper placed on a horizontal surface. Powder was poured through the funnel until the apex of conical pile touched the tip of the funnel and then the angle of repose (Ø) was calculated using the following formula, tan Ø=h/r, where r is the radius of conical pile.
Tablet dimensions, crushing strength and friability:
The diameter, thickness, and crushing strength of ten randomly selected tablets per batch were determined using Dr. Scheleuniger ® (Pharmatron 8M, Germany) hardness tester. Twenty tablets were rotated in a friabilator (Model EF2, Electrolab, India) at 25 rpm for 4 min. The tablets were then dedusted, and the loss in weight due to fracture or abrasion was recorded as percentage weight loss (% friability).
Drug release study:
The dissolution study was performed in a calibrated dissolution test apparatus (Electrolab, TDT 06-T, Mumbai) equipped with a basket employing 900 ml of pH 1.2 (0.1 N HCl) solution for Þ rst 2 h and pH 6.8 buffer (Phosphate buffer) solution for additional 22 h. The baskets were rotated at 50 rpm and the dissolution media were maintained at 37±2 o . Five ml of samples were withdrawn and analyzed spectrophotometrically at 263 nm using a UV/Vis spectrophotometer (Model 1700, Shimadzu, Kyoto, Japan) after suitable dilution of the samples. The fresh dissolution medium was replaced after each withdrawal.
Analysis of the in vitro data:
The method of Bamba et al. was adopted to ascertain kinetics of drug release 14 . Data from the in vitro drug release were analyzed by different kinetic models (Table 4) in order to evaluate the release mechanism of INH from the matrices. A Fortran software, developed in-house, was used. The F-value was employed to select the most appropriate kinetic model.
RESULTS AND DISCUSION
The angle of repose of the formulations containing different grades of Methocel were comparable (Tables 1-3). As per USP 15 , the powder blend of all the batches exhibited excellent ß ow. The crushing strength of all the tablets was in the range of 9 kp to 11 kp. The loss in total weight of the tablets due to friability was less than 0.5%. The high value of crushing strength and low friability indicated that the compressibility of INH and adjuvants was good.
Plots of percent cumulative drug released versus time for all tablet formulations are shown in Þ gs. 1-3. The drug release proÞ les were characterized by an initial burst effect (more than 20% drug release in Þ rst hour and slow release thereafter). The biphasic release
TABLE 4: APPLIED MATHEMATICAL MODELS TO THE DISSOLUTION DATA OF ISONIAZID TABLET*
*%diss, percent dissolved at time t; k, dissolution rate constant; n, release component which is indicative of drug release mechanism; β shap parameter Td, time at which 63.2% of the drug is dissolved.
642
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
September - October 2007
15
is often observed from hydrophilic matrix systems. As the release-rate-limiting polymer changes from a glassy state to a rubbery state, a gel structure is formed around the tablet matrix, which considerably decreases the release of the drug since the drug has
September - October 2007
to diffuse through this gel barrier into the bulk phase. The strength of the gel depends on the chemical structure and molecular size of the polymer 16-19 .
It is known that higher viscosity grade polymer (Methocel K100M) hydrates at a faster rate and, therefore, it is capable of forming a gel structure faster than a medium viscosity grade (Methocel K15M) and low viscosity grade (Methocel K4M) polymer. The drug release rate is significantly dependent on the proportion and type of the polymer used 20 .
The results in fig. 1 show that the low viscosity grade (Methocel K4M) was not able to extend the drug release up to 24 h. Batches I-4 and I-5 showed the extended release up to 12 h with the initial burst release. The DCP is non-gelling acid soluble excipient. The results shown in Þ gs. 1-3 reveal that as the concentration of DCP was increased, the drug release rate was enhanced. Fast drug release from batches may be attributed to dissolution of DCP in acidic dissolution medium and subsequent increase in porosity of tablets. The size and surface area of the tablets were kept constant by adding required quantity of DCP, as it is well known fact that the drug release is also dependent on the size of matrix tablets. Dibasic calcium phosphate also contributes compressibility to the powder blend due to its high fragmentation propensity. While with medium viscosity grade polymer (Methocel K15M), the release was extended further (beyond 12 h) with burst release. Fig. 2 shows that more than 20% drug was released from all the batches in Þ rst hour. The required release proÞ le with suitable drug release in 1 h (approximately 20%) was obtained with 40-50% Methocel K100M as shown in Þ g. 3.
The batches I-13, I-14 and I-15 showed desirable drug release (nearly 20% drug release in the 1 h and complete drug release in 24 h) and hence, the results of these batches were used for data mining. Kirilmaz levent procedure was adopted for data mining 21 . Brieß y, three modiÞ ed release formulations of INH were prepared using various amounts of Methocel K100 M. The in vitro drug dissolution data was analyzed for establishing kinetics of drug release. Zero-order, first-order, Higuchi, Hixson-Crowell, Korsmeyer-Peppas and Weibull model were tested for selected best batches. Weibull model showed the least sum of square of residuals (103.73, 88.07 and 79.53 respectively for batches I-13 to I-15) and F value
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
643
(7.4,6.29 and 5.68, respectively for batches I-13 to I-15) than other models (SSR was >150 and F was > 30 for all other models in batches I-13 to I-15) and, therefore, it was used for further data analysis. The slope and intercept values for the three formulations (I-13 to I-15) were 0.8791, 0.8683, 0.8457 and 0.5494, -0.6184, -0.6331, respectively.
A characteristic drug release proÞ le of the matrix type drug delivery systems is represented by the Weibull's equation 22,23 .
where, m is the cumulative amount of drug released after time t, β is shape parameter and α is the scale parameter. The term α is replaced by the term T d (α = (T d ) β ). The parameter T d is the time necessary to dissolve 63.2% of the drug.
The equations for slope and intercept were evolved by the method reported by Kirilmaz 21 . The values of correlation coefÞ cient (r) for the equations of slope and intercept were 0.996 and 0.887, respectively. The high value of 'r' indicated good correlation. Hence, an unified equation was evolved by combing the equations of slope and intercept, by employing the steps given in Table 5.
Model validation was done by comparing the values of observed and predicted drug release for three formulations as well as for a check-point batch containing 46.15% drug and 47% matrixing agent. The observed and predicted values for check-point batch are depicted in fig. 4. The theoretical and experimental release profiles showed insignificant difference. The results revealed that the matrix system fabricated with 47% Methocel K100M was able to provide required release in Þ rst hour and a modiÞ ed release proÞ le thereafter.
TABLE 5: STEPS TO EVOLVE THE UNIIFIED WEIBULL EQUATION
STEP 1: The dissolution data is Þ tted in model Þ tting software (FORTRAN).
STEP 2: The ‘SLOPE’ and ‘INTERCEPT’ values for different batches (at least three) are recorded.
(e.g., Slope: 0.8791, 0.8683, 0.8457 and Intercept: - 0.5494, -0.6184, -0.6331)
STEP 3: The generalized equation for the slope is evolved. Slope = 0.931 – (0.00167 * polymer concentration), [n = 3 r 2 = 0.980]
STEP 4: The generalized equation for the intercept was evolved. Intercept = -0.433 – (0.00418 * polymer concentration), [n =3 r 2 = 0.936]
STEP 5: The value of Td is computed.
Log T
d
= X (when Y = 0)
Y = mX + C ( e.g. Weibull equation)
Y =(Equation of slope * X) + (Equation of Intercept)
Calculate (X) by inserting Y as zero and solving equation
of slope and intercept and compute value of T.
d
STEP 6: The uniÞ ed equation is constructed.
The results of this investigation enabled us to fabricate hydrophilic matrices containing isoniazid (a Þ rst line antitubercular drug). It was also demonstrated that the release of isoniazid from directly compressed matrix tablets could be modiÞ ed by changing the type and
Fig. 4: Calculated cumulative percent drug release and experimental cumulative percent drug release from I-13, I-14, I-15 and check point batch. I-13 calculated (─!─), I-13 experimental (─■─), I-14 calculated (─▲─), I-14 experimental (─■─), I-15 calculated (─*─), I-15 experimental (─×─), check-point batch calculated (─|─), check-point experimental (─O─)
amount of polymer in the matrix tablets. Fine tuning of formulation could be done by adopting a simple optimization procedure.
644
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
September - October 2007
REFERENCES
1. Vazquez MJ, Perez-Marcos B, Gomez-Amoza JL, Martinez-Pacheco R, Souto C, Concheiro A. Influence of technological variables on release of drugs from hydrophilic matrices. Drug Dev Ind Pharm 1992;18:1355-75.
2. Velasco M, Ford JL, Rowe P, Rajabi-Siahboomi AR. Inß uence of drug: Hydroxypropylmethylcellulose ratio, drug and polymer particle size and compression force on the release of diclofenac sodium from HPMC tablet. J Control Release 1999;57:75.
3. Desai SJ, Singh P, Simonelli AP, Higuchi WI. Investigation of factors influencing release of solid drug dispersed in inert matrices, II: Quantitation of procedures. J Pharm Sci 1966;55:1224.
4. Li CL, Martini LG, Ford JL, Roberts M. The use of hypromellose in oral drug delivery. J Pharm Pharmacol 2005;57:533.
5. Narasimhan B, Peppas NA. Molecular analysis of drug delivery systems controlled by dissolution of the polymer carrier. J Pharm Sci 1997;86:297.
6. Hara PO, Hickey AJ. Respirable PL. A micropsheres containing Rifampicin for the treatment of tuberculosis: Manufacture and characterization. Pharm Res 2000;17:955.
7. Dutt M, Khuller GK. Sustained release of isoniazid from a single injectable dose of poly (DL-lactide-co-glycolide) microparticles as a therapeutic approach towards tuberculosis. Int J Antimicrob Agents 2001;17:115.
8. Labana S, Pandey R, Sharma S, Khuller GK. Chemotherapeutic activity against murinetuberculosis of once weekly administered drugs (isoniazid and rifampicin) encapsulated in liposomes. Int J Antimicrob Agents 2002;20:301.
9. Huiyu Z, Yanling Z, Danielle LB, Mark CM, Theodore W. Microparticle based lung delivery of isoniazid decreases isoniazid metablolism and targets alveolar macrophages. J Control Release 2005;107:288.
10. Jain NK, Kulkarni K, Talwar N. Controlled-release tablet formulation of isoniazid. Pharmazie 1992;47:277-8.
11. Bulutoner F, Capan Y, Kas S, Oner L, Hincal AA. Sustained release isoniazid tablets: I- formulation and in vitro evaluation. Farmaco 1989;44:739-52.
September - October 2007
12. Lucinda-Silva RM, Evangelist RC. Microspheres of alginate chitosan containing isoniazid. J Microencapsulation 2003;20:145-52.
13. Sharma A, Sharma S, Khuller GK. Lectin-functionalized poly (lactide-co-glycolide) nanoparticles as oral/aerosolized antitubercular drug carriers for treatment of tuberculosis. J Antimicrob Chemother 2004;54:761-6.
14. Bamba M, Puisievx F, Marty JP, Carstensen JT. Release mechanism in gel forming sustained release formulations. Int J Pharm 1979;2:307.
15. USP 29-NF 24. United States Pharmacopeial Convention Inc: Rockville, MD; 2006. p. 3017.
16. Vendruscolo CW, Andreazza IF, Ganter JL, Ferrero C, Bresolin TM. Xanthan and galactomannan (from M. Scabrella) matrix tablets for oral controlled delivery of theophylline. Int J Pharm 2005;296:1.
17. Skoug JW, Mikelsons MV, Vigneron CN, Stemm NL. Qualitative evaluation of the mechanism of release of matrix sustained release dosage forms by measurement of polymer release. J Control Release 1993;27:227.
18. Lee PI, Peppas NA. Prediction of polymer dissolution in swellable controlled release systems. J Control Release 1987;6:207.
19. Gao P, Nixon PR, Skoug JW. Diffusion in HPMC gels, II: Prediction of drug release rates from hydrophilic matrix extended release dosage forms. Pharm Res 1995;12:965.
20. Available from: http://www.dow.com. [Last assessed on 2006 Mar 20].
21. Kirilmaz L. Data mining for the controlled dosage form. Pharm Tech
(Europe) 2001;1.
22. Langenbucher F. Linearization of dissolution rate curve by the weibull distribution. J Pharm Pharmacol 1972;24:979.
23. Dokoumetzidis A, Papadopoulou V, Macheras P. Analysis of dissolution data using modified versions of Noyes-Whitney equation and the Weibull function. Pharm Res 2006;23:256.
Accepted 18 September 2007
Revised 28 June 2007
Received 7 June 2006
Indian J. Pharm. Sci., 2007, 69 (5): 640-645
Indian Journal of Pharmaceutical Sciences
645 | <urn:uuid:485ea3ca-cbdf-42d6-b2c2-2b7bc51431c7> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 26,564 |
DATESHEET - DISTANCE EDUCATION FALL 2013 AND SUPPLEMENTARY 2013 EXAMINATIONS | <urn:uuid:18bd4e49-394b-44e0-bd36-64e1e88c34c0> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 76 |
We're living '1984' today
By Lewis Beale, Special to CNN updated 9:22 AM EDT, Sat August 3, 2013
CNN.com
Lewis Beale writes about culture and film for the Los Angeles Times, Newsday and other Editor's note: publications.
(CNN) -- It appears that the police and check if a car is now have a device that can read license plates unregistered, uninsured or stolen. We already know that the National Security Agency can dip into your page and Google searches. And it seems that almost every store we go into these days wants Facebook your home phone number and ZIP code as part of any transaction.
So when Edward Snowden -- now cooling his heels in Russia -- revealed to which the NSA is the extent spying on Americans, collecting data on phone calls we make, it's not as if we should have been surprised. We live in a world that George Orwell predicted in "1984." And that realization has caused sales of the 1949, dystopian novel dramatically upward recently -- a 9,000% increase at one point on to spike Amazon.com.
Comparisons between Orwell's novel about a tightly controlled totalitarian future ruled by the ubiquitous Big Brother and today are, in fact, quite apt. Here are a few of the most obvious ones.
Telescreens -- in the novel, nearly all public and private places have large TV screens that broadcast government propaganda, news and approved entertainment. But they are also two-way monitors that spy on citizens' private lives. Today websites like Facebook track our likes and dislikes, and governments and private individuals hack into our computers and find out what they want to know. Then there are the ever-present that spy on the average person as they go about their daily routine. surveillance cameras
The endless war -- In Orwell's book, there's a global war that has been going on seemingly forever, and as the book's hero, Winston Smith, realizes, the enemy keeps changing. One week we're at war with Eastasia and buddies with Eurasia. The next week, it's just the opposite. There seems little to distinguish the two adversaries, and they are used primarily to keep the populace of Oceania, where Smith lives, in a constant state of fear, thereby making dissent unthinkable -- or punishable. Today we have the so-called with no end in sight, a generalized societal fear, suspension of certain civil liberties, and an war on terror, ill-defined enemy who could be anywhere, and anything.
Doublethink -- Orwell's novel defines this as the act of accepting two mutually contradictory beliefs as correct. It was exemplified by some of the key slogans used by the repressive government in the book: War is Peace, Freedom is Slavery, Ignorance is Strength. It has also been particularly useful to the activists who have been hard at work introducing legislation regulating abortion clinics. The claim is that these laws are only to protect women's health, but by forcing clinics to close because of stringent regulations, they are effectively shutting women off not only from abortion, but other health services.
Newspeak -- the fictional, stripped down English
Page 1 of 3
Aug 05, 2013 06:15:33AM MDT
Snowden documents: U.S. spied on EU
Bush vs. Obama on surveillance
Brok: NSA's spying on EU 'out of control'
language, used to limit free thought. OMG, RU serious? That's so FUBAR. LMAO.
Memory hole -this is the machine used in the book to alter or disappear incriminating or embarrassing documents. Paper had shredders been invented, but were hardly used when Orwell wrote his book, and the concept of wiping out a hard drive was years in the future. But the memory hole foretold both technologies.
Anti-Sex League -- this was an organization set up to take the pleasure out of sex, and to make sure that it was a mechanical function used for procreation only. Organizations that promote abstinence-only sex education, or want to ban artificial birth control, are the modern versions of this.
So what's it all mean? In 1984, Winston Smith, after an intense round of "behavior modification" -- read: torture -- learns to love Big Brother, and the harsh world he was born into. Jump forward to today, and it seems we've willingly given up all sorts of freedoms, and much of our right to privacy. Fears of terrorism have a lot to do with this, but dizzying advances in technology, and the ubiquity of social media, play a big part.
There are those who say that if you don't have anything to hide, you have nothing to be afraid of. But the fact is, when a government agency can monitor everyone's phone calls, we have all become suspects. This is one of the most frightening aspects of our modern society. And even more frightening is the fact that we have gone so far down the road, there is probably no turning back. Unless you spend your life in a wilderness cabin, totally off the grid, there is simply no way the government won't have information about you stored away somewhere.
What this means, unfortunately, is that we are all Winston Smith. And Big Brother is the modern surveillance state.
Follow us on Twitter
Join us on
The opinions expressed in this commentary are solely those of Lewis Beale.
Page 2 of 3
Aug 05, 2013 06:15:33AM MDT
http://www.cnn.com/2013/08/03/opinion/beale-1984-now/index.html?hpt=hp_t4
© 2013 Cable News Network. Turner Broadcasting System, Inc. All Rights Reserved.
Page 3 of 3
Aug 05, 2013 06:15:33AM MDT | <urn:uuid:53664e33-4c40-422b-b1d4-0b1ef719db22> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 5,387 |
Prípravy na najväčší každoročný atletický sviatok v Čechách a na Morave bežia na plné obrátky (utorok 17.6.). Dobrou správou je, že Usain Bolt už naplno trénuje a má Ostravu tak ako potvrdil vo svojom pláne. Rovnako dobre je na tom po zranení aj žrdkársky zázrak Renaud Lavillenie, ktorý už na tréningu skočil 575 cm v posledných dňoch na sústredení v San Diegu.
53. Zlatá tretra Ostrava ( www.zlatatretra.cz ).
Na sústredeniach v zahraničí je aj česká špička (Maslák, Melich a Veselý v JAR, Holuša a M asná
v Ifrane, Maroko). Beží aj predaj vstupeniek, ostáva ich ešte vyše 3000. Organizátori veria, že sa minú, veď z každého miesta novej vyvýšenej tribúny bude dobre vidieť hviezdy svetovej atletiky v súbojoch s českými esami.
Štart v behu na 100 m potvrdil najnovšie miláčik českého publika nestarnúci Kim Collins, ktorý vlani ako 37-ročný zabehol ako najstarší v histórii stovku pod 10 (9.97) a v hale na mitingu Praha Indoor dokonca vylepšil svoje maximum na 60 m na 6.49. Na tretre sa predstaví už po šiestykrát.
1 / 2
Najbližšia tlačová konferencia sa pripravuje na 23. apríla v Prahe.
2 / 2 | <urn:uuid:06388bdc-b893-495d-aac0-3bca25f45e1f> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/slk_Latn/train | finepdfs | slk_Latn | 1,106 |
TDA
Teknisk dataark
BUTINOX Interiør til vegg, panel og list
_________________________________________________________________________________
Produkttype:
Butinox Interiør til vegg, panel og list er en høykvalitets silkematt, løsemiddelfri, meget luktsvak og vanntynnbar akrylmaling for innendørs bruk. Produktet er lett å påføre, hurtigtørrende, har god dekkevne, ingen gulning, er meget slitesterk samt lett å holde ren. Malingen sitter godt på underlag som tidligere er malt med oljemaling.
Bruksområder:
Butinox Interiør til vegg, panel og list er et kombinasjonsprodukt som anbefales på både treverk og slette vegger i stue og oppholdsrom. Malingen benyttes som mellom- og toppstrøk på underlag som bygningsplater, glassfibervev, tapet, sandsparkel, skjøtemasse, puss, betong, panel og lister.
Tekniske data:
_________________________________________________________________________________
Forbehandling:
Underlaget må være rent og tørt. Flatene vaskes med Butinox Husvask og mattes med slipepapir. Gammel blank oljemaling grunnes med Butinox Heftgrunn.
Bruksmåte:
Røres godt om. Påfør 1–2 strøk avhengig av underlag og farge.
Påføringsmetode:
Rull, pensel el. sprøyte.
Anbefalt forbruk:
8–12 m 2 /ltr. pr strøk.
Viskositet:
102–132 K.U.
Litervekt:
Ca. 1,3
Volumtørrstoff (i %):
Ca. 40
Tørketider (23 °C, 50 % R.H.): Støvtørr: Ca. 30 min.
Overmalbar: Ca. 1 time.
Glans (v/ 60 °):
Silkematt (ca. 10)
Data for høytrykkssprøyte: Dyse: 0,018–0,021"
Viftevinkel: 60–80°
Arbeidstrykk: Min. 150–200 kg/cm
2
Tynning / rengjøring:
Vann. Rengjøring med litt såpe og vann.
Emballasje / baser:
3 og 10 ltr. Hvit, A, B og C-base.
Avfallshåndtering:
Tomemballasje og malingsrester leveres til kommunalt mottak for avfall eller nærmeste miljøstasjon.
Anmerkninger:
Lagres og fraktes frostfritt. Temperaturen i luft og underlag må være min. +10 °C ved bruk. Bokser med ulike produksjonsnummer bør blandes før bruk. Baser skal fargebrekkes før bruk. Skal ikke tynnes. Tørketiden påvirkes av endret temperatur, luftfuktighet og
TDA
Teknisk dataark
Ytterligere informasjon:
Revisjonsdato:
filmtykkelse.
Se HMS- og FDV Datablader for produktet.
EU grenseverdi for produktet (kat. A/a): 30 g/l (2010). Produktet inneholder maks. 1 g/l VOC.
Produktet tilfredsstiller kriteriene og har lisens for bruk av det nordiske miljømerket Svanen og for det europeiske miljømerket EUBlomsten.
20.12.2011 | <urn:uuid:d03d352b-b2a2-4e7a-8e75-c21e4cde78b4> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nob_Latn/train | finepdfs | nob_Latn | 2,424 |
Antrag A3
Antrag an den Kreisparteitag am 30.01.2019 in Greifswald
Antragsteller: David Wulff, Moritz Harrer
Der Kreisparteitag möge beschließen:
Einführung eines Gründungssemesters.
Die FDP Greifswald fordert den Senat der Universität Greifswald auf, die Möglichkeit eines Gründungssemesters, also die Möglichkeit zur Freistellung zur Verfolgung eines Gründungsvorhabens, einzuführen. Dazu soll die Immatrikulationsordnung der Universität Greifswald im Paragraf 20 Absatz 1 um einen Punkt 8, wie folgt ergänzt werden.
- Vorbereitung einer Unternehmensgründung oder Durchführung einer Unternehmensgründung; eine entsprechende Bescheinigung ist im Original oder als amtlich beglaubigte Kopie vorzulegen.
Begründung:
Ziel dieser Maßnahme ist Stärkung der Gründerszene und die Erhöhung der Unternehmensgründungen in Greifswald. Mit einem Gründungssemester wird gründungswilligen Studierenden ein Freiraum für die Entwicklung ihrer Ideen eröffnet.
Der Paragraf 20 der Immatrikulationsordnung regelt die wichtigen Gründe, welche für die Beantragung und Bewilligung eines Urlaubssemesters angeführt werden können. Bereits die Planung und die erste Phase einer Unternehmensgründung sind zeitlich intensiv, mit hohem Risiko behaftet und hindern Studierende an der ordnungsgemäßen Durchführung ihres Studiums.
Die Bescheinigung des Gründungsvorhabens kann durch das ZFF der Uni oder die witeno GmbH, an der die Uni beteiligt ist, erfolgen.
Es ist unser Anliegen, Gründerinnen und Gründer in der Frühphase zu ermutigen den Schritt in die Selbstständigkeit zu gehen und unnötige Risiken, wie Zwangsexmatrikulation oder mangelnde Studienleisten zu minimieren. Dazu trägt das Gründungssemester bei. Hinzu kommt, dass die Hochschulen des Landes, gemäß Landeshochschulgesetz MV §3 Abs., die Aufgabe haben die Gründung von Unternehmen durch Mitglieder der Hochschule zu fördern. | <urn:uuid:800e6f39-a843-4b9c-9712-485fdc088303> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 1,872 |
Hans Brügelmann mit Axel Backhaus, Sabine Bock, Erika Brinkmann (Gast), Hendrik Coelen, Thomas Franzkowiak, Simone Knorre, Barbara Müller-Naendrup, Elisabeth Oser, Sara Roth
Sind Noten nützlich – und nötig?
Ziffernzensuren und alternative Formen der Leistungsbeurteilung im empirischen Vergleich
Eine Expertise 1 der Arbeitsgruppe Primarstufe an der Universität Siegen im Auftrag des Grundschulverbands e. V., Frankfurt
– Kurzfassung –
0. Auftrag und Kontext der Expertise
Noten werden unter den Betroffenen, aber auch in Fachkreisen immer wieder kon trovers diskutiert. Ihr Nutzen war und ist heftig umstritten. Angesichts der unge brochen harten Auseinandersetzungen ein erstes frappierendes Ergebnis unserer Literaturrecherche: Zentrale empirische Befunde zur Problematik von Noten lie gen seit 50 Jahren, zum Teil noch länger vor. Seit den 1970er Jahren sind diese Studien im deutschen Sprachraum in systematisierenden Überblicken publiziert worden. Ihre Kritik ist in der Zwischenzeit durch weitere Studien bestätigt und er neut mehrfach zusammengefasst worden. Dennoch hat sich in der Wahrnehmung von SchülerInnen, Eltern und LehrerInnen, aber auch durch die Öffentlichkeit und erst recht im Schulalltag nur wenig verändert. Soweit es in den letzten Jahren Veränderungen gab, sind – vor allem im Grundschulbereich – eher Tendenzen zu beobachten, das Rad der Entwicklung zurückzudrehen, ja, die Noten über den Leistungsbereich hinaus auszuweiten.
Vor diesem Hintergrund hat der Grundschulverband die vorliegende Expertise in Auftrag gegeben. Sie soll die empirische Forschung zu Ziffernnoten und alter nativen Formen der Leistungsbeurteilung sichten und im Kontext der aktuellen Diskussion bewerten. Im Fokus des Gutachtens steht die Grundschule. Viele der ausgewerteten Studien und auch viele unserer Überlegungen beziehen sich aber auf grundsätzliche Fragen der Leistungsbeurteilung und reichen deshalb über diese Schulstufe hinaus.
1 Der folgende Text ist die Kurzfassung des ausführlichen Gutachtens, in dem die einschlägigen Publikationen, insbesondere die empirischen Studien, differenziert ausgewertet und belegt sind. Verweise im Text beziehen sich auf die entsprechenden Kapitel der Langfassung. Unsere Analysen legen grundlegende Probleme einer pädagogischen Leistungsbeurteilung offen, die Folgerungen beziehen sich zunächst einmal aber vor allem auf die Grundschule.
0.1 Ansatz und Aufbau des Gutachtens
Ziffernnoten werfen sehr unterschiedliche Probleme auf. Drei Entscheidungs ebenen mit je besonderen Problemen sind zu unterscheiden:
➣ die Wahl der Verfahren zur Feststellung des Lernerfolgs: informelle vs. stan dardisierte Aufgaben, offene vs. strukturierte Beobachtung;
➣ die Wahl der Bezugsnorm zur Bewertung des Lernerfolgs: nach Annäherung an das Lernziel und / oder individuellem Lernforschritt und / oder relativer Leistungsposition in einer Gruppe;
➣ die Wahl der Darstellungsform in der Rückmeldung: Beschreibung vs. Bewer tung; freie Formulierung vs. Ziffern.
Die genannten Alternativen werden im Schul- und Berufsalltag in verschiedenen Kombinationen realisiert. Dadurch wird eine sachliche Diskussion erschwert. Sorgfältig zu trennen sind nämlich mehrere Teilfragen:
In welcher Funktion werden Leistungen beschrieben und bewertet? (→ Kap. 0.3 und 7) Leistungen können im Blick auf einen festzustellenden Förderbedarf beurteilt werden oder auch, um den Unterricht zu verbessern. Im deutschen Schulsystem dominieren dagegen die Selektions- und Disziplinierungsfunktion. Dieser institu tionelle Kontext prägt die Wirkung von Noten – und schränkt die Möglichkeiten alternativer Beurteilungsformen ein.
Über welche Verfahren werden Leistungen erfasst? (→ Kap. 1)
Noten wird vorgeworfen, sie seien nicht objektiv, nicht valide und nicht zuverläs sig. Diese Probleme haben aber auch Verbalzeugnisse. Beider Datengrundlage ist an die Person der Beurteilenden und ihre Auswahl der Instrumente zur Erhebung von Leistungen gebunden. Insofern sind als Alternative zu Klassenarbeiten und informellen Beobachtungen standardisierte Tests und strukturierte Beobach tungen zu diskutieren.
Anhand welcher Maßstäbe werden Leistungen bewertet? →
Noten wird eine einseitige Orientierung an der sozialen Bezugsnorm – mit der jeweiligen Schulklasse als dominierendem Maßstab – vorgeworfen. Diese Verbin dung ist aber nicht zwingend. Noten können sich auch am Lernfortschritt oder an den Anforderungen orientieren (und sollen dies sogar, vgl. bereits KMK 1968). Umgekehrt orientieren sich auch Verbalzeugnisse nicht zwangsläufig an der in dividuellen Entwicklung. Die Bedeutung und die Wirkungen unterschiedlicher Maßstäbe für die Bewertung von Leistungen sind also übergreifend zu klären.
( Kap. 2)
In welchen Formen werden Leistungsbeurteilungen dargestellt? (→ Kap. 3) Erst auf dieser Stufe geht es um Ziffernnoten vs. sprachliche Formulierungen. Dabei interessieren vom Gutachtenauftrag her zwei Fragen:
➣ Werden die Ansprüche der beiden Zeugnisformen in der praktischen Umset zung tatsächlich eingelöst? (→ 3.1)
➣ Welche Wirkungen haben verschiedene Rückmeldeformate auf den Unter richt bzw. auf die Entwicklung der SchülerInnen (Erfüllung verschiedener Erwartungen / Funktionen und etwaige negative Nebenwirkungen)? (→ 3.2)
Wie werden verschiedene Zeugnisformen wahrgenommen? (→ Kap. 4)
Wer Beurteilungsformen ändern will, muss deren Akzeptanz und etwaige poli tische Vorbehalte bzw. persönliche Bedenken und Ängste kennen. Unabhängig von den empirisch festgestellten Stärken und Schwächen verschiedener Formate geht es darum, wie die Beteiligten selbst die Leistungsfähigkeit unterschied licher Darstellungsformen einschätzen. Im Vordergrund steht die Frage, wie gut die Formate die unterstellten Funktionen – nach Einschätzung verschiedener Gruppen – erfüllen (insbesondere Informationsgehalt und Verständlichkeit der Rückmeldung).
In welchem Verhältnis stehen Aufwand und Ertrag verschiedener Darstellungsformen? (→ Kap. 5)
Die Chancen von Reformen hängen schließlich auch davon ab, dass sie von den Beteiligten nicht nur als inhaltlich wichtig, sondern auch als praktikabel, zumin dest nicht als unergiebige zusätzliche Belastung, wahrgenommen werden.
0.2 Datengrundlage des Gutachtens
Die Fragestellung des Gutachtens ist so komplex und das Datenmaterial so hete rogen, dass eine rein statistische Metaanalyse von Daten aus verschiedenen Studien nicht in Frage kommt. Befunde liegen vor aus Laborversuchen, aus Feld experimenten sowie von Beobachtungen und Befragungen unter nicht kontrol lierten Bedingungen. Diese unterschiedlichen Datenformate verlangen eine qua litative Analyse und Interpretation. Der Gefahr einer zu stark personabhängigen Auswahl und Bewertung der Studien haben wir durch zwei Schritte der sozialen Kontrolle entgegengewirkt: Schon das Gutachten selbst wurde nicht von einer Person, sondern im Team erstellt und im mehrfachen Austausch wechselseitig kommentiert. Zusätzlich zu dieser gruppeninternen Diskussion wurde das Gut achten externen ExpertInnen 2 zur Kommentierung vorgelegt.
Erfreulicherweise können wir auf eine Reihe aktueller Studien im deutschspra chigen Raum zurückgreifen, bei denen die Notenfrage (meist im Vergleich mit Verbalgutachten) im Zentrum der Untersuchung steht oder einzelne ihrer As pekte im Zusammenhang mit anderen Fragen (z. B. Lehrerurteil vs. Testwerte) behandelt werden. Anhand von Daten aus den internationalen Studien TIMSS, PISA und IGLU können die Organisation und Form von Prüfungen zudem im Kontext und Vergleich unterschiedlicher Bildungssysteme analysiert werden.
2 Wir danken Heide Bambach, Horst Bartnitzky, Wolfgang Harder, Peter Heyer, Hans Werner Heymann, Georg Lind, Heide Niemann, Argyro Panagiotopoulou, Markus Roos, Corinna Schmude, Christop Selter und Felix Winter sowie den Mitgliedern des OASE-Kolloquiums an der Univer sität Siegen für kritische Anmerkungen und hilfreiche Anregungen zu dieser Kurzfassung in unterschiedlichen Stadien der Arbeit.
Unsere Literatursuche in internationalen Datenbanken zu Stichworten wie ›assessment‹, ›marking‹ und ›grading‹ war dagegen wenig ergiebig. Auf den ers ten Blick überrascht dies, werden doch in den angelsächsischen Ländern schon länger als in Deutschland alle möglichen Aspekte von Unterricht immer wieder empirisch untersucht. Zu bedenken ist aber, dass die Notendiskussion nicht (mehr) überall den gleichen Stellenwert hat. In vielen westlichen Industrielän dern besteht eine langjährige Tradition, für die Leistungsbeurteilung standardi sierte Tests einzusetzen. Zum Teil ist dies eine Folge der empirischen Kritik an Noten vor und nach dem zweiten Weltkrieg. Zum Teil richtet sich diese Kritik – in anderer Form – heute gegen standardisierte Tests selbst. So wird mehrfach gefordert, das Gewicht des Lehrer-Urteils wieder zu stärken. Hilfreich für unser Gutachten waren insofern neuere reviews zur Wirkung verschiedener Formen der Leistungsbewertung in England und den USA. Ihre Ergebnisse und Folgerungen decken sich in erstaunlich hohem Maße mit unserem Resümee der deutschspra chigen Studien, deren Ergebnisse unter ganz anderen Rahmenbedingungen ge wonnen wurden.
0.3 Historischer Rückblick und gesellschaftlicher Kontext
Verbale Beurteilungen gab es, wenn auch nicht in der heutigen Form, wesentlich früher als Ziffernzeugnisse. Deren Einführung war mit dem Anspruch verbun den, das Leistungsprinzip gegen die Verteilung gesellschaftlicher Positionen nach sozialer Herkunft durchzusetzen. Neben emanzipativen Wirkungen erfüllten sie aber auch immer eine Ausgrenzungsfunktion. Nur geprüfte, d. h. institutionell zertifizierte Leistungen zählen.
➣ Förderung des Lernens durch Motivations-, Disziplinierungs- und Sozialisati onseffekte,
An Noten werden sehr unterschiedliche Erwartungen gestellt:
➣ Rückmeldung an die SchülerInnen und ihre Eltern über den Erfolg individu eller Lernprozesse und des Unterrichts insgesamt,
Diese Vielfalt kann in der Praxis zu einer Funktions-Überlast und im Ergebnis zu einer einseitigen Betonung einzelner Funktionen führen. Aber auch die Diskus sion über den Sinn von Noten wird dadurch belastet, dass sich verschiedene Fra gen mischen, z. B. nach der Funktion und dem Zeitpunkt von Prüfungen generell, nach ihrer Datengrundlage und Darstellungsform andererseits (→ Kap. 0.1).
➣ Ausweis von Leistungen für Selektionsentscheidungen.
Ziffernnoten sind bereits in der Reformpädagogik Gegenstand heftiger Kritik ge wesen. Als Alternative wurden in den 1970er Jahren auch von der Bildungspoli tik ausdifferenziertere Diagnosebögen und Verbalgutachten – zumindest für die ersten Grundschuljahre – favorisiert. Dieser Trend hat sich in den letzten Jahren teilweise wieder umgekehrt. In der Didaktik dagegen geht die Entwicklung weit über diese Kontroverse hinaus. Gefordert werden gehaltvollere Dokumentations formen wie Lerntagebücher oder Portfolios und vor allem dialogische Formen, in denen Fremdbewertungen durch Selbsteinschätzungen ergänzt werden, die dann auch in konkrete Zielabsprachen für die Arbeit im Unterricht münden.
0.4 Die Situation in den Bundesländern: ein Überblick
In den 1970er und 1980er Jahren ist der notenfreie Raum in den Grundschulen schrittweise erweitert worden. Aber inzwischen dominieren Noten – nach rein verbalen Beurteilungen im Anfangsunterricht – wieder ab Klasse 3, zum Teil schon Ende der zweiten Klasse. Seit Mitte der 1990er Jahre wurden die generelle Notenfreiheit in den ersten Klassen wie auch die Möglichkeiten für Ausnahmen von der Ziffernbewertung in den höheren Klassen schrittweise wieder zurück genommen. Zugleich wird der Anwendungsbereich der Noten wieder erweitert (Frühenglisch; ›Kopfnoten‹ für das Sozial- und Arbeitsverhalten).
Gegenläufig zu diesen Entwicklungen finden alternative Formen der Leistungs bewertung auf der Sekundarstufe und im tertiären Bereich wachsende Auf merksamkeit – bis hin zur Verbreitung notenfreier Beurteilungsverfahren in der Berufswelt. Insofern ist das Argument, Ziffernnoten seien notwendig, um Schüle rInnen auf den ›Ernst des Lebens‹ vorzubereiten, überholt.
0.5 Blicke über den Zaun: die internationale Situation
Schon in Europa ist die Situation sehr heterogen. Im Vergleich zu Deutschland sind allerdings in zahlreichen Ländern (bis auf den ehemaligen Ostblock) Selek tionsentscheidungen wie Zurückstellung, Sitzenbleiben, Überweisung in Sonder schulen wesentlich seltener, dauert der gemeinsame Unterricht länger und setzt auch eine Benotung von Leistungen später ein. Viele dieser Länder schneiden bei internationalen Vergleichen besser ab als Deutschland.
Übersichtliche Muster und einfache Abhängigkeiten gibt es aber nicht. Dazu sind die Konstellationen zu komplex und vielfältig (z. B. Beginn der Schulpflicht, Dau er der gemeinsamen Schulzeit, System/e der Leistungsbeurteilung, Formen und Umfang der Selektion einerseits sowie Abschneiden in verschiedenen Fächern bei IGLU bzw. PISA andererseits). Festhalten lässt sich aber:
➣ Es gibt mehrere Länder mit späterer Benotung und weniger Selektion, die in den Leistungsvergleichen deutlich besser abschneiden als Deutschland (vgl. etwa Schweden oder Südtirol).
➣ In dieser Gruppe finden sich aber auch Länder, die nicht besser oder sogar schlechter abschneiden als Deutschland (z. B. Norwegen).
➣ Schließlich gibt es innerhalb Deutschlands auch Länder mit früherer Beno tung und / oder stärkerer Selektion (z. B. Bayern und Baden-Württemberg), die zumindest oberflächlich erfolgreicher zu sein scheinen als Bundesländer, die bis vor kurzem noch stärker integrative Ansätze favorisiert haben (z. B. Nordrhein-Westfalen oder Bremen).
Fazit: Strukturelle Systemmerkmale garantieren keine pädagogischen Erfolge. Die Abschaffung von Noten ist kein ›Selbstläufer‹. Nicht die Verwendung von Zif fern, sondern das pädagogische Ethos im Unterricht und insbesondere das Ge wicht von Klassifikation und Selektion machen die entscheidende Differenz aus (→ Kap. 7). Dieses Ergebnis deckt sich mit dem später zu erörternden Befund, dass auch deutschlandintern die Wirkungen von Noten vs. Verbalgutachten inner halb der beiden Ansätze stärker streuen als zwischen ihnen. Allerdings machen die internationalen Vergleiche deutlich: Ein Verzicht auf Benotung und Selektion in den ersten Schuljahren und über die Grundschulzeit hinaus ist kein Hinder nis für eine erfolgreiche pädagogische Arbeit – auch im fachlichen Leistungsbe reich.
1. Mit welchen Verfahren werden Leistungen erfasst?
Die Fundiertheit von Beurteilungen hängt von ihrer Datengrundlage ab. For schungsmethodisch wird deren Qualität in der Tradition quantitativ-standardi sierter Forschung über drei Gütekriterien bestimmt:
➣ Gültigkeit (›Validität‹),
➣ Personunabhängigkeit (›Objektivität‹) und
➣ Verlässlichkeit (›Reliabilität‹).
Zu wenig Beachtung finden bisher Kriterien aus der allgemeinen Evaluationsdis kussion wie Fairness, Glaubwürdigkeit, Stimmigkeit, Ökonomie, Nützlichkeit.
1.1 Wie gut erfassen Leistungsbeurteilungen, was sie erfassen sollen? (Validität)
Leistungen sind beobachtbare Verhaltensweisen. Ihre Beurteilung zielt aber nicht nur auf das beobachtete Verhalten (›Performanz‹), sondern auch auf die zugrunde liegenden Fähigkeiten (›Kompetenz‹). Die Gültigkeit einer Leistungsbeurteilung ist nur schwer zu begründen, da die Außenkriterien selbst umstritten sind.
1.1.1 Wie gut sind die Kriterien für Leistungsbeurteilungen inhaltlich abgesichert? Die Diskussion über die Bildungsstandards zeigt ein hohes Maß an Uneinigkeit, was als Mindest- oder Regelleistung eingefordert werden kann. Die Kritik an den Aufgaben der landesweiten Lernstandserhebungen und internationalen Leistungs vergleiche hat offengelegt, wie umstritten die Annahmen zu den angeblich erfass ten ›Fähigkeiten‹ sind. So führen Tests aus demselben Bereich, z. B. in Mathe matik oder Rechtschreibung am Ende der Grundschulzeit, zu unterschiedlichen Leistungseinschätzungen, weil sie inhaltlich unterschiedliche Schwerpunkte set zen. Dieselbe Fähigkeit (z. B. ›Lesekompetenz‹) wird über unterschiedliche Auf gaben operationalisiert. Entsprechend unterschiedlich fällt die Einschätzung der Lesefähigkeit deutscher SchülerInnen etwa bei PISA und DESI aus.
Die Validität von Noten wird in den letzten Jahren oft mit dem Hinweis kritisiert, dass Noten nicht gut mit den Ergebnissen von Leistungstests in den entspre chenden Fächern übereinstimmen. Andererseits wird die inhaltliche Gültigkeit von Tests in der Regel auch damit begründet, dass ihre Ergebnisse in der Nor mierungsphase ›gut‹ mit den Lehrerurteilen übereinstimmen. Damit entstehen Kreisschlüsse, bei denen kein Verfahren beanspruchen kann, besser zu sein als das andere. Das einzige unabhängige Kriterium ist ihre Vorhersagekraft, bezo gen auf zukünftige Leistungen. Diese aber erweist sich als sehr begrenzt (s. dazu unten → 1.1.3).
1.1.2 Wie gut stimmen Beurteilungen aus verschiedenen Quellen überein?
Nicht nur die Ergebnisse von verschiedenen Tests desselben Bereichs, auch Fachnoten und Tests stimmen nur begrenzt überein. Problematisch an der Dis kussion ›nach PISA‹ ist, dass Tests dabei fast selbstverständlich als Maßstab für die ›wahre‹ Leistung von SchülerInnen gesetzt werden. Vergleiche mit weiteren Kriterien zeigen aber, dass Lehrerurteil und Tests unterschiedliche Aspekte fach licher Leistungen erfassen. Es macht deshalb keinen Sinn, die Qualität des einen Verfahrens allein durch den Grad der Übereinstimmung mit den Ergebnissen des anderen zu bestimmen.
Aber selbst wenn man die Testergebnisse als Maßstab nimmt, sind für die beob achteten Abweichungen immer noch zwei verschiedene Erklärungen denkbar:
➣ LehrerInnen erkennen schlechter als Tests, wo Kinder in ihrer Entwicklung stehen, welche Schwierigkeiten sie bei der Auseinandersetzung mit dem je weiligen Gegenstand haben (fehlende diagnostische Kompetenz).
Oder:
➣ LehrerInnen verschiedener Klassen ordnen den richtig erkannten Leistungs stand unterschiedlichen Notenstufen zu (abweichende Bewertungsmaß stäbe).
Die vorliegenden Studien sprechen eher für die zweite Sicht. So korrelieren Noten und Testwerte innerhalb von Klassen sehr viel höher miteinander als über verschie dene Klassen hinweg. LehrerInnen differenzieren unterschiedliche Lernstände also auch im Sinne von Leistungstests einigermaßen zutreffend, aber sie setzen anschließend den Bezugspunkt für die Bewertung durch Noten unterschiedlich an. Bestätigt wird diese Deutung durch noch höhere Korrelationen, wenn man von den LehrerInnen qualitative Urteile über die voraussichtliche Entwicklung ihrer SchülerInnen erfragt und diese mit Tests zur kognitiven Leistungsfähigkeit abgleicht.
1.1.3 Wie genau lässt sich aus der Beurteilung von Leistungen deren zukünftige Entwicklung vorhersagen (prognostische Validität)?
Leistungen – als beobachtbare Verhaltensweisen – werden rückblickend beurteilt. Die Beurteilung soll aber die zugrunde liegende Fähigkeit erfassen und damit auch Aufschluss geben über zukünftig zu erwartende Leistungen. Die Vorhersa gekraft von Beurteilungen, insbesondere von Noten, ist in verschiedenen Phasen der Bildungslaufbahn untersucht worden.
184.108.40.206 Kindergarten → Schulerfolg
Schon die Prognosen des Schulerfolgs im Kindergarten haben eine hohe Feh lerquote. Diese Einsicht hat zur Abschaffung der Schulfähigkeitstests geführt, die zunächst durch Beobachtungsverfahren ersetzt wurden. In einem weiter gehenden Schritt wurde in einigen Bundesländern die Selektionsentscheidung selbst abgeschafft, da sich gezeigt hat, dass sich Kinder mit demselben Tester gebnis / Reife- bzw. Fähigkeitsurteil je nach den Bedingungen im Anfangsun terricht ganz unterschiedlich entwickeln können. Auch Klassifikationsversuche mit Hilfe fachbezogener Verfahren haben eine zu hohe Fehlerquote. Im Bereich der Schriftsprache schwankt sie zum Beispiel für die fonologische Bewusstheit – je nach Verfahren, Zeitspanne der Prognose und vor allem Art des zwischen zeitlichen Unterrichts – zwischen 20 % und 80 %. Bei derart hohen Fehlprognosen lassen sich keine Fördermaßnahmen, erst recht aber keine Selektionsentschei dungen rechtfertigen – ein Befund, der auch beim Einsatz von Sprachstandserhe bungen vor der Schule zu beachten ist.
220.127.116.11 Schule → Fachleistungen über Schuljahre hinweg
Die Fehleranfälligkeit von Vorhersagen zeigt sich auch bei Prognosen von einem Schuljahr zum nächsten. Zwar liegen Korrelationen für die Übereinstimmung von Tests innerhalb eines Faches bei .60 bis .70 3 . Diese als hoch erachteten Zusam menhänge in einer Gruppe verdecken aber zum Teil erhebliche Positionsverände rungen auf der Einzelfallebene. Bei Vorhersagen über mehrere Schuljahre, also mit zunehmender Dauer, sinken die Korrelationen zudem.
Empfehlungen von LehrerInnen für die Wahl weiterführender Schulen haben ein entsprechend hohes Fehlerrisiko. Es fehlen überdies Belege, dass Empfeh lungen eine größere Prognosesicherheit beanspruchen können als die freie Wahl der Eltern. Sichtbar wird die generelle Unsicherheit von Vorhersagen darin, dass sich die Leistungsverteilungen von Gymnasium, Haupt- und Realschule erheblich überlappen. Sowohl von Tests als auch von den Empfehlungen der LehrerInnen sind keine verlässlicheren Vorhersagen des Schulerfolgs zu erwarten, als wenn Eltern nach fachlicher Beratung über die Wahl der Schule entscheiden.
18.104.22.168 Schule → Studien- / Ausbildungserfolg
Noch lockerer ist der Zusammenhang zwischen den Noten bzw. Tests zum Ab schluss der Schulzeit und dem späteren Studien- bzw. Ausbildungserfolg der Ab solventInnen. Die Korrelationen liegen mit .20 bis .50 deutlich niedriger als die schulinternen Zusammenhänge – sowohl bei unterrichtsbegleitenden Beobach tungen und informellen Prüfungen (wie in Deutschland) als auch beim Einsatz standardisierter Tests (wie z. B. in den angelsächsischen Ländern).
22.214.171.124 Studium / Ausbildung→ Berufserfolg
Kaum mehr aussagekräftig sind die Beziehungen zwischen den Abschlussnoten der Ausbildung und dem Berufserfolg. Die Korrelationen liegen zunächst bei .10
3 Eine Korrelation von 1.0 drückt aus, dass die Werte oder zumindest die Rangplätze in einem Test vollständig durch die Werte bzw. Rangplätze im anderen vorhergesagt werden können. Dagegen streuen die Werte beider Tests bei einer Korrelation von .0 völlig unabhängig voneinander.
bis .30, sowohl was das Risiko von Arbeitslosigkeit betrifft als auch bezogen auf die Berufsposition, das Einkommen und die persönliche Zufriedenheit der Er werbstätigen. Schon nach wenigen Jahren tendieren die Zusammenhänge sogar gegen .0 – stärker bei Noten auf der Basis von Klausuren und standardisierten Tests als bei Prüfungsformen, die komplexere Leistungen anfordern (wie münd liche Prüfungen). Bei der Auswahl von BewerberInnen für berufliche Aufgaben haben sich qualitative lernbiografische Daten meist als aussagekräftiger erwie sen als punktuelle Prüfungen.
1.1.4 Zwischenbilanz zu ›Validität‹
Sowohl das Lehrerurteil als auch standardisierte Tests haben nur eine beschränkte Aussagekraft, erst recht, wenn aus beobachteten Leistungen auf Fähigkeiten ei ner Person geschlossen werden soll. Vor allem für Selektionsentscheidungen sind sie nicht valide genug, um den weiteren Lernerfolg einzelner Personen zureichend sicher vorhersagen zu können. Die Entwicklung von Personen ist nicht berechen bar – und variiert vor allem in Wechselwirkung mit den Lernbedingungen.
1.2 Wie unabhängig sind Beurteilungen von persönlichen Einflüssen? (Objektivität)
Wenn lern- und berufsbiografische Entscheidungen durch Leistung und nicht durch Herkunft oder persönliche Beziehungen bestimmt werden sollen, muss die Leistungsbewertung unabhängig von der beurteilenden Person sein.
1.2.1 Objektivität des Lehrerurteils
Noten und andere Formen der Einschätzung von Leistungen sind in hohem Maße personabhängig. Eine bewusste Empathie hat zwar Vorteile für förderorientierte Rückmeldungen. Subjektivität ist insofern die Basis einer ermutigenden Rückmel dung. Denn diese setzt die Bereitschaft und Fähigkeit voraus, sich in die Probleme einer Person, die weniger Kompetenz als der Beurteilende hat, einzufühlen, und ist insofern Ausdruck pädagogischen Taktes im Umgang mit ihrer besonderen Verletzlichkeit.
Fatal wirken sich dagegen unterschiedliche Maßstäbe und persönliche Sympathie oder der Einfluss von sachfremden Informationen bei Selektionsentscheidungen aus. Wie viele Untersuchungen zeigen, können Noten für dieselbe Arbeit über vier bis sechs (!) Stufen streuen. Zusätzlich sind systematische Verzerrungen vor allem für die Merkmale ›Geschlecht‹, ›soziale Herkunft‹, ›Migrationshintergrund‹ und ›Verhaltensauffälligkeiten‹ nachgewiesen.
1.2.2 Kann der Einsatz standardisierter Tests das Objektivitätsproblem lösen?
Als Ausweg wird eine Standardisierung der Aufgaben, ihrer Durchführung und Auswertung propagiert. Oberflächlich erreicht man dadurch eine Eindeutigkeit der Erhebungsdaten – allerdings auf Kosten eines neuen Problems: Verhalten ist mehrdeutig und deshalb interpretationsbedürftig. Dieses Problem stellt sich bei allen Formen der Leistungsbeurteilung, macht sich aber verschärft bei stan dardisierten Tests bemerkbar. Wie Prüflinge eine Aufgabe gedeutet und wie sie ihre Antworten gemeint haben, ist durch die bewusste Ausblendung persönlicher Interaktionen nicht mehr verhandelbar. Damit wird nicht Objektivität gesichert, sondern die Subjektivität der TestentwicklerInnen und -auswerterInnen über die der beurteilten Personen privilegiert.
1.2.3 Wie weit lässt sich das Lehrerurteil objektivieren?
Zwei Formen der Objektivierung sind denkbar: methodisch-technisch durch die inhaltliche Präzisierung von Kriterien und Maßstäben bzw. sozial durch den kol legialen Austausch und die wechselseitige Kontrolle mehrerer PrüferInnen. Bei de Maßnahmen können die Streubreite der Urteile reduzieren. Abweichungen bleiben aber auch dann in einem immer noch bedeutsamen Maße bestehen. Angelsächsische Studien verweisen auf die Notwendigkeit, im Bewertungsver fahren drei Elemente zu stärken:
➣ klare Definition von Kriterien,
➣ deren gemeinsame Erarbeitung mit den AnwenderInnen und ihre
➣ kontinuierliche Verfeinerung durch einen wechselseitigen Austausch in der Anwendung.
1.2.4 Zwischenbilanz zu ›Objektivität‹
Unterschiedliche Maßstäbe, aber auch sachfremde Gesichtspunkte wie Sprach stil oder Sozialverhalten des Schülers bzw. persönliche Sympathien der Lehrper son beeinflussen das fachbezogene Urteil und schränken deshalb die Objektivi tät sowohl von Noten als auch von Verbalgutachten erheblich ein. So wichtig das Bemühen ist, Willkürlichkeit in der Bewertung auszuschließen – die Bedeutung von Empathie für eine lernförderliche Leistungsbeurteilung darf darüber nicht vergessen werden. Nachgewiesen sind aber auch systematische Verzerrungen durch Gruppenmerkmale wie Geschlecht, soziale Herkunft und ethnische Zuge hörigkeit. In Tests werden deshalb Aufgaben, ihre Durchführung und Auswer tung standardisiert. Aber auch dieser Versuch hat seine Probleme. Sprache ist nur kontextbezogen verständlich, ihre Bedeutung muss von den Beteiligten stets neu ausgehandelt werden. Ohne direkte Kommunikation ist jedoch genau das nicht möglich. Eine Hilfe können strukturierte Beobachtungs- und Auswertungsbögen sein. Verbunden mit einer Schulung der BeurteilerInnen versprechen sie eine ver besserte – allerdings immer noch begrenzte – Übereinstimmung der Urteile.
1.3 Wie verlässlich sind verschiedene Beurteilungsverfahren?
(Reliabilität)
Eine Beurteilung soll von äußeren Umständen (Tageszeit, Reihenfolge der Prüf linge und ähnlichen Randbedingungen) unabhängig sein. Dies ist weder bei Tests noch bei informellen Leistungsproben und Beobachtungen gewährleistet.
1.3.1 Die Zuverlässigkeit des Lehrerurteils
Die Zahl von Prüfungen und die Reihenfolge, in der Leistungen bewertet wer den, hat Einfluss auf die Note. Auch wenn dieselben LehrerInnen Arbeiten in zeit lichem Abstand erneut korrigieren, verändern sich ihre Bewertungen erheblich. Da zudem die Leistungen der SchülerInnen situationsabhängig variieren, müs sen für Beurteilungen auf jeden Fall mehrere Leistungsproben erhoben werden – möglichst in unterschiedlichen Aufgabenformen und zu unterschiedlichen Zeit punkten.
1.3.2 Die Zuverlässigkeit von Tests
Das Problem bei Einzelfalldiagnosen ist die breite Schwankung einer punktuell erfassten Testleistung um den ›wahren Wert‹ der eigentlich angezielten Fähig keit (= hoher Messfehler bei Individualdaten). Bei Aussagen über größere Grup pen, wie sie für bildungspolitische Entscheidungen genutzt werden, stellt sich dieses Problem in geringerem Umfang, weil sich individuelle Schwankungen in den Kennwerten für die Stichprobe insgesamt ausgleichen. Insofern liefern Stu dien wie PISA, IGLU und VERA verlässliche Daten für eine schulübergreifende Systemevaluation. Ihre Ergebnisse sind aber nicht zureichend verlässlich für die Erfassung und Bewertung individueller Leistungen von SchülerInnen (oder auch LehrerInnen).
1.3.3 Zwischenbilanz zu ›Reliabilität‹
Auf der Individualebene sind sowohl Lehrerurteile als auch Tests sehr unzuver lässig. Punktuelle Leistungsproben bzw. Beobachtungen reichen deshalb in kei nem Fall aus, um institutionelle Förder- oder gar Selektionsentscheidungen ab zusichern. Je folgenreicher die Entscheidung für die Betroffenen, umso weniger genügt eine einzige Leistungsprobe. Außerdem sollten die Aufgabentypen variie ren, um Zufallseffekte zu minimieren.
1.4 Fazit
Gemessen an den drei Gütekriterien weisen alle Erhebungsformen Mängel auf. Diese Einsicht relativiert den Status von Bewertungen und entzieht ihnen die Grundlage für Selektionsentscheidungen. Die Diskussion hat aber auch gezeigt, dass die Gütekriterien in ihrem testtheoretischen Verständnis dem Gegenstand nicht voll gerecht werden: Menschliches Verhalten ist kontextabhängig und mehr deutig. Ohne kognitive und emotionale Empathie kann es oft weder erklärt noch angemessen gewürdigt werden. Es kommt hinzu, dass Beschreibungen und Be wertungen für die Betroffenen nicht nur kognitiv nachvollziehbar, sondern auch sozial annehmbar sein müssen: Damit werden Standards wie Glaubwürdigkeit, Fairness und Verständlichkeit bedeutsam, die in der Diskussion über Leistungs beurteilung noch zu wenig Beachtung finden (→ Kap. 6.5).
2. An welchen Maßstäben sollen Leistungen gemessen werden? (Bezugsnormen)
Die Bewertung einer Leistung kann sich an verschiedenen Maßstäben orientie ren:
➣ Vergleich mit anderen Personen einer Bezugsgruppe, z. B. der Altersgruppe, des Jahrgangs einer bestimmten Schulform oder einer einzelnen Schulklasse (soziale oder kollektive Bezugsnorm);
➣ Feststellung, wie weit eine Leistung den in Lernzielen definierten Anforde rungen entspricht (Sachnorm; Kriteriumsorientierung);
➣ Bestimmung des Lernfortschritts, bezogen auf die jeweiligen Voraussetzungen des einzelnen Kindes (Individualnorm; Entwicklungsorientierung).
Abhängig vom gewählten Maßstab wird dieselbe Leistung unterschiedlich be wertet. In der Praxis dominiert je nach Funktion mal der eine, mal der andere Maßstab. Für die Auswahl von BewerberInnen auf knappe Stellen in einem Be trieb oder einer Bildungseinrichtung wird man die KonkurrentInnen miteinander vergleichen; für die Zulassung zu einer Tätigkeit, deren Folgen andere betreffen, zum Beispiel beim Führerschein, macht die Überprüfung definierter (Mindest-) Anforderungen Sinn; zur Rückmeldung über Effekte des Unterrichts oder den Er folg individueller Lerntätigkeit ist eher der Ausweis von Leistungsfortschritten angemessen.
2.1 Wo steht ein Schüler im Vergleich zu anderen? (kollektive Norm / Gruppenorientierung)
Bei der Vergabe von Noten dominiert in der Praxis der Bezug auf den Durch schnitt der jeweiligen Klasse. Schon die Anforderungen der gestellten Aufgaben variieren von Klasse zu Klasse, aber auch die Maßstäbe für die Beurteilung der selben Leistung unterscheiden sich. Normierte Tests fassen die Bezugsgruppe weiter, möglichst im Sinne einer für den Jahrgang repräsentativen Stichprobe. Aufgrund der unterschiedlichen Bezugspunkte kommt es trotz der (formal) glei chen Bezugsnorm zu unterschiedlichen Bewertungen. Gemessen an den Test werten sind Noten über die Grenzen einer Klasse hinweg deshalb nicht vergleich bar. Innerhalb einer Klasse entsprechen sich die beiden Rangfolgen dagegen deutlich besser. Dies spricht für die diagnostische Kompetenz der LehrerInnen, verweist aber auf starke Unterschiede in den Maßstäben, insbesondere zwischen den Schulformen der Sekundarstufe (s. oben → 1.1.1). Zudem werden auch in der Grundschule so genannte Hauptfächer strenger bewertet als Nebenfächer – selbst in derselben Klasse.
Für das Lehrerurteil wie auch für Tests kann die Unterstellung einer Verteilung nach der Gauß'schen Normalverteilung (›Glockenkurve‹) Fehldeutungen nahe legen 4 , vor allem wenn selbst kleine Leistungsunterschiede um der Notendiffe renzierung willen überbewertet werden. Ein zweites Problem stellt die Wirkung auf schwächere SchülerInnen dar: Obwohl sie Lernfortschritte machen, können diese nicht honoriert werden, da sich ihr Rangplatz dank des Lernzuwachses aller SchülerInnen in der Regel nicht verändert (›Karawaneneffekt‹). Damit sinkt ihre Lernmotivation.
2.2 Wo steht ein Schüler auf dem Weg zum Lernziel? (Sachnorm / Kriteriumsorientierung)
Nach dem Beschluss der KMK (bereits aus dem Jahre 1968) sollen Leistungen mit Bezug auf definierte Ziele / Anforderungen bewertet werden. Bei der Vergabe von Noten, aber auch in vielen Verbalgutachten hat sich dieser Maßstab in der Praxis immer noch nicht durchgesetzt. Die Einführung von Standards durch die KMK-Vereinbarungen der letzten Jahre und ihre Umlegung auf Lehrplananforde rungen, z. B. zum Ende der zweiten und vierten Klasse, verleiht dieser Forderung erneut Nachdruck.
Dabei stellt sich allerdings ein Problem: Lernen wird modelliert als eindimensio naler und linearer Zuwachs von Kompetenz. Diese Vereinfachung wird der Kom plexität von Lernprozessen gerade in der Anfangsphase nicht gerecht: So führt zum Beispiel der Wechsel vom wortweisen Satzlesen zu einem inhaltsorientierten Textlesen einerseits zu einem wachsendem Tempo und besseren Inhaltsverständ nis, aber gleichzeitig – zumindest phasenweise – auch zu mehr Verlesungen auf Wortebene. Lerngewinne lassen sich also nicht immer als bloß quantitative Re duktion von Fehlerquoten messen. Notwendig sind differenziertere Leistungspro file, deren Ergebnisse vor dem Hintergrund von qualitativen Entwicklungsmodel len inhaltlich gedeutet werden müssen.
2.3 Welche Fortschritte hat ein Schüler gemacht? (individuelle Norm / Entwicklungsorientierung)
Die Orientierung an der Individualnorm wird vor allem für Verbalgutachten ge fordert. In ihnen geht es nicht nur um eine differenziertere Beschreibung des erreichten Leistungsstands, als dies durch Ziffernnoten möglich ist. Vor allem können auch die Bedingungen verdeutlicht werden, unter denen SchülerInnen die beschriebene Leistung erbracht haben. In Form eines ›Entwicklungsberichts‹ können Leistungen auf die jeweiligen Ausgangsbedingungen bezogen und damit – selbst bei gleicher Punktzahl in einem Test – als individuell unterschiedlicher Zuwachs ausgewiesen werden. Leistungsbeurteilung zielt außerdem nicht nur auf den Ausweis von erworbenen Kompetenzen (›summative‹ Bewertung). Sie
4 Es ist richtig, dass Leistungswerte in standardisierten Tests – wie viele soziale Daten – oftmals entsprechend der Glockenkurve ›normal‹ verteilt sind. Was für eine repräsentative Stichprobe gilt, muss aber nicht auf Klassenebene zutreffen.
hat auch eine wichtige Funktion für die Förderung von Lernen (›formative‹ Be wertung). Eine Orientierung an den individuellen Fortschritten hat besonders bei schwächeren SchülerInnen positive Auswirkungen auf ihre Lernmotivation, auf ihre Leistungen und ihre Selbsteinschätzung: SchülerInnen suchen die Gründe für Erfolg und Schwierigkeiten dann eher bei sich selbst, sie führen sie eher auf mangelnde Anstrengung als auf fehlende Begabung zurück und sie sind zuver sichtlicher, Erfolg zu haben. Schon durch eine inhaltliche Kommentierung von Noten können Verbesserungen in diesen Dimensionen erreicht werden. ›Forma tiv‹ besonders nützlich sind Beurteilungen, wenn sie den SchülerInnen konkrete Hinweise für die weitere Arbeit geben.
2.4 Zwischenbilanz zu ›Bezugsnormen‹
Trotz der Vorgaben der KMK (1968) dominiert bei der Notenvergabe faktisch die Gruppennorm – bezogen auf die einzelne Klasse. Aber auch für Verbalgutachten spielt sie neben der Kriteriumsorientierung eine wichtige Rolle: Die individuelle Bezugsnorm kommt nur in einer Minderheit von etwa 10 % der Aussagen zur Gel tung. Grundsätzlich hat eine Rückmeldung von individuellen Lernfortschritten (statt einer Bewertung von Leistungen im Vergleich mit einer Bezugsgruppe) po sitivere Effekte auf leistungsschwächere SchülerInnen. Aber je nach Funktion ha ben auch die Zielorientierung und der Gruppenvergleich ihre Berechtigung – als ergänzende Information (vgl. unten → Kap. 6.4).
3. Wie werden verschiedene Formen der Leistungsbeurteilung umgesetzt, und welche Wirkungen haben sie?
In → Kap. 2 wurden die Effekte unterschiedlicher Bezugsnormen grundsätzlich untersucht. Im Folgenden werden ihre Umsetzung in der Praxis und damit Un terschiede zwischen den im Schulalltag gebräuchlichen Formen der Bewertung analysiert. Wie sich zeigen wird, greift die Gleichsetzung ›Ziffernnoten = soziale Bezugsnorm‹ bzw. ›Verbalgutachten = individuelle Bezugsnorm‹ zu kurz.
3.1 Wie weit werden Ziffernoten und Verbalgutachten ihren eigenen Ansprüchen gerecht?
Ziffernnoten werden vor allem zwei Vorteile unterstellt: Verständlichkeit und Vergleichbarkeit. Diese Erwartungen (→ vgl. unten 4.) werden allerdings kaum erfüllt, wie die in → Kap. 1 und 2 resümierten Untersuchungen gezeigt haben. Die Vergleichbarkeit wird allenfalls im Klassenrahmen erreicht, und die Pauscha lität der Ziffer wird den unterschiedlichen Teilleistungen innerhalb eines Faches nicht gerecht. Noten wird zu Recht vorgeworfen, dass dieselbe Ziffer sehr Un terschiedliches bedeuten kann: zum Beispiel können die Nachlässigkeit einer kompetenten Schülerin und die große Anstrengung eines schwachen Schülers zu formal gleichen Leistungen führen, die dann auch gleich benotet werden. In sofern ist eine sprachliche Beschreibung aussagekräftiger. Eine Differenzierung nach Teilkriterien führt zusätzlich – bei jeder Form der Beurteilung – zu valideren Aussagen. Insofern ist bereits die traditionelle Auffächerung etwa der Aufsatz note in ›Inhalt / Sprache / Form‹ oder der Gesamtnote für Deutsch in ›Sprachge brauch / Lesen / Rechtschreiben‹ (wie in NRW) aussagekräftiger. Im Vergleich zu den Möglichkeiten einer Verbalbeurteilung bleibt aber selbst diese Differenzie rung noch zu grob, um die Komplexität der angestrebten Fähigkeiten angemes sen zu erfassen.
Weitere Einschränkungen bei der Umsetzung sind bereits in den vorhergehenden Kapiteln diskutiert worden. Sie betreffen bei den Ziffernnoten vor allem die Do minanz der Gruppennorm, bei den Verbalgutachten die Vernachlässigung der Entwicklungsnorm. Denn auch Verbalbeurteilungen erfüllen die in sie gesetzten Erwartungen meist nicht. Die empirischen Studien zeigen folgende Mängel:
➣ fehlender Bezug auf die individuelle Leistungsentwicklung;
➣ Ungleichgewicht der Fächer und Leistungsdimensionen, d. h. starke Domi nanz der Lese-, Rechtschreib- und Rechenleistungen;
➣ fehlende Fördervorschläge;
➣ Beschönigung der Rückmeldungen;
➣ Standardisierung der Aussagen durch Nutzung von Textbausteinen.
Diese Kritik wurde bereits in den ersten Evaluationen Anfang und Mitte der 1980er Jahre geäußert, findet sich aber in unveränderter Form bis heute. Vor die sem Hintergrund werden sich die grundsätzlich positiven Effekte einer entwick lungsorientierten Bewertung von Leistungen (→ Kap. 2.3) im Schulalltag vermut lich kaum wiederfinden.
3.2 Welche (Neben-)Wirkungen haben verschiedene Beurteilungsformen?
Im Folgenden wird in mehreren Schritten untersucht, ob und ggf. wie veränderte Beurteilungsformen überhaupt den Unterricht und daraufhin die Motivation, die Leistung und das Selbstkonzept von SchülerInnen verändern.
3.2.1 Gibt es einen Zusammenhang zwischen Unterrichtskonzept und Beurteilungsform?
Es besteht eine wechselseitige Abhängigkeit zwischen dem Unterrichtsstil der Lehrperson und der Form der Leistungsbeurteilung. LehrerInnen, die sich an der Individualnorm orientieren, differenzieren auch die Lernangebote stärker. Um gekehrt zeigt die Praxis aller Reformschulen, dass sich Unterricht nur verändern lässt, wenn die Verfahren der Leistungsbewertung auf den didaktischen Ansatz abgestimmt werden.
Für die Einführung neuer Formen der Leistungsbeurteilung stellt deshalb die weithin noch unveränderte Unterrichtskultur ein besonderes Problem dar. In sofern verwundert die Häufigkeit der in → Kap. 3.1 berichteten Fehlformen ver baler Beurteilungen nicht. Ein individualisierender Unterricht mit individuellen Rückmeldungen ist immer noch nicht sehr verbreitet. Sofern seine Prinzipien um gesetzt werden, geschieht dies zudem meist mit starken inhaltlichen Einschrän kungen. Offener Unterricht, der über eine organisatorische Differenzierung ›von oben‹ hinausgeht, ist auch in Grundschulen die Ausnahme. Die Einführung päd agogisch anspruchsvollerer Formen der Leistungsbewertung verlangt also eine umfassendere Reform des Unterrichts. Umgekehrt kann aber auch die Einfüh rung oder zumindest das Zulassen differenzierterer Formen der Leistungsbeur teilung Räume öffnen für ebensolche Initiativen. Im Blick auf die anspruchsvoll formulierten Ziele der eigenen Richtlinien haben Kultusministerien hier eine Ver antwortung, die sie nicht an zufällige Eltern- / Lehrer-Mehrheiten in den Schul konferenzen abtreten dürfen.
3.2.2 Beeinflusst die gewählte Beurteilungsform das Unterrichtsklima?
Schulfreude variiert mit der durch Noten definierten Leistungsposition in der Klasse. Sie nimmt generell mit dem Alter – und damit auch wachsender Schulund Bewertungserfahrung – ab. In Klassen ohne Noten fühlen sich Kinder wohler. Entgegen häufigen Vorurteilen beeinträchtigt dies nicht die Leistungs bereitschaft. Allerdings zeigen die Kinder im Durchschnitt auch keine besseren Leistungen. Eine Erhöhung des Selektionsdrucks verschärft jedoch die Konkur renz und führt im unteren Leistungssegment zu einem Gegeneinander von Schü lerInnen und LehrerInnen, wie vor allem Studien zum high-stakes testing in den USA zeigen. Dort hängen nicht nur die Schulkarrieren der SchülerInnen, sondern auch die Gehälter der LehrerInnen und finanzielle Zuweisungen an Schulen von den Ergebnissen in Vergleichstests ab. Dies führt u. a. zu höheren drop-out-(tref fender: push-out-)Quoten und generell zu schlechteren Ergebnissen im unteren Leistungsbereich und in den Gruppen der gesellschaftlichen Minderheiten.
3.2.3 Beeinflusst die gewählte Beurteilungsform zentrale Merkmale der Persönlichkeitsentwicklung?
Ob Kinder Leistungen erbringen, hängt nicht nur von ihren kognitiven Grund fähigkeiten, sondern in starkem Maße auch von Motivation und Emotionen ab. Aber nicht nur wegen dieser ›instrumentellen‹ Bedeutung, sondern auch wegen ihres Eigenwerts ist zu prüfen, wie die Art der Leistungsbeurteilung die Persön lichkeitsentwicklung beeinflusst. Denn die Schule dient primär nicht der Stabili sierung der Gesellschaft, sondern der Entwicklung des individuellen Potenzials der Kinder. Vor allem die Grundschule hat nicht nur einen Unterrichts-, sondern auch einen Erziehungsauftrag.
126.96.36.199 Beeinträchtigen oder stützen Ziffernnoten bzw. Verbalgutachten die Lern motivation?
Wie die in → Kap. 2 resümierten Grundlagenstudien gezeigt haben, wirkt sich eine Entwicklungsorientierung der Leistungsbeurteilung positiv auf die Lernund Leistungsmotivation aus – positiver als Bewertungen mit Bezug auf die Po sition in der Vergleichsgruppe. Beim Vergleich von Ziffernnoten und Verbalbeur teilungen im Unterrichtsalltag kann dieser Vorteil zwar nicht generell bestätigt werden. Allerdings profitieren schwächere und ängstliche SchülerInnen auch hier von einem Notenverzicht. Bei leistungsstärkeren Kindern wiederum wird eine stärkere Orientierung an äußerer Anerkennung beobachtet (›externale Moti vation‹) – auf Kosten persönlicher Interessen und damit einer intrinsischen Moti vation. In Schulversuchen, die auch nach einem anderen pädagogischen Konzept arbeiten, fallen die Ergebnisse meist positiver aus als bei breiten Erhebungen in Schulen, die noch in traditionellen Formen oder unter unveränderten Rahmenbe dingungen arbeiten.
188.8.131.52 Verringern oder vergrößern Ziffernnoten bzw. Verbalgutachten die Schulund Prüfungsangst?
Zeugnisse und Noten zählen für Kinder zu den stärksten Angstauslösern. Dies belegen sehr konkret Statistiken der Kinder- und Jugendtelefone. Zwar werden Klassenarbeiten ohne Noten nur von einem Teil der Kinder als weniger Angst aus lösend eingeschätzt. Differenziertere Befragungen zeigen aber, wie sehr die Sor ge um Noten Kinder bewegt – im Vergleich sogar stärker als die Angst vor Kriegs gefahren. Dabei verdoppelt sich der Anteil der betroffenen Kinder vom Ende der Grundschulzeit bis in die Sekundarstufe hinein. Wiederum sind die Kinder im unteren Leistungssegment besonders betroffen – in der Sekundarstufe aber auch Kinder mit guten Noten.
Noten haben zwar in verschiedenen Bundesländern ein unterschiedliches Ge wicht für den Zugang zu den Schulformen der Sekundarstufe; diese institutio nellen Differenzen beeinflussen die Prüfungsangst aber deutlich weniger als die Art und Weise, wie LehrerInnen innerhalb des jeweiligen Systems mit den Noten umgehen. Insgesamt scheint das ›Notenklima‹ in einer Klasse von besonderer Bedeutung für die emotionalen Effekte zu sein. Auch hier ist das Ausmaß des Selektionsdrucks bedeutsamer als die Form der Beurteilung (Ziffer oder verbale Beschreibung).
184.108.40.206 Schädigen oder stärken Ziffernnoten bzw. Verbalgutachten das Selbst konzept?
Das Verhältnis von Selbstwertgefühl und Leistung ist wechselseitig: Wer sich et was zutraut, erbringt bessere Leistungen. Positive Rückmeldungen zur eigenen Leistung wiederum steigern das Selbstwertgefühl von SchülerInnen. Dies bestä tigen die in → Kap. 2 referierten Studien. Aber auch unter diesem Aspekt zeigen die Vergleiche von Ziffernnoten und aktuell praktizierten Formen der Verbalbeur teilung im Schulalltag kaum Unterschiede – vermutlich bedingt durch die unzu reichende Umsetzung der Individualnorm in Gutachtenzeugnissen.
3.2.4 Belasten oder fördern Ziffernnoten bzw. Verbalgutachten die Leistungs entwicklung?
Entgegen den vielerorts geäußerten Befürchtungen führt ein Verzicht auf Noten nicht zu einem Leistungsabfall. Zugleich zeigen die Studien unter Alltagsbedin gungen, dass zumindest die gegenwärtig üblichen Formen von Verbalgutachten nicht zu einer Verbesserung der Schülerleistungen führen. Allerdings ist nach
Studien aus den angelsächsischen Ländern zu befürchten, dass eine Verschär fung des Notendrucks zu einer Verschlechterung von Bildungschancen und Leis tungen im unteren Leistungssegment und bei gesellschaftlichen Minderheiten führen. Belege für eine Verbesserung von Leistungen durch die Vergabe von No ten fehlen ganz. Die verbreitete Annahme, dass SchülerInnen nur lernen, wenn ein entsprechender Druck ausgeübt wird, ist falsch. Auch auf Systemebene zei gen die internationalen Studien, dass Länder mit früher Benotung von Leistungen oder mit externen Prüfungen im Leistungsvergleich nicht besser abschneiden als Länder ohne diese Merkmale.
3.2.5 Zwischenbilanz zu ›Wirkungen‹
Über alle Untersuchungen hinweg finden sich nur wenige und zudem in der Re gel nur schwach ausgeprägte Unterschiede in den Effekten. Diese Befunde aus dem Schulalltag irritieren nach den in → Kap. 2 berichteten positiven Vorteilen differenzierterer Beurteilungsformen in kontrollierten Versuchen. Das Ergebnis lässt sich am ehesten auf den folgenden Nenner bringen: Grundsätzlich kann eine Veränderung der Bewertungsformen positive Effekte haben. Diese werden aber im Schulalltag nur gebremst wirksam – sei es, dass Mischformen (z. B. Ziffernno ten kombiniert mit erläuterndem Bericht) verwendet werden, sei es, dass die In tentionen der Verbalgutachten in Inhalt und Form nicht (zureichend) umgesetzt werden oder der externe Selektionsdruck das Potenzial einer förderorientierten Rückmeldung nicht zur Entfaltung kommen lässt.
4. Wie gut erfüllen Ziffernnoten und Verbalgutachten wichtige Funktionen aus der Sicht der Betroffenen?
Mit der Beurteilung von Leistungen werden verschiedene Erwartungen verbun den (→ Kap. 0.3). Wie in den → Kap. 1 – 3 gezeigt, können Noten diese Ansprüche nicht erfüllen. Aber auch Verbalgutachten werden den gesetzten Anforderungen im Schulalltag meist nicht gerecht. Für die Entscheidung, ob Noten abgeschafft und durch Verbalbeurteilungen ersetzt werden sollen (und können …), ist deshalb wichtig zu wissen, wie die Betroffenen Vor- und Nachteile der verschiedenen Be urteilungsformen wahrnehmen.
4.1 Einschätzungen von LehrerInnen
Anfang der 1970er Jahre hielten fast 80 % der LehrerInnen Noten für unverzicht bar, 2005 ist es nur noch gut die Hälfte. Dabei gibt es große Unterschiede zwi schen den Schularten. In den Grund- und Sonderschulen halten inzwischen fast zwei Drittel der LehrerInnen Noten für überflüssig, in den Schulformen der Se kundarstufe sind es Minderheiten von nur etwa einem Viertel. Diese Schultypen haben allerdings auch weniger Erfahrung mit Verbalgutachten – und die exter nen Selektionserwartungen haben ein stärkeres Gewicht.
Für Noten sprechen aus Sicht der LehrerInnen die Erwartungen von SchülerInnen und Eltern, während sie selbst viele Vorteile in der Verbalbeurteilung sehen. Aber auch die BefürworterInnen beklagen den erheblichen Mehraufwand an Arbeit, den eine kontinuierliche Beobachtung und ihre sprachliche Würdigung verlan gen. Dabei müsste zumindest die Sammlung und Sichtung differenzierter Daten Grundlage einer jeden Leistungsbeurteilung sein.
4.2 Einschätzungen von SchülerInnen
Die Befundlage ist widersprüchlich. Forschungsmethodisch liegt das an der un terschiedlichen Art zu fragen, inhaltlich aber auch an der unterschiedlich stark ausgeprägten Erfahrung mit Alternativen zu den herkömmlichen Noten. Einer seits zeigen viele Daten, dass Noten von SchülerInnen (vor allem im unteren Leis tungssegment) als sehr belastend erlebt werden. Andererseits überraschen im mer wieder die Ergebnisse von Umfragen, wonach die Mehrheit der SchülerInnen an Noten festhalten wolle. Allerdings gilt auch dies eher für leistungsstarke als für leistungsschwache SchülerInnen. Stärker als bei Eltern und LehrerInnen ist das Meinungsbild polarisiert. Zudem finden Verbalbeurteilungen in den ersten Schuljahren mehr Zustimmung, während ältere SchülerInnen mehrheitlich für Ziffernnoten plädieren (besonders stark in der Hauptschule, weniger deutlich im Gymnasium).
4.3 Einschätzungen von Eltern
In den 1970er Jahren sprachen sich drei Viertel der Eltern für Noten aus. Auch heute plädiert nur eine Minderheit für ihre Abschaffung (zudem mit wieder leicht abnehmender Tendenz in den letzten Jahren). In den ersten Schuljahren findet das Verbalzeugnis noch eine hohe Zustimmung, die aber zum Ende der Grundschul zeit auf etwa ein Viertel absinkt. Allerdings plädieren Eltern aus Schulen mit brei ter etablierter Verbalbeurteilung (in einzelnen Fächern / generell bis Klasse 3/4) für deren Beibehaltung. Insgesamt neigen Eltern in ihrer Mehrheit zu einer Kom bination von Ziffernnoten mit verbalen Kommentaren, wobei das Ziffernzeugnis – anders als bei den Kindern – die stärkste Zustimmung unter den (zukünftigen) Gymnasialeltern findet.
4.4 Einschätzungen von Arbeitgebern
Befragte Unternehmen gewichten die Eindrücke aus dem Einstellungsgespräch für die Auswahl von BewerberInnen deutlich höher als die Noten im Zeugnis. Auch die Aussagekraft von Berufsschul- und IHK-Zeugnissen für die spätere be rufliche Bewährung wird gering eingeschätzt. Dass größere Unternehmen und viele Kammern regelmäßig eigene Leistungstests durchführen, bestätigt die Er gebnisse aus Befragungen: Arbeitgeber trauen den Noten – vor allem unter dem Gesichtspunkt der Vergleichbarkeit – nicht. Auch unternehmensintern haben Mitarbeitergespräche und lernbiografische Dokumente an Einfluss für die Leis tungsbewertung gewonnen.
4.5 Einschätzungen in der Öffentlichkeit
In der Öffentlichkeit herrscht generell eine konservative Haltung vor. Wie beim Sitzenbleiben und bei den Hausaufgaben sprechen sich auch bei den ›Schulnoten im üblichen Sinn‹ nur 30 – 40 % der Befragten für deren Abschaffung aus. Dieser Befund passt zu deutschen und US-amerikanischen Daten, wonach Personen (un gewohnten) Praktiken in der Schule umso kritischer gegenüber stehen, je weni ger Kontakt sie zur Schule (über eigene Kinder oder Enkel) haben.
4.6 Zwischenbilanz zu den ›Einschätzungen‹ durch die Beteiligten
Eine Abschaffung von Noten findet in Befragungen kaum Zustimmung. Dabei stehen die gegebenen Begründungen (Vergleichbarkeit, Eindeutigkeit) oft in explizitem Widerspruch zu den empirischen Befunden, sind also sachlich nicht gerechtfertigt.
Dieses Ergebnis muss aber differenziert werden. Befragt nach einzelnen Punkten (›macht mir Angst‹, ›nimmt meinem Kind die Motivation‹) äußern sich Mehrheiten in den einzelnen Teilgruppen oft zensurenkritisch. Für Kinder wie LehrerInnen spielt das indirekte Argument der höheren Akzeptanz der Noten bei Eltern, Ver wandten und ›Abnehmern‹ eine wichtige Rolle für die eigene Zustimmung. Arbeit geber selbst dagegen verlassen sich bei der Auswahl von BewerberInnen nur sehr eingeschränkt auf Noten in Abschlusszeugnissen.
Insgesamt lassen sich zwei Trends beobachten:
➣ Personen, die (länger) Erfahrungen mit Verbalgutachten haben, äußern sich generell positiver zu dieser Form der Beurteilung.
➣ Vor allem die Eltern tendieren zu einer Verbindung von Ziffern und verbalen Aussagen.
Nimmt man die in → Kap. 1 bis 3 referierte Breite erdrückender Sachargumente und betrachtet man andererseits, wie langsam sie in der Breite wahrgenommen werden, so stellt sich die Frage, ob hier nicht der Gesetzgeber gefordert ist. So wichtig Mitbestimmungsrechte der Betroffenen für die Gestaltung des Schulall tags sind – grundsätzliche Entscheidungen wie die Beurteilung von Leistungen sind gesamtgesellschaftlich zu verantworten, solange sie so nachhaltige Konse quenzen haben wie in unserem selektiven System (→ Kap. 7).
5. Rechtfertigt der Ertrag aufwändigere Formen der Erhebung und Bewertung von Leistungen?
Studien zur Arbeitsbelastung von LehrerInnen unterscheiden den zeitlichen Auf wand von der psychischen Belastung. Sie zeigen:
➣ Teiltätigkeiten der Leistungsbeurteilung gehören generell zu den zeitlich auf wändigeren Aufgaben;
➣ das Benoten ist nach Meinung der LehrerInnen ganz erheblich weniger auf wändig als das Schreiben von Entwicklungsberichten, und dieses ist auch deutlich aufwändiger als das Korrigieren von Arbeiten oder das Schreiben von Zeugnissen.
Betrachtet man die psychische Belastung, so wird das sehr zeitaufwändige Korri gieren als nur wenig anstrengend empfunden, während alle Formen der Bewer tung von Leistung zu den fünf belastendsten Tätigkeiten zählen. Unter ihnen ran gieren die Entwicklungsberichte allerdings wieder eindeutig auf Platz 1, während Noten und Zeugnisse als weniger belastend eingeschätzt werden.
Die beiden Vergleiche machen deutlich, dass entwicklungsorientierte Lern berichte nicht nur einen hohen zeitlichen Aufwand erfordern, sondern von den LehrerInnen auch als besondere Belastung empfunden werden. Einer Person sprachlich differenziert gerecht zu werden, sich nicht hinter einer (scheinbar ob jektiveren) Verrechnung von Daten verstecken zu können, ist offensichtlich eine hohe Anforderung – vor allem, wenn diese Beurteilungen selektionswirksam wer den. So berechtigt die Anforderung einer differenzierten Rückmeldung nach der Kritik an Noten auch sein mag – ohne entsprechende Ausbildung und Unterstüt zung (Austausch, Supervision) ist sie in der Breite wohl nicht erfüllbar.
Wer fordert, dass Ziffernnoten und -zeugnisse durch gehaltvolle Entwick lungsberichte ersetzt werden, muss LehrerInnen also zeigen, welchen Vorteil sie von dieser zusätzlichen Anforderung haben, oder ihre zeitliche Mehrbelastung durch eine Gratifikation ausgleichen – sonst wird der Anspruch der Reform un terlaufen, wie die ernüchternden Ergebnisse aus Inhaltsanalysen von Verbalgut achten zeigen (→ Kap. 3.1). Ermutigend sind die Erfahrungen aus Reformschulen und aus größeren Schulversuchen, wonach LehrerInnen ihre pädagogische Ar beit als sinnvoller erleben und zufriedener im Beruf sind, wenn differenziertere Formen der Rückmeldung gemeinsam eingeführt werden.
Beachtung verdient aber auch der Befund, dass alle Formen der Leistungsbeur teilung als besonders belastend wahrgenommen werden, wenn sie der Selektion dienen. Hier wird ein grundsätzlicheres Problem deutlich, das über technische Fragen der Darstellungsform hinausweist (→ Kap. 7).
6. Zwischenbilanz und pädagogische Folgerungen
Keines der diskutierten Verfahren, Leistungen zu erfassen, ist – für sich genom men – valide, objektiv und verlässlich genug, um Einzelfallentscheidungen über Bildungskarrieren zu rechtfertigen. Sowohl punktuelle Tests als auch informelle Beobachtungen sind fehleranfällig, methodische Verbesserungen sind nur be grenzt möglich (→ Kap. 1).
Als Maßstab für Bewertungen reicht keine der diskutierten Bezugsnormen allein aus, um die Informationsbedürfnisse der verschiedenen Zielgruppen von Beurtei lungen zu befriedigen. Leistungsbewertungen haben zu unterschiedliche Funkti onen, als dass eine einzige Form sie erfüllen könnte (→ Kap. 2).
Die Wirkungen sowohl von Ziffernnoten wie auch von Verbalzeugnissen sind aus pädagogischer Sicht kritisch einzuschätzen. Dies hängt – vor allem bei den Zif fernnoten – mit den oben genannten methodischen Problemen zusammen, ande rerseits – vor allem bei den Verbalgutachten – mit Unzulänglichkeiten ihrer Um setzung im Schulalltag (→ Kap. 3). Ein besonderes Problem stellt für beide die starke Selektionsorientierung der Schule dar (vgl. dazu unten → Kap. 7).
6.1 Grundlegende Einwände
Vor der weiteren Diskussion alternativer Formen der Bewertung sind drei grund sätzliche Fragen zu beantworten:
6.1.1 Genereller Verzicht auf eine Rückmeldung zu Leistungen?
Rückmeldungen zu Leistungen sind unverzichtbar, wenn Lernende sich entwi ckeln sollen. Sie sind lernförderlich, wenn sie sachbezogen erfolgen, d. h. indi viduelle Stärken und Schwächen benennen und vor allem Hinweise für konkrete Lern- und Fördermöglichkeiten geben: Beschreibung statt Bewertung. Im Sinne von von Hentigs bekannter Forderung »Die Menschen stärken, die Sachen klä ren«, setzen sie aber auch Sensibilität für mögliche Nebenwirkungen auf die Be troffenen voraus. Ohne Anerkennung der individuellen Fortschritte und ohne Hil fen für die Überwindung von Schwächen sind die – auch notwendigen – Hinweise auf Fehler kontraproduktiv.
6.1.2 Verzicht auf eine Zertifizierung nach außen?
Auf Zertifizierung von Leistungen nach außen und damit auf formalisierte Bewer tungen zu verzichten ist ambivalent. Der Verzicht auf eine Zertifizierung nach au ßen entlastet den Unterricht, würde aber zu einer Zunahme externer Prüfungen mit all ihren Nachteilen führen. Für die Leistungsbewertung wäre vor allem die Konsequenz, dass Leistungsproben sich auf eine punktuelle Bewährungssituati on konzentrieren, problematisch. Der Unterricht wiederum geriete über externe Prüfungen in Abhängigkeit von fremd bestimmten Anforderungen, die dann die pädagogisch begründeten Lernziele überlagern.
6.1.3 Verzicht auf Ziffernoten als Form der Beurteilung? Bleibt die Frage, ob Beurteilungen weiterhin in Form von Noten erfolgen sollen,
➣ deren Grundlage informelle Leistungsnachweise sind,
➣ die mit Bezug auf den Rang in der Klasse bewertet und
➣ die in Form von Ziffern dargestellt werden sowie
➣ Selektionsentscheidungen begründen sollen.
Die in diesem Gutachten referierten Studien stellen Noten unter allen vier Ge sichtspunkten in Frage: Die Bewertung nach informellen Proben und Beobach tungen ist in hohem Maße fehleranfällig, die soziale Bezugsnorm hat negative Auswirkungen auf die Lernmotivation, und vor allem sind Ziffern wenig aussage kräftig, suggerieren zudem eine Genauigkeit, Vergleichbarkeit und Prognosefä higkeit, die sie nicht gewährleisten können.
Bleibt die Frage nach den Alternativen, zumal auch Verbalgutachten die in sie gesetzten Erwartungen bisher nicht erfüllt haben.
6.2 Keine Beurteilungsform erfüllt alle Anforderungen – einfache Auswege aus dem Bewertungsdilemma gibt es nicht
Leistungsbeurteilungen haben unterschiedliche Funktionen zu erfüllen. Je nach dem, ob die Förder-, Berichts- oder Selektionsfunktion im Vordergrund steht, und je nach den Adressaten sind verschiedene Formen angemessen.
Zumindest in der Grundschule kann (und sollte) schon heute auf Noten verzichtet werden. Vorrang hat eine möglichst differenzierte Rückmeldung der individuellen Leistung und ihrer Entwicklung. Verbalbeurteilungen dürfen dabei aber nicht blo ße Übersetzungen der Ziffernnoten sein, da sie dann eine überflüssige Zusatzbe lastung sind. Sie müssen vielmehr durch die Differenzierung von Teilleistungen und durch den Bezug der Bewertung auf die individuelle Entwicklung die Noten bewertung inhaltlich ergänzen.
Damit die Aussagekraft von Beurteilungen generell verbessert werden kann, sind folgende Anforderungen zu berücksichtigen:
➣ Für die Beurteilung sind Kriterien zu entwickeln, die sich auf die Ziele des Unterrichts und nicht nur auf spezifische Aufgaben beziehen. So kann Lehre rInnen geholfen werden, ein tieferes Verständnis der Ziele von Unterricht zu gewinnen und die Beurteilung besser auf diese abzustimmen.
➣ LehrerInnen brauchen mehr Aus- und Fortbildung, die sie für die Risiken der Leistungsbewertung sensibilisiert und auf ihre unterschiedlichen Funktionen vorbereitet. Erfolgreich sind solche Maßnahmen, wenn sie sich auf konkrete Beispiele einer good-practice beziehen können.
➣ Eine unterrichtsbegleitende Abstimmung von Kriterien im Austausch über konkrete Bewertungsversuche hilft LehrerInnen, Klarheit über die Ziele von Unterricht und darauf bezogene Beurteilungskriterien zu gewinnen.
Unter dem Gesichtspunkt der Akzeptanz in der Praxis scheint zurzeit allerdings eine Kombination von Ziffern und verbalen Kommentaren als Zwischenschritt am ehesten Erfolg zu versprechen.
6.3 Daten aus verschiedenen Erhebungsverfahren sind miteinander zu verbinden
Wo immer möglich – und bei der Nutzung für Selektionsentscheidungen zwin gend – sind Leistungsdaten
➣ zu mehreren Zeitpunkten
➣ anhand verschiedener Aufgaben
➣ in unterschiedlichen Situationen zu erheben.
In diesem Rahmen sollten normierte Tests und strukturierte Beobachtungs- und Bewertungsraster eine stärkere Rolle spielen als bisher üblich. Hier hat das zen trale ›Institut für Qualität im Bildungswesen‹ (IQB) in Berlin einige Entwick lungsarbeit zu leisten, um wenigstens das Niveau zu erreichen, auf dem etwa das niederländische CITO-Institut Schulen Instrumente zur Evaluation von Unterricht anbietet (nicht vorschreibt!). Das setzt voraus, dass Fachdidaktik und Unterricht spraxis gewichtig an der Entwicklung von Aufgaben beteiligt werden. Selbst dann bleibt zu bedenken, dass Tests nur bestimmte Leistungstypen erfassen können und dass ihre Ergebnisse generell interpretationsbedürftig sind: Zahlen sprechen nicht für sich. Insofern können Tests informelle Beobachtungen und vor allem das Lehrerurteil selbst nicht ersetzen.
6.4 Bewertungen müssen auf unterschiedliche Bezugsnormen bezogen werden
Je nach der Funktion von Beurteilungen sind unterschiedliche Kriterien ange messen. Um Missverständnisse auszuschalten ist der Maßstab einer Bewertung explizit zu machen. In der Schule müssen die Förder- und Berichtsfunktion Vor rang haben. Beurteilungen sollten sich deshalb auf die Entwicklungs- und Sach norm (Lernziel) beziehen. Auch für Selektionsentscheidungen reicht in der Regel der Nachweis (noch) fehlender Kompetenzen aus. Sollte die soziale Bezugsnorm tatsächlich wichtig werden (z. B. bei fehlenden Plätzen in Ausbildungsgängen), sind Noten durch Prozentrangangaben (z. B. zu Leistungen in normierten Tests) zu ersetzen.
6.5 In dialogischer Form sollten Fremd- durch Selbstbeurteilungen ergänzt werden
Welche Formen der Leistungsbeurteilung praktiziert werden, ist eng verknüpft mit dem Bild, das LehrerInnen von Kindern, von ihrer Lernfähigkeit und von der eigenen Rolle haben. In den bisherigen Überlegungen ist Leistungsbewertung – wie traditionell in der Schule üblich – überwiegend als Urteil von Lehrenden über Lernende verstanden worden. Diese einseitige Abhängigkeit ist nicht mit der begrenzten Aussagekraft und hohen Fehleranfälligkeit von Fremdurteilen zu ver einbaren. Sie widerspricht zudem dem Anspruch einer demokratischen Schule, junge Menschen in der Entwicklung ihrer Selbstständigkeit zu unterstützen. Die se setzt die Bereitschaft und Fähigkeit voraus, sich selbst und insbesondere kon krete Leistungen kritisch einzuschätzen. Beurteilung sollte in der Schule – wie zum Teil auch schon im Berufsleben üblich – deshalb als dialogischer Prozess ausgestaltet werden. Die Kompetenz der Selbsteinschätzung zu fördern müsste ein zentrales Ziel von Unterricht sein. Empirische Studien zeigen außerdem, dass kontroll-orientierte Rückmeldungen nicht nur die Motivation, sondern auch die Leistung beeinträchtigen. Selbst gute Noten wirken auf Dauer kontraproduktiv, weil sie die intrinsische Motivation beeinträchtigen.
Verbalbeurteilungen wird zu Recht ihre Subjektivität vorgehalten. Zugleich ist dies aber auch ihre Stärke, da sie – anders als Ziffernnoten – keine Schein-Ob jektivität vorgaukeln. Verbale Beurteilungen geben zurzeit zwar eher Auskunft über die Beurteilungspraxis der Lehrkraft; sie machen damit aber das Dilemma der Beurteilungspraxis offenkundig und zwingen zur Suche nach Verfahren, um die unvermeidliche Subjektivität zu kontrollieren. Leistungsbeurteilung ist ein kommunikativer Akt. Seine Mehrdeutigkeit kann nicht technisch-methodisch ausgeschaltet, sondern nur sozial kontrolliert werden. Je nachhaltiger die Folgen einer Beurteilung, umso wichtiger wird deshalb die Beteiligung verschiedener Personen – vor allem der Betroffenen selbst.
7. Fazit und bildungspolitische Bewertung
Unser Fazit zur Ausgangsfrage ›Sind Noten nützlich – und nötig?‹ fällt negativ aus.
Zum einen erfüllen Noten die Erwartungen ihrer Befürworter nicht:
➣ Sie sind nicht valider, objektiver und zuverlässiger als andere Beurteilungs formen.
➣ Die beanspruchte Vergleichbarkeit ist durch den in der Regel üblichen Bezug auf den Klassendurchschnitt und die unvermeidlichen Beurteilungsfehler sehr eingeschränkt.
➣ Ziffernnoten erfüllen die verschiedenen Funktionen der Leistungsbeurteilung (Motivation, Information) nicht besser, zum Teil sogar schlechter als andere Formen der Rückmeldung.
Wenn Noten im Schulalltag trotzdem so viel Zustimmung finden, so hängt dies vermutlich damit zusammen, dass sie SchülerInnen und Eltern vertraut sind. Für LehrerInnen ist ihre Vergabe außerdem mit einem geringeren Arbeitsaufwand verbunden als das Schreiben von Verbalgutachten. Schließlich suggeriert ihre nur scheinbare 5 Verrechenbarkeit eine Vereinfachung von Selektionsentscheidungen. Diese haben im deutschen Schulsystem eine hohe – und im Vergleich zu anderen Ländern erheblich höhere – Bedeutung. Damit ist der institutionelle Kontext der Leistungsbeurteilung angesprochen.
Am Ende der Grundschulzeit besuchen nur noch rund 80 % der SchülerInnen eine Klasse ihres Einschulungsjahrgangs und unter den 15-Jährigen sind es kaum mehr als 60 %, die eine ›glatte‹ Schullaufbahn aufweisen können. Fast 40 % der SchülerInnen haben also mindestens eine der folgenden Maßnahmen erlebt: Zu rückstellung am Schulanfang; Nichtversetzung; Überweisung in die Sonderschu le; ›Abschulung‹ in eine niedrigere Schulform. Die Konsequenz sind kumulative Misserfolgserfahrungen – motivational die ungünstigste Voraussetzung für Leis tungsbemühungen und für Lernerfolge.
Kinder aus anregungsarmen Elternhäusern sind davon besonders betroffen, da ihre soziale Herkunft, verbunden mit der selektiven Struktur des Schulsystems, sie mehrfach benachteiligt:
➣ Je höher der sozio-ökonomische Status der Eltern ist, umso anregungsreicher sind die Lernmöglichkeiten ihrer Kinder vor der Schule, so dass sie bessere kognitive Voraussetzungen in die Schule mitbringen.
➣ In sozial homogenen Stadtvierteln kommen sie in der Regel auch in eine Lerngruppe, die durch die Herkunft der anderen Kinder ebenfalls ein anre genderes Milieu bietet. Deshalb entwickeln sich auch ihre Leistungen über die Grundschulzeit hinweg besser – und damit ihre Chancen auf den Besuch einer höheren Schulform in der Sekundarstufe.
➣ Selbst wenn Kinder am Ende der Grundschulzeit vergleichbare Leistungen erreichen, ist ihr Zugang zu einer höheren Schulform umso wahrscheinlicher, je höher der soziale Status der Eltern ist: Sie erhalten häufiger eine Empfeh lung für das Gymnasium und ihre Eltern folgen einer solchen Empfehlung auch eher. Diese Entscheidung ist deshalb bedeutsam, weil sich die Leistun gen in der Sekundarstufe auch bei gleichen kognitiven Voraussetzungen und gleichem sozialen Status der Eltern umso besser entwickeln, je höher die be suchte Schulform ist.
➣ Aber auch wenn Kinder mit vergleichbaren Grundschulleistungen in diesel be Schulform wechseln, fällt der Lernerfolg innerhalb dieser Schulform umso besser aus, je höher der sozio-ökonomische Status der Eltern ist, da sie u. a. ihre Kinder besser unterstützen können.
Gesteuert werden die innerschulischen Ausleseprozesse durch Noten. Diese sind aber nicht in der Lage, unterschiedliche Fähigkeiten zureichend genau auszuwei sen. Beurteilte Leistungen werden überlagert durch andere Faktoren, vor allem
5 So ist es statistisch nicht zulässig, aus Noten (als Rangwerten) arithmetische Mittelwerte zu berechnen.
durch den Einfluss der sozialen Herkunft, den sie doch nivellieren sollen (vgl. oben → Kap. 0.3).
Das Selektionssystem ist zudem ökonomisch ineffektiv, weil es Kompetenzres sourcen verschenkt. Seine Kopplung an Noten führt zudem nicht zu einer trenn scharfen Zuordnung von SchülerInnen zu den verschiedenen Schulformen der Sekundarstufe I. Deren Fähigkeiten überlappen sich erheblich – zumindest wenn man die Testleistung als Maßstab nimmt, wie u. a. die PISA-Daten belegen.
Damit ist die Gerechtigkeitsfrage gestellt. Denn dass Noten ihre Funktion als Selektionsinstrument nicht wirksam erfüllen, ist nur die eine Seite der Medaille. Zugleich verletzen sie auch das Recht des einzelnen Kindes auf Chancengleichheit und bestmögliche Förderung seines individuellen Potenzials. Die Kritik der ›Na tional Coalition für die Umsetzung der UN-Kinderrechtskonvention in Deutsch land‹ (2005) am schulischen Bewertungssystem macht sehr deutlich, dass eine nur systemimmanente Bewertung der Effektivität von Noten zu kurz greift:
Die Leistungsbewertung durch Zensuren als Grundlage eines Berechtigungs systems ist pädagogisch fragwürdig; es verkürzt auch den Anspruch des Kindes auf Würdigung als eigenständige Persönlichkeit. Jedes Kind hat Anspruch dar auf, dass seine Leistungen an seinem individuellen Vermögen, und nicht an abs trakten Regeln gemessen werden. […]
»Die im Vordergrund internationaler Kritik stehende Bildungsbenachteili gung durch soziale Ungleichheit ist nicht nur Ausdruck eines strukturellen Man gels an Chancengerechtigkeit im gegliederten Schulsystem Deutschlands, son dern untergräbt das Recht auf Bildung jedes einzelnen betroffenen Kindes. […]
Einseitige Orientierung an Gesichtspunkten der Verwertbarkeit führt jedoch zu einer Verkürzung der Bildungsziele, die die Subjektstellung des Kindes und dessen allseitigen Bildungsanspruch unterminiert. […]
Die Vorgaben der Lehrpläne führen in Verbindung mit dem Bewertungs- und dem gekoppelten Berechtigungssystem in Deutschland zu einer weitgehenden ›Enteignung des Lernens‹ durch Fremdbestimmung.« (a. a. O., 2, 6)
Mit dem letzten Teilsatz nimmt die National Coalition ausdrücklich Bezug auf Bildungsstandards, die keine zureichende ›Offenheit‹ für die individuell unter schiedliche Entwicklung von Kindern gewährleisten und die Leistungsbeurtei lung zudem auf wenige als zentral erachtete Dimensionen fokussieren. Gleiche Anforderungen für alle zum selben Zeitpunkt verletzen das »Recht auf Eigenakti vität und Selbstbestimmtheit des Kindes« (ebda).
Eine Diskussion der Noten nur als ›nützliches‹ oder ›nötiges‹ Mittel der Leistungs beurteilung greift demnach zu kurz. Problematisch werden Zensuren durch ihre Instrumentalisierung als Auslesefilter. Der Verweis der National Coalition auf die UN-Kinderrechtskonvention macht die gesellschaftspolitische und völkerrecht liche Dimension der Notenfrage unmissverständlich klar:
»Die ausdrückliche Hervorhebung, dass das Recht des Kindes auf Bildung ›auf der Grundlage der Chancengleichheit‹ zu verwirklichen sei, unterstreicht, dass Deutschland in diesem Punkt nicht nur bildungspolitisch, sondern auch völ kerrechtlich im Abseits steht.« (a. a. O., 2)
Damit wird aber auch deutlich, dass eine ›Reparatur‹ technischer Schwächen von Noten nicht ausreicht, um die Probleme der Leistungsbewertung zu lö sen. Sicher: Verbalgutachten können Leistungen, ihre Ursachen und konkrete Fördermöglichkeiten differenzierter ausweisen. Als entwicklungsorientierte Be schreibung von Lernverläufen machen sie Fortschritte und damit die individuelle Leistung des einzelnen Kindes besser sichtbar als eine Benotung im Vergleich mit anderen. Die Einbeziehung verschiedener PrüferInnen und auch standardi sierter Aufgaben können helfen, die Validität, Objektivität und Reliabilität von Beurteilungen zu verbessern, indem sie informelle Leistungsproben ergänzen. Der punktuelle Einsatz normierter Tests ermöglicht LehrerInnen zudem, die ver gleichende Bewertung von Leistungen auf klassenübergreifende Stichproben zu beziehen und damit ihre eigenen Maßstäbe zu überprüfen.
Eine andere Bedeutung und Wirkung gewinnen Bewertungen aber erst, wenn sich ihre Funktion ändert. Solange die Selektionsfunktion im System dominiert, werden eine stärkere Motivation der leistungsschwächeren SchülerInnen und eine differenziertere Förderung ihres Lernens nicht erreicht werden können. Auch darum ist eine längere gemeinsame Schulzeit geboten, wie sie international längst Standard ist.
Dann allerdings muss sich der Unterricht stärker öffnen für die Unterschiede zwi schen den Kindern und ihnen Räume bieten für individuelle Lernwege und für eine Mitverantwortung der gemeinsamen Arbeit. Notwendig ist also eine umfas sende Strategie der Schulreform. Die Individualisierung der Lernmöglichkeiten in einem sozialen Erfahrungsraum ist zu verbinden mit dialogischen Formen der Leistungsbeurteilung, die Selbst- und Fremdbewertung in den Lernprozess integrieren. Die Entwicklung geht damit über die traditionelle Frontlinie ›Verbal gutachten‹ vs. ›Ziffernnoten‹ hinaus: Standortbestimmungen, Portfolios, Lernta gebücher, Selbsteinschätzungsbögen, Lerngespräche und -vereinbarungen sind Mittel der Leistungsbewertung, durch deren Einführung sich nicht nur das äuße re Format der Beurteilung, sondern auch die Beziehung zwischen Lehrenden und Lernenden grundlegend verändern kann.
Dass und wie eine solche Reform erfolgreich umgesetzt werden kann, wenn sie sich nicht auf Veränderungen der äußeren Struktur beschränkt, zeigt beispiel haft das deutschsprachige PISA-Siegerland Südtirol. Obwohl Italien insgesamt bei PISA-2003 (Lesen) mit 476 Punkten noch schlechter abgeschnitten hat als Deutschland mit durchschnittlich 491 Punkten, erreichte die autonome Provinz Südtirol bei gleicher Schulstruktur mit Platz 1 im Lesen und Platz 5 in Mathema tik ein deutlich besseres Ergebnis als der deutsche Spitzenreiter Bayern. Gleich zeitig verbesserte sich die Provinz gegenüber der IEA-Lesestudie (Anfang der 1990er Jahre) von einem Platz im Mittelfeld auf einen europäischen Spitzenplatz und schneidet im Lesen noch einen Punkt besser ab als der bildungspolitische
Wallfahrtsort Finnland – mit vollständiger Integration aller behinderten Kinder, ohne Sitzenbleiben und ohne Ziffernnoten, stattdessen mit individuellen Aufga ben in offeneren Unterrichtsformen und einer Bewertung, die sich am persön lichen Lernfortschritt orientiert. Erfolgreicher Unterricht ist also auch mit weni ger Leistungsdruck möglich, und Schulsysteme können lernen, ohne Selektion auszukommen.
Zum Abschluss: Vier Resümees aus vier Perspektiven
Wie bei allen pädagogischen Fragen (und sozialen Phänomenen generell) ist die Befundlage zu Noten nicht auf einen einfachen Nenner zu bringen. Formen der Leistungsbewertung wirken unterschiedlich, je nachdem wie und in welchem Kon text sie eingesetzt werden. Für Folgerungen aus dem Forschungsstand kommt es deshalb darauf an, von welcher Basisannahme man ausgeht: Wer die Beweislast für Veränderungen bei den Reformern sieht, kann zu einer anderen Einschätzung kommen als jemand, der normativ die Förderung des Einzelnen als zentrale Norm und noch uneingelöste Aufgabe der Schule sieht. Vor diesem Hintergrund lässt sich als Ergebnis unserer Analysen festhalten:
➣ Wer an Ziffernnoten festhalten will, weil sie angeblich objektiv und vergleich bar seien bzw. erforderlich, damit SchülerInnen sich auf die Anstrengungen des Lernens einlassen, findet in der Empirie keine stützenden Belege für sei ne Position.
➣ Auch diejenigen, die Verbalgutachten ablehnen, weil sie angeblich negative Auswirkungen auf die Lernbereitschaft und den fachlichen Lernerfolg der SchülerInnen haben, können sich auf keine empirischen Daten stützen.
➣ Wer andererseits hofft, ohne zusätzliche Maßnahmen, d. h. allein durch die Verordnung von Verbalgutachten Lernbereitschaft und Lernerfolg von Schü lerInnen verbessern zu können, wird durch die Befunde zur bisherigen Be urteilungspraxis und ihre Wirkungen ernüchtert. Ohne eine pädagogische und didaktische Öffnung des Unterrichts und ohne die Sicherung bestimmter Rahmenbedingungen bleibt eine Veränderung der Bewertung meist erfolg los.
➣ Diejenigen aber, die mit dem Verzicht auf Ziffernnoten pädagogische Ziele verfolgen, können mit einer Verbesserung der Unterrichtssituation und des Lernerfolgs, vor allem der schwächeren SchülerInnen, rechnen – sofern sie bereit sind, als LehrerInnen einen höheren Aufwand zu leisten, als Schulver waltung mehr in die Fortbildung und Unterstützung der LehrerInnen zu in vestieren und als BildungspolitikerInnen den Selektionsdruck im System zu verringern.
8. Ausgewählte Literatur zur Vertiefung
Für die praktische Umsetzung besonders hilfreiche Publikationen sind mit * gekennzeichnet
* Bambach, H., u. a. (Hrsg.) (1996): Prüfen und beurteilen. Zwischen Fördern und Zensieren. Jahresheft XIV. Friedrich-Verlag: Seelze.
* Bartnitzky, H. u. a. (Hrsg.) (2005): Pädagogische Leistungskultur: Materialien für Klasse 1/2. Beiträge zur Reform der Grundschule, Bd. 119. Grundschulverband: Frankfurt.
* Becker, G. u. a. (2006): Diagnostizieren und Fördern. Stärken entdecken – Können entwickeln. Jahresheft XXIV. Friedrich Verlag: Seelze.
Beutel, S.-I. (2004): Zeugnisse aus Kindersicht. Habilitation an der Universität: Jena (publ. 2005 in der Schriftenreihe der Max-Traeger-Stiftung. Juventa: Weinheim / München).
Beutel, S.-I. / Vollstädt, W. (Hrsg.) (2000): Leistung ermitteln und bewerten. Bergmann + Helbig: Hamburg.
Brügelmann, H. (2005): Schule verstehen und gestalten – Perspektiven der Forschung auf Probleme von Erziehung und Unterricht. Libelle: CH-Lengwil, Kap. 56 ff. Fortlaufend aktualisiert unter → www.agprim.uni-siegen.de/schuleverstehen
Ingenkamp, K. (Hrsg.) (1995): Die Fragwürdigkeit der Zensurengebung. Beltz: Weinheim (1. Aufl. 1971).
Jachmann, M. (2003): Noten oder Berichte? Die schulische Beurteilungspraxis aus der Sicht von Schülern, Lehrern und Eltern. Leske + Budrich: Opladen.
Lübke, S.-I. (1996): Schule ohne Noten. Lernberichte in der Praxis der Laborschule. Leske + Budrich: Opladen.
Maier, M. (2001): Das Verbalzeugnis in der Grundschule. Verlag Empirische Pädagogik: Landau.
Valtin, R. (Hrsg.) (2002): Was ist ein gutes Zeugnis? Noten und verbale Beurteilung auf dem Prüfstand. Juventa: Weinheim/München.
* Winter, F. (2004): Leistungsbewertung. Eine neue Lernkultur braucht einen anderen Umgang mit den Schülerleistungen. Schneider Hohengehren: Baltmannsweiler | <urn:uuid:affdd5d4-2d52-4c52-855e-cff2ea4c4d01> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 80,925 |
ONE ELEVEN PLACE
the place for business & social events
I I I REALTORS WAY
׀
CARY,
NC
27513
׀
P.
919.654.5413
׀
F.
919.654.5401
׀
WWW.
I I I PLACE.
COM
ONE ELEVEN PLACE RENTAL RATES
Please contact us for Holiday Pricing. Rates subject to change without notice.
ONE ELEVEN PLACE FACILITY HOURS
DEPOSIT
A fifty percent (50%) deposit of the room rental, along with a damage deposit is required to obtain a booking and must be submitted with signed contract. The damage deposit is $500. The Raleigh Regional Association of REALTORS® will determine any damage assessments. Client will be liable for payment of any damages in excess of the damage deposit. If appropriate, deposits will be refunded within thirty (30) days after rental payment has been received.
FACILITIES
BOARDROOM
* The boardroom will accommodate 26 people conference style.
THEATRE\RECEPTION
** Reception set-up is standing room only. If you are planning a wedding reception, you will require Banquet seating.
Please note that the capacities shown are maximums. The addition of head tables, dance floors, food service tables, etc. will significantly reduce the available seating and room capacity.
ONE ELEVEN PLACE CATERERS
Please visit www.111place.com for additional information
Catering By Design
Phone: 919.481.0883
Catering Works
Phone: 919.828.5932
Empire Eats Catering
Phone: 919.582.9470
The Irregardless Cafe
Phone: 919.833.8898
Lip Service Contemporary Catering
Phone: 919.859.8100
Rocky Top Hospitality
Phone: 919.829.3771
Naval Sethi/ Bombay Grille
Phone: 919.260.8588
The Picnic Basket
Phone: 919.572.9908
Thrills From the Grill
Phone: 919.220.5787
Triangle Catering
Phone: 919.873.9500
ONE ELEVEN PLACE BREAK SERVICE
One Eleven Place offers unlimited beverage service for your event for a fee of $4 per person for 1/2 day or $7 per person all day. Assorted juices are an additional $1 per person. No gratuity required or accepted.
Break Service Includes:
12 oz cans of:
Coke
Caffeine Free Diet Coke
Diet Coke
Sprite
Dr. Pepper
Mt. Dew
Bottled Water
Hot Tea
Regular and Decaf Gourmet Coffee
Hot Chocolate
Coffee Condiments, 8 oz cups and ice
Assorted Juices (additional $1 per person)
ONE ELEVEN PLACE EQUIPMENT RENTAL
*All Room Rentals provide a Screen, LCD/ Video Projector, 1 Microphone, and Lectern or Podium.
Additional Equipment can be requested. Equipment does not leave the building.
CONVENIENT HOTELS TO ONE ELEVEN PLACE
Embassy Suites Cary 919.677.1840
Hampton Inn & Suites Raleigh/Cary (RBC Center) 919.233.1798
Hilton Garden Inn RDU Airport 919.840.8088
LaQuinta Inn & Suites RDU 919.461.1771
Towne Place Suites 919.678.0005
Wingate Inn
919.313.2028
ONE ELEVEN PLACE DIRECTIONS
From 40 East (Durham): Take the 287 Harrison Avenue exit. At the top of the ramp, take a right. At the third stop light, take a right onto Weston Parkway. Once on Weston, go through the first stop light and take the next right onto Realtors Way. One Eleven Place is in front of you on the left inside the building of the Raleigh Regional Association of REALTORS®.
From 40 West (Raleigh): Take the 287 Harrison Avenue exit. At the top of the ramp, take a left. At the third stop light, take a right onto Weston Parkway. Once on Weston, go through the first stop light and take the next right onto Realtors Way. One Eleven place is in front of you on the left inside the building of the Raleigh Regional Association of REALTORS®.
Please call 919.654.5400 if you get lost. | <urn:uuid:cd2ac87e-0373-4d01-92d2-2fa25e199e7e> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 3,531 |
NKM Áramhálózati Kft.
ajánlattételi felhívása
hirdetmény nélküli tárgyalásos eljárás megindítására (XXII. eljárás)
1. Az ajánlatkérő neve, címe, telefon és telefax száma:
NKM Áramhálózati Kft. (6724 Szeged, Kossuth L. sgt. 64-66., Telefon: +36 ( 62 ) 565 – 565,
Fax: +36 ( 62 ) 568 – 000)
Az ajánlatkérők nevében eljáró szervezet:
NKM Áramszerzőltató Zrt. Beszerzési osztály (6720 Szeged, Klauzál tér 9.)
Telefon: +36 ( 62 ) 565 – 565 / 1666, Fax: +36 ( 62 ) 568 – 000)
2. Hivatkozás a keret-megállapodásos eljárás első részét megindító, illetőleg meghirdető
hirdetményre és közzétételének napjára:
Az NKM Áramhálózati Kft. 2015.07.28-án az Európai Unió Hivatalos Lapjában 2015/S 143-
264850 hivatkozási számon, a Közbeszerzési Értesítőben KÉ- 13266/2015 azonosítószámú,
„Keretmegállapodás villamosenergia hálózatok tervezésére, kivitelezésére és üzemzavar
elhárításra” tárgyú, közösségi szintű keretmegállapodás megkötésére irányuló hirdetmény
közzétételével induló tárgyalásos közbeszerzési eljárás keretében részvételi felhívást tartalmazó
hirdetményt tett közzé, amely eredményeként keretmegállapodást kötött. Jelen közbeszerzési
eljárást a közszolgáltatók közbeszerzéseire vonatkozó sajátos közbeszerzési szabályokról szóló
289/2011. (XII. 22.) Korm. rendelet 6. szakasz 11. § (1) d) pontja alapján indítottuk.
3. Hivatkozás a megkötött keretmegállapodásra:
Az Ajánlatkérő a keretmegállapodásos eljárás első részének eredményeként az alábbiakban
felsorolt nyertes Ajánlattevőkkel kötött keretmegállapodást és ezen Ajánlattevőknek küldte meg
jelen, XXII. számú eljárás ajánlati felhívását „A”, „B” és „C” termékcsoporthokban:
„A” termékcsoporth:
| ELEKTROGLOB Kft. | 6600 Szentes, Ipartelepi út 57. |
| EL-MŰ SZOLG. Kft. | 2100 Gödöllő, Repülőtéri út 11. |
| ÉSZAK-BUDAI Tervező, Szerelő és Szolgáltató Zrt. | 1037 Budapest, Kunigunda útja 76. |
| Fabricom Electrical-PVV Kft. | 1191 Budapest, Üllői út 206. |
| JUKO Építőipari és Szolgáltató Kft. | 2112 Veresegyház, Lévai út 46. |
| Kábel Team Kft.- Kalipron Kft. konzorcium | 1148 Budapest, Lengyel u. 15. |
| Omexom Magyarország Kft. - MVM OVIT Zrt. konzorcium | 2045 Törökbálint, Tópark u. 1/a. |
| SPIE Hungaria Kft. (volt SAG Hungaria Kft.) | 1116 Budapest, Mezőkövesd u. 5-7. |
| SMHV Energetika Kft. KÖZ-MEG-VILL Kft. | 7630 Pécs, Pécsváradi út 10. |
„B” termékcsoporth:
| Dankó-Vill Kft. | 6794 Üllés, Rózsa dűlő 18. |
| DÉLVILL Kft. | 5650 Mezőberény, V ker 109. |
| ELEKTROGLOB Kft. | 6600 Szentes, Ipartelepi út 57. |
| EL-MŰ SZOLG. Kft. | 2100 Gödöllő, Repülőtéri út 11. |
| ERZOL 2000 Kft. | 6724 Szeged, Körtöltés u. 38. IV/12. |
| ÉSZAK-BUDAI Tervező, Szerelő és Szolgáltató Zrt. | 1037 Budapest, Kunigunda útja 76. |
| Fabricom Electrical-PVV Kft. | 1191 Budapest, Üllői út 206. |
| Company Name | Address |
|------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------|
| JUKO Építőipari és Szolgáltató Kft. | 2112 Veresegyház, Lévai út 46. |
| Kábel Team Kft.- Kalipron Kft. konzorcium | 1148 Budapest, Lengyel u. 15. |
| Kelemen Komplex Kft. | 2170 Aszód, Ösz u. 27. |
| Omexom Magyarország Kft. - MVM OVIT Zrt. konzorcium | 2045 Törökbálint, Tópark u. 1/a. |
| PERFECT-PHONE Kft. és Ráczelektro 2014 Kft. konzorcium | 7100 Szekszárd, Szent L. 11. |
| RST 2000 Kft. | 5310 Kisújszállás Kossuth u. 37/17. |
| SPIE Hungaria Kft. (volt SAG Hungaria Kft.) | 1116 Budapest, Mezőkövesd u. 5-7. |
| SENCORD Kft. | 2750 Nagykőrös, Október 23. tér 9. A. ép. III. em. 10 |
| Soblask Bt. | 6430 Bácsalmás, Gróf Teleki u. 20. |
| SMHV Energetika Kft. KÖZ-MEG-VILL Kft. | 7630 Pécs, Pécsváradi út 10. |
| Szabó Zoltán e.v. | 6041 Kerekegyháza, Rákóczi utca 65. |
**“C” termékcsoporth:**
| Company Name | Address |
|------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------|
| AKTÍV Ipari, Építőipari és Kereskedelmi Kft. | 6344 Hajós, Kossuth L. u. 21. |
| Biaplan Mérnökiroda Kft. | 2051 Biatorbágy, Ritsman Pál u. 52. |
| Csapó Sándor e.v. | 2750 Nagykőrös, Kossuth Lajos út 22. |
| CsAti-Vill. Kft. | 6782 Mórahalom, Bartók B. u. 28. |
| DÉLVILL Kft. | 5650 Mezőberény, V ker 109. |
| ELEKTROGLOB Kft. | 6600 Szentes, Ipartelepi út 57. |
| ELINOR Mérnökiroda Kft. | 1111 Budapest, Lágymányosi u. 12. |
| EL-MŰ SZOLG. Kft. | 2100 Gödöllő, Repülőtéri út 11. |
| ÉSZAK-BUDAI Tervező, Szerelő és Szolgáltató Zrt. | 1037 Budapest, Kunigunda útja 76. |
| Fabricom Electrical-PVV Kft. | 1191 Budapest, Üllői út 206. |
| FŐMTERV Mérnöki Tervező Zrt. | 1024 Budapest, Lövöház utca 37. |
| HÁLÓZAT-TERV Kft. | 5310 Kisújszállás, Kossuth u. 37/17 |
| HÍRVILL-GM. Kkt. | 6722 Szeged, Kossuth L. sgt. 8. |
| HUNIO Bt. | 6000 Kecskemét, Torockói u. 4. |
| JUKO Építőipari és Szolgáltató Kft. | 2112 Veresegyház, Lévai út 46. |
| Kábel Team Kft.- Kalipron Kft. konzorcium | 1148 Budapest, Lengyel u. 15. |
| Köhegyi Mérnöki Iroda Kft. | 2730 Albertirsa, Pacsirta u. 25/a. |
| LINEA- B.S. Mérnöki Iroda Kft. | 1143 Budapest, Utász u. 9. VII./1. |
| Lintner és Társa Villszer Kft. | 6400 Kiskunhalas, Gerle u. 5. |
| NYÍLHEGY Tanácsadó Bt. | 6500 Baja, Parti u. 10. |
| Omexom Magyarország Kft. - MVM OVIT Zrt. konzorcium | 2045 Törökbálint, Tópark u. 1/a. |
| OPTOKOM Kft. | 6724 Szeged, Kossuth L. sgt. 72. |
| POLAR-STUDIÓ 2. Kft | 6000. Kecskemét, Csongrádi u. 56. |
| PÜSÖK-VILL Bt. | 6000 Kecskemét, Gőzhajó u. 11. II. em. 82. |
| SPIE Hungaria Kft. (volt SAG Hungaria Kft.) | 1116 Budapest, Mezőkövesd u. 5-7. |
| SMHV Energetika Kft. KÖZ-MEG-VILL Kft. | 7630 Pécs, Pécsváradi út 10. |
| SzEL-TERV Műszaki Tervező és Szolgáltató Kft. | 6724 Szeged, Cserzy Mihály utca 10. |
| T&M Villszer Kft. | 6800 Hódmezővásárhely, Gosztonyi J. u. 15. |
| T-TECH 2000 Kft. | 6721 Szeged, Szilágyi u. 8. |
| Turbo Tech Hungary Kft. | 6767 Ópusztaszer, Komócsin Zoltán u. 32. |
| UTIBER Közúti Beruházó Kft. | 1115 Budapest, Csóka u. 7-13. |
4. A közbeszerzés tárgya és mennyisége:
**Tárgya:** „Villamosenergia hálózatok tervezésére, kivitelezésére és üzemzavar elhárításra” tárgyú XXII. hirdetmény nélküli eljárása
A, B és C termékcsoporthoz munkacsomagjainak összértéke: 690 millió Ft.
Az „A” termékcsoporthoz (csak kivitelezés; csak tervezés és tervezés + kivitelezés) csomagjait lásd az alábbiakban:
„A” termékcsoporthoz: 2 munkacsomag. A csomag összértéke 200 millió Ft.
**A1/1 munkacsomag:** Kecskemét régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 100 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
**A1/2 munkacsomag:** Kecskemét régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 100 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
A fent jelzett területeken kiemelt fontosságú és nagyobb volumenű 0,4; 10, 20 kV-os kábelfektetés, szabadvezeték-hálózat és transzformátorállomás engedélyes kiviteli tervezés, terv szerinti kivitelezésére vonatkozik. 1-1 munkacsomag lehívási ideje: folyamatosan az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül, munkamennyiségétől függően, de a lehívás legkésőbbi időpontja 2018.12.15.
A „B” termékcsoporthoz (csak kivitelezés) csomagjait lásd az alábbiakban:
„B” termékcsoporthoz: 5 munkacsomag. A csomag összértéke 425 millió Ft.
**B3 munkacsomag:** Szeged régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 75 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
**B4 munkacsomag:** Szeged régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 75 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
**B5 munkacsomag:** Baja régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 50 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
**B6 munkacsomag:** Baja régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 50 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
**B7 munkacsomag:** Békéscsaba régió település listát lásd a melléklet szerint (munkacsomag becsült összege 175 millió Ft); Várható csomag feltöltés az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül.
A fent jelzett területeken 0,4; 10, 20 kV-os kábelfektetés, szabadvezeték-hálózat és transzformátorállomás engedélyes terv szerinti kivitelezésére vonatkozik. 1-1 munkacsomag lehívási ideje: folyamatosan, az eredményhirdetést követő 3 hónapon belül, munkamennyiségétől függően, de a lehívás legkésőbbi időpontja 2018.12.15.
A „C” termékcsoportok (csak tervezés) csomagjait lásd az alábbiakban (árindex szerinti pályáztatás):
„C” termékcsoport: 6 munkacsomag. Az árindex szerinti pályáztatású csomag összértéke 40 millió Ft + 50% opció, egyedi ár szerinti pályáztatású csomag összértéke 5 millió ft.
C1/1 munkacsomag: Kecskemét régió egy része, település listát lásd a melléklet szerint (a tervezési feladatleírások alapján a munkacsomag becsült összege 10 millió Ft + 50% opció)
C1/2 munkacsomag: Kecskemét régió egy része, település listát lásd a melléklet szerint (a tervezési feladatleírások alapján a munkacsomag becsült összege 10 millió Ft + 50% opció)
C1/3 munkacsomag: Kecskemét régió egy része, település listát lásd a melléklet szerint (a tervezési feladatleírások alapján a munkacsomag becsült összege 10 millió Ft + 50% opció)
C2/2 munkacsomag: Baja régió egy része, település listát lásd a melléklet szerint (a tervezési feladatleírások alapján a munkacsomag becsült összege 10 millió Ft + 50% opció)
A fent jelzett munkacsomagok 0,4, 10 és 20 kV-os földkábel- és szabadvezetékhálózatok, valamint transzformátorállomások engedélyes kiviteli tervezésére vonatkoznak. Egy-egy munkacsomag lehívási ideje: folyamatosan, az eredményhirdetést követő 6 hónapon belül munkamennyiségtől függően, de a lehívás legkésőbbi időpontja 2018. 12. 15.
A „C” termékcsoportok csomagját lásd az alábbiakban (egyedi ár szerinti pályáztatás):
C5 - Kecskemét Észak - Bácska 10kV kábelszere (B - 25565):
Kecskemét város területén, a mellékelt tervezési feladatleírás alapján, becsült összege 2,5 millió Ft.
Helyben csere, vezetékjog nélkül. Műszaki terv átadása szükséges lehet a tervszállítást megelőzően.
Határidő: eredményhirdetéstől számított 5 hónap
C6 - CSÁTALJA-GARA 20kV-os vonal szolgáltatási képességének javítása (B - 28116):
A mellékelt tervezési feladatleírás alapján, becsült összege 2,5 millió Ft.
Vezetékjog nélküli felújítási munka.
Határidő: eredményhirdetéstől számított 6 hónap
5. a) A dokumentáció rendelkezésre bocsátásának módja:
Az Ajánlatkérő a dokumentációt elektronikus formában küldi meg az ajánlattételi felhívással együtt. Az Ajánlattevő e-mail után köteles visszaigazolást küldeni az Ajánlatkérőnek, hogy az ajánlattételi dokumentációt kézhez vette.
A dokumentáció másra nem ruházható át. A dokumentáció üzleti titkot tartalmaz, ezért abba való betekintési jogosultsága kizárólag az ajánlattevőnek és a vele együttműködő alvállalkozónak van.
b) A dokumentáció megvásárlásának pénzügyi feltételei:
Az ajánlatkérő a dokumentációt ingyenesen bocsátja az Ajánlattevők részére.
6. A szerződések meghatározása, amelynek megkötése érdekében az ajánlatkérők tárgyalni kívánnak:
Vállalkozási egyedi szerződések megkötése az alábbi feladatokra vonatkozik: tervezés, vezetékjog engedélyeztetés, kivitelezés és üzemzavar elhárítás.
7. A szerződés időtartama vagy a teljesítés határideje:
Részletesen a 4. pontban megadva.
A munkánként megalapított teljesítési határidő nem lehet későbbi, mint az Ajánlatkérő által meghatározott megadott határidő.
8. A teljesítés helye:
NKM Áramhálózati Kft. szolgáltatási területe, jellemzően Dél-Magyarország földrajzi területe.
a.) Annak meghatározása, hogy az ajánlattevő a beszerzés tárgyának egy részére tehet-e ajánlatot: Igen, „A”, „B” és „C” termékcsoporthoz esetében az ajánlattevők valamennyi munkacsomagra külön-külön ajánlatot tehetnek, amennyiben rendelkeznek keretmegállapodással az adott termékcsoporthoz.
b.) A részajánlat tételének szempontja:
Részajánlatot „A”, „B” és „C” termékcsoporthoz tehet az ajánlattevő, aki az adott termékcsoporthoz rendelkezik keretmegállapodással.
9. Az ellenszolgáltatás teljesítésének feltételei, illetőleg a vonatkozó jogszabályokra hivatkozás:
Ajánlatkérő szerződés szerinti ellenértéket a keretmegállapodásban rögzített feltételek szerinti részteljesítés, illetve teljesítést követően a Vállalkozó által 2 munkanapon belül szabályszerűen kiállított számla alapján, a számla beérkezésétől számított 30. naptári napon átutalással fizeti ki, a számlában feltüntetett banki számlára.
10. A hiánypótlás lehetősége vagy annak kizárása:
Ajánlatkérő lehetőséget biztosít a hiánypótlásra teljes körben.
11. Az ajánlatok bírálati szempontja:
A legalacsonyabb összegű ellenszolgáltatás
12. Ajánlattételi határidő: 2018. augusztus 15. „A” termékcsoporthoz 10.00 óra, „B” termékcsoporthoz 11.00 óra, „C” termékcsoporthoz 12.00 óra.
13. Az ajánlat benyújtásának címe: NKM Áramszolgáltató Zrt., Beszerzési osztály. 6720 Szeged, Klauzál tér 9.
14. Az ajánlattétel nyelve: magyar
15. Az ajánlatok felbontásának helye: NKM Áramszolgáltató Zrt., Beszerzési osztály. 6720 Szeged, Klauzál tér 9.
16. Az ajánlatok felbontásának ideje: 2018. augusztus 15. „A” termékcsoporthoz 10.00 óra, „B” termékcsoporthoz 11.00 óra, „C” termékcsoporthoz 12.00 óra.
17. Az ajánlatok felbontásán a jelenlétre jogosultak:
A jelentkezések felbontásán a Kbt. 62. § (2) bekezdésében meghatározott személyek jogosultak részt venni.
18. Az első tárgyalás időpontja: 2018. augusztus 15. „A” termékcsoporthoz 10.05 óra, „B” termékcsoporthoz 11.05 óra, „C” termékcsoporthoz 12.05 óra.
19. A tárgyalás lefolytatásának menete és az Ajánlatkérő által előírt különös szabályai:
20. Tájékoztatás az ügymenetről:
Ajánlatkérő tájékoztatást ad a tárgyalás lefolytatásáról, szóban, magyarázó jelleggel ismerteti a dokumentációnban leírt egyes elemeket.
21. Ártárgyalás:
Az Ajánlatkérő az ártárgyalást valamennyi ajánlattevővel várhatóan együttesen folytatja le termékcsoporthonként. Az Ajánlatkérő a beérkezett ajánlatokban leírt, kért ellenszolgáltatás alapján bemutatja, hogy munkacsomagoknál mely Ajánlattevők kerültek nyertes pozícióba.
Ajánlatkérő a tárgyalás napján tárgyalási köröket tart. Ajánlatkérő minden egyes tárgyalási kör után nyilvánosságra hozza az ajánlatok helyezési sorrendjét. A tárgyaláson ismertetésre kerül a tárgyalás lefolytatásának menete. A tárgyalásról jegyzőkönyv készül, melyet minden Ajánlattevő e-mail útján kézhez kap.
A tárgyalás eredményei alapján az Ajánlatkérő értékeli az ajánlatokat, és kiválasztja a legalacsonyabb ellenszolgáltatást benyújtó Ajánlattevőt, akik az eljárás csomagjainak nyerteseként kerülnek kihirdetésre és a vállalkozási szerződést vele megkötik.
Ajánlatkérő fenntartja a jogot, hogy a Döntéshozó döntése függvényében további tárgyalási fordulókat folytasson.
Ajánlatkérő felhívja az ajánlattevők figyelmét, hogy a jelenlegi ajánlatban beadott ajánlati árindex értéke nem lehet magasabb a saját keretmegállapodásban rögzített értéknél.
22. Az eredményhirdetés tervezett időpontja: 2018. szeptember 4. 14.00 óra.
23. Az eredményhirdetés helye: NKM Áramszerzeltató Zrt., Beszerzési osztály. 6720 Szeged, Klauzál tér 9. II. emeleti tárgyaló.
24. A vállalkozási keretszerződés megkötésének tervezett időpontja: 2018. szeptember 17.
25. Az ajánlattételi felhívás megküldésének napja: 2018. július 27.
26. Egyéb információk: | 166ecc1a-937e-4a2e-8a84-9a0aa676909f | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/hun_Latn/train | finepdfs | hun_Latn | 19,525 |
The undersigned incorporator, for the purpose of forming a Florida profit corporation, hereby adopts the following Articles of Incorporation:
**Article I**
The name of the corporation is:
BIRTHDAY UNION AND SERVICE, INC
**Article II**
The principal place of business address:
3424 N. GARRISON ST
TAMPA, FL. 33619
The mailing address of the corporation is:
3424 N. GARRISON ST
TAMPA, FL. 33619
**Article III**
The purpose for which this corporation is organized is:
HELP PEOPLE TO KNOW EACH OTHER, AT THE BIRTHDAY. MEET WITH LEADER IN THE COMMUNITY TO LEARN ABOUT NEW JOB AVAILABLE AND SERVICE PROVIDE. CREATE OPPORTUNITY FOR LEADER AND COMMUNITY TO SIT TOGETHER, TO EAT, DANCE, AND COMMUNICATE.
**Article IV**
The number of shares the corporation is authorized to issue is:
1
**Article V**
The name and Florida street address of the registered agent is:
ARDIUS DECIMUS
3424 N GARRISON
TAMPA, FL. 33619
I certify that I am familiar with and accept the responsibilities of registered agent.
Registered Agent Signature: ARDIUS DECIMUS
Article VI
The name and address of the incorporator is:
ARDIUS DECIMUS
3424 N GARRISON ST
TAMPA, FL 33619
Incorporator Signature: ARDIUS DECIMUS
Article VII
The effective date for this corporation shall be:
04/13/2009 | <urn:uuid:b8e4fc5f-4661-4bec-8540-88ff710a222b> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 1,260 |
Herb Kelleher Center for Entrepreneurship, Growth, and Renewal
Undergraduate Entrepreneurship & Innovation Courses
| Course Number | Course Name | Instructor |
|---|---|---|
| ADV 378 | Technology Marketing & Advertising | BUNTING, JAMES M |
| ADV 378 | New Media Entrepreneurialism | BUNTING, JAMES M |
| BME 277T | Medical Device Innovation | MILNER, THOMAS E |
| BME 377 | Engineering Entrepreneurship | NICHOLS, STEVEN |
| CHE 379 | Nano Technology Innovation | KORGEL, BRIAN A |
| CHE 379/ CHE 384T | Entrepreneurship | PIANA, MICHAEL |
| COM 370 | Communication Paths to Entrepreneurship | BELL, TAMARA |
| CS 378 | Mobile News App Design | QUIGLEY, ROBERT J |
| DES 301 | Intro to Design Thinking | HUKE, JARED |
| EE 364E | Interdisciplinary Entrepreneurship | MCDERMOTT, MARK W |
| EE 464S | Start-Up Senior Design Project | MCDERMOTT, MARK W |
| ES 377E | Interdisciplinary Entrepreneurship | BAER, JOSHUA D |
| HIS 350R/ AMS 370/AFR 374D | History of Black Entrepreneurs in the US | WALKER, JULIET E |
| IB 372 | Exporting for Entrepreneurs | GABBI, ALESSANDRO U |
| IB 372 | Global Entrepreneurship | GABBI, ALESSANDRO U |
| J 331F | Entrepreneurial Journalism | ALVES, ROSENTAL C |
| FA 110 | Intro to Integrated Design | MCDONALD, KEVIN M SUKIS, JENNIFER A DANDEKAR, JAI |
| FIN 374S | Entrepreneurial Finance | HUGHES, REGINA |
| HEB 346 | Innovation & Tech in Israel | MAIMON, ANAT |
| ES 377 | Grand Challenges -21st Century | CRAWFORD, RICHARD H |
| CS 178/FA 160 | 1 Semester Startup/Longhorn Startup Seminar | BAER, JOSHUA D |
|---|---|---|
| MAN 337/ CS 337/ ES 337E | Longhorn Startup Lab | BAER, JOSHUA D |
| MAN 327 | Innovation/Entrepreneurship | LIVENGOOD, SCOTT |
| MAN 327H | Innovation/Entrepreneurship Honors | HANNAH, DOUGLAS |
| MAN 337 | Tech Transfer/Entrepreneurship | BUTLER, JOHNNY S |
| MAN 337 | Entrepreneurial Management | BEVERLY, HARLAN T |
| MAN 337, ES 377E, CS 378 | Interdisciplinary Entrepreneurship | BAER, JOSHUA D |
| MAN 338 | Lean Startup Essentials | BEVERLY, HARLAN T |
| MAN 367 | Studies in Social Entrepreneurship | PASSOVOY, DENNIS S |
| MAN 366P | Social Entrepreneurship I | PASSOVOY, DENNIS S |
| MAN 397P | Social Entrepreneurship II | PASSOVOY, DENNIS S |
| MAN 369P | Social Innovation Practicum | MEETA, KOTHARE |
| MIS 373 | Open Innovation | JARVENPAA, SIRKKA |
| MKT 372 | Design Thinking for Business Innovation | RAGHUNATHAN, RAJAGOPAL |
| MKT 372 | Marketing for Entrepreneurs | HIGHBARGER, JONATHAN E |
| ME 379M | Engineering Entrepreneurship | NICHOLS, STEVEN P |
| MBU 339M | Intro Music Busn & Entreprnshp | FAIR, EDWARD Z |
| OM 337 | Product Development | ANDERSON, MARY A |
| RTF 365 | Media Industries and Entrepreneurs | CHEN, WENHONG |
| RHE 328 | Writing for Entrepreneurs | POGUE, GREGORY P |
| SOC 322C | Sociology of Creativity | HAGHSHENAS, HOSSEIN |
| TD 353T | Dialects for the Stage | CHRISTIAN, PAMELA D | | <urn:uuid:f4f7c134-97e5-47bc-b0e6-cad0ebf94fa9> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 2,900 |
Le bottin francophone des professionnels de la psychologie
- www.psycho-ressources.com
Internet… L'Idée d'un psychologue!?
Internet est né de la guerre froide qui sévit entre les Américains et les Soviétiques entre 1943 et 1957. À la suite du succès scientifico-militaire remporté par les Soviétiques avec le lancement du Spoutnik en 1957, le président Eisenhower demande à la défense américaine de créer l'ARPA (Advanced Research Project Agency), une agence dédiée aux projets de recherche avancée. En 1962, un psychologue du nom de Joseph Licklider est nommé au sein de l'ARPA. Il dirige une équipe de recherche qui s'intéresse à la transmission de données par ordinateur. Il est alors question de créer un réseau de communication invulnérable dans le cas où surviendrait une attaque nucléaire.
En 1964, Paul Baran devient l'acteur principal de la création d'Internet en ayant l'idée d'un réseau sous forme d'une grande toile. En fait, il s'agit de la création d'un réseau décentralisé qui présente une structure maillée où chaque ordinateur est capable d'envoyer et de recevoir de l'information. Pour plus de sécurité, les données sont segmentées en petits paquets et envoyées séparément au destinataire. À l'arrivée, l'information est reconstituée par l'ordinateur cible. C'est ce que l'on a appelé le « packetswitching » ou « commutation de paquets ». Ainsi, si une partie du réseau est hors d'usage, voire détruite, les données arriveront quand même au destinataire en empruntant des chemins différents.
En 1969, quatre ordinateurs, situés au Stanford Institute, à l'Université de Californie de Los Angeles, à l'Université de Californie de Santa Barbara et à l'Université de l'Utah sont interconnectés et chacun est doté de la technologie du packet-switching : Arpanet est né !
Deux ans plus tard, en 1971, Arpanet est parfaitement opérationnel. Cependant, on se rend compte que le trafic d'informations n'est pas seulement à contenu scientifique. Très souvent, il s'agit de discussions personnelles entre les chercheurs. Vers 1972, apparaît alors le premier programme de courrier électronique pour l'envoi et la réception de messages. Le @, symbole encore utilisé de nos jours, est introduit dans l'adresse de messagerie. En 1973, l'échange de courrier électronique représente 75% du trafic sur Arpanet.
Au cours des années 1970, on note une augmentation importante d'ordinateurs connectés à Arpanet, lequel s'étend jusqu'en Europe. Cependant, pour que les échanges d'informations et de messages soient possibles, il est primordial que tous les ordinateurs fonctionnent selon les mêmes règles et le même protocole. À ce moment, le protocole utilisé pour la normalisation s'appelle le NCP (Network Control Protocol). La nécessité d'améliorer l'acheminement des messages, en cas de destruction partielle du réseau, et l'envoi de messages à d'autres réseaux comme Ethernet et Telnet amènent Vincent Cerf de Stanford et le mathématicien Bob Kahn à jeter les bases d'un nouveau protocole. Ils vont élaborer le protocole TCP/IP (Transmission Control Protocol et Internet Protocol) qui constitue, encore aujourd'hui, le protocole de base d'Internet. Ce protocole est plus complet que le premier. Il est
chargé de segmenter le message en paquets et de réarranger ces derniers à la réception (TCP). De plus, il s'assure aussi de l'acheminement des paquets d'ordinateur en ordinateur jusqu'à destination (IP). C'est ainsi qu'un réseau des réseaux va bientôt être créé : l'Internet !
Le Web ou WWW (World Wide Web) est un vaste ensemble de documents dits hypertextes et hypermédias distribués sur Internet. Le Web, ou la Toile, selon l'appellation francophone, ne constitue qu'une des applications d'Internet. Les autres fonctions étant, par exemple, le courrier électronique, le téléchargement de fichiers, la téléconférence et les groupes de discussion. L'apparition du Web remonte à 1989. Tim Berners-Lee, informaticien au CERN (Centre européen de recherche nucléaire) propose de créer sur le site Internet du CERN un ensemble de documents rattachés les uns aux autres par des liens hypertextes afin de faciliter la recherche d'informations pour les physiciens de son équipe. À partir de là, le potentiel inouï du Web attire rapidement les investisseurs qui y voient des applications commerciales.
Pour conclure cette petite histoire d'Internet, rappelons finalement l'invention du premier logiciel de navigation sur le Web. À la fin de l'année 1992, Marc Andreessen, un étudiant surdoué du NCSA (National Center for Super Computing), rêve de créer un logiciel qui pourrait cacher la complexité du Web derrière une présentation composée d'icônes et d'images. Avec l'aide de cinq autres étudiants, programmeurs de haut niveau, Andreessen réalise son projet en 1993. Le logiciel est baptisé Mosaic. Ces créateurs, sans arrière pensée commerciale, décident de placer Mosaic en diffusion gratuite sur le serveur du NCSA. Ils sont rapidement inondés de demandes de téléchargements. La suite de l'histoire est moins désintéressée. À partir de 1994, d'autres logiciels imitant Mosaic sont créés et commercialisés. Les plus célèbres sont Netscape Navigator (septembre 1994) et Internet Explorer (novembre 1995). La saga entre Netscape (Netscape Navigator) et Microsoft (Internet Explorer) est bien connue.
PSYCHO-RESSOURCES LE BOTTIN FRANCOPHONE DES PROFESSIONNELS DE LA PSYCHOLOGIE
- www.psycho-ressources.com
Salutations cordiales!
.
Alain Rioux, Ph. D., Psychologie Gestionnaire de Psycho-Ressources | <urn:uuid:c08469d9-880d-4249-8b23-0008373947dc> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 5,508 |
Αριθμός Φακέλου: 95-CU-93990CM
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΟΝΤΑΡΙΟ (ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ)
HENDRIK M. VISAGIE, DAVID LEAN και JAMES STEPHENSON (Ενάγοντες)
και η:
TVX GOLD INC. (Εναγόμενη)
___________________________
ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ*
____________________________
Δικαστής FELDMAN
Εξεδόθη στις 14 Οκτωβρίου 1998
* Aνεπίσημη μετάφραση από το "Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων". Το πλήρες πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά είναι στη διάθεση του ΠΜΔ σε έντυπη μορφή.
Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ
i) ΓΕΓΟΝΟΤΑ
1. Η TVX Gold Inc. είναι μια πολυμετοχική Καναδική εταιρεία και η ιδιοκτήτρια των Μεταλλείων Κασσάνδρας στη Β.Χαλκιδική. Τα Μ.Κ. είναι πλέον γνωστό ότι περιέχουν ένα από τα πλουσιότερα αποθέματα χρυσού στον κόσμο και η αξία τους έχει εκτιμηθεί από ειδικούς στα $800.000.000 δολ. Στη δεκαετία του 1980 και στα πρώτα χρόνια του 1990 , τα Μ.Κ. ήταν μια ζημιογόνα επιχείρηση, αποτελούμενη κυρίως από μεταλλεία μολύβδου και ψευδαργύρου με κάποια παραγωγή δυσκατέργαστου χρυσού, δηλαδή χρυσού που είναι δύσκολο να εξαχθεί και να διαχωριστεί από άλλα μέταλλα. Μια κρατική Ελληνική εταιρεία είχε κάνει προγράμματα για εξόρυξη και μονάδα επεξεργασίας χρυσού προς πώληση αλλά στάθηκε ανίκανη να τα προχωρήσει για οικονομικούς λόγους.
2. Τον Οκτώβριο του 1993 οι ενάγοντες παρείχαν λεπτομερείς πληροφορίες στην TVX σχετικά με την ιδιοκτησία και τις δυνατότητες της, υπό την προστασία μιας Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας. Οι ενάγοντες, οι οποίοι είχαν εξασφαλίσει ένα αποκλειστικό δικαίωμα περιορισμένου χρόνου να διαπραγματευτούν την εξαγορά των μεταλλείων από τον Ελληνα Εκκαθαριστή, επεξεργάστηκαν αυτή την ευκαιρία πάνω στη βάση ότι, η υπάρχουσα ζημιογόνα μονάδα μολύβδου και ψευδαργύρου, μπορούσε να αναπτυχθεί και να εκμεταλλευτεί επικερδώς, σαν μια επιχείρηση εξαγωγής χρυσού.
3. Στις 25 Νοεμβρίου, τα δύο μέρη εισήλθαν σε μια συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας, σύμφωνα με την οποία θα προσπαθούσαν από κοινού να αποκτήσουν τα μεταλλεία από τον Εκκαθαριστή, πού τελικά ελέγχονταν από την Ελληνική Κυβέρνηση. Η TVX θα παρείχε την χρηματοδότηση και οι ενάγοντες θα έπαιρναν ένα ποσοστό 12% και το δικαίωμα για ένα επιπλέον ποσοστό συμμετοχής 12%, εφ'όσον αποκτούσαν τα μεταλλεία.
4. Από τη στιγμή που έγινε η συμφωνία χρηματοδότησης της κοινοπραξίας, όπως συμφωνήθηκε από τους συμβαλλόμενους, η TVX ανέλαβε τις διαπραγματεύσεις με την Ελληνική Κυβέρνηση και επιχείρησε να κάνει μια αποδεκτή προσφορά για τα μεταλλεία. Ωστόσο, η Ελληνική Κυβέρνηση έκανε σαφές μέσα στους επόμενους μερικούς μήνες, ότι στην πραγματικότητα δεν ήταν διατεθειμένη να επιτρέψει να πωληθούν τα μεταλλεία μέσω ιδιωτικής συμφωνίας, αλλά μόνο μέσα από τη διαδικασία ενός δημόσιου διαγωνισμού, και το ανακοίνωσε επίσημα στην TVX. Στη συνέχεια, η TVX τερμάτισε τις υποχρεώσεις που είχε με τη συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας, όπως είχε το δικαίωμα να πράξει σύμφωνα με τους όρους της .
5. Η TVX προχώρησε και έκανε προσφορά για τα μεταλλεία για δικό της λογαριασμό στη διαδικασία του διαγωνισμού, και ήταν επιτυχής. Τελικά πλήρωσε $47.000.000 δολ. για τα Μ.Κ.
6. Όταν ανακοινώθηκε ότι η TVX έκανε την επιτυχημένη προσφορά για τα μεταλλεία, οι ενάγοντες βγήκαν μπροστά και απαίτησαν το ποσοστό τους του 12% και το δικαίωμα να αγοράσουν επιπλέον 12%. Σε απάντηση, η TVX αρνήθηκε ότι οι
ενάγοντες έχουν οποιοδήποτε ποσοστό στα μεταλλεία. Οι ενάγοντες υπέβαλλαν μήνυση κατά τηςTVX για παράβαση του χρέους της πίστης προς αυτούς και της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας και απαίτησαν ως αποζημίωση να κρατήσει η TVX όλο το μεταλλείο σαν διαχειριστής, για λογαριασμό τους, με τον όρο της επιστροφής της επένδυσης της TVX μέχρι τώρα.
ii) Zητήματα
7. Τα ζητήματα για τα οποία πρέπει να αποφασίσει αυτό το δικαστήριο είναι:
1) Είχε η εναγόμενη TVX Gold Inc., το δικαίωμα να αποκτήσει τα μεταλλεία για δικό της λογαριασμό αφού τερμάτισε τη συμφωνία χρηματοδότησης κοινού επιχειρηματικού σχεδίου;
2) Εάν όχι, ποια είναι η κατάλληλη αποζημίωση για τους ενάγοντες;
ii) Αποτέλεσμα
1) Η εναγόμενη εταιρεία δεν είχε το δικαίωμα να αποκτήσει τα μεταλλεία για λογαριασμό της.
2) Η εναγόμενη εταιρεία παρέβη τις συμβατικές υποχρεώσεις που είχε από τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας όταν απόκτησε τα μεταλλεία για λογαριασμό της και όχι για λογαριασμό της κοινοπραξίας, χρησιμοποιώντας εμπιστευτικές πληροφορίες που έλαβε από τους ενάγοντες.
3) Η εναγόμενη εταιρεία όφειλε ένα καθήκον πίστης στους ενάγοντες σαν αποτέλεσμα της σχέσης τους σαν μέλη κοινοπραξίας σε σχέση με την απόκτηση των Μ.Κ., μια επιχειρηματική ευκαιρία την οποία επεδίωκαν από κοινού, σύμφωνα με τη συμφωνία χρηματοδότης κοινοπραξίας, χρησιμοποιώντας κοινές πληροφορίες, συνδέσμους, προσωπικό και ανεπτυγμένη τεχνογνωσία πάνω στα μεταλλεία, κατά τις διαπραγματεύσεις τους με την Ελληνική Κυβέρνηση.Το καθήκον της πίστης της εναγόμενης εταιρείας προς τους ενάγοντες να μην επιδιώξει την απόκτηση των μεταλλείων, παρά μόνο για το κοινό τους όφελος , συνέχισε να υπάρχει και μετα τον τερματισμό της συμφωνίας χρηματοδότησης κοινοπραξίας.
4) Η εναγόμενη εταιρεία παρέβη το καθήκον της εμπιστοσύνης που όφειλε στους ενάγοντες σαν αποτέλεσμα της αποκάλυψης σ'αυτήν όλων τους των πληροφοριών σχετικά με τα μεταλλεία. Ο ενάγων Visagie είχε αναπτύξει αξιόπιστες θεωρίες σχετικά με τα πιθανά αποθέματα χρυσού στην ιδιοκτησία και με το πώς να τα εκμεταλλευτούν επικερδώς, οι οποίες ήταν εμπιστευτικές στους ενάγοντες και σ'αυτούς στους οποίους τις αποκάλυψαν, και δεν έγιναν ποτέ δημόσια γνωστές.
iv) Αποζημίωση
8. Η κατάλληλη αποζημίωση είναι ότι οι ενάγοντες δικαιούνται ένα ποσοστό 12% και, έχοντας εκδηλώσει την πρόθεσή τους να ασκήσουν το δικαίωμά τους , ένα επιπλέον 12% ποσοστό συμμετοχής στα μεταλλεία , με πληρωμή των εξόδων που αντιστοιχούν σ'αυτό το ποσοστό. Αυτά τα ποσοστά κρατούνται πλέον από την TVX , η οποία τα διαχειρίζεται για λογαριασμό των εναγόντων.
9. Λόγω της φύσης της σχέσης πίστεως μεταξύ των δύο μερών , η οποία αναπτύχθηκε από μια κοινοπραξία όπου ο καθένας είχε το χρέος να ενεργήσει προς το συμφέρον της κοινοπραξίας, και όχι όπως σε μια σχέση εξουσιοδότησης ή πρακτορείου, όπου το χρέος είναι να ενεργήσει κανείς προς το συμφέρον του
δικαιούχου, κάθε απόκτηση της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας, κατά παράβαση καθήκοντος ή συμφωνιών ,είναι μια απόκτηση προς όφελος της κοινοπραξίας και ανήκει σε κάθε μέρος ανάλογα με τα ποσοστά του στην κοινοπραξία. Συνεπώς, οι ενάγοντες δεν δικαιούνται σαν αποζημίωση το σύνολο της ιδιοκτησίας, αλλά περιορίζονται στο 12% φερόμενο ποσοστό και 12% ποσοστό συμμετοχής στα μεταλλεία.
Β. ΓΕΓΟΝΟΤΑ
i) Ιστορικό του Μεταλλείου.
10. Τα Μεταλλεία Κασσάνδρας βρίσκονται στη Βόρεια Ελλάδα, κόντα στη Θεσσαλονίκη, σε μια περιοχή της χώρας με μια μεταλλευτική ιστορία πολλών αιώνων. Ανήκαν σε μια Ελληνική εταιρεία, την Ανώνυμη Ελληνική Εταιρεία Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων (Α.Ε.Ε.Χ.Π.Λ.), χρηματοδοτούμενη από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΤΒΑ, μια Ελληνική βιομηχανική τράπεζα.
11. Η ιδιοκτησία της Κασσάνδρας αποτελούνταν από έναν αριθμό μεταλλευτικών παραχωρήσεων, πάνω στις οποίες το 1990 λειτουργούσαν τρία μεταλλεία και εργοστάσια επεξεργασίας. Τα δύο παλαιότερα μεταλλεία, ο Μαδέμ Λάκκος και οι Μαύρες Πέτρες, ξεκίνησαν τη σύγχρονή λειτουργία τους το 1953 και παρήγαγαν μικτά θειούχα μεταλλεύματα, τα οποία επεξεργάζονταν στον παρακείμενο μύλο του Στρατωνίου για να παράγουν συμπυκνώματα μολύβδου και ψευδαργύρου, καθώς και συμπύκνωμα πυρίτη. Το συμπύκνωμα πυρίτη περιείχε αρσενοπυρίτη, ο οποίος περιείχε δυσκατέργαστο χρυσό, δηλαδή χρυσό που είναι πολύ δύσκολο να διαχωριστεί από τα άλλα στοιχεία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, από το τοξικό αρσενικό. Ειδικά εργοστάσια και μέθοδοι επεξεργασίας απαιτούνταν για να εξαχθεί ο χρυσός και ακόμα πιο εξειδικευμένα εργοστάσια και μέθοδοι για να γίνει αυτό με τρόπο περιβαλλοντικά ασφαλή. Καθώς η ΑΕΕΧΠΛ αδυνατούσε να εξαγει το χρυσό, μπορούσε μόνο να πωλεί το συμπύκνωμα του πυρίτη κατά μεγάλα φορτία από καιρό σε καιρό σε ορισμένες εταιρείες εκτός Ελλάδας που είχαν τη δυνατότητα να το επεξεργαστούν.
12. Γύρω στο 1985 , η ΑΕΕΧΠΛ άρχισε να στοιβάζει το συμπύκνωμα του πυρίτη και το 1987, έκανε μια συμφωνία με μια άλλη Ελληνική κρατική εταιρεία, τη ΜΕΤΒΑ, με την οποία η ΑΕΕΧΠΛ συμφώνησε να προμηθεύσει τους 140.000 τόνους συγκεντρωμένου συμπυκνώματος το 1990, μαζί με επιπλέον παραγωγή 100.000 τόνων το χρόνο μέχρι το 1999, συν επιπλέον ποσότητες κατόπιν αιτήσεως.
13. Η ΜΕΤΒΑ (Μεταλλευτικές Βιομηχανίες Αιγαίου) ήταν μια Ελληνική επιχείρηση του δημόσιου τομέα, που ιδρύθηκε το 1980 για να εφαρμόσει την απόφαση της Ελληνικής Κυβέρνησης της εποχής εκείνης να στήσει ένα συγκρότημα μεταλλουργίας στην περιοχή των μεταλλείων για να επεξεργάζεται μόλυβδο, ψευδάργυρο, θειϊκό οξύ, φωσφορικό οξύ , χρυσό και άργυρο. Τελικά αποφασίστηκε ότι το πρώτο πρόγραμμα θα ήταν η επεξεργασία των πυριτών της Ολυμπιάδας για την ανάκτηση χρυσού. Η ΜΕΤΒΑ προσέλαβε συμβούλους για να μελετήσει 12 μεθόδους εξαγωγής δυσκατέργαστού χρυσού από το συμπύκνωμα πυρίτη της Ολυμπιάδας και
τελικά επικεντρώθηκε σε τρείς μεθόδους, τη φρύξη, τη βιο-οξείδωση, και την υδατική οξείδωση υπό πίεση. Η ΜΕΤΒΑ επέλεξε να κατασκευάσει εργοστάσιο πάνω στη βάση της μεθόδου Sherritt-Gordon, γνωστής ως υδατική οξείδωση υπό πίεση. Επίσης έκανε συμβόλαιο με την ΑΕΕΧΠΛ για την αγορά του στοιβαγμένου συμπυκνώματος πυρίτη, καθώς και της τρέχουσας παραγωγής της. Συνολικά η ΜΕΤΒΑ ξόδεψε περίπου $7.000.000 δολ. στην έρευνα για το εργοστάσιο χρυσού.
14. Ωστόσο, η ΜΕΤΒΑ συνάντησε προβλήματα και δεν κατάφερε να προχωρήσει με το εργοστάσιο χρυσού. Τα προβλήματα περιλάμβαναν αδυναμία να εξασφαλίσει μια τοποθεσία για το εργοστάσιο, λόγω της αντίδρασης των κατοίκων, και απώλεια της κυβερνητικής υποστήριξης για συνεχόμενη χρηματοδότηση. Η ΜΕΤΒΑ εισήλθε σε καθεστώς εκκαθάρισης το 1991 και ο Εκκαθαριστής επιχείρησε να πουλήσει την εταιρεία στο εξωτερικό μέσω της Kidder Peabody, το φθινόπωρο εκείνου του χρόνου.
15. Στο Υπόμνημα Προσφοράς, η Kidder Peabody διατύπωσε την άποψη ότι η αγορά για τον χρυσό από το εργοστάσιο θα ήταν η ίδια η Ελλάδα, δηλαδή ότι δεν υπήρχε ιδέα να πουληθούν μεγάλες ποσότητες χρυσού στο εξωτερικό. Αν και αρκετές εταιρείες μελέτησαν το πρόγραμμα, δεν υπήρχαν προσφορές. Στην πραγματικότητα, η TVX ήταν μια από τις εταιρείες στις οποίες είχε σταλεί το Υπόμνημα της Kidder Peabody. Λόγω της εκκαθάρισης της ΜΕΤΒΑ, το συμβόλαιο με την ΑΕΕΧΠΛ που δέσμευε τους σωρούς και την παραγωγή του συμπυκνώματος πυρίτη της Ολυμπιάδας, που περιείχε το χρυσό, τερματίστηκε.
16. Η ίδια η ΑΕΕΧΠΛ λειτουργούσε τα μεταλλεία Κασσάνδρας διαρκώς με ζημία, η οποία το φθινόπωρο του 1993 υπολογίζονταν στα $1,2εκατομύρια το μήνα. Ο μεταλλευτικός και μηχανολογικός εξοπλισμός και οι εργασίες στα δύο παλαιότερα μεταλλεία ήταν εκτός εποχής και χρειάζονταν εκσυγχρονισμό και αντικατάσταση. Τα επίπεδα παραγωγής και στα τρία μεταλλεία ήταν χαμηλά για πολλούς λόγους και υπήρχαν σημαντικά εργατικά προβλήματα και έξοδα στα μεταλλεία. Καθόλου χρυσός από την ιδιοκτησία δεν αξιοποιούνταν.
17. Το 1990 η ΑΕΕΧΠΛ ανέθεσε στη Citibank, με την οποία έκανε δουλειές στην Ελλάδα, να τη βοηθήσει να αποφασίσει ποια κατεύθυνση να πάρει σχετικά με τα μεταλλεία της μολύβδου και ψευδαργύρου. Η Citibank κάλεσε στην Ελλάδα ανθρώπους από τα γραφεία της στη Νέα Υόρκη, για να κάνουν μια εκτίμηση. Ένας από αυτούς τους ανθρώπους ήταν και ο John Hammes, ένας πολύ καλά καταρτισμένος μηχανικός μεταλλείων και, όπως περιέγραψε ο ίδιος τον εαυτό του, ένας επιχειρηματίας μεταλλείων. Εκείνη την εποχή ήταν ανώτερο τραπεζικό στέλεχος της Citibank και ασχολούνταν ειδικά με τις δραστηριότητες της τράπεζας στη χρηματοδότηση επενδυτικών προγραμμάτων της μεταλλευτικής βιομηχανίας. Τώρα έχει πάρει σύνταξη από τηCitibank και κλήθηκε ως μάρτυρας στη δίκη από την TVX. Εκείνη την εποχή, επισκέφθηκε τα μεταλλεία και είχε συζητήσεις με τους ανθρώπους εκεί σχετικά με τις εργασίες. Επίσης, είχε λειτουργικές αναφορές σχετικά με την παραγωγή, τα έξοδα, το υλικό που βρισκόταν στο στάδιο της έρευνας , το υλικό σε αποθέματα που ετοιμάζονταν, χάρτες, καθώς και γενικές πληροφορίες για την εταιρεία.
18. Πάνω σε όλες αυτές τις πληροφορίες ετοιμάστηκε μια εκτίμηση των μεταλλείων.Παρ'όλα αυτά, δεν παρουσιάστηκε στη δίκη και δεν υπάρχουν στοιχεία
για το ποια ήταν η εκτίμηση, ή για το αν λάμβανε υπ'όψιν το δυναμικό της ιδιοκτησίας σε χρυσό.
19. Στη συνέχεια ζητήθηκε από τη Citibank να ετοιμάσει ένα Υπόμνημα Προσφοράς για να προσπαθήσει να πουλήσει την εταιρεία και ο κ.Hammes αναμίχθηκε στην προετοιμασία αυτού του εγγράφου, που έγινε το Μάϊο του 1991 και ήταν ένα στοιχείο-κλειδί στη δίκη.
20. Η ανάμιξη του κ.Hammes με την εταιρεία και οι πληροφορίες που είχε σχετικά με αυτήν, είναι σημαντικές, γιατί ένα από τα βασικά ζητήματα της δίκης ήταν το αν οι πληροφορίες που οι ενάγοντες έφεραν στην TVX ήταν εμπιστευτικές,αποκλειστικές πληροφορίες. Η εναγόμενη εταιρεία ισχυρίζεται ότι, οι πληροφορίες των εναγόντων αποτελούνταν από έγγραφα διαθέσιμα στο κοινό και από συμπεράσματα σχετικά με τις δυνατότητες της εταιρείας ,που θα ήταν προφανή σε οποιονδήποτε είχε μεταλλευτική εμπειρία.
21. Έχει ενδιαφέρον το ότι ο κ.Hammes, οπλισμένος με τις πληροφορίες που είχε μάθει στο μεταλλείο και με τη δική του εμπειρία, χρησιμοποίησε το μεταλλείο σαν ένα παράδειγμα εργασίας για το πώς γίνεται μια εκτίμηση μεταλλείου στο ετήσιο οικονομικό σεμινάριο του Αμερικανικού Μεταλλευτικού Κογκρέσου, τον Απρίλιο του 1991. Εκεί, όπως λέει, ενθάρρυνε τους συμμετέχοντες να δούνε τις δυνατότητες παραγωγής χρυσού και την πιθανότητα ενός σημαντικού αποθέματος χαλκού στην Κασσάνδρα. Συμπέρανα από τη μαρτυρία του ότι, αν και αυτές οι δυνατότητες ήταν διαπιστωμένες από τη Citibank ή προς αυτήν , η ίδια δεν έκανε καμία προσπάθεια να εντοπίσει, ή να προσδιορίσει ποσοτικά, πιθανά νέα κοιτάσματα οποιουδήποτε ορυκτού στην ιδιοκτησία. Ο κ.Hammes επιβεβαίωσε στην κατάθεση του ότι δεν μπόρεσε να βρεί κανένα αποτέλεσμα έρευνας για αποθέματα χρυσού ή χαλκού στην περιοχή, που θα τον βοηθούσε να εκτιμήσει ποσότητες ή περιεκτικότητες.
22. Στο ίδιο το Υπόμνημα Προσφοράς της Citibank, η ιδιοκτησία παρουσιάζεται σαν μια επιχείρηση μολύβδου και ψευδαργύρου, με το χρυσό σαν ένα πρόσθετο ελκυστικό στοιχείο, με δυνατότητες για περαιτέρω ανάπτυξη.
23. Οι συγκεκριμένες αναφορές στο χρυσό προσδιορίστηκαν από τον κ.Hammes στην κατάθεσή του. Η «Εισαγωγή στην Περίληψη» αναφέρει τους σωρούς του χρυσοφόρου πυρίτη και το γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα ήταν δεσμευμένοι από μια κρατική Ελληνική εταιρεία (ΜΕΤΒΑ). Και συνεχίζει:
Αυτή η εταιρεία στάθηκε ανίκανη να εξασφαλίσει μια τοποθεσία για εργοστάσιο επεξεργασίας χρυσού και η Κασσάνδρα είναι τώρα ελεύθερη να αναζητήσει άλλους αγοραστές για τους 170.000 τόνους του συγκεντρωμένου πυρίτη της Ολυμπιάδας, καθώς και για τη συνεχιζόμενη παραγωγή.
Υπάρχει λεπτομερής αναφορά στην ιστορία με τη ΜΕΤΒΑ, που περιλαμβάνει και μια δήλωση ότι η μέση περιεκτικότητα του χρυσού στο συμπύκνωμα είναι 22 γραμ./τόνο. Το Υπόμνημα συνεχίζει λέγοντας ότι «σύμφωνα με τη γνώμη της διοίκησης, η Κασσάνδρα θα μπορούσε άνετα να πουλήσει τον χρυσοφόρο πυρίτη στην ανοιχτή αγορά». Η βάση αυτής της παρουσίασης, που η Citibank αποδίδει στην διεύθυνση είναι ασαφής, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι η ΑΕΕΧΠΛ δεν πουλούσε με ευκολία σε τακτική βάση τον πυρίτη στην αγορά, μέχρι το 1985 οπότε άρχισε να τον
στοιβάζει, γιατί ήταν λίγες οι εταιρείες που είχαν τις κατάλληλες εγκαταστάσεις για να εξάγουν το χρυσό ή να αντιμετωπίσουν το αρσενικό. Είναι αξιοσημείωτο ότι το Υπόμνημα Προσφοράς δεν προτείνει εκμετάλλευση του δυναμικού της ιδιοκτησίας σε χρυσό, με την κατασκευή μονάδας εξόρυξης χρυσού, ούτε την πιθανότητα να συνεχιστεί η εργασία της ΜΕΤΒΑ.
24. Το Υπόμνημα στη συνέχεια περιγράφει το κοίτασμα της Ολυμπιάδας λέγοντας ότι «ο άργυρος που παράγεται σαν υποπροϊόν κυμαίνεται στα 130-140 γραμ./τόνο, και τα δείγματα χρυσού στα 5-10 γραμ./τόνο στο απόθεμα της Ολυμπιάδας». Κάτω από την επικεφαλίδα «Ερευνες και Αποθέματα Μεταλλεύματος», το Υπόμνημα λέει ότι η Ολυμπιάδα ανακαλύφθηκε το 1969 και ότι «οι έρευνες συνεχίζονται οι έρευνες για τον προσδιορισμό των βαθύτερων επεκτάσεων του κοιτάσματος». Στην επόμενη σελίδα, με την επικεφαλίδα «Υπολογισμοί των αποθεμάτων», αναφέρει: «Εκτός από το μεγάλο απόθεμα της Ολυμπιάδας, ένα ερευνητικό πρόγραμμα με καλή χρηματοδότηση θα πρέπει να ανακαλύψει και άλλα κοιτάσματα στις παραχωρήσεις». Έπειτα υπάρχει ένα διάγραμμα των εκτιμώμενων αποθεμάτων που δείχνει συγκεντρώσεις μεταλλευμάτων, συμπεριλαμβανομένου και του χρυσού. Όταν γίνει ένας υπολογισμός, το διάγραμμα δείχνει τρεις με τέσσερις ουγγιές χρυσού στα υπάρχοντα αποθέματα. Δεν αναφέρεται καθόλου στο έγγραφο ο χρυσός στα τέλματα, στα αποθέματα πορφυρικού χαλκού της ιδιοκτησίας, ή στις παραχωρήσεις που δεν περιείχαν μεταλλεία εν λειτουργία, αλλά που είχαν ερευνηθεί σε κάποιο βαθμό, όπως οι Σκουριές, η Φισώκα, η Πιάβιτσα και η Μπαξίνα. Ούτε επιχειρεί το Υπόμνημα να προβάλλει και να προσδιορίσει ποσοτικά το χρυσό στις βαθύτερες επεκτάσεις στις οποίες αναφέρεται. Το Υπόμνημα επικεντρώνεται στην εξόρυξη μολύβδου και ψευδαργύρου, στα αποθέματα, τις τιμές και τις αγορές.
25. Ο κ.Hammes κατέθεσε ότι το έγγραφο ήταν μόνο για να «τσιγκλίσει» τις μεγάλες μεταλλευτικές εταιρείες να δούνε από μόνες τους την ιδιοκτησία και να καταλήξουν στα δικά τους συμπεράσματα για τις δυνατότητες της. Είπε ότι όταν μιλούσε με τέτοιες εταιρείες, έκανε πιο ευθεία αναφορά στις δυνατότητες. Για παράδειγμα, κατέθεσε ότι μίλησε σε ανθρώπους στη Νέα Υόρκη από μια μεγάλη μεταλλευτική εταιρεία, τη BHP (Broken Hill Properties), για την Κασσάνδρα. Τους είπε ότι η Κασσάνδρα ήταν ένα παλιό μεταλλείο μολύβδου-ψευδαργύρου που χρειαζόταν σημαντική ανακαίνιση, και ένα σημαντικό χρηματικό ποσό, και ότι οι δυνατότητες έρευνας δεν είχαν εξαντληθεί, μαζί και αυτές για δυσκατέργαστο χρυσό.Είπε ότι τους είπε για τα εκτιμώμενα αποθέματα των 3-4 εκατομυρίων ουγγιών, αλλά και ότι «κοιτάζοντας τη γεωλογία και τη δομή, κάποιος θα περίμενε σημαντικές επεκτάσεις, αλλά ότι αυτές ήταν επεκτάσεις οι οποίες, με τα αποδεκτά κριτήρια για τα αποθέματα, η Citibank δεν πίστευε ότι μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε αυτόν τον όγκο». Με άλλα λόγια, σαν πωλητής για λογαριασμό της εταιρείας, ο κ.Hammes υποδείκνυε στους πιθανούς αγοραστές τις δυνατότητες που υπήρχαν εκεί, χωρίς να κάνει συγκεκριμένες παρουσιάσεις. Από τη μαρτυρία του ήταν φανερό ότι δεν είχε να προσφέρει νούμερα για το δυναμικό σε χρυσό, ακόμα και αν η Citibank ήταν διατεθειμένη να δώσει πιθανα νούμερα στους ενδιαφερόμενους.
26. Η Citibank προσελήφθη από την ΑΕΕΧΠΛ για να προσπαθήσει να πουλήσει τα μεταλλεία και εξέδωσε το Υπόμνημα Προσφοράς της το Μάϊο του 1991. Ωστόσο, στα μέσα του 1992, η ΑΕΕΧΠΛ πέρασε στα χέρια της Εκκαθαρίστριας, της Εθνικής Κεφαλαίου. Η Citibank συνέχισε να προσπαθεί να πουλήσει την ιδιοκτησία για
λογαριασμό της Εκκαθαρίστριας και τότε ξεκίνησε μια διαδικασία διαγωνισμού σύμφωνα με την Ελληνική Νομοθεσία για αυτές τις εκκαθαρίσεις.
ii) Η αρχική ανάμιξη της εναγόμενης εταιρείας με τα Μεταλλεία : Ο σύνδεσμος της Curragh
27. O κ.Lean ήταν ένας έμπορος μετάλλων που το 1985 εργαζόταν για την Boliden Inc., μια Σουηδική μεταλλευτική εταιρεία. Εκείνη τη χρονιά αγόρασε 200.000 τόνους συμπυκνώματος αρσενοπυρίτη από την Κασσάνδρα, καθώς η Boliden ήταν μια εταιρεία που μπορούσε να επεξεργαστεί το συμπύκνωμα για να εξάγει το χρυσό. Το 1989, ο κ.Lean άφησε την Boliden για να στήσει μια εμπορική επιχείρηση για την Curragh Resources Inc., μια μεγάλη εταιρεία μολύβδου και ψευδαργύρου με βάση τον Καναδά.
28. Ο κ.Visagie είναι ένας γεωλόγος και M.B.A., που είχε εργαστεί για αρκετές μεταλλευτικές εταιρείες, πριν προσληφθεί από την Curragh Resources το 1986 σαν διευθύνων σύμβουλος στον Πρόεδρο. Πριν από αυτό είχε εργαστεί για την Dome Petroleum, όπου το κύριο πεδίο εργασίας του ήταν η εκτίμηση μεταλλευτικών ιδιοκτησιών.
29. Το 1991, ο κ.Lean ανέφερε στον κ.Visagie ότι τα Μ.Κ. ήταν προς πώληση και ότι αυτό αντιπροσώπευε μια ευκαιρία αγοράς για την Curragh σε σχέση με το εμπόριο των συμπυκνωμάτων. Λίγο αργότερα ο κ. Visagie απέκτησε και μελέτησε το Υπόμνημα Προσφοράς της Citibank, έπειτα έκανε τρία ταξίδια στην Ελλάδα για να εξετάσει τα μεταλλεία. Εκείνο τον καιρό θεωρούνταν ότι η ευκαιρία ήταν ή αγορά ενός μεταλλείου μολύβδου-ψευδαργύρου. Είδε τις αναφορές στο χρυσό στο Υπόμνημα , αλλά δεν τους έδωσε μεγάλη σημασία. Πρόσεξε ότι, με βάση τα στοιχεία του Υπομνήματος για την ετήσια παραγωγή πυρίτη και για το περιεχόμενο του σε χρυσό, η Ολυμπιάδα παρήγαγε 26.000 ουγγιές χρυσού το χρόνο, η οποία, είπε, δεν ήταν αρκετή ποσότητα για μια εταιρεία εξόρυξης χρυσού.
30. Ο κ.Visagie πήγε πρώτα τον Ιούλιο του 1991 με τον κ.Lean στο μεταλλείο για δυόμιση μέρες, και συνέστησε να γίνει περαιτέρω έρευνα. Έπειτα, τον Αύγουστο επέστρεψε με δυό συμβούλους που προσέλαβε η Curragh, έναν από την Hillsborough Resources Limited και έναν από την Kilborn Inc.
31. Τον Αύγουστο του 1991, ο κ.Visagie ετοίμασε μια γραπτή αναφορά, με τη μορφή παρουσίασης και πρότασης προς την Curragh, να αγοράσει αμέσως τα μεταλλεία. Κατέγραψε μεθόδους για να βελτιωθεί η παραγωγή, που περιλάμβαναν τη χρήση μεγάλων γεωτρυπάνων (jumbo drills) στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις, απόλυση ενός σημαντικού αριθμού αργατών και την επένδυση ενός σημαντικού κεφαλαίου στα εν λειτουργία μεταλλεία. Ως μέρος των «βασικών εργασιών» των μεταλλείων, προσδιορίζει τόσο τις υπάρχουσες δραστηριότητες, όσο και το πρόγραμμα ανάκτησης χρυσού. Σαν δυνατότητες επιπλέον κέρδους αναφέρει το χαλκό στις Σκουριές και στο Μαδέμ Λάκκο. Επίσης εντοπίζει διαφορές στο χρυσό ανάμεσα στις Σκουριές και στο Μαδέμ Λάκκο. Στα σχόλιά του, με την επικεφαλίδα «Προβληματισμοί για τη Συμφωνία», ο κ.Visagie έγραψε:
Με τις τρέχουσες τιμές και πρακτικές λειτουργίας, η Κασσάνδρα είναι ζημιογόνα. Εφ'όσον δεν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ανάκτησης χρυσού, το μεταλλείο της Ολυμπιάδας είναι αντιοικονομικό.
Το υπόμνημα του επίσης προσδιορίζει τις προϋποθέσεις για να κλείσει η συμφωνία, που συμπεριλαμβάνουν και την επιβεβαίωση της βιωσιμότητας της μεθόδου διαχωρισμού του χρυσού για την εξαγωγή του από το συμπύκνωμα του πυρίτη.(Η βιο-οξείδωση ήταν η δεύτερη βιώσιμη μέθοδος για την εξαγωγή δυσκατέργαστου χρυσού, με τη χρήση βακτηριδίων. Ο κ.Visagie προτιμούσε αυτή τη μέθοδο από τη μέθοδο που επέλεξαν η ΜΕΤΒΑ και οι Sherritt-Gordon, της υδατικής οξείδωσης υπό πίεση. Η τρίτη πιθανή μέθοδος της φρύξης ήταν περιβαλλοντικά απαράδεκτη).
32. Τελικά, κάτω από την επικεφαλίδα «Επιλογή της Χρονικής Στιγμής», ο κ.Visagie σημείωσε ότι «οι Cominco, BHP, Marc Rich και Billiton έχουν επισκεφθεί την περιοχή. Αυτή τη στιγμή, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ανάκτηση του χρυσού». Στην κατάθεση του ο κ.Visagie είπε ότι πήρε αυτή την πληροφορία από τον κ.Τσιλιμπάρη, τον αντιπρόσωπο της Citibank στην Ελλάδα.Σημείωσε επίσης ότι «οι τιμές του μολύβδου και του ψευδαργύρου είναι χαμηλές, αλλά θα μπορούσαν να αλλάξουν γρήγορα λόγω των χαμηλών στοκ που υπάρχουν και την επικείμενη οικονομική ανάκαμψη στις Η.Π.Α». Η πρότασή του ήταν να διαπραγματευτούν και να πληρώσουν με μια option 90 ημερών (δυνατότητα να πληρώσουν μετά από 90 μέρες), στον οποίο χρόνο η Curragh θα έκανε την απαραίτητη αυτοψία, θα ξεκινούσε το σχεδιασμό πιλοτικού εργοστασίου ανάκτησης χρυσού, τον εξορθολογισμό της εργασίας, τα σχέδια για την έρευνα των αγορών και τις αιτήσεις για κυβερνητικές εγκρίσεις. Ο κ.Visagie επιβεβαίωσε στην εξέταση από τους δικηγόρους των αντιδίκων ότι με τις τρέχουσες τιμές της εποχής (1991), η ανάκτηση του χρυσού ήταν αναγκαία για να κάνει την εξαγορά συμφέρουσα.
33. Ο κ.Visagie είχε αποκτήσει έναν αριθμό εγγράφων από τα μεταλλεία, καθώς και τις αναφορές των εταιρειών Kilborn και Hillsborough, και εμφανώς τις είχε χρησιμοποιήσει για να κάνει τις προτάσεις του. Η αναφορά Kilborn του Αυγούστου 1991 εξέταζε τις έννοιες της περικοπής προσωπικού και της αυξησης παραγωγής και στους τρείς μύλους, και ειδικά της αύξησης της παραγωγής του συμπυκνώματος πυρίτη της Ολυμπιάδας και της συνέχισης της κατεργασίας του με ένα εργοστάσιο υδατικής οξείδωσης, ή πιθανόν βιο-οξείδωσης, για την ανάκτηση του χρυσού. Οι σημειώσεις της Hillsborough του Αυγούστου 1991 προτείνουν τη χρήση μεγάλων γεωτρυπάνων και βελτιωμένης υποστήριξης εδάφους, συν την ελάττωση του ανθρώπινου δυναμικού.
34. Αν και η Curragh δεν έκανε καμμια προσφορά για τα μεταλλεία εκείνη την εποχή, η εταιρεία διατήρησε το ενδιαφέρον της για την αγορά, και τα έγγραφα των πρακτικών της δίκης δείχνουν ότι η Curragh βρισκόταν σε επικοινωνία με την ΑΕΕΧΠΛ τον Ιανουάριο του 1992 σε σχέση με μια επικείμενη προσφορά.
35. Τον Ιανουάριο του 1992 ο κ.Visagie ετοίμασε μια πρόταση εκτίμησης των Μ.Κ. για λογαριασμό της Curragh. Αυτό το έγγραφο παρουσιάστηκε αργά στη δίκη με κλήτευση στην Anvil Range, μια εταιρεία που αγόρασε ένα μεταλλείο από την Curragh το 1993 και που, όπως φαίνεται, παρέλαβε μαζί με αυτό ορισμένους φακέλους που αφορούσαν τον κ. Visagie, που περιλάμβαναν την καταγραφή των εργαζομένων και δύο αναφορές σχετικές με την Κασσάνδρα που είχε ετοιμάσει, μία
τον Ιούλιο του 1991 και μία τον Ιανουάριο του 1992. Επειδή αυτά παραδόθηκαν αφού ο κ. Visagie είχε τελειώσει την κατάθεση του, δεν μίλησε για αυτά τα έγγραφα. Ωστόσο, δείχνουν το συνεχιζόμενο ενδιαφέρον της Curragh για τα μεταλλεία και την ενασχόληση του κ.Visagie για να τα εκτιμήσει και να τα ερευνήσει για λογαριασμό της Curragh.
36. Τον Φεβρουάριο του 1992 , ο κ.Visagie έκανε κάποιες επιπλέον αναλύσεις του χρυσοφόρου πορφυρικού χαλκού της περιοχής Σκουριών της Κασσάνδρας. Το ακαδημαϊκό του ενδιαφέρον ήταν ο πορφυρικός χαλκός. Έστειλε ένα ακόμα υπόμνημα στον Πρόεδρο της Curragh, που έδειχνε μια, ευνοϊκή για τις Σκουριές, σύγκρισή τους με άλλες παρόμοιες ιδιοκτησίες, σε σχέση με την αξία τους σε χρυσό και χαλκό. Επίσης εξέφραζε την άποψη ότι τα βεβαιωμένα αποθέματα είναι μόνο «η κορφή του παγόβουνου».
37. Τον Μάρτιο του 1992, ο κ.Visagie έφυγε από την υπηρεσία της Curragh και έγινε σύμβουλος μερικής απασχόλησης στην εταιρεία, αρχικά για έξι μήνες, έπειτα ανανέωσε το Νοέμβριο 1992 μέχρι το Μάϊο 1993. Το 1989, ο κ. Visagie είχε υπογράψει μια, πολύ γενική, Συμφωνία Εμπιστευτικότητας με την Curragh, η οποία περιλάμβανε την υποχρέωση να μην αποκαλύψει όχι μόνο πληροφορίες που απέκτησε όντας υπάλληλος της, αλλά και πληροφορίες που ανέπτυξε ο ίδιος σ'αυτό το διάστημα. Σύμφωνα με τους όρους της, η συμφωνία παρέμενε σε ισχύ και μετά τη λήξη της εργασίας του εκεί. Το Μάρτιο του 1992, η συμφωνία που έγινε κατά την παραίτησή του, επαναλάμβανε την υποχρέωση του να προστατεύσει τις αποκλειστικές και εμπιστευτικές πληροφορίες της εταιρείας. Αν και η συμφωνία λέει ότι όλα τα αρχεία της εταιρείας πρέπει να μείνουν σ'αυτήν, δόθηκε στον κ. Visagie άδεια να κρατήσει κάποια έγγραφα σχετικά με τα Μ.Κ., που περιλάμβαναν το έγγραφο της Kilborn και το Υπόμνημα Προσφοράς της Citibank.
38. Το Μάρτιο του 1992, αφού ο κ.Visagie είχε πιά φύγει από την εταιρεία, η Curragh υπέβαλλε μια προσφορά για τα Μ.Κ., και μετά την απέσυρε.
39. Το καλοκαίρι του 1992, ενώ εργαζόταν ως σύμβουλος, ο κ.Visagie έκανε άλλο ένα ταξίδι στην Κασσάνδρα, για να συγκρίνει το κοίτασμα χαλκού-χρυσού των Σκουριών με ένα άλλο στο Μεξικό που είχε εξετάσει για λογαριασμό της Curragh. Στην αναφορά του ο κ.Visagie κατέληγε ότι οι Σκουριές ήταν συμφέρουσες και ένας κρυμμένος πλούτος για την Κασσάνδρα.
40. Τον Αύγουστο του 1992, η Εκκαθαρίστρια της Κασσάνδρας εξέδωσε μια πρόσκληση σε διαγωνισμό για την Κασσάνδρα, όπου οι προσφορές έπρεπε να υποβληθούν μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου 1992. Η μοναδική προσφορά ήταν από την Curragh, αλλά απορρίφθηκε γιατί δεν ήταν σύμφωνη με τα έγγραφα του διαγωνισμού. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και των αρχών του φθινοπώρου 1992, ο κ.Visagie εργάστηκε στο προγραμμα των Μ.Κ. για την Curragh και η Curragh συνέχισε να έχει συνομιλίες με την Εκκαθαρίστρια σε όλη αυτή την περίοδο και μέχρι τις αρχές του 1993. Ο κ. Visagie είχε κάποια περαιτέρω ανάμιξη για λογαριασμό της Curragh στις αρχές του 1993, αλλά εκείνους τους τελευταίους του έξι μήνες, μέχρι τις αρχές του Ιουνίου 1993, έκανε επίσης κι άλλες δουλειές για την εταιρεία.
41. Ξεκινώντας από την έκρηξη στο μεταλλείο Westray το Μάϊο του 1992, η Curragh άρχισε να έχει σοβαρά οικονομικά και άλλα προβλήματα, και αναζητούσε χρηματοδότηση για να διατηρήσει τις εργασίες της. Το ενδιαφέρον της Curragh για την Κασσάνδρα το 1993, βασιζόταν κατά μεγάλο μέρος στην δυνατότητα να αγοράσει τα μεταλλεία μέσω ενός αξιοσέβαστου δανείου από τους Ελληνες, μόνο ένα μέρος από το οποίο θα χρησιμοποιούνταν για την αγορά των μεταλλείων, και το υπόλοιπο για άλλους σκοπους της Curragh.Τον Απρίλιο του 1993 η Curragh είχε τεθεί υπό αναγκαστική εκκαθάριση από τους πιστωτές της.
42. Μέχρι τον Ιούνιο 1993, η σχέχη του κ.Visagie με την Curragh είχε τερματιστεί και, αυτός και ο κ. Lean (ο οποίος παρέμεινε με την Curragh για άλλον ένα μήνα), είχαν αποφασίσει ότι ήθελαν να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην απόκτηση των Μ.Κ.για δικό τους λογαριασμό. Ο κ. Visagie ετοίμασε ένα υπόμνημα με τον τίτλο «Σχέδιο Άλφα- Αγορά Ωμέγα» για να προσελκύσει το ενδιαφέρον επενδυτών στο σχέδιό τους. Αυτό το έγγραφο είναι είναι ενδεικτικό του τρόπου σκέψης του κ.Visagie, της ανάλυσης του για τα μεταλλεία και το χρυσοφόρο δυναμικό τους, βασισμένο στη συσσωρευμένη γνώση που απέκτησε σχετικά με αυτά το διάστημα που εργαζόταν για την Curragh. Είναι ξεκάθαρο σε ολόκληρο το έγγραφο ότι η έμφαση είναι σε δύο σημεία , όπως είναι και σε όλα τα έγγραφα της Curragh.
- Καλές αποδόσεις από τις υπάρχουσες δραστηριότητες, το μόλυβδο και τον ψευδάργυρο, βασισμένες, τόσο στις βελτιωμένες μεθόδους εξόρυξης και διαχείρισης, όσο και στην επιστροφή της αγοράς σε ψηλότερες τιμές αυτών των μετάλλων.
- Τη δυνατότητα για πολύ υψηλά κέρδη από το χρυσό.
43. Το μεταλλείο αναφέρεται στο έγγραφο σαν ένα δυνάμει χρυσωρυχείο. Η δυνατότητα αυτή βασίζεται σε:
- Την παραγωγή περισσότερου χρυσού από τις υπάρχουσες πηγές εφ'όσον θα αυξανόταν γενικά η παραγωγή του μεταλλείου.
-
Την εξαγωγή του χρυσού με τη μέθοδο της βιο-οξείδωσης και είδικότερα με τη χρήση ειδικής βάσης, την οποία ο κ.Visagie περιέγραψε σαν μια δική του βελτίωση της ιδέας της βιο-οξείδωσης, η οποία θα αύξανε την ανάκτηση χρυσού από το συμπύκνωμα του πυρίτη.
-
Την έρευνα και την ανάπτυξη νέων πηγών χρυσού στην ιδιοκτησία, οι οποίες περιλαμβάνουν:
a) επεκτάσεις στα υπάρχοντα κοιτάσματα,
b) δύο κοιτάσματα χρυσοφόρου πορφυρικού χαλκού στην ιδιοκτησία,
c) έναν ακόμα χρυσούχο χαλκό,
d) χρυσό στα οξειδωμένα επιφανειακά πετρώματα (στις Σκουριές),
e) τους υπάρχοντες σωρούς μεταλλεύματος,
f) το χρυσό στα τέλματα, τα οποία είναι το υπόλειμμα της διαδικασίας εξαγωγής των διάφορων συμπυκνωμάτων από το μετάλλευμα και που βρίσκονται αποθηκευμένα πάνω στην ιδιοκτησία,
g) τους σωρούς στείρων που είναι διάσπαρτοι στην ιδιοκτησία, μερικοί από αρχαίες μεταλλευτικές δραστηριότητες και
h) ανάκτηση του μαγγανίου από τα τέλματα της Ολυμπιάδας.
Εκτός από τους σωρούς του συμπυκνώματος πυρίτη, τα Μ.Κ. δεν είχαν επιχειρήσει μέχρι τότε να εκμεταλλευτούν καμμιά από αυτές τις πηγές πλούτου στην ιδιοκτησία τους.
44. Ο κ.Visagie είχε συναντήσει μέσα στα χρόνια σε αρκετές περιπτώσεις τον κ.Stephenson, ένα δικηγόρο του Τορόντο έμπειρο σε μεταλλευτικά θέματα. Τον πλησίασε τον Ιούλιο του 1993 για να γίνει μέλος του «Άλφα Γκρουπ» του, για να αγοράσουν τα μεταλλεία και να βρουν τα χρήματα να το κάνουν. Τον έβαλε να υπογράψει μια επιστολή που περιείχε αυστηρούς όρους εμπιστευτικότητας σχετικά με τις πληροφορίες που του αποκάλυπτε για τα μεταλλεία και με την ανάλυση που είχε κάνει για την αξία αυτής της επένδυσης .
Η πρώτη παράγραφος της επιστολής, με ημερομηνία 3 Ιουλίου 1993, λέει:
Το Σχέδιο Άλφα συνελήφθη από εμένα τον ίδιο και τον συνέταιρό μου, ενώ εργαζόμουν για την Curragh Resources. Κατά συνέπεια, μέχρι να γίνει σαφές ότι η Curragh δεν θα προβεί στην επένδυση, δεν είμαι διατεθειμένος να συνεχίσω με το σχέδιο. Στην περίπτωση που η Curragh επιλέξει να προχωρήσει με το σχέδιο, και αυτό δεν είναι πια διαθέσιμο, το Άλφα τερματίζεται.
45. Μέχρι το τέλος του Ιουλίου 1993, ο κ.Lean συνέχισε να εργάζεται για την Curragh και αναμίχθηκε στην τελική, ανεπιτυχή της προσπάθεια να αγοράσει τα μεταλλεία με τα Ελληνικά δάνεια, στα οποία ήδη αναφερθήκαμε. Μέχρι το τέλος του Ιουλίου, η Curragh δεν επεδίωκε πια την αγορά των μεταλλείων και, αργότερα το 1993, τέθηκε υπό εκκαθάριση.
46. Ένα από τα νομικά ζητήματα που τέθηκαν από την TVX ήταν το ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης των πληροφοριών που οι ενάγοντες έφεραν στην TVX, οι ενάγοντες ή η Curragh.Από αυτό προκύπτει το ερώτημα του πότε ο κ. Visagie κατέληξε ότι η Κασσάνδρα ήταν ένα χρυσωρυχείο και όχι ένα μεταλλείο μολύβδου-ψευδαργύρου ή ένα πολυμεταλλικό μεταλλείο, ήταν ενώ εργαζόταν για την Curragh ή αργότερα; Στην κατάθεσή του ο κ. Visagie είπε ότι κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό, μόνο μετά το ταξίδι του στο μεταλλείο, τον Αύγουστο του 1993, δηλαδή μετά τη λήξη των σχέσεων του με την Curragh και αφού η εταιρεία επισήμως δεν ήταν πια ένας πιθανός αγοραστής των μεταλλείων. Είπε ότι αν και από την αρχή είχε αναγνωρίσει το χρυσοφόρο δυναμικό των μεταλλείων σαν ένα θετικό στοιχείο για την αγορά τους, δεν είχε καταστρώσει ολόκληρη την ανάλυση για το πώς μπορεί το μεταλλείο να γίνει επικερδές και να λειτουργήσει κατά κύριο λόγο σαν μεταλλείο χρυσού, παρά μόνο αφού επέστρεψε από το ταξίδι του στην Κασσάνδρα τον Αύγουστο του 1993.
47. Από τη στιγμή που ο κ.Visagie δεν ενεργούσε πλέον ως σύμβουλος της Curragh, αφιέρωσε όλο του το χρόνο στην Κασσάνδρα και στο σχέδιο της Άλφα για την απόκτηση των μεταλλείων. Στις 28 Ιουλίου του 1993, η Άλφα Γκρουπ υπέγραψε μια συμφωνία με τον Οικονομικό Οργανισμό Endeavour, ώστε να είναι οι οικονομικοί σύμβουλοι της Άλφα για την την απόκτηση των Μ.Κ. Η συμφωνία προέβλεπε επίσης έναν διαρκή ρόλο για τους διευθύνοντες της Endeavour, να είναι και διευθυντές του μεταλλείου μετά την απόκτησή του για να αποκτήσει το σχέδιο μεγαλύτερη αξιοπιστία, τόσο για τους επενδυτές, όσο και για τον Ελληνα πωλητή.
48. Στις αρχές του Αυγούστου 1993, ο κ.Visagie και ο κ.Stephenson ταξίδεψαν στο Λονδίνο, όπου συναντήθηκαν με τον κ. Lean, τον κ.Dunnet της Endeavour και τον κ. Τσιλιμπάρη της Citibank.
49. Ο κ.Τσιλιμπάρης είχε μια διαρκή ανάμιξη με την Κασσάνδρα σε όλη την ιστορία. Ήταν ο αντιπρόσωπος της Citibank στην Ελλάδα που χειριζόταν την πώληση των μεταλλείων. Η πώληση δεν είχε καμμια επιτυχία από το 1991, όταν η Citibank πουλούσε για λογαριασμό της ΑΕΕΧΠΛ, μέχρι το 1992, όταν τα μεταλλεία τέθηκαν υπό εκκαθάριση και η Citibank προσπαθούσε να τα πουλήσει για λογαριασμό της Εθνικής Κεφαλαίου, της Εκκαθαρίστριας/Διαχειρίστη των μεταλλείων. Αν και πολλές μεταλλευτικές εταιρείες παρέλαβαν το Υπόμνημα Προσφοράς του 1991, καθώς και μια αναθεωρημένη έκδοση το 1992, και πολλές εταιρείες επισκέφθηκαν το μεταλλείο με το σκοπό να διερευνήσούν μια πιθανή αγορά, δεν υπήρχαν προσφορές για τα μεταλλεία, εκτός από τις διάφορες ημιτελείς ή μη πληρούσες τους όρους, που υπέβαλλε η Curragh το 1992 και το 1993. Ούτε υπήρχαν προσφορές για τη ΜΕΤΒΑ όταν ήταν προς πώληση, το 1991.
50. Προέκυψε από την εξέταση του κ.Stephenson ότι , ενώ βρισκόταν στο Λονδίνο τον Αύγουστο του 1993, η Άλφα Γκρουπ ήρθε σε συμφωνία με τον κ.Τσιλιμπάρη, σύμφωνα με την οποία , αν η Άλφα πετύχαινε να αποκτήσει τα μεταλλεία, θα πληρωνόταν $1.000.000 δολ. Το καλοκαίρι του 1994, αφού η TVX είχε τερματίσει τη συμφωνία κοινοπραξίας που είχε με την Άλφα, και ο κ.Τσιλιμπάρης δεν ήταν πια με τη Citibank, η TVX τον προσέλαβε να τη βοηθήσει με την προσφορά της για τα μεταλλεία και του υποσχέθηκε μια χρηματική αμοιβή, αν η TVX έκανε πετυχημένη προσφορά στον επερχόμενο διαγωνισμό. Αν και ο κ.Τσιλιμπάρης ήταν υπάλληλος ή συνέργαζόμενος με την TVX όταν γινόταν η δίκη, δεν κλήθηκε ως μάρτυρας.
51. Μετά το Λονδίνο, ο κ.Visagie και ο κ.Stephenson ταξίδεψαν στην Ελλάδα, όπου υπέγραψαν μια Συμφωνία Εμπιστευτικότητας με τη Citibank με σκοπό να αποκτήσουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με το μεταλλείο. Επειτα ο κ. Visagie συναντήθηκε με τον κ.Κοκκόνη, το διευθυντή του μεταλλείου και επί μιάμιση μέρα συζητούσαν για όλες τις πλευρές των μεταλλείων, την παραγωγή, τα οικονομικά μεγέθη, τις ενημερώσεις, τα αποθέματα , τα εργατικά και τη μεταλλουργία, δηλαδή την ανάκτηση των μετάλλων από τα μεταλλεύματα.
52. Μετά την επιστροφή του ο κ.Visagie έκανε μια αναφορά του ταξιδιού του, που περιλάμβανε και τις πληροφορίες που του παρέδωσε ο κ.Κοκκόνης και περιλήψεις των οικονομικών στοιχείων. Εκτός από τους χάρτες στα ελληνικά, ο κ.Visagie δημιούργησε εκθέσεις των οικονομικών και των στοιχείων παραγωγής, χρησιμοποιώντας πληροφορίες που απέκτησε κατά την παρουσία του στα μεταλλεία και αναλύσεις που έκανε ο ίδιος εκείνη την περίοδο. Στη μαρτυρία του ο κ. Visagie είπε, ότι εκείνη την εποχή, εξακολουθούσε να βλέπει το μεταλλείο σαν ένα μεταλλείο βασικών μετάλλων με δυνατότητα και για χρυσό.
53. Αφού συναντήθηκε με τους ανθρώπους της Endeavour, αποφασίστηκε ότι ο κ.Visagie θα επέστρεφε στο μεταλλείο μαζί με τον κ.Marshall, ένα μηχανικό μεταλλείων της Endeavour .Πέρασαν στον τόπο του μεταλλείου μιάμιση εβδομάδα, εξετάζοντας την ιδιοκτησία, μελετώντας το ημερολόγιο των γεωτρήσεων τα βράδια,
εξετάζοντας τα διαγράμματα των τομών κατά μήκος και κατά πλάτος και συζητώντας με το γεωλόγο του μεταλλείου.
54. Ο κ.Visagie κατέθεσε ότι σε εκείνο το ταξίδι ήταν που είχε για πρώτη φορά την ευκαιρία να αναλύσει τα διαγράμματα τομών του μεταλλείου κατά μήκος και κατά πλάτος. Πήρε αντίγραφα από πολλά από αυτά τα διαγράμματα του μεταλλείου, τα έφερε πίσω στον Καναδά και αργότερα τα συμπεριέλαβε στις πληροφορίες που παρέδωσε στην TVX. Αυτές οι τομές δεν δημιουργήθηκαν από τον ίδιο, αλλά από τους γεωλόγους του μεταλλείου στην πορεία των ετών, οι οποίοι κατέθεσαν ότι αυτές οι τομές βρίσκονταν στους τοίχους των γραφείων τους και ήταν διαθέσιμες στο χώρο που είχε στήσει η Citibank για να διευκολυνθεί η πώληση των μεταλλείων. Αυτά τα διαγράμματα ήταν οι πληροφορίες που διατίθονταν στους ενδιαφερόμενους πιθανούς αγοραστές των μεταλλείων.
55. Αφού επέστρεψε από το ταξίδι του στην Ελλάδα, ο κ.Visagie είπε ότι η άποψή του για τα μεταλλεία είχε αλλάξει και ότι τώρα πίστευε ότι υπήρχε πολύ περισσότερος χρυσός από αυτό που πίστευε ή εκτιμούσε νωρίτερα. Ετοίμασε μια «Ενημέρωση για τα Αποθέματα Χρυσού», η οποία έδειχνε πιθανά αποθέματα πάνω από 10 εκατομμύρια ουγγιών χρυσού, ένα εξαιρετικά σημαντικό χρυσωρυχείο.
56. Ο ισχυρισμός του κ.Visagie ότι η άποψή του άλλαξε σαν αποτέλεσμα του ταξιδιού του τού Αυγούστου 1993 αμφισβητήθηκε πολύ στην εξέτασή του από τους αντίδικους, ειδικά με αναφορές σε παλαιότερα έγγραφα που είχε γράψει ο κ.Visagie , τα οποία δείχνουν ότι η επικέντρωσή του σ'αυτά τα μεταλλεία, ήταν από την αρχή λόγω του χρυσοφόρου δυναμικού τους. Για παράδειγμα η πολύ παλαιότερη δήλωσή του προς τη διεύθυνση της Curragh,ότι χωρίς το χρυσό η ιδιοκτησία θα ήταν αντίοικονομική. Έγινε επίσης αναφορά σε παλαιότερα διαγράμματα αποθεμάτων που είχε ετοιμάσει ο κ.Visagie, όπου ήδη είψε εντοπίσει περίπου 9.000.000 ουγγιές χρυσού, αν και αυτά τα νούμερα θα έπρεπε να εξαχθούν από τα διαγράμματα. Η απάντησή του ήταν ότι πότε δεν έκανε τον υπολογισμό ή και δεν κατέληξε σε ένα συνόλικό νούμερο, όπως έκανε μετά τον Αύγουστο 1993.
57. Αν και δίνοντας την κατάθεσή του, ο κ.Visagie μπορεί να υπερέβαλλε ή ίσως να υπεραπλοποίησε τα πράγματα δηλώνοντας ευθαρσώς ότι η άποψή του άλλαξε, δέχομαι ότι σε αυτό το δεύτερο ταξίδι, του Αυγούστου 1993, εξέτασε διαγράμματα τομών και άλλα στοιχεία, τα οποία δεν είχε αναλύσει ή εξετάσει προηγουμένως και ότι, βάση αυτής της πιο επικεντρωμένης και βαθύτερης ανάλυσης, πείστηκε τόσο πολύ για την παρουσία μεγάλων ποσοτήτων χρυσού σε διάφορες περιοχές της ιδιοκτησίας, ώστε τώρα πια την έβλεπε σαν «χρυσωρυχείο».
58. Φτάνοντας σε αυτό το αποτέλεσμα, λαμβάνω υπ'όψιν την προσωπικοτητα του κ.Visagie, η οποία φάνηκε κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του και περιγράφηκε και από άλλους μάρτυρες. Μιλώντας για τα μεταλλεία φάνηκε σχεδόν παθιασμένος, όταν περιέγραφε τη γεωλογία και τις λεπτομέρειες της ανάλυσης του για την κάθε περιοχή και το γιατί ήταν τόσο πεπεισμένος για τα συμπεράσματά του. Αυτή τη τάση του φαίνεται ότι δεν τον έκανε αγαπητό σε πολλούς από το προσωπικό της TVX, που τον έβρισκαν αυταρχικό και ότι παίνευε πολύ τις ιδέες του. Ακόμα και στην Endeavour, δεν ήταν τόσο πεπεισμένοι για την ανάλυσή του όσο ήταν ο ίδιος και δεν ήταν διατεθειμένοι να συμπεριλάβουν στη δική τους ανάλυση τα συμπεράσματά του σχετικά με την έκταση του χρυσού στην ιδιοκτησία. Φυσικά γνωρίζουμε τώρα από τις
έρευνες της TVX στην ιδιοκτησία, ότι είχε δίκιο σε κάποιες από τις προβλέψεις του, αλλά ακόμα και αυτός είχε υποτιμήσει σημαντικά την κατάσταση σε ορισμένες περιοχές.
iii) Η ανάλυση του κ.Visagie των κοιτασμάτων χρυσού της Κασσάνδρας
59. Ο κ.Visagie περιέγραψε στην κατάθεσή του πώς ένας γεωλόγος, όπως οι γεωλόγοι του μεταλλείου που ετοιμάσανε τις τομές ή ο ίδιος, σχηματίζει μια θεωρία μεταλλογένεσης, κοιτάζοντας τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων τα οποία αποκαλύπτουν το σχηματισμό των πετρωμάτων και του κοιτάσματος και σχηματίζει, πέρα από τη συγκεκριμένη γεώτρηση, μια εικόνα για το πώς επεκτείνεται το κοίτασμα.
60. Σχετικά με το θειούχο κοίτασμα της Ολυμπιάδας, ο κ.Visagie συμπέρανε βασιζόμενος στην παρατήρηση μαγγανίου στην επιφάνεια του δυτικού κοιτάσματος, ότι υπήρχε περισσότερο μετάλλευμα που εκτεινόταν μέχρι την επιφάνεια και ότι περιείχε χρυσό. Επιπλέον, συμπέρανε ότι ο χρυσός στο κοίτασμα δεν συγκεντρώνεται μόνο στο μόλυβδο και στον ψευδάργυρο, που είναι αυτά που παρήγαγε το μεταλλείο μέχρι τότε. Τρίτον, το μεταλλείο είχε κάνει μερικές απομακρυσμένες γεωτρήσεις, δηλαδή μακριά από τις γνωστές περιοχές, και ο κ.Visagie πίστευε ότι οι επεκτάσεις του κοιτάσματος σε βάθος επεκτείνονται πολύ πέρα από αυτές τις γεωτρήσεις, και ότι οι επεκτάσεις του μεταλλεύματος περιέχουν χρυσό.
61. Πάνω σε αυτό το τρίτο σημείο, ο κ.Παπαντώνης, ο αρχι-γεωλόγος της Ολυμπιάδας από το 1978, είχε ετοιμάσει την κατά μήκος τομή του δυτικού κοιτάσματος της Ολυμπιάδας. Κατέθεσε ότι είχε καταλήξει σε ένα παρόμοιο συμπέρασμα, αλλά δεν έκανε υπολογισμούς ποσοτήτων και περιεκτικοτήτων στην επέκταση, γιατί κατά τη γνώμη του δεν υπήρχαν αρκετά στοιχεία για να γίνει ένας τέτοιος υπολογισμός.
62. Ο κ.Visagie έξετάστηκε επί μακρόν από τους αντίδικους για το αν η πιθανότητα μιας βαθειάς χρυσοφόρας επέκτασης στην Ολυμπιάδα ήταν δική του ιδέα. Ειδικότερα, του παρουσιάστηκε η κατά μήκος τομή του δυτικού κοιτάσματος της Ολυμπιάδας που δείχνει με ανοιχτά όρια το θειούχο μετάλλευμα που περιέχει τα πολύτιμα μεταλλα , και η οποία περιλαμβάνονταν στο Υπόμνημα της Citibank και σε ένα παλαιότερα δημοσιευμένο άρθρο του κ.Κοκκόνη για την Κασσάνδρα, που είχε διαβάσει ο κ.Visagie και που περιείχε αναφορές σε πιθανές βαθιές επεκτάσεις του μεταλλεύματος της Ολυμπιάδας. Ο κ.Visagie απάντησε ότι κατέληξε στο συμπέρασμα του για την πιθανότητα μιας βαθιάς επέκτασης από τις προσωπικές του παρατηρήσεις. Επιβεβαίωσε τις σκέψεις του και έφτασε στη θεωρία του και στον ποσοτικό υπολογισμό του χρυσού σ'αυτή την επέκταση, μελετώντας τις γεωτρήσεις και το ημερολόγιο των γεωτρήσεων, και κάνοντας δικούς του υπολογισμούς του βάθους με αυτές τις πληροφορίες και χρησιμοποιώντας δική του μέθοδο. Ο κ.Παπαντώνης δεν θυμόταν να έχει συζητήσει συγκεκριμένα τη βαθιά επέκταση με τον κ.Visagie, αν και υπέθεσε ότι θα πρέπει να το έχει κάνει.
63. Επίσης προέκυψε ότι, η κατά μήκος τομή του ανατολικού κοιτάσματος της Ολυμπιάδας, που είχε κάνει ο γεωλόγος του μεταλλείου, έδειχνε τα θειούχα κοιτάσματα να τελειώνουν και να μην συνεχίζονται σε βάθος, αν και ο κ.Παπαντώνης και πάλι κατέθεσε ότι είχε συμπεράνει από κάποιες γεωτρήσεις ότι το ανατολικό
κοίτασμα της Ολυμπιάδας εκτεινόταν σε βάθος, αλλά δεν μπορούσε να προσδιορίσει ποσοτικά τα αποθέματα εκεί.
64. Ο κ.Visagie εφάρμοσε τις θεωρίες του και στο ανατολικό κοίτασμα της Ολυμπιάδας, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπήρχε περισσότερος χρυσός απ'ότι εκτιμούσε αρχικά, γιατί το χρυσοφόρο μετάλλευμα εκτεινόταν, τόσο στην επιφάνεια όσο και σε βάθος ,πέρα από το υπάρχον κοίτασμα, και ότι ο ορίζοντας του χρυσού διέφερε από τον ορίζοντα του μολύβδου και του ψευδαργύρου. Ο κ. Visagie συμπέρανε ότι το μοντέλο της Ολυμπιάδας θα εύρισκε εφαρμογή και σε άλλα κοιτάσματα της περιοχής.
65. Ο κ.Visagie επιβεβαίωσε ότι η λίμνη τελμάτων της Ολυμπιάδας, η οποία αποθήκευε τα απόβλητα του συστήματος επεξεργασίας του μεταλλεύματος, μετά την παραγωγή των συμπυκνωμάτων, περιείχε χρυσό και ότι το μεταλλείο δεν είχε ανακτήσει αυτό το χρυσό. Επίσης πίστευε ότι αυτός ο χρυσός θα μπορούσε ακόμα να ανακτηθεί, γιατί τα τέλματα στη λίμνη βρίσκονταν κάτω από νερό και, κατά συνέπεια, δεν οξειδώνονταν. Το μεταλλείο χρησιμοποιούσε τέλματα ανανεμιγμένα με τσιμέντο για λιθογόμωση.
66. Ο κ.Visagie επισκέφθηκε το μεταλλείο Μαύρες Πέτρες στο ταξίδι του τού Αυγούστου. Εκεί δεν υπήρχαν καρότα γεωτρήσεων και τα ημερολόγια των γεωτρήσεων δεν διατηρούνταν σε καλή κατάσταση. Ωστόσο, επειδή έχει μια παρόμοια δομή με την Ολυμπιάδα, συμπέρανε ότι και εκεί υπήρχε χρυσός που το μεταλλείο δεν είχε ανακτήσει μέχρι τότε.
67. Μια άλλη περιοχή, που ο κ.Visagie πίστευε ότι ήταν παρόμοιας δομής με τις Μαύρες Πέτρες, είναι η Πιάβιτσα. Είχε μαγγάνιο και γεωτρήσεις που περιείχαν ψευδάργυρο, αλλά που ποτέ δεν είχαν μελετηθεί για χρυσό. Το μεταλλείο δεν είχε άμεσα διαθέσιμα τα παλιά ημερολόγια των γεωτρήσεων, αλλά τα έστειλε στον κ.Visagie το Σεπτέμβριο. Τα μελέτησε και αποφάσισε ότι αυτή η μεγάλη περιοχή ήταν παρόμοια με τις Μαύρες Πέτρες και την Ολυμπιάδα και, συνεπώς, περιείχε χρυσό.
68. Ο κ.Visagie είχε πάρει από έναν φίλο ένα άρθρο δημοσιευμένο στον Ορυκτολόγο το 1963, που έδειχνε σωρευμένα απόβλητα από αρχαίες εξορύξεις στην περιοχή. Επίσης παρέλαβε άλλο ένα έγγραφο από ένα φίλο γεωλόγο του κ.Stephenson, που παρουσίαζε τη μεταλλογένεση στην περιοχή της Κασσάνδρας, συμπεριλαμβανομένης και της Φισώκα. Από αυτά τα έγγραφα συμπέρανε ότι η μεταλλογένεση σε όλη την περιοχή της Κασσάνδρας ήταν πολύ πιο έντονη από ότι πίστευε παλιά.
69. Ο κ.Visagie ερεύνησε επίσης τους σωρούς των στείρων από τις Μαύρες Πέτρες και το Μαδέμ Λάκκο, που περιλάμβαναν περίπου 1.000.000 τόνους κατάλοιπα τήξεως από την επεξεργασία του πυρίτη, η οποία είχε γίνει από το 1950 μέχρι το 1990, όταν σταμάτησε η παραγωγή σ'αυτά τα μεταλλεία. Ο κ.Visagie πήρε ένα δείγμα και το ανέλυσε στο Οντάριο για το περιεχόμενο του σε χρυσό Το αποτέλεσμα ήταν 3,95 γραμμάρια χρυσού. Συμπέρανε ότι οι ιδιοκτήτες είχαν ανακτήσει το θείο από τον πυρίτη, αλλά όχι το χρυσό. Επίσης αναφέρθηκε σε ένα σωρό πυρίτη στην θέση εκείνη που περιείχε χρυσό.
70. Ο κ.Visagie ερεύνησε τους σωρούς υλικών από μεσαιωνικά μεταλλεία για πιθανή περιεκτικότητα σε χρυσό και κατέληξε ότι και αυτοί επίσης περιείχαν χρυσό.
71. Σχετικά με τη Φισώκα, ο κ.Visagie κοίταξε τα αρχεία των γεωτρήσεων και πρόσεξε ότι δεν είχαν ερευνηθεί για χρυσό όλες οι περιοχές και συνεπώς, συμπέρανε ότι το περιεχόμενο χρυσού εκεί είχε υποεκτιμηθεί από το μεταλλείο. Επίσης είδε τη μεταλλογένεση της περιοχής και σημείωσε ότι είχαν γίνει ελάχιστες έρευνες εκεί και άρα, υπήρχε δυνατότητα ύπαρξης χρυσού. Σε αυτό το ταξίδι δεν ασχολήθηκε με τις Σκουριές.
72. Μόλις επέστρεψε, ταξινόμησε τις πληροφορίες που είχε μαζέψει και κατέγραψε σε μορφή πίνακα το χρυσό για τον οποίο ήταν αρκετά σίγουρος. Επίσης άρχισε να σκέφτεται για τον τρόπο ανάκτησης του χρυσού. Πρόσεξε ότι υπήρχε μια παραλία, σχηματισμένη από τα απόβλήτα του μύλου του Στρατωνίου από τα μέσα του 1980 , η οποία συμπέρανε ότι περιείχε μια μικρή ποσότητα χρυσού. Επίσης κατέληξε στο ότι η περιεκτικότητα του μεταλλείου της Ολυμπιάδας σε χρυσό ήταν ψηλότερη από ότι είχε πιστέψει νωρίτερα. Σημείωσε ότι το ορυκτό ροδοχρωσίτης, που είναι ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της μεταλλογένεσης της περιοχής, μπορούσε επίσης να ανακτηθεί από τη λίμνη τελμάτων της Ολυμπιάδας. Κατέγραψε τις περιεκτικότητες μαγγανίου στην περιοχή. Επίσης έλαβε υπ'όψιν την περιοχή που λέγεται Μπαξίνα, νότια των απομακρυσμένων γεωτρήσεων της Ολυμπιάδας, για την οποία εκτίμησε το περιεχόμενο χρυσού με βάση τις γεωτρήσεις. Ο κ.Visagie εξήγησε ότι δεν συμπεριέλαβε στην ανάλυσή του την Πιάβιτσα για το χρυσό , αλλά για το μαγγάνιο, μια και δεν υπήρχαν στοιχεία και, άρα, οι ιδέες του ήταν ακόμη θεωρητικές.
73. Υπολόγισε το συνολικό χρυσό που πίστευε ότι υπάρχει στην ιδιοκτησία στα 10,5 εκατομμύρια ουγγιές, ένα ποσό που δεν είχε αναφερθεί από κανέναν άλλον στο παρελθόν για αυτή την ιδιοκτησία.
74. Στην εξέτασή του από τους αντίδικους, έγινε σαφές ότι ο κ.Visagie είχε κάνει κάποιες εκτιμήσεις για το χρυσό σε παλαιότερα έγγραφά του, του 1992 και του 1993, τόσο για την Curragh, όσο και στο έγγραφό του «Αγορά Ωμέγα», του Ιουνίου 1993. Αν και αυτό κάνει την αρχική του μαρτυρία να φαίνεται κάπως παραπλανητική, έχοντας ακούσει όλη την εξέτασή του από τους αντίδικους, δεν πιστεύω ότι αυτό ήταν σκόπιμο, αλλά μάλλον προέκυψε από τον τρόπο με τον οποίο απαντούσε στις ερωτήσεις κατά την αρχική εξέταση. Δέχομαι ότι ο καινούριος του συνολικός υπολογισμός, που ανέβασε την ποσότητα του χρυσού στα 10,5 εκατομμύρια ουγγιές για πρώτη φορά, έγινε μετά από τη λεπτομερή του ανάλυση των αρχείων του μεταλλείου, τον Αύγουστο του 1993 και ακολούθησε την κάπως υπόγεια αλλαγή στον τρόπο που σκεφτόταν το μεταλλείο, σαν χρυσωρυχείο πλέον καθαρά και ξάστερα.
75. Ο κ.Visagie δούλεψε με τους ανθρώπους της Endeavour το Σεπτέμβριο κατά την παραγωγή της Αναφοράς Endeavour, η οποία θα χρησιμοποιούνταν για να προσελκύσει επενδυτές στο πρόγραμμα. Ωστόσο, η Ανάφορά Endeavour δεν ενσωμάτωνε όλα τα συμπεράσματά του, διότι ο κ.Marshall της Endeavour υιοθετούσε μια πιο συντηρητική προσέγγιση. Παρ'όλα αυτά, η Αναφορά περιλάμβανε αυτό που ο κ.Visagie είπε ότι ήταν δική του επιλογή, ότι η μέθοδος για το εργοστάσιο χρυσού στην Ολυμπιάδα,ή κοντά σ'αυτήν, έπρεπε να είναι η βιο-οξείδωση. Εκτιμώ ότι αυτός ο χαρακτηρισμός αναφέρεται στο γεγονός ότι ο κ.Visagie είχε ερευνήσει την οικονομική πλευρά αυτού του τύπου του εργοστασίου, και είχε ετοιμάσει ένα
μοντέλο χρησιμοποιώντας υποθέσεις βασισμένες στις πληροφορίες του μεταλλείου. Με άλλα λόγια, ο κ.Visagie δεν σκέφτηκε την έννοια της βιο-οξείδωσης, ή ότι θα ήταν καλή για δυσκατέργαστο χρυσό, αλλά ανέλυσε τα δεδομένα αυτής της τεχνολογίας και κατέληξε ότι θα ήταν η καλύτερη για αυτή τη θέση και για το προτεινόμενο πρόγραμμα.
76. Η Αναφορά Endeavour περιείχε επίσης πληροφορίες και περιγραφές των διαφόρων περιοχών της Κασσάνδρας και των δυνατοτήτων τους, οι οποίες ήταν δικές του εκτιμήσεις.
77. Είναι ξεκάθαρο ότι ο κ.Visagie είδε από κοντά το μεταλλείο και παρέλαβε όλες τις ακατέργαστες πληροφορίες του μιλώντας με το προσωπικό του μεταλλείου, μελετώντας έγγραφα που του δόθηκαν τόσο από το ίδιο το μεταλλείο, όσο και από την εταιρεία στην Αθήνα, κάνοντας δικές του παρατηρήσεις για την ιδιοκτησία και το μεταλλείο, αναλύοντας τα αρχεία του μεταλλείου και τα αρχεία των γεωτρήσεων, τα οικονομικά στοιχεία, τα αρχεία της παραγωγής του μεταλλείου, εξετάζοντας καρότα γεωτρήσεων και δείγματα που πήρε ο ίδιος, ένα από τα οποία το εξέτασε για χρυσό. Επίσης παρέλαβε και άλλα έγγραφα και έκανε έρευνα μεθόδων ανάκτησης χρυσού. Τέλος, χρησιμοποίησε την εμπειρία και την τεχνογνωσία του για να κάνει την ανάλυσή του και να ετοιμάσει τα συμπεράσματά του για την οικονομική πλευρά της υπάρχουσας εξορυκτικής δραστηριότητας και για τη δυνατότητα παραγωγής και ανάκτησης χρυσού. Δημιούργησε αυτό το νέο υλικό, τόσο ενώ εργαζόταν για την Curragh, όσο και αργότερα, και συγκεκριμένα έκανε την τελική του ανάλυση για την έκταση των αποθεμάτων χρυσού στα μεταλλεία μετά το ταξίδι του τού Αυγούστου 1993.
78. Επίσης συμφώνησε κατά την εξέταση ότι για να επιβεβαιωθούν οι θεωρίες του θα έπρεπε να γίνουν περισσότερες γεωτρήσεις. Ηταν ξεκάθαρο από τα στοιχεία ότι κανένας πιθανός αγοραστής ενός μεταλλείου δεν θα έκανε ποτέ νέες γεωτρήσεις προτού αγοράσει ένα μεταλλείο, έτσι ώστε το γεγονός ότι απαιτούνταν νέες γεωτρήσεις για να επιβεβαιωθεί η ανάλυση του, δεν μπορεί κατά τη γνώμη μου να υποβαθμίσει το γεγονός ότι ο κ.Visagie έκανε πρωτότυπη δουλειά για να παράγει τις πληροφορίες που περιέχονται στην Αναφορά Endeavour και στην «Ενημέρωση για τα Αποθέματα Χρυσού».
v) Tα βήματα των εναγόντων ώστε να καταλήξουν σε συμφωνία με τους Έλληνες Αρμόδιους για την αγορά των μεταλλείων
79. Εκτός από τη δουλειά του κVisagie πάνω σε τεχνικά θέματα για να ετοιμάσουν πληροφορίες σχετικά με τα μεταλλεία, η Άλφα Γκρουπ προχώρησε στο να προσλάβει επαγγελματίες να τη βοηθήσουν κατά τις συνδιαλλαγές της με την Εκκαθαρίστρια και τον μεγαλύτερο πιστωτή της ΑΕΕΧΠΛ, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Κατά το πρώτο τους ταξίδι στην Ελλάδα τον Αυγουστο του 1993, συμφώνησαν να πληρώσουν μια προμήθεια στον κ.Τσιλιμπάρη της Citibank, αν πετύχαιναν να αποκτήσουν τα μεταλλεία. Ο κ.Τσιλιμπάρης τους συνέστησε στον κ.Δρυλλεράκη, έναν δικηγόρο της Citibank, τον οποίο προσέλαβαν για να ενεργεί για λογαριασμό τους στις συνδιαλλαγές τους με την Εκκαθαρίστρια. Επίσης προσέλαβαν την Ernst &Whinney, μια εταιρεία στην οποία επίσης τους είχαν συστήσει. Ο κ.Stephenson συγκέντρωνε πληροφορίες σχετικά με φόρους και άλλα απαραίτητα για να οργανώσουν την επιθυμητή αγορά των Μ.Κ.
80. Ο κ.Stephenson άρχισε αμέσως, στα μέσα Αυγούστου, να αλληλογραφεί με την Εκκαθαρίστρια και την Τράπεζα σχετικά με τους όρους μιας προσφοράς της Άλφα για την αγορά των μεταλλείων. Η Άλφα Γκρουπ ήθελε να έχει έτοιμη κάποια μορφή συμφωνίας, ή κάποια αποκλειστικότητα, καθώς και άλλες μεταλλευτικές εταιρείες έδειχναν ξανά ενδιαφέρον για τα μεταλλεία τον Αύγουστο 1993. Άρχισε να γίνεται φανερό επίσης ότι, μετά τις επερχόμενες εκλογές του Οκτωβρίου, η νέα Κυβέρνηση της Ελλάδας θα αναμιγνύονταν με κάποιο τρόπο στην πώληση ή στην απόφαση για την πώληση.
81. Η προσφορά ήταν για $32.000.000 δολ., με τη συναλλαγή να έχει κλείσει μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου 1993. Πολλοί από τους όρους αυτής της προσφοράς ήταν παρόμοιοι με αυτούς που είχε προτείνει νωρίτερα η Curragh, καθώς οι κ.Visagie και Lean είχαν εκείνη τη γνώση, όπως και ορισμένα έγγραφα. Φυσικά εκείνη την εποχή η Άλφα δεν ήταν σε θέση να πραγματοποιήσει καμμία εξαγορά, επειδή δεν είχε ακόμα έτοιμο τον επενδυτή που θα παρείχε τη χρηματοδότηση. Ωστόσο, στις 7 Σεπτεμβρίου, ο κ.Δρυλλεράκης ανέφερε ότι η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος βρισκόταν σε επαφή μαζί του και ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε μια συμφωνία.
82. Κατά την αλληλογραφία του με διάφορα πρόσωπα στην Ελλάδα που αναμιγνύονταν στη συναλλαγή, ο κ.Stephenson συνέχιζε να βεβαιώνει ότι η Άλφα Γκρουπ είχε έτοιμη τη χρηματοδότηση, ενώ δεν την είχε μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, όταν υπέγραψε τη συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας με την TVX. Ο κ.Stephenson παραδέχθηκε αυτές τις ψευδείς δηλώσεις κατά την εξέτασή του από τους αντίδικους.
83. O κ.Stephenson έλαβε τη σημαντική απαντητική επιστολή από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, με ημερομηνία 5 Οκτωβρίου 1993. Σε εκείνη την επιστολή η Τράπεζα εξέφραζε γενική συμφωνία με τους όρους της προσφοράς της Άλφα και δήλωνε ότι εφ'όσον συμφωνούσαν για τις λεπτομέρειες με την Εκκαθαρίστρια,
«Θα υποστηρίξουμε την προσφορά σας, αν έρθει στη Γενική Συνέλευση των Πιστωτών ή σε εμάς, με κάθε τρόπο και θα ψηφίσουμε υπέρ της αποδοχής και επικύρωσής της…δεν θα προσφέρουμε την υποστήριξή μας σε καμμία άλλη πρόταση, μέχρις ότου οι διαπραγματεύσεις μαζί σας ολοκληρωθούν ή αποτύχουν , και σε καμμία περίπτωση πέραν την 31 Δεκεμβρίου 1993».
Ο κ.Stephenson εξέλαβε αυτό το γράμμα σαν μια συμφωνία από την Τράπεζα ότι δεν θα χρησιμοποιήσει την προσφορά τους για να παζαρέψει με άλλους,και θα τους υποστηρίξει στις διαπραγματεύσεις τους μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1993. Το γράμμα συνεχίζει λέγοντας ότι η Τράπεζα θα έκανε ότι μπορούσε με την Εκκαθαρίστρια ώστε να ετοιμαστεί το προσύμφωνο πώλησης σύμφωνα με τους όρους της εκκαθάρισης, αν και τα πάντα υπόκεινται στη νομοθεσία. Επιπλέον, η τράπεζα «θα προωθήσει την κατάλληλη νομοθετική ρύθμιση που θα τα καταστήσει αυτά δυνατά , η οποία θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή από το νέο Κοινοβούλιο», αν και μια τέτοια νομοθετική ρύθμιση θα ήταν μια πολιτική απόφαση της νέας Ελληνικής Κυβέρνησης και όχι στον έλεγχο της Τράπεζας.
84. Το θέμα της νομοθεσίας που αναφέρθηκε στην επιστολή της Τράπεζας είναι η ελληνική νομοθεσία που ρύθμιζε αυτή την «ειδική εκκαθάριση», η οποία απαιτούσε δύο διαδικασίες διαγωνισμών, που και οι δύο είχαν ήδη γίνει. Σε ένα γράμμα που έγραψε στον κ.Stephenson στις 20 Οκτωβρίου 1993, ο κ.Δρυλλεράκης εξηγούσε ότι η Εκκαθαρίστρια δεν είχε το δικαίωμα να διεξάγει και τρίτο διαγωνισμό για το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων του μεταλλείου, αλλά σε αυτό το σημείο, κάτω από το γενικό νόμο περί χρεοκοπίας μπορούσε μόνο να πουλήσει μεμονωμένα περιουσιακά στοιχεία με δημόσιο διαγωνισμό, εκτός αν με μια νέα νομοθετική ρύθμιση ειδικά για αυτή τη συγκεκριμένη εκκαθάριση, εξουσιοδοτούνταν μια πώληση ολόκληρης της περιουσίας, κατόπιν ιδιωτικής συμφωνίας. Αυτή η εξουσιοδότηση θα μπορούσε να συνδυάζει επικύρωση από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας ή Βιομηχανίας και πιθανόν, την έγκριση της Γενικής Συνέλευσης των Πιστωτών ή των μετόχων. Δήλωσε ότι «όλοι συμφωνούν» ότι είναι απαραίτητη μια αλλαγή ή ένα συμπλήρωμα στην υπάρχουσα νομοθεσία.
85. Στις 10 Οκτωβρίου 1993, μια νέα σοσιαλιστική κυβέρνηση εξελέγη στην Ελλάδα, η οποία φαινόταν ότι θα αντιμετώπιζε λιγότερο ευνοϊκά την ιδιωτικοποίηση των φυσικών πόρων της Ελλάδας και, ιδιαίτερα, κάθε μείωση θέσεων εργασίας για Ελληνες.
vi) Τα βήματα των εναγόντων για την εξέυρεση χρηματοδότησης για την αγορά
86. Για να μπορέσει να προχωρήσει σε οποιαδήποτε συμφωνία για την απόκτηση των μεταλλείων, η Άλφα χρειαζόταν χρηματοδότηση. Το Σεπτέμβριο, η Endeavour κάλεσε την Sharps Pixley, η οποία θα τους παρείχε ένα δάνειο έναντι εγγυήσεων, αλλά δεν θα χρηματοδοτούσε το πρόγραμμα με συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο. Αυτή δεν θεωρήθηκε ιδιαίτερα καλή εξέλιξη από τους συνεταίρους της Άλφα, οι οποίοι άρχισαν από μόνοι τους τις επαφές με ορισμένους πιθανούς επενδυτές.
87. Λόγω της στάσης που περίμεναν ότι θα κρατήσει η νέα Ελληνική Κυβέρνηση, η συμφωνία τώρα σκόνταφτε στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία πίστευε από τον κ.Stephenson ότι η Άλφα έχει έτοιμη τη χρηματοδότησή της, και στο γεγονός ότι το σχέδιο τώρα φαινόταν μεγαλύτερο από πριν. Προσθέτοντας και την αργή πρόοδο από την Endeavour για την εξεύρεση ενός επενδυτή, οι ενάγοντες αποφάσισαν ότι δεν πρέπει να ψάξουν για επενδυτή, αλλά για έναν βιομηχανικό συνέταιρο για να αγοράσουν τα μεταλλεία.
88. Κάποιος επικοινώνησε με τον κ.John Kearney, έναν άνθρωπο με σημαντική εμπειρία και τεχνογνωσία στη μεταλλευτική βιομηχανία. Ο κ.Kearney κλήθηκε από τους ενάγοντες να καταθέσει στη δίκη. Εχει πτυχία Νομικής και Οικονομικών από το Πανεπιστήμιο του Δουβλινου και εισήλθε στη μεταλλευτική βιομηχανία το 1973. Ηταν πρόεδρος της Northgate Exploration Limited από το 1992 ως το 1996, μια εταιρεία που ασχολούνταν με εξόρυξη και έρευνα για χρυσό, μόλυβδο και ψευδάργυρο σε διάφορες χώρες. Πριν από αυτό ήταν Διευθυντικό Στέλεχος στην Campbell Resources και στην Sonora Gold Corporation , και οι δυό εταιρείες χρυσού. Είναι επίσης Διευθυντής της Μεταλλευτικής Ένωσης του Καναδά. Είναι φανερό ότι ο κ.Kearney είναι ένας επιχειρηματίας μεταλλείων με μεγάλη γνώση και εμπειρία στον Καναδά και διεθνώς.
89. Ο κ.Stephenson και ο κ.Kearney είχαν συνεργαστεί κατά το παρελθόν σε συναλλαγές. Ο κ.Stephenson τον κάλεσε το Σεπτέμβριο του 1993, και του είπε ότι είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα ευκαιρία, αλλά ότι επειδή είχε υπογράψει μια Συμφωνία Εμπιστευτικότητας, δεν μπορούσε να του πει πού βρίσκονταν η ευκαιρία, μέχρι ο κ.Kearney να υπογράψει τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας της Άλφα. Ο κKearney δεν ήταν διατεθειμένος να το κάνει αυτό πριν μάθει τη θέση της ιδιοκτησίας, γιατί αν δεν την ήξερε, δεν ήθελε να δεσμευθεί με όρους εμπιστευτικότητας. Αφού ο κ.Stephenson του είπε ότι η ιδιοκτησία είναι στην Ελλάδα, συμφώνησε να υπογράψει, γιατί δεν εργαζόταν σε τίποτα στην Ελλάδα και, στην πραγματικότητα, δεν ήξερε τίποτα σχετικά με ιδιοκτησίες στην Ελλάδα. Μελέτησε τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας προσεκτικά για μισή ώρα και τη βρήκε ικανοποιητική, ειδικά επειδή περιορίζονταν στο συγκεκριμένο σχέδιο, και επειδή ο κ.Stephenson του είπε ότι αυτός και ο συνάδελφός του είχαν κάνει πολλή δουλειά και είχαν πληροφορίες, άρα δεν επρόκειτο απλά για μια αμοιβή προκειμένου να του παρουσιάσουν κάποια ιδιοκτησία.Υπέγραψε τη συμφωνία και την επόμενη μέρα ο κ.Stephenson επέστρεψε μαζί με τον κ.Visagie, οποίος είχε μαζί του ένα φύλλο με τα βασικότερα σημεία, και μίλησαν για το σχέδιο για καμμιά ώρα. Σαν αποτέλεσμα ταξίδεψαν στην Ελλάδα, πρώτα στην Αθήνα και έπειτα στο μεταλλείο.
90. Στην Αθήνα είχαν πέντε συναντήσεις με τη Citibank , με τον κ.Τσιλιμπάρη και τον κ.Δρυλλεράκη, με την Ernst & Young, με άλλη μια μεταλλευτική εταιρεία και με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Σ'εκείνη τη συνάντηση, ακόμα διαπραγματεύονταν με την Τράπεζα και ο κ.Kearney παρουσιάστηκε σαν μέλος της ομάδας τους, αν και ακόμα δεν είχε δεσμευτεί να συμπράξει στο σχέδιο.
91. Στο μεταλλείο ξόδεψε δυόμιση με τρείς μέρες με τον κ.Visagie και τον κ.Stephenson και επίσης με τον κ.Κοκκόνη, το Διευθυντή του μεταλλείου. Εκαναν μια μεγάλη περιοδεία στην περιοχή, στα μεταλλεία και στους μύλους, στο γεωλογικό γραφείο και σε όλη την ιδιοκτησία. Ο κ. Kearney είπε ότι η εντύπωσή του ήταν ότι ο κ.Visagie είχε ένα καταπληκτικό επίπεδο γνώσεων σχετικά με την ιδιοκτησία, τις οικονομικές πλευρές και τις τεχνικές λεπτομέρειες. Ο κ.Visagie χρησιμοποίησε κάθε λεπτό που ήταν μαζί για να του εξηγήσει τις θεωρίες του για τη γεωλογία, τα σχέδια του για τη βελτίωση της παραγωγής του μεταλλείου, καθώς και για το χρυσό, τη θέση και τον ποσοτικό προσδιορισμό του. Ο κ.Kearney επίσης περιέγραψε πώς αυτός με τη σειρά του ανέκρινε τον κ.Visagie για τη βάση των συμπερασμάτων του σχετικά με τις ποσότητες, τις θέσεις και τις περιεκτικότητες του χρυσού, που περιλαμβάνονταν στην αναφορά του, για παράδειγμα το απόθεμα της Ολυμπιάδας και τις επεκτάσεις του, το σωρό του συμπυκνώματος πυρίτη, την περιεκτικότητα των τελμάτων και τα δύο κοιτάσματα πορφυρικού χαλκού, τις Σκουριές και τη Φισώκα. Ο κ.Kearney είπε ότι σε απάντηση ο κ.Visagie εξηγούσε τους συλλογισμούς και τις ιδέες του και ότι φαίνονταν ικανοποιητικές.
92. Σαν αποτέλεσμα, πίσω στο Τορόντο, μεταξύ 15 και 18 Οκτωβρίου 1993, ο κ.Kearney συναντήθηκε με τον κ.Stephenson και συζήτησε τη συμμετοχή του στο σχέδιο. Πρότεινε μια εταιρεία με την οποία συνεργάζονταν, όχι τη Northgate, η οποία θα επένδυε $10.200.000 στο πρόγραμμα. Ήταν διατεθειμένος να κάνει αυτή την επένδυση γιατι θεωρούσε την ιδιοκτησία μια μοναδική ευκαιρία στον κόσμο, λόγω των δυνατοτήτων των περιουσιακών στοιχείων που ήταν διαθέσιμα σ'αυτή την τιμή. Η πρώτη δυνατότητα ήταν να γίνουν επικερδή τα μεταλλεία μολύβδου και ψευδαργύρου. Η δεύτερη ήταν να ανακτηθεί ο χρυσός από τους υπάρχοντες πυρίτες
και τα τέλματα. Η τρίτη ήταν να αυξηθεί η συνολική παραγωγή των μεταλλείων. Και, η πιο σημαντική, ήταν η δυνατότητα για μια πολύ μεγαλύτερη βάση αποθεμάτων, της τάξης των 10 εκατομμυρίων ουγγιών χρυσού, η οποία είπε ότι είναι εξαιρετικά μεγάλη με μεταλλευτικούς όρους. Επίσης εξήγησε ότι όταν κάποιος αγοράζει μια μεταλλευτική ιδιοκτησία βάσει των γνωστών αποθεμάτων, η τιμή αντανακλά την αξία αυτών των αποθεμάτων, και όχι την αξία του δυναμικού, που είναι ένα δώρο μέσα στην τιμή.
93. Ωστόσο ο κ.Kearney και ο κ.Stephenson δεν κατέληξαν σε συμφωνία γιατί το ποσό που πρόσφερε δεν ήταν ικανοποιητικό, και στις 20 Οκτωβρίου συμφώνησαν ότι ο κ.Stephenson θα ξαναεπικοινωνούσε μαζί του. Το Νοέμβριο, ο κ.Visagie και ο κ.Stephenson πήγαν να τον δούν και είπαν ότι προχωρούσαν με κάποιον άλλον, αλλά δεν του είπαν με ποιόν. Ο κ.Kearney είπε ότι εξακολουθούσε να ενδιαφέρεται για την ιδιοκτησία, αλλά όταν έμαθε ότι το φθινόπωρο του 1994 ήταν πάλι προς πώληση σε πλειστηριασμό, δεν έκανε προσφορά γιατί θεώρησε ότι αυτό αποκλείονταν από τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας που είχε υπογράψει με την Άλφα, εκτός και αν έκανε προσφορά μαζί της ή με τη συγκατάθεσή της.
94. Βρήκα ότι ο κ.Kearney ήταν ένας χρήσιμος, αξιόπιστος και με γνώση μάρτυρας. Σαν έμπειρος επιχειρηματίας και ορισμένες φορές νομικός σύμβουλος στη μεταλλευτική βιομηχανία, οι πράξεις και τα συμπεράσματά του, πάνω στα θέματα για τα οποία κλήθηκαν ειδικοί να δώσουν απόψεις , ήταν αξιόπιστες και πειστικές ανεξάρτητες μαρτυρίες σχετικά με τα παρακάτω θέματα :
- Αν οι πληροφορίες της Άλφα που περιλαμβανονται στην Αναφορά Endeavour, στο Φύλλο Βασικών Σημείων και στην Ενημέρωση για τα Αποθέματα Χρυσού, καθώς και στις προφορικές παρουσιάσεις του κ.Visagie της ανάλυσής του για τις δυνατότητες του μεταλλείου να γίνει ένα πολύ επικερδές και μεγάλης παραγωγής χρυσωρυχείο, ήταν πρωτότυπες, νέες και πολύτιμες πληροφορίες.
- Αν πίστευε ότι ήταν ελεύθερος να κυνηγήσει την ευκαιρία που παρουσίαζε η Κασσάνδρα το 1994, αφού είχε υπογράψει τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας και αφού του είχαν αποκαλυφθεί αυτές οι πληροφορίες ένα χρόνο νωρίτερα, το 1993.
vii) Το παρελθόν της TVX
95. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, η TVX ήταν μια μικρή μεταλλευτική εταιρεία χρυσού και αργύρου με συμφέροντα στη Νότια Αμερική. Το 1991, η TVX συγχωνεύθηκε με τη θυγατρική της Inco που ασχολούνταν με το χρυσό, τη, Inco Gold. Από το 1991 ως το 1993, η IncoTVX έλεγχε τη διοίκηση και το συμβούλιο της TVX, και διαχειρίζονταν τα περιουσιακά της στοιχεία αποσκοπώντας στην πώλησή τους. Τον Ιούλιο του 1993 η Inco πούλησε το ποσοστό της στην εταιρεία, και η νέα διοικητική ομάδα, με αρχηγό τον κ.Batista στη θέση του Προεδρέυοντος, υιοθέτησε μια αναπτυξιακή στρατηγική με έμφαση στην έρευνα για πολύτιμα μέταλλα, την ανάπτυξη, την εξόρυξη και την πώλησή τους. Ο κ.Batista ήταν επίσης ο μεγαλύτερος μέτοχος, με ποσοστό 14%. Τον Ιούλιο του 1993 ήρθε στην εταιρεία ο κ.John Hick ως Πρόεδρος.
96. Ο κ.Ηick ήταν ένας δικηγόρος που είχε εργαστεί στο πεδίο των εταιρικών ασφαλίσεων στο Τορόντο, από το 1978 ως το 1981, οπότε προσελήφθη στην Placer Dome, πρώτα ως σύμβουλος κι έπειτα ως Αντιπρόεδρος της εταιρείας, αρμόδιος για εξαγορές. Εφυγε το 1990 και τελικά πήγε στην Grafton Group, μια επιχείρηση
λιανικής πώλησης ενδυμάτων, σαν Πρόεδρος μέχρι το 1993. Και στις δύο βασικές του θέσεις, ο κ.Hick απέκτησε σημαντική εμπειρία στις συνδιαλλαγές με πιστωτές, εκκαθαριστές και σε κάθε είδους θέματα σχετικά με πιστώσεις και αναμορφώσεις.
97. Τα άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της διευθυντικής ομάδας το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1993 ήταν ο κ.Jozsef Ambrus, Αντιπρόεδρος επί των Ερευνών, με βάση τη Χιλή και υπεύθυνος για την ανάλυση νέων ερευνητικών ευκαιριών. Ο κ.Michael Werner, μηχανικός μεταλλείων, Αντιπρόεδρος με βάση το Τορόντο και κύρια υπεύθυνος για τις δραστηριότητες της Βόρειας Αμερικής. Ο κ.Mozart Litwinski, Αντιπρόεδρος για τη Νότια Αμερική, επίσης μηχανικός μεταλλείων. Ο κ.Vic Wells, Αντιπρόεδρος επί των Οικονομικών, με βάση το Τορόντο. Ο κ.Flavio Godinho, υπεύθυνος για νομικά θέματα στη Νότια Αμερική.
98. Τον Οκτώβριο του 1993, η TVX είχε συμφέροντα σε έξι χρυσωρυχεία, αλλά δεν είχε ποσοστό ιδιοκτησίας σε καμμια επιχείρηση εξόρυξης βασικών μετάλλων. Όταν η καινούρια ομάδα πήρε τον έλεγχο της TVX τον Ιούλιο 1993, η εταιρεία λειτουργούσε στις Η.Π.Α., στον Καναδά, τη Βραζιλία και τη Χιλή. Ήταν μια πολυμετοχική Καναδική εταιρεία, με τα κεντρικά της γραφεία στο Τορόντο και μετοχές εισηγμένες στα Χρηματιστήρια του Τορόντο και του Μόντρεαλ και, αργότερα, και της Νέας Υόρκης. Η νέα επιχειρησιακή στρατηγική της TVX ήταν να αναπτύσσεται εκεί όπου μπορούσαν να βρεθούν ευκαιρίες. Μελέτησε αρκετές δεκάδες ευκαιρίες για έρευνα και ανάπτυξη στο δεύτερο μισό του 1993 και το 1994 σε διάφορες περιοχές του κόσμου, και απέρριψε τις περισσότερες.
viii) Συνδιαλλαγές ανάμεσα στους ενάγοντες και την TVX
99. Γύρω στις 20 Οκτωβρίου 1993, ο κ.Stephenson πλησίασε τον κ.Ross McMaster, σύμβουλο επενδύσεων με την Dominion Securities του Τορόντο, και του ζήτησε να προτείνει κάποια εταιρεία που θα μπορούσε να ενδιαφέρεται να αγοράσει το μεταλλείο μαζί με την Άλφα. Ο κ.McMaster πρότεινε τον κ.Eike Batista της TVX Gold Inc.
100. Ο κ.Stephenson εφοδίασε τον κ.McMaster με την Συμφωνία Εμπιστευτικότητας για να την υπογράψει και να φροντίσει να την υπογράψει οποιοσδήποτε στον οποίο αποκαλύπτονταν οι πληροφορίες. Επίσης του έδωσε την Αναφορά Endeavour και το Φύλλο Βασικών Σημείων του σχεδίου. Συμφωνήθηκε στη δίκη ότι η Συμφωνία Εμπιστευτικότητας, η Αναφορά Endeavour και το Φύλλο Βασικών Σημείων στάλθηκαν με φαξ στον κ.Batista στο Ρίο ντε Τζανέϊρο και στη συνέχεια, στις 22 Οκτωβρίου ο κ.Stephenson μίλησε στον κ.Batista στο τηλέφωνο και κανόνισαν να ταξιδέψουν αυτός και ο κ.Visagie στο Ρίο για να συναντηθούν με την TVX σε μερικές μέρες. Πήγαν στις 26 Οκτωβρίου 1993.
101. Ο κ.Stephenson κατέθεσε ότι σ'αυτή τη συνομιλία, ο κ.Batista, ο οποίος δεν κατέθεσε, ήταν πολύ ενθουσιώδης για το όλο σχέδιο, ήδη μιλούσε για μια συμφωνία, και είπε ότι θα ήταν προϋπόθεση να λάβούν επιδοτήσεις από την ΕΟΚ (τώρα ΕΕΕυρωπαϊκή Ενωση). Αυτές οι επιδοτήσεις ήταν πολύ ελκυστικές γιατί:
a) Ήταν μη-επιστρεψιμες και
b) Επειδή ο πατέρας του κ.Batista ήταν σύμβουλος για την απόκτηση τέτοιων επιδοτήσεων στην Πορτογαλλία, πίστευε ότι ο πατέρας του θα μπορούσε να τους βοηθήσει να πάρουν επιδοτήσεις και για την Ελλάδα.
102. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι τον Οκτώβριο του 1993, η TVX δεν γνώριζε ότι τα Μ.Κ.ήταν διαθέσιμα προς πώληση, δεν είχε φάκελο ανοιχτό για την Κασσάνδρα πριν λάβει τις πρώτες πληροφορίες από την Άλφα, μέσω του κ.McMaster, και δεν θα είχε επιδιώξει την απόκτηση των μεταλλείων το 1993 αν δεν τους είχε προσφέρει αυτή την ευκαιρία η Άλφα.
103. Στα γραφεία της TVX στο Ρίο ο κ.Stephenson και ο κ.Visagie συναντήθηκαν με τον κ.Batista, τον Πρόεδρο, τον κ.Hick Πρόεδρο και Οικονομικό Διευθυντή, τον κ.Ambrus Αντιπρόεδρο επί των Ερευνών, τον κ.Godinho, σύμβουλο, και άλλους δύο, τον κ.Yamamoto και τον κ.Garcia . Αρχικά, ο κ.Hick υπέγραψε τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας της Άλφα για λογαριασμό της TVX. Αυτή η Συμφωνία Εμπιστευτικότητας παρατίθεται ολόκληρη παρακάτω:
ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
Κύριοι:
Για να μπορέσετε να αξιολογήσετε την πιθανή συμμετοχή σας μαζί με την Άλφα Γκρουπ στην απόκτηση των περιουσιακών στοιχείων των μεταλλείων Κασσάνδρας, τμήμα της Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων, Αθήνα, Ελλάδα, θα σας παραδώσουμε μετά την υπογραφή από σας και παράδοση σε εμάς αυτής της γραπτής συμφωνίας, ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία και της δραστηριότητες των Μ.Κ. Όλες οι πληροφορίες για τα Μ.Κ. που θα σας παραδώσουμε, ανεξάρτητα από τον τρόπο και τον χρόνο παράδοσης, θα αναφέρονται σε αυτό το γράμμα ως «Αποκλειστικές Πληροφορίες». Οι Αποκλειστικές Πληροφορίες δεν περιλαμβάνουν ωστόσο, πληροφορίες που είναι ή που θα γίνουν γενικά διαθέσιμες στο κοινό, εκτός αν αυτό είναι αποτέλεσμα αποκάλυψης από εσάς. Όπως χρησιμοποιείται σε αυτό το γράμμα ο όρος «πρόσωπο» περιλαμβάνει, αδιακρίτως, οποιαδήποτε εταιρεία, οργανισμό, συνεταιρισμό ή άτομο.
Εκτός αν εμείς, γραπτώς, συμφωνήσουμε διαφορετικά, συμφωνείτε:
(a) εκτός αν απαιτηθεί από το νόμο, συμφωνείτε να κρατήσετε όλες τις Αποκλειστικές Πληροφορίες εμπιστευτικές και να μην αποκαλύψετε καμία από αυτές σε κανένα πρόσωπο, εκτός από αυτά που εργάζονται για εσάς ή για λογαριασμό σας και συμμετέχουν άμεσα και ενεργά στην αξιολόγηση της Προτεινόμενης Αγοράς, και να υποχρεώσετε αυτά τα πρόσωπα («αντιπροσώπους») να τηρήσουν τους όρους αυτής της γραπτής συμφωνίας και
(b) να μη χρησιμοποιήσετε τις Αποκλειστικές Πληροφορίες για κανένα σκοπό παρά μόνο σε σχέση με την ολοκλήρωση της Προτεινόμενης Αγοράς και κατά τρόπο που έχουμε εγκρίνει.
Θα είστε υπεύθυνοι για κάθε παράβαση από εδώ και πέρα των όρων, από εσάς ή από τους αντιπροσώπους σας. Στην περίπτωση που θα απαιτηθεί από σας , σύμφωνα με ισχύοντα νόμο ή κανονισμό ή μέσω νομικής διαδικασίας, να αποκαλύψετε Αποκλειστικές Πληροφορίες, συμφωνείτε να μας ενημερώσετε εγκαίρως για αυτό το αίτημα.
Εκτός αν απαιτηθεί από το νόμο, ούτε εσείς, ούτε οι αντιπρόσωποί σας, δεν θα αποκαλύψετε, χωρίς την έγγραφη συγκατάθεσή μας, σε κανένα πρόσωπο (εκτός από αυτά που συμμετέχουν άμεσα και ενεργά στην Προτεινόμενη Αγορά) καμία πληροφορία σχετική με την Προτεινόμενη Αγορά, ή με τους σχετικούς όρους, τις συνθήκες ή τα γεγονότα, ούτε το γεγονός ότι σας αποκαλύφθηκαν οι Εμπιστευτικές Πληροφορίες.
Αν αποφασίσετε ότι δεν επιθυμείτε να προχωρήσετε στην Προτεινόμενη Αγορά, θα μας ενημερώσετε εγκαίρως για αυτή την απόφαση. Σε αυτή την περίπτωση, ή στην περίπτωση που η Προτεινόμενη Αγορά δεν ολοκληρωθεί από σας, θα μας παραδώσετε, κατόπιν αιτήσεως μας, όλες τις Εμπιστευτικές Πληροφορίες, καθώς και όλα τα αντίγραφα, αναπαραγωγές, περιλήψεις και αποσπάσματα που βρίσκονται στην κατοχή σας ή στην κατοχή των αντιπροσώπων σας.
Αν και οι Αποκλειστικές Πληροφορίες περιέχουν πληροφορίες που πιστεύουμε πως είναι σχετικές με το σκοπό σας, την αξιολόγηση της Προτεινόμενης Αγοράς, δεν παρέχουμε καμία εγγύηση ως προς την ακρίβεια ή την πληρότητα αυτών των πληροφοριών. Δεν θα έχουμε καμία ευθύνη προς εσάς ή προς τους αντιπροσώπους σας, που θα απορρέει από τη χρήση των Αποκλειστικών Πληροφοριών.
Xωρίς να απεμπολούμε τα δικαιώματα και τις αποζημιώσεις που άλλως δικαιούμαστε, θα δικαιούμαστε ικανοποίηση, εάν εσείς, ή κάποιος από τους αντιπροσώπους σας παραβεί κάποιον από τους όρους αυτής της γραπτής συμφωνίας.
Παρακαλούμε επιβεβαιώστε τη συμφωνία σας με το παρόν, υπογράφοντας και επιστρέφοντας στον κάτωθι υπογεγραμμένο, το αντίγραφο αυτού του γράμματος που εσωκλείεται.
ΑΛΦΑ ΓΚΡΟΥΠ
"J.A.Stephenson"
Δέχτηκε και συμφώνησε στις 27 Οκτωβρίου 1993
TVX GOLD INC.
"J.Hick"
104. Έπειτα ο κ.Stephenson ξεκίνησε την παρουσίασή του η οποία πήρε τρία τέταρτα της ώρας, και καθώς μιλούσε έβαζε έγγραφα πάνω στο τραπέζι. Τους είπε ποια ήταν η Άλφα, και περιέγραψε την ανάμιξη του Οικονομικού Οργανισμού Endeavour και των διευθυντών του . Παρουσίασε το μεταλλείο σαν ένα αναξιόχρεο μεταλλείο βασικών μετάλλων στην Ελλάδα, το οποίο αυτοί έβλεπαν σαν ένα μεγάλης κλίμακας χρυσωρυχείο, αλλά που δεν είχε ακόμα αναγνωριστεί από άλλους. Τους είπε ότι έχανε μέχρι και $1.500.000 το μήνα και ότι, με τις θεωρίες και την ανάλυση του κ.Visagie, θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα πολύ αποτελεσματικό μεταλλείο βασικών μετάλλων και ένα μεγάλο χρυσωρυχείο. Παρουσίασε το Φύλλο Βασικών Σημείων, μια έκδοση του οποίου είναι η εξής:
BAΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Του ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ
Αναθεωρημένο στις 14 Σεπτεμβρίου 1993
1/ Το γεγονός ότι οι λιμενικές εγκαταστάσεις που ανήκουν στα Μ.Κ. πρόσκεινται στο ένα από τα μεταλλεία και βρίσκονται 20 χλμ. από την Ολυμπιάδα, και το ότι υπάρχουν δύο μεγάλα Ευρωπαϊκά χυτήρια σε απόσταση 250 χλμ., στα οποία είναι εύκολη η πρόσβαση και μέσω θαλάσσης, βοηθά την ιδιοκτησία να εκμεταλλευτεί πλήρως το πλεονέκτημα της μεταφοράς.
2/ H αξία αντικατάστασης των περιουσιακών στοιχείων είναι, όπως φαίνεται, $100 εκατομμύρια, η λογιστική αξία είναι $50 εκατομμύρια. Υπάρχει χρυσός με αξία $55 εκατομμύρια στα σωρευμένα συμπυκνώματα, υπάρχουν δύο κοιτάσματα πορφυρικού χαλκού, υπάρχει σημαντικής αξίας χρυσός στα τέλματα, και όλα αυτά υποδεικνύουν ότι τα $32 εκατομμύρια είναι μια πολύ χαμηλή τιμή για ένα αντικείμενο παγκοσμίου κλάσης.
3/ Η τρέχουσα παραγωγή είναι 1.425 τόνοι τη μέρα, η οποία θα μπορούσε να αυξηθεί, με μικρές μετατροπές στους μύλους, στους 3.400 τόνους τη μέρα. To εργοστάσιο θα μπορούσε να επεκταθεί για 4.500 τόνους τη μέρα με ένα ποσό μεταξύ $4-$6 εκατομμυρίων.
4/ Η ιστορία της λειτουργίας τους δείχνει ότι πάνω από 17 εκατομμύρια τόνοι μεταλλεύματος μολύβδου, ψευδαργύρου και αργύρου έχουν εξαχθεί από τα τρία εν λειτουργία μεταλλεία και ακόμα τα γνωστά αποθέματα υπερβαίνουν τους 17 εκατομμύρια τόνους.
5/ Ο σωρός των 25.000 τόνων δυσκατέργαστου συμπυκνώματος έχει περιεκτικότητα χρυσού μεταξύ 22 και 24 γραμμαρίων ανά τόνο, και η λίμνη τελμάτων της Ολυμπιάδας περιέχει 4 γραμμάρια χρυσού ανά τόνο.
6/ Τα αναγνωρισμένα αποθέματα χρυσού στην περιοχή φαίνεται να υπερβαίνουν τις 10 εκατομμύρια ουγγιές.
7/ Καθώς μόνο ένα 4% του υπάρχοντος χρυσού ανακτάται και πωλείται αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με το προτεινόμενο σχέδιο η παραγωγή χρυσού θα αυξηθεί στις 200.000 ουγγιές το χρόνο, με χρήση της μεθόδου της βιο-οξείδωσης. Επιπλέον, άλλες 120.000 ουγγιές το χρόνο θα μπορούσαν να παραχθούν από το κοίτασμα του πορφυρικού χαλκού-χρυσού.
8/ Το κόστος αύξησης της παραγωγής χρυσού, με βάση τη διαδικασία της βιοοξείδωσης, είναι μόνο $88 ανά ουγγιά χρυσού.
9/ Το κόστος αναβάθμισης και αύξησης της παραγωγής των βασικών μετάλλων είναι σχετικά μικρό.
10/ Η αναβαθμισμένη και αυξημένη παραγωγή βασικών μετάλλων θα είναι κερδοφόρα με τις τρέχουσες τιμές και θα σηκώσει όλο το λειτουργικό κόστος, ενώ η παραγωγή χρυσού θα αποδώσει κέρδος όταν λειτουργήσει το
εργοστάσιο χρυσού στις 200.00 ουγγιές το χρόνο και η απόσβεση θα είναι σε 1 ½ χρόνο (έσοδα $40-50 εκατομμύρια το χρόνο).
11/ Θα υπάρχει πολύ μεγάλη παραγωγή αργύρου, της τάξης των 4.000.000 ουγγιών το χρόνο.
12/ Υπάρχει πολύ καλή πρόσβαση στα προγράμματα της ΕΟΚ για χρηματοδότηση μελλοντικών επεκτάσεων και προγραμμάτων, καθώς και άμεση πρόσβαση στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος για δάνεια και διευκολύνσεις.
13/ Είναι προφανές ότι αυτό είναι ένα νομισματικό παιχνίδι, καθώς όλοι οι μισθοί πληρώνονται σε φτηνές δραχμές και η παραγωγή πωλείται σε δολάρια.
14/ Η παραγωγή βασικών μετάλλων χωρίς το χρυσό έχει ένα θετικό οικονομικό ισοζύγιο, χωρίς τις επενδύσεις, με τις σημερινές τιμές. Αφού οι περισσότεροι παραγωγοί μολύβδου και ψευδαργύρου επί του παρόντος λειτουργούν με ζημία, φαίνεται ότι τα Μ.Κ. θα είναι ένας από τους παραγωγούς με το χαμηλότερο κοστολόγιο.
Ο κ.Stephenson επίσης περιέγραψε την αλληλογραφία με την Εκκαθαρίστρια και την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, τον μεγαλύτερο πιστωτή. Έβαλε στο τραπέζι όλα τα έγγραφα αφήνοντας την TVX να τα ελέγξει και να τα αντιγράψει, αν ήθελε. Το προσωπικό της TVX πήρε ορισμένα έγγραφα και κράτησε αντίγραφα, αλλά δεν έκανε αρχείο. Ωστόσο, η TVX περιέλαβε στα έγγραφά της το γράμμα της 5 ης Οκτωβρίου της Εθνικής Κεφαλαίου και το γράμμα του κ.Δρυλλεράκη, που αναφέρθηκε παραπάνω, σχετικά με τις νομικές απαιτήσεις της εκκαθάρισης. Ο κ.Hick δεν θυμόταν να έχει δει αυτά τα έγγραφα, μέχρι που γύρισαν στο Τορόντο. Ο κ.Stephenson είπε ότι είχαν μια συμφωνία εμπιστευτικότητας με την Citibank στην Αθήνα και είχαν πάρει πληροφορίες από αυτήν. Επίσης κατέθεσε γενικά άρθρα σχετικά με το πώς γίνονται οι δουλειές στην Ελλάδα, μετά έδωσε το λόγο στον κ.Visagie.
105. Ο κ.Visagie τότε περιέγραψε το σχέδιο και εμφάνισε έγγραφα όπως το Υπόμνημα Προσφοράς της Citibank και η Αναφορά Endeavour. Χρησιμοποίησε έναν χάρτη για να δείξει τα μεταλλεία και τους μύλους, τις εγκαταστάσεις φόρτωσης στο λιμάνι και κάθε ένα από τα κοιτάσματα. Μετά έκανε μια παρουσίαση για το κάθε κοίτασμα. Χρησιμοποιώντας την Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού και τις κατά μήκος και κατά πλάτος τομές, εξήγησε τη θεωρία του για τη γεωλογία και το γιατί πίστευε ότι υπήρχαν οι ρηχές και οι βαθιές επεκτάσεις. Παρουσίασε και τους ποσοτικούς προσδιορισμούς του για κάθε περιοχή, που δίνουν σύνολο 10,5 εκατομύρια ουγγιές. Eκτός από την Ολυμπιάδα, το Μαδέμ Λάκκο και τις Μαύρες Πέτρες, τα τρία εν λειτουργία μεταλλεία, έκανε επίσης μια ανάλυση της Πιάβιτσας, της Μπαξίνας, των Σκουριών, της Φισώκας, του δυναμικού του μαγγανίου, των τελμάτων της Ολυμπιάδας, του σωρού του χρυσοφόρου πυρίτη, των καταλοίπων της τήξης του Στρατωνίου και της τεράστιας περιοχής για νέες έρευνες. Κατέληξε ότι ο χρυσός ήταν παγκοσμίου κλάσης και ότι στην Αναφορά Endeavour είχαν εκτιμήσει μόνο τα 3,5 εκατομμύρια ουγγιές, που ήταν τα γνωστά αποθέματα. Επίσης ανέφερε τα κοιτάσματα πορφυρικού χαλκού.
106. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην οικονομική πλευρά του να παράγουν χρυσό χαμηλού κόστους, κάνοντας την επιχείρηση των βασικών μετάλλων ουδέτερη από πλευράς κόστους. Όπως αναπτύχθηκε στην Αναφορά Endeavour, πρότεινε την ελάττωση του αριθμού των εργαζομένων και την αύξηση της ποσότητας παραγωγής από 170.000 τόνους το χρόνο σε 935.000 τόνους το χρόνο. Περιέγραψε επίσης πώς θα έπρεπε να εκσυγχρονιστεί το μεταλλείο, με την αντικατάσταση των χειροκίνητων γεωτρυπάνων με μεγάλα γεωτρύπανα και με την αλλαγή της υποστήριξης της στέγης. Αναφέρθηκε στα διαγράμματα της Αναφοράς Endeavour που είχε ετοιμάσει για να δείξει την οικονομική πλευρά του θέματος,και στο επενδυτικό σχέδιο που χρησιμοποιούσε τα στοιχεία του, συμπεριλαμβανομένου και του εργοστασίου βιοοξείδωσης για την ανάκτηση του χρυσού. Το κόστος κατασκευής αυτού του εργοστασίου υπολογίστηκε στα $82.000.000.
107. Σε αυτό το σημείο, ο κ.Ηick είπε ότι δεν τους ενδιέφερε η βιο-οξείδωση, γιατί δεν ήταν δυνατόν να χρηματοδοτήσουν αυτό το πρόγρμμα. Ο κ.Visagie έπειτα ξεκίνησε να μιλάει για την τεχνολογία της υδατικής οξείδωσης υπό πίεση, που είχε αναπτύξει και προτιμούσε η ΜΕΤΒΑ, και για τη δουλειά που είχε κάνει η ΜΕΤΒΑ πάνω σ'αυτό, ξοδεύοντας $7.000.000.
108. Σ'αυτό το σημείο, ο κ.Batista διέκοψε και είπε ότι ήθελαν να δούν την οικονομική ανάλυση, για το πόσα χρήματα θα έβγαζαν από το σχέδιο. Ο κ.Visagie στράφηκε προς την Αναφορά Endeavour, αλλά ο κ.Batista είπε ότι θα ήθελε να το δει γραμμένο στον πίνακα. Ο κ.Visagie πήγε στον πίνακα και κατέγραψε με επεξηγηματικό τρόπο το οικονομικό ισοζύγιο για 100.000 ουγγιές χρυσού το χρόνο, αλλά ο κ.Batista είπε ότι ήθελε να δει την περίπτωση των 200.000 ουγγιών το χρόνο. Αυτό περιλάμανε $120.000.000 για το εργοστάσιο ανάκτησης του χρυσού με υδατική οξείδωση υπό πίεση. Μερικά από τα κοστολόγια που χρησιμοποίησε ο κ.Visagie, προέρχονταν από την Αναφορά Endeavour, ενώ άλλα όχι. Επειδή η υδατική οξείδωση δεν ήταν η τεχνολογία που πρότεινε αυτή η Αναφορά, δεν περιλάμβανε αυτό το κοστολόγιο,ούτε τις καθαρές εισροές για 200.000 ουγγιές χρυσό. Οι καθαρές εισροές που παρουσίασε ο κ.Visagie ήταν θετικές μετά τον τέταρτο χρόνο, και κυμαίνονταν από $46.000.000 σε $70.000.000 .
109. Ο κ.Batista ενθουσιάστηκε με αυτή την παρουσίαση. Ο κ.Stephenson πήρε ξανά το λόγο και άρχισε να μιλάει για το είδος της συμφωνίας που ήθελε η Άλφα. Πήγαν για φαγητό και μετά το φαγητό ο κ.Visagie έκανε ένα μικρό σώου με σλάϊντς της Κασσάνδρας, έβαλε στο τραπέζι περίπου 100 έγγραφα, συμπεριλαμβανομένης της δικής του Αναφοράς Ωμέγα του Ιουνίου 1993 και τα έθεσε στη διάθεση των ανθρώπων της TVX για να τα πάρουν ή να τα αντιγράψουν. Επίσης τους έδειξαν και μερικά δείγματα που είχαν και ο κ.Ambrus πλησίασε τον κ.Visagie με ορισμένες ερωτήσεις σχετικά με τη γεωλογία.
110. Αρχισαν να συζητούν τους όρους της συμφωνίας. Η αρχική θέση των εναγόντων ήταν ότι η Άλφα θα είχε την ιδιοκτησία του 50% των μεταλλείων. Αυτό απορρίφθηκε από την TVX και την επόμενη μέρα κατέληξαν να συζητούν για ένα 20% φερόμενο ποσοστό και ένα 4% ποσοστό συμμετοχής, πράγμα που σήμαινε ότι η Άλφα θα έπρεπε να πληρώσει το μερίδιο στα έξοδα που αντιστοιχούσε σε αυτό το ποσοστό. Εκείνη τη μέρα, Παρασκευή 28 Οκτωβρίου, κανονίστηκε ότι ο κ.Ambrus θα πήγαινε στο Τορόντο για να εξετάσει τα έγγραφα της Άλφα και ότι αντιπρόσωποι
της TVX θα έκαναν μια επίσκεψη στο μεταλλείο στην Ελλάδα, μερικές μέρες αργότερα.
111. Στο Τορόντο την επόμενη Δευτέρα, ο κ.Ambrus πέρασε περίπου δύο ώρες εξετάζοντας τα έγγραφα της Άλφα και πήρε μαζί του ένα άρθρο σχετικά με το κοίτασμα πορφυρικού χαλκού των Σκουριών, που ήταν ένα θέμα στο οποίο είχε ειδικευθεί κατά τις ακαδημαϊκές του σπουδές. Μετά την επίσκεψή του, έγιναν διαπραγματεύσεις για άλλες δύο μέρες μεταξύ του κ.Stephenson, με κάποια συμμετοχή και από τον κ.Visagie, για την Άλφα, και του κ.Hick και του κ.Craig,δικηγόρου, για την TVX. Ολη η αλληλογραφία που είχε η Άλφα με πρόσωπα στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων της Εθνική Τράπεζας, της Εκκαθαρίστριας και του κ.Δρυλλεράκη, του δικηγόρου τους, παραδόθηκε στον κ.Hick. Αυτή η αλληλογραφία παρουσίαζε με λεπτομέρειες τη συμφωνία μεταξύ της Τράπεζας και της Άλφα, σχετικά με το προτιμησιακό καθεστώς που υπήρχε για μια συμφωνία μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1993, υποκείμενης στις νομικές διατάξεις της απαραίτητης διαδικασίας.
112. Ο κ.Stephenson συνέταξε ένα προσχέδιο συμφωνίας, το οποίο στη συνέχεια τροποποιήθηκε και ανασυντάχθηκε από τον κ.Craig. Το προσχέδιο του κ.Craig αρχίζει ως εξής:
Γνωστοποιήσατε στην TVX Gold Inc. ("TVX") ότι στους κυρίους H.Visagie, D.Lean, J.Stephenson και McDonald (η «Άλφα Γκρουπ») έχει παραχωρηθεί το αποκλειστικό δικαίωμα να διαπραγματευθούν την απόκτηση όλων των περιουσιακών στοιχείων της Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων («ΑΕΕΧΠΛ») από την Εκκαθαρίστρια αυτών των στοιχείων, την Εθνική Κεφαλαίου Α.Ε («Ε.Κ.») με την υποστήριξη της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, του μεγαλύτερου πιστωτή της ΑΕΕΧΠΛ. Η Άλφα Γκρουπ γνωστοποίησε επίσης στην TVX ότι είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει στην TVX ένα ποσοστό σε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία («Μεταλλεία Κασσάνδρας»), όλα σύμφωνα με τους όρους και τις συνθήκες που παρουσιάζονται παρακάτω.
113. Αυτά τα λόγια, με ελάχιστες τροποποιήσεις, παρέμειναν στην τελική μορφή της συμφωνίας. Μια από τις βασικές θέσεις των εναγομένων σε αυτή τη δίκη, είναι ότι η TVX ενδιαφερόταν μόνο για τη συμφωνία αποκλειστικότητας που είχε η Άλφα με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, και ότι αυτός ήταν ο μόνος λόγος που έκανε τη συμφωνία με την Άλφα, και όχι λόγω της αποκάλυψης κάποιων εμπιστευτικών πληροφοριών για τα Μ.Κ. Ο κ.Hick είπε ότι σε εκείνη τη συνάντηση στο Ρίο, πριν υπογραφεί η Συμφωνία Εμιστευτικότητας, ο κ.Stephenson άνοιξε τη συζήτηση λέγοντας ότι είχαν μια ευκαιρία, μια σχεδόν κλεισμένη δουλειά, ότι έψαχναν για χρηματοδότηση και για μια μεγάλη εταιρεία που θα τους έδινε αξιοπιστία, και ότι ο χρόνος ήταν σημαντικός, γιατί είχαν αποκλειστικότητα μόνο για κάποια περίοδο. Ο κ.Stephenson και ο κ.Visagie είπαν ότι το πρώτο πράγμα που έγινε ήταν η υπογραφή της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας. Ο κ.Stephenson είπε ότι απλώς τους έδωσε την αλληλογραφία και εξήγησε τους όρους και δεν έδωσε έμφαση στην αποκλειστικότητα.
114. Αν και οι αναμνήσεις του κ.Hick από τη συνάντηση στο Ρίο ήταν πολύ περιορισμένες και βοηθήθηκε ακούγοντας τα στοιχεία από τους ενάγοντες, δέχομαι
ότι ο κ.Stephenson σίγουρα θα είχε τονίσει στην TVX σε κάποιο σημείο ότι η Άλφα είχε διαπραγματευτεί μια συμφωνία με την Εθνική Τράπεζα, σαν τον μεγαλύτερο πιστωτή στην εκκαθάριση. Επιπλέον, δέχομαι ότι θα πρέπει να είχε τονίσει ότι οι βασικοί όροι της αγοράς είχαν συμφωνηθεί, συμπεριλαμβανομένης και της τιμής των $32.000.000 και του τρόπου πληρωμής. Επίσης ότι μια προσφορά από την Άλφα με αυτούς τους όρους πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1993, θα υποστηριζόταν από την Τράπεζα , η οποία δεν θα προσπαθούσε να πετύχει μια ψηλότερη τιμή από άλλους πιθανούς αγοραστές. Δέχομαι και ότι ο κ.Stephenson θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιήσει τον όρο «αποκλειστική» περιγράφοντας τη συμφωνία, και μάλλον το έκανε.
115. Ωστόσο, είναι επίσης προφανές από τα στοιχεία ότι το νομικό πρόβλημα του πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί μια ιδιωτικά συμφωνημένη πώληση των μεταλλείων, σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο για τις εκκαθαρίσεις, είχε αναφερθεί στην αλληλογραφία που παρουσιάστηκε στο Ρίο και παραδόθηκε στον κ.Ηick στο Τορόντο, στην αρχή των διαπραγματεύσεων. Υπήρχε το γράμμα του κ.Δρυλλεράκη στον κ.Stephenson της 25 ης Οκτωβρίου 1993, όπου λέει ότι συναντήθηκε με τον δικηγόρο της Εθνικής Κεφαλαίου, ο οποίος ανησυχούσε: « ότι η όλη διαδικασία και πορεία που σχεδιάζουμε (πρόωρα κατά κάποιο τρόπο) μπορεί να δημιουργήσει την παρανόηση εκ μέρους μας ότι ακολουθούμε μια καθορισμένη νομική διαδικασία, που δημιουργεί δεσμεύσεις και ευθύνες, τόσο για την Εθνική Κεφαλαίου, όσο και για την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος». Ο κ.Δρυλλεράκης συνεχίζει λέγοντας ότι διαβεβαίωσε τον δικηγόρο ότι:
«έχουμε επίγνωση της κατάστασης, καταλαβαίνουμε ότι η πορεία που ακολουθούμε δεν είναι εγκεκριμένη από το νόμο και ότι, αν η αναμενόμενη νομοθετική ρύθμιση δεν περάσει από το Κοινοβούλιο, επειδή η Ελληνική Κυβέρνηση μπορεί να προσεγγίσει διαφορετικά το όλο πρόβλημα, όλες οι προσπάθειες που θα έχουμε κάνει εν τω μεταξύ θα είναι άχρηστες και ο χρόνος που ξοδέψαμε χαμένος. Εξήγησα ότι οι πελάτες μου εξακολουθούν να θέλουν να το διακινδυνεύσουν και να προβούν στις προκαταρκτικές ενέργειες , οι οποίες θα εξοικονομήσουν χρόνο, στην περίπτωση που θα προχωρήσουμε στο άμεσο μέλλον.»
116. Κατά την απόψή μου, είναι ξεκάθαρο από την αλληλογραφία ότι, αν και τα εμπλεκόμενα μέρη στην Ελλάδα (εκτός από τη νεοεκλεγμένη Κυβέρνηση), συμφωνούσαν ότι ήθελαν να διευκολύνουν την εξαγορά από την Άλφα, όλοι αναγνώριζαν ότι χωρίς νέα νομοθεσία θα έπρεπε να γίνει διαγωνισμός κάποιου είδους. Ο κ.Stephenson κατέθεσε ότι πίστευε πως αν χρειαζόταν ένας διαγωνισμός για να «ευλογήσει» τη συναλλαγή, θα μπορούσε να είναι ένας διαγωνισμός με προτιμώμενο υποψήφιο. Θεώρησα ότι αυτό σήμαινε ένα διαγωνισμό που θα είχε σκοπό να επιβεβαιώσει τη συμφωνία με την Άλφα. Αν και ο κ.Hick αρνήθηκε στην κατάθεσή του ότι σκέφτηκε ποτέ πως θα υπήρχε κάποιο είδος πλειστηριασμού ή διαγωνισμού, αυτό παραβλέπει όλες τις αναφορές της αλληλογραφίας στη νομική κατάσταση, τόσο το 1993 όσο και το1994. Καταλήγω στο ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι πίστευαν ότι όλες οι νομικές απαιτήσεις θα έπρεπε να κανονιστούν από τους Έλληνες Αρμόδιους, εφ'όσον ήθελαν να κλείσουν την ιδιωτική συμφωνία με το γκρουπ ΆλφαTVX.
117. Συνεπώς δεν πιστεύω ότι ο κ.Hick και η TVX είχαν αυταπάτες σχετικά με τη φύση ή τη σταθερότητα των διακανονισμών της Άλφα με τα διάφορα Ελληνικά
θεσμικά όργανα το φθινόπωρο του 1993. Ο κ.Hick είχε μεγάλη εμπειρία από εκκαθαρίσεις και καταστάσεις αδυναμίας πληρωμής χρεών. Αν και δέχομαι ότι σύμφωνα με την εμπειρία του, ο μεγαλύτερος πιστωτής θα έπαιρνε κανονικά την απόφαση για τη διάθεση των περιουσιακών στοιχείων, οι διαδικασίες κυβερνώνται πάντα από τους νόμους, και σαν δικηγόρος ήξερε ότι οι ισχύοντες νόμοι, που αναφέρονται στην αλληλογραφία, τελικά θα υπερίσχυαν. Άρα η TVX ήξερε, όταν διαπραγματευόταν και υπέγραφε τη συμφωνία, ότι οποιοδήποτε «αποκλειστικό δικαίωμα διαπραγμάτευσης» και να είχε η Άλφα, δεν ήταν κάτι έγκυρο ενώπιον της Εκκαθαρίστριας ή της Τράπεζας, αλλά ήταν απλώς μια ευκαιρία να έχουν το προβάδισμα, ή όπως το ανέφερε ο κ.Hick στην επιστολή του του Ιουλίου 1994, με την οποία τερμάτιζε τη συμφωνία, ένα «βύσμα».
118. Η επίσκεψη στη τοποθεσία πραγματοποιήθηκε στις 6 με 9 Νοεμβρίου 1993, με τον κ.Visagie και τον κ.Godfrey McDonald, έναν σύμβουλο μεταλλουργίας και πρώην συνεργάτη του κ.Visagie στην Curragh, από την πλευρά της Άλφα, και τον κ. Werner, τον κ. Ambrus και τον κ.Χρυσσούλο, έναν σύμβουλο ορυκτολόγο που μιλούσε ελληνικά, από την πλευρά της TVX. Επισκέφθηκαν το χώρο του μεταλλείου και έκαναν έναν γύρο όλης της ιδιοκτησίας, τον οποίο ο κ.Visagie περιέγραψε όπως περίπου και την επίσκεψή του με τον κ.Kearney. Συζήτησαν για όλα τα μεταλλεία και τους μύλους, καθώς και για τα τέλματα και τις αποθέσεις στείρων, το σωρό του πυρίτη και τις διάφορες περιοχές για πιθανή εκμετάλλευση. Επίσης συζήτησαν τις οικονομικές πλευρές της αναβάθμισης των δραστηριοτήτων, τη μελλοντική παραγωγή και το εργοστάσιο χρυσού. Έγιναν παρουσιάσεις από το προσωπικό του μεταλλείου και ο κ.Visagie συζήτησε ξανά τις ιδέες του για τη γεωλογία με τον κ.Ambrus. Οι άνθρωποι της TVX επίσης είχαν και την ευκαιρία να εξετάσουν από μόνοι τους την περιοχή. Ο κ.Visagie και ο κ.Werner είχαν μια σύγκρουση προσωπικοτήτων, και σαν αποτέλεσμα αυτού του ταξιδιού, η TVX αποφάσισε ότι θα απέρριπτε από τη συμφωνία κάθε υποχρέωση να κρατήσει κάποιους από την Άλφα Γκρουπ σαν υπαλλήλους της στο πρόγραμμα.
119. Ο κ.Ambrus και ο κ.Werner έδωσαν αναφορά στον κ.Hick κατά την επιστροφή τους από την Ελλάδα. Ο κ.Hick περιέγραψε στο δικαστήριο τη σκοπιμότητα αυτών των αναφορών ως εξής:
Ο βασικός σκοπός ήταν να επιβεβαιώσουμε κάποιες από τις πληροφορίες που ακούσαμε στο Ρίο και να αποκτήσουμε, αν θέλετε, μια εντύπωση ή μια άποψη, από ανθρώπους στους οποίους είχαμε εμπιστοσύνη, από την πλευρά της γεωλογίας και του δυναμικού, για το τι υπήρχε εκεί, ποιες ήταν οι μελλοντικές δυνατότητες και επίσης, ποια ήταν η κατάσταση των δραστηριοτήτων και τι μπορούσε ή δεν μπορούσε να γίνει μ'αυτές. Έτσι ήταν μια ανάλυση του τι υπάρχει εκεί και ποια είναι η γνώμη τους για αυτό σαν μια πιθανή επένδυση. Και το ήθελα αυτό προτού καταλήξουμε σε συμφωνία με την Άλφα Γκρουπ.
Ο κ.Ambrus ανέφερε στον κ.Hick πως όχι μόνο ήταν εξαιρετικά πιθανό ότι τα αποθέματα που είχαν υπολογιστεί ήταν λογικά, αλλά και ότι η ιδιοκτησία είχε εξαιρετικές δυνατότητες και, τόσο αυτός όσο και ο κ.Werner, συνέστησαν την επιδίωξη της αγοράς. Ο κ.Hick λοιπόν, αποφάσισε ότι θα συνιστούσε την αγορά στο Συμβούλιο. Και στις 16 Νοεμβρίου 1993, σύμφωνα με τα πρακτικά του Συμβουλίου, ο κ.Hick ανέφερε στο Διοικητικό Συμβούλιο της TVX :
Ο κ.Hick ανέφερε ότι η Εταιρεία διερευνούσε μια προοπτική στην Ελλαδα, η οποία ήταν ένα μεταλλείο μολύβδου/ψευδαργύρου/αργύρου, με μεγάλες
ποσότητες χρυσού. Το σχέδιο περιλάμβανε ένα μεταλλείο, που βρισκόταν σε λειτουργία, αλλά είχε κακή διοίκηση. Ο κ.Hick ανέφερε ότι η προτεινόμενη συναλλαγή θα περιλάμβανε μια εξαιρετικά χαμηλή τιμή εισόδου με τρομακτικές δυνατότητες κέρδους –ειδικά έχοντας υπ'όψιν το περιεχόμενο σε χρυσό. Τόνισε ότι, το πρόγραμμα θα περιλάμβανε μια αγορά της τάξης των $30.000.000 $35.000.000, διαπραγματεύσιμη ως προς το ύψος του ποσού και τους όρους πληρωμής, $120.000.000 για να χτιστεί ένα εργοστάσιο επεξεργασίας του χρυσού και περίπου $35.000.000 για να αναβαθμιστούν οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις. Υπέδειξε ότι ένας από τους σημαντικούς παράγοντες, για τη λήψη μιας απόφασης να προχωρήσουν, θα ήταν η διαθεσιμότητα των επιδοτήσεων της ΕΕ, ώστε να βελτιωθούν τα οικονομικά μεγέθη του προγράμματος.
120. Μέχρι αυτό το σημείο, η TVX είχε μόνο τις πληροφορίες που έλαβε από την Άλφα και τις πληροφορίες που οι κύριοι Werner, Ambrus και Χρυσσούλος είχαν μάθει κατά την τριήμερη επίσκεψή τους στο μεταλλείο. Στην κατάθεσή του, ο κ.Hick είπε ότι οι πληροφορίες στις οποίες αυτός βασιζόταν ήταν αυτές από τους δικούς του ανθρώπους. Δεν ήταν διατεθειμένος να αναγνωρίσει ότι οι πληροφορίες που έλαβε από την Άλφα είχαν κάποια επίδραση στην απόφασή του να προχωρήσει στην απόκτηση των Μ.Κ., σε οποιοδήποτε στάδιο.
121. Η TVX συνέχιζε όλο αυτό το διάστημα να διαπραγματεύεται τους όρους της συμφωνίας με την Άλφα, μέχρι που, τελικά, η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας πήρε την τελική της μορφή στις 25 Νοεμβρίου 1993.
ix) Η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας μεταξύ της Άλφα και της TVX
122. H δομή της συμφωνίας χρηματοδότησης προέβλεπε ότι μια κοινοπραξία με το όνομα Αιγαιακή θα ήταν ο κάτοχος όλων των συμφερόντων της Άλφα στα Μ.Κ., τα οποία συμφεροντα είχαν οριστεί στην εισαγωγή ως «το αποκλειστικό δικαίωμα να διαπραγματευτεί την απόκτηση των περιουσιακών στοιχείων της ΑΕΕΧΠΛ», και η Αιγαιακή θα έκανε την απαραίτητη αυτοψία και θα αποκτούσε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία. Με την υπογραφή, η TVX πλήρωσε στην Άλφα $163.000 για έξοδα, και για αυτό απέκτησε ένα 10% ποσοστό στην Αιγαιακή. Η TVX συμφώνησε να παρέχει το 100% των χρημάτων που απαιτούνταν για την αυτοψία και να διαπραγματευτεί και να ολοκληρώσει τη συμφωνία σε ποσό που να μην ξεπερνάει τα $1.500.000, η οποία συμφωνία να περιέχει το δικαίωμα του τερματισμού αυτής της υποχρέωσης με 15 ημερών προειδοποίηση. Η Άλφα έδωσε στην TVX το δικαίωμα να αποκτήσει ένα επιπλέον 78% της Αιγαιακής παρέχοντας άλλα $14.000.000 στην Αιγαιακή για να ολοκληρώσει την απόκτηση των Μ.Κ. Η Άλφα θα κρατούσε ένα φερόμενο ποσοστό 12%, δηλαδή χωρίς να απαιτείται από αυτήν καμμία πληρωμή. Μέσα σε ένα χρόνο η Άλφα μπορούσε να επιλέξει να αγοράσει ένα επιπλέον 12%, σαν ποσοστό συμμετοχής, δηλαδή συμμετέχοντας σε όλα τα έξοδα κατά 12%.
123. Η συμφωνία προέβλεπε επίσης ότι, με 15 ήμερων προειδοποίηση η TVX μπορούσε να επιλέξει να τερματίσει την υποχρέωσή της να χρηματοδοτήσει την αυτοψία και τα έξοδα των διαπραγματέυσεων. Σε αυτή την περίπτωση, αν η Αιγαιακή ή η Άλφα κατέληγαν να αγοράσουν τα μεταλλεία, η Άλφα θα αγόραζε πίσω από την TVX το ποσοστό της του 10%, 10 μέρες μετά από αυτή την αγορά.
124. Η συμφωνία απαιτούσε μια συμφωνία των μετόχων, ένα δικαίωμα αρχικής άρνησης, πλήρη πρόσβαση και από τα δύο μέρη σε όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες της Αιγαιακής, μια συμφωνημένη βάση για την πληρωμή των καθαρών εσόδων, και προέβλεπε τη διαπραγμάτευση συμφωνιών απασχόλησης για την Άλφα Γκρουπ και για τον κ.McDonald, μετά την απόκτηση των μεταλλείων.
125. Ούτε η TVX, ούτε η Άλφα ήθελαν να αναμιχθεί η Endeavour στην εξαγορά, και την επόμενη μέρα στάλθηκε από την Άλφα μια επιστολή τερματισμού της συνεργασίας τους. Η συμφωνία χρηματοδότησης προέβλεπε ότι η TVX δεν είχε καμμία ευθύνη για οτιδήποτε πιθανόν να χρωστούσε η Άλφα στην Endeavour με τον τερματισμό της συμφωνίας τους. Η TVX ωστόσο,συμφώνησε να συνεισφέρει $100.000 για οποιονδήποτε συμβιβασμό έκανε η Άλφα με την Endeavour. Τελικά η Endeavour μύνησε την Άλφα για παράβαση της συμφωνίας τους και το δικαστήριο πληροφορήθηκε ότι έγινε ένας διακανονισμός, ανάλογα με την έκβαση αυτής εδώ της δίκης.
126. Αν και η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας προβλέπει την περίπτωση να αγοράσει η Άλφα τα μεταλλεία, στην περίπτωση που η TVX τερματίσει την χρηματοδοτική της υποχρέωση, πριν από την αγορά, δεν αναφέρει τίποτε για την περίπτωση να αγοράσει η TVX τα μεταλλεία μετά τον τερματισμό.
127. Αφού υπεγράφη η συμφωνία, ο κ.Stephenson έγραψε στον κ.Hick λέγοντας ότι αυτός και ο κ.Visagie τώρα πια θα «κοιτούσαν αλλά δεν θα άγγιζαν», δεν θα έκαναν καμμία ενέργεια χωρίς οδηγίες από την TVX, και «απλώς θα προωθούσαν τα πράγματα στην Αθήνα με τον συνηθισμένο τους σύνδεσμο, τον κ.Βασίλη Τσιλιμπάρη της Citibank, Ν.Α». Θεωρούσαν, όπως είχαν συμφωνήσει, ότι η TVX θα προχωρούσε για λογαριασμό της κοινοπραξίας με την αυτοψία και με τις διαπραγματεύσεις με την Εκκαθαρίστρια και τις άλλες Ελληνικές οντότητες για την αγορά των μεταλλείων και ότι ο ρόλος της Άλφα Γκρουπ θα περιορίζονταν σε ότι τους ζητούσε να κάνουν η TVX.
128. Η TVX άρχισε αμέσως να κάνει την αυτοψία της για τα μεταλλεία και, σύμφωνα με τον κ.Hick τελικά ξόδεψε εκατοντάδες δολάρια μέχρι τον Αύγουστο του 1994, όταν τερμάτισε τη συμφωνία. Τα βασικά έξοδα ήταν η αυτοψία και η πληρωμή δικηγόρων και άλλων που σχετίζονταν ή βοηθούσαν στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Η TVX προσέλαβε το Μάρτιο τον κ.Παπαδόπουλο, σαν Αντιπρόεδρό της στην Αθήνα, και κράτησε τον κ.Δρυλλεράκη, μαζί με τον δικό της δικηγόρο, τον κ.Καρυτινό, καθώς και τους ελεγκτές τους στην Αθήνα.
129. Στις Δεκεμβρίου ο κ.Ηick πήγε στην Ελλάδα για πρώτη φορά και εκεί συνάντησε τον κ.Stephenson και τον κ.Visagie. Ο κ.Stephenson τον είχε συστήσει στον κ.Τσιλιμπάρη της Citibank από το τηλέφωνο και ο κ.Hick του έδωσε πληροφορίες για την TVX, ώστε αυτός να ενημερώσει την Εθνική Τράπεζα να διαπραγματευτεί με το νέο γκρουπ Άλφα/TVX.
130. Στην Αθήνα ο κ.Stephenson σύστησε τον κ.Hick στον κ.Δρυλλεράκη, το δικηγόρο τους, στον κ.Τσιλιμπάρη και σε άλλους από τη Citibank, σε ανθρώπους της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και στον Καναδό Πρέσβη. Ο κ.Hick ήταν περίεργος γιατί ο κ.Τσιλιμπάρης, που ήταν με τη Citibank, ήταν τόσο εξυπηρετικός προς αυτούς και, είτε το Δεκέμβριο είτε αμέσως μετά, ό κ.Stephenson του είπε για την προμήθεια του $1.000.000 που είχε συμφωνήσει να τον πληρώσει η Άλφα αν έπαιρναν τα μεταλλεία. Ο κ.Hick εξεπλάγη και είπε στον κ.Stephenson ότι εντάξει, αυτό ήταν δική τους δουλειά, αλλά δεν ήθελε η TVX να έχει καμμιά σχέση μ'αυτή τη συμφωνία.
131. Ενώ βρισκόταν στην Ελλάδα το Δεκέμβριο 1993, ο κ.Hick αντελήφθη ότι η Ελληνική Κυβέρνηση έλεγχε και τους πιστωτές και τον εκκαθαριστή και, συνεπώς, ήταν ένας σημαντικός παίκτης στη συναλλαγή. Επιπλέον κατάλαβε ότι τόσο οι πιστωτές και όσο και η Εκκαθαρίστρια ήθελαν να κάνουν συμφωνία, αλλά αυτή δεν θα ήταν άμεση, γιατί η νέα Κυβέρνηση είχε ενδοιασμούς σχετικά με την πώληση των μεταλλείων, σχετικά με τους όρους της όποιας συμφωνίας και με το ποιοι θα εμπλέκονταν.
132. Ο κ.Hick κατέθεσε ωστόσο, ότι μετά την επιστροφή του από την Ελλάδα το Δεκέμβριο του 1993, πίστευε ακόμα ότι μπορούσε να γίνει μια συμφωνία κατόπιν διαπραγματεύσεων και αυτός ήταν ο λόγος που η TVX δεν ακύρωσε αμέσως τη συμφωνία χρηματοδότησης εκείνη την εποχή. Σημειώνω το ότι, στην αναφορά του ταξιδιού του το Νοέμβριο του 1993 προς τον κ.Hick, ο κ.Werner αναφέρει ότι έμαθε από κάποιον χρηματιστή που γνωρισε εκεί, ότι όποιος κι αν ήταν αυτός με τον οποίο είχαν κάνει τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις , δεν θα είχε πλέον τη δυνατότητα να φέρει σε πέρας τη συμφωνία. Με άλλα λόγια, ο κ.Hick είχε αυτή τη γνώση από έναν δικό του υπάλληλο, πριν η TVX υπογράψει τη συμφωνία με την Άλφα στις 25 Νοεμβρίου.
133. Δέχομαι από τον κ.Hick ότι μπορεί να σχημάτισε μια κάπως πιο σαφή άποψη της λεπτότητας των διαπραγματεύσεων για την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας με τις εμπλεκόμενες πλευρές στην Ελλάδα, από το ταξίδι του στη Αθήνα το Δεκέμβριο.Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, είμαι πεπεισμένη ότι αυτός και η TVX είχαν απόλυτη συνείδηση, όταν υπέγραφαν τη συμφωνία χρηματοδότησης, του ότι αυτό που είχε η Άλφα ήταν περισσότερο ένα «κανάλι πρόσβασης» που είχε επίσημη καταληκτική ημερομηνία την 31 η Δεκεμβρίου 1993, και όχι μια «κλεισμένη δουλειά».
134. Καταλήγω στο ότι η TVX πρωτοενδιαφέρθηκε για την απόκτηση των Μ.Κ. λόγω της παρουσίασης και των πληροφοριών που παρέλαβε στο Ρίο από τον κ.Stephenson και τον κ.Visagie σχετικά με το χρυσοφόρο δυναμικό τους. Ότι η TVX επιβεβαίωσε την απόφαση αγοράς που πήρε από τη δική της επισκεψη στα μεταλλεία Ότι η TVX πίστευε πως ήταν υποχρεωμένη να κάνει συμφωνία με την Άλφα, εφ'όσον ήθελε να προχωρήσει με την αγορά επειδή, για κάποιο διάστημα, η Άλφα είχε το «κανάλι πρόσβασης» στα εμπλεκόμενα μέρη στην Ελλάδα. Επίσης ότι, έχοντας υπογράψει την Συμφωνία Εμπιστευτικότητας και έχοντας παραλάβει τις πληροφορίες της Άλφα, η TVX πίστευε πως δεν μπορούσε να προχωρήσει χωρίς αυτήν. Για αυτούς τους λόγους η TVX διαπραγματεύτηκε και συμφώνησε σε μια πολύ σημαντική οικονομική συμμετοχή για την Άλφα, σε 12% φερόμενο ποσοστό και 12% ποσοστό συμμετοχής.
x) Επιδίωξη της αγοράς των μεταλλείων από την TVX για λογαριασμό της κοινοπραξίας
135. Μετά το ταξίδι του Δεκεμβρίου, ο κ.Hick ζήτησε από τον κ.Stephenson να κάνει δύο πράγματα. Πρώτον, να συγκεντρώσει τις διάφορες επιστολές με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και την Εκκαθαρίστρια για να βοηθήσει τον κ.Craig, τον δικηγόρο της TVX στο Τορόντο, να ετοιμάσει ένα προσχέδιο προσφοράς στις αρχές Ιανουαρίου κατά την επιστροφή του από τις διακοπές. Και δεύτερο, να γράψει στην Εθνική Τράπεζα για να ζητήσει παράταση της προθεσμίας της 31 ης Δεκεμβρίου, για να υποβάλλει η TVX προσφορά για τα μεταλλεία. Το γεγονός ότι η TVX δεν ανησυχούσε που θα άφηνε να περάσει η προθεσμία, είναι άλλη μια ένδειξη ότι έβλεπε τη συμφωνία που είχε κάνει η Άλφα μόνο σαν ένα κανάλι πρόσβασης και όχι σαν κλεισμένη δουλειά.
136. Στις 7 Ιανουαρίου 1994 η TVX υπέβαλλε την προσφορά της στην Εθνική Κεφαλαίου για να αγοράσει τα μεταλλεία για $32.000.000, με τη μορφή εκδήλωσης ενδιαφέροντος, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας. Ένα αντίγραφο της προσφοράς δόθηκε στον κ.Stephenson. Η TVX επίσης ζήτησε από την Άλφα να της δώσει τρία δείγματα των δέκα κιλών από το το συμπύκνωμα πυρίτη της Ολυμπιάδας και από τα συμπυκνώματα ψευδαργύρου και μολύβδου του Μαδέμ Λάκκου/Μαύρων Πετρών,
καθώς και έγγραφα του μεταλλείου, όπως τις τομές κατά μήκος και κατά πλάτος, τη διάταξη των μεταλλευμάτων και τα υπάρχοντα μεταλλευτικά προγράμματα. Τα δείγματα και τα έγγραφα αποκτήθηκαν και δόθηκαν στην TVX. Αργότερα, την άνοιξη, ηTVX ζήτησε ένα ακόμα δείγμα του ενός τόνου από τον πυρίτη της Ολυμπιάδας.
137. Αυτά τα δείγματα ζητήθηκαν από την TVX διότι αυτή είχε επενδύσει σε κάποιες νέες τεχνολογίες για την επεξεργασία συμπυκνωμάτων και παρείχε διάφορα συμπυκνώματα στον εφευρέτη για δοκιμές. Αν η νέα τεχνολογία αποδεικνύονταν χρήσιμη, η TVX θα την χρησιμοποιούσε στην Κασσάνδρα. Ωστόσο, τελικά, αυτό το σχέδιο αποκλείστηκε, αν και οι εκτιμήσεις των συμυκνωμάτων, δηλαδή οι χημικές αναλύσεις των δειγμάτων, η ανακτησιμότητα του χρυσού, και διάφορες μεταλλουργικές πληροφορίες σχετικά με τα κοιτάσματα, ήταν πληροφορίες που απέκτησε η TVX , αλλά ποτέ δεν έδωσε στην Άλφα.
138. Η Εκκαθαρίστρια απάντησε στην προσφορά αγοράς της TVX στις 24 Ιανουαρίου, με μια καθόλου δεσμευτική επιστολή που υποδείκνυε ότι η TVX θα έπρεπε να απευθυνθεί στην Κυβέρνηση για την απόκτηση κάποιων από τα περιουσιακά στοιχεία και άλλων όρων που είχε ζητήσει. Σε αυτή την επιστολή τονίζονταν ξεκάθαρα ότι, επί του παρόντος, η πώληση των μεταλλείων μπορούσε να επιτευχθεί μόνο μέσω ένος πλειοδοτικού διαγωνισμού.
139. Η TVX συνέχισε τις προσπάθειες να συνδιαλλαγεί με την Εκκαθαρίστρια, την Τράπεζα και την Κυβέρνηση και να πετύχει τη συμφωνία τους σε μια πώληση. Προσέλαβε τον κ.Παπαδόπουλο, με συμβόλαιο ένος έτους, σαν Αντιπρόεδρο της υπό ίδρυση εταιρείας, γνωστής ως TVX Hellas. Η δουλειά του ήταν να συντονίσει τα θέματα στην Ελλάδα, να συνεχίσει να έχει επαφές με ανθρώπους-κλειδιά και να προχωρήσει τη συναλλαγή. Το Μάρτιο, ο κ.Hick πήγε στην Ελλάδα και συναντήθηκε με τον Υπουργό κ.Πάχτα και προσπάθησε να τον πείσει για την πώληση. Ωστόσο, ο κ.Πάχτας έδειχνε ενδιαφέρον για διάφορες εναλλακτικές προτάσεις για την ανάπτυξη των Μ.Κ. Η TVX συνέχιζε να προσπαθεί να κάνει πρόοδο τον Απρίλιο.
140. Το Μάϊο ο κ.Πάχτας εξέδοσε μια ανακοίνωση προς ενδιαφερόμενες εταιρείες ότι η Κυβέρνηση προωθούσε ένα επενδυτικό πρόγραμμα στα Μεταλλεία Κασσάνδρας, που περιλάμβανε ένα εργοστάσιο χρυσού που θα επιδοτούσε η ΕΕ. H ανακοίνωση ζητούσε από αξιόπιστες διεθνείς φίρμες που ήθελαν να συμμετάσχουν, να συναντηθούν μαζί τους. Μαζί με την ανακοίνωση ήταν ένα Τεύχος Διακύρηξης για τα Μεταλλεία Κασσάνδρας και για το Πρόγραμμα Χρυσού, συνταγμένα από τον κ.Δημητριάδη, ο οποίος ήταν για πολλά χρόνια ανώτατος υπάλληλος της ΜΕΤΒΑ, ακόμα και στην αρχική περίοδο της εκκαθάρισής της, ενώ έπειτα εργάστηκε σαν ιδιώτης σύμβουλος, μέχρι το 1996 που προσελήφθη από την TVX Hellas σαν πρώτος μεταλλειολόγος.
141. Ο κ.Δημητριάδης κατέθεσε για λογαριασμό της TVX. Ο κ.Πάχτας του είχε αναθέσει το 1994 να συντάξει το Τεύχους Διακύρηξης και να προσπαθήσει να προσελκύσει ενδιαφέρον για το πρόγραμμα από διεθνείς μεταλλευτικές εταιρείες. Το Τεύχος Διακύρηξης περιέγραφε τα μεταλλεία και το εργοστάσιο υδατικής οξείδωσης υπό πίεση, όπως είχε προτείνει η ΜΕΤΒΑ.
142. Ο κ.Δημητριάδης κατέθεσε σχετικά με την κυκλοφορία αυτού του εγγράφου σε διάφορες διεθνείς μεταλλευτικές εταιρείες και σχετικά με συζητήσεις που είχε με κάποιες από αυτές, εκείνη την εποχή και παλαιότερα, όταν εργαζόταν για τη ΜΕΤΒΑ. Ωστόσο, δεν κλήθηκε κανένας εκπρόσωπος άλλης εταιρείας να καταθέσει για τις πληροφορίες που παρέλαβαν από τη ΜΕΤΒΑ, από τον κ.Δημητριάδη, από τη Citibank, ή από το προσωπικό των μεταλλείων σχετικά με μια πιθανή αγορά των μεταλλείων. Η κατάθεση του κ.Δημητριάδη για τις συζητήσεις που είχε ήταν γενικής
φύσης, και το ίδιο ήταν και οι καταθέσεις άλλων ανθρώπων του μεταλλείου που κλήθηκαν από την TVX να καταθέσουν για το ποιες πληροφορίες ήταν διαθέσιμες ή δόθηκαν σε πιθανούς αγοραστές των μεταλλείων τόσο μέχρι το 1993, όσο και το 1994 μετά τη νέα πρωτοβουλία του Υπουργού Πάχτα.
143. Κατά την άποψή μου, αυτές οι καταθέσεις σαν σύνολο βοηθούν ελάχιστα πάνω στο ζήτημα του ποιες πληροφορίες ήταν αποκλειστικά της Άλφα το 1993, και δεν έγιναν στη συνέχεια δημόσια γνωστές. Προφανώς όλες οι πληροφορίες του μεταλλείου και της ΜΕΤΒΑ δεν ήταν εμπιστευτικές στην Άλφα. Αυτό που ήταν εμπιστευτικό ήταν η ανάλυση των στοιχείων από τον κ.Visagie, συμπεριλαμβανομένου του ποσοτικού προσδιορισμού του χρυσού πάνω στη δική του θεωρία μεταλλογένεσης και του υπολογισμού του κόστους και των προσδοκώμενων αποδόσεων, πάνω στη βάση των λειτουργικών αλλαγών που πρότεινε. Επίσης και η δική του ανάλυση των πλεονεκτημάτων της μεθόδου της βιο-οξείδωσης για το έργο, σε αντίθεση με την μέθοδο της υδατικής οξείδωσης υπό πίεση που προτιμούσε η ΜΕΤΒΑ, για την ανάκτηση του δυσκατέργαστου χρυσού. Είμαι πεπεισμένη ότι οι ίδιες πληροφορίες του μεταλλείου και της ΜΕΤΒΑ παραχωρήθηκαν σε όλους τους ενδιαφερόμενους αγοραστές, όπως παραχωρήθηκαν και στον κ.Visagie, εφ'όσον αυτοί ζήτησαν λεπτομέρειες του ίδιου επιπέδου με εκείνον. Ωστόσο, δεν είναι μόνο αυτές οι πληροφορίες που περιέλαβε η Άλφα στην παρουσίασή της στους πιθανούς επενδυτές και συνεταίρους και, ειδικά, δεν είναι μόνο αυτές που παρουσιάστηκαν στην TVX.
144. Ο κ.Hick περιέγραψε το περιεχόμενο του Τεύχους Διακύρηξης σαν μια αναμάσηση αυτών που είχε πει στην TVX η Άλφα και είχαν επιβεβαιώσει οι κύριοι Ambrus και Werner μιλώντας σε ανθρώπους του μεταλλείου. Είπε πως δεν ήταν τίποτα το καινούριο. Υπήρχαν τα περιουσιακά στοιχεία, τα αποθέματα και το γεγονός ότι υπήρχαν δυνατότητες. Ωστόσο, αυτή η περιγραφή δεν λαμβάνει υπ'όψιν τον ποσοτικό προσδιορισμό του χρυσού που έκανε η Άλφα και παρέδωσε στην TVX. Αυτό που φαίνεται ξεκάθαρο είναι ότι όλη η έμφαση της Ελληνικής Κυβέρνησης σε αυτό το έγγραφο πώλησης των Μ.Κ., δεν είναι πλέον ο μόλυβδος και ο ψευδάργυρος, όπως στα έγγραφα της Citibank, αλλά το δυναμικό του χρυσού με την προσθήκη του εργοστασίου επεξεργασίας του. Με άλλα λόγια, η ίδια έμφαση και προσέγγιση του θέματος με την Άλφα. Ωστόσο, το ζήτημα είναι αν οι λεπτομέρειες αυτού του εγγράφου συμπίπτουν με τις σημαντικές λεπτομέρειες της παρουσίασης της Άλφα. Για αυτό το ζήτημα ζητήθηκαν οι μαρτυρίες ειδικών.
145. Ο κ.Hick συναντήθηκε ξανά με τον κ.Πάχτα τον Ιούνιο. Τότε ο κ.Πάχτας έκανε σαφές ότι η Κυβέρνησή του δεν επρόκειτο να εισέλθει σε μια ιδιωτική συμφωνία πώλησης με την κοινοπραξία TVX/Άλφα, αλλά ότι θα διενεργούσε ένα δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό για τα μεταλλεία. Ο κ.Hick ωστόσο έγραψε άλλο ένα γράμμα ελπίζοντας να πείσει τον Υπουργό για τα πλεονεκτήματα μιας συνεργασίας μαζί τους. Ο Υπουργός απάντησε γραπτώς στον κ.Hick στις 5 Ιουλίου 1994, ότι θα υπήρχε μια διαδικασία διαγωνισμού, ότι οι προσκλήσεις και οι όροι της πώλησης θα εκδίδονταν σύντομα και ότι η όλη διαδικασία θα είχε ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Τέλος εξέφραζε την ελπίδα ότι το ενδιαφέρον τους θα παρέμενε ζωήρο κατά τη διαδικασία του διαγωνισμού.
146. Μέχρι αυτό το σημείο, η TVX είχε ξοδέψει εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια, σύμφωνα με τον κ.Hick, επιδιώκωντας την αγορά των μεταλλείων για λογαριασμό της TVX και της Άλφα, σύμφωνα με τη συμφωνία της 25 ης Νοεμβρίου 1993. Στις αρχές Ιουλίου τηλεφώνησε στον κ.Stephenson και του είπε ότι δεν ήταν αισιόδοξος ότι θα κατάφερναν να κλείσουν μια συμφωνία αγοράς των μεταλλείων και ήθελε να συζητήσουν επαναδιαπραγματευσή της συμφωνίας τους. Ο κ.Hick δεν είπε στον
κ.Stephenson ότι η Ελληνική Κυβέρνηση είχε ανακοινώσει επίσημα ότι θα γινόταν δημόσιος διαγωνισμός, με τη διαδικασία να έχει τελειώσει μέχρι το τέλος του έτους. Ο κ.Stephenson είπε στον κ.Hick πως θα συζητούσε με τους συνέταιρούς του την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας τους με την TVX. Ήταν όλοι αντίθετοι στην ιδέα και του έγραψε στις 15 Ιουλίου 1994 ότι ήταν ευχαριστημένοι με την υπάρχουσα συμφωνία. Ήταν όμως ανοιχτοί σε προτάσεις από την TVX, αλλά μόνο αφού θα είχαν κανονιστεί τα πράγματα με την Ελληνική Κυβέρνηση και θα γνώριζαν τι είχε τελικά κανονιστεί.
xi) Τερματισμός της Συμφωνίας Χρηματοδότησης Κοινοπραξίας από την TVX
147. Η TVX απάντησε με το γράμμα της 22 ης Ιουλίου 1994, που ετοιμάστηκε από τους δικηγόρους της, με το οποίο τερματιζόταν η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας της 25 ης Νοεμβρίου 1993, σύμφωνα με τις παραγράφους 4 και 9 εκείνης της συμφωνίας, οι οποίες προέβλεπαν ότι:
4. Εφ'όσον η TVX έχει καταβάλει την αρχική πληρωμή που αναφέρεται στην παράγραφο 2, θα έχει το δικαίωμα να τερματίσει την υποχρέωσή της να χρηματοδοτήσει την Αιγαιακή, σύμφωνα με την παράγραφο 3, σε οποιαδήποτε στιγμή, με γραπτή ειδοποίηση, τουλάχιστον 15 μέρες νωρίτερα, προς την Άλφα Γκρουπ και την Αιγαιακή. Αυτό με τον όρο ότι θα συνεχίσει να φροντίζει για τα κονδύλια που απαιτούνται από την Αιγαιακή σύμφωνα με το Σχέδιο «Α» και επιπλέον, και για τα έξοδα που θα προκύψουν κατά την περίοδο των 15 ημερών που θα ακολουθήσει την επίδοση μιας τέτοιας επιστολής τερματισμού.
9. Εφ'όσον η Endeavour δεν έχει δώσει στην Αιγαιακή, την TVX και την Άλφα
Γκρουπ μια γραπτή, πλήρη αναφορά όλων των οικονομικών απαιτήσεων που
μπορεί να έχει, σύμφωνα με τη Συμφωνία Endeavour, η TVX θα έχει το
δικαίωμα να τερματίσει τη συμφωνία με την Άλφα, σύμφωνα με την παράγραφο
4, αλλά σε αυτή την περίπτωση δεν θα είναι υποχρεωμένη να παρέχει ή να
φροντίζει για κονδύλια για την Αιγαιακή, για κανένα χρονικό διάστημα μετά
από την επίδοση μιάς τέτοιας επιστολής τερματισμού.
148. Η επιστολή τερματισμού δηλώνει ότι η TVX έχει ειδοποιηθεί επισήμως από την Ελληνική Κυβέρνηση ότι τα Μ.Κ. θα τεθούν σε «μια νέα διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού, του οποίου ο χρόνος και οι όροι δεν έχουν ακόμα καθοριστεί.» Μαζί με την επιστολή ήταν ένα μικρό δακτυλογραφημένο σημείωμα που έλεγε: «Jim – σε παρακαλώ πάρε με τηλέφωνο. John». Μόλις έλαβε αυτό το γράμμα ο κ.Stephenson, συμβουλεύτηκε επίσης ένα δικηγόρο, έτσι λοιπόν,αυτή τη στιγμή και οι δύο πλευρές προχωρούσαν με έναν υπολογισμένο τρόπο, βασισμένοι στους νομικούς τους συμβούλους.
149. Μετά την πρόσκληση του κ.Hick, ο κ.Stephenson τον συνάντησε στις 27 Ιουλίου 1994 στο γραφείο του, για να δεί αν θα του πρότεινε μια επαναδιαπραγμάτευση. Ο κ.Hick δεν συγκράτησε τι ειπώθηκε, αλλά ο κ.Stephenson ετοίμασε αμέσως ένα γράμμα στο δικηγόρο του, αν και το έστειλε την επόμενη μέρα, περιγράφοντας τι είχε ειπωθεί, και ο κ.Hick επιβεβαίωσε ότι το γράμμα ήταν κατά βάση ακριβές. Στη συνάντηση ο κ.Hick είπε ότι η TVX πιθανόν να έκανε προσφορά στο διαγωνισμό και αν πετύχαινε, ίσως να πλήρωνε κάτι στην Άλφα εκτός συμβολαίου. Επίσης είπε ότι η Άλφα ήταν ελεύθερη να κάνει προσφορά, μόνη της ή με άλλον συνέταιρο. Δέχομαι ότι προσεφέρθη να επιστρέψει όλα τα έγγραφα στην Άλφα και ο κ. Stephenson είπε ότι θα επικοινωνούσε ξανά μαζί του σχετικά με αυτό. Σε απάντηση για το θέμα της προσφοράς στο διαγωνισμό, ο κ.Stephenson δεν έκανε καμμία δέσμευση ή δεν απάντησε. Με άλλα λόγια, δεν διαμαρτυρήθηκε ούτε συγκατένευσε σε αυτά που έλεγε ο κ.Hick.
150. Αν και δεν δόθηκαν στοιχεία απόκανένα μάρτυρα ως προς το περιεχόμενο των νομικών συμβουλών που έλαβε ο καθένας, φαίνεται ότι ενώ ο κ.Hick προσπαθούσε στη συνάντηση να κάνει τον κ.Stephenson να συμφωνήσει ότι κάθε πλευρά ήταν νομικά ελεύθερη να κάνει προσφορά για δικό της λογαριασμό στο διαγωνισμό, η θέση του κ.Stephenson ήταν να ακούει αλλά να μη μιλάει και να μη κάνει καμμία δέσμευση.
151. O κ.Stephenson πήρε τη θέση ότι ο λόγος που η Άλφα δεν έκανε προσφορά στο διαγωνισμό, είτε μόνη της είτε με συνέταιρο, ήταν ότι ο συνέταιρός της, η TVX, έκανε προσφορά και για τους δυό τους και άρα δεν ήταν απαραίτητο να το κάνει και η Άλφα. Κατέθεσε ότι δεν ήξερε αν ο κ. Hick γνώριζε ότι η Άλφα συνέχιζε να έχει κοινά συμφέροντα με την TVX, παρά το γεγονός ότι ο κ.Hick του είχε πει στη συνάντηση ότι η TVX πιθανόν να έκανε προσφορά στο διαγωνισμό και ότι η Άλφα ήταν ελεύθερη να κάνει το ίδιο. Είπε ότι δεν υπήρχε λόγος να ενημερώσει την TVX για την άποψή του ότι παρέμεναν συνέταιροι, εάν επρόκειτο η TVX να αγοράσει τα μεταλλεία.
152. Δεν δέχομαι ότι ο κ.Stephenson δεν γνώριζε τι πίστευε ο κ.Hick σχετικά με το αν η TVX και η Άλφα συνέχιζαν να έχουν μια σχέση σχετικά με την απόκτηση των μεταλλείων. Ήταν προφανές, από την αναφορά στο δικηγόρο του για τη συνάντηση, ότι καταλάβαινε καλά ότι η TVX είχε τερματίσει τη συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας και σκόπευε να προχωρήσει από μόνη της, και ότι η θέση της ήταν πως, αν πετύχαινε, πιθανόν να έδινε στην Άλφα κάτι ex gratia, δηλαδή χωρίς να έχει την υποχρέωση να το κάνει και, συνεπώς, όχι επειδή ήταν ακόμη συνέταιροι.
153. Αυτή η προσέγγιση συμφωνούσε με ένα μέρος της κατάθεσης του κ.Stephenson κατά την εξέτασή του από τους αντίδικους. Απέφευγε θέματα που θα τον έφερναν σε αμηχανία σχετικά με τις συνδιαλλαγές του με τις ελληνικές αρχές και με άλλους, καθώς και ορισμένα θέματα που σχετίζονται άμεσα με αυτή τη δίκη. Για παράδειγμα, αρνήθηκε να αναγνωρίσει ότι από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο 1993, η Άλφα προσπαθούσε να εξασφαλίσει από τις ελληνικές αρχές μια αποκλειστικότητα να διαπραγματευτεί για την αγορά των μεταλλείων, αν και είναι φανερό από όλα τα έγγραφα ότι αυτό ακριβώς συνέβαινε.
154. Βρίσκω ότι ο κ.Stephenson καταλάβαινε τον Ιούλιο του 1994 ότι η TVX σκόπευε να κάνει προσφορά για τα μεταλλεία από μόνη της και όχι σε συνεταιρισμό με την Άλφα. Αν και υπήρχαν κάποιες ενδείξεις ότι η Άλφα ίσως και να ήταν σε θέση να βρεί άλλο βιομηχανικό συνέταιρο για να κάνει μαζί του προσφορά για τα μεταλλεία, φαίνεται ότι δεν προσπάθησε να το κάνει, διότι αποφάσισε ότι ο καλύτερος τρόπος να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της στα μεταλλεία σ'αυτό το στάδιο, ήταν να ελπίζει ότι η TVX θα πετύχαινε, και μετά να διεκδικήσει τα δικαιώματά της.
155. H εναγόμενη εταιρεία έχει τη θέση, ότι επειδή ο κ.Stephenson δεν ενημέρωσε τον κ.Hick ότι, αν η TVX έκανε προσφορά για τα μεταλλεία, θα εξακολουθούσαν να είναι συνέταιροι, η TVX ενήργησε προς ζημία της με το να προχωρήσει στην προσφορά, και οι ενάγοντες δεν μπορούν τώρα να διεκδικήσουν τα αιτήματά τους.
156. Ωστόσο, η Άλφα δεν είχε υποχρέωση να πάρει καμμία θέση προς την TVX, από τη στιγμή που η TVX επέλεξε να διακόψει μονομερώς, αλλά είχε το δικαίωμα να βασίζεται στα δικαιώματα που καθόριζαν οι δύο γραπτές συμφωνίες που είχαν υπογράψει, καθώς και στα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις που απορρέαν από αυτές.
157. Ο κ.Hick κατέθεσε ότι αν ο κ.Stephenson είχε δηλώσε ότι η Άλφα θα διατηρούσε το ενδιαφέρον της για τα μεταλλεία, στην περίπτωση που τα αποκτούσε η TVX, θα είχε ενεργήσει διαφορετικά σχετικά με την αγορά αυτή. Μπορεί να είχε καταφύγει στα δικαστήρια για να καθορίσουν τα δικαιώματα της TVX, μπορεί να
μην είχαν υποβάλλει την προσφορά τους με τη μορφή που το έκαναν, ή και καθόλου. Συνέχισε λέγοντας ότι σαν συνέπεια του ότι η Άλφα δεν τους ενημέρωσε για την απαίτησή της για ένα ποσοστό των μεταλλείων, μετά τον τερματισμό της συμφωνίας χρηματοδότησης από την TVX, η TVX υπέστη ζημία. Ωστόσο αναγνώρισε ότι, αφού η TVX επελέγη στο διαγωνισμό, αλλά πριν από τις τελικές διαπραγματεύσεις που απαιτούσε η Ελληνική Κυβέρνηση για τη βελτίωση των όρων και την οριστικοποίηση της συμφωνίας πώλησης, η Άλφα με ένα γράμμα της προς την TVX διεκδίκησε το ποσοστό της του 12% . Όμως η TVX δεν κατέφυγε τότε στα δικαστήρια, ούτε υπαναχώρησε από τη συμφωνία αγοράς των μεταλλείων, αλλά αντίθετα προχώρησε με τις διάφορες επίπονες διαπραγματεύσεις και τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για να εξασφαλίσει την αγορά, οι οποίες κράτησαν αρκετούς μήνες.
158. Συνεπώς δεν δέχομαι τη θέση του κ.Hick σε αυτό το σημείο. Η TVX πήρε νομικές συμβουλές προτού τερματίσει τη συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας και προχώρησε κάνοντας προσφορά για τα μεταλλεία στη διαδικασία του διαγωνισμού για δικό της λογαριασμό . Αν τμήμα της στρατηγικής της TVX ήταν να θέσει εμπόδια στην Άλφα, μέσω αυτών που ειπώθηκαν στη συνάντηση μεταξύ του κ. Hick και του κ. Stephenson, ώστε να μπορέσει η TVX να συνεχίσει από μόνη της, τότε αυτή η στρατηγική απέτυχε.
159. Δεν υπήρχε βεβαιότητα από την πλευρά της TVX για αυτά που ειπώθηκαν ή δεν ειπώθηκαν στη συνάντηση και τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η TVX υπέστη ζημία με την αγορά των μεταλλείων. H TVX είχε ήδη αποφασίσει ότι, με τις συνθήκες εκείνης της εποχής, θα έκανε προσφορά στο διαγωνισμό όταν θα ανακοινώνονταν, και ο κ.Hick το είπε αυτό στη συνάντηση. Η TVX είχε ήδη προσλάβει για την προσφορά της τον κ.Τσιλιμπάρη, που τότε είχε φύγει ή θα έφευγε από τη Citibank για να δημιουργήσει τη δική του εταιρεία συμβούλων, και τον κ.Δρυλλεράκη, ό οποίος αρχικά ήταν ο δικηγόρος της Άλφα. Η TVX κράτησε τον κ.Παπαδόπουλο ως Αντιπρόεδρο της TVX Hellas με συμβόλαιο ενός έτους. Και οι τρείς αυτοί έιχαν προσληφθεί προηγουμένως για να εργαστούν για τον συνεταιρισμό της TVX με την Άλφα.
160. Επιπλέον, αν η TVX ήθελε να είναι κατοχυρωμένα τα δικαιώματά της ως προς την Άλφα, αφού τερμάτισε τη συμφωνία χρηματοδότησης, θα είχε επιδιώξει την υπογραφή μιας δήλωσης αμοιβαίας παραίτησης από όλες τις αξιώσεις, και αν η Άλφα αρνούνταν, θα κατέφευγε στα δικαστήρια για να καθορίσουν τα δικαιώματα των δύο μερών. Μάλλον η TVX προτίμησε να το διακινδυνεύσει, όσον αφορά τα δικαιώματα των δύο μερών, και προχώρησε με αυτή τη βάση στο διαγωνισμό.
xii) Η αγορά των Μεταλλείων Κασσάνδρας από την TVX
161. Μετά τη συνάντηση του Ιουλίου 1994, η TVX και η Άλφα δεν είχαν επικοινωνία μέχρι τον Απρίλιο 1995, που ανακοινώθηκε ότι η TVX είχε κάνει την επιτυχημένη προσφορά για τα μεταλλεία, όταν ο δικηγόρος της Άλφα έστειλε ένα γράμμα στην TVX απαιτώντας το ποσοστό 12% στα μεταλλεία. Πάντως η TVX έβαλε όλο το προσωπικό της να δουλεύει για την απόκτηση των μεταλλείων στην Ελλάδα, ειδοποίησε την Ελληνική Κυβέρνηση ότι ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο διαγωνισμό και τελικά, έλαβε την πρόσκληση στο διαγωνισμό , τον Οκτώβριο του 1994, Η TVX επίσης έλαβε το Υπόμνημα Προσφοράς της Εκκαθαρίστριας για το διαγωνισμό, το οποίο περιέγραφε τα μεταλλεία, την προϋπόθεση κατασκευής εργοστασίου χρυσού σαν μέρος της προσφοράς και εξέθετε λεπτομερώς τους όρους της προσφοράς.
162. Σε αυτό το σημείο η ΤVX έστειλε μια ομάδα αυτοψίας στην Ελλάδα για να ετοιμάσουν μια αναφορά που θα χρησιμοποιούνταν στην σύνταξη της προσφοράς, σύμφωνα με τους όρους του διαγωνισμού της Ελληνικής Κυβέρνησης. Αυτή η
προσφορά δεν έπρεπε μόνο να προσφέρει ένα χρηματικό ποσό για συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία και να ζητάει ειδικούς όρους για τη συμφωνία όπως σε μια ιδιωτική προσφορά αγοράς, αλλά τώρα έπρεπε να παρουσιάζει ένα πλήρες επιχειρησιακό και οικονομικό σχέδιο με κατάλληλες οικονομικές προβλεψεις και εργολαβίες για την κατασκευή του εργοστασίου χρυσού, τη διατήρηση ορισμένου αριθμού εργαζομένων κλπ.Tα μέλη της ομάδας έδωσαν εκτενείς μαρτυρίες περιγράφοντας τις δραστηριότητές τους στην Ελλάδα και το τι περιλήφθηκε στα κεφάλαια που έγραψε ο καθενας από αυτούς στην αναφορά αυτοψίας. Ο σκοπός αυτών των καταθέσεων ήταν να δείξει ότι η TVX βασίστηκε μόνο στην αυτοψία που έκανε το φθινόπωρο του 1994, και όχι σε στοιχεία που πήρε από την Άλφα, όταν έκανε την προσφορά της για τα μεταλλεία. Με άλλα λόγια, να δείξει ότι η TVX δεν χρησιμοποίησε καμμία εμπιστευτική πληροφορία που της έδωσε η Άλφα, κάτω από τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας.
163. Στην πραγματικότητα, τα μέλη της ομάδας που ταξίδεψαν στην Ελλάδα ήταν όλα άνθρωποι που δεν είχαν αναμιχθεί με την αρχική προσπάθεια αγοράς των μεταλλείων, εκτός από τον κ.Michael Werner, που ήταν επικεφαλής της ομάδας και που είχε ταξιδέψει στην Ελλάδα και το Νοέμβριο του 1993, με τον κ.Ambrus και τον κ.Visagie. Δεν τους είχει δοθεί κανένα έγγραφο της Άλφα. Αυτοί ετοίμασαν την αναφορά τους, η οποία χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την προσφορά των περίπου $47.000.000 που υπεβλήθη από την TVX το Δεκέμβριο 1994.
164. Η ίδια η προσφορά εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της TVX πριν την υποβολή και, ήταν σαφές από τα στοιχεία, ότι ο κ.Batista, ως Προεδρεύων της εταιρείας είχε τον τελευταίο λόγο σε όλες τις σημαντικές αποφάσεις. Ο κ.Hick επίσης βοήθησε στην ετοιμασία της προσφοράς και, φυσικά, και στη λήψη της απόφασης να προχωρήσουν με αυτή, στην τελική της μορφή. Τόσο το Συμβούλιο, και είδικά ο κ.Batista, όσο και ο κ.Hick ήτανε γνώστες των πληροφοριών που τους είχαν παρασχεθεί αρχικά από την Άλφα. Ο κ.Werner και ο κ.Ambrus επίσης ήταν γνώστες αυτών των πληροφοριών. Στην ίδια την προσφορά, γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι η TVX είχε ολοκληρώσει δύο ταξίδια αυτοψίας στην Ελλάδα, και ο κ.Hick επιβεβαίωσε στη μαρτυρία του ότι ,το πρώτο από αυτά τα δύο ταξίδια, ήταν το Νοέμβριο 1993, μαζί με τον κ. Visagie.
165. Ο κ.Hick επιβεβαίωσε ακόμη, ότι η αναφορά που γίνεται στην προσφορά, ότι η TVX ξόδεψε πάνω από $1.000.000 για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για τα μεταλλεύματα της Κασσάνδρας, αναφέρεται στο πρόγραμμα έρευνας που χρηματοδότησε η TVX, για το οποίο της δόθηκαν δείγματα από το μεταλλείο από τον κ.Visagie, το χειμώνα και την άνοιξη 1994, όταν ίσχυε ακόμα η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας.Αυτές είναι πληροφορίες που δεν δόθηκαν ποτέ στην Άλφα.
166. Ο κ.Ambrus επίσης είχε ένα ρόλο στη διαδικασία της αυτοψίας κατά την προετοιμασία της προσφοράς. Δεν πήγε στην Ελλάδα, αλλά η δουλειά των απεσταλμένων του ήταν να ελέγξουν τις περιεκτικότητες σε χρυσό της Ολυμπιάδας, που στο προηγούμενο ταξίδι του είχαν φανεί πολύ χαμηλές. Ο κ.Visagie είχε πει αρχικά το ίδιο πράγμα. Το αποτέλεσμα της αυτοψίας το 1994 επιβεβαίωσε ότι οι περιεκτικότητες χρυσού της Ολυμπιάδας ήταν ψηλότερες από αυτό που πίστευαν. Βάσει των αποτελεσμάτων της αυτοψίας του 1994, επιβεβαίωσε την αρχική του σύσταση για αγορά της ιδιοκτησίας. Συνεπώς, ο κ. Ambrus συμπλήρωσε πάνω στις πληροφορίες που είχε αποκτήσει από την αρχική του επίσκεψη, το 1993 με τον κ.Visagie , μετά την παρουσίαση της Άλφα στην TVX στο Ρίο.
167. Τελικά υπήρχαν μόνο δύο προσφορές στο διαγωνισμό, της TVX και της Newcrest Mining Limited, μιας Αυστραλέζικης εταιρείας χρυσού. Η Newcrest έβαλε
έναν όρο στην αρχική προσφορά της, ότι ήταν υπό την αίρεση περαιτέρω αυτοψίας, όρος ο οποίος δεν ήταν σύμφωνος με την προκύρηξη του διαγωνισμού. Η αυτοψία που δεν είχε κάνει ακόμα η Newcrest περιλάμβανε, για παράδειγμα…
ΛΕΙΠΟΥΝ ΟΙ ΣΕΛΙΔΕΣ 65-66-67 ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ
…Η TVX θα έπρεπε να μεταχειριστεί αυτές τις πληροφορίες και ιδέες σαν εμπιστευτικές, μέχρι να γίνουν δημόσια γνωστές, δηλαδή γενικά γνωστές στη μεταλλευτική βιομηχανία. Κατέθεσε επιπλέον ότι οι πληροφορίες και ιδέες της Άλφα δεν ήταν δημόσια γνωστές μέχρι τη στιγμή που η TVX κατέθεσε την προσφορά της, στα τέλη του 1994.
177. Στην εξέτασή του ο κ.Anthony κατέθεσε ότι, αν και ο σκοπός μιας συμφωνίας εμπιστευτικότητας είναι να προστατεύσει εκείνον που παρέχει εμπιστευτικές πληροφορίες, τόνισε, όπως κάποιος που οι πελάτες του συχνά δέχονται εμπιστευτικές πληροφορίες, ότι επίσης προστατεύει και τον αποδέκτη, έτσι ώστε τα δικαιώματά του να μην περιορίζονται από το γεγονός ότι αυτές του γίνονται γνωστές. Συμφώνησε ότι μια μικρή μεταλλευτική εταιρεία, που έχει πληροφορίες που τις φέρνει σε μια μεγάλη εταιρεία, χρειάζεται προστασία έτσι ώστε η μεγάλη εταιρεία να μην μπορεί να λάβει τις πληροφορίες και στη συνέχεια να πάρει την ιδιοκτησία για λογαριασμό της, αντί για μια κοινοπραξία με τη μικρή εταιρεία.
178. Ο κ.Farquharson ρωτήθηκε αν θα ήταν εύλογο, όταν η TVX υπέγραφε μια συμφωνία εμπιστευτικότητας, να αναγνωρίσει ότι οι πληροφορίες που έπαιρνε από την Άλφα, ήταν αποκλειστικές και εμπιστευτικές. Κατέθεσε ότι οι συμφωνίες εμπιστευτικότητας πάντα περιλαμβάνουν τον όρο ότι, αν κάποιες από αυτές τις πληροφορίες είναι δημόσια γνωστές, εξαιρούνται. Συνέχισε δίνοντας τη γνώμη ότι, μετά από μια εξέταση των εγγράφων, θα ήταν προφανές στον αποδέκτη ποιες πληροφορίες ή ιδέες ήταν γενικά γνωστές στη μεταλλευτική βιομηχανία. Φυσικά, αν και αυτό μοιάζει αυταπόδεικτο, το γεγονός ότι οι ειδικοί σ'αυτή τη δίκη διαφωνούν διαμετρικά πάνω στο ζήτημα του ποιες πληροφορίες από αυτές που παρουσίασε η Αλφα ήταν νέες και ποιες ήταν ή έγιναν δημόσια γνωστές, διαψεύδει αυτόν τον ισχυρισμό.Επιπλέον, θέτει το βασικό πρακτικό ζήτημα για τη βιομηχανία, που δεν αντιμετωπίστηκε από κανέναν από τους ειδικούς ή τους άλλους μάρτυρες σ'αυτή τη δίκη, του αν οι συμφωνίες εμπιστευτικότητας λειτουργούν (χωρίς τη βοήθεια δικαστηρίου), εκεί όπου δεν υπάρχει συμφωνία ως προς το ποιες πληροφορίες είναι ή γίνονται δημόσια γνωστές.
179. Ο κ.Farquharson είπε ότι η Άλφα αποκάλυψε στην TVX το γεγονός ότι υπήρχε δυναμικό χρυσού στην Κασσάνδρα και το ότι είχε μια συμφωνία περιορισμένου χρόνου για την απόκτηση των μεταλλείων. Είπε ότι ήταν απαραίητο να κρατηθούν αυτά τα θέματα μυστικά, έτσι ώστε να μην εκδηλωθεί ενδιαφέρον και από άλλους για την ιδιοκτησία, σαν ένα μεγάλο χρυσωρυχείο που περίμενε να ανακαλυφθεί. Συνέχισε λέγοντας ότι μετά τον τερματισμό της συμφωνίας χρηματοδότησης, όλες οι πληροφορίες έγιναν γνωστές, από το Τεύχος Διακύρηξης της Εκκαθαρίστριας. Επιπλέον αμφισβήτησε ότι αυτές οι πληροφορίες ήταν ποτέ αποκλειστικές μόνο στην Άλφα, καθώς φαινόταν ότι ανήκουν στην Curragh.
180. Κατά την εξέτασή του από τους αντίδικους συμφώνησε ότι ο σκοπός των συμφωνιών εμπιστευτικότητας είναι να προστατεύσουν τον παροχέα των πληροφοριών. Σχολίασε ότι, σύμφωνα με τη δική του εμπειρία, είναι περισσότερο οι μεγάλες εταιρείες που ζητούν την επιγραφή αυτών των συμφωνιών και όχι οι μικρότερες.
Συμπέρασμα #1
181. Οι ειδικοί επιβεβαίωσαν αυτά που ήταν γενικά αποδεκτά και από τις δυό πλευρές, ότι δηλαδή οι συμφωνίες εμπιστευτικότητας χρησιμοποιούνται για να προστατεύσουν τόσο τον παροχέα όσο και τον αποδέκτη εμπιστευτικών πληροφοριών, ότι οι πληροφορίες που είναι ή γίνονται δημόσια γνωστές, γενικά δεν προστατεύονται, και ότι οι ειδικοί όροι της συμφωνίας ελέγχουν την κάθε περίπτωση.
2) Πρόσθεσε η Άλφα κάτι νέο, και αν ναι, κάτι αξίας, στις ήδη διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την Κασσάνδρα;
182. Ο κ.McOuat ασχολήθηκε πρώτα με την Αναφορά Endeavour. Είπε ότι περιέχει νέες και καινοφανείς πληροφορίες, από τα προηγούμενα υπομνήματα της Citibank. Ειδικά την έμφαση στο χρυσό και την κατασκευή εργοστασίου ανάκτησης χρυσού, που θα παράγει τελικά 150.000 ουγγιές, με ένα κόστος $88 ή ουγγιά που είναι εξαιρετικά χαμηλό. Την δυνατότητα επεξεργασίας των παλιών τελμάτων που περιέχουν υψηλή ποσότητα χρυσού, 4 γραμ. στον τόνο. Τις δυνατότητες εξερεύνησης, όπως τα κοιτάσματα χαλκού/χρυσού που έχουν αποθέματα 83 εκατομμύρια τόνους, περιεκτικότητα χαλκού 0,54 και χρυσού 0,82 . Τις προβλέψεις εσόδων και εξόδων, που δείχνουν την επίδραση του χρυσού στην οικονομική πλευρά των μεταλλείων, με την παραγωγή 4 φορές μεγαλύτερων εσόδων από τις δραστηριότητες βασικών μετάλλων. Την ολική αναβάθμιση της πλευράς των βασικών μετάλλων, με τον εκσυγχρονισμό των μεταλλείων, την αλλαγή της μεθόδου εξόρυξης και την εισαγωγή νέων μηχανημάτων που θα αυξήσουν την παραγωγικότητα και την κλίμακα λειτουργίας από τους 160.000 τόνους συνολικής παραγωγής στους 900.000 και στους 100.000 τόνους το χρόνο. Ο κ.McOuat σχολίασε επίσης, ότι από τα προηγούμενα έγγραφα, οι ιδιοκτήτες δεν φαινόταν να ξέρουν τις νέες τεχνολογίες για την επεξεργασία δυσκατέργαστου χρυσού. Φυσικά, αυτή η τεχνολογία αναπτύσσονταν από τη ΜΕΤΒΑ, μια χωριστή οντότητα από την ΑΕΕΧΠΛ, και στην εξέτασή του από τους αντίδικους, ο κ.McOuat αναγνώρισε ότι οι τεχνολογίες της υδατικής οξείδωσης και της βιο-οξείδωσης ήταν και οι δύο καλά γνωστές στο μεταλλευτικό κόσμο, και στη ΜΕΤΒΑ, το 1991.
183. Ο κ.McOuat επίσης επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι η Αναφορά Endeavour αντανακλούσε μια ερμηνεία της γεωλογίας η οποία, όπως είπε είναι σημαντική για την αξιολόγηση του δυναμικού ενός κοιτάσματος. Από την Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού συμπέρανε ότι η σύλληψη του κ.Visagie αντανακλούσε μια «μια εντυπωσιακή αλλαγή στην προσέγγιση του θέματος της Κασσάνδρας», ειδικά όσον αφορά το σύνολο των 10,5 εκατομμυρίων ουγγιών χρυσού με την ειδική ανάλυση του πού βρίσκεται αυτός. Κατέληξε ότι οι πληροφορίες που περιέχονται στα δύο έγγραφα ήταν σημαντικές και πολύτιμες πληροφορίες για κάποιον στη μεταλλευτική βιομηχανία.
184. Επίσης εξέφρασε την άποψη ότι, ακόμα και αν τα διάφορα στοιχεία της Αναφοράς Endeavour και της Ενημέρωσης Αποθεμάτων Χρυσού μπορούσαν να βρεθούν σε διάφορες δημοσιεύσεις σε όλο τον κόσμο, ή συγκεντρώνοντας πολλά στοιχεία, το προϊόν της Άλφα αντιπροσώπευε «μια μοναδική εκτίμηση του αποθέματος», και: «είναι η ερμηνεία, η οπτική γωνία, το μοντέλο, αυτά τα πράγματα, και στην Αναφορά Endeavour δεν φαίνεται μόνο το δυναμικό με έμφαση στο χρυσό, αλλά παρουσιάζονται με κατανοητό τρόπο, ειδικά για ένα υπόμνημα προσφοράς, τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν ώστε όχι μόνο να επιβεβαιωθούν τα αποθέματα χρυσού, αλλά και να εκσυγχρονιστούν, να βελτιωθούν, να επεκταθούν οι υπάρχουσες δραστηριότητες, ώστε και αυτές να γίνουν επικερδείς».
185. Στην εξέταση από τους αντίδικους ο κ.McΟuat επιβεβαίωσε ότι, με ένα έγγραφο πώλησης σαν την Αναφορά Endeavour, κάποιος ενδιαφερόμενος θα προχωρούσε στην έλεγχο των περιεχομένων του εγγράφου, των πηγών και της
μεθοδολογίας και, αν αυτά ήταν ικανοποιητικά, θα προχωρούσε στο επόμενο βήμα, μια επί τόπου επίσκεψη, όπως έκανε η TVX.
186. Ο κ.Lattanzi έδωσε και αυτός τη γνώμη ότι το έγγραφο της Endeavour περιείχε νέες και καινοφανείς πληροφορίες, ειδικά την αντίληψη της γεωλογίας σχετικά με τις δυνατότητες ανακάλυψης χρυσού και άλλων ορυκτών, το λεπτομερές τεχνικό αναπτυξιακό σχέδιο για να εκσυγχρονιστούν οι υπάρχουσες δραστηριότητες βασικών μετάλλων και να παραχθεί χρυσός, καθώς και τις προβλέψεις πληρωμών και κερδών.Είπε ότι η αντίληψη της γεωλογίας είναι η βάση της μεταλλευτικής βιομηχανίας και από τη στιγμή που θα γίνει κατανοητή, «θεωρείται παγκοσμίως στη μεταλλευτική βιομηχανία ως αποκλειστική και εμπιστευτική, διότι είναι αυτή η αντίληψη που δίνει σε κάποιον την ανταγωνιστική αιχμή».
187. Επίσης σχολίασε ότι οι πληροφορίες του Φύλλου Βασικών Σημείων πρέπει να ήταν ενδιαφέρουσες και σημαντικές για το μεταλλευτικό κόσμο, το 1993,δίνοντας έμφαση στις 10,5 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού, στο κόστος αγοράς των $32.000.000 και στο κόστος ανά ουγγιά παραγόμενου χρυσού των $88, που ήταν εξαιρετικά χαμηλό. Επίσης εξέφρασε την άποψη ότι ο ποσοτικός προσδιορισμός του χρυσού ανά περιοχή, στην Ενημέρωση Αποθεμάτων Xρυσού, ήταν νέος και καινοφανής στη μεταλλευτική βιομηχανία το 1993.
188. Στην εξέταση από τους αντίδικους ο κ.Lattanzi συμφώνησε ότι ενώ άλλοι είχαν διαπιστώσει την ύπαρξη χρυσού στην Κασσάνδρα, δεν είχε δει σε κανένα έγγραφο καμμία ένδειξη ότι κάποιος την είχε προσδιορίσει ποσοτικά, όπως έκανε η Άλφα.
189. Οι ειδικοί της υπεράσπισης εξέφρασαν και οι δύο την άποψη ότι η Άλφα δεν προσέθεσε τίποτα νέο ή πρωτότυπο στις υπάρχουσες πληροφορίες για τα Μ.Κ., για το δυναμικό τους σαν ένα μεγάλο παραγωγό χρυσού, και για τη μέθοδο αλλαγής των μεταλλείων για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.
190. Ο κ.Anthony κατέθεσε ότι υπήρχε μια σημαντική ποσότητα γενικά διαθέσιμων πληροφοριών για την Κασσάνδρα το 1993 και ότι πολλές μεταλλευτικές εταιρείες ήξεραν για τα αποθέματα χρυσού και τις δυνατότητες. Στη γραπτή αναφορά του υπαινίσσσονταν ότι, επειδή αυτές οι πληροφορίες ήταν διαθέσιμες στο κοινό, η TVX ήταν μια από αυτές τις εταιρείες που τις γνώριζαν. Εξέφρασε την άποψη ότι η Αναφορά Endeavour δεν περιείχε τίποτα νέο και ότι η προσέγγισή της ήταν αυτή που «θα είχε υιοθετήσει οποιοσδήποτε στη μεταλλευτική βιομηχανία, βασιζόμενος στις πληροφορίες που ήταν κοινές και διαθέσιμες στο κοινό». Επιπλέον δήλωσε ότι η Αναφορα Αποθεμάτων Χρυσού ήταν ένα έγγραφο που δεν είχε «απολύτως κανένα νόημα» για κάποιον στη μεταλλευτική βιομηχανία, γιατί το νούμερο των 10 περίπου εκατομμυρίων ουγγιών χρυσού περιλάμβανε τόσο τα διαπιστωμένα όσο και τα υποτιθέμενα ποσά. Είπε επίσης ότι το γεγονός ότι, από τη στιγμή της αγοράς των μεταλλείων, η TVX έχει ανακαλύψει προς το παρόν ότι η ιδιοκτησία περιέχει πάνω από 10 εκατομμύρια ουγγιές είναι συμπτωματικό και δεν επιβεβαιώνει την ανάλυση του κ.Visagie, ειδικά γιατί μέχρι τώρα οι γεωτρήσεις στις Σκουριές έχουν αποκαλύψει αρκετά εκατομμύρια ουγγιές που ο κ.Visagie εκτίμησε στα 2 εκατομμύρια μόνο.
191. Η ανεξαρτησία του κ.Anthony σαν ειδικού που κλήθηκε να βοηθήσει το δικαστήριο, και όχι σαν συνήγορος της εναγόμενης εταιρείας, υπονομεύτηκε κατά την εξέτασή του από τους αντίδικους. Για παράδειγμα, του έγινε η εξής ερώτηση σχετικά με το Υπόμνημα Προσφοράς της Citibank του 1993:
Ερ. Συμφωνείτε μαζί μου ότι δεν παρουσιάζει την Κασσάνδρα σαν ένα χρυσωρυχείο, πρώτα και κύρια;
Απ. Τονίζει το περιεχόμενο χρυσού και τις περαιτέρω δυνατότητες για χρυσό. Δεν νομίζω ότι διαφέρει σημαντικά από τις άλλες σημαντικές αναφορές που έχω διαβάσει, κύριε.
Εντοπίστηκαν όλες τις αναφορές του εγγράφου στο χρυσό, καθώς και στο μόλυβδο και τον ψευδάργυρο, και υποχρεώθηκε να αναγνωρίσει την έλλειψη έμφασης και πληροφοριών για το χρυσό, ότι δεν υπάρχει καμμία αναφορά σε πολλές από τις περιοχές ενδιαφέροντος όπως τις Σκουριές, τη Φισώκα, ή την Πιάβιτσα, και ότι δεν υπάρχει καμμία ένδειξη των σοβαρών πιθανοτήτων για εκατομμύρια ουγγιές, ούτε προβλεψεις εσόδων και εξόδων.
192. Στη γραπτή αναφορά του, που κατατέθηκε ως πειστήριο μαζί με τις άλλες τρεία αναφορές των ειδικών, ο κ.Anthony καταλήγει ότι πριν λάβει τις πληροφορίες της Άλφα, η TVX είχε ήδη «μια σημαντική ποσότητα γενικά διαθέσιμων πληροφοριών για την Κασσάνδρα», ότι «θα πρέπει να γνώριζε τις τεχνικές επεξεργασίας του δυσκατέργαστου χρυσού», και ότι «θα πρέπει να το θεωρούσε δεδομένο ότι η εκμετάλλευση της Ολυμπιάδας…θα περιλάμβανε την υδατική οξείδωση υπό πίεση, σαν τη μέθοδο που επιλέγεται σταθερά». Συνεχίζει εκφράζοντας τη γνώμη ότι ο ενθουσιασμός της TVX για να μιλήσει με την Άλφα για την Κασσάνδρα ήταν λόγω της συμφωνίας αποκλειστικότητας που είχε διαπραγματευτεί και «δεν σχετίζονταν με τις πληροφορίες». Είπε στην εξέτασή του ότι η άποψή του δεν άλλαξε όταν διάβασε τα αντίγραφα όλων των καταθέσεων αυτής της δίκης.
193. Ωστόσο, κατά την εξέτασή του από τους αντίδικους, ο κ.Anthony αναγνώρισε ότι τα στοιχεία της δίκης έδειχναν ότι η TVX δεν είχε κανέναν φάκελλο πάνω στην Κασσάνδρα, πριν από την παρουσίαση της Άλφα. Στο τέλος είπε ότι στην αναφορά του δεν είχε την πρόθεση να υποδηλώσει ότι η TVX είχε πράγματι στοιχεία για την Κασσάνδρα, πριν να της τα φέρει η Άλφα.
194. Επίσης έγινε αναφορά στο ιστορικό των προσπαθειών πώλησης της ιδιοκτησίας από το 1991 ως το 1994 και παραδέχθηκε ότι , παρά την άποψη του ότι το δυναμικό του χρυσού ήταν τόσο προφανές σε όλους, καμμία εταιρεία δεν έκανε ποτέ προσφορά για τα μεταλλεία, εκτός από την ασύμβατη με τους όρους προσφορά που έκανε η Curragh.
195. Επίσης έγινε αναφορά στο ιστορικό της παρουσίασης της ιδιοκτησίας και των δυνατοτήτων της στην TVX στα τέλη Οκτωβρίου 1993, της επίσκεψης στο Τορόντο και στη θέση του μεταλλείου, καθώς και στη συμφωνία με την Άλφα. Δεν έμοιαζε να έχει πλήρη συνείδηση του ότι το Φύλλο Βασικών Σημείων και η Αναφορά Endeavour βισκόταν ήδη στα χέρια της TVX πριν προσκληθεί η Άλφα στο Ρίο, ούτε είχε επίγνωση του ότι ο κ.Batista ζήτησε από τον κ.Visagie στη συνάντηση να του παρουσιάσει τις εισροές για 200.000 ουγγιές χρυσού. Ωστόσο συμφώνησε ότι τα έγγραφα πρέπει να είχαν αρκετό ενδιαφέρον για την TVX ώστε να προσκαλέσει την Άλφα στο Ρίο. Επίσης συμφώνησε με τον κ. McOuat ότι κανονικά θα έπρεπε η TVX να προχωρήσει στην επιβεβαίωση των πληροφοριών που πήρε, όπως και έκανε. Τέλος συμφώνησε ότι, εκτός από μερικά άρθρα που ο κ. Ambrus πήρε από κάποιον φίλο, όλα όσα είχε η TVX όταν αποφάσισε να προχωρήσει στη συμφωνία, βάση του «χαμηλού κόστους εισόδου και των τρομακτικών δυνατοτήτων», ήταν οι πληροφορίες της Άλφα και όσα έμαθε η TVX από την επίσκεψή της στο μεταλλείο.
196. Στον κ.Anthony είχε δοθεί ένα φάκελος για αυτό το θέμα, ο οποίος φαίνεται πως εξέθετε τις θέσεις και τα επιχειρήματα της TVX και επίσης, είχε συζητήσει το θέμα με συμβούλους και με τον κ.Hick. Κατά τη γνώμη μου, η αναφορά του και η κατάθεσή του φανερώνουν μια προσέγγιση που ταιριάζουν περισσότερο σε ένα δικηγόρο, παρά σε έναν ανεξάρτητο ειδικό.
197. Ο κ.Farquharson ήταν πολύ πιο προσεκτικός στην αναφορά του και στην παρουσίαση των απόψεών του γι'αυτά τα θέματα. Δεν έφτασε να πει ότι δεν υπήρχε τίποτα νέο ή καινοφανές στις πληροφορίες της Άλφα. Σχολίασε ότι η ιδέα της αύξησης της παραγωγής του μεταλλείου ώστε να παράγει περισσότερο χρυσό, που βρισκόταν στην Αναφορά Endeavour, ήταν προφανής και ήδη αναγνωρισμένη από τη ΜΕΤΒΑ, όπως ήταν και η ιδέα της χρήσης της βιο-οξείδωσης για την εξαγωγή του χρυσού, αν και η ΜΕΤΒΑ προτιμούσε τη μέθοδο της υδατικής οξείδωσης υπό πίεση. Δέχτηκε ότι η Αναφορά Αποθεμάτων Χρυσού, με τον κατάλογο των πιθανών πηγών χρυσού της ιδιοκτησίας που περιείχε, ήταν χρήσιμη σαν βάση για την αξιολόγηση της αυτοψίας. Ωστόσο, πίστευε ότι η ιδέα της βαθειάς επέκτασης της Ολυμπιάδας, δεν μπορούσε να αποδοθεί στον κ.Visagie, αλλά μάλλον στους γεωλόγους του μεταλλείου, που αποφάσισαν να κάνουν τις απομακρυσμένες γεωτρήσεις. Έδωσε έμφαση στο γεγονός ότι κάποιες από τις πληροφορίες της Άλφα είχαν αναπτυχθεί από συμβούλους της Curragh και είχαν χρησιμοποιηθεί από τον κ.Visagie. Επίσης πίστευε ότι ,κάποιος έμπειρος σε μεταλλευτικά θέματα θα είχε σημαντικές απορίες για κάποια από τα περιεχόμενα της Ενημερωσης Αποθεμάτων Χρυσού, ενώ άλλα θα τα είχε δεχτεί με προθυμία. Συμφώνησε ότι 10,5 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού το 1993 θα ήταν μια από τις μεγαλύτερες γνωστές συγκεντρώσεις πιθανών πηγών χρυσού. Ωστόσο, επειδή πολλές από τις δυνατότητες που εντόπιζε η Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού δεν ήταν οικονομικές, δεν θα μπορούσαν να περιληφθούν στον όρο «δυναμικό».
198. Επίσης συμφώνησε ότι κανένα έγγραφο πριν το 1993 δεν προσδιορίζει ποσοτικά και δεν δίνει καμμία τάξη μεγέθους του δυναμικού και ότι, παρά τις προσπάθειες της Kidder Peabody και της Citibank στις αρχές του 1990, ούτε η ΜΕΤΒΑ ούτε τα Μ.Κ.πουλήθηκαν, αν και είχαν κάνει γνωστή την ύπαρξη χρυσού εκεί σε αρκετές μεγάλες μεταλλευτικές εταιρείες. Επίσης συμφώνησε ότι πριν την Αναφορά Endeavour κανένα έγγραφο δεν περιλάμβανε τις προβλεπόμενες εισροές. Συμφώνησε ότι, αυτά που προβλέπει η Αναφορά Endeavour, θα ήταν ένα καλό σημείο από το οποίο να ξεκινήσει κάποιος και να κάνει τις δικές του εκτιμήσεις.
Συμπέρασμα #2
199. Συμπεραίνω ότι οι γνώμες των ειδικών που δέχομαι, κλίνουν περισσότερο ή λιγότερο στο ότι ο κ.Visagie είχε πράγματι να συνεισφέρει νέα και καινοφανή πράγματα στις υπάρχουσες πληροφορίες και στην προοπτική της Κασσάνδρας ,και ότι αυτά είχαν αξία. Συμπεραίνω επίσης, βάσει των γεγονότων και των απόψεων των ειδικών, ότι ο κ.Visagie ανέπτυξε νέες πληροφορίες, νέες θεωρίες και νέες παρουσιάσεις των στοιχείων που υπήρχαν, έτσι ώστε δημιούργησε νέες πληροφορίες, οι οποίες ήταν εμπιστευτικές σε αυτόν μέχρι που τις αποκάλυψε σε άλλους.
3) Έγιναν οι πληροφορίες της Άλφα δημόσια γνωστές, μέσω του Τεύχους Διακύρηξης και του Σχεδίου Εργοστασίου Χρυσού του Απριλίου 1994, ή του Υπομνήματος Προσφοράς για τα μεταλλεία του Οκτωβρίου 1994, ή με άλλο τρόπο πριν κάνει η TVX την προσφορά της;
200. Ο κ.McOuat τόνισε ότι το Υπόμνημα Προσφοράς του Οκτωβρίου:
a) δεν περιέχει κανένα σχέδιο ώστε να γίνουν οι δραστηριότητες μολύβδου/ψευδαργύρου οικονομικές, με θετικό ισοζύγιο
b) δεν αναφέρεται σε 10 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού
c) δεν αναφέρεται σε βαθειές επεκτάσεις 2 εκατομμυρίων τόνων στο κοίτασμα της Ολυμπιάδας
d) δεν δείχνει τα τέλματα των 2,4 εκτομμυρίων τόνων
e) δεν δείχνει 10 εκατομμύρια τόνους αποθεμάτων μεταλλεύματος στο Μαδέμ Λάκκο και στις Μαύρες Πέτρες
f) Η περιεκτικότητα χρυσού στα δύο μαζί παρουσιάζεται να είναι 3,1 γραμ. ανά τόνο, ενώ στην Αναφορά Αποθεμάτων Χρυσού, οι δύο περιεκτικότητες αναφέρονται χωριστά ότι είναι 2 γραμ. και 7,5 γραμ., και διαφέρουν και οι ποσότητες
g) Οι Σκουριές και η Φισώκα δείχνουν και οι δύο χαμηλότερη ποσότητα και περιεκτικότητα
Κατέληξε ότι το Υπόμνημα Προσφοράς δεν περιέχει πληροφορίες της ίδιας έκτασης με την Αναφορά Endeavour και την Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού και επιπλέον ότι η γεωλογική ερμηνεία της Άλφα και η συνολική ποσότητα του χρυσού δεν έγιναν ποτέ δημόσιο κτήμα το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο 1994.
201. Ο κ.Lattanzi κατέθεσε ότι το Υπόμνημα Προσφοράς του Οκτωβρίου 1994 δεν περιέχει τις νέες και καινοφανείς πληροφορίες, τις οποίες αναγνώρισε στην Αναφορά Endeavour, στην Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού και στην προφορική παρουσίαση του κ.Visagie στην TVX , και έδωσε κάποια παραδείγματα αναλογα με αυτά του κ.McOuat. Στην εξέταση από τους αντίδικους έγινε αναφορά στο Τεύχος Διακύρηξης του Απριλίου 1994 και συμφώνησε ότι περιείχε μια περιγραφή του εργοστασίου χρυσού της Ολυμπιάδας, που περιλάμβανε εισροές και κόστος κατασκευής και λειτουργίας του εργοστασίου, τα οποία ήταν παρόμοια με αυτά της Αναφοράς Endeavour και με αυτά που είχε ετοιμάσει ηTVX.
202. Από τον κ.Anthony δεν ζητήθηκε να αναφερθεί σε αυτό το θέμα. Ο κ.Farquharson είπε ότι, μετά τον τερματισμό της συμφωνίας χρηματοδότησης κοινοπραξίας, όλες οι πληροφορίες της Άλφα έγιναν γνωστές με το Τεύχος Διακύρηξης της Εκκαθαρίστριας, δηλαδή το Υπόμνημα Προσφοράς του Οκτωβρίου. Στη γραπτή αναφορά του είπε ότι η TVX θα έπρεπε να μεταχειριστεί τις πληροφορίες της Άλφα σαν εμπιστευτικές, μέχρι να γίνουν γενικά γνωστές στη μεταλλευτική βιομηχανία «όπως μάλλον συνέβη όταν η ιδιοκτησία της Κασσάνδρας βγήκε σε δημόσιο πλειστηριασμό το 1994» (η έμφαση δική μου),
Συμπέρασμα #3
203. Η θεώρηση της Κασσάνδρας βασικά σαν χρυσωρυχείο από την Άλφα αρθρώθηκε τελικά και από την Ελληνική Κυβέρνηση και την Εκκαθαρίστρια τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο 1994. Ωστόσο, όλη η λεπτομερής εργασία που είχε γίνει από την Άλφα, συμπεριλαμβανομένου και του ποσοτικού προσδιορισμού του χρυσού δεν αναπαράγεται ακριβώς στα έγγραφα του 1994.
4) Χρησιμοποίησε η TVX τις πληροφορίες της Άλφα στην προσφορά της για τα μεταλλεία;
204. Ο κ.ΜcOuat αρχικά σχολίασε ότι θα πρέπει να ήταν πολύ χρήσιμο για μια εταιρεία να έχει τα έγγραφα της Endeavour και των Αποθεμάτων Χρυσού ένα χρόνο πριν εκδοθεί το Υπόμνημα Προσφοράς του 1994.
205. Επίσης συνέκρινε την Αναφορά Αυτοψίας της TVX του 1994 με την Αναφορά Endeavour και την Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού και κατέληξε ότι δεν υπήρχαν ιδιαίτερα πολλά νέα στοιχεία στην Αναφορά Αυτοψίας της TVX.
206. Ωστόσο στην εξέτασή του από τους αντίδικους συμφώνησε ότι στην πραγματικότητα υπήρχαν αρκετές διαφορές στον προτεινόμενο τρόπο λειτουργίας των μεταλλείων. Για παράδειγμα, από την αυτοψία φαίνεται ότι η TVX σκόπευε,εκείνη την εποχή, να προχωρήσει με τη μέθοδο της υδατικής οξείδωσης και όχι με την βιο-οξείδωση που συνιστούσε η Άλφα. Επίσης συμφώνησε ότι η TVX σχεδίαζε να κλείσει το Μαδέμ Λάκκο και τις Μαύρες Πέτρες και να μη συνεχίσει τη λειτουργία τους όπως πρότεινε η Αναφορά Endeavour. Μια άλλη διαφορά στην προσέγγιση είναι ότι η TVX σχεδίαζε να κλείσει το μύλο του Στρατωνίου, και όχι να τον επεκτείνει. Επίσης η TVX σκόπευε να αντιμετωπίσει το θέμα της εργασίας
διαφορετικά από την Endeavour , δηλαδή να μην εγγυηθεί απολύτως καμμία θέση εργασίας στο υπάρχον προσωπικό. Σημείωσε ότι δεν υπάρχει καμμία αναφορά πιθανής τοπικής αντίδρασης στην Αναφορά Endeavour, αλλά υπάρχει στη μελέτη αυτοψίας της TVX.
207. Ο κ.Lattanzi συμπέρανε ότι δεν υπήρχε καμμία ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην περίληψη της αυτοψίας της TVX του Νοεμβρίου 1994 και στις πληροφορίες που της παρέδωσε η Άλφα το 1993. Αναφέρθηκε στο ότι υπήρχε μια κοινή γραμμή, να εκσυγχρονιστεί και να γίνει επικερδής η λειτουργία, αν και αναγνώρισε ότι υπήρχαν διαφορές στις λεπτομέρειες όπως στο κόστος, στη μέθοδο επεξεργασίας του χρυσού, στην ιδέα του να κλείσουν ο Μαδέμ Λάκκος και οι Μαύρες Πέτρες αντί να εξορυχθούν, όμως όλα αυτά θεωρούσε ότι είναι διαφορές στην έμφαση. Σημείωσε ότι από το 1997, η TVX εξορύσσει μετάλλευμα από τα δύο μεταλλεία και δεν τα έχει κλείσει. Επίσης, επειδή οι αναφορές της TVX τώρα δείχνουν πάνω από 12 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού, μεγάλο μέρος των οποίων δεν ανήκουν στην κατηγορία του «δυναμικού», θεωρεί η γεωλογική σύλληψη του κ. Visagie επιβεβαιώθηκε.
208. Πάνω στο ζήτημα του αν η TVX πράγματι χρησιμοποίησε κάτι από το έγγραφο της Endeavour, ο κ.Lattanzi είπε ότι αν και μπορεί κάποιος άλλος να έκανε τελικά τις ίδιες σκέψεις ή ίσως κάποιες ιδέες της Αναφοράς Endeavour να ήταν βασισμένες σε δουλειά άλλων, πιστεύει ότι η κοινή ιδέα των τριών στοιχείων, της γεωλογικής θεώρησης, του σχεδίου ανάπτυξης και των προσδοκώμενων εισροών και εξόδων, περνούν από την Αναφορά Endeavour στις μελέτες αυτοψίας της TVX (του 1993 και του 1994) και τελικά στην προσφορά της TVX. Είπε ότι δεν έβλεπε καμμία απόδειξη του ότι κάποιος άλλος που είδε τα μεταλλεία κατέληξε σε αυτές τις ιδέες.
209. Ο κ.Lattanzi ωστόσο, συμφώνησε κατά την εξέταση από τους αντίδικους, ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ της αυτοψίας της TVX του 1994 και στο έγγραφο της Endeavour, όπως περιέγραψε ο κ.McOuat, συν για παράδειγμα κάποια περιβαλλοντικά θέματα. Επιπλέον, αν και θεωρούσε ότι κάποιες διαφορές ήταν βελτιώσεις του υλικού της Endeavour, συμφώνησε ότι δεν υπήρχε κάτι ιδιαίτερο που να υποδεικνύει ότι η περίληψη του ισοζυγίου πληρωμών στο έγγραφο προσφοράς της TVX είχε αντιγραφεί από την Endeavour.
210. Ο κ.Lattanzi αναφέρθηκε επίσης στην προσφορά της Newcrest για τα μεταλλεία. Συμφώνησε ότι γενικά, η ίδια κοινή ιδέα της επέκτασης και του εκσυγχρονισμού των μεταλλείων, βρίσκεται και εκεί, αν και χωρίς καθόλου λεπτομέρειες.
211. Οι ειδικοί της υπεράσπισης έδωσαν και οι δύο την άποψη ότι η TVX δεν χρησιμοποίησε τις πληροφορίες της Άλφα στην προσφορά της για τα μεταλλεία, αλλά βασίστηκε αποκλειστικά στη δική της αυτοψία. Από τον κ.Anthony ζητήθηκε, όπως και από τους άλλους ειδικούς, να διαβάσει την Αναφορά Αυτοψίας της TVX (1994), και από αυτή να αποφασίσει αν η TVX χρησιμοποίησε κάποιες πληροφορίες της Άλφα. Απάντησε ότι υπάρχουν γενικές ομοιότητες στην προσέγγιση, αλλά τίποτα συγκεκριμένο, και μεγάλος αριθμός διαφορών. Επίσης ,συνέκρινε την προσφορά της Newcrest με της TVX και με το έγγραφο της Endeavour και βρήκε ότι η προσφορά της Newcrest, βρισκόταν πιο κοντά στην προσφορά της TVX, από ότι στο έγγραφο της Endeavour, γιατί ήταν και οι δύο προσφορές.
212. Κατά την εξέτασή του από τους αντίδικους επιβεβαίωσε ότι η γνώμη του βασιζόταν αποκλειστικά στα έγγραφα και όχι σε γνώση του ποιες πληροφορίες είχαν ο κ.Batista ή το Συμβούλιο. Επίσης πήρε τη θέση ότι αν και η ίδια η TVX αναφερόταν στην προσφορά της στο γεγονός ότι είχε κάνει δύο ταξίδια αυτοψίας, και ο κ. Hick επιβεβαίωσε στη μαρτυρία του ότι το πρώτο ήταν το Νοέμβριο του 1993, εκείνο το ταξίδι δεν ήταν αυτοψία. Αυτό ήταν σημαντικό σχετικά με το πώς
μεταχειρίστηκε η TVX στην προσφορά της τα στοιχεία της Άλφα, τα οποία είχε επιδιώξει να επιβεβαιώσει με το πρώτο της ταξίδι στα μεταλλεία. Ο κ.Anthony χρησιμοποίησε τη διαφωνία του με τον όρο «αυτοψία» για να αποφύγει να μιλήσει για αυτό το σημείο.
213. Ο κ.Farquharson επίσης έδωσε τη γνώμη ότι «έχοντας διαβάσει τι έκανε η TVX τόσο το 1993, όσο και το Νοέμβριο του 1994, και γνωρίζοντας κάποια από τα πρόσωπα που ασχολήθηκαν, είμαι αρκετά σίγουρος ότι έφτασαν από μόνοι τους στα συμπεράσματά τους». Συνέχισε λέγοντας ότι οι ιδέες ήταν λογικές και ότι οποιοσδήποτε έμπειρος με τα μεταλλευτικά πράγματα θα είχε καταλήξει σ'αυτές από μια επισκεψη στο μεταλλείο.
Συμπέρασμα #4
214. Οι ειδικοί στην πραγματικότητα δεν βοήθησαν και πολύ το δικαστήριο σχετικά με το αν η TVX χρησιμοποίησε πληροφορίες που πήρε από την Άλφα, όταν έκανε τελικά την προσφορά της για τα μεταλλεία. Η TVX ήταν σαφής στη μαρτυρία της ότι από τη δική της πλευρά, είχε κάνει όλες τις απαραίτητες έρευνες και αναλύσεις και βασίζόταν μόνο στη δική της δουλειά. Το ερώτημα για το δικαστήριο είναι τελικά πόσο χρήσιμα ή πόσο πολύτιμα για την TVX ήταν η αρχική βαθειά κατανόηση του θέματος και το προβάδισμα, τα οποία μοιράστηκε η Άλφα με την TVX τον Oκτώβριο και το Νοέμβριο 1993.
5) Υπάρχει καμμία βιομηχανική πρακτική που να αφορά την περίπτωση της προσφοράς κάποιου για μια ιδιοκτησία, μετά τον τερματισμό μιας συμφωνίας χρηματοδότησης, για την ίδια ιδιοκτησία, με κάποιον άλλον;
215. Οι ειδικοί των εναγόντων και οι ειδικοί των εναγομένων διαφωνούν και σε αυτό το ζήτημα.
216. Ο κ.McOuat κατέθεσε με βεβαιότητα ότι υπάρχει μια πρακτική στη μεταλλευτική βιομηχανία ότι μια μεγάλη εταιρεία, η οποία έχει αποσυρθεί από μια συμφωνία χρηματοδότησης με έναν γεωλόγο ή μια μικρή μεταλλευτική εταιρεία, θυσιάζει όλα της τα δικαιώματα, και δεν θα κυνηγήσει το σχέδιο για λογαριασμό της χωρίς το άλλο μέρος. Στην εξέτασή του από τους αντίδικους αναγνώρισε ότι δεν είχε υπ'όψιν του γραπτά άρθρα για το θέμα και ότι ήταν η προσωπική του άποψη, αλλά είπε ότι η άντίθετη προσέγγιση αντίκειται τόσο στην μεταλλευτική όσο και στην κοινή επιχειρηματική πρακτική.
217. Ο κ.Lattanzi επίσης εξέφρασε την άποψη ότι υπάρχει μια πρακτική στη μεταλλευτική βιομηχανία ότι ο παροχέας της χρηματοδότησης για ένα πρόγραμμα, ο οποίος τερμάτισε τη χρηματοδότηση, δεν μπορεί να κυνηγήσει την ευκαιρία από μόνος του.
218. Ο κ.Anthony και ο κ.Farquharson αμφισβήτησαν την ύπαρξη μιας τέτοιας πρακτικής. Ο κ.Αnthony δήλωσε ότι δεν υπάρχει μια καθορισμένη πρακτική της μεταλλευτικής βιομηχανίας και ότι η συμπεριφορά των δύο πλευρών ορίζεται από τη συμφωνία που έχουν κάνει.
219. Ο κ.Farquharson επίσης είπε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη πρακτική και ότι όλα καθορίζονται από τις συγκεκριμένες περιστάσεις. Ωστόσο εξέφρασε την έκπληξή του που η συγκεκριμένη συμφωνία χρηματοδότησης δεν περιείχε έναν όρο μηανταγωνισμού, για ορισμένο χρόνο και γεωγραφική περιοχή, όρος ο οποίος, όπως είπε, είναι πολύ συνηθισμένος στη βιομηχανία και είναι μια μάλλον καθιερωμένη βιομηχανική πρακτική. Επίσης εξέφρασε την άποψη ότι στη μεταλλευτική βιομηχανία όταν κάποιος επισημαίνει σε κάποιον άλλον μια ευκαιρία τότε, σε αυτόν που συνέλαβε την ιδέα, οφείλεται κάποιο είδος ανταλλάγματος, το οποίο υπολογίζεται με διάφορους τρόπους
220. Κατά τη γνώμη μου η άποψη του κ.Farquharson δεν είναι πολύ διαφορετική από του κ.McOuat και του κ.Lattanzi πάνω σ'αυτό το ζήτημα. Το να μην υπάρξει ανταγωνισμός μετά τον τερματισμό μιας συμφωνίας χρηματοδότησης, τουλάχιστον μέσα σε κάποια χρονικά και γεωγραφικά πλαίσια, είναι η πρακτική ή η προσδοκία της μεταλλευτικής βιομηχανίας. Ο κ.Anthony είναι από την Αγγλία και μπορεί να μην έχει τόσο καλή γνώση των βιομηχανικών πρακτικών στον Καναδά, όσο οι άλλοι τρείς κύριοι.
Συμπέρασμα #5
221. Συμπεραίνω ότι υπάρχει μια πρακτική της μεταλλευτικής βιομηχανίας, ή μια γενική αντίληψη ότι, αφού μια μεγάλη μεταλλευτική εταιρεία τερματίσει μια συμφωνία χρηματοδότησης με μια μικρότερη, η μεγάλη εταιρεία δεν ανταγωνίζεται με τη μικρή για την ιδιοκτησία. Η απαγόρευση αυτή πιθανόν να είναι περιορισμένης διάρκειας.
Γ. ΖΗΤΗΜΑΤΑ
222. Οι ενάγοντες στηρίζουν την κατηγορία σε τρία σημεία:
a) αθέτηση της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας
b) παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης σαν έναν επιπλέον λόγο δράσης κατά της μη-εγκεκριμένης χρήσης των εμπιστευτικών πληροφοριών της Άλφα
c) παράβαση του καθήκοντος σεβασμού.
Η εναγόμενη εταιρεία αρνείται την κάθε μια από αυτές τις παραβάσεις και τα
καθήκοντα, και παρουσιάζει τα παρακάτω επιχειρήματα προς υπεράσπιση της:
d) οι πληροφορίες των εναγόντων ανήκαν στην Curragh και όχι σε αυτούς και συνεπώς δεν έχουν κανένα έννομο δικαίωμα να εγείρουν καμμία απαίτηση σχετικά με αυτές τις πληροφορίες.
e) οι ενάγοντες δεν μπορούν να επικαλούνται καμμιά υποτιθέμενη παράβαση καθήκοντος σεβασμού, διότι ο κ. Stephenson δεν είπε στον κ.Hick ότι η άποψη της Άλφα ήταν ότι η TVX δεν είχε την άδεια να κάνει προσφορά για τα μεταλλεία για δικό της λογαριασμό
f) οι ενάγοντες δεν δικαιούνται καμμία αποζημίωση γιατί δεν έρχονται στο δικαστήριο «με καθαρά χέρια».
Το τελικό ζήτημα είναι το εξής :
g) Αν οι ενάγοντες επιτύχουν σε κάποια ή σε όλα τα αιτήματά τους, τι δικαιούνται σαν αποζημίωση: α) ολόκληρη την ιδιοκτησία ως καταπίστευμα β) Το ποσοστό της ιδιοκτησίας που τους αντιστοιχεί από τη συμφωνία ως καταπίστευμα, γ) ζημίες έναντι του α) ή του β), δ) εύρετρα ή ε) ζημίες σαν αποζημίωση για την αξία των εμπιστευτικών πληροφοριών;
223. Πριν αναλύσουμε τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας και τις πληροφορίες που δόθηκαν, είναι σωστό να ασχοληθούμε σ'αυτό το σημείο με τη θέση της υπεράσπισης ότι οι ενάγοντες δεν έχουν κανένα νόμιμο δικαίωμα να εφαρμόσουν τη Συμφωνία, καθώς όλες τους οι πληροφορίες ανήκαν στην Curragh.
i) Οι νομικές συνέπειες του γεγονότος ότι πολλές από τις εμπιστευτικές πληροφορίες της Άλφα προερχονταν από την Curragh και, κατά τα φαινόμενα της ανήκαν
224. Είναι ξεκάθαρο ότι ο κ.Visagie απέκτησε όλες τις γνώσεις και την αντίληψή του για τα Μεταλλεία Κασσάνδρας από τα ταξίδια του εκεί τον Αύγουστο του 1993, ενώ εργαζόταν ως υπάλληλος ή σύμβουλος για την Curragh. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα από τα έγγραφα που η Αλφα παρουσίασε στην TVX στο Ρίο, είτε είχαν δημιουργηθεί από τον ίδιο τον κ.Visagie όταν ήταν στην Curragh, είτε ήταν αναφορές συμβούλων πληρωμένες από την Curragh, είτε έγγραφα που απέκτησε ο κ. Visagie από τα μεταλλεία ενώ εργαζόταν για την Curragh. Επιπλέον, η προέλευση των γνώσεων του κ.Visagie και των εγγράφων της Curragh, ήταν προφανής στην TVX. Η πηγή ή η προέλευσή τους δεν κρατήθηκε μυστική, η TVX ενημερώθηκε για το παρελθόν του κ. Visagie, και μπορούσε να δει στα πρόσωπά τους ότι πολλά από τα έγγραφα που παρουσίασε η Άλφα είχαν ετοιμαστεί για την Curragh.
225. Τόσο ο κ.Visagie όσοκαι ο κ.Lean είχαν υπογράψει συμφωνίες εμπιστευτικότητας με την Curragh ή με μια συγγενική εταιρεία, οι οποίες προέβλεπαν ότι δεν μπορούσαν να κάνουν μονομερώς χρήση πληροφοριών που απέκτησαν ή ανέπτυξαν ενώ εργάζονταν εκεί, ακόμα και μετά τον τερματισμό της υπαλληλικής τους σχέσης με την εταιρεία. Ο κ.Visagie και ο κ.Stephenson έκαναν και οι δύο σαφές στην κατάθεσή τους ότι δεν είχαν καμμία πρόθεση να προχωρήσουν με την επιδίωξη της αγοράς των μεταλλείων από την Άλφα, αν η Curragh διατηρούσε την πρόθεση να το κάνει. Ωστόσο, μέχρι το τέλος Ιουλίου 1993 είχε γίνει ξεκάθαρο ότι η Curragh δεν θα προχωρούσε στην αγορά των μεταλλείων, και οι ενάγοντες προφανώς αποφάσισαν ότι ήταν ελεύθεροι τόσο να επιδιώξουν οι ίδιοι την αγορά των μεταλλείων, όσο και να χρησιμοποιήσουν όλες τις πληροφορίες που είχαν αποκτήσει ενώ εργαζόταν εκεί, καθώς και έγγραφα και αναφορές που είχαν στην κατοχή τους και που ανήκαν στην Curragh. Δεν υπήρξε καμμία ένδειξη στα στοιχεία της δίκης ότι κάποιος από τους δύο είχε λάβει την άδεια να πράξει τα παραπάνω.
226. Βάσει αυτών των στοιχείων, η θέση της εναγόμενης εταιρείας είναι ότι οι ενάγοντες δεν έχουν κανένα δικαίωμα οι ίδιοι στις πληροφορίες και καμμία νομική υπόσταση για να επιβάλλουν τα δικαιώματα της Curragh και συνεπώς, στην έκταση που οι απαίτησή τους βασίζεται στην παροχή εμπιστευτικών πληροφοριών, πρέπει να απορριφθεί.
227. Οι ενάγοντες βασίζονται στην απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση Fraser εναντίον Evans (1969), όπου ο κ. Fraser ήθελε να επιβάλλει την δημοσίευση από τους Κυριακάτικους Ταϊμς μιας αναφοράς που είχε ετοιμάσει ως σύμβουλος της Ελληνικής Κυβέρνησης, κάτω από μια συμφωνία εμπιστευτικότητας. Το δικαστήριο αρνήθηκε, εν μέρει διότι μόνο η Ελληνική Κυβέρνηση είχε το δικαίωμα να διαμαρτυρηθεί για τη δημοσίευση τέτοιων εμπιστευτικών πληροφοριών, εφ'όσον σε
αυτήν ανήκαν οι πληροφορίες και σε αυτήν οφειλόταν η εμπιστοσύνη. Ο κ.Fraser τους είχε πουλήσει την αναφορά και δεν είχε κανένα νόμιμο δικαίωμα να διαμαρτύρεται.
228. Η εναγόμενη εταιρεία προτείνει ότι, ανάλογα, οι ενάγοντες δεν έχουν κανένα νόμιμο δικαίωμα να διαμαρτύρεται για την υποτιθέμενη χρήση εκ μέρους της TVΧ εμπιστευτικών πληροφοριών, γιατί αυτές οι πληροφορίες ανήκαν στην Curragh, όχι στην Άλφα, και η Curragh δεν διαμαρτύρεται, τουλάχιστον όχι σ'αυτό το δικαστήριο.
229. Κατά τη γνώμη μου η υπόθεση Fraser δεν έχει εφαρμογή στην υπόθεση που δικάζει αυτό το δικαστήριο. Το νόμιμο δικαίωμα των εναγόντων βασίζεται στην Συμφωνία Εμπιστευτικότητας, στην Συμφωνία Χρηματοδότησης Κοινοπραξίας και στη σχέση που υπήρχε ανάμεσα στα δύο μέρη και στηρίζονταν στην αποκάλυψη εμπιστευτικών πληροφοριών και στη συμφωνία να δημιουργήσουν μια κοινοπραξία ώστε να αποκτήσουν τα μεταλλεία. Στην υπόθεση Fraser, ο κ.Fraser δεν είχε καμμία σχέση με τους Κυριακάτικους Ταϊμς, εκτός του ότι τους έδωσε μια συνέντευξη σχετικά με την αναφορά του, πριν σκεφτεί καλύτερα την όλη κατάσταση. Επειδή δεν είχε καμμιά νόμιμη σχέση, βάσει της οποίας να υποβάλλει την μήνυση, χρειαζόταν μια αιτία για να προβεί σε νομικές ενέργειες και ένα νόμιμο δικαίωμα για να διεκδικήσει. Δεν είχε τίποτα από τα δύο.
230. Σε αυτή την περίπτωση οι ενάγοντες δεν στερούνται του νόμιμου δικαιώματος να μυνήσουν. Ωστόσο, το γεγονός ότι φαίνεται πως έχουν κάνει χρήση εμπιστευτικών πληροφοριών και εγγράφων που ανήκαν στην Curragh, χωρίς την έγκριση να το κάνουν, είναι κατ'αρχήν προβληματικό για το δικαστήριο, όταν ζητούν να επιβάλλουν δικαιώματα που βασίζονται σ'αυτές τις ίδιες πληροφορίες. Φυσικά, το να αντιστέκεται η TVX στην επιβολή τους, βάσει του γεγονότος ότι αυτές οι πληροφορίες ανήκαν στην Curragh, όταν τις έλαβε και έκανε τη συμφωνία με τους ενάγοντες, ενώ δεν υπάρχει καμμία ένδειξη ενδιαφέροντος ή αμφισβήτησης δικαιωμάτων από την πλευρά της Curragh, είναι κάπως ανειλικρινές.
231. Δεν προβλήθηκε με επιχειρήματα από την εναγόμενη εταιρεία το ότι είχε συνάψει ένα παράνομο συμβόλαιο με τους ενάγοντες, σχετικά με τις πληροφορίες κάποιου άλλου, και συνεπώς το συμβόλαιό τους δεν μπορεί να εφαρμοστεί από το δικαστήριο. Αν και το δικαστήριο μπορεί να είναι υποχρεωμένο, για λόγους πολιτικής, να μην εφαρμόσει ένα παράνομο συμβόλαιο: Menard εναντίον Genereux 1982) , αυτή δεν είναι η περίπτωση που οι δύο συμβαλλόμενοι επιχειρούσαν να εξαπατήσουν κάποιον τρίτο. Δεν υπήρχε τίποτα το μυστικό σχετικά με την ύπαρξη της Άλφα, ούτε σχετικά με τις προσπάθειές της να αγοράσει τα μεταλλεία, από μόνη της ή μαζί με την TVX, ούτε σχετικά με αυτή τη δίκη. Επιπλέον, οι ενάγοντες είχαν δηλώσει εγγράφως την πρόθεσή τους να μην ανταγωνιστούν με την Curragh για τα μεταλλεία.
232. Η αποκάλυψη από την Άλφα και η χρήση και από τα δύο μέρη των εμπιστευτικών πληροφοριών της Curragh θα μπορούσε να θεωρηθεί αθέτηση συμβολαίου, ή ακόμη και αδίκημα, αν η Curragh μπορούσε να παρουσιάσει ζημίες. Όμως χωρίς μια διαμαρτυρία από την Curragh, και μία δίκη με την Curragh όπου θα ανακαλυφθούν τα γεγονότα, δεν θεωρώ ότι αυτό το δικαστήριο έχει αρκετά στοιχεία ώστε να αποφασίσει ότι η Συμφωνία Εμπιστευτικότητας μεταξύ της Άλφα και της TVX, στο βαθμό που καλύπτει πληροφορίες της Curragh, είναι ένα παράνομο
συμβόλαιο ή ένα που το δικαστήριο δεν θα πρέπει να εφαρμόσει.Ο συνήγορος υπεράσπισης επιβεβαίωσε ότι αν η Curragh ήθελε να εγείρει απαιτήσεις κατά της TVX ή της Άλφα για χρήση των εμπιστευτικών πληροφοριών της, θα μπορούσε να το κάνει.
ii) Αθέτησε η TVX τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας χρησιμοποιώντας εμπιστευτικές πληροφορίες της Άλφα όταν αγόρασε τα μεταλλεία;
233. Tα δύο μέρη υπέγραψαν δύο γραπτά δεσμευτικά συμβόλαια, με σκοπό αυτά τα συμβόλαια να καθορίσουν τις σχέσεις τους σχετικά με το αντικείμενο στο οποίο αναφέρονται, την απόκτηση και την από κοινού ιδιοκτησία των Μεταλλείων Κασσάνδρας.
a) Ήταν εμπιστευτικές οι πληροφορίες της Άλφα;
234. Το πρώτο συμβόλαιο ήταν η Συμφωνία Εμπιστευτικότητας που υπογράφηκε από τον κ.Stephenson και τον κ.Hick στις 27 Οκτωβρίου 1993 στο Ρίο, κατά το ξεκίνημα της συνάντησης μεταξύ των κυρίων Visagie και Stephenson για την Άλφα και τους κυρίους Batista, Hick, Ambrus και άλλων για την TVX. Πριν την υπογραφή της συμφωνίας, η TVX είχε λάβει από τον κ. McMaster της TD Securities την Αναφορά Endeavour, το Φύλλο Βασικών Σημείων και αυτή τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας. Τα δύο πρώτα έγραφα είχαν ετοιμαστεί για την Άλφα, ή για λογαριασμό της, μαζί με την Endeavour το φθινόπωρο του 1993, βασίζονταν σε πληροφορίες του μεταλλείου και σε επί τόπου επισκέψεις, και περιείχαν στοιχεία από τον κ.Visagie και τους ανθρώπους της Endeavour που περιέγραφαν την άποψή τους για την ευκαιρία αγοράς που παρουσίαζαν τα Μεταλλεία Κασσάνδρας. Ειδικά το Φύλλο Βασικών Σημείων συνοψίζει όλη τη θεώρηση της Άλφα για αυτή την ευκαιρία.
235. Η Συμφωνία Εμπιστευτικότητας δηλώνει από την αρχή το σκοπό της:
"Για να μπορέσετε να αξιολογήσετε την πιθανή συμμετοχή σας μαζί με την Άλφα Γκρουπ στην αγορά των περιουσιακών στοιχείων των Μεταλλείων Κασσάνδρας, τμήματος της ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ SA, Αθήνα, Ελλάδα, θα σας παραδώσουμε, μετά την υπογραφή από εσάς και παράδοση σε εμάς αυτής της γραπτής συμφωνίας, ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία και τις δραστηριότητες των Μεταλλείων."
236. Αφού υπογράφηκε η συμφωνία και ξεκίνησε η παρουσίαση, παρουσιάστηκαν συνολικά στην TVX πέντε κατηγορίες εγγράφων:
1) έγγραφα που περιλάμβαναν τομές και διαγράμματα, τα οποία αποκτήθηκαν από τα μεταλλεία κατόπιν μιας συμφωνίας εμπιστευτικότητας που υπέγραψε η Curragh ή η Άλφα με τη Citibank
2) έγγραφα που αποκτήθηκαν από τη ΜΕΤΒΑ προφανώς χωρίς την υπογραφή καμμίας συμφωνίας εμπιστευτικότητας, τα οποία ασχολούνταν με την ανάπτυξη του σχεδίου του εργοστασίου χρυσού και που συμπεριλάμβαναν πληροφορίες για τις μεθόδους της υδατικής οξείδωσης υπό πίεση και της βιο-οξείδωσης για την
εξαγωγή του δυσκατέργαστου χρυσού από τα συμπυκνώματα του πυρίτη, καθώς και πολλές πληροφορίες οικονομικής φύσεως σχετικά με ένα τέτοιο εργοστάσιο
3) έγγραφα που αποκτήθηκαν ή δημιουργήθηκαν από την Curragh, τα οποία ανέλυαν διάφορες πλευρές της περιουσίας των μεταλλείων και τα οποία είχαν ετοιμαστεί από εξωτερικούς συμβούλους, όπως η Hillsborough και η Kilborn , ή από τον ίδιο τον κ.Visagie
4) έγγραφα και προφορική ανάλυση πληροφοριών, μαζί με υπολογισμούς των πιθανών αποθεμάτων χρυσού στην ιδιοκτησία, συμπεριλαμβανομένων και των συμπυκνωμάτων, των τελμάτων και των ανεξερεύνητων περιοχών. Επίσης οικονομικές αναλύσεις για την αναβάθμιση των μεταλλείων μολύβδου και ψευδαργύρου, ώστε να γίνουν οικονομικά βιώσιμα και η βάση για την παραγωγή συμπυκνωμάτων από τα οποία θα εξαχθούν πολύ μεγάλες ποσότητες χρυσού,καθώς και λεπτομερή οικονομικά μοντέλα και προβλέψεις για όλες τις πλευρές των δραστηριοτήτων στο μέλλον, με βάση την κατασκευή ενός εργοστασίου βιο-οξείδωσης και ενός εργοστασίου υδατικής οξείδωσης υπό πίεση
5) αλληλογραφία με την Εκκαθαρίστρια και με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος καθώς και με Έλληνες δικηγόρους, σχετικά με την δέσμευση της Τράπεζας προς την Άλφα, δηλαδή με το αποκλειστικό δικαίωμα διαπραγμάτευσης της αγοράς των Μεταλλείων Κασσάνδρας, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1993, για το ποσό των $32.000.000
237. Όλες αυτές οι πληροφορίες ορίζονται από την Συμφωνία Εμπιστευτικότητας ως αποκλειστικές πληροφορίες και συνεπώς, καλύπτονται από τις υποχρεώσεις που θέτει η Συμφωνία στην TVX. Στην υπόθεση Saltman Engineering Co. Ltd. εναντίον Campbell Engineering Co. Ltd.(1963) , ο Λόρδος Green M.R.δήλωσε : «οι πληροφορίες που ονομάζονται εμπιστευτικές πρέπει, όπως καταλαβαίνω, πέραν του ότι έτσι ορίζονται από το συμβόλαιο, να έχουν το απαραίτητο γνώρισμα της εμπιστευτικότητας, δηλαδή δεν πρέπει να είναι κάτι το οποίο είναι δημόσιο κτήμα και δημόσια γνώση».
238. Ο ορισμός των αποκλειστικών πληροφοριών γίνεται υπό τον όρο ότι:
«Οι αποκλειστικές πληροφορίες δεν περιλαμβάνουν ωστόσο, πληροφορίες οι οποίες είναι οι γίνονται γενικά διαθέσιμες στο κοινό, εκτός αν αυτό είναι αποτέλεσμα αποκάλυψης από εσάς».
Σαν αποτέλεσμα αυτού του ορισμού, τα δύο μέρη συμφώνησαν ότι πληροφορίες οι οποίες κατ'αρχήν δεν ανήκουν στην Άλφα, όπως οι τομές κατά μήκος και κατά πλάτος του μεταλλείου, είναι αποκλειστικές πληροφορίες της Άλφα, όπως ορίζει η συμφωνία, εκτός αν είναι δημόσια γνωστές.
239. Για να μπορέσει η Άλφα να αποκτήσει πληροφορίες από τα μεταλλεία, είτε μέσω της Citibank, είτε μέσω της Εκκαθαρίστριας, είτε μέσω της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, της ζητήθηκε να υπογράψει μια συμφωνία εμπιστευτικότητας με τα μεταλλεία. Αντίθετα, ο κ.Δημητριάδης είπε ότι η ΜΕΤΒΑ έδινε ελεύθερα πληροφορίες σε όποιον τις ζητούσε, χωρίς να υπάρχει ανάγκη υπογραφής καμμίας συμφωνίας εμπιστευτικότητας. Οι ενάγοντες πήραν τη θέση ότι η απαίτηση μιας συμφωνίας εμπιστευτικότητας σημαίνει ότι οι πληροφορίες που αποκτήθηκαν με αυτόν τον τρόπο δεν ήταν γενικά διαθέσιμες στο κοινό και συνεπώς, μεταξύ της Άλφα και της TVX, παρέμεναν αποκλειστικές πληροφορίες της Άλφα.
240. Διαφωνώ. Κατά την άποψή μου, οι πληροφορίες που αποκτήθηκαν από τα μεταλλεία ανήκουν στην ίδια κατηγορία με τις πληροφορίες της ΜΕΤΒΑ, ακόμα κι αν οι μεταλλευτικές εταιρείες και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι έπρεπε να υπογράψουν μια συμφωνία εμπιστευτικότητας με το μεταλλείο ή με τη Citibank, για να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτές. Δηλαδή είναι πληροφορίες «γενικά διαθέσιμες στο κοινό», όπου ο όρος «κοινό» εδώ σημαίνει τη μεταλλευτική βιομηχανία. Δεν υπήρξε κανένα στοιχείο που να δείχνει ότι σε κάποια ενδιαφερόμενη μεταλλευτική εταιρεία δεν δόθηκε η ευκαιρία να υπογράψει τη συμφωνία και να αποκτήσει της πληροφορίες.
241. Στο Νέο Συντομευμένο Αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης, σελ.2404, μια έννοια της λέξης «κοινό» ως ουστιαστικό είναι: «ένα τμήμα της κοινωνίας που έχει ένα ειδικό ενδιαφέρον ή μια ειδική σχέση με συγκεκριμένο πρόσωπο ή αντικείμενο». Στην περίπτωση της υπόθεσης Bendix Home Systems Ltd. εναντίον Clayton et al. (1977), ο δικαστής MacFarlane αποφάσισε, βάσει των στοιχείων ότι οι πληροφορίες που τα στελέχη που αποχωρούσαν πήραν μαζί τους για να ξεκινήσουν μια νέα, ανταγωνιστική εταιρεία, δεν ήταν εμπιστευτικές διότι "οι περισσότερες από αυτές θα βρίσκονταν εντός του πεδίου γνώσεων οποιουδήποτε σχετικού προσώπου στη βιομηχανία, ή θα ήταν ζητήματα που θα μπορούσαν να εξακριβωθούν μετά από κάποια έρευνα". Παρόμοια είναι και η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Οντάριο στην υπόθεση Cradle Pictures Ltd. εναντίον Penner et al. (1977), ότι οι πληροφορίες για τις οποίες απαιτήθηκε εμπιστευτικότητα, σχετικές με φωτογραφικά θέματα, ήταν γνωστές ή διαθέσιμες σε οποιονδήποτε επαγγελματία φωτογράφο. Με άλλα λόγια, όταν κανείς εξετάζει την εμπιστευτικότητα πληροφοριών, με βάση τη διαθεσιμότητα τους στο κοινό, εξετάζει το σχετικό κοινό και όχι το γενικό κοινό, το οποίο δεν έχει κανένα ενδιαφέρον ή κανένα λόγο να έχει πρόσβαση σε τέτοιου είδους πληροφορίες.
242. Συνεπώς, οι πληροφορίες του μεταλλείου και της ΜΕΤΒΑ που αποκάλυψε η Άλφα στην TVX, ήταν γενικά διαθέσιμες στο κοινό και δεν καλύπτονταν από τη συμφωνία.
243. Οι άλλες πληροφορίες που αποκαλύφθηκαν ήταν η αλληλογραφία με τις Ελληνικές Αρχές, σχετικά με το αποκλειστικό δικαίωμα διαπραγμάτευσης της αγοράς,και οι γραπτές και προφορικές αναλύσεις του κ.Visagie σχετικά με τα αποθέματα χρυσού και με τον τρόπο να γίνει το μεταλλείο ένα επικερδές χρυσωρυχείο, που θα εκμεταλλεύεται επίσης το μόλυβδο και τον ψευδάργυρο. Αυτές οι πληροφορίες δεν ήταν γενικά διαθέσιμες στο κοινό κατά την υπογραφή της Συμφωνίας, ήταν ελεγχόμενες από την Άλφα και , στο βαθμό που ελεγχόταν και από τις Ελληνικές Αρχές, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι από εκείνη την πλευρά έγιναν διαθέσιμες και σε κάποιον άλλον.
244. Η θέση της εναγόμενη εταιρείας πάνω στις πληροφορίες του κ.Visagie είναι η εξής:
1) Οι πληροφορίες της Άλφα δεν περιείχαν τίποτα το νέο ή διαφορετικό από τις πληροφορίες του μεταλλείου και τις άλλες δημοσιευμένες πληροφορίες σχετικά με αυτό . Η υπεράσπιση υποδεικνύει, σαν άλλους τρόπους με τους οποίους οι πληροφορίες του κ.Visagie ήταν γενικά διαθέσιμες στο κοινό, τα άρθρα που δημοσιεύτηκαν κατά καιρούς για τα μεταλλεία και τα οποία συγκεντρώθηκαν για
αυτή τη δίκη, τα Υπομνήματα της Citibank του 1991 και του 1992, καθώς και τις πληροφορίες που θα μπορούσαν να αποκτήσουν οι μεταλλευτικές εταιρείες επισκεπτόμενες τα μεταλλεία κατά τα χρόνια που ήταν στην αγορά προς πώληση.
245. Απορρίπτω αυτό τον ισχυρισμό διότι δεν υποστηρίζεται από τα στοιχεία. Ούτε τα δημοσιευμένα άρθρα, τουλάχιστον αυτά που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο, ούτε τα Υπομνήματα της Citibank, δεν περιέχουν την ανάλυση του κ.Visagie. Ούτε υπάρχουν ενδείξεις των πληροφοριών που θα μπορούσε να είχε αποκτήσει κάποια συγκεκριμένη μεταλλευτική εταιρεία, αν είχε επισκεφθεί τα μεταλλεία. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο από τα γεγονότα ότι ο κ.Visagie ξόδεψε πολλές ώρες και πολλή προσπάθεια για να αναλύσει τα στοιχεία που συγκέντρωσε και να μορφοποιήσει και να καταγράψει τις θεωρίες του σχετικά με το που βρισκόταν ο χρυσός και τις ποσότητες στην κάθε περιοχή. Επιπλέον ετοίμασε λεπτομερείς οικονομικές αναλύσεις σχετικά με τις προτεινόμενες μελλοντικές δραστηριότητες του μεταλλείου, μετά τη ρύθμιση των θεμάτων του νέου εργατικού δυναμικού και μετά την εισαγωγή μεγάλων γεωτρυπάνων και άλλων ευκολιών, οι οποίες καταγράφηκαν αναλυτικά στα έγγραφα και περιγράφηκαν στην TVX στη συνάντηση του Ρίο. Επίσης μελέτησε και ανέλυσε δύο διαφορετικές μεθοδολογίες εξαγωγής δυσκατέργαστου χρυσού και πρότεινε την βιο-οξείδωση, η οποία αρχικά απορρίφθηκε από την TVX, αλλά είναι τώρα η επιλογή της για το εργοστάσιο χρυσού που θα κατασκευάσει η TVX Hellas. Ο κ.Visagie δεν έδωσε αυτές τις πληροφορίες σε καμμία εταιρεία που επισκέφθηκε τα μεταλλεία, εκτός από αυτές που προσέγγισε η Άλφα.
246. 2) Ο δεύτερος ισχυρισμός της εναγόμενης εταιρείας είναι ότι οι θεωρίες του κ.Visagie για τη μεταλλογένεση βασίζονταν σε υποθέσεις και δεν είχαν αξία, ενώ οι ιδέες του για την αποτελεσματική και κερδοφόρα λειτουργία του μεταλλείου, με τη χρήση νέας στήριξης οροφής, μεγάλων γεωτρυπάνων και την κατασκευή ενός εργοστασίου χρυσού που θα χρησιμοποιεί τη μέθοδο της βιο-οξείδωσης, ήταν τόσο προφανείς που κάθε επαγγελματίας θα τις έβλεπε αμέσως. Επίσης τα σημαντικά αποθέματα χρυσού που αποκάλυψαν οι έρευνες της TVX δεν ήταν σύμφωνα με τις προβλέψεις του κ.Visagie και άρα, η δουλειά του δεν είχε αξία.
247. Σε περιπτώσεις όπου αποκαλύπτονται πληροφορίες, οι οποίες εννοείται ότι είναι εμποστευτικές, αλλά δεν υπογράφεται καμμία συμφωνία, τα δικαστήρια υποχρεώθηκαν να εφεύρουν ένα τεστ για να αποφασιστεί αν οι πληροφορίες έχουν το απαραίτητο γνώρισμα της εμπιστευτικότητας, ώστε να δικαιούνται νομικής προστασίας. Στην υπόθεση Fraser et al. εναντίον Thames Television Ltd. et al. (1983), το δικαστήριο περιέγραψε αυτό το γνώρισμα ως εξής:
…η ιδέα θα πρέπει να έχει κάποιο αξιοσημείωτο στοιχείο πρωτοτυπίας, που να μην είναι ακόμα δημόσια γνωστό. Η πρωτοτυπία μπορεί να είναι μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο θεώρησης μιας πολύ γνωστής έννοιας. Αυτό είναι σύμφωνο με τις δηλώσεις στις υποθέσεις Saltman και Coco, ότι η καινοφάνεια στο βιομηχανικό πεδίο μπορεί να προκύψει από την εφαρμογή της ανθρώπινης εφευρετικότητας σε πολύ γνωστές έννοιες. Για να πετύχουν στην αγωγή τους οι ενάγοντες πρέπει να τεκμηριώσουν ότι όχι μόνο η αποκάλυψη έγινε κάτω από συνθήκες εμπιστευτικότητας, αλλά και ότι το περιεχόμενο της ιδέας ήταν εμφανώς αναγνωρίσιμο, πρωτότυπο, με πιθανή εμπορική αξία και εφαρμόσιμο στην πραγματικότητα.
248. Και στην υπόθεση Saltman Engineering Co. Ltd. εναντίον Campbell Engineering Co. Ltd. supra, ο Λόρδος Greene M.R., δήλωσε αναφερόμενος σε εργασία πάνω σε υλικό διαθέσιμο στον καθένα ότι:
«αυτό που την κάνει εμπιστευτική είναι ότι ο συντάκτης των εγγράφων χρησιμοποίησε το νού του και έτσι παρήγαγε ένα αποτέλεσμα που μπορεί να παραχθεί μόνο από κάποιον που θα περάσει από την ίδια ακριβώς διεργασία».
249. Στην υπόθεση Coco εναντίον Clark Ltd.(1969) , ο δικαστής Megarry το έθεσε ως εξής:
Κάτι που δημιουργήθηκε αποκλειστικά από υλικά που είναι στη διάθεση του κοινού, μπορεί να κατέχει το απαραίτητο γνώρισμα της εμπιστευτικότητας. Διότι μπορεί να προέκυψε κάτι νέο και εμπιστευτικό από την εφαρμογή των ικανοτήτων και της εφευρετικότητας του ανθρώπινου νού. Η καινοφάνεια εξαρτάται από το ίδιο το αντικείμενο, και όχι από τα γνωρίσματα των μερών που το αποτελούν.
250. Τέλος στην υπόθεση Ansell Rubber Co, Pty. Ltd. εναντίον Allied Rubber Industries Pty. Ltd. (1972), το δικαστήριο εξέτασε τις ιδιότητες ενός εμπορικού μυστικού και κατέληξε ότι:
Όλα τα επιμέρους στοιχεία μπορεί να έχουν δημοσιευθεί, ή να μπορούν να επιβεβαιωθούν από οποιονδήποτε, όμως αν το συνολικό αποτέλεσμα δεν έχει επιτευχθεί, ή δεν μπορεί να επιτευχθεί, παρά μόνο από κάποιον ο οποίος περνά από τις ίδιες ακριβώς διαδικασίες με τον ιδιοκτήτη, η δημοσίευση αυτή δεν το εμποδίζει να χαρακτηριστεί μυστικό.
251. Πολλές από τις μαρτυρίες και τα επιχειρήματα σε αυτή τη δίκη επικεντρώθηκαν στο αν οι πληροφορίες του κ.Visagie πληρούσαν τους όρους αυτού του τεστ. Φυσικά, επειδή οι πληροφορίες αυτές ορίζονται ως εμπιστευτικές στη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας, δεν υπάρχει στην πραγματικότητα κανένας λόγος να αποδέιξουν οι ενάγοντες ότι πληρούν τους όρους του τεστ, για να απόδείξουν ότι η TVX αθέτησε τις συμβατικές τις υποχρεώσεις.
252. Παρ'όλα αυτά, βάσει των καταθέσεων των ειδικών κυρίων McOuat και Lattanzi, τις οποίες δέχομαι σ'αυτό το σημείο, της κατάθεσης του κ. Kearney σχετικά με τη γνώση του κ.Visagie πάνω στα μεταλλεία και της δικής μου θεώρησης των στοιχείων, βρίσκω ότι η Άλφα έφερε μια νέα και καινοφανή προσέγγιση στα μεταλλεία, με την αντίληψη ότι πρόκειται για ένα παραγωγό χρυσού 10,5 εκατομμυρίων ουγγιών το χρόνο, με το σχέδιο εκσυγχρονισμού των δραστηριοτήτων μολύβδου/ψευδαργύρου, με την κατασκευή εργοστασίου χρυσού και με το οικονομικό ισοζύγιο του όλου προγράμματος. Ο κ.Visagie συνδύασε τα περιουσιακά στοιχεία των μεταλλείων και την εργασία της ΜΕΤΒΑ στην ιδέα μιας μεγάλης επιχείρησης παραγωγής χρυσού, με τρόπο που δεν το είχε κάνει κανείς ως εκείνη τη στιγμή. Βρίσκω ότι οι πληροφορίες της Άλφα ήταν εμπιστευτικές και όχι δημόσιες και άρα, πολύτιμες. Επιπλέον, αν και χωρίς γεωτρήσεις ο κ.Visagie υποτίμησε το μέγεθος του κοιτάσματος των Σκουριών, το αναγνώρισε ως μια περιοχή με σημαντικό δυναμικό. Η διαπίστωση του της ύπαρξης χρυσού στα τέλματα και η επικέντρωσή του στην Ολυμπιάδα δεν ήταν λανθασμένες. Το γεγονός ότι στην Κασσάνδρα υπάρχει
περισσότερος χρυσός, ή σε άλλα σημεία από αυτά που αναγνώρισε εκείνος, δεν ελαττώνει την αξία της εργασίας του.
253. 3) Ο τρίτος ισχυρισμός της εναγόμενης εταιρείας είναι ότι, σε κάθε περίπτωση, από τη στιγμή που διατέθηκε στη μεταλλευτική βιομηχανία το Τεύχος Διακύρηξης, τον Απρίλιο του 1994, και τα μεταλλεία διαφημίζονταν ανοιχτά πια σαν χρυσωρυχείο, κάθε νέα πληροφορία του κ.Visagie ήταν πλεον δημόσιο κτήμα.το Υπόμνημα Προσφοράς του Οκτωβρίου 1994 επίσης περιείχε τις πληροφορίες της Άλφα.
254. Σχετικά με το Τεύχος Διακύρηξης ο συνήγορος υπεράσπισης εμφανίζει, σαν αποδείξεις του ότι οποιεσδήποτε νέες ιδέες της Άλφα είχαν δημοσιοποιηθεί από την Ελληνική Κυβέρνηση την άνοιξη του 1994, τις πληροφορίες για τα αποθέματα και τις συγκεντρώσεις χρυσού στο Μαδέμ Λάκκο, στις Μαύρες Πέτρες και στην Ολυμπιάδα, το περιεχόμενο σε χρυσό των Σκουριών και της Φισώκας, τις πληροφορίες για την Πιάβιτσα και τις άλλες δυνατότητες έρευνας, συμπεριλαμβανομένης και της βαθειάς επέκτασης της Ολυμπιάδας, την αναφορά της οικονομικής αναγκαιότητας ενός εργοστασίου χρυσού και το οικονομικό ισοζύγιο για το εργοστάσιο αυτό.
255. Είναι προφανές ότι το Τεύχος Διακύρηξης του 1994 υιοθετεί μια αρκετά διαφορετική προσέγγιση των μεταλλείων από τα Υπομνήματα της Citibank, τα οποία σχεδόν δεν ανέφεραν το χρυσό. Στην τελευταία παράγραφο της εισαγωγής, το έγγραφο αναφέρει:
«Η νέα Ελληνική Κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προχωρήσει στην εφαρμογή του Σχεδίου Εργοστασίου Χρυσού της ΜΕΤΒΑ…σαν τη μόνη διέξοδο για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των Μεταλλείων Κασσάνδρας».
Ωστόσο, δεν μπορώ να θεωρήσω ότι αυτό το έγγραφο περιλαμβάνει όλες τις θεωρίες και τις αναλύσεις του κ.Visagie, ούτε παρουσιάζει τις πληροφορίες και τα συμπεράσματα με τον ίδιο τρόπο. Οπωσδήποτε δεν προσδιορίζει ποσοτικά τα αποθέματα χρυσού στις 10,5 εκατομμύρια ουγγιές. Για παράδειγμα, η αναφορά στη βαθειά επέκταση της Ολυμπιάδας είναι ότι: «οι γεωτρήσεις έδωσαν πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα», αλλά δεν υπάρχει καμμία προσπάθεια ποσοτικοποίησης (σελ. 12). Αναφέρομαι ξανά και δέχομαι τις απόψεις των κυρίων McOuat και Lattanzi ότι τα δύο έγγραφα του 1994 της Ελληνικής Κυβέρνησης δεν περιέχουν όλες τις πρωτότυπες και εμπιστευτικές πληροφορίες της Άλφα.
256. Συνεπώς βρίσκω ότι δεν έγιναν όλες οι εμπιστευτικές και αποκλειστικές πληροφορίες της Άλφα γνωστές στο κοινό, και άρα συνέχισαν να καλύπτονται από τους όρους της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας, κατά τη χρονική περίοδο που μας ενδιαφέρει.
b) Χρήση των εμπιστευτικών πληροφοριών από την TVX
257. Σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας, η TVX συμφώνησε «να μην χρησιμοποιήσει τις Αποκλειστικές Πληροφορίες για κανένα σκοπό, παρά μόνο σε σχέση με την ολοκλήρωση της Προτεινόμενης Αγοράς, κατά τρόπο τον οποίον έχουμε εγκρίνει».
258. Η θέση της TVX ήταν ότι έστειλε την ομάδα αυτοψίας με σκοπό να ετοιμάσει μια αναφορά αυτοψίας, για να χρησιμοποιηθεί στη σύνταξη της προσφοράς της, σύμφωνα με τους όρους του Υπομνήματος Προσφοράς του Οκτωβρίου 1994. Επίσης ότι στην απόφασή της να κάνει την προσφορά και στη σύνταξη αυτής της προσφοράς, δεν έκανε καμμία χρήση πληροφοριών που έλαβε, πιθανώς, από την Άλφα ένα χρόνο πριν.
259. Στην υπόθεση Lac Minerals Ltd.εναντίον International Corona Resources Ltd. (1989), ο κ.Sheehan της Lac είχε αναγνωρίσει ότι οι πληροφορίες που έλαβε η Lac από την Corona είχαν αξία για την εκτίμηση της ιδιοκτησίας Williams. Η TVX αρνείται κατηγορηματικά ότι οι πληροφορίες της Άλφα είχαν κάποια αξία. Οι μάρτυρες της TVX που κατέθεσαν μπορεί να πιστεύουν ότι, επειδή πήγαν οι ίδιοι στα μεταλλεία και έκαναν τις δικές τους οικονομικές και άλλες αναλύσεις, και επειδή δεν τα πήγαιναν καλά με τον κ. Visagie και πίστευαν ότι προσπαθούσε συνέχεια να τους «πουλήσει» την ιδιοκτησία , πιέζοντας τους να δεχτούν τις θεωρίες του, ότι στην πραγματικότητα δεν έκαναν καμμία χρήση των πληροφοριών της Άλφα. Ωστόσο, πρέπει να απορρίψω αυτή την αντίληψη της κατάστασης.
260. Όπως κατέθεσε ο κ.Ambrus, πήγαν στα μεταλλεία για να επιβεβαιώσουν τις πληροφορίες που αρχικά τους έδωσε η Άλφα. Το ίδιο τους το έγγραφο προσφοράς αναφέρει δύο ταξίδια αυτοψίας, το πρώτο από τα οποία ήταν το Νοέμβριο του 1993, με τον κ.Visagie. Αγόρασαν το μεταλλείο εν μέρει για τις «τρομακτικές δυνατότητες» του, δηλαδή για την δυνατότητα ύπαρξης πολύ περισσότερων από τα γνωστά αποθέματα χρυσού, που είναι 2,5 με 4 εκατομμύρια ουγγιές. Αυτές οι δυνατότητες είχαν επισημανθεί στην TVX και είχαν προσδιοριστεί στις 10,5 εκατομμύρια ουγγιές συνολικά, τον Οκτώβριο του 1993.
261. Ο κ.Batista, ο οποίος πήρε την τελική απόφαση για λογαριασμό της TVX δεν κατέθεσε. Είχε το μεγαλύτερο ποσοστό στην εταιρεία και ήταν ο άνθρωπος που πήρε την τελική απόφαση για την αγορά των Μ.Κ. Το γεγονός ότι δεν παρέστη στη δίκη για να καταθέσει, ειδικά πάνω στο καίριο ζήτημα του πώς χρησιμοποίησε η TVX τις πληροφορίες και τις ιδέες που της έδωσε αρχικά η Άλφα, σχετικά με την ανάπτυξη των μεταλλείων και με το χρυσοφόρο δυναμικό τους, παρέμεινε ανεξήγητο κατά τη διάρκεια της δίκης. Το δικαστήριο δικαιούται να συμπεράνει ότι η μαρτυρία του πάνω σ'αυτό το καίριο ζήτημα θα είχε βοηθήσει την υπεράσπιση: Βιομηχανίες Claiborne εναντίον της Εθνικής Τράπεζας του Καναδά (1989).
262. Στην υπόθεση Lac Minerals ο δικαστής Laforest περιέγραψε το φορτίο με το οποίο επιβαρύνεται ο αποδέκτης εμπιστευτικών πληροφοριών ως εξής:
Όταν πληροφορίες παραδίδονται εμπιστευτικά, ο λήπτης έχει την υποχρέωση να δείξει ότι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιεί τις πληροφορίες δεν είναι απαγορευμένος. Στην υπόθεση Coco εναντίον Clark, ο δικαστής Megarry είπε: «Ειδικά όταν παρέχονται πληροφορίες εμπορικής ή βιομηχανικής αξίας με κάποιο κοινό στόχο κατά νού, όπως μια κοινοπραξία ή την παραγωγή κάποιων αντικειμένων από κάποιο από τα δύο μέρη για το άλλο, θεωρώ ότι ο αποδέκτης θα έχει δύσκολο έργο, αν επιδιώξει να αποκρούσει τον ισχυρισμό ότι δεσμεύονταν από την υποχρέωση της εμπιστευτικότητας.» Κατά τη γνώμη μου, το ίδιο βαρύ φορτίο υπάρχει εκεί όπου φαίνεται ότι έχει γίνει χρήση εμπιστευτικών πληροφοριών και ο χρήστης καλείται να αποδείξει ότι αυτού του
είδους η χρήση ήταν επιτρεπτή. Η Lac σε αυτή την περίπτωση δεν απέσεισε αυτό το φορτίο.
Κατά την άποψή μου, είναι λογικό να επιβληθεί το ίδιο βαρύ φορτίο σε εκείνον που αρνείται ότι έχει κάνει οποιαδήποτε χρήση εμπιστευτικών πληροφοριών, να αποδείξει ότι δεν τις χρησιμοποίησε όταν έκανε την αγορά, η οποία ήταν από την αρχή ο σκοπός της αποκάλυψης αυτών των πληροφοριών.
263. Δεν υπάρχουν αποδείξεις από την TVX ότι δεν χρησιμοποίησε στην προσφορά της τις πληροφορίες που της έδωσε αρχικά η Άλφα, ή πληροφορίες που συγκέντρωσε κατά το διάστημα από τις 25 Νοεμβρίου 1993 μέχρι τις 1994, ενώ ήταν συνέταιροι στην κοινοπραξία. Είναι σημαντικό ότι ο κ.Hick δεν κατέθεσε κάτι τέτοιο, ενώ ο κ.Batista δεν κατέθεσε καθόλου.
264. Στην πραγματικότητα οι μαρτυρίες δείχνουν το αντίθετο. Οι «τρομακτικές δυνατότητες» αποκαλύφθηκαν αρχικά και αναπτύχθηκαν από τον κ.Visagie στην Ενημέρωση Αποθεμάτων Χρυσού και στο Φύλλο Βασικών Σημείων, όπου πρωτοεμφανίστηκε το νούμερο των 10,5 εκατομμυρίων ουγγιών χρυσού, καθώς και στις γλαφυρές προφορικές του παρουσιάσεις για κάθε χρυσοφόρο περιοχή και για τον περιεχόμενο χρυσό που εκτιμούσε ότι υπάρχει στην κάθε μία.
265. Εδώ η TVX αγόρασε την ίδια ακριβώς ιδιοκτησία με ένα παρόμοιο σχέδιο και με τον ίδιο στόχο που πρότεινε η ΄Αλφα, δηλαδή να την αναπτύξει σαν ένα πολύ μεγάλη μεταλλευτική επιχείρηση εξόρυξης και επεξεργασίας χρυσού. Για παράδειγμα, δεν πήγαν στο μεταλλείο για αυτοψία, ανακάλυψαν πετρέλαιο στην ιδιοκτησία, εγκατέλειψαν την ιδέα του χρυσού και αγόρασαν την ιδιοκτησία με σκοπό να την αναπτύξουν σαν πετρελαιοπηγή. Σε μια τέτοια περίπτωση, ίσως ένας αποδέκτης εμπιστευτικών πληροφοριών να μπορούσε να αποδείξει ότι δεν τις χρησιμοποίησε όταν αγόρασε την ιδιοκτησία.
266. Ο δικαστής LaForest αναφέρθηκε και σε αυτή την περίπτωση στην υπόθεση Lac , τονίζοντας ότι από τη στιγμή που η Lac έλαβε τις πληροφορίες της Corona, «αποκλείστηκε από την επιδίωξη αγοράς οποιασδήποτε ιδιοκτησίας στην περιοχή για κάποια χρονική περίοδο». Σε αυτήν την περίπτωση, λόγω της σχέσης κοινοπραξίας και των μαρτυριών ότι η Άλφα ενέκρινε το να κάνει προσφορά η TVX, εφ'όσον την έκανε για λογαριασμό της κοινοπραξίας, η TVX είχε πάρει στην ουσία την έγκριση της Άλφα να χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες, αλλά μόνο με τους όρους της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας, δηλαδή για την αγορά από κοινού και όχι για δικό της λογαριασμό. Όταν η TVX αγόρασε την ιδιοκτησία για λογαριασμό της, αποκλείοντας την Άλφα, η Άλφα υπέστη ζημία.
267. Επίσης, όπως στην υπόθεση Lac , βρίσκω ότι οι πληροφορίες που έδωσε η Άλφα «ήταν το ελατήριο…που οδήγησε στην απόκτηση της ιδιοκτησίας». Η TVX έμαθε για την ιδιοκτησία και όλες τις πληροφορίες σχετικά με αυτήν από την Άλφα, στη συνέχεια δούλεψε αμέσως και συνεχόμενα πάνω σ'αυτές τις πληροφορίες για τους επόμενους μήνες, επιπλέον συνέχισε να χρησιμοποιεί τις επαφές της Άλφα στην Ελλάδα, μέχρι που τελικά έκανε προσφορά για την ιδιοκτησία το Δεκέμβριο του 1994.
268. Δέχομαι ότι οι άνθρωποι της TVX δεν πίστευαν ότι βασίζονταν αποκλειστικά στις απόψεις του κ.Visagie για τις δυνατότητες των αποθεμάτων χρυσού στην Κασσάνδρα, και ήταν απόλυτοι στο ότι στηρίχτηκαν μόνο στους δικούς τους ανθρώπους. Ωστόσο, από τη στιγμή που τους έγινε γνωστή η ανάλυση του κ.Visagie και επεδίωξαν να επιβεβαιώσουν τόσο αυτήν, όσο και κάποιες προτάσεις που περιλαμβάνονταν στην Αναφορά Endeavour, η TVX δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι βγήκε από την πλάνη των πληροφοριών της Άλφα, όταν προχώρησε σε μία προσφορά που περιείχε παρόμοιες προτάσεις για να γίνει επικερδής η λειτουργία του μεταλλείου. Κατά συνέπεια, κάθε τέτοια προσφορά από την TVX, έκανε υποχρεωτικά χρήση των εμπιστευτικών πληροφοριών που παρέλαβε από την Άλφα.
269. Τέλος η TVX χρησιμοποίησε τις γνώσεις που απέκτησε για τα μεταλλεία και τα μεταλλεύματα από την αυτοψία που έκανε η ίδια κατά την περίοδο που επιζητούσε να κλείσει μια ιδιωτική συμφωνία με την Ελληνική Κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, οπλισμένη με τις πληροφορίες της Άλφα, ηTVX μπόρεσε να κάνει τη δική της αυτοψία, που ξεκίνησε το Νοέμβριο 1993 και συνεχίστηκε στη διάρκεια του 1994. Όπως είπε ο κ.Hick, εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια ξοδεύτηκαν από την TVX μέχρι να τερματίσει τη συμφωνία της με την Άλφα. Οι πληροφορίες της Άλφα περιλάμβαναν και τους συνδέσμους της στην Ελλάδα, οι οποίοι έγιναν υπάλληλοι ή σύμβουλοι της TVX στο πρόγραμμα και διατήρησαν τους ρόλους τους για την προσφορά της TVX κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου 1994, και οι οποίοι είχαν αναπτύξει ειδικότητες και πολύτιμες σχέσεις κατά την περίοδο της συνεργασίας. Χάρη στο προβάδισμα που είχε, η TVX μπόρεσε να κάνει μια προσφορά χωρίς όρους για την ιδιοκτησία το Δεκέμβριο του 1994, κάτι που καμμία άλλη μεταλλευτική εταιρεία δεν ήταν ικανή να κάνει.
270. Όπως και με την ιδιοκτησία Williams στην υπόθεση Lac, οι πληροφορίες των εναγόντων «την έθεσαν (την TVX) σε πλεονεκτική θέση έναντι του ανταγωνισμού σχετικά με τη γνώση της ιδιοκτησίας (της Κασσάνδρας) καιμε την επιθυμία να την αποκτήσουν». Η TVX γνώριζε την αξία των Μεταλλείων Κασσάνδρας το φθινόπωρο του 1993 και χρησιμοποίησε αυτή τη γνώση στην απόφασή της να συνεχίσει να επιδιώκει την αγορά τους, μετά τον τερματισμό της υποχρέωσης χρηματοδότησης που είχε με την Άλφα.
271. Συνεπώς βρίσκω ότι η εναγόμενη εταιρεία χρησιμοποίησε τις εμπιστευτικές πληροφορίες των εναγόντων, αθετώντας τη Συμφωνία Εμπιστευτικότητας, επειδή τις χρησιμοποίησε για να αγοράσει τα μεταλλεία για λογαριασμό της και όχι για λογαριασμό της κοινοπραξίας, που ήταν η μόνη εγκεκριμένη χρήση τους.
iii) Παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης
272. Οι ενάγοντες επίσης τοποθετούν την αγωγή τους πάνω στη βάση της παράβασης του κοινού δικαίου και της δίκαιας υποχρέωσης εμπιστοσύνης, η οποία συνυπάρχει με τις συμβατικές υποχρεώσεις των συμβαλλομένων, μέσα στα όρια που έχουν συμφωνηθεί στο συμβόλαιο: Cadbury Schweppes Inc. F.B.I. Foods Ltd. (1996).
273. Τα τρία κριτήρια που στοιχειοθετούν παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης πληρούνται σε αυτή την περίπτωση:
1) Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι πληροφορίες της Άλφα που μεταβιβάστηκαν είχαν το απαραίτητο γνώρισμα της εμπιστευτικότητας και, αν και κάποιες από αυτές ήταν ή έγιναν δημόσια γνωστές πριν αγοράσει η TVX τα μεταλλεία, κάποιες άλλες δεν έγιναν ποτέ δημόσια γνωστές, συμπεριλαμβανομένου και του δυναμικού των 10,5 εκατομμυρίων ουγγιών χρυσού και της τοποθεσίας όπου βρίσκεται.
2) Οι πληροφορίες μεταβιβάστηκαν εμπιστευτικά
3) Έγινε μη-εγκεκριμένη χρήση των πληροφοριών από την TVX όταν αυτή αγόρασε την ιδιοκτησία για δικό της λογαριασμό, γεγονός που προκάλεσε ζημία στην Άλφα: Coco εναντίον Clark Ltd., Lac Minerals Ltd. εναντίον International Corona Resources Ltd. Επομένως οι ενάγοντες έχουν στοιχειοθετήσει την αγωγή τους για παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης από την εναγόμενη εταιρεία.
iv) Παράβαση του καθήκοντος του σεβασμού
274. Είναι γενικά αποδεκτό ότι τα μέλη μιας κοινοπραξίας οφείλουν σεβασμό το ένα στο άλλο. Το Εφετείο του Οντάριο ενέκρινε την ακόλουθη δήλωση στην υπόθεση Wonsch Constructioη Co. εναντίον Danzig Enterprise Ltd. (1990):
Φαίνεται πως είναι τώρα αποδεκτό ότι τα μέλη μιας κοινοπραξίας έχουν ένα καθήκον σεβασμού το ένα απέναντι στο άλλο, παρόμοιο με αυτό που έχουν οι συνέταιροι: Hogar Estates Ltd. εναντίον Shebron Holdings Ltd. (1979). Γενικά, το καθήκον σεβασμού που οφείλει ο ένας στον άλλον περιλαμβάνει την «αμοιβαία υποχρέωση καλής θέλησης και πίστης σε ότι αφορά τα κοινά συμφέροντα της κοινοπραξίας». Ειδικότερα, το καθήκον αυτό περιλαμβάνει: α) την υποχρέωση της πλήρους αποκάλυψης β) την υποχρέωση του καθενός να μην έχει κρυφά κέρδη και γ) την υποχρέωση να μην ανταγωνίζεται με την επιχείρηση: Meinard εναντίον Salmon (1928), δικαστής Cardozo. Βιβλιογραφία: «Καθήκοντα σεβασμού μελών κοινοπραξίας και συνεταίρων», Νομική Εταιρεία του Άνω Καναδά, 1986.
275. Η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας της 25 ης Νοεμβρίου 1993, προφανώς έκανε τα δύο μέρη συνέταιρους σε σχέση με την αγορά και την από κοινού ιδιοκτησία και λειτουργία (μοίρασμα των κερδών) των Μεταλλείων Κασσάνδρας.Κατά συνέπεια, ούτε η Άλφα ούτε η TVX δεν μπορούσαν να επιδιώξουν να αποκτήσουν τα μεταλλεία για δικό τους λογαριασμό, όσο ίσχυε αυτή η συμφωνία. Αυτό θα συνιστούσε παράβαση του καθήκοντος της καλής θέλησης και πίστης που όφειλε ο καθένας στον άλλον.
276. Ωστόσο, πριν από την αγορά των μεταλλείων, η TVX είχε το δικαίωμα να τερματίσει την υποχρέωση της να χρηματοδοτήσει την αγορά. Η Άλφα δεν είχε ρητά εκπεφρασμένο δικαίωμα να τερματίσει τις υποχρεώσεις της σύμφωνα με τη συμφωνία. Η συμφωνία προβλέπει τι θα γίνει με την κοινοπραξία, την Αιγαιακή, στην περίπτωση που η TVX εξασκήσει το δικαίωμα της να την τερματίσει. Πρώτον, η Άλφα Γκρουπ πρέπει να εξαγοράσει από την TVX το ποσοστό της στην Αιγαιακή, αν είτε η Άλφα είτε η Αιγαιακή αγοράσει τα μεταλλεία. Δεύτερον, η εκπροσώπηση στο Διοικητικό Συμβούλιο της Αιγαιακής αντιστρέφεται, με την TVX να έχει τώρα έναν εκπρόσωπο στο Συμβούλιο και η Άλφα τρεις. Συνεπώς, η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας προβλέπει ότι αν η TVX τερματίσει τις υποχρεώσεις της, είτε η
Αιγαιακή είτε η Άλφα μπορούν να προχωρήσουν στην αγορά των μεταλλείων. Δεν υπάρχει καμμία πρόβλεψη για την περίπτωση που η TVX προχωρήσει στη αγορά των μεταλλείων.
277. Άρα η συμφωνία με τους όρους της δείχνει ότι η υποχρέωση σεβασμού της Άλφα να μην αγοράσει το μεταλλείο, δεν συνεχίζει να υπάρχει μετά τον τερματισμό της συμφωνίας από την TVX. Το ερώτημα για το δικαστήριο είναι αν, σε κάθε περίπτωση, το καθήκον σεβασμού της TVX να μην ανταγωνιστεί με την επιχείρηση συνέχισε να υπάρχει μετά τον τερματισμό της κοινοπραξίας.
278. Κάποια σημαντική Αρχή του Οντάριο θεωρεί ότι οι υποχρεώσεις σεβασμού των συνεταίρων να μη χρησιμοποιήσουν πληροφορίες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του συνεταιρισμού ή να μην ανταγωνιστούν μεταξύ τους για τα θέματα για τα οποία σχηματίστηκε ο συνεταιρισμός, δεν συνεχίζουν να υπάρχουν μετά τη διάλυση του: Sinclair εναντίον Ridout και Moran (1955), Nufort Resources Inc. εναντίον Eustace et al. (1985).
279. Ωστόσο, η ορθότης της απόφασης Sinclair αμφισβητήθηκε από τον δικαστή McEachern της Βρεττανικής Κολομβίας στην υπόθεση Davis εναντίον Oullette (1981), μετά από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Καναδά στην υπόθεση Canadian Aeroservice Ltd. εναντίον O'Malley (1974), όπου ο δικαστής Laskin δήλωσε σχετικά με τους διευθυντές και τα ανώτατα στελέχη μιας εταιρείας:
Δεν βρίσκω κανένα συλλογισμό που να με εμποδίζει να φτάσω στο συμπέρασμα ότι οι O'Malley και Zarzycki συνέχισαν, μετά την παραίτησή τους, να βρίσκονται κάτω από την υποχρέωση να σεβαστούν την προτεραιότητα της Canaero, απέναντι σε αυτούς και στο όργανό τους, την Terra, στο κυνήγι του συμβολαίου για το έργο της Γουϊάνα. Μπήκαν στη λίστα των υποψηφίων πάνω στον αναβρασμό της ωρίμανσης του σχεδίου, το οποίο γνώριζαν ότι εξετάζονταν σοβαρά από την Κυβέρνηση, όταν παραιτήθηκαν από την Canaero και προσφέρθηκαν να κάνουν προσφορά για λογαριασμό της Terra.
Στην υπόθεση Apollo Canada Dust Suppression Services Inc. εναντίον Diachem Industries Ltd. (1991), ο δικαστής Rosenberg έκανε μια ανασκόπηση του νόμου πάνω σ'αυτό το ζήτημα και συμπέρανε ότι αυτές οι περιπτώσεις δεν υποστηρίζουν τη γενική πρόταση της υπόθεσης Nufort ότι τα καθήκοντα σεβασμού παύουν να υπάρχουν μετά τον τερματισμό του συνεταιρισμού ή της κοινοπραξίας. Επίσης στην υπόθεση Wonsch, το Εφετείο του Οντάριο δήλωσε σαφώς ότι, η αρχή της υπόθεσης Canaero, της επέκτασης των υποχρεώσεων σεβασμού πέραν του τερματισμού της σχέσης, η οποία τις γέννησε, εφαρμόζεται και στην περίπτωση μιας κοινοπραξίας. Το δικαστήριο θεώρησε ότι «δεν υπάρχει κανόνας που να έχει γενική εφαρμογή και κάθε υπόθεση πρέπει να κρίνεται από τα δικά της συγκεκριμένα δεδομένα». Οι παράγοντες τους οποίους μπορεί να εξετάσει το δικαστήριο για να αποφασίσει αν οι υποχρεώσεις σεβασμού συνεχίζουν να υπάρχουν και μετά τον τερματισμό της κοινοπραξίας είναι: 1) το καθήκον της εμπιστοσύνης, 2) η φύση της επιχειρησιακής ευκαιρίας και η σχέση του μέλους που αποχωρεί με αυτήν, 3) η επιλογή της χρονικής στιγμής για την παράβαση που ακολουθεί τον τερματισμό, 4) οι συνθήκες του τερματισμού, 5) η τρωτότητα, και 6) η βιομηχανική πρακτική.
280. Έχοντας υπ'όψιν αυτά τα κριτήρια, κατά τη γνώμη μου οι σχετικοί παράγοντες σε αυτήν την περίπτωση είναι οι εξής:
281. 1) Η TVX προφανώς είχε ένα χρέος σεβασμού προς την Άλφα γιατί η σχέση τους ξεκίνησε και βασίστηκε στην αποκάλυψη των εμπιστευτικών πληροφοριών από την Άλφα (τη μικρή εταιρεία), με τον συγκεκριμένο σκοπό να μπορέσει η TVX (η μεγάλη εταιρεία) να εξετάσει την πιθανότητα αγοράς των μεταλλείων μαζί με την Άλφα, σαν μέλη μιας κοινοπραξίας. Η σχέση ξεκίνησε με την αποκάλυψη από την Άλφα τόσο της ίδιας της ευκαιρίας αγοράς των Μ.Κ., όσο και της μοναδικής αντίληψης του κ.Visagie για την ευκαιρία να αγοράσουν μια επιχείρηση μολύβδου/ψευδαργύρου και να την μετατρέψουν σε χρυσωρυχείο. Αυτή η προοπτική δεν αναγνωριζόταν και δεν προβαλλόταν από κανέναν άλλον, μέχρι που το έκανε η Ελληνική Κυβέρνηση τον Απρίλιο 1994, με το Τεύχος Διακύρηξης, το οποίο συνδύαζε τις ευκαιρίες της ΜΕΤΒΑ και των Μ.Κ. σε μία. Η Άλφα επίσης παρέδωσε στην TVX λεπτομερείς και εξειδικευμένες εμπιστευτικές πληροφορίες για τα μεταλλεία και την ευκαιρία που παρουσίαζαν, μερικές από τις οποίες δεν έγιναν ποτέ δημόσια γνωστές.
282. 2) Επειδή τα μεταλλεία επρόκειτο να διατεθούν μέσω μιας διαδικασίας δημόσιου διαγωνισμού, υπήρχε προφανώς μια επιχειρησιακή ευκαιρία, στο στάδιο της ωρίμανσης, αλλά αρκετά διαφορετικής μορφής από αυτήν που είχαν κατά νού τα μέλη της κοινοπραξίας. Δεν ήταν μια ευκαιρία η οποία «γεννήθηκε και ολοκληρώθηκε» από την κοινοπραξία (δες Canaero). Ωστόσο, η εξαγορά των μεταλλείων ήταν ο μοναδικός σκοπός της κοινοπραξίας, αν και η πρόθεσή τους ήταν να γίνει μέσω ιδιωτικών διαπραγματεύσεων, η οποία θα «επιβεβαιωνόταν» κατά κάποιο τρόπο, μέσω κάποιας μορφής νομοθετημένης διαδικασίας, η οποία πιθανόν να περιλάμβανε και έναν διαγωνισμό.
283. Κατά την άποψή μου, το γεγονός ότι τα μεταλλεία θα διατίθονταν προς πώληση με ένα διαφορετικό τρόπο από αυτόν που έλπιζαν τα μέλη της κοινοπραξίας, δεν βγάζει αυτή την πώληση από την κατηγορία της «επιχειρησιακής ευκαιρίας υπό ωρίμανση», σ'αυτή την περίπτωση.Η πώληση θα προχωρούσε έτσι ώστε να μην υπάρχει κανένα χρονικό κενό, κατά το οποίο να «μπαγιατέψει» η έκθεση της TVX στις πληροφορίες και τους συνδέσμους της Άλφα, ή λόγω του οποίου θα ήταν άδικος οποιοσδήποτε περιορισμός στην TVX. Επίσης, η ιδιοκτησία ήταν η ίδια την οποία κυνηγούσε η κοινοπραξία και, στην πραγματικότητα, τώρα προσφερόταν πάνω στην ίδια βάση που είχαν κατά νού τα μέλη της κοινοπραξίας, δηλαδή για την κατασκευή ενός εργοστασίου χρυσού. Όλες οι πληροφορίες που αποκάλυψε η Άλφα στην TVX, καθώς και οι σύνδεσμοι και το προβάδισμα που είχε σχετικά με την αγορά, παραδόθηκαν στην κοινοπραξία, για να τα χρησιμοποιήσει η TVX για ένα διάστημα οκτώ μηνών. Συνεπώς το γεγονός ότι η TVX δεν τερμάτισε τη χρηματοδοτική της υποχρέωση, μέχρι που είχε πια σβήσει η πιθανότητα μιας ιδιωτικής συμφωνίας για τα μεταλλεία, δεν είναι ένας παράγοντας που απαλάσσει την TVX από την υποχρέωση σεβασμού προς την Άλφα σχετικά με την αγορά των μεταλλείων.
284. 3) Η Άλφα είχε γίνει ευάλωτη στην TVX από τη στιγμή που της παρέδωσε όλες τις εμπιστευτικές της πληροφορίες, υπέγραψε τη συμφωνία χρηματοδότησης και συμφώνησε να αφήσει την TVX να φροντίζει για τα κοινά τους συμφέροντα για οκτώ μήνες. Είχαν συμφωνήσει ότι όλη η αυτοψία και η διαδικασία των
διαπραγματεύσεων θα διεξάγονταν από την TVX για λογαριασμό της κοινοπραξίας. Κατά συνέπεια όλες οι νέες πληροφορίες που έμαθε από την αυτοψία και όλες οι επαφές που έκανε στην Ελληνική Κυβέρνηση και στα μεταλλεία, ήταν αποκλειστικά προς όφελος της TVX. Επιπλέον, όλοι οι σύνδεσμοι που είχε η Άλφα, συμπεριλαμβανομένου και του κ.Τσιλιμπάρη, δικηγόρων και λογιστών που δούλευαν πάνω στη συμφωνία, είχαν περάσει στην TVX εκείνη την περίοδο. Η TVX επίσης σύστησε, προς όφελος της κοινοπραξίας μια διοικητική δομή στην Ελλάδα, μέσω του κ.Παπαδόπουλου, ο οποίος παρέμεινε με την TVX Hellas και μετά τον τερματισμό της κοινοπραξίας, για να συνεχίσει να επιδιώκει την αγορά.
285. Όπως παρατήρησε ο δικαστής Sopinka στην υπόθεση Lac , ένα στοιχείο που είναι απαραίτητο σε μια σχέση σεβασμού είναι η εξάρτηση ή η τρωτότητα. Είναι προφανές ότι από τη στιγμή που τα δύο μέρη εισήλθαν σε μια σχέση κοινοπραξίας, η Άλφα εγκατέλειψε κάθε ενεργή ανάμιξή της στο σχέδιο της αγοράς των μεταλλείων και βασιζόταν αποκλειστικά στην TVX να επιδιώξει τη συναλλαγή προς το όφελος και των δύο. Η Άλφα ήταν εξ'ολοκλήρου στο έλεος της TVX πριν τον τερματισμό αλλά και, ίσως πιο σημαντικό, έγινε ευάλωτη στο πλεονέκτημα που κέρδισε η TVX απέναντί της, λόγω της αποκλειστικής της ανάμιξης κατά το διάστημα ύπαρξης της κοινοπραξίας.
286. 4) Υπάρχει μια πρακτική στη μεταλλευτική βιομηχανία ότι, μετά τον τερματισμό μιας συμφωνίας χρηματοδότησης ανάμεσα σε μια μικρή και σε μια μεγάλη εταιρεία, η μεγάλη δεν επιδιώκει, για κάποιο διάστημα, την αγορά της μεταλλευτικής ιδιοκτησίας για δικό της λογαριασμό. Αυτή την πρακτική αντανακλούσε η συμφωνία χρηματοδότησης κοινοπραξίας, η οποία δεν σκιαγραφούσε καμμία πιθανή συγκυρία κάτω από την οποία θα μπορούσε η TVX να αγοράσει τα μεταλλεία, αφού είχε επιλέξει να τερματίσει τη χρηματοδοτική της υποχρέωση, ούτε προέβλεπε τις συνέπειες για την Άλφα ή την Αιγαιακή αν το έκανε, γιατί μια τέτοια περίπτωση ήταν αδιανόητη από τα δύο μέρη. Όταν ο κ.Hick είπε στον κ.Stephenson, μετά την επιστολή τερματισμού που του έστειλε, ότι και τα δύο μέρη ήταν ελεύθερα να υποβάλλουν προσφορές στο διαγωνισμό, αυτή η πρόταση ήταν αντίθετη στη βιομηχανική πρακτική, και με το να το πεί, ο κ. Hick δεν μπορούσε να καταργήσει μονομερώς την υποχρέωση σεβασμού που είχε η TVX.
287. Κατά τη γνώμη μου, όλοι οι παράγοντες οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αυτή είναι μια περίπτωση όπου η υποχρέωση σεβασμού του μη-ανταγωνισμού για το αντικείμενο της κοινοπραξίας, επεκτεινόταν και μετά τον τερματισμό της συμφωνίας χρηματοδότησης της κοινοπραξίας. Αν η TVX επιθυμούσε να κάνει προσφορά για τα μεταλλεία στη διαδικασία διαγωνισμού του φθινοπωρού 1994, ήταν υποχρεωμένη να την κάνει για λογριασμό της κοινοπραξίας και όχι μόνο για δικό της λογαριασμό.
Δ. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ
i) Ανταπόδοση
288. Οι ενάγοντες ζητούν σαν αποζημίωση την απόδοση ολόκληρης της ιδιοκτησίας από την TVX, ως καταπίστευμα υπέρ των, υπό τον όρο της επιστροφής
από τους ενάγοντες στην TVX όλων των χρημάτων που αυτή ξόδεψε στα μεταλλεία μέχρι αυτή τη στιγμή. Αυτή ήταν η αποζημίωση που ορίστηκε στην υπόθεση Lac Minerals για την παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης από τη Lac, η οποία χρησιμοποίησε τις εμπιστευτικές πληροφορίες της Corona για να αγοράσει την ιδιοκτησία Williams. Σ'αυτή την περίπτωση η πλειοψηφία του Ανώτατου Δικαστηρίου του Καναδά έκρινε ότι δεν υπήρχε υποχρέωση σεβασμού. Ωστόσο, ο δικαστής LaForest, ο οποίος θα είχε ορίσει αυτή την αποζημίωση, όχι μόνο για παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης αλλά και του σεβασμού, αναλύει τη βάση της επιδίκασης μιας ανταποδοτικής αποζημίωσης ως εξής:
Κατά την άποψή μου τα υπάρχοντα δεδομένα σ'αυτή την περίπτωση οδηγούν σε μια αξίωση ανταπόδοσης ή, που είναι το ίδιο πράγμα, σε μια αξίωση για άδικο πλουτισμό. Όταν μιλάμε για ανταπόδοση, συνήθως εννοούμε την επιστροφή σε κάποιον ενός πράγματος που του είχε αφαιρεθεί (επιδίκαση ανταπόδοσης ιδιοκτησίας), ή της ισοδύναμης αξίας του (επιδίκαση προσωπικής ανταπόδοσης). Όπως σημείωσε το Εφετείο, σ'αυτή την περίπτωση, η ιδιοκτησία Williams δεν ανήκε στην πραγματικότητα ποτέ στην Corona και έτσι δεν μπορεί να «δοθεί πίσω» σ'αυτήν. Ωστόσο υπάρχουν ευρήματα που συντρέχουν στο ότι, αν δεν την είχε υποκλέψει η Lac, η Corona θα είχε αγοράσει την ιδιοκτησία. Στην υπόθεση Air Canada εναντίον British Columbia, είπα ότι η λειτουργία του νόμου της ανταπόδοσης «είναι να εξασφαλίσει ότι, εκεί όπου κάποιος ενάγων έχει αποστερηθεί ένα περιουσιακό στοιχείο, που βρίσκεται ή θα μπορούσε να βρεθεί στην κατοχή του, δίνεται πίσω σ'αυτόν. Το μέτρο αυτό ανταποδίδει το κέρδος το οποίο είχε ο εναγόμενος εις βάρος του ενάγοντος».Κατά τη γνώμη μου, το γεγονός ότι η ιδιοκτησία δεν ανήκε ποτέ στην Corona, δεν θα πρέπει να την εμποδίσει να επιδιώξει την ανταπόδοσή της: Βιβλιογραφία «Μια Εισαγωγή στο Νόμο της Ανταπόδοσης», Birks (1985). Κατά συνέπεια, η Lac πλούτισε εις βάρος της Corona.
289. Ένα ζήτημα το οποίο κατ'αρχήν φαίνεται προβληματικό σ'αυτή την περίπτωση είναι η αναγκαία συνθήκη (sine qua non) της ανταποδοτικής αποζημίωσης, δηλαδή το ότι «αν δεν» υπήρχαν οι ενέργειες της Lac, η Corona θα είχε αποκτήσει την ιδιοκτησία. Αυτό είναι επειδή η Corona βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με τον κ.Williams για την ιδιοκτησία, χωρίς να το ξέρει σε ανταγωνισμό με τη Lac.
290. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν ισχύει το ότι «αν δεν» είχε προχωρήσει η TVX σε προσφορά για τα μεταλλεία για δικό της λογαριασμό μετά τον τερματισμό των χρηματοδοτικών της υποχρεώσεων, θα τα είχε αποκτήσει η Άλφα. Στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο, διότι η Άλφα επέλεξε να μην προσπαθήσει από μόνη της να αγοράσει την ιδιοκτησια και δεν έκανε καμμία τέτοια απόπειρα. Το αν θα είχε καταφέρει να προσελκύσει έναν νέο βιομηχανικό συνέταιρο και αν ναι, αν θα κατάφερνε να κάνει μια προσφορά μέσα στο διαθέσιμο χρόνο, και αν αυτή η προσφορά θα ήταν επιτυχής έναντι της προσφοράς της Newcest ή οποιασδήποτε άλλης εταιρείας που πιθανόν θα εμφανίζονταν αν δεν υπήρχε η TVX, είναι όλα καθαρά θεωρητικά ερωτήματα και, κατά τη γνώμη μου, άσχετα με την υπόθεση. Αν η TVX είχε επιλέξει να μην κάνει προσφορά στο διαγωνισμό, η Άλφα πιθανόν να μην κατάφερνε τίποτα, αλλά αυτό θα ήταν σύμφωνο με τις προσδοκίες της και τις συμφωνίες της. Δεν θα υπήρχε καμμία παράβαση καθήκοντος ή υποχρέωσης από την TVX.
291. Στην υπόθεση Lac, τα δύο μέρη δεν είχαν φτάσει ποτέ σε μια συμφωνία συνεργασίας έτσι ώστε η Corona, η μικρή μεταλλευτική εταιρεία με τις πληροφορίες, συνέχιζε νόμιμα τις προσπάθειές της να αποκτήσει την ιδιοκτησία Williams για λογαριασμό της. Εδώ τα δύο μέρη μετείχαν σε μια κοινοπραξία για να αγοράσουν τα μεταλλεία, με την Άλφα στον παθητικό ρόλο για οκτώ μήνες. Η Άλφα είχε εναποθέσει την εμπιστοσύνη της στην TVX που θα επεδίωκε την αγορά των μεταλλείων προς το κοινό τους συμφέρον. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το ζήτημα δεν είναι αν η Άλφα θα μπορούσε ή δεν θα μπορούσε να ξαναρχίσει από την αρχή και να συμμετάσχει με επιτυχία στο διαγωνισμό. Κάθε προσφορά για λογαριασμό της κοινοπραξίας, θα ήταν μια προσφορά, η οποία θα προστάτευε τα συμφέροντα της Άλφ στην ιδιοκτησία. Κατά συνέπεια, «αν δεν» είχε παραβεί η TVX το καθήκον της του σεβασμού και δεν είχε προχωρήσει στην αγορά των μεταλλείων για λογαριασμό της, η αγορά θα μπορούσε να είναι προς όφελος της κοινοπραξίας και συνεπώς και των δύο μερών, σύμφωνα με τα ποσοστά του καθενός
292. Κατά τη γνώμη μου, αν και αυτή είναι μια τυπική περίπτωση για ανταποδοτική αποζημίωση, δεν θα ήταν σωστό ως αρχή , ούτε σύμφωνο με τις προσδοκίες των εναγόντων, με τις παρούσες συνθήκες, να τους αποδοθεί ολόκληρη η ιδιοκτησία. Δεν ήταν ποτέ σε θέση να αγοράσουν την ιδιοκτησία, παρά μόνο μαζί με ένα συνέταιρο που θα παρείχε τη χρηματοδότηση. Σε αυτού του είδους την περίπτωση, οι ενάγοντες πρέπει να τοποθετηθούν στην θέση στην οποία θα βρίσκονταν αν οι εναγόμενοι δεν είχαν παραβεί τα καθήκοντά τους προς αυτούς, δηλαδή με το ποσοστό τους στην κοινοπραξία. Ακριβώς αυτό αποζητούσαν όταν ο δικηγόρος τους έγραψε στην TVX τον Απρίλιο του 1994, αφού είχε ανακοινωθεί η επιτυχία της TVX στο διαγωνισμό.
293. Θεωρώ ότι η απόφαση του Εφετείου του Οντάριο στην υπόθεση Olson εναντίον Gullo (1994), εφαρμόζεται σ'αυτή την περίπτωση και προσδιορίζει το αποτέλεσμά της. Εκεί ο ενάγων και ο εναγόμενος είχαν σχηματίσει έναν συνεταιρισμό για να αναπτύξουν ένα κομμάτι γής. Ωστόσο, ο εναγόμενος αγόρασε και πούλησε για δικό του λογαριασμό 90 στρέμματα αυτής της γής και έβγαλε ένα μυστικό κέρδος $2,5 εκατομμυρίων. Ο δικαστής απέδωσε ολόκληρο το κέρδος στον ενάγοντα, βάσει της αρχής ότι ο εναγόμενος δεν μπορούσε να κερδίσει από την ατιμία του, ότι αυτό ήταν παράβαση του καθήκοντος του σεβασμού προς το συνέταιρό του. Ωστόσο, το Εφετείο αποδέχθηκε τη θέση ότι στο εταιρικό δίκαιο, ένας συνέταιρος υποχρεούται να δίνει λογαριασμό στην εταιρεία για κάθε μυστικό κέρδος που κάνει, έτσι ώστε ο εναγόμενος ήταν υποχρεωμένος να αποδώσει όλο το κέρδος όχι στον ενάγοντα, αλλά στην εταιρεία, και δεν αποκλειόταν από το ποσοστό του σ'αυτό το κέρδος, βάσει του ποσοστού του στην εταιρέια.
294. Στην ανάλυση του ο δικαστής Morden παραθέτει ένα απόσπασμα από του βιβλίο του Ellis, «Καθήκοντα Σεβασμού στον Καναδά», ως εξής:
Το δικαστήριο διαφοροποιεί το πρακτορείο, όπου ο πράκτορας ενεργεί,υπό τον όρο της αποκλειστικότητας, προς το συμφέρον κάποιου άλλου, από το συνεταιρισμό, όπου οι συνέταιροι ενεργούν με ένα χρέος σεβασμού ο ένας προς τον άλλο. Η διαφορά είναι σημαντική: το πρώτο απαιτεί ανιδιοτέλεια, ως προς τα προσωπικά συμφέροντα του πράκτορα. Το δεύτερο απαιτεί ένα μίγμα ιδιοτέλειας και πίστης στο συνέταιρο.Αυτό δημιουργεί από μόνο του ένα δίλημμα, που δεν υπάρχει σε μια σχέση πρακτορείου,
Αυτή η παρατήρηση αναγνωρίζει τη σημαντική διαφορά ανάμεσα στη φύση των περισσότερων υποχρεώσεων σεβασμού, όπως του πράκτορα ή του επαγγελματία, του οποίου οι πράξεις πρέπει να είναι αποκλειστικά προς το συμφέρον του δικαιούχου ή του πελάτη, και του συνέταιρου, που είναι υποχρεωμένος να ενεργήσει προς το συμφέρον του συνεταιρισμού, του οποίου το συμφέρον είναι εν μέρει και δικό του, ως ενός από τους συνέταιρους.
295. Ο δικαστής Morden συμπληρώνει την ανάλυση ως εξής:
Δεν έχω καμμία αμφιβολία ότι η αποστέρηση του συνέταιρου που απίστησε από το σύνολο του κέρδους, συμπεριλαμβανομένου και του δικού του μεριδίου σ'αυτό , είναι ένα ισχυρό αντικίνητρο για την απιστία. Το γεγονός ότι αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα ένα απρόσμενο κέρδος για τον ενάγοντα, δεν αρκεί για να μας πείσει για το αντίθετο.
Ωστόσο, δεν πιστεύω ότι ο συνέταιρος που απίστησε κερδίζει από την απιστία του, όταν του αποδίδεται το ποσοστό των κερδών που του αντιστοιχούσε κανονικά. Σχετικά με αυτό το ποσοστό, δεν υπάρχει καμμία παράβαση καθήκοντος. Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, όσον αφορά αυτό το ποσοστό, ήταν αναμενόμενο ότι θα ενεργούσε προς το δικό του συμφέρον. Αποφασίζω, σύμφωνα με τις αρχές που θεωρώ πλέον αρμόζουσες, να μην αφαιρεθεί από τον συνέταιρο που απίστησε το ποσοστό του από τα κέρδη.
ii) Ζημίες
296. Ένα επιπλέον ζήτημα είναι το αν, για κάποιον άλλον λόγο, θα ήταν πιο αρμόζον σ'αυτή την περίπτωση να επιδικαστούν ζημίες οι οποίες θα αντανακλούν τη συνολική αξία της ιδιοκτησίας, αντί για μια ανταποδοτική αποζημίωση. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι το είδος της υπόθεσης , σαν την υπόθεση Lac, που περιλαμβάνει ένα χρυσωρυχείο όπου η αξία είναι ένας κινούμενος στόχος και συνεπώς οι ζημίες είναι «πρακτικά αδύνατον να υπολογιστούν με κάποιο βαθμό βεβαιότητας». Στην υπόθεση Lac το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε την εξής περιγραφή του Εφετείου του Οντάριο:
…..δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία ότι οι σημαντικές χρυσοφόρες ιδιοκτησίες είναι μοναδικές και σπάνιες. Υπάρχουν σχεδόν αξεπέραστες δυσκολίες στην εκτίμηση της αξίας μιας τέτοιας ιδιοκτησίας στην ανοιχτή αγορά. Οι πραγματικές ζημίες που υπέστη η Corona είναι πρακτικά αδύνατον να προσδιοριστούν με κάποιο βαθμό βεβαιότητας. Η κερδοφορία του μεταλλείου και, κατά συνέπεια, η αξία του, θα εξαρτάται από τα αποθέματα μεταλλεύματος του μεταλλείου, τη μελλοντική τιμή του χρυσού από καιρού εις καιρόν,η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από την τιμή του δολαρίου Αμερικής σε σχέση με το δολάριο Καναδά, τις πληθωριστικές τάσεις και εκατομμύρια άλλα θέματα, τα οποία είναι πρακτικά αδύνατον να προβλεφθούν.
Το δικαστήριο συνεπως κατέληξε ότι : «Το να επιδικαστεί μόνο μια χρηματική αποζημίωση, υπό αυτές τις συνθήκες, όταν υπάρχει μια εναλλακτική αποζημίωση που είναι και αρμόζουσα, θα ήταν κατά τη γνώμη μου άδικο και άνισο».
297. Σ'αυτή την περίπτωση το πρόβλημα περιπλέκεται από τρείς επιπλέον παράγοντες: α) Ο μόνος μάρτυρας που έδωσε μια γνώμη για την αξία των
μεταλλείων στη δίκη ήταν ο κ.McOuat για λογαριασμό των εναγόντων. Η εκτίμησή του των $800.000.000 βασιζόταν σε έναν πρόχειρο τρόπο υπολογισμού της αξίας χρυσωρυχείων. β) Δεν έδωσε καμμία γνώμη για την αξία ενός ποσοστού 12% ή 24% των μεταλλείων. Κανονικά υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρρεάζουν την αξία ενός μειοψηφικού ποσοστού αυτού του τύπου. γ) Η εναγόμενη εταιρεία δεν έδωσε καμμία ένδειξη για την αξία των μεταλλείων, εκτός του ότι ο κ.Hick τόνισε ότι η χρηματιστηριακή αξία της TVX κατά την εποχή της δίκης ήταν 162.000.000 μετοχές, στα $5,00 ανα μετοχή ή περίπου 800.000.000 Καναδέζικα δολάρια. Ωστόσο οι ετήσιες και οι τριμηνιαίες αναφορές της TVX προβάλλουν μια πολύ υψηλή αξία των Μ.Κ.
298. Αυτή δεν είναι μια περίπτωση, όπως ισχυρίστηκε η εναγόμενη εταιρεία, όπου οι ζημίες θα έπρεπε να περιοριστούν είτε σε εύρετρα, είτε στην αποζημίωση της αξίας των εμπιστευτικών πληροφοριών, λόγω της παραβίασης των δίκαιων υποχρεώσεων και της φύσης της αθέτησης της Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας, δηλαδή τη χρήση των πληροφοριών από την TVX για να αγοράσει την ιδιοκτησία για λογαριασμό της. Η αιτιολόγηση του δικαστή LaForest στην υπόθεση Lac εφαρμόζεται και εδώ:
Το να επιβληθεί, σε κάποιον που κατέχει εμπιστευτικές πληροφορίες, απαγόρευση συμμετοχής σε μια αγορά όπου υπάρχει χώρος για περισσότερους από έναν συμμετέχοντες, μπορεί να είναι παράλογο, όπως εκεί όπου οι πληροφορίες σχετίζονται με μια μέθοδο κατασκευής ή μια σχεδιαστική λεπτομέρεια.Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι πιθανόν η υποχρέωση εμπιστοσύνης να έγκειται στο να μη χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες που κατέχει, χωρίς να πληρώσει κάποια αποζημίωση ή να μοιραστεί το κέρδος που θα πραγματοποιήσει. Ωστόσο εκεί όπου, όπως στην παρούσα περίπτωση, υπάρχει μόνο μία ιδιοκτησία από την οποία η Lac αποκλείεται και υπάρχει μόνο μία ιδιοκτησία την οποία κυνηγά η Corona, το καθήκον της εμπιστοσύνης έγκειται στο να μην χρησιμοποιηθούν καν οι πληροφορίες.
299. Κατά τη γνώμη μου η κατάλληλη αποζημίωση σ'αυτή την περίπτωση είναι η ανταποδοτική αποζημίωση. Αυτή θα αφήσει τα δύο μέρη συνέταιρους στην κοινοπραξία. Ο συνήγορος των εναγόντων εξέφρασε προβληματισμό στο δικαστήριο σχετικά με αυτή την πιθανή απόφαση, δεδομένης της εχθρότητας που υπάρχει τώρα μεταξύ των δύο μερών. Ωστόσο αυτοί είναι επιχειρηματίες, που πιθανόν θα χρειαζόταν να αντιμετωπίσουν μια τέτοια κατάσταση, ακόμα και αν τα πράγματα είχαν εξελιχθεί πιο ομαλά μέχρι την αγορά της ιδιοκτησίας και σίγουρα θα χρειαζόταν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της αξίας αν έπρεπε κάποτε ο ένας να εξαγοράσει τον άλλον. Σε κάθε περίπτωση, καθώς δεν εμφανίστηκε από καμμία πλευρά κάποιο στοιχείο σχετικά με την αξία του ποσοστού των εναγόντων στο συνεταιρισμό, το δικαστήριο δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει αυτή την αξία.
300. Κατά την άποψή μου, μια φύλαξη ως καταπίστευμα του ποσοστού της Άλφα στην ιδιοκτησία, 12% φερόμενο και 12% συμμετοχής, αφού η Άλφα πληρώσει το ποσοστό συμμετοχής της,είναι επίσης η κατάλληλη αποζημίωση σ'αυτή την περίπτωση για την παράβαση του καθήκοντος της εμπιστοσύνης και του σεβασμού. Όπως συνέβαινε και στην υπόθεση Lac, υπάρχουν τρείς παράγοντες οι οποίοι ευνοούν αυτή την αποζημίωση: 1) η μοναδικότητα της ιδιοκτησίας της Κασσάνδρας 2) η πρακτική αδυναμία εκτίμησης της και, ακόμα περισσότερο η απουσία διαθέσιμων στοιχείων για να εκτιμηθεί το αξία του μειοψηφικού ποσοστού 3) το
γεγονός ότι, αν δεν αθετούσε η TVX τις υποχρεώσεις της με το να αγοράσει την ιδιοκτησία για λογαριασμό της, η Άλφα θα είχε λάβει το ποσοστό της στην κοινοπραξία.
Ε. ΑΛΛΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ
i) Παρεμπόδιση
301. Για τους λόγους που αναφέρθηκαν στον «Τερματισμό της Συμφωνίας Χρηματοδότησης Κοινοπραξίας από τηνTVX» το γεγονός ότι, στη συνάντηση του κ.Stephenson με τον κ.Hick στις 27 Ιουλίου 1994, η Άλφα δεν προειδοποίησε την TVX ότι αν υπέβαλλε προσφορά, θα ήταν για λογαριασμό και των δύο, δεν εμποδίζει τους ενάγοντες να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.
302. Η TVX είχε ήδη αποφασίσει πριν τη συνάντηση ότι σκόπευε να κάνει προσφορά στο διαγωνισμό, εκτός και αν υπήρχε κάποια αλλαγή στις δικές της συνθήκες και, συνεπώς, δεν βασιζόταν σε κάτι που ειπώθηκε ή δεν ειπώθηκε στη συνάντηση. Μετά από την αρχική της πρόταση προς την Άλφα να επαναδιαπραγματευτούν τη συμφωνία τους, η οποία απορρίφθηκε, η ΤVX βασίστηκε αποκλειστικά στις νομικές συμβουλές που πήρε για να αποφασίσει μονομερώς να τερματίσει τη χρηματοδοτική υποχρέωση που είχε από τη συμφωνία και, παρ'όλα αυτά, να είναι ελεύθερη να συμμετάσχει στο διαγωνισμό. Είτε αυτή η συμβουλή ήταν σωστή είτε όχι, το ότι ο κ.Stephenson δεν εξέφρασε την άποψή του στον κ.Hick δεν θέτει τη βάση για έναν όρο παρεμπόδισης, όταν η TVX αποφάσισε να παραβλέψει το καθήκον του σεβασμού προς την Άλφα και τις υποχρεώσεις της σχετικά με τις εμπιστευτικές πληροφορίες που έλαβε. Αυτή δεν είναι μια περίπτωση απερισκεψίας ή παρανόησης της TVX σχετικά με τα νομικά της δικαιώματα.
303. Τέλος, η TVX δεν ενήργησε προς ζημία της με το να κάνει προσφορά και να αποκτήσει αυτά τα εξαιρετικά πολύτιμα μεταλλεία σε μια πολύ χαμηλή τιμή σε σχέση με την αξία τους: Litwin Construction Ltd. εναντίον Pan et al. Επιπλέον, η TVX είχε πάντα περιορισμένες δυνατότητες να αποκτήσει τα μεταλλεία, εκτός αν ήταν με την Άλφα. Δεν ενήργησε προς ζημία της προχωρώντας στην αγορά πάνω σε αυτή τη βάση. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι ούτε άνισο ούτε άδικο να υποστεί η TVX τις συνέπειες της δικής της στρατηγικής.
ii) Καθαρά χέρια
304. Η εναγόμενη εταιρεία υποστηρίζει ότι ενέργειες της Άλφα, όπως η ανακριβής παρουσίαση ορισμένων γεγονότων στις Ελληνικές Αρχές, η συμφωνία να πληρώσει μια μυστική προμήθεια στον κ.Τσιλιμπάρη, ενώ εργαζόταν στη Citibank,η συμφωνία να πληρώσει μια προμήθεια στον κ.McMaster υπό την προσωπική του ιδιότητα και κατά παράβαση του συμβολαίου της με τηνEndeavour, αποκλείουν την Άλφα από το να ζητήσει ή να λάβει μια δίκαια αποζημίωση από αυτό το δικαστήριο.
305. Το πρόβλημα με αυτό το επιχείρημα είναι ότι αυτές οι ενέργειες της Άλφα δεν ήταν «στην συναλλαγή της» με την TVX. Έλαβαν χώρα σαν μέρος των συναλλαγών
της Άλφα με άλλους σχετικά με το ενδιαφέρον της για τα μεταλλεία. Δεύτερον, το γεγονός ότι η TVX έμαθε κάποιες από αυτές σε ένα αρκετά πρώιμο στάδιο και πιθανότατα επωφελήθηκε από αυτές, είναι ένας παράγοντας που το δικαστήριο πρέπει να λάβει υπ'όψιν για να αποδώσει μια δίκαιη αποζημίωση: Sang Lee Investment Co. Ltd. εναντίον Wing Kwai Investment Co.Ltd. (1983). Για παράδειγμα, η αναγκαιότητα να τερματίσει η Άλφα τις υποχρεώσεις της προς την Endeavour, ήταν μέρος της συμφωνίας για να προχωρήσει με την TVX, και όχι κάτι για το οποίο η TVX μπορεί τώρα να διαμαρτύρεται.
306. Η εναγόμενη εταιρεία υποδεικνύει επίσης τη συμπεριφορά της Άλφα μετά τον τερματισμό, δηλαδή το ότι δεν ειδοποίησε την TVX ότι κάθε προσφορά για τα μεταλλεία θα ήταν και για τα δύο μέρη, και σιωπηλά «περίμενε στη γωνία» να πετύχει η TVX στο διαγωνισμό και μετά να προβάλλει τις απαιτήσεις της.
307. Θεωρώ αυτή τη συμπεριφορά της Άλφα μέσα στο πλαίσιο και στις συνθήκες μετά τον τερματισμό, όπου και τα δύο μέρη ζήτησαν νομικές συμβουλές και ενεργούσαν σύμφωνα με αυτές, και υιοθετούσαν θέσεις και στρατηγικές ο ένας σχετικά με τον άλλον. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι μια συμπεριφορά η οποία, κατά τη γνώμη μου, στερεί από τους ενάγοντες μια δίκαιη αποζημίωση.
Ζ. ΕΞΟΔΑ
Kathryn Feldman
14 Οκτωβρίου 1998 | <urn:uuid:6f48b7d0-85c6-4621-8703-1b1fd95fae94> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ell_Grek/train | finepdfs | ell_Grek | 221,293 |
N. 09/17 DEL REGISTRO DELLE DETERMINAZIONI
OGGETTO: Autorizzazione a contrarre per l'acquisto di materiale vivaistico per le esigenze del Progetto "Recupero del Germoplasma Frutticolo Pugliese"- Re.Ge.Fru.P. - P.S.R. Puglia 2014-2020 - Misura 10.2.1 "Progetti per la conservazione e valorizzazione delle risorse genetiche in agricoltura" - trascinamento della Misura 214 Az. 4 sub azione a) del PSR 2007-2013 Progetti integrati per la biodiversità - Delibera di prosecuzione del Progetto 004/16 del 14.01.2016 - CUP B18F15000050006 - CIG ZE4203298E
L'anno 2017 addì 06 del mese di ottobre, presso la sede della Fondazione
IL DIRETTORE AMMINISTRATIVO
Premesso
che con delibera n. 022/14 del 22.10.2014 il Consiglio di Amministrazione ha dato mandato urgente al Direttore amministrativo ad effettuare tutti gli adempimenti relativi alla realizzazione delle attività del Progetto integrato "Recupero del Germoplasma Frutticolo Pugliese" (Re.Ge.Fru.P.) – con i benefici della Misura 214 "Pagamenti agroambientali" – Azione 4 Sub azione a) "Progetti integrati per la biodiversità";
che con delibera C.d.A. 003/14 del 10.02.2014 veniva approvata la partecipazione al Progetto Re.Ge.Fru.P.;
che con delibera n. 04/16 del 14.01.2016 il Consiglio di Amministrazione approvava la partecipazione alla prosecuzione del Progetto "Recupero del Germoplasma Frutticolo Pugliese"Re.Ge.Fru.P. - CUP B18F15000050006 - P.S.R. Puglia 2014-2020 - Misura 10.2.1 "Progetti per la conservazione e valorizzazione delle risorse genetiche in agricoltura" - trascinamento della Misura 214 Az. 4 sub azione a) del PSR 2007-2013 Progetti integrati per la biodiversità;
Vista
che il dott. Francesco Minonne, consulente della Fondazione per la conservazione ex situ delle risorse genetiche autoctone presenti nella collezione e per l'ampliamento della stessa con nuove accessioni provenienti da collezioni private, custodi o Partner, ha inviato una nota (prot. 189/17 del 18.09.2017) nella quale riporta un elenco di varietà immediatamente disponibili presso l'Azienda Vivaistica Punto Verde del Per. Agr. R. De Giorgi e meritevoli di essere inserite nelle collezioni fruttifere del progetto Re.ge.fru.p.
la richiesta di preventivo inviata da questa Fondazione in data 28.09.2017 (prot. n. 196/017) effettuata all'Azienda Vivaistica Punto Verde del Per. Agr. R. De Giorgi con sede in Melendugno (LE) per l'acquisto di piante da frutto da destinare a collezione (attività 03 c) - CIG ZE4203298E;
che come stabilito dall'art. 8 del Regolamento per l'acquisizione di beni e servizi in economia di questa Fondazione, approvato con delibera n. 02/15 del 30.01.2015, dall'art. 36, comma 2 lettera a) del D.lgs. 50/2016 e dalla Determinazione dell'Autorità di Gestione del PSR 2007‐2013 n. 231 del 9 luglio 2014, per la fascia finanziaria (valore di affidamento IVA esclusa) fino a 500 euro, è possibile l'affidamento diretto;
Considerato
che l'offerta dell'Azienda Vivaistica Punto Verde è pervenuta in data 02.10.2017 (prot. 197/17),
DETERMINA
1) di autorizzare per le motivazioni esposte in narrativa, l'affidamento diretto ai sensi dell'art. 36, comma 2 lettera a) del D.lgs. 50/2016, attraverso un buono d'ordine all'Azienda Vivaistica
Punto Verde del Per. Agr. R. De Giorgi con sede in Melendugno (LE) c.a.p. 73026 in via Prov.le Melendugno-Borgagne km. 1 - P.I. 04458270750, per l'acquisto di n. 48 esemplari vegetali, come da preventivo, per un totale di Euro 480,00 oltre IVA;
- Misura 10.2.1 "Progetti per la conservazione e valorizzazione delle risorse genetiche in agricoltura" - trascinamento della Misura 214 Az. 4 sub azione a) del PSR 2007-2013 Progetti integrati per la biodiversità;
2) di dare atto che l'importo di Euro 528 IVA inclusa è finanziato con fondi derivanti dal Progetto - "Recupero del Germoplasma Frutticolo Pugliese"- Re.Ge.Fru.P. - CUP B18F15000050006
3) di demandare al responsabile tecnico della Fondazione dott. Fabio Ippolito gli adempimenti di competenza ed i rapporti con l'Azienda.
Il Direttore Amministrativo Sig. Carmine Romata FIRMATO | <urn:uuid:6054af34-2b4f-4c93-9085-fc1381326c13> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 4,058 |
Bane NOR SF Postboks 4350 2308 HAMAR
Att.:
Saksbehandler: Tom Refsum Aatlo, 22 99 59 38
Vår ref.:
17/228-13
Deres ref.:
Dato:
30.08.2018
Høring - forslag til ny forskrift om samtrafikkevnen i jernbanesystemet (samtrafikkforskriften) og ny forskrift om meldermyndighet og samsvarsvurderingsorganer for jernbanen mv.
Statens jernbanetilsyn har utarbeidet et forslag til samtrafikkforskrift, forskrift om meldermyndighet og samsvarsvurderingsorganer for jernbanen og endringer i forskrift om TSI CCS, og sender med dette forslagene til forskrifter på høring. I denne høringen inviterer vi dere til å gi innspill til forskriftene. Et høringsnotat og utkastene til forskrifter ligger ved dette brevet, og dokumentene ligger også tilgjengelig på våre nettsider www.sjt.no.
Frist for å komme med merknader til forskriftsutkastene er 30. november 2018.
Samferdselsdepartementet har gitt Statens jernbanetilsyn i oppdrag å gjennomføre det nye samtrafikkdirektivet i norsk rett. Samtrafikkforskriften og forskrift om meldemyndighet og samsvarsvurderingsorganer for jernbanen er en del av denne gjennomføringen, og vil erstatte dagens samtrafikkforskrift som samtidig oppheves.
Jernbaneloven har per i dag ikke tilstrekkelige hjemler for å gjennomføre alle bestemmelsene i forskriftsutkastet, men Samferdselsdepartementet har sendt forslag til lovendringer på høring. Stortinget må vedta lovendringene og de må ha trådt i kraft før dette forslaget til forskrift kan vedtas.
Informasjonsmøte
Tilsynet har hatt god erfaring med informasjonsmøter underveis i høringsprosesser og ønsker også å gjennomføre et slikt i forbindelse med denne høringen. Vi inviterer derfor samtidig til et møte i våre lokaler 10. oktober 2018, kl. 09.00-11.00. Dette møtet vil også omfatte pågående høring av ny sikkerhetsforskrift. Vennligst gi beskjed om du kommer innen 1. oktober 2018 på epost til firstname.lastname@example.org.
Særlige ønsker om innspill
Forslaget til forskrift medfører flere nye prosesser som virksomhetene vil bli omfattet av, blant annet at søknader om tillatelse skal sendes til Det europeiske jernbanebyrået (Byrået) og
Postboks 7113 St. Olavs plass NO-0130 Oslo
Besøksadresse:
Karl Johans gate 41 B, Oslo Telefon: 22 99 59 00 Telefaks: 22 99 59 03 email@example.com www.sjt.no
obligatorisk bruk av en felles elektronisk nettportal. Dette vil kunne ha både økonomiske og administrative konsekvenser for virksomhetene, og vi ber om deres vurdering av disse ordningene.
Det foreslås videre å velge akkreditering som grunnlag for utpeking av meldte organer. Vi ber særlig om innspill til konsekvenser av den foreslåtte løsningen.
Vedrørende høring om endring i jernbaneloven m.fl.
Samferdselsdepartementet sendte 3. juli 2018 endringer i jernbaneloven, jernbaneundersøkelsesloven og yrkestransportloven (fjerde jernbanepakke mv.) på høring. Departementets høringsnotat datert 2. juli 2018 gir til dels utdypende informasjon om rettsaktene i fjerde jernbanepakke, og samtrafikkdirektivets bestemmelser. Vi viser også enkelte steder i det vedlagte høringsnotatet til departementets høringsnotat, som kan finnes her: https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/horing---endringer-i-jernbanelovenjernbaneundersokelsesloven-og-yrkestransportloven-fjerde-jernbanepakke-mv/id2606692/
Høringssvar
Høringssvar kan sendes med post til Statens jernbanetilsyn, postboks 7113 St. Olavs plass, 0130 OSLO, på e-post til firstname.lastname@example.org eller elektronisk på https://eskjema.no/sjt_sd/skjema/SJT076/?lang=undefined.
Ta gjerne kontakt med saksbehandler om dere har spørsmål til høringen.
Med hilsen
Erik Ø. Reiersøl-Johnsen
Direktør
Dokumentet er elektronisk godkjent og sendes uten signatur | <urn:uuid:430da975-0a66-427b-931b-aa911455e350> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nob_Latn/train | finepdfs | nob_Latn | 3,705 |
Ai Signori Associati
Oggetto: Convocazione Assemblea Ordinaria dei Soci
Gentili Soci,
e' convocata l'annuale Assemblea per il giorno 29 giugno 2021 ore 21 in prima convocazione e il giorno 12 luglio ore 21, in seconda convocazione, presso la Sala Parrocchiale di PAESE Piazzale Chiesa di PAESE (TV), per discutere ed approvare il seguente ordine del giorno:
a) - relazione del Presidente;
b) - relazione finanziaria e approvazione bilanci;
c) - programmi e attività;
d) - rinnovo cariche sociali
e) varie ed eventuali.
Cordiali saluti.
Paese, 14 giugno 2021
La Presidente | <urn:uuid:3be89828-a097-4e2d-8d56-a75d57a66cfe> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 580 |
On appeal from the
Department of Veterans Affairs Regional Office in St.
Petersburg, Florida
THE ISSUES
1. Entitlement to service connection for papillary thyroid carcinoma, claimed as due to herbicide (Agent Orange) exposure, for accrued benefits purposes.
2. Entitlement to service connection for a left arm/shoulder disorder, claimed as secondary to surgery for papillary thyroid carcinoma, for accrued benefits purposes.
3. Entitlement to a temporary total rating pursuant to 38 C.F.R. § 4.30 for a period of convalescence following papillary thyroid carcinoma surgery on December 12, 2008, for accrued benefits purposes.
REPRESENTATION
Appellant represented by: Vietnam Veterans of America
ATTORNEY FOR THE BOARD
L. A. Rein, Counsel
INTRODUCTION
The Veteran served on active military duty from September 1963 to September 1969, to include service in the Republic of Vietnam from January 1965 to January 1966 and from May 1968
to May 1969. The Veteran died in April 2011 during the course of the appeal; the Veteran's spouse, who is the present appellant, filed a timely Motion to Substitute under 38 U.S.C.A. § 5121A, which was granted by the RO in July 2011. The present appellant is accordingly considered to be the claimant for the purpose of processing the claims to completion, for the purpose of obtaining any accrued benefits to which the appellant may be entitled. See generally 38 U.S.C.A. § 5121; 38 C.F.R. § 3.1000.
This case comes before the Board of Veterans' Appeals (Board) on appeal from an August 2009 rating decision of the Department of Veterans Affairs (VA) Regional Office (RO) in St. Petersburg, Florida.
This case was recently before the Board in June 2011, at which time the matters on appeal were dismissed and the Board referred the appellants May 2011 request for substitution to the Agency of Original Jurisdiction for appropriate action. As noted above, the RO determined in July 2011 that the appellant qualified as the substituted claimant.
The issues of service connection for accrued benefits purposes for: a left arm/shoulder disorder, claimed as secondary to surgery for papillary thyroid carcinoma; and entitlement to a temporary total rating pursuant to 38 C.F.R. § 4.30 for a period of convalescence following papillary thyroid carcinoma surgery on December 12, 2008, are addressed in the REMAND portion of the decision below and are REMANDED to the RC via the Appeals Management Center (AMC), in Washington, DC.
FINDINGS OF FACT
1. The evidence of record establishes that the Veteran actually served in the Republic of Vietnam during the Vietnam Era; and thus herbicide (Agent Orange) exposure in service may be presumed.
2. The Veteran's diagnosed papillary thyroid carcinoma is not on the list of diseases presumptively associated with herbicide (Agent Orange) exposure.
3. The only medical opinion evidence of record relates the
Veteran's papillary thyroid carcinoma to his in-service herbicide (Agent Orange) exposure; there is no contrary medical evidence of record.
CONCLUSION OF LAW
Resolving all reasonable doubt in favor of the appellant, the criteria for service connection for papillary thyroid carcinoma, claimed as due to herbicide (Agent Orange) exposure, for accrued benefits purposes, have been met. 38 U.S.C.A. §§ 1101, 1110, 1113, 1116, 5103, 5103A, 5107, 5121, 5121A (West 2002 & Supp. 2011); 38 C.F.R. §§ 3.102, 3.159, 3.303, 3.307, 3.309, 3.1000 (2011).
REASONS AND BASES FOR FINDINGS AND CONCLUSION
I. Duties to Notify and Assist
The Veterans Claims Assistance Act of 2000 (VCAA), codified at 38 U.S.C.A. §§ 5100, 5102, 5103, 5103A, 5106, 5107, and 5126 (West 2002 & Supp. 2011) includes enhanced duties to notify and assist claimants for VA benefits. VA regulations implementing the VCAA have been codified, as amended at 38 C.F.R. §§ 3.102, 3.156(a), 3.159, and 3.326(a) (2011).
Given the favorable disposition of the claim for service connection for papillary thyroid carcinoma, claimed as due to herbicide (Agent Orange) exposure, the Board finds that all notification and development action needed to fairly adjudicate this claim has been accomplished.
II. Service connection
As was noted in the Introduction section of this decision, the Veteran unfortunately died while this appeal was pending. In this case, the appellant has timely substituted to continue the claim started by the Veteran prior to his death. The Appellant is currently pursuing this appeal for the purpose of securing entitlement to accrued benefits should the service-connected benefits initially sought by the Veteran be awarded. 38 U.S.C.A. §§ 5121; 5121A; 38 C.F.R. § 3.1000.
Service connection may be granted for disability resulting from disease or injury incurred in or aggravated during service. 38 U.S.C.A. § 1110; 38 C.F.R. § 3.303. Such a determination requires a finding of current disability that is related to an injury or disease in service. Watson v. Brown, 4 Vet. App. 309 (1993); Rabideau v. Derwinski, 2 Vet. App. 141, 143 (1992). Service connection may be granted for a disability diagnosed after discharge, when all the evidence, including that pertinent to service, establishes that the disability is due to disease or injury that was incurred or aggravated in service. 38 C.F.R. § 3.303(d).
Absent affirmative evidence to the contrary, there is a presumption of exposure to herbicides (to include Agent Orange) for all Veterans who served in Vietnam during the Vietnam Era. See 38 U.S.C.A. § 1116(f) (West 2002) and 38 C.F.R. § 3.307(a)(6)(iii) (2011).
If a Veteran was exposed to a herbicide agent during active service, the following diseases shall be service-connected if the requirements of 38 C.F.R. § 3.307(a)(6) are met, even though there is no record of such disease during service, provided further that the rebuttable presumption provisions of 38 C.F.R. § 3.307(d) are also satisfied: chloracne or other acneform diseases consistent with chloracne, Type 2 diabetes (also known as Type II or adult-onset diabetes mellitus), Hodgkin's disease, multiple myeloma, non-Hodgkin's lymphoma, acute and subacute peripheral neuropathy, porphyria cutanea tarda, prostate cancer, respiratory cancers (cancer of the lung, bronchus, larynx, or trachea) and soft-tissue sarcomas (other than osteosarcoma, chondrosarcoma, Kaposi's sarcoma, or mesothelioma). 38 C.F.R. § 3.309(e). VA has determined that there is no positive association between exposure to herbicides and any other condition for which it has not specifically determined that a presumption of service connection is warranted. See Notice, 61 Fed. Reg. 414,421(1996), see also 67 Fed. Reg. 121, 42,600 (June 24, 2002).
Effective August 31, 2010, VA has amended 38 C.F.R. § 3.309(e) to add hairy cell leukemia and other chronic B-cell leukemias, Parkinson's disease, and ischemic heart disease to the list of diseases associated with exposure to certain herbicide agents. The intended effect of this amendment is
to establish presumptive service connection for these diseases based on herbicide exposure.
In this case, the RO verified that the Veteran served in Vietnam; hence, exposure to herbicides (Agent Orange) is presumed. However, mere exposure is not sufficient to establish service connection. It must still be demonstrated that papillary thyroid carcinoma is the result of this exposure. In this regard, papillary thyroid carcinoma is not one of the disabilities that can be presumed to be the result of Agent Orange exposure. See 38 C.F.R. § 3.309(e). Therefore, the Agent Orange presumptive provisions do not provide a basis upon which to establish service connection for papillary thyroid carcinoma.
Nonetheless, the availability of presumptive service connection for a disability based on exposure to herbicides does not preclude a veteran from establishing service connection with proof of direct incurrence or aggravation in service. See Stefl v. Nicholson, 21 Vet. App. 120 (2007); see also Combee v. Brown, 34 F.3d 1039 (Fed. Cir. 1994).
In this regard, the Veteran's service treatment records are negative for complaints, symptoms, findings or diagnosis of a thyroid disability.
Post-service medical evidence includes October 2008 VA medical records showing that the Veteran denied any thyroid problems. It was noted within the record that an August 2008 private CT of the neck revealed a suspicion for malignancy.
A November 2008 VA cytopathology record reflects a diagnosis of papillary thyroid carcinoma.
A December 2008 VA hospital discharge records reflect that the Veteran was admitted and a total thyroidectomy and left neck dissection was performed. He was discharged on December 16, 2008.
A March 2009 VA medical record reflects that the Veteran was assessed with metastatic thyroid papillary cancer, status post thyroidectomy and lymph node removal.
In a June 2009 private expert medical evaluation report, C. N. Bash, M.D., stated that he reviewed the Veteran's claims
file, to include his service and post-service medical records. Dr. Bash provided opinions which he said were all to a high degree of medical certainty, which would equate to a greater than 75 percent certainty. He opined that the Veteran's thyroid cancer was due to his exposure to Agent Orange in Vietnam that the Veteran had during his military service. He provided the basis for his opinion in great detail, to include reference to medical literature to support his opinion. Dr. Bash noted that the Veteran entered service fit for duty and was exposed to Agent Orange, which is known to cause carcinomas. He explained that the Vietnam and Agent Orange Institute of Medicine (IOM) books support a plausible biological mechanism. The toxicology section documents that four herbicides were used in Vietnam, one of which is known to affect the thyroid gland by way of reductions in thyroid hormone Thyroxin. These substances are known to cause oxidative stress in cells, which leads to chromosome abnormalities and mutations, which eventually leads to cancer. This process is well documented in the literature and the Agent Orange IOM report, from which Dr. Bash quotes "... TCDD is carcinogenic and an extremely potent promoter of neoplasia in laboratory rats... cancers of the thyroid... have been seen..." He further opined that the Veteran did not have any other risk factors for his thyroid cancer and the lag time and interval between exposure to Agent Orange and carcinogenesis is appropriate. Based on the literature, Agent Orange has not been shown to be protective to the induction of thyroid cancer; therefore, it is more likely than not (more studies show a cancer causing effects than show protection) that Agent Orange caused the Veteran's thyroid cancer.
In a second letter from Dr. Bash in October 2009, he reiterated that it was his professional medical opinion that the Veteran's thyroid cancer was caused by his exposure to Agent Orange. The basis for his opinion was based on the IOM studies that he stated provide very good evidence that Agent Orange is a carcinogen. In addition, there are no available studies that show that Agent Orange does not cause thyroid cancer or that Agent Orange is somehow protective against the development of cancer.
The Board finds that the private medical opinions provided by Dr. Bash in June and in October 2009 constitute competent and probative evidence on the medical nexus question-based as it
was on review of the Veteran's documented medical history and a discussion of medical literature in support of his conclusions. See Prejean v. West, 13 Vet. App. 444, 448-49 (2000); Guerrieri v. Brown, 4 Vet. App. 467, 470-471 (1993). Significantly, moreover, there is no medical evidence to the contrary. Accordingly, by resolving all reasonable doubt in favor of the appellant, the Board concludes that the criteria for service connection for papillary thyroid carcinoma, claimed as due to herbicide (Agent Orange) exposure, are met. 38 U.S.C.A. § 5107(b); 38 CFR § 3.102.
ORDER
Service connection for papillary thyroid carcinoma, claimed as due to herbicide (Agent Orange) exposure, for accrued benefits purposes, is granted.
REMAND
The Board notes that the appellant, as substitute claimant seeking accrued benefits, is entitled to submit new evidence in support of the deceased Veteran's claim, and VA is required to assist her in securing additional evidence; see 38 U.S.C.A. § 5121A. See also VBA Fast Letter 10-30 (Aug. 10, 2010), page 2, stating VA is responsible for obtaining any additional evidence required and addressing notice or due process defects in the same manner as if the original claimant were still alive.
With regard to the claim for service connection for a left arm/shoulder disorder, claimed as secondary to surgery for papillary thyroid carcinoma, the Board finds that a remand for a VA medical opinion is warranted. In this regard, a December 2009 VA general surgery notes reflects that the Veteran was informed of the risks of thyroid neck surgery, including injury to the spinal accessory nerve to virtually all patients after neck dissection, but this usually improves with shoulder range of motion exercises. A March 2009 VA medical record reflects that the Veteran complained of left shoulder pain that began after thyroid surgery. An April 2009 VA medical record notes that x-rays of the shoulder showed advanced degenerative changes. A May 2009 VA medical record reflects that the Veteran was diagnosed with left
shoulder pain with suspected rotator cuff tendinitis and impingement syndrome secondary to neck surgery.
In a June 2009 letter, Dr. Bash stated that it was also his opinion that the Veteran should be assigned medical diagnostic codes for his left shoulder nerve damage, decreased range of motion of the left arm/shoulder and decreased muscle strength as they are all secondary to his service caused thyroid cancer and/or surgical complications of his thyroid cancer surgery. However, Dr. Bash did not provide a rationale for his opinion. Furthermore, he did not address the significance of x-rays showing that the Veteran had advanced degenerative changes in his shoulders.
In light of the above, the Board is of the opinion that it has insufficient medical evidence of record to make a decision on the claim for secondary service connection and believes it is necessary to have a VA examiner render an opinion regarding the etiology and onset of any left shoulder disability. See McLendon v. Nicholson, 20 Vet. App. 79 (2006); see also 38 U.S.C.A. § 5103A(d)(2), 38 C.F.R. § 3.159(c)(4)(i).
A temporary total disability rating (100 percent) will be assigned without regard to other provisions of the rating schedule when it is established by report at hospital discharge (regular discharge or release to non-bed care) or outpatient release that entitlement is warranted under 38 C.F.R. § 4.30, effective the date of hospital admission or outpatient treatment and continuing for a period of one, two, or three months from the first day of the month following such hospital discharge or outpatient release. 38 C.F.R. § 4.30.
A total rating will be assigned under 38 C.F.R. § 4.30 if treatment of a service-connected disability resulted in (1) surgery necessitating at least one month of convalescence; (2) surgery with severe post-operative residuals such as incompletely healed surgical wounds, stumps of recent amputations, therapeutic immobilization of one major joint or more, application of a body cast, or the necessity for house confinement, or the necessity for continued use of a wheelchair or crutches; or (3) immobilization by cast, without surgery, of one major joint or more. Id.
Extensions of one, two, or three months beyond the initial three months may be made by applying the same criteria. Id.
The Court has held that notations in the medical record as to the Veteran's incapacity to work after surgery must be taken into account in the evaluation of a claim brought under the provisions of 38 C.F.R. § 4.30. Felden v. West, 11 Vet. App. 427, 430 (1998); Seals v. Brown, 8 Vet. App. 291, 296-297 (1995). The Court has defined convalescence as "the stage of recovery following an attack of disease, a surgical operation, or an injury" and recovery as "the act of regaining or returning toward a normal or healthy state." Felden v. West, 11 Vet. App. 427, 430 (1998). Furthermore, the Court has noted that the term "convalescence" does not necessarily entail in-home recovery.
In a June 2009 letter, the Veteran stated that he was unable to return to work on a full-time basis until February 23, 2009. Despite such contention, the evidence of record does not contain sufficient detail to determine whether the Veteran's papillary thyroid carcinoma surgery required a period of convalescence, and if so, when the period of convalescence would end. Hence an opinion is required by a VA examiner with the appropriate expertise.
The Board also notes that the VA medical records associated with the claims file are incomplete. In this regard, the December 2008 hospital discharge report from the Miami VA medical center (VAMC) notes that the Veteran was to be seen in the General Surgery Clinic on December 22, 2008; however, this record is not associated with the claims file. In fact, VA medical records from December 16, 2008 to January 20, 2009, and from August 2009 to the present are not associated with the claims file. See Dunn v. West, 11 Vet. App. 462 (1998); Bell v. Derwinski, 2 Vet. App. 611 (1992). Hence, the RO/AMC must obtain all outstanding medical records from the Miami and the West Palm Beach VAMCs, dated from December 16, 2008 to January 20, 2009 and from August 2009 to the present.
Accordingly, these matters are REMANDED for the following actions:
1. The RO/AMC should send to the appellant a letter requesting that she provide sufficient information, and if
appropriate period of time should be allowed for response before the claims file is returned to the Board for further appellate consideration.
The appellant has the right to submit additional evidence and argument on the matter or matters the Board has remanded. Kutscherousky v. West, 12 Vet. App. 369 (1999).
This claim must be afforded expeditious treatment. The law requires that all claims that are remanded by the Board of Veterans' Appeals or by the United States Court of Appeals for Veterans Claims for additional development or other appropriate action must be handled in an expeditious manner. See 38 U.S.C.A. §§ 5109B, 7112 (West Supp. 2010).
JONATHAN B. KRAMER
Veterans Law Judge, Board of Veterans' Appeals
Department of Veterans Affairs | <urn:uuid:9aa4310a-060d-4b4e-822d-1db4fe8b12a8> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 18,634 |
Tribunal Calificador Pruebas Selectivas Estabilización empleo temporal Cuerpo Auxiliar de la Administración de la C.A. de Aragón Escala Auxiliar Administrativa
ACUERDO DEL ÓRGANO DE SELECCIÓN DE LAS PRUEBAS SELECTIVAS PARA EL INGRESO EN EL CUERPO AUXILIAR DE LA ADMINISTRACIÓN DE LA COMUNIDAD AUTÓNOMA DE ARAGÓN, ESCALA AUXILIAR ADMINISTRATIVA, CONVOCADAS POR RESOLUCIÓN DE 26 DE MAYO DE 2021, DEL DIRECTOR GENERAL DE LA FUNCIÓN PÚBLICA Y CALIDAD DE LOS SERVICIOS
El Órgano de selección de las pruebas selectivas para el ingreso en el Cuerpo Auxiliar de la Administración de la Comunidad Autónoma de Aragón, Escala Auxiliar Administrativa, convocadas por Resolución de 26 de mayo de 2021, del Director General de la Función Pública y Calidad de los Servicios
ACUERDA:
A la vista de las alegaciones presentadas a la plantilla de respuestas de los ejercicios primero y segundo de las pruebas selectivas celebrados el día 29 de mayo de 2022, estimar las alegaciones formuladas a la pregunta número 11 del segundo ejercicio, por no contener ninguna respuesta correcta, debido a error material en la transcripción del enunciado de la pregunta y desestimar el resto de alegaciones.
En consecuencia, se anula dicha pregunta número 11 del segundo ejercicio, que es sustituida por la primera de las preguntas de reserva, la número 31, cuya respuesta correcta es la B. Así, la plantilla de respuestas correctas del segundo ejercicio es la siguiente.
PLANTILLA DE RESPUESTAS CORRECTAS DEL SEGUNDO EJERCICIO
| 1 | D |
|---|---|
| 2 | C |
| 3 | B |
| 4 | B |
| 5 | D |
| 6 | B |
| 13 | B |
|---|---|
| 14 | B |
| 15 | C |
| 16 | A |
| 17 | B |
| 19 | C |
|---|---|
| 20 | D |
| 21 | B |
| 22 | A |
| 23 | D |
| 24 | C |
| 25 | B |
|---|---|
| 26 | B |
| 27 | A |
| 28 | D |
| 29 | D |
| 30 | A |
PREGUNTAS DE RESERVA
32 A
33 C
31 B
34 D
35 B
Así mismo, la plantilla de respuestas del primer ejercicio se mantiene en los mismos términos en que fue publicada el pasado 30 de mayo de 2022.
Lo que se comunica para su conocimiento y efectos oportunos.
En Zaragoza, a fecha de firma electrónica Ignacio Sanz Salanova Secretario del Órgano de Selección
SRA. DIRECTORA DEL INSTITUTO ARAGONÉS DE LA ADMINISTRACIÓN PÚBLICA | <urn:uuid:9fdace8a-5268-41b4-83fe-2a1f5a6291c8> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/spa_Latn/train | finepdfs | spa_Latn | 2,220 |
Butterflies and Moths of the Black Range and Doña Ana County
A Sampler - August 2023
Version 1.0
Some of The Contributors
GB
RAB
SM
MH
VDJ
RH
JVL
BN
TS
RP
NT
Butterflies and Moths of the Black Range and Doña Ana County
A Sampler - August 2023
In this sampler we have gathered photographs of many of the butterflies, and a few moths, found in the Black Range and Doña Ana County, New Mexico. Although most of the photographs shown in this work are the products of special efforts made by people who perform research in this region, some are from a bit farther away. When we say research we use the term in an unstructured manner, research can be simple observation, even incidental observation. What is important is that observation occurs and insight is gained. That insight can be subtle and nuanced but our hope is that through efforts like this Sampler it will become additive to our common knowledge. All of this effort falls within the realm of what we call non-institutional science. This Sampler is not the result of a large institution funding a multi-year project. This is a volunteer project, from start to finish. A product of people who want to share the fruits of their efforts so that we can all flourish.
The Black Range Naturalist (Volume 5, Number 2) of April 2022, dealt extensively with Butterflies and Moths. Most of the images/narrative in that issue were the work of James Von Loh. This Sampler, is in many ways a reworking of that issue. BRN 5-2 included several butterfly natural history articles by Von Loh. Even though this sampler has a focus on species identification, material in those articles is pertinent. The full articles have not been included here, but portions of them are included in the species specific accounts which follow. This sampler and BRN 5-2 work well together and we encourage you to visit www.blackrange.org and download that issue to use with this sampler.
All of the species described in this sampler are found in the Black Range and Doña Ana County. Photographs from the Black Range are from a variety of sources, while James Von Loh and Gordon Berman contributed photographs from the Organ Mountains and Doña Ana County generally. We have also included some images from Ron Parry’s website (moths from the Big Burro Mountains south of Silver City, for example) and a limited series of photographs by Todd Stout and Berry Nall. These photographs were taken farther afield.
With such a large amount of material from such a wide range of sources, attribution of each image can become intrusive. Therefore, throughout this work you will find the initials of the individuals who contributed the work. They are; Bob Barnes (RAB), Gordon Berman (GB), Nicky Davis (ND), Véronique De Jaegher (VDJ), Margie Gibson (MG), Rebecca Hallgarth (RH), Matilde Holzwarth (MH), Tom Lander (TL), Steve Morgan (SM), Berry Nall (BN), Debora Nicoll (DN), Ron Parry (RP), Bob Sivinski (BS), Todd Stout (TS), Nichole Trushell (NT), and James Von Loh (JVL). Although all of these contributors have eagerly agreed to share the products of their efforts with you, they retain all copyright to those products. Except, Bob Barnes who makes his work available for all non-commercial use under the provision of a Creative Commons license. Please honor their copyrights.
Species not included in the original (BRN 5-2) publication have been added to the Sampler, a process we hope to continue in future versions of the sampler. We look forward to a second edition and your submitted material which will make that possible. Works like this are never complete, it is a process, if you have or come across material which should be included in the second edition (or intermediate versions), please contact email@example.com.
Species are arranged in alphabetical order according to their Latin binomial name. If the genus of the species has recently changed we include the older name in parenthesis. Especially of late, and contrary to what you might have learned in some science class, the latin binomial system has not been particularly stable. In part this is the result of new assessment techniques which have enabled new understandings about the relationships between various species. Although we have not included a complete list of synonyms for the species in this Sampler we have included some and we have included links to references which provide full lists.
This sampler is designed, produced, and distributed as electronic media. That allows us to add some splash which would be expensive in printed material, it allows easy distribution (and transport - it will fit on your digital device), and it allows us to link to other sources which enables a more thorough exploration of the natural history of these species. But digital comes at a cost, it is not static, “the web” changes. If you find a broken link let us know and we will change it in future versions.
Enjoy and thanks for your support.
R. A. Barnes, Editor
firstname.lastname@example.org
Some Resources
The Black Range Naturalist, Vol. 5, No. 2, April 2022. For free downloads of all publications of the Black Range website visit this link.
Butterflies and Moths of North America. A wealth of information, including extensive species specific pages, is available at this site.
North American Moth Photographers Group at the Mississippi Entomological Museum at Mississippi State University. Species specific pages on the moths and butterflies of North America and substantial amounts of other information, like an extensive links page to other resources.
BugGuide. You have to see it to believe it.
Butterflies of America. No moths but an extensive photograph collection, including breakouts by subspecies.
Pajarito Environmental Education Center. The section of this website devoted to butterflies, by Steven J. Cary and Michael E. Toliver is a New Mexico gem. Steve Cary’s New Mexico Butterfly Blog site is a great resource with reports from various people around the state.
Native Plant Society of New Mexico provides a substantial amount of information about plant pollinators, like butterflies, on its website and in its newsletter.
Southwestern Moths, and the Links page in particular. This is Ron Parry’s website, a resource which we are extremely lucky to have access to, for study and pleasure.
New Mexico butterflies: checklist, distribution and conservation - Steven J. Cary and Richard Holland, Journal of Research on the Lepidoptera 21(1-2):57-82, 1992
Starr County Butterflies. A bit far afield perhaps, but Berry Nall’s website has thousands of images of species found in the Black Range and often images of several life stages.
Pacific Northwest Moths. Website. We share many species with the Pacific Northwest. This website includes species accounts, which are exceptional, in its portfolio. The link will take you to the glossary at Pacific Northwest Moths. If you want to know about the markings on moths - this is a must have!! The images below and on the following page are examples (there is so much more) of the material which supports the narrative of the glossary. The website also offers a free Android app for moth identification.
iNaturalist. Website. iNaturalist describes itself as “an online social network of people sharing biodiversity information to help each other learn about nature”, with its primary goal being to connect people to nature. Although it is not a science project itself, iNaturalist is a platform for science and conservation efforts, providing valuable open data to research projects, land managers, other organizations, and the public.
Southwestern Arizona Butterflies, Rich Ballowitz and Jim Brock. This guide is an updated sequel to the ground-breaking 1991 guide by the same two authors. It provides an in depth survey of all 273 species recorded in the region; includes more than 700 photographs of butterfly species; it includes more than 300 regional larval host plant records and images of common nectar sources, caterpillars and habitats, and range maps for all but the most common and widespread species, and an illustrated comparison guide to the difficult-to-identify duskywings.
Tidbits and Terms
Knowing the terms being used in any field is the key to understanding. Some terms (like “puddlers”) are used in some sources or subfields and not others. We have tried to avoid (or explain) such terms as we go along.
Puddle Club/Puddlers etc. is a behavioral term used to describe the activities of some adult butterflies. At pages 66-67 there is an extended discussion of this behavior and the term.
Instars are the stages of a caterpillar’s life. As informative as diagrams like that at the bottom left on page 6 are they obfuscate by omission. A Monarch caterpillar, for instance, has five instars and the process of hatching from egg to forming a chrysalis will take about two weeks. The various instar stages may look very similar or they may look so unalike as to be thought different species.
Moth Silhouettes
Moths can be very difficult to identify. A moth silhouette key developed by Lynette Elliott is useful in the initial identification sort. See her link for copyright information.
Tortricid Moths.
Wingspan from 8 to 35 mm.
Slug Caterpillar Moths
Wingspan from 10 to 35 mm.
Plume Moths
Wingspan from 12 to 40 mm.
Silkworm Moths
Wingspan from 32 to 45 mm.
Pyralid Moths
Wingspan from 10 to 55 mm.
Crambid Snout Moths
Wingspan from 10 to 35 mm.
Geometrid Moths
Wingspan from 8 to 65 mm.
Clearwing Moths
Wingspan from 13 to 60 mm.
Prominent Moths
Wingspan from 25 to 60 mm.
Tussock Moths
Wingspan from 20 to 70 mm.
Tiger Moths
Wingspan from 12 to 80 mm.
Owlet Moths
Wingspan from 20 to 150 mm.
Tent Caterpillar Moths
Wingspan from 22 to 105 mm.
Sphinx Moths
Wingspan from 30 to 150 mm.
Giant Silkworm and Royal Moths
Wingspan from 30 to 150 mm.
It takes practice to sort out all of the diagnostic tools which are available.
The best advice, however, is to enjoy. These are exotic creatures brimming with capabilities which we humans lack. Whether they are butterflies, flutterbies, or (insert your favorite latin binomial) they are beautiful and amazing. First of all - Enjoy.
Growth from body may be called bristles, horns, hairs, or filaments.
Horns are generally rigid and pointed.
View of the top (dorsal side); “ventral” refers to the bottom, and “lateral” refers to the sides.
A Global Phylogeny of Butterflies Reveals Their Evolutionary History, Ancestral Hosts and Biogeographic Origins
On May 15, 2023, *Nature Ecology & Evolution*, published an article (title above is link) by Akito Y. Kawahara and a host of others. If you have an unbridled interest in the genetic relationships between the various butterfly species this article, and its [supplementary material](#), is a good place to start. Among the findings of the study are the following:
- Butterfly species diverged from moths generally about 100 million years ago (101.4 mya in a range of 102.5 to 100.0 mya.);
- Butterflies probably originated in what is now the Americas (see graphic on following page). The divergence from moths (probably) occurred in what is now western North America or Central America;
- All but one family of butterflies existed prior to the K/Pg extinction event. (Ed.: The Cretaceous-Palogene extinction event of about 66 million years ago caused [at least in part] by an asteroid strike in the Yucatan.) They survived one of the six great mass extinctions of earth’s history;
- Butterfly species may have initially fed on plants in the Fabaceae family (legumes, peas, and beans). (Ed.: Note however that some sources date the origin of Fabaceae to between 89 and 94 million years ago.) See supplementary tables 10 and 11 and supplementary figure 9 at the above link;
- Larva of two-thirds (67.7%) of extant butterfly species feed on one host plant species and those which are “generalists” usually feed on closely related plant species;
- Although butterfly dispersal between the world’s bioregions (see right) has been active at times and characterized by bi-directional fluidity, it has not been evenly distributed. Some of the world’s bioregions (e.g. South America) have significant numbers of species, while others do not; and
- The evolutionary relationship between the various butterfly species has not been full mapped (see page 9) but what has been mapped indicates that further research is called for in more than a quarter of all butterfly tribes.
There is a wealth of information in this article and the supporting material. Delving into it will take time. In the short term, however, relish the thought that our area lies at the edge of two of the major bioregions which characterize butterfly distribution.
105 MYA, Cretaceous Period. The area where the Black Range is now was periodically submerged by water in our geologic history. At this time it is above water. Dinosaurs, mammal, bird, and insect (as in butterflies and moths) lineages were all diversifying at this time. This image is courtesy of Ian Webster. See more of his work at [ianww.com](#).
Graphic from the supplementary material associated with the referenced article.
Fig. 2 | Distribution of butterflies over time. Bioregion shading indicates the number of butterfly lineages that were associated with that bioregion during that time period, as determined by BioGeoBEARS ancestral state reconstruction. Each map corresponds to a 15-Ma interval of butterfly evolution. Results are based on data from this study.
The oldest butterfly fossil from America is of a *Prodryas persephone* (shown left). This fossil, which dates from about 34 million years ago was found at the Florissant Fossil Beds in Colorado (see photographs from the Birding Travels in North America website).
**Fig. 1 | Evolutionary relationships and diversification patterns of butterflies.**
Time-calibrated tree of 2,244 butterfly species based on 391 loci and 150 amino acid partitions. Branches show distinct changes in diversification (circles) as estimated by clade-specific models. Letters at nodes refer to clades with significant rate shifts (see section 6 of Supplementary Results). Coloured lines in the outer ring beside tips indicate association with one of the 13 host modules (see section 17 of Extended Online Methods). Black lines in the host association ring indicate species without data, and asterisks denote non-monophyletic subfamilies. Supplementary Fig. 1 shows this tree with visible species names and ages for all nodes.
**Satyrinae includes the genera Cissia and Cyllopsis.** *Cissia rubricata* (Red Satyr) and *Cyllopsis pertepida* (Canyonland Satyr) are two examples from our area.
**Limenitidinae includes the genera Adelpha and Limenitis.** *Adelpha eulalia* (Arizona Sister) and *Limenitis arthemis* (Red-spotted Admiral) are two examples from our area.
**Danainae includes the genus Danaus.** *D. gilippus* (Queen) and *D. plexippus* (Monarch) are two examples from our area.
**Polyommatinae includes the genus Brephidium.** *Brephidium exile* (Western Pygmy Blue) is an example from our area.
**Papilioninae includes the genus Papilio.** *P. multicaudata* (Two-tailed Swallowtail), *P. ornithion* (Ornithion Swallowtail), and *P. polyxenes* (Black Swallowtail) are some examples from our area.
Why did we choose to arrange the sampler by placing species in alphabetical order by Latin Binomial? Why didn’t we use a taxonomic array typical of most other field guides? Why didn’t we list species in alphabetical order by the English common name? These are all good questions, questions from the reviewers of our draft.
The arrangement chosen for the sampler is a compromise and like all compromises has its own set of pros and cons - most referenced or hinted at by the questions above.
We chose not to use the English common name as a matrix for arranging the species in *The Sampler* for the standard reason. In many cases a particular species will have several common names, in many cases those names have no apparent relationship with each other. Use of the common name, we believe, ends up creating confusion for our readers. We note that the Latin binomial naming protocol has not been the most stable of late and have tried to indicate synonyms in the species accounts to address this issue. We assume that we have a diverse readership and that not all readers are familiar with the taxonomic arrangement of species. For readers who do not regularly use material arranged taxonomically the placement of individual species can appear random. For those who regularly use taxonomically arranged material it is easy to move between that and an alphabetical listing by Latin binomial. The only outstanding argument is that the taxonomic arrangement enables users to see the relationship between various species. However, this relationship is most apparent at the genera level and an alphabetical listing addresses this by default in most cases.
All of that said, every protocol has its weaknesses. We hope that our choices do not detract from the value of this work.
**Species Depicted In This Sampler**
*Abaeis mexicana*, Mexican Yellow
(Boisduval, 1836)
*Abaeis nicippe*, Sleepy Orange
(Cramer, 1779)
*Adelpha eulalia*, Arizona Sister
(E. Doubleday, 1848)
*Agraulis incornata*, Gulf Fritillary
(Linnaeus, 1758)
*Agraulis vanillae*, Gulf Fritillary
See *Agraulis incornata*
*Amblyscirtes cassus*, Cassus Roadside-Skipper
(W. H. Edwards 1883)
*Anaea andria*, Goatweed Butterfly
(Scudder, 1875)
*Ancyloxypha arene*, Tropical Least Skipper
(W. H. Edwards, 1871)
*Anisota oslari*, Oslar’s Oakworm Moth
(Rothschild, 1907)
*Anteos clorinde*, White Angled-Sulphur
(Godart, 1824)
*Anthanassa texana*, Texan Crescent
(W.H. Edwards, 1863)
*Anthocharis thoosa*, Southwestern Orangetip
(Scudder, 1878)
*Ascalapha ordorata*, Black Witch Moth
(Linnaeus, 1758)
*Asterocampa celtis*, Hackberry Emperor
(Boisduval & Leconte, 1835)
*Atalopedes campestris*, Sachem
(Boisduval, 1852)
*Arachnis zuni*, Zuni Tiger-Moth
(Neumoegen, 1890)
*Argynnis nausicaa nausicaa*, Southwest Fritillary
(W. H. Edwards, 1874)
*Atlides halesus*, Great Purple Hairstreak
(Cramer, 1777)
*Autochton cellus*, Golden-banded Skipper
(Boisduval & Leconte, 1837)
*Automeris cecrops*, Cecrops-eyed Silkmoth
(Boisduval, 1875)
*Battus philenor*, Pipevine Swallowtail
(Linnaeus, 1771)
*Brephidium exile*, Western Pygmy Blue
(Boisduval, 1852)
*Bullia deducta*
(Morrison, 1875)
*Burnsius albescens*, White-checkered Skipper
(Plötz, 1884)
*Burnsius communis*, Common Checked Skipper
(Grote, 1872)
*Caenurgina erechtea*, Forage Looper
(Cramer, 1780)
*Calephelis nemesis*, Fatal Metalmark
(W.H. Edwards, 1871)
*Callophrys gryneus*, Olive Juniper Hairstreak
(Hübner, 1819)
*Chlosyne fulvia*, Fulvia Checkerspot
(W.H. Edwards, 1879)
*Chlosyne lacinia*, Bordered Patch
(Geyer, 1837)
*Chlosyne theona*, Theona Checkerspot
(Ménétriés, 1855)
*Chrysoecia atrolinea*
(Barnes & McDunnough, 1912)
*Cissia rubricata*, Red Satyr
(W.H. Edwards, 1871)
*Colias eurytheme*, Orange Sulphur
(Boisduval, 1852)
*Colias philodice*, Clouded Sulphur
(Godart, 1819)
*Copaeodes aurantiaca*, Orange Skipperling
(Hewitson, 1868)
*Cyllopsis pertepida*, Canyonland Satyr
(Dyar, 1912)
*Danaus gilippus*, Queen
(Cramer, 1776)
*Danaus plexippus*, Monarch
(Linnaeus, 1758)
*Datana neomexicana*, Perhaps *Datana perfusa*
(Doll, 1911)
*Dione vanillae*, Gulf Fritillary
See *Agraulis incornata*
*Dymasia dymas*, Tiny Checkerspot
(W.H. Edwards, 1877)
*Dysschema howardi*, Great Northern Flag Moth
(Hy. Edwards, 1886)
*Echinargus isola*, Reakirt’s Blue
(Reakirt, 1867)
Epargyreus huachuca, Huachua Skipper
(Dixon, 1955)
Erynnis brizo, Sleepy Duskywing
(Boisduval & Leconte, 1837)
Erynnis funeralis, Funereal Duskywing
(Scudder & Burgess, 1870)
Erynnis telemachus, Rocky Mountain Duskywing
(Burns, 1960)
Erynnis tristis, Mournful Duskywing
(Boisduval, 1852)
Euchaetes antica
(Walker, 1856)
Euphyes vestris, Dun Skipper
(Boisduval, 1852)
Euptycheta claudia, Variegated Fritillary
(Cramer, 1776)
Eurema mexicana - see Abaeis mexicana
Eurema nicippe - see Abaeis nicippe
Eurema proterpia, Tailed Orange
(Fabricius, 1775)
See species discussion, most authorities now place
this species in the genus Pyrisitia.
Euscirrhopterus cosyra, Staghorn Cholla Moth
(Druse, 1896)
Euscirrhopterus gloveri, Purslane Moth
(Grote & Robinson, 1868)
Forsebia cinis, Forsebia Moth
(Guenée, 1852)
Gesta funeralis - see Erynnis funeralis
Gesta telemachus - see Erynnis telemachus
Gesta tristis - see Erynnis tristis
Gyrocheilus patrobas, Red-Rim Satyr
(Hewitson, 1862)
Helicoverpa zea, Corn Earworm Moth
(Boddie, 1850)
Gesta funeralis - see Erynnis funeralis
Gesta telemachus - see Erynnis telemachus
Gesta tristis - see Erynnis tristis
Gyrocheilus patrobas, Red-Rim Satyr
(Hewitson, 1862)
Helicoverpa zea, Corn Earworm Moth
(Boddie, 1850)
Hemaris thetis, Rocky Mountain Clearwing
(Boisduval, 1855)
The species in our area may be Hemaris diffinis,
Snowberry Clearwing (Boisduval, 1836)
See species account.
Hemiaricus ceraunus, Ceraunus Blue
(Fabricius, 1793)
Hylephila phyleus, Fiery Skipper
(Drury, 1773)
Hyles lineata, White-lined Sphinx Moth
(Fabricius, 1775)
Hypantria cunea, Fall Webworm Moth
(Drury, 1773)
Icaricia lupini, Lupine Blue
See Plebejus lupini
Junonia coenia, Common Buckeye
[Hübner, 1822]
Junonia grisea, Gray Buckeye
(Austin & J. Emmel, 1998) Leptostales rubromarginaria,
Dark-ribboned Wave
(Packard, 1871)
Leptotes marina, Marine Blue
(Reakirt, 1868)
Libytheana carinenta, American Snout
(Cramer, 1777)
Limenitis archippus, Viceroy
(Cramer, 1776)
Limenitis arthemis, Red-spotted Purple (Admiral)
(Drury, 1773)
Limenitis weidemeyerii, Weidemeyer's Admiral
(W.H. Edwards, 1861)
Litocala sexsignata, Litocala Moth
(Harvey, 1875)
Lon taxiles, Taxiles Skipper
(W.H. Edwards, 1881)
Some authorities treat this species as Poanes taxiles
Loxostege
The species included here is unidentified below genus.
There are 25 species in this genus in our area.
Manduca quinquemaculata, Five-spotted Hawkmoth
(Haworth, 1803)
Megisto rubricata, Red Satyr
Currently described as Cissia rubricata (since 2018)
Mestra amymone, Common Mestra
(Ménétriés, 1857)
Nathalis iole, Dainty Sulphur
(Boisduval, 1836)
Nymphalis antiopa, Mourning Cloak
(Linnaeus, 1758)
Pachysphinx occidentalis, Big Poplar Sphinx
(Hy. Edwards, 1875)
Papilio multicaudata, Two-tailed Swallowtail
(W.F. Kirby, 1884)
Papilio ornython, Ornython Swallowtail
(Boisduval, 1836)
Papilio polyxenes, Black Swallowtail
(Fabricius, 1775)
Papilio rutulus, Western Tiger Swallowtail
(Lucas, 1852)
Phoebis sennae, Cloudless Sulphur
(Linnaeus, 1758)
Pholisora cattullus, Common Sootywing
(Fabricius, 1793)
Phyciodes picta, Painted Crescent
(W.H. Edwards, 1865)
Phyciodes pulchella, Field Crescent
(Boisduval, 1852)
Phyciodes texana (see Athanassa texana)
Phyciodes tharos, Pearl Crescent
(Drury, 1773)
Pieris rapae, (European) Cabbage White
(Linnaeus, 1758)
Plebejus acmon, Acmon Blue
(Westwood, 1851)
See species account.
Plebejus lupini, Lupine Blue
(Boisduval, 1869)
See species account.
Plebejus melissa, Melissa Blue
(W.H. Edwards, 1873)
Poanes taxiles
See Lon taxiles
Polites (Yvretta) carus, Carus Skipper
(W.H. Edwards, 1883)
Polygonia gracilis, Hoary Comma
(Grote & Robinson, 1867)
Polygonia interrogationis, Question Mark
(Fabricius, 1798)
Polygonia satyrus, Satyr Comma
(W.H. Edwards, 1869)
Pontia protodice, Checkered White
(Boisduval & Leconte, 1830)
Pontia sisymbrii, Spring White
(Boisduval, 1852)
Pyristitia proterpia, Tailed Orange
Listed here as Eurema proterpia
Pterourus
Species listed in this genus by some sources are
listed in the genus Papilio in this Sampler.
Speyeria hesperis, Hesperis (Northwest) Fritillary
See Argynnis nausicaa nausicaa, Southwest Fritillary
Spodoptera ornithogalli, Yellow-striped Armyworm
(Guenée, 1852)
Staphylus ceos, Golden-headed Scallopwing
(W. H. Edwards, 1882)
Strymon melinus, Gray Hairstreak
(Hübner, 1818)
Telegonus cellus - see Autochton cellus
Thorybes pylades, Northern Cloudywing
(Scudder, 1870)
Vanessa annabella, West Coast Lady
(Field, 1971)
Vanessa atalanta, Red Admiral
(Linnaeus, 1758)
Vanessa cardui, Painted Lady
(Linnaeus, 1758)
Vanessa virgininiensis, American Lady
(Drury, 1773)
Zerenes cesonia, Southern Dogface
(Stoll, 1790)
Geyer: Peter Carl Friedrich Geyer (1802-1889) pp. 79, 233
Grote: Augustus Radcliffe Grote (1841-1903), p. 217
Guenée: Achille Guenée (1809-1880) p. 229
Harvey: Leon F. Harvey (1837-1912) p. 174
Haworth: Adrian Hardy Haworth (1767-1833) p. 180
Hewitson: William Chapman Hewitson (1806-1878) p. 136
Hübner: Jacob Hübner (1761-1826) p. 232
Lalonde: Melanie Lalonde, p. 159
Leraut: Patrice J. A. Leraut, p. 178
Merian: Maria Sibylla Merian, p. 28
McDunnough: James Halliday McDunnough (1877 - 1962) p. 84
Marcus: Jeffrey Marcus, p. 159
Ménétries: Édouard Ménétries (1802-1861) p. 82
Nabokov: Vladimir Nabokov (1899-1977) p. 92 and p. 140
Packard: Alpheus S. Packard (1839-1905), p. 162
Reakirt: Tryon Reakirt (1884-1871) p. 112
Scudder: Samuel Hubbard Scudder (1837-1911) p. 119
Snow: Francis H. Snow (1840-1908) p. 93
Biographical Sketches
Biographical sketches of entomologists who originally described the species covered in this sampler (or did important research in this area), are found throughout the book.
• Austin: George T. Austin (1943-2009), p. 159
• W. Barnes: William Barnes (1860-1930) pp. 226
• Benjamin: Foster Hendrickson Benjamin (1895-1936) p. 226
• Boisduval: Jean Baptiste Alphonse Déchauffour de Boisduval (1799-1879) p. 50
• Cramer: Pieter Cramer (1721-1776) p. 53
• Doll: Jacob Doll (1847-1929) p. 106
• Doubleday: Edward Doubleday (1810-1849) p. 25
• Druce: Herbert Druce (1846-1913) p. 132
• Drury: Dru Drury (1724-1803) p. 245
• Dyar: Harrison Gray Dyar Jr. (1866-1929) p. 93
• Hy. Edwards: Henry Edwards (1827-1891) p. 111
• W. H. Edwards: William Henry Edwards (1822-1909) p. 73
• Emmel: Thomas C. Emmel (1941-2018), p. 159
• Fabricius: Johan Christian Fabricius (1745-1808) p. 129
A free download of Early Naturalists of The Black Range is available at the Black Range website, www.blackrange.org.
Mexican Yellow
*Abaeis (Eurema) mexicana*
(Boisduval, 1836)
Hodges #4246
Your field guide may have this species listed as *Eurema mexicana*; the name change (to *Abaeis*) has occurred recently.
The Mexican Yellow butterflies pictured immediately above were taking nutrients from moist soil near the Soledad Canyon Trailhead. The photograph is by James Von Loh. He was able to take a photograph (below) of this species in flight, at the same location. The lower left image provides a view of the top of the wings (dorsal surface) of the species, something which can be difficult to see in species which consistently keep their wings closed when not flying.
Along the Rio Grande at Las Cruces. Note the short “tail” on the hind wing, a useful diagnostic in separating this species from the Southern Dogface.
JVL
Dogface pattern in Mexican Yellow is visible in flight, when it is visible through the ventral wing. Compare with Southern Dogface, *Zerene cesonia*, shown below with backlit ventral wings.
Range Map of *Abaeis (Eurema) mexicana* - Mexican Yellow
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Short tail
Other References (Mexican Yellow)
- Butterflies and Moths of North America
- Pajarito Environmental Education Center
- BugGuide (lists the species as *Eurema mexicana*)
Yellow underside of wings compared with more patterned upper side.
During winter and dry season wings are more orangish
Mexican Yellows in a dense mass which represents approximately 1/3 of this puddle club’s occupied area. Dappling results from sunshine filtered through leaves of maple trees established at the Soledad Canyon head. JVL
Report from September 2021: In Soledad Canyon this abundant species formed large puddle clubs near the Soledad Spring headwall. Preferred soils were saturated sand with small gravel and occasional larger rocks; shallow pools of water, when present, were avoided by Mexican Yellows. Puddle clubs included numerous individuals ranging from a few hundred to several hundred in number; sometimes a few individuals of other sulphur butterfly species would join the club, usually along the fringe. JVL
Mexican Yellows in a detail of the image above, are joined by an individual Sleepy Orange. JVL.
Mexican Yellow puddle club that includes several Sleepy Orange individuals. JVL
Mexican Yellow puddlers close-up showing individual butterfly orientation to one another. JVL
Mexican Yellows puddling on rocks of the historic dam constructed along the base of the headwall of Soledad Canyon. JVL
Mexican Yellows, with other sulphur species, formed smaller, less dense puddle clubs on gravel-covered moist soil along La Cueva Trail just north of the Dripping Springs Visitor Center. JVL
A short video of the Mexican Yellows (and others) described here may be viewed at this link. Video by James Von Loh. Hosted in a Vimeo Portfolio (no ads) by The Black Range Naturalist.
Mexican Yellows puddling on moist soil along the La Cueva Trail. JVL
In the photographs to the left, Mexican Yellow butterflies are nectaring on Scarlet Morning-glory flowers, some of which are newly opening. In the bottom photo of this series, a Cloudless Sulphur (left side of image) joins a Mexican Yellow. JVL
In the photo above, a Mexican Yellow is nectaring from a blue morning-glory flower. A Dainty Sulpher, *Nathalis iole* Boisduval (1836), flies just above. JVL
In this Sampler we place this species in the genus *Abaeis* rather than in *Eurema*. This is a “where do you draw the line” question, or alternatively a split vs. lump question. The assignment to *Abaeis* is more common in North America (where it is elevated to a full genus), while *Eurema* is more commonly used in Europe. Pick one designation and someone will think you right, on the other hand, someone will think you wrong.
This species is listed as Hodges 4246.
When identifying this species, note the “dog’s head” outline on the forewing and compare it with that of the Southern Dogface, *Colias* (*Zerene cesonia*). The outline is more prominent in males and on the dorsal side of the wing, when compared with the ventral (underwing).
**MONA or Hodges Number**
When researching moths and butterflies you will generally find a Hodges or MONA (Moths of North America) number listed for the species you are considering.
There have been various attempts to distinguish individual Lepidoptera species (beyond the standard Linnaean scheme) over time. In 1983, Ronald Hodges published the [Check List of the Lepidoptera of American North of Mexico](#) establishing the numbering system which is most widely used today. The link will enable you to download a “working paper”, May 2016, of the listing.
Such a schema is constantly challenged by changing taxonomic determinations, changes in species name, newly discovered species, lumped species, etc. The number initially assigned to a species stays with the species as it is “moved around” because of changes in the accepted taxonomic hierarchy. When a new species is identified, it is fit into the taxonomic order of that time and assigned a number with a decimal. The listing is in numeric order, except for the changes necessitated by the procedures used to keep the listing current. So, a number may be missing from the listing, or a number may appear out of sequence, or you might encounter something like *Epimartyria bimaculella* - Hodges 1.1, at the very beginning of the listing.
This numbering system has proven reasonably effective in controlling the chaos associated with the taxonomic determinations of more than 12,000 species (North America north of Mexico).
There are currently 89 families and 12,766 species of Lepidoptera, north of Mexico, which have been described. There are many undescribed species. Of these roughly 200 are introduced species. This is, however, a small number. There are more than 150,000 described species of Lepidoptera in the world.
Sleepy Orange
*Abaeis (Eurema) nicippe*
(Cramer, 1779)
Hodges # 4242
Report from September 2021: The Sleepy Orange were probably the most abundant medium-sized butterflies visiting habitats of the Organ Mountains’ west-facing slopes and into the Rio Grande Valley. They formed puddle clubs where moist soil and seeps occurred, for example, from the Soledad Canyon Trailhead to its terminus at the headwall. Near the trailhead they formed less dense concentrations that included several other species including Mexican Yellows, *Abaeis mexicana* (Boisduval, 1836). At the headwall, they segregated from the Mexican Yellows to form more dense clubs of mostly Sleepy Oranges.
Sulphur species, generally, were the most abundant medium-to-large-sized butterflies visiting habitats of the Organ Mountains west-facing slopes and into the Rio Grande Valley. On these sites, they formed open and often widespread clubs that included several sulphur species and, often, other butterfly species as well. JVL
The photographs on this and on the following page were taken by James Von Loh along the Rio Grande at Las Cruces.
Sleepy Oranges form a high-rise puddle club, attracted by moist soil and moss on the face of the historical Soledad Canyon Dam (constructed along the headwall). They were joined by a few Mexican Yellows. JVL
Report from 2021: Smaller, mostly Sulphur, butterfly species nectared predominantly from Scarlet Morning-glory flowers in large numbers, with some selection observed for nectaring from blue morning-glory flowers. Because of their massive numbers (thousands upon thousands), their friendly nature, and their mechanics of obtaining nectar from the long, tubular, morning-glory flowers, I developed a particular affection towards the Sleepy Oranges. JVL
Sleepy Orange butterflies nectaring from Scarlet Morning-glory and from a blue-flowered morning-glory (uncommon observation). JVL
Sleepy Oranges form smaller clubs where water flows over bedrock at the Soledad Canyon Waterfall. JVL
In winter, shows darker yellow or orange
Diagonal line, sometimes quite faint
Dark spot
Range Map of *Abaeis (Eurema) nicippe* - Sleepy Orange
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
In female, darker, greater contrast than in male
Other References (Sleepy Orange)
- Butterflies and Moths of North America
- Pajarito Environmental Education Center
- BugGuide
Sleepy Orange and Mexican Yellow puddlers mix on drier rock and gravelly substrates near the Soledad Canyon Waterfall. GB
Abaeis nicippe, Sleepy Orange
Photographed east of Hillsboro, Black Range. RAB
Sleepy Orange near Soledad Canyon Waterfall, Organ Mountains. GB
The Sleepy Oranges pictured above were taking nutrients from moist soil. Like the Mexican Yellow, this species was recently moved to *Abaeis* from *Eurema*.
Sleepy Orange and Southern Dogface, Zerene cesonia (Stoll, 1790), are both present here. As are Marine Blues, Leptotes marina (Reakirt, 1868), White Checkered-skippers, and individuals of other butterfly species. JVL
Sleepy Oranges also form smaller clubs where water flows over or splashes onto bedrock at the Soledad Canyon Waterfall. GB
Left: Mixed Sulphurs form the matrix of this puddle club on moist seep soil and gravel adjacent to the Soledad Canyon Trail. JVL
Directly Below: Sleepy Oranges are nectaring on the flowers of Spiny Chloracantha (L) and Spine-aster (R) JVL
Sleepy Orange, above on June 17, were abundant, JVL
Above: Non-sulphur butterfly species occur with the more common sulphurs, puddling together on moist soils with gravel cover.
Below: Mixed Sulphur butterflies, including Sleepy Oranges and Southern Dogface, *Zerene cesonia* (Stoll, 1790), puddling as a club on moist soil with a gravel veneer. JVL
Arizona Sister
*Adelpha eulalia*
(Doubleday, 1848)
Hodges #4527.1
The Arizona Sister is still considered a subspecies of the California Sister (*Adelpha californica*) by some authorities. There are definitely two geographically separate regions in which the “California Sister” is found. One area is west of the Cascades and Sierra Nevada (if split into two species, this is *Adelpha californica*). The other, separated by the Mojave Desert from *A. californica*, is the species shown here. Its range extends southward through the Great Basin and includes most of Arizona and New Mexico as well as parts of Texas and much of Mexico. The individual shown above was photographed by James Von Loh while it was taking nutrients from bedrock surfaces of the Soledad Canyon Waterfall.
The Arizona Sister is generally associated with oaks and oak habitat, as occurs in upper Soledad Canyon and along the arroyo at the trailhead in the Organ Mountains and in the canyons of the Black Range.
*Arizona Sister* photographed in Railroad Canyon, Black Range, July 2017. RAB
Butterfly identification must often rely on subtle differences and features are not always apparent on both sides of the wing.
Lilac colored line is distinct, straight, and strongly colored in the Arizona Sister. In the California Sister this line is less distinct.
The adult Arizona Sister feeds on rotting fruit, mud, and water. It is seldom found on flowers.
The caterpillar stages are found on various species of oak (Gambel’s, Arizona, and Emory - probably others).
It is distinguished from Bredow’s Sister (*Adelpha bredowii*), which is found in Mexico and not the United States. At one time, *A. bredowii* was the nominate subspecies of a species which included *A. eulalia* and *A. californica*.
Within Mexico, the Arizona Sister is found well south in the Sierra Madre. It is often found at elevations between 5,000’ and 8,500’ in New Mexico.
There are often three flights a year in our area and the three life cycles may overlap (one is at one stage of the cycle while another is at a different stage.)
**Edward Doubleday**
*(1810-1849)*
Doubleday probably never saw a live Arizona Sister (or *A. bredowii* either). He was a well known, British entomologist who did research in upstate New York during a short period in the United States. He helped establish the substantial butterfly collection at the British Museum.
Two of his major works are *The Genera of Diurnal Lepidoptera* (2 volumes) and *List of the Specimens of Lepidopterous Insects in the Collection of the British Museum* (35 parts).
---
Range Map of *Adelpha eulalia* - Arizona Sister
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Range Map of *Adelpha californica*
California Sister
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Photos in left column and at top right: Arizona Sister, Drummond Canyon, East slope of Black Range, September 29, 2018. RAB
Arizona Sister, July 10, 2017
North Percha Road (FR-157)
north of NM-152. RAB
Other References (Arizona Sister)
• Fundamental differences between the California Sister and the Arizona Sister
• Pajarito Environmental Education Center
• BugGide
Gulf Fritillary
*Agraulis incarnata*
(Linnaeus, 1758)
Hodges #4413
Depending on the reference you have at hand, this species may be listed as *Dione vanillae* or *Agraulis vanillae* (Linnaeus, 1758).
In January 2022, Rayner Núñez, et al published the findings of research they had conducted on *Agraulis* and *Dryas* in “Integrative taxonomy clarifies species limits in the hitherto monotypic passion-vine butterfly genera *Agraulis* and *Dryas*”; by Rayner Núñez, Keith R. Willmott, Yosiel Álvarez, Julio A. Genaro, Antonio R. Pérez-Asso, Marina Quejereta, Thomas Turner, Jacqueline Miller, Christian Brévigon, Gerardo Lamas, and Axel Hausmann; *Systematic Entomology*, The Royal Entomological Society, 47:152-178, 2022. Both *Agraulis* and *Dryas* had been treated as monotypic prior to the study. The cited study found seven species of *Agraulis* and four species of *Dryas*.
The initial draft of this *Sampler* was well underway when the study by Núñez et al. became better known. (See “DNA Barcoding and Those White-haired Black Caterpillars”, *The Black Range Naturalist*, Vol. 6, No. 2, for an extended study of “knowing” when “knowledge” is continually evolving.) From an editor’s perspective, it meant a lot of work; substance, the order of pages, page cites, etc. etc. had to be changed because the species had been listed as *Dione vanillae* (with a nod to *Agraulis vanillae*). Reordering of the *Sampler* was in order. I threw up my hands, it was late, I was tired, and decided to give it up for the day. The following morning, I awoke to possibilities, lots of possibilities. An integral part of the initial article on this species dealt with the work of Maria Sibylla Merian, if you read on you will be immersed in sausage making.
Natural History research can be a painstaking undertaking. The study of insects can be tedious, eye straining, and physically demanding. If you were a woman in the 1600’s it is not something you did. But Maria Sibylla Merian did; in fact, she was one of the very first naturalists to study insects in the wild. To top it off, she ventured from Amsterdam to what was then Dutch Suriname in 1699 to do some of her most famous field work. The plate to the right shows the complete life cycle of the Gulf Fritillary. Showing the complete life cycle of an insect was a ground breaking concept. The plate is from her book *Metamorphosis Insectorum Surinamensium* about the insects of Suriname, published in 1705.
To understand how hidebound the world was at the time when she was working, she was not allowed to work in oil to create her images, because she was a woman.
Linnaeus named this species *Papilio vanillae* in 1758, based on Merian’s painting of the species. It is he, not Merian, who is credited with the original description of the species.
In 1835 Boisduval & Le Conte moved the species to the genus *Agraulis*.
Plate XXV from Merian’s *Metamorphosis Insectorum Surinamensium*.
The portrait of Merian, painted by Jacob Marrel, dates from 1679.
In 2019, *Agraulis* was made a subgenus of *Dione*, based on a phylogenetic study.
Zhang et al, 2020, proposed a split of *Agraulis* and the elevation of *Agraulis incarnata* to a full species after analyzing COI barcodes and nuclear genomes. (“Genomic evidence suggests further changes of butterfly names”; *Taxonomic Report*, 8(7), 1-41.)
The study by Núñez et al. (2022) reordered *Agraulis* completely, the genus went from monotypic (but with eight recognized subspecies) to a genus of seven species. And it was not a case of thoughtless splitting. The new taxonomy explains many a puzzle. *Agraulis vanillae incarnata* was described as a subspecies by Riley in 1926.
Knowledge is never complete. Among the techniques utilized by Núñez et al. were detailed analysis of morphological “landmarks” on the wings. Significant sample sizes of wing markings underwent vigorous statistical analysis (using several different methodologies as cross checks). Findings like “Overall FW (forewing) deformation implies that males have a broader wing compared to females. This is due to the displacement of the wing base and the veins ending at the tornus, landmarks 1-4 (Figs 3, S10). As noted above, in males the origin of the Cu1 vein, landmark 16, is much closer to the end of cell whereas in females it is near the middle (Fig. 3). This trend is also present in each taxon when analysed separately (Figure S11A). On the HW, sexual dimorphism is almost indistinct . . .”
Technological and methodological advancements have extended our umvelten (see the discussion in *BRN 6-2, The Immense World book review*). The utilization of ever increasing precision in the analysis of species morphology (to include genetic attributes) allows us to draw ever more nuanced distinctions. In the case of this study, the distinctions made seem appropriate. Such a conclusion may not apply to all cases using similar techniques, however. Ultimately, the individuals of a species and the actions they take determine speciation. The differences between individuals, identified by our ever more advanced technological and methodological tools, may not be obvious to individuals of the species concerned. Even if they are obvious, they may not cause individuals to make different reproductive choices. (This is not a criticism of current methodologies per se, the same argument can be advanced when assessing the species determinations made throughout the time humans have made such determinations.)
The species taxonomy described by Núñez et al. (2022) found the species shown above (from the cited work).
The original draft of this article contained the following:
Even the Great
Even the great are not infallible. Merian’s painting shows the caterpillar on a vanilla plant. It is now known that this species does not use the vanilla plant for nutrition or as a place for its chrysalis. (Ed.: Although it may be an accurate depiction of the natural history of the species, it doesn’t necessarily mean that she did not see this in nature at some time.)
The species, however, retains its specific epithet, *vanillae*.
There are two issues tied up in these two paragraphs.
Firstly, the notation on the specific epithet is still correct, but diminished. The species known to Merian, the species found in northern South America, retains the epithet *Agraulis vanillae*. Previously, this species was classified as the nominate subspecies *A. v. vanillae*.
Secondly, others have mismatched the host plant and the butterfly larvae shown on them. For instance, John Abbot in his drawings from 1816-1818, for William Swainson, showed erroneous hostplants in (at least) his depictions of *Papilio palamedes* (the Laurel Swallowtail, found in the south-eastern United States) and *Asterocampa clyton* (the Tawny Emperor found in eastern North America). These errors persisted for decades.
*Agraulis* are *Passifloraceae* (*Passiflora*, passion flower) specialists. The larva of *Agraulis incarnata*, the species found in our area, uses *Passiflora incarnata*, *P. lutea*, *P. suberosa*, *P. foetida*, and possibly other *Passifora* as host (food) plants for its larva. This species also uses Buttonsage, *Lantana involucrata*, as a larva host plant.
John Abbot’s depiction of *Agraulis vanillae* (now *A. incarnata*). From the University of South Carolina Irvine Department of Rare Books and Special Collections (John Abbot Watercolors of Lepidoptera of the South East)
*Passiflora affinis* - BONAP - retrieved 4/7/2023.
*Passiflora tenuiloba* - BONAP - retrieved 4/7/2023.
BONAP indicates that *P. affinis* and *P. tenuiloba* are present and native in New Mexico based on specimens from Doña Ana county, where it is listed as rare (yellow color). *Passiflora incarnata* is not found natively in New Mexico.
Steve Cary, at his wonderful site on
*Passiflora incarnata* - BONAP - retrieved 4/7/2023.
New Mexico Butterflies, lists this species as Dione vanillae (4/7/2023). He notes that the species regularly wanders to the southern counties of New Mexico and that larva have been recorded in Alamogordeo, on *Passiflora*. The site includes photographs of larva on what appear to be non-native *Passiflora* (but not *P. incarnata.*)
Adults nectar on a variety of species, including; Lantana, Shepherd’s Needle (*Scandix pecten-veneris*), Cordias, composities, and other flowers.
*Lantana* is also used as a larva host plant. Only one species of Lantana, *L. urticoides*, is known natively from New Mexico (Grant County).
*Passiflora* species are not common in New Mexico. See the listing from SEINet above (retrieved 4/7/2023 - *Passiflora* + New Mexico) and the BONAP distribution maps above.
| Scientific Name | Collector | Number | Date | Country | State/Province | County | Locality |
|--------------------------|---------------|--------|------------|--------------------------|----------------|--------|-----------------------------------------------|
| *Passiflora incarnnea* A.Gray | C. Wright | 1084 | | U.S.A. | New Mexico | | |
| *Passiflora tenuiloba* Engelm. ex A. Gray | Charles C. Parry | 393 | 1852-09-10 | United States | New Mexico | | Valley of Rio Grande below Donna Ana |
| *Passiflora tenuiloba* Engelm. ex A. Gray | John Milton Bigelow | 393 | 1852-09-00 | United States | New Mexico | Dona Ana Co. | |
| *Passiflora tenuiloba* Engelm. ex A. Gray | Charles (Carlos) Wright | 1383 | 1852-00-00 | United States | New Mexico | | |
| *Passiflora tenuiloba* Engelm. ex A. Gray | Charles (Carlos) Wright | 171 | | United States | New Mexico | | |
| *Passiflora tenuiloba* Engelm. ex A. Gray | Charles (Carlos) Wright | 1083 | 1851-00-00 | United States | New Mexico | N. Mexico | |
| *Passiflora affinis* Engelm. | Charles C. Parry | s.n. | | United States | New Mexico | | Dona Ana County. |
| *Passiflora tenuiloba* Engelm. | C. Wright | 1383 | 1852-00-00 | United States of America | New Mexico | | |
| *Passiflora incarnnea* A.Gray | C. Wright | 1084 | 1851-00-00 | United States of America | New Mexico | | |
| *Passiflora caerulea* L. | Holmes, Cyndie | 1684 | 1996-06-27 | United States | New Mexico | San Juan | Near La Boca, Colorado. Los Pinos River area. One mile south of Colorado border. |
It is possible that *Agraulis incarnata* uses other plant species as larva hosts and it probably uses species not listed above as nectar sources. The range map shown below is not completely accurate since *A. incarnata* was elevated to a full species.
The question of how “hard-wired” individuals are in their preference for “X” is becoming increasingly important given the significant (and swift) changes to the environment which we are experiencing. Species (phenotypic) plasticity will likely be the key to their likelihood of survival. In “From the butterfly’s point of view: learned colour association determines differential pollination of two co-occurring mock verbains by *Agraulis vanillae*”, M Eugenia Drewniak, Adriana D Briscoe, Andrea A Cocucci, Hernán M Beccacece, Adriana I Zapata, and Marcela Moré determined that *A. v. maculosa* could be trained to prefer certain plant flower colors. (*Biological Journal of the Linnean Society*, Volume 130, Issue 4, August 2020, pages 715–725). This subspecies has now been elevated to a full species, *A. maculosa*. It is found south of the range of *A. vanillae* (Argentina into Brazil).
Núñez et al. (2022) note the “distribution of most taxa includes contact zones or very closely abutting ranges . . . All named South American taxa and *Agraulis* sp. are in contact or in very close proximity with at least one congener.”
Proximity always raises the question of “where do you draw the line”? In a cline of differences where is there a difference? COI barcodes are generally thought to indicate distinct species when the genetic distance is around 2%, but some species distinctions have been made when the genetic difference is as low as 1%, because separate species were found appropriate by the other methodologies used at the time. Note that “genetic distance” does not translate directly to “genetic difference”, a genetic difference of 2%, for instance, could indicate that different “families” are involved - a very significant difference.
Utilizing an analysis of genetic distance the study determined that *A. incarnata* evolved into a separate species at least 2.8 million years ago and perhaps as much as 8.59 mya.
The cited study notes that “Hypotheses explaining speciation and the present day distribution of *Agraulis* species require further research, but likely include adaptation to the different habitat types, colonization of new areas followed by periods of isolation and posterior range expansion.”
When we think about butterflies, smell is not often one of the topics which comes readily to mind. But smell plays an important role in the lives of butterflies. For instance, the Gulf Fritillary will emit foul smelling chemicals when it encounters a predator. Chemical defenses are fairly common in *Lepidoptera*, including the ability of many species to sequester toxic substances contained in the plants the instar eats, making both the caterpillar and adult noxious, if not poisonous, to predators.
A substantive discussion of chemical defenses in this species and others can be found in “Variation of chemical compounds in wild Heliconiini reveals ecological factors involved in the evolution of chemical defenses in mimetic butterflies”. (Ombeline Sculfort, Erika C. P. de Castro, Krzysztof M. Kozak, Søren Bak, Marianne Elias, Bastien Nay, and Violaine Llaurens; *Ecology and Evolution*, 13 Feb. 2020). The authors note that “These neotropical butterflies contain large concentrations of cyanogenic glucosides, cyanide-releasing compounds acting as predator deterrent. These compounds are either de novo synthesized or sequestered from their *Passiflora* host plant, so that their concentrations may depend on host plant specialization and host plant availability.”
*Passiflora* is not simply a (food) host plant for this species. It is integrated into all elements of the natural history of the species. Such a tight association may diminish the phenotypic plasticity of a species.
All of this because of a name change.
If you encounter *Agraulis incarnata*, at any life stage, please document the event, noting the type of plant that you found it on and let us know. Also, if you encountered either of the two native *Passiflora* species please let us know about that. Thanks.
- Bob Barnes
email@example.com
Cassus Roadside-Skipper
*Amblyscirtes cassus*
(W. H. Edwards, 1883)
Hodges # 4090
As with many butterflies, the dorsal and ventral view of the wings is very different.
This species is typically found within the 5,400’ to 9,200’ elevation range. The individual shown here was photographed along NM-152 west of Kingston, just above the 7,000’ elevation mark. It is often found in pine woodlands with lots of understory grass.
There has only been one annual flight recorded, between late May and late August, peaking in July.
The Cassus Roadside-Skipper is threatened throughout its range of NM-AZ-West Texas south into northern Mexico.
Range Map of *Amblyscirtes cassus* - Cassus Roadside-Skipper from sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
The Goatweed Leafwing, *Anaea andria* (Scudder, 1875) would be an excellent sighting in the Black Range. Many butterfly species are known to wander - keep your eyes out. This individual was taking nutrients from gravel along the creek below the La Cueva parking lot. This individual is a male. GB
**Goatweed Leafwing**
*Anaea andria*
(Scudder, 1875)
Hodges # 4554
As with many butterflies, the dorsal and ventral view of the wings is very different. When the ventral side of the wings of this species are displayed they look very much like a dead leaf - thus its common name.
Range Map of *Anaea andria* - Goatweed Leafwing
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Tropical Least Skipper
Ancyloxypha arene
(W. H. Edwards, 1871)
Hodges #4005
Top: Tropical Least Skipper nectaring from Horsetail Milkweed flowers (left) and perched on Johnson grass in a stand of Horsetail Milkweed (right). This species has rarely been documented, and when seen it is typically at the beginning of the Milkweed flowering period. JVL
Tropical Least Skipper on June 2 (left and right) and June 14 (center right). JVL
Skippers have two sets of wings which look like they are set on top of each other, rather than in a forewing and hindwing configuration.
Adults nectar from a variety of low growing plants while the caterpillar use *Echinochloa crusgalli*, *Polypogon viridis*, *Polypogon monspeliensis* and *Paspalum distichumas* as food hosts (see *Polypogon viridis* on the Vascular Plants of the Gila Wilderness website).
Skippers have significant muscles at their thorax to enable their rapid flight with quick alterations in trajectory.
**Other Resources**
*Pajarito Environmental Education Center*
**PEEC - The Pajarito Environmental Education Center**
(Los Alamos Nature Center)
The PEEC is a premier natural history resource in New Mexico. They are worthy of your support - take a look at their website, it is impressive. Steve Cary, Michael Toliver, and others have established a phenomenal resource in their “Butterflies of New Mexico” section of the website. As noted in their introduction:
New Mexico is home to more than 300 different butterfly species, placing it in the top three states for butterfly species richness, alongside Texas and Arizona. Admittedly, various excellent published field guides (including Glassberg 2017 or Brock and Kaufman 2003) already cover all of New Mexico’s species. Comprehensive online resources exist as well, including [www.butterfliesandmoths.org](http://butterfliesandmoths.org) (Butterflies and Moths of North America (BAMONA)) and [http://butterfliesofamerica.com](http://butterfliesofamerica.com) (Butterflies of America). One consequence of their continental or hemispheric geographic scope, however, is that they compromise on local details. For New Mexico, or any other state, they do not provide all of the hows, whys and wheres, the details one typically needs to actually go out and find, study or photograph many of those butterflies . . . This present work will fill in some of the missing and critically interesting geographic details. When ‘Species A’ looks different in New Mexico compared to California or Florida, this site/book will illustrate that by using New Mexico images wherever possible; I think that will prove to be more than 90 percent of the time.
Oslar’s Oakworm Moth
*Anisota oslari*
(Rothschild, 1907)
Hodges #7722
This species is found in southern parts of New Mexico and Arizona, west Texas, and Chihuahua. Larva of the species feed on oak species, including Emory Oak.
Synonyms include: *A. neomexicana* and *A. skinneri*.
The photographs on this page were taken by Véronique De Jaegher in Kingston, N.M.
Caterpillar photographs on this and the following page were taken along the Kingston Cemetery - Emory Pass Trail, Black Range on October 11, 2022. RAB
Other Resources
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- North American Moth Photographers Group
- Moths of the Gila National Forest
Range Map of *Anisota oslari* - Oslar’s Oakworm Moth From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Female *Anisota oslari* from Ron Parry’s website, Southwestern Moths.
White Angled-Sulphur
*Anteos clorinde*
(Godart, 1824)
Hodges #4266
Nichole Trushell took the photograph below in Kingston on September 25, 2010. She has not seen it there since that time.
Bob Sivinski took the photograph on the following page at Emory Pass, Black Range, on August 8, 2011.
There are only a handful of sightings of this species in New Mexico. It generally is found in South America (as far south as Argentina), north through Central America and Mexico. It is sometimes seen as a stray in a small bit of southeastern Arizona and the lower Rio Grande valley. There are two subspecies. Based on range this is most likely *A. c. nivifera*.
The range map below was generated from sightings reported to *Butterflies and Moths of North America* (BMNA).
Note the angle of the antenna in both photographs.
White Angled-Sulphur. Bob Sivinski took this photograph at Emory Pass on August 8, 2011.
Range Maps
The range maps shown in this Sampler are based on the occurrences recorded in the Butterflies and Moths of North America data base. These sightings may be current or they may be historical (collections, etc.). In all cases they have been verified.
Because the maps depict individual sightings these maps do not always have that nice outline look which is depicted in some range maps, showing the boundary of the range and shading in everything within the boundary. This may lead you to conclude the species is found everywhere within those boundaries. There is utility in these maps but they suffer from a lack of detail. It is not true that a species which is only found above 8,000', for instance, is found everywhere within the boundary depicted - only above 8,000' within the boundary.
Because maps generated from databases like those of Butterflies and Moths of North America reflect that data base, maps generated by different organizations will sometimes record different sightings. For instance, the following map is from the North American Moth Photographers Group. It documents the sightings within its data base, in this case for Arachnis zuni.
These are all excellent maps, predicting which organization will have the most extensive set of sightings for a particular species, in its data base, is not always possible.
U. S. Coinage
The size of butterflies and moths varies within species, sometimes the individual range is significant.
We provide an indication of the size of the individuals shown in these photographs by placing an image of a coin from the United States next to the image. The diameter of American coins is shown below.
| Coin | Diameter |
|---------------|----------|
| Quarter | 24.26 mm (.95") |
| Penny | 19 mm (.75") |
| Nickel | 17.99 mm (.7") |
Western Polyphemus or Oculea Silkworm
*Antheraea oculea*
(Neumoegen, 1883)
Hodges #7757.1
The photographs of Western Polyphemus shown here were taken by Tom Lander, in Kingston during June 2022. Some consider it a subspecies of *Antheraea polyphemus*.
See range map on page 41.
The photographs of Southwestern Orangetip shown here were taken by James Von Loh. The top image was taken along the Bar Canyon Trail, the bottom one along Pine Tree Trail above the Aguirre Springs Campground. Both locations are in the Organ Mountains. In both cases the individual is taking nutrients from gravel and most soil.
The top image is of a female; if it were a male there would be more orange and black, and less white, in the wingtips.
This species of butterfly can be found early in the year, perhaps as early as February. Its “flight” may be over by April.
“Flight” is a term often encountered in discussions of butterfly species, as in “its flight may be over by April” or a species may have “three flights”. Good luck trying to find a definition; you will be swamped by entries about butterfly flight, the mechanics thereof - a fascinating topic, but it has not much to do with what we are discussing here. A butterfly goes through several life stages (egg, larva, pupa, and imago). The adult, or imago, stage is what we call a butterfly (or moth). Before it dies, a female will probably lay eggs and the process will start over again. Each of these cycles can be said to end with an adult which flies. A “flight” is shorthand for the ending period of this cycle. Some species go through several “flights” in a year, some do not.
In the case of this Orangetip, there are two flights in a year (it is a “bivoltine” species). The first complete life cycle occurs between January and April, the second between May and July. Rarely do they overlap. But note, and this is a big note because natural history is not simple - some pupae of this species have been known to stay in that stage for three years.
Some authorities consider *Anthocharis thoosa* to be a subspecies of Sara Orangetip, *Anthocharis sara thoosa*.
**Other Resources**
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- North American Moth Photographers Group
- Pajarito Environmental Education Center
Zuni Tiger-Moth
*Arachnis zuni*
(Neumoegen, 1890)
Hodges #8150
The photographs of *Arachnis zuni* shown here were taken by Matilde Holzwarth, in Railroad Canyon, southwest of Hillsboro Peak, on June 8, 2012.
The hand on which the moth sits is that of her husband, Lloyd Barr.
Matilde and Lloyd were professors (pathology), researchers, and naturalists who explored the Black Range during most of the first two decades of the twenty-first century.
Southwest Fritillary
*Argynnis n. nausicaa*
(W. H. Edwards, 1874)
Hodges #4459.1
This species was, until recently, considered a subspecies of Atlantis Fritillary, *Speyeria atlantis*. Now it is generally placed in *Argynnis*, following a determination by Zhang et al. (2020) that Speyeria was a subgenus of *Argynnis*. At the same time, this butterfly was elevated to a full species *A. nausicaa*.
If you find a Fritillary in our area which looks like this, it is this species. The Pajarito Environmental Education Center website notes that “As a consequence of New Mexico’s physiography, suitable habitats are isolated from each other by broad, unsuitable lowlands. As a result of isolation, multiple local regional populations have differentiated and are recognized as distinct subspecies.” The subspecies typically found in the Black Range will probably be the nominate form, which apparently intergrades with *A. n. dorothea* in the Magdalena Mountains to the north.
Violets are one host plant for this species. Adults feed on wet sand and nectar from a variety of flowers including rabbitbrush, mint, cinquefoil, and Gaillardia. Single eggs are laid in the leaf litter very near host plants. There is one flight per year, peaking during July and August. Violets are generally found between 7,500’ and 10,000’ in the Black Range, that helps to define where you are likely to encounter this species.
The Butterflies and Moths of North America website notes that “unfed first-stage caterpillars overwinter, emerging in spring to feed on leaves”.
**Other Resources**
*(Southwest Fritillary)*
- [Butterflies and Moths of North America](#) (lists this species as *Speyeria hesperis* - unsplit)
- [North American Moth Photographers Group](#) (lists this species as *Argynnis hesperis* - genus change but unsplit)
- [BugGuide](#) (lists this species as *Speyeria hesperis* - unsplit but has an extensive discussion of taxonomic determinations)
- [Butterflies of America](#) (photographs limited to *A. n. greyi*)
- [Pajarito Environmental Education Center](#)
**U. S. Range Map of *Speyeria hesperis* Northwest Fritillary (unsplit - see text)**
From sightings reported to [Butterflies and Moths of North America](#).
**Compared to the Northwest Fritillary, which is found in the northern part of the state, underwing markings are darker.**
Front inside portion of hindwing is a darkish red disk, distinct from the lighter rear wing margin.
Black Witch
Ascalapha odorata
(Linnaeus, 1758)
Hodges #8649
Despite what you might assume from the range map below, this is primarily a tropical species, but one which wanders widely. Therefore, it is more likely to be found in the southern part of its range than in the northerly areas depicted on the map. The Black Witch is found southward into South America. It has been recorded as far north as Juneau, Alaska and Churchill, Manitoba.
Caterpillars feed on Cassia and *Mimosa aculeaticarpa* (Catclaw Mimosa or Wait-A-Minute Bush). Adults feed on tree sap and very ripe fruit.
**Larva of Ascalapha odorata** - Image by Forest and Kim Starr, shown here under provisions of a Creative Commons License, Attribution 3.
**Southwest Canyon Spring, East side of the Black Range, July 6, 2017. RAB**
Range Map of Ascalapha odorata
Black Witch
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
The original drawing of Ascalapha odorata, from A voyage to the islands Madera, Barbados, Nieves, S. Christophers and Jamaica: with the natural history of the herbs and trees, four-footed beasts, fishes, birds, insects, reptiles, &c. of the last of those islands; to which is prefix’d, an introduction, wherein is an account of the inhabitants, air, waters, diseases, trade, &c. of that place, with some relations concerning the neighbouring continent, and islands of America. Illustrated with figures of the things described, which have not been heretofore engraved. In large copper-plates as big as the life, Vol. 2, 1707, Hans Sloane, Table 236.
Female Black Witch photographed in Hillsboro during July 2015. RAB
Other Resources
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- North American Moth Photographers Group
- Pacific Northwest Moths
Hackberry Emperor
*Asterocampa celtis*
(Boisduval & Le Conte, 1835)
Hodges #4557
The Hackberry Emperors pictured directly below were taking nutrients from bedrock seeps in Soledad Canyon in the Organ Mountains. Both photographs are by Gordon Berman.
Above: Hackberry Emperor, photographed in Lake Valley, Black Range, by Debora Nicoll.
On a site in Fillmore Canyon, the Hackberry Emperor, was documented extracting nutrients from domestic dog scat piles. JVL
Range Map of *Asterocampa celtis*
Hackberry Emperor
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Above: Hackberry Emperor, taking nutrients from bedrock seeps of upper Soledad Canyon. JVL
Hackberry Emperors will land on humans in search of salts. There is significant geographical variation in this species, some sources argue for multiple species.
Other Resources:
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- Butterflies of America
- North American Moth Photographers Group
Dark spot, larger with some gray in male.
Darker Area
Faint crescent of spots with central spot “indented”
Dark areas of wings well separated by expanse of orange.
Other Resources:
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Pajarito Environmental Education Center
- Butterflies and Moths of North America
The variation in markings in the Sachems below is not just a function of ventral versus dorsal view of the wings. Some males have virtually no markings on their wings.
The Sachem is more common in the southern tier of the United States than in the northern tier. Its range extends southward all the way to Brazil.
This species is often found on the ground, where the males wait for passing females. Females lay an egg (yes, single) on a grass blade, generally in the afternoon. The female will use multiple egg sites and the larva live at the base of the grass shoots. Bermuda Grass, crabgrass, St. Augustine grass, and goosegrass all serve as caterpillar host plants.
Because of its fondness of grasses, this species is often found in disturbed areas.
Jean Baptiste Alphonse Déchauffour de Boisduval (1799-1879) is cited as “Boisduval” in many butterfly species descriptions, indicating that he made the initial description of the species. He was a French lepidopterist and botanist. In the field of botany he is cited as “Boisd.”.
Biological listings will often follow the common name and Latin binomial with the name of the person who initially described the species. For Sachem, Boisduval is listed, along with the year of the initial description. In the case of the Hackberry Emperor, both Boisduval and Le Conte are listed, indicating a joint effort.
The Sachem Skipper is rarely observed. At left it is nectaring from Climbing Milkweed flowers, above on Horsetail Milkweed flowers. JVL
Sachem Skipper on Climbing Milkweed flowers. JVL
Texan Crescent
Athanassa (Phyciodes) texana texana
(W. H. Edwards, 1863)
Hodges #4476
Note that the rear of the forewing is indented just inside the tip of the wing.
This species has several broods per year in our area. The caterpillars of this species feed on species in the genus *Ruellia* (called wild petunias by some), *Justicia* (sometimes called Tube-tongues and/or false honeysuckle), and a few other species of the lowlands and desert where this butterfly is often found.
This species ranges as far south as Guatemala.
Synonyms for the species include *Melitaea texana*, *Tritanassa texana*, *Phyciodes texana*, *Eresia smerdis*, and *Eresia texana seminole*. In the realm of common names, it is also called the Texan Crescentspot. There are two subspecies, the nominate form is found in our area.
The original description from Wm. H. Edward’s “Description of certain species of Diurnal Lepidoptera found within the limits of the United States and British America. No. 2” at p. 81 of *Proceedings of the Entomological Society of Philadelphia*, Vol. 2, No. 1, March, April, and May 1863, is shown below.
**Melitaea Texana**, nov. sp.
*Male.* Expands $1\frac{5}{10}$ inch. Upper side blackish brown, mottled with fulvous at the base of the wings, and sprinkled with small white spots; these form, on primaries, an interrupted sub-marginal line, and an abbreviated line of three spots from the costa, besides five or six others irregularly placed; on secondaries, a bent line across the disk and a sub-marginal row of faint crescents; fringe blackish, except in the emarginations, where it is white.
Under side: primaries ochrey-yellow next the base, and beyond, dark brown; the apex and hind margin paler brown; a sub-marginal row of crescents; the white spots re-appear of larger size.
Secondaries buff next the base, reticulated with reddish-brown lines; a white band crosses the disk corresponding to the spots on upper side; beyond to margin clouded with brown, with a row of crescents, the third from the anal angle largest and whitish, all surmounted by blackish spots.
Texas.
Range Map of Athanassa texana
Texan Crescent
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Texan Crescent taking nutrients from cobble-covered moist soil near the Soledad Canyon Waterfall (James Von Loh).
Reddish hue near wing base appears as a large orange area in the ventral view.
Row of spots are smaller more narrow than in many other Crescents.
This row of markings is very faint and indistinct (may be entirely absent) when compared with other Crescents.
Indent in rear edge of wing just in from the tip of the wing.
Other Resources (Texan Crescent)
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- Butterflies of America
- North American Moth Photographers Group
Dorsal wing view of male is brilliant blue.
Males, like this one, show bright almost iridescent blue.
Abdomen is bright orange, just a shade more subdued than the adjacent spots.
Three red spots at base of wing
Other Resources (Great Purple Hairstreak)
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- Butterflies of America
- North American Moth Photographers Group
Many copper and hairstreak instars look very similar. In the case of the fourth instar of the Great Purple Hairstreak, look for an obvious white diamond on the head (visible in the photo by Todd Stout to the right). Mistletoes on various hardwoods (cottonwood and mesquite, for instance) are the host plants for the instars. See: “The Insect Fauna of Mistletoe…In Southern Texas”, by Paul L. Whittaker, *The Southwestern Naturalist* 29(4):435-444, Nov. 14, 1984.
Some sources refer to this species as the Great Blue Hairstreak.
*Atlides halesus* is found across the southern tier of the United States south to the southern part of Mexico. An excellent description of the natural history of this species is found on the [University of Florida](http://www.ufl.edu) website.
There are typically three flights, between March and December. Various mistletoe species serve as host plants for the caterpillars of this species.
This species is found as far south as Guatemala. It is typically found in wooded areas, especially those with mistletoe. Oak, mesquite, and walnut forests are common habitats.
**Pieter Cramer**
*(1721 - 1776)*
Pieter Cramer was a Dutch naturalist who is remembered as a significant entomologist. The documentation of his butterfly collection was printed in *De uitlandsche Kapellen voorkomende in de drie Waereld-Deelen Asia, Africa en America – Papillons exotiques des trois parties du monde l’Asie, l’Afrique et l’Amerique (1775–1782)* both prior to and after his death. Thus, the date of the original description of this species is one year after the original describer had died.
The type specimen of this species was shipped to Cramer from the Americas (apparently from Virginia). The species was depicted in the work cited above on plate XCVIII of Volume Two (see lower right). The painting was made by Gerrit Wartenaar. Caspar Stoll (ca. 1725-1791) completed the publication of the cited work, following the death of Cramer.
*Atlides halesus*, Great Purple Hairstreak nectaring on *Mimosa biuncifera* by Nichole Trushell, in Kingston, Black Range.
Range Map of *Atlides halesus*
Great Purple Hairstreak
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Great Purple Hairstreak nectaring from Horsetail Milkweed flowers. Close-up, to the left, of the several yellow pollinia/pollen sacs attached to its feet; when present this species is likely an efficient pollinator of Horsetail Milkweed flowers.
Photo Above: Note several dark yellow Oleander Aphids, *Aphis nerii* (Fonscolombe, 1841) in the lower right corner, they are abundant on Horsetail Milkweed plants along the Rio Grande. JVL
Golden Banded-Skipper
*Autochton cellus*
(Boisduval & Leconte, 1837)
(Hodges #3902)
This butterfly is known as *Teleonus cellus* in some sources. The **Golden Banded-Skippers**, shown below were photographed in Railroad Canyon, Black Range, in July (2015, 2016, and 2017) RAB. In southern Arizona there is one brood (flight) from June-September; that is most likely representative of this area.
The New Mexico Locust, *Robinia neomexicana*, is a major host plant for the instars of this species. The number of locust plants in the Black Range increased dramatically after the 2013 Silver Fire, but there was not a noticeable increase in the number of Golden Banded-Skippers.
Sonoran Banded-Skipper would have a small whitish area near the tip of the antenna.
The lower spot is closer to the wing tip - in the Sonoran Banded-Skipper it is aligned vertically.
Range map for comparison. Sonoran Banded-Skipper is thought to be extirpated in the United States.
Range Map of *Autochton pseudocellus*
Sonoran Banded-Skipper
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Strong diagonal line.
Black eyespots surrounded by orangish-yellow.
Other Resources (Cecrops-eyed Silkmoth)
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- North American Moth Photographers Group
- Southwestern Moths
Cecrops-eyed Silkmoth
*Automeris cecrops*
(Boisduval, 1875)
(Hodges #7748)
This species is found from the southwestern United States (west of the Rio Grande) south into Mexico. There are three recognized subspecies. Early stage instars will often feed together as a group, but later stage instars are more solitary. *Cecrops-eyed Silkmoth* instars feed on Fendler Ceanothus, Catclaw Mimosa, Mountain Mahogany, willows (early stage instars), various oaks (later stage instars), and several other species. In this species, the instar is less selective about which host plant it feeds on than are many other species. The imago (adult moth) stage is not known to feed.
Moths versus Butterflies
“What is the difference between a moth and a butterfly?” is a frequently asked question. Sometimes it is clear that a species should be grouped with the moths and sometimes it is clear that it is a butterfly. But sometimes it is not and there is not single filter which you can use to place a flutterby you encounter. Flutterby is a spoonerism, named after W.A. Spooner (1844-1930). A spoonerism is a word/phrase in which the sounds of two or more of the main words are transposed. How would you like something like that to be named after you? Well, I digress, let’s get back to determining what is a flutterby and what is a moth.
One myth is that the antenna is a good place to start. Moth antenna are often (not always) “feathery” and lack a ball of some type at the end of the antenna (club) which most butterflies have - some do not. Antenna structure cannot reliably be used to distinguish between a moth and a butterfly.
Another myth, that moths form cocoons (soft) and butterflies form chrysalis (hard). Again there are significant exceptions to the rule.
Moths generally, but not always, fly at night. Butterflies tend to fly during the daylight hours, often after it has warmed up a bit. Again, the simple rule is plagued by exceptions.
Sometimes, the estimated 160,000 moth species are thought of as small and nondescript. Some are. Many are quite large and a good many (small or large) are beautiful.
Sorry to say, there is no hard and fast rule which can be used to separate the two, they are all Lepidoptera. Disagreements about the taxonomic relationships between butterflies, skippers, moths, and others continue in the most hallowed halls (see Kawahara AY, Breinholt JW. 2014 “Phylogenomics provides strong evidence for relationships of butterflies and moth”, *Proc. R. Soc. B* 281: 20140970. http://dx.doi.org/10.1098/rspb.2014.0970).
Special thanks to Eric Metzler for commenting on this issue.
This caterpillar of the Cecrops-eyed Silkmoth, *Automeris cecrops*, was photographed by Nichole Trushell.
Our region has many locally grown, comprehensive, and authoritative resources close at hand.
One of those resources is the website created and maintained by Ron Parry. His *Southwestern Moths* website is a jewel. On his home page he notes:
“I am a retired biochemist with a passion for natural history. I was born and raised in the Southwestern US. After retirement I began to explore the rich moth fauna found in the Gila bioregion. The purpose of this website is to help other folks who wish to do the same. A familiarity with our native fauna and flora not only enriches our lives, it also creates what Utah writer Ellen Meloy called a ‘deep map of place.’ That deep map should motivate us to stop the destruction of wild Nature in North America, including ‘the little things that run the world’ (E. O. Wilson). Recent studies indicate that arthropod populations in both temperate and tropical regions are undergoing serious decline, with dire consequences for the animals that feed upon them . . .”
Much of the local resource I referenced above is the product of people who have succeeded in another life/avocation and come home to the study of natural history. Others have made a career of the study of natural history and now continue their study and research in non-institutional settings and/or in other areas of natural history. We are lucky to have many experts in this region who are not content to sit and languish. We also have naturalists in local and regional universities which are engaged in institutional research and nurturing the next generation of naturalists. And we have naturalists from elsewhere in the United States who come to the Black Range and the Gila to further their research and to teach.
Making it more accessible should be the goal of everyone who reads this. Sometimes people draw a distinction between the “creators” and the “consumers”. There are distinctions to be made between the two, that is true. What is not true is that the “consumers” do not contribute. I am not making the argument that consumers enable the efforts of creators although that has an element of truth to it. I am talking about what happens when the knowledge of natural history is consumed. Those who consume can be (are not always) transformed into advocates for the natural world. When that happens we all grow, when that happens the chances of a thousand species continuing to survive is enhanced, and I dare say, there is greater joy in the world.
**Range Map of Automeris cecrops**
*Cecrops-eyed Silkmoth*
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America.*
Ron Parry captured this *Automeris cecrops* in the Big Burro Mountains, Grant County, during June 2015. This image is posted on his [website](#) at this link, used with permission.
The larvae of this species are able to sequester aristolochic acids which are found in some species of *Aristolochia* (Pipevines), its host plants. In doing so, the larvae become poisonous to possible predators. In a sword with two-edges, some species of *Aristolochia* are poisonous to the larvae which eat them.
The Pipevine Swallowtail is occasionally observed nectaring from Spine-aster flowers along the Rio Grande at Las Cruces. Its fluttering style of nectaring makes it a challenge to photograph. Photographs above and below are by James Von Loh.
The story of changing taxonomic determinations is evident in the synonyms for this species:
- *Papilio philenor*, Linnaeus, 1771
- *Papilio astinus*, Drury, 1773
- *Papilio nezahualcoyotl*, Strecker, 1885
- *Papilio obsoleta*, Ehrmann, 1900
- *Papilio wasmuthii*, Weeks, 1901
- *Papilio hirsuta*, Skinner, 1908
- *Papilio inghami*, Gunder, 1927
- *Papilio serpentariae*, Fabricius, 1938
The larvae of this species exhibit the same type of behavior which is often seen in other species. In early instars they will often eat in groups. In later instars they are often more solitary while they eat.
Adults nectar on thistles, bergamot, lupines, and a variety of other species. When nectaring, the Pipevine Swallowtail, flutters its wings, making the blue obvious in the male and more readily apparent in the female.
In the early 1900s, this species was known as the Blue Swallowtail by many sources.
There are five subspecies of Pipevine Swallowtail. The nominate form is found here.
In Mexico, this species flies year around. Flights are more restricted farther north.
This species is part of a complex of butterflies thought to exhibit Batesian (butterflies which are not distasteful look like associated species which taste bad) or Mullerian (several bad tasting species all look alike) mimicry. Additional research is necessary to sort this out.
Above: *Battus philenor*, **Pipevine Swallowtail**
Photographed in Lake Valley, Black Range, by Debora Nicoll.
Left Column: Pipevine Swallowtail nectaring from Horsetail (top two photos) and Climbing (bottom) Milkweed flowers. Immediately Above: Pipevine Swallowtail on Spine-aster flowers along the Rio Grande. JVL
Pipevine Swallowtail photos from August. At Hillsboro to the left and at Rodeo, NM above. RAB
Western Pygmy-Blue
*Brephidium exilis*
(Boisduval, 1852)
Hodges #4353
Above: Western Pygmy-Blues, photograph by Debora Nicoll, taken in the Black Range. This is the smallest butterfly species in North America.
Above and Below: Western Pygmy-Blue is a common butterfly along the Rio Grande. Here it is perched on Spine-aster flowers. It is sometimes overlooked because of its small size. JVL
The larvae of this species feed on host plants in the *Chenopodium* (the goosefoots), *Atriplex* (*Atriplex canescens* is Four-wing Salt Bush), and related genera. *Chenopodium album* (lamb’s quarters, goosefoot, wild spinach, fat hen) is one of its favorite host plants. Adult male Western Pygmy-Blues patrol above these host plants throughout the day looking for mates.
Female Western Pygmy-Blues lay their eggs on all of the surfaces of the host plants but seem to prefer the undersides of leaves. The larvae eat all parts of the host plant.
Pupa hibernate.
Alternatively, Western Pygmy-Blues are also named *Brephidium exile* in some sources. There are four subspecies, the nominate form is found in our area.
The range of the Western Pygmy-Blue extends southward to Venezuela.
U. S. Range Map of *Brephidium exilis*
Western Pygmy-Blue
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Above: *Brephidium exile* instar.
Photograph by Nicky Davis. (CC BY-NC-SA 2.0)
Above: Western Pygmy Blues nectaring from Horsetail Milkweed flowers along with several unidentified beetles - Coleoptera (Linnaeus, 1758) - foraging among the flowers.
Below: The Western Pygmy Blue is a resilient species and was present along the Rio Grande at the end of November 2021 and nectared from Water Speedwell, Veronica anagallis-aquatica, flowers. JVL
Brephidium exilis
Four of the marginal spots are larger than the others and may show iridescence.
Other Resources (Western Pygmy-Blue)
- Butterflies and Moths of North America
- BugGuide
- Butterflies of America
Grey eyes
Two-tone wings, grey (described by some as dull blue) near thorax, reddish toward the end.
Markings cited here are more useful in distinguishing the Common Checkered-Skipper and White Checkered-Skipper from other Skippers than from each other.
Other Resources (Checkered-Skippers)
- Butterflies and Moths of North America (B. communis)
- Butterflies and Moths of North America (B. albescens)
- BugGuide
- Butterflies of America
Usually no spot in extreme corner.
Usually no spot.
There are three species of *Bulia* in the United States. All are limited to the southwestern states with ranges which extend into Mexico. *Bulia similaris* has a range which may overlap that of *Bulia deducta* in our area, although *B. deducta* is much more likely. Adding to the identification problem is the fact that *B. deducta* is quite variable in appearance (per Ron Parry). The third species, *Bulia schausi* is reported only from Arizona. There are two other species in this genus, they are found south of the U.S.-Mexico border.
*B. deducta* and *B. similaris* can not be separated to species without dissection. Mike Pogue (NMSU) has found that almost all of the *Bulia* found in New Mexico are of the species *deducta*. For a detailed assessment of this genus see, [A Revision of the Genus Bulia Walker (Lepidoptera: Noctuidae)](http://www.lepidopterawalkeri.com/), Michael G. Pogue, *Journal of the Lepidopterists’ Society*, Volume 56 p.p. 129-150, 2002. The range maps shown below are from this article, page 141. This photograph was taken in Hillsboro on June 17, 2018.
**Other Resources**
*(Bulia deducta)*
- [Southwestern Moths - Moths of the Gila National Forest](https://www.ginfgov.org/moths/)
- [North America Moth Photographers Group](https://www.namog.org/)
- [Butterflies and Moths of North America](https://www.butterfliesandmoths.org/)
- [BugGuide](https://bugguide.net/)
Identifying any creature to species can be difficult at times. The two species shown above are a great example of the issues involved. They, in fact, may not be separable in the field; the images may be of the same species, or not. For that reason we refer to the images in this section as Checkered-Skipper (Burnsius spp).
James Von Loh took the photographs below, of Checkered-Skipper (Burnsius spp), taking nutrients from moist soil and gravel at the Soledad Canyon Trailhead, Organ Mountains.
Above: **Checkered-Skipper (Burnsius spp)** photographed in the Florida Mountains. Other gallery images are from Wicks Canyon east of Hillsboro, Black Range. RAB
James Von Loh took the image to the right of a Checkered-Skipper (Burnsius spp) along the Rio Grande. This individual’s dorsal wing surface reflected coppery in the sun.
In *Black Range Naturalist*, 5-2, April 2022, James Von Loh noted that:
*It didn’t take all that much, a four-month monsoon season with consistent 1.5” to 2” monthly rainfall between June and September. A desert transformation from dull shades of dusty green and brown to bright green with multi-colored flowers appeared within weeks. Low “clouds” of white and yellow, blue and orange, and brown and black butterflies simultaneously filled the sky above the rain-revived landscape.*
Where the monsoon rain moistened soil and gravel, it sometimes formed shallow pools and ponds and percolated into the soil and rocks, then emerged from seeps and springs. This is where butterfly puddle clubs were established. Known as puddlers, club butterflies are mostly males and have common needs.
Steve Cary described it thusly:
‘Water is life...for desert butterflies...a solvent that contains lots of minerals, particularly electrolytes that are important for butterfly health and for males intending to offer to females a high-value spermatophore. On hot summer afternoons, damp soils...contain lots of electrolytes and attract local butterflies by the scores, hundreds, even thousands’ (https://peecnature.org/our-chihuahuan-desert-jungle).
Thus, male puddle clubbers, in summary: 1) are decoyed into the congregations already landed on the wet soil; 2) suck moisture, salts, and nutrients into their digestive system through a long proboscis; 3) use sodium, in particular, which increases their reproductive success; and 4) their spermatophore, with the additional sodium and other nutrients, are transferred to the female’s eggs during mating, enhancing egg survival rate. Meanwhile, humans witnessing the puddlers on the soil and in dense clouds when disturbed to flight, smile, laugh, and say “look at all those butterflies”!! Children, in particular, appear enchanted by the experience.
These small skippers formed puddle clubs, near the Soledad Canyon Trailhead, numbering between 5-10 individuals up to 20-30 individuals. They exhibited a patchy distribution on moist sand covered by pebbles and small rocks. Often a few individuals joined other small puddle clubs with mixed species of sulfurs, marine blues, and lone individuals of other butterfly species.
Checkered-Skippers (Burnsius spp) would often join a small puddle club with mixed species of sulfurs (Sleepy Orange, Abaeis nicippe [Cramer, 1779], and Southern Dogface, Zerene cesonia [Stoll, 1790] for instance), Marine Blues, Leptotes marina (Reakirt, 1868), and individuals of other butterfly species.
Range Map of *Burnsius albescens*
White Checkered-Skipper From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Checkered-Skipper (Burnsius spp) at the Dripping Springs Visitor Center. JVL
Above and Left: Checkered-Skipper (Burnsius spp) above. From June 15 - July 25 this species can be common. At left on *Tagetes*. JVL
Range Map of *Burnsius communis*
Common Checkered-Skipper
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Above: Checkered-Skipper (Burnsius spp), photographed in Hillsboro, Black Range, October 2021.
Caenurgina erechtea, Forage Looper
Photographed on Sawyer’s Peak, Black Range, June 30, 2019.
Forage Looper
Caenurgina erechtea
(Cramer, 1780)
Hodges #8739
In the past this species has been known under several Latin binomials including Phalaena erectea, Drasteria agricola, and Drasteria mundula.
Ambrosia trifida; Great Ragweed, Giant Ragweed, Buffaloweed, etc. is a host plant for this species. It also feeds on various legumes and clovers.
This species can be very difficult to separate from Caenurgina crassiuscula, requiring inspection under magnification.
Range Map of Caenurgina erechtea
Forage Looper
(aka Common Grass Moth)
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
A Swift Guide to Butterflies of North America
Jeffrey Glassberg
A Swift Guide to Butterflies of Mexico and Central America
Jeffrey Glassberg
There are many butterfly identification guides, far fewer moth identification guides. Two of the best are the Swift guides which are available at the links.
Dark band does not reach the inner margin of the wing, in *C. crassiuscula* it does.
**Other Resources (Forage Looper)**
- [Butterflies and Moths of North America](#)
- [North American Moth Photographers Group](#)
- [BugGuide](#)
The Forage Looper shown directly above and upper right was photographed by Gordon Berman, nectaring from Brown-foot flowers.
Fatal Metalmark
Calephelis nemesis
(W. H. Edwards, 1871)
Hodges #4388
Photographs by Gordon Berman
Range Map of Calephelis nemesis
Fatal Metalmark
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Calephelis nemesis
Central band darker than others.
White spots along FW edge strongly marked, along HW less so.
Row of small black spots, may be faint or absent.
Other Resources (Fatal Metalmark)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Thin black line at the end of these cells.
End of black and white antenna is black.
White palps.
Dorsal side of abdomen is orangish.
Black band with white spots.
Other Resources (Fulvia Checkerspot)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Fulvia Checkerspot
*Chlosyne fulvia*
(W. H. Edwards, 1879)
Hodges #4506
*Chlosyne fulvia* is found throughout New Mexico but generally prefers locations at altitudes between 5,000 and 7,000 feet. Among the host plants are several paintbrush species, including Plains (or Downy) Paintbrush, *Castilleja sessiliflora*, and Foothills Paintbrush, *Castilleja integra*.
As a genus, *Chlosyne* has been sliced and diced by various authorities. And although there are no firmly established structures, *C. fulvia* is generally placed in the subgenus *Thessalia* along with (among others) *C. theona*, which is shown later. *C. lacinia*, which follows, is generally placed in the Lacinia Group of subgenus *Charydryas*. There are 23 species in this genus north of Mexico according to some authorities, 21 according to others.
In the Black Range, we should be observant as the very similar *Chlosyne coronado* is known from adjacent areas in southern Arizona.
**W. H. Edwards**
William Henry Edwards (1822 - 1909) was an American entomologist who among other things wrote *The Butterflies of North America* (*Vol. 1, Vol. 2, Vol. 3*), 1868 - 1897. Many argue this is the best North American butterfly work ever published.
Edwards turned his attention to butterflies in 1856. He soon amassed a large collection, receiving specimens from around the world. He knew both John Weidemeyer and Spencer Baird. His study of polymorphism in butterflies influenced many naturalist.
In 1846, Edwards travelled the northern reaches of the Amazon River and published an account of those travels the next year in *A Voyage Up the River Amazon*. This book inspired both Henry Walter Bates and Alfred Russel Wallace to travel to the Amazon Basin and study its natural history. As such it may be one of the most important books in natural history.
Left: Plains Paintbrush, *Castilleja sessiliflora*, photographed at the same location as the butterfly below.
Photographs from east of Hillsboro on April 7, 2019. RAB
*Chlosyne fulva*
Bordered Patch
*Chlosyne lacinia*
(Geyer, 1837)
Hodges #4499
Gordon Berman photographed the Bordered Patch instars shown below and at the right at his home in Las Cruces, just west of the Rio Grande.
The Bordered Patch is variable in appearance, in all phases of its life cycle. Eggs start out yellow-green and later turn reddish. The color of instars ranges from mostly orange with black to mostly black. Pupas (chrysalises) will range from white to nearly all black in color, with intermediates of white with black markings. And lastly, the adult (imago) is also variable, but there is always a red spot near the body on the hindwing.
Among the host plants for this species are sunflowers, ragweed, cockleburs, and crownbeard. In the Black Range, this species is found from the desert foothills up into the Pinyon/Oak forest. Eggs are found on the underside of the leaves of host plants.
*Chlosyne lacinia, Bordered Patch*
The photographs shown at the right and on pages 77 and 79 were taken in Hillsboro, NM on October 10, 2022. RAB
Chlosyne lacinia, Bordered Patch
Above and Below: Photographed in Lake Valley, Black Range, by Debora Nicoll.
Chlosyne lacinia
Bordered Patch perched and nectaring from Horsetail Milkweed flowers. Note that in the image to the right a single pollinarium has been extracted via the stigmatic slit and clings to the leg where it could be transferred into another flower, thus achieving pollination. JVL
One thing to note about the Bordered Patch is that instars and adult butterflies are variable in appearance. Although the photographs shown in this series represent those that are seen in our area, there is broad of variability in other parts of the range.
Carl Geyer (1802-1889)
Peter Carl Friedrich Geyer was a German artist by profession. He worked on Jacob Hübner’s works on butterflies, including that published after Hübner’s death (primarily Systematische Bearbeitung der Schmetterlinge von Europa, zugleich als Text, Revision und Supplement zu Jakob Hübner’s Sammlung europäischer Schmetterlinge). Geyer’s diagrams of the parts of a butterfly, especially those useful in identifying a specimen to species is shown above left, from Plate 3 and Plate 2 (above right), Volume 6. His work on that project apparently included his first description of the Bordered Patch.
Individuals are extremely variable in appearance. These images do not explore the full range of differences.
Creamy yellow band.
Often with row of small white spots.
Other Resources (Bordered Patch)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Not an illustration of Bordered Patch, but rather an example of Carl Geyer’s work, from: *Zuträge zur Sammlung exotischer Schmettlinge [sic]: bestehend in Bekundigung einzelner Fliegmuster neuer oder rarer nichteuropäischer Gattungen.*
Theona Checkerspot
*Chlosyne theona thekla*
(Ménétriés, 1855)
Subspecies: (W. H. Edwards, 1870) Hodges #4508
James Von Loh took the photographs of Theona Checkerspot, shown on this and the following page in the Organ Mountains east of Las Cruces. This species is found as far south as Colombia (see range map on the following page).
Among the host plants in our area are various species in the *Castilleja* (paintbrush) genus.
In the American Southwest the flights of this species are between April and October.
Caterpillars in their third or fourth stages are known to hibernate.
There are three subspecies.
Above: Theona Checkerspot with its ventral wing exposed, taking nutrients from moist soil under gravel of the Crawford Trail, Organ Mountains. JVL
Range Map of *Chlosyne theona*
Theona Checkerspot
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Édouard Ménétries
Ménétries was born in Paris, France in 1802 and died in St. Petersburg, Russia in 1861. He served in a Russian expedition to Brazil from 1821-25 and afterwards lived in St. Petersburg. He served as the curator of zoological collections in the Kunstkammer. In that position he received specimens from all over the world. Like many other entomologists, he is the official describer of a number of species which he never saw alive.
Alternating orange and white bands. Compare with *Chlosyne fulvia* (left).
Other Resources (Theona Checkerspot)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Fairly wide black border.
Theona Checkerspots are extremely variable in appearance even within discrete populations.
Range Map of *Chrysoecia atrolinea*
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Other Resources (*Chrysoecia atrolinea*)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
Chrysoecia atrolinea
(Barnes & McDunnough, 1912)
Hodges # 9764
Synonyms of this species include Antaplaga atrolina and Acontia dela. The original description (and not very helpful image) are shown below right. Text from page 25 of Contributions to the natural history of the Lepidoptera of North America; Vol. 1, No. V, Barnes and McDunnough.
James Halliday McDunnough
(1877 - 1962)
After training as a classical violinist, McDunnough received a doctorate in zoology in 1909. From Wikipedia: “He soon learned of an important opportunity: a wealthy surgeon in Decatur, Illinois named William Barnes needed an entomologist to serve as curator and researcher for his private collection of North American Lepidoptera - probably the best in existence at the time.” McDunnough and Barnes coauthored numerous professional papers on Lepidoptera between 1910 and 1919. In 1919, McDunnough became the manager of the Division of Systematic Entomology in the Canadian Department of Agriculture. He remained in that position until 1946.
ANTAPLAGA ATROLINEA sp. nov. (Plate I, fig. 23.)
Palpi, thorax and primaries orange; t. a. line black, partly double, nearly upright, twice waved, the inner line of the two extending only between subcostal and anal veins, at times broken; orbicular and reniform outlined in black; the former large, open towards costa, touching t. a. line in its upper portion, the latter narrow, well excised outwardly, connected with costa by a black line; below the two spots a waved black line runs through the centre of the median space, incurved in submedian fold; t. p. line double, black, both lines tending to become broken, starting from costa near apex it is incurved slightly opposite cell and strongly below vein Cu; fringes checkered with black. Secondaries deep smoky with yellowish fringes. Beneath primaries dark fuscous with costa and outer margin narrowly orange, and fringes orange and black; secondaries smoky with yellow fringes. Expanse, 25 mm.
Habitat:—Chiricahua Mts., Cochise Co., Arizona. 3 ♂♂, 1 ♀. Types, Coll. Barnes.
Related to dela Druce which we have before us; differs in that orbicular and reniform are not filled in with paler color than the ground color of the wing, the black suffusion around them is entirely lacking, and the black lines are broken, not so sharply angled and without the slight suffusion seen in dela. The frontal protuberance in both this species and dela differs from that of dimidiata, the type of the genus Antaplaga. For this latter species Hampson correctly characterizes it as a “truncate corneous prominence with raised edge and central process and corneous plate below.” In atrolinea and dela, instead of the circular cup-like process, (Hampson’s prominence with raised edges) we have a transverse lunate prominence, the front edge of which is drawn out centrally to form a vertical ridge; below this is the infraclypeal plate. This may represent a new genus; we prefer, however, for the present to refer these two species to Antaplaga.
Red Satyr
*Cissia (Megisto) rubricata*
(W. H. Edwards, 1871)
Hodges #4579
The Red Satyrs pictured to the right, in photos by James Von Loh, were taking nutrients from moist rock surface along Pine Tree Trail above Aguirre Springs Campground and from gravel-covered moist soil along the La Cueva Trail (Organ Mountains).
If you have a field guide which is only slightly out-of-date, this species will be called *Megisto rubricata*. In our area it probably has two flights (broods) a year, spanning late April to late August. The individuals shown here are probably of the *C. r. smithorum* subspecies (see distribution map from the study cited below). The subspecies found in the New Mexico boothill and southeastern Arizona is *C. r. cheneyorum*; its coloration is more subdued than the nominate subspecies. The nominate form is found in eastern New Mexico and Texas.
A 2018 study entitled “Systematics of the butterfly genus *Cissia* Doubleday, 1848 (Lepidoptera: Nymphalidae: Satyrinae) using an integrative approach” by Thamara Zacca, Mirna M. Casagrande, Olaf. H.H. Mielke, Blanca Huertas, Eduardo P. Barbosa, André V.L. Freitas, Luiza M. Magaldi, Marianne Espeland, Shinichi Nakahara, and Keith R. Willmott; in *Arthropod Systematics and Phylogeny* reshaped the genus *Cissia* and moved the Red Satyr to it from *Megisto*. As of the date of this publication (late 2023) some online sources have not adopted the change.
The specimens shown below are from a graphic in the cited study (p. 355). All of the butterflies shown are of the nominate subspecies. “U” is a dorsal view of a male; “V” is the ventral view of a male; “W” is a dorsal view of a female; and “X” is the ventral view of a female.
Other Resources (Red Satyr)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Other Resources (Orange Sulphur)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Orange Sulphur
*Colias eurytheme*
(Boisduval, 1852)
Hodges #4210
Sulphurs can be very difficult to identify to species. In the case of an Orange Sulphur look for (among other things) an “underside hindwing spot silver with 2 concentric dark rings, and a spot above it” ([Butterflies and Moths of North America](#)).
Host plants for caterpillars are in the pea family (alfalfa and clover). Adult butterflies nectar on a variety of species include asters, milkweeds, goldenrods, and dandelions (at least they have nectared on dandelions since the 1600s).
Flights may number three in our area, generally between March and November.
*Colias eurytheme*, **Orange Sulphur**
Photographed in Percha Creek, Black Range.
Above: Orange Sulphur commonly seen nectaring from Spine-aster flowers. Photographs above and to the right are by James Von Loh.
Range Map of *Colias eurytheme*, Orange Sulphur. From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Above: Variegated Fritillary, *Euptoieta claudia*, and Orange Sulfur on Chamisa in the Black Range. Steve Morgan
Above: Orange Sulphur nectaring from Climbing Milkweed flowers. JVL
Orange Sulphurs nectaring from Spiny Chloracantha flowers on June 18, were common. JVL
This group of images of the life stages of an *Orange Sulphur* are from Berry Nall’s excellent website and are shown here under a Creative Commons Attribution - Non-Commercial 4.0 International License.
Clouded Sulphur
*Colias philodice*
(Godart, 1819)
Hodges #4209
Clouded Sulphur were among the butterflies taking nutrients from moist soil near the Soledad Canyon Trailhead when James Von Loh visited the area in the summer of 2021, taking the two photographs shown here.
Clouded and Orange Sulphurs are closely related species. They use the same host plants and demonstrate some of the same breeding behaviors, like how they go about finding mates. It appears that interspecific breeding is reduced because the two species have wing patterns which reflect ultraviolet (UV) light differently. The dorsal side (top side) of the wings of the Orange Sulphur reflect UV light while the dorsal side of the wings of the Clouded Sulphur absorb UV light. Still, hybrids occur and are often fertile.
The image, above, is the product of Klaus Schmitt and is from a blog post (August 3, 2020) on the *Nectandra Cloud Forest* blog. This particular blog is entitled “Blink of an Eye”. It describes the eyesight (workings, capabilities, etc.) of butterflies in wonderful detail, and reading it is time well spent. The graph below is from the same blog entry and is adapted from Almut Kelber, *Current Biology* 26:R900-902, 2016.
Range Map of *Colias philodice*
Clouded Sulphur
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
The first record of this species from New Mexico is from June 1961, but its population appears to be expanding. The subspecies found here is *C. p. eriphyle*. There are hints that it may be split and become a full species, *Colias eriphyle* (Western Clouded Sulphur).
If an individual displays any orange, it is probably an Orange Sulphur.
Each wing has a central spot, often a double spot on the HW.
Large yellow area on interior FW
Darkish border in ventral view is created by the dark border on the dorsal view. No actual coloring on ventral.
This area is often “shadowed” with some darker scales.
Row of small spots, brown on HW and black on FW.
Other Resources (Clouded Sulphur)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Other Resources (Orange Skipperling)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America (Listed as *Oarisma aurantiaca*)
- Pajarito Environmental Education Center
In ventral views, veins are often paler in appearance than the rest of the wing.
Both dorsal and ventral views are orange.
Usually has some orange along the leading edge.
Orange Skipperling
*Copaeodes aurantiaca*
(Hewitson, 1868)
Hodges #4009
Plants in Poaceae (like Bermuda Grass, Sideoats Grama, and Green Spangletop) are hosts for the caterpillar of this species.
The main range of this species covers the southern parts of California, Arizona, and New Mexico, south to Panama. It is also found in west Texas.
Report from 2021: Orange Skipperling, *Copaeodes aurantiaca* (Hewitson, 1868), arrived late in the Milkweed flowering period and can be confused with the Tropical Least Skipper. It is unknown if they nectar from Milkweeds earlier in the season, but many of these tiny skippers were observed along the Rio Grande during Thanksgiving week in 2021. It is a resilient species. Night-time temperatures on November 28, 2021 were in the low 30s F when it was observed nectaring from Water Speedwell, *Veronica anagallis-aquatica* L. JVL
The Canyonland Satyr directly below was photographed on November 13, 2021 along Mineral Creek, north of Kingston. There are typically three flights of this species every year, in our part of the world. It is most common during May, July, and October. The earliest an imago has been seen in the state is April 16.
Canyonland Satyr is commonly found at elevations between 4,600’ and 8,900’, meaning that it can be expected in many of the foothill communities and much of the Black Range. Males often patrol dry gulches with enough vegetation to provide shade. The adults of this species rarely feed. Ron Parry notes that we also have Nabokov’s Satyr in our area and that it can be differentiated from the Canyonland Satyr when the specimens are fresh, but it can be difficult to separate the two species if the specimens are worn.
This species was first described by Harrison Gray Dyar Jr. in 1912, but its most famous admirer was Vladimir Nabokov, who studied the species extensively and is the first describer of the three subspecies. Most people know Nabokov as a world-class novelist, but he was also a renowned lepidopterist. Much of his work was not given critical credit during his lifetime, because he was an “amateur”. It has, however, stood up well to the most recent genetic testing - something many of the “professionals” can not claim.
The two photographs at the upper right were taken at the fist stream crossing on Middle Percha Road heading west out of Kingston. The photograph immediately to the right is from May 26, 2020, it was taken in Drummond Canyon, off South Percha Creek.
Harrison Gray Dyar Jr. (1866-1929)
Dyar’s Law, which describes the growth of various insect parts, is named after Dyar. He was an American entomologist.
Dyar was the editor of several scientific journals, including: *Journal of the New York Entomological Society* (1904 to 1907), the *Proceedings of the Entomological Society of Washington* (1909 to 1912), and *Insectorum Insectiae Menstruus* (1913 to 1926).
Dyar collected extensively and during the later part of his life became one of the leading authorities on mosquitoes, with an emphasis on their taxonomy.
There are three subspecies of Canyonland Satyr, all were originally described by Nabokov in 1942. Based on range, the one we find here, and the one shown in these photographs is most likely the nominate form. But check the subspecies images at Butterflies of America (link above) to distinguish the nominate form from *C. p. maniola* which is found in the far southwest of the state.
Francis H. Snow (1840-1908)
The Pajarito Environmental Education Center (link above) website notes that “Snow (1883) collected . . . (Canyonland Satyr) . . . in the Magdalena Mountains (So) in 1881, but misidentified it as *Cyllopsis henshawi*.”
See *Early Naturalists of the Black Range*, pp 95-96, for a more complete biography of Snow.
The **Queen** is the most commonly observed large puddler in our area. James Von Loh, photographed the larvae of the Queen butterfly, foraging on newer leaves and the stem of the inflorescence of *Asclepias subverticillata* (Horsetail Milkweed) and the two images of the pupa shown here. The two pupa photographs are of the same individual taken one day apart and were identified with the assistance of Steve Cary.
During both the imago and instar stages of their lives, Queens and Monarchs can be difficult to tell apart. The shades of their coloration, the patterns of color they exhibit, the food (milkweed) they consume, and their ability to sequester toxins from the plants they eat (and thus be distasteful or poisonous) are basically the same. Mullerian mimicry is the term used to describe two species with similar natural defenses and common predators evolve to look alike, “to spread the fear”. A more complete description of the differences between the appearance of these two species is found at the end of this species account.
**Range Map of Danaus gilippus Queen**
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Above: Queen, *Danaus gilippus* (Cramer, 1775). A common large butterfly nectaring from Spine-aster flowers. JVL
This Queen was photographed in Hillsboro, Black Range (RAB). [Video of the butterfly may be viewed here.](#)
Sometimes a photographer will be able to capture a good portion of both wing surfaces, as Nichole Trushell did in the photo to the left. But that can be very difficult. She photographed this Queen at her home in Kingston, Black Range.
Desert Queen, *Danaus gilippus* (Cramer, 1775) *thersippus* (H. Bates, 1863), butterflies nectared from both Horsetail and Climbing Milkweed flowers consistently over three growing seasons per my observations/photographs. JVL
Desert Queen, shown here nectaring from Horsetail Milkweed flowers, exhibits brownish-colored dorsal wing surface (above) and brownish-colored ventral wing surfaces. JVL
A short video by James Von Loh, of Desert Queens on Horsetail Milkweed at this site is hosted here.
Desert Queens nectar from both Horsetail and Climbing Milkweed flowers, while Monarchs appear to exclusively nectar from Horsetail Milkweed flowers. (I observed only a single Monarch nectaring from Climbing Milkweed flowers, in 2019).
Below: Queen with frayed wings on June 27, it was uncommon at that time and nectaring from Spiny Chloracantha flowers. JVL
Above: Queen is nectaring from Brown-foot, *Acourtia wrightii* ((A. Gray) Reveal & King) flowers. JVL
Above: Queen nectaring from Scarlet Morning-glory in Fillmore Canyon. JVL
Above Right: Horsetail Milkweed plant illustrating typical progression of leaf distribution, flower development, and nectaring opportunities available to migrating butterflies such as this Queen. JVL
Queen (Danaus gilippus) on Chamisa. Nichole Trushell
Other Resources (Queen)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Above: Queen on June 22, were uncommon. Here it is nectaring from Spiny Chloracantha flowers. JVL
Telling them apart: Forewing and hindwing of Queen (left) are same color; they are different colors in the Monarch (right). Monarchs do not have white spots within the orange of the forewing; Queens do.
Monarch
*Danaus plexippus*
(Linnaeus, 1758)
Hodges #4616
There are several species of butterfly in the genus *Danaus* in our area; the Monarch is probably the best known. This species is a milkweed specialist, and there are milkweed planting campaigns you can “join” in an effort to mitigate the decline in its population.
**Upper Right:** The photograph of a Monarch at the upper right was taken by Debora Nicoll in Lake Valley, Black Range.
In both photographs of Monarch larvae, the insects are foraging on newer *Asclepias subverticillata* (Horsetail Milkweed) leaves among fruits. Photograph above by Nichole Trushell (photographed in Kingston, Black Range) and by James Von Loh, to the right.
**Below Right:** Monarch nectaring from Brown-foot flowers. JVL
Monarch adult nectaring from flowers and larva foraging on younger *Asclepias subverticillata* leaves near inflorescence.
Photograph by James Von Loh.
Monarch larvae often forage on *Asclepias subverticillata* fruits or on the youngest leaves of the stem. There are probably high concentrations of nutrients available at those locations. Instars can often look quite different. Photographs by James Von Loh.
Telling them apart: Monarch (left) has bands which are roughly the same width; Queen (right) has broader white bands, and filaments emerge from yellow bands boarded by black. Monarchs will have two sets of filaments (those “antenna” look a likes), front and back, while Queens have three (two front sets with filaments longer than those of the back - see page 94).
Monarch, above, at Fillmore Falls, Organ Mountains (photo by Gordon Berman)
The Bordered Mantis, *Stagmomantis limbata* (Hahn, 1835), is the color of Horsetail/Whorled Milkweed leaves and stems. In this image a Bordered Mantis captures and ingests a Monarch which was seeking nectar from the Milkweed flowers. JVL
*Danaus plexippus*
Monarchs are well known for laying eggs on milkweed species, as is shown below. Above, a Monarch nectars on Horsetail Milkweed, while a larva of the species munches on the same plant - the plant is in flower and seed. JVL
Danaus plexippus
This Monarch is depositing eggs on a Honey Mesquite, *Prosopis glandulosa* (Torr.), which was within a Horsetail Milkweed stand. JVL
Monarchs nectaring on Horsetail Milkweed flowers are sometimes harassed by Ashmead’s Digger Wasp, *Sphex ashmeadi* (Fernald, 1906) - at left - and Hymenoptera (Linnaeus, 1758) wasps - above.
This is the only Monarch (dorsal wing view below center and ventral wing view below left) I have observed nectaring from Climbing Milkweed flowers, during three seasons of observation/photography.
Bottom Right: Horsetail Milkweed fruits, provide an egg deposition site for this Monarch. The fruits are also preferred forage for Monarch caterpillars. JVL
When photographing many butterfly species, like this Monarch, back-lighting will often enhance the wing colors. However, their wings will exhibit dull orange color under a cloudy sky (second photo from top, at right).
The pair of Monarchs pictured at the bottom right were mating in Bermuda Grass, *Cynodon dactylon* under Horsetail Milkweeds. The butterfly in the foreground exhibits the large beige color patches on the ventral wings which are one of the keys to the identification of the species. JVL
Above: Monarchs have legs that are long and strong enough to extract pollinia (see pollen sac on left front leg) however, I would consider them a rare pollinator of Milkweed flowers and an uncommon flower visitor along this Rio Grande reach. JVL
Left: Monarch (in-flight) investigates Desert Queen nectaring from Horsetail Milkweed flowers. Generally, Monarch wings are orange-colored dorsally with orange and beige colors ventrally while Desert Queen wings are shades of brown-to-brownish orange in color, both dorsally and ventrally. Desert Queens nectar from both Horsetail and Climbing Milkweed flowers, while Monarchs appear to exclusively nectar from Horsetail Milkweed flowers. (I observed only a single Monarch nectaring from Climbing Milkweed flowers, in 2019). JVL
Range Map of *Danaus plexippus*
Monarch
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Top: Monarch and Queen on Chamisa. JVL
Monarchs are uncommon on Spine-aster flowers. JVL
The Monarch images directly above have been entered on the Journey North page on this species. JVL
The caterpillars shown here are most likely the instars of *Datana neomexicana* which has a range which extends from Arizona to western Texas, to include New Mexico and parts of Colorado. This determination, however, is made exclusively on range (at this point). *Datana neomexicana* can not be separated from *D. perfusa* using **DNA barcoding** techniques.
The April 2023 issue of the Black Range Naturalist has a more extended discussion of these issues.
The two photographs on this page were taken by Véronique De Jaegher of Kingston in late summer, 2022.
Photographs on the following page were taken along the trail from the Kingston Cemetery to Emory Pass on October 11, 2022 - RAB.
**Range Map of Datana neomexicana**
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
**Jacob Doll (1847-1929)**
Doll is known primarily as a collector but from 1898 to 1927 he served as the Curator of Lepidoptera at the Brooklyn Museum.
The Bulletin of the Brooklyn Entomological Society, p. 105, Volume 24, Number 2, April 1929, noted that “To Mr. Doll’s credit there is a long list of moths all bearing the specific name of ‘doll’ in his honor as the first discoverer of the species. Many of these were collected by him during pioneer days out west. Of his exploits and the incidents connected with the capture of these insects, his is wont to talk freely . . .”
From the early 1870’s to 1896 he collected for, and maintained the collection of, Neumoegen, who at that time owned one of the largest Lepidoptera collections in the country. Following Neumoegen’s death, his collection became the core of the Brooklyn Entomological Society’s collection and remained under Doll’s care.
Datana neomexicana
Photographed along the trail from the Kingston Cemetery to Emory Pass, Black Range, New Mexico on October 16, 2022 - RAB.
Tiny Checkerspot
*Dymasia dymas*
(W. H. Edwards, 1877)
James Von Loh took the photograph (immediately below) of two Tiny Checkerspots taking nutrients from a pool in drainage at the head of Achenbach Canyon. In the same location, he took the photograph (bottom left) of the butterfly showing its ventral wing exposure.
This species is found in the very southern parts of California, Arizona, New Mexico, and Texas, southward into central Mexico, usually below 5,500 feet. In New Mexico it has from three to four flights a year, during March to October.
The wingspan of this species varies between 3/4 of an inch and 1-1/2 inches.
*See instar at Berry Nalls site.*
Range Map of *Dymasia dymas*
Tiny Checkerspot
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Gordon Berman took these photographs of a Tiny Checkerspot taking nutrients from wet bedrock below Soledad Canyon Falls in the Organ Mountains. Note that there are orange spots inclosed by black along its abdomen, a diagnostic feature.
Other Resources (Tiny Checkerspot)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group. As *Microtia dymas*
- BugGuide. As *Microtia dymas*.
- Butterflies of America. As *Microtia dymas*.
- Pajarito Environmental Education Center
Giant Northern Flag Moth or Giant Northern Flag
*Dysschema howardi*
(Hy. Edwards, 1886)
Hodges 8040
This species is found in Arizona, New Mexico, southwestern Texas, and Mexico. None of the other (90) species in *Dysschema* are found this far north. This species was known as *Daritis thetis* at one time.
The instar (right) was photographed by Gordon Berman in 2019 on the west side of the Organ Mountains. Ron Parry captured an individual in the imago stage (below) and has added the image to his website.
Captured in the Big Burro Mountains. From *Moths of the Gila National Forest* by Ron Parry (website).
Giant Northern Flag Moth instar photographed by Gordon Berman, on the west side of the Organ Mountains in 2019.
**Henry Edwards**
(1827-1891)
People who have a fascination with natural history, and often contribute significantly to that field, come from all walks of life.
“Harry” was the stage name of Henry Edwards. He was an actor of note, gaining fame in Australia and on the east and west coasts of the United States.
He was elected a life member of the California Academy of Sciences following his publication of a series of studies of the butterflies and moths of the Pacific Coast region.
On the east coast he edited three volumes of *Papilio*, the journal of the New York Entomological Club.
*Papilio* merged with *Entomologica Americana* in 1941. He also completed a major work on the life cycle of butterflies at this time.
Edwards’ personal insect collection became the foundation of the butterfly and moth collection at the American Museum of Natural History.
Range Map of *Dysschema howardi*
Great Northern Flag Moth
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Reakirt’s Blue
*Echinargus isola*
(Reakirt, 1867)
Hodges 4360
Ants tend the caterpillars of this species, apparently protecting them. The caterpillars excrete a sugary substance which the ants consume. This type of relationship is seen in several butterfly species.
Range Map of *Echinargus isola*
Reakirt’s Blue
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Caterpillars feed on plants in the pea family including (but not limited to), clover, mimosa, and mesquite. The caterpillars eat the flowers and seed pods of these plants. Sometimes they also eat the leaves. The adult butterfly nectars on diverse plant sources including spearmint, white sweet clover, water speedwell, tamarisk, coyote willow, milkweed species, aster species, littleleaf sumac, honey mesquite, etc.
Tryon Reakirt
(1844-1871)
From Wikipedia: Reakirt “was an American businessman and entomologist. He wrote several papers on butterflies and showed great promise in his field. However his career was cut short when financial and legal difficulties forced him to flee the country.”
I guess not all entomologists are “pristine” - they seem to be human.
Reakirt’s Blue on June 25. Common. JVL
Reakirt’s Blue taking nutrients from a muddy flat near livestock pond at the Sierra Vista Trail, Organ Mountains. JVL.
Other Resources (Reakirt’s Blue)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Slice and Dice
The Linnaean classification system has grown a bit more complicated over the years as humans have attempted to fit everything into a box. The classical hierarchy is:
- Life;
- Domain;
- Kingdom;
- Phylum (Division is the term sometimes used in botany);
- Class (in botany, the suffix “eae” is added to the name);
- Order;
- Suborder (in botany, the suffix “ineae” is added to the name);
- Family (in botany, the suffix “aceae” is added to the name);
- Subfamily (in zoology, Subfamilies end in “inae” and in botany, the suffix “oideae” is added to the name);
- Tribe (in zoology, Tribes end in “ini” and in botany they end in “eae”);
- Subtribe (in zoology, Subtribes end in “ina”);
- Genus;
- Superspecies or Species Complex (several closely related species);
- Species;
- Group (as in one of the groups of Dark-eyed Junco subspecies which make up that species); and
- Subspecies.
You may encounter divisions which are based on a more complex methodology. Differing Kingdoms have different rules for classifying and naming the various classifications.
Huachuca Skipper
*Epargyreus huachuca*
(Dixon 1955)
Hodges 3870.1
This Huachuca Skipper was photographed (RAB) in Railroad Canyon, on the west slope of the Black Range, on May 13, 2022. This species does not like yellow flowers - other colors yes, yellow, no. At night, Huachuca Skippers can be found “perching” upside down on the bottom side of leaves. Sometimes they will exhibit this behavior on especially hot days.
The larvae of Huachuca Skipper prefer the New Mexico Locust, *Robinia neomexicana*, as a host plant. This plant species proliferates in the Black Range following forest fires. There are many individual host plants in the Black Range for this species.
This species has recently been split from *Epargyreus clarus*, Silver-spotted Skipper. Markings used to separate Silver-spotted Skipper (which is found in northern New Mexico) and Huachuca Skipper have yet to be identified. There are several subspecies of Huachuca Skipper, the one we have here is the nominate form. Some sources name this species Sonoran Skipper, a name previously given to *Polites sonora*.
The April 2022 issue of *The Black Range Naturalist* focused on butterflies and moths of the Black Range. Much of the material in this Sampler was taken from that source.
Additional species accounts and species photographs have been added to the species listing since April of 2022. Additional supporting material has also been added to the Sampler. However, the natural history articles on butterflies and moths, written by James Von Loh, in the April 2022 issue of *The Black Range Naturalist* have not been included in the Sampler. The Sampler is intended to be, primarily, an identification guide to the butterflies and moths found in our area.
We recommend that you read or download the April 2022 issue of *The Black Range Naturalist*. It makes a perfect companion piece to the Sampler.
The Black Range Website has a complete index of all of the issues of *The Black Range Naturalist*.
We hope to issue future versions of the Sampler. If you have material which would make this effort more comprehensive, and wish to share, please contact the editor at firstname.lastname@example.org.
Sleepy Duskywing
*Erynnis brizo burgessi*
(Boisduval & Leconte, 1837)
Hodges 3946
This Sleepy Duskywing was photographed by James Von Loh. It is taking nutrients from moist soil under gravel near the Soledad Canyon Trailhead, Organ Mountains. Note the blunt appearance of the antennal clubs.
This is a butterfly of higher elevations, from a mile to a mile-and-a-half high (5200’ to about 7800’). This is the life zone of several of the host plants that larvae feed on, especially oaks like *Quercus gambelii* and *Quercus emoryi* in our area.
The last instar of the larval stage will overwinter (hibernate). There is one flight per year.
Clearly marked gray band bordered by strong black lines
Pale rings on abdomen are generally not present
Lacks white spots in this area.
Short palps.
Gray in this area not as expansive as in some other species
Range Map of *Erynnis brizo*
Sleepy Duskywing
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Other Resources (Sleepy Duskywing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
Other Resources (Funereal Duskywing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
This area is generally black/blackish.
Line of dots absent or faint vertical lines
Margins are a good first sort for Duskywings: white or not
Pale spots border the area of black closer to the thorax
Funereal Duskywing
*Erynnis (Gesta) funeralis*
(Scudder & Burgess, 1870)
Hodges #3957
Top Left: Photographed on Sawyers Peak, Black Range, June 2019. RAB Center Left: Photograph by Gordon Berman.
Remaining imago photographs by James Von Loh. In the Rio Grande at Las Cruces, Von Loh found this to be an uncommon-to-common butterfly nectaring from Spine-aster flowers.
This species is found at a wide range of elevations, from about 4,000 feet to 11,00 feet. Caterpillars of this species feed on New Mexico Locust, alfalfa, various vetch species, and other legumes.
Instar of Funereal Duskywing, an image from Berry Nall's excellent website, shown under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Adults feed from the nectar of various flowering species, including the asters which are shown here.
Both sexes have scent scales. The male has a costal fold which has (yellow) scent scales and the female has a patch of scent scales on her 7th abdominal segment.
The range of Funereal Duskywing extends as far south as Argentina. As shown on the range map, they wander widely from their core American range in the Southwest.
Referring back to the current range of taxonomic categories, this species is in the Tribe *Erynnini*. The Genus *Erynnis* (the Duskywings) has at least 24 species.
Samuel Hubbard Scudder
(1837-1911)
Scudder is often described as the father of insect paleontology in the United States, combining two of his life’s interests.
He studied under Louis Agassiz at Harvard and then worked with him for two years. He was considered to be the world’s foremost authority on grasshoppers, but alas that is for other references to explore. Here we focus on his work on the Lepidoptera. His multivolume *The butterflies of the eastern United States and Canada: with special reference to New England* was the standard reference for decades. Although the focus of the work is on the eastern United States, it covers many species which are found in this area. In addition to species plates (see an example, plate 5 from Volume 3, to the right), this work includes range maps and drawings of anatomical details. It is such a classic (and the plates are beautiful) that we provide links to the work here (downloadable).
*The butterflies of the eastern United States and Canada: with special reference to New England*
- **Volume One** (67.5 MB)
- **Volume Two** (63 MB)
- **Volume Three** (25.6 MB)
On page 8 of this sampler we referenced the fossil butterfly, *Prodryas persephone* (image below), which Scudder described originally. His *The Fossil Insects of North America* (41.9 MB) in two volumes continues to be a major reference in the field of insect paleontology.
The instar of the Rocky Mountain Duskywing appears to be a Gambel Oak specialist. Comparing the range maps of the two species might lead you to the conclusion that this Duskywing does not stray far from the table. The adult butterflies feed on the nectar of a variety of flowers.
The Rocky Mountain Duskywing has scent scales at the same locations as the Funereal Duskywing. Costal fold on the male and at the 7th abdominal segment on the female.
Costa refers to the leading edge of the wing. Wing references, for instance, may refer to the costal margin which simply means the leading edge of the wing.
Lepidoptera have scaled wings. The “dust” you see when you handle a butterfly are the wing scales which have come off of the insect, damaging it. Scent scales are a type of scale which surrounds scent glands and are used to distribute pheromones. Scent scales are distinctive (at microscopic magnification) and can be used to determine the species of many butterflies/moths (see below).
Below: [Ultrastructure of scales in and around scent glands patches](#):
A. Scent glands patches
B. Scales in the scent glands patches (S1: The first scale; S2: The second scale)
C. Ultrastructure of the first scale
D. Ultrastructure of the second scale
E. Scales around the scent glands patches (S3: The third scale; S4: The fourth scale)
F. Ultrastructure of the third scale
G. Ultrastructure of the fourth scale
Grizzly gray hairs when fresh. Separates from some other species of Duskywing.
Gray color created by gray “overscaling”
Other Resources (Rocky Mountain Duskywing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
White border
Row of vertical lines, more obvious in ventral view
Other Resources (Mournful Duskywing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Range Map of *Erynnis tristis*
Mournful Duskywing
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Mournful Duskywing
*Erynnis (Gesta) tristis*
(Boisduval, 1852)
Hodges #3953
Mournful Duskywing pictured to the right was photographed by James Von Loh as it was taking nutrients from moist soil under gravel near the Soledad Canyon Trailhead.
Scent scales are present at the same locations as in the Funereal and Rocky Mountain Duskywings (costal fold on male, 7th abdominal segment on female).
Mournful Duskywing instar, an image from Berry Nall's website, shown here under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. Although the species on Nall’s website differ somewhat from those found in the Black Range, it is an excellent resource for our area of New Mexico.
Euchaetes antica (Walker, 1856)
Hodges # 8242
The screenshot of a *Euchaetes* moth page on the North American Moth Photographers Group, left, has a substantial amount of information; more is available as you drill down into the site.
But hardly anything is listed for *Euchaetes antica* on the Butterflies and Moths of North America page on this species, and the North American Moth Photographers Group has nothing. A lot is known about the natural world, but more is unknown. Even casual observations, as long as they are careful and critical, can be additive to our understanding of the natural history of the world generally and of the Black Range specifically.
Ron Parry captured this female *Euchaetes antica* in the Big Burro Mountains in July 2015. This image is hosted on his website at this link.
Photograph by Gordon Berman from 2014. Soledad Canyon. Possibly *Euchaetes antica* (Hodges 8242).
Range Map of *Euchaetes antica*
From sightings reported to
*North American Moth Photographers Group.*
Range Map of *Euchaetes antica*
From sightings reported to
*Butterflies and Moths of North America.*
Other Resources (Euchaetes antica)
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Southwestern Moths
Range Map of *Euphyes vestris*
Dun Skipper
From sightings reported to
*Butterflies and Moths of North America.*
Other Resources (Dun Skipper)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
The Dun Skipper pictured here was photographed taking nutrients from moist soil around small rocks below the Soledad Canyon Waterfall by James Von Loh.
This is another creature of higher elevations (4600’ to 9200’). During the right season, any walk in the Black Range will allow an observer to see many different species and good numbers of individuals.
The Pajarito Environmental Education Center is located in Los Alamos in the northern part of the state. Among the resources that it provides is a comprehensive listing of butterflies found in New Mexico, by Steven Cary. The species descriptions include photographs and narratives based on the wealth of information which resides in Cary’s head. The link above is to one of the subsections of the website (Butterflies of New Mexico: The Skippers V: Folded Wing Skippers (Hesperiidae: Hesperinae)). This page has a general description of this group of skippers, including a species listing. Links for each species provide specific information about, and photographs of, the species.
The Variegated Fritillary, *Euptoieta claudia* (Cramer, 1776) butterflies, shown here in photographs by Gordon Berman (left) and James Von Loh (below) were observed in the Organ Mountains. Both were taking nutrients; from saturated soil near the trailhead of Soledad Canyon, below, and from the moist gravel along Fillmore Canyon Trail to the left. The Variegated Fritillary is a medium-sized solitary puddler. Sometimes a butterfly will be more inclined to land on one type of substrate than another, sometimes they are more cosmopolitan in their taste.
**Variegated Fritillary**
*Euptoieta claudia*
(Cramer, 1776)
Hodges #4447
The caterpillars of Variegated Fritillary feed on several species of plant, including; *Passiflora*, purslane, stonecrops, and violets. Adults nectar on several species including butterflyweed, milkweeds, clover, some sunflowers . . .
This is a very common species in the Black Range and is found at various elevations. In addition to the range shown on the following pages, this species is found as far south as Argentina.
Above: Variegated Fritillary was an often-observed butterfly nectaring from Spine-aster flowers. Photograph by Gordon Berman.
Above: Variegated Fritillary, nectaring from Spiny Chloracantha, was common along the Rio Grande on June 17. JVL
The mating Variegated Fritillaries shown above were photographed in Railroad Canyon. The individual to the right was photographed at the Hillsboro Cemetery, both locations in the Black Range. RAB
The two photographs at the bottom, of Variegated Fritillary nectaring from Brown-foot flowers, are by James Von Loh (R) and Gordon Berman (L).
Above: Variegated Fritillary nectaring from Horsetail Milkweed flowers. Note that a single pollinium has been extracted and clings to the leg where it could be transferred into another flower, thus achieving pollination. When present, Variegated Fritillaries could contribute to milkweed flower pollination. JVL
Below: Variegated Fritillary nectaring from Horsetail (top) and Climbing (bottom) Milkweed flowers. JVL
Left: Butterflies often share flowers with other species, like the Hymenoptera bees in the middle image and Oleander Aphids, *Aphis nerii*, at the bottom. JVL
Above: Variegated Fritillary and Orange Sulfur, *Colias eurytheme*, on Chamisa. Steve Morgan
Johan Christian Fabricius (1745 - 1808)
Fabricius named over 10,000 species of animal during his lifetime. His methodology of distinguishing between species still forms the core of insect taxonomy. The taxonomy of insect wings was used to distinguish between species prior to Fabricius introducing the concept that using mouth parts was a more definitive approach.
Between 1775 and 1807, Fabricius published at least ten major works on systematic entomology. Works like: Systema Entomologiae (1775), Genera Insectorum (1776), Species insectorum (1781), Philosophia Entomologica (1778), Betrachtungen über die allgemeinen Einrichtungen in der Natur (1781; “Considerations upon the Universal Arrangements in Nature”), Species Insectorum (1781), Entomologia Systematica (1792-98), Mantissa insectorum (1787), Systema piezatorum (1804), and Systema glossatorum (1807).
His name is abbreviated J.Fabr. in botanical references.
Tailed Orange
*Eurema (Pyrisitia) proterpia*
(Fabricius, 1775)
Hodges #4236
These images of a Tailed Orange were photographed by Debora Nicoll in Lake Valley, Black Range. This is the dry season/winter form. Note how strongly flocked the hindwing is in this image and the lack of a black spot on the forewing. This species is named *Pyrisitia proterpia* by some authorities.
Elsewhere we note the variability found in butterflies (imago) and their instars (caterpillars) - especially in the caterpillars. The adult Tailed Orange has two sexual forms and two seasonal forms, adding to the confusion. There is a wet season or summer form and a dry season or winter form (like the one pictured here, which has a “tail” on the hindwing). The differences between the forms caused them to be classified as different species for quite a long time. Making such an error more plausible is the fact that, in some cases, the two forms may be found at the same time/location.
Some of the species found in our area have a relatively limited range. Others, like this species, can be found quite widely - in this case from Peru, north through northern South America, Central America, and Mexico and into the southwestern United States and the Plains States as far north as Nebraska. It is also found in the Greater Antilles, but apparently not in the Lesser.
Its flight is later than many of the other species, in the late summer into the fall (August to November in the southwest). Instars use mesquite as a host plant.
A portion of a puddle club occupied predominantly by Tailed Oranges, *Eurema proterpia* (Fabricius, 1775), a few Sleepy Oranges, and a Cloudless Sulphur, *Phoebis sennae* (Linnaeus, 1758). Gordon Berman.
**Other Resources**
*(Tailed Orange)*
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
**Range Map of Eurema proterpia**
Tailed Orange
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
**No black spot in this area.**
**Extensive markings in winter or during dry season**
**Tail**
**During summer and during wet periods HW is unmarked yellow**
**Other Resources**
*(Staghorn Cholla Moth)*
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
**Range Map of Euscirrhopterus cosyra**, Staghorn Cholla Moth
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Staghorn Cholla Moth
*Euscirrhopterus cosyra*
(Druse, 1896)
Hodges #9308
The photographs of Staghorn Cholla Moth instars shown on this page were taken by James Von Loh. They are feeding on Pencil Cholla.
The larval stage of this moth feeds externally on its host cactus (typically *Opuntia* or *Cylindropuntia*). Other species which feed on these hosts will often bore into the cactus.
The imago stage of the Staghorn Cholla Moth is quite striking (shown below in an image from Wikipedia).
Photograph by Katja Schulz from Washington, D.C., USA - Staghorn Cholla Moth, CC BY 2.0. This individual was photographed in Madera Canyon, Arizona.
Herbert Druce
(1846-1913)
Druce was a noted English entomologist, as was his son Hamilton Herbert Druce. Plate 70 (right) of his *Biologia Centrali-Americana, Insecta, Vol. III*, included the type for *Euscirrhopterus cosyra*.
Purslane Moth
*Euscirrhopterus gloveri*
(Grote & Robinson, 1868)
Hodges #9307
Ron Parry has a nice image of a male *Euscirrhopterus gloveri*, Purslane Moth, on his [website](#) (see right). Although in the same genus, both the imago and the instar stages of *E. cosyra* and *E. gloveri* are quite different in appearance, see the [North American Moth Photographers Group](#) page on this species.
The original description of this species is shown below (*Transactions of the American Entomological Society, Volume 2, 1868-9*).
---
**AMERICAN LEPIDOPTERA.**
**Family ZYGAENIDAE.**
**Subfamily CASTNIINAE.**
**Tribe EUDRINI.**
**EUSCIRRHOPTERUS**, Grote.
*Euscirrhopterus gloveri*, n. s.
♀.—Size of ♀ *E. poeyi*. Antennae simple. Thorax and head above clothed with mixed brownish scales, beneath, with under surface of abdomen, whitish. Abdomen above yellowish. Legs within clothed with long whitish, shading to griseous, scales; tarsi outwardly black subannulate with white.
Primaries with the costal region covered with mixed brownish and pale scales to just before the apex. The center of the wing is white, the white scales extending upward and intruding on the costal region before the apex. On this white ground of the wing, on the discal cell, lie the ordinary spots which are distinct, subequal, of the normal shape, brownish, distinctly darker ringed, and with dark centers. Superiorly they are merged in the dark scales of costal region which obtain between them. Terminally the wing is brown outside of the white center, which is edged unevenly. The brown color extends as a darker subterminal shade from the costa at apex, widening as it proceeds to internal margin, which it broadly margins to the base of the wing; centrally the border along internal margin is intruded upon by the white central space which here forms an irregular shallow sinus. The terminal space is paler. A dark interrupted terminal line, obsolete on the nervules and narrowly edged within by pale scales.
The secondaries are bright yellow, without discal spot, and with a broad, even dark brown border, interrupted before the angle by yellow scales. Fringes whitish, paler than on primaries. A dark and broken terminal line.
Beneath, both wings are bright yellow, with narrow brownish costal edgings and broad terminal borders tapering to internal and anal angles, and not continued along internal margins. These borders are paler shaded terminally, throwing the regularly interrupted dark terminal lines into relief. On the secondaries the border is interrupted by pale scales just before anal angle. Two dark discal spots on primaries, the outer larger and diffuse. A single spot on secondaries reduced in size and situate on the discal cross vein.
*Expanse, 42 mil.* Length of body, 20 mil.
*Habitat.—Texas, (Prof. Townend Glover).* Differs from the female of the Cuban *E. poeyi*, *Grote*, as follows: The white central space of the primaries is broader, more irregularly defined; the oblique and even dark subterminal line is absent; the reniform spot is very much smaller and differently shaped, being normal, whereas in *E. poeyi* it is elongated and completely divides the white field of the wing; the orbicular spot is absent in *E. poeyi*, in which species also the secondaries and both wings beneath are of a paler yellow, the primaries with a single discal mark, and the secondaries without a discal dot on either surface. The discovery of the male of this fine species will be attended with interest in view of the great structural disparity between the sexes of *E. poeyi*.
In dedicating this species to Prof. Glover we pay a very willing tribute to the scientific zeal and industry of the gentleman.
Forsebia Moth
*Forsebia cinis*
(Guenée, 1852)
Hodges #8613
*Forsebia cinis* is the only member of the genus in the United States. Most individuals in the United States have been found in Southern California and Arizona.
Flight occurs between February and October. Larva feed on species of *Parkinsonia*.
This individual was photographed on July 12, 2020 in Hillsboro. RAB
Note the similarity, especially at the bottom of the hindwing between the individual shown here and the individual identified as *Bulia deducta* earlier in this sampler. Both have been vetted through BugGuide.
**Range Map of Forsebia cinis**
From sightings reported to North American Moth Photographers Group.
**Other Resources (Forsebia Moth)**
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
Red-bordered Satyr
*Gyrocheilus patrobas*
(Hewitson, 1862)
Hodges #4602
*Muhlenbergia emersleyi* is a caterpillar host reported from Arizona, for this species. In Arizona, it is reported from riparian areas of open coniferous forests in the mountains of the central and southern parts of the state. This is the same habitat as Railroad Canyon.
The genus is monotypic, the species is found as far south as Central America. There are two subspecies, the one found here is *G. p. tritonia* (Edwards, 1874).
This species has one flight per year, between Mid-August and October.
Photographed in Railroad Canyon, Black Range. RAB
Photographed in Railroad Canyon, west slope of the Black Range, north of NM-152. RAB
Other Resources
(Red-bordered Satyr)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
William Chapman Hewitson
(1806-1878)
Hewitson was a British naturalist and scientific illustrator. His associates included Boisduval, Gray, and Wallace. He illustrated and published many significant works. The original depiction of this species is shown below (Satyridae: Pronophil IV - from *Illustrations of new species of exotic butterflies: selected chiefly from the collections of W. Wilson Saunders and William C. Hewitson* by Hewitson (Vol. 3 of 5).
**Other Resources**
(Corn Earworm Moth)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Pacific Northwest Moths
**Pacific Northwest Moths**
The glossary (link above) at the Pacific Northwest Moths is incredibly good.
One of the diagnostics you will find referenced when trying to identify a Corn Earworm Moth is the appearance of the discal spot. If you don’t know what that is, or what it looks like, use this glossary. You will find a narrative description and the image to the right. You will find similar material on scores of other terms. Somehow, comprehensive, does not quite get there as a description of this site.
This species is known by several other English common names, including Cotton Bollworm and Tomato Fruitworm, an indication of the eclectic taste of the larval stage. In the case of the Latin binomial, "zea" means corn.
This species will go through four to six instars. During the initial instars, many caterpillars are found eating together. During later instars they become more aggressive and cannibalistic, and fewer are found feeding together. The larvae image is from the University of Minnesota.
Those that consume are consumed. James Von Loh captured the image above in 2019. The Corn Earworm Moth has been captured and is being ingested by an Apache jumping spider (male), *Phidippus apacheanus* (Chamberlain & Gertsch, 1929).
Below: Part of John W. Boddie’s original description of *Helicoverpa zea* which he named *Phalaena zea*. It was published in Vol. 8 of the Southern Cultivator, January 1850.
Rocky Mountain Clearwing
*Hemaris thetis*
Boisduval, 1855
Hodges #7855.1
First consider the common name, it is problematic. The family *Sesiidae* is also referred to as the Clearwing Moths. Sometimes *Hemaris* are called Hummingbird Moths, but that is also a term used for the Sphinx Moths. In the United Kingdom, *Hemaris* are called Bee Hawk-Moths.
The Snowberry Clearwing is an eastern species, the Rocky Mountain Clearwing is a western species. At one time they were considered the same species. The line dividing their geographic ranges seems to run along the crest of the Black Range, or there about. The Butterflies and Moths of North America (BAMONA) website gives the range of *H. diffinis* as “East of the Continental Divide, through most of the United States to Maine and Florida. Some overlap with *Hemaris thetis* just east of the Divide.”
Adult Snowberry Clearwings fly during the day nectaring on *Lantana*, Snowberry, thistles, some violets, etc. Snowberry Clearwing caterpillar hosts include Snowberry, honeysuckle, and dogbane.
All of that said, the individuals shown here are identified as Rocky Mountain Clearwing, utilizing, in part, the information provided at the [Pacific Northwest Moths](#) website. Identification should not be considered definitive. The larva of this species are honeysuckle and snowberry food plant specialists.
Other Resources (Rocky Mountain Clearwing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Pacific Northwest Moths
- Southwestern Moths
Transparent wings and bumblebee-like flight are diagnostic for *Hemaris*.
Yellow extends through this area in *H. diffinis*.
All black (perhaps with some yellow hairs). *H. diffinis* has a solid yellow center area.
Dorsal view of wing is light blue in male, female light brown).
Not shown here, but in the dorsal view there are dark spots on the HW at the outer border. In Florida, there is one dark spot, in Texas there are two, but in Southeastern Arizona there may be either one or two.
Other Resources (Ceraunus Blue)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Ceraunus Blue
*Hemiargus ceraunus*
Fabricius, 1793
Hodges #4359
The blues are small butterflies, this one has a wingspan which rarely extends more than an inch.
In the southern most parts of its range the Ceraunus Blue can be found flying throughout the year. Flight time is more limited in the northern parts of the range. Its range extends southward to South America. It can typically be found in open (including disturbed) areas.
Caterpillar hosts plants include the woody legumes, in our area look for them on mesquite. The adults feed on flower nectar (undifferentiated?).
Vladimir Nabokov
1899-1977
Vladimir Nabokov (Владимир Владимирович Набоков, in Russian) wrote *Lolita*, *Pale Fire*, *Speak Memory* and many other works. Many know him only as an author.
He was, however, a renowned entomologist. His early inspiration, by the work of Maria Sibylla Merian, became a life-long love. Among other important roles, he was the curator of Harvard University’s butterfly collection during the 1940s. Nabokov was even the subject of one of Stephen Jay Gould’s essays (“No Science Without Fancy, No Art Without Facts: The Lepidoptery of Vladimir Nabokov”). When asked if he considered himself a scientist or a writer, Nabokov responded with his now famous quote, “There can be no science without fancy. No art without facts.”
Among Nabokov’s many accomplishments was the development of a hypothesis that the *Polyommatus* blues (Ceraunus Blue is one) crossed the Bering Strait in five waves as they populated the Americas. His theory was not accepted by the scientific establishment for several decades, but with the insights gained through genetic analysis and the development of “genetic distance” concepts it is now regarded as fact.
Ceraunus Blue, *Hemiargus ceraunus* (Fabricius 1793), taking nutrients from moist rock near the Soledad Canyon Trail head. Photograph by James Von Loh.
Range Map of *Hemiargus ceraunus*, Ceraunus Blue
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
*Hemiargus ceraunus* instar from Berry Nall’s website, shown here under a Creative Commons Attribution-Non-Commercial 4.0 Inter-national License.
The **Glover’s Silkmoth**, is considered a subspecies of *Hyalophora columbia* by some authorities. Synonyms include *Platysamia gloveri* (Strecker, 1872), *Platysamia gloveri* var. *reducta* (Neumoegen, 1891), *Platysamia columbia nokomis* (Brodie, 1894), *Platysamia columbia winonah* (Brodie, 1894), and *Samia columbia* (Smith, 1865).
The taxonomic status of this species and *H. columbia* is somewhat confused and the distinctions between various populations poorly understood.
This species is found along the eastern and western slopes of the Rocky Mountains in the United States, extending northward into Canada and southward into the northern states of Mexico. The populations found here are more closely related to the “Mexican Variants” of the species than to the northern and plains populations. When lumped with *H. columbia*, the population found here is sometimes referred to as *Hyalophora columbia ssp. gloveri* (“Mexican variants”).
In our area adults fly from late July into August and the larvae are present from July into October.
The populations here are generally bivoltine, they produce two broods in a season. Volitinism refers to the number of broods per year that a species produces. Most populations of this species are thought to be univoltine (one brood). It is factors like this which lead some authorities to posit that the Mexican Variants may represent a different taxa.
The adult moth is large (5” wingspan) and strikingly beautiful. The instar shown here was more than 3” long. Véronique De Jaegher photographed this caterpillar in her yard in Kingston, New Mexico on September 20, 2022.
Range Map of *Hyalophora gloveri*
Glover’s Silkmoth
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Other Resources (Fiery Skipper)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Lacks a spot at this location.
Many (number variable) small spots.
Male. Wing mostly orange and edge is jagged.
Female. Wing mostly brown. Uneven edging on wing.
Short antennae
Yellow band, broader at terminal end of wing than at the start - "outwardly pointing arrow"
Fiery Skipper
*Hylephila phyleus*
Drury, 1773
Hodges #4013
The male of this species will generally perch in grass awaiting a female. Single eggs are laid on grass blades. The caterpillars eat the leaves and structure a shelter, which lie horizontally on the ground, from them.
The caterpillars of this species specialize on grasses for a food source (Bermuda Grass, crabgrass, etc.) while adults nectar from a variety of plant species including milkweed, aster, knapweed, thistles, etc.
Although this species can not survive harsh winters it will often travel into northern areas during the summer. Its range extends southward as far as Argentina. In this area, the population seems to reach its maximum in September as multiple flights overlap. In south Texas and Florida this species is known to brood throughout the year.
Fiery Skipper, nectaring from Spiny Choracantha, on June 22. Uncommon. JVL
Fiery Skipper, nectaring from Spine-aster, along the Rio Grande at Las Cruces. JVL
U. S. Range Map of *Hylephila phyleus*, Fiery Skipper
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Above: Fiery Skipper, nectaring from Horsetail Milkweed flowers. JVL
Below: On Climbing Milkweed flowers. JVL
Right Column: Fiery Skipper
Top: An interesting pair with unique color combinations (male is lower right).
Two individuals at center and bottom; the Fiery Skipper is an uncommon butterfly nectaring from Spine-aster flowers. JVL
White-lined Sphinx
*Hyles lineata*
(Fabricius, 1775)
Hodges # 7894
The White-lined Sphinx is found in most of the Americas, as far north as southern Canada and as far south as Argentina. Its range includes the West Indies. Previously, this species was considered conspecific with *Hyles livornica*, which is found in parts of Eurasia and Africa. As might be expected with such a range, it is found in a variety of habitats, including deserts and foothills.
Associated with such an extensive range, the larvae of this species feed on a variety of plants, including many evening primrose (*Onagraceae*), rose (*Rosaceae*), four o’clock (*Mirabilis*), and tomato (*Lycopersicon*) species. Adults of this species nectar on many flowers including honeysuckle, clovers, thistles, and datura.
The larval stage of the White-lined Sphinx is highly variable in appearance (see later). Larvae will, however, have orange or green speckled heads and anal plates and possess a yellow or orange “horn” near the anal plate. The “horn”, which is not a stinger, will often have a blackish tip or even be blackish in color.
This species will generally produce two or more broods a year, between February and November. When the larvae are through eating, they will excavate a shallow burrow and pupate underground. The length of pupation varies but may be as little as three weeks.
In the world of common names, the larval stage of this species is sometimes called Purslane Caterpillar. Latin binomial synonyms include *Sphinx lineata* and *Deilephila lineata*. “Lineata” refers to the white lines which cross the forewing from front to back on the diagonal. These markings are not found on other moths in this genus in the Americas. Sphinx moths are often called Hummingbird Moths because of their flight behavior. They flit about flowers like a small hummingbird.
U. S. Range Map of *Hyles lineata*, White-lined Sphinx
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
White-lined Sphinx, *Hyles lineata*, photographed at San Lorenzo, Grant County, New Mexico - on *Cleomella serrulata*, Rocky Mountain Bee Plant
White-lined Sphinx is catalogued as Hodges #7894. This number refers to the number given in Ronald Hodges et al. *Check List of the Lepidoptera of America North of Mexico*, published in 1983. The initial publication established the basic numbering system which is now (sometimes) called the **MONA number** (Moths of North America).
James Von Loh (Las Cruces) noted that much of his most recent work has been in or around Las Cruces. The images on the following three pages were taken by Jim in that area, not the Black Range per se.
Von Loh notes that he often see butterflies and moths on wet earth; that is where they obtain the water and some of the salts and other nutrients that they need. But actively drinking? That is something he has rarely seen.
*White-lined Sphinx moths drinking water from pools at Achenbach Canyon (top), Dripping Springs Visitor Center (middle), and at Soledad Canyon Spring (bottom) - all in the Organ Mountains.*
- Photos by James Von Loh
Las Cruces
The larvae of the Black Caterpillar Hunter Beetle, *Calosoma prominens*, prey on the White-lined Sphinx caterpillar. One attacks and begins to eat a White-lined Sphinx caterpillar in the photo above. This photo is supplemented by a short video clip.
Other larval forms are depicted at the North American Moth Photographers Group Website.
The two beetles to the left are probably the adult form of *Calosoma prominens*. (Probably, because there are 40 species of this genus in the Americas, north of Mexico.) *Calosoma* (Caterpillar Hunter Beetles) species number around 125.
Several of the plant species which Sphinx nectar on are shown on the following page.
-Photos and video by James Von Loh Las Cruces
White-lined Sphinx nectaring;
(Images by James Von Loh)
1. *Asclepias subverticillata*, Horsetail Milkweed,
2. *Ipomoea* (Morning-glory), possibly *I. hederacea* or *I. purpurea*
3. *Funastrum cynanchoides*, Climbing Milkweed,
4. *Polanisia dodecandra*, Clammyweed,
5. *Allionia incarnata*, Trailing Windmills,
6. and *Acourtia wrightii*, Brown-foot.
Hyles lineata
The two caterpillars shown on this page and the ones shown on pages 150 and 151 are all larvae of White-lined Sphinx, *Hyles lineata*. The two photographs on this page were taken in/near Hillsboro by Bob Barnes. The one below was photographed on August 26, 2021. Not only do the instars of the caterpillar stage differ, there are more general regional differences as well.
The caterpillar shown on this page is another larvae of White-lined Sphinx, *Hyles lineata*. The variability of instars of this species (by stage, region, and other factors?) cry out for research. This photograph was taken by Véronique De Jaegher in Kingston, N.M.
Above: Gordon Berman took this photograph of White-lined Sphinx caterpillars on the Fillmore Canyon Trail in the Organ Mountains. A dramatic photo for all sorts of reasons. Note, for instance, how different the caterpillar in the background looks from the two in the foreground. The “horn” on the rump of the caterpillar of this species is a key diagnostic feature, both in terms of shape and (bi)-color.
The head of a White-lined Sphinx, from Wikipedia, gives some idea of its eye structure. Like the proboscis which is evident in the photographs on previous pages, a wonderful adaptation.
Fall Webworm Moth
*Hyphantria cunea*
(Drury, 1773)
Hodges #8140
*Hyphantria cunea* which are frequently found in our area, may have as many as four generations per year. The caterpillar stage is often found in Fremont Cottonwood (*Populus fremontii*) - see left, and willows. Photographs from Hillsboro, Black Range. RAB
Hyphantria cunea
Photographs on this and the preceding page were taken in Hillsboro on October 10, 2022. RAB
U.S. Range Map of *Hyphantria cunea*, Fall Webworm Moth From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Common Buckeye
*Junonia coenia*
Jacob Hübner, 1822
Hodges #4440
The plate that accompanied Hübner’s original description of the Common Buckeye is shown below (Sammlung exotischer Schmetterlinge (1819-1827) Vol. 2 Plate 32.
The Common Buckeye, photographed near Kingston (right), has a range which is mostly limited to the east of the Rocky Mountains.
U. S. Range Map of *Junonia coenia*, Common Buckeye
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
If you have an older field guide, it will not show that the Gray Buckeye (see following page) has been split from the Common Buckeye - and the range for the species will stretch across the southern tier of the United States and southward to southern Mexico.
Steve Cary maintains an excellent blog on the Pajarito Environmental Education Center website. His entry for June 10, 2020 addressed buckeye species in New Mexico. A wonderful and informative discussion - well worth the time! His latest blog effort is located at this link - New Mexico Butterfly Blog.
Gray Buckeye
Junonia grisea
(Austin & J. Emmel, 1998)
Hodges #4444.2
Until recently, the Gray Buckeye, pictured to the right in a photograph by Gordon Berman was considered a subspecies of the Common Buckeye, *Junonia coenia* grisea (Lalonde & Marcus, 2018). This individual was photographed taking nutrients from saturated sand and small gravel of the Pine Tree Trail above Aguirre Springs Campground in the Organ Mountains.
If your reference is current and recognizes this species, it will describe the range as west of the Rocky Mountains. At this point, you may be questioning how useful “range” is in determining the species of the butterfly you are attempting to identify. Sometimes it is very useful, sometimes not - and the “not” is more commonly the situation at the edges of a species’ range. Obviously where species are found does not always match their described range.
In the photograph above, by James Von Loh, a Gray Buckeye and White Checkered-skippers are extracting moisture and nutrients from seed-filled wildlife scat near the Soledad Canyon Trailhead of the Organ Mountains.
A Gray Buckeye (photo above and left), along the Soledad Canyon Trail. JVL
U. S. Range Map of *Junonia grisea*, Gray Buckeye
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Gray Buckeye nectaring on Horsetail Milkweed flowers. In image above, and enlargement to left, note that a single pollinarium has been extracted via the stigmatic slit and clings to the leg where it could be transferred into another flower, thus achieving pollination. JVL
Junonia grisea
Above: Gray Buckeye stops nectaring from Spine-aster flowers to bump several times into White Checkered-skipper, *Burnsius (Pyrgus) albescens* (Plotz, 1884) that appeared to be displaying to attract a mate. This behavior occurred over several minutes and several "bumping" incidents. JVL. Photographs below by Gordon Berman
In 2018, Melanie Lalonde and Jeffrey Marcus published research which led to the subspecies *Junonia coenia grisea* being elevated to full species status. ("Getting western: biogeographical analysis of morphological variation, mitochondrial haplotypes and nuclear markers reveals cryptic species and hybrid zones in the *Junonia* butterflies of the American southwest and Mexico", *Systematic Entomology*, 14 November 2018.) In the abstract of the paper they noted that "The American southwest and northern Mexico has a great degree of endemic diversity compared with the rest of North America. The Pleistocene glaciations and the dispersal of species from glacial refuges in this region have been important engines for the production of biodiversity in the region. The New World *Junonia* are a recent radiation of butterflies that are thought to have spent time in these refuges during periods of glacial advancement. We have reconstructed the plausible movements and the contemporary geographic distributions of the five taxa (*J. coenia, J. grisea, J. litoralis, J. nigrosuffusa* and *J. zonalis*) that occur in the American southwest and northern Mexico . . ." This paper contains significant amounts of information about the life history, morphology, and general natural history of the *Junonia* species. Some of the difficulties encountered when distinguishing between the *Junonia* species is created by hybridization, an example of the study's assessment of this issue is shown in Figure 8 of the cited work (see following page).
Melanie M. Lalonde is currently on the faculty of the University of Manitoba as is Jeffrey M. Marcus.
Austin and J. Emmel are credited with the identification of the subspecies, *J. coenia grisea* in 1998 and are given credit for the original species description by most sources. George T. Austin was a major figure in the study of the butterflies of western North America and the rest of the Americas. John F. Emmel appears to have specialized in the butterflies of the western United States and especially California. He worked in various other international locales.
The speciation of the Buckeye’s has been a center of confusion for many years. In “Speciation in North American *Junonia* from a genomic perspective”, Qian Cong et al. perform a great service in tackling the question. (*Systematic Entomology*, 2020 October; 45(4): 803-837, doi:10.1111/syen.12428). Many people will find the numerous graphics, like that shown in two pages, to be very helpful.
Fig. 8. Map of the American Southwest and Mexico showing the distributions of Junonia species hybrids using collection localities, and cytochrome oxidase subunit I (COI) haplotype group assignments from this study. The specific hybrid combinations are shown in the figure legend.
Fig. 3.
Differences between males of the two *Junonia* species from western U.S.A. and *J. coenia*. The three specimens are those shown in Fig. 1. *Junonia coenia* (U.S.A.: Texas, Wise Co., LBJ National Grassland, ex larva, eclosed 11-Sep-1997), *J. grisea* (NVG-15101E07; see Table S1 for the data), and *J. nigrosuffusa* (NVG-15101E04) are shown in the left, middle and right columns, respectively; dorsal and ventral views of the same specimen are shown above and below; and ventral view of the antennal club (shrivelled to various extents) is shown between them. All images are to scale: 1 cm scale (specimens); 1 mm (antennal clubs). Characters typical for males of each species are listed on the images with green arrows pointing to these features. A single most reliable character to identify each species is marked in red. ‘Nudum’ is a bare, scale-free portion of antenna beneath. ‘F’ indicates a flipped image (left/right inverted). Specimen images were edited to remove imperfections.
From: “Speciation in North American *Junonia* from a genomic perspective”, Qian Cong et al. perform a great service in tackling the question. (Systematic Entomology, 2020 October; 45(4): 803–837, doi:10.1111/syen.12428).
The Dark-ribboned Wave shown below was located along the Hillsboro Peak Trail in the Black Range at about 9,000’ (RAB).
In the world of identification, butterflies are difficult, but moths, that is a whole different level of difficulty entirely.
This moth is proof that they are not all dingy gray and brown. Although some of the moths of the genus are, in fact, gray and brown, this individual is certainly not. As we walked, this moth fluttered up from the trail. With a wingspan of less than 20 mm, it was quite small.
The identification of this individual required the help of the folks at the Iowa State University Department of Entomology. But eventually I got there. This species was known as *Acidalia rubromarginaria* for a short period but was placed in its current genus by Alpheus Spring Packard in 1871, the year he made the original description.
The Mississippi State University Mississippi Entomological Museum site was also helpful in the identification of this individual.
The host plant for the larvae is not known (4/19/23).
**Other Resources**
(Dark-ribboned Wave)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
Alpheus S. Packard
(1839-1905)
Packard was the Massachusetts State Entomologist (1871-1873), member of the U.S. Entomological Commission (1877-1882), curator and director of the Peabody Academy of Science (1867-1878), a professor of zoology and geology at Brown University (1878-1905), founder and editor-in-chief of the American Naturalist for twenty-five years, a fellow of the National Academy of Sciences, etc. etc.
Among more than 400 monograms and other works he published was the Textbook of Entomology (1898).
Marine Blue
*Leptotes marina*
(Reakirt, 1868)
Hodges #4357
Marine Blue taking nutrients from moist rock near the Soledad Canyon Trailhead. JVL
U.S. Range Map of *Leptotes marina* Marine Blue From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Marine Blue, photographed in Lake Valley, Black Range. DN
Marine Blue nectaring from Spiny Chloracantha flowers. James Von Loh observed this species on June 6th and 7th and took the two images above on July 16. Common.
Marine Blue nectaring from Horsetail Milkweed flowers. These small butterflies are abundant regionally but were less well represented along the Rio Grande in 2021. JVL
The Marine Blue larva shown to the right is a photograph from Berry Nall’s website and is shown here under the provisions of a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. Other larval stages may be green, reinforcing the fact that instar stages can look very different from each other.
The female will lay a single egg (multiple locations) on the flower buds of the caterpillar host plant (mesquite, milkvetch, legumes [including alfalfa], leadwort . . . ). The caterpillar will eat the flowers and seedpods of the host plant.
The range of this species extends down the Baja Peninsula and as far south as Guatemala. This species is found throughout New Mexico but tends to be uncommon above 8,000’. This species generally prefers more open areas.
Look for this species between late March and late November.
Female Marine Blue photographed in Hillsboro on April 4, 2021. RAB
Additional Resources
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies and Moths of North America
- Pajarito Environmental Education Center
American Snout
Libytheana carinenta
(Cramer, 1777)
Hodges #4411
The American Snout pictured below was photographed by James Von Loh at the Dripping Springs Visitor Center in the Organ Mountains. This is one of the smaller solitary puddlers which were present during the 2021 season. It is taking nutrients from the moist soil of a retention pond.
Hackberries are a major plant host for the larvae of the species.
This is the only Snout species found in the United States. Its population fluctuates with the intensity and duration of dry periods. It is sometimes found as far north as southern Ontario, to the south it is found in Mexico.
Photograph immediately below: American Snout taking nutrients from moist substrate below the Fillmore Canyon Waterfall. Photograph by Gordon Berman.
Left and two above: American Snout was an abundant butterfly often found nectaring from Spine-aster flowers during 2021. As shown to the left, individuals became darker in color near the end of October. JVL
Above: American Snout nectaring from Horsetail Milkweed flowers. JVL
U. S. Range Map of Libytheana carinenta
American Snout
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Other Resources (American Snout)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Why Not Just Viceroy?
If you are out and about and run across a local Viceroy you are likely to call it a “Viceroy”. If you are writing about the encounter in a casual correspondence you are likely to call it a “Viceroy”.
But if you write about your encounter in a more formal publication you might write it as:
Viceroy, *Limenitis archippus obsoletus*, W. H. Edwards, 1882 or *Limenitis archippus obsoletus* (W. H. Edwards, 1882) or *Limenitis archippus* (Cramer, 1776) *obsoletus* (W. H. Edwards, 1882) or Desert Viceroy *Limenitis archippus obsoletus* (W. H. Edwards, 1882)
Part of the reason for the variance is the perceived need to indicate which taxonomic determination we are talking about. Ornithologists rarely have to indicate who the original describers of a species or subspecies was when they list a species. The universe is really quite limited. Botanists and entomologists on the other hand have a very large universe to address. To begin with, there are simply many more species and subspecies to describe. Not only does that create a initial problem of accurately distinguishing between the species and subspecies but it also means that the possibilities for the revision of earlier taxonomic determinations increase dramatically. To ensure that everyone is on the same page, the original describer, and the date of the description, of a species is almost always listed when discussing a particular species. If a subspecies has been identified, the original describer of the subspecies is also listed, with the date of the description.
What happens when the genus of a species (or subspecies of a species) is changed following the original description? Generally, the original describer and date of description is listed, even though the latin binomial is no longer that which they gave the species. This is also the general rule which is also followed for subspecies determinations.
What is the rule when a species is split or lumped?
The *International Code of Zoological Nomenclature* outlines the rules for how species are described and which describers gets credit under which conditions. It is an extensive set of rules, covering just about any situation which might occur. But it is a complicating listing and its rules are not always followed in the manner that everyone agrees is appropriate. The *International Commission of Zoological Nomenclature* is the body which makes the official determinations when there is a disagreement in these matters. And, disagreements about these matters can become quite heated, not the least of which is caused by rules applied when the “strict adherence to the Code would interfere with stability of usage” - nothing better for controversy than adding some subjectivity into a field where extensive efforts have been made to make it objective.
So when a name listing isn’t easy to understand, or does not quite make sense to you, do the best that you can and live with it, don’t fight over it.
Other Resources (Viceroy)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group (Note especially the information about flight times on this page)
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U. S. Range Map of *Limenitis archippus* Viceroy
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
The Viceroy is smaller than the Monarch and flies with shallower wing beats. The Monarch will often glide with wings apart in the form of a “v”.
In the northern part of their range, Viceroys mimic Monarchs. In the southern part of their range they mimic Queens. Viceroys are lighter in color in the northern part of the range than they are in the southern part.
Viceroy caterpillar host plants include willows, poplars, and cottonwoods. Females will lay two or three eggs near the tip of the leaves of host plants and then move on to another location.
Early in the season (or when flowers are few) adults will feed on aphid honeydew, dung, or decaying meat or fungi. When flowers are available they nectar, favoring composites like asters and thistles.
*L. a. obsoletus*, known as the Desert, Southwest, Arizona, or Obsolete Viceroy has lost much of its habitat because of water impoundment, human “development” of its habitat, and the encroachment of Salt Cedar.
Above: This Desert Viceroy, *Limenitis archippus*, (dorsal wing view) is the only one I observed nectaring from milkweed flowers in three seasons. This individual is nectaring from Climbing Milkweed flowers. JVL
Compare the Viceroy with the Queen and Monarch (above) and Monarch (below). JVL.
The Red-spotted Admiral which is found in our area is a subspecies of the Red-spotted Purple form of this species. It is also known as the Arizona Red-spotted Purple. The range of this subspecies is limited to parts of Arizona, New Mexico, and Texas in the U.S. and to the northern states of Mexico.
This species has been widely studied, especially in the eastern United States. In that region, L. a. arthemis (White Admiral), is found to the north and is non-mimetic while L. a. astyanax is mimetic, mimicking the poisonous Pipevine Swallowtail, as does L. a. arizonensis.
There is disagreement about whether or not L. a. arizonensis and L. a. astyanax are distinct subspecies. The differences in morphology and behavior appear to be minor. In general L. a. arizonensis is found in more narrow canyons (in New Mexico, generally between 5,000' and 8,000') than is the eastern form. That, however, is to be expected given the topography of the west.
This subspecies is known to hybridize with L. weidemeyerii, L. archippus obsoleta, and L. arthemis. Species in Limenitis are known to hybridize with relative ease where they come into contact.
Caterpillar host plants include many (primarily tree) species including, cottonwoods, oaks, poplars, aspen, and wild cherry. L. a. arizonensis appears to prefer willow more than the eastern subspecies. Adults sometimes will nectar from flowers but generally get their nutrition from dung, carrion, sap, and rotting fruit.
The most common behavior, in butterflies, is to hold the wings vertically above the body when at rest or nectaring, or opening and closing their wings slowly. General rules can be misleading. Sometimes, butterflies will “bask”, holding their wings open to absorb heat from the sun.
Wings are everything to a butterfly. If it loses a wing or if its wings are damaged, it is at a severe disadvantage. There are many reasons that a butterfly’s wings may become damaged, like those in the image to the right. Its wings may have been damaged by material stress, wear and tear of flight, and random encounters with objects. Such stress may be especially prevalent during migration when butterflies are often traveling significant distances, often in inclement weather conditions. Or, the wings may have been damaged when the butterfly was attacked by a predator. The butterfly shown to the right was taking nutrients from outcropping bedrock forming Soledad Canyon Waterfall, photograph by James Von Loh.
Range Map Attribution
This map shows the distribution of *Limenitis arthemis*. The red shows the range of *L. a. arthemis*; the orange shows the range of *L. a. astyanax*; the green shows the range of *L. a. arizonensis*; and the yellow shows where the ranges of *L. a. arthemis* and *L. a. astyanax* overlap.
In the three images to the right, Red-spotted Admirals are nectaring from a Scarlet Morning-glory which adorns a tall Black Cherry shrub. In the middle photo of the series, a pair of Red-spotted Admirals is in the Black Cherry. They were also in a nearby Apache Plume, which also had Scarlet Morning-glory intertwined with its branches. The top butterfly in the middle photo is laying eggs on a Black Cherry leaf. JVL
Above: Photographed in Mineral Creek, Black Range, September 2017. Right: In Kingston, N.M. RAB
Weidemeyer’s Admiral
*Limenitis weidemeyerii angustifascia*
(Species: W. H. Edwards, 1861)
(Subspecies: W. Barnes & McDunnough, 1912)
Hodges #4524
Barnes and McDunnough described this subspecies as *Basilarchia angustifascia* in 1912.
Within the Black Range this species is generally found above 6,500’. The larval plant hosts of this species include willow, aspen and *Prunus*. There are two overlapping flights in New Mexico, with the highest population occurring in late summer.
Like some skippers, the larvae will protect themselves by rolling a leaf to make a shelter.
There are two subspecies of Weidemeyer’s Admiral found in New Mexico, the nominate form is found in the central and northern part of New Mexico and has relatively wide white bands. *L. w. angustifascia*, like the one shown below, is found in the southwestern part of the state and has more narrow white bands.
Other Resources (Weidemeyer’s Admiral)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Width of white band varies between the subspecies.
Row of small faint white spots.
*Weidemeyer’s Admiral* Photographed in Railroad Canyon, Black Range, June 2017. RAB
The *Litocala Moth* shown to the right and on the following page was photographed (RAB) in Southwest Canyon (6,500'), south and west of Kingston, Black Range on March 7, 2021.
Beauty, and the unexpected, sometimes come in small packages. In the January 2021 issue of the *Black Range Naturalist*, Ron Parry introduced us to the world of moths, and his excellent website, *Southwestern Moths*. In the April 2021 issue, moths and their place in the web of living things were discussed as part of a series of articles about plantings.
These moths were present where bedrock forced the water to the surface of the canyon bottom. Just a trickle of water running over the marble, but lots of thick grass on the stream edges. The *Litocala* were not seen at other locations.
The moths would flit about, rarely flying more than 20' before landing and crawling into the grass. Sometimes they would land on a rock or on the mud. Not always easy to see.
This species is the only one of the genus which is found in North America, primarily in the western part of the United States but also into northern Baja California.
The website [bugguide.net](http://bugguide.net), notes that the adults fly from March until June. The species is diurnal and often nectars at flowers (including willow catkins, per [Pacific Northwest Moths](http://pacificnorthwestmoths.com)). It is often seen sipping water from mud.
The beauty of this creature would be missed if it did not periodically become the focus of our attention.
Not all moths are small, however. The wing span of moths can be as narrow as 2-3 mm or as wide as 150 mm.
This larvae of this species feed on various oak species.
The species name, *sexsignata*, refers to the six spots on the hindwings.
Harvey was an American entomologist who published a number of scientific articles on the moths and butterflies of North America. He was a founding member of the Buffalo Society of Natural Sciences and served as both Treasurer and President of that organization. Augustus R. Grote was also associated with that organization.
**Other Resources**
*(Litocala sexsignata)*
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Southwestern Moths
**Leon F. Harvey**
1837-1912
Taxiles Skipper
Lon (Poanes) taxiles
(W. H. Edwards, 1881)
Hodges #4061
The larvae feed on various grasses and adults nectar on flowers. Caterpillars feed on the grass leaves and tie leaves together with their silk to make shelter.
The range of this species extends well into Central America. The individuals shown here were photographed in Railroad and Gallinas Canyons on the west slope of the Black Range. In New Mexico, they are typically found in such riparian areas at elevations between 7,000’ and 9,000’.
Formerly in the genus Poanes, this species was transferred to the genus Lon in 2019.
Other Resources
(Taxiles Skipper)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
*Taxiles Skipper*, photographed in Gallinas Canyon, Black Range. RAB
Lon taxiles, Taxiles Skipper on Bergamot, Monarda fistulosa. Photographed in Railroad Canyon, Black Range. RAB
Males and females are very dissimilar in appearance. The male is shown here. Males apparently will defend small sunlit territories. They will perch from three to five feet above the ground.
The identification of skipper species can be difficult at times, seek a variety of resources when doing so.
U. S. Range Map of Lon (Poanes) taxiles
Taxiles Skipper
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
**Taxiles Skipper**, photographed in Gallinas Canyon, Black Range. RAB
**Taxiles Skipper** on Bergamot, *Monarda fistulosa*. Photographed in Railroad Canyon, Black Range. RAB
Beet Webworm
*Loxostege munrorealis*
(Leraut, 2005)
Hodges #5004
The species found here was formerly treated as *L. sticticalis*, a species of the Eastern Hemisphere.
Typically found in fields, gardens, disturbed areas, prairie areas, and aspen parkland. Larvae feed on a variety of plant species, including Lamb’s Quarters (*Chenopodium album*), beet crops, wormwood, sunflowers, and spinach.
*Loxostege munrorealis* Beet Webworm
Photographed along Middle Percha Creek, west of Kingston, Black Range, July 2017. RAB
Larvae form silk-lined cells, in which they overwinter in loose soil. The moth stage is both diurnal and nocturnal, they are attracted to light.
Patrice J. A. Leraut
Leraut has described more than 200 species, he is a French entomologist. He separated *Loxostege munrorealis* from *L. stricticalis* in: Leraut, P.J.A., 2005. Contribution à l’étude de quelques genres et espèces de Pyraustinae (Lepidoptera: Crambidae). (Contribution to the study of some genus and species of Pyraustinae Lepidoptera, Crambidae) *Nouvelle Revue d’Entomologie*, 22(2): 123-139.
In addition to his many scientific publications, Leraut has also written many books on the *butterflies of Europe*.
Other Resources (Beet Webworm)
- [Butterflies and Moths of North America](#)
- [North American Moth Photographers Group](#)
- BugGuide
- [Southwestern Moths](#)
- [Moths of North Dakota](#)
- [University of Alberta Museum](#)
U.S. Range Map of *Loxostege munrorealis* Beet Webworm
From sightings reported to [North American Moth Photographers Group](#).
Five-spotted Hawkmoth
Caterpillar - Tomato Hornworm
*Manduca quinquemaculata*
(Haworth, 1803)
Hodges #7776
To paraphrase Shakespeare, in a Macbethean sort of way – “out, out, damn caterpillar”. A refrain heard in many a garden. But in truth, unlike the Lady, most people who ‘out’ the larval stage of the *Five-spotted Hawkmoth* show little remorse.
Video of the caterpillar stage of this species, being attacked by ants [can be viewed here](#).
Large (wingspan between 9 and 13.5 cm) adults fly at dusk. They nectar on honeysuckle and phlox among other things. Females lay a single egg on the upper surface of host plants. Host plants are in Solanaceae and include potato, tomato, and nightshade.
Pupa overwinter in the soil in brown 2-inch long, spindle-shaped pupal cases. Caterpillars will feed for about a month before they enter the soil to pupate.
**Other Resources**
(Five-spotted Hawkmoth)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Pacific Northwest Moths
**U. S. Range Map of**
*Manduca quinquemaculata*
Five-spotted Hawkmoth/Tomato Hornworm
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Five-spotted Hawkmoth - Caterpillar: Tomato Hornworm. Hillsboro, New Mexico. RAB
Common Mestra
*Mestra amymone*
(Ménétriés, 1857)
Hodges #4537
Host plants are in the spurge family, slow flying adults usually stay close to host plants and grasses. They have been reported roosting under juniper trees at night.
This species is found as far south as Costa Rica. It is the only species of *Mestra* found outside of South America and the West Indies. Some authorities consider it to be a subspecies of *M. dorcus*. Within New Mexico, it is more common in the southeastern part of the state than in the southwestern part. Apparently, this species is not reported within New Mexico during some years.
**Other Resources**
(Common Mestra)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
- Berry’s Butterfly Photos (Excellent life history including photos of all life stages)
Adrian Hardy Haworth
(1767-1833)
An English entomologist who named several taxa and twenty-two genera of moths. He wrote *Lepidoptera Britannica* (1803-1828) which was considered the authoritative text for several decades.
He was a member and fellow of most of the natural history societies of his time.
*Mestra amymone*, Common Mestra
Photographed in Lake Valley, Black Range by Debora Nicoll.
U.S. Range Map of
*Mestra amymone*
Common Mestra
From sightings reported to
Butterflies and Moths of North America.
Dainty Sulphur
*Nathalis iole*
(Boisduval, 1836)
Hodges #4248
Adult males fly a few inches above the ground. Females lay single eggs on *Asteraceae* (Aster) seedling leaves which are the host plants for the caterpillar. Adults nectar on (among other things) asters and rabbitbrush.
Adults bask by closing their wings and sitting perpendicular (not parallel) to the sun. However, note the shadows in the identification key to the right, this species does not always sit perpendicular to the sun. It is typically found in open dry areas.
There is a summer/wet season form and a winter/dry season form of his species. As shown to the right, colors are darker in the winter/dry season form.
Dainty Sulphurs (sometimes called Dwarf Yellows) do not do well with cold winters. Although found to the far north in the United States these individuals have migrated north following the winter. In our area, their flights may be year around.
Dainty Sulphurs are found above 3,000’ in most of New Mexico. They are found southward to Central America (Nicaragua and north). A subspecies, *N. i. natalia*, is described from Colombia.
Above Left: The Dainty Sulphur was common, nectaring on Spiny Chloracantha flowers, with photographs from June 14, 16 (left), 18, and 19. Left: Dainty Sulphur taking nutrients from moist soil around the retention pond at Dripping Springs Visitor Center. JVL
Other Resources (Dainty Sulphur)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U. S. Range Map of *Nathalis iole* Dainty Sulphur From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Right: Multiple Dainty Sulphur, on *Tagetes*. JVL
Second Row: Dainty Sulphurs, were abundant along the Rio Grande, nectaring from Spine-aster flowers. JVL
*Dainty Sulphur* Photographed east of Hillsboro, Black Range. RAB
Dainty Sulphur has become recently ensnared on a sticky spider web strand and will eventually be consumed. JVL
Dainty Sulphurs taking nutrients from moist soil at the arroyo edge near the beginning of Soledad Canyon Trail. JVL
Larger butterfly species were observed visiting Milkweed habitats along the Rio Grande during 2019 and 2021; they included Mourning Cloak, *Nymphalis antiopa* (Linnaeus, 1758), Black Swallowtail, *Papilio polyxenes* (Fabricius, 1775), Pipevine Swallowtail, *Battus philenor* (Linnaeus, 1771), and Variegated Fritillary, *Euptoieta claudia* (Cramer, 1775). These butterfly species were photo-documented perching on and nectaring from both Horsetail and Climbing Milkweed flowers; the most common flower visitor during 2021 was Variegated Fritillary.
Black and Pipevine Swallowtails and Variegated Fritillaries flutter their wings while nectaring and often make a challenging photographic target. I counter this somewhat by visiting the habitats when temperatures are cooler and collect images while they perch to warm in the sun’s rays. Mourning Cloaks were rarely observed in prior years, but a few arrived during the 2021 migration. Images shown on the next two pages represent my first observations and photo-documentation of Mourning Cloaks nectaring from Horsetail and Climbing milkweed flowers. JVL
Mourning Cloak
*Nymphalis antiopa*
(Linnaeus, 1758)
Hodges #4432
The Mourning Cloak is a cosmopolitan species and is found in much of the northern Hemisphere. Within the Black Range they can be found at all elevations. Here they have up to four broods a year and may be found flying about in every month of the year.
See an article by Steve Siegfried, in the *July 2019* issue of the Black Range Naturalist, for more information about this species.
The caterpillars of this species use willows, elm, cottonwood, hackberries, alder . . . as host plants. Adults seem to prefer tree sap (especially oaks). The mourning Cloak is typically found in riparian areas. Eggs are found encircling the twigs of host plants. Caterpillars will form a communal web and feed together on the host plant.
Center Right: Mourning Cloak ventral wing view, taking nutrients while puddling. JVL
Center: Mourning Cloak nectaring from Horsetail Milkweed. JVL
Bottom Right: Not all individuals are brightly colored. This aged individual has lost many of the scales on its wings. Photographed in Railroad Canyon, Black Range on March 27, 2019. RAB
Mourning Cloak is one of the large solitary puddlers, it uses both moist and saturated soils to take nutrients near the Soledad Canyon Trailhead. It was one of the rarest puddlers at this location. JVL
Morning Cloak, photographed along North Percha Creek, Black Range. RAB
Western Poplar Sphinx
*Pachysphinx occidentalis*
(Edwards, 1875)
Hodges #7829
The caterpillar prefers cottonwoods as a host plant but also feeds on willows.
Adults are nocturnal, come to light, and do not feed.
This species is one of our largest moths and may be the heaviest.
It is known as Big Poplar Sphinx in some sources, since there are two species which share this common name BugGuide recommends the common name above. The other species known as Big Poplar Sphinx is *P. modesta*.
Scalloped bands of grays and browns.
Dark saturated red-wine patch and adjacent lines.
Scalloped wing edges.
Other Resources (Western Poplar Sphinx)
- Butterflies and Moths of North America (listed as Big Poplar Sphinx)
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pacific Northwest Moths (listed as Western Poplar Sphinx Moth)
- Southwestern Moths
U.S. Range Map of *Pachysphinx occidentalis*
Western Poplar Sphinx
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
At every stage of life, the Western Tiger Swallowtail and the Two-tailed Swallowtail can be difficult to tell apart and, of course, their ranges overlap. The imago stage of the two species is shown to the right. One of the ways they are told apart is by the width of the black bars which start at the leading edge of the forewing and taper as they fade to the interior. The bars are wider on the Western Tiger Swallowtail.
Various instar (caterpillar) stages of the Two-tailed Swallowtail are shown on the following page. The markings which distinguish it from the caterpillar of a Western Tiger Swallowtail (of the same stage) can be obscure. Observe the “eyespots” on the thorax very carefully: 1) They are more elongated in the Two-tailed; and 2) the ring inside the large yellow spot is thicker in the Western; in both species it is generally black. The markings of the Two-tailed Swallowtail are clearly seen in Todd Stout’s image at the lower left on the following page.
Earlier instars of both species look like bird droppings. The larva of the Two-tailed is often darker than that of the Western.
And, of course, count the tails. Three-tailed is sometimes found in southeastern Arizona.
U.S. Range Map of *Papilio multicaudata*
Two-tailed Swallowtail
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
Two-tailed Swallowtail, *Papilio (Pterourus) multicaudata* (W.F. Kirby, 1884), nectaring from a Scarlet Morning-glory flower in Soledad Canyon. JVL
Other Resources (Two-tailed Swallowtail)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America (listed as Pterourus multicaudata)
- Pajarito Environmental Education Center (listed as Pterourus multicaudata)
Special Reference
Todd Stout’s website, Raising Butterflies, has a wealth of information on the life stages of butterflies. If you are interested in raising butterflies from eggs or larvae, his website sells materials which will be helpful.
Third instar of Two-tailed Swallowtail, left, above, and to the right. Photographs by Todd Stout.
Egg (ovum) of Two-tailed Swallowtail. Photographed by Todd Stout.
Fifth instar of Two-tailed Swallowtail, immediately above and to the left. Photos by Todd Stout.
Two-tailed Swallowtail photographs by Véronique De Jaegher in Kingston, August 2022.
Solitary Puddlers
by James Von Loh
It can be difficult to focus on individual butterflies among displays of hundreds-to-thousands of puddle clubbers, constant flitting, and when disturbed the explosions of color into the air. The diverse species of solitary puddlers appear not to be influenced much by this activity, settling in to take moist soil and seep nutrients alone or perhaps accompanied by another-to-few other individuals.
Species of solitary puddlers arriving at the moisture and nutrient-providing seeps, soil, gravel, and rocks present differing behaviors; some individuals isolate from puddle clubs while others land in or near the large congregations.
Puddlers of all sizes take nutrients from moist soil, often as individuals or in pairs.
Species which are large solitary puddlers include Monarch, Queen, Red-spotted Admiral, Mourning Cloak, Question Mark, Goatweed Leafwing, Black and Two-tailed Swallowtail, and Arizona Sister.
In the middle size range of solitary puddlers there are species like: Southwestern Orangetip, Painted Lady, Hackberry Emperor, Gray Buckeye, Variegated Fritillary, Red Satyr, and the Red-spotted Admiral.
Among the smaller sized solitary puddlers in the Organ Mountains during the summer of 2021 were Tiny Checkerspot, Theona Checkerspot, American Snout, White Checkered-
skippers, Common Sootywing, Northern Cloudywing, Mournful Duskywing, Sleepy Duskywing, Texas Crescent, Reakirt’s Blue, Ceraunus Blue, Marine Blue, Lupine Blue, Dainty Sulphur, and Dun Skipper.
Of note is the fact that sometimes some species of sulphur will act as solitary puddlers rather than being in a “club”. Among the species which exhibit this behavior are Mexican yellow, Cloudless Sulphur, Clouded Sulphur, and Sleepy Orange.
Ornythion Swallowtail
*Papilio ornythion*
(Boisduval, 1836)
Hodges #4174
Rare in New Mexico, this *Ornythion Swallowtail* was photographed in Hillsboro by Jan Richmond in August 2021. See the January 2022 issue of The Black Range Naturalist for more details. This species is usually found in Mexico and Guatemala.
The Female of this species has two forms. One looks like the male, the other is mostly black with large greenish-gray spots forming a marginal row on the hindwing.
Caterpillar hosts are listed as citrus, adults nectar on flowers.
Compare this species with the similar looking *P. astyalus* (see BugGuide for a discussion of the differences).
**Other Resources**
*(Ornythion Swallowtail)*
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group (lists this species as *Heraclides ornythion*)
- BugGuide
- Butterflies of America (lists this species as *Heraclides ornythion*)
- Pajarito Environmental Education Center (lists this species as *Heraclides ornythion*)
U.S. Range Map of *Papilio ornythion*
Ornythion Swallowtail
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Black Swallowtail
*Papilio polyxenes*
(Fabricius, 1775)
Hodges #4159
Black Swallowtail is found throughout New Mexico at elevations between 3,300 feet and 9,000 feet. In our area there are typically three flights a year, with most imagoes being seen in April, July, and September. There is a yellow form of this species, which has a broad band of yellow cells across the middle of the wings. It is generally found in California and western Arizona. To the south, it ranges as far as northern South America.
Caterpillar hosts are generally in the Apiaceae family (parsley). Adults nectar on milkweed, thistle, and clover.
Not all larva look like the ones shown here, they change appearance dramatically between molts.
Male Black Swallowtail, photographed in Kingston, Black Range, by Véronique De Jaegher.
Dots in this row are slightly oblong to the outside (basically round)
Black dot within red/yellow dot is centered or oriented toward the inside
In dorsal view, yellow spots on abdomen are usually visible
Other Resources
(Black Swallowtail)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U.S. Range Map of *Papilio polyxenes* Black Swallowtail From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Two photos above, Black Swallowtail nectaring from Horsetail Milkweed (upper) and Climbing Milkweed flowers (lower). JVL
Left: Nichole Trushell photographed this instar of a Black Swallowtail at her home in Kingston, Black Range.
Immediately Above and Below: Black Swallowtails photographed on the Sawyers Peak Trail, Black Range, New Mexico, June 30, 2019. RAB
Black Swallowtail caterpillars photographed by Debora Nicoll in Lake Valley, Black Range, New Mexico, August 2022.
Black Swallowtail, (female) photographed in Kingston, Black Range, by Véronique De Jaegher in August 2022.
Immediately Above: Black Swallowtails photographed at San Lorenzo, Black Range, New Mexico. RAB
Black Swallowtail nectaring from Horsetail Milkweed flowers. Note that multiple pollinaria have been extracted and cling to the legs where they could be transferred into another flower, thus achieving pollination. When present, Black Swallowtails could represent efficient pollinators of Milkweed flowers. JVL
Papilio polyxenes
Nichole Trushell photographed this Black Swallowtail at her home in Kingston, Black Range.
Climbing Milkweed vines, typical progression of flower development and nectaring opportunities available to migrating butterflies such as this Black Swallowtail; vines are draped on Coyote/Sandbar Willow, tall shrubs to 4-8 m high. JVL
Care should be exercised when identifying the yellow swallowtails in our area. This would seem to be a relatively easy task but butterflies can become quite frayed as the season progresses and things like tails may be missing. In addition, relative size of bands and bars can sometimes - especially in the field - be quite subjective.
This species has one flight per year, generally in the height of summer (June-July). The caterpillar hosts include cottonwoods, aspens, elms, willows, ash, and wild cherry. Larvae make shelters by curling leaves and making an enclosure with their silk. The adults nectar on a variety of flowers including thistles.
Some authorities split several of the species of *Papilio* into a different genus, *Pterourus*. This is the treatment followed by the Pajarito Environmental Education Center website and by the [Black Range Website](#).
This species is found from the eastern edge of the Rocky Mountains westward to the coast. It is usually found in wooded areas and in riparian zones. In our area, generally at elevations between 7,000 and 10,000 feet - basically the more heavily wooded areas of the Black Range. The photograph below and the two on the following page were all taken in Railroad Canyon, on the west slopes of the Black Range, June 9, 2019.
The taxonomic placement of this species is debated by various authorities. Of note for us, is the fact that the subspecies *Papilio rutulus arizonensis* is found in our area, it has broader black margins on the wings. See the link at Butterflies of America for examples of the subspecies. Although a bit uncertain, it is likely that the butterflies found in the entire Gila region are *P. r. arizonensis*.
**Other Resources**
*(Western Tiger Swallowtail)*
- [Butterflies and Moths of North America](#)
- [North American Moth Photographers Group](#) *(Lists this species as *Pterourus rutulus*)*
- [BugGuide](#)
- [Butterflies of America](#)
- [Pajarito Environmental Education Center](#) *(Lists this species as *Pterourus rutulus*)*
**U. S. Range Map of**
*Papilio rutulus*
Western Tiger Swallowtail
From sightings reported to
[Butterflies and Moths of North America](#).
**Black bars are relatively broad.**
Papilio (Pterourus) rutulus, Western Tiger Swallowtail, (Hippolyte Lucas, 1852) Hodges #4177
Photographed in Railroad Canyon, Black Range, June 2019. RAB
Cloudless Sulphur
*Phoebis sennae*
(Linnaeus, 1758)
Hodges #4228
This species lacks dark borders on its wings or for that matter any strong dark markings at all.
Caterpillars will host on legumes and *Senna* species. It is probable that there are two flights a year in our area although numbers appear to peak in the summer months. Records of the species in New Mexico range from late March to early December.
There are a number of subspecies which may be present here, confusing matters.
U. S. Range Map of
*Phoebis sennae*
Cloudless Sulphur
From sightings reported to
[Butterflies and Moths of North America](#).
**Other Resources**
(Cloudless Sulphur)
- [Butterflies and Moths of North America](#)
- [North American Moth Photographers Group](#)
- [BugGuide](#)
- [Butterflies of America](#)
- [Pajarito Environmental Education Center](#)
Male above and female right:
Cloudless Sulphur nectaring from Scarlet Morning-glory flowers. JVL
Large spots, on hindwing they are round
Pinkish border
Common Sootywing
*Pholisora catullus*
(Fabricius, 1793)
Hodges #3977
The three Common Sootywing butterflies shown to the right were photographed by James Von Loh at the Soledad Canyon Trailhead in the Organ Mountains. This species is found southward into central Mexico.
Host plants for caterpillars include pigweed and lamb’s quarters.
Wing is dark brown to black, small white spots on the outer one-third of the forewing.
This is a female, male lacks white spots on hindwing.
U.S. Range Map of *Pholisora catullus*
Common Sootywing
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
The larva of the Common Sootywing is an image by Berry Nall from his website. Shown here under a Creative Commons Attribution-Non-Commercial 4.0 Inter-national License.
Other Resources (Common Sootywing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Mylitta Crescent
*Phyciodes mylitta*
(W. H. Edwards, 1861)
Hodges #4488
The Mylitta Crescent shown here and on the following page was photographed along Mineral Creek, north of Kingston, NM on April 22, 2022. RAB
This species is generally found below 7,000’ in New Mexico. To the south it is found well within Mexico.
Thistles are a common caterpillar host, adults nectar on flowers.
U.S. Range Map of
*Phyciodes mylitta*
Mylitta Crescent
From sightings reported to
*Butterflies and Moths of North America*.
Narrow bar.
Lack of a black spot, within the orange spot at the outer lower part of the forewing, distinguishing it from the butterflies in the Pearl Crescent group.
Other Resources (Mylitta Crescent)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Painted Crescent
*Phyciodes picta*
(W. H. Edwards, 1865)
Hodges #4484
Caterpillar host plants for the Painted Crescent include Field Bindweed, *Convolvulus arvensis*, asters, and Hairy Tubetongue (*Siphonoglossa pilosella*). Eggs are laid in clusters on the undersides of host plant leaves.
The nominate subspecies is typically found in New Mexico. This species is generally found below 8,500'.
U. S. Range Map of
*Phyciodes picta*
Painted Crescent
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Painted Crescent nectaring from Horsetail Milkweed flowers. They are abundant in milkweed habitats and, in my opinion, represent the most commonly observed/photo-documented butterfly species along the Rio Grande. JVL
Other Resources (Painted Crescent)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Painted Crescent nectaring from Horsetail Milkweed flowers. JVL
Above: Painted Crescent often was found nectaring from Spine-aster flowers. JVL
Painted Crescents nectaring from Spiny Chloracantha flowers. Above on June 22, on June 8 to the right, and on June 17 below. Abundant. JVL
Phyciodes picta
The Field Crescent is typically found in open areas, but note that this individual was photographed in Railroad Canyon. It is a higher elevation butterfly, found from 6,000’ to 10,000’ in New Mexico (most of the wooded area of the Black Range).
Caterpillar host plants are in Asteraceae. Adults nectar on flowers, especially fleabane.
There are two flights a year here, generally May to June and August to September.
Eggs are laid in large groups on the underside of host plant leaves. Young caterpillars may live in a loose web.
**Other Resources**
(Field Crescent)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Pearl Crescent
*Phyciodes tharos*
(Drury, 1773)
Hodges #4481
Caterpillar host plants for the Pearl Crescent include several aster species. Adults nectar on a variety of flowers including asters, dogbane, and milkweed. Eggs are laid in small groups on the underside of host plant leaves.
This species favors open areas. There may be several flights in a year.
Strongly orange in males, paler in female.
Black dot within orange spot.
Dark line separates rows of orange cell areas.
Above and below: Pearl Crescent is a rare butterfly, seen here nectaring from Spine-aster flowers. JVL
U. S. Range Map of *Phyciodes tharos*
Pearl Crescent
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Other Resources (Pearl Crescent)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
European Cabbage White
*Pieris rapae*
(Linnaeus, 1758)
Hodges #4197
The European Cabbage White is an invasive from Europe which has spread throughout most of the United States. It was introduced near Montreal in the 1860s. It is called simply Cabbage White in some sources.
Caterpillar host plants are often non-native *Brassicaceae* (mustards/cabbages). Adults nectar on mustards, asters, clover, dandelion . . .
During the shorter days (early spring/fall) of its flights this species will tend smaller with less yellow and reduced black areas.
*Cabbage White*, photographed in Hillsboro, Black Range. RAB
European Cabbage White nectaring from Spiny Chloracantha flower on May 26. Occasional. JVL
*Cabbage White*, photographed in Hillsboro, Black Range. RAB
Other Resources
(European Cabbage White)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Above and at right: European Cabbage White, note that while nectaring from Horsetail Milkweed flowers, the butterfly to the right had its leg trapped within a stigmatic slit, making this individual a target for predation. JVL
Above and three to left: European Cabbage White. A common butterfly nectaring from Spine-aster flowers. JVL
**Acmon Blue**
*Plebejus acmon*
(Westwood, 1851)
Hodges #4380
**Lupine Blue**
*Plebejus lupini*
(Boisduval, 1869)
Hodges #4381
Caterpillar host plants include buckwheats, milkvetches, lupines, and lotus. (Note that Steve Cary states that Lupine Blue caterpillars do not eat lupines.) Female lays a single egg on the leaves or flowers of the host plant. Caterpillars are often tended by ants. Adults nectar on various flowers.
In the recent past the species determination for this butterfly has been in flux. *The Butterflies of North America* - James A. Scott - p. 411, defines this butterfly as Acmon Blue (aka Silver-studded Blue), *Plebejus acmon*. *The Peterson Field Guides - Western Butterflies* by Opler and Wright list the genus as *Icaricia lupini* (p. 252) (Lupine Blue).
Whatever the genus/species name you choose. This species is frequently found at mid-elevations (about 5,400’ in Ready Pay Gulch east of Hillsboro). It is a small butterfly with a wingspread of between 1.5 and 2 cm. This species was first described by Jean Baptiste Boisduval in 1869. Along the way it has gone by several synonyms, including; *Plebejus lupinus*, *Lycaena lupini*, *Plebejus lupini*, *Icaricia lupini*, and *Rusticus chlorina*.
- In 2002, P. A. Opler and A. D. Warren concluded that *Plebejus lupine* - *P. acmon* represented a species complex of an undetermined number of species.
- By 2003, Opler had concluded that *P. acmon* was monotypic and restricted to the west coast of the United States and Baja, Mexico.
- Some authorities consider *P. lupini* to have 11 or more subspecies. In one version of the Lupine Blue taxonomy, the subspecies which we have here is *Icaricia lupini texanus* (Goodpasture, 1973).
- Of importance to us is that Steve Cary treats this species as *Icaricia lupini* (Boisduval 1869) Lupine Blue.
- Jeffrey Glassberg’s, *A Swift Guide to Butterflies of North America*, 2nd Edition, treats this species as Acmon Blue.
In this species account we punt, giving both names for the individuals found here. It is probable that this species will be known as Lupine Blue but it does seem clear that we do not have both Acmon Blues and Lupine Blues here. Either they are lumped or they are split, and if split, it is not clear how.
---
**Other Resources (Acmon/Lupine Blue)**
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group (*Icaricia acmon*)
- BugGuide (Acmon Blue)
- BugGuide (Lupine Blue)
- Butterflies of America (*Icaricia acmon* - the west coast butterfly)
- Butterflies of America (*Icaricia lupine* - a Pacific Northwest butterfly)
- Pajarito Environmental Education Center
---
**U. S. Range Map of Plebejus acmon, Acmon Blue from sightings reported to Butterflies and Moths of North America.**
**U. S. Range Map of Plebejus lupini, Lupine Blue from sightings reported to Butterflies and Moths of North America.**
Lupine Blue/Acmon Blue taking nutrients from moist soil near the trailhead of Soledad Canyon. Photograph by James Von Loh.
Lupine Blue/Acmon Blue taking nutrients from moist soil in Ready Pay Gulch east of Hillsboro, Black Range. June 2016. RAB
Milkweed Rio Grande Small-sized Butterfly Species
Thirteen small-sized species of butterflies have been photo-documented visiting milkweed habitats along the Rio Grande. They are varied, including species of snout, metalmark, sulphur, hairstreak, crescent, blues, and skippers/skipperling. Small-sized butterfly species nectar from flowers of both milkweeds; however, their small size and short legs make them doubtful pollinators of these specialized flowers. They are potentially subject to entrapment on milkweed flowers. Representative individuals of these species were photo-documented nectaring from both Horsetail and Climbing Milkweed flowers.
Painted Crescents, *Phycoides picta* (W. H. Edwards, 1865), were the most commonly observed small butterfly nectaring from milkweed flowers. During 2021, American Snouts, *Libytheana carinenta* (Cramer, 1777), were abundant during the summer months, nectaring from milkweed flowers. In the prior two years (2020 and 2019) I had observed only a single individual nectaring from White Sweetclover, *Melilotus albus* (Medik.) flowers.
Melissa Blue
*Plebejus melissa melissa*
(W. H Edwards, 1873)
Hodges #4375
Referred to as *Lycaeides melissa* in the 2nd Edition of the Swift Guide to Butterflies of North America. Most other sources follow Opler and Warren in lumping *Lycaeides* with the genus *Plebejus*.
Caterpillar hosts include lupines, lotus, legumes, peas, among others. Adults nectar on milkweed (other flowers?). We have observed them locally using: Horsetail Milkweed, Spiny Chloracantha, Alkali Swainsonpea, and one was seen perching on an orange mallow leaf. Caterpillars are tended by ants which feed on sugary secretions produced by the caterpillars. Adults live only two or three weeks, there are two flights a year in New Mexico.
We have the nominate subspecies in our area.
Below and right: Melissa Blue nectaring from Horsetail Milkweed flowers near to a paper wasp (Hymenoptera (Linnaeus, 1758 - Family: Vespidae) foraging through flowers of an adjacent umbel. JVL
The female Blues are not blue, or at least not that bright blue of the male dorsal wings. Generally the female dorsal wings are brownish in tone, with only a few having a hint of blue. Female Melissa Blue butterflies demonstrate this coloration well, as shown by these photographs by Gordon Berman. The comparison with the males on the previous page is quite dramatic. The photographs were taken on September 19 and 20, 2022 on the Rio Grande levee at Las Cruces. The composite flower in four of these photographs is *Chloracantha spinosa*. JVL (Images by GB)
Butterfly Species Using Mammal Scat as a Moisture and Nutrient Source (JVL)
Entomologists and naturalists alike have observed many insects, including butterflies, collecting nutrients from moist substances including mud, rotting plant matter, carrion, and dung. During the summer of 2022 we noticed and documented some of this behavior, ancillary to field visits to photo-document butterflies visiting seeps, ponds, and springs. From the fluids retained in wildlife and domestic dog scat piles, butterflies obtain salts and amino acids.
Within the arroyo near the beginning of the Soledad Canyon Trail, a large Buffalo/Coyote Gourd, *Cucurbita foetidissima* (Knuth in Humb.), with long vines and many immature fruits became established. A scat filled with immature gourd seeds was deposited, probably by a coyote, near the gourd plant. A single Gray Buckeye, was documented, in addition to White Checkered-skipper, Burnsius Complex and Reakirt’s Blue, *Echinargus isola*, individuals which were attracted to this scat to acquire nutrients. On a site in Fillmore Canyon, the Hackberry Emperor was documented extracting nutrients from domestic dog scat piles.
Milkweed Rio Grande Intermediate-sized Butterfly Species. (JVL)
In addition to the larger butterfly species observed visiting Milkweed habitats along the focus Rio Grande reach, an intermediate-sized group of butterfly species occurs. They include ten species which are most commonly observed nectaring from Milkweeds. This group includes Orange Sulphur, *Colias eurytheme* (Boisduval, 1852), European Cabbage White, *Pieris rapae* (Linnaeus, 1758), Checkered White, *Pontia protodice* (Boisduval & Le Conte, 1830), and Painted Lady, *Vanessa cardui* (Linnaeus, 1758).
The Great Purple Hairstreak, *Altides halesus* (Cramer, 1777) are uncommon visitors to Milkweed habitats and when present nectar from Horsetail Milkweed flowers. They are efficient foragers, moving slowly from flower to flower to nectar and in the process extract many yellow pollinaria/pollina (pollen sacs) which attach to their leg bristles and hairs. When present, Great Purple Hairstreak individuals may approach flower wasp species in terms of being extremely likely pollinators of Horsetail Milkweed flowers.
It is not uncommon for butterfly species of this group and smaller butterflies to have difficulty pulling their legs from the stigmatic slit of Milkweed flowers. This struggle is also true of bees the size of Western Honey Bee, *Apis mellifera* (Linnaeus, 1758) and smaller. Sometimes individuals become trapped by the leg and struggle to fly from the flower; if they cannot attain release or break their leg off, they become subject to predation or may die stuck to the Milkweed flower.
Carus Skipper
Polites (Yvretta) carus
(W. H. Edwards, 1883)
Hodges #4105
In general, species of skippers are among the smallest of butterflies visiting Rio Grande habitats; they nectar from flowers of both milkweed species. Their small size and short legs make them unlikely pollinators of these specialized flowers. The most commonly observed skipper species nectaring from milkweeds is the Fiery Skipper, Hylephila phyleus (Drury, 1773).
While visiting the more exposed Horsetail Milkweed flowers, skippers may be quick to fly during photo-documentation attempts and are often subject to interruption/harassment by aggressive bees and wasps. I have found it somewhat easier to photograph skippers nectaring from Climbing Milkweed flowers which are associated with a tangle of vines, large leaves, and cover from supporting shrubs that provide hiding cover. When photographing skippers, patience is your greatest virtue (right next to pure luck). JVL
Adults nectar on milkweed and caterpillars apparently use a variety of grasses for host plants. There are two flights a year in our area (mid-April to late June and mid-July to mid-August).
The range of this species extends southward into Central America. It is typically found in grasslands, in New Mexico, between 4,600' and 7,500'.
Some authorities treat Yvretta as a full genus (in which case this species is Yvretta carus) while others treat it as a sub-genus of Polites.
Carus Skipper is an uncommon butterfly in this area. Seen here nectaring from Spine-aster flowers. Photograph by Gordon Berman.
In our species accounts we treat each species individually. In nature, however, nothing is individual. Everything affects everything and even the smallest spaces are inhabited by many species. Here we see a range of butterfly sizes in one small area. Upper Left: White Checkered-skipper, *Burnsius communis* (Grote, 1872); Lower Left: Painted Lady, *Vanessa cardui* (Linnaeus, 1758); and, Right: Question Mark, *Polygonia interrogationis* (Fabricius, 1798). Photograph by James Von Loh
Other Resources (Carus Skipper)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U.S. Range Map of *Polites carus*, Carus Skipper, From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Bottom Left: Carus Skipper nectaring from Climbing Milkweed flowers. JVL
All Others: Carus Skipper nectaring from Horsetail Milkweed flowers. JVL
Basic color pattern is light gray-brown, yellow-brown, with hints of white. All subdued.
In our area you may wish to compare this species with the Rhesus Skipper. The shaded areas in the ventral view of the Carus Skipper are much lighter in color than they are on the wings of the Rhesus.
Fringe is light color but not white.
Above and left: Carus Skipper nectaring from Horsetail Milkweed flowers. The skipper shares a Horsetail Milkweed flower cluster with a foraging Weevil Wasp, *Cerceris* (Latreille, 1802 sp.) Note that the wasp’s leg bristles have collected several yellow-colored pollen packets (pollinaria/pollinia), and it is a likely pollinator, transferring the packets to other flowers while foraging. JVL
Augustus Radcliffe Grote (1841-1903)
More than 1,000 species of moths/butterflies were described by Grote. He was an British entomologist who spent much of his time in the United States. For a while he was a member of the Buffalo Society of Natural Sciences where he knew Leon Harvey. Among Grote’s many works was *The Hawk Moths of North America*, published in 1886.
Hoary Comma
*Polygonia gracilis zephyrus*
(Species: Grote & Robinson, 1867)
(Subspecies: W. H. Edwards, 1870)
Hodges #4427
Caterpillar hosts for this species include gooseberries and currants. Adults nectar from flowers and eat sap. Adults which are found in the spring have overwintered. Females lay eggs in the spring (until June) and then die.
In some sources, this sub-species is known as the Zephyr Anglewing. Francis H. Snow collected the first specimen of this sub-species from New Mexico in his 1881 expedition to the Magdalena Mountains (Water Canyon) in Socorro County. The type specimen of *P. g. zephyrus* was collected a decade prior (1870) by W. H. Edwards near Virginia City, Nevada. That specimen is held by the American Museum of Natural History (shown below).
Species are delineated using a variety of techniques in today’s study of the natural world. Those techniques do not always yield compatible results. Julian R. Dupuis, Christianne M. McDonald, John H. Acorn, and Felix A. H. Sperling in “Genomics-informed species delimitation to support morphological identification of anglewing butterflies (Lepidoptera: Nymphalidae: *Polygonia*)” provide a way through some of the issues we encounter when we place things in boxes. Their study was published in *Zoological Journal of the Linnean Society*, Volume 183, Issue 2, June 2018, Pages 372–389, [https://doi.org/10.1093/zoolinnean/zlx081](https://doi.org/10.1093/zoolinnean/zlx081).
**Other Resources**
(Melissa Blue)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U. S. Range Map of *Polygonia gracilis* Hoary Comma
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Question Mark
*Polygonia interrogationis*
(Fabricius, 1798)
Hodges #4420
In the Black Range, we are at the western edge of the range of this species. The photographs shown here were taken in the Organ Mountains, only slightly east of the western edge of its range.
There are at least two forms of the adult butterfly. The Von Loh photographs are of the black form, which is more common in summer. During the spring and fall, the red form is more prevalent, with much of the black color in the hind wings replaced with red hues.
The adult [Question Mark](#) will nectar only if it fails to find carrion, rotting fruit, dung, or tree sap to feed on. Larvae will feed on a number of different host plants.
Berry Nall took the photograph of a larva of the Question Mark to the left. Shown here under a Creative Commons Attribution-Non-Commercial 4.0 International License.
The Question Mark (above) used both moist and saturated soils to take nutrients near the Soledad Canyon Trailhead. JVL
Other Resources (Question Mark)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U.S. Range Map of *Polygonia interrogationis* Question Mark
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Note white dot and “comma” which make up the “question mark”. JVL
Question Mark nectaring from Brown-foot flowers. JVL
Satyr Comma
*Polygonia s. satyrus*
(W. H. Edwards, 1869)
Hodges #4422
Nettles are the primary caterpillar host plants for this species. Eggs are laid on the bottom side of the nettle leaves. Adults consume tree sap, rotting fruit, animal dung, moist ground, and nectar from flowers - including blackberries.
Synonyms for this species include the original designation by Edwards, *Grapta satyrus*. Other common names include Satyr Anglewing, Golden Comma, and Western Comma.
The difference in basic color between the dorsal and ventral view is helpful in distinguishing this species from others.
U.S. Range Map of *Polygonia satyrus*
Satyr Comma
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
*Polygonia satyrus*, Satyr Comma
Photographed in Railroad Canyon, Black Range, March 2018. RAB
Satyr Comma photographed along Percha Creek, Black Range. RAB
Other Resources (Satyr Comma)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Checkered White
*Pontia protodice*
(Boisduval & Le Conte, 1830)
Hodges #4193
Like most butterfly species, male and female markings differ. Male spotting is on the outside part of wing, female has more markings but they tend to be less sharply marked and browner in color. Hindwings of both male and female are white. Markings on butterflies of the spring flight are stronger than those on the wings of butterflies in later flights.
Caterpillar host plants are in the mustard and caper families. Caterpillars will eat the leaves of host plants but seem to prefer the buds, fruits, and flowers. Adults nectar at various composites, alfalfa, and mustards.
Checkered White was common through most of June and July nectaring from Spiny Chloracantha flowers in each image on this page. Above on June 15. JVL
Checkered White and foraging Weevil Wasp,
*Cerceris* (Latreille, 1802) sp., on May 26. Common. JVL
Marginal and post-marginal spots roughly the same shade of gray/black
Distinct rectangular shape with white line
Bar slants outward
Other Resources
(Checkered White)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U. S. Range Map of
*Pontia protodice*
Checkered White
From sightings reported to
Butterflies and Moths of North America.
Checkered White nectaring from climbing milkweed flowers. JVL
The Checkered White (two above and below) was photographed nectaring from blanketflowers in San Lorenzo, Black Range. RAB
Above: Checkered White nectaring from Spiny-aster. JVL
Spring White
*Pontia sisymbrii*
(Boisduval, 1852)
Hodges #4192
Caterpillar host plants are in the mustard family. Single eggs are laid on any part of the host plant. Young caterpillars are more likely to eat the leaves of the host plant while older ones seem inclined to eat the flowers. Larvae may sequester “mustard oils” from their host plants, making them unpalatable.
This species is known as the California White in some sources. Boisduval initially described it as *Pieris sisymbrii*.
Spring White is typically a butterfly of the mountains.
This [Spring White](#) (3 images this page), was photographed in Railroad Canyon, Black Range, March 2018. RAB
*Sisymbria* has been elevated to full genus status by some authorities, including the Pajarito Environmental Education Center. Following this taxonomy most of the individuals in New Mexico key to *S. s. elivata* (W. Barnes & Benjamin 1926). Other authorities treat *Sisymbria* as a subgenus of *Pontia*.
Richard Holland, in “Distribution of Selected Anthocharis, Euchloe and Pontia (Pieridae) in New Mexico, Texas, Chihuahua and Sonora”, *Journal of the Lepidopterists’ Society*, 49(2), 1995, 119-13, discusses some of the issues associated with this species. The plate shown below is from that work.
**William Barnes**
*(1860-1930)*
William Barnes was an American entomologist who named 31 taxon. His publications were quite extensive. His personal collection of more than a half million butterflies and moths is now part of the United States National Museum (Smithsonian). His collection is thought to include more than 10,000 species.
**Foster Hendrickson Benjamin**
*(1895-1936)*
Benjamin was the curator of the William Barnes Museum (Decatur, Illinois) for a period starting in 1922.
---
**Fig. 1. Ventral surface of *Pontia sisymbrii* phenotypes. A, typical male morph, SW slope, Black Range, USFS Road 182, Grant Co., NM, ca. 7500’, 5-i-v-89; B, intermediate male, Baylor Canyon, NW slope, Organ Mts., Dona Ana Co., NM, 6000’, 16-iii-79; C, *transversa* male paratype, North Franklin Peak, Franklin Mts., El Paso Co., TX, NM, 6000’, 1-v-87; D, *transversa* female paratype, Gray Ranch, Deer Creek, SE slope, Animas Mts., Hidalgo Co., NM, ca. 5400’, 26 mi. E of Ascension on Mex. Hwy 2, Mun. Ascencion, Chih., 3800’, 1-xv-85; E, *transversa* male paratype with an unusually dominating VHW transverse postmedial band, 26 mi. E of Ascencion on Mex. Hwy 2, Mun. Ascencion, Chih., 3800’, 1-xv-85; F, *transversa* female paratype, Gray Ranch, Deer Creek, SE slope, Animas Mts., Hidalgo Co., NM, ca. 5400’, 51-iii-95.
---
**U. S. Range Map of *Pontia sisymbrii* Spring White**
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
---
**Other Resources (Spring White)**
- [Butterflies and Moths of North America](#)
- [North American Moth Photographers Group](#)
- [BugGuide](#)
- [Butterflies of America](#)
- [Pajarito Environmental Education Center](#)
Yellow-striped Armyworm Moth
*Spodoptera ornithogalli*
(Guenée, 1852)
Hodges #9669
As with nearly all of the caterpillar images in this article, identification to species is tentative. The adult stage of this species is called the Yellow-striped Armyworm Moth. The caterpillar stage of this species is also called the Cotton Cutworm, and it feeds on various cash crops in addition to other vegetation.
Images by James Von Loh. The caterpillar at the top of the following page is foraging on slender janusia (*Janusia gracilis*) fruits (flowering plant shown below); the larva at the bottom of this page is on a Wright’s Beebalm.
Guenée originally named this species *Prodenia ornithogalli*. The species ranges well into South America so the list of synonyms is extensive.
This species overwinters as a pupae in soil near host plants, emerging in April-May. Host plants include many species including alfalfa, asparagus, jimsonweed, morning glory, etc. etc. The entire life cycle of an individual takes from four to six weeks, there are several flights each year.
U.S. Range Map of *Spodoptera ornithogalli*
Yellow-striped Armyworm Moth
From sightings reported to North American Moth Photographers Group
Other Resources (Yellow-striped Armyworm Moth)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Southwestern Moths
Yellow-striped Armyworm, foraging on Red Morning Glory Vine. JVL
Spodoptera ornithogalli, imago and instar, University of Georgia. Shown under a Creative Commons License 3.0.
Spodoptera ornithogalli - female - Ron Parry
Caterpillar images by James Von Loh. Caterpillars are foraging on Apache Plume at left and on desert willow below left.
Achille Guenée (1809-1880)
Guenée was a French entomologist who authored at least 63 professional publications. Among his collaborators was Boisduval, with whom he wrote *Histoire naturelle des Insectes. Species général des Lépidoptères* (Vols 5-10, 1836–57). One of his more noteworthy publications was his contribution of *Species des nocturnes* (six volumes, 1852-1857), part of the 89 volume *Suites à Buffon*. He described species from specimens, never having seen many in life.
Examples of plates from his works are shown below.
Golden-headed Scallopwing
*Staphylus ceos*
*(W. H. Edwards, 1882)*
Hodges #3930
The top of the head is called golden colored by many, others consider it orangish.
Caterpillar host plants are in the *Chenopodium* genus (goosefoot).
Edwards initially described this species as *Pholisora ceos*. It is also called the Gold-Headed Scallopwing.
Little is known of the natural history of this species. It is generally found between 4,000’ and 6,500’, sometimes higher.
**Other Resources**
*(Golden-headed Scallopwing)*
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
U. S. Range Map of *Staphylus ceos*
Golden-headed Scallopwing
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
*Golden-headed Scallopwing* photographed east of Hillsboro, Black Range. RAB
Caterpillar host plants are extensive, perhaps with a preference for the pea and mallow families. Single eggs are laid on the host plants. Young caterpillars prefer flowers and fruit, older ones may eat leaves. Adults nectar on many plant species including goldenrod, milkweed, clover...
Amazingly, Hübner’s original name for this species is still used. Other English names include Common Hairstreak.
The Idaho Museum of Natural History notes that caterpillars of this species are sometimes attended by ants. The ants provide protection and eat a sugary solution produced by the dorsal nectary organ of the caterpillar. This relationship is called myrmecophily.
Within New Mexico, this species has been found from 3,000’ to 10,000’. There are one or two flights per year.
**Narrow tail on hindwing not very apparent in this photograph**
**Orange/red post margin line is sometimes faint, even missing**
**Large orange spot, generally flat edged on the interior side, with a black spot**
**No strong spotting on inner wing**
**Gray Hairstreak photographed in Lake Valley, Black Range, by Debora Nicoll.**
**Other Resources (Gray Hairstreak)**
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
**U. S. Range Map of Strymon melinus Gray Hairstreak**
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Above: Gray Hairstreak on Spine-aster flowers. JVL
Below: On May 22, when it was occasional on Spiny Chloracantha flowers. JVL
Above: Gray Hairstreak nectaring from Horsetail Milkweed flowers. JVL
Gray Hairstreak photographed in Lake Valley, Black Range, by Debora Nicoll.
Jacob Hübner
(1761-1826)
Hübner was a German entomologist and the author of one of the most important early works in entomology, *Sammlung Europäischer Schmetterlinge* (1796–1805). He was the initial describer of a substantial number of species and genera.
Hübner’s drawing of the Gray Hairstreak, from *Zuträge zur Sammlung exotischer Schmettlinge: bestehend in Bekundigung einzelner Fliegmuster neuer oder rarer nichteuropäischer Gattungen / von Jacob Hübner* (1818-1837), Plate 164, is shown on the following page.
Peter Carl Friedrich Geyer
(1802-1889)
Geyer was a German (Kingdom of Bavaria) lepidopterist, illustrator, and engraver. He did the engravings for Hübner. His work is discussed earlier in this Sampler.
Following Hübner’s death, Geyer finished the publication of his collection. He is the author of the volumes published after 1826.
The role of the engraver in early natural history publications was critical. Geyer’s engravings are excellent. To make an engraving the artist might work from a specimen or an image drawn by someone else. The materials used in engraving varied over time and application. In all cases it was tedious and exacting work. In works like the ones shown here, the engravings were printed and then hand colored as part of a separate process. Because this was an elaborate process which took time, works were often published in multiple volumes over several years or in the case of works like those of Audubon and Gould sold, as part of a subscription, as the individual prints were produced - made into books at a later time.
Northern Cloudywing
*Thorybes pylades*
(Scudder, 1870)
Hodges #3910
The Northern Cloudywing is the most common Cloudywing in our area. Synonyms include *Cecropterus pylades* and *Eudamus pylades*.
Caterpillar host plants are in the pea (*Fabaceae*) family. Single eggs are laid under the leaves of host plants. Caterpillars form shelters of rolled leaves, tied with silk, as shelter. Adults nectar from a variety of plant species; vetches, milkweed, clover...
Various populations are recognized without rising to the level of a subspecies. The individuals found here are typified as the “southwestern segregate population”.
In our area there is probably one flight per year, but just south of here there are probably two flights per year.
Above and Below: Northern Cloudywing taking nutrients from moist soil under gravel near the Soledad Canyon Trailhead. JVL
Northern Cloudywing photographed north of Kingston, Black Range. RAB
Costal fold with scent scales
Spotting sometimes pale, even absent
U.S. Range Map of *Thorybes pylades*
Northern Cloudywing
From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Other Resources (Northern Cloudywing)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center (lists this species as *Cecropterus pylades*)
The Northern Cloudywing butterflies were taking nutrients from moist bedrock of the Soledad Canyon Waterfall. GB
Steve Cary (at link) cautions that this species can be very difficult to define to species when only the dorsal view is available. The fact that it is common and has a costal fold helps but definitive determinations require ventral views.
Above: Northern Cloudywing, Hillsboro, New Mexico
Two images directly below: Northern Cloudy-wing, Middle Percha Creek, west of Kingston, N. M. RAB
West Coast Lady
Vanessa annabella
(Field, 1971)
Hodges #4436
Caterpillar host plants include many species of mallow and hollyhock. Single eggs are laid on the underside of host plant leaves. Caterpillars build silk nests as shelter.
There may be two flights a year in the lowlands and only one at higher elevations.
Synonyms include Western Painted Lady and Cynthia annabella (original combination by W. D. Field). Until 1971, this species was Vanessa carye (which has a range which extends as far south as Bolivia). Field considered V. annabella a separate species and most North American sources agree. However, to quote the BugGuide reference: “The two are virtually identical; both molecular and morphological differences are minimal (and possibly inconsistent?). Opinions vary, and distinction as separate species or not is debated. It seems possible that V. annabella could eventually be placed back into V. carye as a synonym, or considered as a subspecies.”
Other Resources (West Coast Lady)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
West Coast Lady photographed on Sawyers Peak Trail, Black Range, June 2019. RAB
The natural history of these four species is full of interesting little tidbits. Take for instance:
- *V. annabella*, West Coast Lady, is usually found flying along side *V. cardui*, Painted Lady, and the two not only look alike, their behavior is similar;
- *V. annabella* and *V. atalanta*, Red Admiral, hybridize producing an “intermediate” looking offspring. These crosses were labeled *V. atalanta* variety *edwardsi* by F. Grinnell (1918);
- As noted in the species listing for *V. annabella*, that “species” may be a subspecies of *V. carye*; and
- *V. virginiensis*, American Lady, is often found with *V. cardui*, which is very similar in appearance.
The taxonomic determinations in this genus are a bit uncertain at times and the ranges of the various species overlap extensively. It makes for some interesting discussions between the splitters and the lumpers.
William Dewitt Field
(Original description of *Vanessa annabella*)
Among his efforts at the Smithsonian’s Museum of Natural History, Department of Entomology, was the publication of *Butterflies of the Genus Vanessa and of the Resurrected Genera Bassaris and Cynthia (Lepidoptera: Nymphalidae)*, Smithsonian Contributions to Zoology, number 84, 105 pages, 1971. Although taxonomic nomenclature may have changed since the publication, this paper remains an extraordinary repository of information about the genus *Vanessa* (*Cynthia*). At page 56 he begins his description of a new species, *Cynthia annabella*, supported later by plates at pages 86 and 91. In his description he notes:
This species and *C. carye* are easily distinguished from all other species of *Cynthia*, except *C. terpsichore* and some females of *C. virginiensis*, in having the bar just beyond cell on upper side of forewing tawny instead of white. From *C. terpsichore* and *C. virginiensis* they are easily distinguished by having four, instead of two, blue-centered ocular markings on upper side of each hindwing.
He notes that without close examination of the genitalia, it is not possible to separate the male and female of this species.
Following the separation of *V. annabella* and *V. carye* a search for the type specimen for *V. carye* was unsuccessful, requiring a deferral to Hübner’s original drawing of the species (from a specimen found in the Andes) in *Sammlung Europäischer Schmetterlinge*, Volume 1, plate 45, shown below.
Red Admiral
Vanessa atalanta rubria
(Species: Linnaeus, 1758)
(Subspecies: Fruhstorfer 1909)
Hodges #4437
Red Admirals use nettles of various types as caterpillar host plants. Reports that caterpillars use thistles as host plants may be incorrect. Adults prefer sap, bird droppings, old fruit, and as a last resort flower nectar (alfalfa, milkweed, asters, thistle, clover, among others).
Red Admirals do not survive freezing weather. Its range, however, extends through much of North America - so there are often major migrations of this species as it heads north. (There is some recent evidence that some of the northern population may fly south as far as Mexico, rather than dying out in the north, a matter to be resolved.)
Young caterpillars shelter within folded leaves. Later stages use their silk to tie a few leaves together for shelter.
This species is found from Guatemala to well into Canada. It is a cosmopolitan species being found in much of the northern hemisphere. During their migration they may be found in any habitat. Otherwise they prefer moist areas but can be found in many other places.
In New Mexico there are two flights annually.
Other Resources
(Red Admiral)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Red Admiral larva, March 24, 2012 by Berry Nall.
Red Admiral taking nutrients from large gravel below the Soledad Canyon Waterfall in the Organ Mountains, photograph by Gordon Berman.
U. S. Range Map of Vanessa atalanta Red Admiral From sightings reported to Butterflies and Moths of North America.
Vanessa atalanta, Red Admiral Photographed in Lake Valley, Black Range, by Debora Nicoll.
Painted Lady
*Vanessa cardui*
(Linnaeus, 1758)
Hodges #4435
Painted Lady is frequently raised by elementary school children as a science project.
This species is found on every continent (except Antarctica). It is found throughout New Mexico and can be found at any time of the year, except in the very coldest weather. Apparently, at least some of the individuals we may see here in the fall have migrated south to avoid severely cold weather, which can kill all life stages of the species.
Instars seem to prefer thistles, mallow, and hollyhock, but also feed on a variety of other composites (over 100 host plant species have been identified. Adults nectar on many composites, apparently they prefer flowers 3-6 feet high.
Although the spring migration north is easy to predict the number of individuals involved is not. Numbers will fluctuate significantly from year to year.
See C. B. Williams, “The Migrations of the Painted Lady Butterfly, *Vanessa Cardui* (Nymphalidae) with Special Reference to North America”, *Journal of the Lepidopterists’ Society*, Vol. 24, No. 3, 1970, pp. 157-175.
**U. S. Range Map of *Vanessa cardui* Painted Lady**
From sightings reported to *Butterflies and Moths of North America*.
**Other Resources (Painted Lady)**
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
Painted Lady. This individual is showing the tattered wings and wing-tears common to many butterflies migrating during 2021. Photograph taken along the Rio Grande at Las Cruces. JVL
Above and immediately below: Painted Lady nectaring from Brown-foot flowers. JVL
Right Center: Hunting around Climbing Milkweed vines and flowers, this Giant Robber Fly, *Proctacanthus* (Macquart, 1838) sp., has captured and is ingesting nutrients/fluids from a Painted Lady. Right: When I began digitally recording this event, the Robber Fly moved higher up the Climbing Milkweed vines to find additional visual cover and more distance. JVL
Above: Painted Lady. Photograph taken along the Rio Grande at Las Cruces in 2021. JVL
Left: Painted Lady nectaring on Horsetail Milkweed. JVL
Painted Lady was common on the Spine-aster flowers in 2021. JVL
Above and Right: Painted Lady nectaring from Climbing Milkweed flowers. JVL
Bottom Left: Railroad Canyon, November 11, 2021. RAB
American Lady
Vanessa virginiensis
(Drury, 1773)
Hodges #4434
Caterpillar host plants are in the sunflower family: pearly everlasting, burdock... Caterpillars shelter individually within nests of leaves tied together with their silk. Adults only nectar. They seem to prefer milkweed, goldenrod, asters, and vetch.
The range of this species extends into northern South America (Colombia and Venezuela).
In New Mexico, there may be one or two flights depending on elevation. At lower elevations, they hibernate and fly again as early as April.
Right: American Lady nectaring from Spine-aster flowers, where it was uncommon along the Rio Grande at Las Cruces. JVL
Below: American Lady. Gordon Berman
Above: American Lady nectaring from Spine-aster flowers, where it was uncommon. By Gordon Berman, from the Rio Grande at Las Cruces.
Above: American Lady photographed in Railroad Canyon, Black Range. RAB
Dru Drury (1724-1803)
Drury was a British entomologist known mostly for his collection. It was not customary to record a great deal of information about individual specimens in a collection during his life so his collection, although extensive, was of limited scientific value. His original description of the Fiery Skipper (see page 143) was based on specimens from St. Christopher’s, Antigua, and Nevis. In his Illustrations of Natural History . . . Vol. 1, Plate XVIII, Drawings 4 & 5, pp 25-26, he made the original drawing and published the original description of the species, this in 1770. He did not, however, name the species until 1773.
Southern Dogface
Zerene (Colias) cesonia
(Stoll, 1790)
Hodges #4224
Caterpillar host plants are in the pea family (alfalfa and clover). Adults nectar from these same plants plus verbena.
The range of this species extends as far south as Argentina. It is generally found below 7,000’ in New Mexico and is more common in the south than in the north.
Black “eye” at rear of “dog face”
Lacks black along margin
Southern Dogface photographed in Hillsboro, Black Range, October 2021. RAB
Other Resources
(Southern Dogface)
- Butterflies and Moths of North America
- North American Moth Photographers Group
- BugGuide
- Butterflies of America
- Pajarito Environmental Education Center
White Checkered-skippers joining a small puddle club with mixed species of sulphurs. Sleepy Orange, Abaeis nicippe (Cramer, 1779) and Southern Dogface are both present here. As are marine blues, Leptotes marina (Reakirt, 1868), and individuals of other butterfly species. JVL
James Von Loh took the two top photographs at the left, of Southern Dogface along the Rio Grande at Las Cruces. This species is a common-to-abundant butterfly nectaring from Spine-aster flowers.
Southern Dogface nectaring from Horsetail Milkweed flowers. JVL
Southern Dogface, *Zerene cesonia* (Stoll, 1790), formerly *Colias cesonia*. JVL
Left: Southern Dogface, *Zerene cesonia*, and Western Pygmy Blue, *Brephidium exilis*, on Chamisa. Steve Morgan
Early Naturalists of the Black Range is our survey of the people who have added to our understanding of the natural history of the Black Range.
This work is provided to you under a Creative Commons License. You are free to use it for your personal use. Under this license you must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests that we endorse you or your use. You may not use the material for commercial purposes. If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original. You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.
Fire is a natural process, but natural processes are not always pleasant. During the summer of 2013 a major forest fire swept through the Black Range: trees were burned; helicopters were flying; people were evacuated from their homes; and every day brought a new report of acres burned, smoke indexes, fire crew status....
The blog entries on the Free Range and Silver Fire Blogs captured our thoughts as we lived through the Silver Fire. This reprint of those blog entries and never before published images by Véronique De Jaegher and Catherine Wanek are a vivid reminder of what the communities of the Black Range went through during the summer of ‘13. Although reformatted to fit this publication, the blog entries otherwise remain unchanged. Read the blogs carefully and you will see that our understanding of what was happening; changed over time, was not always clear, and was full of dread and hope.
At the end there are photographs of the fire and Range which were not published on the Black Range website. This document is available as one document, or because of its size, as two. See the Black Range Rag for details.
The Silver Fire Blog
During the summer of 2013, the Silver Fire swept through much of the Black Range, or at least that is where we thought at the time. We knew the fire was burning, however we could, but mostly we could only listen to the Black Range and watch the sky.
It was especially traumatic for the residents of the Black Range. As they sat at their doorsteps, they were evacuated, and the fire was burning. The fire was always at the crest of the Black Range, and the smoke was often toward Kingsport.
During the summer, the Black Range was a place of sadness and fear. The “Silver Fire Blog” notes how a time that was once a time for coolly assessing the sounds of nature, the people of the Black Range were able to use to keep informed about the status of the fire.
The Initial Post
On June 14, 2013 The Black Range Rag first covered the fire. At noon by the time we wrote the post, the fire at first it was not clear that the fire was going to be a major event in the Black Range. A lightning strike, a fire, sparks from a train was probably the result of the first few days of alerts. By the 1st things had changed.
This post was submitted prior to the start of the silver fire. The 7th of June 2013. It is not known how far the fire had spread. As of this writing the fire was still burning in the Black Range.
Walks in the Black Range of Southwestern New Mexico
See webpage for download links.
Published prior to the Black Fire.
PLANTS OF THE BLACK RANGE IN THREE VOLUMES (Arranged by)
VOL. 1 - Scientific Family
VOL. 2 - Latin Binomial
VOL. 3 - English Common Name
See webpage for download links.
Mildred Rea, the young girl in the photograph to the left, is the author of a series of blog entries entitled “Spell of the Black Range” which were published on The Free Range Blog during the second half of 2015. She was born in Chicago in January 1895. Her grandparents, Jay and Louise Barnes, moved to Chloride in 1881, bringing with them their 16 year old daughter, Alice (Mildred Rea’s mother and the woman in the photograph above). Some of the family’s activities are described in the Black Range newspaper, published in Chloride at that time and recounted in the 1880-1900 Blog on The Black Range Rag. Exactly when the “Spell of the Black Range” was written is uncertain but assumed to be about 1921.
Except as noted, images and descriptions are from The Mildred Elizabeth Fulghum Rea papers, 1880-1921. Ms 0054 New Mexico State University Library, Archives and Special Collections Department. Used with permission.
Webpage
Download Book
“Ninety Miles From Nowhere” is the true story of Anabel Howell’s experiences on her homestead in southwestern New Mexico in 1931… It was serialized on The Free Range blog during 2015-1016. We offer it here as a “Blog to Book”.
Webpage
Download Book
Diary of the Hunt, Edward D. Tittman’s account of a hunt on the east slopes of the Black Range, which he went on in November 1909, was published in the Free Range Blog during the first quarter of calendar year 2016. It has now been put into a .pdf format as part of our Blogs to Books program.
Webpage
Download Book
Published in Hillsboro, New Mexico
© Retained by Contributors | 92b7c80c-ff1b-4e8c-9d1f-68b0e7df0f38 | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 269,173 |
ET RECOMANEm
'Boeing Boeing', del Grup Margarida Xirgu
El grup de teatre de l'Ateneu de Cultura Popular posa en escena aquesta comèdia d'embolics sobre un arquitecte que té tres amants hostesses.
'Boeing Boeing'. 26 de setembre, 18.30h Ateneu de Cultura Popular (c. de Santa Anna, 1) www.ateneulh.cat
El Casino rep dansaires de Romania i Estònia
Jornada d'Adifolk en la qual actuaran els romanesos Ansamblul Timisul i els estonians Haanja Tantsu-Mängu.
19 de setembre, 19h. Entrada lliure Casino del Centre (c. d'E. Prat de la Riba, 337) www.adifolk.cat
30è Festival de la Tertulia Flamenca
Actuaran els cantants Miriam Vallejo, José Antonio Escribano i Jesús Méndez, i, a la guitarra, Francisco Jesús Diaz, Paco Garfia i Manuel Valencia.
Festival flamenc. 3 d'octubre, 20h. Entrada amb invitació
Teatre Joventut (c. de la Joventut, 4)
Torna Roselles 32 amb Dani Flaco, Lídia Guevara i Pancho Varona
Segona edició del festival de L'Oncle Jack i Les Nits de l'Art i que programa 17 concerts en acústic amb alguns dels habituals de la sala, com el cantautor local Dani Flaco. Destaquen les presentacions dels discos de César Pop, Noticias del Norte, i Lidia Guevara, El bar de los poetas. Com a teloners dels caps de cartell actuaran els artistes locals Toni Albors, Núria Risques, Jordi Cortés, Elías Marzal, Salva Gil i Biónica.
II Festival Rosellas 32. Del 2 d'octubre al 22 de novembre. Venda d'entrades: www.ticketea.com www.onclejack.com
L'Oncle Jack. C. de les Roselles, 32
'Antologia' del fotoperiodista Gervasio Sánchez, a la Tecla
cedida tecla sala/ Gervasio Sánchez
El Centre d'Art obre la temporada amb fotografies, retrats i audiovisuals del guanyador del Premi Nacional de Fotografia 2009, 25 anys de trajectòria a escenaris bèl·lics i postbèl·lics a Amèrica Llatina, Europa, Àsia i África.
'Antologia', de Gervasio Sánchez. De l'1 d'octubre al 7 de febrer.
Centre d'Art Tecla Sala (av. de Josep Tarradellas, 44) www.teclasala.net
Entrada lliure facebook
La Farga acull la mostra de rèptils 'Expoterraria'
Un clàssic de les activitats de La Farga que torna a L'Hospitalet, la fira internacional del sud d'Europa de rèptils, amfibis, peixos, artròpodes i petits mamífers. Hi haurà animals, productes i accessoris en exposició i venda. També es faran unes jornades tècniques amb cursos de veterinària.
32a 'Expoterraria'. 17 d'octubre, de 9.30 a 19.30h. Venda anticipada d'entrades: www.expoterraria.es
Centre d'Activitats La Farga (c. de Barcelona, 2)
Més informació: www.lhdigital.cat
Caminada popular a favor del Nepal
El Club Muntanyenc organitza el 4 d'octubre la caminada de L'H a Collserola per recollir fons per a les víctimes dels terratrèmols de l'abril.
Inscripcions fins a l'1 d'octubre en diverses entitats i establiments
Més informació: www.cmhospitalet.org
Nova temporada de Pessics de Ciència
Biologia, astronomia i matemàtiques inicien la temporada que estrena un nou format amb un documental i un col·loqui al Barradas sobre Mart.
Pessics de ciència. Programa d'octubre Programa: www.ccsantjosep.cat
Ruta del Museu per la ciutat industrial
Aquesta ruta ens permetrà fer-nos una idea de com era L'Hospitalet industrial (s. XIX i XX).
Ruta de L'Hospitalet industrial. 11 d'octubre, 12h Museu de L'H. Casa Espanya (c. de Joan Pallarés, 38)
wwww.museul-h.cat | <urn:uuid:c6eacb0c-5757-423c-b840-4477e97ed001> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/cat_Latn/train | finepdfs | cat_Latn | 3,322 |
Manual de Estado del Arte de la Co-digestión Anaerobia de Residuos Ganaderos y Agroindustriales
Coordinadores:
Universidad de Oviedo
Marañón Maison, Elena
Fernández Nava, Yolanda
Castrillón Peláez, Leonor
Versión nº 2
Fecha de publicación:
23-11-2009
Autores:
Ainia:
Andrés Pascual Vidal, Begoña Ruiz Fuertes
Giro:
Belén Fernandez, Jordi Palatsi, Xavier Flotats
Universidad de Barcelona:
Toufik Benandallah, Sergi Astals, Joan Mata
Universidad de Cádiz:
Carlos J. Álvarez Gallego, Luis A. Fernández Güelfo, José L. García Morales, Blanca Montero Cordón, Montserrat Pérez García, Luis I. Romero García, Diego Sales Márquez, Rosario Solera del Río.
Universidad de León:
Xiomar Gómez Barrios, Mª José Cuetos Revuelta
Universidad de Oviedo 1:
Elena Marañón Maison, Leonor Castrillón Pelaez, Yolanda Fernández-Nava
Universidad de Oviedo 2:
Herminio Llaneza Coalla, María Antonia Morís Morán
Universidad de Santiago:
Laura Otero Rodríguez, Juan A. Álvarez Rodríguez, Juan M. Lema Rodicio
INDICE
1 Introducción ................................................................. 5
2 Alcance ........................................................................... 10
3 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la industria aceitera ............... 10
4 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos hortofrutícolas ............................. 12
4.1 Co-digestión de residuos ganaderos con residuos de naranja .......................... 15
4.2 Co-digestión de residuos ganaderos con residuos de remolacha ...................... 16
5 Co-digestión de residuos ganaderos y cultivos energéticos .................................... 18
5.1 Co-digestión de residuo ganadero y maíz ......................................................... 22
6 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos animales ........................................ 25
6.1 Co-digestión con residuos ganaderos y residuos de matadero ......................... 29
6.2 Co-digestión con residuos ganaderos y residuos pesqueros ............................. 34
7 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la industria láctea ....................... 39
8 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la fabricación de biodiesel .... 39
9 Co-digestión de residuos ganaderos y otros residuos orgánicos ............................. 42
10 Conclusiones .................................................................. 46
11 Referencias bibliográficas ................................................................. 50
LISTA DE ACRÓNIMOS
AF Anaerobic Filter (Filtro anaerobio)
CSTR (Continuous stirred-tank reactor) Reactor continuo de tanque agitado
EDARI Estación Depuradora de Aguas Residuales Industriales
FORSU Fracción Orgánica de Residuos Sólidos Urbanos
IRYDA Instituto de Reforma y Desarrollo Agrario
MGRT (Minimum guaranteed retention time) Tiempo de residencia mínimo garantizado
PFR (Plug Flow Reactor) Reactor de flujo pistón
RB Residuo Biodegradable
SV Sólidos Volátiles
ST Sólidos Totales
tep Toneladas equivalente de petróleo
UASB (Upflow Anaerobic Sludge Blanket) Reactor de lecho de lodos
VCO Velocidad de Carga Orgánica
1 Introducción
La digestión anaerobia, también denominada biometanización, es un proceso biológico que ocurre en ausencia de oxígeno, en el cual gracias a la acción de varios grupos de bacterias, la materia orgánica se descompone, dando como resultado dos productos principales: biogás y digestato.
El biogás es un combustible formado básicamente por metano (CH₄) y dióxido de carbono (CO₂). Su elevado contenido en metano (entre el 60-65%) le proporciona una elevada capacidad calorífica lo que hace posible, tras ser depurado para eliminar vapor de agua y H₂S, su uso en calderas (si la producción es pequeña) y/o en motores de cogeneración (cuando la producción es más elevada). El uso del biogás en motores de co-generación permite obtener electricidad y calor. La electricidad, con la aprobación del Real Decreto 661/2007, puede entregarse a la red eléctrica, recibiendo una remuneración económica por parte de la compañía eléctrica. Por su parte, el calor generado en el motor puede ser empleado para diferentes usos (calefacción, agua caliente, secado, invernaderos, producción de frío, etc.). El digestato puede utilizarse como emmienda en el campo, ya sea directamente o tras ser sometido a un proceso de separación sólido líquido y posterior estabilización de la fracción sólida (mediante compostaje).
Si se realiza una purificación adecuada del biogás (hasta que su concentración en metano sea similar a la del gas natural - entre un 91 y un 95% en CH₄), éste también puede emplearse como combustible de vehículos, pilas de combustible o incorporarlo a la red de gas natural.
Los residuos ganaderos son, en la mayoría de países, los residuos orgánicos que se producen en mayor cantidad (en España se producen del orden de cincuenta y dos millones de toneladas de purines) y la digestión anaerobia es un proceso idóneo para llevar a cabo el tratamiento de estos residuos. Respecto a este proceso, el Plan de Energías Renovables en España 2005-2010 indica que “el empleo de tecnologías de digestión anaerobia para el tratamiento de los residuos de la actividad agro-industrial deberá suponer en un futuro cercano una de las mayores áreas de expansión de esta actividad en nuestro país. El empleo del secado de este tipo de residuos, y en especial de los purines, a partir de la combustión de gas natural, es poco eficiente desde el punto de vista energético y económico, por lo que debería convertirse en una prioridad al conseguir que en un corto plazo se produzca un cambio hacia un mayor empleo de la digestión anaerobia en estas aplicaciones”.
Sin embargo, la producción de metano que se obtiene en el proceso no es muy elevada: 11,8 m³ CH₄/t residuo (347 m³ CH₄/t SV) con purín de porcino, 17,7 m³
CH₄/t residuo (196 m³ CH₄/t SV) con purín de vacuno y 54,4 m³ CH₄/t residuo (272 m³ CH₄/t SV) con gallinaza y (Flotats y Sarquella, 2008).
Para aumentar la producción de biogás es factible añadir otros residuos biodegradables a los residuos ganaderos, tales como residuos orgánicos agroindustriales (co-digestión). La principal ventaja de la co-digestión radica en el aprovechamiento de la sinergia de las mezclas, compensando las carencias de cada uno de los substratos por separado. Además de incrementar el potencial de producción de biogás, la adición de co-sustratos fácilmente biodegradables confiere una estabilidad adicional al sistema. Este efecto puede deberse a un aumento en la biomasa activa resultando en una mayor resistencia a fenómenos de inhibición. También las partes inorgánicas de algunos de estos co-sustratos, como es el caso de las arcillas y compuestos de hierro, han mostrado un efecto positivo frente a los procesos de inhibición por amonio o sulfhídrico (Angelidaki and Elleggard, 2003). Además, unifica la gestión de estos residuos al compartir instalaciones de tratamiento, reduciendo los costes de inversión y explotación. El esquema general de este proceso se muestra en la siguiente figura.
Figura 1. Esquema general del proceso de digestión anaerobia. FUENTE: GIRO
Dinamarca cuenta con una larga experiencia en la explotación de plantas de biometanización, pasando de 9 plantas centralizadas construidas en 1987 sólo para el tratamiento de residuos ganaderos, a 30 plantas en el año 2000, que utilizan un sistema de co-digestión de mezclas de diferentes tipos de residuos orgánicos, incluyendo lodos biológicos y FORSU, con una proporción mayoritaria de residuos ganaderos. La producción media de las plantas danesas que utilizan mezclas fue, para el mes de marzo de 2000, de 41,8 m$^3$ de biogás/tonelada de residuo tratado, con un valor medio máximo en la planta de Vegger de 143 m$^3$ gas/tonelada de residuos. Mediante datos de 1999, se comprobó que la producción en las plantas que trabajan únicamente con residuos ganaderos fue siempre inferior a 26,6 m$^3$ de gas/tonelada, con un valor medio de 14,5 m$^3$ de gas/tonelada.
La evaluación de la experiencia danesa se considera positiva, ya que contribuye al reciclaje de los residuos orgánicos, contribuye a la producción de energía renovable y a disminuir las emisiones de CO$_2$, ofrece una alternativa económica para muchos residuos de la industria alimentaria y lodos de pequeñas plantas depuradoras, contribuye a disminuir los costes de inversión en instalaciones de tratamiento colectivo, permite controlar la calidad de los productos que se aplican al suelo, y crea un marco de control y gestión en la zona de influencia de cada planta. Éstas pueden considerarse centros de gestión integral e integrada de residuos orgánicos.
Junto con Dinamarca existen otros países como Alemania, Austria y Suecia que se pueden considerar punteros en Europa en la obtención de biogás mediante co-digestión anaerobia de residuos ganaderos y agroindustriales.
En la última década, Suecia se ha convertido en el líder mundial en la utilización de biogás como energía renovable para aplicaciones de transporte. Según datos de 2004, aproximadamente 4500 vehículos funcionaban ya con combustible gas, incluyendo la mayoría de autobuses urbanos de sus principales ciudades. El 45% del gas de estos vehículos procede del biogás, mientras que el restante 55% procede del gas natural. Para el año 2020 se prevé que aproximadamente 200.000 vehículos estén operando con biogás.
Las claves para alcanzar estos objetivos son:
- Apoyo Gubernamental, a través de “programas municipales de biogás”.
- Alto nivel de cooperación entre industrias: agricultura, gestión de residuos, tecnología del biogás, distribuidores de gas, autoridades, productores de vehículos. Como ejemplo, Biogas Väst Program (Goteborg).
- Elevada inversión en tecnologías de limpieza del biogás (necesarias en aplicaciones de automoción).
- Facilidades en las redes de distribución. Posibilidad de inyección del biogás (previo tratamiento), en las redes de distribución de gas natural.
Las últimas implementaciones realizadas en Suecia, aparte de la mayor incorporación de co-substratos de reacción, están enfocadas en el aumento de los índices de producción mediante pretratamientos térmicos, aplicados sobretodo a subproductos animales o residuos ricos en lípidos.
A inicios de los años 80 se propició la instalación de plantas de biogás en el sector ganadero en España, a través de una línea de subvenciones y crediticia abierta por el IRYDA durante los años 1981 y 1982, pero con el tiempo la mayoría de plantas fueron quedando fuera de servicio, debido a algunas deficiencias y a un marco económico no favorable, llegando tan sólo una a los 20 años de operación en una granja de cerdos (Flotats y Gibert, 2002). En el año 1984 se realizó un plan de seguimiento de instalaciones (Rieradevall et al., 1985), detectándose múltiples deficiencias a diversos niveles para algunas plantas:
- Diseños deficientes y no adaptados a las condiciones del campo español, debido a la falta de conocimientos adecuados.
- Diversos problemas de mantenimiento y operación: personal no entrenado para las tareas de operación y control, operaciones de mantenimiento preventivo no realizados de forma periódica y reparaciones de equipos no realizadas a tiempo.
El aprovechamiento energético de los residuos ganaderos tiene un doble efecto positivo: reducción de las emisiones de gases de efecto invernadero y reducción de las emisiones equivalentes debidas a la fuente fósil que se sustituye. Este doble efecto sólo se consigue si se optimiza tanto la producción como el uso de la energía obtenida en forma de biogás. En la tabla 1 (Angelidaki y Ahring, 1997a) se recogen datos estimados sobre potenciales de producción de biogás de algunos de los residuos testados en las plantas de Dinamarca. Basándose en estos datos, un aprovechamiento del 50% podría aportar una contribución de 2,7 Mtep/año al balance energético nacional. Este es un valor elevado teniendo en cuenta que el tamaño de muchas granjas no permite una economía de escala, pero hace notar el interés de estudiar a fondo la viabilidad de la implantación y sobretodo si tratamientos colectivos y la co-digestión pueden propiciar escenarios favorables.
Tabla 1. Potenciales de producción de biogás de algunos residuos orgánicos de la industria alimentaria y de la fracción orgánica de residuos municipales
| Tipo | Contenido orgánico | SV (%) | Producción biogás (m³/t residuo) |
|-------------------------------------------|--------------------------------------------------------|--------|---------------------------------|
| Intestinos + contenidos | Hidratos de carbono, proteínas, lípidos | 15-20 | 50-70 |
| Fangos de flotación | 65-70% proteínas, 30-35% lípidos | 13-18 | 90-130 |
| BBO (tierras filtrantes de aceites, con bentonita) | 80% lípidos, 20% otros orgánicos | 40-45 | 350-450 |
| Aceites de pescado | 30-50% lípidos | 80-85 | 350-600 |
| Suero | 75-80% lactosa, 20-25% proteínas | 7-10 | 40-55 |
| Suero concentrado | 75-80% lactosa, 20-25% proteínas | 18-22 | 100-130 |
| Hidrolizados de carne y huesos | 70% proteínas, 30% lípidos | 10-15 | 70-100 |
| Mermeladas | 90% azúcares, ácidos orgánicos | 50 | 300 |
| Aceite soja/margarinas | 90% aceites vegetales | 90 | 800-1.000 |
| Bebidas alcohólicas | 40% alcohol | 40 | 240 |
| Fangos residuales | Hidratos de carbono, lípidos, proteínas | 3-4 | 17-22 |
| Fangos residuales concentrados | Hidratos de carbono, lípidos, proteínas | 15-20 | 85-110 |
| FORSU separada en origen | Hidratos de carbono, lípidos, proteínas | 20-30 | 150-240 |
2 Alcance
Este manual recoge información sobre el estado de conocimiento tecnológico (tipo de reactor, temperatura de operación, usos de biogás y digestato, etc.) de la co-digestión anaerobia de residuos ganaderos y residuos agroindustriales. Los residuos ganaderos considerados son, principalmente, purín de cerdo y de vacuno. Respecto a los residuos agroindustriales, estos se han dividido en los siguientes grupos:
- Residuos de la industria aceitera: Alperujo
- Residuos de cultivos de huerta: Cortezas de naranja y residuos de remolacha
- Cultivos energéticos: Residuos de colza, residuos de girasol, residuos de maíz
- Residuos animales: Residuos pesqueros, residuos de animales procedentes de matadero
- Residuos de la industria láctea: Lodos lácteos
- Residuos de la fabricación de biodiesel: Glicerina
Los datos presentados en este manual se han seleccionado de la información obtenida en plantas de co-digestión anaerobia de este tipo de residuos y de información obtenida en artículos científicos. Las plantas están ubicadas en diferentes países de Europa (Alemania, Austria, Dinamarca, España, Finlandia, Holanda, Irlanda, Italia, Polonia, Reino Unido y Suecia), en Canadá, India y Túnez.
3 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la industria aceitera
Uno de los principales residuos de la industria aceitera es el alperujo, generado en el proceso de obtención del aceite de oliva en las almazaras mediante el procedimiento de centrifugación en dos fases. Es una mezcla de alpechines (fase líquida), restos de aceituna (hueso, mesocarpo y piel) y restos grasos.
El alto contenido en materia orgánica (lípidos, principalmente) de estos residuos afecta negativamente al proceso de digestión anaerobia, haciéndolo inestable debido al bajo contenido en nitrógeno y a las altas concentraciones de compuestos aromáticos presentes (polifenoles), además de a la baja alcalinidad del residuo. Una solución a este problema es la co-digestión con otros residuos.
No se han encontrado experiencias a escala de laboratorio sobre co-digestión de alperujo, pero sí se ha utilizado alpechín en co-digestión anaerobia.
Experimentalmente se ha comprobado que la co-digestión de alpechín con purín de porcino es un método económicamente rentable al no ser necesario el aporte de nutrientes o la adición de reactivos químicos para mejorar la capacidad tampón del sistema (Angelidaki et al., 1997b). Sin embargo, es necesario conocer la cantidad óptima de purín para realizar la co-digestión de forma efectiva. Un modelo cinético desarrollado para el proceso de co-digestión de mezclas de alpechín y purín de cerdo establece que el proceso resulta estable cuando se tratan mezclas que contienen entre el 10-25% de purín (Angelidaki et al., 1997c).
Datos obtenidos en experimentos en discontinuo realizados a escala de laboratorio con mezclas de alpechín (63 g SV/L, 202 g DQO/L, 0,1 g N-NH₄/L y 5,5 g CaCO₃/L de alcalinidad) y purín de cerdo (38 g SV/L, 65 g DQO/L, 4,9 g N-NH₄/L y 28,2 g CaCO₃/L de alcalinidad) muestran que la velocidad de producción de metano fue mayor cuando se trataron mezclas de ambos residuos con relaciones DQO/N entre 61:1 y 42:1.
Estudios realizados por los mismos investigadores en un reactor UASB de 2L de capacidad, trabajando con una relación de recirculación de 1:4 y un tiempo de residencia hidráulico de 48 horas, muestran que es posible alcanzar altas producciones de biogás, con una composición del 65% en CH₄, además de alcanzar reducciones en el contenido en materia orgánica de la mezcla tratada entre el 65%-85% y una baja concentración de ácidos grasos volátiles en el efluente tratado. Estos resultados se alcanzan incluso con bajas diluciones del alpechín (relación residuo;purín en la mezcla tratada de hasta 1:2, que equivale a una velocidad de carga orgánica de 70 g DQO/L·día). Sin embargo, se observó que la degradación de compuestos orgánicos presentes en el residuo, como taninos y polifenoles, no fue completa, quedando concentraciones importantes de productos de la degradación, como el metilfenol o etilfenol. No se conoce la temperatura a la que se realizó la experimentación (Angelidaki et al., 2002).
**Necesidades de I+D detectadas**
Como conclusión a la información encontraba cabe destacar que el proceso de co-digestión de mezclas de residuo ganadero y alperujo se encuentra actualmente en fase experimental, no encontrándose datos sobre plantas industriales en operación que realicen la co-digestión de este tipo de mezclas. En base a la información obtenida se ha detectado la necesidad de una mayor profundización en aspectos como los siguientes:
- Estudio de posibles pretratamientos que mejoren la biodegradabilidad de compuestos orgánicos presentes en el residuo, para aumentar así los rendimientos de producción de biogás y, en concreto, de metano.
- Condiciones óptimas para el tratamiento: Temperatura, relación DQO/N en la mezcla de residuos, velocidad de carga orgánica, carga de sólidos de la mezcla alimentada, tiempo de residencia hidráulico.
- Tipo de reactor más adecuado para la co-digestión.
- Composición del biogás obtenido, principalmente en cuanto a la presencia de impurezas que deban eliminarse según la aplicación del mismo (motores de co-generación, pilas...)
- Datos obtenidos en ensayos a escala piloto, que reproduzcan las condiciones óptimas de operación alcanzadas en el laboratorio.
- Composición y posibilidad de utilización del digestato obtenido (condicionado por la presencia de compuestos de difícil degradación derivados de la presencia en el residuo de taninos y polifenoles).
4 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos hortofrutícolas
Los restos de frutas y vegetales se generan en grandes cantidades tanto en mercados como en industrias transformadoras, como por ejemplo, la industria de los zumos. La composición de estos residuos (altas concentraciones de grasa/aceites, azúcar o proteínas) hace que tengan un alto potencial para producir metano, pero debe ser usados con cuidado, alimentándolos al proceso a un ritmo controlado. En la tabla 2 se recoge el potencial de producción de metano de diferentes frutas y vegetales, obtenidos mediante ensayos BMP - Biochemical Methane Potencial - (Nallathambi Gunaseelan, 2004).
Tabla 2. Producción de metano en residuos de frutas y vegetales (rango mesofílico, 35°C)
| Residuo | SV (% de ST) | Producción de metano (m³/t SV alimentado) |
|-----------|--------------|------------------------------------------|
| Mango | 95,7 | 469 |
| Plátano | 91,2 | 292 |
| Naranja | 93,5 | 479 |
| Mandarina | 94,6 | 471 |
| Limón | 96,8 | 473 |
| Piña | 93,9 | 356 |
| Uva | 91,1 | 232 |
| Tomate | 95,3 | 298 |
| Cebolla | 88,2 | 400 |
| Patata | 90,9 | 267 |
| Berenjena | 92,6 | 385 |
| Coliflor | 84,6 | 261 |
| Nabo | 84,4 | 314 |
| Rábano | 83,3 | 299 |
Se han realizado estudios a escala de laboratorio sobre el proceso de co-digestión de purín de cerdo (DQO= 16,40 g/L; ST= 14,72 g/L) y residuos de fruta (sobre todo de pera y manzana; DQO= 179,28 g/L; ST= 152,7 g/L). El estudio se realizó a escala de laboratorio en reactores de mezcla completa de 11 L, en rango mesofílico (37°C) y con un tiempo de residencia hidráulico de 16 horas (Ferreira et al., 2007). Los resultados muestran que las producciones más elevadas de biogás se alcanzaron cuando se emplearon mezclas con un contenido en residuos de frutas entre el 10 y el 15% (v/v), lo que corresponde a una VCO de 1,50 y 2,95 kg SV/m³·día. Cuando el contenido en residuo de fruta de la mezcla fue del 10%, la producción de biogás resultó menor (12,11 m³/m³ de mezcla) pero el contenido en metano del mismo fue muy alto (69%). Con mezclas con un 15% de residuo de fruta, la producción de biogás aumentó (22,79 m³/m³ de mezcla) pero el contenido en metano resultó más bajo (58%).
Existen algunas plantas que operan a escala industrial en las que se co-digieren residuos ganaderos con restos de residuos vegetales y frutas, siendo los restos de patatas los residuos agroindustriales que más se utilizan. En la tabla 3 se reúne la información obtenida sobre dichas plantas.
**Tabla 3. Plantas industriales de biometanización que co-digieren residuos ganaderos y residuos hortofrutícolas**
| Planta | Descripción |
|---------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Miralcamp (Lérida-España) | Purín de cerdo
Co-sustratos: aceite de soja, fangos depuradoras agroindustriales, residuos de mermeladas y residuos de patata
Reactor CSTR de 1360 m$^3$
50 t mezcla/día (3,5% m.s.), TRH de 30 días, 35°C
40 m$^3$ biogás /t mezcla, >65% de CH$_4$ |
| Vila-Sana (Lérida-España) | Purín de cerdo (80%)
Co-sustratos (20%): Residuos orgánicos de la zona como derivados de alcohol, derivados de aceites vegetales, lodos de depuradora de aguas industriales, derivados de frutas, cebolla y leche
2 digestores de 1270 m$^3$
30,7 t mezcla/día; TRH de 15 días, 52-55°C
71,4 m$^3$ biogás /t mezcla |
| Cudwoth Pork (Canadá) | Purín
Co-sustrato: patatas
Reactor de 2000 m$^3$ |
| Granja Kotimäki (Halsua-Finlandia) | Purín de cerdo
Co-sustrato: lodo seco, pieles de patatas y residuos biodegradables procedentes de la industria de la madera
Reactor de 250 m$^3$; 55°C |
4.1 Co-digestión de residuos ganaderos con residuos de naranja
La utilización de residuos cítricos en la co-digestión anaerobia podría contribuir a solucionar el problema de gestión de estos residuos en las zonas de elevada producción (principalmente el Levante español). Sin embargo, la presencia de aceites esenciales en la corteza (mayoritariamente en el flavedo) dificulta el proceso por su efecto inhibidor. Estudios anteriores a escala de laboratorio (Lane, 1984) muestran que el efecto inhibidor depende de la concentración de aceites esenciales, ya que se reduce este efecto cuando la concentración en el digestor baja de 0,075 g/L. La concentración de aceites esenciales puede reducirse aplicando pretratamientos al residuo de naranja. Lane estudió a escala de laboratorio su destilación y eliminación mecánica.
Existen datos sobre co-digestión anaerobia de estiércol de vacuno y restos del procesado de la naranja obtenidos en un estudio realizado a escala piloto en 1995 en India (Srilata et al., 1995), en el que se estudiaba el efecto del pretratamiento con diferentes hongos sobre la producción de biogás. La experiencia se realizó en un reactor de mezcla completa de 1500 L (propiedad de Khadi and Village Industries Commission), inicialmente cargado con estiércol de vacuno, siendo progresivamente reemplazado por residuos del procesado de naranja. Se trabajó en rango mesofílico (30°C) y con un TRH de 25 días. Los hongos empleados fueron: *Sporotrichum*, *Aspergillus*, *Fusarium* y *Penicillium*. Se observó que el pretratamiento realizado aumentó la biodegradabilidad de los compuestos poliméricos presentes y, de esta manera, el contenido en azúcares y proteínas. Una alimentación de residuos del procesado de naranja con un 8% (peso seco) de residuo pretratado, aumentó los niveles de producción de biogás, alcanzándose una producción de 500-600 m$^3$ biogás/t SV (equivalente a 450 - 540 m$^3$ biogás/t residuo de naranja).
**Necesidades de I+D detectadas**
Respecto al proceso de co-digestión de mezclas de residuo ganadero y residuos de naranja y en base a la información obtenida se ha detectado la necesidad de una mayor profundización en aspectos como los siguientes:
- El pretratamiento con hongos del residuo de naranja mejora la producción de biogás, pero sería interesante probar otros pretratamientos (térmicos, mecánicos…).
- Optimización del proceso en cuanto a producción de biogás y contenido en metano: Influencia de la temperatura, relación DQO/N en la mezcla de residuos, velocidad de carga orgánica, carga de sólidos de la mezcla alimentada, tiempo de residencia hidráulico.
- Tipo de reactor más adecuado para la co-digestión.
- Composición del digestato obtenido (con vistas a su posterior utilización como fertilizante).
4.2 Co-digestión de residuos ganaderos con residuos de remolacha
Existen estudios a escala de laboratorio que muestran que la co-digestión de restos de remolacha (hojas y raíces) con purín de vacuno incrementa en 1,49 veces la producción de metano con respecto a la obtenida cuando sólo se trata purín. Los estudios se realizaron en rango termofílico (55°C), en digestores discontinuos y con un TRH de 20 días. Esta producción es máxima cuando se emplea un 40% de restos de remolacha (en concreto, las hojas). Sin embargo, un exceso de remolacha puede producir la inhibición del proceso de digestión anaerobia, sobre todo si se trata de raíces, pues presentan un contenido mayor en azúcares (en torno al 18% en base húmeda). Por otro lado, la adición de este tipo de materia orgánica al estiércol vacuno en los procesos de co-digestión aumenta el valor fertilizante de los efluentes (Umetsu et al., 2006).
Además, en Italia (en la región de Emilia Romagna) comenzó a operar en el verano de 2005 una planta de co-digestión de purín de vacuno y restos de cebollas, patatas, remolacha, maíz y forraje. En esta planta, el biogás obtenido se quema en motores de co-generación tras ser previamente depurado mediante un sistema de desulfuración biológico con adición de aire para reducir el contenido de sulfuro de hidrógeno. De la energía eléctrica generada, una parte se usa en la granja ganadera y en la propia planta y el resto se vende a la red eléctrica. Las características de la planta se muestran a continuación (Soldano et al., 2007).
Tabla 4. Datos técnicos de una planta industrial de co-digestión de purín de vacuno y remolacha
| Planta de Biogás en Emilia Romagna (Italia) |
|--------------------------------------------|
| **Gestor** | Seguimiento realizado por CRPA (Centro Ricerche Produzioni Animali s.p.a.) |
| **Co-sustratos** | Purín de vacuno (62%, 1er periodo; 40%, 2º periodo) |
| | Residuo agroindustrial: Cebollas, Remolacha, Patatas, maíz. (38%, 1er periodo; 60%, 2º periodo) |
| **Dimensiones del digestor** | 2 digestores de 1200 m³ cada uno |
| **Capacidad de tratamiento** | 18,5 t/día (1er periodo); 28,5 t/día (2º periodo) |
| **Temperatura de operación** | 38°C |
| **Materia seca** | ST (g/kg): Purín (89,2), Cebollas (101,6), Remolacha (150,4), Patatas (222,8), maíz (310,5) |
| **Tiempo de residencia** | Dato no especificado |
| **Producción de biogás** | 75 m³/t mezcla residuos (1er periodo) |
| | 100,7 m³/t mezcla residuos (2º periodo) |
| **Contenido en CH₄ del biogás** | 55% (1er periodo) |
| | 53% (2º periodo) |
**Necesidades de I+D detectadas**
En base a la información obtenida sobre el proceso de co-digestión de mezclas de residuo ganadero y restos remolacha se ha detectado la necesidad de una mayor profundización en aspectos como los siguientes:
- Posibilidad de que el pretratamiento del residuo aumente la producción y contenido en metano del biogás obtenido.
- Optimización del proceso en cuanto a producción de biogás y contenido en metano: Influencia de la temperatura, relación DQO/N en la mezcla de residuos, velocidad de carga orgánica, carga de sólidos de la mezcla alimentada, tiempo de residencia hidráulico.
- Tipo de reactor más adecuado para la co-digestión.
- Composición del digestato obtenido (con vistas a su posterior utilización como fertilizante).
5 Co-digestión de residuos ganaderos y cultivos energéticos
Los cultivos energéticos presentan propiedades que los hacen muy buenos sustratos en la obtención de biogás mediante digestión anaerobia, hasta el punto de que existen plantas industriales que realizan la digestión anaerobia solamente con estos cultivos. La cantidad de biogás generado de un sustrato en particular depende fuertemente de la composición del sustrato. Una composición típica de un cultivo energético es: 60-70% de carbohidratos, 10-12% de proteínas, 2-3% de grasas y 10-15% de agua. En la tabla 5 se recogen valores de producción de biogás de los diferentes constituyentes de los cultivos energéticos (Rutledge, 2004), según datos de Tekniska Verken, empresa constructora de una de las mayores plantas de tratamiento anaeróbico de cultivos energéticos (ubicada en Linköping, Suecia).
Tabla 5. Biogás producido durante la completa degradación de 1 kg de sustrato (Tekniska Verken)
| Componente | Producción de biogás (m³N/t) | Contenido en CH₄ (%) |
|------------|-----------------------------|---------------------|
| Grasas | 1.390 | 69 |
| Proteínas | 650 | 78 |
| Carbohidratos | 850 | 50 |
Estimaciones realizadas sobre la capacidad de algunos cultivos para producir electricidad, muestran que 1 ha de maíz (alrededor de 50 t) puede producir entre 2-2,5 kW eléctricos, 1 ha de pasto (alrededor de 25 t) entre 0,8 – 1,2 kW eléctricos, mientras que 1 vaca (alrededor de 18,25 t/año) genera alrededor de 0,2 kW eléctricos (DeBruyn, 2006).
A partir de la información recogida sobre el proceso de co-digestión anaerobia de residuos ganaderos y cultivos energéticos se observa que existe gran experiencia en este campo, existiendo un gran número de plantas operando a escala industrial y ubicadas en su mayoría en Alemania, Holanda, Dinamarca, Austria, Suecia y Finlandia. En la tabla 6 se recogen datos técnicos de plantas que operan a escala industrial y utilizan como sustratos para la digestión anaerobia, residuos ganaderos
y cultivos energéticos. En estas plantas el biogás se quema en motores de cogeneración obteniendo electricidad y calor, mientras que la fracción líquida del digestato se emplea como fertilizante.
Las plantas recogidas en la tabla operan en rango mesofílico, con reactores agitados y con tiempos hidráulicos de residencia que van desde los 22 a los 77 días. La proporción residuo ganadero/cultivo energético es variable, la producción de biogás y la concentración de metano en el biogás obtenido se mantiene en valores entre 50-75%. Se han alcanzado producciones de 200 m$^3$/t mezcla alimentada operando con reactores en dos fases, en rango mesofílico el primero y termofílico el segundo, con TRH entre 15-20 días en cada uno de los reactores y empleando proporciones purín:cultivo energético de 1:7 (planta de Archea, Suedhorsten - Alemania).
| Co-sustratos | Jühnde Bio-Energy Village (Alemania) | Rohkraft (Baja Austria) | Archea (Alemania) | Leeuwarden (Holanda) | Järna (Suecia) | Jyväskylä (Finlandia) |
|--------------|-------------------------------------|------------------------|------------------|----------------------|---------------|----------------------|
| | Vacuno (51%) | Purín de cerdo (30%) con lixiviados de los silos cultivos C. energéticos y res. Vegetales (70%) | Purín cerdo (12,5%) Hierba fresca (12,5%) Silo (75%) | Vacuno, gallinaza C. energéticos (<20%) Hierba | Vacuno (40%) Paja (8%) Avena (52%) | Vacuno Residuo cosechero |
| Digestor | 1º: 3.000 m³ 2º: 5.000 m³ | 1º CSTR 2.000 m³ 2º CSTR 1.850 m³ | 1º: 270 m³ Higienización 2º: 340 m³ | 80 m³ | R. Hidrol.: 53 m³ R. Met.: 17,6 m³ | 150 m³ |
| Capacidad de tratamiento | 55-60 t/día | 50 t/día | 10 t/día | 2,5 m³/día | 404 kg/día |
| Tª de operación | 38°C | 39°C | 1º: 37-38°C Higienización 2º: 50-53°C | 37-40°C | 38°C | 35-37°C |
| Materia seca | 26% | 33,7% (en SV) | 12% |
| Tiempo residencia | 66 días | 77 días | 1º: 15-20 días 2º: 15-20 días | 28 días | 22 días | 22 días |
| Producción biogás | 7.200-8.400 m³/día (131-140 m³/t) | 11.008 m³/día (220 m³/t) | > 2.000 m³/día (>200 m³/t) | | 0,17 m³ CH₄/kg SV | 0,21 m³ CH₄/kg SV |
| Contenido en CH₄ del biogás | 50% | Dato no disponible | 52-56% | 65-75% | 55-58% |
| Contenido en SH₂ | 100-200 ppm | < 100 ppm tras desulfurización con aire y madera |
| Producción energética | Elect: 680 kW Calor: 700 kW | Elect: 8.030 MWh/año Calor: 8.223 MWh/año | Electricidad: 240 kW Calor: desconocido | 30 kW | Calor |
En la tabla 7 se recoge un listado de plantas que obtiene biogás por co-digestión anaerobia de residuos ganaderos, cultivos energéticos y otros residuos agrícolas.
**Tabla 7. Plantas de co-digestión anaerobia de residuo ganadero y cultivos energéticos**
| Planta | Ubicación | Constructor (Año) | Alimentación |
|-------------------------|-----------------|--------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------|
| Menz | Alemania | Krieg & Fischer (2004/05) | Purín (Cerdo y vacuno), maíz y trigo |
| Wiesenau Dairy Farmo | Alemania | Krieg & Fischer (2007) | Purín y estiércol vacuno, trigo y maíz de ensilaje |
| Jühnde Bio-Energy Village | Alemania | Krieg & Fischer Haase Anlagenbau AG | Purín (vacas y cerdos), maíz de ensilado y en grano, hierba de ensilado |
| Kormmayer | Alemania | Krieg & Fischer (2004/05) | Purín (vacas y cerdos), maíz y hierba |
| Beesten | Alemania | Lipp GMBH Industriestrasse | Purín (vacuno y cerdo) y maíz |
| Weiss II | Alemania | Krieg & Fischer (2006/07) | Purín de cerdo, estiércol de vacuno, maíz y hierba |
| Uelzen | Alemania | Krieg & Fischer (2001/02) | Purín de cerdo, maíz, cebollas, patatas y residuos agrícolas |
| Fabel | Alemania | Krieg & Fischer (2001) | Purín de cerdo, maíz, residuo de almidón de patata, residuos agrícolas |
| Van Gennip | Alemania | Krieg & Fischer | Purín de cerdo, estiércol de pavo, maíz de ensilaje, grasas |
| Buchmann | Alemania | Krieg & Fischer (2005) | Purín de cerdo, maíz, hierba y trigo de ensilaje |
| Baden-Wütemberg | Alemania | Krieg & Fischer | Purín (cerdo y vacuno), maíz, hierba y estiércol |
| Riedlingen | Alemania | Krieg & Fischer (2007) | Purín de vacuno, maíz de ensilaje, hierba de ensilaje, cultivo de ensilaje |
| Wangen | Alemania | Krieg & Fischer (2006) | Purín de vacuno, maíz y hierba de ensilaje |
| Porter Dairy Farm | Holanda | PlanET Biogastechnik GmbH | Purín (vacuno y cerdo), maíz de ensilaje, trigo, hierba |
| Hofgut Holland Farm | Alemania | Krieg & Fischer (2004) | Estiércol de cerdo y de pavo, cultivos energéticos |
Tabla 7. Plantas de co-digestión anaerobia de residuo ganadero y cultivos energéticos (Continuación)
| Planta | Ubicación | Constructor (Año) | Alimentación |
|------------------------------|-------------|------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------|
| Grima + Schöndienst | Alemania | Krieg & Fischer (2004/05) | Purín de cerdo, cultivos energéticos, estiércol |
| Todendorf | Alemania | Krieg & Fischer (2002) | Purín y hierba de ensilaje |
| Thiessen | Alemania | Krieg & Fischer (2000) | Purín y cultivos energéticos |
| Suedhorsten | Alemania | | Estiércol de porcino, centeno y cereal |
| Agrokomplex kolinany | Eslovaquia | Krieg & Fischer (1996-1999) | Purín y paja |
| Rohkraft | Austria | AAT Biogas Rohkraft | Purín de porcino, cultivos, lixiviado de cultivos ensilado |
| Jyväskylä* | Finlandia | | Purín de vacuno, residuo de cosecha (tréboles, pasto, heno y avena) |
| Järna* | Suecia | | Purín de vacuno, residuo orgánico de la granja (paja, cáscara de avena) |
| Nij Bosma Zathe Applied Research Station | Holanda | | Purín (cerdo, vacuno y pollos), hierba y sorgo |
| Prato allo Stelvio | Italia | Krieg & Fischer (2003) | Purín, paja y otros residuos orgánicos |
*Plantas Piloto
5.1 Co-digestión de residuo ganadero y maíz
Respecto al proceso de co-digestión de residuos ganaderos y maíz, existe también un número elevado de plantas que operan a escala industrial. En la tabla 8 se recogen datos técnicos de algunas plantas que co-digieren residuos ganaderos y maíz. Las plantas operan en rango mesofílico, con reactores agitados y con tiempos hidráulicos de residencia entre 12 horas y 40 días.
La proporción residuo ganadero/cultivo energético es variable, así como la producción de biogás, aunque la concentración de metano en el biogás obtenido se mantiene en valores entre 51-55%.
Se han alcanzado producciones de hasta $222 \text{ m}^3$ de biogás/t mezcla alimentada (44% de residuo ganadero y 56% de silo de maíz) con un contenido en metano del 54% (Planta de Eissen, Holanda), aunque se desconocen datos sobre el tiempo de residencia y la temperatura de operación.
En todas estas plantas el biogás obtenido se quema en motores de co-generación obteniendo electricidad y calor. La fracción líquida del digestato se emplea como fertilizante en la mayoría de las plantas.
| Constructor/Gestor | Kaarssen (Alemania) | Beesten (Alemania) | Löningen (Alemania) | "Spargelhof Querdel" (Alemania) | Eissen (Holanda) |
|--------------------|---------------------|--------------------|---------------------|---------------------------------|------------------|
| Co-sustratos | Vacuno (77%) | Ganaderos (50%): 75% cerdo y 25% vacuno | Ganaderos (77%): cerdo+otros | Purín de pavo (20-50%) | Ganadero (44%: 50% cerdo y 50% vacuno) |
| | Silo de maíz (23%) | Silo de maíz (50%) | Silo de maíz (23%) | Silo de maíz | Silo de maíz (56%) |
| Digestor | 1º: 2x5.500 m³ | Pre-reactor: 1.200 m³ | 2 horizontales EUCO® 400 m³ | Reactor horizontal de flujo pistón de 700 m³ | 3 reactores de 500 m³ |
| | 2º: 1x2.500 m³ y 1x5.200 m³ | Reactor: 1.300 m³ | 5 verticales COCCUS® 1.800 m³ | | |
| Capacidad de tratamiento | 450 m³/día | 68 t/día | 120 t/día | 12-13 t/día | 90 t/día |
| Tª de operación | 40°C (mesofílico) | 40°C (mesofílico) | 38-42°C (mesofílico) | 39°C (mesofílico) | Dato no disponible |
| Materia seca | 9-10% | 29% (final: 7-8%) | 5-8% | A la salida: 8% | 28% |
| Tiempo residencia | 1º: 22 días | 20-30 días | 12 horas | 30-40 días | Dato no disponible |
| | 2º: 8 días | | | | |
| Producción biogás | 28.000 m³/día (62,2 m³/t) | 1.680 m³/día (24,7 m³/t) | 10.000 m³/día (83,3 m³/t) | Dato no disponible | ~ 20.000 m³/día (222 m³/t) |
| Contenido en CH₄ del biogás | 51-52% | 52% | 52-55% | 52% | 54% |
| Contenido en SH₂ | De 2.000 ppm a <150 ppm | < 200 ppm (tras tratamiento con FeCl₂) | < 200 ppm | 200 ppm | |
| Producción energética | 2.800 kW | 440kW | 800 kW | 310 kW | 1.250 kW |
En la tabla 9 se recoge un listado de plantas que co-digieren residuos ganaderos con maíz. Se observa que la mayoría de ellas se encuentran ubicadas en Alemania.
**Tabla 9. Otras plantas de co-digestión anaerobia de residuo ganadero y maíz**
| Planta | Ubicación | Constructor (Año) | Alimentación |
|---------------------------------------------|-------------|------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------|
| Milchof Weinheim Biogas Plant | Alemania | Krieg & Fischer (2002) | Purín (sin especificar) y maíz |
| Midlum Biogas Plant | Alemania | Clarke energy Ltd Haase Energietechik AG (2005/2006) | Residuo ganadero (Vacuno, cerdo, aves, pavos) y maíz (ensilado y en grano) |
| Futterkamp Research Station | Alemania | EnviTec Biogas GMBH (2005) | Purín de vacuno y maíz de ensilaje |
| Agrarenergie Kaarßen GMBH and Co. KG | Alemania | BioConstruct GmbH | Purín de vacuno y maíz de ensilaje |
| Planta centralizada de Lönigen | Alemania | Bio-Energie Hasetal GmbH | Purín (cerdo, pollo, pavo) y maíz de ensilaje |
| Böckermann II | Alemania | Krieg & Fischer (2005/06) | Purín de cerdo y maíz de ensilaje |
| Leuter | Alemania | Krieg & Fischer (2004/05) | Purín y estiércol de cerdo y maíz de ensilaje y en grano |
| Thode | Alemania | Krieg & Fischer (2001) | Purín y maíz de ensilaje |
### 6 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos animales
Los subproductos animales y los residuos de matadero presentan propiedades que los hacen aptos para ser usados como co-sustratos en la co-digestión anaerobia con residuos ganaderos (alto contenido graso).
La Unión Europea exige la pasteurización o la esterilización de los residuos procedentes de matadero cuando estos vayan a ser utilizados en tierras agrícolas.
Según estudios realizados en ensayos en discontinuo por el *Swedish Institute of Agricultural and Environmental Engineering* (JTI), la digestión de subproductos animales previamente pasteurizados aumenta el rendimiento en la producción de metano cuatro veces con respecto al empleo de materiales no pasteurizados (Rutledge, 2004). Ello se debe a que, tras el tratamiento térmico los lípidos quedan más accesibles para la digestión anaerobia (tabla 10).
Por otra parte, el potencial de producción de metano es mayor para los restos de matadero de ganado bovino que para los de cerdo, en concreto unas nueve veces mayor.
**Tabla 10. Producción de metano a partir de la digestión anaerobia de diferentes subproductos animales (ensayos en discontinuo)**
| Residuo | Producción de CH₄ (m³/t) |
|----------------------------------------------|-------------------------|
| Subproductos animales pasteurizados | 225 |
| Subproductos animales no pasteurizados | 56 |
| Mezclas de residuos de matadero | 160 |
| Residuos domésticos | 130 |
| Purines* | 13 |
*Purines con contenido en SV del orden de 60-80 kg SV/t purín
Respecto a la existencia de plantas industriales que obtienen biogás a partir de la co-digestión anaerobia de residuos ganaderos y subproductos animales, Dinamarca aparece como el país que cuenta con un mayor número de plantas, con la particularidad de que en ellas se co-digieren residuos ganaderos y mezclas de residuos animales procedentes de mataderos y de la industria del procesado de pescado. Suecia, Alemania, Polonia y España cuentan también con plantas en operación en los que el proceso de co-digestión anaerobia se realiza con este tipo de residuos. En España existe una planta ubicada en Juneda (Lérida). En la tabla 11 se recogen los datos técnicos de algunas de estas plantas.
| Constructor/Gestor | Hodsager (Dinamarca) | Vegger (Dinamarca) | Ribe (Dinamarca) | Lintrup (Dinamarca) |
|-------------------|---------------------|--------------------|------------------|-------------------|
| **Co-sustratos** | Ganaderos (87,5%: 83% vacuno, 17% cerdo) Otros (12,5%): Residuos de matadero de cerdos, residuos grasos de las industrias de procesado de pescado, etc. | Ganaderos (71% vacuno) Residuo de mataderos de cerdos, arcillas usadas en el blanqueo del aceite, industria farmacéutica, industria alimentaria, lodos de depuradora, etc. (29%) | Ganaderos (84%: 75% vacuno, resto: cerdo, avícola, visón) Otros (16%): residuos de matadero, restos comida, procesado de pescado, medicamentos. | Ganadero (75%: 53% vacuno, 47% cerdo) Otros (25%): Residuos orgánicos de la industria de procesado de alimentos y de pescado, industria médica, residuos de matadero, etc. |
| **Digestor** | 2 reactores verticales de 440 m³ | 4 reactores de 230 m³ (CSTR) | 3 reactores verticales agitados de 1.745 m³ | 3 digestores de 2.400 m³ (CSTR) |
| **Pretratamiento**| No se realiza | Proceso a 55°C durante 3 h | MGRT 4 horas a 53°C | Pasteurización durante 10 horas a 53°C (Tª de la digestión) |
| **Capacidad de tratamiento** | 48 t/día | 59 t/día | 400-450 t/día | 547 t /día |
| **Tª de operación** | 37°C | 55°C | 53°C | 53°C Post-digestión a 42°C |
| **Tiempo residencia** | Dato no disponible | Dato no disponible | 16-18 días | Dato no disponible |
| **Producción biogás** | 1.918 m³/día (40 m³/t) | 5.753 m³/día (97,5 m³/t) | 13.150 m³/día (31 m³/t) | 15.616 m³/día (28,5 m³/t) |
| **Contenido en CH₄ del biogás** | Dato no disponible | > 65% | Dato no disponible | > 65% |
| **Producción energética** | 640 kW | 2.830 kW | Dato no disponible | 2.037 kW eléctricos 2.600 kW térmicos |
| Constructor/Gestor | Hasløj (Dinamarca) | Thorsø (Dinamarca) | Filskov (Dinamarca) | Blåhøj (Dinamarca) |
|-------------------|--------------------|--------------------|--------------------|--------------------|
| Co-sustratos | Ganaderos (72,5%: vacuno y cerdo) Otros (27,5%): Residuos de mataderos de cerdos, residuos de la industria alimentaria y del pescado | Ganaderos (88%: 40% vacuno, 60% cerdo) Otros (12%): Residuos de matadero, residuos grasos de industrias alimentarias y de pescado y lodos de depuradoras | Ganaderos (77%: 95% vacuno y 5% cerdo) Otros (23%): Residuos de matadero y residuos grasos de la industria de procesado de pollo y pescado | Ganaderos (88,5%: 91% vacuno, 9% cerdo) Otros (18,5%): Residuos de mataderos, lodos de industrias de procesado de alimentos y pescado |
| Digestor | Digestor de 3000 m³ (CSTR) | 2 digestores de 2.325 m³ (CSTR/PFR) | 2 digestores de 440 m³ | 2 digestores de 660 m³ |
| Pretratamiento | Pasteurización previa a la digestión (70°C durante 1 hora) | Pasteurización durante 1 h a 70°C del lodo de depuradora | 4 h a la temperatura de operación | 5 h a la temperatura de operación |
| Capacidad de tratamiento | 138 t/día | 261 t/día | 79 t/día | 87 t/día |
| T° de operación | 37°C | 53°C | 53°C | 53°C |
| Materia seca | Dato no disponible | < 6% | Dato no disponible | Dato no disponible |
| Tiempo residencia | Dato no disponible | Dato no disponible | 10 días en los digestores 35 días (post-digestión) | Dato no disponible |
| Producción biogás | 8.220 m³/día (59,6 m³/t) | 7.123 m³/día (27,3 m³/t) | 3.562 m³/día (45 m³/t) | 3.836 m³/día (44 m³/t) |
| Contenido en CH₄ del biogás | Dato no disponible | > 65% | > 65% | > 65% |
| Producción energética | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
6.1 Co-digestión con residuos ganaderos y residuos de matadero
Son numerosas las investigaciones realizadas sobre digestión anaerobia de residuos animales generados en mataderos, aunque usados como único sustrato en el proceso. Sin embargo, no se encontraron experiencias a escala laboratorio o piloto de co-digestión de residuos ganaderos y residuos de matadero, si bien sí existen plantas que operan a escala industrial y que obtienen biogás a partir de la co-digestión de este tipo de mezclas.
Respecto a la higienización exigida en la UE para los residuos de matadero, Edström et al. (2003) estudiaron el efecto de este pretratamiento en una mezcla de residuos animales procedentes de mataderos (harinas de carne, rúmen, estómagos y contenido estomacal) y residuos alimentarios. Se observa que con este pretratamiento la producción de biogás es 4 veces mayor cuando se higieniza la mezcla a tratar (114 0 m$^3$/t$_{SV}$ frente a 310 m$^3$/t$_{SV}$ obtenido con mezcla sin higienizar). Los mejores resultados se obtuvieron con mezclas con contenidos del 8% de harinas cárnicas (reactor CSTR convencional con un tiempo de retención hidráulica de 22-39 días y VCO 2.5-5 kg$_{SV}$/m$^3$.d). Estos investigadores realizaron también experiencias a escala piloto, con mezclas con contenido del 15% de harinas cárnicas. En esta experiencia se sustituyó el residuo alimentario por estiércol. Con una velocidad de carga orgánica máxima de 3,2-5 kg$_{SV}$/m$^3$.d y tiempo de residencia de 22 días, se alcanza una producción de biogás de 700 m$^3$/t$_{SV}$.
Wang et al. (2003) trabajaron en un rango mesofílico con sangre de vacuno y contenido estomacal en una proporción 1:3. El objetivo de este trabajo fue investigar los problemas de sobrecarga causados por la acumulación de ácidos grasos volátiles y amonio en un reactor de mezcla completa. Se compararon 2 tipos de tratamiento, un CSTR convencional (tiempo de retención hidráulico y tiempo de retención de sólidos de 10 días) y otro de dos fases compuesto por un “hydraulic flush” (HFR), con un tiempo de retención significativamente más corto que el tiempo de retención de sólidos, y un filtro anaerobio (AF). Esta estrategia de operación se diseñó para retener los componentes fibrosos del material.
El CSTR falló a cargas de sólidos de 5 kg$_{ST}$/m$^3$.d y sólo mostró un máximo de un 41% de reducción de sólidos, mientras que con el HFR la reducción de sólidos aumentó al 66%, funcionando satisfactoriamente hasta 7 kg$_{ST}$/m$^3$.d. El AF, con un tiempo de residencia de 1 día y carga orgánica en el rango de 4,0-13,1 kg$_{DQO}$/m$^3$.d, alcanzó una eliminación de la DQO del 95% y una producción de metano de hasta 0,34 m$^3$/kg$_{DQO}$ eliminada. Globalmente, en el sistema de dos fases se obtuvo una degradación de 66% ST y del 81,7% DQO, así como una producción de metano de 0,21 m$^3$ CH$_4$/kg$_{ST}$, con una carga orgánica de 7 kg$_{ST}$/m$^3$.d.
Cuetos et al. (2007) realizaron experimentos en rango mesofílico (34º C) y con un CSTR, co-digiriendo residuos de matadero y la fracción orgánica de residuos municipales (FORSU). La segunda puesta en marcha se inició con un tiempo de residencia hidráulico de 50 días, una velocidad de carga orgánica de 0,9 kg$_{SV}$/m$^3$.d para la digestión y 1,85 kg$_{SV}$/m$^3$.d para la co-digestión. Bajo estas condiciones, una vez que el lodo se ha aclimatado a un medio con elevado contenido en amonio y grasas, fue posible disminuir el tiempo de residencia hidráulico mientras progresivamente se aumentaba la carga orgánica, hasta valores de 25 días y 1,7 – 3,70 kg$_{SV}$/m$^3$.d. La eliminación de grasas alcanzó valores de hasta el 83%.
Resch et al. (2006) co-digirieron residuos urbanos, de mataderos e industrias de procesamiento de carne. El objetivo principal era evaluar la viabilidad de la co-digestión de la fracción líquida de la FORSU (en concreto, restos de pollo y de la industria del procesado de comida) con aguas de lavado de matadero y desechos de industrias de procesado cárnico. Una parte del trabajo de investigación se centró en el comportamiento del proceso de degradación bajo elevadas cargas de nitrógeno, recomendando prestar atención al contenido de proteína y grasa para evitar inhibiciones, así como separar directamente el nitrógeno (stripping), para así aumentar la estabilidad y productividad del proceso de digestión anaerobia.
Rosenwinkel et al. (1999) estudiaron el proceso de co-digestión anaerobia de lodos de depuradoras de aguas residuales urbanas, usando como co-sustrato residuos de matadero (contenidos estomacales de cerdo y fangos de flotación) en ensayos realizados tanto a escala piloto (reactores de 2000 L) como industrial (digestores municipales de lodos de depuradora). Cuando la co-digestión se realizó con contenidos estomacales de cerdo, se obtuvieron buenos resultados, tras una fase de adaptación, cuando se trató una mezcla con un 25% en volumen de dichos residuos, empleando un tiempo de residencia hidráulico de 17 días y una velocidad de carga orgánica del 2,9 kg$_{ST}$/m$^3$.d. La producción de gas fue de 440 m$^3$/t$_{ST}$. Para obtener estos resultados es necesaria la adición de hidróxido sódico al reactor (40% de NaOH en dosis de 5 ml/l de contenido estomacal) y recomendable, de cara a una implantación a escala industrial, la realización de un pretratamiento para eliminar restos de pajas no digeridas que puedan estar presentes en el residuo animal.
Cuando el co-sustrato empleado fueron los fangos de flotación, los mejores resultados se obtuvieron también con una mezcla con un 25% en volumen de fangos, empleando un tiempo de residencia hidráulico de 15 días. En estas condiciones, la producción específica de gas fue de 600-800 m$^3$/t$_{ST}$. El co-tratamiento de los flotantes no requiere pretratamiento ni neutralización. El co-tratamiento en digestores municipales de digestión anaerobia de lodos procedentes del tratamiento de aguas residuales es posible con pequeños esfuerzos.
operacionales, con los cuales se obtiene buenos resultados. El aumento de la producción de gas hace el proceso económicamente viable.
Como ya se ha indicado, son numerosas las plantas que operan a escala industrial que obtienen biogás a partir de mezclas de residuos ganaderos y residuos de matadero. En la tabla 12 se recogen los datos técnicos de algunas de ellas. De la información recopilada de las mismas se puede concluir lo siguiente:
- En muchas de las plantas consultadas en las que se usan restos de matadero como co-sustrato en la digestión anaerobia de residuos ganaderos, no se dispone de mucha información sobre el tipo de reactor empleado o el tiempo de residencia hidráulico. De los datos disponibles, la mayoría de las plantas emplean reactores agitados verticales, con tiempos de residencia hidráulicos en torno a 20 días.
- En la mayoría de las plantas consultadas, además de purines y restos de matadero se introducen otros residuos, como restos de comida, residuos lácteos o arcillas empleadas en el blanqueo del aceite vegetal. La proporción es variable, aunque la proporción de purines suele ser mayor (en torno al 85% de la mezcla). La producción de biogás oscila entre 40 y 50 m$^3$/t mezcla, con una concentración en CH$_4$ que en muchos casos supera el 65%.
- Como excepción, la planta Åby, en Linkoping (Suecia) emplea un 75% de restos de matadero, produciendo 98 m$^3$/t mezcla, con un contenido en CH$_4$ del 68%, aunque con un TRH de 50 días, en rango mesofílico.
- Muchas de las plantas consultadas trabajan en rango termofílico. En este caso, la etapa de higienización se realiza durante la propia digestión, gracias a la temperatura de operación y al tiempo de permanencia del residuo en el reactor. Las plantas que trabajan en rango mesofílico realizan una higienización previa del residuo (1 hora a 70ºC).
| Constructor/Gestor | Juneda- Lérida (España) | Nysted - Kettinge (Dinamarca) | Snertinge - Kalundborg (Dinamarca) | Fangel -Odense (Dinamarca) | Sinding-Ørre (Dinamarca) |
|--------------------|-------------------------|-------------------------------|----------------------------------|--------------------------|------------------------|
| **Co-sustratos** | | | | | |
| Cerdo | Lodos de depuradora de matadero | Ganaderos: (85,3%: 82 % Cerdo, 17% Vacuno) | Ganaderos (61%: 37% de Vacuno y 63% de Cerdo) | Ganaderos (87%: Vacuno y cerdo) | Ganaderos (87%: 40% de Vacuno y 60% de cerdo) |
| | | Otros (14,7%): R. industria azucarera, R. de curtidos, grasa y fangos de flotación de matadero, etc. | Otros (39%): Grasa y lodos de flotación de la industria alimentaria y lodos de depuradora | Otros (13%): Lodos de flotación de mataderos, residuos lácteos, residuos de la industria farmacéutica, etc. | Otros (13%): Contenido intestinal de mataderos, residuos lácteos, arcillas usadas en la industria aceitera |
| **Digestor** | | | | | |
| | 2 reactores CSTR de 3.000 m³ | 5.000 m³ | 3 reactores de 1.000 m³ | 2 reactores de 1.600 m³ y 1 de 550 m³ | 3 reactores de 750 m³ |
| **Pretratamiento**| | | | | |
| | Trituración y desarenado | Higienización (MGRT de 8 horas a 55°C) | Higienización (MGRT 10 horas a 52,5°C) | Higienización a 60°C durante 3,5 horas | 4 horas a 51°C FORSU (60°C, 2,5 h) |
| **Capacidad de tratamiento** | 300 t/día | 211 t/día | 108 t/día | 143 t/día | 135 t/día |
| **T° de operación** | 35-38°C | 38°C | 52,5°C | 37°C | 51°C |
| **Materia seca** | 3,5% | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
| **Tiempo residencia** | 20 días | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
| **Producción biogás** | 6.000-7.500 m³/día (20-25 m³/t mezcla) | 7.123 m³/día (33,8 m³/t) | 4.384 m³/día (40,6 m³/t) | 6.027 Nm³/día (42 m³/t) | 6.575 Nm³/día (48,7 m³/t) |
| **Contenido en CH₄ del biogás** | > 65% | > 65% | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
| **Producción energética** | 16,3 MW | 2.300 kW | Dato no disponible | 1.500 kW | Electricidad: 400 kW; Calor: 700 kW |
PSE PROBIOGAS
| Constructor/Gestor | Uppsala (Suecia) | Laholm (Suecia) | Åby - Linkoping (Suecia) | Werte (Alemania) | Frankenför (Alemania) | Pawłówko (Polonia) |
|-------------------|------------------|-----------------|--------------------------|------------------|-----------------------|---------------------|
| Co-sustratos | Ganaderos matadero, orgánicos, farmacéuticos (glucosa) | Ganaderos (60%: 21% Vacuno y 33% cerdo) Matadero (40%) | Ganaderos (10%) Matadero (75%) Subprod. Aliment. (15%) | Ganaderos (60%) Matadero (40%) | Ganaderos (75% cerdo) Matadero y R. ind. Aceitera (25%) | Ganaderos (87%, cerdo) Matadero (13%) |
| Digestor | Reactor de mezcla completa: 2.800 m³ | 1 tanque de mezcla de 700 m³ 2 digestores de 220 m³ | 2 de 3.700 m³ | 1º: 2 de 3.200 m³ 2º: 2 de 2.400 m³ | 2 CSTR de 450 m³ | Dato no disponible |
| Pretratamiento | Higienización (70°C, 1 hora) | Higienización (70°C, 1 hora) | Higienización (70°C, 1 hora) | Higienización (70°C, 1 hora) | Higienización (18 días a 37°C) | Higienización (70°C, 1 hora) |
| Capacidad de tratamiento | Dato no disponible | 150 m³ mezcla /día | 150 m³/día | 300 t de mezcla/día | 47 m³/día | 75 t/día |
| T° de operación | 55°C | 35°C | 37°C | 39°C | 37°C | Dato no disponible |
| Materia seca | Dato no disponible | 10% (ST) | 10-14% (ST) | 5,5-6% (ST) | 7,5% (ST) | Dato no disponible |
| Tiempo residencia | 20 días | 21 días | 50 días | 1º: 21 días 2º: 16 días | 18 días | Dato no disponible |
| Producción biogás | 2.000-3.000 m³/día | 9.000 m³/día (60 m³/m³) | 14.520 m³/día (97 m³/t) | 1.000 – 1.100 m³/día | 2.550 m³/día | 1.200 m³/día + 199 m³ (almacen.) |
| Contenido en CH₄ del biogás | 65% | 75% | 67,6% | 60-65% | 70% | 65% |
| Producción energética | Dato no disponible | 20-30 GWh/año | Dato no disponible | 2,5 MW | 150 kW (elect.) | 1,4 (Elect.) + 2,6 (calor) GWh/año |
6.2 Co-digestión con residuos ganaderos y residuos pesqueros
Son numerosos los datos experimentales obtenidos en investigaciones realizadas a escala de laboratorio sobre el proceso de digestión anaerobia utilizando como sustrato residuos de la industria pesquera, ya sea como sustrato único o con otros sustratos como los residuos ganaderos. En las tablas 13 y 14 se recogen datos de producción de biogás a partir de diferentes residuos de la industria pesquera y con diferentes condiciones de operación.
Cuando se utilizan residuos de la industria pesquera como co-sustratos en procesos de digestión anaerobia pueden producirse efectos de inhibición de la actividad metanogénica específica (SMA) debido a la presencia de altas concentraciones de sal. En este sentido en el tratamiento de agua residual procedente del procesado de la almeja en reactores UASB y a 32°C se observó inhibición de la SMA a concentraciones mayores de 13,35 g Na⁺/L (Boardman et al., 1995). Vidal et al. (1997) observaron que en el tratamientos de agua residual de la industria del procesado de comida precocinada de pescado en un filtro anaerobio a 37°C y utilizando como inóculo sedimentos marinos, la inhibición se observó con 30 g NaCl/L. Por su parte, Gebauer (2004) observó que en la digestión de lodo salino de piscifactorías en reactores discontinuos y a 35°C, la inhibición de la SMA se produjo a una concentración de 26 g NaCl/L.
Tabla 13. Producción de biogás a partir de diferentes residuos pesqueros usados como sustrato único
| Alimentación | Composición alimentación | Operación | Producción gas | % CH₄ | Referencia |
|--------------------------------------------------|--------------------------|------------------------------------------------|---------------------------------|-------|--------------------|
| Residuos de cangrejo | | HSBF (operación en percolación e inundado) | 250–290 m³ CH₄/t SV(¹) | > 70 | O’Keefe et al. |
| | | 35 °C | | | (1996) |
| Residuos sólidos de piscifactorías | | UASB | 400-600 m³ biogás/t SV(²) | 80 | Lanari y Franci |
| | | 24-25°C | | | (1998) |
| | | HRT: 22-38 d | | | |
| | | VCO: 0,23-0,75 g SV/L/d | | | |
| Lodo de piscifactorías salino | ST: 4,1-5,1% (sin diluir)| CSTR semicontinuo | 220 m³ CH₄/t SV(³) | 57,6 | Gebauer |
| | Na: 5,3 g/L | Lodo diluido 1:1 | | | (2004) |
| | S‰: 17,5 | HRT: 30 d | | | |
| | VFA: 0,6 g/L | 35 °C | | | |
| Aceite y residuos pesqueros | SV: 8-44% | AF | 360-750 m³ CH₄/t SV (43-389 m³ biogás/ton)(⁴) | | Folkecenter |
| | | VCO: 5,7-7,1 g/L/d | | | (2005) |
| Agua de industria de productos del mar (30 g NaCl) | | 37°C | 170 m³ CH₄/t DQO(¹) | | Vidal et al. |
| | | | | | (1997) |
| Agua de cocción de cangrejo azul | | Lecho fijo ascendente | 6,6-10,0 m³ biogas/ m³ alimentación (¹) (68% CH₄) | | Rodenhizer and Boardman |
| | | 30°C | | | (1999) |
| Efluente residual de procesado atún | | | 180 m³ CH₄/t SV(¹) | | Achour et al. |
| | | | | | (2000) |
| Agua sintética (conservera sardinas y atún) | | 30°C | 230 m³ CH₄/t SV(¹) | | Palenzuela-Rollon et al. |
| | | | | | (2002) |
(¹) Ensayos en continuo a escala laboratorio; (²) Ensayos en continuo a escala piloto;
(³) Ensayos en semicontinuo a escala laboratorio; (⁴) Ensayos en continuo a escala industrial
Tabla 14. Producción de biogás a partir de diferentes residuos pesqueros en procesos de co-digestión con otros sustratos
| Alimentación | Composición alimentación | Operación | Producción gas | % CH₄ | Referencia |
|--------------|--------------------------|-----------|----------------|-------|------------|
| Pulpa sisal y residuos de pescado | | Ensayos en batch 27°C HRT: 24 d | 440-620 m³ biogás/t SV<sup>(1)</sup> | 58-65 | Mhandete et al. (1999) |
| 20% residuos de pescado (cabezas, colas y vísceras de trucha), 70% purín de vacuno | 93 g SV/L | Ensayos en batch 35°C 79,2 g SV/L | Residuos de pescado: 380 m³CH₄/t SV<sup>(1)</sup> Purín vacuno: 300 m³CH₄/t SV<sup>(1)</sup> | | Callaghan et al. (1999) |
| 97% estiércol cerdo, 2% residuo de aceite de pescado, 1% bentonita-bound oil | | 30°C HRT: 15 d | 184 m³CH₄/t SV<sup>(2)</sup> | 65 | Francese et al. (2000) |
| Residuos matadero, industriales, restaurantes y estiércol de cerdo | 9,7-10,3% ST C/N: 8-11 | CSTR 35°C OLR: 2,6-3,1 g/L/dHRT: 28-36 d | 800-1000 m³CH₄/t SV<sup>(2)</sup> | 68,2-70,5 | Murto et al. (2003) |
| 20% residuos repostería, 80% estiércol de vaca | 25% ST (res. orgánicos) 5,9-8% ST (estiércol) | CSTR 35/55°C OLR: 2,3-2,5 g/L/dHRT: 15/20 d | 190-290 m³CH₄/t SV<sup>(2)</sup> | | Paavola et al. (2006) |
<sup>(1)</sup> Ensayos en discontinuo a escala de laboratorio; <sup>(2)</sup> Ensayos en continuo a escala laboratorio
En la tabla 15 se recogen datos técnicos de plantas ubicadas en Dinamarca que operan a escala industrial y en las que se co-digieren residuos ganaderos y residuos procedentes de la industria del pescado. En todas, además de purines y residuos pesqueros, se co-digieren otros residuos, como residuos lácteos,
farmacéuticos y, en muchas de las plantas consultadas, residuos de matadero (como se recoge anteriormente, tabla 11).
De las plantas consultadas, la mayoría opera en rango termofílico (53-55°C), aprovechando esta temperatura de operación y el tiempo de residencia para la eliminación de patógenos. Las plantas que operan en rango mesofílico realizan una etapa previa de higienización (1 hora a 70°C).
No se dispone de información sobre el tipo de reactor utilizado en todas las plantas consultadas, pero las que facilitan este dato usan reactores verticales agitados o CSTR, y una de ellas (planta de Thorsø en Dinamarca) utiliza un CSTR seguido de un PFR.
La proporción purín:co-sustrato es variable, empleando en todas las plantas consultadas mayor proporción de purín en la mezcla alimentada (70 al 90%). La producción de biogás es también bastante variable (entre 27 y 97 m³/t mezcla alimentada) con un contenido en CH₄ superior al 65% (dato no facilitado por todas las plantas consultadas).
En todas estas plantas el digestato se emplea como fertilizante. En la planta de Hegndal, en Hemmet (Dinamarca), el digestato obtenido se somete a un proceso de decantación. La decantación permite obtener una fracción sólida (10-15%) y otra líquida (85-90%). La fracción sólida contiene entre el 80-83% del fósforo del purín y entre el 20-25% del nitrógeno orgánico. La fracción líquida, con elevado contenido en N-amoniacoal y bajo contenido en fósforo, se concentra en una unidad de evaporación a vacío, que utiliza el calor generado con el biogás. El evaporador produce un concentrado fertilizante (aproximadamente el 20%) y un 80% de agua casi pura. Al evaporador se adiciona ácido para capturar el N-amoniacoal, evitando que pase a la fase gas.
Por su parte, en la planta de Blåbjerg (Dinamarca), también se realiza una separación sólido-líquido en el digestato y, en este caso, la fracción sólida se quema en la planta de co-generación.
| Constructor/Gestor | Hegndal - Hemmet (Dinamarca) | Davinde (Dinamarca) | Vester Hjermitslev (Dinamarca) | Blåbjerg (Dinamarca) | Hegndal - Hemmet (Dinamarca) |
|-------------------|-------------------------------|---------------------|-------------------------------|----------------------|-------------------------------|
| Co-sustratos | Ganaderos (95%, cerdo) | Ganaderos (89%: cerdo y vacuno) | Ganaderos (76%: cerdo y vacuno) | Ganaderos (72%, cerdo y vacuno) | Ganaderos (95%, cerdo) |
| | Pesqueros grasos (5%) | Lodo y residuo de pescado (11%) | Pesqueros (lodos flotantes) y residuos de curtidos (24%) | Pesqueros, orgánicos de alimentos, lodos de depuradora, etc (28%) | Residuos grasos procedentes de la industria del pescado (5%) |
| Digestor | Vertical de 800 m³ | 750 m³ | 3 × 500 m³ | 2 × 2.500 m³ | Vertical de 800 m³ |
| Pretratamiento | Dato no disponible | No se realiza | 4,5 horas a 57°C (Tras la digestión) | MGRT 8 horas a 53,5 °C | Dato no disponible |
| Capacidad de tratamiento | 52,7 t/día | 28 t/día | 54 t/día | 309 t/día | 52,7 t/día |
| T° de operación | Termofílico | 36°C (Mesofílico) | 37 °C (Mesofílico) | 53,5°C (Termofílico) | Termofílico |
| Materia seca | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
| Tiempo residencia | 16 días | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | 16 días |
| Producción biogás | 3.560 m³/día (67,6 m³/t) | 822 m³/día (29,4 m³/t) | 2.740 m³/día (50,7 m³/t)) | 8.500 m³/día (27,5 m³/t) | 3.560 m³/día (67,6 m³/t) |
| Contenido en CH₄ del biogás | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
| Producción energética | 350 kW | Dato no disponible | 1.610 kW | 7.840 kW | 350 kW |
7 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la industria láctea
No se ha encontrado mucha información sobre la utilización de este tipo de co-sustrato. En la planta de Vila-Sana (España) se añade leche como co-sustrato, junto con otros residuos orgánicos, como restos de fruta. En las plantas danesas de Fangel, Ørre, Blåbjerg y Hasøj se añaden residuos lácteos junto con residuos de matadero y de la industria pesquera, pero se desconoce la proporción en la que se añaden estos residuos.
Sería necesario una investigación en profundidad sobre el proceso de co-digestión, para determinar la proporción óptima residuo ganadero: residuo lácteo, así como las condiciones óptimas de operación y las producciones alcanzables de biogás y metano.
8 Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la fabricación de biodiesel
La glicerina es un subproducto de la fabricación del biodiesel. El mercado de la glicerina es limitado, por lo que, cuando la capacidad de producción de biodiesel aumente, la glicerina terminará siendo un subproducto de relativamente bajo valor, aumentando el coste de la producción de biodiesel. La utilización de la glicerina como materia prima en otras industrias puede ayudar a que la producción de biodiesel sea más factible económicamente.
Una de las posibles aplicaciones para este residuo es la co-digestión anaeróbica con otros residuos orgánicos, con el objetivo de aumentar el potencial de biogás. La glicerina presenta un pH adecuado para la digestión anaerobia y además es muy biodegradable.
Se han encontrado datos de plantas que operan a escala industrial en las que la glicerina se añade como tercer co-sustrato al proceso de digestión anaerobia para compensar el efecto inhibitorio que causa el nitrógeno amoniacal producido como consecuencia de un elevado contenido de nitrógeno en los residuos tratados. El elevado contenido en carbono de la glicerina permite aumentar la relación C/N en la mezcla, evitando fenómenos de inhibición debidos al nitrógeno.
Estudios experimentales realizados muestran que la adición de glicerina en procesos de co-digestión anaerobia aumenta la producción de biogás. Esta es una de las principales conclusiones obtenidas por Amon et al. (2006), que optimizaron la digestión anaerobia de purín de cerdo con silo de maíz, utilizando un suplemento de glicerina. Los ensayos fueron realizados en discontinuo a temperatura de 38-40°C y
en ellos observa que la producción de biogás es especialmente alta con adiciones de glicerina de 3-6%, mientras que a concentraciones de glicerina de 8% y 15% se observa una inhibición debida a la presencia de grandes cantidades de ácidos propiónico y butírico. Sin embargo, a escala industrial, se tiene constancia de que en la planta de biogás de Hashoej en Dinamarca, alimentan el reactor con un 9% de glicerina produciendo altos caudales de biogás.
En la tabla 16 se recogen datos técnicos de dos plantas en las que se trabajó con residuos de glicerina en el proceso de co-digestión con residuos ganaderos y otros residuos orgánicos. La planta Skovbaekgaard, en Dinamarca, es la única que, hasta el momento, obtiene biogás a partir de la co-digestión de residuos ganaderos (de vacuno, en concreto) y glicerina procedente de la fabricación de biodiesel. No se conocen datos sobre la proporción en la que se añaden los co-sustratos pero se comprueba cómo la adición de glicerina al proceso produjo un aumento considerable de la producción de biogás (del 186%). La glicerina se calienta previamente a 70°C, para hacer más sencillo su manejo y dosificación (ésta se realiza cada 20 minutos).
Tabla 16. Datos técnicos de plantas industriales de biometanización que co-digieren residuos ganaderos y residuos de glicerina
| | Bioenergie Ahden GmbH & Co. KG Biogas Plant, Büren-Ahden (Alemania) | Skovbaekgaard Biogas Plant, Holsted (Dinamarca) |
|----------------------|---------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------|
| **Gestor** | Construcción: Biogas Nord
Seguimiento: University Southern of Denmark | La propia granja productora del purín |
| **Co-sustratos** | Ganaderos (28,5%, cerdo)
Otros (71,5%): residuos de comida
(Se ha añadido glicerina y mezclas glicerina/agua) | Ganaderos (vacuno: 450 animales)
Glicerina (biodiesel) 1000 m$^3$/año
Ocasionalmente, grasas vegetales (avena): 100 t/año máximo |
| **Dimensiones del digestor** | Digestores primarios: 2 verticales de 1.527 m$^3$ cada uno
Digestores secundarios: 2 verticales de 2.661 m$^3$ cada uno | Digestor primario de 1.200 m$^3$ |
| **Capacidad de tratamiento** | 38 m$^3$/día (20 dosis) | Dato no disponible |
| **Temperatura de operación** | 38-40°C (mesofilico) | Digestor primario: 51°C
Digestor secundario: 33°C |
| **Materia seca** | 15% | Dato no disponible |
| **Tiempo de residencia** | Digestor primario: < 48 días
Digestor secundario: < 46 días | Digestor primario: 18 días
Digestor secundario: 3 meses |
| **Producción de biogás** | Dato no disponible | 3.000-3.500 m$^3$/día sin adición de glicerina
10.000 m$^3$/día con glicerina |
| **Contenido en CH$_4$ del biogás** | 65-70% | 52-55% |
| **Contenido en SH$_2$** | 300 ppm | Dato no disponible |
| **Producción energética** | 750 kW | 5.000-8.000 kWh/día |
Necesidades de I+D detectadas
Como conclusión a la información encontraba cabe destacar que, aunque se han encontrado resultados de investigación y existen algunas plantas a escala industrial que emplean este tipo de residuo como co-sustrato, los estudios son muy escasos. Sería necesario un estudio en profundidad del proceso, tanto en rango mesofílico como termofílico y empleando tanto purín de cerdo como de vacuno, para determinar las proporciones de glicerina que producen inhibición en cada caso. Además, debería estudiarse si realizando una buena aclimatación del inóculo sería posible aumentar la proporción de glicerina en las mezclas sin causar inhibición.
9 Co-digestión de residuos ganaderos y otros residuos orgánicos
Aunque no son objeto del proyecto PROBIOGAS los procesos de co-digestión anaerobio de residuos ganaderos con otros tipos de residuos orgánicos, se incluyen en las tablas 16 y 17 datos de plantas que co-digieren residuos ganaderos con restos de comida, aguas residuales o lodos, pues pueden resultar de interés.
| Constructor/Gestor | Nistelrode (Holanda) | Biovakka - Vehmaa (Finlandia) | Spilamberto Módena (Italia) | Kalmar (Suecia) |
|--------------------|----------------------|-------------------------------|-----------------------------|-----------------|
| Co-sustratos | Ganaderos (81,5%; 72,6% avícola y 27,4% porcino) Otros (18,5%): lodo floculado procedente de industria cárnica y del pescado. | Ganaderos (71,4%: cerdo y vacuno) Lodos industriales (7,1%) Lodos EDAR (21,4%) | Ganadero (80% estiércol porcino y vacuno) Otros (20%): lodos de aguas residuales | Estiércol Aguas residuales |
| Digestor | Digestor principal de 75 m³ y digestor secundario de 35 m³ | Digestor de 6.700 m³ (acero) | 12.000 m³ | Dato no disponible |
| Pretratamiento | Dato no disponible | Residuo ganadero: homogeneización a 12 mm e higienización a 70°C durante 1 h | Dato no disponible | Dato no disponible |
| Capacidad de tratamiento | 9,1 m³/día | 329 t/día | 600 m³/día | Dato no disponible |
| Tª de operación | Dato no disponible | Dato no disponible | 30-40°C | 35°C |
| Tiempo residencia | Dato no disponible | Dato no disponible | 20 días | Dato no disponible |
| Producción biogás | 650 m³/día (71,4 m³/t) | 1.534 m³/día (4,7 m³/t) | Dato no disponible | 2,5 Mm³ |
| Contenido en CH₄ del biogás | 64% | 60 – 65% | Dato no disponible | 50-88% |
| Producción energética | 146 kW (340 MWh/año) | 4-5 MW | Dato no disponible |
| Constructor/Gestor | Im Brahm, Essen (Alemania) | Ballytobim (Irlanda) | Karpalund Kristianstad (Suecia) | Studsgaard (Dinamarca) |
|--------------------|---------------------------|---------------------|---------------------------------|------------------------|
| | Krieg & Fischer Ingenieure GMBH | Empresa municipal de tratamiento de residuos | Herning Municipal Utilities | |
| Co-sustratos | Ganaderos: Purín de cerdo Otros: Residuos de cocina, grasas y grano | Ganaderos (64% porcino) Otros (36%): Residuos procedentes de la industria alimentaria y rechazos de cocina | Ganaderos (50% de estiércol) Otros (50%: 45% orgánicos de la industria alimentaria y 5% orgánicos de hogares) | Ganaderos (86,5%: 22% vacuno y 78% cerdo) Otros (13,5%): Industria alimentaria y residuos de hogares |
|--------------------|------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Digestor | CSTR de 1.205 m³ | 1º: 150 m³ 2º: 450 m³ | Dato no disponible | 2 reactores de 3.300 m³ cada uno |
| Pretratamiento | Ganadero: higienización (70°C, 1 h, dₚ ≤ 1 cm) Separación de plásticos, piedras y otros | Higienización del residuo agroindustrial (70°C, 1h) | Higienización del residuo agroindustrial (70°C, 1h) | Dato no disponible |
| Capacidad de tratamiento | Dato no disponible | 22 t/día | ~ 197 t/día | 266 t/día |
| Tª de operación | 35°C | 55°C (20 días) + 37°C (30 días) | 38°C | 52°C |
| Tiempo residencia | Dato no disponible | 20 días (primer digestor) + 30 días (segundo digestor) | 20-24 días | 16 días |
| Producción biogás | 500 m³ biogás/t residuo | 600 m³/día (27,3 m³/t) | 8.000 – 9.000 m³/día (43,1 m³/t) | 15.616 m³/día (58,7 m³/t) |
| Contenido en CH₄ del biogás | Dato no disponible | Dato no disponible | 65-70% | Dato no disponible |
| Producción energética | 380 kW | Dato no disponible | 40.000 mWh/año | Dato no disponible |
| Constructor/Gestor | Árhus Nord (Dinamarca) | Lemvig (Dinamarca) | Holsworthy (Devon, Reino Unido) | Gäufelden (Alemania) |
|--------------------|------------------------|--------------------|---------------------------------|----------------------|
| **Co-sustratos** | Ganaderos (88%: 15% vacuno 85% cerdo) Otros (12%): Residuos procedentes de las industrias médica, vegetal, de curtidos y residuos de hogares | Ganaderos (83%: 40% vacuno 59% cerdo y 1% de otros) Otros (17%): Residuo alimentario y fangos EDAR | 80% estiércol vacuno, porcino y avícola 20% residuos orgánicos de comida | Ganadero (46%: 30% vacuno, 40% cerdo y 30% otros) Otros (54%: 12% residuo de cosechado, 70% residuos alimentarios y 18% pan duro) |
| **Digestor** | 3 reactores de mezcla completa (2 de 3.600 m³ y 1 de 1.300 m³) | 3 reactores CSTR de 2.533 m³ cada uno | 2 reactores de 4.000 m³ cada uno | 2 reactores CSTR en serie de 2.281 m³ cada uno |
| **Capacidad de tratamiento** | 392 t/día | 437 t/día | 400 t/día | 42,5 t/día |
| **Tª de operación** | 38°C para el estiércol y los residuos orgánicos 52°C para los residuos de hogares | 52,5°C (termofílico) | 37°C | 35°C (mesofílico) |
| **Tiempo residencia** | Dato no disponible | Dato no disponible | 20 días | Dato no disponible |
| **Producción biogás** | 10.411 m³/día (36,8 m³/t) | 14.795 m³/día (33,9 m³/t) | 10.685 m³ CH₄/día (26,7 m³/t) | Dato no disponible |
| **Contenido en CH₄ del biogás** | > 65% | > 65% | Dato no disponible | Dato no disponible |
| **Contenido en SH₂** | < 500 ppm (tras filtro biológico) | Dato no disponible | Dato no disponible | Dato no disponible |
| **Producción energética** | 3.945 kW | Dato no disponible | 14,6 x 10⁶ kWh/año | 716 kW |
10 Conclusiones
Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la industria aceitera
- Actualmente, el proceso de co-digestión anaerobia con alperujo no ha sido desarrollado a escala industrial.
- Investigaciones realizadas a escala de laboratorio indican que una proporción purín:alperujo de 75:25 es la óptima para la co-digestión de estos dos tipos de residuos.
Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de naranja
- Apenas existen estudios sobre co-digestión anaerobia de residuos ganaderos y residuos de naranja. En algunos ensayos de laboratorio se utilizan los residuos ganaderos como inóculo durante la fase de arranque para la digestión de residuos de naranja en reactores de mezcla completa.
- El pretratamiento de residuos de naranja con diferentes hongos (Sporotrichum, Aspergillus, Fusarium and Penicillium) aumenta los niveles de producción de biogás (450-540 m$^3$/t residuo de naranja).
- No se conocen casos de plantas industriales que empleen residuos de naranja como co-sustrato.
Co-digestión de residuos ganaderos y restos de remolacha
- Investigaciones a escala de laboratorio muestran que la co-digestión de estiércol de vacuno con restos de remolacha azucarera aumenta la producción de metano. Sin embargo, cuando se añaden restos de remolacha en exceso se producen fenómenos de inhibición (raíces > 15%; ramas, hojas y raíces > 30-40%).
- La planta de Emilia Romagna (Italia) emplea cebollas, remolacha, patatas y maíz como co-sustratos en la digestión anaerobia con purín de vacuno (relación purín/residuos de 0,7). Consta de 2 digestores de mezcla completa en serie y produce 100,7 m$^3$/t mezcla residuos con un contenido en CH$_4$ del 55%, operando en rango mesofílico. No se dispone de datos sobre el tiempo de residencia hidráulico de la planta.
Co-digestión de residuos ganaderos y cultivos energéticos
- Existe un gran número de plantas industriales de co-digestión de residuos ganaderos y cultivos energéticos (principalmente maíz), ubicadas en su mayoría en Alemania, donde operan plantas de biogás que sólo utilizan cultivos energéticos como sustrato en la digestión anaerobia.
- Las plantas operan en rango mesofílico, con reactores agitados y con tiempos de residencia hidráulicos entre 20 y 30 días.
- La proporción residuo ganadero/cultivo energético es variable, así como la producción de biogás, aunque la concentración de metano en el biogás obtenido se mantiene en valores entre 50-55%.
- Se han alcanzado producciones de 200 m$^3$/t mezcla alimentada operando con reactores en dos fases, en rango mesofílico el primero y termofílico el segundo, con TRH entre 15-20 días en cada uno de los reactores y empleando proporciones purín:cultivo energético de 1:7 (planta de Archea, en Suedhorsten - Alemania).
Co-digestión de residuos ganaderos y residuos animales
Residuos de matadero
- Dinamarca es el país que cuenta con un mayor número de plantas (en muchas de ellas se introducen además residuos procedentes de la industria pesquera, comida para peces o procesado de pescado). Le siguen Suecia, Alemania y Polonia. España cuenta con una planta ubicada en Juneda (Lérida).
- En muchas de las plantas consultadas en las que se usan restos de matadero como co-sustrato en la digestión anaerobia con residuos ganaderos, no se dispone de mucha información sobre el tipo de reactor empleado en la digestión o el tiempo de residencia hidráulico. De los datos disponibles, muchas plantas emplean reactores agitados verticales, con tiempos de residencia hidráulicos en torno a 20 días.
- En la mayoría de las plantas consultadas, además de purines y restos de matadero se introducen otros residuos, como restos de comida, residuos lácteos o arcillas empleadas en el blanqueo del aceite vegetal. La proporción es variable, aunque en la mayoría de las plantas es mayor la proporción de purines (en torno al 85% de la mezcla). La producción de biogás oscila entre
40 y 50 Nm$^3$/t mezcla, con una concentración en CH$_4$ que en muchos casos supera el 65%.
- Como excepción, la planta Åby, en Linkoping (Suecia) emplea un 75% de restos de matadero, produciendo 98 Nm$^3$/t mezcla, con un contenido en CH$_4$ del 68%, aunque con un TRH de 50 días, en rango mesofílico.
- Muchas de las plantas consultadas trabajan en rango termofílico. En este caso, la etapa de higienización se realiza durante la propia digestión, gracias a la temperatura de operación y al tiempo de permanencia del residuo en el reactor. Las plantas que trabajan en rango mesofílico realizan una higienización previa del residuo (1 hora a 70°C).
**Residuos pesqueros**
- Las plantas que usan como co-sustrato residuos de la industria pesquera se ubican en Dinamarca. En todas, además del purín y los residuos pesqueros, se co-digieren otros residuos, como residuos lácteos, farmacéuticos y, en muchas de las plantas, residuos de matadero.
- De las plantas consultadas, la mayoría opera en rango termofílico (53-55°C), aprovechando esta temperatura de operación y el tiempo de residencia para la eliminación de patógenos. Las plantas que operan en rango mesofílico realizan una etapa previa de higienización (1 hora a 70°C).
- No se dispone de información sobre el tipo de reactor utilizado en todas las plantas consultadas, pero las que facilitan este dato usan reactores verticales agitados o CSTR, y una de ellas (planta de Thorsø en Dinamarca) utiliza un CSTR seguido de un PFR.
- La proporción purín:co-sustrato es variable, empleando mayor proporción de purín en la mezcla alimentada (70 al 90%). La producción de biogás es también bastante variable (entre 27 y 97 Nm$^3$/t mezcla alimentada) con un contenido en CH$_4$ superior al 65%.
**Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la industria láctea**
- No se ha encontrado mucha información sobre la utilización de este tipo de co-sustrato. En la planta de Vila-Sana (España) se añade leche como co-sustrato, junto con otros residuos orgánicos como restos de fruta. En las plantas danesas de Fangel, Ørre, Blåbjerg y Hasjøj, se añaden residuos lácteos junto con residuos de matadero y de la industria pesquera.
Co-digestión de residuos ganaderos y residuos de la fabricación de biodiesel
- De las investigaciones realizadas a escala de laboratorio en rango mesofílico se ha encontrado que a concentraciones de glicerina más altas del 6% se produce una sobrecarga orgánica en el reactor y una baja producción de biogás. Sin embargo, a escala industrial, se tiene constancia de que en la planta de biogás de Hashoej en Dinamarca, alimentan el reactor con un 9% de glicerina, produciendo altos caudales de biogás.
- En la planta “Skoubaekgaard Biogas Plant” la adición de glicerina ha conducido a un aumento en la producción de biogás desde 3.000-3.500 m$^3$/día a 10.000 m$^3$/día. En esta planta se co-digiere purín añadiendo 1.000 m$^3$ de glicerina al año y, ocasionalmente, restos de avena y grasas vegetales. Se desconoce la proporción que de glicerina en la mezcla alimentada al reactor. Esta planta consta de dos reactores: el primario trabaja en rango termofílico con un TRH de 18 días y el secundario en rango mesofílico, con un TRH de 3 meses. El contenido en CH$_4$ del biogás es del 52-55%.
- En otras plantas el aporte de glicerina se realiza en pequeñas cantidades, para aumentar la relación C/N de los residuos co-digeridos (residuos ganaderos, residuos agroalimentarios), evitando que el alto contenido en N de algunos residuos, produzca inhibición por presencia de nitrógeno amoniacal.
11 Referencias bibliográficas
- Achour, M., Khelifi O, Bouazizi, I. and Hamdi, M. (2000). Design of an integrated bioprocess for the treatment of tuna processing liquid effluents. Process Biochemistry 35, 1013-1017.
- Al Seadi, T. (2000) Danish Centralised Biogas Plants. Bioenergy Department, University of Southern Denmark.
- Amon, T., Amon B., Kryvoruchko, V., Bodiroza, V., Pötsch E. and Zollitsch W. (2006). Optimising methane yield from anaerobic digestion of manure: Effects of dairy systems and of glycerine supplementation. International Congress Series 1293, 217-220.
- Angelidaki, I. and Ahring, B. (1997a). Anaerobic digestion in Denmark. Past, present and future. In: III curso de Ingeniería Ambiental, Flotats X., (Ed.). Universidad de Lleida, pp. 336-342.
- Angelidaki, I. and Ahring, B.K. (1997b). Codigestion of olive oil mill wastewaters with manure, household waste or sewage sludge. Biodegradation 8: 221-226.
- Angelidaki, I., Ellegaard, L. and Ahring, B.K. (1997c). Modelling anaerobic codigestion of manure with olive oil mill effluent. Water Science and Technology 36 (6-7), 263-270.
- Angelidaki, I., Ahring, B.K., Deng, H. and Schmidt, J.E. (2002). Anaerobic digestion of olive oil mill effluents together with swine manure in UASB reactors. Water Science and Technology 45 (10), 213-218.
- Angelidaki, I. and Ellegaard, L. (2003). Codigestion of manure and organic wastes in centralized biogas plants. Applied Biochemistry and Biotechnology 109 (1-3), 95-105.
- Angelidaki, I., Boe, K. and Ellegaard, L. (2005). Effect of operating conditions and reactor configuration on efficiency of full-scale biogas plants. Water Science and Technology 52 (1-2), 189-194.
- Aspé, E., Martí, M.C. and Roeckel, M. (1997). Anaerobic treatment of fishery wastewater using a marine sediment inoculum. Water Research 31(9), 2147-2160.
- Azaizeh, H. and Jadoun, J. (2007). Codigestion of olive mill wastewater and swine manure using UASB bioreactor for biogas production. Proceeding of the
International Conference Progress in Biogas. Suttgart, Alemania, 19-21 Sep, 267-271.
- Burton, C.H. and Turner, C. (2003). Manure Management. Treatment Strategies for Sustainable Agriculture, Burton CH., Ed.; Silsoe Research Institute, UK.
- Callaghan, F.J., Wase, D.A.J., Thayanithy, K. and Forster, C.F., (1999). Co-digestion of waste organic solids: batch studies. Bioresource Technology 67, 117-122.
- Cuetos, M.J., Gomez, X., Otero M. and Morán, A. (2008). Anaerobic digestion of solid slaughterhouse waste (SHW) at laboratory scale: Influence of co-digestion with the organic fraction of municipal solid waste (OFMSW). Biochemical Engineering Journal 40(1): 99-106.
- DeBruyn, J., House, H. and Rodenburg, J. (2006). Ontario Large Herd Operators European Anaerobic Digestion Tour Report: Germany, Denmark and the Netherlands.
- Dhouib, A., Aloui, F., Hamad, N. and Sayadi, S. (2006). Pilot-plant treatment of olive mill wastewaters by Phanerochaete chrysosporium coupled to anaerobic digestion and ultrafiltration. Process Biochemistry 41, 159-167.
- Edström, M. (2003). Anaerobic treatment of animal byproducts from slaughterhouses at laboratory and pilot scale. Applied Biochemistry Biotechnology 109, 127-138.
- Ferreira, L., Duarte, E., Silva, C. y Malfeito, M. (2007) Fruit wastes bioconversion for anaerobic co-digestion with pig manure. Process development for the recycling in decentralised farm scale plants. Proceeding of the International Conference Progress in Biogas. Suttgart, Alemania, 19-21 Sep, 135-140.
- Flotats, X., SArquella, L. (2008). Producció de biogas per codigestió anaerobia. Institut català d'Energia. Generalitat de Catalunya.
- Flotats, X. and Gibert, V. (2002). Mas el Cros biogas plant. Evaluation of 18 years in operation. In: S. Kaluuzhnyi (Ed.). Proceedings of the 7th FAO/SREN workshop on "Anaerobic digestion for sustainability in waste (water) treatment and re-use". Moscow State University. Vol. 1, pp. 172-180.
- Folkecenter (2005). Folkecenter biogas technology for licence production. http://WWW.folkecenter.dk/en/biogas/Folkecenter_biogas_thecnology.pdf. 18/10/2005.
- Francese, A.P., Aboagye-Mathiesen, G., Olesen, T., Cordoba, P.R. and Siñeriz, F., (2000). Feeding approaches for biogas production from animal wastes and industrial effluents. World Journal of Microbiology and Biotechnology 16, 147-150.
- Gavala, H.N., Skiadas, I.V., Bozinis, N.A. and Lyberatos, G. (1996). Anaerobic Codigestion of Agricultural Industries Wastewaters. Water Science and Technology 34 (11), 67-75.
- Gebauer, R., (2004). Mesophilic anaerobic treatment of sludge from saline fish farm effluents with biogas production. Bioresource Technology 93, 155-167.
- Gioannis, G., Muntoni, A., Polettini, A. and Pomi, R. (2007). Hydrogen production through anaerobic digestion of different solid and liquid waste: Batch and semi-continuous tests. Proceedings Sardinia 2007, Eleventh International Waste Management and Landfill Symposium.
- Gunaseelan, V.N. (2004) Biochemical methane potential of fruit and vegetable solid waste feedstocks. Biomass and Bioenergy 26, 389-399.
- DeBruyn, J. House, H. and Rodenburg, J. (2006) Ontario Large Herd Operators European Anaerobic Digestion Tour Report. Germany, Denmark and the Netherland. August 21 – 29. Ontario Ministry of Agriculture, Food and Rural Affairs. (www.lho-ontario.ca)
- Kaparaju, P., Luosterinen, S., Kalmary, E., Kalmari, J. and Rintala, J. (2001). Codigestion of energy crops and industrial confectionery byproducts with cow manure: Batch-scale and Farm-scale evaluation. Proceedings of the 9th World Congress Anaerobic Digestion, Anwerpen, Belgium, Sep 2-6, 1, 363-368.
- Lanari, D. and Franci, C. (1998). Biogas production from solid wastes removed from a fish farm effluent. Aquatic Living Resources 11(4), 289-295.
- Lane, A.G. (1984). Anaerobic digestion of orange peel. Food Technology Australia 36(3), 125-127.
- Mdhandete, A., Kivaisi A., Rubindamayugi, M. and Mattiasson, B. (2004). Anaerobic batch co-digestion of sisal pulp and fish wastes. Bioresource Technology 95, 19-24.
- Murto, M., Björnsson, L. and Mattiasson, B., (2003). Impact of food industrial waste on anaerobic co-digestion of sewage sludge and pig manure. Journal of Environmental Management 70, 101-107.
- Nallathambi Gunaseelan, N. (2004) Biochemical methane potential of fruits and vegetable solid waste feedstocks. Biomass and Bioenergy 26, 389–399.
- Naparaju, P.L.N. and Rintala, J.A. (2006). Thermophilic anaerobic digestion of industrial orange waste. Environmental Technology 27(6), 623-633.
- O’Keefe, D.M., Owens, J.M. and Chynoweth, D.P. (1996). Anaerobic composting of crab-picking wastes for byproduct recovery. Bioresource Technology 58, 265-272.
- Paavola, T., Syväsalo, E. and Rintala, J. (2006). Co-digestion of manure and biowaste according to the EC Animal By-Products Regulation and Finnish national regulations. Water Science & Technology 53 (8), 223-231.
- Palatsi, J., Campos, E., Torres, M., Jiménez, M., Porras, S., Flotats, X. (2005). Manure management, anaerobic digestion and acidification: key processes for a pig slurry thermo-concentration treatment. Full-scale evaluation. Proceedings of the 4th Internacional Symposium. Anaerobic Digestion of Solid Waste. Volumen II. pp.189-194. Ahring, B.K. & Hartmann, H., editors. Copenhagen (Denmark).
- Palatsi, J., Campos-Pozuelo, E., Torres, M., Porras, S., Flotats, X (2004) Full-scale combination of anaerobic digestion and concentration by evaporation in Garrigues (Lleida, Spain): evaluation after 2 years of operation. Sustainable Organic Waste Management for environmental Protection and Food Safety. ISBN: 84-689-0828-2. Volumen: II. pp. 155-158. In Bernal, M.P., Moral, R., Clemente, R., Paredes, C. (Eds). Murcia (España)
- Palenzuela-Rollón, A., Zeeman, G., Lubberding, H.J., Lettinga, G. and Alaerts, G.J., (2002). Treatment of fish processing wastewater in a one or two-step upflow anaerobic sludge blanket (UASB) reactor. Water Science and Technology 45 (10), 207-212.
- Resch, C., Grasmug, M., Smeets,W., Braun, R. and Kirchmay, R. (2006) Optimised anaerobic treatment of house-sorted biodegradable waste and slaughterhouse waste in a high loaded half technical scale digester. Water Science and Technology 53 (8), 213-221.
- Rieradevall, J., Segarra, J., Mitjà, A. (1985). Programa de seguiment de plantes de digestió anaeròbia pel tractament d’excrements líquids. Balanç energètic i del procés de depuració. A Fòrum Energètic. Jornades de debat sobre el sector energètic, nov. 1984. Ed. Sirocco, Vol. 15, pp. 289-295.
- Rodenhizer, J.S. and Boardman, G.D., (1999). Collection, analysis and utilization of biogas from anaerobic treatment of crab processing waters. Journal of Aquatic Food Product Technology 8 (2), 59-67.
- Rosenwinkel, K.H. and Meyer, H. (1999). Anaerobic treatment of slaughterhouse residues in municipal digesters. Water Science and Technology 40 (1), 101-111.
- Rutledge, B. (2004) Swedish Biogas Industry Education Tour 2004: Observations and Findings. WestStart-CALSTART, Inc.
- Schäfer, W., Evers, L., Lehto, M. and Granstedt, A. (2007). Two phase continuous digestion of solids manure on-farm. Proceeding of the International Conference Progress in Biogas. Suttgart, Alemania, 19-21 Sep, 167-172.
- Soldano, M., Fabbri, C. and Piccinini, S. (2007) Co-digestion plant in dairy cattle farm in Emilia Romagna region (Italy). Proceeding of the International Conference Progress in Biogas. Suttgart, Alemania, 19-21 Sept, 95-99.
- Srilatha, H.R., Nand, K., Babu, K.S. and Madhukara, K. (1995). Fungal pretreatment of orange processing waste by solid-state fermentation for improved production of methane. Process Biochemistry 30(4), 327-331.
- Umetsu, K., Yamazaki, S., Kishimoto, T., Takahashi, J., Shibata, Y., Zhang, C., Misaki, T., Hamamoto, O., Ihara,I., Komiyama, M. (2002) Fertilizer value of anaerobic co-digested dairy manure and food processing wastes, Greenhouse Gases and Animal Agriculture, Elsevier Science, Amsterdam, pp. 331–342.
- Umetsu, K., Yamazaki, S. Kishimot, T., Takahashi, J., Shibata, Y., Zhang, C.; Misaki, T., Hamamoto, O., Ihara, I. and Komiyama, M. (2006). Anaerobic co-digestion of dairy manure and sugar beets. International Congress Series, 1293, 307-310.
- Vidal, G., Aspé, E., Martí, M. and Roeckel, M. (1997). Treatment of recycled wastewaters from fishmeal factory by an anaerobic filter. Biotechnology Letters 19(2), 117-121.
- Viswanath, P., Devi, S.S. and Nand, K. (1992). Anaerobic digestion of fruit and vegetable processing wastes for biogas production. Bioresource Technology 40(1), 43-48.
- Wang, Z.J. and Banks, C. J. (2003). Evaluation of a two stage anaerobic digester for the treatment of mixed abattoir wastes. Process Biochemistry 38 (9), 1267-1273. | <urn:uuid:82b642e7-9860-48b4-8f87-31bbe1ff02f6> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/spa_Latn/train | finepdfs | spa_Latn | 110,087 |
!
Fergu s
¨
2hr Meter • parcomètre 2 h
)
Marché MONCTON Market!
£
I
Æ a
3
I C
I H
¨
106
ñ
4hr Meter • parcomètre 4 h
City Hall • Hôtel de ville
Clark! | <urn:uuid:ff6c12fe-cfa5-4221-9984-93ff3cfc958c> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 167 |
Il presente testo è un semplice strumento di documentazione e non produce alcun effetto giuridico. Le istituzioni dell'Unione non assumono alcuna responsabilità per i suoi contenuti. Le versioni facenti fede degli atti pertinenti, compresi i loro preamboli, sono quelle pubblicate nella Gazzetta ufficiale dell'Unione europea e disponibili in EUR-Lex. Tali testi ufficiali sono direttamente accessibili attraverso i link inseriti nel presente documento
-B REGOLAMENTO DI ESECUZIONE (UE) 2020/2151 DELLA COMMISSIONE
del 17 dicembre 2020
che reca disposizioni relative alle specifiche di marcatura armonizzate per i prodotti di plastica monouso elencati nella parte D dell'allegato della direttiva (UE) 2019/904 del Parlamento europeo e del Consiglio sulla riduzione dell'incidenza di determinati prodotti in plastica sull'ambiente
(Testo rilevante ai fini del SEE)
(GU L 428 del 18.12.2020, pag. 57)
Rettificato da:
-C1 Rettifica, GU L 77 del 5.3.2021, pag. 40 (2020/2151)
B
REGOLAMENTO DI ESECUZIONE (UE) 2020/2151 DELLA COMMISSIONE
del 17 dicembre 2020
che reca disposizioni relative alle specifiche di marcatura armonizzate per i prodotti di plastica monouso elencati nella parte D dell'allegato della direttiva (UE) 2019/904 del Parlamento europeo e del Consiglio sulla riduzione dell'incidenza di determinati prodotti in plastica sull'ambiente
(Testo rilevante ai fini del SEE)
Articolo 1
Imballaggio
Ai fini del presente regolamento, per «imballaggio» si intende l'imbal laggio per la vendita e l'imballaggio multiplo quali definiti all'articolo 3, paragrafo 1, della direttiva 94/62/CE del Parlamento europeo e del Consiglio ( 1 ).
Articolo 2
Specifiche di marcatura armonizzate
1. Le specifiche di marcatura armonizzate per gli assorbenti igienici, per i tamponi e per gli applicatori di tamponi figurano nell'allegato I.
2. Le specifiche di marcatura armonizzate per le salviette umidificate, ossia le salviette pre-umidificate per l'igiene personale e per uso dome stico, figurano nell'allegato II.
3. Le specifiche di marcatura armonizzate per i prodotti del tabacco con filtro e i filtri commercializzati per essere utilizzati in combinazione con i prodotti del tabacco figurano nell'allegato III.
4. Le specifiche di marcatura armonizzate per le tazze per bevande figurano nell'allegato IV.
Articolo 3
Lingue
La dicitura della marcatura è riportata nelle lingue ufficiali degli Stati membri in cui il prodotto in plastica monouso è immesso sul mercato.
Articolo 4
Entrata in vigore e applicazione
Il presente regolamento entra in vigore il ventesimo giorno successivo alla pubblicazione nella Gazzetta ufficiale dell'Unione europea.
Esso si applica a decorrere dal 3 luglio 2021.
Il presente regolamento è obbligatorio in tutti i suoi elementi e diretta mente applicabile in ciascuno degli Stati membri.
( 1 ) Direttiva 94/62/CE del Parlamento europeo e del Consiglio, del 20 dicembre 1994, sugli imballaggi e i rifiuti di imballaggio (GU L 365 del 31.12.1994, pag. 10).
ALLEGATO I
Specifiche armonizzate di marcatura per gli assorbenti igienici, i tamponi e gli applicatori di tamponi
1. Gli imballaggi degli assorbenti igienici con una superficie pari o superiore a 10 cm 2 recano la marcatura stampata seguente:
Nota: la linea nera intorno alla marcatura non ne fa parte. Serve unicamente a evidenziare, rispetto alla pagina bianca, la sottile linea bianca che delimita la marcatura.
In deroga alla prima frase del presente punto, la marcatura dell'imballaggio degli assorbenti igienici immessi sul mercato prima del 4 luglio 2022 può essere apposta sotto forma di adesivo.
2. Gli imballaggi dei tamponi e degli applicatori dei tamponi con una superficie pari o superiore a 10 cm 2 recano la marcatura stampata seguente:
Nota
: la linea nera intorno alla marcatura non ne fa parte. Serve unicamente a evidenziare, rispetto alla pagina bianca, la sottile linea bianca che delimita la marcatura.
In deroga alla prima frase del presente punto, la marcatura dell'imballaggio dei tamponi e degli applicatori dei tamponi immessi sul mercato prima del 4 luglio 2022 può essere apposta sotto forma di adesivo.
3. Le marcature di cui ai punti 1 e 2 devono essere conformi alle prescrizioni di cui al presente punto.
a) Ubicazione della marcatura
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, a seconda di dove sia più chiaramente visibile.
Se le sue dimensioni minime non consentono di posizionarla interamente sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, la marcatura può essere posta in parte su due lati dell'imballaggio, ad esempio sulla superficie superiore e quella anteriore o sulla superficie anteriore e quella laterale, a seconda di dove sia più chiaramente visibile.
Qualora non sia possibile posizionarla orizzontalmente a causa della forma o delle dimensioni dell'imballaggio, la marcatura può essere ruotata di 90° e collocata verticalmente.
I riquadri che contengono la marcatura non devono essere separati.
All'atto dell'apertura dell'imballaggio conformemente alle istruzioni, la marcatura non dovrebbe essere strappata o resa illeggibile.
B
b) Dimensioni della marcatura
La marcatura è composta da due riquadri rosso e blu di dimensioni uguali, posti uno accanto all'altro, e da un riquadro nero rettangolare contenente la dicitura «PLASTICA NEL PRODOTTO» posto sotto i due riquadri di dimensioni uguali. Il rapporto tra altezza e lunghezza della marcatura è di 1:2.
Se la superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio sul quale è apposta la marcatura è inferiore a 65 cm 2 , la dimensione minima della marcatura è pari a 1,4 cm × 2,8 cm (3,92 cm 2 ). In tutti gli altri casi, la marcatura copre almeno il 6 % della superficie su cui è collocata. La di mensione massima richiesta della marcatura è pari a 3 cm × 6 cm (18 cm 2 ).
c) Progetto grafico della marcatura
Il progetto grafico della marcatura è riprodotto senza aggiungere effetti, regolare i colori, ritoccare o ampliare lo sfondo. La marcatura è riprodotta con una risoluzione minima di 300 dpi (punti per pollice) quando è stam pata in formato reale. La marcatura è delimitata da una sottile linea bianca.
La dicitura «PLASTICA NEL PRODOTTO» è riprodotta in caratteri maiu scoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è compresa tra 5 e 14 pt.
Se la dicitura è tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri, la dicitura tradotta è posta immediatamente sotto la marca tura o all'interno del riquadro nero rettangolare sotto la dicitura nella prima lingua, e, in entrambi i casi, deve essere chiaramente visibile. In casi eccezionali dovuti a vincoli di spazio sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, la dicitura tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri può essere apposta altrove sull'imbal laggio il più vicino possibile alla marcatura e dove è chiaramente visibile. La dicitura tradotta è riprodotta in caratteri maiuscoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è compresa tra 5 e 14 pt. Quando la dicitura nelle lingue aggiuntive è riportata nel riquadro rettangolare nero, sono ammesse deroghe alle dimensioni massime della marcatura richieste.
Devono essere utilizzati i colori caratterizzati dai seguenti codici di colore:
— Nero: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 100
ALLEGATO II
Specifiche di marcatura armonizzate per le salviette umidificate
1. Gli imballaggi delle salviette umidificate (ossia salviette pre-umidificate per l'igiene personale e per uso domestico) con una superficie pari o superiore a 10 cm 2 recano la marcatura stampata seguente:
Nota
: la linea nera intorno alla marcatura non ne fa parte. Serve unicamente a evidenziare, rispetto alla pagina bianca, la sottile linea bianca che delimita la marcatura.
In deroga alla prima frase del presente punto, la marcatura dell'imballaggio delle salviette umidificate immesse sul mercato prima del 4 luglio 2022 può essere apposta sotto forma di adesivo.
2. La marcatura deve soddisfare le prescrizioni di cui al presente punto.
a) Ubicazione della marcatura
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, a seconda di dove sia più chiaramente visibile.
Se le sue dimensioni minime non consentono di posizionarla interamente sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, la marcatura può essere posta in parte su due lati dell'imballaggio, ad esempio sulla superficie superiore e quella anteriore o sulla superficie anteriore e quella laterale, a seconda di dove sia più chiaramente visibile.
Qualora non sia possibile posizionarla orizzontalmente a causa della forma o delle dimensioni dell'imballaggio, la marcatura può essere ruotata di 90° e collocata verticalmente.
I riquadri che contengono la marcatura non devono essere separati.
All'atto dell'apertura dell'imballaggio conformemente alle istruzioni, la marcatura non dovrebbe essere strappata o resa illeggibile.
b) Dimensioni della marcatura
La marcatura è composta da due riquadri rosso e blu di dimensioni uguali, posti uno accanto all'altro, e da un riquadro nero rettangolare contenente la dicitura «PLASTICA NEL PRODOTTO» posto sotto i due riquadri di dimensioni uguali. Il rapporto tra altezza e lunghezza della marcatura è di 1:2.
Se la superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio sul quale è apposta la marcatura è inferiore a 65 cm 2 , la dimensione minima della marcatura è pari a 1,4 cm × 2,8 cm (3,92 cm 2 ). In tutti gli altri casi, la marcatura copre almeno il 6 % della superficie su cui è collocata. La di mensione massima richiesta della marcatura è pari a 3 cm × 6 cm (18 cm 2 ).
c) Progetto grafico della marcatura
Il progetto grafico della marcatura è riprodotto senza aggiungere effetti, regolare i colori, ritoccare o ampliare lo sfondo. La marcatura è riprodotta con una risoluzione minima di 300 dpi (punti per pollice) quando è stam pata in formato reale. La marcatura è delimitata da una sottile linea bianca.
La dicitura «PLASTICA NEL PRODOTTO» è riprodotta in caratteri maiu scoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è compresa tra 5 e 14 pt.
B
Se la dicitura è tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri, la dicitura tradotta è posta immediatamente sotto la marca tura o all'interno del riquadro nero rettangolare sotto la dicitura nella prima lingua, e, in entrambi i casi, deve essere chiaramente visibile. In casi eccezionali dovuti a vincoli di spazio sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, la dicitura tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri può essere apposta altrove sull'imbal laggio il più vicino possibile alla marcatura e dove è chiaramente visibile. La dicitura tradotta è riprodotta in caratteri maiuscoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è compresa tra 5 e 14 pt. Quando la dicitura nelle lingue aggiuntive è riportata nel riquadro rettangolare nero, sono ammesse deroghe alle dimensioni massime della marcatura richieste.
Devono essere utilizzati i colori caratterizzati dai seguenti codici di colore:
— Bianco: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 0
— Nero: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 100
— Rosso: C = 0/M = 90/Y = 60/K = 0
— Blu: C = 60/M = 0/Y = 0/K = 0
ALLEGATO III
Specifiche di marcatura armonizzate per i prodotti del tabacco con filtro e i filtri commercializzati per essere utilizzati in combinazione con prodotti del tabacco
1. La confezione unitaria quale definita all'articolo 2, punto 30, della direttiva 2014/40/CE («confezione unitaria») e l'imballaggio esterno quale definito all'articolo 2, punto 29, della stessa direttiva («imballaggio esterno») per i prodotti del tabacco con filtro con superficie pari o superiore a 10 cm 2 e gli imballaggi dei filtri commercializzati per essere utilizzati in combinazione con prodotti del tabacco con una superficie pari o superiore a 10 cm 2 recano la dicitura stampata seguente:
Nota
: la linea nera intorno alla marcatura non ne fa parte. Serve unicamente a evidenziare, rispetto alla pagina bianca, la sottile linea bianca che delimita la marcatura.
In deroga alla prima frase del presente punto, la marcatura delle confezioni unitarie e dell'imballaggio esterno dei prodotti del tabacco con filtro e dell'im ballaggio dei filtri commercializzati per essere utilizzati in combinazione con prodotti del tabacco immessi sul mercato prima del 4 luglio 2022 può essere apposta sotto forma di adesivo.
2. La marcatura deve soddisfare le prescrizioni di cui al presente punto.
a) Ubicazione della marcatura
i) Prodotti del tabacco con filtro
La marcatura è apposta orizzontalmente sulla superficie posteriore esterna della confezione unitaria e sull'imballaggio esterno.
Se le sue dimensioni minime non consentono di posizionarla orizzon talmente sulla superficie posteriore esterna della confezione unitaria, la marcatura può essere ruotata di 90° e collocata verticalmente sulla superficie posteriore o su una qualsiasi delle superfici laterali esterne della confezione unitaria. In ogni caso, deve essere chiaramente visibile.
I riquadri che contengono la marcatura non devono essere separati.
La marcatura non deve ostacolare in alcun modo la visibilità delle avvertenze relative alla salute prescritte dalla direttiva 2014/40/UE.
La marcatura non deve essere coperta, in tutto o in parte, da altre etichette o timbri.
All'atto dell'apertura della confezione unitaria conformemente alle istruzioni, la marcatura non dovrebbe essere strappata o resa illeggibile.
ii) Filtri commercializzati per essere utilizzati in combinazione con pro dotti del tabacco
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie anteriore o supe riore esterna, a seconda dove sia più chiaramente visibile.
Se le sue dimensioni minime non consentono di posizionarla intera mente sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, la marcatura può essere posta orizzontalmente in parte su due lati dell'im ballaggio, vale a dire sulla superficie superiore e quella anteriore o sulla superficie anteriore e quella laterale, a seconda di dove sia più chiara mente visibile.
Qualora non sia possibile posizionarla orizzontalmente a causa della forma o delle dimensioni dell'imballaggio, la marcatura può essere ruotata di 90° e collocata verticalmente.
I riquadri che contengono la marcatura non devono essere separati.
All'atto dell'apertura dell'imballaggio conformemente alle istruzioni, la marcatura non dovrebbe essere strappata o resa illeggibile.
b) Dimensioni della marcatura
La marcatura è composta da due riquadri rossi e blu di dimensioni uguali, posti uno accanto all'altra, e da un riquadro nero rettangolare contenente la dicitura «PLASTICA NEL FILTRO» posto sotto i due riquadri di dimensioni uguali. Il rapporto tra altezza e lunghezza della marcatura è di 1:2.
i) Prodotti del tabacco con filtro
Se la superficie esterna posteriore della confezione unitaria sul quale è apposta la marcatura è inferiore a 65 cm 2 , la dimensione minima della marcatura è pari a 1,4 cm × 2,8 cm (3,92 cm 2 ). In tutti gli altri casi, la marcatura copre almeno il 6 % della superficie su cui è collocata. La dimensione massima richiesta della marcatura è pari a 3 cm × 6 cm (18 cm 2 ).
ii) Filtri commercializzati per essere utilizzati in combinazione con prodotti del tabacco
Se la superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio sul quale è apposta la marcatura è inferiore a 65 cm 2 , la dimensione minima della marcatura è pari a 1,4 cm × 2,8 cm (3,92 cm 2 ). In tutti gli altri casi, la marcatura copre almeno il 6 % della superficie su cui è collocata. La dimensione massima richiesta della marcatura è pari a 3 cm × 6 cm (18 cm 2 ).
c) Progetto grafico della marcatura
Il progetto grafico della marcatura è riprodotto senza aggiungere effetti, regolare i colori, ritoccare o ampliare lo sfondo. La marcatura è ripro dotta con una risoluzione minima di 300 dpi (punti per pollice) quando è stampata in formato reale. La marcatura è delimitata da una sottile linea bianca.
La dicitura «PLASTICA NEL FILTRO» è riprodotta in caratteri maiu scoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è compresa tra 5 e 14 pt.
Se la dicitura è tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri, la dicitura tradotta è posta immediatamente sotto la mar catura o all'interno del riquadro nero rettangolare sotto la dicitura nella prima lingua, e, in entrambi i casi, deve essere chiaramente visibile. In casi eccezionali dovuti a vincoli di spazio sulla superficie anteriore o superiore esterna dell'imballaggio, la dicitura tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri può essere apposta altrove sull'imballaggio il più vicino possibile alla marcatura e dove è chiara mente visibile. La dicitura tradotta è riprodotta in caratteri maiuscoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è compresa tra 5 e 14 pt. Quando la dicitura nelle lingue aggiuntive è riportata nel riquadro rettangolare nero, sono ammesse deroghe alle dimensioni massime della marcatura richieste.
Devono essere utilizzati i colori caratterizzati dai seguenti codici di colore:
— Bianco: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 0
— Nero: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 100
— Rosso: C = 0/M = 90/Y = 60/K = 0
— Blu: C = 60/M = 0/Y = 0/K = 0
▼
▼
B
C1
B
ALLEGATO IV
Specifiche di marcatura armonizzate per tazze e bicchieri per bevande
1. Le tazze e i bicchieri per bevande fabbricati parzialmente in plastica recano la seguente dicitura stampata:
Nota
: la linea nera intorno alla marcatura non ne fa parte. Serve unicamente a evidenziare, rispetto alla pagina bianca, la sottile linea bianca che delimita la marcatura.
In deroga alla prima frase del presente punto, la marcatura delle tazze e dei bicchieri per bevande fabbricati in parte in plastica immessi sul mercato prima del 4 luglio 2022 può essere apposta sotto forma di adesivo.
2. Le tazze e i bicchieri per bevande fabbricati interamente in plastica recano la marcatura stampata o la marcatura incisa/in rilievo seguente:
Marcatura stampata
Nota: la linea nera intorno alla marcatura non ne fa parte. Il suo unico scopo è creare un contrasto con la pagina bianca.
In deroga alla prima frase del presente punto, la marcatura delle tazze e dei bicchieri per bevande fabbricati interamente in plastica immessi sul mercato prima del 4 luglio 2022 può essere apposta sotto forma di adesivo.
Marcatura incisa/in rilievo
Nota
: la linea nera intorno alla la marcatura non ne fa parte. Il suo unico scopo è creare un contrasto con la pagina bianca.
3. La marcatura delle tazze e dei bicchieri per bevande fabbricati parzialmente in plastica deve essere conforme alle prescrizioni di cui al presente punto.
B
a) Ubicazione della marcatura
i) Tazze e bicchieri tradizionali
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie esterna delle tazze e dei bicchieri ma lontano dal bordo per evitare il contatto con la bocca del consumatore nel momento dell'utilizzo. La marcatura non deve essere posta sotto la base della tazza o del bicchiere.
ii) Bicchieri tipo flûte da champagne
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie esterna dei bic chieri, ivi compreso il lato superiore della base del piede. La marcatura è posta lontano dal bordo per evitare il contatto con la bocca del consumatore nel momento dell'utilizzo. La marcatura non deve essere posta sotto la base del bicchiere.
Qualora non sia possibile apporla orizzontalmente a causa della forma o delle dimensioni della tazza o del bicchiere, la marcatura può essere ruotata di 90° e collocata verticalmente.
I riquadri che contengono la marcatura non devono essere separati.
b) Dimensioni della marcatura
La marcatura è composta da due riquadri rosso e blu di dimensioni uguali, posti uno accanto all'altro, e da un riquadro nero rettangolare contenente la dicitura «PLASTICA NEL PRODOTTO» posto sotto i due riquadri di dimensioni uguali. Il rapporto tra altezza e lunghezza della marcatura è di 1:2.
Per le tazze e i bicchieri con un volume inferiore a 500 ml, la dimensione minima della marcatura è pari a 1,4 cm × 2,8 cm (3,92 cm 2 ).
Per le tazze e i bicchieri con un volume pari o superiore a 500 ml, la dimensione minima della marcatura è pari a 1,6 cm × 3,2 cm (5,12 cm 2 ).
c) Progetto grafico della marcatura
Il progetto grafico della marcatura è riprodotto senza aggiungere effetti, regolare i colori, ritoccare o ampliare lo sfondo. La marcatura è riprodotta con una risoluzione minima di 300 dpi (punti per pollice) quando è stam pata in formato reale. La marcatura è delimitata da una sottile linea bianca.
La dicitura «PLASTICA NEL PRODOTTO» è riprodotta in caratteri maiu scoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è di almeno 5 pt per le tazze e i bicchieri con un volume inferiore a 500 ml e di 6 pt per le tazze e i bicchieri con un volume pari o superiore a 500 ml.
Se la dicitura è tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri, la dicitura tradotta è posta immediatamente sotto la marca tura o all'interno del riquadro nero rettangolare sotto la dicitura nella prima lingua, e, in entrambi i casi, deve essere chiaramente visibile. In casi eccezionali dovuti a vincoli di spazio sulla superficie esterna della tazza/del bicchiere, la dicitura tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri può essere apposta altrove sulla tazza/sul bicchiere il più vicino possibile alla marcatura e dove è chiaramente visibile. La dici tura tradotta è riprodotta in caratteri maiuscoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è di almeno 5 pt per le tazze e i bicchieri con un volume inferiore a 500 ml e di 6 pt per le tazze e i bicchieri con un volume pari o superiore a 500 ml. Quando la dicitura nelle lingue aggiun tive è apposta nel riquadro rettangolare nero, sono ammesse deroghe alle dimensioni massime della marcatura richieste.
Devono essere utilizzati i colori caratterizzati dai seguenti codici di colore:
— Rosso: C = 0/M = 90/Y = 60/K = 0
B
4. La marcatura delle tazze e dei bicchieri fabbricati interamente in plastica deve essere conforme alle prescrizioni di cui al presente punto.
a) Ubicazione della marcatura
i) Tazze e bicchieri tradizionali
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie esterna, a seconda di dove sia più chiaramente visibile. La marcatura non deve essere posta sotto la base della tazza o del bicchiere. Se stampata, la marcatura è collocata lontano dal bordo per evitare il contatto con la bocca del consumatore al momento dell'utilizzo. Nel caso di tazze e bicchieri con scanalature, la marcatura non deve essere impressa in rilievo/incisa sulle scanalature.
ii) Bicchieri tipo flûte da champagne
La marcatura è posta orizzontalmente sulla superficie esterna dei bic chieri, ivi compreso il lato superiore della base del piede, a seconda di dove sia più chiaramente visibile. La marcatura non deve essere posta sotto la base dei bicchieri. Se stampata, la marcatura è collocata lontano dal bordo per evitare il contatto con la bocca del consumatore al momento dell'utilizzo. Nel caso di bicchieri con scanalature, la marca tura non deve essere impressa in rilievo/incisa sulle scanalature.
Qualora non sia possibile apporla orizzontalmente a causa della forma o delle dimensioni dei bicchieri, la marcatura può essere ruotata di 90° e collocata verticalmente.
b) Dimensioni della marcatura
La marcatura è rettangolare e il rapporto tra altezza e lunghezza è di 1:2.
Per le tazze e i bicchieri con un volume inferiore a 500 ml, la dimensione minima della marcatura è pari a 1,4 cm × 2,8 cm (3,92 cm 2 ).
Per le tazze e i bicchieri con un volume pari o superiore a 500 ml, la dimensione minima della marcatura è pari a 1,6 cm × 3,2 cm (5,12 cm 2 ).
c) Progetto grafico della marcatura
i) Marcatura stampata
Il progetto grafico della marcatura è riprodotto con inchiostro nero senza aggiungere effetti né ritoccare o ampliare lo sfondo. La marcatura è riprodotta con una risoluzione minima di 300 dpi (punti per pollice) quando è stampata in formato reale. La marcatura dovrebbe garantire un livello di contrasto sufficientemente elevato rispetto allo sfondo in modo da risultare altamente leggibile. A tal fine, il contorno della marcatura deve essere stampato in uno dei colori seguenti.
ii) Incisa/in rilievo
Il progetto grafico della marcatura è riprodotto senza aggiungere effetti né ritoccare o ampliare lo sfondo. Il contorno bianco riportato nella marcatura di cui ai punti 1 e 2 del presente allegato rappresenta le linee da incidere o porre in rilievo sulle tazze e i bicchieri.
La dicitura «FATTO IN PLASTICA» è riprodotta in caratteri maiuscoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è di almeno 5 pt per le tazze e i bicchieri con un volume inferiore a 500 ml e di 6 pt per le tazze e i bicchieri con un volume pari o superiore a 500 ml.
Se la dicitura è tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri, la dicitura tradotta è posta immediatamente sotto la mar catura o all'interno del riquadro nero rettangolare sotto la dicitura nella prima lingua, e, in entrambi i casi, deve essere chiaramente visibile. In casi eccezionali dovuti a vincoli di spazio sulla superficie esterna della tazza/del bicchiere, la dicitura tradotta in una seconda o più altre lingue ufficiali degli Stati membri può essere apposta altrove sulla tazza/sul bicchiere il più vicino possibile alla marcatura e dove è chiaramente visibile. La dicitura tradotta è riprodotta in caratteri maiuscoli e nel font Helvetica Bold. La dimensione dei caratteri è di almeno 5 pt per le tazze e i bicchieri con un volume inferiore a 500 ml e di 6 pt per le tazze e i bicchieri con un volume pari o superiore a 500 ml.
Se la marcatura è stampata, vengono utilizzati i colori caratterizzati dai seguenti codici di colore:
```
— Bianco: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 0 — Nero: C = 0/M = 0/Y = 0/K = 100
``` | <urn:uuid:8d1a1809-a58e-4944-9fb3-4bf58ec7b4b2> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 26,176 |
EXTRAIT DU REGISTRE DELIBERATION
DU CONSEIL MUNICIPAL
de la commune de Saint-Julien-Molin-Molette
Séance du 05 mars 2024
L'an deux mille vingt-quatre, le 05 mars à 20 heures 30 mn,
Le Conseil Municipal de cette commune, régulièrement convoqué, s'est réuni au nombre prescrit par la loi, dans le lieu habituel de ses séances sous la présidence de Mme Céline Elie, maire.
Nombre de conseiller-e-s en exercice : 15
Nombre de conseiller-e-s présent-e-s : 13
Nombre de conseiller-e-s absent-e-s : 2
Étaient présent-e-s :
Céline Elie, Isabelle Baas, Fabien Plasson, Nans Perrin, Marie-Christine Chaprier, Christophe Martin, Estelle Trémoulhac, Nadège Rivoire, Alexandre Vagnon, Etienne Careil, Paul Thiollière, Noël Fraisse, Pierre Bonnard.
Étaient absent-e-s :
Patricia Dumas donne procuration à Isabelle Baas
Christine Robin donne procuration à Marie-Christine Chaprier
Date de convocation : 28 février 2024
Secrétaire de séance : Paul Thiollière
OBJET : AEP : présentation et choix de l'interconnexion de secours
Notre schéma directeur AEP se termine et trois familles de solutions ont été étudiées :
- Raccordement au projet de Bourg-Argental qui va faire remonter de l'eau depuis le barrage du Ternay (ARA)
- Raccordement au Rhône via Eteize (ANSE)
- Raccordement au Rhône via Saint-Appolinard (CCPR)
Le choix de la commune se porte sur le raccordement au projet de la commune de Bourg-Argental, qui devrait être finalisé en été 2025.
L'eau ainsi produite sera très proche de celle que nous consommons actuellement, elle ne sera utilisée qu'en cas de nécessité, en période d'étiage notamment. La station de Taillis vert sera supprimée.
Le conseil municipal, après délibération, à l'unanimité,
AUTORISE Mme la maire à entreprendre toutes les démarches permettant la réalisation de cette interconnexion.
La maire
Céline Elie
Le secrétaire de séance
Paul Thiollière | b76ceed5-a74f-48ad-bd65-2c77202c79cb | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 1,872 |
Saksliste
SAKSLISTE FOR KIRKERÅDETS MØTE 4. - 5. JUNI 2003
Sak KR 19/03 Orientering om Kirkerådet
Sak KR 20/03 Referat- og orienteringssaker
Sak KR 21/03 Kirkemøtet 2003
Sak KR 22/03 Trosopplæring i en ny tid. Oppfølging av St.meld. nr. 7 (2002-2003). Sentralt prosjektsekretariat
Sak KR 23/03 Årsmelding for de sentralkirkelige råd 2002
Sak KR 24/03 Hovedplan for kirkelig reformarbeid
Sak KR 25/03 Oppnevninger
Sak KR 26/03 Opplysningsvesenets fond. Kriterier for tildeling av midler
Sak KR 27/03 Orientering om bruk av opptrappingsplan for kirkelig bemanning. Fremtidig prioritering av stillinger
Sak KR 28/03 Representasjon i Sjømannsmisjonens nye generalforsamling
Sak KR 29/03 Menighetsrådsvalg 2005 - Tiltaksplan
Sak KR 30/03 Publisering av liturgisk materiell
Sak KR 31/03 Regler om nominasjon ved utnevning av biskop
Sak KR 32/03 Valg av bispedømmeråd. Evaluering og forslag om endringer i regelverk
Sak KR 33/03 Nasjonalt organ for arbeid med overgrepsproblematikk SAKEN UTSETTES
Sak KR 34/03 Evalueringsnemnda - klagebehandling i Kirkerådet og habilitet | <urn:uuid:498078d1-94b0-4456-b017-ff2e1043d2f6> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nob_Latn/train | finepdfs | nob_Latn | 1,081 |
EMS PROFESSIONS
The Platinum Educational Group monthly newsletter is dedicated to EMS instructors, administrators, and providers. If you have any questions please reach out to us anytime either by email or call 616.818.7877.
In this edition:
1. It's Almost Time to go Back to School
3. Join Us in Maine for the Recipe for Success Series
2. Who is Platinum Educational Group, Exactly?
4. Facebook Photo Caption Contest! Win a $25 Olive Garden Gift Card
6. Article: Preventing Medical Errors: The Bottom-Up Approach to Just Culture
5. 2019 Platinum Educational Group Scholarships Awarded
7. Article: The Scholarly Column: How the Seasons Affect Attendance & the Learning Atmosphere in the College Setting
9. Article: It's Hot, Look Professional Anyway
8. Article: Copy Protection System
10. Appendix G/Platinum Planner Webinar Recording
12. And Much More!
11. EMS Appreciation Showcase: Jane Bedford
It's Almost Time to go Back to School
The dreaded words to both student and teacher alike no matter what age group it is. As EMS programs are gearing up for another amazing year of learning and teaching, we want to say good luck and we are here to help. We have programs for State Certification and National Registry prep; plus reporting, scheduling and skills tracking for labs, clinicals, scenarios, portfolio, and appendix G
requirements. Make this upcoming school year easier by looking at our solutions outfitted for EMS training institutions. You can read more about these products in this newsletter. Let's make this the best year for YOUR EMS classroom!
If you are still using paper and pencil, stop the time consuming madness! If you are using another electronic platform, you are paying more and receiving much less! Let us show you an easier and better way!
Make this upcoming school year easier by looking at our solutions outfitted for EMS training institutions! We have even made scheduling easy and at YOUR convenience! Learn more about how Platinum Educational Group can assist your program in this newsletter.
The Staff at Platinum Educational Group
what we do!
As Platinum Educational Group continues to broaden the versatility of their solutions for healthcare professions, as well as increase our audience, we would like to remind people of who we are and
We are staunch advocates for the highest degree of training for all EMS levels. We are proud to boast the best study prep and skills tracking programs for each.
"Platinum Educational Group is always ahead of the ever changing game!" - Dr. Kelly Weller Ed.D, RN, LP EMS-C, Program Director EMS, Lone Star College-Montgomery
Factoid: We have delivered over 180 new features to our customers, many at their request, since 2015!
Our Mission: Deliver valid and reliable testing, assessment, scheduling, skills tracking, and reporting solutions.
Our Vision: Every learner in the world can benefit from our solutions.
Join Us in Maine for the Recipe for Success Series
Day 1 (August 13, 2019): Instructional Techniques, Measurement, and Evaluation 8 AM to 5 PM (8 CE credits)
nearly guaranteed.
Methods and implementation of techniques to create an educational environment where a student's success is
Day 2 (August 14, 2019): The Poor Man's Guide to Moulage 8 AM to Noon (4 CE credits)
Designed to aid the instructor in creating realistic moulage and scenes without costing a fortune.
The Patient is Loaded for Transport, Now What? 1 PM to 5 PM (4 CE credits)
Designed to help participants prepare their students for what to do, say, and act after providing care at the scene and loading the patient for transportation.
Click to Register
Facebook Photo Caption Contest! Win a $25 Olive Garden Gift Card
July's Facebook contest winner received a gift card to Olive Garden! YUM!! ($25 value)
Congratulations to Tom Gerger who had the most "likes" on his photo caption!
In addition to special contests, each month we randomly select a profile that has liked our Facebook Page. That person/company receives an awesome "thank you" package from us! So, go ahead and give us a "like" YOU MAY BE OUR NEXT WINNER! June's awardee is Jim Miller from Remington, IN.
2019 Platinum Educational Group Scholarships Awarded Palm Beach State (FL) Paramedic Student Awarded National Scholarship
The 2019 EMS scholarship was awarded to student Nicholas Holland. Mr. Holland is enrolled in Palm Beach State's Paramedic program located in Boca Raton, FL. Nick has a life long dream to become a career firefighter for one of the large South Florida departments. He strives to help his community to the best of his ability. "The fire service is built on a foundation of honor, camaraderie, and pride in doing the right thing no matter what the circumstance." stated Mr. Holland. Congratulations from all of us at Platinum Educational Group!
View All Previous Scholarship Recipients Here
New Features Updates
By the Dev Team
NEW FEATURES: July, 2019
NEW FEATURES: June 2019
Platinum Educational Group Solutions for EMS Training Programs
Top Five Reasons to Use EMSTesting
True Computer Adaptive Testing Practice that mimics the format of the National Registry exam!
Over 5,000 question test bank; with questions FOR ALL provider levels!
Most Validated Solution available, over 160,000,000 responses to date!
Group Testing feature turns learning into a fun game!
EMSTesting can be used with any EMS textbook, regardless of publisher!
Join the hundreds of other programs that have adopted our solutions to make their EMR-EMT-AEMT-Paramedic program run as smoothly as possible! We offer the most reliable and valid testing on the market via EMSTesting. We provide the only Computer Adaptive Testing (CAT) testing prep program that mimics the National Registry Exam! We will help your program raise your pass rates and we offer a 100% guarantee* to back that!
"I use EMSTesting for all my classes. The platform is great, easy to use, and tech support is super responsive!" - Caroline Scoville, Owner/Educator, Caroline Scoville EMS
Easy Demo Scheduling!
Top Five Reasons to Use PlatinumPlanner
Ready for Appendix G changes since July 2018!
Customizable to meet YOUR program specific needs!
Accreditation Standards! Meets/Exceeds what accrediting bodies are looking for!
Provides students with a FREE mobile app that works both online and offline!
There is NO Institutional fee just a competitive nominal per-student fee!
In addition to testing, we also provide a complete skills tracking, scheduling and reporting solution called PlatinumPlanner. This flexible program tracks schedules, skills, and patient encounters. It assists in clinicals, labs, and scenario experiences. It generates reports for student progress, accreditation standards, and NREMT Portfolio requirements, and the recent CoAEMSP Appendix G changes! Platinum Planner also offers free preceptor training - something our competitors do not!
Do not waste time tracking your students with paper and pencil! Stop paying more for inferior software! We have an easier and more cost-effective clinical tracking solution!
"Platinum Planner has made our training documenting so much easier, and whenever I need help, their tech support is on it. The best documentation software out there!" - Kelly Whitacre, Training Officer, Frederick County Fire and Rescue Department
Easy Demo Scheduling!
By Valerie Amato, NREMT (Courtesy of EMSWorld)
In this three-part series, EMS World examines medical errors and preventable harm in the prehospital and in hospital settings. Medical errors are preventable events caused by procedural or communicative mistakes resulting in physical harm to or death of the patient. This series covers root causes of medical errors and how to implement measures to prevent them from occurring. The criticality of this systemic problem is indicated by a 2016 study conducted by Johns Hopkins University School of Medicine, which contends that medical errors are the third-leading cause of death in the U.S., citing "communication breakdowns, diagnostic errors, poor judgment, and inadequate skill" as primary causes of error. The study's data revealed an estimated 400,000 deaths occur every year in the U.S. as a result of medical error.
Read Full Article
The Scholarly Column: How the Seasons Affect Attendance & The Learning Atmosphere in the College Setting
By Regina M. Sportsman, RMA, CMA (AAMA), BA, MM, MBA
I have been in higher education for ten years with for profit schools. In all schools I have taught a variety of different students quarterly, in a semester format and six-week modules. Those schools with quarter or semester systems always allotted for a break of at least a week and a maximum of three weeks. With schools that have programs on a modular system, the six-week increments are continuous and there is only a small break during the holiday season during the winter.
Read Full Article
Policy on Unauthorized Publishing of our Content
By The Development Team, Platinum Educational Group
Attention School Administrators and Instructors!
Platinum Educational Group has been transparent and diligent in informing schools about the need to protect our copyrighted content against unauthorized publishing onto several different "study" websites on-line.
Per our terms and conditions (TOS): Platinum Educational Group explicitly prohibits the storing and/or retrieving, downloading, copying, cutting and pasting, transcribing, or otherwise duplicating or distributing, displaying, posting, or modifying any PEG content, information, or materials. All users must agree to the terms of service after creating their account and are reminded of the TOS and consequences of violation before they are allowed to take any tests.
Read Full Article
If you have any questions or concerns, please contact our Customer Support Team at 616.818.7877.
It's Hot, Look Professional Anyway
By John Todaro, BA, NRP, RN, TNS, NCEE (Courtesy of EMSWorld)
Recently I had a conversation with several EMS administrative personnel of varying titles. The subject was crews wanting hot weather uniforms for summer more specifically tactical shorts and t-shirts (in few cases polo shirts).
I should disclose that I live and work in Florida, where we have four seasons: somewhat hot, hot, very hot, and damn hot. So, I have some experience with hot environments and uniforms.
Read Full Article
Upcoming Conferences & Expos!
10/6/19 to 10/8/19 Savannah, GA - GAEMS 10/10/19 to 10/11/19 Lansing, MI - SMEMSIC 10/14/19 to 10/18/19 New Orleans, LA EMS World Expo 10/23/19 to 10/25/19 Reynoldsburg, OH OSFSI
All PEG Events!
News From Our Allies in Education
Every month we feature a key news snippet or other information from our allies in EMS Education. If you would like to connect and see how we can collaborate, contact us!
Site Visitor Workshop to be Held at ACCREDITCON 2020
The CoAEMSP is increasing its site visitor cadre and is seeking Paramedic educators and physicians to become site visitors for CoAEMSP. The training workshop will be conveniently hosted in conjunction with ACCREDITCON, May 27-31, 2020, in Louisville, for those applicants who have been selected to be site visitors. More details
More details
More details
NAEMT Annual Meeting - October 14th to 16th, 2019
Please join us for the NAEMT Annual Meeting in New Orleans, Louisiana, on October 14 to 16th, 2019. Held in conjunction with EMS World Expo, the events, meetings and receptions provide time for NAEMT members to engage and socialize with association leaders and colleagues from around the nation and the world.
National Registry Reaches All Time High for Nationally Certified EMS Professionals
The National Registry of Emergency Medical Technicians today announced that more than 400,000 EMS professionals are currently nationally certified at the EMR, EMT, AEMT or Paramedic level – the highest amount in the 48 year history of National EMS Certification.
FAEMSE 2019 Scholarship Recipients Announced
FAEMSE has officially announced the 2019 FAEMSE Foundation Scholarship Winners. Scholarships are awarded twice a year for students wishing to pursue training in Emergency Medical Services. Scholarship awards include $250 for EMT and
$500 for Paramedic.
More details
Ask the Customer Support Team
Q: My students have been reporting to me that they cannot take their tests when I activate Platinum Secure Testing. Is there any advice that I can offer them to help them gain access to their tests? A: Platinum Secure Testing is a secure testing browser designed to allow students to take online tests but prevent them from accessing other websites while they test or running certain applications like Messenger, Skype, or other communication applications. As it does require that students close these other applications before Platinum Secure Testing will allow them to take their test, they should always make sure they don't have any extra programs running in the background. Additionally, here is a list of things they could try:
Read Full Article!
Read past Q&A!
"I wanted to take a quick moment and comment on the absolute excellence of the platinum ed support service. I'm a student using their educational services, and I had some issues I needed help with. I was assisted by Mr. John Spencer, who helped me right away and was most communicative and efficient. I was very impressed and grateful.
Learn How Platinum Planner is Slaying Appendix G Changes
The Appendix G deadline has passed and the changes from CoAEMSP are in full effect! We want to make sure all educators are organized and prepared. We believe our software is the most equipped to help you be just that!
This prerecorded webinar will dive into how specifically Platinum Planner faces the upcoming Appendix G challenges. It is recommended that reviewers will have already watched a taped webinar on Appendix G by Gordy Kokx that can be found at the CoA website. It is also recommended the participant already has a basic understanding of the function of Platinum Planner or similiar software.
If you have ANY questions about the upcoming Appendix G changes or how we can help your program be best prepared, contact us. We are here to help!
1 Hour Recorded Platinum Planner/Appendix G Webinar (Watch Now)
Does your Program need Student Access Cards or Credit?
By John Zimmer, Client Relations Manager
Many programs still need to gain EMSTesting or Platinum Planner student access. There are three ways students can gain access into our programs:
1. EMS programs can purchase student access credit or cards directly through Platinum Educational Group; then the students reimburse through tuition or lab costs.
3. Students can purchase access from our websites directly (EMSTesting, PlatinumPlanner, PlatinumTests) using their own credit/debit cards.
2. Students can purchase access cards through their institutions' bookstores.
If you need student access for either EMSTesting, PlatinumTests or Platinum Planner, contact John Zimmer at 616-490-5395 or email EMAIL.
If your annual license ends soon, please renew prior to expiration to avoid an interruption in service. If you have questions about your license renewal, contact John Zimmer at EMAIL.
Customer Showcase: Jane Bedford
Every Month we give a shout out to one of our valued customers! This month we would like to give a shout out to Jane Bedford formerly of Nature Coast EMS.
On June 18, long time EMS leader and Director of Education Jane Bedford, retired from a 40 year career in EMS. According to her mentors, Jane was an "out-of-the-box thinker and a "get it done" type of person. No project was too difficult to tackle. Jane, who was instrumental in many lifesaving projects, also spearheaded the creation of the Nature Coast Emergency Medical Institute, an EMT/Paramedic school in Citrus County, FL.
Jane was also recently awarded the Larry Jordan Hall of Fame award. The late Mr. Jordan served as a bureau chief for the EMS office and is cited as the visionary for much of what we have today in EMS here in Florida. Congratulations to Jane for receiving this hard earned and well deserved award.
Enjoy retirement from all of us at Platinum Educational Group! Thank you for your dedication to education and years of EMS service! | <urn:uuid:6514bc31-3333-4660-a54d-d78236c6279a> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 16,262 |
Lei n° 127 de 30 de maio de 1983.
Dispõe sobre a criação do Escudo do Município de Mata Roma e dá outras providências.
O Prefeito Municipal de Mata Roma
Taco saber que a Câmara Municipal de Mata Roma, Estado do Maranhão, aprovou e eu sanciono a seguinte lei:
Art. 1º - Fica criado o Escudo do Município, o qual juntamente com a Bandeira e Hino representam os símbolos municipais;
Art. 2º - O Escudo do Município é representado por uma árvore idêntica à da Bandeira, tendo à esquerda a palha da palmeira e a direita um ramo do jaborandi e uma faixa inclinada da esquerda para direita com o lema: "Confiança e Progresso".
Art. 3º - A árvore simboliza nossas matas, a palmeira e o jaborandi, nossas principais riquezas, o lema Confiança e Progresso, a sinceridade de seu povo e o desenvolvimento de Mata Roma.
Art. 4º - O Escudo será impresso em papéis oficiais de uso nas repartições públicas municipais.
Art. 5º - Esta lei entrará em vigor na data de sua publicação, revogadas as disposições em contrário.
Mando, portanto, a todas as autoridades a quem o conhecimento e execução da presente lei pertenç.
cerem que a cumpram e façam cumprir tão inteiramente como nela se contém. O Sr. Secretário o faça imprimir, publicar e ocorrer.
Gabinete do Prefeito Municipal de Mata Roma
aos 30 dias do mês de maio de 1983, 161º da Independência e 94º da República.
PREFEITURA MUNICIPAL DE MATA ROMA
João Bernardo Neto
Prefeito Municipal | 3229b3c3-c188-4320-bce5-62ba0a51c592 | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/por_Latn/train | finepdfs | por_Latn | 1,437 |
Temeljem članka 13. Izjave o osnivanju društva sa ograničenom odgovornošću CIVITAS BULLEARUM d.o.o. te Odluke člana Uprave društva od dana 21.02.2018. godine, član uprave-direktor Marko Milevoj dana 02.03.2018. donosi:
**OBAVIJEST O ODABIRU NAJPOVOLJNIJE PONUDE**
1. Prodavatelj: Civitas Bullearum d.o.o., Trg J. B. Tita 10, Buje, OIB 83947266567
2. Predmet prodaje je:
Vrsta vozila: N1-teretni automobil, marka vozila: SSANGYONG, tip i model vozila: ACTYON, SPORT 4X4 FREE, broj šasije: KPACA1EKS7P014566, proizvođač, država, u prometu od: SSANGYONG MOTORS, KOREJA, 2007., snaga motora u KW: 104, kubikaža CCM: 1998, boja: SREBRNA – S EFEKTOM, broj sjedišta: 5.. Teretno vozilo je rabljeno i nije u voznom stanju, te je odjavljeno.
3. Naziv ponuditelja čija je ponuda odabrana za sklapanje ugovora o nabavi:
CAR CENTER d.o.o.
Čepljani 1a
52470 Umag
OIB 09964401214
4. Cijena odabrane ponude: sa PDV-a iznosi 5.000,00 kn
5. Razlozi isključenja i odbijanja ponuda:
Ne postoje razlozi za isključenje i odbijanje ponuda.
6. Razlog odabira, obilježja i prednosti odabrane ponude:
Ponuda ponuditelja CAR CENTER d.o.o., Čepljani 1a, 52470 Umag, OIB 09964401214 jedina je pristigla i valjana ponuda.
Obavijest o ishodu nadmetanja dostavlja se ponuditeljima na dokaziv način i objavljuje na Internet stranici Društva.
Buje, 02.03.2018.
Član uprave-direktor:
Marko Milevoj
CIVITAS BULLEARUM d.o.o.
52460 BUJE, Trg J.B.Tita 10
OIB: 83947266567 | <urn:uuid:20133782-f58c-4f37-8c19-45cc063e38d3> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/hrv_Latn/train | finepdfs | hrv_Latn | 1,465 |
The Unique Value We Bring To Education
1. CHILD CENTRED EDUCATION
2.EDUCATOR FRIENDLY MATERIAL
3. OUR EDUCATIONAL "TRI‐LOSOPHY"
Our paramount goal is to bring life to learning as we equip families and educators to raise children of good character.
Children who are fully empowered with 21st CENTURY SKILLS – critical thinkers and problem solvers – able to take their place in the world of today – and of tomorrow.
Children who will mature into Godly men and women of faith and love, who seek justice and love mercy; the hope‐bearers committed and equipped to create a better world, a people set apart for God's purposes!
Education tailored to fit the unique needs of your child, rather than the reverse.
I. Tailor To Your Child's Subject Needs And Interests
– We offer a modular subject selection
At Love2Learn, we do not dictate your subject selection, rather we are here to guide you in your selection.
Our Curriculum isMODULARin its design; consequently you are NOT required to order the full range of subjects we offer in our Disciplined StudiesandContent Studies.
The beauty of a modular curriculum is that you have the freedom to choose the subjects and tailor‐make an education for your child.
It is after all your child and your homeschool. Shouldn't it then also be your decision?
II. Teach In Your Child's Learning Language
– We cater for Auditory, Visual and Kinaesthetic learning styles
We seek to engender a life‐long love of learning via the inclusion of beautiful, full‐colour, photo‐rich, "living" books and the incorporation of hands‐on activities as well as internet links, so that Visual, Auditory and Kinaesthetic learning styles are accommodated in a FUN way!
A child's learning style preference impacts how they assimilate and retain information.
Another word for learning style is LEARNING LANGUAGE.
The incorporation of material and activities that cater for Visual ("See it…"), Auditory ("Hear it…") and Kinaesthetic ("Do it…") learning preferences means that your child is able to cover the material in the "language" that they "speak".
When you accommodate your child's unique learning style, you impact how they assimilate and retain information.
In essence, when you start talking "their language", you aid their ability to grasp and comprehend; and this naturally engenders in them feelings of success and in turn boosts their confidence!
From there it snowballs…!
Because then you find theirquality of workimproves… And with that, so does theirself‐esteem. They developself‐knowledgeandunderstandhow they learn, which further improves their study skills. All this combined leads to an exponential growth in theirmotivation to learn!
And, all this is possible in the confines of intimate, nurturing educational environments that one typically finds in a homeschool and Cottage School.
AVISUALlearner learns optimally through their sense of sight. They enjoy bright pictures and pictures that move, e.g. DVD's and movies.
AnAUDITORYlearner learns optimally through their sense of hearing and speech. They enjoy listening, speaking, acting out, sounds, rhythm and music.
AKINAESTHETIClearner learns optimally through movement. They enjoy making and building things with their hands, touching and moving around. They also enjoy acting out. Body motion is key.
Learners enjoy learning and teachers (that's YOU!) enjoy teaching!
At Love2Learn, we recognise that in every family, no two children are alike. In a homeschooling context, this often means that the approach one used with the elder child does not always work with the younger! In a family of three children, there may be one KINAESTHETICLearner, oneVISUALLearner and oneAUDITORYLearner. Love2Learn has tailored its Curriculum to accommodate all three learning modalities all at the same time!
THERE IS THUS NO NEED TO PURCHASE THREE SEPARATE CURRICULA!
LOVE2LEARN AND KINAESTHETIC LEARNERS:
AKINAESTHETIClearner would prefer to make a volcano rather than learn about one out of a book. Love2Learn Curriculum ensures that every day, KINAESTHETIC learners, especially in the primary school years, are offered hands‐on activities which are relevant, fun, simple to do and which tie in directly with the topic being studied.
These activities are simple to complete and are often introduced via step‐by‐step, full‐ colour photographs that make "doing" a pleasure!
A number of science experiments are prescribed right from Grade 0. In the earlier grades most of the apparatus required is found in the average home.
Hands‐on activities are incorporated into subjects such as History, Geography, Botany and Zoology, Technology, Bible, Science, Human Anatomy, Microbiology, Ecology, Music, Practical Art, Computers and more.
LOVE2LEARN AND VISUAL LEARNERS:
VISUALlearners enjoy the beautifully illustrated and photograph‐rich, full‐ colour, living books. Computer software is also supplied as an additional resource for a number of subjects. This software is visually very engaging. However, it is sometimes not enough for a visual learner to interact only with a vibrant, full colour picture.
They want the picture to MOVE! Video Footage and Virtual Tours: Movies and video clips in our Internet Enrichment Programme capture the imagination of these learners. For example, if they are learning about Volcanoes in Geography, they will watch a Volcanic Eruption on the Internet. If they are learning about Phases of Matter in Physics, they watch an animated movie which visually demonstrates how a solid changes to a liquid and then to a gas, at a molecular level.
LOVE2LEARN AND AUDITORY LEARNERS:
AUDITORYLearners are captivated by the numerous discussions and read‐aloud sections every day. They too respond very well to the auditory component of our Internet Enrichment Programme. For example, if they are learning about World War I, they will listen to an original audio interview with a World War I Nurse who worked on the field, or a soldier's experiences in the trenches.
III. Children Own Their Learning Process
– They become independent learners
For education to be truly effective, our children must ultimately become INDEPENDENT LEARNERS.
And therein we believe lies a vital key to the difference between "HOME‐schooling" and doing "SCHOOL‐at‐home".
"HOME‐schooling" is not so much about us as parents "teaching", in the traditional sense of the word; rather, we need to be encouraged to see our role more as FACILITATORS TO LEARNING.
Following is a SIMPLE illustration of what we mean...
Picture three distinct elements in the education process:
1) Resource Material
2) Educator
SCENARIO 1:
Using a "good" and "bad" Maths teacher example…
Step 1:TheEducatorinteracts with and digests theResource Material;and then the Educatorprepares the lesson…
+
Step 2:With greater or lesser degrees of competence, theEducatorthen imparts her knowledge and "teaches" theStudent.
Broadly speaking this is the modus operandi in mainstream schools; and in many respects, depicts a typical "SCHOOL‐at‐home" approach.
The nett result is that the student's grasp of the material is heavily dependent on the Educator's ability to interpret the material and "teach" it to the student (child). Hence we can all relate to the typical comments like, "I did well in Grade 5 in Maths because I had a "good" teacher, but I almost failed Maths in Grade 7 because I had a bad teacher"
***********************
SCENARIO 2:
Apply the mind‐set that the Educator (Parent / Teacher)is there tofacilitate learning...
Step 1:TheStudentis put in direct contact with theResource Material, and encouraged to discover for themselves, whilst the Educator facilitates!
Now you start to see what we call "HOME‐schooling" emerging!
InScenario 2, where we as the Educator act more as a facilitator, this affords our children more chance for self‐discovery! It is an enabling focus which encourages more two‐way discussion and interaction!
The Net Result:
A "HOME‐schooling" approach to education is both reassuring and liberating for parents; not to mention, also being a great catalyst for birthing independent learners in our children!
Be encouraged Moms and Dads as you homeschool; you are busy with a task that will impact generations!
Given all of the above then, you may well ask, "What does "HOME‐schooling" with a view to creating independent learners, look like at a practical level?"
We would suggest that it should include – but by no means be limited to:
- A recognition that all of life is homeschooling. After all, why would we think we can separate learning from everyday life? Why would we even want to?
- Encouraging learning – and by this I mean REAL comprehension and understanding; and not just parrot‐fashion memorisation.
- Exposing our children to great literature and, well‐written literature. There can be little doubt that what you feed the mind, i.e. that which you put into it; you can expect to be evident in the fruit. E.g. exposing them to great and well‐written literature will equip them to speak and express themselves well and eloquently; and in turn this will permeate through to their written communication too.
If, as we "HOME‐ school" our children, we can encourage them to become independent learners, it is not much of a stretch to expect that they will, in the process, acquire a life‐long love of learning…
And if we can engender this in our children, then the "battle" is all but won, because everything else flows from there!
Having the goal of "excellence in home education", does not imply the need to be the best, or to create, "experts"; rather it implies the need for diligence, commitment and perseverance! The former is a recipe for self‐induced stress, whereas the latter engenders God‐honouring character; and surely it is this that should be our overriding goal as we seek to educate our children?
"
Let children alone...
the education of habit is successful in so far as it enables the mother to let her children alone, not teasing them with perpetual commands and directions – a running fire of Do and Don't; but letting them go their own way and grow, having first secured that they will go the right way and grow to fruitful purpose. " ― Charlotte Mason
IV. Eliminate Stressful Examination Overload
– Narration: An innovative assessment tool
We often get asked the question,
"How will I know if my child is ready to go to the next grade level, if I don't give them tests and exams?"
Good question!
Here is the answer…
At Love2Learn, we believe that you do not need regular cycle tests and exams to determine whether your child is comprehending the material that they are covering.
"Education is the habit of attention; and the hallmark of an educated person is someone who can pay attention." ‐ Charlotte Mason
This similarly implies the ability to retain knowledge for very long periods of time. The ability to retain what you learn is key to education.
Learning to pay attention is not necessarily something that we are born with... it is a skill which needs to be carefully, patiently and lovingly developed; and honed over many years!
One of Charlotte Mason's main pillars of her educational philosophy is the concept of education being a discipline. And she inferred this to mean the discipline of habits. One of these habits to be formed is the habit of paying attention.
Love2Learn considers NARRATION to be FUNDAMENTAL!
NARRATION builds the habit of attention without the need for cycle‐tests and stressful examination overload!
Consequently, in order to support you in making this a daily habit, narration is systematically included in every lesson!
Children must do the work for themselves. They must read (listen to) the given passages and tell back what they have read (heard). Charlotte Mason terms this the "Act of Knowing".
"Narration is the cornerstone of Charlotte Mason's philosophy of education."‐ Penny Gardner.
Charlotte Mason claimed that "The simplest way of dealing with a paragraph of a chapter is to require the child to narrate its contents after a single reading. One reading, however slow, should be made the condition."
Education demands a conscious mental effort, from the scholar, the mental effort of telling again that which has been read or heard. That is how we all learn, we tell again the matter we wish to retain. The method is as old as the mind of man, the distressful fact is that it has been made so little use of in general education.
Why and how do you apply Narration within a homeschooling context?
One of the many reasons why Charlotte Mason advocated narration was because it is one of the most natural forms of learning for a child. Children are born with a curiosity and interest to discover as much about the world around them as they can. They then proceed to tell everyone around them what they have discovered. This is narration. They have discovered something amazing which has become their own knowledge and they want to tell it. This is
what happens when children tell and share with their parents at the dinner table, things they have learnt. This is a form of spontaneous narration which is encouraged in the younger years.
Keeping this in mind, when your children are asked to narrate back in a curriculum context, appreciate that we are helping them learn a variety of subjects and material using one of their natural forms of learning.
However, we recognise that all children are unique, with different personalities and learning styles. Consequently, for some children, narrating back what they have just learnt can take a while to become quick and easy for them. This is even more the case if they are older or a first born, as they have never really encountered narration in a 'formal' context before. In this instance it is valuable to find a style of narrating which suits each child. This might take a little while to figure out and it might change over the years, but we would encourage you to persevere, because often children might start off being slow to narrate back, but after a couple of months or even a year or two or three, narration can become easy and quick to them.
Remember:
It is about developing in our children, the habit of paying attention, in order for them to be able to narrate back what they remember!
As with almost any habit, NARRATION will take time to develop. No matter how long the development may take, the benefits and fruit of persevering with narration will be with them for the rest of their lives.
The "Fruit" of Narration
The "fruit" of what happens when we encourage our children to acquire thehabit of paying attentionthrough the art of Narration, are:
1.When we read to our children, they have to listen/ pay attention.(This may sound a little obvious, but the reality is they are not going to be able to narrate back anything if first and foremost, they don't listen / pay attention.)
2.They then have to process and synthesise the information they're taking in, in order to try and make sense of it and in order to be able to narrate back with any kind of intelligence, relevant to their respective age level. (They may well not use the same phrasing and terminology the author of the book you read from uses; but they can nevertheless work their narration to what they understand.)
3.Whilst narrating, they need to speak out confidently(not mumble into their chest, whilst looking at the floor). Over time, they will become very comfortable with the sound of their own voice. We all know adults who are petrified of public speaking ‐ this will not be an issue for a child who is used to hearing the sound of their own voice day after day, month after month and year after year, as they confidently narrate back to their parents/educator.
4.As opposed to written narration, verbal narration requires a child to learn to think on his feet– the need to immediately process the knowledge just acquired.
5.More than this though, they also need to learn to order their thoughts, so that they narrate back in the appropriate sequence or order, as the situation requires. (Small children tend to struggle initially with putting the beginning in the beginning, the middle in the middle and the end at the end. When we read them a story and then ‐ to test their comprehension ‐ ask them to narrate back what they can remember; more often than not, they will speak back the last thing they heard, because this is what they more readily remember. Over time ‐ and with repetition ‐ they will acquire the ability to order the information in the correct sequence.
Recognise the priceless LIFE‐SKILL your child will acquire in and through NARRATION and the habit of paying attention! And this skill will prove to be invaluable at University, in their profession and also in business in later years to come!
How does one find a child's preferred style of narrating?
1. Use their preferred learning style to guide you.
This will also make narrating fun for you and for them! For example, if a child is an AUDITORYorKINAESTHETIClearner, ask them to pretend to be a reporter, reporting about the volcano that just erupted. Or if your child is aVISUALlearner, ask them to draw a picture with one sentence describing what they have learnt. Drawing and painting a picture is a form of narrating, especially in the younger years, so please continue to encourage your child to do so. (Oral narration is still important as they are also developing other skills as they speak back to you.)
2. Keep in mind their personalities.
For example, some children who love talking can narrate the first chapter of a literature book off the bat. Others may want to act it out. Other children may need to just listen (or read in the older years) the first chapter to gain a picture of the story in their mind and they will narrate from chapter two. Asking your children questions to get 'the ball rolling' so to speak, is also a fine way of narrating. To try and keep narrating fun and relaxed, sometimes we need to incorporate a variety of ways for children to narrate.
Having to narrate forces children (and adults) to think.
Narration also forces children to change the way they listen and absorb the information that they are learning about. The information starts to become their own. This change of thinking is a process, so be prepared to persevere!
Narration for ongoing Assessment
In the above process ‐ incorporating both verbal and written narration ‐ you as the parent/
educator have the chance to conduct valuable, ongoing formative as well as summative assessment of your child's grasp of the material you cover, day in and day out.
You do not then necessarily also need a test in order to determine what they know and what they don't know.
2
VALUE
EDUCATOR FRIENDLY
MATERIAL
Working with Love2Learn, you as the educator have very limited admin responsibilities. This makes space for your own creativity and ensures maximum enjoyment for you too!
I. A Daily Companion And NEW Best Friend
– Engine Room (Lesson Plans) with every subject
We have taken the headache out of lesson preparation. Love2Learn offers an ENGINE ROOM (Lesson Plan) for each subject from Grade 1 level (including some Grade 00 and Grade 0 subjects) right through to Grade 9; so no more late nights designing lesson plans!
With Love2Learn's Engine Rooms, which will become your daily companion, there is no lesson preparation required on your part! We've planned the lessons for you ‐ Hands‐on activities, narration, written output, video and internet activities, science experiments and more! Simply sit down and enjoy discovering together with your children.
Each subject's Engine Room is designed to cover all of the material we supply for that subject, over a period of 36 weeks (180 days); and you have complete flexibility as regards how you divide up these 36 weeks ‐ in terms of incorporating holidays and the like ‐ across your year.
With our Engine Rooms there to guide and support you, you have the flexibility to work at a pace that suits your child and allows for your own creativity to come to the fore!
Once your child reaches International GCSE and AS‐Levels (Grades 10 – 12), all the scopes of work, assessments and memoranda (where applicable) are supplied viaMyCollegeOnline, the learning platform offered byImperial International College‐Online Education for High School, Love2Learn's sister company.
II. Teach Multiple Grades At Once
– A major plus for Cottage Schools and families with >1 child
A particular feature of Love2Learn is that itsContent Subjectoffering (viz. Bible and Character Development, History, Geography, Biology, Science etc.) can be taught to multiple grade levels simultaneously using oneContent SubjectLEVEL that bridges the group of children. The output from each child will then be different,
Naturally you would expect a higher standard of output from the oldest scaling down to the youngest.
Subjects in our CONTENT STUDIES can bridge up to THREE CONSECUTIVE GRADE LEVELS between oldest and youngest child being taught at the same time!
Picture the scene…
A homeschooling mother is trying to teach history at the same time to her three children who are in Grades 1, 2 and 3 respectively. To her Grade 1 child she says: "Today we are learning about old cars." To her Grade 2 child she says: "Today we are learning about the French Revolution." To her Grade 3 child she says: "Today we are learning about World War II." Stop throwing the paper aeroplane! Listen to me! Juice break is later! No, not World War I, World War II! OK which one of you is doing the Industrial Revolution… sorry, I mean the French Revolution…! Ugh! What were we talking about again?"
You can just imagine the chaos!
The mother is trying to split herself into three pieces, attempting to deliver a comprehensive lesson about three different aspects of history all at the same time! She ends up feeling frazzled. Her children have learned very little to nothing at all and everyone is frustrated and demoralised.
Now, picture a different scene…the Love2Learn‐One‐Room‐Schoolhouse way...
A mother is teaching the science of light and lenses at the same time to her three children who are in Grades 1, 2 and 3 respectively. To all her children she says: "Today we are learning about light and lenses." It looks better already, doesn't it? The mother would begin by reading aloud from the photo‐rich, full‐colour, Love2Learn Curriculum book on the subject of light and lenses. The children would look at the colourful pictures together and discuss their understanding of the topic. Next the whole family would make a pinhole camera together. Then, if time permits, they would log onto the internet and view a short movie on the topic. Finally, each child would have the opportunity to do a verbal narration on the topic.
Then, to her Grade 1 child she says: "Draw a picture about what you learned today." To her Grade 2 child she says: "Draw a picture about what you learned today and write one good sentence about what we covered" To her Grade 3 child she says: "Draw a picture about what you learned today and write me a paragraph on how light passes through a lens."
The whole family has completed the same lesson, but each child has interacted with the material at their age appropriate level. The mother maintains her sanity and the children have each learned something. As an added bonus, the younger children have benefited from the "trickle‐down" effect due to the participation of their older siblings.
The one‐room schoolhouse is not a Love2Learn Curriculum invention, rather it has existed for over a century. From the above example, you can appreciate how it allows for effective, simultaneous multi‐level teaching; and Love2Learn'sContent Subjectare all designed around this concept.
III. Easy And Effective Assessment – Narration supports ongoing assessment
UnderChild Centric Education, we explained the advantage to children of usingNarration as a means of Assessmentbecause it helps build into children the habit of paying attention. But Narration has a dual benefit which also helps you as the educator.
Narration is a tool that helps you conduct ongoing evaluation and assessment.
After each lesson, ourEngine Roomprompts you to ask your child to recount their understanding of the material covered in that lesson. You are then able to immediately gauge their level of understanding. Contrast this with giving them a cycle‐test or exam in 3 weeks' time; only to then discover that they did not understand the material you covered in today's lesson!
You don't need a test or exam to tell you what your children know and don't know, because having them feed back to you daily, either via verbal or written narration, gives you a clear picture of what they know and don't know.
IV. Cost Saving Through Amortisation – Subject and resource sharing
Another VERY attractive feature of Love2Learn's offering is the fact that if you are educating more than one child/student in the same Grade level, you are able to significantly amortise your costs and save because you need order the main subject itself once only for one child; and then add just the "Extra Consumable Workbooks" for that subject (if applicable) for the 2 nd and even the 3 rd student. Consequently up to 3 students at a time get to share the "non‐ consumable" book(s), but each has their own copy of the "consumable" workbook(s).
This amortisation goes further, because the following year – as either his younger sibling (in homeschooling) or the students in the previous Grade level (in Cottage Schooling) move up to the next Grade, e.g. Grade 2 moves up to Grade 3 – given that you still have all the "non‐ consumable" book(s) from the previous years' Grade 3 child/students, you need order just the "Extra Consumable Workbooks" for the new Grade 3 child/students (again up to as many as 3 students at a time sharing!)
But wait, there's more ‐ lol… This amortisation goes EVEN further… if a subject comprises only "non‐consumable" book(s) in its entirety, then you do not need to reorder that subject again, as younger siblings / new students can simply share these non‐consumable books. The result is a further significant cost‐saving as you proceed down the years of educating multiple children / Grade levels of students.
Our Educational "Tri‐losophy" is composed of a dynamic blend of three separate educational philosophies; namely Charlotte Mason and Classical Education, combined with our own Homeschooling journey stretching back to 2000.
I. Give Children A Broad, Rich And Varied Education – A Charlotte Mason philosophy
Charlotte Mason's educational philosophy has had a marked influence on the design of our curriculum, especially in the foundational and intermediate levels (primary school).
"The mind feeds on ideas and therefore children should have a generous curriculum." –Charlotte Mason
She advocated a generous curriculum with many subjects and many books thereby allowing the child to make associations between a variety of topics.
In essence, CM's argument was that when educating a child, if you choose to build on a foundation the size of a matchbox, you will be limited in what you are able to build. However, if you choose to build on a foundation the size of a rugby field, you are able to build something of significance. CM advocated we,"Expose children to a broad, rich and varied curriculum in order to give them many hooks on which to hang hats of knowledge".
For this reason, Love2Learn offers a host of additional subjects and enrichment that extends way past the confines of mainstream schooling; e.g. Critical Thinking, STEM, Computing, Latin etc. (You will find more information underHow To Choose Your Subjects.
II. Expose Children To "Living" Books – A Charlotte Mason philosophy
We believe there is nothing more effective at dampening a love of learning, than using dry, dull and lifeless, black and white textbooks!
That said, being full‐colour does not necessarily guarantee that a book would be labelled a "living book".
A "living" book is devoid of dumbed‐down twaddle! Quite simply put, it is a book that makes a child WANT to turn the page
‐ a book that captures the imagination
‐ and captivates and escalates a child to new planes and levels of thinking!
At Love2Learn, we strongly advocate the use of "living" books; and the elimination ‐ wherever possible ‐ of dull, lifeless textbooks and endless worksheets.
History, Geography, Botany, Zoology, Science, Archaeology, Ecology, Microbiology, Anatomy, History of Art, History of Music and more, are presented in visually appealing, full‐ colour, bright, photograph‐rich books, written in a literary fashion wherever possible, by people who are passionate about their subject. Their passion shines through the pages and awakes a passion in their readers.
" " ― Charloe Mason One more thing is of vital importance; children must have books, living books; the best are not too good for them; anything less than the best is not good enough; and if it is needful to exercise economy, let go everything that belongs to soft and luxurious living before letting go the duty of supplying the books, and the frequent changes of books, which are necessary for the constant stimulation of the child's intellectual life.
There are numerous advantages to exposing a child to books and resources of this nature, to mention just a few:
- Working with books that are engaging means better recall!
- The material covered leaves a lasting impression!
- Being engaged in the tactile‐rich environment that is books, reduces a child's exposure to harmful screen time!
PS As an added bonus it also guarantees you an heirloom library of "living" books that both you and your children will love!
Ultimately for us, of the 1000+ books and resources that make up Love2learn Curriculum spanning Grades 00 ‐ Grade 9, the Bible is unequivocally the most important living book, inspired by a living God!
For the Word of God is living and active. Sharper than any double‐edged sword, it penetrates even to dividing soul and spirit, joints and marrow; it judges the thoughts and attitudes of the heart. Hebrews 4:12
III. Develop In Children A Life‐Long Love Of Learning – A Charlotte Mason philosophy
With Love2Learn's subject offering, not only will you be able to maintain a high academic standard, but you will be able to offer a far broader, richer and more varied education than your child is likely to ever receive at a conventional school.
A home‐grown education that is relevant and meaningful,
an education that inspires a life‐long passion and love of learning!
IV. Creating Thinking Adults With A Strong Moral Base And Upright Character
– AClassical Education philosophy
There has been a worldwide renaissance and renewed interest in classical methods of education.
A Classical Education is a process of training the mind, focusing on the incorporation of Latin, Greek, Mathematics, History, Geography and Classical Writing, Sciences, Music and Art. Critical thinking and the conscious and purposeful development of logic is its banner supported by an extraordinary foundation in language and expression. A classically trained student should have mastered the skill of speaking eloquently and writing in vigorous English.
Today's education is almost a direct inversion of the old classical emphasis on how to think and what to do;
the political and vocational emphases of today's education teach students, not how to think and what to do, but what to think and how to do.
Its political goal is to use schools to change culture, and its practical goal is to change students to fit the culture.
– With acknowledgement to Martin Cothran, "What is Classical Education", Memoria Press.
The structure of Classical Education is loosely divided into three stages:
1.The Grammar Stage (Grades 0 – 6)
2.The Dialectic Stage (Grades 7 – 9)
3.The Rhetoric Stage (Grades 10 – 12)
Educating classically according to these three stages is known as theTriviumand develops a high degree of mental dexterity, well‐honed reasoning ability and impressive language skills.
1. The Grammar Stage Grades 0 ‐ 6
The Grammar Stage is characterized by the development of a firm foundation of facts pertaining to each field of study, the classification of that knowledge and memorisation of basic facts.
Children in Grades 0 ‐ 6 are eager and ready to absorb information and enjoy the singing and memorising.
This phase is primarily characterized by the learning of facts. We like to call it the "What?" stage.
2. The Dialectic Stage Grades 7 ‐ 9
The Dialectic Stage begins with the maturing of abstract thought. We could assign the terms "Why?" and "How?" to this stage.
This stage is characterized by the emergence and careful honing of analytical, logical thought.
The focus is to teach our children to be logical, precise and thoughtful. Cause and effect, root causes, relationships between subjects and topics, and how everything fits together, are the areas of focus for a student in this stage.
"The study of logic commences, and the student begins to analyse and evaluate the great ideas of the ages. Logic further trains the mind and affords the student the skills he needs to properly assess what he reads. He also begins to inter‐relate the bits of knowledge he has accumulated, determining the process of cause‐and‐effect and synthesising the various branches of knowledge into a unified whole." ‐ Beth McKain
" " – With acknowledgement to Martin Cothran, "What is Classical Education", Memoria Press. The most important employment skills—and the skills that many employers say are the hardest to find today—are basic thinking skills. This was what a liberal arts education taught.
3. The Rhetoric Stage Grades 10 ‐ 12
The Rhetoric Stage is generally accepted to follow the first two stages. Susan Wise‐Bauer explains this stage beautifully when she states "The final phase of a classical education, builds on the first two. At this point, the high‐school student learns to write and speak with force and originality. The student of rhetoric applies the rules of logic learned in middle‐school to the foundational information learned in the early grades and expresses her conclusions in clear, forceful, elegant language."
As mentioned above, Love2Learn has borrowed elements from Classical Education, which has specific emphasis in the Senior Phase (Grade 7 onwards).
You may wonder why Latin is so important. After all, it is a dead language. However, the study of Latin develops orderliness of mind and discipline of character, whilst at the same time, building language and vocabulary skills. (See: Why does Love2Learn advocate the study of Latin?)
V. Equipping Children With 21 st Century Skills – We have been doing this for years!
In education circles, the current buzz‐word is"21st Century Skills"; and a lot of attention is being given to trying to equip students to acquire these skills.
For close on a decade now, Love2Learn has been offering resources as both "enrichment" as well as fully‐fledged subjects, which address most ‐ if not ALL of these so‐called 21st Century Skills.
What are these so‐called "21st Century Skills"?
In response to the information age and globalization, a new set of life, social and career skills has been identified by educators and employers, as critically important for students, in order for them to be successful in the 21st century.
When most workers held jobs in industry, the key skills were knowing a trade, following directions, getting along with others, working hard, and being professional—efficient, prompt, honest, and fair.
To hold information‐age jobs though, students also need to think deeply about issues, solve problems creatively, work in teams, communicate clearly in many media, learn ever‐ changing technologies, and deal with a flood of information.
The rapid changes in our world require students to be flexible, to take the initiative and lead when necessary, and to produce something new and useful.
These skills have been universally labelled as21st Century Skills; and broadly speaking, they constitute the following:
- Critical Thinking‐ includes problem solving, reasoning, analysis, synthesising and interpreting information etc.
- Creativity– includes innovation, artistry, curiosity etc.
- Cross‐cultural Awareness and Understanding– includes multicultural and ethnic literacy, global awareness, humanitarianism, civic, ethical, and social‐justice etc.
- Collaboration‐ includes leadership, teamwork, cooperation, problem resolution etc.
- Computer literacy– includes ITC (Information and communication technology) literacy, media and internet literacy, computer programming etc.
- Communication– includes oral and written communication, public speaking and presenting, listening, imaginative story‐telling etc.
- Career / Self‐direction‐ includes life‐long learning, self‐direction, perseverance, planning, self‐discipline, adaptability, initiative etc.
Given the enormous amount of wasted time students have to contend with every day in mainstream schooling, coupled with the constraints that is the system‐centric school environment, it is not surprising that schools are hard‐pressed to teach and inculcate these skills, yet this in no way detracts from the reality that students desperately need them!
IT IS IMPORTANT TO RECOGNISE THAT 21ST CENTURY SKILLS DO NOT REPLACE ACADEMIC LEARNING GOALS.
Students still need to become proficient readers and writers, even though they may be learning and publishing on technologically innovative platforms!
Character is the person, academics is the tool. If the focus is only on academics, the character is too weak to properly wield this tool; if the focus is only on the character, we have not equipped our children academically, with the tool to wield.
The need for a working grasp of
‐ Katherine von Duyke
Science and Mathematics ‐ as well as being able to learn from the lessons History has to teach us ‐ are just as important and essential for today's 21 Century learners, as they have always been.
The challenge before us in educating our children, is to combine 21st Century skills with a rigorous curriculum, so that students will have a healthy balance of abilities and character to deploy into their world and spheres of influence.
This idea of all education springing from and resting upon our relation to Almighty God ‐ we do not merely give a religious education because that would seem to imply the possibility of some other education, a secular education, for example. But we hold that all education is divine, that every good gift of knowledge and insight comes from above, that the Lord the Holy Spirit is the supreme educator of mankind, and that the culmination of all education (which may at the same time be reached by a little child) is that personal knowledge of and intimacy with God in which our being finds its fullest perfection. " " ‐ Charlotte M. Mason
Love2Learn's educational philosophy seeks to implement a dynamic blend of educational principles borrowed from the educational philosophies of Charlotte Mason, Classical Education and our own extensive experience of homeschooling our own children, dating back to 2000.
This dynamic, three‐in‐one blend we call, Love2Learn's Educational "Tri‐losophy".
We at Love2Learn would love to partner with you as you embark on your educational journey; and together, we can rise with confidence to meet this challenge! | <urn:uuid:11cbb54b-ded7-4f42-befe-6c63a8ef83a7> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 39,632 |
Solitons propagation in a self-refractive waveguide
O. Díaz-Hernández 1 , G. J. Escalera Santos 1 , S. Mendoza 1 , R. Arceo 1 and A. Zuñiga-Segundo 2 1
Centro de Estudios en Física y Matemáticas Básicas y Aplicadas,
Universidad Autónoma de Chiapas, Tuxtla Gutiérrez, Chiapas, C. P. 29050, México.
Escuela Superior de Física y Matemáticas, Instituto Politécnico Nacional,
2
Edificio 9, 07738 México D.F., México.
E-mail: firstname.lastname@example.org
(Received 23 de Septiembre de 2013, accepted 28 de Febrero de 2014)
Abstract
We show a simulation for the free propagation of a Gaussian and multi-spatial soliton beam in a self-refractive waveguide through the Beam Propagation Method (BPM). We observed and conjectured that a Gaussian beam can be decomposed into Solitons by the propagation in a self-refractive media. We observe too that given the presence of nonlinearity these spatial solitons displays also self-bending phenomena.
Keywords: Solitons, photorefractive and Kerr effects, nonlinear waveguides.
Resumen
Mostramos una simulación para la propagación libre de un haz solitónico multi-espacial en una guía de onda auto refractive mediante el Método de Propagacion de Haz (BPM). Observamos y conjeturamos que un haz Gaussiano puede ser descompuesto en Solitones por la propagación en un medio auto-refractivo. Observamos también que dada la presencia de no linearidad estos solitones espaciales muestran también el fenómeno de autoflexión.
Keywords: Solitones, efectos fotorefractivo y de Kerr, guía de ondas no lineal.
PACS: 05.45.Yv, 42.65.Hw, 42.65.Wi
I. INTRODUCTION
The soliton was discovered with the experimental computer aid by the mathematicians Zabusky and Kruskal [1], but researchs on the topic began in the 19th century when Russell observed a big solitary wave in a watercourse near Edinburgh. His observation was reported to the British Association in 1844 [2]. He showed that this solitary wave has many particle properties, e.g., an elastic interaction, from the analogies with particles Zabusky and Kruskal named these waves, solitons.
In 1973 Hasegawa and Tapper [3] proposed that the pulse of the soliton could be useful in optical communications through of the constructive interplay in between nonlinearity and dispersion. They showed that the solitons propagate according to the nonlinear Schroedinger equation (NLS); this equation was solved previously by Zakharov [4] and by Satsuma and Yajima [5] with the inverse scattering method. Seven years later Mollenauer [6] showed experimentally the solitons propagation in an optical fiber.
Recently, optical spatial soliton studies have been taken up [7, 8] due to the increasing need to transfer data in a faster and more efficient way as the optical technologies advance call for. Nowdays a good knowledge is important
ISSN 1870-9095
for the applications in information processing, considering the advantage provided by the nonlinearity in the media. Motivated by the above, we have made the present work.
II. SOLITONS
A. Nonlinear wave equation in a Kerr medium
Nonlinearity is a property of the medium through which the light travels, and one important effect is the self-focusing, producing changes in the refraction index due to charges distribution in the cristal [9]. Although the optical field is smaller than the interatomic field, still focused with a laser, the nonlinearity is weak but observable. The relationship between the polarization vector and the electric field vector can be expressed as [10]:
where in general are tensors. The nonlinear equation, for a media that does not respond instantaneously to the electric field and nonlinear polarization ,
We propose the next harmonic solution to the equation (1)
with
Now we consider a dielectric material block with thickness , and inside this block we propose plane-waves forms: , with constant inside of the dielectric.
When an intense beam travels in a nonlinear homogeneous media the refractive index is changed in a nonuniform way, such that the media acts like a guide for its own light, this means, the beam makes its own guide. Whether light intensity has the same spatial distribution in the transverse plane, the beam propagates self-consistently without change in its spatial distribution. In this condition the diffraction is compensated by the nonlinear effect and the beam is confined to its own self-created guide; this selfguided beam is called a soliton. This "self-guided" light in a Kerr optical medium is described by the Helmholtz equation
where the refractive index is function of the light intensity (I). Equation (2) can be expressed in the paraxial form. Considering now small nonlinear effects, this means that we can express the refractive index like , with , and , then we have
Equation (3) is the Schröedinger nonlinear equation and one solution is [5]
where is constant.
satisfies
, and is called the Rayleigh range [10].
Applying the paraxial approximation we obtain
Finally, comparing equations (3) and (5) we get,
B. Beam Propagation Method (BPM)
Now the next task is to propagate an electromagnetic field in a guide with length . Ad hoc, we use the Beam Propagation Method (BPM) [11], this method divides the distance L into n intervals of length and this is further divided in two. Considering now the jth interval; we carry out a free propagation in the first half of ; exactly in the central plane we perform a phase correction that mainly depends on the refractive index changes. Finally, in the second half, we carry out another free propagation between the last two planes.
III. RESULTS
Firstly, we show the characteristic of the self-refractive effect and finally the solitons propagation. In our daily life, we can see that a beam of light propagating in a media with constant refraction index disperses gradually as it move away from the source, e.g., the light of a lamp in the field. This method does not work to send information between distant points. To simulate this, we considered a Gaussian beam propagation through a waveguide with length , and width (all units measured in length units), refractive index and on air substrate , see Fig. 1. We see in this case (Fig. 1a) that the beam come into the guide normally , in the up to down direction, with wavelength , width=1.0 and located in the center of the guide . We see that the light is dispersed through the propagation in the waveguide, from now on we show in gray scale the light intensity, associating the white light to the maximum intensity and the black color to the zero intensity. In Fig. 1 b) we show the transversal sections of the electric field intensity , and we highlight the small effects.
FIGURA 1. a) This graphic represents the laser intensity that propagate through a waveguide with constant refractive index. The plot in b) shows the transversal sections magnitude of the electric field for the propagation of light in the linear media.
As mentioned before, in a cubic nonlinearity the selfrefractive effect appears changing the refraction index function of the light intensity, i.e., . When the cubic parameter is negative, the refraction index is lower than in regions where the intensity , particularly is minimum in the center of the guide where the beam intensity is maximum, this suggest that the light disperses more quickly than in a media in which the refraction index is constant, Fig. 2 a) shows this effect. In Fig. 2 a) we have the same parameters conditions but
now a cubic parameter . We observed in this case that the light disperses more quickly than in a linear waveguide, like in a negative lens. Fig. 2 b) shows the transversal sections of the electric field intensity in the same situation that Fig. 2 a), we see in both cases that the light interacts with the border of the waveguide and makes an internal interference pattern. We see in this figure that the light is brought out of focus more quickly than in a linear media. The following questions arises: Does the light remain focused when the cubic parameter is positive?, Could this process continue indefinitely focusing the light in such a way that the width is aproximately zero?.
The answer to the first question is: because of that the maximum refraction index is obtained where the light intensity is maximum, this focuses the light where the intensity is maximum, i.e., the light is self-focusing. For the second question we argued that if this process is repeated successively we could think that, therefore, the light focuses more every time, and at the same time also the refraction index increases, consequently focusing more light and so successively, but this process could not continue indefinitely because of the diffraction is present and the light is dispersed again, see Fig. 3.
Lat. Am. J. Phys. Educ. Vol. 8, No. 1, March 2014 We can say that the light propagation in a Kerr media is a consequence of the self-focusing which is generated by the self-refractive effect and the dispersion produced by diffraction; therefore the light cannot be focused to be considered zero-width. In Fig. 3 a) we show how the initial Gaussian beam intensity is self-focused when it propagates through a self-refractive waveguide with cubic parameter . We observe the last transversal sections of
Solitons propagation in a self-refractive waveguide the electric field intensity, Fig. 3 b), and we note that there appears relative maximums next to the principal maximum, this confirm our comments about considering that the light focuses to zero-width, because strictly a portion of the light beam is out of the region of focusing.
Consider now a nonlinear waveguide with length , and on an air substract. Like in the last case, and we simulate come into the waveguide a Gaussian beam; with an angle , located now in and changing in every simulation the cubic parameter of the waveguide. When the cubic parameter is zero we have a linear waveguide, and the light interacts with the border of the waveguide making an interference pattern, i.e., a group of dark and bright patterns, and after reflects propagating to the other side. Is evident from our simulation that through this trajectory the beam disperses gradually, see Fig. 4 a).
O. Díaz-Hernández et al.
Whether we increase the cubic parameter from to 400.0 we see that the light is focuses avoiding dispersion, see Figs. 4 b) and 4 c), respectively. We see again the sequences of self-focusing and dispersion effects, that is a characteristic of a self-refractive media, yet after interaction with the waveguide faces. Now we increase to , we observe that the Gaussian beam is decomposed in thin beams, see Fig. 4 d). These "lumithread" is dispersed in different angles, in apparent violation to the Snell's law. We observe that these "lumithread" propagates almost without deformation, inclusive after the interaction between them. Whether we increase the parameter from to 8000.0 (and ) we see that these lumithread does not propagate in a straight line, moreover, when interact between them they deflect toward the left or right side from the original trajectory, see Figs. 4 e) and 4 f).
The self-bending has been verified in waves-tank, reproducing the historical experiment about solitons from Jhon Scott Russell [2] and C. Y. Gao et al. [8], and in nonlinear materials [15, 16]. With this we proved that these "lumithread" observed in the last figure are solitons. We conjecture that a Gaussian beam can be decomposed in solitons by the propagation through a self-refractive media; the definitive proof will be in the possibility that we may have a highly nonlinear media.
The solitons are waves that balance the self-focusing and dispersion produced by a self-refractive media, in this case is a solution of the nonlinear wave equation, and are waves travelling through a nonlinear waveguide without changes in its shape, see Fig. 5, Ref. [13, 14]. It is noteworthy that the width in a soliton depends on the cubic parameter and it does not an independent parameter, like in the Gaussian case.
FIGURE 5. a) Gray tones represents the light intensity produced by a soliton propagating through a nonlinear waveguide. b) Transversal sections of the electric field intensity for the soliton propagation.
The soliton formation in a self-refractive waveguide is in according to with the work from Satsuma and Yajima and is called a multi-soliton (n-soliton) [5]; and that subsequently Nikolaus and Grischowsky [12] observed experimentally in an optical fiber and found about of fifty of them. Based on the above, in Fig. 6 we show a twosoliton propagation; we observe a self-focusing with relative maximum next to the intense light; this relative maximum produces dispersión performing a periodic propagation, in according with [5, 7].
FIGURE 6. a) Gray tones represents the light intensity produced by a two-soliton propagating through a nonlinear waveguide. b) Transversal sections of the electric field intensity for the two-soliton propagation.
Considering now a three-soliton, we observe that the beam is divided in one and after in two beam with relative maximum next to them, producing again a periodic propagation, see Fig. 7. This result is in according with Ref. [10].
FIGURE 7. a) Gray tones represents the light intensity produced by a three-soliton propagating through a nonlinear waveguide. b) Transversal sections of the electric field intensity for the three-soliton propagation.
Fig. 8 shows the propagation of two solitons with the same phase and width, separated 0.2 and cubic parameter , with a lenght . We observe that this propagation is periodical and similar to a two-soliton.
FIGURE 8. a) Gray tones represents the light intensity produced by two solitons propagating very closely and with the same phases through a nonlinear waveguide. b) Transversal sections of the electric field intensity for the solitons propagation in a).
When the phase is different to zero the coupling is of another kind, in the Fig. 9 we show the last case but now with a phase difference of between them. We observe that this propagation has a twist behavior that represents the multi-solitons propagation showed in Fig. 4.
FIGURE 9. a) Gray tones represents the light intensity produced by two solitons propagating very closely and with a phase difference of through a nonlinear waveguide. b) Transversal sections of the electric field intensity for the solitons propagation in a).
We simulated the interaction between a soliton and the border of the waveguide; and we observed that the simulation is in according with the experimental result obtained by Rusell [2], the result is not shown.
IV. CONCLUSIONS
We have shown in a numerical way the propagation of different beams, illustrating particularly the multi-spatial solitons propagation in a self-refractive waveguide. Ours results allow us to conjecture and observe that a Gaussian beam can be decomposed into solitons by the propagation in a self-refractive medium.
ACKNOWLEDGEMENTS
We thanks to PIEIC-UNACH and Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología (grant 106561) for the financial support.
REFERENCES
[1] Zabusky, N. J. and Kruskal, M. D., Interaction of Solitons in a collisionless plasma and the recurrence of initial states, Phys. Rev. Lett. 15, 240 (1965).
[2] Russell, J. S., Report on Waves, 14 th meeting of the British Association for the Advancement of Science, 311, (1844).
[3] Hasegawa, A. and Tapper, F., Transmission of stationary nonlinear optical pulses in dispersive dielectric fibers, Appl. Phys. Lett. 23, 142 (1973).
[4] Zakharov, V. E. and Shabat, A. B., Exact Theory of twodimensional self-focusing and one-dimensional selfmodulation of waves in nonlinear media, Sov. Phys. JETP 34, 62 (1972).
[5] Satsuma, J. and Yajima, N., Initial Value Problems of One-Dimensional Self-Modulation of Nonlinear Waves in Dispersive Media, Prog. Theor. Phys. 55, 284 (1974).
[6] Mollenauer, L. F. Stolen, R. H. and Gordon, J. P., Experimental observation of picosecond pulse narrowing and solitons in optical fibers, Phys. Rev. Lett. 45, 1095 (1980).
[7] Tiemann, M.,, Halfmann, T. and Tschudi, T., Photorefractive spatial solitons as waveguiding elements for optical telecommunication, Optics Communications 282, 3612-3619 (2009).
[8] Gao, C. Y., Xu, J. Q., Feng, G. F., Qiu, J., Liu, S. W. and Wang, A. K., Dynamic behavior of spatial bright solitons in a biased transversely shifting photorefractive crystal, Appl. Phys. B 107, 779-784 (2012).
[9] Petrovic, M., Jovic, D., Belic, M., Schroder, J., Jander, Ph. and Denz, C., Two dimensional counterpropagating spatial solitons in photorefractive crystals, Phys. Rev. Lett. 95, 053901 (2005).
[10] Agrawal, G. P., Nonlinear Fiber Optics, fifth edition, (Academic Press, USA, 2012).
[11] Vysloukh, V. A., Propagation of pulses in optical fibers in the region of a dispersion minimum. Role of nonlinearity and higher-order dispersion, Sov. J. Quantum Electron 13, 1113 (1983).
[12] Nicolaus, B. and Grischkowsky, D., 90-fs tunable optical pulses obtained by two-stage pulse compression, Appl. Phys. Lett. 43, 228 (1983).
[13] Belic, M., Jander, Ph., Motzek, K., Desyatnikov, A., Jovic, D., Strinic, A., Petrovic, M., Denz, C. and Kaiser, F., Counterpropagating self-trapped beams in photorefractive crystal, J. Opt. B Quantum Semiclass. Opt. 6, S190-S196 (2004).
[14] Motzek, K., Belic, M., Richter, T., Denz, C., Desyatnikov, A., Jander, Ph. and Kaiser, F., Counterpropagating beams in biased photorefractive crystal: Anisotropic theory, Phys. Rev. E 71, 016610 (2005).
[15] Lobanov, V. E., Kartashov, Y. V., Vysloukh, V. A. and Torner, L., Soliton generation by counteracting gainguiding and self-bending, Optics Letters 37, 4540-4542 (2012).
[16] Petter, J., Weilnau, C., Denz, C., Stepken, A. and Kaiser, F., Self-bending of photorefractive solitons, Optics Communications 170, 291–297 (1999). | <urn:uuid:1356dd41-466a-4f0a-9164-9997cbeff969> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 17,897 |
Intelligente und dynamische Puffer reduzieren die Volatilität in der Supply Chain.
AUSGABE 24. November 2017
IMX und SAP arbeiten bei DDMRP zusammen
Das Konzept Demand Driven MRP wird vom INSTITUTE FOR MANUFACTURING EXCELLENCE bereits seit einiger Zeit verfolgt, um bei produzierenden Unternehmen in dynamischen Märkten die Verfügbarkeit von Material und Endprodukten bei geringstmöglichem Bestandsniveau zu unterstützen.
In Zusammenarbeit mit dem Walldorfer Softwarekonzern SAP kann nun eine effiziente Anwendung der bedarfsorientierten Bestandsplanung auf ein breites Artikelspektrum auch ERP-integriert erfolgen. Die Lösungen von SAP sind sowohl als Add-On-Tool für das „klassische" SAP-System als auch voll integriert in SAP S/4 HANA sowie als Cloud Solution mit SAP IBP verfügbar. Ermöglicht wird zum einen die Analyse der Bedarfscharakteristika von Artikeln, zum anderen die Ableitung der zur Steuerung maßgeblichen Bestandsparameter, insbesondere der Meldegrenzen. Die grafische Umsetzung folgt den DDMRP-Standards und ermöglicht eine intuitive Bedienung.
Mit unserem H-O-M-E-Partner, dem Trainings- und Schulungsanbieter PMI, unterstützt IMX somit die gesamte Roadmap der DDMRPEinführung, von ersten Machbarkeitsstudien und Tests zur Abschätzung der Potenziale über die IT-Implementierung bis zur zertifizierten Schulung der Mitarbeiter.
Das INSTITUTE FOR MANUFACTURING EXCELLENCE stellt Ihnen Demand Driven MRP sowie die SAP-Tools gerne in einer ausführlichen Videokonferenz oder natürlich auch gerne persönlich vor und erarbeitet gemeinsam mit Ihnen die Schritte zur Einführung.
Impressum
IMX
INSTITUTE FOR MANUFACTURING EXCELLENCE GmbH
Fraunhoferstr. 22 | 82152 Martinsried
T: +49 89 3066882-0
F: +49 89 3066882-29
www.i-m-x.de
Geschäftsführender Gesellschafter: Prof. Dr.-Ing. Raimund Klinkner HRB 197426 Amtsgericht München Steuernr. 143/150/21252 USt-IdNr. DE281981425
Sie möchten mehr Wissen? Senden Sie Ihre Nachricht an: email@example.com Vervielfältigung oder Verbreitung unterliegt der ausdrücklichen Genehmigung. Falls Sie IMX info abbestellen möchten, senden Sie Ihre Benachrichtigung bitte an diesen Link | <urn:uuid:14e5d2dd-fb6d-46ee-af08-c641ccee151b> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 2,141 |
The presented work "Common Agricultural Policy of the EU and the WTO: An impediment to further liberalization of world trade" deals with the EU's role of actor in global trade liberalization, to which the WTO is an institutional tool, with an emphasis on how and whether the experience of building a free European market was reflected in its inception. The area, to which the research was limited, agriculture and its foreign trade ramifications, not only represents a key source of strategic commodities for the physical survival of humanity as a species, but equally an essential factor in economic development of less developed countries of the world and also consume a significant part of the European common budget. Using comparison and confrontation of the WTO's legal-technical framework with the rules and principles of the CAP it notes the apparent inconsistency of the two systems, which is further pronounced in Europe, which played a key role in the creation of the WTO and its predecessor, GATT.
The final case studies subject the details of deregulation of trade in certain agricultural commodities deeper analysis, with the aim of illustration of the hypotheses about apparent inconsistencies between the principles governing the CAP, and the rules governing international trade throughout the world. Analysis of causes of the failure of the current WTO negotiating round will bring a comprehensive outlook at the issues of international trade negotiations, including a treatise on the changing map of global economic powers. | <urn:uuid:b553cac7-d546-485b-9306-c7e025c8d93a> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 1,541 |
728.1 Definitions.
As used in this chapter, unless the context otherwise requires:
1. "Disseminate" means to transfer possession, with or without consideration.
2. "Knowingly" means being aware of the character of the matter.
3. "Material" means any book, magazine, newspaper or other printed or written material or any picture, drawing, photograph, motion picture, or other pictorial representation or any statue or other figure, or any recording, transcription or mechanical, chemical or electrical reproduction or any other articles, equipment, machines or materials.
4. "Minor" means any person under the age of eighteen.
5. "Obscene material" is any material depicting or describing the genitals, sex acts, masturbation, excretory functions or sadomasochistic abuse which the average person, taking the material as a whole and applying contemporary community standards with respect to what is suitable material for minors, would find appeals to the prurient interest and is patently offensive; and the material, taken as a whole, lacks serious literary, scientific, political or artistic value.
6. "Place of business" means the premises of a business required to obtain a sales tax permit pursuant to chapter 423, the premises of a nonprofit or not-for-profit organization, and the premises of an establishment which is open to the public at large or where entrance is limited by a cover charge or membership requirement.
7. Unless otherwise provided, "prohibited sexual act" means any of the following:
a. A sex act as defined in section 702.17.
b. An act of bestiality involving a minor.
c. Fondling or touching the pubes or genitals of a minor.
d.
Fondling or touching the pubes or genitals of a person by a minor.
e. Sadomasochistic abuse of a minor for the purpose of arousing or satisfying the sexual desires of a person who may view a visual depiction of the abuse.
f. Sadomasochistic abuse of a person by a minor for the purpose of arousing or satisfying the sexual desires of a person who may view a visual depiction of the abuse.
g. Nudity of a minor for the purpose of arousing or satisfying the sexual desires of a person who may view a visual depiction of the nude minor.
8. "Promote" means to procure, manufacture, issue, sell, give, provide, lend, mail, deliver, transfer, transmute, transmit, publish, distribute, circulate, disseminate, present, exhibit, or advertise, or to offer or agree to do any of these acts.
9. "Sadomasochistic abuse" means the infliction of physical or mental pain upon a person or the condition of a person being fettered, bound or otherwise physically restrained.
10. "Sex act" means any sexual contact, actual or simulated, either natural or deviate, between two or more persons, or between a person and an animal, by penetration of the penis into the vagina or anus, or by contact between the mouth or tongue and genitalia or anus, or by contact between a finger of one person and the genitalia of another person or by use of artificial sexual organs or substitutes therefor in contact with the genitalia or anus.
11. "Visual depiction" means but is not limited to any picture, slide, photograph, digital or electronic image, negative image, undeveloped film, motion picture, videotape, digital or electronic recording, live transmission, or other pictorial or three-dimensional representation.
```
[C75, 77, §725.1; C79, 81, §728.1] 83 Acts, ch 167, §1; 89 Acts, ch 263, §1; 97 Acts, ch 125, §2; 2005 Acts, ch 3, §111; 2012 Acts, ch 1057, §5, 6
```
Referred to in §232.2, 232.68
Sun Dec 05 23:45:07 2021
Iowa Code 2022, Section 728.1 (16, 0) | <urn:uuid:4f791112-dc12-4d75-abee-cd24a1e8ae12> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 3,602 |
ΘΕΜΑ A
A1. →
δ
A2.
A3.
→ →
γ
β
A4. →
γ
A5. → β
ΘΕΜΑ Β
Β1 4 → 3 → 1 → 6 → 5 → 3
B2
α
→DNA
πολυµεράση
β
γ
→
πριµόσωµα
DNA
→
δεσµάση
δ
→DNA
ελικάση
ε → RNA πολυµεράση
Β3. Σελίδα 98:
«Η διάγνωση των γενετικών ασθενειών µπορεί να πραγµατοποιηθεί .... (µοριακή διάγνωση).»
Σελίδα 1 από 5
ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΤΡΙΓΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟ
του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ
www.orion.edu.gr
Β4. Τα ζώα που έχουν υποστεί γενετική αλλαγή µε τη χρήση των τεχνικών Γενετικής Μηχανικής ονοµάζονται διαγονιδιακά ή γενετικά τροποποιηµένα.
Β5. Σελίδα 109:
```
«Με τον όρο ζύµωση εννοούµε τη διαδικασία ανάπτυξης µικροοργανισµών σε υγρό θρεπτικό υλικό κάτω υπό οποιεσδήποτε συνθήκες ... αναερόβιες» «Τα προϊόντα ... αντιβιοτικά». Σελ. 109:
```
ΘΕΜΑ Γ
Γ1. Από τη διασταύρωση 1 2 3 I x I II → συµπεραίνουµε ότι η ασθένεια κληρονοµείται µε υπολειπόµενο τρόπο, δεδοµένου ότι από δύο υγιείς γονείς προέκυψε ασθενής απόγονος. Αν το υπεύθυνο, για την ασθένεια, γονίδιο ήταν φυλοσύνδετο επικρατές, τότε η διασταύρωση θα ήταν:
Αν το υπεύθυνο γονίδιο ήταν αυτοσωµικό επικρατές, τότε η διασταύρωση θα ήταν
αα αα ⊗
1 2 I x I :
ΙΙ:
αα
100%
υγιείς απόγονοι.
Άρα η ασθένεια οφείλεται σε υπολειπόµενο γονίδιο.
Γ2. Από τη διασταύρωση 4 5 1 ΙI x ΙI IΙI → , συµπεραίνουµε ότι η ασθένεια κληρονοµείται ως αυτοσωµικός χαρακτήρας, διότι αν κληρονοµούνταν ως φυλοσύνδετος, η διασταύρωση θα ήταν:
:
∆εν προκύπτει ασθενής θηλυκός απόγονος.
Γ3. Οι πιθανοί γονότυποι των ατόµων είναι:
Γ4. Ο γονότυπος του ατόµου ΙΙ1 είναι ΑΑ και του ατόµου ΙΙ2 είναι Αα.
Οι ανιχνευτές είναι ιχνηθετηµένα µόρια DNA ή RNA, που περιέχουν αλληλουχίες συµπληρωµατικές προς το µεταλλαγµένο αλληλόµορφο γονίδιο.
Το γενετικό υλικό των ατόµων ΙΙ1 και ΙΙ2 αποδιατάσσεται και υβριδοποιείται µε τους ιχνηθετηµένους ανιχνευτές. Κάθε άτοµο διαθέτει ένα αντίγραφο του γονιδίου από τον πατέρα και ένα αντίγραφό από τη µητέρα.
Αφού στο άτοµο ΙΙ1 δεν υβριδοποιήθηκε κάποιο µόριο DNA, δεν υπάρχει το µεταλλαγµένο αλληλόµορφο και έτσι ο γονότυπος του ΙΙ1 είναι ΑΑ.
Στο άτοµο II2 υβριδοποιήθηκε το ένα µόριο από τα δύο που διαθέτει, οπότε υπάρχει ένα αντίγραφο του µεταλλαγµένου αλληλοµόρφου και ο γονότυπος θα είναι Αα.
Γ5. Η µερική αχρωµατοψία στο πράσινο και το κόκκινο κληρονοµείται µε φυλοσύνδετο υπολειπόµενο τρόπο.
Αν συµβολίσουµε µε "A" και "α" τα αλληλλόµορφα του υπεύθυνου γονιδίου, οι γονότυποι των γονέων θα πρέπει να είναι Χ Α Υ και Χ α Χ α ώστε αφ' ενός να έχουν φυσιολογική όραση και αφετέρου να υπάρχει και το αλληλόµορφο της ασθένειας.
Κατά τη δηµιουργία ωαρίων µε τη διαδικασία της µείωσης είναι δυνατόν να µη διαχωριστούν οι αδερφές χρωµατίδες στο φυλετικό χρωµόσωµα που φέρει το αλληλόµορφο "α" και να προκύψουν ωάρια µε δύο Χ φυλετικά χρωµοσώµατα και δύο Χ α αλληλόµορφα γονίδια.
Από τη γονιµοποίηση του τέταρτου ωαρίου από ένα σπερµατοζωάριο µε Υ φυλετικό χρωµόσωµα, θα προκύψει άτοµο Klinefelter µε µερική αχρωµατοψία στο πράσινο και το κόκκινο χρώµα και γονότυπο Χ α Χ α Υ.
ΘΕΜΑ ∆
∆
1.
Η κωδική αλυσίδα είναι η πάνω.
Ο προσανατολισµός των αλυσίδων είναι
′ 5 AGCTA.....ACTG 3′
′ 3 TCGAT.....TGAC 5′
Η κωδική αλυσίδα που κωδικοποιεί το mRNA θα πρέπει να έχει κωδικόνιο έναρξης 5 ATG 3 ′ ′ − − και ακόµα επτά τριπλέτες.
Η πάνω αλυσίδα έχει κωδικόνιο έναρξης 5 ATG 3 ′ ′ − − και ακόµα 7 τριπλέτες κωδικοποιώντας συνολικά τα 8 πρώτα αµινοξέα.
∆2. Το τµήµα του mRNA που θα προκύψει από τη µεταγραφή του γονιδίου θα είναι: 5 AGCUAUGACCAUGAUUACGGAUUCACUG 3 ′ ′ − −
Κατά τη µεταγραφή, η RNA πολυµεράση θα συνθέσει το mRNA µε καλούπι τη µη κωδική αλυσίδα σύµφωνα µε την αρχή συµπληρωµατικότητας των βάσεων τοποθετώντας ριβονουκλεοτίδια συµπληρωµατικά προς τα δεοξυριβονουκλεοτίδια της µη κωδικής αλυσίδας.
∆3. Η µικρή ριβοσωµική υποµονάδα θα προσδεθεί στην 5΄ αµετάφραστη περιοχή του mRNA σύµφωνα µε την αρχή συµπληρωµατικότητας των βάσεων. Έτσι, το τµήµα του mRNA στο οποίο θα προσδεθεί η µικρή ριβοσωµική υποµονάδα είναι το: 5 AGCU 3 ′ ′ − − .
∆4. Η αντικατάσταση της βάσης έλαβε χώρα στο κωδικόνιο έναρξης. Αφού δεν υπάρχει συνώνυµο κωδικόνιο που να κωδικοποιεί την έναρξη, αυτή ακυρώθηκε και η µετάφραση ξεκίνησε σε ένα νέο κωδικόνιο έναρξης το οποίο εντοπίζεται µετά από δύο τριπλέτες. Έτσι, το συνολικό µήκος του πολυπεπτιδίου που θα προκύψει θα είναι 1022 αµινοξέα, δεδοµένου ότι ο γενετικός κώδικας είναι κώδικας τριπλέτας, µη επικαλυπτόµενος, συνεχής και κώδικας έναρξης και λήξης.
∆5. Το ρυθµιστικό γονίδιο του οπερονίου είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση µιας πρωτεΐνης που ονοµάζεται καταστολέας και συνδέεται στην αλληλουχία "χειριστής" ώστε απουσία λακτόζης να µην εκφράζονται τα δοµικά γονίδια που ακολουθούν και να µη συντίθενται τα ένζυµα διάσπασης της λακτόζης. Από τη στιγµή που το ρυθµιστικό γονίδιο µεταλλάσσεται δεν παράγεται καταστολέας και έτσι η RNA πολυµεράση µεταγράφει τα δοµικά γονίδια και τα ένζυµα θα παραχθούν κανονικά τόσο απουσία γλυκόζης όσο και απουσία λακτόζης. | <urn:uuid:a909d15a-58c4-4858-9570-4a8a73a71110> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ell_Grek/train | finepdfs | ell_Grek | 4,980 |
Dear St. Cajetan Families,
Summer 2018
It is with great excitement that we would like to take a moment to introduce our partnership with St. Cajetan and your School Lunch Program! We cherish our relationship with the St. Cajetan community, and we share many friends, and see many of the families quite often in the restaurant. To those of you who haven’t been to the restaurant we are thrilled to introduce our family to yours!!
We specialize in cooking homemade, from scratch foods for your children. The lunch we serve to your kids at school will now be made fresh daily!!! Our lunch menus are highlighted by our restaurant quality specials. We focus on using whole, fresh ingredients to create meals that will both excite and satisfy your children. In our kitchens you will see things like fresh produce, unprocessed meats, whole grains, and even our own family made olive oil. We treat your children as we treat our own! As the year progresses, we will be consistently updating the menu and offering new choices and a wide variety, while maintaining the highest quality by using fresh ingredients and home-style recipes.
Thank you all for the trust that you have put in us to feed your children—it is an endeavor in which we take great pride! As such, we continually strive to improve our service. We value your suggestions and comments and we are always available and happy to work together. Please feel free to call us, email (email@example.com) us or come by the restaurant any time and let us know how we are doing.
Sincerely,
Country House at Gilhooley’s School Lunch Program | <urn:uuid:65a14690-907c-4277-bdcd-ef63158f1d28> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 1,590 |
PROTEZIONE ANTIURTO E ACUSTICA AUTOADESIVA A ZIG-ZAG PER TUTTE LE TIPOLOGIE DI SANITARI ES: WC E BIDET A PAVIMENTO E SOSPESO, LAVABI A COLONNA E CONSOLLE, SOPRA E SOTTO PIANO, CASSETTE A ZAINO, ORINATOI ECC. ECC.
| Cod. Art. | L (mm) | H (mm) | S (mm) | gr |
|-----------|--------|--------|--------|----|
| 00104 | 1450 | 35 | 4 | 33 |
CARATTERISTICHE TECNICHE
Materiale: isolante in polietilene ad espansione irraggiante a cellule chiuse
Colore: bianco
Densità: 30/35 kg - mc³
Stabilità: assoluta
Impermeabilità: 100%
Abbattement sonoro: per spessore 5 mm 48,5 db - livello sonoro sottostante 48,5 db
Temperatura di utilizzo: - 80 °C + 105 °C
Coefficiente di conducibilità: = 0,019 Kcal/mh °C (20)
Coefficiente di trasmissione al vapore: \( \mu = 3000 \)
Inoltre è: imputrescibile, inattaccabile da muffe, insetti, radici, acetoni, esteri, acqua salata ed agenti chimici
NOTE DI RILIEVO
La protezione Zig-Zag adesivizzata e prefustellata a mezzo taglio è ideale per tutte le tipologie dei vari sanitari come vasi e bidet a pavimento, sospesi, a pavimento filo parete, lavabi di tutte le tipologie, normali, a consolle, incasso, sopra e sotto piano, orinatoi ecc.
Semplice nell'utilizzo è utile, versatile ed economico
100% Made in Italy | <urn:uuid:73808085-f567-44c6-bf22-6825a738279a> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 1,259 |
KANTRI RY:N VUOSIKOKOUS 2018
Pöytäkirja
Paikka Lempäälä, Virta - kampus
Aika
22.5.2018 klo 18.00
Läsnä Jenni Mäkinen
Riitta Halme
Timo Perälampi
Juha Kuisma
Marjukka Lähdekorpi-Ojala
Markku Välimaa
Jarkko Pakaslahti
Olli Sorva
Antti Teivaala
Joanna Järvinen
Hanna Manninen
Kari Kylkilahti
1 § Avaus
Kantri ry:n johtokunnan puheenjohtaja Jenni Mäkinen avasi kokouksen ja toivotti osanottajat tervetulleiksi.
2 § Järjestäytyminen
Päätös: Kokouksen puheenjohtajaksi valittiin Juha Kuisma.
Kokouksen sihteeriksi valittiin Kari Kylkilahti.
Pöytäkirjantarkastajiksi valittiin Jenni Mäkinen ja Marjukka Lähdekorpi-Ojala, jotka toimivat tarvittaessa ääntenlaskijoina.
3 § Kokouksen laillisuus ja päätösvaltaisuus
Kokouskutsut ovat lähteneet jäsentiedotteella jäsenille 9.5.2018 eli sääntöjen edellyttämällä tavalla. (7 vrk ennen, kirjeellä tai julkaisemalla kutsu toimialueella ilmestyvässä sanomalehdessä). Lisäksi www.kantriry.fi maaliskuusta 2018 lähtien. Jäsenyys on tarkastettu jäsenrekisteristä ilmoittautumisen yhteydessä.
Päätös: Kokous on laillinen ja päätösvaltainen.
4 § Työjärjestyksen hyväksyminen
Työjärjestyksen esitteleminen. Esityslista on jaettu kokoukseen osallistuville.
Päätös: Työjärjestys hyväksyttiin.
5 § Vuoden 2017 toimintakertomus ja sen hyväksyminen
Kantri ry:n toiminnanjohtaja Kari Kylkilahti esittelee toimintakertomuksen
Päätös: Kokous hyväksyi pöytäkirjan liitteenä olevan toimintakertomuksen.
6 § Vuoden 2017 tilinpäätös ja tilintarkastajan antama lausunto.
Päätetään vastuuvapauden myöntämisestä/ kieltämisestä johtokunnalle ja muille vastuuvelvollisille.
Kantri ry:n vuoden 2017 tilinpäätöksen ja tarkastajan lausunnon esittely, toiminnanjohtaja.
Päätös:
Vuoden 2017 tilinpäätös vahvistettiin ja johtokunnalle ja muille vastuuvelvollisille myönnettiin vastuuvapaus.
7 § Toimintasuunnitelma ja talousarvio vuodelle 2018.
Kantri ry:n toiminnanjohtajan Kari Kylkilahti esittelee johtokunnan esityksen vuoden 2018 toimintasuunnitelmaksi ja talousarvioksi.
Päätös: Toimintasuunnitelma (korjauksin) ja talousarvio vuodelle 2018 hyväksyttiin.
8 § Jäsenmaksun suuruus vuodelle 2018
Päätös: Vuoden 2018 jäsenmaksuiksi päätettiin seuraavat jäsenmaksut:
Kunnat 50 €
Yhteisöt ja yritykset 20 €
Henkilöjäsenet vapaaehtoinen 10 €
9 § Johtokunnan jäsenten kokouspalkkioiden suuruus vuodelle 2018.
Päätös: Kokouspalkkiot johtokunnan jäsenille ja puheenjohtajalle (samat kuin 2017):
- 40 € / kokous ja yli kahden tunnin kokouksista 50 %:n korotus
- lisäksi puheenjohtajalle 150 € palkkio / kuukausi.
- johtokunnan alaisille työryhmille ja toimikunnille maksetaan 20 €/kokous ja yli kahden tunnin kokouksesta 50 % korotus.
Puheenjohtajalle maksetaan ansionmenetyskorvausta silloin kun hänelle syntyy ansionmenetystä Kantrin asioiden hoitoon liittyviin tilaisuuksiin osallistumisesta. Henkilöille, jonka viran- tai toimenhoitoon Kantrin asiat kuuluvat, ei makseta kokouspalkkioita tai matkakulujen korvausta.
Matkakustannukset maksetaan valtion matkustusohjesäännön mukaisesti.
10 § Tilintarkastajan palkkion määrääminen
Tilintarkastajalle on tilivuodelta 2017 suoritettu palkkio laskun mukaan.
Johtokunta esittää, että tilintarkastajalle edelleen suoritetaan palkkio laskun mukaan.
Päätös: Tilintarkastajan palkkio 2018 suoritetaan laskun mukaan.
11 § Johtokunnan puheenjohtajan valinta
Kantri ry:n puheenjohtaja on tällä hetkellä Jenni Mäkinen (maaseudun asukas).
Ehdotettiin ja kannatettiin Jenni Mäkistä (maaseudun asukkaat). Ei muita ehdotuksia.
Päätös: Johtokunnan puheenjohtajaksi valittiin Jenni Mäkinen
12 § Päätetään johtokunnan jäsenten määrä (6 – 12) ja valitaan heidät.
4§ Johtokunta
(1. ja 2. momentti)
"Yhdistyksen asioita hoitaa johtokunta, johon kuuluvat vuosikokouksessa seuraavaan vuosikokoukseen asti valitut puheenjohtaja sekä enintään kaksitoista (12) ja vähintään kuusi (6) jäsentä, ja heille henkilökohtaiset varajäsenet. Johtokunnassa, sen puheenjohtajana, jäsenenä tai varajäsenenä, voi toimia yhtäjaksoisesti enintään kuusi (6) vuotta.
Johtokunnan jäsenten ja varajäsenten tulee edustaa tasapuolisesti alueen asukkaita, yhdistyksiä ja yrittäjiä sekä paikallista julkista tahoa. Johtokunta valitsee keskuudestaan varapuheenjohtajan sekä ottaa sihteerin ja muut tarvittavat toimihenkilöt. "
Päätös:
Johtokunnan jäsenten määräksi päätettiin puheenjohtajan lisäksi 11, henkilökohtaisine varajäsenineen. Johtokuntaan ehdotettiin, kannatettiin ja valittiin:
Jäsen
Varajäsen
Julkisen tahon edustajat:
Timo Perälampi, Lempäälä
Irene Suhonen, Kangasala
Pirjo Ellä, Orivesi
Jarkko Pakaslahti, Vesilahti
Tiina Laakkonen, Nokia
Jussi Teronen, Ylöjärvi
Juha Sipilä, Pirkkala
Eeva Palmolahti, Tampere
Yhdistysten, yritysten edustajat:
Anna-Maija Perko, Kangasala
Tiina Kärki, Orivesi
Olli Sorva, Nokia
Vesa Tenkanen, Tampere
Eeva Ylinen, Vesilahti
Jarmo Lepola, Tampere
Markku Välimaa, Kangasala
Riina Markkola, Pirkkala
Yksittäisten maaseudun asukkaiden edustajat:
Eliisa Vesisenaho, Kangasala
Piia Hannila, Orivesi
Riitta Halme, Lempäälä
Hanna Manninen, Tampere
Marjukka Lähdekorpi-Ojala, Vesilahti Oiva Vierikka, Kangasala
13 § Tilintarkastajan valinta
Päätös: Tilintarkastajaksi vuodelle 2018 valittiin Pirkanmaan Tilintarkastus Oy
14§ Muut asiat
Vuoden 2017 hankkeeksi valittiin toiminnanjohtajan esityksen perusteella Oriveden kaupungin Osallistuva Orivesi.
Vuoden 2017 Nuoriso-Leaderin 250 € kannustuspalkinnonsaajaksi valittiin Nisun Kyläyhdistys ry:n Satumetsä Suomen luonnon päivänä, joka oli saanut myös Pirkan Kylät ry:n Vuoden kyläteko 2017 – palkinnon.
Lisäksi onniteltiin Pirkanmaan Kylätoiminnan tiennäyttäjäksi valittua Kantrin johtokunnan jäsentä Olli Sorvaa Taivalkunnasta Nokialta sekä nyt Kantrin johtokuntaan valittua Pirkanmaan Vuoden Maaseutuhenkilöä Riina Markkolaa Pirkkalan-Lempäälän 4H:stä.
15 § Kokouksen päättäminen
Puheenjohtaja päätti kokouksen klo 19:37.
Pirkkalassa, 25.5.2018
Juha Kuisma puheenjohtaja
Pöytäkirjan tarkastajat:
Jenni Mäkinen
Kari Kylkilahti sihteeri
Marjukka Lähdekorpi-Ojala | <urn:uuid:c78c54ce-20f4-4595-aefe-5ebf9f32d1ce> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fin_Latn/train | finepdfs | fin_Latn | 6,056 |
(Refer to the lending matrices for add. Requirements)
Wholesale Home Equity Rate Sheets Home Equity Line-of-Credit (HELOC) Adjustable Product-3 Yr Draw
09.01.2023
(Page 1 of 6)
Adjustable Rate, Home Equity Line-of-Credit
Purchase (or) Refinance Piggyback, Standalone 2nds, & 1st Lien Refis
Only 4 Items Needed for Initial Underwriting
Compensation: Max 2.5% Borrower Paid Comp (BPC) Available, and is Paid on the Initial Draw
2nd Lien Available in all states except: AK, HI, ID, ND, NY, SD, TN, TX WV, WY
1st Lien Refi Available in all states except: AK, AR, DC, HI, ID, IN, LA, MT, ND, NE, NM, NY, PA, SD, TX, WV, WY
1. Income Documents
2. Homeowner's Insurance
3. First Mortgage Statement
4. Photo ID
3 Yr Draw Spring EQ HELOC
45 Day Lock Term
Rate Adjustment (to Margin)
Product Terms
30-Year Variable Rate (Index plus a Margin)
3-Year Initial Draw Period with 10-year Interest Only Payments and a 20-Year fully amortizing repayment period
Lifetime Rate Cap / Floor
Lifetime Cap = 18% unless prohibited by law
Lifetime Floor = 4.00%
Maximum 50% DTI
Debt to Income
30-Year, fully amortized payment based on start rate + 2% and the total credit limit used to qualify
Extension Costs (as a Fee Calculated on the Initial Draw)**
7 Days | 0.28
14 Days | 0.56
21 Days | 0.84
30 Days | 1.20
**An extension fee of 4 basis points per day will be charged except where limited, or prohibited by federal and state law, in which case a different fee may apply.
Contact Us
Main Telephone Number: 888-605-2588
Help Desk / Loan Registration Assistance (BXG):
Option 1
firstname.lastname@example.org www.wholesale.springeq.com
Broker Experience Group (BXG):
Broker Approvals:
email@example.com
Lock Desk:
firstname.lastname@example.org
Servicing:
email@example.com
Website:
* Buydown NOT available in CO, DC, MD, MI, MN, MS, NC, PA, TX, VT, VA, WA
***Credit Union Membership may be required at no additional cost to the consumer.
Line Amount / Initial Draw
Minimum Initial Draw at Close: $50,000
Minimum Line Amount: $50,000
Maximum Line Amount: $500,000
Owner Occupied- $3,000,000
Max Total Financing (Total of 1st and 2nd lien combined):
Second Homes- $2,000,000
Additional draws are prohibited during the first 90 days following the closing date
Occupancy
Owner-Occupied and Second Homes Only
Max 80% CLTV on Second Homes (HELOAN- 90% max CLTV)
Investment Properties not permitted (See HELOAN matrices)
Appraisal Requirements
- AVM with exterior property inspection
Line Amounts < $250,000 any of the following options are permitted:
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date (Refer to the lending matrices for additional requirements)
- Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
- Drive By Appraisal
Line Amounts >= $250,000 any of the following options are permitted: - Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
* Full Interior Appraisals will be ordered by Spring EQ
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date (Refer to the lending matrices for additional requirements)
Housing History
transaction (No Late Payments in the last 6 months)
0x30x6 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the
transaction (Max of 1 - 30 Day late payments in the past 12 months)
Max 1x30x12 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the
Refer to the Lending Matrices and Spring EQ Guidelines for additional information and requirements
Wholesale Home Equity Rate Sheets
09.01.2023
(Page 2 of 6)
Home Equity Line-of-Credit (HELOC) Adjustable Product-3 Yr Draw
Adjustable Rate, Home Equity Line-of-Credit
Purchase (or) Refinance Piggyback, Standalone 2nds, & 1st Lien Refis
Only 4 Items Needed for Initial Underwriting
Compensation: Max 2.5% Borrower Paid Comp (BPC) Available and is Paid on the Initial Draw
1. Income Documents
2nd Lien Available in all states except: AK, HI, ID, ND, NY, SD, TN, TX, WV, WY
1st Lien Refi Available in all states except: AK, AR, DC, HI, ID, IN, LA, MT, ND, NE, NM, NY, PA, SD, TX, WV, WY
3 Yr Draw Spring EQ HELOC Plus +
45 Day Lock Term
Extension Costs (as a Fee Calculated on the Initial Draw)*
7 Days | 0.28
14 Days | 0.56
21 Days | 0.84
30 Days | 1.20
*An extension fee of 4 basis points per day will be charged except where limited, or prohibited by federal and state law, in which case a different fee may apply.
**Credit Union Membership may be required at no additional cost to the consumer.
Product Terms
30-Year Variable Rate (Index plus a Margin)
3-Year Initial Draw Period with 10-year Interest Only Payments and
a 20-Year fully amortizing repayment period
Lifetime Rate Cap / Floor
Lifetime Cap = 18% unless prohibited by law
Lifetime Floor = 4.00%
Maximum 45% DTI
Debt to Income
30-Year, fully amortized payment based on start rate + 2% and the total credit limit used to qualify
Line Amount / Initial Draw
Minimum Initital Draw at Close: $50,000
Minimum Line Amount: $50,000
Maximum Line Amount: $500,000
Max Total Financing (Total of 1st and 2nd lien combined): Owner Occupied- $3,000,000 Second Homes- $2,000,000
Additional draws are prohibited during the first 90 days following the closing date
Occupancy
Owner-Occupied and Second Homes Only
Max 80% CLTV on Second Homes (HELOAN- 90% max CLTV )
Investment Properties not permitted (See HELOAN matrices)
Appraisal Requirements
- AVM with exterior property inspection
Line Amounts < $250,000 any of the following options are permitted:
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date (Refer to the lending matrices for additional requirements)
Line Amounts >= $250,000 any of the following options are permitted: - Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
- Drive By Appraisal - Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date (Refer to the lending matrices for additional requirements)
* Full Interior Appraisals will be ordered by Spring EQ
Max 0x30x24 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the transaction (No late payments in the past 24 months)
Housing History
HELOC Plus + Product Parameters
First lien must not have been assumed
Ineligible senior liens include but are not limited to Interest Only Mortgages (Refer to the lending matrices for additional ineligible senior liens)
Refer to the Lending Matrices and Spring EQ Guidelines for additional information and requirements
2. Homeowner's Insurance
3. First Mortgage Statement
4. Photo ID
Wholesale Home Equity Rate Sheets
Home Equity Line-of-Credit (HELOC) Adjustable Product-10 Yr Draw
Adjustable Rate, Home Equity Line-of-Credit
Purchase (or) Refinance Piggyback, Standalone 2nds, & 1st Lien Refis
Only 4 Items Needed for Initial Underwriting
Compensation: Max 2.5% Borrower Paid Comp (BPC) Available, and is Paid on the Initial Draw
2nd Lien Available in all states except: AK, HI, ID, ND, NY, SD, TN, WV, WY
1. Income Documents
2. Homeowner's Insurance
1st Lien Refi Available in all states except: AK, AR, DC, HI, ID, IN, LA, MT, ND, NE, NM, NY, PA, SD, WV, WY
3. First Mortgage Statement
4. Photo ID
10 Yr Draw Spring EQ HELOC
45 Day Lock Term
(Refer to the lending matrices for add. Requirements)
Extension Costs (as a Fee Calculated on the Initial Draw)**
7 Days | 0.28
14 Days | 0.56
21 Days | 0.84
30 Days | 1.20
**An extension fee of 4 basis points per day will be charged except where limited, or prohibited by federal and state law, in which case a different fee may apply.
Contact Us
Main Telephone Number: 888-605-2588
Help Desk / Loan Registration Assistance (BXG): Option 1
Broker Experience Group (BXG):
firstname.lastname@example.org
Broker Approvals:
email@example.com
Lock Desk:
firstname.lastname@example.org
Servicing:
email@example.com
Website:
www.wholesale.springeq.com
* Buydown
NOT
available in CO, DC, MD, MI, MN, MS, NC, PA, TX, VT, VA, WA
***Credit Union Membership may be required at no additional cost to the consumer.
Refer to the Lending Matrices and Spring EQ Guidelines for additional information and requirements
Spring EQ LLC | NMLS ID #1464945 | T: 1-888-605-2588 | 1 West Elm St Suite 450 Conshohocken, PA 19428-4152
Product Terms
30-Year Variable Rate (Index plus a Margin)
10-Year Initial Interest Only Draw Period with a 20-Year fully amortizing repayment period
Lifetime Rate Cap / Floor
Lifetime Cap = 18% unless prohibited by law
Lifetime Floor = 4.00%
Maximum 50% DTI
Debt to Income
30-Year, fully amortized payment based on start rate + 2% and the total credit limit used to qualify
Line Amount / Initial Draw
Minimum Initial Draw at Close: $50,000
Minimum Line Amount: $50,000
Maximum Line Amount: $500,000
Owner Occupied- $3,000,000
Max Total Financing (Total of 1st and 2nd lien combined):
Second Homes- $2,000,000
Additional draws are prohibited during the first 90 days following the closing date
Occupancy
Owner-Occupied and Second Homes Only
Max 80% CLTV on Second Homes (HELOAN- 90% max CLTV)
Investment Properties not permitted (See HELOAN matrices)
Appraisal Requirements
- AVM with exterior property inspection
Line Amounts < $250,000 any of the following options are permitted:
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date
- Drive By Appraisal
(Refer to the lending matrices for additional requirements)
- Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date (Refer to the lending matrices for additional requirements)
Line Amounts >= $250,000 any of the following options are permitted: - Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
* Full Interior Appraisals will be ordered by Spring EQ
0x30x6 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the transaction (No Late Payments in the last 6 months)
Housing History
Max 1x30x12 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the transaction (Max of 1 - 30 Day late payments in the past 12 months)
Wholesale Home Equity Rate Sheets Home Equity Line-of-Credit (HELOC) Adjustable Product-10 Yr Draw
09.01.2023
(Page 4 of 6)
Adjustable Rate, Home Equity Line-of-Credit
Purchase (or) Refinance Piggyback, Standalone 2nds, & 1st Lien Refis
Only 4 Items Needed for Initial Underwriting
Compensation: Max 2.5% Borrower Paid Comp (BPC) Available and is Paid on the Initial Draw
2nd Lien Available in all states except: AK, HI, ID, ND, NY, SD, TN, WV, WY
1. Income Documents
2. Homeowner's Insurance
1st Lien Refi Available in all states except: AK, AR, DC, HI, ID, IN, LA, MT, ND, NE, NM, NY, PA, SD, WV, WY
3. First Mortgage Statement
4. Photo ID
10 Yr Draw Spring EQ HELOC Plus +
45 Day Lock Term
Extension Costs (as a Fee Calculated on the Initial Draw)*
7 Days | 0.28
14 Days | 0.56
21 Days | 0.84
30 Days | 1.20
*An extension fee of 4 basis points per day will be charged except where limited, or prohibited by federal and state law, in which case a different fee may apply.
**Credit Union Membership may be required at no additional cost to the consumer.
Product Terms
30-Year Variable Rate (Index plus Margin)
10-Year Initial Interest Only Draw Period with a 20-Year fully amortizing repayment period
Lifetime Rate Cap / Floor
Lifetime Cap = 18% unless prohibited by law
Lifetime Floor = 4.00%
Debt to Income
Maximum 45% DTI
30-Year, fully amortized payment based on start rate + 2% and the total credit limit used to qualify
Line Amount / Initial Draw
Minimum Initital Draw at Close: $50,000
Minimum Line Amount: $50,000
Maximum Line Amount: $500,000
Max Total Financing (Total of 1st and 2nd lien combined): Owner Occupied- $3,000,000 Second Homes- $2,000,000
Additional draws are prohibited during the first 90 days following the closing date
Occupancy
Owner-Occupied and Second Homes Only
Max 80% CLTV on Second Homes (HELOAN- 90% max CLTV )
Investment Properties not permitted (See HELOAN matrices)
Appraisal Requirements
- AVM with exterior property inspection
Line Amounts < $250,000 any of the following options are permitted:
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date
- Drive By Appraisal - Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
(Refer to the lending matrices for additional requirements)
Line Amounts >= $250,000 any of the following options are permitted: - Full Interior Appraisal (1004/1025/1073)*
- Prior Use Appraisal completed within 12 months of settlement date (Refer to the lending matrices for additional requirements)
* Full Interior Appraisals will be ordered by Spring EQ
Max 0x30x24 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the transaction (No late payments in the past 24 months)
Housing History
HELOC Plus + Product Parameters
First lien must not have been assumed
Ineligible senior liens include but are not limited to Interest Only Mortgages (Refer to the lending matrices for additional ineligible senior liens)
Refer to the Lending Matrices and Spring EQ Guidelines for additional information and requirements
Wholesale Home Equity Rate Sheets Fixed Rate Fully Amortizing Product (HELOAN)
Fixed Rate, Fully Amortizing Loan Up to a 30-Year Term
Purchase (or) Refinance Piggyback and Standalone 2nd Lien Transactions
Only 4 Items Needed for Initial Underwriting
Compensation: Up to 2% in Lender Paid* (LPC - per contract) OR 2.5% in Borrower Paid (BPC) is Available
1. Income Documents
2nd Lien Available in all states except: AK, HI, ID, ND, NY, SD, WV, WY
2. Homeowner's Insurance
3. First Mortgage Statement
4. Photo ID
Spring EQ HELOAN
Rate Adjustment (to Rate)
Second Home | 0.70
Occupancy
Investment Property | 1.25
NJ | 0.25
Property State
TX | 0.30
VA | 0.25
TN | Max 15 Year Amortization Allowed
Condo | 0.50
Property Type
2 Unit | 0.50
43-45% | 0.25
Debt to Income
45-50%* | 0.625
(Refer to the lending matrices for additional requirements)
In Flood Zone | 0.50
Flood Zone
$25,000-$29,999 | 0.25
Loan Amount
$30,000-$59,999 | 0.20
$60,000-$199,999 | 0
$200,000+ | -0.25
30 & 45 Day Locks Reflected
60 Day | 0.50
$799 Admin Fee**
Extensions Costs***
Texas: $395 <$70,000; $695 >=$70,000 *subject to state specific regulations
7 Days | 0.28
14 Days | 0.56
21 Days | 0.84
30 Days | 1.20
***An extension fee of 4 basis points per day will be charged except where limited, or prohibited by federal and state law, in which case a different fee may apply.
*Lender Paid Compensation
0.100
0.250
HELOAN Product Parameters
Investment Properties- 6 months ownership is required
Max 0x30x24 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the transaction (No late payments in the past 24 months)
Max Total Financing (Total of 1st and 2nd lien combined): Owner Occupied- $3,000,000 Second Homes- $2,000,000 Investment Properties- $2,000,000
Full appraisal required on all Non-QM loans
Refer to the Lending Matrices and Spring EQ Guidelines for additional information and requirements
Spring EQ LLC | NMLS ID #1464945 | T: 1-888-605-2588 | 1 West Elm St Suite 450 Conshohocken, PA 19428-4152
CA | 0.125
09.01.2023
(Page 5 of 6)
NJ | 0.25
TX | 0.30
VA | 0.25
TN | Max 15 Year Amortization Allowed
Condo | 0.50
Property Type
2 Unit | 0.50
Debt to Income
Maximum DTI 43%
Wholesale Home Equity Rate Sheets
Fixed Rate Fully Amortizing Product (HELOAN)
Fixed Rate, Fully Amortizing Loan Up to a 30-Year Term
Purchase (or) Refinance Piggyback and Standalone 2nd Lien Transactions
Only 4 Items Needed for Initial Underwriting
1. Income Documents
Compensation: Up to 2% in Lender Paid* (LPC - per contract) OR 2.5% in Borrower Paid (BPC) is Available
2nd Lien Available in all states except: AK, HI, ID, ND, NY, SD, WV, WY
2. Homeowner's Insurance
3. First Mortgage Statement
4. Photo ID
Spring EQ HELOAN Plus +
Rate Adjustment (to Rate)
Property State
CA | 0.125
30 & 45 Day Locks Reflected
60 Day | 0.50
$799 Admin Fee*
Texas: $395 <$70,000; $695 >=$70,000
*subject to state specific regulations
Extensions Costs**
7 Days | 0.28
14 Days | 0.56
21 Days | 0.84
30 Days | 1.20
**An extension fee of 4 basis points per day will be charged except where limited, or prohibited by federal and state law, in which case a different fee may apply.
*Lender Paid Compensation
HELOAN Plus + Product Parameters
Ineligible senior liens include but are not limited to Interest Only Mortgages (Refer to the lending matrices for additional ineligible senior liens)
Max 0x30x24 inclusive of all mortgages and all REO for all borrowers on the transaction (No late payments in the past 24 months)
First lien must not have been assumed
Full appraisal required on all Non-QM loans
Max Total Financing (Total of 1st and 2nd lien combined): Owner Occupied- $2,000,000
Refer to the Lending Matrices and Spring EQ Guidelines for additional information and requirements
Spring EQ LLC | NMLS ID #1464945 | T: 1-888-605-2588 | 1 West Elm St Suite 450 Conshohocken, PA 19428-4152
09.01.2023
(Page 6 of 6) | <urn:uuid:bfd03bbf-6d29-4cd9-a235-d6e2ae96ebec> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 17,096 |
Lajosmizse Város Önkormányzat Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottsága I/2-12/2009.
Lajosmizse Város Önkormányzat Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottságának 2009. március 17-én megtartott ülésérıl készült jegyzıkönyve
Az ülésen hozott határozatok száma és tárgya:
JEGYZİKÖNYV
Készült: A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság 2009. március 17én, du. 14.30 órakor a Városháza emeleti 8. számú tárgyalójában megtartott bizottsági ülésrıl.
bizottság elnöke
Jelen vannak. Józsáné Dr. Kiss Irén
Bíró Tiborné
bizottság tagja
Keresztes Tibor
bizottság tagja
Dr. Török Tamás
bizottság tagja
Tanácskozási joggal megjelentek:
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı Muhariné Mayer Piroska aljegyzı Rostás Anita csoportvezetı Szilágyi Ödön csoportvezetı Földházi Tünde tanácsos Dodonka Csaba fogalmazó Kocsis Györgyné óvodavezetı Kovács Gábor vezetı tanácsos Tengeri Dalma fogalmazó
Jegyzıkönyvvezetı:
Mezei Anett Krisztina
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Amennyiben nincs, s egyetértünk a meghívó szerinti napirendi pontok tárgyalásával, és az új napirendi pont felvételével, kérem, kézfeltartással jelezzük. Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt –az alábbi napirendi pontok tárgyalását fogadta el:
Tisztelettel köszöntöm a mai bizottsági ülésünkön megjelenteket. Megállapítom, hogy ülésünk határozatképes, mert az 5 fı bizottsági tagból 4 fı jelen van. A meghívót mindenki megkapta, az abban foglalt napirendi pontok mindenki elıtt ismertek. Egy anyagot kaptunk pluszba, amit fel kell venni a napirendi pontok közé, ez a Kecskemét és Térsége Többcélú Társaság által készített 2009. évi közcélú foglalkoztatási terv és a velük kötendı megállapodás. Megkérdezem, hogy ezen kívül van-e még valakinek más önálló napirendi pont tárgyalására javaslata.
1./Napirendi pont
illetve a vasút mellett húzódó 2534, 2544/4 és 1681 hrsz-ú
A lajosmizsei 2605/29 hrsz-ú közterület délkeleti részének;
közterületek névadása
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Kovács Gábor anyagát vegyük elıre, mert neki csak egy anyaga van, így akkor a 4. számú elıterjesztéssel kezdenénk, ez ugye az utcanevekkel kapcsolatos.
Kérdezem Kovács Gábort van-e kiegészíteni valója az anyaghoz?
Kovács Gábor fıtanácsos
: Nincsen.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
nevet kapják meg az utcák, mert így mindenki számára egyértelm
Szerintem nagyon jó ötlet, hogy ami az emberekben szájhagyomány útján kialakult, azt a
ő
Megkérdezem, hogy van-e kérdés, vélemény, észrevétel az utcák névadásával kapcsolatban?
és elfogadott lesz.
Amennyiben nincs, aki a határozat-tervezettel egyetért, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt – az alábbi határozatot hozta:
17/2009. (III. 17.) PTK hat.
A lajosmizsei 2605/29 hrsz-ú közterület délkeleti részének névadása
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a lajosmizsei 2605/29 helyrajzi számú közterület délkeleti részének a Kálmán Imre köz nevet elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
Határidı:
2009. március 18.
Felelıs: A bizottság
18/2009. (III. 17.) PTK hat.
A lajosmizsei 2534, 2544/4 és 1681 hrsz-ú közterületek névadása
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a lajosmizsei 2534, 2544/4 és 1681 helyrajzi számú közterületeknek a Vasút utca nevet elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
: 2009. március 18.
Határidı
2/ Napirendi pont
Nyilatkozat MÁV parkoló fenntartására és üzemeltetésére Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
A 11. számú elıterjesztés a következı, amihez még kérem a Gábor segítségét. Ez egy kellemes meglepetés volt számomra, mert aki járt mostanában a vasút környékén az láthatta, hogy igencsak rendezésre szorul a terület. Önkormányzati tulajdonú területre gépjármőparkolók létesítését tervezik, pályázat útján történne a kivitelezés, szilárdburkolattal és térvilágítással lenne ellátva. Szerintem nagyon jó lenne, ha elkészülne, mert akkor az a rész is szép lenne. Kérdezem Kovács Gábort rendezési tervvel összefüggı dolog ez?
Kovács Gábor fıtanácsos: Ez a terület zöld terület – közparkká van nyilvánítva, így egy kicsit nehezen összeegyeztethetı a rendezési tervvel.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Akkor az átnevezésre majd még oda kell figyelni.
Muhariné Mayer Piroska aljegyzı: Az elıterjesztésben az áll, hogy 92 férıhelyes parkolót készítenének. Polgármester úrral egyeztetve soknak találtuk ezt a számot, elég lenne ha csak a MÁV területen építenének parkolókat, az 33 db férıhelyet jelent, a többi területet csak rendezni kéne.
Török Tamás PTK külsıs tag: 92 autó is ritkán jár arra, bár nem lehet tudni, mi lesz az eredménye a pályázatoknak.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Akkor most azt kellene eldöntenünk, hogy a MÁV parkolók fenntartását és üzemeltetését támogatjuk-e, mehet-e most így az elıterjesztés a testületi ülésre?
Amennyiben nincs, aki a határozat-tervezettel egyetért, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Van-e még kérdés, vélemény, észrevétel a MÁV parkolókkal kapcsolatban?
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt –az alábbi határozatot hozta:
19/2009. (III. 17.) PTK hat.
Nyilatkozat MÁV parkoló fenntartására és üzemeltetésére
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a Nyilatkozat MÁV parkoló fenntartására és üzemeltetésére tárgyú határozat-tervezetet elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
: 2009. március 18.
Határidı
3./ Napirendi pont
A Lajosmizsei Napközi Otthonos Óvoda Szent Lajos utcai Telephelyét érintı pályázat benyújtása az Önkormányzati minisztérium által meghirdetett „közoktatási intézmények infrastrukturális fejlesztése" c. pályázati felhívásra Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Ez a pályázati kiírás mondhatni az óvodára íródott ki. A Szent Lajos utcai épületrıl van szó, amely területet már tavaly bejártuk. Itt részben mőködtek osztályok is, de ezek a tantermek átkerültek a Kollégium épületébe, így az ott felszabaduló helységek átalakításával, felújításával olyan óvodai csoportokat tudunk beindítani és mőködtetni, amelyek a jogszabályi követelményeknek megfelelıek. Így tudnátok megfelelı körülményeket biztosítani a gyerekeknek, ugye Anikó?
Kocsis Györgyné Óvodavezetı: Igen ez így nagyon jó lenne, hiszen 1 gyerekre 4m 2 -nyi hely lenne a kötelezı, sajnos most 1m 2 sem jut, mert jelen pillanatban 21 és 26 m 2 -en vannak a gyerekek. Szerencsére a gyermekek létszáma nı, ezért kell mielıbb elvégeznünk ezeket a bıvítéseket. Az ingatlan felújításának költsége 22.405.225.- Ft. Amennyiben a teljes támogatási összeget igénybe akarjuk venni, akkor 5. 000.000.- Ft saját forrást kell biztosítanunk. A maradék 2. 594.775. – Ft pedig eszközbeszerzésre fordítható, amire nagyon nagy szükség van, mert tornaszobát is szeretnénk kialakítani, de e mellett szükség lesz bútorokra, mosdók kialakítására stb. A riasztó felszerelése is belefér ebbe a keretbe. A tetıcserén kívül minden benne lenne.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Van egy kiosztós anyag is ehhez a napirendi ponthoz, ami árajánlatokat tartalmaz. Mivel kapcsolatosak ezek pontosan?
Kocsis Györgyné Óvodavezetı: Igen ezeket az árajánlatokat azért kértem be, mert az eszközöknél 16.000.- Ft még hiányzott. Az árakban a forintnak a változó értéke benne van, ezt egy hónapra tudják garantálni.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: A saját forrást ez mennyiben érinti, érinti-e?
Kocsis Györgyné Óvodavezetı: Nem érinti.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Amennyiben nincs, aki a határozat-tervezettel egyetért, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Rendben. Van-e más kérdés, vélemény, észrevétel?
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt –az alábbi határozatot hozta:
20/2009. (III. 17.) PTK hat.
A Lajosmizsei Napközi Otthonos Óvoda Szent Lajos utcai Telephelyét érintı pályázat benyújtása az Önkormányzati minisztérium által meghirdetett „közoktatási intézmények infrastrukturális fejlesztése" c. pályázati felhívásra
- 6 -
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a Lajosmizsei Napközi Otthonos Óvoda Szent Lajos utcai Telephelyét érintı pályázat benyújtását az Önkormányzati minisztérium által meghirdetett „közoktatási intézmények infrastrukturális fejlesztése" c. pályázati felhívásra támogatja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
HATÁROZAT
Határidı: 2009. március 18.
Felelı
s: A bizottság
4./ Napirendi pont
A Fekete István Általános Iskola Felsılajosi Tagintézményét érintı pályázat benyújtása az Önkormányzati minisztérium által meghirdetett „közoktatási intézmények infrastrukturális fejlesztése" c. pályázati felhívásra Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Ha már a pályázatoknál járunk, akkor szerintem vegyük elıre még az iskola pályázatát is.
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı: Mielıtt a napirendi pont tárgyalására térünk, engedje meg a tisztelt Bizottság, hogy bemutassam új kollegánkat Tengeri Dalmát, aki a Képviselı –testület által jóváhagyott köztisztviselıi létszám terhére, pályázati referensként hétfı óta dolgozik nálunk. Felkérem, hogy a részletes tájékoztatást tartsa meg.
Tengeri Dalma fogalmazó: Ez a pályázat ugyan az mint az óvodáé, ezt is az Önkormányzati Minisztérium írta ki. Itt az igényelhetı támogatás maximális mértéke 20 millió forint. A fejlesztés összköltsége 25 millió forint, amelybıl 20 millió forint az igényelhetı támogatás, 5 millió forint a saját erı. Felsılajos község Önkormányzata jövı héten tárgyalja ezt a pályázatot. A Fekete István Általános Iskola Felsılajosi Tagintézményének infrastrukturális felújítása oldódna meg, nyílászárók cseréje, festés, főtéskorszerősítés, a megadott részben eszközbeszerzés.
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı: Felsılajos község Önkormányzata teljes egészében vállalja az önrészt.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Egyéb kérdés, vélemény, észrevétel van-e a napirenddel kapcsolatban. Nincs. Én elfogadásra javaslom az elıterjesztés határozat-tervezetét.
Köszönöm.
Aki ezzel egyetért, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt –az alábbi határozatot hozta:
21/2009. (III. 17.) PTK hat.
A Fekete István Általános Iskola Felsılajosi Tagintézményét érintı pályázat benyújtása az Önkormányzati minisztérium által meghirdetett „közoktatási intézmények infrastrukturális fejlesztése" c. pályázati felhívásra
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság A Fekete István Általános Iskola Felsılajosi Tagintézményét érintı pályázat benyújtását az Önkormányzati minisztérium által meghirdetett „közoktatási intézmények infrastrukturális fejlesztése" c. pályázati felhívásra elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
Határidı:
2009. március 18.
Felelı
s: A bizottság
5./ Napirendi pont
közszolgáltatásról szóló 35/2007.(XII.13.) rendelet módosításáról
Lajosmizse Város Önkormányzatának …/2009.(…) rendelete a hulladékkezelési
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Az elıterjesztés mellékletében olvashatjuk, hogy a Faragó és Fia Környezetvédelmi és Szolgáltató Kft. a jelenlegi tarifákhoz képest 2,69%-kal kívánja emelni a díjakat.
Ezzel kapcsolatban van-e kérdés, vélemény, észrevétel?
Aki elfogadja Lajosmizse Város Önkormányzatának hulladékkezelésrıl szóló rendelet módosítás tervezetét, az elıterjesztés díjaival együtt, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Amennyiben nincs, szavazásra teszem fel a kérdést.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt – az alábbi határozatot hozta:
22./2009. (III. 17.) PTK. hat.
Lajosmizse Város Önkormányzatának …/2009.(…) rendelete a hulladékkezelési közszolgáltatásról szóló 35/2007.(XII.13.) rendelet módosításáról
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság Lajosmizse Város Önkormányzatának …/2009.(…) rendelete a hulladékkezelési közszolgáltatásról szóló 35/2007.(XII.13.) rendelet módosításáról szóló rendelet-tervezetét elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
2009. március 18.
Határidı:
Felelıs: A bizottság
6./ Napirendi pont
Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás által készített 2009. évi közfoglalkoztatási terv és megállapodás elfogadása
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Az elıterjesztést Rostás Anita készítette, kiegészítésként kaptunk egy kiosztós anyagot a Kecskemét és térsége Többcélú Társulás által készített 2009. évi közfoglalkoztatási terv és megállapodás elfogadása. Megkérném a tájékoztató megtartására.
Rostás Anita csoportvezetı: Szeretném, hogy a kiosztott anyaggal kezdjük, és szeretném elmondani, mirıl is van szó, mert kevés idı volt ennek áttekintésére, sajnos csak most kaptuk meg mi is a Társulástól az anyagot. A korábban rendszeresen szociális segélyben részesülı ügyfeleinket 2009. január 1-tıl foglalkozatni kell. Éves szinten ez Lajosmizse tekintetében közel 400 embert jelent, akiknek munkát kell, hogy adjunk, eszközökkel, felügyelettel. Az adminisztrációs munka is nagyon sok lesz, munkaszerzıdést megkötni, egészségügyi vizsgálatra kell küldeni, jelenléti ívet, szabadságot nyilvántartani. A Törvény lehetıséget ad arra, hogy az önkormányzatok társulás formájában lássák el ezeket a feladatokat. A Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás vállalta, hogy amennyiben a hozzájuk tartozó önkormányzatok nem tudják vállalni ezt a feladatot, akkor ık ezt vállalják, tehát megszervezik a munkát, a helyi önkormányzat közremőködésével. Az önkormányzatnak két dologban kell döntést hoznia. A foglalkoztatási terv az egyik, mely feltétele annak, hogy a normatívát az önkormányzat lehívhassa a munkabérre. Ez a munkabér 95%-ban normatív, 5 %-ban érinti az önkormányzatot. Amennyiben társulásban láthatja el az önkormányzat a feladatát, akkor ezt a tervet a Társulás készíti el, az önkormányzatnak csak jóvá kell hagynia. A másik feladatunk, hogy egy megállapodást kell kötnünk a Kistérséggel, amelyben konkrétan meg van határozva minden, a munka szerzıdéskötéstıl a finanszírozásig. Az elıterjesztésben két határozat-tervezet van. Az elsı határozat-tervezet arról szól, hogy a Társulás által megküldött megállapodást Lajosmizse Város Önkormányzata fogadja el, amelybe még a március 4-i ülésen az önkormányzat által elfogadásra került adathalmazt beépítettük. A második határozati javaslat pedig arról szól, hogy szintén a Társulás által küldött megállapodást kellene elfogadnunk. Ezzel a megállapodással kapcsolatban polgármester úrral egyeztetve arra jutottunk, hogy néhány ponton módosítást kell javasolnunk:
A másik, hogy az általuk javasolt 90 napos felmondási idı, nem megfelelı, hiszen ha májusban kiderül, hogy mégsem mőködik úgy, ahogy terveztük, akkor is végig kellene vinnünk.
Az egyik legfontosabb kérdéskör a bérkifizetés. A Kecskeméti Kistérség megközelítıleg 2000 embert fog foglalkoztatni, ezeknek az embereknek a kifizetése elég nagy problémát okoz nekik. Mi kérvényeztük, hogy a majdan nálunk dolgozó 400 embernek, nálunk történjen a bérkifizetése és ne kelljen minden hónapban Kecskemétre beutazni, de a Társulás ezt nem tudja vállalni. A megállapodásba ık azt tették bele, hogy folyószámlára kívánnak utalni, de nem mindenki rendelkezik folyószámlával. Ahol nincs, ez probléma lesz, mert nem lehet kényszeríteni a munkavállalót a számlanyitásra.
A szociális törvény szerint munkabér elıleget kötelesek vagyunk adni a munkavállalónak, ha ı ezt igényli, ennek a kivitelezése is nagy problémát jelent a Kistérségnek.
Ezek a kardinális kérdések még nyitottak számunkra, az elıleg kérdésén már dolgoznak, a folyószámlára történı utalásból nem nagyon akarnak engedni.
Amennyiben nem kötünk megállapodást a Kistérséggel, abban az esetben az Önkormányzatnak komoly ráfordításokkal kell számolni, felügyeletükre köztisztviselıt kell alkalmazni, számára munkaállomást kell biztosítani, stb.
Józsáné dr. Kiss Irén bizottsági elnök: Ki fogja ezt a feladatot ellátni, lesz erre egy kinevezett munkatárs, aki intézi az ezzel kapcsolatos dolgokat?
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı: A munkaügyi központon keresztül kérnek fel valakit ennek a lebonyolítására, de a bérszámfejtés az náluk épületen belül mőködne.
BíróTiborné képvisel
ı
: Kötelez
ı
az IMI rendszer?
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı: Igen.
Ezt a kérdéskört még át kell gondolni, de már minden mást meg tudtunk velük beszélni és mi csak a szociális törvénynek megfelelıen akarunk eljárni. Az Önkormányzatnak az a jó, ha társulás útján látja el ezt a feladatát, ık pedig még most szembesültek olyan dolgokkal, amikre még nem gondoltak, de úgy gondolom, hogy megoldják a kérdéses problémákat. Az elıterjesztéshez csatoltuk a megállapodást is, amit elfogadunk, de a már említett feltételekkel. (elıleget, ha kérnek, biztosítsanak számukra, a bérkifizetés ne csak utalással legyen megoldható.)
Józsáné dr. Kiss Irén bizottsági elnök: Ki fogja intézni az egészségügyi vizsgálatot, azt meg lehet oldani helyben?
Rostás Anita csoportvezetı: Ez az egyetlen, amit biztosan Kecskeméten kell intézni, mert pályázat útján vált adottá az orvos és a helyszín, aki és ahol ezt végezhetik.
Az intézményekkel külön fel fogja venni a kapcsolatot a Kistérség, elmondják, amit tudni kell, külön megállapodásokat fognak kötni az intézményekkel. A munkavédelmi és baleseti oktatást vállalta a Kistérség, ettıl függetlenül helyi szinten a sajátosságokat el kell majd mondanunk és a jelenléti ívet, szabadságot vezetni kell, a munkát felügyelni kell.
Józsáné dr. Kiss Irén bizottsági elnök: Én részemrıl támogatom.
Ezzel kapcsolatban kérdés, vélemény, észrevétel van-e?
Aki egyetért a megállapodással és a kiegészítésekkel kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Amennyiben nincs, szavazásra teszem fel a kérdést.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt – az alábbi határozatot hozta:
23/2009. (III.17.) ÖH
Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás által készített 2009. évi közfoglalkoztatási terv elfogadása
Határozat
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság elfogadja a Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás által készített 2009. évi közfoglalkoztatási tervet, Lajosmizse Város Önkormányzatának Képviselı-testületének megtárgyalásra és elfogadásra javasolja.
Határidı: 2009.március 18.
24/2009. (III.17.) ÖH
Megállapodás kötése a Kecskemét és Térsége Többcélú Társulással a közcélú foglalkoztatás szervezésére
Határozat
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság elfogadja a Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás - a szociális igazgatásról és szociális ellátásokról szóló 1993. évi III. törvény 36. §-ában szabályozott közcélú foglalkoztatás szervezésére irányuló – megállapodást azzal, hogy a társulási megállapodás 10. pontja kerüljön ki a megállapodásból, továbbá egészüljön ki a munkavállalók részére történı elıleg biztosításának lehetıségével, és a lakossági folyószámlával nem rendelkezı munkavállalók részére történı bérkifizetés szabályaival és Lajosmizse Város Önkormányzatának Képviselı-testületének megtárgyalásra és elfogadásra javasolja.
Határidı: 2009.március 18.
Felelıs: A bizottság
7./ Napirendi pont
Lajosmizse Város Önkormányzatának …../2009. (….)rendelete az egyes szociális ellátásokról Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Ez az anyag szervesen kapcsolódik az elızı napirendi ponthoz, a részleteket ott már megtárgyaltuk. Az elıterjesztésben pedig minden benne van. Van-e esetleg mégis kérdés, vélemény, észrevétel?
Aki a szociális rendelet-tervezettel egyetért és javasolja, a Képviselı-testületnek elfogadásra kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Amennyiben nincs, szavazásra teszem fel a kérdést.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt – az alábbi határozatot hozta:
25/2009. (III. 17.) PTK. hat.
az egyes szociális ellátásokról
Lajosmizse Város Önkormányzatának …../2009. (….)rendelete
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság Lajosmizse Város Önkormányzatának …../2009. (….)rendelet-tervezetét az egyes szociális ellátásokról elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselıtestületnek.
Határidı:
2009. március 18.
8./ Napirendi pont
Szennyvízberuházás tervezésére kiírandó nyílt közbeszerzési eljárás ajánlati felhívásának jóváhagyása. Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Ismeretes, hogy nyertünk pénzt a közbeszerzési pályázatra, szennyvíz beruházásra. Tárgyaltuk már rendkívüli ülésen, amikor módosításokat eszközöltünk. Meg kellene határoznunk egy pontrendszert úgy, hogy elınyben részesítsük azt, több pontot kapjon az, aki a tervezıi mővezetést bevállalja. Az egyéb pontosítások átvezetésre kerültek.
Jó hogy meghatározott idıre vállalja a munkáknak az elıkészítését.
Van-e még a napirenddel kapcsolatban kérdés, vélemény, észrevétel?
Aki az elıterjesztés elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselıtestületnek, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Amennyiben nincs, szavazásra teszem fel a kérdést.
26/2009. (III.17) ÖH
Szennyvízberuházás tervezésére kiírandó nyílt közbeszerzési eljárás ajánlati felhívásának jóváhagyása.
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a Szennyvízberuházás tervezésére kiírandó nyílt közbeszerzési eljárás ajánlati felhívásának jóváhagyásáról szóló határozat-tervezetet elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
Határidı: 2009. március 18.
Felelıs: A bizottság
9./ Napirendi pont
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Kecskeméti Kistérség Akcióterve 2009-2010. jóváhagyása
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Dalmától szeretném megkérdezni, hogy kevésnek találom az akció tervben az energetikai pályázatnak a 20 Millióját. Van-e arra a lehetıség, hogy ezen változtassunk, esetleg intézményenként beadni lehet-e.
Tengeri Dalma gyakornok: Az összegeken biztos lehet változtatni, de megnézem az anyagot.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Addig itt van 600 millió, az Alsóoktatási intézmények integrációjával kapcsolatban az új sportcsarnok építését hagy hozzam fel témaként. Gondolom, hogy helyileg ez ide a focipálya mellé kerülne. Ezzel a lehetıséggel mivel több telephelyen mőködik az alsó fokú oktatási, így az alsóoktatási épületeket egymás mellé lehetne integrálni és újat lehetne építeni, például ide a focipálya mellé. Én kértem, hogy ez a téma kerülhessen ebbe a sorba. Természetesen tiszteletben tartom a véleményeteket, ha netán nem értetek egyet vele, vagy majd a
késıbbiekben kerüljön erre sor. Tehát az 5.pont ha lehet több legyen és egy tétellel bıvítsük ki a sort, vagyis az alsó fokú oktatási intézmények integrációja kerüljön bele, ha ezzel egyet ért a bizottság.
Tengeri Dalma fogalmazó: Megnéztem a KEOP akciótervét. Három féle projekt kiválasztás lesz. Egy automatikus, 1-50 millió Ft-ig lehet támogatást igényelni, lesz egy egyfordulós pályázat is, itt 1 és 1000 millió Ft között lehet támogatást igényelni, és lesz egy kétfordulós, ott pedig 500 és 1000 millió Ft. A konstrukció pontos megnevezése úgy szól: „Helyi hı és főtési energiaigény kielégítése megújuló energiaforrásokkal"
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Jó lenne, ha lenne a helyi energiáról egy tanulmány, de akkor az a lényeg, hogy lehet emelni az összegen. Akkor a felsı fokú közoktatási intézményeknél 500 millió Ft kerüljön be.
Visszahozhatnánk a központi iskola épületének felújítását is, nem csak a nyílászárok cseréjét kellene belevenni, mert már kétszer próbáltunk pályázni az iskolához, ami mögött nagyon sok munka áll, de eddig még sikertelenül. Most hátha nyerne.
Tengeri Dalma fogalmazó: Valószínő, hogy nem lesz rá keret, az is lehet hogy az alsó tagozatot sem tudjuk bevinni.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Akkor a napkollektorokra a támogatást emeljük meg 100 millió Ft-ra. A 18. sorba pedig akkor marad az alsó fokú integráció.
Van-e még a napirenddel kapcsolatban kérdés, vélemény, észrevétel?
Aki az elıterjesztés elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselıtestületnek, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Amennyiben nincs, szavazásra teszem fel a kérdést.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt –az alábbi határozatot hozta:
27/2009. (III. 17.) PTK hat.
Kecskeméti Kistérség Akcióterve 2009-2010. jóváhagyása
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a Kecskeméti Kistérség Akcióterve 2009-2010. jóváhagyásáról szóló határozat –tervezetet elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek Határidı: 2009. március 18.
Felelıs: A bizottság
10./ Napirendi pont
ő
ı
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Pályázati felhívás d
l
utak melletti fák kivágására
Az elızmények ismertek, volt ez a téma már a bizottság és a testület elıtt is. Most egy ajánlat és egy szerzıdéstervezet van elıttünk, javasoltok-e ehhez valami kiegészítést?
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı: Ki bírálja el?
Keresztes Tibor külsıs tag: A Mezıgazdasági bizottság vállalja a bírálatot és javasolnám Sápi Tibort, ık ismerik és kompetensek a témában.
Hol tegyük közzé ezt a pályázati felhívást?
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Én azt, hallottam, hogy ı nem vállalja, legyen csak a Mezıgazdasági Bizottság.
Kutasiné Nagy Katalin jegyzı: Az Önkormányzat honlapján biztos, hogy megjelentetjük.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök:
Hirdet
ı
Köszönöm.
tábla, Kábel Tv. Szerintem ez a három elég.
Amennyiben nincs több kérdés, vélemény, hozzászólás, szavazásra teszem fel a kérdést. Aki elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja az elıterjesztést kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt – az alábbi határozatot hozta:
28/2009. (III. 17.) PTK hat.
Pályázati felhívás dőlıutak melletti fák kivágására
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek a Pályázati felhívás dőlıutak melletti fák kivágására tárgyú határozat-tervezetet, javasolja, hogy a pályázati felhívás az Önkormányzat honlapján, a hirdetıtáblán és a Kábel Tv-ben jelenjen meg.
Határid
ı
: 2009. március 18.
Felelıs: A bizottság
11./ Napirendi pont
Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás Társulási
Lajosmizse Város Polgármesterének beszámolója a
Tanácsában 2008. év II. félévben végzett tevékenységérıl
Az elıterjesztést Dodonka Csaba készítette el, van-e hozzá valami kiegészíteni való?
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Dodonka Csaba gyakornok: A beszámoló a 2008. II. félév munkásságáról szól.
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
ı
a kiadott határozati javaslattal elfogadásra javaslom. Aki ezzel egyetért, kérem, kézfelemeléssel jelezze.
Az el terjesztést nagyon részletes, rendben van. Van-e ezzel kapcsolatban valakinek kérdése?
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt – az alábbi határozatot hozta:
29/2009. (III. 17.) PTK hat.
Lajosmizse Város Polgármesterének beszámolója a Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás Társulási Tanácsában 2008. év II. félévben végzett tevékenységérıl
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a Lajosmizse Város Polgármesterének beszámolóját a Kecskemét és Térsége Többcélú Társulás Társulási Tanácsában 2008. év II. félévben végzett tevékenységérıl elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek. Határidı: 2009. március 18.
Felelıs:
A bizottság
12./ Napirendi pont
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök Változott a közbeszerzési törvény.
Közbeszerzési szabályzat módosítása
Szilágyi Ödön csoportvezetı: Holnap itt lesz az ülésen a dr. Szegesdi Henrietta, ha van kérdés ı mindenre válaszolni tud.
Van-e ezzel kapcsolatban kérdés, vélemény, észrevétel, más javaslat?
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök: Benne vannak az anyagban a változások, egyértelmően látszik, vastagon szedett, dılt, én úgy gondolom, hogy egyértelmő.
Amennyiben nincs, szavazásra teszem fel a kérdést.
Megállapítom, hogy a bizottság 4 igen szavazattal – ellenszavazat nem volt –az alábbi határozatot hozta:
Aki elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja az elıterjesztést kérem, kézfelemeléssel jelezze.
30/2009. (III. 17.) PTK hat.
Közbeszerzési szabályzat módosítása
HATÁROZAT
A Pénzügyi, Területfejlesztési és Közbeszerzési Bizottság a Közbeszerzési szabályzat módosítását elfogadja, megtárgyalásra és elfogadásra javasolja a Képviselı-testületnek.
: 2009. március18.
Határidı
Józsáné Dr. Kiss Irén PTK elnök
Amennyiben nincs, megköszönöm a jelenlevık részvételét, a mai ülésünket ezennel berekesztem.
Tekintettel arra, hogy napirendi pontjaink végéhez érkeztünk, megkérdezem, hogy van-e még valakinek egyéb kérdése, véleménye, észrevétele, bejelentenivalója?
A Bizottsági ülésnek 15:30-kor vége.
Kmf.
Józsáné Dr. Kiss Irén s.k. PTK elnök
Mezei Anett Krisztina s.k. jkv.vez. | <urn:uuid:b24f8f3a-e49b-45aa-9c84-2205e76deb56> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/hun_Latn/train | finepdfs | hun_Latn | 28,989 |
Le journal des Ermenonvillois
Vos rendez-vous
Dimanche 1er mai : visite de l’église
Tous les lundis : conseiller numérique
Tous les 1er lundis du mois : permanence avocats
Samedi 7 mai :
- parc J.-J. Rousseau spectacle
- visite du village
Dimanche 8 : cérémonie du 8 mai 1945
Vendredi 13 : vernissage expo M.-E. RUBIN
Samedi 14 mai au 5 juin : exposition Maison Joseph II - M.-E. RUBIN
Samedi 28 au 30 mai : fête patronale
Samedi 28 : feu d’artifice au parc J.-J. Rousseau
Jardinage et bricolage
Les travaux utilisant des appareils à moteur thermique ou électrique ne sont autorisés qu’aux horaires suivants :
- du lundi au vendredi :
de 8h à 12h et de 13h30 à 19h30.
- le samedi :
de 9h à 12h et de 15h à 19h.
- Dimanche et jours fériés :
de 10h à 12h.
Edito
Chères Ermenonvilloises, chers Ermenonvillois,
Ce mois de mai sera marqué entre autres par l’exposition de M.-E. RUBIN à la Maison Joseph II.
Nous célébrerons le 77ème anniversaire de la victoire du 8 mai 1945 et je vous donne rendez-vous au cimetière à 11h45 pour un premier dépôt de gerbe suivi d’un second au monument aux morts place de la Mairie. Nous nous retrouverons ensuite pour un verre de l’amitié.
Enfin, après deux années blanches, la fête patronale sera de retour du 28 au 30 mai. Manèges, sculpteur de ballons, retraite aux flambeaux, goûter pour les enfants, concours de pêche, distribution de colis pour les aînés et feu d’artifices seront au programme.
J’espère vous voir nombreux lors de ces célébrations et festivités !
Jean-Michel Cazères
Maire d’Ermenonville
Directeur de la publication : Jean-Michel Cazères - Impression et distribution : par nos soins
Avril à Ermenonville : retour en images
Des randonnées pour tous !
Sportives ou familiales, les sorties en forêt organisées par la mairie ont repris en avril.
Rendez-vous sur les réseaux sociaux pour connaître les prochaines dates.
Accueil de loisirs
« La piste aux étoiles »
Des activités diverses :
Sorties, jeux, ateliers créatifs : les enfants du centre de loisirs ont passé des moments inoubliables. L’équipe prépare d’ores et déjà le programme de cet été.
Les jeunes Ermenonvillois ont voté
Pour leur première participation à un scrutin présidentiel, de jeunes Ermenonvillois ont pris la pause pour immortaliser ce moment. Nous les remercions.
Résultats deuxième tour des élections :
| Votants inscrits 599 | M. LE PEN | E. MACRON | BLANC | NUL |
|---------------------|-----------|-----------|-------|-----|
| Votants 439 | 193 | 216 | 23 | 8 |
| Exprimés 409 | | | | |
Élections législatives
Vous avez jusqu’au 6 mai pour vous inscrire sur les listes électorales afin de pouvoir voter au les 12 et 19 juin prochains.
Un potager pour l’école
Nos employés communaux ont réalisé deux potagers, destinés aux élèves, ils se situent dans le prolongement du verger près de l’école.
La Mer de Sable
Comme tous les ans, la direction de La Mer de sable offre des invitations aux enfants du village (âgés de plus de 3 ans et de moins de 16 ans).
Les attributions sont au nombre de trois par enfant et par saison, les invitations peuvent être retirées en mairie aux heures d’ouverture sur présentation d’une attestation de domicile et du livret de famille.
Petites annonces
À vendre bon piano d’études, cadre métallique, acajou, marque Wilh Steinmann, excellent état, avec son banc assorti, 590€, facilités de paiement possibles. Tél 06 77 73 19 03
Budget de votre commune
Le 31 mars dernier, le Conseil municipal a voté, à l’unanimité, le budget 2022 proposé par la commission finance de la commune.
Dépenses :
En plus des travaux d’entretien et d’embellissement habituels, la commune prévoit cette année plusieurs travaux spécifiques dont certains ont déjà commencé.
Rénovation du portail et élagage au cimetière, rénovation des vitraux de l’église, réparation des toilettes de l’école ainsi que de nombreux travaux de voirie notamment rue du Général de Gaulle, Place Léon Radziwill, rue de la cavée et le remplacement du feu tricolore sur la départementale. L’enfouissement des réseaux électriques de la dernière rue du village va également être réalisé cette année.
Du point de vue des dépenses courantes, comme tous les particuliers, nous subissons une forte augmentation notamment de l’énergie. La part de la consommation de fioul représente un coût très significatif dans le budget.
La politique de réduction des dépenses envers les gros fournisseurs mise en place depuis deux ans continue. Cette année, la mise en concurrence de nos prestataires en assurance va permettre d’économiser plusieurs milliers d’euros.
Recettes :
Comme tous les ans, la dotation de l’État est en légère baisse alors que nos dépenses et obligations augmentent.
Après 4 ans sans avoir modifié le taux des taxes locales, il devient nécessaire de prendre en compte l’inflation que subit la commune.
Ermenonville demeure encore une des communes de France avec le taux de taxe locale le plus bas.
Le Conseil municipal a ainsi voté à l’unanimité une augmentation de 3.4 % de la part communale des taxes foncières.
Répartition des taxes :
| Taxes foncières | Ermenonville 2021 | Ermenonville 2022 | Moyenne du dép. Oise |
|-----------------|-------------------|-------------------|----------------------|
| Taxe Foncière sur bâti | 29,46 | 30.43 | 48.81 |
| Taxe foncières sur non bâti | 11.29 | 11.66 | 54.69 |
Rendez-vous du mois de mai
Visites de l’église saint Martin
Comme tous les mois, l’église Saint-Martin vous ouvre ses portes de 14h à 18h pour une visite guidée. Rendez-vous, le samedi 7 mai, devant l’église Saint-Martin d’Ermenonville. Activité gratuite.
Cérémonie du 8 mai
77ème anniversaire de la victoire du 8 mai 1945.
Vous êtes invités à commémorer le 8 mai 1945.
- 11h45 : dépôt d’une gerbe au cimetière,
- 12h00 : dépôt d’une gerbe au monument aux Morts, suivi d’un verre de l’amitié en mairie.
Parc Jean-Jacques Rousseau
Déambulation sous casque.
Venez vivre une expérience originale au parc Jean Jacques Rousseau le samedi 7 mai à 14h30 avec la compagnie BAILIAD et son Spectacle Parrad. Entrée gratuite
Visites du village
Les visites du village ont connu un grand succès l’an dernier. Après une petite pause hivernale, elles vont reprendre le samedi 7 mai. Rendez-vous à 15h devant la maison de Joseph II (en face du parc Jean Jacques Rousseau). La visite est gratuite mais il faut s’inscrire en mairie ou via nos réseaux sociaux car les places sont limitées.
Exposition à la Maison Joseph II
M.-E. Rubin nous propose des nuances d’encre noire avec comme thème les forêts de l’Oise. Au-delà du dessin, elle nous amène vers une réflexion plus globale sur la préservation de l’environnement et le rapport entre l’Homme et la nature. Entrée libre du vendredi au dimanche de 14h30 à 18h à partir du samedi 14 mai jusqu’au dimanche 5 juin.
Le grand retour de la fête patronale !
Après deux années d’absence dues aux conditions sanitaires, la fête patronale sera de retour du samedi 28 mai au lundi 30 mai. La restauration et la buvette sont assurées par l’association « La fête au village »
Programmes :
- du samedi 28 mai :
- 15h00 ouverture de la fête foraine avec le « ballouneur »(sculpteurs ballons).
Dans un souci de préservation de l’environnement, l’équipe municipale a décidé de ne plus organiser de lâcher de ballons.
- du dimanche 29 mai :
- 6h30 concours de pêche organisé par l’association de pêche
- 8h30 casse-croûte des pêcheurs et lots offerts par la Mairie
- 10h30 remise des prix
- du lundi 30 mai :
- 16h30 goûter des enfants avec tickets manèges offerts (jusqu’à 14 ans)
- 17h30 concours tir à la carabine (à partir de 18 ans).
Vernissage vendredi 13 mai à 18h
Collecte des Déchets :
Bac gris : ordures ménagères
Bac jaune déchets recyclables : plastique, cartons, emballages, boîtes alu, etc. Autres bacs : végétaux
Horaires d’ouverture de la Mairie : Lundi et mercredi : 14h-17h / Jeudi 14h-18h / Mardi, vendredi et samedi : 9h-12h
| LUN | MAR | MER | JEUDI | VEN | SAM | DIM |
|-----|-----|-----|-------|-----|-----|-----|
| | | | | | | 01 |
| 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 |
| Conseiller numérique 9h30-12h30 Permanence avocat 14h-16h | Déchets de jardin | FrituurBear 12h-21h30 | Ordures ménagères | Déchets recyclables | Parc Jean-Jacques Rousseau spectacle 14h30 Visite du village 15h Visite de l’église 14h-18h | Marché campagnard Cérémonie du 8 mai 1945 Camion pizzas 17h30-21h15 |
| 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| Conseiller numérique 9h30-12h30 | Déchets de jardin | FrituurBear 12h-21h30 | Ordures ménagères | Déchets recyclables | Exposition Maison Joseph II jusqu’au 5 juin de 14h30 à 18h | Camion pizzas 17h30-21h15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| Conseiller numérique 9h30-12h30 | Déchets de jardin | FrituurBear 12h-21h30 | Ordures ménagères | Déchets recyclables | | Camion pizzas 17h30-21h15 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| Conseiller numérique 9h30-12h30 | Déchets de jardin | FrituurBear 12h-21h30 | Ordures ménagères Jeudi de l’ascension | Déchets recyclables | Fête patronale Feu d’artifices au parc Jean-Jacques Rousseau 23h | Fête patronale Camion pizzas 17h30-21h15 |
| 30 | 31 | | | | | |
| Conseiller numérique 9h30-12h30 Fête patronale | Déchets de jardin | | | | | |
NUMÉROS UTILES
Boulangerie.............................................. 03 44 54 00 21
La Poste.................................................. 03 44 54 58 18
Cabinet Médical......................................... 03 44 54 00 47
Assistante Sociale..................................... 03 44 10 44 30
Déchetterie (Picssis-Belloville).................... 03 44 70 01 59
Taxi CLÉMENT/ Taxi VSL........................... 06 07 55 26 45
NUMÉROS D’URGENCE
Pompiers.................................................. 112 ou 18
Gendarmerie de Nanteuil............................ 17
SAMU - SMUR........................................... 15
Pharmacie de garde.................................... 15 ou le 3237
Urgence dentaires...................................... 03 44 23 25 31
Électricité............................................... 0 810 333 077
Infirmière.................................................. 06 03 46 39 66
Violences conjugales................................. 3919 | 37af7d72-690d-4b7a-9947-d108f1d78fad | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 10,458 |
Die Servicefächer sind sehr geräumig, die Grundausstattung mit Bordwerkzeug ist gut. Die Ver- und Entsorgung von WC/Küche ist gut zugänglich.
Es gibt Sicherheitshinweise ab Werk für jeden Platz.
Der Kunststofftank ist nur mit einer senkrechten Vierkantstrebe gesichert, durch den ungesicherten, freien Raum drückt sich der Tank nach außen.
Die Kofferraumklappen sind parallel geführt, nach Änderungen durch MAN gehen sie jetzt weit genug nach oben, so dass man sich nicht den Kopf stößt.
Der getestete
Lion's Coach L ist eines von drei Exemplaren von GraßTours in der „Silver Edition". Beim Design spürt man die Handschrift von Neoplan (Graß „endlich mal ein Bus"), die Verarbeitung ist mit Ausnahme des Lacks, der sich ablöst, gut.
Am Gitter für die Luftansaugung des Motors haben sich Roststellen gebildet.
66
Dieser Keilriemen zum Antrieb der Klimaanlage war ab Werk mit 9,5 cm zu schmal und neigte daher zum Wegfliegen. Seit der selbstständigen Umrüstung auf 13,5 cm hat sich das gebessert. Laut Graß hat MAN inzwischen nachgezogen.
Der Reiseleitersitz von Grammer hatte keine Passform am Rücken. MAN hat die Kiel-Variante nachgerüstet, jetzt sind die Reiseleiter zufrieden.Auch beim viel zu kurzen Gurt musste nachgebessert werden.
8-2005
TECHNIK
Schönes Raumgefühl im Bus, die Kielsitze sind bequem. Die Gepäckklappen haben einen sehr tiefen Rand, dadurch guter Halt für Handgepäck und „kein Klappern".
Die Aggregate im Motorraum sind – mit wenigen Ausnahmen – sehr reparaturfreundlich angeordnet. Leider gab es viele kleine Mängel direkt nach der Auslieferung, zum Beispiel lockere Schlauchverbindungen.
Die Halterung des KlimaanlagenKompressors ist mit nur zwei Schrauben zu schwach ausgeführt und riss mehrfach. MAN hat den Fehler erkannt und stellt ihn in Serie ab.
Zunächst war keine Anzünderbuchse im Bus – „wegen Handyladen usw. ein Unding". MAN hat Verbesserungsbedarf sofort eingesehen und nachgebessert.
8-2005
Die Klappen an den Radblenden lassen sich leicht öffnen und dann hochklappen, eine enorme Arbeitserleichterung im Winter, wenn man Schneeketten aufziehen oder einen Luftbalg wechseln muss.
Die Klimatisierung der Schlafkabine per Klimacenter klappt nicht – „bei Hitze ist es unerträglich, die Kabine dann nicht nutzbar". Gut ist in ihr das gesicherte Ablagenfach. Bei Bedarf kann sie mit wenigen Handgriffen zum zusätzlichen Kofferraum umgerüstet werden.
67 | <urn:uuid:e5439f21-72a6-437c-95d3-3b5953b930a1> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 2,402 |
SYNDICAT MIXTE CANCHE ET AUTHIE
STATUTS
Les visas sont mentionnés par les services de l'Etat dans le cadre de l'arrêté approuvant les modifications statutaires.
Préambule :
La loi n°2014-58 du 27 janvier 2014 de modernisation de l'action publique territoriale et d'affirmation des métropoles attribue aux communes une compétence « gestion des milieux aquatiques et de prévention des inondations (GEMAPI) » qui est transférée de droit depuis le 1 er janvier 2018 dans le bloc des compétences obligatoires de leurs établissements publics de coopération intercommunale à fiscalité propre.
Cette compétence GEMAPI est composée des items visés aux 1°, 2°, 5° et 8° de l'article L. 211-7 du code de l'environnement.
L'exercice de cette compétence par les établissements publics de coopération intercommunale à fiscalité propre est libre. Ces derniers peuvent ainsi la transférer ou la déléguer à des syndicats mixtes, assurant ainsi la conception et la réalisation des aménagements à des échelles hydrographiquement cohérentes. Ces syndicats mixtes peuvent en particulier être constitués en Etablissement Public d'Aménagement et de Gestion de l'Eau (EPAGE) ou en Etablissement Public Territorial de Bassin (EPTB) à l'échelle de bassins versants ou de groupement de bassins versants.
Le SDAGE Artois-Picardie 2016-2021, ainsi que la Stratégie d'Organisation des Compétences Locales de l'Eau approuvée le 22 décembre 2017, réaffirment l'enjeu d'une meilleure cohérence hydrographique et d'un besoin de coordination des compétences entre les structures existantes, notamment pour l'exercice de la compétence GEMAPI.
La création d'un syndicat mixte Canche et Authie, par extension du Syndicat Mixte Canche et Affluents (Symcéa), répond directement à ces enjeux, et plus spécifiquement à la dissolution de l'Institution Interdépartementale de la Vallée de l'Authie au 31 décembre 2018. Les statuts sont en conséquence modifiés et rédigés comme suit.
Ce syndicat mixte aura vocation à exercer majoritairement des compétences opérationnelles. Selon le décret n° 2015-1038 du 20 août 2015 relatif aux établissements publics territoriaux de bassin et aux établissements publics d'aménagement et de gestion de l'eau, ce syndicat mixte sollicitera sa reconnaissance en tant qu'EPAGE, et adhérera à l'EPTB des fleuves côtiers aux côtés des EPCI-FP.
Ainsi, conformément à l'article L.213-12 du code de l'environnement, l'organisation de la gouvernance sur les bassins versants Canche et Authie s'inscrit dans une démarche plus large de mutualisation des moyens avec :
* un EPAGE Canche-Authie, à vocation opérationnelle,
* et un EPTB des fleuves côtiers, pouvant avoir pour objet et missions, à l'échelle d'un groupement de bassins versants, de faciliter la prévention des inondations, la gestion équilibrée et durable de la ressource en eau, ainsi que la préservation, la gestion et la restauration de la biodiversité des écosystèmes aquatiques et des zones humides et de contribuer à l'élaboration et au suivi du schéma d'aménagement et de gestion des eaux.
La définition précise de cet EPTB relève d'une mission de préfiguration regroupant les différents acteurs concernés.
La répartition des missions entre l'EPAGE et l'EPTB pourra être la suivante :
- Les missions à vocation stratégiques : ces missions correspondent aux enjeux de planification et de coordination des maîtrises d'ouvrage opérationnelles en lien avec les items 1 et 12 de l'article L.211-7 du code de l'environnement ; ces missions feront l'objet d'un transfert pour tout ou partie à l'EPTB des fleuves côtiers.
- Les missions à vocation opérationnelles : ces missions correspondent aux enjeux en lien avec les items 2, 5, 8 et autres items de l'article L.211-7 du code de l'environnement à l'exclusion de l'eau potable et de l'assainissement ; elles seront exercées par l'EPAGE Canche-Authie par transfert ou délégation des EPCI-FP adhérents.
Ces points seront clarifiés selon les résultats de la mission de préfiguration et pourront le cas échéant, engendrer des modifications statutaires.
Article 1 : COMPOSITION ET DENOMINATION
En application des articles L.5711-1 et suivants du code général des collectivités territoriales, il est formé un syndicat mixte fermé à la carte entre :
- Communauté de Communes des Campagnes de l'Artois,
- Communautés de Communes du Ternois,
- Communautés de Communes des 7 Vallées,
- Communautés de Communes du Haut Pays du Montreuillois,
- Communauté d'Agglomération des 2 Baies en Montreuillois,
- Communauté de Communes de Desvres-Samer,
- Communauté de Communes Sud-Artois,
- Communauté de Communes du Pays du Coquelicot,
- Communauté de Communes Ponthieu-Marquenterre,
- Communauté de Communes du Territoire Nord-Picardie.
Les Communautés de Communes et la Communauté d'agglomération des 2 Baies en Montreuillois listées sont membres du Syndicat pour la partie de leurs communes concernées par les bassins de la Canche et de l'Authie.
Le Syndicat mixte de la Canche, étendu au bassin versant de l'Authie, prend la dénomination de Syndicat Mixte Canche et Authie.
Article 2 : PERIMETRE
Le Syndicat Mixte Canche et Authie intervient dans les limites du périmètre constitué pour partie des territoires de ses membres inclus dans les bassins versants de la Canche et de l'Authie.
Ce périmètre correspond à celui des schémas d'aménagement et de gestion des eaux Canche (arrêté préfectoral du 26 février 1999) et Authie (arrêté préfectoral du 5 août 1999).
Article 3 : OBJET
Le Syndicat Mixte Canche et Authie a pour objet de concourir à l'aménagement, la gestion et la protection de la ressource en eau et des milieux aquatiques à l'échelle du périmètre des schémas d'aménagement et de gestion des eaux Canche et Authie.
Il exerce son objet dans le cadre de l'intérêt général ou pour des actions présentant un caractère d'urgence, dans les principes de solidarité de bassin, des droits et obligations des propriétaires riverains, et en complémentarité avec les compétences partagées exercées par d'autres opérateurs à d'autres échelles territoriales.
Pour répondre à son objet, Le Syndicat Mixte Canche et Authie est compétent pour entreprendre l'étude, l'exécution de travaux, l'exploitation de tous aménagements ou ouvrages, des actions d'animation, de concertation, de sensibilisation et de communication.
Article 4 : COMPETENCES INTERESSANT TOUS LES MEMBRES
Le Syndicat Mixte Canche et Authie exerce par voie de transfert pour l'ensemble de ses membres à l'échelle de tout son périmètre :
4.1/ des actions dans l'élaboration, la mise en œuvre, la révision et le suivi des schémas d'aménagement et de gestion Canche et Authie. Il exerce au nom et pour le compte des Commissions Locales de l'Eau, les missions suivantes :
- le secrétariat de la CLE, l'organisation, la préparation et l'animation des réunions et des avis de la CLE, du bureau, des commissions et des différents groupes de travail ;
- des études pour l'élaboration et la révision du SAGE (définir le cahier des charges et les besoins, le budget, le calendrier prévisionnel, ainsi que le suivi des prestations) ;
- des actions d'animation pour la mise en œuvre du SAGE ;
- le suivi du SAGE par la création et l'actualisation du tableau de bord ;
- des actions de communication, de sensibilisation et d'information ;
- la concertation ;
- des actions de conseils auprès des acteurs de l'eau ;
- une veille technique.
4.2/ une partie de la compétence Gestion des Milieux Aquatiques et Prévention des inondations (GEMAPI) correspondant à :
4.2.1/ l'aménagement d'un bassin ou d'une fraction de bassin hydrographique (item 1 de l'article L211-7 du code de l'environnement). Cette mission porte sur :
- la mise en œuvre de stratégies globales de gestion des milieux aquatiques et du risque inondation ;
- les études de définition d'aménagements hydrauliques à l'échelle des bassins versants de la Canche et de l'Authie,
- l'animation, la coordination et la concertation sur la thématique des risques d'inondations.
4.2.2/ Les études, le suivi et l'évaluation des plans de gestion des milieux aquatiques :
- l'élaboration et le suivi de la mise en œuvre des plans de gestion des cours d'eau et ouvrages assimilés (hors travaux),
- les études relatives à la continuité écologique et au transport sédimentaire,
- l'élaboration des plans de gestion et des études relatives à la restauration, la gestion et à l'entretien de zones humides,
- les procédures administratives (dossier loi sur l'eau, Déclaration d'Intérêt Général).
4.3/ des actions de communication et de concertation, de surveillance et de veille technique dans les domaines de la gestion durable de la ressource en eau, des milieux aquatiques et la prévention des inondations.
Les compétences et missions listées dans cet article pourront faire l'objet d'un transfert vers l'EPTB des fleuves côtiers, une fois constitué.
Article 5 : COMPETENCES INTERESSANT CERTAINS MEMBRES
5.1/ Compétences transférées
Le Syndicat Mixte Canche et Authie exerce :
5.1.1/ Pour les EPCI-FP sur le bassin versant Canche les missions suivantes :
a) L'entretien, l'aménagement et la restauration d'un cours d'eau, canal, lac ou plan d'eau, y compris les accès à ce cours d'eau, à ce canal, à ce lac ou à ce plan d'eau (item 2 de l'article L211-7 du code de l'environnement) par convention avec les propriétaires pour la mise en œuvre des travaux inscrits au plan de gestion.
b) La protection et la restauration des sites, des écosystèmes aquatiques et des zones humides ainsi que des formations boisées riveraines (item 8 l'article L.211-7 du code de l'environnement) pour :
- la mise en œuvre des travaux relatifs à la continuité écologique et au transport sédimentaire,
- la mise en œuvre des travaux relatifs à la restauration, la gestion et à l'entretien de zones humides.
c) Le portage du Programme d'Action et de Prévention des Inondations (PAPI) Canche et mise en œuvre des actions des axes 1 à 5 conformément à la convention-cadre pour la mise en œuvre opérationnelle du PAPI.
5.1.2/ Pour la Communauté de Communes des Campagnes de l'Artois ; la Communautés de Communes du Ternois ; la Communautés de Communes des 7 Vallées ; la Communautés de Communes du Haut Pays du Montreuillois ; la Communauté d'Agglomération des 2 Baies en Montreuillois ; la Communauté de Communes de Desvres-Samer ; communauté de communes Sud-Artois sur les bassins Canche et Authie,
L'animation relative à la prévention du ruissellement et de l'érosion des sols.
Cette mission vise :
- L'appui technique auprès des collectivités ;
- La communication autour de cet enjeu ;
- La concertation et l'animation d'un réseau privilégié d'acteurs ;
- Actions d'accompagnement ;
- Evaluation et suivi des programmes.
5.1.3/ Sur l'ensemble de son périmètre (bassins versants de la Canche et de l'Authie), par l'un ou plusieurs de ses membres :
a) L'animation locale, les études opérationnelles, les travaux de maîtrise des eaux pluviales et de ruissellement ainsi que l'entretien des ouvrages d'hydraulique douce (item 4 de l'article L211-7 du code de l'environnement) en tenant compte des organisations existantes sur les 2 départements.
b) L'animation de toute action en faveur de la biodiversité et de la conservation du paysage à l'échelle d'un bassin versant (Opérations Natura 2000).
5.2/ Compétences transférées ou déléguées
5.2.1/ Le Syndicat Mixte Canche et Authie exerce pour les EPCI-FP du bassin de l'Authie une partie de la compétence GEMAPI visant :
a) L'entretien, l'aménagement et la restauration d'un cours d'eau, canal, lac ou plan d'eau, y compris les accès à ce cours d'eau, à ce canal, à ce lac ou à ce plan d'eau (item 2 de l'article L.211-7 du code de l'environnement) par convention avec les propriétaires pour la mise en œuvre des travaux inscrits au plan de gestion.
b) La protection et la restauration des sites, des écosystèmes aquatiques et des zones humides ainsi que des formations boisées riveraines (item 8 de l'article L.211-7 du code de l'environnement) pour :
- la mise en œuvre des travaux relatifs à la continuité écologique et au transport sédimentaire,
- la mise en œuvre des travaux relatifs à la restauration, la gestion et à l'entretien de zones humides.
5.2.2/ Le Syndicat Mixte Canche et Authie peut se voir transférer ou déléguer, sur sollicitation d'un de ses membres inclus dans le périmètre des bassins versants de la Canche et de l'Authie la défense contre les inondations (item 5 de l'article L211-7 du code de l'environnement) pour :
- la réalisation des études opérationnelles,
- la mise en œuvre des travaux.
Toute demande d'un membre, sollicitant le transfert d'une compétence est soumise à l'accord du comité syndical.
La reprise d'une compétence transférée à la carte s'opère dans le respect des règles financières et patrimoniales déterminées par l'article L. 5211-25-1 du CGCT.
Toute demande d'un membre sollicitant la délégation d'une partie de la compétence GEMAPI, selon les modalités de l'article L. 1111-8 du code général des collectivités territoriales, est soumise à l'accord du comité syndical. Cet accord est conditionné par la rédaction d'une convention d'une durée égale ou supérieure à 5 ans, définissant l'objet, les engagements les parties, les moyens à mettre en œuvre pour l'exercice de cette compétence.
ARTICLE 6 : PRESTATION DE SERVICES
Sans préjudice des règles de publicité et de mise en concurrence qui s'imposent, le Syndicat Mixte Canche et Authie est habilité, à titre accessoire, et sous accord du comité syndical se prononçant à la majorité absolue des suffrages exprimés, à effectuer des prestations de services pour des missions en lien avec son objet, au profit de ses membres ou de tiers non membre.
Les deux parties, conformément aux dispositions de la loi n° 85-704 du 12 juillet 1985 relative à la maîtrise d'ouvrage publique et à ses rapports avec la maîtrise d'œuvre privée, seront liées par une convention de mandat qui fixe le contenu précis de la mission, la durée, les engagements et les modalités de financement.
Article 7 : ADHESION A DES STRUCTURES
Le Syndicat Mixte Canche et Authie a vocation à adhérer à l'établissement public territorial des fleuves côtiers de bassin concernant son périmètre selon les conclusions de la mission de préfiguration.
Le Syndicat Mixte Canche et Authie est habilité par ses membres à adhérer à toute autre structure concernant son périmètre. Ces adhésions sont prononcées par accord du comité syndical à la majorité absolue des suffrages exprimés.
Article 8 : SIEGE ET DUREE
Le Syndicat Mixte Canche et Authie est institué pour une durée illimitée.
Le siège du syndicat est fixé au 19 Place d'Armes à HESDIN 62140.
Des réunions pourront se tenir au siège de l'un ou l'autre des établissements publics de coopération intercommunale à fiscalité propre membres, ou de leurs communes.
Article 9 : COMPOSITION, FONCTIONNEMENT ET ATTRIBUTIONS DU COMITE SYNDICAL
9.1 Composition
Le Syndicat Mixte Canche et Authie est administré par un comité syndical composé de délégués titulaires et de délégués suppléants désignés par les assemblées délibérantes de ces membres, et répartis comme suit :
- Nombre de délégués fixé selon la participation financière de chaque membre, calculée en fonction de la population DGF, de la surface, du linéaire de cours d'eau et du potentiel fiscal concerné par le périmètre du syndicat ;
- 1 délégué suppléant pour chaque délégué titulaire ;
- 2 délégués minimum pour chaque membre.
Chacun des délégués est désigné pour la durée du mandat qu'il détient. Le mandat d'un délégué expire en même temps que le mandat au titre duquel il a été désigné pour siéger au comité syndical. Les représentants sortants sont rééligibles.
9.2/ Suppléance et mandat
En cas d'empêchement du délégué titulaire, les délégués suppléants sont appelés à siéger au comité syndical avec voix délibérative. Les vacances et les réélections sont réglées par les articles L. 5211-7 et L. 5211-8 du code général des collectivités territoriales.
En cas d'absence d'un délégué titulaire et d'un délégué suppléant, un mandat de pouvoir peut être attribué au délégué de son choix, appartenant à sa collectivité ou à son collège.
Le nombre de mandat de pouvoir est limité à un par délégué.
Les mandats ne sont pas comptabilisés dans le calcul du quorum.
9.3/ Quorum et majorité
Le quorum et la majorité sont exprimés en voix. Il est attribué une voix à chaque délégué. Le comité syndical n'est réuni valablement pour prendre des décisions que si le quorum est atteint lorsque la majorité de ses membres en exercice est présent.
Toutefois, si le conseil syndical ne se réunit pas au jour fixé par la convocation en nombre suffisant, la réunion se tient de plein droit dans un délai de 3 jours. Les délibérations sont alors valables quel que soit le nombre de voix.
Tous les délégués prennent part au vote pour les décisions présentant un intérêt commun à tous les membres et notamment pour l'élection du président et des membres du bureau syndical, le vote du budget, l'approbation du compte administratif, le vote des aides financières et les décisions relatives aux statuts du syndicat mixte.
Pour l'exercice des compétences à la carte, ne prennent part au vote que les délégués représentant les membres concernés par l'affaire mise en délibération.
Le président prend part à tous les votes sauf en cas d'application des articles L. 2121-14 et L. 2131-11 du CGCT.
9.4/ Attributions du comité syndical
Le comité syndical dispose d'une compétence générale pour gérer l'ensemble des activités du Symcéa. Il prend notamment toutes les décisions se rapportant aux opérations suivantes :
- L'élection du Président, des vice-présidents et des délégués, membres du bureau ;
- L'examen des projets d'étude et d'actions présentées par le président. Ces projets doivent obligatoirement être équilibrés en recettes et en dépenses ;
- Le vote des décisions budgétaires (budget ; approbation du compte administratif ; inscription des dépenses obligatoires …) ;
- Les modifications des conditions initiales de composition et de fonctionnement ;
- L'établissement d'un règlement intérieur ;
- La désignation des membres de la commission des finances et d'appel d'offres.
Il peut, en tant que de besoin, s'adjoindre toute personne dûment qualifiée ayant voix consultative sans participation au vote.
Il peut créer à son initiative autant de commissions compétentes qu'il le juge utile. Ces commissions étudieront, le cas échéant, les dossiers qui leur auront été envoyés pour étude et avis par le comité syndical. Dans la mesure où aucun texte ne s'y oppose, la commission peut s'entourer de l'avis de personnalités qualifiées ou d'experts pour recevoir toute information utile.
Article 10 : LE PRESIDENT
Le président est élu par le comité syndical. Il exerce son mandat jusqu'à la nouvelle élection du président.
Il est l'organe exécutif du syndicat, à ce titre :
- Il prépare et exécute les délibérations du comité syndical. Il peut recevoir délégation du comité syndical, sauf dans les cas dérogatoires énoncés à l'article L 5211-10 du code général des collectivités territoriales. Le contenu et les modalités de mise en œuvre de ces délégations sont fixés dans le règlement intérieur.
- Il convoque les réunions du comité syndical. Il dirige les débats, contrôle les votes, suit l'exécution des décisions prises et signe tous les actes nécessaires au fonctionnement du syndicat (marché, convention et contrat, emprunt, adhésion, etc.).
- Il représente le syndicat en justice et dans tous les actes de la vie civile (sous réserve des attributions propres au receveur). Il est ordonnateur des dépenses et des recettes.
- Il peut déléguer par arrêté, sous sa surveillance et sa responsabilité, l'exercice d'une partie de ses fonctions aux vice-présidents et, en l'absence ou en cas d'empêchement de ces derniers ou dès lors que ceux-ci sont tous titulaires d'une délégation, à d'autres membres du bureau. Ces délégations subsistent tant qu'elles ne sont pas rapportées.
- Il est membre de droit de toutes commissions créées par le comité syndical.
- Il peut inviter, avec voix consultative, toute personne susceptible d'informer le comité syndical ou le bureau.
Article 11 : LE BUREAU SYNDICAL
Le comité syndical élit en son sein un bureau composé de 11 membres, parmi lesquels le Président et un représentant de chacun des EPCI à fiscalité propre membres. Parmi les membres du bureau sont élus plusieurs vice-présidents dont le nombre est déterminé par le comité syndical dans la limite fixée par le code général des collectivités territoriales.
Le bureau est chargé de mener les actions pour lesquelles le comité syndical lui a donné délégation sous réserve du respect des dispositions prévues à l'article L. 5211-10 du code général des collectivités territoriales.
Article 12 : BUDGET ET MODALITES DE REPARTITION DES CHARGES
Le budget du Syndicat Mixte Canche et Authie pourvoit aux dépenses des compétences et missions obligatoires transférées listées à l'article 4 et des compétences et missions transférées ou déléguées listées à l'article 5 pour lesquelles le Syndicat est constitué. Pour ce faire, il dispose des recettes prévues à l'article L5212-19 du Code Général des Collectivités Territoriales et notamment des contributions de ses membres qui seront calculées comme suit :
12.1/ Pour les missions transférées ou déléguées, la participation des membres aux dépenses du Syndicat, déduction faite des aides et subventions extérieures, est calculée selon la clé de répartition suivante :
- ¼ au nombre d'habitants de l'EPCI-FP inclus dans le périmètre du Syndicat Mixte Canche et Authie (population DGF) ;
- ¼ à la superficie (km²) de l'EPCI-FP inclus dans le périmètre du Syndicat Mixte Canche et Authie ;
- ¼ au linéaire de cours d'eau compris dans le périmètre de l'EPCI-FP inclus dans le périmètre du Syndicat Mixte Canche et Authie ;
- ¼ relatif au potentiel fiscal.
12.2/ Pour les prestations de service, une convention sera établie entre Le Syndicat Mixte Canche et Authie et l'EPCI-FP. Le calcul de la participation du délégataire se fera selon le montant du projet concerné et le plan de financement validé.
Le Syndicat Mixte Canche et Authie appliquera une comptabilité analytique pour le suivi de son budget.
Article 13 : RESSOURCES ET DEPENSES
Le budget du Syndicat Mixte Canche et Authie pourvoit aux dépenses des services pour lesquels le syndicat est constitué. Pour ce faire, il dispose des recettes prévues à l'article L 5212-19 du code général des collectivités territoriales et notamment :
- les contributions de ses membres en application de l'article 11 des présents statuts,
- Le produit des emprunts,
- Les fonds de concours et subventions de l'Etat, de l'Union Européenne, de l'Agence de l'Eau Artois-Picardie, des Conseils Départementaux du Pas de Calais et de la Somme et de la Région Hauts de France,
- Les dons et legs,
- Toute autre recette.
Les dépenses comprennent sans que cette énumération soit limitative :
- Les frais d'administration et de fonctionnement du syndicat,
- Les frais de réalisation sous maîtrise d'ouvrage des études et des travaux,
- Les charges d'emprunt,
- Toutes les autres dépenses correspondant à son objet.
Les règles de la comptabilité publique s'appliquent au syndicat. La comptabilité est tenue par les services administratifs du syndicat, sous l'autorité du Président et sous le contrôle du comité syndical.
Les fonctions de receveur du Syndicat Mixte Canche et Authie sont assurées par la trésorerie exerçant sur le périmètre du siège du syndicat.
Copie du budget et des comptes du syndicat sont adressés chaque année à ses membres.
Article 14 : MODIFICATIONS STATUTAIRES
Le comité syndical délibère sur l'extension des attributions et la modification des conditions initiales de fonctionnement ou de durée du Syndicat Mixte Canche et Authie et dans les conditions prévues à l'article L 5211-20 du code général des collectivités territoriales.
Article 15 : RETRAIT
Le retrait d'un membre du Syndicat Mixte Canche et Authie est soumis aux dispositions des articles L 5211-19 à L 5211- 25-1 du code général des collectivités territoriales.
Article 16 : DISSOLUTION
Le Syndicat Mixte Canche et Authie peut être dissout dans les conditions prévues par les articles L.5212-33 du code général des collectivités territoriales.
ARTICLE 17 : DISPOSITIONS DIVERSES
Pour tout ce qui n'est pas prévu dans les présents statuts, Le Syndicat Mixte Canche et Authie est régi par son règlement intérieur et par les dispositions en vigueur du code général des collectivités territoriales. | <urn:uuid:1f5dccfa-c4e7-4ad9-9499-93747233cc3e> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 24,620 |
FACILITY SAFETY INSPECTION CHECKLIST AND CORRECTIVE ACTION PLAN INSTRUCTIONS
March 5, 2002
This narrative and instructions is the same verbage found in General Services Memonrandum # 02-04 which was signed into policy on March 11, 2002.
The need of a standardized Facilities Inspection Checklist for use by all units within the department was identified and the Department of Health's Safety and Loss Prevention Committee commissioned it's development. A research and development team was formed. The checklist was presented to and approved by the committee on February 20, 2002. The following information will be helpful in use of the checklist and the corrective plan:
OSHA standards adopted from 29CFR, Part 1910, were used as a guideline for the checklist. This checklist is to be used as the standard throughout the department, but may be modified to meet individual facilities' requirements by adding site-specific items in Section F. Local/division safety coordinators are responsible for the coordination of the safety liaisons at each of their offices/sites, and ensuring completion of the inspection forms. At the Capital Circle Office Center in Tallahassee, the division safety coordinators act in the capacity of local safety coordinators and are responsible to see that the inspections are made and the checklist is completed for all areas occupied by their staff.
Inspections are to be conducted on a quarterly basis, as a minimum. Completed checklists should be returned to the local/division safety coordinator of the office/division to present their findings to the local safety committee for follow up. These checklists shall be retained for one year after inspection provided applicable audits have been released and corrective action plans have been met as noted in the file retention schedule GS1-S, page 14.
The checklist has been designed so that a "yes" answer is the compliant response to all questions. Negative responses will require explanations in the comments section and completion of a corrective action plan which is to be monitored until the problem has been resolved. The corrective action plan will be retained with the safety checklist. The local/division safety coordinator should be consulted for questions that safety liaisons were unable to determine an answer. Completed checklists should be dated and signed by the person(s) conducting the inspection.
Corrective action plans should list any problems or concerns noted during the inspection, what action is being taken to correct the problem, the person responsible for corrective action, a targeted completion date, and the date the action is completed. If safety liaisons are unable to take corrective action, the local/division safety coordinator should be consulted.
Facility Safety Inspection Checklist
Facility/Site Inspected:____________________________________________________________________ Date Completed:___________________
A. GENERAL SAFETY
YES NO N/A
Unable to
Determine
1. Is adequate and functioning lighting provided in all work areas?
2. Is the elevator(s) inspection certificate(s) up-to-date?
3.
Are the elevator(s) functioning properly? ( Please
document any specific complaints about the elevator not working properly in the "Comments" section below.)
4.
Are work areas free of tripping hazards (cords/wires, free-standing electrical fixtures, etc.)?
(Please
document specific areas of concern in the "Comment" section)
5. Is furniture (e.g. desks, chairs, filing cabinets) in good and safe condition?
6. Is overhead storage utilized properly, so as not to create unsafe work environments?
7. Are all boxes, shelving units, furniture, etc., 18 inches or further away from any fire sprinkler heads?
8. Are basic First Aid supplies adequate?
9.
Are Material Safety Data Sheets (MSDS) available and accessible to all employees?
Explain all negative responses. Include locations in your explanations of specific concerns. Use N/A when appropriate.
GENERAL SAFETY Inspection Completed by: ______________________________________________________________________________________________
General Safety Concerns And Other Comments:
Facility/Site Inspected:____________________________________________________________________ Date Completed:__________________
FIRE & ELECTRICAL HAZARDS Inspection Completed by: ____________________________________________________________________________________
Facility Safety Inspection Checklist
Explain all negative responses. Include locations in your explanations of specific concerns. Use N/A when appropriate.
B.
12.
13.
18.
Facility Safety Inspection Checklist
Facility/Site Inspected:_______________________________________________________________ Date Completed:______________________
GENERAL ENVIRONMENTAL CONTROL Inspection Completed by:
____________________________________________________________________________
Explain all negative responses. Include locations in your explanations of specific concerns. Use N/A when appropriate.
36.
FS006 - Facilities Inspection Checklist Document 3-01-02.xls/ CHECKLIST
Revised 3/01/02
Page 3 of 6
Unable to
Determine
Facility/Site Inspected:_______________________________________________________________ Date Completed:______________________
Facility Safety Inspection Checklist
EGRESS Inspection Completed by: _______________________________________________________________________________________________________
Explain all negative responses. Include locations in your explanations of specific concerns. Use N/A when appropriate.
Unable to
Determine
Facility Safety Inspection Checklist
Facility/Site Inspected:_______________________________________________________________ Date Completed:______________________
E. MAINTENANCE (Exterior and Interior)
YES NO N/A
Unable to
Determine
47. Are doors and locks in good working order?
48. Are ceiling tiles intact, undamaged and in place?
49. Are there no signs of weather damage or mold growth in the facility?
50. Are all windows unbroken and free from any type damage?
51. Do air conditioning vents and ducts appear to be clean upon visual inspection?
52. Are outside lights in good working order?
53. Does the exterior of the building present no safety concern?
54. Is the parking lot area free of any safety concern (i.e. overgrown landscaping, uneven pavement, traffic hazards)?
Maintenance (Exterior and Interior) Concerns And Other Comments:
Explain all negative responses. Include locations in your explanations of specific concerns. Use N/A when appropriate.
MAINTENANCE Inspection Completed by: __________________________________________________________________________________________________
Facility Safety Inspection Checklist
Facility/Site Inspected:_______________________________________________________________ Date Completed:______________________
SITE-SPECIFIC Inspection Completed by: __________________________________________________________________________________________________
F. SITE-SPECIFIC STANDARDS
YES NO N/A
Unable to
Determine
Site-Specific Concerns And Other Comments:
SITE-SPECIFIC Inspection Completed by: __________________________________________________________________________________________________
Explain all negative responses. Include locations in your explanations of specific concerns. Use N/A when appropriate.
If you have questions, please call the Department of Health (DOH) Facilities Management Section at (850) 245-4088 or SunCom 205-4088.
Special recognition is afforded to the Facility Inspection Checklist Development Team consisting of Dorea Sowinski, Chairperson, Division of Disability Determination; Dave Jacobsen, Division of Emergency Medical Services, Bureau of Community Health Resources; Elizabeth Groves and Claudia Lupetin, Broward County Health Department; Tracy Mortberg, Volusia County Health Department; Martha Hernandez and Angel Acevedo, Dade County Health Department; and Susanne McDaniel, DOH Safety Coordinator Alternate who served as team facilitator.
NOTE: The checklist and corrective action plan are designed in Excel. The set print area and page breaks have been set for printing, but may require re-defining to printout properly on your individual computer printer.
FACILITY SAFETY CHECKLIST CORRECTIVE ACTION SUMMARY
Date
Facility/Site Inspected:___________________________________________________________ Date Inspection Completed:_______________________
Address: ___________________________________________________________________________________________________________________
Facility
Safety
Checklist
Item #
SPECIFIC
SAFETY CONCERN
CORRECTIVE ACTION
PERSON(S) RESPONSIBLE
Targeted
Completion
Date
Action
Completed
Title
Date and Time
CORRECTIVE ACTION PLAN
The Facility Safety Checklist and Corrective Action Plan has been reviewed by the proper officials and the corrective actions have been implemented.
Prepared and Reviewed by:
Inspection Team Members: _________________________________________________________________________________________________________________
FS006 - Facilities Inspection Checklist Document 3-01-02.xls/ CORRECTIVE ACTION PLAN Revised on 12/4/01
1/1 | <urn:uuid:198c42f2-4036-488a-bc39-d03c180589c9> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 9,404 |
Απάντηση κας Άννας
Συντάχθηκε απο τον/την Κωνσταντάρας Γιάννης Τρίτη, 06 Απρίλιος 2021 06:58 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 08 Απρίλιος 2021 07:05
Ερώτηση:
Καλησπέρα σας ! Ο σκυλάκος μου σχεδόν πριν ένα μήνα είχε πρησμένα μάτια ξαφνικά και έτρεχαν συνέχεια ενώ τον φαγούριζαν παράλληλα. Μετά από συμβουλή του έδωσα για 6 μέρες prezolon και από την πρώτη μέρα ήταν πολύ καλύτερα. Σήμερα το ένα ματάκι έχει πάλι το ίδιο θέμα.. μπορώ να του ξαναχορηγίσω ακολουθώντας την ίδια δοσολογία ή δεν κάνει να πάρει ξανά τα ίδια χάπια? Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων!!
Απάντηση:
Κα Άννα, προφανώς υπάρχει κάποιο θέμα αλλεργίας. Μπορείτε εκτός της κορτιζόνης από το στόμα που δυστυχώς επιδρά σε όλο τον οργανισμό, να δίνετε και κολλύριο αντιβίωσης-κορτιζόνης που δρα τοπικά, για 3-4 μέρες από μια σταγόνα πρωί και βράδυ. Αυτό εάν τα συμπτώματα σας αφορούν μόνο το μάτι.
1 / 1 | <urn:uuid:24618046-0380-40c0-a0a5-6995fc444493> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ell_Grek/train | finepdfs | ell_Grek | 866 |
A COMPARISON OF THE CHANGE IN TOTAL AND RESIDENT ABORTIONS FROM 2017 TO 2018 IN THE SIX OHIO COUNTIES WHERE SURGICAL ABORTION FACILITIES ARE LOCATED
Source: Induced Abortions in Ohio 2018. Columbus, Ohio: Ohio Department of Health released September 2018. Calculations based on Tables 3 and 6.
*These counties do NOT have surgical abortion facilities, however, we monitor their statistics because of their proximity to the area served by Right to Life of Northeast Ohio. If we include Summit County, residents of these five counties had 2,225 abortions in 2017, and 2,247 abortions in 2018, an overall decrease of .99%.
- Of the six counties with surgical abortion facilities, four showed a decrease in the number of abortions by residents of the county between 2017 and 2018.
- Of Ohio's 88 counties, 48 (54.55%) reported a decrease in resident abortions between 2017 and 2018; 35 (39.77%) reported an increase in resident abortions; and 5 (5.68%) reported the same number of resident abortions in both years.
- In 2018, 94.07% of the total reported abortions were performed on Ohio residents and 5.93% were performed on out of state residents. Resident abortions reported in chart above signify residents of the county indicated.
Not indicated in the statistics above but apparent in Table 7 of the state report is the increase in the number of non‐surgical abortions statewide. From 2017 to 2018, non‐surgical abortions increased by 13.78%, and now
comprise 30.35% of the total reported abortions in the state. The majority of non‐surgical abortions were done using mifepristone or misoprostol. The dangerous RU486 protocol is a combination of these two drugs. Despite public claims of its ease and safety, the RU486 abortion method comes with a long list of contraindications, i.e., conditions that doctors believe should disqualify a woman from using the method or should at least call for heightened caution and monitoring among those selecting patients and administering the drugs because of the increased medical risks faced by such women. However, many abortion providers are advertising non‐surgical abortions as very safe, and ads have been seen in public transportation advertising abortion "in the comfort of your own home." The reality is that non‐surgical (medication) abortions are potentially even more dangerous than surgical ones because women are taking dangerous drugs with potentially fatal health complications with limited medical oversight. | <urn:uuid:0e1a1609-25b3-4670-af26-ce6257d5b45a> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 2,485 |
Nach Auffassung des Psychiaters Jan Kalbitzer ist die Corona-Zeit eine Chance für einen Neuanfang. Er ist Facharzt für Psychiatrie und Psychotherapie und hat sich auf Stressmedizin spezialisiert. Sein kürzlich erschienenes Buch "Krise als Neustart" ist eine Anleitung dafür, wie man neue Gewohnheiten bildet. Im Gespräch mit dem Evangelischen Pressedienst (epd) erläutert der Psychiater, wie die Corona-Pandemie sich bereits auf unsere Gesellschaft ausgewirkt hat und was daraus zu lernen ist.
epd: Mit Blick auf die Corona-Krise haben Sie neulich gesagt, dass es die Normalität aus den Zeiten vor der Corona-Krise nie mehr geben werde. Wie meinen Sie das?
Jan Kalbitzer: Wir lernen bereits, mit einer großen Ungewissheit zu leben. Denn wir wissen nicht, wie lange dieser Zustand tatsächlich dauern wird. Es gilt keinesfalls als sicher, dass es bereits im Frühjahr nächsten Jahres einen Impfstoff gegen das Coronavirus geben wird. Der Umgang mit einer solchen Unsicherheit wird uns auch nach der Krise prägen. Und ich glaube, diese Prägung lässt sich kaum mehr rückgängig machen, ebenso wenig wie die Prägung der Nachkriegszeit für die davon betroffenen Generationen einfach zu tilgen ist.
epd:
Wie wird
sich das
zeigen?
Kalbitzer: Ich beobachte, dass Menschen sich im öffentlichen Raum mehr zurückhalten, sich nicht mehr so unbefangen verhalten wie zuvor im Umgang miteinander. Dabei fürchten die einen die Infektionsgefahr, die anderen vielleicht mehr die Ermahnung zur Einhaltung der Abstandsregeln - aber am Ende läuft es auf das Gleiche hinaus: Der öffentliche Raum verändert sich gerade grundsätzlich.
epd: Haben sich die Menschen in der Corona-Zeit bereits verändert?
Kalbitzer: Auf jeden Fall. Zu meiner Überraschung haben zahlreiche meiner Patienten berichtet, dass es ihnen gerade wegen der Corona-Einschränkungen besserging. Sie fühlten sich erleichtert, weil damit auch soziale Verpflichtungen wegfielen und die Hektik und der Stress in ihrem Alltag sanken. Gerade diese Menschen werden etwas davon auch in die Zukunft retten wollen, zum Beispiel mehr im Homeoffice zu arbeiten. Oder mehr Zeit mit ihren Kindern verbringen. Gleichzeitig wirkt sich die Corona-Pandemie bereits auf unser ganzes gesellschaftliches Leben aus. Nur ein Beispiel: Ohne Tanzclubs, Musikkonzerte oder ähnliches sind wir zu einer neuen Freizeitgestaltung gezwungen. Die Corona-Zeit hat unsere alten Gewohnheiten also massiv unterbrochen. Aber wir können neue Gewohnheiten bilden, die besser sind als die alten. Die Krise wird so zur Chance für einen Neustart.
epd:
Was wäre
dafür nötig?
Kalbitzer: Es ist unabdingbar, dass wir neue Instrumente entwickeln, mit deren Hilfe wir gemeinsam neu aushandeln, wie wir in Zukunft leben wollen. Dabei müssen wir aber akzeptieren, dass der analoge und der digitale Teil unseres Lebens nicht mehr getrennt verlaufen können, sondern sich immer mehr überlagern werden. Die CoronaWarn-App ist da ein guter Anfang. Sie könnte als Beispiel dafür dienen, wie
Menschen unter gemeinsamer Anstrengung eine Pandemie eindämmen. Aber wir brauchen mehr solcher Instrumente - allen voran eine soziale Plattform als "digitale Agora", wo wir alle miteinander reden. Die Plattformen, die wir bisher haben, erfüllen diesen Zweck nicht gut genug: Zum Teil favorisieren sie extreme Meinungen. Zudem bieten sie Platz für Hassrede, die nicht immer geahndet werden kann. Ein besserer öffentlicher Raum wäre aber gerade jetzt von großer Bedeutsamkeit.
epd: Was haben wir aus der Corona-Krise bislang gelernt?
Kalbitzer: Positiv ist, dass einige "Neustarts" bereits passieren. Durch den Lockdown sind die Kohlenstoffdioxid-Emissionen zurückgegangen, die Luft ist an vielen Orten sauberer geworden. Dadurch konnten wir sehen, dass bestimmte Veränderungen möglich sind - und was dafür getan werden muss. Mit der verstärkten Arbeit im Homeoffice sank auch der Stromverbrauch. Hier in Berlin wurden neue Radwege geschaffen, die aller Wahrscheinlichkeit nach auch nach dem Ende der Pandemie bleiben werden. Diesen Wandel müssen wir aktiv mitgestalten, wenn wir nicht wollen, dass wir irgendwann vor eine neue Ordnung gestellt werden, die wir nicht mehr beeinflussen können.
Negativ ist, dass die Corona-Krise die soziale Kluft verschärft. Selbst die Corona-App ist nicht auf älteren Smartphone-Modellen installierbar. Menschen müssen also wohlhabend genug sein, um sich - aber eben auch die anderen - schützen zu können. Auch die Medien tendieren dazu, sich selbst zu spiegeln. Am Anfang der CoronaPandemie wurde viel über die Infizierten berichtet, die oft Urlaubsrückkehrer oder Geschäftsreisende waren und eher zu den Bessersituierten zählten. Zur Zeit infizieren sich zum Beispiel Arbeiter aus der fleischverarbeitenden Industrie, die aus osteuropäischen Ländern stammen und hier unter schlechten Bedingungen leben. Von diesen Einzelschicksalen hören wir nicht viel. Dadurch werden sie für uns unsichtbar. Das ist ein großes Problem. Denn wenn wir nur unter Akademikern darüber sprechen, was wir alles aus der Corona-Krise gelernt haben, und denjenigen, denen es vorher schon schlechtging, nach der Krise genauso schlechtgeht, ist das kein echter Neustart für uns als Gesellschaft - sondern nur für einen kleinen Teil davon.
epd: Ihr Vater ist während der Corona-Pandemie gestorben. Das kommt nun als weitere persönliche Krise hinzu. Wie haben Sie diese Zeit für sich bewältigt?
Kalbitzer: Ich habe zwar viele Menschen bei ihrer Trauer begleitet, aber für mich war es der erste Trauerfall, den ich so nah erlebt habe. Ich wusste natürlich, dass Gesten der Anteilnahme in so einer Situation wichtig sind. Aber wie stark diese Wirkung sein kann, dass hat mich dann doch noch mal überrascht. Eine Nachbarsfamilie hat zum Beispiel selbst gebackene Zimtschnecken vor die Tür gestellt. Das hat mich unglaublich berührt und getröstet. Ich würde sagen: sowohl durch die Corona-Krise als auch durch diesen Verlust ist mir bewusster geworden, wie wichtig zwischenmenschliche Gesten und Rituale für mich sind. | <urn:uuid:ea355a7c-9ebd-4622-a03c-0c9803eac210> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 6,015 |
| Lott nr | Namn | Vinst |
|--------|--------------------|--------------------------------------------|
| 29 | Mariaanne Gunnarsson | Baren (Cider) |
| 50 | Rolf Karlsson | 4 Sverige lotter |
| 124 | Per Fallgren | 2 dagens rätt Vrigstad Värdshus |
| 9 | Arvid Stenervik | 2 dagens rätt Vrigstad Värdshus |
| 28 | Sten-Ove Johansson | 2 dagens rätt Vrigstad Värdshus |
| 46 | Gudrun Johansson | 300 kr |
| 85 | Anders Thunander | 300 kr |
| 106 | Yvonne Mars | 300 kr |
| 57 | Tommy Gunnarsson | 300 kr |
| 5 | Lars Lundberg | 300 kr |
| 149 | Carina Johansson | 300 kr |
| 23 | Selma Gustavsson | 300 kr |
| 100 | Ingvar Lund | 300 kr |
| 68 | Nanna Vink | 300 kr |
| 109 | Karin Romhagen | 300 kr |
| 60 | Marita Magnusson | 300 kr |
| 88 | Grannama | 500 kr |
| 115 | Carina Svensson | 800 kr |
| 138 | Fam Hördegård | Lott Cancerfonden (tröstpris) |
| 135 | Marie Ahlstrand | 1 200 kr |
| 119 | Vincent Fallgren | Special öppna lucka tröstpriskalender |
| 56 | Monika Stenervik | 2 000 kr |
Pengavinster kommer via swish eller överföring inom några dagar
Övriga vinster hämtas på Tallåsen lördag 24 april kl 10.00-11.00 | <urn:uuid:7253519a-0274-4962-a65f-1c76796d486b> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/swe_Latn/train | finepdfs | swe_Latn | 1,979 |
PRESIDENCIA MUNICIPAL DE RINCÓN DE ROMOS, AGS. DIRECCIÓN DE EDUCACIÓN, ACCIÓN CÍVICA,CULTURA Y DEPORTES. CALENDARIO CÍVICO-MUNICIPAL 2017-2018
MTRO. FRANCISCO JAVIER RIVERA LUEVANO
L.E PERLA GUADALUPE VELARDE SALAS
Presidente Municipal de Rincón de Romos
TITULAR DE LA UNIDAD REGIONAL DE SERVICIO EDUCATIVOS EN RINCON DE ROMOS
MTRO. FRANCISCO JAVIER RIVERA LUEVANO
L.E. PERLA GUADALUPE VELARDE SALAS
Presidente Municipal de Rincón de Romos
TITULAR DE LA UNIDAD REGIONAL DE SERVICIOS EDUCATIVOS EN RINCON DE ROMOS | <urn:uuid:46a847d9-bec3-443d-8c9b-aa41df5f6d5c> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/spa_Latn/train | finepdfs | spa_Latn | 520 |
Novela zákona 448/2008 schválená
Pondelok, 16 September 2019 18:25 - Posledná úprava Pondelok, 16 September 2019 18:38
Ďalšia novela zákona 448/2008 o sociálnych službách bola opäť na programe rokovania Národnej rady SR hneď na začiatku septembra.
Jej rozsiahla časť sa týka vytvorenia podmienok pre digitalizaciu resp. vytvorenie informačnéh o systému sociálnych služieb
– toto sa tyka všetkých hráčov v oblasti sociálnych služieb.
Dôležitou súčasťou prijatej novely pre poskytovatelov sociálnych služieb pre osoby v odkázanosti je úprava vzorca na výpočet finančného príspevku na prevádzku – jeho planost je od 1.10.2019. Keďže čas do účinnosti je krátky, chceme vás na to upozorniť. Ti, ktorí máte zmluvy o poskytnuti tohto prispevku s VUC alebo obcou, by ste mali byť vyzvaní o uzavretie dodatku, kde sa pri výpočte na posledné tri mesiace roka 2019 bude zohľadňovať už nový vzorec. Rovnako treba počítať s tým, že s takýmito dodatočnými výdavkami zrejme samosprávy/VUC nepočítali a tak asi chvíľu potvrvá, kým im zastupiteľstva potrebné sumy uvoľnia.
1 / 1 | <urn:uuid:18d9c571-0644-454d-b7d0-b21728aed01b> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/slk_Latn/train | finepdfs | slk_Latn | 1,067 |
TILSYNSUTVALGET FOR DOMMERE
KLAGE FRA ADVOKAT A, PÅ SORENSKRIVER B, X TINGRETT. SAK NR 50/03.
Tilsynsutvalget for dommere har i møte 8. mars 2004 truffet vedtak i ovennevnte klagesak.
Vedtaket er truffet av følgende medlemmer: Anne Lise Rønneberg, leder, Jon Høyland, Halvor Kjølstad, Trine Buttingsrud Mathiesen og Wenche Frogn Sellæg.
Ved brev 23. oktober 2003 til Domstoladministrasjonen, supplert med nytt brev 24. oktober 2003, har advokat A tatt opp spørsmålet om det hun viser til som X tingretts "manglende berammelse av barnefordelingssak". Domstoladministrasjonen overførte henvendelsen til Tilsynsutvalget for dommere, som forela henvendelsen for sorenskriver B til uttalelse. På bakgrunn av sorenskriverens svar, fant utvalget grunn til å be om advokatens eventuelle bekreftelse på at hun ønsket saken behandlet som klagesak i tilsynsutvalget. Ved brev 19. januar 2004 har advokaten bekreftet dette, samtidig som hun har presisert sin klage. Sorenskriver B har avgitt ny uttalelse ved brev 22. januar 2004.
Under saksforberedelsen har partene innledningsvis fremkommet med en del opplysninger som utvalget kommer tilbake til i sine merknader nedenfor, i den utstrekning det finnes nødvendig. Ved gjengivelsen av partenes anførsler, har utvalget i denne saken funnet det formålstjenlig å gjengi i sin helhet partenes oppsummeringer av henholdsvis 19. januar og 22. januar 2004.
Klager har anført følgende:
Klagen gjelder to forhold: Lang saksbehandlingstid i prioritert sak og forhold vedrørende sakkyndig.
Klager oppsummerer de påklagede forhold slik:
"På vegne av min klient fremmet jeg begjæring om midlertidig avgjørelse i barnefordelingssak i august 2002 for X tingrett. Måneden etter fremmet jeg stevning. Min klient har ikke sett sine barn siden oktober 2000, etter at mor uten forvarsel forsvant med barna. De har siden oppholdt seg på ukjent adresse. Min klient har siden kjempet for å få se sine barn igjen.
Det sier seg selv at i en sak som denne vil tidsforløpet i seg selv kunne medføre at min klient og barna lider rettstap. Barnefordelingssaker skal prioriteres. Både min klient og jeg som hans advokat er utålmodig og føler stor grad av maktesløshet i forhold til hvor lang tid denne saken tar uten at noe skjer. Den lange ventetiden for å få slippe til ved domstolen er en enorm tilleggsbelastning for min klient. Ved siste statistiske undersøkelse var gjennomsnittlig saksbehandlingstid i slike saker ved domstolene 6 måneder fra stevning til dom. Oppnevning av sakkyndige skjer etter min
E-post
erfaring normalt i løpet av tre måneder. I Ot.prp. nr 29 (2002-2003) uttaler departementet at det bør være et mål at den gjennomsnittlige saksbehandlingstiden i slike saker ikke bør overstige tre til fire måneder, og det er nå vedtatt lovbestemmelser om at slike saker skal prioriteres.
At saken har tatt ytterligere tid pga spørsmål knyttet til verneting, kan ikke legges min klient til last. Jeg opplever likevel at det går ut over han. Ettersom barnas adresse er ukjent, anla jeg sak ved vernetinget for siste felles bopæl, altså X tingrett. Saken ble så i kjennelse fra tingretten avvist med den begrunnelse at det var feil verneting. Spørsmålet ble bragt videre til Z lagmannsrett, som fastslo at X tingrett var riktig verneting. Etter mitt syn var avvisningen av saken unødvendig, men i alle fall burde tingretten i en slik situasjon ha bestrebet seg på å legge til rette for at dette ikke skulle gå ut over min klient.
Når det gjelder forhold knyttet til oppnevning av sakkyndig psykolog og den sakkyndiges arbeid, vil jeg påpeke følgende:
Det tok tid å få avklart at det skulle oppnevnes sakkyndig. X tingrett besluttet i kjennelse å ikke ta til følge denne begjæringen. Beslutningen ble påkjært til Z lagmannsrett, som i kjennelse av 25.03.2003 besluttet at det skulle oppnevnes sakkyndig. I prosesskrift sendt pr fax 19.06.2003 (kopi er vedlagt) etterlyste jeg oppnevning av sakkyndig, da jeg ikke hadde hørt noe fra tingretten. I samme prosesskrift foreslo jeg tre aktuelle psykologer, og mandat. I telefon fra sorenskriver B samme dag, fikk jeg opplyst at han nå hadde oppnevnt sakkyndig psykolog, som ikke var blant de jeg hadde foreslått. Jeg ble informert av B at jeg gjerne måtte påkjære denne beslutningen også, dersom jeg ikke ønsket denne sakkyndige, samt at B ikke så behov for noe detaljert mandat for den sakkyndige ettersom denne etter hans syn var meget kvalifisert.
Den sakkyndiges arbeid har gått langsomt. I prosesskrift herfra av 23.10.2003 ba jeg retten om å sette en tidsfrist for den sakkyndige (dok.24). I svarbrev fra tingretten av 24.10.2003 fikk jeg opplyst at "det er ikke aktuelt å pålegge den sakkyndige en tidsfrist. Hun er en meget erfaren og dyktig psykolog i slike saker, og har i dette tilfellet en meget vanskelig og tidkrevende jobb å gjøre. Retten er blitt orientert om fremdriften fra hennes side, og har overhodet ingen bemerkninger til det arbeidet hun utfører. Man har full tillit til at rapport foreligger så snart det er forsvarlig i forhold til det overordnede behov for tilstrekkelig opplysning av sakens ulike sider" (dok.25).
Per dags dato foreligger fortsatt ingen rapport. Det er uheldig at dette arbeidet tar så lang tid. I kjennelse vedrørende begjæring om midlertidig fastsettelse av samværsrett, ble samvær nektet, under henvisning til at det var behov for mer dokumentasjon i saken, og at samvær ikke kunne gjennomføres før saken var vurdert av en sakkyndig. Min klient ville kunne ha mulighet til å fremme ny begjæring om midlertidig fastsettelse av samvær ved eventuell sakkyndig rapport i hans favør. Den muligheten forsvinner når rapporten først foreligger så vidt kort tid før hovedforhandling.
Jeg finner dessuten at sorenskriverens uttalelser om den tillit han har til psykologen, kan gi foranledning til å stille spørsmål ved hvorvidt domstolen er tilstrekkelig objektiv i forhold til den sakkyndiges vurderinger."
Innklagede har uttalt følgende:
" 1. Klage vedrørende lang saksbehandlingstid i prioritert sak.
Jeg er helt ut enig med adv. A i at saksbehandlingstiden har vært uaktseptabel lang. Det må likevel bemerkes at det er flere årsaker til dette. Det vises her til de vedlegg som fulgte mitt brev av 06.11. 2003, vedlegg som i tilstrekkelig grad antas å klarlegge dette.
Det bemerkes ellers at tingretten har hatt ca. 35% økning av den samlede saksmengde i 2003, med sterkest økning av antall straffesaker. Antallet barnevernsaker og barnefordelingssaker har øket sterkt, slik at tingretten har et stort antall prioriterte saker. Det er et daglig problem å foreta prioritering av de prioriterte sakene, og man har i løpet av 2003 fått en dobling av saksbehandlingstiden grunnet mangel på rettssaler og dommerstillinger. Allerede tidlig høst 2003 hadde man en situasjon som må betegnes som krise, en krise som har forsterket seg.
Hadde den aktuelle saken vært klar for berammelse i dag, ville man neppe kunnet avholde hovedforhandling før i september.
I likhet med adv. A mener undertegnede at domstolens ressurssituasjon medfører en svekkelse av rettssikkerheten, og det er liten tvil om at man risikerer rettstap i flere saker. Det bør for ordens skyld opplyses at ressursforholdene har vært tatt opp gjennom en rekke år med Justisdepartmentet og senere Domstoladministrasjonen – uten resultat.
2. Klage vedrørende oppnevnelse av sakkyndig. Her vises til delvis redegjørelse for sakens gang, jf pkt. 1. Jeg kan i det vesentlige
bekrefte den faktiske fremstillingen fra adv. A.
Det bemerkes at oppnevnelse av sakkyndig skjer etter tvistemålsloven kap. 18, og at tingretten generelt – i denne type saker – vil oppnevne sakkyndige som man har kjennskap til og som man vet utfører oppdragene på en fullstendig og betryggende måte – ikke minst gjelder dette evnen til å kommunisere med så vel barn som foreldre, og søke å få til et samarbeide mellom foreldrene. Ikke alle sakkyndige er like gode på dette.
I de fleste tilfeller står retten fritt til å velge sakkyndig, jf. tvistemålsloven §§ 239, 241 og 242. At man har tillit til at en sakkyndig utfører oppdragene på en betryggende måte, innebærer selvsagt ikke at man som dommer alltid er enig i den sakkyndiges konklusjoner. Det bemerkes videre at man som oftest ikke finner det påkrevet med noe særskilt mandat til sakkyndige som har lang erfaring med slike saker – med mindre det foreligger helt særegne forhold.
På bakgrunn av at adv. A på et tidligere tidspunkt fremmet habilitetsinnsigelse mot undertegnede, er den videre behandling av denne saken den 11.11.2003 besluttet overtatt av tingrettsdommeren etter at adv. A i prosesskrift den 10.11.2003 samtykket i dette.
Man har merket seg at adv. A i brev av 19.01.2004 til Tilsynsutvalget stiller "spørsmål ved hvorvidt domstolen (min utheving) er tilstrekkelig objektiv i forhold til den sakkyndiges vurderinger". Det er derfor uklart om det vil bli fremmet
habilitetsinnsigelse også overfor tingrettsdommeren, noe som ytterligere vil kunne forsinke behandlingen av saken.
Den sakkyndiges rapport foreligger ellers datert 14.01.2004, og hovedforhandling er berammet til 13.- 14.- og 15. april."
Tilsynsutvalget for dommere ser slik på saken:
Tilsynsutvalget legger til grunn at saken er klar for realitetsbehandling. Slik saken er opplyst, finner utvalget det åpenbart unødvendig å høre partenes muntlige forklaringer, jf domstolloven § 238 annet ledd annen setning. Ingen av partene har heller bedt om dette.
Når det gjelder klagen over lang saksbehandlingstid, bemerker utvalget følgende:
Barnefordelingssaker er prioriterte saker hvor domstolen skal bestrebe seg på å få disse avviklet så raskt som det er forsvarlig i den enkelte sak. Hensynet til rask saksavvikling må imidlertid ikke gå på bekostning av hensynet til partenes rettssikkerhet, og i disse sakene har retten et selvstendig ansvar for sakens opplysning som må ivaretas.
I nærværende sak ble stevning inngitt i september 2002 og hovedforhandling er senere blitt berammet til april 2004. Isolert sett er dette en svært lang saksbehandlingstid. Det fremgår imidlertid av saksdokumentene at årsaken til dette ikke utelukkende er sendrektighet, eventuelt mangel på ressurser i domstolen. Av partenes redegjørelser og vedlagte prosesskrift, fremgår at saken opprinnelig ble avvist av tingretten som anlagt for galt verneting, fordi saksøkte hadde hemmelig adresse. Tingrettens kjennelse ble påkjært til lagmannsretten som tok kjæremålet til følge. Sorenskriveren har i denne forbindelse uttalt at "saken ble stanset i en periode i påvente av en avgjørelse av vernetingsspørsmålet", jf hans brev av 30. oktober 2003 til Y tingrett i anledning spørsmål om overføring av saken, noe utvalget kommer tilbake til.
Etter at vernetingsspørsmålet var avklart, fremmet advokat A begjæring om oppnevning av sakkyndig. Tingrettens beslutning ble påkjært til lagmannsretten, noe som innebar at saksbehandlingen ble ytterligere forsinket. Ikke bare spørsmålet om oppnevning var omtvistet, men også spørsmålet om hvem som så skulle oppnevnes. Oppnevning av sakkyndig skjedde ved tingrettens beslutning av 19. juni 2003. I brevet av 30. oktober 2003 skriver sorenskriveren følgende om dette:
"Den sakkyndige har ved flere anledninger meddelt retten at saken er spesielt arbeids- og tidkrevende, og det foreligger fortsatt ikke noen rapport -–denne er meddelt å foreligge i løpet av kort tid. Tingretten kunne ikke fastsette tidspunkt for hovedforhandling før man hadde konkrete indikasjoner på når den sakkyndiges rapport forelå."
Av saksdokumentene for øvrig fremgår at den sakkyndiges redegjørelse forelå i januar 2004. Det er syv måneder etter oppnevnelsen, noe tilsynsutvalget anser som uvanlig lang tid, selv i kompliserte saker.
I oktober 2003 ble hovedforhandling berammet til avholdelse 13. –15. april 2004. I følge sorenskriveren var det på grunn at sterkt økende saksmengde ved domstolen ikke mulig å foreta omprioriteringer for å få saken opp tidligere.
På dette tidspunkt begjærte klageren saken overført til Y tingrett i medhold av domstolloven § 38. Y tingrett motsatte seg slik overføring under henvisning til at det ikke ville være mulig å få saken opp til noe tidligere tidspunkt enn den berammede hovedforhandlingen for X tingrett.
Saksbehandlingstiden har i dette tilfellet vært lang, og tilsynsutvalget har stor forståelse for at klager har opplevd dette som belastende. Utvalget kan likevel ikke se at det er grunnlag for disiplinærtiltak mot sorenskriveren. Av de innsendte saksdokumenter fremgår for øvrig at sorenskriveren fullt ut slutter seg til klager, når denne bl.a. overfor
Domstoladministrasjonen har påtalt at domstolen åpenbart ikke har de ressurser som er nødvendig for en tilfredsstillende saksavvikling, jf bl.a. klagers brev av 4. juli 2003 til Domstoladministrasjonen der hun særlig fremhever dette.
Når det gjelder advokat A's klage vedrørende sorenskriverens håndtering av spørsmålet om oppnevning av sakkyndig og videre oppfølging av denne, vil utvalget bemerke følgende:
Det er ikke uvanlig at oppnevning av sakkyndig innebærer en forsinkelse av saksbehandlingen i barnefordelingssaker. Det er heller ikke uvanlig at det tar tid å få avklart alle relevante spørsmål rundt oppnevningsspørsmålet, slik det åpenbart også har skjedd her. Retten står fritt i valg av den person som skal oppnevnes, etter at partene har fått anledning til å uttale seg.
Det er vanlig at den sakkyndige gis et mandat. Imidlertid fremgår det av tvistemålslovens bestemmelser at retten gjør dette "på den måte som retten finner hensiktsmessig", jf tvistemålsloven § 243. Dersom en av partene er misfornøyd med det mandat retten utformer, slik klageren i denne saken har gitt uttrykk for, er dette en beslutning som vil kunne påkjæres.
Det er videre vanlig at det settes frist for avgivelse av erklæring, noe også § 243 forutsetter. Dette har sorenskriveren ikke gjort, hvilket han vel etter utvalgets mening burde. Imidlertid fremgår det av hans redegjørelse at han har holdt seg fortløpende orientert om fremdriften i den sakkyndiges arbeid, og at det ikke har vært tvil om at erklæringen ville foreligge i god tid før hovedforhandlingen.
Heller ikke sorenskriver B`s håndtering av forholdene rundt oppnevning og oppfølging av den sakkyndige gir etter tilsynsutvalgets oppfatning grunnlag for disiplinærtiltak.
Etter dette fatter Tilsynsutvalget for dommere slikt enstemmig vedtak:
Det foreligger ikke grunnlag for anvendelse av disiplinærtiltak overfor sorenskriver B.
* * * * *
Tilsynsutvalgets vedtak kan ikke påklages etter forvaltningslovens regler. Partene i saken kan bringe tilsynsutvalgets vedtak inn for tingretten ved søksmål. Søksmålsfristen er to måneder etter at partene ble underrettet om vedtaket. Det vises nærmere til domstolloven § 239. | <urn:uuid:fbb7e50f-30f4-45ce-9a08-5ed4935f16a2> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nob_Latn/train | finepdfs | nob_Latn | 14,785 |
FDV – Forvaltning – Drift – Vedlikehold
COREtec Naturals – Megastone - Essentials
Monter alltid COREtec produkt etter leggeanvisng som medfølger produktet eller scan QR koden på embalsjen. COREtec er miljøvennlige gulv med en ekstrem slitestyrke. (Industriell klassifisering) COREtec® er vårt premium vinylprodukt med spesialutviklet mellomsjikt for ekstra myk og behagelig gangkomfort. Baksiden i fleksibel natur kork gir COREtec® gulvene en ekstra god lyddemping både i og mellom ulike rom. Enkel montering uten ekspansjons fuge på gulv inntil 400 m2. 100% vanntett og livstids garanti i private hjem.
COREtec leveres i ulike design og forskjellige lengder samt i fliser og fiskeben.
* Installasjon
COREtec® er enkel å legge fordi den er utviklet for å gjøre det så enkelt som mulig for deg.
Du kan installere gulvet umiddelbart når du har fått det hjem. Det trenger ikke tilpasse seg inneklimaet.
Gulvet installeres direkte på nesten alle harde overflater – for eksempel et eksisterende tregulv eller flislagt gulv. Gulvet har en underside av kork som reduserer gang lyd og øker komforten. Dermed trenger du ikke å kjøpe eller installere ytterligere underlagsmateriale under gulvet.
COREtec® kan installeres på overflater med ujevnheter opptil 5mm pr 3 meter lengde. Samtidig er gulvet stivt nok til å skjule mindre ujevnheter i underlaget.
Slik at du ikke får et bølgeformet utseende i gulvet som med tradisjonelle vinylgulv.
Det eneste du trenger å huske på er å bruke en 0,2 mm diffusjons-tett folie, om gulvet skal installeres på et betongunderlag (eller en annen overflate hvor det kan få fuktighet fra undergulvet).
COREtec® kan installeres på opptil 400 m2 overflater. Så lenge du har 6 mm avstand til vegger og andre omkringliggende gjenstander, kan du også la et gulv løpe fritt mellom rom uten å dele gulvet.
En detaljert bruksanvisning er inkludert i hver pakke.
Om du har spørsmål, vennligst kontakt din forhandler eller oss i Scanfloor.
* Rengjøring
Etter montering bruk støvsuger og microfiber mopp for å fjerne all støv.
Alltid støvsug før våtrengjøring for å fjerne løst smuss.
Bruk alltid såpe med nøytral pH, som COREtec Daily Cleaner eller tilsvarende produkt ved våtrengjøring.
Etter vask med såpe er det viktig å moppe golvet med kun vann for å fjerne alle såperester.
* Beskyttelse
Bruk alltid møbelknotter under tunge møbler for å unngå riper og hakk i overflata.
Dørmatter anbefales brukt ved inngnagsdører for å samle opp fukt og skit. Bruk dørmatter uten latex og gummi på baksida for å unngå missfarging av gulvet.
Regelmessig fjerning av støv og skit er viktig for å forhindre at partikler sliter på overflata til COREtec.
Alltid støvsug før våtrengjøring.
* Gulvvarme
COREtec gulv kan instaleres på gulvvarme i hennhold til monteringsannvisningen på gulvet. Maks temperatur 30°C. Benytt fuktsperre (0,2mm difusjonstett folie) mellom gulvet og varmefolie eller mellom gulvet og betong ved innstøpte varmekabler. Dersom varmefolien ligg på underlagsmatter må desse være trykkfast med verdi på minimum 300 kpa.
* Garantier
Livstidsgaranti i private hjem.
10 års garanti offentlige bygg.
* Informasjon
Ved spørsmål kontakt din forhandler. For mer informasjon se:
www.coretec.no www.scanfloor.no
firstname.lastname@example.org | <urn:uuid:7bcc2250-93e9-4ad8-9c48-7ef6665cc8b1> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nob_Latn/train | finepdfs | nob_Latn | 3,288 |
Hier finden die Vorträge statt
1 Gemeindehaus Riehen, Bürgersaal
6
Quartiertreffpunkt Hirzbrunnen
2 UNION – Kultur- und Begegnungszentrum
3 Quartiertreffpunkt LoLa (St. Johann)
4 Quartieroase Bruderholz
5 QuBa Quartierzentrum Bachletten
7
3
2
5
4
Weitere Informationen:
Gesundheitsdepartement des Kantons Basel-Stadt
Medizinische Dienste Abteilung Prävention
St. Alban-Vorstadt 19
4052 Basel
Tel. 061 267 45 20
firstname.lastname@example.org www.gesundheit.bs.ch
Forum 55 + Basel-Stadt
www.aelterbasel.ch Seniorenorganisationen und Kanton als Partner
7
Quartiertreffpunkt KLŸCK Klybeck/Kleinhüningen
8 Quartiertreffpunkt Burg (Wettstein)
9 Treffpunkt Breite
10
Baslerhofscheune in Bettingen
1
10
Partner:
8
9
6
Gesundheitsdepartement des Kantons Basel-Stadt
Medizinische Dienste
Prävention
Vortragsreihe 2018/19
Älter werden – gesund bleiben
September 2018 – Vischer Vettiger Hartmann, Basel
gesund bleiben Älter werden –
Vortragsreihe 2018/19
Die Vortragsreihe ist ein Angebot des Gesundheitsdepartements Basel-Stadt. Der Besuch der Veranstaltungen ist gratis. Eine Anmeldung ist nicht erforderlich.
Termine
Themen und Referierende
Veranstaltungsorte
Mi, 19. Sept. 2018 14.30 Uhr
Mo, 29. Okt. 2018 14.30 Uhr
Di, 6. Nov. 2018 14.30 Uhr
Do, 6. Dez. 2018 14.30 Uhr
Herzinfarkt – schlagartig ändert sich das Leben!
Dr. med. Thilo Burkard, Kaderarzt, FMH Innere Medizin/FMH Kardiologie/ Prävention, Universitätsspital Basel
Dein Bier? Mein Bier? Wie Trinken das Umfeld belastet Prof. Dr. med. Gerhard A. Wiesbeck, Ärztlicher Leiter Zentrum für Abhängigkeitserkrankungen Universitäre Psychiatrische Kliniken Basel; und Lars Golly, Fachteamleiter Case Management, Abteilung Sucht Gesundheitsdepartement Basel-Stadt
Schwerhörigkeit – die Knackpunkte
Judith Degen, Stv. Leiterin SchwerhörigenVerein Nordwestschweiz und Ueli Lerch, Akustiker und Betroffener
«Abwarten und Tee trinken» – warum Geduld oft eine gute Medizin ist
Dr. med. Thomas Steffen, Kantonsarzt, Leiter Medizinische Dienste Basel-Stadt
Gemeindehaus Riehen, Bürgersaal
Wettsteinstrasse 1, 4125 Riehen Tram 6 oder Bus 32, Riehen Dorf oder Bus 34, 35, 45, Riehen Bahnhof
UNION
Kultur- und Begegnungszentrum Klybeckstrasse 95, 4057 Basel Tram 8, Bläsiring
Quartiertreffpunkt LoLa (St. Johann)
Lothringerstrasse 63, 4056 Basel Tram 1, Kannenfeldplatz oder Tram 11, Mülhauserstrasse
Quartieroase Bruderholz
Bruderholzallee 169, 4059 Basel Tram 15 oder 16, Endstation Bruderholz
Termine
Mi, 16. Jan. 2019 14.30 Uhr
Di, 19. Feb. 2019 14.00 Uhr
Mo, 25. März 2019 14.30 Uhr
Di, 9. Apr. 2019 14.30 Uhr
Di, 21. Mai 2019 14.30 Uhr
Mi, 19. Juni 2019 14.30 Uhr
Themen und Referierende
Wenn die Augen älter werden Prof. Dr. med. Peter Meyer, Leitender Arzt Augenklinik Basel-Stadt
Sturz im Alter – muss das sein?
Dr. med. Dieter Breil, Chefarzt Akutgeriatrie Universitäre Altersmedizin und Rehabilitation, Felix Platter-Spital
Zu Hause alt werden – worauf kommt es an?
Dr. med. Daniel Gelzer, Facharzt FMH für Allgemeinmedizin und Paola Ceccarelli, Leiterin Fachentwicklung und Qualitätsmanagement SPITEX Basel
Besonderheiten und Wissenswertes über die Haut im Alter
PD Dr. med. Andreas W. Arnold, FMH Dermatologie und Venerologie, Dermatologie am Rhein
Die Gefühlswelt von Dementen und deren Umfeld
Prof. Dr. rer. nat. et med. habil. Pasquale Calabrese, Neuropsychologe, Abteilung für Kognitive Neurowissenschaft, Universität Basel
Depression im Alter – zurück ins Leben
Prof. Dr. med. Thomas Leyhe, Ärztliche Leitung Zentrum Alterspsychiatrie Universitäre psychiatrische Kliniken Basel und leitender Arzt Bereich Alterspsychiatrie, Universitäre Altersmedizin Felix Platter-Spital
Veranstaltungsorte
QuBa Quartierzentrum Bachletten Bachlettenstrasse 12, 4054 Basel Tram 1 oder 8, Zoo Bachletten
Quartiertreffpunkt Hirzbrunnen
Im Rheinacker 15, 4058 Basel Bus 31 oder 38, Allmendstrasse
Quartiertreffpunkt KLŸCK Klybeck/Kleinhüningen
Kleinhüningerstrasse 205, 4057 Basel Tram 8 oder Bus 36, Endstation Kleinhünigen
Quartiertreffpunkt Burg (Wettstein)
Burgweg 7, 4058 Basel Tram 2 oder 15, Bus 31 oder 34, Wettsteinplatz
Treffpunkt Breite
Zürcherstrasse 149, 4052 Basel Tram 3 oder Bus 36, 80 oder 81, Breite
Baslerhofscheune in Bettingen
Brohegasse 4, 4126 Bettingen
Tram 6, Riehen Bettingerstrasse umsteigen in Bus 32 bis Bettingen Dorf
Bei jedem Vortrag haben Sie die Gelegenheit, Ihre Fragen direkt an die Referierenden zu richten. Zudem können Sie sich über Café Bâlance und weitere Angebote für ältere Menschen informieren. | <urn:uuid:3f61a672-8e03-49ec-9e08-feb15d90ec9d> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 4,564 |
P ilgrim P resbyterian
601 Albert Street - Martinsburg, WV 25404 March 17, 2019
Let us help one another to quietly prepare our hearts for worship. *Those in the congregation who are able, please stand.
Welcome and Announcements Focusing Our Thoughts on God
Ruling Elder Daniel Jones
Order of Morning Worship
* God Calls us to Worship
Psalm 104:1-5
* "Come, We That Love the Lord" #700
*We Confess our Sin
Confession of Sin
Most merciful God, we confess that we have sinned against you in thought, word, and deed, both by what we have done and by what we have left undone. We have not loved you with our whole heart. Too often our hearts have grieved your quickening Spirit of love and power. We ourselves are grieved at this and humbly repent. Wash away our sins; send rain on our dry ground; bend our rigidity; inflame our cold hearts; set us apart for witness, and direct our wandering feet into your ways. In Jesus's Name, Amen.
(adapted from G. Rickmar's Manual for Lord's Day Worship (1993), p.E2)
*
God Assures us of His Pardoning Grace
Zephaniah 3:14-17
*
We respond with Prayer and Praise
*Prayer of Adoration and Aspiration
* "Shout, for the Blessed Jesus Reigns" #369
* Psalm 5C Insert
Prayer of the Church
God calls us to give all that we are and all that we have
New Testament Reading
1 John 3:11 – 4:6
"Speak O Lord"
Insert
We return to Him our tithes and give our offerings
Offertory
* "We Give Thee But Thine Own" #432
* Prayer of Dedication
God shepherds us with His Word
Sermon The Heart and the Spirit of Kings
Sermon Text: 1 Samuel 16
*We respond with gratitude and thanksgiving
* "Lord with Glowing Heart I'd Praise Thee"
#80
God sends us out with His benediction
* Benediction Romans 15:13
Sermon Notes
I. The Heart of Two Kings (vv.1-13)
II. The Spirit of Two Kings (vv.14-23)
[1 st verse only]
Weekly Activities
Session
Deaconate
Randy Underwood-Sabbatical Bill Manuel-Church Treasurer Charles Fahnestock-Head Usher
Charles Kemp-Secretary
Jeff Jones-Compassion Fund
Bob Deweese-Chairman
Staff Greg Mead- Youth Director/Church Secretary Custodian- Rick Wilburn
Church Office 304-263-5362
Church Email: firstname.lastname@example.org Pastor email: email@example.com Youth Director Email: firstname.lastname@example.org
Church Web Page: www.pilgrimpca.org Find us on www.sermonaudio.com | <urn:uuid:d8507d61-e415-498c-9240-cf9f06280483> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 2,713 |
PALAZZINA LIBERTY IN MUSICA
Stagione 2018/19
Programma GENNAIO 2019
Palazzina Liberty Dario Fo e Franca Rame, Largo Marinai d'Italia 1, Milano
COMUNE DI MILANO | CULTURA, Area Spettacolo
Palazzo Reale, piazza Duomo 14, Milano
Newsletter n. 34
Giovedì 10 gennaio, ore 20.30
CASA SCHUMANN, Concerto n. 5
nell'ambito della rassegna "BRAHMS A MILANO" Esecuzione integrale della musica da camera di Johannes Brahms
Variazioni in Mi bemolle maggiore per pianoforte a quattro mani sul Geister-Thema di Robert Schumann, op. 23
Roberto Cominati e Costanza Principe, pianoforte
Alice Baccalini
Trio in si maggiore per pianoforte, violino e violoncello, op. 8
Lorenza Borrani, violino
, pianoforte
Giorgio Casati, violoncello
Introduzione all'ascolto diAntonio Rostagno,
Un progetto in memoria di Marco Budano, ideato
Università La Sapienza di Roma da Alice Baccalini e Giorgio Casati
In collaborazione con la
A cura diAssociazione Marco Budano
Casa di Accoglienza delle Donne Maltrattate
NGRESSO LIBERO FINO A ESAURIMENTO OSPITI
firstname.lastname@example.org
I
email@example.com
Sabato 12 gennaio, ore 17.30
"NON CAPISCO! SON PROFANO!"
Nove lezioni-concerto alla scoperta della musica classica dal 12 gennaio al 21 giugno 2019
A cura di Luca Ciammarughi e Stefano Ligoratti, pianisti e divulgatori
I - LA FORMA SONATA ALLE SUE ORIGINI
Carl Philipp Emmanuel Bach, Württembergische
Sonate n. 1 in la minore
Franz Joseph Haydn, Sonata in Re maggiore, Hob. XVI n. 37
Luca CiammarughieStefano Ligoratti,
Wolfgang Amadeus Mozart, Sonata per pianoforte n. 16 in Do maggiore K 545
pianoforte
A cura diAssociazione Musicale Classica Viva
NGRESSI
Intero:
I
€ 8 |
Ridotto: € 5 (under26, over65 e studenti) | Gratuito per i minori di 10 anni
BBONAMENTI
Intero: € 50 | Ridotto: € 30
A
https://concerti.classicaviva.com www.classicaviva.com | firstname.lastname@example.org
T. +39 0382 812030 – M. 348 2250241
Domenica 13 gennaio, ore 18.30
XXVII stagione di Milano Classica "Geni Italiani"
UN VIRTUOSO ITALIANO IN SPAGNA
Umberto Pedraglio, Disegni di luce per violoncello e archi. Esecuzione in prima mondiale assoluta Luigi Boccherini, Sestetto per archi in fa minore G. 457
Luigi Boccherini, Concerto in Re maggiore G. 479 per violoncello e archi
Enrico Bronzi, violoncello e concertatore
A cura di
Orchestra Milano Classica
Milano Classica s. c. a r. l.
INGRESSI
Intero: € 10.00 | under26, over65 e studenti: € 5.00
email@example.com www.milanoclassica.it
Domenico Scarlatti, Sonata K 9 in re minore (L. 413)
T. +39 02 28510173
Comune di Milano | Cultura, Area Spettacolo www.palazzinalibertyinmusica.it | firstname.lastname@example.org | T. +39 02 884 62330 – 63002
1
Sabato 19 gennaio, ore 21.00
XXVII stagione di Milano Classica "Geni Italiani"
"DER LEIERMANN" INTORNO AI LIEDER
Musiche di Antonín Dvořák, Franz Schubert
Quartetto Indaco
A cura diMilano Classica s. c. a r. l.
INGRESSI
Intero: € 8.00 | Ridotto: € 5 (under26, over65 e
studenti)
www.milanoclassica.it
email@example.com
T. +39 02 28510173
Domenica 20 gennaio, ore 11.00
I concerti animati de La Sala dei Tanti
Storia di una lotta tra il Bene e il Male
LO SCHIACCIALUCI
Spettacolo aperto al pubblico
Un collezionista di barchette capirà che la felicità non si raggiunge attraverso il possesso di semplici oggetti
Musiche di Pëtr Il'ič Čajkovskij
Marcela Pavia
Alessandro Calcagnile, direttore
, direzione artistica e trascrizioni
Gianni Coluzzi, regia
Civica Orchestra di Fiati di Milano
Marcella Bassanesi, testi, danzattrice
A cura di
La Sala dei Tanti in collaborazione con
Civica Orchestra di Fiati di Milano
NGRESSI
Intero: € 8.50 | Gratuito
I
per bambini con disabilità, accompagnatori e insegnanti
firstname.lastname@example.org www.lasaladeitanti.com
M. +39 338 2377008
Domenica 20 gennaio, ore 16.00
Ti presento l'Operetta….. LA PRINCIPESSA DELLA CZARDA
INVITO ALL'OPERA, VII edizione, Stagione Lirica 2018/19 de La Compagnia del BelCanto
Spettacolo musicale in due tempi in forma scenica con la partecipazione dei Vincitori* del Concorso Lirico “A
Ruoli d'Opera" 2018
Ranzato
Musiche di Emmerich Kalmàn, Franz Lehàr, Virgilio
Testi di Giuseppina Russo
Alessandro Mundula/ Il Principe
Olesia Mamonenko*/ Sylva
Chiara Amati*/ Anastasia
Roberto Biffi/ Bonifazio
Annalisa Carbonara/ Regina Madre
Alessandra D'Apice, Denise Rovera, Claudio Grimaldi, balletto
Alessandra d'Apice, coreografie
Roberto Biffi
Coro dell'Accademia Musicale del BelCanto
, regia
A cura diLa Compagnia del BelCanto Onlus
INGRESSI intero (posto numerato): € 22.00 ridotto (under18, over 65, disabili): € 18.00 | gratuito: under10 abbonamento ai 4 spettacoli 2019: € 70.00 prenotazioni e biglietteria: M. +39 333 222 3570 prevendita: ogni giovedì, ore 16 / 18 presso CSRC Tulipano, via Calvi 31, Milano www.compagniadelbelcanto.it email@example.com M. +39 333 222 3570
Martedì 22 gennaio, ore 9.30 (prima recita) e 11.00 (seconda recita)
CONCERTI ANIMATI DE
I
LASALA DEITANTI
LO SCHIACCIALUCI
Età consigliata: 4/10 anni
Storia di una lotta tra il Bene e il Male
Un collezionista di barchette capirà che la felicità non si raggiunge attraverso il possesso di semplici oggetti
Musiche di Pëtr Il'ič Čajkovskij
Alessandro Calcagnile, direttore
Gianni Coluzzi
Marcela Pavia, direzione artistica e trascrizioni
, regia
Marcella Bassanesi, testi, danzattrice
A cura di
Civica Orchestra di Fiati di Milano
Associazione
La Sala dei Tanti in
collaborazione conCivica Orchestra di Fiati di
I
Milano
NGRESSI
Intero: € 8.50 | Gratuito per bambini con disabilità, accompagnatori e insegnanti www.lasaladeitanti.com firstname.lastname@example.org M. +39 338 2377008
Mercoledì 23 gennaio, ore 9.30 (prima recita) e 11.00 (seconda recita)
CONCERTI ANIMATI DE
I
LASALA DEITANTI
LO SCHIACCIALUCI
Età consigliata: 4/10 anni
Storia di una lotta tra il Bene e il Male
Un collezionista di barchette capirà che la felicità non si raggiunge attraverso il possesso di semplici oggetti
2
Musiche di Pëtr Il'ič Čajkovskij Alessandro Calcagnile, direttore Marcela Pavia, direzione artistica e trascrizioni Gianni Coluzzi, regia Marcella Bassanesi, testi, danzattrice Civica Orchestra di Fiati di Milano A cura di Associazione La Sala dei Tanti in collaborazione con Civica Orchestra di Fiati di
Milano
INGRESSI
Intero: € 8.50 | Gratuito per bambini con disabilità, accompagnatori e insegnanti www.lasaladeitanti.com email@example.com M. +39 338 2377008
Mercoledì 23 gennaio, ore 19.00
Divertimento Ensemble - Rondò 2019
STEFANO GERVASONI E I GIOVANI COMPOSITORI
A cura di Divertimento Ensemble
Musiche di Michele Foresi, Matteo Gualandi, Rachel
Beja, Stefano Gervasoni
Carlotta Raponi, flauto
Jacopo Taddei, saxofono
Martina Rudic, violoncello
Emiliano Amadori, contrabbasso
INGRESSI
intero: € 8.00 | ridotto: € 1.00 Promozione riservata a chi acquista i biglietti per entrambi i concerti di Rondò 2019 programmati per il 23 gennaio: ingresso al primo concerto € 8.00, ingresso al secondo concerto € 1.00 www.divertimentoensemble.it https://www.facebook.com/Divertimento-Ensemble firstname.lastname@example.org T. +39 02 49434973
Mercoledì 23 gennaio, ore 21.00
Divertimento Ensemble - Rondò 2019
STEFANO GERVASONI E I GIOVANI COMPOSITORI
Musiche di Stefano Gervasoni, Leonardo Marino,
Francesco Ciurlo, Mattia Clera, Alfredo De Vecchis
Maria Grazia Bellocchio
Aleksandra Dzenisenia, cimbalom
, pianoforte
Divertimento Ensemble
A cura di
Sandro Gorli, direttore
I
Divertimento Ensemble
NGRESSI
intero: € 8.00 | ridotto: € 1.00
Promozione riservata a chi acquista i biglietti per entrambi i concerti di Rondò 2019 programmati per il 23 gennaio: ingresso al primo concerto € 8.00, ingresso al secondo concerto € 1.00 www.divertimentoensemble.it https://www.facebook.com/Divertimento-Ensemble email@example.com T. +39 02 49434973
Sabato 26 gennaio, ore 18.00
Risonanza per Milano"
IV Stagione de La Risonanza in Palazzina, "La
J.S. BACH, LE OPERE ORCHESTRALI
Fabio Bonizzoni
Musiche di Johann Sebastian Bach
, clavicembalo e direzione
La Risonanza
I
A cura diAssociazione Hendel
NGRESSI
intero: € 7.00 | under 18: € 1.00 | Abbonamento alla stagione La Risonanza per Milano € 50.00 | Biglietto speciale a € 1.00 per gli studenti iscritti agli istituti convenzionati www.larisonanza.it www.facebook.com/larisonanza firstname.lastname@example.org M. +39 373 7004456
Domenica 27 gennaio, ore 10.45
XXVII stagione di Milano Classica "Geni Italiani"
Memorie di una musicista ad Auschwitz
LE SIGNORE DELL'ORCHESTRA
Concerto-spettacolo per la Giornata della Memoria
Silvia Giulia Mendola
Rachel O' Brien, mezzosoprano
, voce recitante
Le Cameriste Ambrosiane
Associazione Culturale Le Cameriste
A cura diMilano Classica s. c. a r. l.
Ambrosiane
NGRESSI
Intero: € 8.00 | under26, over65 e studenti: € 5.00
e
I
www.milanoclassica.it | email@example.com
| T. +39 02 28510173
firstname.lastname@example.org | M. +39 339
www.lecameristeambrosiane.it |
6023392
Domenica 27 gennaio, ore 18.00 Rassegna "Contemporanea-Mente", II edizione, VENTI D'EUROPA
LEVANTE. GLI EBREI D'EUROPA In memoria di Vlado Herzog
3
Concerto di musica corale contemporanea dedicato agli ebrei, popolo trasversale d'Europa, nella ricorrenza della Giornata della Memoria Musiche di Mario Castelnuovo-Tedesco, Arnold Schönberg, Kurt Weill
Coro Cantosospeso
Ensemble Prometeo
Coro Didone
Martinho Lutero Galati de Oliveira
, direzione artistica
A cura di Rete Culturale Cantosospeso INGRESSO: € 20 (ridotto ragazzi) FB cantosospeso choir, Milan, Italy www.cantosospeso.it email@example.com M. +39 340 8766729
Martedì 29 gennaio, ore 20.30 "NON CAPISCO! SON PROFANO!" Nove lezioni-concerto alla scoperta della musica classica dal 12 gennaio al 21 giugno 2019 A cura di Luca Ciammarughi e Stefano Ligoratti, pianisti e divulgatori
Ludwig van Beethoven,
II - LA FORMA SONATA FRA '700 E '800
Appassionata n. 23, Op. 57 in
fa minore maggiore
Franz Schubert, Sonata D 960 in Si bemolle
Luca CiammarughieStefano Ligoratti,
pianoforte
I
A cura diAssociazione Musicale Classica Viva
NGRESSI
Intero: € 8 |
Ridotto: € 5 (under26, over65 e studenti) | Gratuito per i minori di 10 anni
BBONAMENTI
A
Intero: € 50 | Ridotto: € 30
www.classicaviva.com | firstname.lastname@example.org | T.
https://concerti.classicaviva.com
0382 812030 – M. 348 2250241
4 | <urn:uuid:22b1145d-7b92-4a54-b85c-3385448edc51> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 10,440 |
MEMORIA 27 FEBBRAIO 2014 78/2014/I/COM
INDAGINE CONOSCITIVA SULLA SEMPLIFICAZIONE LEGISLATIVA E AMMINISTRATIVA
Memoria per l'audizione presso la Commissione parlamentare per la semplificazione
Roma, 26 febbraio 2014
Signor Presidente, Onorevoli Senatori e Deputati, desidero ringraziare la Commissione parlamentare per la semplificazione per aver voluto
invitare in audizione l'Autorità per l'energia elettrica il gas ed il sistema idrico, anche a nome dei miei Colleghi Alberto Biancardi, Luigi Carbone, Rocco Colicchio e Valeria
Termini, in merito all'indagine conoscitiva sulla semplificazione legislativa e amministrativa.
Nella presente memoria questa Autorità si sofferma sull'attività svolta negli anni recenti, su quella in corso e su quella programmata in materia di semplificazione, trasparenza e
contenimento dei costi della regolazione nei settori di propria competenza, ossia il settore dell’energia elettrica, del gas e il sistema idrico.
In particolare, nella memoria vengono sinteticamente illustrate le azioni intraprese dall’Autorità nell’ultimo triennio volte ad incidere sui seguenti livelli:
1.
la valutazione dell'impatto della regolazione e la partecipazione dei soggetti interessati al processo di formazione degli atti di regolazione;
la semplificazione della disciplina dei procedimenti individuali;
la misurazione e riduzione degli oneri amministrativi e, in particolare, degli obblighi informativi a carico degli operatori ai fini di un corretto funzionamento delle attività di
regolazione e di monitoraggio dei mercati;
la facilità di accesso ai mercati e di gestione dei processi, anche se non si tratta di servizi erogati direttamente dall’Autorità bensì da soggetti da essa regolati
la messa a disposizione di una pluralità di strumenti a supporto delle scelte dei
2.
3.
4.
5.
consumatori nel mercato.
Infine, nell'ultima parte della memoria vengono sviluppate alcune considerazioni in merito al settore idrico.
Con la memoria l'Autorità oggi offre un contributo ai lavori della Commissione, dando contestualmente la piena disponibilità a fornire ulteriori dati ed integrazioni in forma
scritta alle considerazioni che mi accingo ad esporre.
Roma, 26 febbraio 2014
2
IL PRESIDENTE Guido Bortoni
L'Autorità per l'energia elettrica il gas e il sistema idrico (AEEGSI) è un organismo indipendente, istituito dalla legge 14 novembre 1995, n. 481 con il compito di tutelare (dal 1997 nell'energia) gli interessi dei consumatori e di promuovere la concorrenza, l'efficienza e la diffusione di servizi con adeguati livelli di qualità, attraverso attività di regolazione e di controllo. Con il decreto-legge 6 dicembre 2011, n. 201, convertito con modificazioni dalla legge 22 dicembre 2011 n. 214, all'Autorità – che si trova oggi alla III Consiliatura - sono state attribuite funzioni di regolazione e controllo anche in materia di servizi idrici, da esercitare con gli stessi poteri attribuiti dalla legge istitutiva n. 481/95.
La trasparenza del processo decisionale e l'accountability dell'operato hanno da sempre rappresentato due caratteri distintivi dell'azione dell'Autorità, che sin dal 1997 si è dotata di una disciplina per lo svolgimento dei procedimenti di regolazione nell'ambito della quale viene dato ampio spazio alla consultazione e partecipazione dei soggetti interessati, attraverso la diffusione di documenti, la raccolta di osservazioni scritte e eventuali audizioni collettive e individuali. L'attuazione dei processi di Analisi di Impatto della Regolazione (AIR) ha da tempo integrato in maniera strutturale gli strumenti di partecipazione e trasparenza attivati dall'Autorità. Stiamo ora lavorando sul consolidamento dell'attività di Valutazione dell'Impatto della Regolazione (VIR) ex post, in un'ottica di coordinamento con la preventiva analisi di impatto, l'AIR ex ante.
La consultazione e l'analisi di impatto della regolazione non sono gli unici strumenti che l'Autorità utilizza per rendere conto delle proprie scelte (accountability) ai soggetti interessati. La legge istitutiva prevede infatti la convocazione di audizioni periodiche delle formazioni associative di consumatori e utenti, delle associazioni ambientaliste, delle associazioni sindacali delle imprese e dei lavoratori. Da diversi anni, sempre in chiave di maggior accountability, l'Autorità si è dotata anche di un Piano Strategico Triennale, che viene pubblicato e presentato nel corso delle audizioni periodiche. Nell'ultimo Piano Strategico Triennale relativo al triennio 2012-2014 (deliberazione 308/2012/A), questa Autorità ha identificato quale linea strategica lo sviluppo di una "Regolazione semplice e di qualità". Nello sviluppo di tale linea strategica particolare attenzione è rivolta alla qualità della regolazione (better regulation), nell'assunto che anche l'efficacia e la trasparenza della regolazione possa dare un contributo alla sua corretta implementazione. Infatti, si ritiene che il percorso di semplificazione tenda a migliorare la qualità della regolazione con riferimento all'intero ciclo di produzione provvedimentale.
L'azione dell'Autorità sotto questi profili, è pienamente in linea con le best practice in materia identificate dall'OCSE, di cui seguiamo con attenzione i tavoli di lavoro. Il Rapporto OCSE "Better Regulation: Italy 2012", nel valutare le esperienze nazionali in materia, sottolinea che se i processi di ascolto non risultano sufficientemente strutturati a livello di amministrazione centrale, dall'altro la pratica della consultazione è ben radicata in alcune Autorità indipendenti, proprio in ragione della peculiarità di queste istituzioni sottratte alla verifica del ciclo politico-elettorale. In particolare, il rapporto OCSE cita l'Autorità per l'energia elettrica e il gas per le procedure di consultazione e l'applicazione estesa e approfondita dell'AIR.
Al fine di assicurare che il processo di semplificazione, in particolare con riferimento alla riduzione degli oneri amministrativi in capo agli operatori di mercato, non si traduca in un danno per i consumatori, l'Autorità ha ritenuto di integrare nel proprio piano una seconda linea strategica, relativa alla "Capacitazione (empowerment) del consumatore" obiettivo di medio-lungo termine.
3
Nel quadro delle linee strategiche sopra richiamate, l'Autorità ha avviato nell'ultimo triennio una serie di azioni volte ad incidere su cinque livelli:
2. la semplificazione della disciplina dei procedimenti individuali;
1. la valutazione dell'impatto della regolazione e la partecipazione dei soggetti interessati al processo di formazione degli atti di regolazione;
3. la misurazione e riduzione degli oneri amministrativi e, in particolare, degli obblighi informativi a carico degli operatori ai fini di un corretto funzionamento delle attività di regolazione e di monitoraggio dei mercati;
5. la messa a disposizione di una pluralità di strumenti a supporto delle scelte dei consumatori nel mercato.
4. la facilità di accesso ai mercati e di gestione dei processi, anche se non si tratta di servizi erogati direttamente dall'Autorità bensì da soggetti da essa regolati
Di seguito si riporta una sintetica illustrazione delle azioni sui cinque livelli individuati.
Nell'ultima parte della Memoria esprimiamo alcune considerazioni in merito al settore idrico.
1. Valutazione dell'impatto della regolazione e partecipazione al processo di formazione degli atti di regolazione
Come anticipato, benchè la legge istitutiva dell'Autorità non prescriva in via generale che gli atti di regolazione siano preceduti dalla consultazione, e quindi non vi sia alcun obbligo normativo al riguardo, fin dall'avvio della sua operatività, l'Autorità con la deliberazione 61/97, si è autovincolata alla consultazione, salvo che per gli atti necessari che rivesto carattere di urgenza.
Anche la giurisprudenza amministrativa ha evidenziato la portata anticipatrice della disciplina di cui alla delibera 61/97 - annoverata fra le "forme di istruttoria pubblica – quale fattore di legittimazione procedurale, "dal basso", delle decisioni, neutrali ed indipendenti, dell'Autorità.
Inoltre, l'Autorità è stata la prima tra le autorità indipendenti a introdurre formalmente l'analisi d'impatto della regolazione (AIR) in attuazione delle disposizioni dell'art. 12 della legge 29 luglio 2003, n. 229, dopo una sperimentazione triennale avviata nel 2005.
L'Autorità considera infatti l'AIR uno strumento importante per il miglioramento della qualità della regolazione con riguardo in particolare all'efficacia delle scelte regolatorie, alla semplificazione e alla partecipazione dei soggetti interessati, in grado di rendere ancor più trasparente e approfondito il percorso decisionale che conduce ad una determinata opzione regolatoria, anche con riferimento alle varie opzioni alternative ed alla necessità ed efficacia dell'intervento proposto. Tuttavia, v'è anche la consapevolezza che, a fronte di indubbi vantaggi sul piano dell'efficacia e della trasparenza del processo decisionale, l'AIR comporta un notevole impegno di risorse del regolatore per cui, nell'ottica della selettività – che caratterizza questa Autorità -, pare opportuno riservarne l'applicazione ai provvedimenti più rilevanti e di maggiore impatto regolatorio. La selezione di questi ultimi viene fatta dall'Autorità nell'ambito del Piano strategico triennale e del Piano operativo annuale; anche rispetto a queste scelte, i soggetti interessati possono esprimere le proprie osservazioni e i propri suggerimenti durante le audizioni periodiche 1 .
1 Vengono esclusi dall'applicazione dell'AIR i provvedimenti che: a) non hanno contenuto innovativo; b) non hanno un contenuto prettamente regolatorio; c) presentano i caratteri della necessità e dell'urgenza. L'inclusione dei provvedimenti si fonda, invece, sul criterio della rilevanza attesa del loro impatto, con particolare riferimento agli effetti previsti sugli
Il percorso seguito ha portato, al termine delle sperimentazione triennale, all'adozione di una Guida AIR ad uso interno recante il metodo di analisi dell'impatto della regolazione con l'obiettivo di rendere trasparente il percorso decisionale che conduce alla scelta di una determinata opzione di intervento, descrivendo i motivi per cui si intende modificare lo status quo e gli obiettivi da perseguire e confrontando una pluralità di opzioni alternative tramite l'esame della necessità e dell'efficacia dell'intervento proposto, anche attraverso la valutazione dei principali effetti delle regole sui destinatari.
Ad oggi sono stati complessivamente sottoposti ad AIR oltre una ventina di filoni provvedimentali (tra cui, per esempio, le tariffe per la distribuzione gas nell'attuale periodo regolatorio) particolarmente rilevanti, per tre dei quali le analisi sono ancora in corso.
L'applicazione della metodologia AIR ha dimostrato negli anni di aver contribuito al miglioramento della qualità complessiva degli atti di regolazione dell'Autorità. Come si è accennato in premessa, nel Piano strategico per il triennio 2012-2014 (delibera 308/2012/A), l'Autorità ha individuato tra i propri obiettivi strategici un ampliamento dell'applicazione dell'analisi di impatto regolatorio. E' stata pertanto avviata una fase di approfondimento, volta alla semplificazione dell'attuale metodologia AIR. La revisione ha come obiettivo, da un lato, quello di rendere più snella e attuabile l'analisi di impatto delle scelte regolatorie e, dall'altro, quello di diffonderne ed estenderne l'applicazione ad un numero sempre maggiore di provvedimenti, in coerenza con quanto previsto nel Piano Strategico per il triennio 2012-2014 e mantenendo inalterate le prerogative inerenti l'efficacia e la trasparenza dell'azione regolatoria. Il percorso di revisione si inserirà e terrà necessariamente conto anche dei più recenti orientamenti della normativa nazionale in materia di analisi di impatto della regolazione ex-ante ed ex-post.
Tra gli aspetti salienti dell'attuale procedura AIR dell'Autorità si segnala anche il collegamento e la particolare importanza data alle attività di consultazione intesa come l'insieme delle attività (incontri, seminari, focus group, documenti per la consultazione) volte a raccogliere informazioni e opinioni dei soggetti interessati e a spiegare le analisi e le decisioni dell'Autorità. Una consultazione ben condotta, infatti, permette di arricchire il set informativo a disposizione del decisore, superando l'asimmetria informativa che esiste tra questi e i soggetti regolati e nel contempo di realizzare un processo decisionale trasparente e partecipato.
Recentemente (dicembre 2013) l'Autorità è stata invitata a presentare la propria esperienza di analisi di impatto della regolazione a un seminario interno dell'Autorità per le garanzie nelle comunicazioni (Agcom), l'altro regolatore nazionale, accanto alla neo nata Autorità di regolazione dei trasporti (ART) che intende dotarsi di una metodologia analoga a quella dell'AEEG.
L'Autorità sta inoltre lavorando per rinforzare i procedimenti di consultazione e partecipazione alle scelte regolatorie che, come sottolineato in premessa, costituiscono da sempre un elemento centrale del proprio processo decisionale. A titolo di esempio, nell'anno 2013, accanto ai procedimenti di consultazione già aperti sono stati avviati - con l'emanazione e la pubblicazione dei relativi documenti - 51 nuovi processi di consultazione. Di questi, 18 hanno riguardato il settore elettrico, 20 quello gas, 4 entrambi i settori, 3 l'efficienza energetica e le fonti rinnovabili, 4 il settore dei servizi idrici e 1 la Robin Hood Tax. La durata media delle consultazioni è stata di circa 41 giorni, termine comunque superiore al tempo minimo ordinario di 30 giorni previsto dalla relativa disciplina, nonostante le situazioni di emergenza e di urgenza regolatoria.
Oggi, i nostri documenti di consultazione sono ancora troppo spesso molto complessi e di non immediata comprensione, anche per la natura tecnica del contenuto. Tutto ciò porta ad una inibizione della partecipazione alla consultazione da parte di molti soggetti. L'interlocuzione e il confronto trasparente con tutti gli stakeholder del settore, con le associazioni rappresentative di imprese e clienti finali potrebbe invece contribuire in maniera determinante alla qualità e legittimità dell'operato dell'Autorità e alla coesione di intenti che l'attuale contesto richiede. In particolare l'Autorità ritiene che vada migliorata ed estesa la partecipazione dei consumatori domestici e delle piccole e medie imprese, che oggi hanno difficoltà a contribuire alla formazione delle scelte di regolazione.
Con questa finalità è stata avviata un'iniziativa sperimentale di Notice and comment, orientata a spiegare i contenuti e le finalità degli atti adottati dall'Autorità in modo chiaro e non tecnico, appunto rivolta ad un più ampio pubblico. Lo strumento Notice and comment, che si inserisce tra gli strumenti di semplificazione, si esplicita attraverso una più facile e accessibile modalità di partecipazione alla consultazione: oltre a pubblicare, al solito, un documento di consultazione, per acquisire le osservazioni e le proposte dei soggetti regolati, l'Autorità pubblica, altresì, una sintesi facilmente intellegibile dei principali contenuti e delle finalità dell'intervento che intende porre in essere, in modo tale da consentire ad una più ampia platea di soggetti – anche a quelli meno esperti nella regolazione energetica – la partecipazione consapevole alla formazione delle decisioni dell'Autorità. La sperimentazione di questa innovativa modalità partecipativa avviata ha finora toccato la consultazione sulla componente relativa alla materia prima del gas naturale (novembre 2012); la riforma delle condizioni economiche nel servizio di tutela nel mercato del gas naturale (febbraio 2013); la riforma delle condizioni economiche del servizio di tutela nel mercato del gas naturale, con la revisione della componente QVD a copertura dei costi di commercializzazione al dettaglio (marzo 2013); la Relazione al Parlamento 18/2013/I/Rht sugli esiti dell'attività di vigilanza sul divieto di traslazione della cd. Robin Hood Tax (marzo 2013); la disciplina tariffaria relativa al primo periodo regolatorio del SII (dicembre 2013), la sperimentazione delle pompe di calore e della tariffa D1 (febbraio 2014).
Inoltre, sempre per facilitare l'intelligibilità della regolazione, l'Autorità ha adottato misure di semplificazione per una nuova classificazione dei provvedimenti, entrate in vigore dal 1° gennaio 2012. In particolare, si è intervenuti sul format e sulla classificazione degli atti del Collegio al fine di uniformarli in un unico elenco per renderne più agevole la ricerca e l'individuazione, anche sul sito internet dell'Autorità.
In ottica di trasparenza, infine, l'Autorità ha ritenuto di dare evidenza pubblica degli incontri con istituzioni, stakeholder e associazioni, pubblicandone un sintetico resoconto sul proprio sito.
Le diverse azioni intraprese, sia in tema di semplificazione che di trasparenza, possono essere ricondotte all'obiettivo di dare seguito a quanto annunciato fin dalla Relazione Annuale del 2013, in merito all'avvio di un progetto interdipartimentale volto al rafforzamento di accountability dell'Autorità attraverso la sperimentazione di nuovi strumenti, misure e modalità che aumentino la rendicontazione istituzionale, a più livelli, dell'operato dell'Autorità nei confronti dei principali stakeholder.
2. Procedure semplificate (sanzioni e risoluzione di controversie)
La semplificazione procedimentale si misura non solo sul versante della partecipazione alla formazione di atti generali di regolazione, ma anche su quello della disciplina dei procedimenti individuali. A tale riguardo, l'Autorità ha introdotto misure volte a consentire la definizione dei procedimenti con modalità semplificate e partecipate con particolare
riferimento:
a) ai procedimenti sanzionatori;
b) alle procedure di risoluzione delle controversie tra operatori.
Per quanto attiene ai procedimenti sanzionatori, l'Autorità ha definito una procedura semplificata per la loro chiusura, applicabile nel caso in cui gli elementi raccolti dai propri Uffici sorreggano sufficientemente la fondatezza della contestazione (deliberazione 243/2012/E/com). La procedura prevede che nel provvedimento di avvio del procedimento sia già determinato l'importo della sanzione irrogabile all'esito del procedimento stesso. In tale fattispecie, il destinatario del provvedimento finale, entro il termine di trenta giorni dall' avvio del procedimento, può effettuare il pagamento della sanzione in misura ridotta pari ad un terzo del valore di quella determinata nello stesso provvedimento di avvio, con l'effetto di estinguere il procedimento sanzionatorio.
I vantaggi di tale procedura semplificata possono apprezzarsi sotto vari profili. Innanzitutto, essa permette una notevole semplificazione del procedimento, che, altrimenti, richiederebbe l'espletamento di articolati passaggi formali, quali la comunicazione delle risultanze istruttorie ai soggetti partecipanti al procedimento stesso, la valutazione di eventuali memorie di replica e, da ultimo, la deliberazione finale del Collegio dell'Autorità. Inoltre, la procedura semplificata permette una considerevole riduzione del contenzioso relativo ai provvedimenti sanzionatori dell'Autorità, dal momento che il pagamento della sanzione, ancorché in misura ridotta, equivale sostanzialmente ad ammissione di responsabilità.
Per quel che concerne risoluzione delle controversie tra gli operatori, il regolamento dell'Autorità, approvato con deliberazione 188/2012/E/com, prevede una modalità semplificata di risoluzione delle stesse disponendo che - nei casi in cui la problematica oggetto del reclamo possa essere risolta sulla base di precedenti affini o di orientamenti consolidati dell'Autorità - alle parti sia trasmessa una proposta di risoluzione della controversia. In tal caso, il reclamo viene archiviato se le parti, entro venti giorni dal ricevimento della suddetta proposta, si adeguano o dichiarano che si adegueranno alla decisione nel più breve tempo possibile.
Tale modalità consente una notevole semplificazione del procedimento, che non deve arrivare fino alla decisione del Collegio dell'Autorità; inoltre, essendo la soluzione della controversia accettata dalle parti, si elimina in radice il rischio di contenzioso sulle decisioni dell'Autorità di risoluzione delle controversie; infine, una soluzione consensuale – e non imposta "dall'alto" dall'Autorità – ha più probabilità di essere attuata dalle parti stesse.
3. Misurazione e riduzione degli oneri amministrativi
L'esercizio da parte dell'Autorità delle funzioni di regolazione e di controllo ha comportato, anche a seguito dell'evoluzione e stratificazione legislativa nazionale ed europea, la produzione di un corpo normativo articolato e complesso, con conseguente consolidamento di oneri amministrativi e, in particolare, di obblighi informativi in capo ai soggetti regolati. Tali oneri sono in generale riconducibili alle attività di raccolta, elaborazione, conservazione, produzione e trasmissione di dati, notizie, comunicazioni, relazioni, dichiarazioni, istanze all'Autorità e costituiscono una parte dei "costi di adempimento", ossia dei costi diretti sostenuti dai soggetti regolati per conformarsi alle disposizioni normative e regolatorie.
L'Autorità sta lavorando alla semplificazione e razionalizzazione di tali oneri, bilanciando i vantaggi di tale azione con i potenziali costi in termini di efficacia della regolazione e di tutela dei consumatori.
In particolare, in linea con quanto disposto dal decreto legge 13 maggio 2011, n. 78, convertito con legge 12 luglio 2011, n. 106, nel 2012 l'Autorità ha avviato un procedimento per l'adozione di provvedimenti in materia di semplificazione e razionalizzazione degli obblighi informativi, stratificatisi negli anni, previsti per lo svolgimento delle sue funzioni (deliberazione 41/2012/A/com). È stato così istituito, un gruppo di lavoro per lo svolgimento di attività ricognitive e consultive. Gli esiti della ricognizione hanno, da un lato, consentito di individuare i primi interventi di semplificazione degli obblighi informativi di immediata e agevole realizzazione e, dall'altro lato, rappresentato la base di riferimento per la programmazione di interventi successivi di razionalizzazione e riduzione del complesso degli oneri amministrativi derivanti dagli obblighi informativi.
Con deliberazione 96/2013/A, l'Autorità ha, inoltre, avviato un procedimento per l'adozione di Linee guida per la misurazione degli oneri amministrativi e con il successivo documento 97/2013/A ha posto in consultazione i criteri metodologici e gli aspetti procedurali funzionali alla misurazione di tali oneri. L'orientamento dell'Autorità si inquadra nell'ambito della metodologia dello Standard Cost Model adottato dalla Commissione Europea. Come indicato successivamente, alcune applicazioni sperimentali dello Standard Cost Model sono state realizzate nell'ambito dei provvedimenti di semplificazione adottati fin dalla fine del 2012 e ancora nel corso del 2013.
In tema di interventi volti alla semplificazione e alla riduzione degli oneri amministrativi si segnalano in particolare i seguenti:
* Disposizioni in materia di vigilanza sul divieto di traslazione della maggiorazione dell'aliquota Ires a carico degli operatori nei settori dell'energia (cosiddetta Robin Hood Tax): l'Autorità ha semplificato, a partire dall'esercizio 2013, gli adempimenti di carattere informativo inerenti la comunicazione dei dati contabili introdotta con la deliberazione 394/2012/E/rht, tenuto conto delle sentenze del Giudice amministrativo e in sostanziale continuità con le precedenti delibere in materia. La citata deliberazione disciplina tutti gli adempimenti previsti per le imprese vigilate e l'attività svolta dagli uffici dell'Autorità per gli accertamenti in materia di traslazione. La conseguente riduzione degli oneri per gli operatori è stimabile in circa 100.000 euro/anno. Ulteriori proposte volte a semplificare alcuni adempimenti in capo alle imprese sono state illustrate nel documento per la consultazione 601/2013/E/rht, che attende ora un provvedimento.
* Adempimenti in materia di registrazione nell'anagrafica degli operatori: l'intervento di semplificazione operato con la deliberazione 443/2012/A ha eliminato gli obblighi di comunicazione individuale e diretta legati all'iscrizione all'anagrafica dell'Autorità per una vasta platea di soggetti (piccole-medie imprese e famiglie che possiedono impianti di generazione elettrica con potenza nominale complessiva inferiore o uguale a 100 kW) grazie ai controlli incrociati con altre banche dati (sistema Gaudì gestito da Terna, a cui attinge anche il GSE – Gestore dei servizi energetici). L'intervento ha consentito una riduzione degli oneri amministrativi stimata in circa 4-5 milioni di euro.
* Obblighi informativi in capo alle imprese di distribuzione del gas naturale relativamente al servizio di misura: con la deliberazione 179/2013/R/gas l'Autorità ha disposto di accorpare, a partire dal 2013, nella raccolta dati denominata RAB gas anche i dati sulla Telegestione gas, semplicando e razionalizzando in tal modo l'invio da parte dei soggetti obbligati.
* Altri obblighi informativi in capo agli operatori: con la deliberazione 96/2013/A l'Autorità ha disposto l'eliminazione o la semplificazione di una serie di obblighi informativi relativi a specifiche raccolte dati e Indagini sui settori regolati.
Ulteriori iniziative recenti o in corso volte alla semplificazione della regolazione includono:
* la semplificazione delle modalità di presentazione delle dichiarazioni previste dalla normativa per le imprese ad alto consumo di energia, introdotte nel 2013 a seguito delle disposizioni dell'art. 39 del decreto legge 83/2012: in particolare, l'Autorità ha dapprima sottoposto a consultazione e successivamente definito i dati e le informazioni che tali imprese devono fornire ai fini della verifica dei parametri (intensità di costo elettroenergetico sul fatturato) che permettono di accedere ad agevolazioni (il cui costo è redistribuito sugli altri utenti di energia elettrica). E' stato seguito un criterio di bilanciamento tra la riduzione della mole di dati necessari (per esempio, rinunciando alla maggior precisione che si sarebbe ottenuta prevedendo di raccogliere dati di consumo differenziati per fasce orarie o addirittura per intervalli orari) e l'interesse alla verifica della veridicità delle dichiarazioni che danno luogo a benefici sostenuti dalla collettività;
* la semplificazione e la razionalizzazione degli obblighi informativi in materia di separazione contabile (unbundling), proposta nel documento per la consultazione 82/2013/R/com, cui ha fatto seguito il documento per la consultazione con orientamenti finali 36/2014/R/com. Le proposte sono relative all'ampliamento dei soggetti ammessi al regime semplificato di unbundling rispetto a quello ordinario e di quelli esentati dagli obblighi di invio dei conti annuali separati, con conseguente risparmio dei costi di certificazione di tali conti, nonché alla modifica di alcune disposizioni di tipo prettamente contabile previste dal Testo Integrato in materia (TIU) finalizzate alla semplificazione del processo di separazione contabile e al miglioramento della qualità delle informazioni da inviare all'Autorità.
Continua ora il lavoro di questa Autorità nella semplificazione di quanto ereditato.
4. Facilità di accesso ai mercati e di gestione dei processi
L'effettiva apertura dei mercati al dettaglio anche per i clienti di piccole dimensioni (clienti di massa), avvenuta, per il settore elettrico, dal 2007 e lo sviluppo della concorrenza richiedono una radicale revisione dell'organizzazione e delle responsabilità dei processi e dei meccanismi di mercato connessi con la gestione dei clienti. Nel nuovo assetto liberalizzato ove le responsabilità e le attività interessano un numero molto elevato di soggetti, questa attività di revisione regolatoria appare particolarmente sfidante dal punto di vista delle modalità di gestione e messa a disposizione dei dati. Tra i processi a più elevata criticità deve essere menzionato lo switching, ossia il cambio di fornitore da parte del cliente finale, per il quale è emersa la necessità di gestire in modo standardizzato e univoco informazioni e dati che sono essenziali per il buon esito del processo stesso. Tra le attività particolarmente critiche dal punto di vista della gestione e messa a disposizione dei dati possiamo ricordare inoltre la gestione della comunicazione delle misure dei consumi dei clienti.
Per affrontare tali criticità nel 2008 l'Autorità ha cominciato a lavorare all'attivazione di un Sistema Informativo Integrato (SII) per la gestione dei flussi informativi tra venditori, distributori e clienti. L'attivazione del SII è diventata successivamente previsione normativa, con la legge n. 129/10.
Il SII si basa sulla centralizzazione delle informazioni relative a ciascun punto di prelievo in una banca dati unica - il cui contenuto sarà accessibile sia agli operatori che ai consumatori in funzione delle rispettive esigenze, con diritti di accesso differenziati. Tale sistema consentirà di rendere più semplici e più rapidi i processi, con benefici per tutti i soggetti del settore, in primis i clienti finali.
Con l'attivazione del SII - la cui implementazione l'Autorità ha stabilito sia preceduta da attente verifiche tecniche di affidabilità risolutiva, pena la mancata adozione i processi di sistema saranno gestiti attraverso questo sistema informativo, intervenendo direttamente sulla banca dati centrale. In questo modo sarà possibile garantire trasparenza, terzietà, certezza nello scambio dei flussi informativi tra tutti i soggetti coinvolti, nonché opponibilità delle informazioni così gestite. Il SII consentirà infatti di monitorare le azioni di ciascun utente del sistema, individuando le relative responsabilità qualora un processo non venga eseguito secondo l'iter e le tempistiche previsti. Il nuovo sistema informativo assicurerà inoltre una standardizzazione dei flussi informativi. Ad oggi la banca dati centralizzata è stata costituita per il settore elettrico e, grazie al coinvolgimento di tutti i venditori e distributori, il SII è già operativo in relazione ad alcuni primi processi di mercato funzionali alla corretta gestione dei contratti sottoscritti dai clienti finali.
5. Strumenti a supporto delle scelte dei consumatori nel mercato
L'azione di semplificazione dell'Autorità si traduce anche nello sviluppo di strumenti di supporto alle scelte da parte dei consumatori finali e di trasparenza - con l'obiettivo di aumentarne il grado di capacitazione, e quindi la possibilità di cogliere le opportunità offerte dal mercato - e nello sviluppo di procedure efficienti e rapide per risolvere i problemi nel rapporto tra clienti, venditori e esercenti, nel rispetto degli indirizzi europei di accessibilità, imparzialità, efficacia, economicità ed indipendenza.
Nel primo ambito di intervento rientra, ad esempio, il TrovaOfferte: uno strumento comparativo disponibile dal 2009 sul sito dell'Autorità che permette una ricerca personalizzata ed un confronto delle offerte disponibili. Altro strumento di trasparenza e semplificazione dell'accesso al mercato da parte dei consumatori è l'Atlante dei diritti: una guida disponibile online che agevola la raccolta delle informazioni sul funzionamento del settore e sui diritti dei consumatori.
Ma vi sono importanti novità. Al fine di aumentare la trasparenza e comprensibilità delle bollette da parte dei consumatori, a supporto di scelte di consumo consapevoli ed efficienti, sempre nel 2013 l'Autorità ha avviato un'istruttoria conoscitiva sui documenti di fatturazione (cosiddetto progetto Bolletta 2.0), con l'obiettivo di razionalizzarne e semplificarne la struttura e il contenuto. Il progetto segue un percorso innovativo, ad elevatissima partecipazione dei consumatori e dei venditori: nel corso del 2013 si sono svolte audizioni dei soggetti interessati guidate da uno specifico questionario elaborato dall'Autorità e abbiamo approvato e pubblicato un documento per la consultazione nel quale verranno presentati i primi orientamenti in materia, tenuto conto di quanto emerso dalla consultazione. Nell'ambito dell'istruttoria conoscitiva l'inadeguatezza della regolazione attuale in merito agli obblighi informativi relativi alla bolletta è stata evidenziata dai diversi soggetti consultati, che hanno lamentato una eccessiva complessità della bolletta stessa.
Con riferimento invece allo sviluppo di procedure sempre più efficienti e rapide per risolvere i problemi nel rapporto tra clienti ed esercenti, l'Autorità ha messo in campo una serie di interventi, tra cui lo Sportello del consumatore e il Servizio conciliazione volontaria.
Lo Sportello del consumatore – introdotto dall'Autorità nel 2008 e il cui Regolamento è stato recentemente innovato con deliberazione 548/2012/E/com - è un punto centralizzato di raccolta dei reclami, delle istanze e delle segnalazioni da parte dei consumatori, a cui è affidata anche la verifica della correttezza dei comportamenti di operatori e clienti, e l'individuazione della soluzione del problema in conformità alle regole date. Nel solo mese di gennaio 2014 lo Sportello ha ricevuto più di 5.100 segnalazioni inerenti principalmente problematiche legate alla fatturazione, al bonus energia, al rispetto delle clausole contrattuali, al cambio di fornitore e ai contratti non richiesti, dimostrandosi un efficace strumento di semplificazione dei rapporti contrattuali tra clienti finali ed esercenti.
Il Servizio conciliazione, di natura volontaria (delibera 260/2012/E/com), offre alle controparti uno strumento di soluzione stragiudiziale delle controversie in presenza di un conciliatore terzo, attraverso procedure sempre più efficienti, rapide e non onerose, già in linea con la direttiva europea 2013/11/UE (direttiva ADR per i consumatori il cui recepimento è previsto entro il luglio 2015). Il servizio è gratuito ed è svolto esclusivamente in modalità telematica. Appena attivato dall'aprile 2013, ha trattato poco meno di 800 casi. Di questi 240 hanno dato origine ad un tavolo di confronto e su circa 170 pratiche già chiuse, circa 160 si sono concluse con l'accordo delle parti.
Infine, l'Autorità ha perseguito l'obiettivo della semplificazione della regolazione anche nell'esercizio delle proprie competenze in materia di cosiddetto bonus sociale, ossia il regime di supporto alle famiglie in condizione di disagio economico e fisico (cioè nei casi di malattia che imponga l'uso di apparecchiature elettromedicali indispensabili per il mantenimento in vita), che garantisce un risparmio sulla spesa annua per l'energia. In particolare con la deliberazione 402/2013/R/com l'Autorità ha semplificato le domande di ammissione al bonus e quelle di rinnovo; ha introdotto i bonifici domiciliati anche per le forniture miste ed ha potenziato il portale di interfaccia per la verifica dello stato delle pratiche da parte dei consumatori. Sono allo studio ulteriori procedure di semplificazione dell'accesso al bonus, per renderlo fruibile a tutti i clienti che ne hanno diritto.
6. Governance nel settore idrico
Il tema della semplificazione e della trasparenza è strettamente connesso con quello della governance, in quanto la semplificazione, nelle sue diverse accezioni, pare difficilmente realizzabile in un sistema di governance caratterizzato dal policentrismo estremo dei livelli decisionali.
Relativamente al settore idrico, preme evidenziare l'importanza dell'attribuzione di specifiche competenze all'Autorità, incardinandole nell'ambito della sua legge istitutiva, la legge n. 481/95.
Tale riferimento normativo è particolarmente rilevante se si considera che le funzioni che sono state trasferite all'Autorità e che l'Autorità è tenuta a svolgere si inseriscono in un contesto normativo molto articolato – stratificatosi negli anni – in cui si intersecano con le competenze di altri soggetti. Funzioni e competenze assegnate dalla legge nazionale alle quali si vanno ad aggiungere compiti e funzioni – di complessa individuazione e classificazione – previsti dalle leggi regionali (leggi peraltro con profonde disomogeneità e differenti stati di avanzamento). Il quadro che si determina è quindi estremamente complesso ed articolato, ancor più se si considera – come sarà necessario fare e si dovrà sempre più considerare – anche il ruolo ed i compiti della Commissione Europea.
In tale contesto, la definizione di un quadro regolatorio stabile, chiaro e certo, rappresenta un framework indispensabile per lo sviluppo necessario del settore, cui non può prescindere, nel contempo, una forte semplificazione, da parte delle diverse istituzioni coinvolte, che porti all'emanazione dei necessari regolamenti di delegificazione volti ad individuare con chiarezza le disposizioni che si sono susseguite nel tempo.
La definizione, con la deliberazione 643/2013/R/idr (che ha seguito un ampio processo di consultazione), del Metodo Tariffario Idrico (MTI) per gli anni 2014 e 2015, a compimento del primo periodo regolatorio 2012-2015, con l'individuazione di criteri certi e stabili validi a livello nazionale nel rispetto delle specificità territoriali, prevedendo schemi regolatori semplificati da assumere a riferimento, è un primo importante passo in tale direzione. | <urn:uuid:3ce81a86-ff92-4f2e-87e5-d59c00ac7bf8> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 37,670 |
DETERMINA DEL DIRETTORE DELLA
AREA VASTA 3
N. 551 DEL 26 APR. 2017
Oggetto: AVVISO PUBBLICO FINALIZZATO ALLA STABILIZZAZIONE DEL PERSONALE PRECARIO EX DPCM 6/3/2015, PER N. 1 POSTO DI C.P.S. INFERMIERE PEDIATRICO (CAT. D). PRESA ATTO DEI LAVORI DELLA COMMISSIONE E NOMINA VINCITORE.
IL DIRETTORE DELLA
AREA VASTA 3
VISTO il documento istruttorio, riportato in calce alla presente determina, dal quale si rileva la necessità di provvedere a quanto in oggetto specificato;
RITENUTO, per i motivi riportati nel predetto documento istruttorio e che vengono condivisi, di adottare il presente atto;
VISTA l’attestazione del Dirigente della U.O.C. Controllo di Gestione e del Dirigente U.O.C. Contabilità in riferimento al bilancio annuale di previsione;
- DETERMINA -
1. Di prendere atto dei verbali della Commissione Esaminatrice dell’avviso pubblico per titoli e colloquio finalizzato alla stabilizzazione del personale precario, ex DPCM 6/3/2015, per n. 1 posto di C.P.S. Infermiere Pediatrico (Ruolo : Sanitario – Profilo Prof.le : Collaboratore Professionale Sanitario Infermiere Pediatrico – Cat. D) presso l’AV3, bandito con determina n. 1238/AV3 del 28/10/2016, e di approvare, conseguentemente, la seguente graduatoria degli idonei:
| COGNOME | NOME | PUNTEGGIO TITOLI | PUNTEGGIO COLLOQUIO | TOTALE |
|---------|--------|------------------|---------------------|--------|
| PANICO | Anna | 20,056 | 40 | 60,056 |
2. Di procedere, conseguentemente, alla stabilizzazione, mediante la stipula di un contratto di lavoro individuale a tempo indeterminato, a tempo pieno, della candidata, Sig.ra Anna Panico, nata il 30.03.1970;
3. Di stabilire che la sede e la data di inizio del servizio verranno individuate all’atto di sottoscrizione del contratto individuale di lavoro prevista dal CCNL Area Comparto;
4. Di dare atto che l’assunzione in oggetto rientra nella programmazione del fabbisogno triennale 2016-2018, di cui alla determina n. 506/DGASUR del 05.08.2016 e sarà effettuata nel rispetto dei vincoli sulla spesa del personale posti dalla normativa vigente (tetto della Circolare 9, rapporti di lavoro flessibile, ecc);
5. Di dare inoltre atto che il presente provvedimento sarà coerente ed economicamente compatibile con le disponibilità economiche del budget che verrà assegnato per l’anno 2017 e che il corrispondente costo sarà rilevato all’atto del pagamento delle competenze mensili ed imputato sui conti economici n. 05120301 e ss. del Ruolo Sanitario “Competenze personale ruolo sanitario – comparto”;
Impronta documento: 816AAE65630FEBBB27469760419B9F3DA8E27376, 325/01 del 21/04/2017 AV3RISUMA_D(1)
6. Di dare, infine, atto che la presente determina non è sottoposta a controllo regionale ed è efficace dal giorno di pubblicazione nell'albo pretorio informatico dell'AV3, a norma dell'art. 28 della L. R. n. 26/1996, come sostituito dall'art. 1 della L. R. n. 36/2013;
7. Di trasmettere il presente atto al Collegio Sindacale a norma dell'art. 17 della L. R. 26/96 e s.m.i.
IL DIRETTORE AREA VASTA 3
Dott. Alessandro Maccioni
Per il parere infrascritto.
SERVIZIO CONTROLLO DI GESTIONE E SERVIZIO BILANCIO
Si attesta che la spesa prevista nel documento istruttorio sarà coerente ed economicamente compatibile con le disponibilità economiche del budget che verrà assegnato per l'anno 2017.
Il Dirigente U.O.C. Controllo di Gestione
Sig. Paolo Gubbinelli
Il Dirigente U.O.C. Contabilità e Bilancio
Dott.ssa Lucia Eusebi
La presente determina consta di n. 4 pagine di cui n.0 pagine di allegati che formano parte integrante della stessa.
- DOCUMENTO ISTRUTTORIO -
U.O.C. GESTIONE RISORSE UMANE
Normativa ed atti di riferimento:
- D. Lgs. n. 502/92 e s.m.i.;
- D.P.R. n. 220/2001
- D. Lgs. n. 165/2001 e s.m.i.;
- L. R. n. 36/2013
- D.P.C.M. 6.3.2015;
- CCNL Area Comparto;
- D.G.R.M. n. 247 del 25/03/2016
- Determina n. 506/ASURDG del 05.08.2016;
- Determina n. 1238/AV3 del 28.10.2016
Motivazione:
Con determina n. 1238/AV3 del 28.10.2016 è stato indetto un avviso pubblico, per titoli e colloquio, finalizzato alla stabilizzazione del personale precario ex DPCM 6/3/2015, per n. 1 posto di C.P.S. Infermiere Pediatrico (Ruolo: Sanitario – Profilo Prof.le: Collaboratore Professionale Sanitario Infermiere Pediatrico – Cat. D) presso l’Area Vasta 3.
In data 13.02.2017 è scaduto il termine di presentazione delle domande ed entro i termini di scadenza previsti dal bando è pervenuta n. 1 istanza di partecipazione.
Con determina n. 395/AV3 del 24.03.2017 si è proceduto all’ammissione dei concorrenti in possesso di tutti i requisiti generale e specifici richiesti dal DPCM 6/3/2015 e dal bando di avviso, nonché alla nomina della Commissione Esaminatrice per la valutazione di titoli prodotti dai candidati e per l’effettuazione del colloquio.
In data 21/04/2017 è stato effettuato il colloquio previsto dal bando e la Commissione ha quindi trasmesso il relativo verbale, conservato agli atti di questa U.O.C., dal quale risulta che l’unica candidata, Panico Anna, è risultata idonea con il seguente punteggio:
| COGNOME | NOME | PUNTEGGIO TITOLI | PUNTEGGIO COLLOQUIO | TOTALE |
|---------|------|------------------|---------------------|--------|
| PANICO | Anna | 20,056 | 40 | 60,056 |
Occorre pertanto prendere atto dei lavori della Commissione.
L’assunzione in oggetto rientra nella programmazione del fabbisogno triennale 2016-2018, di cui alla determina n. 506/DGASUR del 05.08.2016 ed è effettuata nel rispetto degli ulteriori vincoli sulla spesa del personale posti dalla normativa vigente (tetto della Circolare 9, rapporti di lavoro flessibile, ecc).
Il presente provvedimento sarà coerente ed economicamente compatibile con le disponibilità economiche del budget che verrà assegnato per l’anno 2017 e che il corrispondente costo sarà rilevato all’atto del pagamento delle competenze mensili ed imputato sui conti economici n. 05120301 e ss. del Ruolo Sanitario “Competenze personale ruolo sanitario – comparto”
Si attesta la regolarità tecnica e la legittimità del presente atto.
Esito dell’istruttoria:
Per quanto sopra esposto, si propone al Direttore di Area Vasta l’adozione del seguente schema di determina:
1. Di prendere atto dei verbali della Commissione Esaminatrice dell’avviso pubblico per titoli e colloquio finalizzato alla stabilizzazione del personale precario, ex DPCM 6/3/2015, per n. 1 posto di C.P.S. Infermiere Pediatrico (Ruolo: Sanitario – Profilo Prof.le: Collaboratore Professionale Sanitario Infermiere Pediatrico – Cat. D) presso l’AV3, bandito con determina n. 1238/AV3 del 28/10/2016, e di approvare, conseguentemente, la seguente graduatoria degli idonei:
| COGNOME | NOME | PUNTEGGIO TITOLI | PUNTEGGIO COLLOQUIO | TOTALE |
|---------|--------|------------------|---------------------|--------|
| PANICO | Anna | 20,056 | 40 | 60,056 |
2. Di procedere, conseguentemente, alla stabilizzazione, mediante la stipula di un contratto di lavoro individuale a tempo indeterminato, a tempo pieno, della candidata, Sig.ra Anna Panico, nata il 30.03.1970;
3. Di stabilire che la sede e la data di inizio del servizio verranno individuate all’atto di sottoscrizione del contratto individuale di lavoro prevista dal CCNL Area Comparto;
4. Di dare atto che l’assunzione in oggetto rientra nella programmazione del fabbisogno triennale 2016-2018, di cui alla determina n. 506/DGASUR del 05.08.2016 e sarà effettuata nel rispetto dei vincoli sulla spesa del personale posti dalla normativa vigente (tetto della Circolare 9, rapporti di lavoro flessibile, ecc);
5. Di dare inoltre atto che il presente provvedimento sarà coerente ed economicamente compatibile con le disponibilità economiche del budget che verrà assegnato per l’anno 2017 e che il corrispondente costo sarà rilevato all’atto del pagamento delle competenze mensili ed imputato sui conti economici n. 05120301 e ss. del Ruolo Sanitario “Competenze personale ruolo sanitario – comparto”;
6. Di dare, infine, atto che la presente determina non è sottoposta a controllo regionale ed è efficace dal giorno di pubblicazione nell’albo pretorio informatico dell’AV3, a norma dell’art.28 della L.R. n.26/1996, come sostituito dall’art.1 della L.R. n. 36/2013;
7. Di trasmettere il presente atto al Collegio Sindacale a norma dell’art. 17 della L.R. 26/96 e s.m.i.;
U.O.C. Gestione Risorse Umane
Dott. Fabrizio Trobbiani
Il Responsabile del Procedimento
Dott. Stefano Roberto Cavagliano
- ALLEGATI -
DETERMINA N. 551/AV3 DEL 26/04/2017
AVVISO PUBBLICO FINALIZZATO ALLA STABILIZZAZIONE DEL PERSONALE PRECARIO EX DPCM 6/3/2015, PER N. 1 POSTO DI C.P.S. INFERMIERE PEDIATRICO (CAT. D). PRESA ATTO DEI LAVORI DELLA COMMISSIONE E NOMINA VINCITORE.
PUBBLICAZIONE:
dal 26/04/2017 al 10/05/2017
ESECUTIVITA':
- La Determina è stata dichiarata immediatamente esecutiva il 26/04/2017
- La Determina è esecutiva il ________________ (dopo il 10° giorno della pubblicazione)
Determina pubblicata sulla Extranet SI [X] NO [ ]
Certificato di pubblicazione
Si attesta che del presente atto è stata disposta la pubblicazione all’Albo Pretorio in data odierna, per quindici giorni consecutivi.
IL FUNZIONARIO INCARICATO
Stefania Scarponi
Collegio Sindacale: inviata con nota del 26 APR 2017,
Atto soggetto al controllo della Regione: SI [ ] NO [X]
Inviato con nota n. ___________ del ______________________ | 6195a153-89f1-4c5f-a666-1f85872a0b79 | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 9,437 |
Klinisk kommunikasjon i koronaens tid
Hvordan håndterer vi de kommunikative utfordringene under pandemien?
Som NFAs faggruppe i klinisk kommunikasjon er vi blitt utfordret til å utarbeide korte råd om hvordan håndtere Korona- pandemien mht. klinisk kommunikasjon. Det er en utfordring vi likte å få! Vi gjør oppmerksom på at vi i det følgende ikke har fokus på spesifikk differensialdiagnostikk og algoritmer for håndtering av infeksjon og risiko. Dette forutsettes redegjort for andre steder.
Uten god felles forståelse av situasjonen og helseproblemene mellom lege og pasient kan vi ikke gi helsehjelp med god kvalitet. Koronaepidemien gir ekstra utfordringer: Hele verden er truet, det påvirker stressnivået både globalt og hos den enkelte. I mediene presenteres katastrofescenarier fra andre land. Vi møter utstrakt bekymring; både rasjonell og irrasjonell. Vi møter mennesker som allerede hadde vanskelige livssituasjoner, som nå er isolert og har mistet annen hjelp. Mange står overfor alvorlige økonomiske bekymringer og tap av arbeid. Vi møter også de som blir alvorlig syke. Til alt overmål må vi ha mange konsultasjoner på telefon og på video. Det var uvant for oss til å begynne med, men vi blir raskt bedre. Fastlegene har oppøvd tilpasningsevne! Uansett mister vi noe av vårt kliniske vurderingsgrunnlag: Det personlige møte i 3D. I denne korte "Håndbok i koronakommunikasjon" forsøker vi å gi noen enkle råd tilpasset disse utfordringene.
Intet nytt under solen?
Før vi diskuterer korona-epidemien spesielt må det understrekes at all krevende kommunikasjon følger universelle prinsipper. De samme råd og erfaringer som gjelder ellers, gjelder også nå. Ikke desto mindre er dette spesielle tider. En ny, alvorlig sykdom herjer. Vi kjenner ikke det kliniske forløpet så godt ennå. Befolkningen er stressaktivert. Allmennmedisinsk ekstremsport?
Her er noen allmenne prinsipper i kortversjon:
Å ha struktur i bunnen er bra. Husker du konsultasjonskartet? Start åpent. La pasienten snakke ferdig og fortelle sin historie uavbrutt. Det å avbryte, gjerne for å få "framdrift" og skape differensialdiagnostisk
pasienten gir underveis, spesielt om pasienten er følelsesmessig berørt. Oppsummer underveis, sjekk om du har forstått riktig. Det å validere, dvs. gyldiggjøre, og anerkjenne pasientens perspektiver er svært viktig, og en nøkkel til at samtalen kan gi felles forståelse og ta ned bekymringsnivået. Når stressnivået synker er det lettere å skille uro og angst fra luftveissymptomene. Tenk høyt om din vurdering. Bli enige om en løsning, informer enkelt og punktvis. Avslutt med å forsikre deg om at en felles forståelse er oppnådd. Sjekk ut om det er noe mer pasienten tenker på. Formidle alltid at det bare er å kontakte igjen. Da har dere delt ansvaret.
oversikt fortest mulig, er en av våre kardinalsynder, særlig når det foreligger bekymringer. Utforsk først uten å stille spesifikke medisinske spørsmål, gjerne med nysgjerrig nikking, mmm-ing, og åpne spørsmål som "fortell mer". Vent med å gi svar! Vent med å gi beroligelse! Utforsk pasientens bekymringer, hva pasientens selv tror, og hva pasienten forventer. Fang opp og utforsk signaler og hint
Hvis du vil lese mer kan du se i "Håndbok i klinisk kommunikasjon" på allmennlegebiblioteket:
https://www.legeforeningen.no/foreningsledd/fagmed/norsk-foreningfor-allmennmedisin/kvalitetsarbeid/allmennlegebiblioteket/
Spesielle situasjoner
Det nåværende pandemiscenarioet er nytt for oss alle. Vi har valgt å konkretisere våre forslag til noen få utfordringer og kliniske situasjoner vi tror de fleste av oss vil møte.
Video og telefonkonsultasjoner:
Nå som pasientene oftest ikke møter opp fysisk, vil vi være mer prisgitt anamnesen som informasjonsgrunnlag. Inspisere, palpere, auskultere og perkutere er blitt litt 2019 :-)
Desto viktigere er kommunikasjonsgrepene. Benytt anledningen til å finslipe ferdigheter i anamneseopptak.
Video- og telefonkonsultasjon kan være utfordrende. Du kan kanskje ikke se om pasienten er livredd, men spør du smart og lytter nøye vil du få det fram.
Mange av oss har erfart det: Det går som regel overraskende bra å gjøre gode anamneser på video og telefon. Dette gjelder også for pasientsentrerte strategier, som å "avdekke F-ene". Er du kjent med dem?
Hvis ikke, bli kjent med:
F for
Følger (konsekvenser)
Forestillinger (egne tanker)
Frykt, (bekymringer)
Forutsetninger (psykososialt bakteppe)
Forventninger.
Nå som bekymringene er store bør vi gjøre det grundigere enn ellers: Hva tenker du selv om dette? Er du bekymret? Hva er det verste du ser for deg kan skje? Hvordan har du sett for deg at vi skal gjøre dette videre herfra?
Større bevissthet om slik avdekking gir fyldigere forståelse og kan kompensere for manglende fysisk møte.
Vi må heller ikke glemme at det er mulig å avtale et fysisk møte etter en telefon eller videosamtale. Den diagnostiske presisjonen øker når vi har mulighet til å se og undersøke. Er det uoversiktlig og du kjenner tvil er det lov til å ha et fysisk møte. Kanskje et hjemmebesøk iført smittevernutstyr?
Vær ekstra oppmerksom på bekreftelsesfellen. I det rådende kaoset kan vurderingene våre bli låst opp mot korona-diagnostikk. Vi fastleger må tenke differensialdiagnostikk HELE tiden. Vi må huske at brystsmerter fortsatt kan være hjerteinfarkt, og tungpust fortsatt kan være lungeemboli!
Pasient som ønsker testing
"Jeg er forkjølet og hoster; jeg er livredd for korona. Hvorfor kan jeg ikke bare bli testet?"
eller
"Jeg har astma og er 50 år, nå er jeg forkjølet og ønsker test".
Start med å avdekke alle pasientens tanker og bekymringer: Kan du fortelle meg litt mer om hvorfor du er livredd? Hva tenker du vil skje om du blir testet? Om du ikke blir testet? Gjennom å utsette å gi svar, og først avdekke alle tanker og følelser bygges allianse og trygghet. Det blir da lettere å få formidlet fakta, beroligelse og en "respektfull avvisning".
"For deg som er syk, men ikke alvorlig syk nå, har det ikke så stor betydning om du har koronaviruset eller ikke. Du er uansett i karantene, og vi vil følge deg opp om du skulle bli verre. Skulle det skje kan også en test bli aktuelt. Hva tenker du om en sånn vurdering?"
"Jeg forstår godt at det ville vært trygt for deg å bli testet. Samtidig vet vi at det er begrensede testressurser, derfor må vi prioritere og begrense hvem som skal testes."
Pasient som er bekymret.
"Jeg føler meg syk. Hvorfor vil dere ikke legge meg inn? Det kan jo raskt forverre seg, dette?"
eller
"Jeg har astma og diabetes og tilhører risikogruppe , tanken på å få
koronaviruset gir meg nesten panikk..."
Igjen gjelder det å møte pasienten med ro, aksept, og lyttende tilnærming hvor alle aspekter ved pasientens tanker og følelser avdekkes. "Panikk" er her et tydelig hint som må utforskes. "Panikk, sa du. Det høres ikke lett ut. Da må du fortelle litt mer om det."
"Kan du si litt mer om hvorfor du mener at du bør innlegges?" "Hva har du hørt/lest som gjør deg bekymret?" "Hva tror du om vi ser dette litt an? Så kontakter jeg i morgen?"
Beroligelse før man har satt seg inn i saken virker ofte mot sin hensikt. Noen ganger, og for tiden ganske ofte, er bekymringer heldigvis uberettiget og utfordringen vår er snarere "breaking the GOOD news". Altså formidle trygghet på en troverdig, ærlig måte:
"Selv om du har astma, så er du som kvinne på 20 år svært lite utsatt". Andre ganger kan det være grunn til å være bekymret. Da må vi vise forståelse og aksept for og ikke minst dele denne bekymringen, uten å bagatellisere den. I disse uoversiktlige pandemitider er vi ofte usikre og kanskje utrygge selv. Bekymringer kan være helt reelle. Hva gjør vi da? Vi kan ikke endre verden, men vi kan ta imot, lytte og akseptere. Delt bekymring er halv bekymring. Det ligger også god støtte i å vite at man blir fulgt opp videre:
"Jeg er her i morgen også, og legevakten er her i kveld og i natt. Du må ta kontakt om du blir verre eller ønsker å snakke mer med meg."
Et fenomen vi alle har opplevd under koronakrisen er at det har blitt færre «vanlige» henvendelser. En slags "pasienttørke".
En av årsakene til det er trolig at pasienter ikke ønsker å forstyrre (det de tror er) et hardt presset helsevesen. Terskelen for kontakt ser ut til å ha blitt for høy. I stedet klapper de for oss på balkongene, og vet ikke hvor god tid vi fastleger har hatt. Derfor er det sannsynligvis smart nå å være mer proaktive, f. eks. ved å sette opp avtale og ringe tilbake. Vi erfarer at dette er et tiltak som gir stor trygghetsgevinst. Ikke minst hvis pasienten har et ensomt utgangspunkt.
Pasient med underliggende angstlidelse
"Jeg har hatt mye helseangst i mitt liv, det vet du jo, men har litt kontroll på det. Men nå er jo faren helt reell!»
Igjen gjelder de samme rådene og reglene som nevnt over, men de må praktiseres med enda større tydelighet, og fra legens side en aksept for at det vil være vanskelig å komme helt i mål med beroligelse.
"Jeg skjønner godt at du blir redd, denne situasjonen og alle medieoppslagene er angstskapende for oss alle".
Og dette kalles veiskilting:
"Kanskje vi kan se mer på hvordan du kan holde angsten i sjakk, etter at jeg har gitt deg litt informasjon?"
Kombinasjonen av korona-kaos, ensomhet, høy angstberedskap og frykt for å plage oss unødig kan utvikle seg "toksisk" for noen. Dette er sårbare pasienter. Særlig traumatiserte pasienter har høy katastrofeberedskap og risikerer å komme inn i dysfunksjonelle mønstre. Disse må vi prøve å fange opp! Sett opp kontrolltimer, gjerne hyppig, gjør gjerne flere tidfestede avtaler. Det blir en liten oppfølgingsplan og gir forutsigbarhet.
Pasient som ønsker, men ikke har krav på sykemelding
"Jeg har diabetes og jobber i butikk, der er det masse folk som kan være smittet. Jeg er risikopasient og bør ikke gå på jobb nå. Jeg kjenner det blir helt feil.. Jeg trenger sykemelding".
Dette er en utfordrende situasjon, fordi pasient og lege delvis har ulik agenda. Legen er satt til å forvalte et regelverk som innebærer at dette ikke er gyldig grunn til sykemelding. Pasienten har en forståelig "bestilling" og kan lett føle seg avvist og kanskje også lide et økonomisk tap om legen sier nei. Her er det lett å falle i "moraliseringsfellen": "Hør her. Du har dessverre ikke rett på sykmelding, så det kan jeg ikke hjelpe deg med."
Mange er i uoversiktlige og sårbare livssituasjoner nå, og en "pandemisk raushetsplikt" bør gjelde. Ikke slik at alle kan få ytelser, men alle bør få møte oppriktig forståelse. Det blir da igjen viktig å kartlegge situasjonen helt, gjerne oppsummere dette og validere/ vise aksept «jeg forstår godt at du opplever det sånn, og at alt dette stresser deg, og at du ber om dette. Går det greit at jeg tenker litt høyt om hva som er mine rammer som lege akkurat nå?»
Her er lovverket nok veldig tydelig på at jeg ikke kan gi sykemelding. Er dette noe du kan snakke med arbeidsgiver om?
Slike situasjoner er mer utførlig drøftet i en artikkel i Utposten: https://www.utposten.no/i/2019/4/m-1375
Det finnes mange andre situasjoner og mange andre problemstillinger. Og for all del: Vi må ha med respirasjonsfrekvens, smitterisiko, allmenntilstand, feber, dyspnegradering og mere til.
I vårt perspektiv er dog stress og bekymring også pandemisk nå, og vi vet at også dette er uheldig for helsen. Vi håper derfor at tipsene over kan være til hjelp, slik at vi fastleger i enda sterkere grad kan gjøre det som vi er best på: Å lande alle mulige former for helseproblemer og bekymringer. At det er bruk for oss nå er det ingen tvil om - heller ikke hos helseministeren. "Alle trenger fastlegen!" | <urn:uuid:744cfa5b-26ce-4623-a057-950d4c7e5e9d> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/nob_Latn/train | finepdfs | nob_Latn | 11,630 |
Fair Park Committee Agenda
Jefferson County
Jefferson County Fair Park Activity Center 503 N. Jackson Avenue Jefferson, WI 53549
Date: Thursday, April 5, 2018
Time: 8:00 am
Committee members: Poulson, Blane (Chair)
Buchanan, Ron
Foelker, Matthew (Vice Chair) Hanneman, Jennifer (Secretary)
Hall-Kind, Debra
Kutz, Russell
Steindorf, Kathleen
1. Call to order
2. Roll call (establish a quorum)
3. Certification of compliance with Open Meetings Law
4. Approval of the agenda
5. Approval of Fair Park Committee minutes of March 1, 2018
6. Communication
7. Public Comment (Members of the public who wish to address the Committee on specific agenda items must register their request at this time)
8. Review of Community Feedback & Suggestions on Fair Operations
9. Update on purchasing ordinance
10. Discussion and possible action on WiFi update at the Fair Park
11. Discussion and possible action on the Fair Park Signage Policy
12. Discussion on how to improve and increase non-fair events
13. Discussion and possible action on Marketing Partnerships and Sponsorships
14. Review of Financial Report
15. Review of Supervisor's Report
16. Review of Office Report
17. Discussion and possible action on future meeting schedule and agenda items
18. Adjourn
Next scheduled meetings:
Regularly scheduled meetings in the Activity Center Conference Room at 8:00 a.m. on the 1 st Thursday of the month:
May 3, 2018
June 7, 2018
A Quorum of any Jefferson County Committee, Board, Commission or other body, including the Jefferson County Board of Supervisors, may be present at this meeting.
Individuals requiring special accommodations for attendance at this meeting should contact the County Administrator 24 hours prior to the meeting at 920/674-7101 so appropriate arrangements can be made.
Jefferson County Fair Park March 1, 2018 | Meeting Minutes
The Jefferson County Fair Park committee met on Thursday, March 1st at 8:00 a.m. in the Activity Center Conference Room. Present were: (Fair Committee) Blane Poulson, Jennifer Hanneman, Russell Kutz, , Ron Buchanan , Debra Hall-Kind, Kathy Steindorf (by phone), Fair Park Supervisor Roger Kylmanen, Marketing/Administrative Assistants Amy Listle and Renee Busshardt and County Administrator Ben Wehmeier. Matthew Foelker was not in attendance.
A quorum of the Jefferson County Fair Park Committee was present, meeting duly noted and the door open.
Review and Approve Agenda
Minutes: A motion was made to accept the minutes of the February 1, 2018 meeting as presented and seconded. Motion carried.
Communications: Two thank you cards and an email from Mark Schoenike expressing his concerns about the decision to have a terminal swine show.
Public Comment: None
Review of Community Feedback and suggestions on Fair Operations: None
Discussion and possible action on 2018 Fair Exhibitor Rule Book: The committee reviewed additional changes to the rule book. A motion was made by Debra Hall-Kind to accept the rule book as amended. This was seconded by Ron Buchanan and passed unanimously.
Discussion on how to improve and increase non-fair events: The Fair Park has had inquiries as to whether the activity center could be rented for memorial services. There was a discussion and it was decided that this type of event would be allowed to rent the activity center.
Discussion and possible action on Marketing Partnerships and Sponsorships: There is a continued effort to retain current sponsors and to obtain new ones.
Financial Report: None.
Supervisor's Report: Roger Kylmanen stated that there will be a memorial bench in memory of John Jaeckel. The cost of the bench for the fair park is $53.44. Roger suggested reviewing the purchasing ordinance. Ben Wehmeier stated this was being worked on by the finance committee. There will be a 2 nd meeting between Roger and the Gemuetlichkeit group this week. Discussion may be had as to the available beer and the possibility of lowering the beer sales percentage. Tomorrow's Hope will be leaving the fair park and moving downtown.
Office Report: February Fair Park events have been. Amy informed the committee that the fair park will partner with Knapton Knotes for the Jr. Amateur Talent Contest. Mikayla will lead this event again and has already begun to promote it. Work continues on the following: Advertising; Sponsorships; Entertainment Contracts; Car Wrap Design; Sho Works Entry program; Saffire Tix and Vendor Contracts.
Discussion and possible action on future meeting schedule and agenda items: None
Next Meeting: The next regular meeting is set for May 5, 2018, at 8:00 a.m. in the conference room of the Activity Center.
With no further business, Jennifer Hanneman made a motion to adjourn the meeting. Ron Buchanan seconded. Motion carried. Meeting adjourned at 9:04 a.m.
Jefferson County Fair Park On-Grounds Sign Policy
Policy Adopted: _________
The Jefferson County Fair Park Committee has adopted the following sign policy in regards to signs places within the Jefferson County Fair Park. This policy shall remain in effect until such time that the Jefferson County Fair Park Committee either amends or negates this policy. The terms of this policy are as follows:
1. All signs with the exception of those listed in terms 4, 5, 6, 7, and 8; placed within the Jefferson County Fair Park must have the prior approval of the Jefferson County Fair Park. This includes all branding signs (i.e. all wraps, pennants, and logo identifying signs). The Jefferson County Fair Park has strict rules regarding "tagging." As a general rule branding signs are not permitted within the Jefferson County Fair Park. Suring set-up branding signs are not to be placed on the grounds without prior approval.
2. All activities related to the Jefferson County Fair, including but not limited to all 4-H and FFA exhibits, open exhibits, senior exhibits, entertainment venues and educational display venues, may have a sponsorship sign designated to that specific area with approval from the Jefferson County Fair Park Office prior to the start of the Fair. If there is a sign put up on a designated area it should not be moved or removed by any other party. The Jefferson County Fair Park will make every effort to place signs in an area that is agreeable.
3. No individual or group has the right to sell, barter, trade, give away or promise signs within the Jefferson County Fair Park except the Jefferson County Fair Park Committee. If an individual or group would like to put up additional signs in additional locations other than specified below or they are a group not named below they must seek the approval of the Jefferson County Fair Park prior to their event.
4. All commercial vendors may display signs, of any material, representative to the nature of their own business, in any reasonable fashion, within their commercial exhibitor space without prior approval from the Jefferson County Fair Park. If a commercial vendor wishes to place signs elsewhere within the Jefferson County Fair Park they must seek prior approval of the Jefferson County Fair Park.
5. The carnival may display signs, of any material, representative to the nature of their own business, in any reasonable fashion, within the carnival's allotted space without prior approval from the Jefferson County Fair Park. If the carnival wishes to place signs elsewhere within the Jefferson County Fair Park they must seek prior approval of the Jefferson County Fair Park.
6. All food vendors may display signs, of any material, representative to the nature of their own business, in any reasonable fashion, within their food exhibitor's space without prior approval
from the Jefferson County Fair Park. If a food vendor wishes to place signs elsewhere within the Jefferson County Fair Park they must seek prior approval of the Jefferson County Fair Park.
7. All entertainment venues may display signs, of any material, representative to the nature of their own business, in any reasonable fashion, within the space provided and or designated area without prior approval from the Jefferson County Fair Park. If an entertainment venue wishes to place signs elsewhere within the Jefferson County Fair Park they must seek prior approval of the Jefferson County Fair Park. Only signs identifying the nature of their entertainment are permitted without prior approval. If an entertainment venue has sponsorship sign(s) that must accompany their sign(s) or are a part of their sign(s) they must notify the Jefferson County Fair Park.
8. All educational display venues may display signs, of any material, representative to the nature of their own business, in any reasonable fashion, within the space provided without prior approval from the Jefferson County Fair Park. If an educational display venue wishes to place signs elsewhere within the Jefferson County Fair Park they must seek prior approval of the Jefferson County Fair Park. Only signs identifying the nature of their display are permitted without prior approval. If an educational display venue has sponsorship sign(s) that must accompany their sign(s) or are a part of their sign(s) they must notify the Jefferson County Fair Park.
9. Display signs, of any material must be removed immediately following completion of event.
10. Display signs, of any material must be hung in manor that does not create damage to any structure. The area should be clean; tape, staples, zip ties, string, etc. removed and disposed of in a trash can. The Jefferson County Fair Park does not allow the use of duct tape and packaging tape as a way to hang signage. Any damage done to the area is subject to a $100 fine plus cost of repairing damages.
By adopting this policy, the Jefferson County Fair Park Committee has set forth guidelines in regards to signs placed within the Jefferson County Fair Park during events being held at the Fair Park including the annual Jefferson County Fair. This policy shall remain in effect until such time that the Jefferson County Fair Park Committee either amends or negates this policy.
Acceptance of Policy:
<NAME, TITLE>
Date
FROM
2018 TO
2018
1
ACCOUNTS FOR:
REVISED
BUDGET
AVAILABLE
BUDGET
PCT
USED
ACTUALS ENCUMBRANCE
FROM
2018 TO
2018
1
ACCOUNTS FOR:
REVISED
BUDGET
AVAILABLE
BUDGET
PCT
USED
ACTUALS ENCUMBRANCE
Fair Park Supervisors Report April 5, 2018
Wash Rack and Swine Barn
Design Alliance is drawing up a plan for the wash rack and a plan for a future restroom. Restroom would be south and in line with Draft Horse Barn in line with Activity Center and Swine Barn. Sewage lift pump there to get power from transformer by Indoor Arena and also goes to Draft Barn.
Applied for a grant from Compeer for Swine Barn improvements
Temporary U.S. Cellular Tower
Trailer and tower will go in the far southwest corner behind storage building. They will add a breaker, conduit and an outlet for the unit and then it will stay after they are gone $1,200 + $100 per month for electricity Total $1,900
Fair;
Tent rentals up $20,059 – 2017 up from 2018 @ $20,755
Tents; I checked with 4 tent companies
- JK Tent Rentals - They supply tents for Farm Technology Days but their pricing was higher
- Bucky's - higher $25,688 and different sizes
- Gallagher was not available
- Affordable Tent rentals - Did not respond
- Big 10 rentals out of Iowa responded but never followed up with a quote
Harry Potter Festival changes
They are looking to change the name and theme to "Warriors and Wizards". This would be something that incorporates the different super hero characters. It would be similar to Comic Con that draws all of the comic book super hero characters. Alliant center has a similar event on November 30 Wizard World Comic Con event
Kitchen Contract
Vera Concessions would like to continue
For Fair she has 7 or 8 extra people. She would pre-cook and have product ready so they can stay ahead or having a buffet line where you choose items and pay at the end.
They will continue to give the kitchen up for the 2 Car Shows. For the Sheep & Wool Festival they would vend outside and let the festival operate the kitchen and also the Yoga/Kurten Festival 9/21 & 22.
Capital Plans 2018
New restroom - $150,000 Sign on Racine Street $30,000 Sign - $120,000 on highway 26 Land - $350,000 Blacktopping - $50,000 Expo Building –
Storage is out and buildings are being cleaned and water will be turned on in the next week.
Adding more campsites we will be licensed for over 200.
Jefferson County Fair Park Committee Meeting Thursday, April 3, 2018
Fair Office Report
- Reconciling March Fair Park events
- Exhibitor Camping registration started March 1. Sold Out in a week, waiting list started.
- Concert tickets went on sale March 6.
- Fair Entry began April 1.
- Fair Sign-up Sessions to help people register for the Fair
o Tuesday April 17 th during the Horse & Pony meeting (7pm)
o Thursday April 12 th 6:30 - 7:30pm
o Thursday April 19 th during the Rabbit & Cat Meeting (7pm)
o Thursday May 3 rd 6:30 – 7:30pm
- Standard Process Company Picnic will return to the Fair on Saturday July 14.
- Hired Alex Hein as Emergency Help. She started March 19 and is approved as needed until Aug. 3 rd .
- Winter storage - still waiting on about a dozen people to pick up their units
- Renee was on sick leave for 2 weeks in March.
- Catching up on other projects:
o Keeping website, JCFP TV ads, radio commercials and social media up-todate with event information and Fair updates.
o Sponsorships
o Advertising
o Entertainment Contracts
o Vendor Contracts | <urn:uuid:d1aaf427-8ab2-46ed-9b3d-6729cf77026d> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 13,602 |
CHOR UND ORGEL Virtuose Musik aus fünf Jahrhunderten
Chor und Kammerchor Musica Starnberg
Max Frey, Orgel
Leitung: Ulli Schäfer
Programmfolge
(nach der Liturgie der katholischen Eucharistiefeier)
Introitus
Gregorianischer Cho- ral „Dignus est Agnus“
Orgelimprovisation
Eröffnung
Johann Pachelbel (1653 – 1706)
„Singet dem Herrn ein neues Lied”
Orgelimprovisation
Kyrie
Giovanni Pierluigi da
Palestrina
(um 1525 – 1594)
„Missa brevis"
Gloria
Palestrina
„Missa brevis"
Zwischengesang
Siegfried Strohbach (*1929)
„Jesus, der Retter im Seesturm“ (Evange- lien-Motette)
Orgel
Peter Planyavsky (*1947)
„Halleluia"
Halleluja
Melchior Vulpius (1570 – 1615)
„Ich will erheben dei- nen Ruhm“
Orgelimprovisation
Credo
Palestrina
„Missa brevis"
Gabenbereitung
Johann Sebastian Bach (1685 – 1750)
„Der Geist hilft unsrer Schwachheit auf“ (Motette BWV 226)
16. November 2008, 19 Uhr, Frieden Christi, München
22. November 2008, 20 Uhr, St. Maria, Starnberg
Das fruchtbare Missverständnis
"A cappella" = Vokalmusik ohne Instrumentalbegleitung
Diese simple Gleichsetzung ist ein Missverständnis aus dem frühen 19. Jahrhundert. Denn als der Begriff "A cappella" im frühen 17. Jahrhundert auftauchte, war er zunächst eine Stilbezeichnung. Man verstand darunter Musik "wie in der Kapelle", also im Stil der Sängerknaben in der Tradition der franko-flämischen Vokalpolyphonie. Im Gegensatz dazu standen diverse nach 1560 neu aufgekommene Kompositionsweisen wie rezitierender oder konzertierender Stil.
Gegenüber den neueren Musikarten galt die A-cappella-Kunst als Grundlage des musikalischen Könnens und Wissens, wie Heinrich Schütz in der Vorrede seiner Geistlichen Chormusik betont. Der Satz, so fährt Schütz fort, ist der Contrapunctus gravis der strengen reinen oder gebundenen Schreibart, imitierend mit besonderer Rücksichtnahme auf Sangbarkeit und melodische Selbständigkeit aller Stimmen. Kunstvolle, gelehrte Musik also, schon damals leicht verstaubt, aber nichtsdestoweniger ein Vorbild für aufstrebende Komponisten. Ein Vorbild, welches nicht nur intensives Studium, sondern auch verständnisvolle Wiedergabe verdient.
Ein Muster dieser A-cappella-Kunst war jener Giovanni Pierluigi, der nach seinem Geburtsort unweit Rom Palestrina genannt wurde. Als Kapellmeister hat er an den römischen Hauptkirchen gewirkt und dabei ein beachtliches Oeuvre hinterlassen: 326 Motetten, 93 Messen, 68 Offertorien, 45 Hymnen und anderes. Er lebte zur Zeit des Konzils von Trient, und die dort ernstlich diskutierte Frage, ob man Figuralmusik vom Gottesdienst ausschließen solle, fand eine befriedigende Lösung mit der Billigung des würdevollen, die Wortdeklamation genau berücksichtigenden Palestrina-Stils. Den Meister deswegen zum "Retter der polyphonen Kirchenmusik" zu erheben, wie es gelegentlich geschieht, darf aber ins Reich der Legende verwiesen werden. Hans Pfitzner hat Palestrina zum Helden seiner gleichnamigen Oper gemacht und darin den Konflikt um die Kirchenmusik dramatisch überhöht und überspitzt, nicht ohne Parallelen zu musikästhetischen Konflikten seiner eigenen Zeit zu ziehen.
Bei der Vielzahl der Werke Palestrinas – erinnert sei nur an die 93 Messen mit bis zu acht Stimmen – verwundert es, wie der Meister nicht müde wurde, immer wieder denselben Text zu vertonen und dabei stets neue Melodien für die wohlbekannten Worte zu finden. Doch auch in den folgenden Jahrhunderten blieb das Ordinarium Missae der mit Abstand am häufigsten vertonte Text der Musik überhaupt, und dies keineswegs nur im katholischen Umfeld – man denke nur an Bach und Strawinsky. Und eine Missa Brevis von Palestrina durchzieht auch unser Konzert. Diese Messe ist überwiegend vierstimmig angelegt; im Benedictus reduziert sich die Anzahl der Stimmen auf drei, und im Agnus Dei erklingen fünf Stimmen. Die Bezeichnung Missa Brevis bedeutet übrigens nicht, dass die Messe außergewöhnlich kurz wäre. Sie bezieht sich vielmehr auf den ersten Ton, der eine ganze Note (= eine Brevis in alter Mensuralnotation) lang ist.
Der Palestrina-Stil ist noch überwiegend den alten Kirchentonarten verhaftet. Zwei Generationen später, steht Melchior Vulpius an der Schwelle zur Dur-MollTonalität. Sein Choral Ich will erheben deinen Ruhm zeigt zugleich die einfachste Form der Doppelchörigkeit: der zweite Chor wiederholt echoartig den ersten. Erst im abschließenden Halleluja finden beide Chöre zu echter Achtstimmigkeit zusammen. Bei Heinrich Schütz wäre der akkordische Blocksatz sicher nicht als "a cappella" im klassischen Sinn durchgegangen.
Fast hundert Jahre später als Vulpius lebte Johann Pachelbel. Bei ihm ist die Tonalität im heutigen Sinne natürlich voll ausgebildet, ebenso wie der virtuose Umgang mit den Möglichkeiten eines Doppelchores. Seine Psalmvertonung Singet dem Herrn ein neues Lied zeigt das beispielhaft. Das Werk beginnt mit Echowirkungen des zweiten Chors gegenüber dem ersten wie bei Vulpius, doch schon bald tauchen neue Stimmkombinationen auf. Der Stimmsatz wird stellenweise bis auf zwei oder drei Stimmen reduziert; umso eindrucksvoller ist es, wenn dann die restlichen Stimmen einfallen, um in voller Achtstimmigkeit die Aussage zu unterstreichen.
Als Johann Sebastian Bach 1723 sein Amt als Leipziger Thomaskantor antrat, war die große Zeit der A-cappella-Komposition längst verstrichen. Der neue Geschmack forderte, Chöre und Vokalsolisten von einem Orchester mit eigenständigem Stimmmaterial begleiten zu lassen, und Bach trug dem Rechnung in seinen Kantaten, Passionen und Oratorien. Dennoch wandte sich der Meister auch der Vokalmotette a cappella zu und schuf eine Reihe von Werken dieser Gattung, ganz im alten Sinne des imitierenden Kontrapunkts. Aber was will "ganz im alten Sinne" bei einem Bach schon heißen? Der imitierende Kontrapunkt fiel ihm als Fugenmeister nicht schwer, und es war ihm eine Selbstverständlichkeit, seine Motetten mit der weit entwickelten und höchst persönlichen Harmonik auszustatten, die ihm zu Gebote stand.
Die achtstimmige Motette Der Geist hilft unsrer Schwachheit auf entstand 1729. Sie ist, wie alle Motetten Bachs, Begräbnismusik, in diesem Fall für Johann Heinrich Ernesti, der seit 1684 Rektor der Thomasschule in Leipzig gewesen war. Der Text entstammt dem 8. Kapitel des Römerbriefs und spricht vom Wirken des Heiligen Geistes, dessen "unaussprechliches Seufzen" die Gläubigen "aufs Beste" vor Gott vertritt. Schwierige theologische Kost also, und man kann nur staunen, wie es Bach gelingt, die spröden, unsanglichen Worte des Paulus in überzeugende, mitreißende Musik zu verwandeln. Am Schluss steht eine Strophe aus dem Pfingstchoral "Du heiliger Geist, Herre Gott" von Martin Luther.
Die meisten der Vokalwerke Bachs gerieten nach dem Tod des Komponisten in Vergessenheit. Nur die Motetten verblieben im Repertoire des Thomanerchors. Es ist bekannt, wie Mozart 1789 auf seiner Reise nach Berlin in Leipzig Station machte und dort in der Thomaskirche eine Motette von Bach hörte und bewunderte.
Im 19. Jahrhundert wurden die älteren Meister, allen voran Bach, wieder entdeckt. Auf alten Skripten entdeckte man den Zusatz "a cappella", und weil es immer nur Chorstimmen waren, die diesen Hinweis trugen, zog man den Schluss, hier habe der Chor gänzlich ohne Instrumentalbegleitung gesungen. Ein Trugschluss, wie wir heute wissen, denn stützende Instrumentalstimmen, die "colla parte" die Chorstimmen mitspielen, waren keineswegs ausgeschlossen. Doch war es ein überaus fruchtbares Missverständnis, regte es doch die zeitgenössischen Komponisten an, nun ihrerseits Werke für unbegleiteten Chor zu schreiben.
Mit der neuen Bedeutung von "a cappella" war eine musikalische Gattung entstanden, die sich als überaus dankbar und vielseitig erwies. Die Chöre profitierten nicht nur vom erweiterten Repertoire, sondern das Niveau des Chorgesangs stieg insgesamt deutlich an. Natürlich ist es für den Chor einfacher, sich auf eine Instrumentalbegleitung zu stützen, als auf eine solche zu verzichten, und Chöre, die sich der neuen Herausforderung stellten und die Schwierigkeiten meisterten, gewannen an musikalischer wie technischer Sicherheit.
Werke wie der Marienhymnus Ave Regina caelorum von Joseph Gabriel Rheinberger und das Nachtlied Die Nacht ist kommen von Max Reger sind typisch für die A-cappella-Musik des 19. Jahrhunderts. Beide Komponisten unternehmen nicht den leisesten Versuch, ältere Meister wie Bach oder Palestrina nachzuahmen oder irgendeinen strengen Stil zu pflegen; stattdessen dominiert die farbige, flächenhafte Harmonik romantischer Musik.
Auch im 20. Jahrhundert hielt die Faszination der A-cappella-Chormusik unvermindert an und gab Anlass für Werke unterschiedlichsten Stils. Das Pater Noster von Igor Strawinsky ist durchgängig homophon gehalten und auf wenige harmonische Wendungen reduziert, die freilich rhythmisch subtil variiert und dem Textverlauf angepasst werden. Man mag sich dazu einen Beter vorstellen, der die wohlbekannten Worte psalmodierend wiederholt.
Ganz anders bei Werken wie der Evangelienmotette Jesus im Seesturm von Siegfried Strohbach und dem franziskanischen Sonnengesang von Petr Eben. Hier folgen die Komponisten dem Text und deuten die Worte musikalisch aus. Man beobachte nur einmal, wie bei Strohbach der Sturm tobt, wie Jesus schläft, wie die Jünger ihn wecken, wie er aufsteht, und wie der Sturm sich am Ende legt: deutlicher, ja plakativer kann man den Inhalt nicht in Musik setzen. Ähnlich Eben: da strahlen Sonne, Mond und Sterne vom Himmel, da weht der Wind, plätschert das Wasser, leuchtet das Feuer; die Erde bringt Früchte, Blumen und Kräuter hervor, und selbst für den Tod findet der Komponist angemessene Töne. Durch das wiederkehrende "Laudato si, mi signore" (Gelobt seist du, mein Herr) erhält das Werk eine Rondo-artige Struktur, einen Rahmen, in den die einzelnen Strophen mit ihren Bildern eingebettet sind.
Auch heute noch hat die A-cappella-Musik nicht an Faszination nachgelassen. Die Komponisten werden nicht müde, neue Werke für unbegleitete Singstimmen zu schaffen, und es gibt darauf spezialisierte Chöre, aber auch hochprofessionelle Ensembles wie die King's Singers oder Chanticleer, die mit wenigen Sängern die volle Bandbreite des Repertoires pflegen. Auch in der Popmusik ist die Gattung präsent: Gruppen wie die Kölner Band "Wise Guys" und andere verzichten auf instrumentale Begleitung und erreichen ihr Publikum nur mit dem Zusammenklang ihrer Stimmen. Das Missverständnis des 19. Jahrhunderts hat sich wahrlich als fruchtbar erwiesen.
Unser Programm wird aufgelockert durch einige Orgelwerke. Die sechs Orgelsonaten von Felix Mendelssohn Bartholdy entstanden 1844 bis 1845 auf Wunsch des Londoner Verlegers Coventry & Hollier. Sie wirkten zu ihrer Entstehungszeit wie ein Anachronismus, galt doch die Orgel als reines Gebrauchsinstrument und Orgelmusik als ein Relikt der Vergangenheit. Doch Mendelssohn, der die Werke Bachs gründlich studiert hatte, wusste auch in dieser Gattung an den älteren Meister anzuknüpfen und dabei Eigenständiges zu schaffen. Die sechste Sonate steht in d-Moll und umfasst Choralvariationen über "Vater unser im Himmelreich"; wegen dieser Anknüpfung an den bekannten Choral erfreut sie sich besonderer Beliebtheit. Der Cantus Firmus mit der Choralmelodie wandert von Strophe zu Strophe durch die Stimmen und erscheint dabei harmonisch wie kontrapunktisch stets in neuem Licht.
Präludium und Fuge über B-A-C-H von Franz Liszt ist ein weiteres Beispiel für die Bach-Verehrung des 19. Jahrhunderts. Die Tonfolge B-A-C-H, deren Chromatik so gut zu Johann Sebastian Bach passt, hat die Komponisten immer wieder fasziniert, und in einem Katalog der Internationalen Bachakademie Stuttgart von 1985 sind über 400 B-A-C-H-Werke von 330 Komponisten des 17. bis 20. Jahrhunderts gelistet. Bei Liszt zeigt sich natürlich der Klaviervirtuose auch auf der Orgel, und der Komponist umspielt das Thema mit immer neuen Passagen, Läufen und Trillern. Das Präludium hält sich eng an das Motiv B-A-C-H. Die anschließende Fuge ist eher eine Fugen-Fantasie, denn das Fugenthema taucht nach der vierstimmigen Exposition nicht mehr in voller Länge auf. Stattdessen lockert der Meister die Faktur immer mehr auf und führt das Werk zu einem hymnischen Schluss. Die Pianissimo-Akkorde vor den fünf letzten Kadenztakten weisen in ihrer harmonischen Kühnheit weit voraus in die Zukunft.
Reinhard Szyszka 2008
Texte
INTROITUS - GREGORIANISCHER CHORAL: "DIGNUS EST AGNUS"
Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam, et fortitudinem, et honorem. Ipsi gloria et imperium in saecula saeculorum.
(Offb. 5, 12; 1.6)
Würdig ist das Lamm, das geschlachtet ist, Macht zu empfangen, Reichtum und Weisheit, Kraft und Ehre. Ihm sei die Herrlichkeit und die Herrschermacht in Ewigkeit.
Ps. Deus, iudicium tuum Regi da: et iustitiam tuam Filio Regis.
(Ps. 72, 1)
Ps. Verleih dein Richteramt, o Gott, dem König, dem Königssohn gib dein gerechtes Walten!
ORGELIMPROVISATION
ERÖFFNUNG - JOHANN PACHELBEL: "SINGET DEM HERRN"
Singet dem Herrn ein neues Lied, singet dem Herrn alle Welt. Singet dem Herrn und lobet seinen Namen, denn er tut Wunder! Er sieget mit seiner Rechten und mit seinem heiligen Arm. Der Herr lässet sein Heil verkündigen. Für die Völker lässt er seine Gerechtigkeit offenbaren. Er gedenket an seine Gnade und Wahrheit; aller Welt Enden sehen das Heil unsres Gottes. Denn er kommt, das Erdreich zu richten. Er wird den Erdboden richten mit Gerechtigkeit und die Völker mit Recht.
(Ps. 98, 1–3.9)
ORGELIMPROVISATION
KYRIE – PIERLUIGI DA PALESTRINA: "MISSA BREVIS"
Kyrie, eleison. Christe, eleison. Kyrie, eleison.
Herr, erbarme Dich. Christus, erbarme Dich.
Herr, erbarme Dich.
GLORIA – PIERLUIGI DA PALESTRINA: "MISSA BREVIS"
Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Laudamus te, benedicimus te, adoramus te, glorificamus te, gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam.
Ehre sei Gott in der Höhe und Friede auf Erden den Menschen seiner Gnade. Wir loben Dich, wir preisen Dich, wir beten Dich an, wir rühmen Dich und danken Dir, denn groß ist Deine Herrlichkeit:
Domine Deus, Rex coelestis, Deus Pater omnipotens, Domine Fili unigenite, Jesu Christe, Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris, qui tollis peccata mundi, miserere nobis; qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram. Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis. Quoniam tu solus Sanctus, tu solus Dominus, tu solus Altissimus, Jesu Christe, cum Sancto Spiritu: in gloria Dei Patris. Amen.
Herr und Gott, König des Himmels, Gott und Vater, Herrscher über das All, Herr, eingeborener Sohn, Jesus Christus. Herr und Gott, Lamm Gottes, Sohn des Vaters, Du nimmst hinweg die Sünde der Welt: erbarme Dich unser; Du nimmst hinweg die Sünde der Welt: nimm an unser Gebet; Du sitzest zur Rechten des Vaters: erbarme Dich unser. Denn Du allein bist der Heilige, Du allein der Herr, Du allein der Höchste, Jesus Christus, mit dem Heiligen Geist, zur Ehre Gottes des Vaters. Amen.
ZWISCHENGESANG – SIEGFRIED STROHBACH: "JESUS, DER RETTER IM SEESTURM"
Und siehe, da ging ein Sturmwind auf den See nieder, und die Wellen gingen über das Schiff, und sie standen in großer Gefahr. Er aber schlief. Da traten sie zu ihm hin und weckten ihn auf und riefen: „Meister, Meister, fragest du nicht darnach, dass wir verderben?" Da sprach er zu ihnen: „Was seid ihr so furchtsam, ihr Kleingläubigen?" Und er stand auf und gebot dem Wind und der Woge des Wassers und sprach: „Sei still, verstumme!" Und der Wind legte sich, und es wurde ganz still.
(Matth. 8, 24-26; Mark. 4, 38-39; Luk. 8, 23)
ORGEL – PETER PLANYAVSKY: "HALLELUIA"
HALLELUJA – MELCHIOR VULPIUS: "ICH WILL ERHEBEN"
1. Ich will erheben deinen Ruhm, halleluja, mein König und mein Eigentum, halleluja.
2. Die Werke dein sehr löblich sind, halleluja, dich preisen Kind und Kindeskind, halleluja.
3. Den Hunger du auf Erden stillst, halleluja, was lebt, mit Wohltat du erfüllst, halleluja.
4. Es soll des Herren Lob mein Mund, halleluja, hie rühmen jetzt und alle Stund, halleluja.
(Text: Emil Kübler nach Ps. 145)
ORGELIMPROVISATION
CREDO – PIERLUIGI DA PALESTRINA: "MISSA BREVIS"
Credo in unum Deum, patrem omnipotentem, factorem coeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium. Et in unum Dominum Jesum Christum, Filium Dei unigenitum. Et ex Patre natum ante omnia saecula. Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, genitum, non factum, consubstantialem Patri: per quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines et propter nostram salutem descendit de coelis. Et incarnatus est de Spiritu Sancto ex Maria
Wir glauben an den einen Gott, den Vater, den Allmächtigen, der alles geschaffen hat, Himmel und Erde, die sichtbare und die unsichtbare Welt. Und an den einen Herrn Jesus Christus, Gottes eingeborenen Sohn, aus dem Vater geboren vor aller Zeit: Gott von Gott, Licht vom Licht, wahrer Gott vom wahren Gott, gezeugt, nicht geschaffen, eines Wesens mit dem Vater; durch ihn ist alles geschaffen. Für uns Menschen und zu unVirgine, et homo factus est. Crucifixus etiam pro nobis sub Pontio Pilato; passus et sepultus est, et resurrexit tertia die, secundum Scripturas, et ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Et iterum venturus est cum gloria iudicare vivos et mortuos, cuius regni non erit finis. Et in Spiritum Sanctum, Dominum et vivificantem: qui ex Patre Filioque procedit. Qui cum Patre et Filio simul adoratur et conglorificatur: qui locutus est per Prophetas. Et unam, sanctam, catholicam et apostolicam Ecclesiam. Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum. Et expecto resurrectionem mortuorum, et vitam venturi saeculi. Amen.
serem Heil ist er vom Himmel gekommen, hat Fleisch angenommen durch den Heiligen Geist von der Jungfrau Maria und ist Mensch geworden. Er wurde für uns gekreuzigt unter Pontius Pilatus, hat gelitten und ist begraben worden, ist am dritten Tage auferstanden nach der Schrift und aufgefahren in den Himmel. Er sitzt zur Rechten des Vaters und wird wiederkommen in Herrlichkeit, zu richten die Lebenden und die Toten; seiner Herrschaft wird kein Ende sein. Wir glauben an den Heiligen Geist, der Herr ist und lebendig macht, der aus dem Vater und dem Sohn hervorgeht, der mit dem Vater und dem Sohn angebetet und verherrlicht wird, der gesprochen hat durch die Propheten, und die eine, heilige, katholische und apostolische Kirche. Wir bekennen die eine Taufe zur Vergebung der Sünden. Wir erwarten die Auferstehung der Toten und das Leben in der kommenden Welt. Amen.
GABENBEREITUNG – JOHANN SEBASTIAN BACH:
"DER GEIST HILFT UNSRER SCHWACHHEIT AUF"
Der Geist hilft unser Schwachheit auf, denn wir wissen nicht, was wir beten sollen, wie sich's gebühret; sondern der Geist selbst vertritt uns aufs beste mit unaussprechlichem Seufzen.
Der aber die Herzen forschet, der weiß, was des Geistes Sinn sei; denn er vertritt die Heiligen nach dem, das Gott gefället.
(Röm. 8, 26-27)
Du heilige Brunst, süßer Trost, nun hilf uns, fröhlich und getrost in deinem Dienst beständig bleiben, die Trübsal uns nicht abtreiben. O Herr, durch dein' Kraft uns bereit und stärk des Fleisches Blödigkeit, dass wir hie ritterlich ringen, durch Tod und Leben zu dir dringen. Halleluja.
(Text: Martin Luther)
ORGEL – FRANZ LISZT: "PRÄLUDIUM UND FUGE ÜBER B-A-C-H"
SANCTUS – PIERLUIGI DA PALESTRINA: "MISSA BREVIS"
Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt coeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis.
Heilig, heilig, heilig Gott, Herr aller Mächte und Gewalten. Erfüllt sind Himmel und Erde von deiner Herrlichkeit. Hosanna in der Höhe.
Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Hochgelobt sei, der da kommt im Namen des Herrn. Hosanna in der Höhe.
AGNUS DEI – PIERLUIGI DA PALESTRINA: "MISSA BREVIS"
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.
Christe, Du Lamm Gottes, der du trägst die Sünd der Welt, erbarm dich unser.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem.
Christe, Du Lamm Gottes, der du trägst die Sünd der Welt, erbarm dich unser.
Christe, Du Lamm Gottes, der du trägst die Sünd der Welt, gib uns deinen Frieden.
VATER UNSER – IGOR STRAWINSKY: "PATER NOSTER"
Pater noster, qui es in coelis: sanctificetur Nomen Tuum; adveniat Regnum Tuum; fiat voluntas Tua, sicut in coelo, et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne nos inducas in tentationem; sed libera nos a malo.
Amen.
Vater unser im Himmel, geheiligt werde dein Name. Dein Reich komme. Dein Wille geschehe, wie im Himmel so auf Erden. Unser tägliches Brot gib uns heute. Und vergib uns unsere Schuld, wie auch wir vergeben unseren Schuldigern. Und führe uns nicht in Versuchung, sondern erlöse uns von dem Bösen. Amen.
ORGEL – FELIX MENDELSSOHN BARTHOLDY: "VATER UNSER - SONATE" 1. SATZ (Choral – Andante sostenuto – Allegro molto)
DANKGESANG – PETR EBEN: "CANTICO DELLE CREATURE" (SONNENGESANG DES HL. FRANZ VON ASSISI)
Altissimo, onnipotente, bon Signore, tue so' le laude, la gloria et l'honore et onne benedictione.
Höchster, allmächtiger, guter Herr, dein sind der Lobpreis, die Herrlichkeit und Ehre und jeglicher Segen.
Laudato si', mi Signore, 'cum tucte le tue creature, spetialmente laudato si', messer lo frate sole, lo qual è iorno; et allumini noi per lui. Et ellu è bellu e radiante de te, Altissimo, porta significatione cum grande splendore.
Laudato si', mi Signore, per sora luna e le stelle: in celu l'hai formate clarite, pretiose e belle.
Laudato si', mi Signore per frate vento et per aere nubilo et sereno et onne tempo, per lo qual' alle tue creature dai sustentamento.
Laudato si', mi Signore, per sora acqua, la quale è molto utile et humile et casta.
Laudato si', mi Signore, per frate focu, per lo qual' ennallumini la nocte: et ello è bello et robustoso iocundo et forte.
Laudato si', mi Signore, per sora nostra matre terra, la quale produce diversi fructi con coloriti fiori et herba.
Laudato si', mi Signore, per sora nostra morte corporale, da la quale null' homo vivente po skappare.
Laudate et benedicete mi' Signore et rengratiate, servitelo cum grande humilitate. Altissimo.
ORGEL– FELIXMENDELSSOHN
Gelobt seist du, mein Herr, mit allen deinen Geschöpfen, zumal dem Herrn Bruder Sonne. Er ist der Tag, und du spendest uns das Licht durch ihn. Und schön ist er und strahlend in großem Glanz, dein Sinnbild, o Höchster.
Gelobt seist du, mein Herr, durch Schwester Mond und die Sterne: am Himmel hast du sie gebildet, hell leuchtend und kostbar und schön.
Gelobt seist du, mein Herr, durch Bruder Wind und durch Luft und Wolken und heiteren Himmel und jegliches Wetter, durch das du deinen Geschöpfen den Unterhalt gibst.
Gelobt seist du, mein Herr, durch Schwester Wasser, gar nützlich ist es und demütig und kostbar und keusch.
Gelobt seist du, mein Herr, durch Bruder Feuer, durch das du uns die Nacht erleuchtest; und schön ist es und liebenswürdig und kraftvoll und stark.
Gelobt seist du, mein Herr, durch unsere Schwester, Mutter Erde, die uns ernährt und lenkt und vielfältige Früchte hervorbringt und bunte Blumen und Kräuter.
Gelobt seist du, mein Herr, durch unsere Schwester, den leiblichen Tod; ihm kann kein Mensch lebend entrinnen.
Lobt und preist meinen Herrn und dankt und dient ihm mit großer Demut. Dem Höchsten.
ARTHOLDY
B
ATER UNSER
"V
-
:
SONATE" 3. ATZ
S (Andante)
MARIENHYMNUS – JOSEF GABRIEL RHEINBERGER: "AVE REGINA CAELORUM"
Ave Regina caelorum, ave Domina Angelorum: Salve radix, salve porta, ex qua mundo lux est orta. Gaude Virgo gloriosa, super omnes speciosa: Salve, o valde decora, et pro nobis Christum exora.
Sei gegrüßt, du Himmelskönigin, sei gegrüßt, der Engel Herrscherin. Wurzel, der das Heil entsprossen, Tür, die uns das Licht erschlossen: Freu dich, Jungfrau, voll der Ehre, über allen Seligen hehre, sei gegrüßt, des Himmels Krone, bitt für uns bei deinem Sohne.
SCHLUSSLIED – MAX REGER: "NACHTLIED"
Die Nacht ist kommen, drin wir ruhen sollen; Gott walt's, zum Frommen nach sein'm Wohlgefallen, dass wir uns legen in sein'm G'leit und Segen, der Ruh' zu pflegen.
Treib, Herr, von uns fern die unreinen Geister, halt die Nachtwach' gern, sei selbst unser Schutzherr, schirm beid' Leib und Seel' unter deine Flügel, send' uns dein' Engel!
Lass uns einschlafen mit guten Gedanken, fröhlich aufwachen und von dir nicht wanken; lass uns mit Züchten unser Tun und Dichten zu dein'm Preis richten!
(Text: Petrus Herbert, 1533-1571)
Max Frey
Studium Lehramt an Gymnasien und Orgel an der Hochschule für Musik und Theater München. Abschluss mit dem Staatsexamen und dem Meisterklassendiplom in Orgel (Prof. Hedwig Bilgram).
Musiklehrer an diversen Gymnasien, von 1968 bis 1973 am Gymnasium Starnberg. Seit 1970 Lehrbeauftragter und ab 1976 Professor für Chorleitung und Schulpraktisches Klavierspiel an der Hochschule für Musik und Theater in München. 27 Jahre lang Leiter des Madrigalchors dieser Hochschule, zahlreiche Einspielungen für Rundfunk und CD, Konzertreisen in viele europäische Länder, nationale und internationale Preise. Künstlerische Tätigkeit als Organist, Cembalist und Klavierbegleiter.
Von 1970 bis 2000 künstlerischer Leiter des Starnberger Musikkreises, Gastdirigent beim Chor des Bayerischen Rundfunks und im Labor der Bayerischen Staatsoper. Dozent bei Dirigierkursen, internationale Jurorentätigkeit, Herausgeber von Lieder- und Chorbüchern, Autor von Musiksendungen beim Bayerischen Rundfunk. Max Frey wurde mit der Goldenen Bürgermedaille der Stadt Starnberg, dem Kulturpreis des Landkreises Starnberg und dem Bundesverdienstkreuz ausgezeichnet.
Ulli Schäfer
wurde 1967 in Nördlingen geboren und lernte schon im Kindesalter das Orgelspiel. Seine Ausbildung in liturgischem Orgelspiel und Orgelliteraturspiel erhielt er während seines Kirchenmusikstudiums in Regensburg bei Kunibert Schäfer und später bei Katarina Lelovics an der Hochschule für Musik und Theater in München. Hier schloss er auch ein sich anschließendes Studium für das Lehramt an Gymnasien erfolgreich ab.
Chorleitung studierte Ulli Schäfer bei Roland Büchner, dem jetzigen Domkapellmeister der Regensburger Domspatzen und in München bei Prof. Max Frey. Als Dozent wirkte er bei Fortbildungsveranstaltungen für Kirchenmusiker in Brixen/Südtirol und bei den Chorta- gen des Bayerischen Sängerbundes in Bad Feilnbach mit. Er ist derzeit Schulmusiker am Dominikus-Zimmermann-Gymnasium in Landsberg am Lech.
Im Jahr 2000 übernahm Ulli Schäfer in der Nachfolge von Prof. Max Frey die künstlerische Leitung von Chor und Orchester des Starnberger Musikkreises.
Er studierte große Oratorien und geistliche Werke ein und brachte sie mit dem inzwischen umbenannten Ensemble Musica Starnberg zur Aufführung: Telemanns Lukas-Passion, Händels Israel in Egypt, Bachs Weihnachtsoratorium, Magnificat, die Johannes- und Matthäus-Passion ebenso wie Haydns Schöpfung, Mozarts Requiem, Beethovens C-Dur Messe, Mendelssohns Lobgesang und Paulus.
Einen wichtigen Bestandteil in der Chorarbeit bildet bereits jetzt die A-cappellaMusik von der Gregorianik über Barock bis hin zu zeitgenössischen Kompositionen. Deshalb wurde vor kurzem ein Kammerchor ins Leben gerufen, der sich intensiv mit anspruchsvoller Chorliteratur befasst.
Im Gegenzug will sich Ulli Schäfer auch mit dem Orchester verstärkt reinen Instrumentalkonzerten widmen. Erst vor kurzem wagte sich das Ensemble mit einem Mozart-Programm auf die Bühne.
Musica Starnberg (ehemals Starnberger Musikkreis)
Im Jahr 1970 aus der 1901 gegründeten „Liedertafel und Orchesterverein Starnberg" hervorgegangen, wurde der Starnberger Musikkreis unter der im gleichen Jahr übernommenen Leitung durch Max Frey rasch zu einem festen Bestandteil des Starnberger Kulturlebens. Die erfolgreiche Interpretation vieler bedeutender großer geistlicher Werke von Bach, Händel, Mendelssohn, Mozart und anderen wurde im Jahr 1982 mit der Orlando-di-Lasso Medaille gewürdigt. Seit September 2000 zeigt er sich unter der neuen Leitung von Ulli Schäfer, jedoch mit unverändert hohen Ansprüchen an die im Laienmusikbereich erreichbare Qualität. Im Jahr 2001 wurde er zu seinem hundertjährigen Bestehen mit der Zelter-Medaille geehrt. Um sein musikalisches Profil zu schärfen und sein Wirken in der Öffentlichkeit einem breiteren Publikum bewusst zu machen, hat sich der Musikkreis zu Beginn des Jahres 2008 in Musica Starnberg umbenannt. Die Intention bleibt zum einen – wie bisher – die Erarbeitung und Aufführung großer geistlicher Werke für Chor und Orchester, soll zum anderen aber verstärkt bei der Darbietung zeitgenössischer Musik liegen, begleitet von eigenständigen Konzerten von Chor und Orchester. Neben der musikalischen Fortentwicklung stellt die in diesem Jahr neu ins Leben gerufene Reihe des Starnberger Klassik-Abo, in dem Musica Starnberg dreimal vertreten ist, eine wichtige Zäsur für den Verein dar. Klassische Musik soll so noch stärker als bisher im kulturellen Leben der Stadt Starnberg verankert werden.
Neue Mitglieder, besonders aber Jugendliche, mit sängerischen oder instrumentalen Fähigkeiten sind bei uns jederzeit willkommen.
Förderverein
Aufführungen von hoher Qualität sind nur mit Hilfe von Sponsoren finanzierbar. Seit mehr als 20 Jahren unterstützt der Förderverein des Starnberger Musikkreises (künftig Förderkreis Musica Starnberg) die musikalischen Aktivitäten des Musikkreises und kontinuitätswahrend von Musica Starnberg. Seine finanzielle Unterstützung ist für das Engagement namhafter Solisten unverzichtbar. Auch Ihre Spende ist wichtig, um ein lebendiges Kulturleben in Starnberg aufrecht zu erhalten. Bitte richten Sie eine solche an den Förderverein des Starnberger Musikkreises, Kto.Nr. 430 089 946, BLZ 702 501 50, Kreissparkasse München-Starnberg. Nach Ablauf des jeweiligen Kalenderjahres erhalten Sie eine Spendenquittung (1. Vorsitzender Herr Götz Draeger, Hermann-Hummel-Str. 31, 82166 Gräfelfing).
Programmvorschau Musica Starnberg
17. Mai 2009, St. Maria, Starnberg Die Jahreszeiten, Joseph Haydn
Musica Starnberg bringt – unter der Leitung von Ulli Schäfer – Joseph Haydns Jahreszeiten zur Aufführung. Haydn wurde zur dieser Komposition durch den großen Erfolg seines vorhergehenden Oratoriums Die Schöpfung angeregt, das zu dieser Zeit in ganz Europa aufgeführt wurde. Das Werk ist für ein großes spätklassisches Orchester, vierstimmigen Chor, und drei Gesangssolisten geschrieben. In schwungvollen Chorsätzen wird ein Jagdlied mit Waldhornklängen, ein Weinfest mit tanzenden Bauern und ein wütender Sturm geschildert. Haydn verwendet oft illustrative und tonmalerische Elemente: so pfeift z. B. ein pflügender Bauer bei der Arbeit das bekannte Thema aus Haydns Sinfonie mit dem Paukenschlag, ein von einem Jäger geschossener Vogel fällt musikalisch herunter, es wird in strahlendem Dur ein Sonnenaufgang geschildert.
Roswitha Schmelzl (Sopran), Christian Bauer (Tenor), Raphael Sigling (Bass)
13. Dezember 2009, St. Maria, Starnberg Musik zur Adventszeit
Chor, Kammerchor und Orchester von Musica Starnberg entführen Sie aus dem Trubel der vorweihnachtlichen Zeit in die Klangwelten der verschiedenen Musikepochen. Von der einstimmigen Musik der Gregorianik über die großartigen Motetten aus der Romantik und sphärische Klänge zeitgenössischer Kompositionen bis zu beliebten Orchesterwerken der Barockzeit bietet der Abend unter Leitung von Ulli Schäfer Raum für Meditation und Besinnung. | <urn:uuid:b1006db8-a683-4008-b324-1ddab8e24747> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 31,536 |
_________________
Attendance T1 T2 T3
Days Possible
Days Absent
Days Tardy
School
Principal:
______________
School Year:
_______
Report Date:
___________
Report Card 1 Student's Name
Grade
__
Homeroom:
Teacher's Name
Attachment Included
To the parents/guardians of:
Student
Street Address
Town/City
, NB
Postal Code
Achievement Scale Legend
4 Excelling with Learning Goals
4+ Surpasses Learning Goals
3 Meeting Learning Goals
3+ Consistent Proficiency
2 Approaching Learning Goals 1 Working Below Learning
Goals
Participated in French Learning Experiences
YES
NO
N/A
English Language Arts 1
Name of Teacher(s)
T1
T2
T3
Speaking & Listening
Reading & Viewing
Writing & Representing
Personalized Learning Plan
Modified SAMPLE
Individualized
English as an Additional Language
Strengths/Needs/Next Steps:
Mathematics 1
Name of Teacher(s)
T1
T2
T3
Number
Patterns & Relations
Shape & Space
Personalized Learning Plan
Modified Individualized
English as an Additional Language
Strengths/Needs/Next Steps:
You and Your World 1
Name of Teacher(s)
T1 T2 T3
Groups
Our Environment
Healthy Lifestyles
Community
PLP
Mod.
Ind.
EAL Mod. Ind. Strengths/Needs/Next Steps: Mod. Strengths/Needs/Next Steps: SAMPLE
Strengths/Needs/Next Steps:
Physical Education 1
Name of Teacher(s)
T1 T2 T3
Knowing
Doing
Valuing
PLP
EAL
Music 1
Name of Teacher
T1 T2 T3
Create/Communicate/Connect
PLP
Mod.
Ind.
EAL
Strengths/Needs/Next Steps:
Art 1
Name of Teacher
T1 T2 T3
Create/Communicate/Connect
PLP
Ind.
EAL
Learning Habits (LEGEND: C Consistently U Usually S Sometimes R Rarely)
Independence
Strengths/Needs/Next Steps:
Initiative
Interactions
Organization
Responsibility
School Comment
Teacher signature _____________________________
Principal Signature ____________________________
Name of Student
________________
School
Provincial Report Card: 201516 Report Period 1 Response Form
Student:
Grade:
Name of Student
School:
Homeroom:
Name of Teacher
_________
Principal:
Name of Principal
School District: Anglophone West School District
This is the parent/student response form. Please complete, sign, and return this form to the school with your child.
Student's
Signature: ____________________________________________________ Date: ____________
Parent/Guardian's Comment
Parent/Guardian's
Signature: ____________________________________________________ Date: ____________
* Students, we encourage you to comment on what you have done well and what you plan to work on next. • Parents, we encourage you to comment on your child's achievement, to suggest ways we can assist your child in his/her learning, and to ask questions regarding your child's educational program. If your child is in early elementary, he/she may wish to express his/her response by drawing. Student's Reflections/Goals SAMPLE
Report Card Key
N/A (Not Applicable) indicates there is insufficient evidence to comment at this time. A blank box indicates the strand has not been assessed in this reporting period. PLPM (Personalized Learning Plan Modified) indicates modification to learning goals. PLPI (Personalized Learning Plan Individualized) indicates individualization of learning goals. EAL (English as an Additional Language) indicates the English language is the primary learning goal. SAMPLE | <urn:uuid:818f9c30-5568-4d3b-9fc8-184954a552de> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 3,419 |
December 2006
Volume 36, No. 12 www.bayyachtclub.org
Editor: Brenda Stockton
Assistant: D.B. Kline
The Bowsprit
email@example.com
Commodore, Ed Klash + Vice Commodore, Jake Jacobson + Rear Commodore, Jerry Vaughn
Commodore's Quill
This year is about over and this is my last article as Commodore. 2006 was a good year and we will enter 2007 in good mechanical and fiscal shape with an addition of the Sunfish boats, barge and sailing program. I wish to thank the dedicated club officers, chairpersons, and members who contributed their hard work to make 2006 such a success. We have an excellent slate of incoming officers and chairpersons that will make 2007 a successful year.
Time sure does fly and this year's annual Harbor Lights Boat Parade is here again. If you recall, Jerry Vaughn's Bowsprit article about last years boat parade noted that seven boats in the entire marina were lit for Christmas, and six.were on B Pier.. All six were owned by BYC members. Those who have been around Corpus Christi for 20 to 30 years probably remember when the counts of decorated boats over the Christmas holidays were in the dozens. Corpus Christi and the marina had stories and pictures about Harbor Lights and the beautifully decorated boats published in both Southern Living and Texas Highways in the 70s or early 80s.
I ask that you participate in the December 2nd Harbor Lights Boat Parade this year and illuminate the waters together for this tradition. Our presentation adds needed spirit for this event and the families who make their way out for the Boat Parade.
NoETA hosted 15 soldiers from the state of Washington (BYC member, Carol Buford's old group) in the Harbor Lights boat parade last year. These solders were responsible for loading the big ships carrying equipment to Iraq. They did not receive any prizes, but I understand if they try it again this year, they will be in the winners' class.
Many thanks go out to Hal Peterson for organizing the Turkey Day Regatta. Congratulations to the BYC first place Class A winner, Gilbert Franke's Grey Wolf and second place Class A winner Neil Gallagher's Cloud 9. Congratulations to first place Class B winner Jim Robertson's Brigadoon II and second Class B winner Jake Jacobsen's Honky Voodoo.
Toys for Tots is a 59-year tradition of the U.S. Marine Corps not-for-profit public charity. In 2005, Toys for Tots delivered more than 18.5 million toys to over 7.4 million children. Unfortunately, with over 13 million children living in poverty, Toys for Tots needs your help more than ever to achieve our goal of delivering a toy to every child in need.
Please remember to donate toys for the Marine Toys for Tots this year. There were eight large bags (over one hundred gifts) and cash donations received from the BYC members last year for children in need. Please bring your donations before or during the week of BYC annual Christmas party, December 9th.
Merry Christmas & A Happy New YearEd Klash
Few Words from the Vice Commodore
by Jake Jacobsen
Here we are looking down the throat of Santa Claus. The turkey carcass and all the trimmings have been recycled and absorbed. We escaped another hurricane season and it is now time to put up decorations and start an endless string of parties, shopping, and eating......and on and on. Speaking of decorations, there was a good crowd at the club to decorate for Christmas. I hope everyone comes to the Harbor Lights gathering and the Christmas party. Bring friends and a holiday attitude.
We are still looking for someone who would be interested in serving as cruise director for next season. Putting together club cruise events that are fun for the members as destination events, can be rewarding for all members and interested guests. We had good times on the cruises this past season and the weather cooperated for most of them. We are planning a more active race schedule next year, and I think an active cruise schedule would be fun too.
Don't forget that we are looking for more active members and people to help us use the bay for what it is best suited for; SAILING!
If all else fails, have fun!
Vice Commodore's Christmas Party
On December 9 th , Jake and Jenny will host the annual Vice Commodore's Christmas Party starting around 7:00. Please invite guests and family members, if you wish. Each person should bring a wrapped gift valued at $10-$15 to participate in a gift exchange/game. Everyone will draw a number and either select a gift from under the tree or steal a gift from someone who has already opened a gift. The person whose gift was stolen may then steal someone else's gift or take a gift from under the tree. BYC rules are that a gift can only be stolen three times. Hope someone can keep track of this and serve as referee. Hors d'oeuvres, dessert and drinks (of course) will be served. See you there! Also, there will be a LARGE box for donated gifts (toys) for a deserving group yet to be determined. There will also be a place to donate non-perishable foods for another group as yet to be determined.
New members Chip and Brenda Spence accept their BYC burgee from Vice-Commodore Jake Jacobsen
Turkey Day Regatta by Hal Peterson
The Bay Yacht Club's Turkey Day Regatta was held on Saturday, November 18. This was the only regatta of the year where we invited non-BYC boats to participate. Of a total of 12 boats participating in this upscale event, eight belonged to BYC members. The weather was beautiful and everyone seemed to enjoy being out on the water.
The results of the regatta are as follows:
All Sails: 1. Passion, 2. Blue Max, 3. What If, 4. Misdemeanor, 5. Thunder Chicken
Non – Spinnaker (Class A): 1. Gray Wolf, 2. Cloud 9 3. NoETA,
Non – Spinnaker (Class B): 1. Brigadoon II, 2. Honky Voodoo, 3. Susie Q, 4. Valhalla
Over 60 people attended the trophy presentation and post-race party. The crowd devoured copious quantities of homemade chili, cornbread and apple pie.
I would like to thank Harry Armenia and Linda Guiffre for providing the committee boat, Bill & Sarah Moore for providing the sightseeing boat, Larry Frank for supervising the races, D.B. Kline for taking the "official" photographs, Sharon Peterson for baking the cornbread and Mary Herrington for baking the apple pies. As you can see it takes several hardworking people to put on a successful event!
The Turkey Day regatta was the last in a series of five races sponsored by the BYC in 2006. Next year, Dr. Ed Bonner will be race chairman. I am sure that under his guidance the BYC racing program will be even better.
Cruise Report
by Jim Whitworth, Cruise Chairman
It was a fun year for BYC cruisers. During the eleven months of cruising, there were a total of 26 boats that went on at least one cruise, and twelve boats made at least three of the eleven cruises. Because of unreasonable weather, October only had one boat, and February and April only had two boats. Six boats was the average. The clear winner was September, with 14 boats. We lost several boats to moving out of town or going long-distance cruising, but several more boats joined the club this year and are becoming active monthly cruisers.
The November cruise to Port Aransas was a great success. There were eleven boats from the club: Kiva, Honkey Voodoo, Hail Columbia, Star Gazer, Windswept, Suzie Q, Cabaret, Wave Dancer, Jasdip, Vintage and Miss Gracy.
Harry Armenia and Linda Guiffre on Cabaret were hosts of a most welcoming kind, with cocktails before the dinner at Fin's. The restaurant was filled with 47 BYC sailors eating family style. They even complimented the chef who came out for a bow.
Sunday morning Harry and Linda again hosted those who slept in Port A with a delicious hot breakfast on the pier.
The moon was full, the weather was fabulous, and everyone had a wonderful weekend.
There will not be a cruise in December, but everyone is encouraged to get out on the boats just for fun. Keep your eyes open for information on next year's cruises starting in January 2007
A warm welcome to our new members of 2006
Steve & Ann Bolin
Ed & Beverly Bonner
David & Christine Young
John & Joanne Fowler
Megan Stockton
Chris & Cathy Colley
Walter & Judy Crawford
Bill & Pam Carrothers
James & Jo Ann Robertson
Phil Deming
Roger & Pauline Lévesque
Dan & Elizabeth Judson
Chip and Brenda Spence
Karl & Jan Stein
Carl & Mary Jane McKay
Friday Night Dinners
by Sharon Blair
We would like to give a great big thanks to those of you who cooked in November.
November 10 – Joe and Sharon Blair made brisket, mashed potatoes and gravy, carrots, rolls, and a salad. Rita Kingma brought a homemade chocolate cheesecake. It was a delicious full meal deal.
November 18 – Hal cooked chili and Mary made her apple pie for the Turkey Day Regatta. It was tasty and the event was well attended with about 60 people enjoying the meal.
December 9 – Christmas Party – Don't forget that we will vote for Cook of the Year during the festivities. Jo Anne will have a list of everyone who cooked during the year.
Cruising and racing, BYC members did it all in November
Setting the buoys and attending the skippers' meeting—there is much to be done even before the race begins.
BYC Calendar of Events
December 2006
Dec 1—No Dinner
Dec 2—Harbor Light
Dec 3—Bay Spin 3:00 pm
Dec 4—Board Meeting 6:00 pm
Dec 7—Water Shore Advisory Meeting 5:30 pm Boaters' Facility
Dec 9—VC's Christmas Party 7:00 pm
Dec 12—Ship One Meeting 5:30-7:00 pm
Dec 31—Commodore's New Year's Eve Party
Have a safe and merry Christmas season
5
Dec 8—No Dinner
Dec 15—No Dinner
Dec 22—No Dinner
This Business Card Size Space Can be rented for $10.00/ Month
This Business Card Size Space Can be rented for $10.00/ Month | <urn:uuid:65014849-7b32-4845-a4a1-7ed5f3d6436b> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 9,804 |
FL 512 Spazzatrice mecc. EU FL 42 RS512L
Dimensioni autotelaio: [mm]
Tara autotelaio [kg]
Diametro minimo di volta [mm]
Diametro di volta tra marciapiedi
11300 11900
Diametro di volta tra muri
12600 13200
Note importanti
Dimensioni autotelaio:
D-per i carri la misura include uno spazio dietro cabina di 50 mm ed un altezza di controtelaio di 120 mm.
Le altezze possono variare ± 20 mm per i veicoli con sospensioni meccaniche e ± 10 mm per veicoli con sospensioni pneumatiche.
Tutte le dimensioni si riferiscono a veicolo scarico e con tutti gli assi a terra. Sezione longheroni telaio utilizzata: CHH-LOW.
Pesi e dimensioni compatibili con i seguenti pneumatici:
Pneumatici asse anteriore:
10R17.5
Pneumatici asse motore:
10R17.5
I pesi indicati si riferiscono al veicolo in ordine di marcia incluso tutti i fluidi operativi, AdBlue, 0 litri di gasolio e senza autista. Tara ha una tolleranza ± 3%.
Diametri di volta calcolati a livello teorico.
I pesi legali sono diversi da Paese a Paese.
Per ulteriori dettagli in merito ai pesi dei componenti contattare le persone di riferimento c/o l'importatore per poter entrare nel sistema di calcolo dei pesi (WIS).
Non utilizzare il disegno della presente scheda per progettare la sovrastruttura;per tale scopo consultare il disegno costruttivo FL42RS512L contenuto nel manuale specifico 'ISTRUZIONI PER LA SOVRASTRUTTURA'.
1 (3)
Ref: FL 42 RS512L ITA 2022-09-23 ITA
Cabina 2282
FL 512 Spazzatrice mecc. EU FL 42 RS512L
Componenti Principali
■ CHH-LOW
Altezza telaio 850mm
Esterni Cabina
□ SUNV-B
Aletta parasole esterna
■ Equipaggiamento standard
□ Optional
Fare riferimento alle specifiche pubblicazioni per ulteriori informazioni sulla cabina e sulla catena cinematica.
Per qualsiasi possibilità di combinazione delle specifiche costruttive del veicolo fare riferimento al proprio responsabile del (VSS).
VOLVO si riserva il diritto di cambiamenti delle specifiche di costruzione senza obbligo di preavviso.
Le specifiche costruttive possono variare da Paese a Paese.
■ RAD-L80
Sospensione posteriore meccanica
■ CAB-DAY
Cabina Corta
■ EU6SCR
Livello sonoro Euro6
■ D5K210
□ D5K240
■ STO8006
Cambio meccanico ZF 6 marce overdrive (per D5K)
□ ZTO1006
Cambio meccanico ZF 6 marce overdrive, 1050 Nm
■ EBR-EPG EPG-Freno motore a gas di scarico
■ RSS0819A
Ponte posteriore a singola riduzione (per D5K)
Pacchetti varianti
□ DRIVEFL Pacchetto guida FL
□ VISIFL
Pacchetto visibilità FL
□ AUDIODAB
■ AUDIOPD
Telaio
■ FST-PAR
Sospensioni paraboliche
■ RSTAB1
Barra stabiliz. post. a normale rigidità
□ EBS-MED
EBS-pacchetto dotazione media
■ EBS-STD
EBS- pacchetto dotazione standard
■ RST-PAR4
Sosp. post. paraboliche corte 4 foglie
■ FST7070
Spessore telaio 7 mm
■ 2BATT170
Due batterie 170Ah
■ UR-FUEL
Senza serbatoio carburante lato destro
■ UL-FUEL
Senza serbatoio carburante lato sinistro
■ ADTP-R
Serbatoio AdBlue sul lato destro
□ WHC-FIX1
1 cuneo di stazionamento
■ TOWF-NO1
Un dispositivo di traino anteriore
□ TOWF-NO2 Due dispositivi di traino anteriore
□ RUP-FIX2 Barra paraincastro posteriore fissa
□ RFEND-T
Parafanghi poster.smontati per trasporto
Cerchi e Pneumatici
□ RT-ALDP
Cerchi in lega Dura-Bright
■ RT-STEEL Cerchi in acciaio
□ SPWT-F Ruota scorta con pneumatico anteriore
□ SWCP-T Supp.ruota scorta provvisorio(trasporto)
□ SWCP-TP Ruota scorta sopra telaio con supporto
□ JACK-6T
Crick capacità 6t
□ GAUGE-TP
Manometro pressione pneumatici
Catena Cinematica
■ CS39A-O
Disco frizione singolo 395 mm
■ 1COMP500
Compressore d'aria bicilindrico da 500 litri/minuto
■ ACL1ST
Presa d'aria con filtro stadio primario
■ 24AL110B
Alternatore da 110 Ampere
■ CCV-C
Ventilazione monoblocco chiusa
□ PTER-100
Presa di forza con flangia, DIN 7646
□ PTER-DIN Presa di forza con attacco DIN
□ PTER1400 Presa di forza con flangia SAE 1400
□ PTR-FH5
PTO cambio, Hydrocar S88 flangia DIN
□ PTR-PH4
PTO cambio, Hydrocar S88 attacco pompa
■ ETC
Controllo elettronico acceleratore
■ SUNV-PK
Preparazione aletta parasole esterna
□ BEACON-P
Predisposizione lampeggianti sul tetto
□BEACONA2 Due lampeggianti gialli rotanti
Sovrastruttura
■FBA-BTSF Attacchi allestimento anteriori di tipo semiflessibile
Servizi di consegna
□ TGW-4G
■ WVTA
Conformità Europea
2 (3)
Ref: FL 42 RS512L ITA 2022-09-23 ITA
FL 512 Spazzatrice mecc. EU FL 42 RS512L
■ Equipaggiamento standard
□ Optional
Fare riferimento alle specifiche pubblicazioni per ulteriori informazioni sulla cabina e sulla catena cinematica.
Per qualsiasi possibilità di combinazione delle specifiche costruttive del veicolo fare riferimento al proprio responsabile del (VSS).
VOLVO si riserva il diritto di cambiamenti delle specifiche di costruzione senza obbligo di preavviso.
Le specifiche costruttive possono variare da Paese a Paese.
3 (3)
Ref: FL 42 RS512L ITA 2022-09-23 ITA | <urn:uuid:54183a3c-dbcb-4513-9a7e-53477726e56e> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 4,929 |
Zugangsleser INDOOR
Zugangsleser INDOOR
BESCHREIBUNG
Bei Zugangssystemen kommt es vorallem auf eine schnel le Abwicklung und einfache Bedienung an. Unser eleganter Zugangsleser leitet den Blick auf das Wesentliche: Grafik display, großer Taster und ein einziger Ticketschlitz für alle Karten. Das Ticketmaul mit integriertem Motorleser dient sowohl zur Annahme von kostengünstigen Barcode-Tickets, als auch zur Annahme von RFID-Karten (z.B. für robuste Dau erkarten).
SIE HABEN FRAGEN? RUFEN SIE UNS AN!
Fon +49(0) 5257-9823-0
Fax email@example.com
+49(0) 5257-9823-11
www.beckmann-gmbh.de
MERKMALE
Grafikdisplay für professionelle Informationen
Ein einziges Ticketmaul für Barcode- und RFID-Karten
RFID-Leser mit Antenne im Ticketmaul-Bereich
Großer Taster für Sonderfunktionen (z.B. Gruppenzutritt für Schulen/Vereine)
Kommunikation über RJ45-Ethernet
Abmessungen Leser: (HxBxT) 468 x 171 x 178 mm
Abmessungen Säule: (HxBxT) 735 x 159 x 120 mm | <urn:uuid:fe50dd86-d16a-41d8-b990-c9bdb23ce399> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 958 |
BIODERMOGENESI®: TERAPIA MEDICA IN SICUREZZA
Terminali in acciaio inox AISI 316 fuso sottovuoto. Livello elevato di purezza necessario per gli impianti chirurgici. Certificato ISO 5832-1 non citotossico.
Testa del manipolo in Tecason® certificato ISO 10993 non citotossico
Calotta igienica monouso in PVC termoformato certificato ISO 10993 non citotossico
La terapia Biodermogenesi® viene effettuata nel pieno rispetto dell'incolumità del paziente e dell'operatore.
* Già in fase di progettazione i materiale destinati ad andare a contatto con il paziente sono stati selezionati con la massima cura, scegliendo esclusivamente componenti non citotossici certificati;
* La tecnologia adottata da Biodermogenesi® permette l'uso di terminali monouso, tali da garantire la massima igiene nell'erogazione della terapia;
* I protocolli Biodermogenesi® prevedono sin dalla loro prima emissione che i materiali applicati al paziente siano sterilizzati con un prodotto a base di ipoclorito di sodio;
* I materiali adottati per la realizzazione delle parti applicate al paziente sono perfettamente compatibili con l'ipoclorito di sodio e non subiscono alterazioni di conseguenza alla ripetuta pulizia con tale agente chimico;
* La selezione dei materiali ed il rispetto dei protocolli Biodermogenesi® previene il contagio da COVID-19. | <urn:uuid:db70ada9-25c7-4a3c-90cb-afae0841026f> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/ita_Latn/train | finepdfs | ita_Latn | 1,328 |
"Härskarteknik – den fula vägen till makt"
by
Elaine Eksvärd
(& Carl-Johan R Freed)
1)Projiceringsmetoden 2)Komplimangmetoden 3)Stereotypmetoden 4)Martyrmetoden
5) Uteslutningsmetoden 6) Hierarkimetoden 7) Tidsmetoden
8) Självförvållad härskarteknik
Perspektivet →
Kläderna →
Rösten →
Kroppsspråket → Budskapet!
Några tips hur man konfronterar härskaren snyggt…
Bibel-exempel:
-hierarkimetoden:
-Joh 19:8-11
-tidsmetoden: Luk 4:16-17, 20-22, 28-29 | <urn:uuid:0d84084b-e8db-4083-a665-09b8e0b0305f> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/swe_Latn/train | finepdfs | swe_Latn | 457 |
Mesdames et messieurs les directeurs d'établissements et de services médico-sociaux
Mesdames et messieurs les Proviseurs de lycée
Monsieur le proviseur de LEA-EREA
Mesdames et messieurs les principaux de collège
Mesdames et messieurs les Inspecteurs de l'éducation nationale du 1 er degré
Mesdames et messieurs les Directeurs de SEGPA
Mesdames et messieurs les enseignants référents
Mesdames et messieurs les enseignants
Mâcon le 4 septembre 2023
Nous espérons que ces vacances vous ont apporté le repos nécessaire, vous permettant ainsi d'aborder cette rentrée avec sérénité, et que vous retrouvez les élèves avec plaisir.
Nous profitons de ce courrier pour souhaiter la bienvenue aux enseignants nouvellement nommés dans les circonscriptions de l'ASH.
Monsieur Attal, nouveau ministre de l'éducation nationale, nous engage à construire une école qui émancipe et rend heureux, en insistant sur deux maitre-mots : confiance et espoir. Ces valeurs nous permettront d'atteindre les objectifs visés, à savoir l'élévation du niveau des élèves et la construction du citoyen de demain.
En ce sens, vous trouverez prochainement sur le site de l'ASH le lien vers de nombreux projets départementaux, dans lesquels nous vous engageons vivement à vous inscrire, et qui vous permettront d'enrichir vos pratiques de classe (vous informerez systématiquement le secrétariat de l'ASH de vos inscriptions dans ces projets). L'équipe de conseillers pédagogiques ASH pourra être sollicitée pour un accompagnement dans ces actions. Elle vous proposera un plan de formation, qui vous sera transmis prochainement.
Vous trouverez en annexe 4 une grille d'emploi du temps à nous retourner pour le 2 octobre. Les coordonnateurs d'Unités d'enseignement adresseront au secrétariat de l'ASH la constitution des groupes d'élèves.
L'équipe de la circonscription ASH se tiendra à vos côtés pour mener à bien les missions qui vous sont confiées dans le cadre de la scolarisation des élèves en situation de handicap ou de grande difficulté scolaire. Vous constaterez quelques modifications dans sa composition. Nous vous souhaitons une très bonne année scolaire, avec la réussite et l'épanouissement, tant professionnel que personnel.
Anne Bazin IEN ASH
Jérôme François IEN ASH - Adaptation
1
Equipe de circonscription :
Anne BAZIN
IEN ASH
Isabelle LE CLAINCHE
Assistante
Jérôme FRANÇOIS
IEN ASH et maternelle
Pierre BRANSOLLE
Assistant
Laëtitia DUMAS
Conseillère pédagogique
Delphine MÉMET
Conseillère pédagogique
Gaëlle MENNETRIER
Conseillère pédagogique
Charlotte RAMALHOSA-ROUX Conseillère pédagogique
Mathieu SAUVÉ
Enseignant référent aux usages du numérique
Vous trouverez en ANNEXE 1 la répartition précise des dossiers de chacun.
Cinq autres personnes complètent l'équipe du SEI :
- Claire POTIGNON, enseignante référente chargée de la coordination des AESH et de leur formation,
- Marion FRANÇOIS, enseignante ressource autisme,
- Sébastien KACY, coordonnateur départemental des PIAL,
- Jean-Luc VITURAT, coordonnateur de la CDOEASD, chargé des affectations en EGPA,
- Anne LANGARD, cellule d'écoute du SEI.
Il y a cette année quelques modifications dans l'équipe des enseignants référents. Vous en trouverez la liste en ANNEXE 2.
Adresse et horaires d'ouverture du secrétariat :
Correspondance administrative :
Tout courrier adressé à Madame la directrice académique doit être transmis par la voie hiérarchique en portant la double mention : « sous couvert de l'Inspectrice de l'Education nationale ASH » et « sous couvert du directeur d'établissement ou du chef d'établissement ». Ce courrier est transmis par le directeur d'école ou chef d'établissement au secrétariat de l'IEN ASH concerné.
L'envoi des courriels sera dirigé exclusivement vers les adresses électroniques des secrétariats des circonscriptions ASH.
2
Correspondance via courrier électronique :
[x] Messagerie professionnelle
Toutes les informations vous parviendront par courrier électronique professionnel (prénom.email@example.com) ou par votre boîte IProf. Merci de bien vouloir les consulter très régulièrement.
[x] Serveur d'assistance
En cas de difficulté d'accès à votre messagerie (perte du mot de passe, connexion impossible, …) il convient de déposer une demande d'assistance sur CEPAGES sur le Portail intranet académique (PIA).
[x] Liens utiles :
Site Mâcon ASH : https://ien71-ash.cir.ac-dijon.fr/
IProf académie de Dijon : https://bv.ac-dijon.fr/iprof
Imprimés divers : https://ien71-ash-handicap.cir.ac-dijon.fr/?cat=148
Rectorat Dijon : http://www.ac-dijon.fr/
Situation familiale :
Toute modification de situation de famille où d'adresse doit être signalée par écrit au service gestionnaire du rectorat (service DPE4 : firstname.lastname@example.org ), avec copie à la circonscription ASH.
Gestion des absences :
[x] Congé maladie
Signaler par téléphone votre absence au chef d'établissement ou au directeur d'établissement, avant 8h30 dans la mesure du possible ; puis informer le secrétariat de l'IEN ASH.
Compléter et transmettre l'arrêt de travail remis par le médecin au secrétariat des IEN ASH, sous couvert du chef d'établissement ou du directeur d'établissement qui doit le viser. (NB : le coordonnateur pédagogique n'est pas le signataire de ce document.)
[x] Demande d'autorisation d'absence ponctuelle (y compris la demande d'autorisation d'absence pour enfant malade)
Formuler sa demande si possible avant l'absence, en complétant le formulaire « demande d'autorisation d'absence ».
Ce formulaire, ainsi que le justificatif de l'absence, sont à transmettre au secrétariat des IEN ASH sous couvert du chef d'établissement ou du directeur d'établissement qui doit le viser. (NB : le coordonnateur pédagogique n'est pas le signataire de ce document.)
Pour une demande d'autorisation d'absence pour enfant malade, il est nécessaire de joindre le certificat médical ; pour un rendez-vous, joindre un justificatif.
[x] Absence pour journée de formation second degré (convocation EAFC) :
Les formations organisées par la EAFC ne sont pas connues à l'inspection ASH. Merci de bien vouloir en informer le secrétariat.
[x] Demande d'autorisation d'absence avec sortie du territoire
Toute demande du fonctionnaire impliquant une sortie du territoire nécessite l'autorisation la directrice académique. Celle-ci doit donc être transmise à l'avance par voie hiérarchique sous couvert du chef d'établissement ou du directeur d'établissement qui doit le viser.
[x] Transfert dans le cadre des établissements et services médico-sociaux (Arrêté et circulaire n° 2003 – 149 du 26 mars 2003)
Pour les séjours temporaires d'une durée supérieure à 48 heures organisés dans le cadre du projet pédagogique, éducatif et thérapeutique global d'un établissement ou service médico-social, le directeur de l'établissement est responsable de l'organisation du transfert dans toutes les étapes et élabore un dossier conforme à la fiche annexée à l'arrêté du 26 mars 2003.
Lorsque le transfert est effectué en période scolaire, le dossier doit être transmis pour information à l'IEN ASH. Le volet pédagogique précise les activités prévues et les modalités de leur évaluation afin de les replacer dans le cadre plus général du projet pédagogique de l'année pour le ou les groupes d'élèves concernés.
Accident du travail :
Informer dès que possible les secrétariats (établissement spécialisé et circonscription ASH), après avoir consulté un médecin ou s'être rendu aux urgences si la situation le nécessite. Le document de prise en charge à produire auprès des professionnels de santé vous sera transmis par voie électronique par le secrétariat ASH.
Les imprimés « accident du travail » sont accessibles http://www.ac-dijon.fr/pid32615/accident-de-servicede-travail-maladie-professionnelle.html
Cumul d'activité
Toute personne exerçant une activité annexe à ses fonctions principales doit formuler une demande d'autorisation de cumul d'activité. Celle-ci doit être renseignée en début d'année et transmise à l'IEN ASH.
______________________________
Toute l'équipe de circonscription ASH de Saône-et-Loire vous souhaite une excellente année scolaire 2023
Pièces jointes :
- Annexe 1 : répartition des dossiers
- Annexe 2 : secteurs et coordonnées des enseignants référents
-
Annexe 3 : tableau des coordonnées de l'équipe ASH (à afficher)
- Annexe 4 : maquette emploi du temps
- Annexe 5 : tableau synthèse des PIAL | <urn:uuid:c99bc0b5-5253-46bf-b1cf-d7f355365999> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fra_Latn/train | finepdfs | fra_Latn | 8,440 |
Harnsteine
- Teil 2 -
In der letzten Ausgabe berichteten wir über die Entstehung und der damit einhergehenden Problematik von Harnsteinen. Die Erkrankung trägt den Fachbegriff "Urolithiasis ".
Hier beschrieben an Hund/Katze und Nagern.
In diesem Artikel möchten wir gern näher auf die Prophylaxe eingehen speziell durch Fütterung.
Generell ist bei Nagern eine kalziumarme Ernährung nötig. Daher sollte man ihnen täglich frische Kräuter, frisches Gemüse und selbstverständlich rund um die Uhr hochwertiges Heu zur Verfügung stellen.
Bitte beachten Sie!! Stark kalziumhaltige Kräuter wie z.B. Löwenzahn, Luzerne und Petersilie sollten dementsprechend nicht gefüttert werden. Durch Futterzusätze lässt sich zudem der pH-Wert beeinflussen, sodass einer erneuten Bildung von Harnsteinen vorgebeugt oder aber noch vorhandener Blasenschlamm reduziert werden kann.
Bei Hund und Katze ist es notwendig ein ausgewogenes Verhältnis von Protein, Phosphat und Magnesium zu schaffen. Einfach erklärt mit: von allem so viel wie nötig und so wenig wie möglich.
Hierfür gibt es spezielles Futter in Form von Feucht- sowie Trockenfutter. In diesen ist die Konzentration oben genannter Nährstoffe bereits ideal vorhanden.
Ein wichtiger Punkt ist zudem bei allen betroffenen Tieren die Flüssigkeitszufuhr. Es muss zwingend darauf geachtet werden, dass ausreichende Mengen Wasser aufgenommen werden. Dies sorgt zusätzlich für eine natürliche Spülung der Blase und einer niedrigeren Konzentration des Harns.
Für Fragen steht Ihnen die Tierarztpraxis Dr. Karen von Trauwitz gern jederzeit zur Verfügung. | <urn:uuid:a088119d-f56f-492e-ba58-1a91aee1b293> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 1,594 |
1. Haz clic en Servicios Públicos y Privados.
2. En la opción Universidades, selecciona UCENM o desde la lista desplegable de opciones (Buscar Servicio/Empresa)
3. Digita tu cuenta de estudiante.
4. Haz clic en "Consultar" | <urn:uuid:b006b667-0b81-4d77-ba98-048acab9de0a> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/spa_Latn/train | finepdfs | spa_Latn | 226 |
Rebate de consciência
DOMINGO, 3-1-26
Ainda não vai longe o eco da meia-noite que na carreira infinidável dos séculos marcou o fim de 1925 e o começo de 1926; e, por um triste paradoxo da humanidade, é de folias extravagantes um momento que devia ser de silêncio e meditação.
A hora das consciências era a hora dos desvairamentos!
Quanto a nós portugueses, e principalmente quanto aos nossos homens públicos, creio bem que raros seriam aqueles em cuja consciência calasse o péso suave dum ligeira reflexão sobre o que foi para Portugal o ano de 1925 e o que nos trará o de 1926, sobre o que fizeram nos 365 dias do ano há pouco expirado e o que têm a fazer no novo ano, para que a sua Pátria possa vêr o horizonte do futuro mais desanuviado e mais esperançoso.
Eu, que imagino estar ouvindo ainda as pancadas solenes da meia-noite de 1925, que no meio das calamidades que têm desabado sobre este humilde canteiro da Europa me sinto cada vez mais português, indo haurir às raízes fortes do nosso passado histórico a seiva inexgotável do meu sentir patriótico, eu neste momento lembro-me dum símbolo que a imaginação dos homens, sempre fútil em alegorismos criou para figurar o ano velho—um ancião macilento, alquebrado e andrajoso—and por uma rápida associação de ideias vem-me à mente o nosso Portugal de hoje.
Pobre velho! Nasceste nimboado de glória nos planos de Ourique; robusteceste-te nas lides cruéis da moirama; emancipaste-te nos campos de Aljubarrota e Valverde; já seguro da tua força, altivamente lançaste um repto ao mar tenebroso e dominaste-lo.
Abriste ao mundo as portas misteriosas da Índia opulenta; desbravaste as relvas da América, subjugaste a fúria dos oceanos, civilizaste os continentes e, se mais mundo houvera, lá chegáras.
Mandaste uma embaihada a Roma e a corte magnífica de Leão X curvou-se; e a Europa tremeu, e agora alguns dos teus filhos, herdeiros em linha recta de Miguel de Vasconcelos, quais te vendeem por um prato de lentilhas, abriste novas vias à ciência moderna, ampliaste-lhe os horizontes, e hoje, por culpa dos próprios portugueses, és desprezado nalguns livros de história e geografia estrangeiros, cujos autores se contentam com uma mesquinha referência, nem sempre verdadeira.
Esses miserios andrajos que te cobrem, pobre Portugal, já vêm de longe: vêm de 1580. É certo que depois dessa data tiveste alguns lampejos de glória, despiste os andrajos e envergaste a farda constelada de heroísmo e bravura nos dias de Elvas e Montes-Claros, de Roliça, Vimieiro e Bussaco.
Não há muito ainda dois filhos queridos levaram-te com carinho à outra banda do Atlântico, e o teu nome então, numa aura de glória, é transportado a todo o mundo culto.
Mas, a par disso, pobre velho, são tantas as desgraças que desde a aventura de 1820 te têm torturado!
São tantas as punhalações que desde a jornada da Rotunda em 1910 te têm vibrado!
São tantos os insultos que renegados portugueses te têm atirado ás faces!
Por isso, já nenhum dos teus filhos pôde estranhar que pareças hoje um velho macilento, alquebrado e andrajoso.
Porventura pensaram nisto os nossos homens públicos, os nossos estadistas e políticos, numa palavra, todos aqueles que têm responsabilidades nos destinos de Portugal?
Estou convencido de que a maior parte, ao transitar de 1925 para 1926, nem sequer sentiram um natural rebate de consciência chamando-os à meditação sobre o que têm feito pela sua Pátria e sobre o futuro que lhe preparam.
E nem sequer sentiram esse rebate de consciência, porque uns vestígios de sentimento e consciência derivados da educação que receberam na juventude sumiram-se na vorágem medonha das ambições sem freio e dos egoísmos ferozes.
Consciência, patriotismo e Pátria são meros conceitos sem realidade, velharias de retrógrados e lunáticos.
E eis o progresso!
Lusitano.
Espinho-Club
Em duas palavras fugidas, porque é tardá a hora em que abraçamos para escrever, não pretendemos dar méritos de crítica sobre a acta que esta simpática agremiação promoveu no passado dia 6 em honra dos seus associados e respectivas famílias.
Mas o nosso dever é não deixar passar a oportunidade nem fugir ao feliz ensejo que se nos oferece de mostrarmos a grata impressão que essa festa nos deixou.
E cumprimos esse dever de modéstia reportágem com tanto maior prazer, quanto é certo que o nosso espírito exulta sempre que lhe é dado constatar que tanto indivíduos como entidades, vistam uma finalidade nobilitante e forcem consagre-la com todo o aprezo e correção.
Por ser este o caso do sarau do Espinho-Club, com o qual muito nos congratulamos, diga-se em boa verdade e justa referência que o seu espectáculo último deixou certamente no espírito de toda a assistência os mais fundos vinhos de simpatia e a mais sorridente esperança de que no futuro mais e mais se avolumarão as suas já muito honrosas tradições.
Todas as três partes em que se desdobrou a festiva manifestação preencheram por igual o seu fim — dar ao espírito algumas horas de alegria sã, horas de despreendimento salutar dessas outras, forvas e opressoras, que às vezes passam para para a programação dum tempo inefável, que se compraz em não querer compreender e sentir o que seja a alegria de viver.
O «Tio Pedro», o «Acto Variado» e «Os Noivos de Margarida», constituíram o meu delírio que o Espinho-Club serviu gentilmente aos seus convidados, fazendo as honras da casa, com toda a distinção e seu digno presidente, o sr. Benjamin Dias, que não teve dúvidas apontar como espírito empreendedor, educador e eficiente, que do Brazil veio para a sua terra, para espalhar, ao que se vê, muito amor e muita concordia entre os seus filhos.
E para que nada faltasse ao brilho da festa, de que dava um palpitó esboço, a Exma Sr.ª D. Emília Dias, gentilíssima estrangeira espanhola, em três lindos bailados, ricamente vestida, e executados com toda a beleza e arte, deu-lhe todo o relevo do seu savor.
E para remate eloquente, nos baldes dos prestimosos bombeiros, tão queridos do Espinho, almas generosas e boas lançaram tanto como escudos 104830, que os corações compungidos das vítimas do recente catástrofe saberão agradecer.
Honor a todos que da vida têm as altas noções paternais pelas Espinho-Club.
LÊDE E PROPAGAI
O Reformador
Católica de Espinho por mais uma vez ter vindo patentear-nos o profundo empenho com que continua a honrar o seu programa.
Daqui lhe enviamos as nossas congratulações pelo bom êxito da sua festa, que, como nos anos anteriores, foi revestido de singular brilho e sedução.
Pez-nas a impossibilidade em que nos encontramos por falta de espaço, de descrevê-la, como era nosso desejo, passo a passo, fazendo avultar o extraordinário relevo que sobreviria dar-lhe em todas as suas fases, quer em discursos, quer em recriações, quer em teatro.
Não podemos, porém, esquivar-nos a um relato sucinto, em que sem o menor desprimo para ninguém muito ao de leve nos referirmos a algumas das mais frisantes passagens de tão distinto saraio.
Foi-nos grato ouvir o digno vice-presidente da Juventude, sr. Pinto Tomaz nas sugestivas palavras com que iniciou a sessão, mas lamentamos que ao seu espírito perfeito desse esquecimento algumas referências ao fundador da Associação que, por certas razões, não nos cumpre apreciar, se demitira dias antes. Os altos e prestes serviços prestados pelo sr. Augusto José da Silva, e que são do conhecimento de todo Espinho, mereciam bem mais referenciais de agradecimento e de pezar, tanto mais que está dentro da nossa Juventude dar azo a que se julgue poder ela no seu seio albergar qualquer sentimento de ingratidão.
Foi esquecimento, de certo foi.
Institu acentuar que o sr. Abade de Paços de Brandão foi como sempre elegante no dizer e conciliativo no pensar. A sua palavra vibrava cada sempre no espírito dos que o ouvem.
Honras máximas ao digno representante do Ilustre Prelado da diocese, reverendo conego Dr. Pereira Lopes, que presidiu à sessão.
Espírito de alta cultura, voz de formosas vibrações, atitude e gestos aprimorados palavras quente, fluxo de finissimo e filigranado recorte literário, a sua oratória empolgou, vincou fundo em todas as almas, dando à selecta assistência, que o ouviu com embevecimento, a impressão dum grande orador de raça, dum grande mestre de registo e dum grande sacerdote.
Foi sempre colossal, mas no momento em que se libertou para a harmonia e a conjunção da ciência com a religião, a sua palavra, torrenciosa de ideias espargiu na ambência um frenito inesquecível de enlevo, de admiração e de encantamento.
Os rapazes recitaram depois. Versos à Virgem, versos à Patria. Uns, os mais pequenos, em ensaios para mais largos tempos; os outros já de posse de mais firmeza, dizendo com galhardia e bela intenção; todos à portela, encenando-se em darem relevo e brilho à festa dos seus amores.
Destacaremos, dentre estes, o jovem José Moreira Baptista nas poesias patrióticas "Incêndios de Amor da Patria", em que provou ser capaz de mais largos conselhos.
A apresentação dos Scouts de Espinho pelo comissário regional do Porto, sr. A. Pinho Saraiva, baseou-se num levantamento sobre organização e fim da instituição, deixaram em todos a melhor impressão, o mesmo acontecendo às pronunciadas pelo sr. Teixeira de Villena, operário tipógrafo, que, à evidência demonstrou não malbaratar o seu tempo, antes sabendo aproveitá-lo com leituras tão, que exteriorizou com singular destaque.
A orquestra de cinco professores, sob a habil regência do sr. António Fernandes, que também dirigiu o orfeão, que nos deu dois primorosos números, lançando uma nota muito viva no sarau, foi em tudo dum correção inexcedível.
O sr. Oscar Rodrigues soube como ensaiador abrir caminho aos executantes do drama e da comédia e mostrar-se fadado para trabalhos desta natureza, por demais espinhosos.
Enfim, a Juventude Católica de Espinho tem motivos sobrantes para nutrir o casto orgulho das boas ações que enobrecem, e o «Reformador», agradecendo a honra da visita, pede-se, no dever de pedir-lhe que porfie, sem desafeiamentos e sem temor, na grande obra de renovação e de levantamento da raça, em que com denodo e afecto se empenhou e mercê da qual já muito tem merecido desta terra.
Um luzido cortejo
Cerca da 1 hora da tarde saiu da rua 02 um luzido cortejo para levar as consoadas ao Menino Jesus, que, como anualmente é hábito fazer-se, em seguida deviam ser leiloadas para que o produto revervesse para a conclusão das obras da igreja, sendo esse cortejo assim organizado:
À frente, vestindo galhardamente de Reis Magos e montando três garbosos cavalos, seguiam os sr. José Moreira Baptista, José Couto e Mario Menezes.
Seguiam-se-lhes duas compridas filas de meninas trajando vários costumes, sobretudo de valencianas, abrindo alas para deixar ver não menor número de crianças de ambos os sexos, trajando também a capacho, de minhotos camponezes, marinheiros, belgas etc., que igualmente conduziam várias prendas, como plantas de frutas, carnes, doces, galinhas, cabritos, vinhos engarrafados, lojas, almofadas, um fogão em miniatura, etc.
Fechava o cortejo, que percorreu várias ruas da vila, a música do Soqueiro, seguida ainda por um carro puxado por bois, do sr. António Capela, comerciante de materiais de construção, conduzindo pedra e três sacos de cal hidráulica; um dilho do comerciante de carnes sr. José d'Almeida, conduzindo mato, um dilho com lenha serrada, da fabrica de serração da firma Estima, Valente & C. e três ditos do sr. Agostinho Tavares, conduzindo toros e lenha.
Todas as pessoas que tomaram parte neste cortejo desejaram se tornar por se apresentar o melhor possível, e tão completamente o conseguiram que, faltando-nos o espaço para darmos uma nota detalhada, que seria extensa, nos limitámos a, sem desdouro para ninguém, apontar as seguintes figuras deste cortejo: Tomás de Souza Lopes, José de Esmoriz e Manuel Pateka, que vestiam de camponezes; meninas Elvira e Rita Pereira da Cunha, que conduziam um sarilho de tecer e um cabrito; os meninos Alexandre e José da Silva Pardilho Junior, que vestiam também de camponezes e conduziam, enfados num fpau, um alguidar, uma caixa e um regado em folhas; dois rapazes vestindo de pescadores e que conduziam, numa padiola, um anjinho; um rapaz oferta a Hotel do Porto, desde praia, o menino Paulo Alves Damaia, que vestia de guarda mexicano; o menino José Vicente Monteiro, que vestia de Zé Povinho e conduzia uma nota de 100$00 para oferta, dando o braço à menina Maria Luiza da Costa Ribeiro, que vestia de camponeza e levava um cesto com uma galinha, e os meninos José e António do Carmo Almeida, que vestiam de marinheiros, conduzindo um tambor e uma galoa com uma galinha.
Era também original uma gaiola que, conduzindo duas galinhas, era transportada à cabeça por Ana Ferreira dos Santos, criada do sr. dr. Correia Marques, que a ofertou.
Pelas ruas do trajecto via-se grande número de pessoas e logo que o cortejo chegou ao local da igreja, onde era aguardado pelo respeitando pároco, visivelmente satisfeito por ver ir-se realizando a conclusão da igreja, para o que tem dispindido grande esforço, procedeu-se à cerimónia da osculação duma imagem do Menino Jesus e principiou o leilão, que decorreu animadamente e que continha louva, visto não ser todo possível leilear grande parte das variadas prendas que foram ofertadas.
Falta de espaço
Devido a falta de espaço com que lutamos somos forçados a retirar algumas notícias e anúncios que recebemos à última hora.
Maquinas de escrever JAPY
A Esc. 1.800$00
Fabrico Francez.
O que ha de mais perfeito, mais resistente e mais barato.
Vende a Violeta Primorosa
ESPINHO
AO NOVO MUNDO
J. PAULO AMORIM. Rua Bandeira Coelho, 317 a 321—Espinho
Modas, Lanifícios e Fazendas Brancas.
Eros da catástrofe
Ainda não se apagou nem tão cedo desaparecerá a impressão dolorosa que o tremendo ciclone produziu no espírito público.
No entanto, dos poderes públicos, ainda não chegou até junto dos infelizes que, dum momento para o outro, a fatalidade tornou ainda mais desgracados, um único centavo!
Aos ars. tesoureiros da Associação de Assistência, a cargo do qual ficou a arrecadação e administração de todas as importâncias destinadas aos sinistrados, entregou um grupo de factores da C. P., em Espinho, a quantia de 50$00, por intermédio do nosso preposto amigo sr. João Alves d'Oliveira.
—Também entrou na mesma tesouraria e com o mesmo fim a quantia de 40$00, enviada pelo sr. José Rocha, dos Carvalhos, por intermédio do nosso amigo sr. Artur Sebastião.
Rebate de consciência
Por falta absoluta de espaço só hoje podemos inserir o sugestivo artigo do nosso novo colaborador Luzitano, que vem enriquecer o nosso jornal, onde encontrará o lugar de honra que compete à sua categoria mental.
Agradecemos a contribuição valiosa do nosso distinto amigo.
Aos proprietários
É até ao fim do corrente mês que os proprietários ou possuidores de prédios urbanos, tem de apresentar na Repartição de Finanças uma declaração em que constem nome e a renda anual de cada inquilino e se no respectivo prédio se exerce algum comércio ou indústria, ou se se destina exclusivamente para habitação.
Esta declaração só é obrigatória para os proprietários cujas declarações dos anos anteriores não estejam de harmonia com os nomes dos inquilinos e rendas actuais.
Missa de sufrágio
A Comissão de Propaganda e festas de Espinho, tendo no maior apreço a memória dos infelizes e saudosos oficiais aviadores senhores capitão Aurelio Castro e Silva e tenente Pedro de Brito, e que ainda há bem pouco tempo nos deram muita honra e glória, visitando-nos n'um soberbo vôo d'Alvérca a Tancos e de Tancos a Espinho, trazendo-nos assim as suas cordiais saudações através dos espaços, vem rogar á patriótica população desta vila, a assistência á missa que por alma dos ilustres aviadores se realiza na proxima terça feira, 19 do corrente, na Egreja Matriz, pelas 10 horas, como tributo de grande saudade.
Espinho, 17 de Janeiro de 1926.
A COMISSÃO
MISSA
No proximo sábado, 23 do corrente, pelas 10 horas, na Egreja Matriz, realizar-se-há outra missa sufragando a alma do desventurado caído senhor Aurelio Castro e Silva, falecido em Tancos, na Família Fontoura, de Chaves, e actualmente residente n'esta Praia, prestando assim á memoria d'esse seu saudoso amigo o culto da mais inermeida saudade.
Espinho, 17 de Janeiro de 1926.
A Família Fontoura
SITCK TAIPAS
Para a Barba
Necrologia
Contando apenas 17 anos de idade, faleceu n'esta praia a menina Maria de Jesus Souza Reis, filha directa da sr.a D. Maria Emília de Souza Reis, proprietária n'esta praia, e do sr. Antonio de Souza Reis, já falecido.
A' família enlutada enviamos sentidos pezames, lamentando deveras o triste acontecimento.
Exelsior-Club
Aniversário
Tendo passado no dia 7 o 4º aniversário deste Club, realizou-se no domingo passado uma festa para comemorar a sua fundação, que constou de duas partes.
A primeira foi a sessão solene, às nove da tarde á qual presidiu o sr. Mario Valle e a convite do presidente da Direcção, secretariado pelos srs. João Lago e Manoel Vieira, tendo falado o distinto orador sr. dr. António de Barros, que foi muito ovacionado.
A segunda parte foi a soiree dansante realizada á noite, que principiou com grande entusiasmo, mas que logo em breve um circo intermedial da Direcção fez com que base entusiastas desaparecesse para sobrevir um mal estar geral, a ponto de quais todos os presentes se retirarem, queixosos da má orientação que se notou chegando-se até á inconceivela de transformar em pista de circo «manhos» o salão de baile, onde foi exhibida uma «fantochada» mais própria de preto selvagem, cujo dialeto imitaram com rara perícia, que de gente civilizada.
Ora, porque alguém critica os «manhos» da comédia (e com toda a razão, porque é direito de crítica é livre, principalmente para quem paga) surgiu por entre os «encharcados» que já cá iam, um dos dirigentes a pedir satisfações e, talvez, devido à muita prudência daqueles que mais razão tinham, felizmente não tivemos nenhum facto lamentável a registar, como o que ainda à pouco se deu num Club cá da terra.
Lamentamos estes factos que só deprimem as colectividades onde se podem em prática fazer-vos votos porque eles constituem uma «prêmia» infeliz daquelas que atiram sempre com uma peça abaixo, apresentando à Direcção do E. C. os nossos agradecimentos pela gentileza do convite que nos enviaram.
Taxa Militar
Termina no dia 30 do corrente mês o prazo voluntário para o pagamento da taxa militar do ano findo.
Decorridos 60 dias serão relaxados os documentos que ficarem por pagar.
Aqui fica o aviso.
Recenseamento Eleitoral
Durante o corrente mês e o de Fevereiro são recolhidos na secretaria da Câmara os requerimentos para a respetiva inscrição.
Joaquim Fernandes Váz
AGRADECIMENTO
A família de Joaquim Fernandes Váz, agradece muito reconhecida a todas as pessoas que a acompanharam no doloroso transe porque passou e bem assim ás que assistiram á missa do sétimo dia.
Espinho, 17 de Janeiro de 1926.
Mobilias a prestações
Fabrica de Moveis Artísticos
Alberto de Souza Reis & C.ª Lda
AVENIDA 8—ESPINHO
CASA
Aluga-se com ou sem mobilia na Avenida Serpa Pinto.
—Falar com Alfredo M. Oliveira, da firma Alves Vila & C.ª
QUOTA
Vende-se uma quota de uma das mais importantes fabrica de tecidos do norte. Informa-se na Rua 15, s/n—Espinho, ou na Rua Sá da Bandeira, 174-1.—Porto.
Aguade Mesa
GRUTA DA LOMBA
A mais fresca e muito leve
Rigorosamente analizada
Decósito: RUA 21, N.º 17
Casa pequena
Vende-se na Rua 22, N.º 326. Tem quintal e agua. Trata-se com Avelino da Silva Dias, Serralheria, R. 18.
Projectos, plantas e construções
CELESTINO LEAL
Rua 20 n.º 329 — ESPINHO
Veja bem
o Sabonete Taipas
é uma especialidade
Visitai a Sapataria Pinho
Depositaria do afamado calçado marca IDEAL
Elegancia no andar.
Comodidade e saúde nos pés.
Economia na Bolsa
Rua Bandeira Coelho, 383 - Espinho
Armazém de Cereais
Farinhas, Legumes, Massas e Bolachas
Baptista & Oliveiras
442, Passeio Aleore, 444
Espinho
Tele (fone, 21)
Gramas: Farinhas
La Restaurador
Escritório: Rua 5, N.º 455 - Espinho
Maquinas de escrever de várias marcas, reparações e reconstruções, acessórios, vulcanização dos rollos. Toda a maquina reconstruída n'esta casa fica garantida. Também aceita assinatura de maquinas por ano.
Casa Aurora
R. Bandeira Coelho - Espinho
Adelino Araújo & C.ª
R. Bandeira Coelho - Espinho
Caixa no Correio, 16
Grande estabelecimento de fazendas de seda, lã e algodão. Secção de miudezas. Fazendas de todas as qualidades para fatos de homens e vestidos de senhoras. Capachos, Tapetes, Guarda-sóes.
Preços baratiníssimos
Vendas por junto e a retalho
Casa das Utilidades
De Hildebrando F. Lopes
Rua 19 - 391 a 397 - Espinho
Ferragens para construções e ferramentas para artistas. Completo sortido de trens de costura em ferro esmaltado e alumínio, estanho, chumbo em pasta, folha de flandres, etc. Pregos de arame e de ferro, parafusos, tintas, óleos, secantes, vernizes, etc.
Confrontem os preços desta casa.
A Construtora de Espinho
End. Telegráfico: Mateiro-Espinho
Telefone, 30
José Gomes da Silva Mateiro
Materiais de Construção
Azulejos e Mosaico,
Artigos Sanitários, de Decoração e Novidades Nacionais e Estrangeiras
Cimento Alemão Marca «Germany»
O Melhor para Obras de Responsabilidade
Sampaio & Matos, L.ª
410, Rua Sá da Bandeira, 418
Porto
Pichéleiro e Funileiro
Instalações para água quente e fria
Aparelhos para Acetylene
João Augusto de Souza
Reparações em bicicletas, Motos e acessórios para os mesmos.
Rua 10, N.º 521 a 523 - Espinho
Fotografia Ideal
Especialidade em retratos ESBOÇO.
Trabalhos artísticos e primorosos. — Ampliações e Retratos de arte.
275, Rua de St. Ildefonso, 277 - Porto.
Arte e bom gosto só na Fotografia Ideal.
Roberto Fernandes
Agente Oficial de Cambios
Rua Sá da Bandeira, 9 - Porto
Fabrica de Manteiga A "Corda"
Rua 15 - N.º 316 e 322 - Espinho
A única em Portugal de Fabricação Francesa
Apresentação higiênica em papel especial
Fabricação diária — Pureza garantida
Leite puro da quinta do Mosteiro de Orião, chegado de manhã e à noite em vasilhas fechadas
Único depósito: Leitaria da Praça do Mercado, Rua 23, loja 50 A
José Dias Milheiro Fernandes
e Luiz de Ornelas Nobrega Quintal
Advogados
Rua S. Julião, N.º 110 - 2.º - Lisboa
Processos em todos os tribunais.
Consultas orais e por escrito.— Procuradoria
A Elegância de Paris
Casa de Figurinos e Publicações para trabalhos de Senhoras.
Rua do Bomjardim, 123-1.º
Porto
Ourivesaria e Relojoaria
De Manoel Correia de Oliveira
Ruas 18 e 23 (Praça do Mercado) Espinho
Nesta casa encontram-se e venda antigos de ourivesaria e relojoaria. Executa-se toda a qualidade de concertos em objectos de ouro, prata, platina, relógios e máquinas de costura em oficinas próprias.
Compra-se ouro, prata e platina.
Antiga Casa Funerária Lamas
De Rita Domingues da Silva e Filhos
Rua 14 - N.º 745 - Espinho
Esta casa sendo a mais antiga no género encontra-se habilitada a fornecer todos os artigos da sua especialidade por preços modestos.
Encarrega-se também de transladações e outros serviços funerários.
Lima Dentista
Diplomado pela Faculdade de Medicina do Porto. Com longa prática no Rio de Janeiro.
Rua 4, N.º 607 - Espinho
União Comercial de Espinho
(Antiga Cooperativa BRANDÃO GOMES)
J. Luiz Teixeira
Artigos de Mercearia e Confeitaria.
Especialidade em Azeite
Atenção
Camas, colchões de arame, redes e telas do melhor fabricante português.
Fornecem: Manoel Francisco Pereira
Rua 22 - Espinho
Construção de obras
Fornecimento de Madeiras
Ourivesaria e Relojoaria Capela
Rua 19 - (próximo à praia)
Concertos garantidos em toda a qualidade de relógios.
Compra, venda e concertos de objectos de ouro e prata.
Relógios de bolso, sala e despertadores por preços convidativos
A Construtora de Espinho
End. Telegráfico: Mateiro-Espinho
Telefone, 30
José Gomes da Silva Mateiro
Materiais de Construção
Azulejos e Mosaico,
Artigos Sanitários, de Decoração e Novidades Nacionais e Estrangeiras
Cimento Alemão Marca «Germany»
O Melhor para Obras de Responsabilidade
Sampaio & Matos, L.ª
410, Rua Sá da Bandeira, 418
Porto
Pichéleiro e Funileiro
Instalações para água quente e fria
Aparelhos para Acetylene
João Augusto de Souza
Reparações em bicicletas, Motos e acessórios para os mesmos.
Rua 10, N.º 521 a 523 - Espinho
Fotografia Ideal
Especialidade em retratos ESBOÇO.
Trabalhos artísticos e primorosos. — Ampliações e Retratos de arte.
275, Rua de St. Ildefonso, 277 - Porto.
Arte e bom gosto só na Fotografia Ideal.
Roberto Fernandes
Agente Oficial de Cambios
Rua Sá da Bandeira, 9 - Porto
Fabrica de Manteiga A "Corda"
Rua 15 - N.º 316 e 322 - Espinho
A única em Portugal de Fabricação Francesa
Apresentação higiênica em papel especial
Fabricação diária — Pureza garantida
Leite puro da quinta do Mosteiro de Orião, chegado de manhã e à noite em vasilhas fechadas
Único depósito: Leitaria da Praça do Mercado, Rua 23, loja 50 A
José Dias Milheiro Fernandes
e Luiz de Ornelas Nobrega Quintal
Advogados
Rua S. Julião, N.º 110 - 2.º - Lisboa
Processos em todos os tribunais.
Consultas orais e por escrito.— Procuradoria | e4bb3afd-7e3a-47b5-83a2-41643207ffda | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/por_Latn/train | finepdfs | por_Latn | 25,142 |
TÜV
TÜV Rheinland/
Berlin-Brandenburg
DIN EN ISO
9001
Zertifizierungsstelle
Kraftfahrt
Kompakt-Preisliste 198/06
FAHRWERK-SONDERBAUTEILE
und praktisches, sinnvolles, zweckmäßiges und nützliches Zubehör für
Sprinter, Transporter Baureihen T1 und T2 (207D bis 410D), V-Klassen, Vito, Vario, Atego, SK, sowie für 811 bis 1524 und Actros 18.40 - 18.45
Mercedes
PARTNER DER
Ziegeleistraße 2-5
Automobilteile-Produktion
D-54492 Zeltingen-Rachtig/Mosel
Fax 06532/95 30-23
Tel. 06532/95 30-0
E-Mail:firstname.lastname@example.org
Internet: http://www.kuhn-autotechnik.de
Alle Preise sind Verkaufspreise in Euro inklusive 19% MwSt. Bis Ende 2006 wird mit 16% MwSt. fakturiert.
Die Montage-Richtzeit-Angaben betreffen Fahrzeuge, deren Montageposition nicht verbaut ist und auch aus anderen Gründen ein Montagemehraufwand nicht erforderlich ist.
ZUSATZLUFTFEDERN FÜR DIE AUSGELAUFENEN MERCEDES-TRANSPORTER BAUREIHEN T1 und T2 (207D - 410D) sowie die MERCEDES 811 bis 1524
Für die T1 und T2 Fahrzeugbaureihen ist der Nenn-Durchmesser der Zweifaltenbalg-Luftfeder 6 Zoll = effektiv maximal 220mm. Ab dem Typ 1117 wird eine 10 Zoll große Zweifaltenbalg-Luftfeder mit einem max. Durchmesser von 265 mm verwendet. Der Einbau der Zusatzluftfeder in die Typenreihe 811 bis 1524 ist nur möglich, wenn diese Fahrzeuge eine Druckluftbremsanlage besitzen.
Die Zweifaltenbalg-Luftfedern sitzen in idealer Position mittig auf der Hinterachse und mittig unter den Chassis-Längsträgern.
Die Eintragung der Zusatzfedern erfolgt im Einzelabnahmeverfahren, da ein Typprüf-Teilegutachten nicht mitgeliefert wird. Selbstverständlich sind wir Ihnen bei der Einzelabnahme der Zusatzfedern durch die Fahrzeug-Prüfstelle behilflich.
| ZUSATZLUFTFEDER | | | | |
|---|---|---|---|---|
| Abbildung | Artikel- Bezeichnung | Art.Nr. | D ohne Montage | Montage- Richtzeit |
| | für Mercedes 207 - 310 | 40.161 h | 585,- | 5,00 h |
| | für Mercedes 407 - 410 | 40.171 h | 635,- | 5,00 h |
| | für Mercedes 814 - 817 | 40.543 h | 1155,- | 5,50 h |
| | für Mercedes 1117 | 40.563 h | 1240,- | auf Anfrage |
Diese Zusatzluftfedern werden im Einzelabnahmeverfahren in die Fahrzeugpapiere eingetragen.
Die pneumatische Regelung zu diesen Luftfedern finden Sie auf Seite 1 dieses Prospektes.
LEICHTME TA L L R Ä D E R
für Fahrzeugtyp
(ohne Reifen, Montage und Wuchten)
| Kuhn Alucamp Design 2 | Kuhn Alucamp Design 3 | Kuhn Alucamp Design 4 |
|---|---|---|
| 7“ x 15“ ET 50 für Bereifung: 195/70 R 15C od. 225/70 R 15C max. Radlast 1150 kg Art.-Nr. 36.120 d 750,00 D (4 Stück) | 6,5“ x 16“ ET 50 für Bereifung: 225/60 R 16 od. 235/60 R 16 max. Radlast 1150 kg Art.-Nr. 36.130 d 750,00 D (4 Stück) | 6,5“ x 15“ ET 50 max. Radlast 1150 kg Art.-Nr. 36.115 d 750,00 D (4 Stück) |
| 7“ x 16“ ET 50 für Bereifung: 225/60 R 16C od. 235/60 R 16C max. Radlast 1150 kg Art.-Nr. 36.140 d 750,00 D (4 Stück) | | |
VOLLBLEND-RADKAPPEN
Lieferumfang: 4 x Radkappe plus 4 x typspezifische Halterung
Aluminium
Chromglänzend polierte, 100 % rostfreie Edelstahl-Radzierblenden. Die Radzierblenden werden mit typspezifischen Haltern geliefert. Somit haben die Kappen keine Klammerhalterung, sondern werden z.B. an den Belüftungslöchern der Felgen mit diesen Haltern fest verschraubt.
| für: | Baujahr | Radkappensätze | Artikelnummer |
|---|---|---|---|
| Mercedes Typ 601 (207-210) | | 14“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Typ 601 (207-210) | 35.200 h |
| Mercedes Typ 602 (307-310) | | 14“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Typ 602 (307-310) | 35.210 h |
| Mercedes Sprinter einzelbereift | | 15“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Sprinter (5,5 x 15“ Felge) | 35.220 h |
| Mercedes Sprinter einzelbereift | bis 2000 | 15“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Sprinter Bj. -00 (6 x 15“ Felge) | 35.230 h |
| Mercedes Sprinter einzelbereift | seit 2000 | 15“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Sprinter Bj. 00- (6 x 15“ Felge) | 35.240 h |
| Mercedes Sprinter zwillingsbereift | | 15“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Sprinter (15“ Felge) | 35.250 h |
| Mercedes Sprinter zwillingsbereift | | 16“ Edelstahlradkappensatz (4 Stück) für Mercedes Benz Sprinter (16“ Felge) | 35.260 h |
| Mercedes Sprinter einzelbereift | | 15“ Aluminiumradkappensatz (4 Stück) silber/silber (15“ Felge) | 35.490 h |
SPURVERBREITERUNGEN
Technische Informationen hierzu finden Sie im Fachkundeheft auf der Seite 27
| Artikelbezeichnung | Artikelnummer |
|---|---|
| Spurverbreiterung 60mm für Mercedes Typ 601 | 35.520 e |
| Spurverbreiterung 60mm für Mercedes Typ 602 | 35.530 e |
| Spurverbreiterung 60mm für Mercedes Sprinter 208 - 216 | 35.540 e |
| Spurverbreiterung 60mm für Mercedes Sprinter 308 - 316 | 35.550 e |
| Spurverbreiterung 60mm für Mercedes Vito 108 - 114 | 35.560 e |
| Spurverbreiterung 60mm für Mercedes V-Klasse V220 - V280 | 35.570 e |
GEWICHTSAUFLASTUNG
Mit der Kuhn-Zusatzluftfeder PneumaLift • Faltenbalg 7 Zoll (PL-FB-7) kann der Mercedes Sprinter mit Einzelbereifung gewichtsaufgelastet werden.
Die Konsequenzen, die sich durch eine Gewichtsauflastung ergeben können, sehen Sie übersichtlich im Fachkundeheft auf den Seiten 34 bis 37.
* Unter Beibehaltung der zulässigen Achslasten kann für geschlossene Aufbauten eine Erhöhung des zulässigen Gesamtgewichtes von maximal 300 kg erfolgen. Die gebremste und ungebremste Anhängelast ist um den Erhöhungsbetrag zu vermindern. Die Summe der zulässigen Achslasten darf das neue zulässige Gesamtgewicht nicht unterschreiten.
* Die evtl. Neueinstufung nach Emmissionsvorschriften bei Überschreitung der Gewichtsgrenzen 2500 kg und 3500 kg ist zu beachten.
* Die Einstufung als Pkw-Kombi bis zur Gewichtgrenze 2800 kg ist zu beachten.
| Abbildung | Artikel- Bezeichnung (Art.Nr.) | D ohne Montage | Montage- Richtzeit |
|---|---|---|---|
| | Hinterachs- Zusatzluftfeder Kuhn PneumaLift Zweifaltenbalg 7 Zoll (PL-FB 7) Pritschenwagen 30.090 H | 490,- | 4,50 h |
| | Hinterachs- Zusatzluftfeder Kuhn PneumaLift Zweifaltenbalg 7 Zoll (PL-FB 7 KA) Kastenwagen 30.094 H | 615,- | 5,50 h |
| § § | Auflastungsdokumente, Typenschild und Produkthaftungs- Deckungsbeitrag 30.220 H | 80,- | |
SONDERSTOSSDÄMPFER
Technische Informationen hierzu finden Sie im Fachkundeheft auf der Seite 26
| Vorderachsstoßdämpfer für: | Art.-Nr. | D ohne Montage | Hinterachsstoßdämpfer für: | Art.-Nr. |
|---|---|---|---|---|
| Mercedes Typ 207 - 310, Baureihe 601 und 602 | 44.410 g | 195,00 | Mercedes Typ 207 - 310, Baureihe 601 und 602 | 46.410 g |
| | | | Mercedes Typ 407 - 410, Baureihe 611 | 46.420 g |
| Mercedes Typ 407 - 410, Baureihe 611 | 44.420 g | 115,00 | | |
| | | | Mercedes Sprinter 208-312 ab Bj. 96 | 46.430 g |
NACHRÜST-MOTORBREMSE
Die wartungsfreie Kuhn Vacu-Bremse ist ein Sicherheitsbauteil par excellence
* Diese Motorbremse vermeidet das gefährliche Bremsfading auf Gefällstrecken.
* Sie bewirkt eine bessere Bremswirkung der Betriebsbremse (Fußbremse) da diese deutlich kühler bleibt.
* Sie gewährleistet eine höhere Lebensdauer der Betriebsbremse (Fußbremse) da eine Überhitzung der Bremsanlage vermieden wird, denn ein Großteil der Bremsung erfolgt über die Motorbremse. (ca. 40 - 45KW)
* Dies ergibt eine höhere Sicherheit bei geringeren Betriebskosten.
Die Nachrüst-Motorbremse ist lieferbar für Fahrzeuge mit Turbo-Diesel-Motoren ab 2,5 l Hubraum.
der Nachrüst-Motorbremse
Einbausatz
Artikel-Nr. 30.930 b Preis 975
Z
Die Montagezeit beträgt ca. 3,5 Stunden. Wenn z.B. Wohnmobilfabriken im Fußbodenbereich des Fahrers Änderungen vorgenommen haben, kann der Montageaufwand größer sein. Die dritte Bremsanlage besteht aus:
* Steuerventil mit Fußbetätigung
* Abgasklappe • Unterdruckbetätigungszylinder • Anschlussflansche für Auspuffanlage
* Anschlussteile und Leitungen • ausführliche Montageanleitung mit TÜV-Gutachten
Bremsfading ist ein kontinuierliches Nachlassen der Bremswirkung entsprechend der ansteigenden Temperatur der Bremsanlage. Hygroskopie ist die Wasseranreicherung der Bremsflüssigkeit. Es kann daher bei hoher Temperatur der Wasserbestandteil verdampfen (Dampfblasenbildung). Es wird dann beim Betätigen des Bremspedals nur noch das Gas komprimiert und kaum noch Druck auf die Bremsflüssigkeit ausgeübt.
SONDERKRAFTSTOFFTANKS
Riesen-Diesel-Kraftstofftank aus Aluminium zum Tausch gegen den Originaltank
Technische Informationen hierzu finden Sie im Fachkundeheft auf der Seite 27
| Baujahr | Zusatz- und Austauschtanks | Artikelnummer |
|---|---|---|
| | Aluminium Tank 120 Liter (T1 - T2) 590 x 270 x 1000mm | 60.080 b |
| | Aluminium Tank 130 Liter (T1 - T2) 520 x 300 x 1000mm | 60.090 b |
| | Aluminium Tank 155 Liter (Vario) 500 x 340 x 1070mm | 60.100 b |
| | Aluminium Tank 160 Liter (Vario) 600 x 260 x 1200mm | 60.110 b |
| | Befestigungssystem für Aluminium Tank 160 Liter (Art.-Nr. 60.110 b) | 60.115 b |
| ab 96 | Aluminium Tank 130 Liter (Doppelkabine Radstand 3000 - 4025 mm) 710 x 280 x 1210mm | 60.120 b |
| ab 96 | Aluminium Tank 140 Liter (Kasten/Pritsche 3000 - 4025 mm) 710 x 290 x 1210mm | 60.130 b |
| ab 96 | Aluminium Tank 170 Liter (ab Radstand 3550 mm Kasten/Bus/Kombi) 710 x 290 x 1410mm | 60.150 b |
| ab 96 | Aluminium Tank 260 Liter (ab Radstand 4025 mm Kasten/Bus/Kombi) 710 x 280 x 2150mm | 60.160 b |
| ab 96 | Aluminium Tank 140 Liter | 60.170 b |
| ab 96 | Aluminium Tank 160 Liter | 60.180 b |
ZUSATZ-RIEGELSCHLOSS
WomoProtectator
Dieses neuartige Riegelschloss gibt es für die Original-Vordertüren des Mercedes Sprinter sowie auch für die Aufbautüren.
Dieses Riegelschloss ist ....
* äußerst praktisch • sehr einfach zu bedienen • unauffällig.
* in 15 Minuten am Türgriff mit den vorhandenen Türgriffschrauben zu montieren. Somit bleibt Ihr Fahrzeug unversehrt.
* Der Handgriff zum Schließen bzw. Öffnen arretiert in ver- und entriegelter Stellung
* äußerst stabil dank Aluminiumguss. • wartungsfrei dank fettfreiem Mechanismus (Gliss-Coat-Beschichtung) • 3 Jahre Garantie
* in einer Sonderversion zusätzlich mit Schlüssel abschließbar. Der Aufpreis für diese Sonderversion beträgt 25 Z. Die Türen lassen sich ohne Schlüssel verriegeln und nur mit Schlüssel entriegeln.
* Made in Germany • günstig im Preis, denn es kostet nur 130 Z pro Paar.
Z
Hubstützensysteme für Wohnmobile, Verkaufswagen und andere Sonderfahrzeuge
Superkräftige, elektromotorische Nivellier- und Hebevorrichtung (Stützenanlage) für Reisemobile
Was bisher fast nur elektro-hydraulische Stützen-Anlagen mit all ihren Nachteilen wie schwierige Verlegung der Hydraulikleitungen, absackende Zylinder wegen undichter Ventile, Hydraulikölverlust und hoher Anschaffungspreis wie auch hohe Montagekosten und hohes Eigengewicht, das kann jetzt die neue LevelTronic Nivellier- und Hebevorrichtung von KUHN AUTO TECHNIK lediglich mit elektromotorischer Kraft.
Die LevelTronic Spindelmutter in Form eines Kugelrillenlagerpaketes macht es jetzt möglich, die elektromotorische Kraft direkt auf die Stütze übertragen zu können ohne den kraftzehrenden Umweg über das teure Hydrauliksystem (Hydraulikpumpe, Hydraulikleitungen, hydraulische Steuerventile, Hydraulikzylinder) nehmen zu müssen.
Das sind die Eigenschaften der neuartigen äußerst kraftvollen LevelTronic Nivellier- und Hebevorrichtung (Stützenanlage) für Reisemobile und Sonderfahrzeuge:
Nie wieder Auffahrkeile!
Vorbei sind die Aufbaubewegungen beim Betreten und Begehen des Reisemobils!
Die Schaltanlage im Schutzgehäuse verhindert das Starten des Motors, wenn nicht
alle 4 Stützen vollkommen eingefahren sind und schützt
somit die Anlage und das
Fahrzeug vor Schäden.
Das Anheben des Fahrzeugs ist auch ein Diebstahlschutz, eine
zusätzliche Wegfahrsperre, weil die
Schaltanlage elektronisch codiert ist.
Da das Fahrzeug vollkommen angehoben werden kann, sind alle Reifen vor Standschäden geschützt.
LevelTronic-Stützenanlage:
* kraftvoll • sicher • zuverlässig
In der Küche und in der Dusche ist alles im Lot: Das Öl verteilt sich gleichmäßig in der Pfanne, das Wasser in der Dusche läuft vollkommen ab.
Die LevelTronic-Stützenanlage hat folgende technische Eigenschaften:
* Geringes Eigengewicht von 50-60 kg je nach Version und Fahrzeugtyp
* Der Bausatz besteht aus 4 robusten Stützen, vier fahrzeugtypspezifischen Befestigungskonsolen, Schaltanlage geschützt im Gehäuse, Kabelsatz und Funkfernbedienung
* Äußerst geringe Stromaufnahme dank der neuartigen, patentierten X-Power Elektromotoren. 15 A Durchschnittsverbrauch und kurzfristiger (max. 10 Sekunden) Spitzenverbrauch von 20 A wenn das Fahrzeug angehoben wird (Räder vom Boden)
* Die Stützen „verschwinden" beim Einfahren dank des Klappmechanismus
* Große Höhenunterschiede (ca.8 % Neigungswinkel) können ausgeglichen werden
* Absolute Standfestigkeit auch bei angehobenem Fahrzeug (Räder vom Boden)
* Leichte Bedienung mit der Funkfernbedienung und der vollautomatischen Nivellierung
Hubstützensysteme für Wohnmobile, Verkaufswagen und andere Sonderfahrzeuge
Die Nivellierung eines Reisemobils war bisher immer problematisch. Die enorme LevelTronic-Hubleistung von 2 t oder 3 t pro Stütze (4 t oder 8 t pro Anlage) erreichten bisher fast nur elektrohydraulische Anlagen mit all ihren Nachteilen: teurer, schwerer, besonders aufwändige Montage und hoher Energieverbrauch.
Jetzt wird alles einfach, sicher und kostengünstig.
Die Räder, die bisher mit den meisten elektromotorischen Stützen nur abgestützt und somit nur teilweise entlastet wurden, können mit der LevelTronic-Anlage vollkommen angehoben werden.
Technische Daten der beiden schweren Versionen der LevelTronic Nivellier- und Hebevorrichtung für Reisemobile
| Versionen | 004 |
|---|---|
| Hubleistung der gesamten Anlage bestehend aus 4 Stützen | 4000 kg |
| Hubleistung der einzelnen Stütze | 2000 kg |
| statische Hubkraft einer Stütze | 3500 kg |
| elektrische Spannung | 12 V * |
| durchschnittlicher Stromverbrauch für das Anheben plus Senken (kompletter Zyklus) | 12 A |
| maximaler Stromverbrauch | 30 A |
| Gesamthub der Stütze | 150 mm |
* 24 V-Anlagen sind ebenfalls lieferbar
Für viele Fahrzeugchassis gibt es typspezifische Konsolen für die Stützen und das Konsolenprogramm wird ständig erweitert. Dank dieser Konsolen erfolgt die Montage der Stützen schnell und sicher. Die Konsolen sind in den Komplettanlagen und somit auch in diesen Komplettpreisen enthalten.
| Preise der Anlagen | |
|---|---|
| Anlage 004 | 2975,00 |
| Anlage 008 | 3490,00 |
Eine kleine Anlage für leichte Fahrzeuge ist in Vorbereitung.
Weiterhin haben wir für Mercedes-Fahrzeuge folgende Bauteile lieferbar:
Motorradträger
Anhängerkupplungen Rückfahrwarner
Narkosegas-
Warngeräte
SOG-ToilettenEntlüftungen
Klimaanlagen
* Motorradträger
* Anhängerkupplungen
* Anhänger-Rangierhilfen
* Hub-Stützen (versch. Arten)
* Geschwindigkeitsregler
* Funkfernbedienungen
Satelliten-Antennen
Laderampen
* Rückfahrwarner
* Klimaanlagen
* Rückfahr-Video-Systeme
* Alarmanlagen
* Narkosegas-Warngeräte
* Tresor • Satelliten-Antennen
* Dachspoiler
* Generatoren
* Sog-Toilettenentlüftungen
* Zusatz-Nackenstütze
* Wurzelholzimitation
* Front-Schutzbügel
* Schmutzfänger
* Servolenkung Nachrüstung
* Rollstuhlbeförderung | <urn:uuid:cf7166f4-0907-4b9c-9fc8-7e692bef8030> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/deu_Latn/train | finepdfs | deu_Latn | 15,212 |
Inauguracja roku akademickiego 2019/2020
Przemówienie inauguracyjne
JM Rektora prof. Andrzeja Tykarskiego
Stanu w Ministerstwie Zdrowia — Pana Sławomira Gadomskiego, Senatorów RP: Panią Senator Jadwigi Rotnicką, Posłów na Sejm RP: Pana Posła Tadeusza Dziubę, Pana Posła Bartłomieja Wróblewskiego. Witam reprezentującego Arcybiskupią Metropolitę Poznańskiego — ksiedza Szymona Stukłowskiego, Biskupa Pomocniczego Archidiecezji Poznańskiej. Witam reprezentującą Wojewodę Wielkopolski — Panią Anetę Niestrawską, Wicewojewodę Wielkopolski. Witam Wicemarszałka Województwa Wielkopolskiego — Pana Wojciecha Jankowikę. Witam Wiceprzewodniczącego Rady Miasta Poznania — Pana Przemysława Alexandrowicza. Witam reprezentującą Starostę Poznańskiego — Panią Teresę Gromadzińską. Dyrektora Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia. Witam Zastępcę Prezydenta Miasta Poznania — Pana Jędrzeja Solarskiego. Witam Dyrektora Departamentu Oceny Inwestycji w Ministerstwie Zdrowia — Panią Joannę Adasik. Witam Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału NFZ — Panią Agnieszkę Pachciarz. Witam Wiceprezesa Naczelnej Rady Lekarskiej — Pana dr Andrzeja Cisło. Witam Prezesa Wielkopolskiej Izby Lekarskiej — Pana lek. Artura De Rosier.
Witam Wielkopolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego — Pana dra Andrzeja Trybusza, Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego — Pana dr Grzegorza Pakoskiego, Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu — płk Grzegorza Kąnopka. Witam Korpus Dyplomatyczny w tym obecnych: Agentu Konsularnego Stanów Zjednoczonych — Panią Urszulę Dziubę Konsula Honorowego Republiki Austrii — Panią Izabelę Seidl-Kwitkowską oraz Konsula Honorowego Węgier — Pana prof. Witolda Abramowicza.
Witam Rektorów Poznańskich Uczelni: Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza — prof. Andrzeja Leskiego, Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego — prof. Jana Pikula, Prorektora ds. Rozwoju Kadry i Promocji Uniwersytetu Artystycznego — prof. UAP dr hab. Maciejka Kuraka, Prorektora ds. artystycznych, naukowych i kontaktów międzynarodowych Akademii Muzycznej — prof. Janusza Stalmierskiego, Prorektora ds. Nauki Akademii Wychowania Fizycznego — prof. Jana Celichowskiego, reprezentującego Rektora Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej — Prelektora Seminariu: Księdza Pawła Jasina, Księdza Rektora Arcybiskupiego Seminarium Duchownego — Księdza Marcina Głowińskiego. Witam Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych — płk dypl. Piotra Kriese, Prezesą Poznańskiego Oddziału PAN — prof. Marka Świętońskiego, Dyrektora Instytutu Genetyki Człowieka PAN — prof. Michała Wittą, Wiceprezesa Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk — prof. Bogdana Miskowiaka, Dyrektora Centrum Nanobiomedycznego — prof. Stefana Jurge.
Witam serdecznie byłych Rektorów naszej Uczelni — prof. Jacka Wysockiego, prof. Grzegorza Bręborowicza i prof. Janusza Gadzinowskiego.
Witam Kanclerzy i Zastępców Kanclerzy poznańskich uczelni wyższych. Witam również współpracujących z naszą Uczelnią: Prezesa Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej — Panią mgr Alinę Górecką, Dyrektora Wydziału Zdrowia Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego — Pana Damiana Marcinika, Dyrektora Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego — Pana Zbigniewa Terka, Dyrektora Departamentu Edukacji i Nauki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego — Panią Dorotę Kinal, Dyrektora Departamentu Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego — Pana Włodzimierza Mazurkiewicza, Dyrektora Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta — Panią Magdalęń Pietrusiak-Adamską, Wicekierarka oświaty — Panna dra Zbigniewa Talagę, Witam Przewodniczącego Regionalnej Sekcji Służby Zdrowia NSZZ Solidarność Pana Lechosława Namysła. Witam reprezentującego Prezesa Zarządu Organizacji Środowiskowej AZS — Pana Ryrszarda Wyryka — członka Zarządu.
Witam Prezydenta Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego — Pana dra Mariana Króla. Witam serdecznie Dyrektorów Szpitali miasta i regionu, współpracujących z naszą Uczelnią, w tym Dyrektorów Szpitali Klinicznych: Witam obecnych na naszym uroczystości przedstawicieli niepublicznych szkół wyższych, przedstawicieli duchownictwa, zakładów pracy współpracujących z uczelnią, przedstawicieli środowisk gospodarczych oraz przedstawicieli związków zawodowych. Witam przedstawicieli IV władzy — prasy, radia i telewizji.
Witam wszystkich pracowników, w tym pracowników emerytowanych naszej Almae Mater. Szczególnie gorąco witam studentów.
Z okazji rozpoczęcia roku akademickiego napięły się liczne życzenia, za które serdecznie dziękujemy. Przesłali je między innymi: Prezes Rady Ministrów — Pan Mateusz Morawiecki, Dyrektor Departamentu Pielegniarek i Położnych w Ministerstwie Zdrowia — Pani Greta Kanownik, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego — Pan Krzysztof Grabowski, Przewodniczący Sejmiku Województwa Wielkopolskiego — Pan Wiesław Szczepański, Główny Inspektor Sanitarny — Pan Jarosław Pinikas, Komendant 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SP ZOZ w Bydgoszczy — płk Robert Szyca oraz Rektorzy zaprzysiężonych Uniwersytetów Medycznych.
Dostojni Goście
Wysoki Senacie
Drodzy Pracownicy
i Studenci naszego Uniwersytetu
Przemówienie inauguracyjne Rektora zwieńczone uznaniem roku akademickiego za otwarty, to szczególna okazja do podsumowania dokonań minionych 12 miesięcy, tym ciekawszego w tym roku, że związanego z dwoma szczególnymi wydarzeniami, które zdążyliśmy życie naszej Alma Mater — myślę o wspólnych
obchodach 100-lecia Uniwersytetu Poznańskiego oraz reorganizacji Uniwersytetu wynikającej z wymogów nowej Ustawy o Szkolnictwie Wyższym, zwanej Konstytucją dla Nauki czy Ustawą 2.0.
Obchody 100-lecia Uniwersytetu Poznańskiego to czas świętowania rozpozętych zeszłościoraz wspólną inauguracją Roku Akademickiego czterech uczelni wywodzących się z Wschewicz Pia-stowskiej, liczne konferencje, eventy i publikacje oraz kulminacyjne uroczystości w dniu 7 maja odtwarzające dokładnie ten dzień sprzed 100 lat — msza święta w Katedrze Poznańskiej, następnie przemarsz profesorów i studentów ulicami miasta do Auli Uniwersyteckiej, z przy-stankiem na otrzymanie kluczy do bram miasta od Prezydenta Jacka Jaśkowiaka i uroczyste posiedzenie senatów czterech uczelni. Mieszkańcy Poznania jubileusz stulecia Uniwersytetu zapamiętają szczególnie poprzez znakomite występ sławnego włoskiego tenora Andrei Bocellego.
Obchody 100-lecia Uniwersytetu Poznańskiego to także spojrzenie w przeszłość, aby dokonać oceny postaci profesorów, rektorów i dziekanów, którzy osiągnięcia i decyzje, wsparcie wysiłków kolejnych pokoleń społeczności akademickiej stanowiły wkład w dziedzio rozwój naszej Almae Mater. Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu nierozszerzalnie związany był z Uniwersytetem Poznańskim od początków jego powstania. Jestemy dumni, że pierwszym Rektorem tej uczelni był wybitny lekarz profesor Heliodor Święcicki. Zgodnie z wzorami uniwersytetów klasycznych, jakie w swych zamysłach uwzględniał Rektor Święcicki, uczelnia powinna posiadać wydział lekarski i wiąza ta ziściła się już w roku 1920, a więc zaledwie po roku od objęcia przez Heliodora Święcickiego godności Rektora.
Ta determinacja w dążeniu do celu i praca organiczna widoczna jest także dziś. Uniwersytet Medyczny w Poznaniu jest jedną z wiodących uczelni medycznych w Polsce, której dyplom posiada uznaną markę w wielu krajach europejskich, a także w Stanach Zjednoczonych czy Kanadzie. Z dumą mogę powiedzieć, że jesteśmy wśród 12 najlepszych uczelni w Polsce, awansując o 9 pozycji i druga najlepszą wśród uczelni medycznych w rankingu „Perspektywy”, a jednocześnie jedna z trzech uczelni medycznych w naszym kraju posiadających na wszystkich wydziałach wysoką kategorię A. To nie przypadek, a przyjęta przez nas strategia. Od trzech lat zmieniamy naszą Almae Mater pod hasłem „Uniwersytet Medyczny 2.0 Perspektywa na Przyszpiezenie” z woli społeczności naszego Uniwersytetu, a impet tym działaniem nadała Ustawą 2.0. Nic zatem dziwnego, że już w grudniu, jako pierwsza uczelnia publiczna w Polsce wybraliśmy członków Rady Uczelni, nowego ustawowego organu uczelni wyższych. Jego członkowie po raz pierwszy zasiadają na scenie, wraz z Senatem Uczelni. Następnie jako pierwsza uczelnia medyczna i pierwsza uczelnia w Poznaniu uchwaliśmy Statut Uczelni, unikając jalowych sporów, w które pogrążyły się niektóre uczelnie. Statut, którego rozwiązania organizacyjne dają duże szanse na sprawne zarządzanie Uczelnią i jej efektywne funkcjonowanie w nowej rzeczywistości, a jednocześnie zachowują dotychczasową strukturę Uniwersytetu w tych obszarach, gdzie jest to możliwe bez uszczero-bku dla sprawności działania Uczelni. Dlatego jestem przekonany, że nasza Alma Mater jest dobrze przygotowana do stawienia czoła wyzwaniom nadchodzącego roku akademickiego.
Ale uczelnia, która nie inwestuje w swoją infrastrukturę, cofa się. Dlatego w mijaącym roku ukończyliśmy budowę nakładem 57 mln złotych Centrum Symulacji Medycznej, na którego otwarciu był obecny dzisiaj z nami Pan Minister Gadomski. Mogę z dumą powiedzieć, że jest to jedno z najnowocześniejszych tego typu centrów w Europie. Po blisko 70 latach oczekiwała społeczność. Wydziału Farmaceutycznego rozpoczęliśmy w kampusie uniwersyteckim budowę Collegium Pharmaceuticum wraz z Centrum Innowacyjnych Technologii Farmaceutycznych, organizując montaż finansowy na kwotę 106 mln złotych. W dniu wdrożającym innowacyjne techniki wężgowe podjęte inwestycje. Będzie to całkowita skala Polski. Projekt nie tylko zapewniający najwyższe standardy dla prowadzenia dydaktyki, ale przede wszystkim łagodząca działanie nauki z praktyką przemysłu farmaceutycznego. Przypominę, że realizacja tych dwóch projektów, deklarowanych jako priorytetowe zadania władz w tej kadencji, realizowana jest w dużej mierze wysiłkiem naszej Uczelni, która uzyskała kredyt w Europejskim Banku Inwestycyjnym na kwotę 114 mln zł. Uzyskaliśmy też środki dzięki dobrze ocenie kondycji finansowej naszej Uczelni przez międzynarodowych ekspertów, co z kolei było skutkiem podjętych reform, pozwalających od dwóch lat na tworzenie prospektynnego, a nie retrospektywnego budżetu Uczelni. Te działania nazwane w programie tej kadencji „sprawnym i konsekwentnym zarządzaniem finansami Uczelni” umożliwiły nam nie tylko bezpieczne zaplanowanie kredytów na realizację wspomnianych inwestycji, ale i szereg inicjatyw na naukowych i dydaktycznych w ostatnich latach, a także wsparcie planów poprawy bazy Szpitali Klinicznych.
Odwaga profesora Heliodora Święcickiego, pierwszego Rektora Uniwersytetu Poznańskiego, stanowi dla władz Uczelni zarówno wyzwanie, jak i inspirację do podejmowania dalekosądnych decyzji. Widząc potrzeby mieszkańców naszego miasta oraz chcą zapewnić odpowiednie warunki do praktycznego nauczania medycyny, rozpoznamyśmy pracę nad Szpitalem Oddziałem Ratunkowym, którego budowę chcemy zakończyć w 2021 r. Wierzymy, że będzie on stanowił element Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego, na który zostaną przyznane środki z budżetu państwa w ramach Wieloletniego Programu Inwestycyjnego, i tylko w takiej sytuacji budowa Szpitalnego Oddziału Ratunkowego zostanie rozpoczęta.
Tu potrzeba nam olbrzymiej pomocy. Na początku kadencji rzuciliśmy skierowane do polityków i władz Wielkopolski hasło — Wielkopolska, Poznań zasługują na Centralny Zintegrowany Szpital Kliniczny, który posiadałaby lub są w trakcie budowy wszystkie duże miasta o randze Poznania. Promocji idei powstania Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego poświęciliśmy blisko trzy lata.
Jestemy na pewno bliżej niż dalej dnia, gdy ta półmiliardowa inwestycja zostanie wpisana w budżet państwa, mając wszystkie niezbędne dokumenty i warunki do uchwalenia tej inwestycji i słyśąc silne zapewnienia polityków o woli politycznej wpisania jej do budżetu państwa. Mam nadzieję, że związane nie tylko z nadchodzącymi wyborami.
Dzisiejsze słowa Pani Minister każ mi oderwać się na chwilę od treści przygotowanej mowy inauguracyjnej.
Znawni Państwo, w tak doniosłej chwili, proszę pozwolić że przerwę na chwilę wystąpienie inauguracyjne i zaproszę Państwa do obejrzenia szpitala przyszłości, który dzięki zaangażowaniu Pani Minister Jadwigi Emilewicz, staje się teraźniejszością. To wielki moment w historii naszej Uczelni i życiu naszego miasta i regionu.
W oczekiwaniu na ten niezbędny projekt nasze Szpitale Kliniczne rozwijają się infrastrukturalnie w dotychczasowej bazie. Do najistotniejszych sukcesów w minionym roku akademickim zaliczam:
— otwarcie budowy nowych bloków operacyjnych i oddziału kardiochirurgicznego w pediatrycznym Szpitalu Klinicznym im. Karola Jonschera, które weszło w ayście Pana Ministra Slawomira Gadomskiego w sposób symboliczny oddałośmy do użytku;
— rozbudowę obiektu Szpitala Klinicznego „Przemienienia Pańskiego” zlokalizowanego przy ul. Samzarzewskiego, w ramach projektu PROPULMNO, gdzie m.in. stworzono kompleksowy ośrodek leczenia chorych na mukowiscydozę;
— największy w historii Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego remont oddziałów porodowych, bloków operacyjnych i pracowni nałączną kwotę powyżej 43 mln zł;
— zakup wyposażenia dla Ortopedyczno-Rehabilitacyjnego Szpitala Klinicznego ze środków Unii Europejskiej nałączną kwotę 12 mln zł, a także realizację za ponad 19 mln zł projektu rozwoju diagnostyki i rehabilitacji pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym;
— będącą na ukończeniu budowę Oddziału Okulistyki, który wierzę zostanie wkrótce przeniesiony z zabytkowych murów Szpitala przy ul. Długiej do nowoczesnego obiektu przy ul. Samzarzewskiego (tu spoglądam na pana Ministra Slawomira Gadomskiego, wierząc w dofinansowanie końcowego etapu tej inwestycji).
Miniony rok akademicki to dalszy dynamiczny rozwój aktywności naukowej. Zdobylśmy rekordową liczbę projektów naukowych. Prowadzimy obecnie ponad 100 grantów z różnych źródeł finansowania — to dwukrotnie więcej niż jeszcze dwa lata temu. Aktywność Prorektora ds. Nauki profesora Michała Nowickiego i jego zespołu w animowaniu tej aktywności budzi uznanie. To także okres zmian organizacyjnych w nauce. Wczytuj się w Ustawę 2.0, by zdynamizować aktywność naukową wielu pracowników, powołaliśmy trzy Kolegium Nauk, a na ich czele stanęli kanclerze, którzy po raz pierwszy siedzą tu w żelaznych togarach.
Uczelnia to przede wszystkim ludzie. Cieszę mnie, że nowy rok akademicki 2019/2020 rozpoczynamy jeszcze silniej kadrowo przy jednoczesnym podniesieniu wymagań wobec pracowników nauki. W gronie 2409 pracowników mamy 1515 nauczycieli akademickich, wśród
których jest 227 profesorów tytularnych oraz 185 doktorów habilitowanych i 688 doktorów. Te liczby wskazują, że mamy ogromny potencjał ludzki do realizacji wspólnych zadań.
Wyższe wymogi działalności naukowej i dydaktycznej dla kadry akademickiej muszą się wiązać z podwyższeniem ich uposażeń. Od dwóch lat wypłacamy w grudniu tzw. 14-tkę. Rok temu podniesliśmy stawki za godziny dydaktyczne, w tym za kształcenie anglojęzyczne, a w styczniu tego roku uposażenia nauczycieli akademickich o 7%. Analiza finansów Uczelni i podjęte w mijającym roku oszczędności już dziś pozwalają mi zadeklarować dalsze podwyżki w niektórych z tych obszarów.
Kadra akademicka zasługuje na sprawną obsługę administracyjną i myślę, że w wielu aspektach dostrzegamy już znaczną poprawę. Trwa restrukturyzacja administracji wynikająca ze zmian organizacyjnych związanych z Ustawą 2.0 oraz reforma działów finansowych Uczelni pod kierunkiem Pani Dyrektor ds. Finansowych Barbary Maciulowicz. Postępuje również informatyzacja pracy administracji, jeden z priorytetów Uczelni. Za rok większa ilość dokumentów w obiegu zewnętrznym będzie funkcjonowała w wersji elektronicznej. Symbolem docenienia przemian w administracji są wręczone od dwóch lat nagrody „Zorganizowani 2019” dla tej ważnej grupy pracowników naszego Uniwersytetu i rozpoczęty po wakacjach proces podwyżek uposażeń.
Ale nie zapominamy także o rozwoju kadr — po raz pierwszy w historii naszej uczelni realizujemy duży projekt doskonalący wiedzę i umiejętności pracowników akademickich i administracyjnych poprzez różnego rodzaju kursy, szkolenia i studia. Wierz w to, że organizacje tworzą ludzie, a nie tylko budynki i sprzęt.
Szanowni Państwo
Rabindranath Tagore powiedział: „Wiem, że nie tylko życie jest dobrem, ale i śmierć”. Uroczysta Inauguracja roku akademickiego jest okazją by otoczyć pamięcią tych, którzy już dzisiaj nie ma z nami. W minionym roku akademickim odezło się z naszego groma wielu zasłużonych pracowników naszego Uniwersytetu. Byli wśród nich:
— prof. dr hab. med. Laura Wolowicka,
— mgr Aniela Piotrowicz,
— Zofia Matthews,
— prof. dr hab. med. Janusz Skowronek,
— prof. zw. dr hab. n. med. dr h.c. Zbigniew S. Pawłowski,
— prof. dr hab. n. med. Bożena Raszejewa-Wanic,
— płk. dr n. med. Stanisław Góra,
— prof. dr hab. n. med. Mieczysław Wender,
— prof. dr hab. n. med. Janusz Paluszak,
— prof. dr hab. n. med. Krystyna Zawilска,
— Mieczysława Łączkowska.
Proszę Państwa o powstanie i uczczenie pamięci drogich nam zmarłych chwilą ciszy i zadumy.
Dostojni Goście
Panie i Panowie
Naszym bogactwem są także studenci, których mamy obecnie 7260, w tym 908 studiujących w języku angielskim, a reprezentują oni 56 krajów z różnych kontynentów. Nasz Uniwersytet od wielu lat jest otwarty na świat.
W radosnym wyspiewaniu Gaudemus będą brać udział po raz pierwszy studenci nowo przyjęci. Nasza akademicka rodzina powiększyła się dzisiaj o 2199 nowych studentów. Wśród nich jest także 188 studentów rozpoczynających studia w języku angielskim. Przy obecnych trendach spadku liczby studentów w Polsce, nasza Uczelnia znacząco zwiększyła rekrutację, w tym kolejny rok z rzędu zwiększyliśmy nabór na kierunek lekarski, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Ministerstwa Zdrowia.
Gorąco i serdecznie witamy Was w społeczności Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Gratulujemy, bo okazałoście się najlepszy w rywalizacji o indeks naszej uczelni. Wybór naszego Uniwersytetu to bardzo ambitna decyzja, bo choć czekają na Was wysokie wymagania, to ich owocem będzie bardzo dobre przygotowanie do przyszłej karierzy zawodowej. Uczelnia nasza otworzy Wam już w czasie studiów drogę do wymiany studentów z innymi uczelniami w Europie. Warto tu wspomnieć o programie Erasmus, w ramach którego w minionym roku akademickim 73 naszych studentów kontynuowało naukę za granicą, a 48 studentów z innych krajów przyjechało do nas.
Dziżymy także do tego, by w dydaktyce wzrastała rola nowoczesnych form nauczania. Centrum Symulacji Medycznej działa już pełną parą. Obiekt ten stanowi symbol naszej troski o jakość Wszego nauczań, a zajęcia z wykorzystaniem symulacji medycznej wpisały się na stałe do kanonu edukacji klinicznej, uzyskując znakomite oceny wśród studentów. Następny krok to e-learning.
Szczególne zmiany w zakresie dydaktyki dotyczą dokonanej integracji dwóch kierunków lekarskich na naszej Uczelni. To duże wyzwanie logistyczne, za którego przeprowadzenie dziękuję zespołowi pod kierunkiem Prorektora ds. Dydaktyki, profesora Ryszarda Marciniaka i Dieczkana Wydziału Lekarskiego, profesora Jacka Wysockiego, który dziś wygłosi wykład inauguracyjny.
Drodzy Studenci. Studia to nie tylko nauka. Uczelnia da Wam możliwość rozwoju swoich pasji, także sportowych i kulturalnych. W sposób udany przeprowadziliśmy nową formułę funkcjonowania klubu Eskulp, gdzie od roku działa centrum fitness z preferencjami dla studentów i pracowników. Znajdzie się tam też klub spotkań dla naszych studentów.
Życzę Wam, abyście dobrze czuli się w naszym gronie. Pamiętajcie, że jesteście dla nas bardzo ważną częścią naszej społeczności, a Wasze sukcesy są największą radością nauczycieli akademickich. Dobrze wykorzystajcie czas studiów!
W przemówieniu inauguracyjnym kierujemy kilka słów do naszych nowych studentów, którzy podejmują naukę w języku angielskim.
Dear students
Ladies and Gentlemen
I would like to welcome cordially all English speaking students, especially freshmen, who in few minutes will be officially admitted to our University. We are very happy that you came from 29 countries all over the world to Poznań to complete your education. I am sure you will find at our university a perfect conditions for your personal development.
Szanowni Państwo
Z radością przyjmuję obecność wielu osób, które z racji pełnionych funkcji pomagają nam w realizacji naszej misji. U progu kolejnego roku akademickiego chciałbym w imieniu społeczności Uniwersytetu Medycznego złożyć deklarację jak najlepszej współpracy z tym szacownym gronem osób. Słowa te kieruję do Posłów i Senatorów z Wielkopolski, życząc wszystkim obecnym tu kandydatom powodzenia w nadchodzących wyborach, oraz do władz Wielkopolski i Miasta Poznania. Uniwersytet Medyczny nie przychodzi do Państwa z pustymi rękami. Deklarujemy dalsze wysiłki na rzecz rozwoju naszego miasta i regionu, sprowadzając do Wielkopolski najlepszą młodzież, tworząc miejsca pracy i kształcąc fachowców, którzy będą służyć temu Miastu i Regionowi, generując spotkania ekspertów z całego świata, które ożywiają ekonomicznie, intelektualnie i promocyjnie nasze Miasto. Z kolei nasze szpitale kliniczne stanowią ważne ogniwo zarówno w obszarze udzielania wysokospecjalistycznych świadczeń zdrowotnych, jak i działań z zakresu promocji zdrowia (patrzę na panią prezes Pachciorz, z którą współpraca układa się znakomicie). Dlatego dziękuję za dotychczasową pomoc (tym razem patrzę na prezenta Solarskiego, który zainicjował od dwóch lat wsparcie inwestycji naszych szpitali), prosimy o dalszą, ponieważ rozwój i sukcesy Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego to jednocześnie korzyści społeczeństwa i sukcesy władz Poznania i Wielkopolski.
Szanowni Państwo
Antoine de Saint-Exupéry napisał w „Twierdzy”: „Bo smutek rodzi się zawsze z czasu, który upływa, a nie zostawia owocu”.
U progu nowego roku akademickiego życzę wszystkim pracownikom i studentom, aby wspólne wysiłki nadal przyniosły owoc w postaci coraz prężniej rozwijającego się naukowo i dydaktycznie, coraz sprawniejszego, dającego oparcie zawodowe i będącego powodem do dumy Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego. Niech te nasze wysiłki będą źródłem radości ze wspólnych sukcesów, bo wtedy dla naszej Almae Mater ten rok, zgodnie z łacińską formułą, którą wypowiadam za chwilę, „wypadnie dobrze, szczęśliwie i pomyślnie”.
Panie i Panowie
Rok akademicki 2019/2020 w Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu ogłaszam za otwarty.
Quod bonum, felix, faustum fortunatamque sit.
Prof. Andrzej Tykarski
Rector
W Auli UAM, 2 października, odbyła się uroczysta inauguracja roku akademickiego 2019-2020. Uroczystość prowadził JM Rektor, profesor Andrzej Tykarski. Przywitął licznie zgromadzonych gości, w tym: Minister Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Sławomira Gadomskiego, posłów, senatorów, przedstawicieli władz regionu i miasta, zaprzyjaźnionych uczelni, oraz pracowników i studentów naszego Uniwersytetu.
Minister Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz, odczytała list od Premiera Mateusza Morawieckiego. Pani Minister, która jest orędowniczką budowy Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego, zwróciła uwagę na ogromne zaangażowanie władz Uczelni w realizację tej idei. Zapewniła, że znakomicie przygotowany projekt inwestycji zostanie wpisany do wieloletniego inwestycyjnego planu rządowego co zapewni mu rzadwe finansowanie. Oznacza to, że budowa Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego niebawem stanie się faktem. Minister Emilewicz dodała, że w ostatnich tygodniach to nazwisko „Tykarski” najczęściej wyświetlało się w jej telefonie...
Świadczy to o determinacji władz Uczelni, jest ukoronowaniem wysiłków i walki o ten projekt prowadzonych od trzech lat. Wyświetlony film, będący wizualizacją Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego, musiał utwierdzić wszystkich zebranych w przekonaniu, że to spełnienie marzeń o prawdziwym, nowoczesnym uniwersyteckim szpitalu, miejscu ratowania zdrowia i życia tysięcy pacjentów z Poznania i Wielkopolski.
Minister Sławomir Gadomski w swoim wystąpieniu mówił o tym, że kryzys kadrowy w służbie zdrowia jest faktem, dlatego priorytetem rządu jest zwiększenie liczby kształconych lekarzy oraz przedstawicieli innych zawodów medycznych. Swoją rolę ma w tym nasz Uniwersytet — jeden z najlepszych w kraju, podkreślił Minister. Podziękował Rektorowi za zaangażowanie w rozwiązywaniu tych problemów, modelową współpracę i partnerskie relacje. Zadeklarował wsparcie dla przyszłych projektów, w tym 4,5 mln złotych dla Kliniki Okulistycznej, która z ul. Długiej przenosi się na ul. Szamarzewskiego.
Przemówienie inauguracyjne JM Rektora było podsumowaniem minionego roku i przedstawieniem planów na nowy rok akademicki, który będzie przebiegał według wdrożonej już na naszej Uczelni Ustawy o Szkolnictwie Wyższym zwanej w skrócie Ustawą 2.0.
Następnie, jak co roku, odbyła się immatrykulacja studentów. Prorektor ds. Studenckich i Dydaktycznych, profesor Ryszard Marciniak przeprowadził immatrykulację studentów pierwImmatrykulacja studentów pierwszego roku. Ślubowanie, w imieniu wszystkich nowoprzyjętych złożyli ich przedstawiciele, osoby, które w procesie rekrutacyjnym uzyskały najwięcej punktów.
Immatrykulację studentów anglojęzycznych poprowadziła Prorektor ds. Kadr i Współpracy z Zagranicą profesor Ewa Wender-Ożegowska.
Następnie głos zabrала przedstawicielka samorządu studenckiego Martyna Piszczek. W swoim wystąpieniu mówiła o różnych obliczach odpowiedzialności, której będą musieli nauczyć się studenci. Nie pozostaną wobec tego wyzwania sami. Wspierani będą zarówno przez kolegów jak i grono znakomitych nauczycieli. Właśnie nauczycielci co roku studenci nagradzają wyróżnieniami Amicus Studentium i Wykładowca Roku. Dla wykładowców są to bardzo cenne wyróżnienia przynoszące ogromną satysfakcję z pracy ze studentami.
W tym roku wyróżnienie Amicus Studentum otrzymali:
– z Wydziału Lekarskiego (dawny Wydział Lekarski I) – dr n. med Leszek Niepolski,
– z Wydziału Medycznego (dawny Wydział Lekarski II) – lek. dent. Kacper Nijakowski,
– z Wydziału Farmaceutycznego – dr n. farm. Jolanta Dlugaszewska,
– z Wydziału Nauk o Zdrowiu – dr n. o zdr. Magdalena Strugala.
Tytuł Wykładowca Roku otrzymali:
– z Wydziału Lekarskiego (dawny Wydział Lekarski I) — dr hab. n. med. Edyta Mądry,
– z Wydziału Medycznego (dawny Wydział Lekarski II) — prof. dr hab. Maria Iskra,
– z Wydziału Farmaceutycznego — dr n. farm. Tomasz Zaprutko,
– z Wydziału Nauk o Zdrowiu — mgr Mirella Strugarek.
Zgodnie z wieloletnią tradycją w trakcie inauguracji roku akademickiego wręczono uroczyste także inne nagrody. Senat naszej Uczelni przyznał prof. dr hab. Jadwizę Mielcarek Medal Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu za zasługi dla Uczelni. Za wybitne osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze Senat naszej Uczelni przyznał Nagrody im. Władysława Biegańskiego:
– Nagrodę I stopnia otrzymał dr hab. Maciej Cymerys,
Profesor Jadwiga Mielcarek odbiera gratulacje od Prorektora ds. Kadr i Kształcenia Podyplomowego profesorora Zbigniewa Krasińskiego
Profesor Marianna Zając wyróżniona Złotym Laurem Akademickim
Złoty Laur Akademicki dla profesora Tadeusza Hermanna
Złoty Laur Akademicki odbiera profesor Wacław Majewski
Nagrody II stopnia otrzymali prof. dr hab. Maria Borysewicz-Lewicka oraz prof. dr hab. Gerard Nowak.
Senat przyznał również wyróżnienie honorowe Złoty Laur Akademicki Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Najwyższe uczelniane wyróżnienie wręczył JM Rektor profesor Andrzej Tykarski. Otrzymali je:
— prof. dr hab. Marianna Zając,
— prof. dr hab. Tadeusz Hermann,
— prof. dr. hab. Wacław Majewski.
Osobom, które w sposób szczególny wpłynęły na pozytywne zmiany organizacyjne UMP, swoją postawą wykazują duże zaangażowanie, a efekty ich pracy wpływają na rozwój naszej Uczelni, przyznano nagrody Zorganizowani 2019. Nagroda jest wyrazem docenienia starań pracowników działów wspierających działalność naukową i dydaktyczną, tak by tworzyć najlepsze środowisko pracy. Wyróżnienia z rąk JM Rektora Andrzeja Tykarskiego i Dyrektora Generalnego dra Rafała Staszewskiego otrzymali:
— mgr Joanna Krolek-Dziekańska,
— Monika Kowalczyk,
— mgr Przemysław Marzęcki,
— mgr Mirosław Jackowiak,
— mgr inż. Tomasz Białasik.
Podczas inauguracji wręczono także dyplomy doktora habilitowanego.
Wykład inauguracyjny pt.: „Szczepienia — czy już niepotrzebne” wygłosił profesor Jacek Wysocki.
Występ Chóru UMP, który wykonał Mazura z opery Straszny Dwór Stanisława Moniuszki oraz tradycyjne Gaudeamus zakończył uroczystość inauguracji roku akademickiego.
Helena Czechowska
Profesor Antoni Duleba
Godność doktora honoris causa naszego Uniwersytetu, 30 września b.r., odebrał profesor Antoni Duleba. Uroczystość nadania tytułu odbyła się tradycyjnie w Pałacu Działyńskich. Poprowadzili ją Prorektor, profesor Michał Nowicki. Promotorem nadania tego zaszczytnego tytułu był profesor Leszek Pawełczyk z Katedry Ginekologii, Pobożnictwa i Onkologii Ginekologicznej naszego Uniwersytetu. Laudację z okazji nadania tytułu wygłosiła Dziekan Wydziału Lekarskiego I, profesor Ewa Wender-Ożegowska.
Profesor Antoni Duleba urodził się w Krakowie i tam w 1977 roku uzyskał tytuł magistra na Wydziale Biologii i Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Następnie, w 1978 r. wyjechał do Norwegii gdzie rozpoczął studia na wydziale Biochemii Uniwersytetu w Oslo. W 1979 r. przeniósł się do Vancouver w Kanadzie, podejmując pracę jako asystent naukowy w Departamencie Pobożnictwa i Ginekologii na Uniwersytecie Brytyjskiej Columbii w Vancouver, a w 1983 r. rozpoczął studia medyczne na tym Uniwersytecie, które ukończył w 1987 roku uzyskując dyplom lekarza medycyny i następnie tytuł specjalisty z pobożnictwa i ginekologii. Kolejny okres swojego życia Profesor Antoni Duleba związał ze Szkołą Medyczną Uniwersytetu Yale w New Haven, w którym najpierw odbył program specjalizacyjny w zakresie endokrynologii rozrodu a w latach 1999–2007 pracował na stanowisku Associate Professor w Departamencie Pobożnictwa i Ginekologii. Obecnie jest zatrudniony jako Professor w jednej z najbardziej prestiżowej klinik w dziedzinie medycyny rozrodu w USA, w Departamencie Medycyny Rozrodu Uniwersytetu Kalifornia w San Diego, gdzie pełni funkcję kierownika oddziału Endokrynologii Rozrodu i Niepłodności oraz dyrektora programu specjalizacyjnego z zakresu Endokrynologii Rozrodu i Niepłodności.
Prof. Duleba jest światowej sławy specjalistą z zakresu endokrynologii rozrodu oraz technik endoskopowych. Jest wybitnym i cenionym na forum międzynarodowym naukowcem z dziedziny zaburzeń hiperandrogennych u kobiet, w tym przede wszystkim zespołu policystycznych jajników. Wprowadził nowe hipotezy patogenetyczne powstawania tej choroby. Jest pomysłodawcą teorii zapalnej przyczyniającej się do rozwoju PCOS i nowatorskiego leczenia tej choroby poprzez zastosowanie statyn i resveratrolu. Dorobek naukowy Prof. Duleby jest ogromny, a Jego dokonania badawcze miały znaczący wpływ na postępy w lepszym rozpoznaniu przyczyn jak i leczenia kobiet z zespołem policystycznych jajników.
Należy podkreślić że Prof. Antoni Duleba od ponad 30 lat jest nie tylko przyjacielem Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu ale osobą niezwykle aktywnie współpracującą w zakresie działalności naukowej, klinicznej i dydaktycznej z członkami zespołu Kliniki Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu, czego efektem jest 41 wspólnych publikacji w renomowanych czasopismach. Przez kilkanaście lat współpracy wielokrotnie wspólnie z zespołem w/w Kliniki operował pacjentki w Ginekologiczno-Pobożniczym Szpitalu Klinicznym. Wyszkolił całe pokolenie lekarzy w zakresie nowatorskich technik operacyjnych między innymi neurektomii przedkrzyżowej w zespole bólowym miednicy mniejszej oraz zastosowania skalpelu harmonicznego do klinowej resekcji jajników u kobiet z PCOS. Wspólnie z profesorem Leszkim Pawełczykiem, profesorem Robertem Spaczynskim i dr hab. Beatą Banaszewską prowadził projekty naukowe z zakresu patogenezy i leczenia zespołu policystycznych jajników.
Dzięki współpracy z Prof. Antonim Dulebą wielu młodych naukowców z naszej Uczelni mogło prowadzić badania naukowe w USA, które zaowocowały wspólnymi publikacjami i uzyskaniem stopni naukowych.
— Te bliskie kontakty z naszą Uczelnią oraz wkład w jej rozwój naukowy sprawiają, że nasz Uniwersytet oferuje Panu Profesorowi najcenniejsze wyróżnienie jakie postała — mówiła w laudacji profesor Ewa Wender-Ożegowska — żywić nadzieję — dodała — że przyznanie tej godności spowoduje jeszcze bliższe zacieśnienie i rozwój tej współpracy.
Profesor Berthold Koletzko
W Pałacu Działyńskich przy Starym Rynku, 17 września 2019 roku, odbyło się wręczenie Dyplomu doktora honoris causa naszego Uniwersytetu profesorowi Bertholdowi Koletzko z Zakładu Metabolizmu i Żywienia Szpitala Dziecięcego Dr. von Haunera w Monachium — Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium.
Współpraca profesora Bertholda Koletzko z polskimi pediatrami nawiązana przez prof. Jerzego Sochę i rozwinięta przez prof. Piotra Sochę i prof. Dariusza Gruszelda z Centrum Zdrowia Dziecka rozpoczęła się wiele lat temu i miała bezpośrednie przełożenie na działalność naukową polskich gastroenterologów dziecięcych. Prof. Koletzko wspierał i wspiera całe środowisko pediatrii polskiej, w tym pediatrii poznańskiej. Współpracował z profesorami naszej Uczelni Januszem Gadżinowskim, Jackiem Wysockim, Jarosławem Walkowiakiem — promotorem przewodu doktorskiego.
Profesor Berthold Koletzko prowadził projekty, które udokumentowały m.in. tak ważny mechanizm ryzyka rozwoju otyłości jak programowanie żywieniowe i stały się przełomem w naukach żywieniowych. Na nich również opierają się międzynarodowe wytyczne żywienia niemowląt. Jest Profesor jednym z najwybitniejszych naukowców w naukach żywieniowych na świecie.
Senat przyznał godność doktora honoris causa naszego Uniwersytetu profesorowi Bertholdowi Koletzko za ogromny wkład w rozwój naszej pediatrii ale także za stałe wsparcie naukowe. Był profesorem Koletzko w latach 2012–2014 i 2016–2017 był profesorem wizytującym na naszej Uczelni, prowadził wykłady dla studentów. O Jego wybitnych osiągnięciach świadczy Index Hirscha 68 i Impact Faktor – 2369,65. Jest autorem setek artykułów, rozdziałów w książkach oraz 36 książek.
W uroczystości nadania tytułu doktora honoris causa, którą prowadził JM Rektor profesor Andrzej Tykarski wzięli udział przedstawiciele środowiska polskich pediatrów z innych uniwersytetów oraz szpitali dziecięcych, z którymi profesor Koletzko współpracował i współpracuje. Profesorowi Koletzko towarzyszyła rodzina, w tym żona Sybille.
Laudację z okazji nadania tego zaszczytnego wyróżnienia wygłosiła Dziekan Wydziału Lekarskiego I profesor Ewa Wender-Ożegowska. Prorektor, profesor Jarosław Walkowiak, promotor nadania godności doktora honoris causa, przedstawił drogę naukową, osiągnięcia i zasługi Profesora. Podziękował za wszystko w imieniu całej uniwersyteckiej społeczności.
Profesor Piotr Kasprzak
Tytuł doktora honoris causa naszego Uniwersytetu, 24 września b.r. otrzymał profesor Piotr Kasprzak, wybitny chirurg naczyńowy z Uniwersytetu w Ratyzbonie. Uroczystość, która odbyła się w Pałacu Działyńskich, prowadził JM Rektor prof. Andrzej Tykarski. Laudację wygłosił Dziekan Wydziału Lekarskiego II prof. Zbigniew Krasiński a promotorem nadania tytułu doktora honoris causa był profesor Ryszard Staniszewski.
Profesor Piotr Kasprzak urodził się w Łodzi i tam skończył studia medyczne oraz rozpoczął praktykę lekarską. Po wyjeździe do Wiednia na stypendium swoją karierę medyczną związał z uczelniami w Niemczech: najpierw z Uniwersytetem w Erlangen a później w Norymberdze. Od 1995 roku pracuje na oddziale chirurgii naczyńowej Kliniki Chirurgii Ogólnej Uniwersytetu w Ratyzbonie. Główne zainteresowania kliniczne i naukowe prof. Kasprzaka związane są z wewnętrzniczyniowym leczeniem tętniaków aorty piersiowo-brzusznej. Jest on pionierem w stosowaniu stentgraftów fenestrowanych i branchowanych w patologii aorty. Zasługi Profesora dla rozwoju chirurgii wewnętrzniczyniowej są fundamentalne. Mają szczególnie znaczenie dla chirurgów w Polsce a zwłaszcza dla Kliniki Chirurgii Ogólnej i Naczyń naszego Uniwersytetu. Dzięki pomocy i zaangażowaniu Profesora wprowadzono do codziennej praktyki klinicznej nowe techniki endowaskularne w leczeniu pacjentów z tętniakami piersiowo-brzusznymi w wielu ośrodkach w Polsce, tym samym ratując życie tysiącom chorych, którzy do tej pory byli leczeni klasycznie co związane było z dużą śmiertelnością okołoperacyjną.
Profesor Kasprzak wielokrotnie podkreślał i nadal podkreślał swój związek z Polską i naszą Uczelnią. Od lat pomaga środowisku polskich chirurgów naczyńiowych, w tym szczególnie poznanijskich, we wprowadzaniu nowoczesnych technik leczenia tętniaków aorty brzusznej. Wielokrotnie odwiedzał Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, będąc wykładowcą i nauczycielem. W trakcie tych wizyt prowadził zajęcia dla studentów i lekarzy, a co bardzo ważne promował pracowników naszej Uczelni zagranicą.
— Jest obecny w naszej Klinice przy najtrudniejszych implantacjach graftów w tętniakach piersiowo-brzusznych. Jego pomoc i doświadczenie są bezcenne w naszej codziennej pracy — mówił promotor nadania tytułu profesor Ryszard Staniszewski.
Wmurowano akt erekcyjny pod budowę Collegium Pharmaceuticum
Budowa Collegium Pharmaceuticum przez 70 lat pozostawała tylko ideaą. Ale idea staje się właśnie rzeczywistością, ponieważ 1 października odbyła się uroczystość wmurowania aktu erekcyjnego pod budowę Collegium, a jak zapowiadał przedstawiciel wykonawcy – firmy Alstal – na wiosnę przyszłego roku na pierwszym budynku zawiśnie tradycyjna wiecha.
Podczas uroczystości Rektor, profesor Andrzej Tykarski powiedział, że jest to jedna z dwóch strategicznych dla Uczelni inwestycji. Długo nie wszyscy wierzyli, że uda się ją zrealizować. Tymczasem latem rozstrzygnięto przetarg na wykonawcę, którym jest firma Alstal. Na realizację całej inwestycji przewidziano 20 miesięcy. Firma Alstal współpracowała już z sukcesem z naszym Uniwersytetem przy realizacji II etapu Centrum Symulacji Medycznej. Projekt finansowany jest z kredytu Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i z budżetu państwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Właśnie rozpoczęły się prace budowlane i niebawem zobaczymy mury nowego Collegium Pharmaceuticum.
Profesor Lucjusz Zaprutko, Kancelerz Wydziału Nauk Farmaceutycznych, nie kryjąc wruszenia mówił, że środowisko farmaceutyczne czekało na ten dzień 70 lat, że to jest spełnienie marzeń o nowoczesnej bazie dla rozwoju nauk farmaceutycznych na naszym Uniwersytecie, która pozwoli obecnym i przyszłym pokoleniom farmaceutów realizować swoje naukowe pasje. Dlatego do aktu erekcyjnego profesor Lucjusz Zaprutko dołączył symboliczne serce z wygrawerowanym logo Wydziału Farmaceutycznego. W uroczystości uczestniczył Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Sławomir Gadomski, który podkreślił, że ceni sobie wkład naszej Uczelni w kształcenie kadr medycznych a nowe Collegium Pharmaceuticum znacznie to zadanie ułatwi.
Przedstawiciel wykonawcy firmy Alstal, dyrektor Stanisław Świątek mówił, że cieszy się z tego, że to firmie, którą reprezentuje udało się wygrać przetarg i budować tę inwestycję. Na pamiątkę symbolicznego rozpoczęcia budowy wręczył Rektorowi, Kancelerzowi i Ministrowi symboliczne kielnie.
Po odczytaniu aktu erekcyjnego i złożeniu pod nim podpisów nastąpiło jego wmurowanie w przygotowanym fragmencie ściany budynku.
Wizyta Minister Jadwigi Emilewicz
Minister Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz była gościem w Pracowni Medycyny Nuklearnej Kliniki Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych Szpitala Klinicznego im. Heliodora Święcickiego.
Jej obecność związana była z inauguracją pracy nowej gammakamery SPECT-CT, w ramach otwarcia Pracowni Medycyny Nuklearnej.
Z tej okazji 16 września w Bibliotece Oddziału Endokrynologii odbyła się konferencja prasowa Minister Jadwigi Emilewicz. W konferencji wzięli także udział: Rektor Uniwersytetu Medycznego prof. dr hab. Andrzej Tykarski, Dyrektor Szpitala im. Heliodora Święcickiego dr Krystyna Mackiewicz, Kierownik Kliniki Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych prof. dr hab. Marek Ruchala, prof. dr hab. Małgorzata Wierzbicka z Kliniki Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej oraz Tadeusz Dzuba poseł na Sejm RP.
Zakup gammakamery był możliwy dzięki Programowi pt. „Zakup i wymiana aparatury medycznej na potrzeby interdyscyplinarnego Zespołu Klinik Diagnostycznych i Zabiegowych Głowy i Szyi i dostosowanie zaplecza diagnostyczno-leczniczego Szpitala do opieki nad chorymi z nowotworami w obrębie głowy i szyi”, którego beneficjentami są Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej oraz Pracownia Medycyny Nuklearnej.
Oddział Kliniczny Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych jest pierwszym ośrodkiem w Polsce, w którym już ponad 60 lat temu, wprowadzono leczenie schorzeń endokrynologicznych izotopami promieniotwórczymi. Oddział specjalizuje się w diagnostyce i leczeniu wszystkich schorzeń endokrynologicznych ze szczególnym uwzględnieniem chorób przysadki, tarczycy i nadnerczy, w tym również w diagnostyce i leczeniu nowotworów tych gruczołów. W ostatnim czasie, w coraz szerszym zakresie oddział prowadzi diagnostykę i leczenie guzów neuroendokrynnych (m.in. płuc i przewodu pokarmowego) z zastosowaniem najnowocześniejszych metod diagnostycznych i terapeutycznych. Pracownia Medycyny Nuklearnej funkcjonująca w Szpitalu posiada pełne zaplecze do prowadzenia działalności diagnostycznej i leczniczej z wykorzystywaniem otwartych źródeł promieniowania. Ponadto dysponuje wykwalifikowaną kadrą, która jest w stanie zaspokoić potrzeby znacznie szerszego grona osób chorych na nowotwory niż obecnie. Do momentu instalacji nowej gammakamery było to niemożliwe, w związku ze zbyt ograniczoną bazą aparaturową.
Gammakamera SPECT/CT jest niezbędna do diagnostyki wszystkich chorych ze zróżnicowanym rakiem tarczycy, zarówno przed, jak i po leczeniu radiodiołem. Scyntygrafia jest wykorzystywana również do planowania zabiegów limfadenektomii w przypadku przerzutów do węzłów chłonnych. Zabiegi te od lat wykonuje się w ośrodku. Urządzenie to wykorzystywane jest też do oceny chorych z innymi nowotworami głowy i szyi, szczególnie do celów oceny zajęcia układu kostnego oraz do mapowania węzła wartościowego. Gammakamera pozwala na wykrycie choroby we wcześniej jej fazie u jak największej liczby pacjentów, umożliwia skuteczne leczenie, które pozwala na zmniejszenie cierpieńia oraz wydłużenie życia pacjentów.
Pacjenci z rakiem tarczycy stanowią szczególną grupę, ponieważ nie ma żadnego innego nowotworu, w którym konieczne byłoby wykonywanie badań przy użyciu gammakamery u każdego pacjenta i to wielokrotnie.
Konferencja prasowa z Minister Jadwigą Emilewicz była także okazją do poruszenia innych tematów związanych z ochroną zdrowia. Dla naszej Uczelni, jak podkreślał Rektor, profesor Andrzej Tykarski, niezmiennie priorytetem jest rozpoczęcie budowy Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego. Minister Emilewicz stwierdziła, że mocno się zdziwiła, kiedy dowiedziała się, że Poznań, jeden z najsilniejszych ośrodków medycznych w Polsce, jako jedyny nie ma takiego szpitala. Zapewniła, że doliczy wszelkich starań, żeby finansowanie budowy Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego znalazło się w gronie kilkunastu priorytetowych, dużych projektów rządowych i żeby odpowiednie decyzje rządowe w tej sprawie były podjęte jeszcze w tej kadencji.
Lepsza opieka psychiatryczna dla dzieci i młodzieży
29 sierpnia w Szpitalu Klinicznym im. Karola Jonschera odbyła się konferencja prasowa poświęcona sytuacji w opiece psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą w Wielkopolsce.
W konferencji wzięli udział Rektor UMP profesor Andrzej Tykarski, Dyrektor Wielkopolskiego NFZ Agnieszka Pachciarz, Dyrektor Szpitala Klinicznego im. Karola Jonschera dr Paweł Daszkiewicz, Konsultant Wojewódzki ds. Psychiatryi profesor Andrzej Rajewski, profesor Filip Rybakowski. Kierownik Kliniki Psychiatryri Dorosłych, konferencję prowadził Kancelerz, dr Rafał Staszewski.
Jak podkreślił Rektor, profesor Andrzej Tykarski, zwiększenie liczby szpitalnych łóżek dla psychiatrii dzieci i młodzieży na naszym Uniwersytecie ma bardziej aspekt społeczny. Stanowi istotny i konieczny w tym momencie element opieki zdrowotnej.
Choć hospitalizacja młodych pacjentów z problemami psychiatrycznymi jest zawsze ostatecznością to jednak ostatnio liczba takich chorych rośnie w całej Polsce. Dlatego wielkopolski NFZ wraz z naszym Uniwersytetem, chcąc zapewnić tym chorym jak najlepszą opiekę, zwiększy o 50 procent liczbe łóżek psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży. Klinika Psychiatryrii, wykorzystując swój potencjał organizacyjny i naukowy, zostanie powiększona o 20 łóżek szpitalnych. Najmłodsi pacjenci z Wielkopolski, w trudnej sytuacji, będą mieli do dyspozycji 75 miejsc w dwóch placówkach: naszej Klinice i w Szpitalu Psychiatrycznym „Dzieckanka” w Gnieźnie. Wielkopolski oddział NFZ, oprócz dodatkowych łóżek zakontraktował też Izbę Przyjęć dla dzieci i młodzieży wymagających opieki psychiatrycznej, która będzie mieściła się właśnie w Szpitalu Klinicznym im. K. Jonschera.
Jak podkreśliła Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału NFZ Agnieszka Pachciarz to istotna zmiana, która pozwala na całkowite zaspokojenie potrzeb tej grupy chorych. Fundusz na ten cel jeszcze w tym roku przeznaczy 820 tys. złotych i dodatkowo 300 tys. zł na organizację Psychiatrycznej Izyb Przyjęć.
Jak podkreślił profesor Filip Rybakowski dzieci i młodych ludzi, którzy wymagają leczenia szpitalnego na oddziałach psychiatrycznych przybywa w całej Polsce. Wynika to z faktu, że w wieku 14–18 lat ujawniają się różne zaburzenia psychiczne. Im wcześniej zostaną odpowiednio rozpoznane i właściwie leczone tym większa szansa, że młodzi ludzie powrócą do normalnego życia w społeczeństwie.
Profesor Andrzej Rajewski zwrócił uwagę na fakt, że leczenie dzieci i młodzieży wymaga nieco innego podejścia niż leczenie dorosłych. Często potrzeba konsultacji innych specjalistów oraz właściwej psychoterapii i terapii rodzin. Dlatego tylko szpital, uniwersytecka klinika są w stanie zapewnić odpowiednie zaplecze kadowe gwarantujące specjalistyczną pomoc.
Na opiekę psychiatryczną dzieci i młodzieży Wielkopolski Oddział NFZ przeznaczy w tym roku ponad 14 milionów złotych, z których ponad połowa to pieniądze na leczenie szpitalne.
Od początku tego roku do końca lipca na oddział psychiatryczny Szpitala Klinicznego im. K. Jonschera UMP w trybie nagłym przyjęto 566 pacjentów do 18 roku życia. W tym samym okresie 127 takich pacjentów przewiozły zespoły ratownictwa medycznego. Wraz z planowanymi przyjęciami, których było 25, kolejnymi 4 przypadkami przeniesień z innego szpitala oraz jednym przyjęciem przmusowym, Szpital Kliniczny przy ul. Szpitalnej w Poznaniu przyjął od początku roku do końca lipca 723 pacjentów psychiatrycznych do 18 roku życia. Najwięcej, bo 219 z rozpoznaniem: zaburzenia nastroju (afektyny), 149 to przypadki zaburzeń zachowania i emocji, a 132 małych i młodych pacjentów przyjęto z powodu zaburzeń nerwicowych związanych ze stresem i pod postacią somatyczną.
— Jesteśmy wyczuleni na problemy zdrowotne mieszkańców naszego miasta i regionu — powiedział na zakończenie konferencji Rektor, profesor Andrzej Tykarski — po częściowym przekształceniu oddziału dla dorosłych, utworzyliśmy dodatkowy oddział psychiatrii dzieci i młodzieży liczący 20 łóżek. Łącznie, będziemy mogli jednocześnie objąć opieką szpitalną 45 dzieci. Mamy nadzieję, że w dużej mierze rozwiąże to problemy organizacyjne tej dziedziny medycyny w naszym województwie. Pragnę także podkreślić, że poza troską o infrastrukturę, koncentrujemy się na jakości świadczeń. Opiekę nad dziećmi i młodzieżą prowadzi znakomity zespół lekarzy, pielęgniarek, psychologów i terapeutów pod kierunkiem wybitnych ekspertów: dr hab. Agnieszki Słopień i prof. dr hab. Filipa Rybakowskiego.
Helena Czechowska
Jubileusz Profesora Michała Musielaka
W Sali Białej Urzędu Miasta, 13 września odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Szkoleniowa pt. Między historią, bioetyką i medycyną. Wzięli w niej udział naukowcy z całej Polski zaprzyjaźnieni z Katedrą Nauk Społecznych i Humanistycznych naszego Uniwersytetu.
Konferencję prowadzili dr hab. Ewa Baum i dr hab. Adam Czabański. Swoje referaty przedstawili profesorowie: Bożena Plonka-Syroka, Jan Sikora, Wiesław Hładkiewicz i dr hab. Jarosław Barański. W otwarciu Konferencji uczestniczył Jędrzej Solarski Zastępca Prezydenta Poznania, który podkreślił, że dla miasta Poznania, oprócz inwestycji w infrastrukturę zdrowotną, ważne jest też wspieranie nauki.
Powodem zaproszenia tak szacownej reprezentacji naukowców z całej Polski był także jubileusz 70. urodzin profesora Michała Musielaka. Kierownika Katedry Nauk Społecznych i Humanistycznych. Z tej okazji, po zakończeniu Konferencji odbył się benefis przygotowany dla Profesora właśnie z okazji Jego urodzin. Na uroczystość przybyli zaprzyjaźnieni z Profesorem Musielakiem goście oraz licznie reprezentowana rodzina Pana Profesora z Małżonką Reginą i synami z rodzinami.
Benefis, którego tytuł nawiązywał do podróżej pasji Profesora, miał tytuł: „W 80 minut dookoła świata”. Narratorem tej wirtualnej podróży był przyjaciel i wypróbowany kompan dalekich wypraw profesor Ryszard Staniszewski. Razem odwiedzili 5 kontynentów, dotarli w najodleglejsze zakątki świata. Na trasie ich podróży znalazły się: Boliwia, Nowa Zelandia, Mongolia, Kerala w Indiach, Indonezja, Bliski Wschód, Etiopia, Madagaskar, Maroko i Islandia. A to, jak zapowiedział profesor Ryszard Staniszewski, nie jest ich ostatnie słowo. Kolejna wyprawa w planach.
Urodzinowy benefis Profesora Michała Musielaka prowadzili dr hab. Ewa Baum i dr Rafał Staszewski, nadając uroczystości czasami podnosły a niekiedy żartobliwy charakter. Przygotowania do takiego świętowania urodzin Pana Profesora odbywały się od dłuższego czasu w wielkiej tajemnicy i udało się jej dochować. Podkreślał to sam Jubilat, dla którego uroczystość była dużym zaskoczeniem.
Podczas krótkiego filmu, specjalnie przygotowanego na tę okazję, o profesorze mówili współpracownicy i rodzina. Podkreślano szczególne oddanie Profesora Musielaka humanistyce, którą niestrudzenie stara się zarażać kolejne pokolenia lekarzy. Pomaga mu w tym ogromna wiedza ale i koncyliacyjny charakter oraz kultura osobista, która dla wszystkich, którzy znają Profesora jest legendarna.
Podczas uroczystości jubileuszowej Profesor Michał Musielak odebrał wiele życzeń i podziękowań.
W swoim wystąpieniu Rektor, profesor Andrzej Tykarski powiedział czego zazdrości Jubilatowi: pasji podróży i wielu wnuków... Dodał że ta uroczystość jest czysto symboliczna bowiem Senat podjął decyzję o kontynuacji zatrudnienia profesora Michała Musielaka, nie ma więc mowy o pożegnaniu... Jesteś takim przyjacielem, jakiego można sobie wymarzyć — powiedział Rektor.
Dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu profesor Małgorzata Kotwica podkreślała zaangażowanie Jubilata w troskę o rolę humanistyki na studiach medycznych. — W czasach, w których słowo traci znaczenie, ty mu je przywracasz — powiedziała, a na zakończenie przeczytała fraszkę „Na Jubilata”, którą na tę okazję napisali wraz z mężem profesorem Tomaszem Kotwickim.
W imieniu współpracowników przemawiał dr hab. Henryk Lisiaik. Podkreślał umiejętności organizatorskie profesora Michała Musielaka, bez których Katedra Nauk Społecznych i Humanistycznych nie mogłaby się tak prężnie rozwijać. Na pamiątkę wręczył Jubilatowi najnowszą książkę wydaną przez Wydawnictwo Naukowe UMP — 600-stronicowe dzieło zbiorowe pt. „Miedzy historią, bioetyką i medycyną”.
Jubilatowi dziękowała także Dziekan Wydziału Lekarskiego I profesor Ewa Wender-Ożegowska a Prorektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza profesor Bogumiła Kaniewska przekazała list gratulacyjny od Rectora UAM, profesora Macieja Lesickiego.
Muzyczną oprawę benefisu stanowiły występy aktorów Teatru Nowego Anny Mierzwy i Teatru Muzycznego Radosława Elisa.
Wszytskim zebranym, nie kryjąc wzruszenia, dziękował Jubilat podkreślając, że rozmach z jakim przygotowano uroczystość przerósł Jego oczekiwania. — W życiu ważny jest cel, ale także spotkania z ludźmi, którzy inspirują... zawsze spotykam takich na swojej drodze — powiedział Profesor.
Helena Czechowska
Postępy w leczeniu chorób neuroimmunologicznych
W dniach 14–15 czerwca w hotelu Mercure w Poznaniu odbyła się szósta Międzynarodowa Konferencja „Advances in Clinical Neuroimmunology” ACN 2019. W Konferencji wzięli udział neurologodzy z 12 państw. Międzynarodowi eksperci z Europy i USA przedstawili 23 wykłady.
Goci powitał prof. dr hab. Jacek Losy, kierownik Zakładu Neuroimmunologii Klinicznej Katedry Neurologii, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego oraz inicjator cyklu konferencji. Tematyka konferencji dotyczyła postępów jakie dokonały się w ostatnich kilku latach w rozumieniu patogenezy chorób neuroimmunologicznych, ich diagnostyki oraz terapii. W sesji dotyczącej stwardnienia rozsianego prof. Arthur Vandenberg z USA przedstawił rolę immunologicznych mediatorów mogących wpływać na przebieg stwardnienia rozsianego. Prof. Gurumoorthy Krishnamoorththy z Niemiec omówił interesujący temat związany z rołą flory bakteryjnej w immunopatogenezie SM. Prof. Jacek Losy zaprezentował natomiast wykład dotyczący podobieństw oraz różnic między postaciami rzutowo-remisyjną, pierwotnie oraz wtórnie postępującą stwardnienia rozsianego a prof. Amos Korczyn z Izraela zaburzenia poznawcze w SM. Prof. Przemysław Nowacki omówił zagadnienie neurodegeneracji w stwardnieniu rozsianym.
W kolejnych wykładach poświęconych terapii SM prof. Ron Milo z Izraela przedstawił zagadnienie immunologicznej rekonstrukcji przy zastosowaniu wybranych leków stosowanych w SM, a prof. Gianluigi Mancardi z Włoch, prezes Włoskiego Towarzystwa Neurologicznego, swoje osiągnięcia w terapii SM przy pomocy przeszczepu komórek macierzystych szpiku. W kolejnym wykładzie prof. Andrzej Gąbiński omówił diagnostykę oraz terapię postaci postępujących choroby. Prof. Thomas Berger z Austrii wygłosił wykład poświęcony objawom ubocznym związanym z terapią SM i sposobom ich monitorowania. Prof. Dennis Bourdette z USA omówił natomiast wyniki badań nad zastosowaniem kwasu liponowego w terapii SM.
W sesji poświęconej autoimmunologicznym neuropatiom prof. Helman Lehmann z Niemiec omówił postępy w diagnostyce i terapii przewlekłej zapalnej poliradikuloneuropatii (CIDP) a prof. Yusuf Rajabally z Wielkiej Brytanii rzadkie zapalne polineuropatie.
Ponadto w sesjach poświęconych innym schorzeniom neuroimmunologicznym prof. Nils-Erik Gilhus z Norwegii przedstawił wykład poświęcony postępowem w leczeniu miasteni, a prof. Anna Kostera-Pruszczyk badania nad zastosowaniem Efgartigimodu w tej chorobie.
Kolejne wykłady dotyczyły immunopatogenezy poprzecznego zapalenia rdzenia kręgowego (prof. Brian Weinshenker, Klinika Mayo, USA), różnic między SM a NMOSD (neuromyelitis optica spectrum disorders — prof. Robert Weissert z Niemiec), zapalenia naczyn w ośrodkowym układzie nerwowym (prof. Neil Scolding, Wielka Brytania), autoimmunologicznych zapaleń mózgu (prof. Klaus-Peter Wandinger, Niemcy), różnic między SM a ADEM (ostre zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego — prof. Mieczysław Wender.) Prof. Halina Offner z USA omówiła zagadnienie modelu doświadczalnego SM-EAE.
W sesjach sponsorowanych zostały przedstawione zagadnienia dotyczące leczenia SM klądrybina — prof. Jacek Losy, oceny progresji SM w badaniach NMR (dr Mikołaj Pawlak) oraz roli oznaczania biomarkerów w chorobach autoimmunologicznych układu nerwowego — dr Dominik Jäger.
Podczas Konferencji zostało także zaprezentowanych 9 krótkich doniesień z polskich i zagranicznych ośrodków naukowych poświęconych wynikom aktualnie prowadzonych w nich badań. Konferencję rozpoczął krótki koncert na harfę a na zakończenie uczestnicy mieli także możliwość wzięcia udziału w spotkaniu towarzyskim, które zorganizowano w restauracji hotelu Mercure.
Jacek Losy
XXVII Ogólnopolskie Sympozjum Bromatologiczne
Badania nad żywnością, zapoczątkowane w Poznaniu w roku 1920 kiedy to powstał Zakład Badania Środków Spożywczych, jak łatwo policzyć mają stuletnią tradycję. Bromatologia to dziedzina wiedzy obejmująca jakość i bezpieczeństwo żywności ale także ocenę wartości odżywczej żywności oraz jej rolę w profilaktyce i leczeniu chorób dietozależnych.
Temu ostatniemu zagadnieniu poświęcone było XXVII Ogólnopolskie Sympozjum Bromatologiczne, które odbyło się w Poznaniu 27 i 28 czerwca 2019 roku. Wzięli w nim udział nie tylko specjaliści w dziedzinie bromatologii ale także lekarze, dietetycy, technolodzy żywności z całej Polski. Właściwe żywienie człowieka, zarówno w zdrowiu jak i w chorobie, wydaje się być dziś jednym z największych wyzwań cywilizacyjnych. Żarowożno z powodu odkrywanych coraz liczniej korelacji między żywieniem a zdrowiem ale także w związku z niszczącym wpływem upraw, hodowli zwierząt, przemysłu spożywczego na stan naszej planety.
Podczas Sympozjum zaprezentowano szereg wykładów, w których przedstawiono najnowsze wyniki badań naukowych nad niektórymi produktami spożywczymi, dietoterapię w różnych chorobach oraz wnioski dotyczące żywienia różnych grup np. studentów, kobiet z nadmierną masą ciała, dzieci w wieku szkolnym, sportowców etc. Tematyka dwudniowego spotkania była bardzo bogata, a jak mówił profesor Juliusz Przysławski. Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego: „Chcielibyśmy, aby to spotkanie dało nam możliwość jeszcze lepszego wzajemnego poznania się, wymiany doświadczeń naukowych oraz przyczyniło się do rzeczywistej poprawy stanu zdrowia społeczeństwa polskiego”.
Organizatorami Sympozjum była Katedra i Zakład Bromatologii naszego Uniwersytetu. Ogólnopolska Sekcja Bromatologiczna Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, Zespół Higieny Żywności i Żywienia Człowieka oraz Zespół Analityki Żywności Polskiej Akademii Nauk. W uroczystym otwarciu Sympozjum wzięli udział Prorektorzy, profesorowie Edmund Grześkowiak i Jarosław Walkowiak, Dziekan Wydziału Farmaceutycznego profesor Lucjusz Zaprutko i Kanclerz dr Rafał Staszewski.
Profesor Regina Skorupska-Olejcka, Przewodnicząca Komitetu Naukowego
Reprezentacja władz Uczelni
Profesor Juliusz Przysławski
Warsztaty na temat ochrony danych
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu w dniach 04–05 września 2019 r. gościł w swoich progach w Centrum Kongresowo-Dydaktycznym, Inspektorów ochrony danych z uczelni medycznych w Polsce oraz przedstawiciele Działu IT i Centrum Symulacji Medycznej UMP.
Wizyta była związana z warsztatami zorganizowanymi przez Renatę Podlewską — Inspektora Ochrony Danych naszego Uniwersytetu.
Warsztaty miały na celu kontynuację prac nad zapoczątkowanym w 2017 r. przez Konferencję Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych Kodeksem Postępowania dla Uczelni Medycznych w zakresie ochrony danych osobowych.
Wymagania o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych ustanowione w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) zwanego RODO oraz ustawa o ochronie danych osobowych i przepisy sektorsowe, wpłynęły mocno na funkcjonowanie Uniwersytetów Medycznych w obszarze zarządzania danymi osobowymi i bezpieczeństwem informacji. Rozporządzenie wprowadziło nowe prawa dla osób, których dane są przetwarzane, jednym z nich jest prawo do bycia informowanym przez Administratora (Uniwersytet Medyczny) o celu przetwarzania danych, czasie przetwarzania danych, tożsamości i danych kontaktowych Administratora, o przekazywaniu danych do innych podmiotów i podstawach prawnych przetwarzania.
Pomimo ponad roku od wprowadzenia nowych przepisów jednostki publiczne nadal, w tym Uczelnia, mają duże trudności ze spełnieniem wymagań przepisów o ochronie danych osobowych oraz przepisów o bezpieczeństwie informacji, zwłaszcza w obszarze danych szczególnej kategorii czyli m.in.; danych o zdrowiu czy udzielaniem informacji publicznej.
Jednym ze sposobów jakie daje art. 40 RODO na wprowadzenie regulacji w zakresie ochrony danych osobowych są „Kodeksy Postępowania”, mające pomóc we właściwym stosowaniu rozporządzenia RODO z uwzględnieniem specyfiki danej branży lub grupy podmiotów i właśnie Inspektory Ochrony Danych na warsztatach wypracowali kilka rozwiązań, które zostaną zapisane w tworzonym Kodeksie Postępowania.
Do wypracowania pozostało jeszcze wiele kwestii m.in.: w obszarze badań naukowych, badań klinicznych, przechowywanie danych osobowych w skrzynkach mailowych, szyfrowanie załączników z danymi osobowymi przesyłanych drogą mailową, nagrywanie i monitoring egzaminów, przetwarzanie wizerunku pracowników i studentów.
Inspektorzy ochrony danych wyjechali bardzo zadowoleni z warsztatów, poznaлиśmy się osobiste, wymieniliśmy wiedzę i doświadczeniami, wypracowaliśmy rozwiązania i rozstaliśmy się z zaplanowanymi już kolejnymi warsztatami, licząc, że Kodeks Postępowania zostanie opracowany w całości już w najbliższym czasie, a następnie zostanie zatwierdzony przez Urząd Ochrony Danych Osobowych i będzie oficjalnie obowiązującym aktem prawnym.
Wszystkim dziękuję za udział i owocną pracę oraz organizację warsztatów.
Udział w warsztatach wzięli: Maciej Lokaj — UM Łódź, Emilia Minas — UM Białystok, Marcin Aptekorż — UM Katowice, Iwona Pilarska — UM Wrocław, Łukasz Wojdyla — Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego Warszawa, Maciej Karwas — UM Warszawa, Michał Marciński — UM Kraków, Monika Tokarczyk — UM Kraków, Katarzyna Okońska — Collegium Medicum UM Kraków, Katarzyna Żurawicz — UM Lublin, Aneta Talarko — UM Lublin, Piotr Ziemak — Centrum Symulacji Medycznej UM Poznań, Aneta Przygodzka — Centrum Symulacji Medycznej, Piotr Skraburski — Dział IT UM Poznań, Renata Podlewska — UM Poznań.
Renata Podlewska
Inspektor Ochrony Danych UMP
2 czerwca 2019 r. odbyła się uroczystość 65-lecia Studenckiego Towarzystwa Naukowego UMP.
Termin ten nie jest przypadkowy — przypadł na niedzielę zaraz po zakończeniu trzynieowego święta nauki — International Congress of Young Medical Sciences, już po raz dziewiętnasty organizowanego przez Zarząd Towarzystwa.
Jubileusz świętowali członkowie obecnego oraz poprzednich zarządów STN w otoczeniu najbliższych im osób. Wśród nich znaleźli się przedstawiciele władz naszej Uczelni a także Przewodniczący Rady Miasta Poznania Grzegorz Ganowicz, Zastępca Prezydenta Miasta Poznania Jędrzej Solarski, były Prezydent Miasta Kołobrzegu Janusz Gromek oraz przyjaciele z Kołobrzegu, w którym co roku od 50 lat odbywa się Obóz Naukowo-Szkoleniowy STN: m.in. prezes Centrum Zdrowia i Relaksu Verano Anna Rychter i były jego prezes Ryszard Woźniak. Uroczystość odbyła się w Sali Białej Urzędu Miasta, obok popiersia Fryderyka Chopina. Jednym z punktów programu był koncert zespołu jazzowego Jacka Szwaja. Nawiązywał on nie tylko do twórczości jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów, a przede wszystkim najsilniej związanego z naszą Uczelnią Krzysztofa Komeidy-Trześniowskiego. Wyświetlony został film okolicznościowy, na którym Rektorzy, Dziekani oraz Kanzlerz Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu odpowiadają, dlaczego STN nie może odchodzić na emeryturę, a powinno kontynuować swoją działalność. Ponadto, w Panelu Dyskusyjnym pod tytułem „Możliwości, jakie daje STN — wczoraj, dziś i jutro”, podzieliliśmy się refleksjami, wspomnieniami oraz perspektywami na przyszłość Towarzystwa. Uroczystość nie obyła się bez tortu i śpiewania sto lat, jednak to drugie nie z myślą o STN lecz o dwóch Jubileatach — dr. Marku Konkolu oraz Mateuszu Zającu. Studenckiemu Towarzystwu Naukowemu życzymy lat znacznie więcej niż sto!
Paula Ziąjka
Powstaje Centrum Technologicznie Wspomaganej Rehabilitacji
14 czerwca 2019 roku, przy okazji obchodów 50-lecia wykonania zabiegu osteotomii miednicy według Degi oraz z okazji 30-lecia istnienia Kliniki Ortopedii Dziecięcej, odbyła się uroczystość inaugurująca prace modernizacyjne, w wyniku których w Ortopedycko-Rehabilitacyjnym Szpitalu Klinicznym im. W. Degi UM w Poznaniu powstanie Centrum Technologicznie Wspomaganej Rehabilitacji.
Inwestycja współfinansowana jest ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach WRPO 2014–2020 i zostanie zrealizowana w ramach projektu „Upowszechnienie technologicznie wspomaganej diagnostyki funkcjonalnej i rehabilitacji dzieci i młodych dorosłych z mózgowym porażeniem dziecięcym w województwie wielkopolskim” nr RPWP.07.02.02-30-0001/18, którego Szpital jest Beneficjentem.
Uroczystość rozpoczął profesor Marek Jóźwiak — Kierownik Kliniki Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej oraz Kierownik Projektu, wskazując na wagę działań podejmowanych przez Szpital dla pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym. Dzięki decyzji władz wojewódzkich o finansowaniu tego typu działań mamy możliwość zaoferowania bezpłatnej rehabilitacji chorym z mózgowym porażeniem przy wykorzystaniu wirtualnej rzeczywistości, stanowiącej światowe trendy współczesnej medycyny. Realizując projekt umożliwiamy dostępność do tego typu terapii, która na tę chwilę nie jest dostępna w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Następnie dr n. med. Przemysław Daroszewski — Dyrektor Szpitala, przywitał wszystkich zgromadzonych gości i podkreślał, że istotę realizacji projektu dla chorych z terenu całego województwa wielkopolskiego, wyraził nadzieję na kontynuację projektu w kolejnej perspektywie budżetowej funduszy europejskich. Dyrektor Szpitala oficjalnie odczytał treść aktuerekcyjnego i zaprosił do jego wspólnego podpisania, Wojciecha Jankowiaka — Wicemarszałka Województwa Wielkopolskiego; prof. Michała Musielaka — Prorektora ds. Organizacji, Promocji i Współpracy z Regionem Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu oraz prof. Marka Jóźwiaka — Kierownika Projektu.
Aクトerekcyjny został umieszczony wraz z aktualnym na ten dzień wydaniem Glosu Wielkopolskiego w tubie, którą uroczyście złożono w ścianie modernizowanego budynku. Podpisujący akterekcyjny symbolicznie wymurowali cegłę pochodzącą z budowy Szpitala z 1869 roku, w miejscu gdzie umieszczono uroczysty dokument łącząc tym samym pamięć o tradycji z rozwojem Szpitala. Na zakończenie tego wydarzenia Dyrektor Szpitala przekazał na ręce podpisujących Akt, pamiątkowe kielnie.
Następnie zaproszeni Goście udali się do Sali wykładowej im. Tomaszewskiej, gdzie okolicznościowe wykłady wygłosili: prof. dr hab. n. med. Maciej Głowacki — lekarz Oddziału Urazowo-Ortopedycznego Dziecięcego I, dr Magdalena Dziurda — lekarz Oddziału Urazowo-Ortopedycznego Dziecięcego I oraz dr n. med. Przemysław Daroszewski — Dyrektor Szpitala. Na podsumowanie wydarzenia głos zabrali goście, m.in. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych — Marlena Malag, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego — Wojciech Jankowiak, Starosta Powiatu Poznańskiego — Jan Grabkowski.
Wspomnienie
Dr n. med. Paweł Posadzy (1951–2019)
Żegnamy Cię Pawle z wyrazami należnego szacunku
Urodził się 24 lutego 1951 roku w Poznaniu. Pomimo wychowania w rodzinie lekarskiej, jako 18-latek postanowił po zdaniu matury, zgodnie ze swymi uzdolnieniami podjąć studia na kierunku matematyka na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W trakcie nauki uznał jednak, iż to zajęcie jest dla niego zbyt łatwe oraz nudne. Po latach wielokrotnie powtarzał, że decyzję o studiowaniu medycyny podjął dla tego, że spotkał się z kolegami studiującymi na Akademii Medycznej, a oni opowiadały o ciekawych zajęciach i wydarzeniach.
Zaliczył I rok matematyki, zdał egzamin wstępny na studia w Akademii Medycznej i tak w roku 1970 został studentem Wydziału Lekarskiego. Studia ukończył w 1976 roku.
Po odbyciu stażu rozpoczął pracę w Katedrze i Zakładzie Anatomii Prawidłowej w charakterze asystenta u prof. Witolda Woźniaka. Równolegle w ramach wolontariatu podjął specjalizację z ortopedii u prof. Alfonsa Sengera w Klinice Ortopedii. Już wtedy podjął decyzję — zwyciężyła ortopedia! Po trzech latach asystentury w Katedrze Anatomii, definitywnie zapadła decyzja — wybrał ortopedię. Tam przeszedł na etat PSK.
Pani prof. Małgorzata Bruska, Kierownik Katedry i Zakładu Anatomii, z sympatią wspomina owe, trzy lata wspólnej pracy: Paweł, mój kolega z roku, był osobą niezwykle wesołą, towarzyską i uczynną. Szkoda, że nie został z nami.
Swą pracę zawodową związał z Kliniką Ortopedii Dziecięcej u prof. Alfonsa Sengera. To tam zaliczył specjalizację, obronił doktorat oraz pracował, aż do przejścia na emeryturę. Tuż przed emeryturą został Kierownikiem Poradni w Ortopedyczno-Rehabilitacyjnym Szpitalu Klinicznym im. Wiktora Dęgi. Jako emeryt pracował nadal w poradni w ramach godzin zleconych.
Doktor Posadzy był postacią wyjątkową. Zarówno w pracy zawodowej, jak i w życiu prywatnym. Wszystkich traktował równo, w myśl swojego ulubionego powiedzenia „z należnym wyrazem szacunku”.
Dr Paweł Posadzy — społeczny lekarz obozów sportowo-szkoleniowych AM Obozy o charakterze sportowo-rekreacyjnym z elementami szkolenia z zakresu fizjologii wysiłku fizycznego corocznie były organizowane we wrześniu przez Studium Wychowania Fizycznego i Sportu na terenie Ośrodka Szkoleniowego PTTK w Sierakowie. W obozach uczestniczyło 100 studentów. Dr Posadzy był oddelegowany do pracy na zasadzie wolontariatu. Wolne chwile poświęcał na tenisa, wieczorami zaś odbywały się pamiętne, codzienne mecze koszykówki: kadra przeciwko uczestcze koszykówki władz Uczelni. Doktor Posadzy z powodzeniem reprezentował naszą Akademię. Wystąpił także w pamiętnym meczu koszykówki połączonych reprezentacji Akademii Medycznej i Uniwersytetu im. A. Mickiewicza a pozańskimi VIP-ami, a było to w roku 2000. Choć wynik nie był najważniejszy, wygrali akademicy. Pod koniec lat 90-tych dużo wolnego czasu przeznaczył na turystykę żeglarską. Po uzyskaniu stopnia żeglarza, corocznie (czasem nawet dwa razy w roku) żeglował wraz z rodziną po mazurskich jeziorach.
Paweł uwielbiał turystykę, zarówno tę krajową, jak i zagraniczne wojazże. Profesor Jacek Kruczyński wspomina: w roku 1992 wraz z Pawłem byliśmy oddelegowani na Stypendium Naukowe w Indonezji. Przy okazji zaś zwiedziliśmy turystycznie cały kraj (Indonezję) i kilka sąsiednich krajów. Przez następnych wiele lat Paweł wraz ze swymi przyjaciółmi m.in.: profesorami: Jackiem Kruczyńskim, Wiesławem Hędzelkiem, Ryszardem Staniszewskim i Michałem Musielakiem odwiedzili turystycznie Afrykę, Amerykę Północną i Południową.
Paweł — prywatnie
Z Pawłem poznałmy się, na obozie AM w Bukowinie Tatrzańskiej. On był studentem i jeździł na nartach, ja zaś przygotowywałem piłkarzy ręcznych do Mistrzostw Polski. Od tego czasu nasza znajomość, a może nawet przyjaźń, trwała aż do końca.
Warto jednak zaznaczyć, iż Paweł swój czas wolny od pracy, sportu i turystyki poświęcał rodzinie. Jego żona Kasia, dzieci: Magda, Paweł i Agata mogą być dumni ze swego męża oraz taty. Miał wielu przyjaciół, jeszcze więcej kolegów. Człowiek bezproblemowy, otwarty na wszystkich, życzliwy, uczynny dla każdego — bez wyjątku. Uśmiechnięty, typowy optymistą życiowy, człowiek nie malostkowy, „przyjaciel wszystkich”.
Zmarł niespodziewanie 20 marca 2019 roku w miejscu pracy. Godnie, z należnymi wyrazami szacunku, pożegnaliśmy śp. dra Pawła Posadzego na Górczyńskim Cmentarzu.
Żegnało Go bardzo wielu, bo On na to zasłużywał.
Zapisał się trwale w historii naszej Alma Mater, akademickiego sportu i w naszej pamięci.
Andrzej Deckert
Stopnie naukowe
Doktoraty
Wydział Lekarski I Rada Wydziału Lekarskiego I nadała stopień naukowy doktora nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne. Otrzymali go:
– lek. Agnieszka Horal, pr. dr. nt.: Proteomiczno-metaboliczna strategia poszukiwania metod wczesnej diagnostyki raka jajnika z wykorzystaniem spektrometrii masowej; promotor: prof. dr hab. Ewa Nowak-Markwitz;
– lek. Natalia Ignaszak-Kaus, pr. dr. nt.: Ocena zależności występowania nudności, wymiotów oraz bólu pooperacyjnego po laparoskopii i histeroskopii ginekologicznej od stężeń estradiolu, progesteronu, serotoniny oraz polimorfizmu genów ich receptorów; promotor: prof. dr hab. Piotr Jedrzejczak;
– mgr Marta Lewandowska-Umyszkiewicz, pr. dr nt.: Niedożywienie i jego ryzyko u osób starszych: znaczenie interwencji żywieniowej; promotor: prof. dr hab. Katarzyna Wieczorowska-Tobis;
– lek. Karolina Matuszewska, pr. dr. nt.: Aberracje chromosomalne i rearanżacje genomowe u zarodka i płodu jako przyczyna utraty ciąży-badania metodą QF-PCR i mikromacierzy CGH; promotor: prof. dr hab. Anna Latos-Bieleńska;
– mgr biotechn. Beata Narożna, pr. dr nt.: Analiza roli ekspresji mikroRNA w procesie naprawy uszkodzonego nabłonka oddechowego na modelu in vitro; promotor: dr hab. Aleksandra Szczepankiewicz.
Rada Wydziału Nauk o Zdrowiu nadała stopień naukowy doktora:
1. W dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki o zdrowiu:
– mgr Piotr Iwachow, pr. dr. nt.: Ocena wpływu wybranych parametrów klinicznych oraz proceduralnych na ryzyko radiologiczne zabiegu angioplastyki wieńcowej; promotor: dr hab. n. med. Artur Baszko;
2. W dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki medyczne:
– lek. Michał Chalcarz, pr. dr. nt.: Ocena poziomu endogennego selenu w wybranych chorobach dolnego odcinka przewodu pokarmowego; promotor: prof. dr hab. Piotr Krokowicz;
– lek. Paulina Banach, pr. dr. nt.: Strategie proteomiczne w diagnostyce rozrostów i nowotworów trofoblastu; promotor: prof. dr hab. Ewa Nowak-Markwitz;
Rada Wydziału Farmaceutycznego nadała stopień naukowy:
1. Doktora nauk farmaceutycznych:
– mgr inż. Dorocie Kamińskiej, pr. dr. nt.: Charakterystyka czynników zjadliwości związanych z adhezją oraz tworzeniem biofilmu u szczepów Streptococcus agalactiae; promotor: prof. dr hab. Marzena Gajęcka;
– mgr farm. Ewelinnie Korczowskiej, pr. dr. nt.: Ocena skażenia środowiska pracowniczych na funkcję śródbłonka naczyń tętnicznych oraz profil kardiometaboliczny u otłych chorych;
– dr n. med. Łukasz Szyllberg na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Wpływ czynników zapalnych na szlaki nowotworzenia w jelcie grubym;
2. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne:
– dr n. med. Anna Bartochowska na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Możliwości leczenia ratującego u chorych z nieeręcznymi nowotworami głowy i szyi;
– dr n. med. Alicja Kalinowska-Lyszczarz na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Charakterystyka wybranych parametrów immunologicznych, neuroobrazowych oraz neuropsychologicznych w chorobach autoimmunologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem stwardnienia rozsianego i tocznia rumieniowatego układowego;
– dr n. med. Irena Wojsyk-Banaszak na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — monografia nt.: Czynniki predykcjyne wystąpienia zaostreń choroby okrzeszlowo-plucnej u dzieci chorych na mukowiscydozę;
3. Stopień naukowy doktora nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne:
– lek. Agnieszka Horal, pr. dr. nt.: Proteomiczno-metaboliczna strategia poszukiwania metod wczesnej diagnostyki raka jajnika z wykorzystaniem spektrometrii masowej; promotor: prof. dr hab. Ewa Nowak-Markwitz;
– lek. Natalia Ignaszak-Kaus, pr. dr. nt.: Ocena zależności występowania nudności, wymiotów oraz bólu pooperacyjnego po laparoskopii i histeroskopii ginekologicznej od stężeń estradiolu, progesteronu, serotoniny oraz polimorfizmu genów ich receptorów; promotor: prof. dr hab. Piotr Jedrzejczak;
– mgr Marta Lewandowska-Umyszkiewicz, pr. dr nt.: Niedożywienie i jego ryzyko u osób starszych: znaczenie interwencji żywieniowej; promotor: prof. dr hab. Katarzyna Wieczorowska-Tobis;
– lek. Karolina Matuszewska, pr. dr. nt.: Aberracje chromosomalne i rearanżacje genomowe u zarodka i płodu jako przyczyna utraty ciąży-badania metodą QF-PCR i mikromacierzy CGH; promotor: prof. dr hab. Anna Latos-Bieleńska;
– mgr biotechn. Beata Narożna, pr. dr nt.: Analiza roli ekspresji mikroRNA w procesie naprawy uszkodzonego nabłonka oddechowego na modelu in vitro; promotor: dr hab. Aleksandra Szczepankiewicz.
Habilitacje
Wydział Lekarski I
Rada Wydziału Lekarskiego I nadała:
1. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne, otrzymali go:
– dr n. przyr. Michał Mielcarek na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Terapia genowa przy użyciu palców cynkowych w patologii mięśni szkieletowych w chorobie Huntingtona;
– dr n. med. Monika Szulińska na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Wpływ wybranych interwencji niefarmakologicznych na funkcję śródbłonka naczyń tętnicznych oraz profil kardiometaboliczny u otłych chorych;
– dr n. med. Łukasz Szyllberg na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Wpływ czynników zapalnych na szlaki nowotworzenia w jelcie grubym;
2. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne:
– dr n. med. Anna Bartochowska na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Możliwości leczenia ratującego u chorych z nieeręcznymi nowotworami głowy i szyi;
– dr n. med. Alicja Kalinowska-Lyszczarz na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Charakterystyka wybranych parametrów immunologicznych, neuroobrazowych oraz neuropsychologicznych w chorobach autoimmunologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem stwardnienia rozsianego i tocznia rumieniowatego układowego;
– dr n. med. Irena Wojsyk-Banaszak na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionego osiągnięcia naukowego — cyklu publikacji nt.: Czynniki predykcjyne wystąpienia zaostreń choroby okrzeszlowo-plucnej u dzieci chorych na mukowiscydozę;
3. Stopień naukowy doktora nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne:
– lek. Agnieszka Horal, pr. dr. nt.: Proteomiczno-metaboliczna strategia poszukiwania metod wczesnej diagnostyki raka jajnika z wykorzystaniem spektrometrii masowej; promotor: prof. dr hab. Ewa Nowak-Markwitz;
– lek. Natalia Ignaszak-Kaus, pr. dr. nt.: Ocena zależności występowania nudności, wymiotów oraz bólu pooperacyjnego po laparoskopii i histeroskopii ginekologicznej od stężeń estradiolu, progesteronu, serotoniny oraz polimorfizmu genów ich receptorów; promotor: prof. dr hab. Piotr Jedrzejczak;
– mgr Marta Lewandowska-Umyszkiewicz, pr. dr nt.: Niedożywienie i jego ryzyko u osób starszych: znaczenie interwencji żywieniowej; promotor: prof. dr hab. Katarzyna Wieczorowska-Tobis;
– lek. Karolina Matuszewska, pr. dr. nt.: Aberracje chromosomalne i rearanżacje genomowe u zarodka i płodu jako przyczyna utraty ciąży-badania metodą QF-PCR i mikromacierzy CGH; promotor: prof. dr hab. Anna Latos-Bieleńska;
– mgr biotechn. Beata Narożna, pr. dr nt.: Analiza roli ekspresji mikroRNA w procesie naprawy uszkodzonego nabłonka oddechowego na modelu in vitro; promotor: dr hab. Aleksandra Szczepankiewicz.
Wydział Lekarski II
Rada Wydziału Lekarskiego II nadała stopnie doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne następującym osobom:
– dr n. farm. Hannie Tomczak, adiunktowi Katedry i Zakładu Genetyki i Mikrobiologii Farmaceutycznej naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie monografii pt.: „Przeszczepy mikrobioty jelitowej z wykorzystaniem nowej metody przygotowania materiału od dawcy-alternatywy dla nieskutecznej antybiotykoterapii”;
– dr n. med. Maciejowi Bura, adiunktowi Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych, Hepatologii i Nabytej Niedoborów Odporności naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Zagadnienia związane z zakażeniami wirusem zapalenia wątroby typu A (HAV) na terenie Wielkopolski w XXI wieku”;
– dr n. med. Agacie Szpera-Goździewicz, adiunkt Kliniki Perinatalnej i Ginekologii naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Rola śródbłonka w etiopatogenezie wewnątrzmamicznego ograniczenia wzrostania płodu oraz nadciśnienia tętniczego w ciąży”;
– dr n. med. Jarosławowi Hiczkwiczowi, ordynatorowi Oddziału Kardiologii Wielospecjalistycznego Szpitala SP ZOZ w Nowej Soli. Habilitacja na podstawie monografii pt.: „Analiza wybranych czynników wpływających na kolejne interwencje wieńcowe u pacjentów z chorobą niedokrwieniową serca. Doświadczenia Oddziału Kardiologicznego Wielospecjalistycznego Szpitala SP ZOZ w Nowej Soli”;
– dr n. med. Iwonne Krelki-Każmierczak, starszym wykładowcy Katedry i Kliniki Gastroenterologii, Dietetyki i Chorób Wewnętrznych naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Udział wybranych cytokin i genów warunkujących osteoporozę w niewsiołowych chorobach zapalnych jelit”;
– dr n. med. Karolinie Sterzyńskiej, adiunktowi z Katedry i Zakładu Histologii i Embriologii naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Ekspresja wybranych genów i kodowanych przez nie białek w liniach komórkowych raka jajnika opornych na paklitaksel i topotekan”;
– dr n. med. Nadii Sawickiej-Gutaj, adiunktka z Katedry i Kliniki Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Ocenianakości życia i analiza wybranych markerów w optymalizacji terapii pacjentów z łagodnymi chorobami tarczyczny”;
– dr n. med. Marii Skibińskiej z Zakładu Genetyki w Psychiatrii Katedry Psychiatrii naszej Uczelni. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Badanie korelacji steżenia czynników neurotroficznych w surowicy krwi z obrazem klinicznym i parametrami metabolicznymi w schizofrenii i zaburzeniach afektywnych”;
– dr n. wet. Anity Mikołajczyk, adiunkt Katedry Zdrowia Publicznego Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Habilitacja na podstawie cyklu publikacji pt.: „Wpływ lipopolisacharydów (LPS) palezczek Salmonella stosowanych w niskich dawkach na wybrane komórki i substancje biologicznie aktywne układu nerwowego, immunologicznego i endokrynnego”.
Rada Wydziału Farmaceutycznego nadała stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki farmaceutyczne:
– dr n. farm. Małgorzacie Geszke-Moritz, adiunktowi w Katedrze i Zakładzie Chemii Farmaceutycznej UMP. Tytuł osiągnięcia naukowego: „Biomedyczne zastosowania wybranych materiałów nanostrukturalnych”.
OSTATNIO WYDANE
„100-lecie Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu” pod redakcją Ewy Wender-Ożegowskiej i Anity Magowskiej
Dni Adaptacyjne
Grupę ponad 200 studentów z ok. 30 krajów — głównie z Tajwanu, USA, Kanady, Indii, Norwegii, Wielkiej Brytanii, Tajlandii oraz Libanu, którzy będą na naszej Uczelni studiować w języku angielskim medycyne i stomatologię, powitaliśmy podczas dorocznych Dni Adaptacyjnych (Orientation Days) odbywających się od 28 sierpnia do 1 września na kampusie Uczelni.
W trakcie Orientation Days odbywa się szereg wydarzeń, których nadrzędnym celem jest, z jednej strony przekazanie nowo przyjętym studentom jak największej ilości przydatnych informacji dotyczących ich pobytu i działalności Uczelni, oraz zapewnienie im, już od pierwszych dni, poczucia bezpieczeństwa w kampusie i w mieście.
W trakcie oficjalnego spotkania, które odbyło się w CKD 29 sierpnia, studentów przywitała Dyrektor Centrum Nauzucania w Języku Angielskim, prof. dr hab. n. med. Katarzyna Ziemnicka, oraz przedstawiciele organizacji studenckich zrzeszających studentów kształcących się w języku angielskim w naszej Uczelni, działających w ramach EPSU (English Programs’ Student) oraz CRC (Class Representative Council). Obecni byli także reprezentanci służby dyplomatycznej w Polsce: Dorota Blicharz — pracownik konsularny Ambasady Kanady i Lika Liu — reprezentująca Wydział Edukacji Biura Ekonomicznego i Kulturalnego Tajpej. Przemówienie dla nowo przyjętych studentów wygłosili absolwenci programów medycyny w języku angielskim: Sadhana Dharmapuri, M.D. (absolwentka z roku 2003, obecnie Assistant Professor of Pediatrics, Medical College of Wisconsin, Milwaukee), oraz Adam Studniarek, M.D. (absolwent z roku 2014, obecnie Colorectal Research Fellow na University of Illinois w Chicago oraz aktywny działacz Polish American Medical Community w Chicago).
Obecni byli również dziekani poszczególnych wydziałów, przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego, Urzędu Miasta i Kancelerz Uczelni. W części informacyjnej udział wzięli przedstawiciele Narodowego Funduszu Zdrowia, Urzędu Wojewódzkiego oraz Urzędu Miasta. Podczas tak zwanych „Open Hours” nowi studenci mieli możliwość bezpośredniej rozmowy z ww. gośćmi, przedstawicielami władz Uczelni, koordynatorami kursów, psychologiem oraz reprezentantami organizacji studenckich.
W kolejne dni studenci starszych lat z pomocą administracji Uczelni organizują dla swoich młodszych kolegów prezentacje tzw. peer to peer z częścią dotyczącą opieki psychologicznej i przeciwdziałaniu bullyngowi i molestowaniu, jak również campus & city tour (oprowadzenie po kampusie i mieście), wyprzedaż podręczników i wieczorną imprezę integracyjną. ■ kż
Sarah Jasmin Torjesen. Program DDS
Dorota Blicharz, reprezentująca Ambasadę Kanady | bd9126f7-5dc1-418e-94da-6cf04892baea | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/pol_Latn/train | finepdfs | pol_Latn | 86,217 |
ЗАПОВЕД № РД-03-02/05.01.2018г.
За класиране на участниците и определяне на изпълнителя на обществена поръчка „Доставка на хранителни продукти за нуждите на „Специализирана болница за реабилитация -Котел” ЕООД, открита със Заповед №РД-12-126/07.12.2017г. по решение на управителя на „СБР-Котел”ЕООД
НАРЕЖДАМ
I. УТВЪРЖДАВАМ класирането отразено в Протокол №1/28.12. 2017 г., от заседание на комисия, назначена със Заповед № РД-03-132/ 28. 12. 2017 г. на управителя на СБР-Котел ЕООД за отваряне и разглеждане на представени оферти по процедура по ЗОП, с предмет „Доставка на хранителни продукти за нуждите на „Специализирана болница за реабилитация -Котел”ЕООД, по пет обособени позиции:
Обособена позиция № 1: Доставка на мляко, млечни продукти;
Обособена позиция № 2: Доставка на хляб и хлебни изделия;
Обособена позиция № 3: Доставка на пресни плодове и зеленчуци;
Обособена позиция № 4: Доставка на месо, месни продукти и риба;
Обособена позиция № 5: Доставка на пакетирани стоки,
както следва:
1. Обособена позиция № 1 – на първо място е фирма „Джонс Къмпани” ЕООД с цена 9796.92 лева без ДДС. Фирмата се определя за изпълнител по Обособена позиция № 1.
2. Обособена позиция № 2 – на първо място е фирма „Хлебозавод Хаджи Димитър” ООД с цена 8037.50 лева без ДДС. Фирмата се определя за изпълнител по Обособена позиция № 2.
3. Обособена позиция № 3 – на първо място е фирма „Надежда 2000” ЕООД с цена 6858.50 лв без ДДС. Фирмата се определя за изпълнител по Обособена позиция № 3.
4. Обособена позиция № 4 – на първо място е фирма „Джонс Къмпани” ЕООД с цена 8340.72 лв лева без ДДС; Фирмата се определя за изпълнител по Обособена позиция № 4.
5. Обособена позиция № 5 – на първо място е фирма „Джонс къмпани” ЕООД с цена 15481.98 лева без ДДС. Фирмата се определя за изпълнител по Обособена позиция № 5.
II. Настоящото решение да се изпрати в тридневен срок до участниците в процедурата и да се публикува на интернет – страницата на лечебното заведение
III. Служител ОСДВОЧР да уведоми писмено или по електронната поща печелившите участници за резултата от конкурса и да организира подписването на договорите.
Възложител/п/
Управител на СБР-Котел ЕООД Д-р Цветан Влахов | <urn:uuid:b6c04bae-9408-4889-b40e-8b14ff0db40a> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/bul_Cyrl/train | finepdfs | bul_Cyrl | 2,187 |
Etäpalvelu Helmen asiakas- ja sidosryhmärekisterin tietosuojaseloste
Rekisterinpitäjällä on tietosuoja-asetuksen mukaan velvollisuus informoida selkeällä tavalla rekisteröityjä. Tämä seloste täyttää informointivelvoitteen.
1. Rekisterinpitäjä
Etäpalvelu Helmi Oy
Yhteystiedot: Katriinaperintie 2 B 6 03100 Nummela
Yhteystiedot rekisteriä koskevissa asioissa
Etäpalvelu Helmi Oy Katriinaperintie 2 B 6 03100 Nummela 040 960 5266 email@example.com
2. Rekisteröidyt
Asiakasrekisteri
− Asiakkaat
− Verkkopalveluiden käyttäjät
Sidosryhmärekisteri
− Yhteistyökumppanit
− Prospektit
3. Henkilötietojen käyttötarkoitus
Asiakasrekisteriä käytetään asiakassuhteen ylläpitoon. Sidosryhmärekisteriä kootaan ja ylläpidetään myynti- ja markkinointitarkoituksiin. Sidosrekisteriin henkilötietoja kerätään ja päivitetään säännöllisesti ja vanhentuneet yhteystiedot poistetaan päivityksen yhteydessä.
Henkilötietojen käsittelyn ja rekisterin käyttötarkoitus
Henkilötietoja käsitellään vain ennalta määriteltyihin tarkoituksiin, jotka ovat seuraavat:
Asiakasrekisteri
* Asiakassuhteen hoitaminen
* Asiakasviestintä ja tiedottaminen
* Palveluista, tapahtumista ja tuotteista kertominen
* Sopimuksiin ja laskutuksiin liittyvät asiat
Sidosryhmärekisteri
* Palveluista, tapahtumista ja tuotteista kertominen
* Sidosryhmäviestintä
* Suoramarkkinointi
4. Rekisteriin tallennettavat henkilötiedot
Asiakasrekisteri
Asiakasorganisaatio, yhteyshenkilön nimi, osoite, puhelinnumero, sähköpostiosoite, laskutusosoite, tilaushistoria, käyttäjätunnus ja voimassaolevat palvelut hintoineen. Tarvittaessa kerättäviä tietoja ovat muut sopimusten täytäntöönpanoon vaadittavat tiedot sekä muistiot tapaamisista.
Sidosryhmärekisteri
Organisaation nimi, yhteyshenkilön nimi, titteli, sähköpostiosoite ja puhelinnumero.
5. Rekisteröidyn oikeudet
Rekisteröidyllä on seuraavat oikeudet, joiden käyttämistä koskevat pyynnöt tulee tehdä osoitteeseen firstname.lastname@example.org
Tarkastusoikeus
Rekisteröity voi tarkistaa tallentamamme henkilötiedot.
Oikeus tietojen oikaisemiseen
Rekisteröity voi pyytää oikaisemaan häntä koskevat virheelliset tai puutteelliset tiedot.
Vastustamisoikeus
Rekisteröity voi vastustaa henkilötietojen käsittelyä, mikäli kokee, että henkilötietoja on käsitelty lainvastaisesti.
Suoramarkkinointikielto
Rekisteröidyllä on oikeus kieltää tietojen käyttäminen suoramarkkinointiin.
Poisto-oikeus
Rekisteröidyllä on oikeus pyytää tietojen poistamista, jos tietojen käsittely ei ole tarpeen. Käsittelemme poistopyynnön, jonka jälkeen joko poistamme tiedot tai ilmoitamme perustellun syyn, miksi tietoja ei voida poistaa.
On huomioitava, että rekisterinpitäjällä voi olla lakisääteinen tai muu oikeus olla poistamatta pyydettyä tietoa. Rekisterinpitäjällä on velvollisuus säilyttää kirjanpitoaineisto Kirjanpitolaissa (luku 2, 10 §)
:
määritellyn ajan (10 vuotta) mukaisesti. Tämän vuoksi kirjanpitoon liittyvää aineistoa ei voida poistaa ennen määräajan umpeutumista.
Suostumuksen peruuttaminen
Jos rekisteröityä koskeva henkilötietojen käsittely perustuu ainoastaan suostumukseen, eikä esim. asiakkuuteen tai jäsenyyteen, voi rekisteröity peruuttaa suostumuksen.
Rekisteröity voi valittaa päätöksestä tietosuojavaltuutetulle
Rekisteröidyllä on oikeus vaatia, että rajoitamme kiistanalaisten tietojen käsittelyä siksi aikaa, kunnes asia saadaan ratkaistua.
Valitusoikeus
Rekisteröidyllä on oikeus tehdä valitus tietosuojavaltuutetulle kantelu, jos hän kokee, että rikomme henkilötietoja käsitellessämme voimassa olevaa tietosuojalainsäädäntöä.
Tietosuojavaltuutetun yhteystiedot: www.tietosuoja.fi/fi/index/yhteystiedot.html
6. Säännönmukaiset tietolähteet
Asiakasrekisterissä kaikki tiedot ovat henkilön itsensä ilmoittamat (esimerkiksi verkkokaupan ostotapahtuma) . Tietoja saatetaan täydentää julkisesti (kuten PRH tai yrityksen verkkosivusto) saatavilla olevilla tiedoilla.
Sidosryhmärekisterin yhteystiedot kerätään julkisista lähteistä esimerkiksi organisaatioiden nettisivuilta tai yhteistyökumppaneilta itseltään esimerkiksi yhteisten projektien yhteydessä.
7. Säännönmukaiset tietojen luovutukset
Tietoja ei pääsääntöisesti luovuteta markkinointitarkoituksiin Etäpalvelu Helmen ulkopuolelle.
Verkkokaupan palvelun toteuttamiseksi tietoja luovutetaan luotettaville palveluntarjoajille tietojen käsittelyä varten. Yritys on varmistanut, että kaikki tietoja käsittelevät palveluntarjoajat noudattavat tietosuojalainsäädäntöä. Käytämme säännönmukaisesti seuraavia palvelutarjoajia tietojen käsittelyyn:
*Holvi Payment Services Oy selainpohjainen työkalu. Verkkokaupan toteutus ja maksuliikenne. https://support.holvi.com/hc/fi/articles/360017642438-Terms-of-Service
Pyrimme pitämään kaikki tiedot EU:n sisällä. Tietoja saatetaan kuitenkin joissain tapauksissa siirtää EU:n ulkopuolelle, mikäli palveluntarjoajan pilvipalvelun palvelimet, joille tietoja tallennetaan, sijaitsevat muualla kuin EU:ssa tai se on muuten tilatun palvelun toteuttamiseksi välttämätöntä.
8. Käsittelyn kesto
Henkilötietojen käsittelyn keston yleiset periaatteet
* Henkilötietoja käsitellään pääsääntöisesti niin kauan, kuin asiakkuus on voimassa
* Uutiskirje- ja markkinointilistalta rekisteröity pääsee poistumaan vastaamalla viestiin ja ilmoittamalla halunsa poistua listalta. Lisäksi toimimattomat sähköpostiosoitteet poistetaan säännöllisesti.
Kirjanpitoon liittyvät dokumentit säilytetään lakisääteisen ajan
9. Henkilötietojen käsittelijät
Rekisterinpitäjä ja tämän työntekijät käsittelevät henkilötietoja. Voimme myös ulkoistaa henkilötietojen käsittelyn osittain kolmannelle osapuolelle, jolloin takaamme sopimusjärjestelyin, että henkilötietoja käsitellään voimassa olevan tietosuojalainsäädännön mukaisesti ja muutoin asianmukaisesti.
10. Tietojen siirto EU:n ulkopuolelle
Henkilötietoja ei pääsosin siirretä EU:n tai Euroopan talousalueen ulkopuolelle.
Joidenkin sopimusten tai toimeksiantojen toteuttaminen saattaa edellyttää tietojen siirtämistä EU:n tai Euroopan talousalueen ulkopuolelle tarvittaessa. Mikäli näin on, huolehdimme henkilötietojen suojan riittävästä tasosta muun muassa sopimalla henkilötietojen luottamuksellisuuteen ja käsittelyyn liittyvistä asioista lainsäädännön edellyttämällä tavalla.
11. Automaattinen päätöksenteko ja profilointi
Emme käytä tietoja automaattiseen päätöksentekoon tai profilointiin.
12. Rekisterin suojauksen periaatteet
Rekistereihin on pääsy vain nimetyillä henkilöillä käyttäjätunnusta ja salasanaa käyttäen.
13.Muutokset tähän tietosuojaselosteeseen.
Kehitämme tuotteitamme, palveluitamme ja liiketoimintaamme jatkuvasti, minkä vuoksi saatamme tehdä tarpeellisia muutoksia myös tähän tietosuojaselosteeseen. Pyrimme informoimaan muutoksista mahdollisimman aikaisessa vaiheessa. Suosittelemme tutustumaan tähän tietosuojaselosteeseen säännöllisin väliajoin. | <urn:uuid:ff4ade5e-b71e-4c8c-b079-ec602bc2e695> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/fin_Latn/train | finepdfs | fin_Latn | 6,849 |
Lise Ellen McCarthy, PT, DPT, GCS
927 Vicente Street
San Francisco, CA 94116
(415) 665-4953 (office) (415) 533-8284 (cell)
email@example.com
Positions
2013-Present
CEO and President, MIPT, Inc.
2000-2013
Owner, MIPT.
Education
Certifications
University Teaching Experience
2012 –Present
Assistant Clinical Professor, Volunteer, Physical Therapy and Rehabilitation Sciences, UCSF/SFSU, service involves.
- Currently presents elective course on dementia designed for 3 rd year DPT students.
- Supervised 1 st , 2 nd and 3 rd year DPT students during practical examinations and their community teaching projects.
- Developed two lectures: a case study lecture and a lecture on the psychosocial aspects of geriatric aging.
- Assisted with neuro practical examinations, student interviews.
- Edited 10 student dissertations to date.
Community Teaching and Speaking Experiences
California Chapter Member of the APTA (CAPTA)
1997-Present
Leadership
Keywords/Areas of Interest
Physical therapy, geriatrics, extreme age, medically complex patients, cognitive impairment, dementia, dementiacare, mental health, fall risk, pain, functional mobility, healthcare/Medicare policy, durable medical equipment, speaking, teaching, professional writing, clinical research. | <urn:uuid:8498543a-f073-4f71-b9b4-0a7bf611102c> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 1,280 |
Monday
Center is closed for planning and Meetings
Lunes
El centro está cerrado por planificación y reuniones.
Tuesday
9:00am-10:00am
Conversational/Grammar
English
10:10am -11:30
Job Readiness Course (learn how to create professional
resumes, apply for jobs online, and conduct the winning
interview.)
11:40am -12:25pm
Fitness/Nutrition/Guest
Speaker
12:30pm- 1:00pm
Lunch Break Center is closed
1:00pm – 2:00pm
LENA Start Prep
2:00pm – 3:00pm
Open Center martes
9:00 am-10:00 am Inglés conversacional/gramático 10:10 am -11:30 pm Curso de preparación para el trabajo (aprende a crear currículos profesionales, solicita trabajos en línea y realiza la entrevista ganadora). 11:40am - 12:25pm aptitud física 12:30pm - 1:00pm El centro de descanso para el almuerzo está cerrado 1:00pm – 2:00pm Preparación inicial de LENA 2:00pm -3:00pm centro abierto
Wednesday
9:00am -10:20am Beginners English Class 10:30 -11:30 GED Prep Class 11:35 – 12:30 Citizenship Prep Questions (Review all citizenship questions, how to apply application process) 12:30pm – 1:00pm Lunch Break Center is closed 1:00am - 2:00pm Computer/Technology Class 2:00pm – 3:00pm Open Center
Miércoles
9:00am -10:20am
Clase de inglés para principiantes
10:30am -11:30am
Clase de preparación para el GED
11:35am – 12:30pm
Preguntas de preparación para la ciudadanía (Revise todas las preguntas sobre ciudadanía, cómo solicitar el proceso de solicitud)
12:30pm – 1:00pm
El centro de descanso para el almuerzo está cerrado
1:00am - 2:00pm
Clase de informática/tecnología
2:00pm – 3:00pm centro abierto
Thursday
9:00- 10:15 am Beginners English Class 10:30am- 12:30pm LENA Start at Campus Mata Intermediate 12:30pm -1:00pm Lunch Break Center is closed 1:00pm – 2:00pm Job Search Wifi Access 2:00pm – 3:00pm Virtual Academic Support
Jueves
9:00 am-10:15am
Clase de inglés para principiantes
10:30am - 12:30pm
LENA Comienzo en el Campus mata intermedio
12:30pm - 1:00pm
El centro de descanso para el almuerzo está cerrado
1:00pm – 2:00pm
Búsqueda de empleo Acceso wifi
2:00pm – 3:00pm
Apoyo académico virtual (esta clase está sujeta a cambios si hay un orador invitado. Se enviará una notificación si hay un cambio)
Friday
Center is closed for documentation data entry. *Family can see Liaison by appointment only*
Viernes
El centro está cerrado para la entrada de datos de documentación. *La familia puede ver a Liaison solo con cita previa*
Youngbloob Intermediate/ Intermedio de Youngblood
Spring 2022 Schedule/ 2022 Calendario de primavera
Contact Information/ Información del contacto
Family Liaison/enlace familiar:
Tomeka Robinson
Office Number/ Número de oficina:
(281) 983-8020 Google Voice: (409) 571-2464 Email/:
firstname.lastname@example.org et email@example.com
Upcoming Events
Wednesday, January 26 th @6:00pm. Virtual Family Game Night on Zoom.
Monday, January 30 th Virtual Marvelous Math Monday with Math Specialist Mrs. Washington on Zoom.
For other monthly upcoming events, please contact Mrs. Tomeka Robinson. | <urn:uuid:dab4aa0d-d913-43e1-8b15-dde27f85eca4> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/spa_Latn/train | finepdfs | spa_Latn | 3,050 |
Kategória: Furman
Por.
Meno
BiB
Výsledková listina
Silvestrovský beh medzi mostami Piešťany 2017
30/12/2017
Miesto: Pieštany
Furmanský beh 5 km
Abs.
1.
126 REPČÍK Jozef
1.
Cieľový čas Strata
00:16:18 00:00:00
Klub
Ročník Štát
1986
Funny Athletics PN
SVK
30/12/2017 18:02:59
Timing & data processing by VOS-TPK –www.sportsofttiming.sk
Strana 1 of 2
Por. Abs.
Meno
BiB
Cieľový čas
Kategória: Furman
Klub
Ročník
Furmanský beh 5 km
Štát
Strata
163 MORAVANSKÝ Martin
DNF
The Minions
1989 SVK
30/12/2017 18:02:59
Timing & data processing by VOS-TPK –www.sportsofttiming.sk
Strana 2 of 2 | <urn:uuid:2869fc22-dcbd-4f2d-87d2-a04e66dd37fe> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/slk_Latn/train | finepdfs | slk_Latn | 619 |
Title 69. Telegraphic and Telephonic Transactions
Chapter 1 General Provisions
69-1-1 Notice by, authorized.
Whenever any notice, information or intelligence is required to be given the same may be given by telegraph or telephone. Any such notice, information or intelligence shall be delivered to the telegraph or telephone operator in writing and shall be delivered to the person for whom it is intended in writing by the operator at the receiving office, who shall, on request, certify thereon that the writing so delivered is a true copy of the original. Notice by telegraph or telephone shall be deemed actual notice.
No Change Since 1953
69-1-2 Transmitting written instruments by telegraph or telephone authorized -- Entitled to record -- Force and effect of copies -- Documents submitted to recorder -- Requirements.
Any power of attorney or other instrument in writing duly proved or acknowledged and certified so as to be entitled to record may, together with the certificate of its proof or acknowledgment, be sent by telegraph or telephone, and the telegraphic or telephonic copy shall prima facie have the same force and effect in all respects, and may be admitted to record and recorded in the same manner and with the same effect, as the original. Documents submitted to the county recorder for recording shall be original or certified copies from other offices of public record, as required by Title 57, Real Estate.
Amended by Chapter 93, 1990 General Session
69-1-3 Transmitting agreements for payment of money -- Burden of proof.
Checks, due bills, promissory notes, bills of exchange and all orders or agreements for the payment or delivery of money or other thing of value may be made or drawn by telegraph, and when so made or drawn shall have the same force and effect to charge the maker, drawer, endorser or acceptor thereof, and shall create the same rights and equities in favor of the payee, drawee, endorsee, acceptor, holder or bearer thereof, as if duly made or drawn and delivered in writing. Except as provided in Section 69-1-4, whenever the genuineness or execution of any such instrument received by telegraph shall be denied on oath by or on behalf of the person sought to be charged thereby it shall be incumbent upon the party claiming under or alleging the existence of the same to prove the existence and execution of the original writing from which the telegraphic copy was transmitted. The original message shall in all cases be preserved in the telegraph office from which the same is sent.
Amended by Chapter 20, 1995 General Session
69-1-4 Transmitting certified instruments -- Burden of proof.
Except as hereinbefore otherwise provided, any instrument in writing, duly certified under his hand and official seal by a notary public, commissioner of deeds or clerk of a court of record to be genuine to the personal knowledge of such officer, may, together with such certificate, be sent by telegraph or telephone. The telegraphic or telephonic copy thereof shall, prima facie only, have the
Page 1
same force, effect and validity in all respects as the original, and the burden of proof shall be on the party denying the genuineness or due execution of the original.
No Change Since 1953
Chapter 2 Emergency Service and Prepaid Wireless Telecommunications Service
Part 1 General Provisions
69-2-101 Title.
This chapter is known as "Emergency Service and Prepaid Wireless Telecommunications Service."
Amended by Chapter 294, 2020 General Session
69-2-102 Definitions.
(1) "911 emergency communication" means a direct 911 communication received by a public safety answering point.
As used in this chapter:
(2) "911 emergency service" means a unified statewide communication system that provides a user with direct access to a public safety answering point by dialing or accessing 911.
(a) "Access line" means a circuit-switched connection, or the functional equivalent of a circuitswitched connection, from an end user to the public switched network.
(3)
(b) "Access line" includes:
(ii) a revenue producing radio communications access line with a billing address within the state; and
(i) a local exchange service switched access line within the state;
(iii) a line provided by a service, including voice over Internet protocol, to a user with an address within the state, that allows the user to receive a call that originates on the public switched network and terminate a call to the public switched network.
(5) "Dispatch center" means the same as that term is defined in Section 63H-7a-103.
(4) "Commission" means the State Tax Commission.
(6) "Local exchange service" means the provision of public telecommunications services by a wireline common carrier to customers within a geographic area encompassing one or more local communities as described in the carrier's service territory maps, tariffs, price lists, or rate schedules filed with and approved by the Public Service Commission.
(8) "Mobile telecommunications service" means the same as that term is defined in 4 U.S.C. Sec. 124.
(7) "Local exchange service switched access line" means the transmission facility and local switching equipment used by a wireline common carrier to connect a customer location to a carrier's local exchange switching network for providing two-way interactive voice, or voice capable, services.
Page 2
(9) "Public agency" means a state government entity, a political subdivision of the state, a special service district, or an entity created by interlocal agreement that provides or has authority to provide fire fighting, law enforcement, ambulance, medical, or other emergency services.
(11) "Public safety answering point" means the same as that term is defined in Section 63H-7a-103.
(10) "Public safety agency" means a functional division of a public agency which provides fire fighting, law enforcement, medical, or other emergency services.
(12) "Public switched network" means the same as that term is defined in 47 C.F.R. Sec. 20.3.
(14)
(13) "Radio communications access line" means the radio equipment and assigned customer identification number used to connect a mobile or fixed radio customer in Utah to a radio communication service provider's network for two-way interactive voice, or voice capable, services.
(a) "Radio communications service" means a public telecommunications service providing the capability of two-way interactive telecommunications between mobile and fixed radio customers, and between mobile or fixed radio customers and the local exchange service network customers of a wireline common carrier.
(i) cellular telephone service;
(b) "Radio communications service" includes:
(ii) enhanced specialized mobile radio service;
(iv) a radio common carrier;
(iii) rural radio service;
(v) a personal communications service; and
(15) "Voice over Internet protocol service" means the same as that term is defined in Section 54-19-102.
(vi) any wireless public telecommunications service equivalent to the services described in this Subsection (14)(b), as defined in 47 CFR, parts 20, 22, 24, and 90.
(16) "Wireline common carrier" means a public telecommunications service provider that primarily uses metallic or nonmetallic cables and wires for connecting customers to its local exchange service networks.
Renumbered and Amended by Chapter 430, 2017 General Session
Part 2 Public Safety Answering Points and Dispatch Centers
69-2-201 Public safety answering point -- Establishment -- Administration -- Consolidation.
(a) A public agency may:
(1)
(i) operate a public safety answering point to provide 911 emergency service to any part of the geographic area within the public agency's jurisdiction;
(ii) subject to Subsection (1)(b), operate a public safety answering point with any other contiguous public agency to provide 911 emergency service to any part of the geographic area within the public agencies' jurisdictions;
Page 3
(iii) operate a public safety answering point under an agreement with another public agency that existed before January 1, 2017, to provide 911 emergency service to any part of the geographic area within the public agencies' jurisdictions; or
(b) A public agency that operates a public safety answering point in connection with another public agency shall:
(iv) subject to Subsections (1)(b) and (c), operate a public safety answering point to provide 911 emergency service for all public safety agencies in a non-contiguous county of the fourth, fifth, or sixth class, if the public agency is located in a county of the fourth, fifth, or sixth class.
(i) provide for the operation of the public safety answering point by interlocal agreement between the public agencies; and
(c) A public agency that operates a public safety answering point described in Subsection (1)(a) (iv) shall:
(ii) submit a copy of the interlocal agreement each year to the director of the Utah Communications Authority.
(i) promote interoperability among the public agencies served;
(iii) annually qualify for disbursements as described in Section 63H-7a-304.5; and
(ii) positively impact a large service territory;
(iv) maintain a designation as an emergency medical service dispatch center as described in Section 26-8a-303.
(3)
(2) Except as provided in Subsection (3), a public agency may not establish a dispatch center or a public safety answering point after January 1, 2017.
(a) A public agency that operates a public safety answering point established before January 1, 2017, may:
(ii) physically consolidate the public safety answering point with another public safety answering point operated by another contiguous public agency or consolidate with a non-contiguous county in accordance with Subsection (1)(a)(iv).
(i) continue to operate the public safety answering point; or
(b) A county may establish a public safety answering point on or after January 1, 2017, if no public safety answering point exists in the county.
(a) seek funds from the federal or state government;
(4) A public agency may, in order to provide funding for operating a public safety answering point:
(b) seek funds appropriated by local governmental taxing authorities to fund a public safety agency; or
(5)
(c) seek gifts, donations, or grants from a private person.
(a) Each dispatch center in the state shall enter into an interlocal agreement with the governing authority of a public safety answering point that serves the county for which the dispatch center provides dispatch services.
(i) functional consolidation of the dispatch center with the public safety answering point that allows for dispatching to occur without the caller being transferred; and
(b) The agreement listed in Subsection (5)(a) shall provide for:
(6)
(ii) a plan for the public safety answering point to provide 911 emergency service to the geographic area served by the dispatch center that meets the requirements of Section 63H-7a-304.5.
Page 4
(a) No public entity may cause or allow a 911 or emergency call box communication to be redirected to any network other than to the 911 emergency service network.
(7) A special service district that operates a public safety answering point or a dispatch center:
(b) Each public entity shall comply with Subsection (6)(a) on or before July 1, 2019, and thereafter.
(a) shall administer the public safety answering point or dispatch center in accordance with Title 17D, Chapter 1, Special Service District Act; and
(i) Section 17D-1-105; and
(b) may raise funds, borrow money, or incur indebtedness for the purpose of maintaining the public safety answering point or the dispatch center in accordance with:
(ii) Section 17D-1-103.
(8) A public safety answering point and dispatch center shall adopt the statewide CAD-to-CAD call handling and 911 call transfer protocol adopted by the Utah Communications Authority board under Subsection 63H-7a-204(17).
Amended by Chapter 507, 2023 General Session
69-2-202 Agreement between Department of Public Safety and public safety answering point for dispatch services -- Agreement for improving dispatch services.
(a) enter into a written agreement with the Department of Public Safety for providing dispatch services that specifies:
(1) A public safety answering point shall, before providing dispatch services to the Department of Public Safety:
(i) the scope of the services that the public safety answering point will provide; and
(b) submit a copy of the agreement to:
(ii) the rate that the public safety answering point will charge the Department of Public Safety for dispatch services; and
(i) the director of the Utah Communications Authority; and
(2) The Department of Public Safety shall, before providing dispatch services to a public agency as a public safety answering point:
(ii) the commissioner of the Department of Public Safety.
(a) enter into a written agreement with the public agency for providing dispatch services that specifies:
(ii) the rate that the Department of Public Safety will charge the public agency for dispatch services; and
(i) the scope of the services that the Department of Public Safety will provide; and
(b) submit a copy of the agreement to:
(i) the director of the Utah Communications Authority; and
(3)
(ii) the commissioner of the Department of Public Safety.
(a) As used in this Subsection (3), "single answering point" means a public safety answering point that is the single public safety answering point serving within a county.
(i) to reduce or eliminate 911 call transfers, reduce 911 call response time, implement a successful CAD-to-CAD call handling system, and increase the efficiency of the dispatch services, within the geographical area served by the single answering point; or
(b) No later than December 31, 2020, the Department of Public Safety and a single answering point shall enter into an agreement:
Page 5
(ii) providing for the single answering point to provide dispatch services to the Department of Public Safety within the geographical area served by the single answering point.
Amended by Chapter 368, 2020 General Session
69-2-203 Audit of public safety answering points within a county -- Reports -- Consequence of failure to comply.
(a) utilize a qualified third party to conduct an audit of each public safety answering point within the county; and
(1) A county that by June 30, 2024, has not achieved a transfer rate, as defined in Section 69-2-204, of 2% or less shall:
(b) require the audit to be completed no later than January 1, 2025.
(a) how best to provide the emergency services within the county;
(2) The audit described in Subsection (1) shall evaluate:
(b) what needs to happen for the PSAPs within the county to achieve a transfer rate, as defined in Section 69-2-204, of 2% or less;
(d) the extent to which the dispatch center's policies, procedures, or interlocal agreements cause a PSAP to experience difficulty in meeting the requirements of Section 63H-7a-304.5.
(c) whether the county could provide more cost efficient emergency service or improve public safety by establishing a single public safety answering point for the county; and
(3)
(b) A public safety answering point that fails to participate and cooperate in the audit as described in Subsection (1) is ineligible for funding or services provided by the Unified Statewide 911 Emergency Services Account described in Section 63H-7a-304.
(a) Each public safety answering point shall participate and cooperate in the audit described in Subsection (1).
(4) No later than February 28, 2025, a county required to have an audit conducted under Subsection (1) shall submit to the Utah Communications Authority:
(b) a written plan of how and when the county will implement the audit recommendations.
(a) a copy of the audit report; and
(5) A PSAP in a county that fails to comply with the requirements of this section does not qualify for a distribution of funds under Section 63H-7a-304.5 for the entire calendar year in which the PSAP does not qualify.
Amended by Chapter 507, 2023 General Session
69-2-204 Public safety answering point 911 call transfer rate requirements.
(a) "Fiscal year" means the period from July 1 of one year to June 30 of the following year.
(1) As used in this section:
(b)
(A) received by a public safety answering point during a fiscal year; and
(i) "Transfer rate" means the percentage of 911 calls that are:
(B) transferred to another location in the state.
(2) Subject to Subsection (3), a public safety answering point shall maintain a transfer rate that is no more than 2%.
(ii) "Transfer rate" does not include transfers from a public safety answering point to 988 services or poison control.
Page 6
(3) A public safety answering point with a transfer rate for the fiscal year ending June 30, 2020, that is greater than 2% shall:
(b) for the fiscal year ending June 30, 2022, reduce the public safety answering point's transfer rate:
(a) for the fiscal year ending June 30, 2021, reduce the public safety answering point's transfer rate to at least 5% less than the transfer rate for the fiscal year ending June 30, 2020;
(i) to at least 15% less than the transfer rate for the fiscal year ending June 30, 2020; or
(c) for the fiscal year ending June 30, 2023, reduce the public safety answering point's transfer rate to no more than 5%.
(ii) to at least 10% less than the transfer rate for the fiscal year ending June 30, 2021; and
Amended by Chapter 507, 2023 General Session
Part 3 Funding for 911 Emergency Service
69-2-301 Public safety answering point -- 911 emergency service account -- Permitted uses of funds.
(2) A public safety answering point may expend the money in the emergency telecommunications service fund described in Subsection (1) to pay the costs of:
(1) A public safety answering point shall maintain in a separate emergency telecommunications service fund any funds dispersed to the public safety answering point from the commission under Section 69-2-302, from proceeds of the 911 emergency services charge levied under Section 69-2-402.
(a) establishing, installing, maintaining, and operating a 911 emergency service system;
(c) integrating a 911 emergency service system into an established public safety answering point, including contracting with an access line provider or a vendor of appropriate terminal equipment as necessary to implement the 911 emergency services; or
(b) receiving and processing emergency communications from the 911 system or other communications or requests for emergency services;
(d) indirect costs associated with the maintaining and operating of a 911 emergency services system.
(4) Any unexpended funds at the end of a fiscal year in a public safety answering point's emergency telecommunications service fund described in Subsection (1) do not lapse.
(3) A public safety answering point may expend revenue derived from the emergency telecommunications service fund described in Subsection (1) for personnel costs associated with receiving and processing communications and deploying emergency response resources.
Enacted by Chapter 430, 2017 General Session
69-2-302 Distribution of 911 emergency service charge revenue.
(a) "Proportional distribution" means the amount of a public safety answering point's proportion of 911 emergency service charge revenue calculated under Subsection (3).
(1) As used in this section:
Page 7
(b) "Proportion of total call volume" means the number of 911 emergency communications that a public safety answering point receives in a year divided by the number of total 911 emergency communications for the state for the year.
(a) for fiscal years 2018 and 2019 only, an amount equal to the greater of:
(2) The commission shall transmit funds collected under Section 69-2-402 each month to a public safety answering point as follows:
(i) the amount of 911 emergency service charge revenue distributed to the public safety answering point for the same month in fiscal year 2017; or
(b) for a fiscal year after fiscal year 2019, the public safety answering point's proportional distribution for the month.
(ii) the public safety answering point's proportional distribution for the month; and
(3) A public safety answering point's proportion of 911 emergency service charge revenue is an amount equal to the total funds collected under Section 69-2-402 for the current month multiplied by the average proportion of total call volume for the public safety answering point over the three years previous to the current year.
(a) For the purpose of the calculation described in Subsection (3), the Utah Communications Authority shall determine for each year:
(4)
(i) the number of total 911 emergency communications for the state;
(iii) the average per year, over the last three years before the current year, of total 911 emergency communications for the state and 911 emergency communications received by each public safety answering point in the state.
(ii) the number of 911 emergency communications received by each public safety answering point; and
(b) The Utah Communications Authority shall report the numbers described in Subsection (4)(a) to the commission on or before January 15 of each year.
Enacted by Chapter 430, 2017 General Session
69-2-303 State Tax Commission -- Redistribution of emergency service charges revenue.
(a) " Alternate recipient public safety answering point" means a public safety answering point that the commission determines should receive a redistribution.
(1) As used in this section:
(b) "Eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues" means the portion of qualifying telecommunications charge revenues that:
(ii) the commission determines should have been transmitted:
(i) were part of an original distribution; and
(A) to an alternate recipient public safety answering point; and
(c) "Original distribution" means that the commission:
(B) during the redistribution period.
(i) collects an amount of qualifying telecommunications charge revenues; and
(d) "Original recipient public safety answering point" means a public safety answering point to which the commission makes an original distribution.
(ii) transmits the amount of qualifying telecommunications charge revenues to an original recipient public safety answering point.
(e) "Qualifying telecommunications charge revenues" means revenues the commission collects from a charge under Part 4, Prepaid Wireless Telecommunications Service Charges.
(f) "Redistribution" means that the commission:
Page 8
(i) makes an original distribution of qualifying telecommunications charge revenues to an original recipient public safety answering point;
(A) a public safety answering point providing written notice to the commission that qualifying telecommunications charge revenues that the commission distributed to an original recipient public safety answering point should have been transmitted to an alternate recipient public safety answering point; or
(ii) after the commission makes the original distribution of qualifying telecommunications charge revenues to the original recipient public safety answering point, determines that an eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues should have been transmitted to an alternate recipient public safety answering point as a result of:
(B) the commission finding that an extraordinary circumstance, as defined by rule made in accordance with Title 63G, Chapter 3, Utah Administrative Rulemaking Act, exists that requires the commission to make a redistribution without receiving the notice described in Subsection (1)(f)(ii)(A); and
(g) "Redistribution determination date" means the date the commission determines that an alternate recipient public safety answering point should have received a redistribution, regardless of the date the commission actually transmits the redistribution to the alternate recipient public safety answering point.
(iii) in accordance with this section, transmits to the alternate recipient public safety answering point the eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues for the redistribution period.
(h) "Redistribution period" means the time period:
(A) beginning 90 days before the redistribution determination date; and
(i) if the commission determines that an eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues should have been transmitted to an alternate recipient public safety answering point beginning on a date that is 90 or more days before the redistribution determination date:
(B) ending on the redistribution determination date; or
(A) beginning on the date the eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues should have been transmitted to the alternate recipient public safety answering point; and
(ii) if the commission determines that an eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues should have been transmitted to an alternate recipient public safety answering point beginning on a date that is less than 90 days before the redistribution determination date:
(B) ending on the redistribution determination date.
(a) the commission provides written notice to the following within 15 days after the commission determines to make the redistribution:
(2) Subject to Subsection (3), the commission may make a redistribution to an alternate recipient public safety answering point in an amount equal to the eligible portion of qualifying telecommunications charge revenues if:
(i) the original recipient public safety answering point; and
(b) the commission obtains:
(ii) the alternate recipient public safety answering point; and
(i) an amended return from each person that reports a transaction that will be subject to the redistribution; or
(ii) if the commission determines that an amended return described in Subsection (2)(b)(i) is not required to make the redistribution, information:
Page 9
(A) supporting the redistribution; and
(3) The commission shall make a redistribution within 60 days after the requirements of Subsection (2) are met.
(B) supplied by a person who collects qualifying telecommunications charge revenues, a public safety answering point, or the commission.
(4) This section does not limit the commission's authority to make a distribution of revenues under this chapter for a time period other than the redistribution period.
Renumbered and Amended by Chapter 430, 2017 General Session
Part 4 Prepaid Wireless Telecommunications Service Charges
69-2-401 State Tax Commission -- Administration of 911 emergency service charges.
(a)Title 59, Chapter 1, General Taxation Policies; and
(1) The commission shall collect, enforce, and administer the charges levied under this part using the same procedures used in the administration, collection, and enforcement of state sales and use taxes under:
(b)Title 59, Chapter 12, Part 1, Tax Collection, except for:
(ii) Section 59-12-104.1;
(i) Section 59-12-104;
(iii) Section 59-12-104.2;
(v) Section 59-12-107.1; and
(iv) Section 59-12-104.6;
(vi) Section 59-12-123.
(3) The commission may determine by rule made in accordance with Title 63G, Chapter 3, Utah Administrative Rulemaking Act, requirements and procedures for administering, collecting, and enforcing the charges levied under this part.
(2) The commission shall act on a provider that is delinquent in remitting a charge levied under this part in accordance with Title 59, Chapter 1, Part 14, Assessment, Collections, and Refunds Act.
(4) The commission shall retain and deposit an administrative charge in accordance with Section 59-1-306 from the funds that the commission collects from the charges levied under this part.
(5) The charges levied under this part are subject to Section 69-2-303.
Enacted by Chapter 430, 2017 General Session
69-2-402 911 emergency service charge.
(2)
(1) As used in this section, "911 emergency service charge" means the 911 emergency service charge levied by the state under Subsection (2).
(a) Before January 1, 2025, and subject to Subsection (6), there is imposed on each access line in the state a 911 emergency service charge of 71 cents per month.
(c) An access line is within the state for the purposes of Subsections (2)(a) and (b) if the telecommunications services provided over the access line are located within the state:
(b) On and after January 1, 2025, and subject to Subsection (6), there is imposed on each access line in the state a 911 emergency service charge of 73 cents per month.
(i) for the purposes of sales and use taxes under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act; and
(3)
(ii) as determined in accordance with Section 59-12-215.
(a) Subject to Subsection (6), the person that provides service to an access line shall bill and collect the 911 emergency service charge.
(i) monthly on or before the last day of the month immediately following the last day of the previous month if:
(b) A person that bills and collects the 911 emergency service charge shall, except for costs retained under Subsection (3)(g)(iii), remit the 911 emergency service charge to the commission:
(A) the person is required to file a sales and use tax return with the commission monthly under Section 59-12-108; or
(ii) quarterly on or before the last day of the month immediately following the last day of the previous quarter if the person is required to file a sales and use tax return with the commission quarterly under Section 59-12-107.
(B) the person is not required to file a sales and use tax return under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act; or
(c) Except as provided in Subsections (3)(d) and (e), if an access line user is not required to pay for the service, the access line provider shall collect the 911 emergency service charge from the person that is required to pay for the access line.
(e) A consumer of federal wireless lifeline service shall pay, and the provider of the service shall collect and remit, the 911 emergency service charge when the consumer purchases from the provider optional services in addition to the federally funded lifeline benefit.
(d) The 911 emergency service charge is not imposed on a provider of a consumer of federal wireless lifeline service if the consumer does not pay the provider for the service.
(f) The 911 emergency service charge is not imposed on an access line provided for public pay telecommunications service.
(i) shall remit the 911 emergency service charge along with a form prescribed by the commission;
(g) The person that bills and collects the 911 emergency service charge:
(ii) may bill the 911 emergency service charge in combination with the charges levied under Sections 69-2-403 and 69-2-404 as one line item charge for 911 emergency service; and
(4) The commission shall transmit the funds the commission collects from the 911 emergency service charge monthly to a public safety answering point in accordance with Section 69-2-302.
(iii) may retain an amount not to exceed 1.5% of the 911 emergency service charge as reimbursement for the cost of billing, collecting, and remitting the 911 emergency service charge.
(5) An access line provider that fails to comply with this section is subject to penalties and interest as provided in Sections 59-1-401 and 59-1-402.
(6) The state may impose, bill, and collect the 911 emergency service charge on a mobile telecommunications service only to the extent permitted by the Mobile Telecommunications Sourcing Act, 4 U.S.C. Sec. 116 et seq.
Amended by Chapter 435, 2022 General Session
69-2-403 Unified statewide 911 emergency service charge to fund Unified Statewide 911 Emergency Service Account.
(1) As used in this section, "unified statewide 911 emergency service charge" means the unified statewide 911 emergency service charge imposed under Subsection (2).
(a) Subject to Subsection (6), there is imposed on each access line in the state a unified statewide 911 emergency service charge of:
(2)
(i) until June 30, 2019, 9 cents per month; and
(b) An access line is within the state for the purposes of Subsection (2)(a) if the telecommunications services provided over the access line are located within the state:
(ii) beginning July 1, 2019, 25 cents per month.
(i) for the purposes of sales and use taxes under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act; and
(3)
(ii) as determined in accordance with Section 59-12-215.
(a) The person that provides service to an access line shall bill and collect the unified statewide 911 emergency service charge.
(i) monthly on or before the last day of the month immediately following the last day of the previous month if:
(b) A person that bills and collects the unified statewide 911 emergency service charge shall pay the unified statewide 911 emergency service charge to the commission:
(A) the person is required to file a sales and use tax return with the commission monthly under Section 59-12-108; or
(ii) quarterly on or before the last day of the month immediately following the last day of the previous quarter if the person is required to file a sales and use tax return with the commission quarterly under Section 59-12-107.
(B) the person is not required to file a sales and use tax return under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act; or
(c) If an access line user is not required to pay for the access line, the access line provider shall collect the unified statewide 911 emergency service charge from the person that is required to pay for the access line.
(i) shall remit the unified statewide 911 emergency service charge along with a form prescribed by the commission;
(d) The person that bills and collects the unified statewide 911 emergency service charge:
(ii) may bill the unified statewide 911 emergency service charge in combination with the charges levied under Sections 69-2-402 and 69-2-404 as one line item charge for 911 emergency service; and
(4) The commission shall deposit any unified 911 emergency service charge remitted to the commission into the Unified Statewide 911 Emergency Service Account created in Section 63H-7a-304.
(iii) may retain an amount not to exceed 1.5% of the unified statewide 911 emergency service charge collected under this section as reimbursement for the cost of billing, collecting, and remitting the unified statewide 911 emergency service charge.
(5) An access line provider that fails to comply with this section is subject to penalties and interest as provided in Sections 59-1-401 and 59-1-402.
(6) The state may impose, bill, and collect an emergency services telecommunications charge under this section on a mobile telecommunications service only to the extent permitted by the Mobile Telecommunications Sourcing Act, 4 U.S.C. Sec. 116 et seq.
69-2-404 Radio network charge to fund the Utah Statewide Radio System Restricted Account.
(2)
(1) As used in this section, "radio network charge" means the radio network charge imposed under Subsection (2).
(a) Subject to Subsection (6), there is imposed on each access line in the state a radio network charge of:
(ii) on and after January 1, 2018, and before January 1, 2025, 52 cents per month; and (iii) on and after January 1, 2025, and before July 1, 2033, 27 cents per month.
(i) on and after July 1, 2017, and before January 1, 2018, 18 cents per month;
(b) An access line is within the state for the purposes of Subsection (2)(a) if the telecommunications services provided over the access line are located within the state:
(i) for the purposes of sales and use taxes under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act; and
(3)
(ii) as determined in accordance with Section 59-12-215.
(a) The person that provides service to an access line shall bill and collect the radio network charge.
(i) monthly on or before the last day of the month immediately following the last day of the previous month if:
(b) A person that bills and collects the radio network charge shall pay the radio network charge to the commission:
(A) the person is required to file a sales and use tax return with the commission monthly under Section 59-12-108; or
(ii) quarterly on or before the last day of the month immediately following the last day of the previous quarter if the person is required to file a sales and use tax return with the commission quarterly under Section 59-12-107.
(B) the person is not required to file a sales and use tax return under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act; or
(c) If an access line user is not required to pay for the access line, the access line provider shall collect the radio network charge from the person that is required to pay for the access line.
(i) shall remit the radio network charge along with a form prescribed by the commission; and
(d) The person that bills and collects a radio network charge:
(ii) may bill the radio network charge in combination with the charges levied under Sections
(4) The commission shall deposit any radio network charge remitted to the commission into the Utah Statewide Radio System Restricted Account created in Section 63H-7a-403.
69-2-402 and 69-2-403 as one line item charge for 911 emergency service.
(5) An access line provider that fails to comply with this section is subject to penalties and interest as provided in Sections 59-1-401 and 59-1-402.
(6) The state may impose, bill, and collect the radio network charge under this section on a mobile telecommunications service only to the extent permitted by the Mobile Telecommunications Sourcing Act, 4 U.S.C. Sec. 116 et seq.
Amended by Chapter 435, 2022 General Session
69-2-405 Service charges -- Collection and distribution of revenue.
(1) As used in this section:
(a) "Consumer" means a person who purchases prepaid wireless telecommunications service in a transaction.
(c)
(b) "Prepaid wireless 911 service charge" means the charge that is required to be collected by a seller from a consumer in the amount established under Subsection (2).
(i) "Prepaid wireless telecommunications service" means a wireless telecommunications service that:
(B) is sold in predetermined units of time or dollars that decline with use in a known amount or provides unlimited use of the service for a fixed amount or time; and
(A) is paid for in advance;
(C) allows a caller to access 911 emergency service.
(A) to a customer on a recurring basis; and
(ii) "Prepaid wireless telecommunications service" does not include a wireless telecommunications service that is billed:
(B) in a manner that includes the charges levied under Sections 69-2-402, 69-2-403, and 69-2-404, for each radio communication access line assigned to the customer.
(e) "Transaction" means each purchase of prepaid wireless telecommunications service from a seller.
(d) "Seller" means a person that sells prepaid wireless telecommunications service to a consumer.
(f) "Wireless telecommunications service" means commercial mobile radio service as defined by 47 C.F.R. Sec. 20.3, as amended.
(a)
(2) There is imposed:
(i) before January 1, 2025, a prepaid wireless 911 service charge of 3.7% of the sales price per transaction; and
(b) a prepaid wireless telecommunications service charge of 1.2% of the sales price per transaction.
(ii) on and after January 1, 2025, a prepaid wireless 911 service charge of 3.13% of the sales price per transaction; and
(3)
(b)
(a) Each charge described in Subsection (2) shall be collected by the seller from the consumer for each transaction occurring in this state.
(i) Except as provided in Subsections (3)(b)(ii) and (iii), if a user of a service subject to a charge described in Subsection (2) is not the consumer, the seller shall collect the charge from the consumer for the service.
(iii) A consumer of federal wireless lifeline service shall pay, and the seller of the service shall collect and remit, each charge described in Subsection (2) when the consumer purchases from the seller optional services in addition to the federally funded lifeline benefit.
(ii) A charge described in Subsection (2) is not imposed on a seller or a consumer of federal wireless lifeline service if the consumer does not pay the seller for the service.
(4) Each charge described in Subsection (2) shall be separately stated on an invoice, receipt, or similar document that is provided by the seller to the consumer.
(5) For purposes of Subsection (3), the location of a transaction is determined in accordance with Sections 59-12-211 through 59-12-215.
(6) When prepaid wireless telecommunications service is sold with one or more other products or services for a single non-itemized price, then the percentage specified in Subsection (2) shall apply to the entire non-itemized price.
(8) A person that collects a charge described in Subsection (2), except as retained under Subsection (7), shall remit each charge to the commission at the same time that the seller remits to the commission money collected by the person under Title 59, Chapter 12, Sales and Use Tax Act.
(7) A seller may retain 3% of the charges described in Subsection (2) that are collected by the seller from consumers as reimbursement for the cost of billing, collecting, and remitting the charge.
(9) The commission shall distribute revenues collected under this section as follows:
(i) 47.97% of the prepaid wireless 911 service charge revenue to a public safety answering point in accordance with Section 69-2-302;
(a) Before January 1, 2025:
(ii) 16.89% of the prepaid wireless 911 service charge revenue to the Unified Statewide 911 Emergency Service Account created in Section 63H-7a-304;
(iv) 100% of the prepaid wireless telecommunications service charge revenue to the Universal Public Telecommunications Service Support Fund created in Section 54-8b-15;
(iii) 35.14% of the prepaid wireless 911 service charge revenue to the Utah Statewide Radio System Restricted Account created in Section 63H-7a-403; and
(b) after January 1, 2025, and before July 1, 2033:
(ii) 20% of the prepaid wireless 911 service charge revenue to the Unified Statewide 911 Emergency Service Account created in Section 63H-7a-304;
(i) 58.4% of the prepaid wireless 911 service charge revenue to a public safety answering point in accordance with Section 69-2-302;
(iii) 21.6% of the prepaid wireless 911 service charge revenue to the Utah Statewide Radio System Restricted Account created in Section 63H-7a-403; and
(c) after July 1, 2033, when Subsection 63H-7a-403(2)(b) sunsets in accordance with Section 63I-2-263:
(iv) 100% of the prepaid wireless telecommunications service charge revenue to the Universal Public Telecommunications Service Support Fund created in Section 54-8b-15; and
(i) 74.49 % of the prepaid wireless 911 service charge revenue to a public safety answering point in accordance with Section 69-2-302;
(iii) 100% of the prepaid wireless telecommunications service charge revenue to the Universal Public Telecommunications Service Support Fund created in Section 54-8-15.
(ii) 25.51 % of the prepaid wireless 911 service charge revenue to the Unified Statewide 911 Emergency Service Account created in Section 63H-7a-304; and
Amended by Chapter 435, 2022 General Session
Part 5 Liability and Immunity
69-2-501 Jurisdiction and employee immunity.
(1) In implementing 911 emergency service, any public agency and public safety agency shall cooperate in establishing and providing 911 emergency service.
(2) Any employee of any public safety agency which is a participant in 911 emergency service may respond and take any action to any call whether within or without the authorized territorial jurisdiction of the public safety agency.
(4) No cause of action is created by any incorrect dispatch or response by any system or any public safety agency or by reason of elapsed response time.
(3) In response to an emergency communication, an employee of a public safety agency shall have the same immunity for any acts performed in the line of duty outside the public safety agency's authorized jurisdiction as the public safety agency employee has within the public safety agency's authorized jurisdiction.
Renumbered and Amended by Chapter 430, 2017 General Session
69-2-502 Limitation of duties and liabilities.
Except as provided in Section 69-2-503, nothing contained in this chapter imposes any duties or liabilities beyond those otherwise specified by law upon any provider of local exchange service, radio communications service, voice over Internet protocol service, or terminal equipment needed to implement 911 emergency service and the Utah statewide radio system and public safety communication network, created in Title 63H, Chapter 7a, Utah Communications Authority Act.
Renumbered and Amended by Chapter 430, 2017 General Session
69-2-503 Liabilities of providers.
(2) A provider of local exchange service, radio communications service, voice over Internet protocol service, or telephone terminal equipment needed to implement or enhance 911 emergency service, and their employees and agents, are not liable for any damages in a civil action for injuries, death, or loss to person or property incurred as a result of any act or omission of the provider, employee, or agent, in connection with developing, adopting, implementing, maintaining, enhancing, or operating a 911 emergency service, except for damages or injury intentionally caused by or resulting from gross negligence of the provider or person.
(1) A provider of local exchange service, radio communications service, or voice over Internet protocol service may by tariff or agreement with a customer provide for the customer's release of any claim, suit, or demand against the provider based upon a disclosure or a nondisclosure of an unlisted or nonpublished telephone number and address, and the related address, if a call for any 911 emergency service is made from the customer's telephone.
Renumbered and Amended by Chapter 430, 2017 General Session
Chapter 3 Telecommunication Towers and Related Facilities
69-3-1 Authority to acquire sites -- Title.
The state, counties, cities, and towns may create or acquire sites to accommodate the erection of telecommunication towers and related facilities. Title to these sites shall be retained by the
state, county, city, or town acquiring such sites in order to promote the location of such towers in a manageable area and to protect the aesthetics and environment of the area.
Enacted by Chapter 95, 1986 General Session
69-3-2 Acquisition of sites by eminent domain.
The state, counties, cities, and towns may acquire land for the creation of such tower sites by eminent domain or otherwise.
Enacted by Chapter 95, 1986 General Session
69-3-3 Use of sites.
(1) the facilities and access roads are designed and constructed so as to minimally disturb the natural terrain;
The state, county, city, or town after acquiring a site shall permit the public use of such site subject to the following conditions:
(2) the owner of any tower on such site agrees to accommodate the multiple use of the tower where feasible; and
(3) the owner of any tower agrees to pay to the state, county, city, or town, as the case may be, the fair market rental value for the use of the site.
Enacted by Chapter 95, 1986 General Session
69-3-4 Grandfather clause.
This chapter shall not affect the use, operation, expansion, or construction of towers and related facilities on property owned by telecommunication companies as of January 1, 1986.
Enacted by Chapter 95, 1986 General Session
Chapter 4 Telecommunication Network Review
69-4-1 Telecommunication network review.
(2) If, after consultation with the agency or entity it is the opinion of the governor that implementation of the plan would result in significant impact on telephone ratepayers, the governor shall direct the Public Service Commission to prepare an advisory report detailing how implementing the plan will affect telephone ratepayers where the plan would be in effect.
(1) Before the creation, expansion, or upgrade of a state-owned or state-funded telecommunication network, whether voice, data, or video transmission, the agency or entity proposing any change shall submit a plan to the governor detailing the proposed changes.
(3) The Public Service Commission shall complete and provide the advisory report to the governor, the agency or entity involved, and the Public Utilities, Energy, and Technology Interim Committee within 60 days after receiving the governor's request.
Amended by Chapter 32, 2018 General Session
Chapter 5 Enhanced 911 for Multi-line Telephones
Part 1 General Provisions
69-5-101 Title.
This chapter is known as "Enhanced 911 for Multi-Line Telephones."
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session
69-5-102 Definitions.
(1) "Lodging establishment" means the same as that term is defined in Section 29-2-102.
As used in this chapter:
(2) "Multi-line telephone system" means a network- or premises-based telephone system installed at an end-use location that uses common control units, common telephones, and common control hardware and software to provide a connection to the public switched network to multiple end-users at the end-use location.
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session
Part 2 Requirements for a Multi-Line Telephone System Owner or Operator
69-5-201 Applicability.
(1) upgrades an existing multi-line telephone system; or
An owner or operator of a multi-line telephone system is required to comply with this chapter if, after July 1, 2017, the owner:
(2) installs a new multi-line telephone system.
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session
69-5-202 Location identification information shared with public safety answering point.
(1) the street address, and, if applicable, the business name, of the location of the communications device from which the call is made;
An owner or operator of a multi-line telephone system shall configure the multi-line telephone system in such a manner that, when an individual makes a 911 call using the multi-line telephone system, the multi-line telephone system automatically provides the public safety answering point that receives the call verified automated number information and automated location information that includes:
(2) the direct call-back telephone number for the location from which the call is made;
(4) the room number, or other equivalent designation, of the location from which the call is made; and
(3) any applicable office, unit, or building number of the location from which the call is made;
(5)
(a) if the multi-line telephone system operates for a multi-story building, the building floor from which the call is made; and
(i) the building number, or other equivalent designation, of the location from which the call is made; and
(b) if the multi-line telephone system operates for two or more buildings:
(ii) the building floor from which the call is made.
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session
69-5-203 Emergency location information for a lodging establishment.
(1) send the public safety answering point that receives the call:
A lodging establishment that owns or operates a multi-line telephone system shall configure the multi-line telephone system in such a manner that, when an individual makes a 911 call through the multi-line telephone system, the multi-line telephone system will automatically:
(a) if the lodging establishment contains more than one occupied building, the building number, or other equivalent designation, of the location from which the call is made; and
(2) connect the individual, the public safety answering point, and an individual that is designated by the lodging establishment to provide the public safety answering point:
(b) the room number, or other equivalent designation, from which the call is made; or
(a) if the lodging establishment contains more than one occupied building, the building number, or other equivalent designation, of the location from which the call is made; and
(b) the room number, or other equivalent designation, of the location from which the call is made.
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session
69-5-204 Location database -- Updates.
(a) as soon as practicable after the multi-line telephone system is installed; or
(1) An owner or operator of a multi-line telephone system shall ensure that the multi-line telephone system has a location database that stores the information a multi-line telephone system is required to provide to a public safety answering point under this chapter that is accurately updated:
(b) within one business day of the completion of any changes to the physical characteristics of the facility where the multi-line telephone system is used or changes to the multi-line telephone system, not including changes incurred during an installation described in Subsection (1)(a).
(a) is owned by the multi-line telephone system owner or operator that supplied the information; and
(2) The information in a location database described in Subsection (1):
(b) except as required by state law, is not required to be shared with another person.
(3) A public safety answering point may not use the information supplied from a database described in Subsection (1) for a purpose other than to facilitate an emergency response to a 911 call.
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session
69-5-205 Direct 911 dial for multi-line telephone systems -- Notice.
(1) An owner or operator of a multi-line telephone system shall configure a multi-line telephone system in a manner that allows an individual to place a 911 call by dialing the digits 9-1-1 without an additional code, digit, prefix, postfix, or trunk-access code.
(a) states that the phone may not be used to directly access 911 services by dialing 9-1-1;
(2) A person that is exempt from this chapter under Section 69-5-201 that has not complied with Subsection (1) shall post, in a visible place within five feet of each telephone that is connected to the multi-line telephone system, a notice that:
(b) indicates how an individual may access 911 services through the telephone;
(d) includes the following information for the location of the telephone:
(c) is printed in contrasting colors in at least 16-point boldface type; and
(i) the street address, and, if applicable, the business name, of the location of the telephone;
(iii) an applicable room number, or other equivalent designation, of the location of the telephone.
(ii) any applicable office, unit, or building number of the location of the telephone; and
Enacted by Chapter 200, 2017 General Session | <urn:uuid:cefd1232-64ca-4050-b921-b05db01984a3> | HuggingFaceFW/finepdfs/tree/main/data/eng_Latn/train | finepdfs | eng_Latn | 54,473 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.