Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Castillo de Villamalefa Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,7 km2. Aholisi — 102 kishi (2010). Havolalar Rasmiy sayti Instituto Valenciano de Estadística Federación Valenciana de Municipios y Provincias — Guía Turística Web no Oficial de Castillo de Villamalefa Ispaniya shaharlari
“Neft va gazgeologiya-qidiruv ishlarini tashkil etish va olib borish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Prezident qarori qabul qilindi, deb xabar bermoqda “Huquqiy axborot” kanali Qaror bilan Davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasiga yangi uglevodorod xomashyosi konlarini ochish uchun neft va gaz istiqbolli tuzilmalarini aniqlash va tayyorlashga qaratilgan ilmiy-tadqiqot, regional geologik-tasvirlash, geofizik va burg‘ulash ishlarini olib borish hamda boshqa qo‘shimcha funksiyalar yuklatildi 2020-yildan boshlab neft va gaz mineral xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta tiklash yillik davlat dasturlari Davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasi tomonidan tegishli vazirliklar bilan kelishilgan holda ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi “O‘zbekneftgaz” AJ va “O‘zburg‘uneftgaz” AJning “O‘zbekgeofizika” AJ hamda “Neft va gaz konlari geologiyasi va qidiruvi instituti” AJning ustav kapitallaridagi ulushlari Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga o‘tkazildi Endilikda yer qa’rini geologik o‘rganish, foydalanish va muhofaza qilish hamda konchilik sohasidagi qonun hujjatlari loyihalari Davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasi bilan kelishiladi Shu bilan birga, Davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasi raisining neft va gaz geologiya-qidiruv ishlarini o‘tkazish masalalarini muvofiqlashtiruvchi o‘rinbosari lavozimi joriy etilib, qo‘mita tuzilmasida yana yangi uchta boshqarma tashkil etildi
«COOL» — dizayn studiyasi tomonidan tashkil etilgan mazkur sayt sizga manzur bo'ladi, degan umiddamiz Zero, sayt aynan xalqni o'ylagan holda yengil ko'rinishda ishga tushirildi Undan Yangiliklar, Audio, Video, Fotoalbom, Biografiya hamda Fan-klub kabi sahifalar o'rin egalladi Sayt bilan yaqindan tanishib chiqish uchun www oybeknigora uz manziliga tashrif buyurishingiz talab etiladi O'z fikr-mulohazalaringizni shu yerda yoki bo'lmasa, www oybeknigora uz saytining Fan-klub sahifasida yozib qoldirishingiz mumkin
QIZIQARLI MA'LUMOTLAR Rossiya prezidenti Vladimir Putin to‘g‘ridan-to‘g‘ri efir chog‘ida Ukrainaning hozirgi hukumati ko‘p xatolar qilayotganini aytib o‘tdi
iqtisod, sotsiologiya, geografiya, psixologiya, antropologiya kabi fanlarning ishtirokidagi vazifalardan biridir. Bu soha vakillari o‘z tadqiqotlarida nafaqat yangi konseptual yondashuvlardan, balki zamonaviy tadqiqot usullaridan ham foydalanadi". } Kasmmaov A., Vas’kin I. Osnovnme napravleniya vneshney poli-tiki Respubliki Uzbekistan. — Tashkent: O‘zbekiston, 1994. –112 s.; R.Farmanov. O‘zbekiston Respublikasi siyosiy tizimining shakllanishi va G‘arb tajribasi. — Tashkent; TDPU, 2004. –292 b.; Sharapova S.Sh. Vneshnyaya politika Respubliki Uzbekistan: kulvturno-istoricheskiy i sotsialvnme faktor’. – Tashkent, 2000; Nuriddinov E.Z. Mejdunarodnoye sotrudnichestvo Respubliki Uzbekistan so stranami Yevrop’. – Tashkent: Cho‘lpon, 2002. 216 s.; Mo‘minov A. O‘zbekiston na YUNESKOning xalqaro-hukuqiy munosabatlari. – Topgkent, 2003. —210 b.; Xodjayev A. Kitayskiy faktor v Sentralvnay Azii. – Tashkent: Fan, 2004. –172 s.; Saidav A.X. Mejparlamentskiye organizatsii mira. —M.; Mejdunarodnige otnoshe-niya, 2004. –351 s.; G‘ulomov X., Tatmbayev A. Sengralenaya Aziya i miro-vaya istoriya. – Tashkent, 2004. –22 s.; Qirg‘izboyev A. O‘zbekiston Respublikasining Osiyo mamlakatlari bilan xalqaro hamkorligi. —Toshkent: Fan, 2004. –280 b.; Alimov R. Sentrap’naya Aziya: obshnostv interesov. – Tashkent: Sharq, 2005–464 s.; Safayev S. Markaziy Osiyo geopolitikasi. –Toshkent, 2005; Tolipov F. Bol’shaya strategiya Uzbekistana v uslo-viyax geopoliticheskoy i ideologicheskoy transformatsiyi Sentral’noy Azii. – Tashkent: Fan, 2005. —153 s.; Kas’mova N., Jo‘rayev S. Problemi sovremennix mejdunarodnix otnosheniy. — Tashkent: Akademiya, 2008; Ko‘charov Ch.Sh. Markaziy Osiyoning mintaqaviy integratsioon jarayoni muammolari. –Toshkent: Fan, 2007. —203 b.; Arifxanon Sh. Sentral’naya Aziya: regional’naya integratsiya i bezopasnostv. – Tashkent, 2008. –202 s.; Paramonov V., Strakov A., Stolpovskiy O. Rossiya i Kitay v Sentral’-noy Azii: palitika, ekonomika, bezopasnostB. –Bishkek, 2008. –155 s.; Raximov M. Mejdunarodnoye sotrudnichestno Uzbekistana v kontekste obespecheniya stabilenosti i ustoychivogo razvitiya v Sentralenoy Azii.— Tashkent: Xapg‘g Mag‘p, 2011. –232 s.; Stratifikatsisnniye protsessi ob-shestva Uzbekistana e kontekste istoricheskix protsessov. Ota. red. Raximov M.A. – Tashkent: Navro‘z, 2014. –275 s.; Raximov M.A., Rahmatullayev Sh., Tursunova R,, Nazarov R. Ocherki noveyshey istorii Respubliki Uzbe-kistan. – Tashkent: Adabiyot uchqunlari, 2016. — 375 s.; Raximov M. Uzbeki-stan –25 pet nezavisimosti Shentral’naya Aziya –25: mmsli 0 proshlom, proyeksiya budushego. – SSHA: Universitet Dj. Vashingtona, 2017. – Cp. 12-15; Rakhimov Mirzokhid. New priorities of Uzbekistan 8 Joumal of Intemational affairs SIPA Columbia university. https://jia.sipa.columbia.edu/ online-articles/new-priorities-uzbekistan. 111
Psixologik metodikalar-jamoa yoki alohida kishini psixologik o‘rganish maqsadida tuzilgan savollar to‘plami. Psixologik tahlil-imnson psixik faoliyatining psixologik shartsharoitlari va tarkibini ochib berishdan iborat ilmiy-tekshirish metodlaridan biri. Psixologik test-psixologik standart mashqlar. Bu mashqlarning bajarish natijalariga ko‘ra tekshirilayotgan kishining psixofiziologik va shaxsiy xususiyatlari, shuningdek bilim, malaka va ko‘nikmalari to‘g‘risida xulosa chiqariladi. Psixologiya metodlari-psixik xodisalar va ularning qonuniyatlarini o‘rganadi.Mas. Kuzatish, tajriba, lab-ya tajriba, tabiiy kuzatuv, uz-uzini kuzatish, biografiya. Psixologik tadqiqot usuli-u 4 bosqichga bo‘linadi. 1.TayyoгeaгПK bosqichi 2. Tajriba-sinov bosqichi 3.Tadqiqotga ishlov berish 4.Olingan natijalarni izoxlash bosqichi. Psixoterapevt (yunoncha psyche -jon 4 terapevt -parvarish qiluvchi) - asosan psixogen kelib chiqadigan kasalliklarni aniqlab, davolayoladigan malakali mutaxassis; tibbiy bo‘lmagan psixoterapiyani amalga oshirish ;bir yoki bir nechta psixoterapiya usullaridan foydalangan holda psixoterapiya sohasida shug‘ullanadigan mutaxassis. Qiyinchilik -bu mijoz tomonidan hozirgi paytda u yengib bo‘lmaydigan to‘siq yoki hayotning boshi berk ko‘chasi sifatida qabul qilinadigan hayotiy vaziyat yoki ichki tajribalar. Qobiliyatlar—u yoki bu unumli faoliyatni muvaffaqiyatli amalga oshirish sharti hisoblangan va buning uchun zarur bilim, ko‘nikma va malakalarini egallayolishni ta’minlaydigan shaxsning individual—psixologik Raddiya-tafakkurning turli operatsiyalari xamda formalaridan foydalangan xolda biror fikrning yolgon ekanligini isbotlashdan iborat bo‘lgan mantikiy operatsiya. Radiologiya bir qismi hisoblanadi radiologiya , deb foydalanib, turli kasalliklarga tashxis faoliyatlari usullari Rang sezish-kuzning idrok qilmayotgan narsa va xodisalarning rangini ajrata olish qobiliyati. 303
42 mo‘g‘ul, qalmiq va boshqa tillardan kirgan so‘zlar bilan bog‘liq bo‘lib, rus, ingliz va boshqa yevropa tillaridan kiritilgan yoki baynalmilal so‘zlar ikkila til talaffuzida deyarli farqlanmaydi. Quyida berilgan lug‘atda so‘zlarning oltoy, o‘zbek va rus tillaridagi shakli va farqlarini ko‘rib chiqsak Anvar Bo‘ronov bunga amin bo‘lamiz: Oltoy tilida O‘zbek tilida {Rus tilida (taqqoslash uchun) ada-m otam otes til-ibis tilimiz nash yaz’k ber-ish berish otdat’ yot-ko‘r o‘tkaz provodi tur-gus turg‘izmoq stavit’ bojo-t bo‘shatmoq osvobojdat’ kel-imzere kulimsiramoq (ulmbat’sya bar-za-m borsam yesli ya poydu. (poyedu) bar-g‘an edi-m borgan edim uje xodil men bar-’sh ad’r-’tm men boryapman {yaindu v. dann’y moment eye ha da JOK yo‘q HET uur og‘ir tyajelo as 03 malo ’rraakta uzoqda, yiroqda { dalsko Oltoy tilida sanoq so‘zlar ham o‘zbek tilidagi sonlar bilan shaklan bir xil bo‘lib, o‘ngacha bo‘lgan sonlar deyarli bir xil talaffuz qilinadi. O‘nlik hisob esa qirq, ellik, oltmish va yetmish sonlarining talaffuzida keskin farqlanadi. Oltoy tilida qirqdan to‘qsongacha bo‘lgan sonlar birlik sonlarga o‘n so‘zini bog‘lash orqali quriladi. Misol uchun "qirq" soni o‘rniga "to‘rto‘n", "ellik" soni o‘rniga "besho‘n", "oltmish" soni o‘rniga "oltio‘n" shaklida sonlar ishlatiladi. O‘zbek tilidagi "to‘qson" o‘rniga ham "to‘qqizo‘n" ishladi. Ikkala tildagi sonlarning talaffuzida o‘ziga xos farqlar kuzatilsa-da, mazmunan bir xillik mavjud. Ular quyidagicha ko‘rinishga ega:
Qon ketganda tibbiy yordam ko‘rsatilmasa, u ikki xil tugashi mumkin: qon o‘z-o‘zidan to‘xtashi yoki ko‘p qon yo‘qotish natijasida miya qonsizlanib, yurak-tomirlar ishi buzilishidan bemorni o‘limga duchor qilishi mumkin. QONNING O‘Z-O‘ZIDAN TO‘XTASHI Qonning o‘z-o‘zidan ivib to‘xtashi organizmning muhim bioximiya-viy reaksiyasi bo‘lib, unda qon suyuq holatdan jelesimon laxtaga aylanadi, kichik tomirlarni u tiqin kabi berkitib, qon ketishini to‘xtatadi. Qonning ivishi holatini birinchi marta A. A. Shmidt t. virlagan. U qonning ivishi ikki bosqichda (fazada) bo‘lishini ko‘rsatib, birinchi bosqichda ferment reaksiyalari natijasida trombin hosil bo‘lsa, ikkinchi bosqichida trombin ta’sirida fibrinogendan fibrin hosil bo‘ladi. 1904- yilda Maravits, keyinchalik Saliti (1952) va Ovren (1954) qon plazmasida tromboplastinlar mavjudligini aniqladilar, protrombinning trombinga aylanishida kalsiy ionlarining ahamiyatini ochib berdilar. Bu olimlar qon ivishining uch bosqichini farq qildilar. Bu nazariya bo‘yicha uchala bosqich birin-ketin vujudga keladi: birinchi fazada aktivlashgan protrombinaza hosil bo‘ladi, ikkinchisida esa trombin va uchinchisida fibrin ipir-ipir bo‘lib, qon iviydi. Qonning ivish sistemasi 4-jadval faktoylari Manbalari OO Davr soati 1 Fibrinogen 110—112 P Protrombin 41—72 I! Tromboplastik (to‘qimadagi) IV Ca? 12—15 V Proakselirin (plazmadagi As-g‘lobulin) VI Akselerin (zardobdagi As-globulin) 2—5 VII Prokonvertin 10—18 VIII Antigemofil globulin (A antigemofil faktori) 18—30 {X Kristmas faktori (V antigemofil faktori) 20—42 X Styuart — Prouzer faktori (Qoller faktori) 10—20 XI Tromboplastinning plazmadagi boshlovchisi 50—70 XI Xagemann faktori (kontakt faktori } 100—200 XI Fibrinni barqararlashtiruvchi faktor (fibrinaza) Qallikreinogen, prekallikrein (Fletcher faktori } Yuqori molekulali kininogen { Fitsjeral’d faktori) Shunday qilib, qonning ivishi murakkab jarayon hisoblanadi. Qonning ivishi zanjirsimon fermentativ hodisa bo‘lib, unda plazma komponenti, trombotsitlar va to‘qimalar ishtirok etadi, ular birgalikda qonning ivish faktoriga kiradi. Bularga plazma faktori (prokoagulyatorlar), to‘qima faktori (tomirlar) va 160
mayli, podani to‘zg‘itib yuborganing uchun sepi jazolab o‘tirmaymiz, buning ustiga, terini Kainhivarga oborib topshirgach, olgan mukofotdan senga bir runiy in’om qilarman. U chaqmoqtosh bilan pilikni qo‘liga olib, Sherxonning mo‘ylovini kuydirib tashlashga chog‘landi. Chunki, Hindistonning jamiki ovchilari arvohi bezovta qilmasin, deb o‘ldirgan yo‘lbarslarining mo‘ylovini kuydirib tashlashadi. — Hm!—dedi Maugli sekingina, yo‘lbarsning oldingi oyoqlari terisini shilarkan. —Hali sen terini Kanhivarga oborib toshpirasan-da, olgan mukofotingdan Menga ham bir rupiy berasanmi? Teri o‘zimga ham kerak bo‘lib qolar, deb o‘ylayman. Hoy qariya, yo‘qol oloving bilan bu yerdan –Qishloqning man-may degan ovchisi bilan bunday behayolarcha gapilashishga qanday tiling bordi»? Sening omading-u qo‘toslarning podonligi tufayligina shundayin o‘ljani qo‘lga kirita olding. To‘lbarsning qorni to‘q bo‘lsa kerak, bo‘lmasa uni allaqachon bu yerdan yigirma mil narida ko‘rarding. Hoy tilamchi bola, hali terini qanday shilishsii tuzukkina bilmaysan-u, yana bidir-bidir qilib, kimsani Baldeoga, yo‘lbarsning mo‘ylovini kuydirma deb aql o‘rgatasan-a{ Po‘k, Maugli, endi mukofotdan senga bir chaqa ham bermayman, uning o‘rniga boplab adabingni berib qo‘yaman. Qani, yo‘lbars tanasidan nari tur-chi. —Menga topon to‘langan qo‘tosning haqqi-hurmatiga qasam bo‘lsinki, dedi oldingi oyoqlardan terini shila turib Maugli, —nahotki bu qari maymun bilan G‘ijillashishga yarim kunni sarflasam-a2 Akela, bu yerga kel, bu odam meni bezor qildi-ku Shoyerxon ustiga engashgancha turgan Baldeo birdan uzalasiga yorga yiqildi, hushiga kelib, ko‘zini ochsa, shunday boshi ustida kulrang bo‘ri chaqchayib qarab turibdi, Maugli esa butun Hindistonda bir o‘zidoyek, teri shilishni davom ettirardi. —Shunday, –dedi tishlari orasidan cho‘zib Maug-li.—Gaping to‘g‘ri, Baldoo. Mukofotday biron chaqani Ham menga berolmaysan. Men ko‘pdan beri, eh-ha, juda ko‘pdan beri bu oqsoq yo‘lbars bilan qasdlashib yurardim. Eidi mening omadim keldi Adolat yuzasidan aytish kerakki, bundan o‘n yil an-val Baldeo o‘rmonda Akela bilan to‘qnash kelib qol-gudek bo‘lsa, bo‘ri bilan olishishdan cho‘chimagan bo‘lardi. 70)
Qanoat dovdiradi. Qora pilik ham bu zimiston uydan cho‘chiganday bir "lop" etdi-yu, o‘chdi-qoldi. Bola qorong‘ida endi tamom gangidi... Tashqarida bo‘ron quturar, yer-u ko‘kni yutguday vahima solib, o‘kirgani o‘kirgan edi. Devorda loyshuvoq qilib o‘rnatilgan shapaloqday shisha-tuynuk ortidan har erta tong bo‘zarib, nur tushib turardi. Hozir shishadan hech narsa ko‘rinmasdi. "Uyimizni qum bosgan, – dsb o‘yladi bola. –Odam bo‘yi... Yo‘q, tom bo‘yi..." Bola bosib kelayotgan vahmni, xavotir to‘la xayollarini chalg‘itish uchun tepaga–qaldirg‘ochga mo‘ljallab qo‘yilgan tuynukka tusmollab qaradi: zim-zib. Hech narsa ko‘rinmadi, tuynuk berk edi. Yeadir-budur devorga qop-qora tun tamom singib ketganga o‘xshardi. Qanoat najot kutib yana eshikka termildi: osti qorong‘i, qum sizyapti: eshikning ustki tirqishlaridan xonaga xira, juda xira, onasining tovushiday zaifgina nur tushyapti. Qanoat boshini hovuchlab, eshik kesakisiga behol suyandi. Ko‘ksini bo‘g‘ib, Yeijimlab kelayotgan xo‘rlik kekirdagiga qadaldi: "Uyimizni qum bosgan, tashqariga chiqib bo‘lmaydi. YUOnamdan buni qanday yashirsam ekan 3" Sandaldagi to‘shakda bir hovuch qoqsuyak bo‘lib yotgan ona juldur ko‘rpani ustidan nari itqitib, qariyb ingragan tovushda o‘g‘lidan so‘radi: — Nega bezovtasan? Uyimizni qum bosgan, mendan yashirma. Qanoat eshik kesakisidan boshini ko‘tardi. Onasiga qaradi, lekin sasi chiqmadi. «"Onamdan sir yashirib bo‘lmaydi! –Taajjub bilan o‘ylay boshladi bola. –Ichingdagi gapni ustidan chimchilab oladilar..." Qanoat onasiga yaqin kelib tiz cho‘kdi, ustiga ko‘rpani tortib qo‘ydi. – Sha-a-mol boshlangan ko‘ni... –Onaning nafasi bo‘g‘ildi, ko‘kragi goh cho‘kib, goh ko‘tarilib, juda qiynalib gapirdi. – Otangni eski tel... Telpagini tuy... tuynuk-«-a... Bola onasiga egildi. Qorong‘ida uning na ko‘zidan, na yuzidan biror ma’no payqayolmadi. Sovib borayotgan lablarida aytilmay qolgan bir og‘iz so‘z simobday qotib qolganga o‘xshardi. –Telpakni tuynukdan olib tashlaymi? Qanoat onasi aytolmagan, labida qotib qolgan o‘sha
2014 yilning 10 noyabrida bo’lib o’tgan bu tadbirni «Yoshlar madaniyat va san’at markazi» ochilishi desak to’g'riroq bo’lar edi Mana shu ochilish marosimi davomida mazkur tashkilot o’z loyihalarini taqdimotini ham o’tkazdi Ochilish marosimi davomida markazning loyihalaridan biri bo’lgan «E’tirof-2014″ tanlovining taqdirlash maroasimi haqida axborot berildi Shuningdek, markaz tomonidan ilk bora tashkil etiladigan loyihalar — «Yil qo’shig’i», «Kuyla, yoshligim», «Ovoz» teleloyihalari, «Sen iste’dodlisan», «Bolalik olami» ko’rik-tanlov va festivallari haqida tadbir ishtirokchilariga ma’lumotlar yetkazildi
Mayli, bahor bayramidek Yashnataylik olamni, Lekin, uka, yoshlik qilib Ranjitding-ku odamni". O‘ylab hamma-hammasini Xullas tinchi yo‘qolar, Xumparni bir boplay, —deya Gazetaga yo‘l olar. Keyin bilsa muxbirning ham Bor ekan o‘z nolasi, Chiqim uchun yozgan ekan, — Tug‘gan ekan xolasi. HAQIQAT YO‘LLARI Poyoni yo‘q tarixning kechmishini o‘ylayman, Yosh idrokim zamonlar qarshisida qolur lol. Va shu ulkan dunyoning kemtigidan bo‘ylayman, Unda birov quradi, birov buzar bemalol. Ba’zan yomon ot qolur yaxshi odamdan hatto, Qay bir yovuz kimsani yaxshi derlar erta kun. Nahot, deyman, dunyoda sobit narsa yo‘q aslo, Nahotki yetuklikning timsoli yo‘q bus-butun? Deydilar, har zamonning bordir o‘z tarozusi, Oh, naqadar rost erur ushbu buyuk haqiqat. Mangulik saltanatning qancha-qancha ko‘zgusi Oftob oldida shamday miltirab qoldi faqat. Sulton esa ham garchand o‘z davrida Ulug‘bek Oddiy bir qulboboday qilichga egdi bo‘yin, U-ku qayta tirildi hech nima ko‘rmagandek, Lekin dunyoning ishi bamisoli oto‘yin. Manguga qolay deya shuhratquli Iskandar Yuksak tog‘ga o‘zining suratini solibdi, Xo‘jasida bo‘lsa ham qancha-qancha siym-u zar, Qarangki, juldur kiygan Ezop mangu qolibdi. Ha, sadaqa kam erur mangulik xaltasida, Payhon bo‘lar saroylar, qancha yuksak qabrlar. Goh oddiy tasodifning oddiy bir hamlasida Kapalak qanotiday uchib ketar qasrlar. Balki zamonlar o‘tib, davrlar shamolida Sovurilar qancha zot, yana qancha buyuklik. Uylayman, mantulikning oynayi jamolida Kim qolarkan sevgiday abadiy va suyuklik... Kim muqim turar ekan sonsiz avlodlar osha, Kimning ishi doimo atalar ekan savob? Kim falakni quyoshlay mangu qilgay tomosha, Qay bir xilqatni inson beminnat aylar tavob Agar zulmat ichida ko‘rinmay qolsa hayot, Qayga u sajda qilib, qayga dilin yorardi, Qay suyanchiq qoshida aylar edi dod-faryod. Shu mo‘jaz hayotimda ko‘rdim qancha sevinch, g‘am, Goho tik boqolmadim razolatning ko‘ziga. Ushbu yorug‘ dunyoda topsam ham, topmasam ham, Baribir talpinardim haqiqatning o‘ziga. 1969—YURTIM SHAMOLI Yo‘llarda yeldirim misoli yeldim, Yellar vodiysiga boshladi havas. Yelvagay Hisorning bag‘riga keldim, Sen esding— taralsi siymtanda atlas, Sen esding—ochildi yorning jamoli, O, yurtim shamoli, yurtim shamoli. Men-kub-u dunyoda bir zori visol, Karbalo dashtida Majnun sifatman. Shamollar ichida men ham bir shamol, Chechaklar atridan men ham sarmastman. Lekin sen ruhimning mangu hayoli, O, yurtim shamoli, yurtim shamoli. Qancha shamollarga yuzimni burdim, Ulardan esdilar turfa xil nafas. Ularda goh hayg‘u, goh shodlik ko‘rdim, To‘xtamay o‘tdilar bari ham bir birpas. Faqat qayg‘ulardan sen o‘zing xoli, O, yurtim shamoli, yurtim shamoli. Shamollar esgandir ushbu dunyoda, Shamollar goh quyun, gohida dovul. Ular goh oshkora, goho ro‘yoda Qancha bo‘stonlarni sovurgan butkul, Lekin sen bo‘lmagin bog‘lar zavoli, O, yurtim shamoli, yurtim shamoli. Esgin, ey, bog‘larning jamoli kulsin, Moviy nafas bilan to‘lsin etaklar. Uchqur qo‘shiqlarga bu olam to‘lsin, Sha’ningga shoirlar aytsin ertaklar.
Subhonqulixon Xivada o‘z tarafdorlaridan shunday fitnachi guruh uyusholgan ediki, buning oqibatida Xiva xonligining siyosiy hayoti yanada mu-jablashdi, xonlik ziddiyatlar, qarama-qarshiliklar girdobida qoldi. O‘sha ’f manbalarida qayd etilganidek, qishloqlar va ekin yerlari o‘rmon hamda jnkalakzorlarga, ko‘llar qamishzor, botqoqlarga aylandi. Xivaxoni Sherg‘ozixon (1714—1728) davrida Buxoro xoni Abulfayzxon liklarni Xivaxoniga qarshi gijgijlay boshladi. Natijada Orolbo‘yi aholisi ’a xonligidan ajralib chiqdi. Xiva xonligida boshlangan o‘zaro kurash goh I, goh bu tomonning ustunligi bilan to Sherg‘ozixon vafotiga qadar davom I. Qabilalar o‘zaro kelisholmagach, endi taxtga Qozoq xonligidan chingiziy ultonlarni o‘tqazish boshlandi. 1728-yili taxtga o‘tqazilgan E/barsxon ularning birinchisi bo‘ldi (1728—1740). Eron shohi Nodirshoh xonlikdagi siyosiy beqarorlikdan foydalanib 1740-yili Xivani bosib oldi. Nodirshoh Xivaga o‘z odamini hokim etib tayinlab Eronga qaytadi. Xivada Eron boshqaruv tizimi o‘rnatiladi. Aholiga «moli omon» solig‘i solinadi. Biroq Eronga qaramlik davrida ham ichki nizolar to‘xtamagan. Taxt uchun qabilalararo ayovsiz kurash boshlandi. Taxtga esa atayin chingiziylar avlodiga mansub xonlarni o‘tqazish davom etdi va ular tez-tez almashtirib turildi. Bu hodisa tarixga «xonlar o‘yini» nomi bilan kirdi. Xonlar esa amalda inoqlar qo‘lida itoatkor bo‘lib qoldilar. O‘zaro ichki kurashlarda ma’lum muddat turkman yovmutlarining qo‘li baland kelib turdi. Xonlikdagi bu ichki boshboshdoqlik qo‘ng‘irot qabilasi hokimiyat tepasiga kelgunga qadar davom etdi. 12.3. Xiva xonligining iqtisodiy va madaniy hayoti Xonlikdagi shaharlar hayoti. Xiva xonligida Xiva, Ko‘hna Urganch, Yangi Urganch, Vazir kabi o‘nlab shaharlar mavjud bo‘lgan. Ulardan eng qadimiysi Xiva shahri bo‘lib, u «Ming gumbaz shahri» nomi bilan ham mashhurdir. XIX asrning birinchi yarmida Xiva shahrida 2 ta xon saroyi, 17 ta masjid va 22 ta madrasa mavjud bo‘lgan. 1997-yili uning 2500 yilligi nishonlandi. Bu haqda UNESCO 1995-yili qaror qabul qilgan edi. Bu qaror Xiva shahrining jahon madaniyati taraqqiyotida tutgan alohida o‘rnining e’tirofi bo‘ldi. Bugungi avlod o‘z ota-bobolarining madaniy merosi bilan haqli ravishda faxrlana oladi. Xiva shahri mil. avv. V asrda bunyod etilganidan buyon uning tarixi butun Xorazm tarixi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib keldi. Xivaning mashhurligi u bunyod etilgan davrlardanoq Sharq bilan G‘arbni bog‘lovchi savdo yo‘li o‘tganligi bilan izohlanadi. 163
Röhrenbach Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Horn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25.11 km2. 589 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Manbalar Avstriya shaharlari
206 4. Davlat ramzlari to„g„risidagi qonun hujatlarini buzganlik uchun javobgarlik bormi? 5. Sinf rahbari va maktab direktorining harakatlariga baho bering? 7-masala Qoraqalpog‗iston Respublikasi hukumati O‗zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining (Qoraqalpog‗iston Respublikasi O‗zbekiston Respublikasi tarkibidan Qoraqalpog‗iston Respublikasi xalqining umumiy referndumi asosida ajralib chiqishi huquqiga ega) 74-moddaga asoslanib, o‗z hududida referendum e‘lon qildi. Ammo ushbu referendum O‗zbekiston Respublikasi tomonidan tan olinmadi. Ushbu holatda, O‗zbekiston Respublikasining hududiy yaxlitligini o‗zgartirish referendum predmeti bo‗lmaydi, deb qaraldi. Ushbu vaziyatda qanday yo‗l tutish mumkin? Savol: 1. Ushbu referendumning tan olinmasligi Qoraqalpog„iston Respublikasining suverenitetiga rahna solishi mumkinmi? 2. Qoraqalpog„iston Respublikasining suvereniteti nimalarda o„z ifodasini topadi? 3. Ushbu holatda O„zbekiston Respublikasining davlat chegarasi va hududi daxlsiz va bo„linmasligi prinsipi buzilishi mumkinmi? 4. Referendum predmeti bo„la olmaydigan masalalarni sanab bering. 8-masala. Ellikqala tumandagi Qishloq xo‗jaligi kasb xunar kollejida O‗zbek milliy kurashi bo‗yicha musobaqa o‗tkazildi. Musobaqa boshlanishi chog‗ida ko‗tarilishi lozim bo‗lgan Qoraqalpog‗iston Respublikasi va O‗zbekiston Respublikasining Davlat bayroqlari olib kelinganda, O‗zbekiston Respublikasi Davlat bayrog‗ining o‗lchami Qoraqalpog‗iston Respublikasining Davlat bayrog‗i o‗lchamidan kichik ekan. Kollej direktori bu holatdan musobaqa boshlanishiga oz vaqt qolgan xabardor bo‗lganligi bois, bu kamchilikni bartaraf etolmadi. Natijada o‗lchamlari har xil bo‗lgan Davlat bayroqlari ko‗tarildi. Bu holatdan xabardor bo‗lgan huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari kollej direktorini Davlat bayrog‗i to‗g‗risidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybladi. Kollej direktori esa, bu bayroqlarni tavsiya etgan va keltirib bergan musobaqa tashkilotchilaridan biri bo‗lgan tuman hokimiligini aybladi. Savol: 1. Ushbu holatda haqiqatan ham Davlat bayrog„i to„g„risidagi qonun hujjatlari buzilganmi? 2. Kollej direktorining ushbu vaziyatdagi harakatlari qonsnga zidmi? 3. Huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlarining xatti-harakatlari qonuniymi? 9-masala. Fuqaro T. mast holda uyiga keldi. Bu vaqtni uning qo‗shnisi rus millatiga mansub bo‗lgan E. uyida yaqin qarindoshlari bilan oilaviy tadbir o‗tkazayotgan edi. T. yuqori qavatda yashaganligi bois, birinchi qavatdagi E.ning uyi oldidan o‗tishga majbur edi. SHu vaziyatda u pod‘ez oldidagi noma‘lum jismga oyog‗i bilan tegib ketdi. Bu vaqtda E.ning tadbirida kutilmagan noxush vaziyat vujudga keldi. T.ning oyog‗i tekkan jism rezina shlankda oqib turgan suv edi. Bu vaziyatda shlank ochilib suv mehmonlarga seplib ketdi kutarilgan shovqin T.ning g‗ashiga tegdi va ularga qarata xaqoratomus so‗zlar bilan so‗kinib ketdi. Bu esa, ular o‗rtasidagi janjalga sabab bo‗ldi. SHu vaziyatda E.ning ichki ishlab xodimlarini chaqirdi. Ichki ishlar xodimlari T.ning harakatlarini mast holda jamoat tartibini buzish deb baholadi. Biroq E. bu vaziyatda diniy marosim o‗tkazayotganligi bois, uning urf-odatlari va an‘analarining buzilishi deb baholab sudga murojaat qildi. Savol: 1. T.ning harakatlariga baho bering? 2. Ushbu holatda mayda bezorilik sodir etildimi yoki urf-odatlarni taxqirlashmi? 3. Diniy marosim urf-odat va an‟ana bo„la oladimi? 4. E.ning davosi o„rinlimi? 10-masala. Fuqaro D. bilet oliy maqsadida avia kassaga bordi. Kassa xodimasi D. bilan rus tilida murojaat qildi. D. rus tilini bilmaganligi bois, u bilan muloqot qilolmadi. Kassa xodimasiga o‗zbek
87 larning davlat hokimiyati organlariga saylovda katna-shishiiy talab qiluvchi yuridik majburiyat. Bulda mazkur talabni bajarmagan fuqaroga jarima solipadi VOYAGA ETGANLIK YoSHI– kopunda belgilangan yosh bo‘lib, fuqaro shu yoshga yotgach, to‘laligicha huquq layoqatiga ega deb sanaladi. O‘zRda 18 yosh V.ye.b. deb belgilangan VOYAGA ETMAGAN (lot. o‘tribev, ri iz; ing. papog) –O‘zR huquqida 18 yoshga to‘lmagan shaxs. Ushbu tushuncha xuquqshing turli sohalarida 14 dap 18 yoshgacha bo‘lgan shaxslarga nisbatan ko‘llaniladi. O‘zR MKiing 77-m.siga muvofiq, ishga qabul qilishga o‘n olti yoshdan yo‘l qo‘yiladi. O‘n besh yoshga to‘lgan shaxslar ota-opasidan birishing yoki ular o‘rnini bosuvchi shaxs-amir yozma ravishdagi roziligi b-nishga qabul qilinishi mumkin. Yoshlarli mehnatga tayyorlash maqsadida umumta’-yaim maktablari, hunar-texnika bilim yurtlari va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarniyoig o‘quzchilarnin o‘n to‘rt yoshga go‘lg‘anlaridan keyin ota-og‘asidan birining yoki ular o‘rni-shi bosuvli shaxsling roziligi b-n bolalarning sog‘lig‘iga va qamal topishiga ziyon yetkazmaydigan va ta’lim olish ja-rayotsini buzmaydigan yengilishlarni o‘hishdan bo‘sh vaqtlarida bajarish uchun ishga qabul qilishga Vo‘l qo‘yiladi. O‘n sanki» yoshga to‘lmagan shaxslarin ishga qabul qilish O‘zR MKning 241-m.sida nazarda tutilgan talablarga rioya etidgan holda amalga oshiriladi. Mehnat qonunchiligida V.g.lar voyaga otganlarga pisbatan qonun hujjatlarida O‘rpatiyagan imtiyozlardan foydalanadilar. Fuqarolik huquqi o‘n to‘rt yoshdan o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan V.ye.larii va o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan V.s.larii ajratadi. Ular to‘la muomala layoqatiga ega emas. Emansipatsiya qilingan. 16 yoshga to‘lgan V.ye, shaxs to‘la muomalaga layoqatli hisoblanadi. O‘zR JKning 17-m.siga asosan, jinoyat sodir ettunga qadar o‘n olti yoshga to‘lgap, aqli raso jismoniy shaxslar javobgarlikka tortiladilar. Jinoyat sodir etgunga kadar yoshga to‘lgan shaxslar javobgarlikni ovirlashtira-digan holatlarda qasddan odam o‘ldirganliklari (O‘zR JK. 97-m.sining ikkinchi qismi) uchungina javobgarlikka tortiladilar. Jinoyat sodir etgupga kadar o‘n to‘rt yoshga go‘lgan shaxslar O‘zR JK 97-m.saning birinchi qismi, 98, 104— 106, 118, 119, 137, 164—166, 169-m.lari, 173-m.sining ikkiychi va uchinchi qismlari, 220, 222, 247, 252, 263, 267, 271-m.lari, 277-m.sining ikkinchi va uchinchi qismlarida pazarda tutilgan jipoyatlar uchush javobgarlikka tortiladilar. O‘zR JKping 122, 123, 127, 144, 146, 193—195, 205—210, 225, 226. 230—232, 234, 235, 279—302-m.larida nazarda tutilgan jinoyatlar uchup jinoyat sodir etgunga qadar o‘n sakkiz yoshga to‘lgan shaxslar javobgarlikka tor-zilar. O‘p sakkiz yoshga to‘lgupga qadar jinoyat sodir etgan shaxslar umumiy qoidalarga muvofiq va O‘zR JKning Umumiy qismi oltinchi bo‘limida nazarda tutilgan xususiyatlar hisobga olingas holda javobgarlikka tartiladilar. VOYAGA ETMAGAN GUMON QILINUVCHI VA AYBLANUVCHINI SO‘ROQ QILISH–voyaga yetmagan tumon qilipuvchi va ayblanuvchi himoyachi ishtirokida «o‘roq qilinadi. So‘roq qilish chog‘ida tergovchining ruxsati b-n voyaga yetmaganping qonuniy vakili ishtirok etishi mumkin.
a ES IL o" i a ШИ" 227 ши" ши ul QA n = OQA = AA LASI — QARA — A M OAO — A — AN —— 27 = ДИ pи 7 ALLA —, - “I RR 7 — A ug EI —
— matografiyalash ikki marta, qarama-qarshi yo‘nalish da o‘tkaziladi. Bunda namunaga birinchi erituvchi bil — ishlov berilgandan keyin xromatogramma 907 ga ayla tiriladi va ikkinchi marta —boshqa erituvchi bila romatografiyalanadi. Bu usul aralashmani tarkibiy smlarga to‘laroq ajratish imkonini beradi: Qog‘ozdagi xromatografiyaning muvaffaqiyatli qo‘l-anilishi taqsimlanish kozffitsiyenti turlicha bo‘lgan oq fazalar xilining ko‘pligi va ba’zi boshqa afzallaridan tashqari ajratiluvchi aralashmaga bir vaqting o‘zida yoki ketma-ket elektr maydonini ta’sir et-rish mumkinligi tufaylidir. Bu usul elektroforetik omatografiya deb ataladi: — Xromatografiyalash elektroforez bilan birga olib borilganda tekshiriluvchi aralashma tomchisi tomizil-N qog‘oz tasmasiga elektrolit eritmasi shimdiriladi doimiy tok manbanga ulanadigan elektrodlar orasi-joylashtiriladi. Bir vaqtning o‘zida harakatchan 3a ham. siljiy boshlaydi. Elektroforez tugagach, qoni asbobdan chiqarib quritiladi va ko‘tarilib boruv- «yoki pasayuvchi xromatografiya usulida xromatografiya-kamerasiga o‘tkaziladi. Xromatografiyalash tuga-an so‘ng qog‘oz ochiltiriladi va miqdoriy hamda sit analizi o‘tkaziladi. Bunday usul analiz vaqtini ancha sqartiradi va aralashmani tarkibiy qismlarga yaxshi- «ajratilishini ta’minlaydi. Xromatografiyalash qog‘ozi. Xromatografiyalash qog‘o-myoviy toza va neytral bo‘lishi, tekshiriluvchi mani va harakatlanuvchi fazani adsorbilamas-zichligi bir xil bo‘lishi va harakatchan fazaning lum tezlikda siljishini ta’minlashi kerak. Qog‘oz-ichki tuzilishi va undagi tolalarning qanday yo‘-shda joylashganligi muhim ahamiyatga ega. tiluvchi qog‘ozning navlari gidrofil bo‘ladi — qu-olatda tarkibida 20—22 9) suv bo‘ladi, bu miqdor. mas faza sifatida suv ishlatiladigan tajriba-mun yetarlidir. Bunda harakatchan faza sifatida
3.2-shakl. G » — = 90; = !- a — Bu tenglikdan ko‘rinib turibdiki, elastiklik valning fizik o‘qi uning statik egilishidan hosil bo‘lgan o‘qning o‘zi bo‘lar ekan. Maxovik inersiya kuchining R., ga-yoyonglik shartidan foydalanib quyidagi tenglikni yozamiz va unday foydalanib valning dinamik egilishi (2) ni topamiz: Pi — mo‘O;0, 4 e) — k-010, = g i g» a a NI a ti m e ’
Shavkat Mirziyoyev Buxoro shahridagi Ark qo‘rg‘oni majmuasida viloyatning turizm salohiyatini yanada oshirish dasturi taqdimotida ishtirok etdi
Huquqni muxofaza qiluvchi idoralar tomonidan hamkorlikda “Tavhid va jihod katibati” terrorchilik guruhi qo`lga olindi. Toshkent shahar IIBning qayd etishicha, guruh O`zbekiston Respublikasi Oliy sudining 2016 yil 26 sentyabrdagi qarori bilan terroristik deb topilgan. Ular Toshkent shahri hududida jamoaviy yig`inlarni o`tkazib, kelgusida Suriya hududida faoliyat yuritayotgan terrorchilik tashkilotlarining safiga qo`shilishni rejalashtirib kelgan. Aniqlangan “Tavhid va jihod katibati” tarafdorlarining soni 30 nafarga yaqin bo`lib, yoshlardan iborat ekanligi, ularning ayrimlari Andijon, Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlaridan Toshkent shahriga ishlash maqsadida kelganliklari ma`lum bo`lgan. Hozirda mazkur holat yuzasidan O`zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo`zg`atilib, tergov harakatlari davom ettirilayotgani ma`lum qilindi. "Shu o`rinda, fuqarolarimiz, ayniqsa yoshlarimizni ogohlantirib, bu kabi qonun buzilishlariga yo`l qo`ymaslik maqsadida, buzg`unchi g`oyalar ta`siriga tushib, ijtimoiy tarmoqlarning shubhali saytlaridagi da`vatlarga aldanib qolmasliklarini, jamoat tartibiga taxdid soluvchi materiallardan foydalanmasliklarini, ularni saqlamasliklarini va tarqatmasliklarini so`raymiz. Bu kabi noqonuniy harakatlar uchun jinoiy javobgarilk mavjudligini unutmang",-deyiladi IIB xabarida.
Aholi yashash joylarida bir vaqtda sodir bo‘ladigan yong‘inlar soni va tashqi yong‘inni o‘chirish uchun talab kilinadigan suv sarfi me’yori. 9-jadval Aholi Bir vaqtni Balandligi quyidagicha bo‘lagn maskanlarida o‘zida bo‘lishi Binolarda bir yong‘inni o‘chirish yashovchilar mumkin uchun suv sarfi me’yori, 1/s Иp o‘lgan SONI, MINE hisobiy 2 qavatgacha o qavat va odamgacha . undan ko‘p yong‘inlar soni 5 1 10 10 10 1 10 15 25 2 10 15 50 2 20 25 100 2 25 35 200 3 - 40 300 3 - 55 400 3 - 70 500 3 - 80 600 3 - 85 700 3 - 90 800 3 - 95 1000 3 - 100 Yuqorida keltirilgan 9-jadvaldan bir vaqtni o‘zida sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan yong‘inlar soni ham aniqlandi. Shahar hududida joylashgan sanoat korxonalarida sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan yong‘inlar soni aholi maskanidagi yong‘in soniga qo‘shiladi. Aholi soni 50—500 oralig‘ida bo‘lgan aholi maskanlarida tashqi yong‘inni o‘chirish uchun binolar qavatidan va binolarni o‘tga chidamliligidan qat’iy nazar 51/s suv sarfi olinadi va uni o‘chirish vaqtini 3 soat deb qabul qilinadi. Sanoat korxonalarida tashqi yong‘inni o‘chirish uchun ketadigan suv sarfi (KM va K 2.04.02-97 ning 8,9 — jadvallaridan) 8—jadvaldan olinadi. 74
Shtirlis mashina yonidan o‘tdi. Mashinaning orqa o‘rindig‘ida Borman o‘tirardi. O‘zini hech kim kuzatmayotganini ko‘rib, Shtirlis yana qaytib keldi va mashina eshigini ochib, dedi: — Partaygenosse Borman, ishonch bildirganingiz uchun behad minnatdorman.. Borman Shtirlitsga diqqat bilan qarab, qo‘lini qisib qo‘ydi. — Ketdik, —dedi u shofyorga, — Vanzes tomonga yuring. Keyin u shofyor bilan oraliqdagi oynani bekitdi. —Sizni qayerda ko‘rganman2 —deb so‘radi u, Shtir-litsni diqqat bilan kuzatib. —Qani, niqobingizni OJIHHT-YH... Shtirlis ko‘zoynagini olib tizzasiga qo‘ydi, keyin shlyapasini ham baland ko‘tardi. —Men sizni aniq qayerdadir ko‘rganman, —yana qaytardi u. } —To‘g‘ri, —deb javob berdi Shtirlis, —menga krest topshirayotganingizda siz menga qarab, ko‘rinishdan josus emas, balki matematika professoriga o‘xshar ekansiz, degan edingiz... —Hozir esa professor emas, ko‘proq josusga o‘xshaysiz,—deb hazillashdi Borman.—Xo‘sh, nima gap, aytavering... Bormanni imperiya xavfsizlik boshqarmasi bilan bog‘laydigan apparat kechasi bilan ishlamadi. Shuning uchun telefon gaplari haqidagi ma’lumotlar ertasiga ertalab Gimmler stoli ustiga qo‘yilganda, uning avval g‘azabi qo‘zidi, keyin biroz sovib, Myullerni chaqirtirdi hamda unga nihoyatda ehtiyotkorlik bilan hukumat aloqa vositalari o‘rnatilgan maxsus xonadan kechasi NSDAPning shtab-kvartirasi bilan kim gaplashganligini aniqlashni buyurdi. Qun bo‘yi Myuller hech qanday aniq ma’lumot ololmadi. Kechga yaqin uning stoliga Bormanga qo‘ng‘iroq qilgan kishining telefon trubkasida qoldirgan barmoq izlarining nusxasini keltirib qo‘ydilar. U bir narsadan hayratda qoldi. Kartochka shuni ko‘rsatdiki, telefon trubkasidagi barmoq izlari bir necha kun oldin gestapoga tushgan rus radisti peredatchigidagi barmoq izlarining o‘zginasi edi. 176
J j j Yuziga asli yomonning ko‘p ochma gulshani xulq, Siyahgilemg‘a albatta mehr aylama fosh– Ki, qilmadi gulisi birla toza ruh jual", Quyosh charog‘iga parvona bo‘lmadi xuffosh. J J j Chu dushman o‘ldi qadimiy, ziyonidin hazar et, Agarchi nutqi ravonbaxshi jonga rohat erur. Su birla o‘t aro ziddiyat o‘ldi chun azaliy, Agar hayot suyidurki, o‘tqa ofat erur. " Garonmoya –qimmatbaho. 2 Uluv (v) –balandlik, yuqorilik; oliy. 3 Rahrav –yo‘lovchi, solik, murid. " Aflok –falaklar, osmonlar. " Hudhud–popishak. " Jola–shabnam, shudring, majozan ko‘zyoshi. " Siyahgilem –badbaxt. " Jual – qoraqo‘ng‘iz.
26 iyun kuni Rossiya raketasi Kiyevdagi turar joy binosiga kelib tushdi — bir kishi halok bo‘lgan, olti kishi yaralangan; ular orasida — Rossiya fuqarosi va uning yetti yoshli qizi ham bor Severodonetskdagi «Azot» zavodidan tinch aholi vakillari evakuatsiya qilinmoqda Ukraina harbiy razvedkasi Rossiya yana Belarusda o‘z harbiy mavjudligini oshirayotganidan ogohlantirdi Xerson oblastining rossiyalik kuchlar tomonidan ishg‘ol etilgan Nova Kaxovkada «yangi ma’muriyat» amaldorlaridan birining hayotiga suiqasd uyushtirildi Uning avtomobili yonib ketgan, ammo ayolning o‘zi omon qolgan RF mudofaa vaziri Sergey Shoygu urush boshidan buyon ilk bor Ukrainada rossiyalik harbiylar nazoratidagi hududga keldi Quyida 26 iyun kuni Ukrainaning turli hududlarida olingan suratlar KiyevQutqaruvchilar Shevchenkovskiy rayonidagi uy xarobalari ostida qolganlarni qutqarmoqda Aviazarba oqibatida bir kishi halok bo‘lib, olti kishi yaralangan Jabrlanuvchilar orasida — Rossiya fuqarosi va uning yetti yoshli qizi ham bor Kiyevdagi turar joy binosi zarbaga uchrashi oqibatida yaralangan yigit Strana UA nashri qayd etishicha, vayron bo‘lgan uy yaqinida «Artem» harbiy zavodi joylashgan, zarba nishoni aynan shu obekt bo‘lgani taxmin qilinmoqda Qutqaruvchilar Shevchenkovskiy rayonidagi xarobalarni tozalashmoqda Hududdagi ishlarga Ukraina favqulodda vaziyatlar bo‘yicha davlat xizmatining 86 xodimi va to‘qqiz texnikasi jalb etilgan Xarkiv Sapyorlar Xarkivning tunda o‘qqa tutilishi oqibatida yuzaga kelgan o‘rani ko‘zdan kechirmoqda Xarkiv oblasti ma’muriyati rahbari Oleg Sinegubovga ko‘ra, 26 iyun kuni shaharda turar joy va tibbiy muassasa binolari o‘qqa tutilgan Yashash hududiga kelib tushgan snaryaddan hosil bo‘lgan o‘rani suv to‘ldirgan Xarkiv oblasti rahbari Oleg Sinegubov regionda 4500 dan ortiq bino vayron bo‘lganini aytgan Uning baholariga ko‘ra, shahar o‘qqa tutilishi oqibatida 4019 turar joy binosi, 427 o‘quv muassasasi, 97 tibbiy muassasa, 62 madaniy bino va 12 sanoat korxonasi shikastlangan Donbass shimoli«Azot» zavodi hududidan chiqib kelgan severodonetskliklar «LXR» xalq militsiyasi bataloni qo‘mondoniga qarab turibdi TASS xabar qilishicha, so‘nggi ikki kunda «Azot» zavodi hududidan 450 kishi chiqqan «Azot» hududida yana qancha odam qolgani ma’lum emas 24 iyun kuni Lugansk oblasti rasmiylari ukrain harbiylariga Severodonetskni tashlab chiqish bo‘yicha buyruq berilganini aytishgandi Keyingi kuni RF mudofaa vazirligi shahar to‘liq nazorat ostiga olinganini xabar qildi Favqulodda xizmat xodimi Baxmutdagi front chizig‘i yaqinida aholini evakuatsiya qilishga kirishish oldidan zirhli nimchasini taqmoqda Lugansk oblasti rahbari Sergey Gayday avvalroq Lisichansk — Baxmut trassasidan endi harakatlanish imkonsiz ekani, «hayot yo‘li» doimiy ravishda o‘qqa tutilayotganini aytgandi
qistirma AB2-4 4 d 5.5-rasm. Keskichning temperaturasini sun’iy (a), 4 yarim sun’iy (b), va tabiiy (d) termojuftlar yordamida o‘lchash. sida ochilgan kichik teshikka termojuft joylashtiriladi. Termojuftning ishchi qismidagi simlarning birlashgan joyi tezkesar po‘lat plastinkaning pastki tomonidagi nuqta 1 ga tegib turadi. Kesish jaryonida kesuvchi tig‘ning kontaktlanuvchi yuzalaridan ajrab chiqadigan issiqlik oqimi tez-kesar po‘lat plastinkani va termojuftning ishchi qismini qizdiradi (5.5-rasm). a) termojuft izolatsiya qilingan simlardan iborat. O‘tkazgich simlarning diametri 0,3...0,5mm; materiali xromel (9099Ni41096Cr), manganin (849 Cutl39Mn4t324NI), alumel (19Si4t29A14 40,179 Fet29 Mn494, 839 Ni), konstantan (582Sut23 Mn 44096Ni), kopel (56,534 Cut43,59Ni). Agar 1-nuqtadagi temperatura 2-nuqtadagidan kata bo‘lsa (8, » 8, ), zanjirda elektr yurituvchi kuch paydo bo‘ladi: Ea K0, 0,), agar , — const bo‘lsa, bu holda E-E, b) elekrodlardan biri (4A) keskichda ochilgan teshikka kiritilgan kopel yoki konstantan simi bo‘lsa, ikkinchi elektrod sifatida tezkesar po‘latdan tayyorlangan plastinka (B) xizmat qiladi. Ikkala elektrod birlashtirilib (payvandlanib), termojuftning ishchi qismi hosil qilinadi (nuqta 7). Ava B elektrodlarning sovuq uchlari xona temperaturasiga ega holida o‘lchov asbobining 3 va 4 klemmalariga ulanadi. O‘lchov asbobi ko‘rsatadigan termoelektrik yurituvchi kuch (TEYK) Ava B ter-moelektrodlar ishchi qismi 7 ning temperaturasiga proporsional bo‘ladi. 5.6-rasm. Temperaturani termojuft bilan o‘lchash sxemasi. 39
yerda tasavvufni targ‘ib qildi. Uning ta’limoti Yassaviya nomini oldi. Hamadoniy ta’limoti asosida Abduxoliq Yeijduvoniyning "Xojagon" tariqati vujudga keladi. So‘ng shu tariqat Bahovuddin Naqshband davrida keng yoyilib, naqshbandiya yo‘nalishini tashkil etadi. XP asrda Xorazmda ham tasavvuf ilmi keng yoyila borib, Najmiddin Kubro (1146—1221) boshchiligida tasavvufning kubroviya oqimi shakllanib, Markaziy Osiyo va boshqa Sharq mamlakatlarida keng yoyildi. Tasavvuf ta’limotlari boshqa musulmon mamlakatlarida bo‘lganidek, Markaziy Osiyo xalqlari madaniyati va ma’naviyatining so‘nggi rivojiga katta ta’sir ko‘rsatdi. b Qadimgi arab va fors tilidagi manbalarda bu davrda yashab ijod etgan juda ko‘p olim-u fuzalolar, qomusiy bilim egalari, badiiy so‘z ustalari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Masihiy, Habash al-Hosib, Bayhaqiy, Is’hoq al-Buxoriy, Daqiqiy, As-Suxayliy al-Xorazmiy, Abdulla Xorazmiy Abu-l-Fadl, Al-Xorazmiy al-Ado-liy, Ahmad al-Axsikotiy, Saolibiy al-Muzaffar al-Naysaburiy, Rashididdin al-Vatvot, Zakariya al-Forobiy kabilar shular jumlasidandir. Bu allomalarning hammasi haqida hikoya etish imkoni yo‘q, nimagaki, ularning ko‘pchiligining hayoti va ijodi hali o‘rganilmagan va ular haqida kam ma’lumotga egamiz. Juda ko‘p manbalarda USH—XT asrlarda hunarmandchilik, savdo-sotiq, savdo yo‘llari, dehqonchilik, qurilishishlarining avj olganligi, shuningdek, Samarqand, Buxoro, Shosh, Biskent, Axsi-kas, Farg‘ona, Quba, Marg‘inon, Ush, O‘zkand, Usrushona, Xavokand, Xojand, Jend, Urganch, Xiva, Marv, Termiz kabi qator rivoj toptan shaharlar, ulardagi me’moriy yodgorliklar, bozorlar, obodonchilik haqida muhim ma’lumotlar keltiriladi. Markaziy Osiyoda arab, fors va turkiy tillar keng tarqalganligi, aholi o‘rtasida, ayniqsa, turkiy va forsiy tildan keng foydalanilganligi haqida ham noyob ma’lumotlar serobdir. Arab tili Markaziy Osiyoni islom dini, arab dunyosi, bu tilda yaratilgan madaniy-ma’naviy boyliklar, qilingan tarjimalar yordamida qadimgi islom ilmiy-madaniy boyliklaridan bahramand bo‘lishga olib kelgan bo‘lsa, fors tili qadimgi va o‘rta asrdagi Eron madaniyatini, she’riyatini chuqur o‘rganish, madaniy aloqalarni rivojlantirish imkonini berdi. Keng tarqalgan turkiy til Urta Sharq va shimoldagi, Qoshg‘ar-dagi barcha turkiy tilli qabilalar bilan tarixiy keng aloqada bo‘lishga olib keldi. Ko‘p tillilik bu davr rivojlangan madaniyatining muhim xususiyati va muhim sabablaridan biri hamdir. GX—XI asrlar davomida Movarounnahr butun musulmon olamida ilmiy-madaniy jihatdan eng rivoj topgan o‘lka sifatida mashhur bo‘lib, bu yerda qadimiy an’analar bilan arab, fors, qisman hind hamda qadimgi yunon ilmiy-madaniy an’analari qorishuvi asosida islomiy, falsafiy va tabiiy ilmlar— astranomiya, matematika, tibbiyot, kimyo, dorishunoslik, jug‘rofiya kabilar rivoj topdi. Bu yerda mashhur hadisshunoslik va islom fiqhshunoslik maktablari shakllanib, tarixshunoslikda muhim asarlar vujudga keldi. Bu davr ma’naviyatining muhim tomonlaridan biri shundaki, olim, donishmand, shoirlarning ko‘pchiligi qomusiy bilimlarga ega bo‘lib, ilmlar bir-biridan ajralmasdan, uzviy bog‘liq holda mavjudligi xarakterli edi. Shuning uchun ham al-Forobiy, ibn Sino, al-Beruniy, a»-Zamaxshariy, Ismoil Jurjoniylar juda ko‘p sohalarda ijod etib, o‘chmas iz qoldirdilar. Shu bilan birga matematika, astronomiya, tibbiyot, mantiq, tilshunoslik, tarix kabi ilmlar, madaniyat, ma’naviyatning rivojida nihoyatda muhim ahamiyat kasb etgan din, islom dinining nazariy masalalari bilan birga axloqiy tomonlari ham keng rivoj topganini ko‘ramiz. Umuman, bu davrda islom musulmon Sharqida nafaqat din sifatida, balki yaxlit madaniyat, ma’naviyatning shakllanishida muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. U madaniyatning boshqa sohalari: ilm-fan, san’at, axloq, siyosat kabilarning rivojiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Musulmon Sharqi, shuningdek, Markaziy Osiyo Uyg‘onish davri madaniyati yuqorida ko‘rsatilgan o‘ziga xos xususiyatlarni ifodaladiki, bu xususiyatlar bu yerda madaniyat, ma’naviyatning so‘nggi rivojini belgilashda yetakchi rol o‘ynadi. GX—XI asrlarda Markaziy Osiyoda tarqalgan va rivojlangan tasavvuf ta’limotlari va oqimlari hamjamiyat ma’naviy hayotining rivoji uchun xizmat etib, uning o‘ziga xosligini belgilashda muhim ahamiyat kasb etdi. Ma’lumki, G‘arb adabiyotlarida Ovro‘po mamlakatlarida keskin madaniy yuksalishga olib kelgan X-U—XUISH asrlarni Renessans— Uyg‘onish davri nomi bilan yuritadilar. Biroq ko‘pchilik mualliflar Sharqda shunday jarayon bo‘lganligidan ko‘z yumadilar. Holbuki, GFX—XI asrlarda Markaziy Osiyoda Ovro‘podan bir necha asr ilgari madaniy yuksalish yuz berganligini hech kim inkor eta olmaydi. U Ovro‘podagidek yangi siyosiy-iqtisodiy jarayon, ya’ni burjua munosabatlarining vujudga kelishi bilan bog‘liq bo‘lmagan bo‘lsa-da, madaniyat tarixida so‘nmasiz qoldirdi va Ovro‘po Renessansining vujudga kelishiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Shuning uchun biz GX—XI asrlardagi Markaziy Osiyo madaniy yuksalishini Uyg‘onish davri, aniqrog‘i ilk Uyg‘onish davri deb atashga ham to‘la asosimiz bor. Bu ilk Uyg‘onish davri madaniyati siyosiy-iqtisodiy jihatdan Ovro‘po mamlakatlaridan farqli o‘laroq mustaqillikka erishish va bu mintaqada mustaqil davlatlarning vujudga kelish jarayoni bilan uzviy bog‘liqdir. :
Qodirjon Botirov o‘sha paytdagi Qirg‘iziston muvaqqat hukumati tarafdori bo‘lgan va muvaqqat hukumatga Bakievga qarshi kurashida yordam bergan
Og’ir fe’lli inson bilan muloqatga kirish qoidasi Biz noto‘g‘ri talaffuz qiladigan 12ta brend Home Biznes-maslahat Og’ir fe’lli inson bilan muloqatga kirish qoidasi Hatto eng murakkab, og’ir fe’lli insonlar bilan ham kelishish mumkin Qiziqishlar, fikrlar bir-biriga qarama-qarshi va munozara hech bir kelishuvga kelinadigandek ko’rinmasa-da, uning yechimini topishning iloji bor ekan Oilaviy munozarami yoki ishga oidmi, farqi yo’q… Muloqotga oldindan tayyorlaning: o’zingizni yanada qat’iyatli his qilishingiz uchun o’zingizga qulay holatni tanlang Faqat o’z’ingizning ishonchingiz komil bo’lgan va siz uchun katta ahamiyatga ega narsalarni gapiring Faqat bu insonga murojaat qilayotganingizning asosiy sababini aytmay turing
420 SUNANI TERMIZIY 552. Ibn Umardan (roziyallohu anhumo) rivoyat qilindi; aytdilar: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam bilan birga hazarda (muqimlikda) ham, safarda ham namoz o‘qidim. Muqimlikda ul zot bilan birga peshin namozi(ning farzi)ni to‘rt rak’at, farzdan keyin esa ikki rak’at o‘qidim. Safarda u zot bilan birga peshin namozini ikki rak’at, farzdan keyin ham ikki rak’at o‘qidim. Asr namozini ham ikki rak’at o‘qidim, (ammo) asrdan keyin hech namoz o‘qimadilar. Shom namozini muqimlikda ham, safarda ham bir xil –uch rak’at o‘qidim. Nahazarda (muqimlikda), na safarda–shom namozi qisqartirilmadi. Chunki u kunduzning vitridir. Shomdan keyin ikki rak’at o‘qidilar». Abu Iyso dedi(lar): Bu hadis hasan. Muhammad (al-Buxoriy)dan eshitdim; aytdi: Ibn Abu Laylo men uchun bundan ham ko‘ra sevimliroq biror hadis rivoyat qilgan emas». SHARH. Safarda sunnat namozlari o‘qiladi. O‘ta shoshilinch va uzrli hollar bundan mustasnodir. Sunani ravotib (farz namozlaridan oldin va keyin o‘qiladigan namozlar) farz namozlar uchun mukammil (to‘ldiruvchi) hisoblanadi. Janob Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallamning bu namozlarni safarda ham muqimlikdagidek ado qilganlari haqida ko‘plab hadislar rivoyat qilingan. «E’lou-s-sunan» nomli kitobda Abdulloh ibniUmar raziyallohu anhumodan rivoyat qilingan yuqoridagi 552-hadisi sharif keltiriladi va uning sharhila bunday deyiladi: «Imomi Tahoviy ham mazkur hadisni rivoyat qilib: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam xuftonni (safarda) ikki rak’at o‘qib, undan so‘ng yana ikki rakat o‘qidilar» deb ziyoda qildilar». Yana ushbu hadisi sharif keltiriladi: I go Y o!!! Ads ail la adil 49) (18 18 A.s. di (22 ) 2 DA «e! « DA 13 D 9, j? udab Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilindi; u zot aytdilar: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Bomdod namozining sunnatini tark etmanglar, garchi sizlarni otliqlar quvib kelsa ham», dedilar». So‘ng Baro ibn Ozib raziyallohu anhudan rivoyat qilingan yuqoridagi 550-hadisi sharif keltiriladi, ya’ni, u kishi aytdilar: «Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam bilan o‘n sakkiz bor safarda birga bo‘ldim. Ul zotning biror marta quyosh zavolga ketgandan so‘ng peshindan oldingi ikki rak’atni tark qilganlarini ko‘rmadim». «E’lou-s-sunan» musanniflari Imom Zafar Ahmad al-Ismoniy aytadilar: «Mazkur rivoyatlar payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning safardalik vaqtlarida ham sunnatlarni qoldirmay o‘qiganlariga ravshan dalildir. Ammo Imom Termiziy IbniUmar raoziyallohu anhumodan hasan-g‘arib deb rivoyat qilgan (yuqoridagi 544-) hadis borki, IbniUmar
Antigenlik tuzilmasi. Esherixiylar antigenlik tuzilmasiga qarab farqlanadi. Esherixiylarda uch turdagi antigen tafovut etiladi: somatik O—antigeni, yuzaki K-—antigeni (kapsula), xivchinli H—antigeni. Somatik termostabil O—antigeni lipopolisaxaridprotein kompleksni (yog‘, oqsil, uglevod tabiatli) o“zichiga oladi va u bakteriyaning hujayra devorida joylashgan. O—antigeniga ko‘ra mikrobning 170 turi tafovut etiladi. K—antigeni O‘—antigeniga nisbatan yuzada joylashgan. Esherixiylarning K£ — antigeni turlicha: A, B, L va Mantigenlari. A va M antigenlari termostabil, ya’ni yuqori haroratga chidamli, Bva L antigeni esa chidamsiz. K—antigenining 100 ta guruhi tafovut etiladi. K—antigen agglutinatsiya reaksiyasini qo‘yishga to‘sqilik qiladi: shuning uchun 100”C qizdirilib, ulardan O—antigeni ajratib olinadi. H— antigeni faqat mikroblarning harakatchan turlaridagina uchraydi. Uning 50 dan ortiq turlari aniqlangan» # —antigeni bo‘yicha ajratib olingan kulturani serovariantlari aniqlanadi. Ichak tayoqchasining bu xossasi agglutinatsiya reaksiyasi yordamida aniqlaniladi. Fegovarlari esa bakteriofaglar yordamida sezuvchanligi aniqlanib o‘rganiladi. Chidamliligi. Ichak tayoqchasi tashqi muhitga ancha chidamli. 55C harorat ta’sirida 1 soatdan so‘ng, 60”C issiqlik ta’sirida esa 15 daqiqadan so‘ng nobud bo‘ladi. Tuproqda, suvda 2—3 oygacha saqlanadi, sutda esa faqat saqlanib qolmasdan, hatto bo‘linib ko‘payadi. Dezinfeksiyalovchi moddalar (326 li xloramin, 1:1000 sulema eritmasi) ta’sirida 20—30 daqiqadan so‘ng nobud bo‘ladi. Brilliant yashiliga (zelyonkaga) juda sezgir Patogenligi. Esherixiylarning alohida seroguruhlari hayvonlarda oshqozon-ichak kasalliklarini keltirib chiqaradi. Laboratoriya hayvon laridan dengiz cho‘chqachalari ichak tayoqchasiga sezgir. Laboratoriya hayvonlarining zararlangan a’zolariga qarab esherixiylar ularda turli xil patologik jarayonlarini keltirib chiqaradi. Masalan, mikroblar teriga yuborilganda yallig‘lanish va abssess, qorin bo‘shlig‘i va venaga yuborilganda sepsis, peritonit kasalliklarni keltirib chiqaradi. Infeksiya manbai. Kasal odam infekiya manbai hisoblanadi. Tchak tayoqchasi organizmga tashqi muhitdan tushadi. Organizmdagi mavjud ichak tayoqchasi boshqa a’zolarga ham o‘tib, kasallik keltirib chiqarishi mumkin. Tarqalish yo‘li. Maishiy, oilaviy yo‘l orqali—iflos qo‘l, idish-tovoq, o‘yinchoq, oziq-ovqat va mexanik yo‘l—pashsha, suvaraklar orqali tarqaladi. Patogenezi. Esherixiylar keltirib chiqaradigan kasalliklarga esherixioz kasalliklar deyiladi. Ichak tayoqchasi og‘iz orqali organizmga tushsa, u albatta, bolalar va kattalarda ichak kasalliklarini keltirib chiqaradi. Ayrim O guruhidagi ichak tayoqchalari ham organizmda kasalliklar keltirib chiqaradi va ular enteropatogen ichak tayoqchalari deyiladi (EPK) Enteropatogen ichak tayoqchasining bir necha guruhlari tafovut etiladi
Yashnab misoli bir gul, Yer ko‘kni ovozasi Tutib kelganda Oygul, Jambilning darvozasi, Ochilmadi. Shunda ul Darg‘azab qilich soldi, Darhol qaytarib oldi: Quluflar sharaq-sharaq O‘ynab ochilib ketdi, Zulfinlar xuddi tuproq Bo‘lib sochilib ketdi. Otlarning tuyog‘ida Darvozalar bo‘ldi kul, Har to‘p qo‘ygan chog‘ida Saroylar qulab butkul, Zo‘r qo‘shin knrib bordi. Savalab urib bordi. Jambilning xon, beklari Quyon bo‘lib qochdilar. Chuqurlar, g‘orlar sari » Quchog‘ini ochdilar. Soqchilar zolim xonni, Bu ajoyib hayvonni, Og‘ilda ushladilar, O‘lguday mushtladilar. Rangi bo‘lsa ham samon Past kelmas edi hamon. Butun el qah-qah soldi, Xon sharmanda, uyaldi. El turib shu choq: «Oygul! Xonni o‘ldira—dedilar— «Butun yurt va barcha el Sendan ushbuni tilar e Oygul el talabini Qilib o‘ldirdi xonni, Bu ajoyib hayvonni. Oygul blan Baxtiyor
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 20 apreldagi "Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-2909-son, 2017 yil 27 iyuldagi "Oliy ma’lumotli mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirishda iqtisodiyot sohalari va tarmoqlarining ishtirokini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3151-son Qarorlari talablaridan kelib chiqqan holda Oliy ta’lim muassasalarida mutaxassislik va umumkasbiy fanlari bo‘yicha o‘z qobiliyatlarini nomoyon etish va rivojlantirish, iste’dodlarini ro‘yobga chiqarishga keng imkoniyatlar yaratish, hamda Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2018 yil 7 apreldagi 301-sonli buyrug‘ining ijrosini ta’mirlash maqsadida Toshkent arxitektura qurilish institutida 2018 yil 16-17 may kunlari "Qurilish materiallari va konstruksiyalari”, "Qurilish buyumlari, konstruksiyalarini ishlab chiqarish”, "Qurilishni tashkil etish va rejalashtirish” mutaxasisslik fanlaridan Respublika talabalar fan olimpiadasining II-bosqichi o‘tkazildi
“Sonntags Zeitung va Le Matin Dimanche” nashrlarining ta’kidicha, Makron tegishli qarorini respublika elchisi orqali yetkazgan. Avvalroq Fransiya prezidentining Shveysariya prezidenti Gi Parmelan bilan uchrashuvi rejalashtirilgandi. Makronning rasmiy tashrifiga olti oy davomida tayyorgarlik ko‘rilgan. Ayrim ma’lumotlarga qaraganda, Makron ayni paytda 2022 yilning yoziga qadar Shveysariya bilan qator ikki tomonlama bitimlar amaliyotiga taqiq qo‘ygan. Ta’kidlanishicha, Parijning bu harakatlariga Shveysariyaning Fransiyada ishlab chiqarilgan “Rafale” qiruvchilarini xarid qilish bo‘yicha 6 milliardlik bitimdan voz kechib, Bern o‘z harbiy-havo kuchlariga amerikaliklarning G‘-35 qiruvchi samolyotlarini xarid qilishni afzal ko‘rgani sabab bo‘lgan.
1 Qalbda kuchli og‘riq bilan u darvoza oldida marmarga yozilgan birgina so‘z – “yashaydi” o‘rniga “yashagan” deb yozib qo‘ydi
ULA O'QUVCHILANI GIPNOZ QILISH YO'LLARINI O'RGANISHSIN!!! ( O'qishidami yo biror kurslada O'qishda darslikgayam qo'yilsa bo'lardi ) O'quvchilayam O'QITUVCHILANI HURMATINI joyiga qo'ysin
Suriya tashqi ishlar vaziri fuqarolik urushida hukumat g‘alaba qozonishini ma’lum qildi Suriya tashqi ishlar vaziri Valid Muallim fuqarolik urushida hukumat qo‘shinlarining g‘alabasi yaqinlashib qolganini ma’lum qildi. Bu haqda “Gazeta.ru” xabar bermoqda. “Aleppo va Palmiraning ozod etilishi, Dayr az-Zavr qamalining to‘xtatilishi va Suriyaning ko‘plab hududlarida terrorchilikning yo‘q qilinishi g‘alaba yaqinlashib qolganini isbotlaydi”, — dedi u. Muallim, shuningdek, mamlakat hududidagi deeskalatsiya zonalari rasmiy Damashqqa tinchlikka erishishda yordam berishiga umid bildirdi. Suriyadagi ixtilof 2011-yil bahorida boshlangan edi.
odi. Ikki marta Ol’xovskiy bilan gaplashdi. U delfinlarni —turgan gapki, ular qimirlay oladigan holga kel-Randan so‘ng, ko‘rfazdan boshqa joyga ko‘chirishni maslahat berdi. , Enno Valentinaga falokat signallarini qabul qilgan afalinlarning yana bir to‘dasi orol sari yo‘l olganidan xabar berdi. Ularning yordamlari, to‘g‘risi, kerak emasdi: -suvosti apparati delfinlarni nafas olishlari mumkin bo‘lgan sathga turtib-turtib chiqarishga: bemalol ulgurayotgandi. Ilgariroq yetib kelgan afalinlar endilikda faqat qo‘riqchilik qilayotgandilar; bir necha akula sayozlikka yorib kirishga urinayotgandi. Valentina delfinlardan bittasi qorni oq katta baliqni, hech bir mubolag‘asiz, tumshug‘i bilan rosa boplab urganini ko‘rib qoldi. Delfin ko‘rinishidan torpedaga o‘xshardi: uning jag‘lari mahkam qisilgan, dumi naq po‘lat parrakdek suvni irg‘itib-irg‘itib yuborardi. Yirtqich baliqqacha yarim metr qolganda, u oldinga qarab sapchidi. Akulaga nayzadek borib urildi. Jarohatlangan yirtqich orqasiga o‘girilib, olis- «ga, ochiq dengiz tomonga suzib ketdi, ammo u yerda uni xuddi o‘ziga o‘xshash boshqa yirtqichlar —o‘tmish qoldig‘i bo‘lmish sovuq tusli, xushqad maxluqlar poylab turishgandi. Oradan bir soat o‘tgach, ilitilgan suv oqimi kichikroq suvosti oqimini vujudga keltirdi: monitor —kuchli suv jarayoni hosil qiluvchi qurilma kasallangan delfinlar terisiga yopishgan dahshatli po‘panaklarni yuvib tashlayotgandi. Valentina delqfinlar oqimda o‘zlarini qanday isitayotganlarini, shifobaxsh ionlar bilan to‘yingan dengiz suvi ularning yonidan qanday aylanib o‘tayotganini, agar apparat o‘rnidan qo‘zg‘alsa, jonivorlar-u tomon intilishlarini ko‘rib turardi. «! U kasallikdan tuzala boshlagan ikki yuzga yaqin delfinni ko‘rfazdan olib chiqdi. Ular apparatga ergashib suzib kelishar, oldinda esa, sog‘lom afalinlar yo‘l ko‘rsatib borishardi. Ular orasida delfinlarga yordam berish uchun birinchi bo‘lib suzib kelgan Elvar bilan Lizzi — Valentina o‘zining eng yaxshi ko‘makchilarini shunday deb atagandi—ham bor edi. Ular iliq va sovuq oqimlar bir-biriga aralashib ketadigan joy tomon borishayotgandi. Xilma-xil haroratli oqimlar o‘zaro uchrashadigan xuddi mana shunaqa joylarda plankton hamda baliqlar serob bo‘ladi. Billurdek tiniq suvli bepoyon okeanda o‘lik-tiriklik nishonasi yo‘q joylar dam-badam uchrab turadi. Ana shuning uchun okean tubi-yu yuzaroqdagi suv qatlamlari orasidagi aloqa-munosabatni izlash zarur bo‘ladi— delfinlar baliqchilarga bu oddiy qonun-qoidani allaqachonlar o‘rgatishgan, baliqchilar esa buning evaziga, ularga minnatdorlik bildirib, agar joiz bo‘lsa, bir-birlarini tushunishga, hatto o‘zaro do‘stlashuvga asos solganlar. Valentinaning shamollagani tobora yaqqolroq sezilayotgandi. Biroq u sintezator bilan ishlashni xohlamasdi. Charchagandi. Bir stakan sodali qaynoq sut ichish kerak, degan fikrga keldi u.. shamollashning eng qadimiy, eng yoqimli.davosi shu. Bir soatdan keyin pinakka ketgan Va-lentina uyqu aralash xavf-xatar tovushlarini, yana delfinlar ovozini eshitdi. Ular mutlaqo sog‘lomdek ko‘rinishardi. Biroq Elvar, xuddi orqasidan borishga chorlayotgandek, bir davra qurib aylanib chiqda. «Nimaga bunday qilyaptiR2— deb ko‘nglidan o‘tkazdi Valentina. U ekran bo‘shab qolayotganini ko‘rdi: delfinlar shimolga yo‘l olishgandi. xBir o‘zim qoldim, — deb o‘yladi Valentina,—endi «Gondvana»ga qaytsam ham bo‘laveradi». U apparatni janub tomonga burdi. Yana biron daqiqalargacha xavf-xatar signallari eshitilib turdi-da, keyin so‘ndi. Xuddi shu lahzada elektrografning qizil mili qimirladi, sirena uch marta chinqarib, Valentinaning qulog‘ini bitirib yubordi.. Biroq kechikkandi u. - Judayam kechikkandi... Pastda, okvan qa’rida suvosti vulqonining qip-qizil og‘zi birdan lovillab ketdi. Silkinish, Qattiq zarba. Keyin yana.., Valentina apparatni yuqoriga yo‘naltirdi. Xuddi delfinga o‘xshab, u ham suv sathida nafas olishi, apparatda ssuzishda davom etishi lozim edi, ana shunda : to‘lqinlar zarbi unchalik dahshatli bo‘lmasdi. Biroq Valentina bunga ulgura olmadi. - Qo‘zga ko‘rinmas zarba kelib tegdi unga. Enno ko‘rib Turgandi buni: Valentinaning yuragi urishdan to‘xtaganda suv yuzasigacha o‘ttiz metrcha qolgandi. va «! «Gondvana» tadqiqot kemasi navigatori Enno Ryuon —Xalqaro geofizik markazi rahbarligiga: » b «Shu yil 23 noyabr! kuni, soat 8.09 da, Eauripik atolltidan o‘ttiz kilometr. shimoli-sharqda joylashgan nuqtada suv sathi rangi o‘zgargani aniqlandi. Oldingi Junn ushbu doirada tektonik siljish qayd qilingan, suvosti vulqonidan lava otilishi ro‘yxatga olingandi. : 1 , «o Atold —halqa. shaklidagi marjonlar oroli. 154, - «o?
Yo'lnoma ( 32642 marta o'qilgan) Chop etish Muhammad Sanjar 12 Dekabr 2011, 23:13:08 Iqtibos: Donishmand 12 Dekabr 2011, 22:31:33 Yo'lga chiqayapmiz, Farg'onaga... Donishmand aka, safariz bexatar bo'lsin! Sog'-salomat yetib kevolinglar.. BelleQizcha 12 Dekabr 2011, 23:53:31 kichkina tor kochalarda moshina haydasham qiyin.. asason man uchun, tez haydaydigan betayin haydovchilarga bunday kichkina yolda haydash huddi tog'da baland poshnali tuflik bilan yurgandek boladi.. mana, shu shaharga keganimdan beri bugun moshinani olib, bir bozorga Hilola qiladigan ishlarni qilish uchun yolga tushdim, birinchi BulaAKAni ishga tashab, soat 8 yarimlarda Bozorga yo'l oldim... yolda haydavoman-u, telfon smsi kelurib hit qivordi.. ochib qarasam, bulaAKA, sekin hayden, sekin mayhayden, oziz-ku mayli moshinani asrang dib qayta qayta yozvoribdila... (hazilashibmi unisini bilmiman, erke zotini tushinish qiyin) Ishqib, maniyam jahlim chiqib 8;45 diskni qoyib, kuchlik tezlikda yura boshladim... juda tez yurdim. hech kimni-ku oldirib nogiron qilganim yog'-u. ishqib, bozorga yetib kelib, hudoyimga SHukur dib tursam, qolimdagi soatga qarayman-dib, yonimdan kelyotgan bir Ho'kiz moshinani urvordim.. Agar kichkina moshina boganda, ha mayli kormiy qoldim digam bolardim, lekin moshinani haybati odami qo'rqitadi... Boshida, hayolimda boldi dib turib kozimni ochsam, haqiqatrdan ekan,.. o'zimga lanatlar aytib moshinadan tushsam, moshinaga hech narsa bomapti., lekin haybatli moshinaga ozgina qirilibdi... haydovchini yuziga qarab kulgim keldi.. yaxshi odam ekan-mi, agar 40$ bersen, politsiyasiz qoyvoraman didi.. ha nima palitsiyani chaqirib qamalib ketmiy dib, 30$ bervordim.. (albatta narh ustida kelishdik) mana hozir hech narsa bomagendey uyga keldim.. bu hodisani, faqat forumdagilar, ozim va osha haybatli moshina haydovchisi biladi holos, chaqmachaqirlik bolmaydi dib oyliman... eyyy.... odami eri bogandan kiyin qo'rqarkanaman... yashirincha ish qilish qiyin erke zoti bilan.. o'ziga buyursin moshinasi, boshqa haydaganim bosin-eee... Donishmand 13 Dekabr 2011, 00:28:59 Iqtibos: Muhammad Sanjar 12 Dekabr 2011, 23:13:08 Rahmat, Olloh sizning umringizni behatar va boamal qilsin! Azizbek_mx aytganlaridek, antenna yaxshi chiqmayapti yolda. Shunga ko'ra forumda biroz tanaffuss qilamiz. Ya'ni "Леривалнас пауза" ... Muslimahon 13 Dekabr 2011, 06:49:43 Belle honim, Dunyoda 2 ta narsani yomon koraman. Biri moshina xaydashni ikkinchisi siz yashirincha qilishga majbur bogan shunaqa holatlani. Torirog'i kimdur ota onayizdanam qattiq qo'l, Xo'jayin bolishini... :@ Donishmand 14 Dekabr 2011, 18:50:48 Insonlar, taqdirlar, yo'llar xilma-xil. Shimoliy vokzaldan 40 yoshlardagi bir odamni, Qo'yliqdan 23 yoshdagi yigitni olib yo'lga tushganimizda men o'ylamagandim mashinamizda ikkita bir-birigra ummuman zid qarashlar, taqdirlarni olib ketayotganimizni... Tirikchilik ilinjida Ufa shahrida ishlab kelayotgan bu odam o'zi gap ochib qoldi: - Bu yerda qiyin, u yoqlar bilan umuman solishtirib bo'lmaydi. Biz hali ancha orqadamiz! ... Hullas, u yer unaqa, bu yer bunaqa, degandek diydiyo boshlandi. Odamlar qiziq. "Jahongashta sayyoh"dan reportajni boshladik: - Qancha ishladingiz u yoqda? - Bir yilcha bo'ldi. - Daromad yaxshi bo'ldimi? - Nolimayman, nasibaga yarasha. - Bolalar bu yerda qolishganmi? - Ha, shu yerda. O'g'illar-qizlar, hammasi. - Hozir shu topib kelganlaringizni uyingizga olib borasiz-a? Oilangiz bilan behavotir yaxshiliklarga ishlatay deysiz, shundaymi? - Ha, albatta-da! - U yoqda bir yil yurganingizda uyingizdan ko'nglingiz hotirjam, tinch bo'ldi. Chalg'imay ishladingiz, pul topdingiz-a? - Ha, telefonlashib turardik, har hafta. Ba'zan yangiliklardan ham habardor bo'lib turardik. - Ha, rahmat, yashang! Agar uyingizda qandaydir tashqi havotir bo'lganida u yoqqa ishlagani borarmidingiz, ishlab pul toparmidingiz? Aka sukut saqladilar. Edni yosh yigitchadan so'radik (asida u o'zi gap boshladi, ismimni qayerdandir bilib olibdi. Ismimni aytib murojaat qildi). - Siz Qarshidan kelayapsizmi? - Ha aka. Biroz ko'rgulik bor ekan, shuni o'tab kelayapman, olti yarim yil. - Juda yoshsizku, nima bo'lgan edi o'zi? - Yoshlik qilib ozgina egrilikka aralashib qolgan edik. Mana endi shuning jazosini o'tadik. - Hmm, olti yarim yil - aytmoqqa oson-u, odam bir joyda olti kun majburlikdan o'tirsa qay holga tushishini bilaman. Hozir o'zingizni qanday his qilayapsiz, hamma narsa ko'zingizga boshqacha, zavqli ko'rinayaptimi? - Ey aka, o'zimga sig'may ketayapman, rosa baqirgim kelayapti-yu... Uyga borsam, agar katakda tovuqlar bo'lsa katakni buzib tashlayman, kaptarlar qafasda bo'lsa qo'yvoraman, itni ham bog'lamayman aka! Ozodlikning, erkinlikning qadrini ... (Keyingi gaplarini ikkinchi yo'lovchiga qarab aytdi) Shukur qilish kerak, hafa bo'lmag-u, siz noto'g'ri fikrlar ekansiz! - Endigi maqsadlar qanaqa, biror kasbingiz bormi, nima ish qilmoqchisiz? - Kollejda o'qirdim, undan haydaldim. Endi yana o'qiyman, biror ishni mahkam ushlayman, degan niyatlar bor aka. - Har qanday dog' vaqtlar o'tgan sari yuviladi, unutiladi. Faqat uni yana yodga tushiradigan ish qilmaslik kerak. Shunday qilolasiz deb o'ylayman? - Aka, maqsadim ham shu, men bu dog'ni yuvaman. Hayotning qadriga yetdim. Olti yil u yoqda qilgan mehnatimni uyimda qilganimda ostonam oltin bo'lar edi. Demak, ishlasa bo'lar ekanku, halol ishlab pul topsa ham odam boyiy olarkanku. Tarbiyalashdi, tarbiyalandik, boshqa ko'rmaylik... Bu ikki odamni manzillariga yetkazgunimizcha yana ko'p suhbatlar qildik. Ularni kuzatib qolarkanman, ichimda duo qildim: "Olloh boshqa adashmaslikni, to'g'ri yo'lda sobit bo'lishni nasib qilsin"... Musannif Adham 19 Dekabr 2011, 12:07:14 Subhanallaziy saxxoro lana haza va ma kunna laha muqriniyn. Va inna ila robbina lamunqolibiyn. (Safarga chiqqanda va ulovga minganda o'qiladigan duo. Tarjimasi: "Bizga buni bo'ysundirib qo'ygan Alloh Pokdir. Biz bunga qodir emas edik. Va albatta Robbimizga qaytuvchimiz".) Assalomu Alaykum. Yana yo'ldaman. Yo'nalish: Shahrisabz-Toshkent. Masofa 400 km dan ortiq. Taxtiqoracha dovonidan o'tar ekanmiz. Menimcha bu yerdan birinchi yurishimiz. Kitobdamiz ayni paytda. Insha Alloh yana o'sha Beeline ning Klik ta'rifidagi sim karta ishlab tursa yo'l taassurotlarini yozib boraman. Musannif Adham 19 Dekabr 2011, 13:05:47 Taxtiqoracha dovonidan o'tish 40 daqiqacha vaqtni oldi. Shundan yarim soatini videoga oldim. Dovonda Beeline ishlamadi. Samarqand viloyatiga kirib, Qoratepa suv omboriga yetgandan keyingina antenna paydo bo'ldi. Dovon ajoyib ekan. Tog' yonbag'irlariga yaxshigina qor tushgan. Shahrisabzda siyrak tuman bor edi. Dovonda quyosh chiqib ketdi. Samarqand qup-quruq. Hech qayerda qor yo'q. Musannif Adham 19 Dekabr 2011, 13:38:57 Samarqand non bozorida to'xtab pastga tushdik. Quyosh chiqib turgan bo'lsa-da, izg'iringa chidab bo'lmadi. 4 ta non olib tezda mashinaga o'tirdik. Keyin Zarafshon daryosidan o'tdik. Qish bo'lgani uchunmi ancha sayozlashib qolibdi. Jomboyda Case traktorini ko'rdim. 5-6 yil burun AQSh bilan oramiz buzilganida mana shu Case ham malomat qilingandi: "yerni qotirib tashlarkan, o'zimizning traktorlar yaxshi". Lekin bu baquvvat traktor hali ham xizmatda ekan. Aytishadi-ku: "Eshakning go'shti harom, xizmati halol" deb . Bulung'urdamiz. Musannif Adham 19 Dekabr 2011, 14:55:26 Jizzax viloyatiga kirdik. Toshkent-Qashqadaryo orasidagi yo'llarda g'alati tartib paydo bo'libdi. Yo'lning muayyan nuqtalarida DAN xodimlari uzoqdan tasvirga oluvchi Lasetti mashinasini chetga olib tezlikni oshiruvchilarni kutib o'tirisharkan. Mashinada YPX ga tegishli ekanini bildiruvchi belgi ham yo'q. Lekin shunday mashina yonidan bilmasdan yuqori tezlikda o'tib ketsangiz, orqangizdan quvlab yetib yaxshigina jarima solarkan. Lekin haydovchilar ham anoyi emas. Bunaqa mashinalar qayerda turishini yodlab olishgan. Yaqinlashishi bilan tezlikni keskin pasaytirib, oradan bir km o'tgandan keyin tezlikni yana 100 km/soat dan ham oshirib, uchirib ketaverishadi. Bu tartibdan kimga foyda? Ochig'i uncha tushunmadim. Musannif Adham 19 Dekabr 2011, 15:10:48 G'allaoroldagi Anton-5 yoqilg'i quyish shohobchasida 40 daqiqa turib metan gazi quydirdik. Abu Muso akamiz aytganlaridek navbat yo'q deb bo'lmaydiyu, lekin navbat kilometrlab cho'zilmaganini ta'kidlash lozim. Taqqoslash uchun - 12 kun oldin Jomboydagi AYoQShda 2 soat kutgan edik. Haqiqatan Jizzaxliklar kon topganga o'xshaydi Ayni paytda G'allaorolning mobil telefonlar ishlamaydigan baland tog'laridan o'tyapmiz. Quloq xuddi samolyot uchib-qo'nayotgandagi kabi shang'illab bitib qolyapti. Bu postni antenna chiqishi bilan chop qilaman.
<table border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" align="right" style="margin-left:1em;"> Venera Venera haqiqiy rangida Mehvar tasnifi </tr>Oʻrtacha radius108 208 930 kmEkssentrisiteti0,0068<tr> ,394°</td> </tr>Tabiiy yo'ldoshlar soni0Fizik tasnifEkvatorining diametri12 103,6 kmMaydoni4,60×108 km2Massasi4,869×1024 kgOʻrtacha zichlik5,24 g/sm3 tortish kuchi8,87 m/s2Aylanish davri-243,02 sutkaEkliptikaga ogʻish burchagi2,64°Albedo0,65Ikkinchi kosmik tezlik10,4 km/s Sirtidagi Harorat <td>(*Minimal harorat bulut qatlamining eng ustiga oid.) Atmosfera tasnifiAtmosfera bosimi9 321,9 kPaUglerod dioksidi96 %Azot~3,5 %Oltingugurt dioksidi0,015 %Suv bugʻi0,002 %Uglerod monooksidi0,0017 %Argon0,007 %Geliy0,0012 %Neon0,0007 %KislorodizlarKarbonilsulfidizlarVodorod xloridizlarVodorod ftoridizlar<tr> </table> Venera yoki Zuhra yulduzi — Quyosh tizimining Quyoshdan uzoqligi boʻyicha ikkinchi sayyora. Venera — ichki sayyora va Yer osmonida Quyoshdan 48° dan uzoqroq uzoqlashmaydi. Venera — yorqinligi boʻyicha osmondagi uchinchi jism. U qadim zamondan beri tanilgan sayyoralarga kiradi. VENERA, Zuhra — Quyosh sistemasining Kuyoshdan uzoqligi jihatdan ikkinchi sayyorasi. Quyoshdan oʻrtacha uzoqligi 0,723 astronomik birlik (108,3 mln. km), massasi Kuyosh massasining 0,9528 ulushini tashkil etadi, oʻrtacha zichligi 5,27 g/sm³ (Yerniki 5,5 g/sm³) orbita ekssentrisiteta — 0,0068 (yaʼni Quyosh atrofida aylanish yoʻli deyarli doyra), orbita tekisligi ekliptika bilan 3°23’7" burchak tashkil etadi. V. orbitasida 35 km/sek tezlik bilan harakatlanib, Quyosh atrofini 224 sutka 14 soat 49 min. (0,62 yil) da toʻla bir marta aylanib chiqadi. V. aylanish oʻqining fazodagi vaziyati va oʻz oʻqi atrofida aylanish davri haqida aniq maʼlumot yoʻq. 1961-yildan boshlab sobiq Ittifoq va AQShda oʻtkazilgan baʼzi radiolokatsion kuzatishlarga qaraganda, V. oʻz oʻqi atrofida soat miliga teskari tomonga aylanadi. Aylanish davri 117 kun. V. ning Yerga har doim bir tomoni koʻrinadi. V. ning bulutli qobigʻi bilan birga hisoblangan diametri 12228 km. V. uchun ikkinchi kosmik tezlik 10,2 km/sek (Yer uchun 11,2 km/sek). V. ning Yerdan eng yaqin masofasi 38 mln. km, eng uzok, masofasi 261 mln. km. Sayyorani ertalab sharkda yoki kechqurun gʻarbda Quyoshdan k’J.ih bilan 48° uzoqlikda koʻrish mumkin. Italyan astronomi Galiley 1610-yil da birinchi boʻlib V. ning Oyga oʻxshash turli fazalarda koʻrinishini kuzatgan. Ketma-ket kelgan ikkita bir xil fazalari orasida oʻtadigan vaqt (sinodikdavri) 584 kun. V. ning koʻrinma diametri 10"— 64". Quyosh sistemasida Kuyosh va Oydan keyin eng yorugʻ jismdir. Ravshanligi — 3,3; — 4,3 yulduz kattaligida. V. atrofini kuyuq bulutli atmosfera oʻrab turadi. V. atmosferasini birinchi marta M. V. Lomonosov sayyoraning Quyosh diskidan oʻtish hodisasini kuzatib ochgan (1761). Bunday hodisa iyun yoki dek. oylarida, har 8: 105,5; 8, 121,5 yilda takrorlanib turadi. Oxirgi marta 1874-yil 9 dek. va 1882-yil 6 iyunda V. quyosh diskidan oʻtgan. Yaqin kelajakda bu hodisa 2004 i. 8 iyunda va 2012-yil 6 iyunda roʻy beradi. V. atmosfe-rasi, asosan, karbonat angidrid va is gazi (-90—95%), azot (-5%), kislorod (1%) dan iborat. Atmosferada sezilarli darajada suv bugʻi topilmagan. Yerdagiga qaraganda 100000 baravar kam vodorod bor. V. atmosferasining bunday tarkibi va quyuqligi sababli, uning sirtini Yerdan koʻrib boʻlmaydi. Atmosferasining asosiy massasi 60 km qalinlikdagi qatlamda joylashgan. Nazariy hisoblarga koʻra, uning yuqori qismidagi bosim 300—600 mb. Quyoshga qaragan tomonida temperatura 400±70°, teskari tomonida 200+120°. V. ga uchirilgan "Venera-4" (1967), "Venera-5" (1969), "Venera-6" (1969), "Venera-7"> (1970), "Venera-9" va "Venera-10" (1975) sayyoralararo avtomatik st-yalar (SAS) yordamida olingan maʼlumotlarga karaganda, sayyora sirtidan 25 km balandlikda bosim 1 atm ga teng , temperatura 40°. Sirtida bosim 15—20 atm, temperatura -280°. Quyosh nuri Yerga qaraganda V. ga 2 baravar ortiq tushgani bilan uning 70% i yana fazoga qaytariladi (V. albedosi 0,7, Yerniki esa 0,36). Shuning uchun V. va Yer Kuyoshdan deyarli bir xil miqdorda issiqlik oladi. V. ning infraqizil nurlarini uning quyuq atmosferasi tutib qoladi, shu sababli, uning temperaturasi yuqori boʻladi. Parnik effekti deb ataluvchi bu hodisa tufayli Yerning oʻrtacha temperaturasi 40° yuqori boʻlsa, V. da uning taʼsiri katta boʻladi. V. dagi magnit maydonining dipol momneti Yernikiga qaraganda 10000 baravar kichik boʻlganidan uning magnit maydoni deyarli yoʻq desa boʻladi. Tuprogʻi gʻoyat issiq, asosan, qum-toshli saxro boʻlishi kerak. V.da hayot bormi degan masala hal qilingan emas. V. "Venera11"va"Venera-12"SAS(1978), AKSH "Mariner" (1967), "Pioner-Venera" va "Pioner-Venera-2" st-yalari (1978) yordamida ham tadqiq qilingan. Manbalar Astronomiya Quyosh tizimi
AQShning Michigan shtati hukumati qotillik bo‘yicha soxta ayblov bilan qamoqda salkam 46 yil o‘tirgan mahkumga 1,5 million dollar tovon puli to‘laydigan bo‘ldi, deb xabar beradi Tengrinews. Richard Fillips 1971-yilda qotillik bo‘yicha aybdor deb topilgan va umrbod qamoq jazosiga hukm etilgan. Unga nisbatan barcha ayblovlar 2018-yilning martida olib tashlangan. Shtat bosh prokurorining so‘zlariga ko‘ra, mahkumga nisbatan hukm asosiy guvohning yolg‘on ko‘rsatmalari asosida o‘qilgan. Fillips AQSh tarixida qamoqda eng ko‘p o‘tirib, keyin oqlangan shaxsga aylandi. Mashhurlik unga rassomchilik bilan shug‘ullanishiga yordam berdi: Fillips tomonidan chizilgan suratlar endilikda “minglab dollar” turadi.
to‘kilgandir", degan fikr xayolimni yoritib, vujudimda sigil titroq uyg‘ondi. Ko‘ngil xavotiri bejiz emas ekan, askarlar otishmagan bo‘lsa-da, undan-da battar manzaralarni—yonib ko‘mirga aylangan odam jasadlarini ko‘rdim. Bizni to‘g‘ri Marg‘ilonga olib borishdi. Shaharga stgunga qadar bir necha chorrahada qurolli ofitserlar to‘xtatib, mashinadan tushirib, bittama-bitta bizlarni tintib ko‘rishdi. Bu holat ham meni g‘ashlantirdi. Men-ku, yoshman, mashinadan tushaveraman, lekin ham keksa, hamyurtimizda g‘oyat baobro‘ bo‘lgan odamlarga "tushinglar", deb buyruq berilishi va tintuv qilinishi ko‘ngilni xira qilardi. Bizni kutib olgan komsomol sarkotibi buni tushuntirmoqchi edi rus ofitseri "Biz xizmat vazifamizni bajaryapmiz", deb gapni kalta qildi. Nachora, bu rus ofitseri o‘zini yurtning xo‘jayini hisoblaydi. "Xalqning baobro‘ vakillari" degan tushunchani eshitishni ham istamaydi. Marg‘ilonga yetgunimizcha ko‘chalarda qurolli askarlar juft-juft bo‘lib yurishibdi. Bolalar uchun bu manzara–tekin tomosha, velosipedlarida ular atrofida aylanishadi, ba’zan qiyqirishadi. Askar yigitlar ularni haydashadi. Xudo ko‘rsatmasin, bu sho‘x bolalar sal nojo‘ya harakat qilishsa, bu askarlar "bizga hujum qilishmoqchi", degan qo‘rquvda avtomatlari tepkisini bosib yuborishlari hech gapmas. Ularga shunday erkinlik berilgan. Ayniqsa, kechqurun, "komendant soatidan" keyin xavotirli holatga duch kelib kimnidir otib o‘ldirishsa, aybdor bo‘lishmaydi. O‘sha kuni Marg‘ilonda odamlar kinoteatr maydoniga to‘planishganda harbiylar ularni tarqatish uchun ko‘zdan yosh oqizuvchi zaharli gaz ishlatishibdi. 1971- yili Rostov-Donda bo‘lganimda 10-yil oldin qo‘shni No-vocherkask shahrida noroziliklarini bildirish uchun ko‘chaga chiqqan ishchilar otib tashlanganini eshitgan edim. Marg‘ilonda o‘sha fojiani esladim. Agar zaharli gazdan keyin tarqalishmasa, o‘qqa tutilishlari mumkin ekanligini o‘ylab qo‘rqib ketdim. Odamlar nihoyatda asabiy holatda edilar. Ularni alhol zaharli gaz ham, avtomatdan otilishi mumkin bo‘lgan ajal o‘qlari ham cho‘chitmasdi. Ular adolatni talab qilardilar. Lekin 411
139 Qad (Qomat) – dilning vahdat olamiga yuzlanishi, ilohiy mahbubaning o‘ziga jalb qilishi. 140 Qosh – ilohiy va moddiy olam chegarasi. Payvastaligi–Olloh va olamning yagonaligini, qayrilmaligi –so‘fiy dilidagi nafs va kibrni, uzun va qalinligi–Haq yo‘lining uzun va murakkabligini bildiradi. m Zuhd –dunyodan voz kechib, toat-ibodat bilan shug‘ullanish, taqvodorlik, parhezkorlik, porsolik. 51
namuda, ba sutuni qatori oxirin menavisem. Bo in, ba ar yak ashyoi xonish chand so‘m pul sarf shudanashro meyobem. № Nomoy ashyoi xonish Narxi yak donaash Mikdorash Kimatash 1. Sumka 2700012. Daftar 800203. Ruchka 100034. Kalamoy ranga 120002 Cham’i puli sarfshuda--Ba’d boshad, amai rakamoy sutuni oxirinro cham’ namuda,summaro dar nuqtayi burishi sutun va qatori oxirin menavisem. In adad miqdori cham’i puli baroi ashyoi xonish sarfshuda meboshad. № Nomoy ashyoi xonish Narxi yak donaash Mikdorash Kimatash 1. Sumka 270001270002. Daftar 80020160003. Ruchka 1000330004. Kalamoy ranga 12000224000 Cham’i puli sarfshuda--70 000373. Chadvalro pur kuned: Cham’shavandai 145011239 Cham’shavandai 240913428 Summa 234581987111374. Dar chadvali zerin maoshi nimsolai yakumi seto korgar (bo so‘m) ovarda shudaast. Azon istifoda burda, ba savoloy zerin chavob diyod: a) Nisbat ba ar mo* kadom korgar bisyor maosh giriftaast? b) Dar nimsol-chy? v) Se korgar dar yakchoyagy dar kadom mo* maoshi a» ama bisyor giriftaast? g) Dar kadom mo a» ama kam maosh giriftaast? Yanvar Fevral Mart Aprel May Iyun Cham’: Korgari 1246800024893002439100230180028223003467500 Korgari 2235280024321002442300241230029345003448100 Korgari 3229360023957002411800239910031450003470000 Cham’: 375. A» ma’lumotoy zerini chadval istifoda burda, ba savoloy zerin cha vob diyod: a) Dar ar yak ro‘zi afta ba do‘kon chi kadar savdo shudaast? b) Ba do‘kon kadom ro‘zi *afta bisyor savdo shudaast? W 79
Qirg‘iziston va Tojikiston chegarasida chorvaning noqonuniy o‘tlatilishi tufayli ikki tomon chegarachilari o‘rtasida otishma sodir bo‘ldi. Voqea Botken tumanining Mo‘ynoq qishlog‘ida yuz bergan. Tojikiston tomondan bir chegarachi yaralangan. Qirg‘iziston tomonining ma'lum qilishicha, respublika chegarachilari Qirg‘iziston hududida chorvaning noqonuniy o‘tlatilishi oldini olishgan. Ta'kidlanishicha, Tojikistonning Vorux anklavi aholisi tomonidan qoidabuzarlikka yo‘l qo‘yilgan. “Tojik tomonidan noma'lum shaxslar qirg‘iz chegarachilari tomon o‘q uza boshladi. Keyinroq soat 11:40larda Qirg‘iziston va Tojikiston chegarachilari o‘rtasida kichik otishma yuz bergan”, deb ma'lum qilingan Qirg‘iziston davlat chegara xizmatida. Tojikistonning ta'kidlashicha, ushbu voqea Qirg‘iziston tomonidan amalga oshirilgan ig‘vo bo‘lgan. Tojikiston versiyasiga ko‘ra, qirg‘iz cho‘ponlari Tojikiston hududiga kirib borib, Puli Oftobro‘ya qishlog‘i aholisi bilan mojaroga kirgan. “Qirg‘iziston tomoni bahsli hududlarda chegara chizig‘ini belgilovchi ikki tomonlama kelishuvlarga amal qilish o‘rniga, voqea joyiga chegarachilarning qo‘shimcha kuchlarini jo‘natgan. Ular esa Puli Oftobro‘yaning qurolsiz aholisi tomon o‘q uzgan”, deb ma'lum qilingan o‘z navbatida Tojikiston davlat chegara xizmatida. Mojaro davomida 2001 yilda tug‘ilgan tojikistonlik chegarachi oyog‘idan jarohat olgan. Ikki qo‘shni davlat chegarasida mahalliy aholi va ikki tomon chegarachilari o‘rtasida vaqti-vaqti bilan nizoli vaziyatlar yuz berib turadi. Buning asosiy sababi chegaraning ba'zi qismlari aniq belgilanmagani va chegara qayerdan o‘tishini tushunish qiyinligi hisoblanadi. Oxirgi shunday mojarolardan biri 8 may kuni yuz bergandi. O‘shanda Qirg‘iziston tomondan 3 harbiy, Tojikiston tomondan 2 kishi jarohat olgandi.
Foto: O‘zbek milliy akademik drama teatri San’atkorning turmush o‘rtog‘i Muhabbat Ahmedova 60 yoshida hayotdan ko‘z yumdi
Chorvachilik chiqindi suvlaridan foydalanish. Chorva komplekslaridan chiqadigan chiqindi suvlar fizik-kimyoviy va sanitar-gigiyenik xususiyatlari bilan boshqa chiqindi suvlardan farq qiladi. Ular tarkibi bo‘yicha qariyb bir xil hisoblanib, tarkibida o‘simlikni zaharlovchi moddalar bo‘lmaydi. Chorvachilik chiqindi suvlarining tarkibi chorva mollarining turi, ularning yoshi, ularga beriladigan ozuqaga bog‘liq bo‘lib, qora mollar kompleksidan chiqadigan chiqindi suvning mineralizatsiyasi 1,2-4,3 G l, cho‘chqachilik komplekslaridan chiqayotgan suvlarda esa 2,3 gXl gacha bo‘ladi (34-jadval). Chorvachilik chiqindi suvlarini sug‘orish uchun qo‘llashda ularning minerallashganligi 1,5 GUldan kam, ular tarkibidagi umumiy azot 100-120 mg!Ul gacha bo‘lishi kerak. Bu qiymatlar ruxsat etilgan qiymatdan katta bo‘lsa, chorvachilik chiqindi suvlari oddiy toza sug‘orish suvlari bilan aralashtirilib, 1 GUl konsentratsiyaga keltirib sug‘orishga berilish nisbat darajasi quyidagicha aniqlanadi: K = 5,45,65, bu yerda 5,,-chorvachilik chiqindi suvlaridagi tuz miqdori, G!l; 5-aralashtiriladigan toza sug‘orish suvlaridagi tuz miqdori, GUL. Ushbu sug‘orish suvlari tarkibida natriy va magniy miqdorining ko‘p bo‘lishi yerlarning sho‘rlanishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun bu suvlarning sug‘orish uchun yaroqli ekanligini tekshirmasdan to‘g‘ridan to‘g‘ri sug‘orishga berib bo‘lmaydi. Tekshirishni quyidagi formuladan foydalanib amalga oshirish mumkin: —0,23. Ma b. Sa» Me K 1 bu yerda 5-tuzlarning miqdori, GAL; Ma, Me, Sa-shu elementlarning miqdori, mg ekv. -218-
Annotasiya. ... Mundarija Kirish ...................u.oovos ao as ss n ss ss ss ss sinisini isini sin nn ron non ron nor rnini O‘tkir revmatik 1sitma..................o.o.o.s.s.svvs.v. a. ..—9s......P....a..—.—.«.ssa.ss.siasssisssiia. Revmatoid artrit...................u.oovovvsvsv. ......vs.s..«.s..—..a..—.«..s. sis Tizimli vaskulitlar.....................oovovvsaso. ..— .a.s.s.s..—. —. ..... ....a....... usuv vs siri... Tizimli qizil bo‘richa....................... 2... sssr sssr on o rr ooo o non noon nini Tizimli sklerodermiya..........................uosovosrvsssiris ris rss isro siriniGG Dermatomiozit. POlimiozit.................... ....u..—..—. :.0...«.-.s....... a. .a.r....s.vsasainn. Seronegativ artritlar...............................s.s.ovvossivsosiviri is vosi isi. Ankilozlovchi spondiloartrit..............................ssvosrnvisirii ris iriiinG Reaktiv artritlar....................ososvsov—« .«—sss....a.—« o... ..C.d.. run ninn no nn onnan Psoriatik artrit 10 11 37 76 104 136 167 191 192 212 217
Xalqaro iqtisodiy aloqalar qanday naf beradi? Ma’lumki, har qanlay mamlakatning tashqi iqtisodiy aloqalari uning milliy iqtisodiyotini rivojlantirishga, xalqaro iqtisodiy integratsiyaning chuqurlashuviga yordam beruvchi iqtisodiy vositadir. Tashqi iqtisodiy munosabatlarni tashkil etish siyosatida ikkita yo‘l bo‘lishi mumkin. Birinchi yo‘l —jahon iqtisoliyog‘i integradiyalashuviga olib keluvchi, xalqaro mehnat taqsimotiga asoslangan va uning afzalliklariga suyanadigan, eksportga mo‘ljallangan ishlabchiqarishni ko‘zlovchi ochiq iqtisodiyot qurish yo‘li; ikkinchisi—biqiq iqtisodiyot qurishga asoslangan. ya’ni o‘zining milliy iqtisodiyoti bilan midliy ehtiyojlarni qondirish, import tovarlar o‘rnini bosuvchi iqtisodiyot barpo etish y. O‘zbekiston, tabiiyki birinchi yo‘lni tanladi va ana shu yo‘ldan rivojlanib borayotir. Zero, Prezidentimiz I. Karimov aytganidek, biz o‘z iqtisodiyotimizni dunyo uchun "ochib qo‘ydik, ularning biz uchun ochiq siyosat yurgizishini istaymiz. Jahon hamjamiyatiga kirishga intilish va u bilan hamkorlikda iqtisodiyot yurgizish obyektiv zaruratdir. Chunki hozirgi zamon mahsulotlarini integratsiyalashuv orqaligina arzon, sifatli va ko‘p ishlabchiqarish mumkin. Ikkinchi tomonlan, o‘sib borayotgan ehgiyojlarni faqat jahon bozori bilan bog‘lanibgina qondirishga erishish mumkin. : Davlatlar va xalqlarning jahon hamjamiyatiga intilishi va xalqaro iqtisodiy aloqalarni kuchaytirishga qiziqish shundan kelib chiqadiki, bunday munosabatlar bir qancha afzalliklarga ega. Birinchidan, boshqa mamlakatlardan sifatli tovarlar —asbob-uskunalar, texnologiya va ilmiy ishlanmalarning keltirilishi mamlakatda zamonaviy korxonalar qurilishiga xizmat qiladi, qurilish muddatlarini qisqartiradi. zero bunda loyihalash xarajatlaridan, ularni ishlabchiqarish bilan bog‘liq tashvishlarlan xalos bo‘linadi.
10-mart kuni Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligida Cotton Campaign xalqaro koalitsiyasining O‘zbekistonga tashrifi bo‘yicha tuzilgan dasturga asosan xalqaro matbuot-brifing uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Unda Senat raisi Tanzila Norboyeva, bandlik va mehnat munosabatlari vaziri Nozim Husanov va xorijlik ekspertlar ishtirok etdi, deya xabar bermoqda “Daryo” muxbiri. Tadbirda Cotton Campaign o‘zbek paxtasiga boykotni bekor qildi. Cotton Campaign koalitsiyasi mazkur qarorni 2021-yilda O‘zbekistonda paxta yig‘im terimida bolalar mehnati va majburiy mehnatga yo‘l qo‘yilmagani munosabati bilan qabul qildi. Senat raisi Tanzila Norboyeva O‘zbekistonda prezidentining qat’iy siyosiy irodasi tufayli mamlakat hayoti va faoliyatining barcha jabhalarida, jumladan, bolalar va majburiy mehnatga barham berish borasida aniq natijalarga erishishga muvofiq bo‘lgani haqida aytdi. Ta’kidlanishicha, qonunchilik va tashkiliy-huquqiy bazani mustahkamlash, xalqaro standartlarni implementatsiya qilish, qishloq xo‘jaligini isloh qilish, institutsional bazani rivojlantirish, tizimli monitoring va tadqiqotlar olib borish hamda fuqarolik jamiyati va ixtisoslashgan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni faollashtirish yo‘nalishlarda tizimli ishlar olib borilgan. O‘zbekiston mehnat bozorida demografik bosim yuqori bo‘lgan mamlakatdir. Hozirgi vaqtda mehnatga layoqatli aholi soni 20 millionga yaqin, ish bilan bandlar soni 15 mln, ishga muhtojlar soni 1 mln 300 ming kishini tashkil etadi. Har yili 500 mingdan ortiq yoshlar katta hayotga qadam qo‘yadi va ish izlaydi.Bu masalaning samarali yechimi sifatida O‘zbekiston tomonidan XMT ko‘magida Bandlik milliy strategiyasi ishlab chiqilmoqda. O‘zbekiston va XMT o‘rtasidagi hamkorlik kengayib borayotganini alohida ta’kidlamoqchiman. Ma’lumki, 2020-yilgacha uzaytirilgan 2014—2016-yillarda munosib mehnat mamlakat dasturi muvaffaqiyatli va to‘liq amalga oshirildi.Hamkorligimizni rivojlantirib, 2021—2025-yillarga mo‘ljallangan munosib mehnat bo‘yicha mamlakat dasturini imzoladik. Shuni alohida ta’kidlamoqchimanki, O‘zbekiston BMT tizimi islohoti doirasida qo‘yilgan yangi talablarni hisobga olgan holda davlat dasturini birinchilardan bo‘lib ishlab chiqdi.Tanzila Norboyeva, Senat raisi mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi huquqiy bazani takomillashtirish; bandlik va munosib mehnat imkoniyatlarini kengaytirish; aholining eng zaif qatlamlarining sifatli va inklyuziv ta’lim va ijtimoiy himoyadan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, ijtimoiy muloqot va ijtimoiy sheriklarning institutsional salohiyatini mustahkamlash. Paxta yetishtirish va yig‘im-terim jarayonlarini mexanizatsiyalash bo‘yicha faol ishlar olib borilmoqda. Paxta terish mashinalari yordamida paxta xomashyosining qariyb 12 foizi terib olindi (2020-yilda bu ko‘rsatkich 8,5 foizni tashkil etgan). Paxta terimini mexanizatsiyalash ishlarini davom ettiramiz.Prezident qarori bilan yaqin uch yilda xorijdan keltirilgan paxta terish kombaynlari va ularning ehtiyot qismlari bojxona to‘lovlari va qayta ishlash to‘lovlaridan ozod etildi.Paxta terimchilarining maoshiga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. 2021-yilda 1 kilogramm qo‘lda terilgan paxta xomashyosi uchun to‘lov 2015-yilga nisbatan qariyb 10 barobar oshirildi.Monitoring va ish haqini oshirish kabi chora-tadbirlar o‘tgan yillarda majburiy mehnatdan foydalanishni kamaytirishga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. Biroq shunga qaramay aynan qat’iy siyosiy iroda va iqtisodiy va ijtimoiy sohadagi islohotlarga kompleks yondashuv O‘zbekistonda tizimli majburiy mehnatga butunlay barham berishga olib keldi.Tanzila Norboyeva, Senat raisi Senat raisi mazkur savolga javob berar ekan, “18 yoshgacha bo‘lgan fuqarolar bola hisoblanishini” eslab o‘tdi. Shu yoshgacha biz bolalarni majburlab, maktablarni yopib, hammani paxta dalasiga chiqarib yuborsak, aynan shu majburiy mehnatga kiradi. Bolalarni mehnatga chiniqtirish masalasi esa mutlaqo boshqa masala. Bola daraxt eksa, o‘zi uyini tozalasa, maktab hududida qandaydir darslardan tashqari ishlarni qiladi — bular majburiy mehnatga kirmaydi. O‘z xohishi bilan bu ishlarda qatnashishi mumkin. Bu ham mehnat, lekin yengil mehnat.Avval qanday bo‘lar edi? Barcha maktab, kollej, litseylar, oliy o‘quv yurtlarining eshiklari qulflanardi, o‘qituvchi va tibbiyot xodimlari bosh bo‘lib hamma paxtaga chiqib ketar edi. Ular asosiy ishini qilishmas edi, borib paxta terar edi. Hozir bu narsalarga mutlaqo chek qo‘yildi. Chunki bola bilim olishi kerak. Majburiy mehnat jismoniy jihatdan unga zarar, paxta terish zararli mehnatga kiritilgan. Shuning uchun O‘zbekiston bu narsaga juda qattiq turibdi.Xalqaro mehnat tashkiloti monitoring qilganida onamga yordam beraman, deb bolalar paxtaga chiqqan holatlari ham bo‘ldi. Lekin bu narsaga hozir yo‘l qo‘yilishi kerak emas. Bola o‘qishi, rivojlanishi kerak.Tanzila Norboyeva, Senat raisi Bular hozir hammaga qanday qilib monitoring qilish mumkinligini o‘rgata oladi. Nafaqat paxtachilikda, boshqa sohalarda, masalan, qurilishda ham, bozorlarda ham majburiy mehnat bo‘lishi mumkin. Ular hamma sohalarni o‘rganib, kundalik ma’lumotlarni hukumatga aytib tursa, biz tezkor choralarni ko‘rib borsak, qonunimizni ko‘rib chiqamizmi, shu tezroq bitadi.Avval biz paxtani xomashyo sifatida 1 milliard dollarga eksport qilardik. O‘zbekistonda umuman ishlab chiqarish yo‘q edi. Hammasi xomashyo sifatida ketar edi, keyin o‘zimizning paxtamizdan ishlab chiqarilgan mahsulotlar yana o‘zimizga yetib kelardi. Hozir prezidentimizning siyosati — paxtani eksport qilmaslik, ishlab chiqarishning hamma zanjirini O‘zbekistonda qilishdan iborati. 2–3 yildan beri paxta xomashyo sifatida umuman eksport qilinmayapti, ishlab chiqarishning hamma bosqichlarini O‘zbekistonda yo‘lga qo‘yganmiz. Buning uchun 120 tadan ortiq klasterlarimiz bor. Avval paxta bir milliardga eksport qilingan bo‘lsa, hozir tayyor mahsulot 3 milliard dollardan oshib ketdi. Va keyingi 4–5 yil ichida 50 milliardlik eksport qilishni rejalashtiryapmiz.Tanzila Norboyeva, Senat raisi
4 Kommunikativ strategiya. s4 Kommunikativ strategiya har qanday diskursda asosiy komponentlardan biri hisoblanadi. Diskursda obyektning u yoki bu xususiyatigina emas, subyektning kommunikativ maqsadi ham ifodalanadi. Lingvostilistik vositalarning tanlanishi, illokutiv aktning yuzaga chiqishi, ya’ni so‘zlovchi nutqiga xos kommunikativ niyatning implitsit yoki eksplitsit ifodalanishi subyektning maqsadli harakatiga bog‘liq. Shu asosda subyekt diskurs strategiyasini (suhbat maqsadini qanday amalga oshirish usulini) ham belgilab oladi. a (9255 Adresatning muayyan psixologik kayfiyatini vujudga keltirish va saqlash, lingvomentallik asosida chegaralash (birinchi navbatda muloqot jarayonida suhbatdoshga nisbatan muayyan pozitsiyani egallash); diskursning har qaysi ko‘rinishida o‘zaro tushunishni ta’minlash; adresatning nutq jarayonida o‘z javoblarini navbat bilan ifodalashi uchun sharoit yaratish baholash diskursiga xos maqsadli harakatlar hisoblanadi 4. Diskursda so‘zlovchi o‘z maqsadiga erishish uchun turli disoniy vositalar, nutqiy kombinatsiyalarni qo‘llaydi. Muloqotda qo‘llaniluvchi verbal va noverbal vositalar, turli strategiya va taktikalar, kombinatsiyalar bir umumiy maqsadga—so‘zlovchi kommunikativ maqsadining amalga oshishiga xizmat qiladi. ; a qa YPИБ asa RI o 22 "5 Cёpл. Дж., Baндepвekeн Д. Ocпoвимe пoнятия иcчиcлeния peчeвмx akтoв {HЗЛ. Bии 18,-M: Пpoгpecc, 1986, -C. 172. 46 Дeйk T.A. вaн, Kинч B. Cтpaтeгий пoнимaвия cвязнoгo тekcтa HЗЛ. Bиa. 23.-M.: 1988. -C. 178. EP
323-sonli qarori bilan kiritilgan–O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-yil, 50-son, 650-modda) 14. Zarurat bo‘lsa, huquqiy ekspertizadan o‘tkazishda Adliya vazirligi qo‘shimcha hujjatlarni talab etish, shuningdek, me’yoriy hujjatlar bo‘yicha xulosalar berish uchun mutaxassislar va ilmiy xodimlarni shtatdan tashqari ekspertlar sifatida jalb qilish huquqiga ega bo‘ladi. (14-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 7-dekabrdagi 323-sonli qarori tahririda–O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-yil, 50-son, 650-modda) 15. Agar taqdim etilgan me’yoriy hujjat O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq bo‘lgan va mazkur Nizomning P bo‘limida ko‘rsatilgan talablarga javob bergan taqdirda, Adliya vazirligi uni davlat ro‘yxatidan o‘tkazadi. Me’yoriy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish Adliya vazirining buyrug‘i bilan rasmiylashtiriladi. (15-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 19-maydagi 197-sonli qarori bilan kiritilgan– Uzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari to‘plami, 2000-yil, 5-son, 26-modda) Me’yoriy hujjat, agar hujjatning o‘zida yanada kechroq muddat ko‘rsatilmagan bo‘lsa, rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kiradi va bajarilishi kerak. (15-bandning uchinchi xatboshisi Uzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil { dekabrdagi 323-sonli qarori tahririda–O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-yil, 50-son, 650-modda) Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish tartib-taomilini murakkablashtirishni va tadbirkorlik subyektlariga yangi majburiyatlarni yuklashni nazarda tutuvchi, shuningdek tadbirkorlik subyektlari javobgarligining yangi choralarini belgilovchi normativ hujjatda uning (yoki uning bir qismining) kuchga kirishi muddati ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak. Bunda normativ hujjatning kuchga kirishi muddati u rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab uch oydan kam bo‘lmasligi kerak. (15-bandning to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 8-iyuldagi 183-sonli qarori bilan kiritilgan– Uzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-yil, 28-son, 341-modda) 16. Agar me’yoriy hujjat O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga zid bo‘lsa, mazkur Nizomning P bo‘limi talablariga javob bermasa, yoxud manfaatdor organlar bilan kelishish majburiy hisoblanganda bunday organlar bilan kelishilmagan bo‘lsa, me’yoriy hujjatni ro‘yxatdan o‘tkazish rad etilishi mumkin. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish rad etilgan me’yoriy hujjatlar Adliya vazirligi tomonidan tegishli xulosalar bilan ularni taqdim etgan organlarga qaytariladi. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish rad etilgan me’yoriy hujjatlar Adliya vazirligining xulosalari hisobga olingan holda puxta ishlangan taqdirda davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun takroran taqdim etilishi mumkin. Bunda qonunlarni, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlarini, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlarini bajarish yuzasidan, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi taqdimnomasiga ko‘ra qabul qilingan me’yoriy hujjatlarni mukammallashtirish va davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga takroriy taqdim etish muddati bir oydan oshmasligi kerak. (16-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 13-sentyabrdagi 268-sonli qarori tahririda– Uzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2012-yil, 37-son, 429-modda) 17. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyin me’yoriy hujjatning asl nusxasining bir nusxasi unga berilgan ro‘yxatdan o‘tkazish tartib raqami bilan birgalikda uni taqdim etgan organga qaytariladi, asl nusxaning bir nusxasi hisobga olish va e’lon qilish uchun Adliya vazirligida qoladi. (17-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 7-dekabrdagi 323-sonli qarori tahririda–O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-yil, 50-son, 650-modda) TU. Yakuniy qoidalar 18. Qonun hujjatlari o‘zgargan taqdirda vazirliklar va idoralar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan o‘z normativ hujjatlarini qonun hujjatlariga muvofiqlashtirishi hamda huquqiy ekspertizadan va davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun tegishli o‘zgartirish va qo‘shimchalarni O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga taqdim etishlari kerak. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi vazirliklar va idoralardan ularning 107
Maқcaд вa Taшkи мyҳитни Kyчли вa kyчcиз вaзифaлap — тaxдил қилиш 1——— тoмoнлapни тaҳиил қилиш 1 ? 1 Cтpaтeгияни Cтpaтeгияни aмaлгa Myқoбил вapиaнтни бaҳoлaш эшиpишин тaҳлил қилиш вa бoшқapиш cтpaтeгияни тaйлaш 11.2-rasm. Strategik rejalashtirish jarayoni Korxona maqsadi va vazifalarini tanlash strategik rejalashtirish” jarayonining eng dastlabki va mas’uliyatli bosqichlaridan hisoblanadi. Bu jarayon Ttejalashtirishning keyingi barcha bosqichlari uchun mo‘ljal vazifasini o‘taydi. Korxonani mablag“ bilan bog‘liq faoliyatining bosh maqsadi—kam mablag‘ sarflab, iste’molchilarga yuqori sifatli mahsulot yetkazib berish, topshiriq, shartnomalarini bajarish. Strategik rejalashtirish sifati ham ana shu bosh maqsadning qanchalik to‘g‘ri tanlanganligi va qabul qilinganligiga bog‘liq. Shu sohadagi tadqiqotlar maqsadning quyidagi mezonlarga mos kelishi lozimligini ko‘rsatadi: " aniq o‘lchovga ega bo‘lishi; -davr (muddat)ning aniq bo‘lishi; “ amalga oshirish mumkinligi; -muvofiqlashtirilishini ta’minlash mumkinligi; # ustuvorlikka ega bo‘lishi. Birinchi mezon—maqsadning aniq me’yoriy o‘lchovga ega bo‘lishini talab qiladi. Masalan, “shu davr.ichida xodimlarning xizmat pillapoyalari orasidagi o‘sishini taxminan 10-15 foizga oshirish”, “sifati a’lo, ammo bahosi shuncha foiz past bo‘lgan mahsulotni ishlabchiqarish” va hokazo. Bunday maqsadlarni aniq qo‘yish bilan rahbar barcha bo‘g‘inlarning istiqboldagi rivojlanishi bo‘yicha aniq miqdoriy mo‘ljallarni belgilaydi. Strategik rejalashtirishdagi ikkinchi mezon—bu prognoz qilinayotgan vaqt (davr)ni aniq belgilash lozimligi. Bu mezonga binoan, strategik rejalashtirish uzoq muddatli (besh yildan ko‘proq muddatga), o‘rta muddatli (bir yildan besh yilgacha) va qisqa muddatli (bir yilgacha) bo‘lishi mumkin. . Maqsadga erishishning uchinchi mezoni—ikki jihat nuqtai nazaridan muhimdir. Birinchidan, mo‘ljallangan, maqsadning amalga oshmasligi korxonaga katta zarar yetkazishi, hattoki bankrotlikka olib kelishi mumkin. Ikkinchidan, amalga oshirish. mumkin . bo‘lmagan maqsadning korxona 427
O‘simlik moylari eritmalarining tabiati. Moylaming organik erituvchilardagi eritmasi tabiati qanday? Molekular eritmami yoki kolloid eritmami? Shuni hisobga olish kerakki, ekstraksiya jarayonida faqat yog‘lar emas, balki yog‘ tarkibiga kiruvchi hamroh aralashmalar ham missellaga o‘tadi. Triglitserid molekulasi orchami katta, lekin kolloid zarrachalamikidan kichik, bu missellaning kolloid eritma boiishiga sabab boimaydi. Kungaboqar, paxta, soya, zigir va boshqa keng tarqalgan moylar triglitseridlarining molekular massasi 863-938 boiadi. Triglitseridlar molekulasining shakli, tarkibidagi yog‘ kislotalar radikaliga qarab har xil boiadi. Ularning oichamlari kolloid zarrachalamiki-ga o‘xshash boiib, kolloid xossalami namoyon etmaydi. Moylaming organik erituvchidagi eritmalari esa kolloid eritmalarga xos xususiyatlami namoyon etmaydi: agregativ barqarorligini oson o‘zgartirmaydi (masalan, koagulatsiya). Bu xususiyat kolloid eritmalami chin eritmalardan ajratib turadi. Moyli eritmalaming kolloid holat ko‘’rsatkichlariga xos birgina xususiyati-bu ularning tuzilish qovushoqligidir. Kolloid eritma deb hisoblashga asos shuki, yog‘ eritmalari analiz qilinganda shu narsa matmum boiadiki, yog‘ni qovushoqligining tuzilishi kolloid holatga yaqindir. Qovushoqlik tuzilishi moydagi hamroh moddalar borligi va harorat pasayishi bilan moydagi yuqori haroratda eruvchan triglitseridlar va boshqa moddalar holatining o‘zgarishi tufayli yuzaga kelishi mumkin. Masalan, kungaboqar moyi tarkibida to‘yingan yog‘ kislotalari ko‘pligi sababli zig‘ir moyiga nisbatan ko‘proq qovushoqlik tuzilishiga ega. Eritmalar tabiati haqida erituvchida erigan moddalaming diffuziya koeffitsiyentidan foydalanib fikr yuritish mumkin. Masalan, 209C da ekstraksion benzinda eritilgan muhim o‘simlik moylarining molekular diffuziya koeffitsiyenti 0,5910? -0,72-10” sm/s ga teng, kolloid eritmalarda esa bu ko‘rsatkich ancha past.
Temur Bey tomonidan shu tarzda xo‘rlangan va haqoratlangan mo‘g‘ullar imperatori o‘z raqibiga qarshi kurashish uchun juda katta qo‘shin to‘pladi va uning huzuriga elchilar yo‘lladi; elchilar unga (Amir Temurga) yoxud jang maydoniga chiqishni yoxud Mo‘g‘uliston imperatoriga so‘zsiz itoat etishni aytishlari lozim edi; agar u (Amir Temur) unga (Mo‘g‘uliston imperatoriga) itoat etsa, katta hokim etib tayinlanishi va’da qilingan edi. Huzuriga kelgan elchilarni ko‘rgan Temur Bey katta makr ishlatdi. Ko‘rpa-to‘shak qilib oldi va o‘zini betob ko‘rsatdi, zero, u zikr etilgan imperatorning kuch-qudratini yaxshi bilardi: u qanday qilib raqibi va uning elchilarini g‘aflatda qoldirishni o‘ylay boshladi. Yaxshilab fikr qilgach, yangi so‘yilgan mol qonini keltirishlarini buyurdi va uni yutdi hamda elchilarning ne maqsadda kelganini bilish uchun ularni tezgina o‘z huzuriga chorladi. Elchilar uning huzuriga kirgan chog‘ unga (Amir Temurga) shoshilinch ravishda tog‘ora keltirdilar va u elchilar hozirligida yutgan qonini qayt qila boshladi; ular (elchilar) bu qonni uning (Amir Temurning) qoni deb o‘yladilar. Bu bilan-u elchilarga o‘z taqdiridan qochib qutula olmasligini va dardiga hech qanday davo yo‘qligini, ya’ni tez orada o‘lajagini bildirdi. Ushbu xabardan so‘ng elchilar bemalol qaytib ketishlari mumkin edi, chunki ular Temur Beyning o‘layotganini o‘z ko‘zlari bilan ko‘rishdi 1. Bundan xabar topgan imperator ko‘p shodliklarga to‘ldi va o‘z lashkarlariga, ularning xotinlari, farzandlariga ijozat berib, kichik bir askarlar guruhi, o‘z xotinlari hamda farzandlari bilan xursandchilikka berildi. Elchilar qaytib ketganiga ishonch hosil qilgan Temur Bey sakrab to‘shagidan turdi va butun qo‘shini bilan zikr etilgan imperatorning iziga tushdi. Temur Bey uni xotinlari va farzandlari hamda kichik bir ayonlar guruhi bilan aysh-ishrat qilib turgan chog‘ida uchratdi. Temur Bey qilichini ko‘tardi 1 Bu hikoyada chindan ham jon bor: amakisi Hoji Barlos Boyazid Jaloyir bilan birga o‘ziga qarshi fitna tayyorlanayotganidan xabar topgan Amir Temur uchalasi uchrashgan paytda burnidan qon oqayotganini bahona qilib, tashqariga chiqib ketgan va falokatdan omon qolgandi (Sharafiddin Ali Yazdiy. Zafarnoma. 24—25(14 b-betlar). 172 va imperatorni mahv etdi, unga qarindosh bo‘lgan xotinini o‘ziga xotin qilib oldi, o‘g‘illariga imperatorning qizlarini olib berdi, erkak zotidan bo‘lganlarning hammasini o‘ldirdi, faqat bittasini o‘z yonida olib qoldi, nomi Sol-tamakush 1 edi, Temur Bey uning nomi bilan hukmronlik qildi. Va shu yo‘l bilan-u butun Tartariya imperiyasini 2 qo‘lga kiritdi. Bu voqealar ro‘y berganida u 40 yoshda, yoxud kattaroq edi; shundan so‘ng-u Sharqdagi ko‘p viloyatlarni qo‘lga kiritdiki, jumladan, ularning biri Simenana 3 deb atalardi, bu xususida quyida so‘z yuritiladi. L.Keren izohi: Amir Temurning oddiy oiladan chiqqanligi, o‘z faoliyatini do‘stlari bilan boshlaganligi hamda atrofida Chingizxon sulolasiga mansub mulozimlar bo‘lganligi boshqa klassik manbalarda ham qayd etilgan, biroq uning Xitoyning nasora imperatori bilan ittifoq tuzganligi va hatto Tartariya imperatorining o‘sha davrda umuman mavjudligi va zikr etilgan joylarga kelganligi afsonadan o‘zga narsa emas. Biroq Amir Temur amir Husaynni o‘ldirib, uning bevasi, mo‘g‘ul avlodidan bo‘lgan xonzoda Saroymulkxonimga uylangani rost 4. I.Temur Bey ismining talqini xususida Shunday qilib, bu tatar imperatorining ismi Temur Bey edi; bu ism quyidagicha talqin qilinadi va izohlanadi: Temur Bey atoqli otdir va «temir» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, «Geg» (temir, fr.- tarj.) ma’nosini bildiradi, «bey» «hukmdor» ma’nosiga teng, «temir hukmdor» deganini anglatadi. Bu tatarcha va forscha talqinlardir. Eronda uni «mirita-bam», ya’ni «hukmdor» deb ham, «qalan», ya’ni «buyuk hukmdor» deb ham atashadi.
ADABIYOTI ASRHOI XUP-XUSH VA NIMAI YAKUMI ASRI XTX «Dar oxirhoi asri XIEISH Osiyoi Miyona base davlati xoni –Buxoro, Qo‘qand va Xorazm taqsim gardida bud va hayoti adaby-madani ni» dar in se markaz inkishof yoft». Xoliq MIRZOZODA Doirai adabiy Buxoro Dar natichai chang-u xunrezihoi xarobiovary dar ibtidoi asri XO‘P dar bayni shayboniyonu temuriho va dar miyonahoi nimai avvali in asr bayni safaviyonu shayboniho ba vuqo‘ omada hayoti iqtisodi, xochagii mamlakat tanazzul yofta bud. In tanazzul, ki ba hayoti madany va adabiy mamlakat ni» ta’siri muayyane dosht, to avvalhoi asri XUSH davom kard. Nihoyat, a» miyonahoi nimai avvali asri XO‘P sarkarda, ba monandi hayoti iqtisodi hayoti madany va adabi ro‘ ba taraqqi nihod. Buxoro, ki poytaxti davlati ashtarxoni bud, ba markazi asosiy ilmi va adabi tabdil gardid va a» hama ziyodtar quvvahoi ilmi, adabiy davr dar hamin shahr gird omada budand. Dar nimai avvali asri XO‘P agar ba monandi Mullo Naxliy, Nazmi, Loyiq, Mullo Qatli, Yagona, Yakto, Hasanbek, Xochi Sobir yak guruhi kaloni shoiron dar darbori xoni cham’ shuda boshand, dar nimai duyumi asri XO‘P shumorai onho boz ham ziyod shud. Nazar ba ma’lumoti tazkiranavisi asri XO‘P Malehoi Samarqandi doirai adabiy darbori Abdulazizxon (1645—1680) ziyoda a» 30 nafar shoironro faro megirift. Ba g‘ayr a» shoironi ba doirai adabiy darbor mansub, boz yak qator shoironi digar budand, ki berun a» darbor bo kasb-u kore hayot basar meburdand, vale onho ham ba umedi in’om va yo ba lutf-u marhamati xon va amaldoroni vay sarfaroz gardidan, echodiyoti xudro ba manfiati hukumati davr va hukmrononi zamon ravona karda budand. Ba in tariq, namoyandagoni doirai adabiy darbori a» chihati miqdor xele sabzid. Ba monandi Olimi Buxoroy, G‘ammozi Samarqandiy, Qozi Nosir, yak qator namoyandagoni 152
E’LON QILINGAN ISHLAR RO‘YXATI SPISOKO PUBLIKOVANN’GX RABOT LIST OF PUBLISHED WORKS T bo‘lim (1 chast’; ragS T) 1. Ibragimov X.Kh. Tura Sulaymon”s mastery of the artistic use of synonyms // ACADEMICA. An International Multidisciplinary Research Journal. Affiliated to Kurukshetra University. Volume:10 / Issue: 5/.impoct factor SJIF 2020: 7.13, — Kurukshetra, India. 2020. — P. 580-586. https://saarj.com 2. Ibragimov X.Kh. Zoomorphik metaphor in the works of Tora Sulaymon (Animal Names) // The American Journal of Social Science and Education Innovations.-Las Vegas (USA), Vol 02, Issue Ne 07-2020. — P. 305-314 (Impact Factor: 5.366) https://doi.ora 3. Ibragimov X. To‘ra Sulaymon ijodining poetik yuksalishida xalq maqollarining o‘rni «Pt sarchashmalari.UrDU ilmiy-metodik jurnali. — Urganch, 2020. – Me4. —B.185-189 (10.00.00; H»). 4. Ibragimov X. To‘ra Sulaymon she’riyatida «Go‘ro‘g‘li» dostonining o‘rni va ahamiyatiPTafakkur ziyosi. JDPI ilmiy-metodik jurnali—Jizzax, 2020.— No4. — B .207-210 (10.00.00; No29). 5. Ibragimov X. To‘ra Sulaymon ijodida teomorfik metafora «Pt sarchashmalari. UrDU ilmiy-metodik jurnali. — Yprant, 2021. — NeT. — B. 246-250 (10.00.00; No3). 6. Ibragimov X. Xalq tili va adabiy tilning o‘ziga xos jihatlari { Tilni o‘qitish va o‘rganishda XXT asr ko‘nikmalari mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami. –Jizzax, 2020. –B.224-226. 7. Ibragimov X. To‘ra Sulaymon ijodida xalqona ifodalarning qo‘llanilishi I Badiiy adabiyotda nutq va uslub muammolari mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plami. —Farg‘ona, 2020 — B.52-54. 8. Ibragimov X. To‘ra Sulaymon ijodida xalq dostonlari ohangi 8 Adabiyotshunoslikning dolzarb masalalari mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plami. –Toshkent, 2020.—B. 699-703. 9. Ibragimov X. Nutq va she’riy nutq tushunchasi P Zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish va unga qaratilgan kreativ g‘oyalar, takliflar va yechimlar mavzusidagi 3-Respublika ilmiy-amaliy onlayn konferensiyasi materiallari to‘plami. –Toshkent, 2020. –B. 71-73. 10, Ibragimov X. To‘ra Sulaymonning sinonimlardan badiiy foydalanish mahorati I. Globallashuv sharoitida o‘zbek tili nufuzini oshirishning nazariy va amaliy masalalari: muammo, yechim, istiqbollar mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami. — Navoiy, 2020. –B.24-28. 11. Ibragimov X. To‘ra Sulaymonning antonimlardan foydalanish mahorai Sh Filologiyaning umumnazariy masalalari mavzusidagi 51
hatto ilg‘or qismida ham huquqiy bilimning yo‘qligi yoki yetishmasligi taqozo etdi. Shu davrda maktab yoki biror uyushma (tashkilot) ochmoqchi bo‘lgan kishilar hatto buning uchun kimdan ruxsat olish va kimning nomiga ariza yozish masalasida ham qiynalib, murakkab vaziyatga tushib qoldilar. Maktab, yoki uyushma, yoxud jamiyat ochgan kishilar esa bu maktab, yoki uyushma, yoxud jamiyatning keyingi faoliyatini tashkil etishda ojizlik qildilar. Vaziyatning ana shunday tus olganini ko‘rgan Munavvar qori Abdurashidxonov 1914- yili "Sadoi Turkiston" gazetasining 14- iyun sonida "Jamiyatlar qanday ochilur" degan maqola bilan chiqishga majbur bo‘ldi. "Maktabni ochub qo‘ya qolg‘on ila ish bitmasligi, balki aning farqi va davomi uchun moddiy va ma’naviy yordam va ma’svanatlar, g‘ayrat va himmatlar lozim ekanligi ongla-shilmishdir. Buning uchun eng yaxshi chora o‘laroq "jamiyat"ni tuzmishlar. Ya’ni rasmiy bir qonun doirasinda xalqdan iona yig‘ib, ochilmish va ochiladurg‘on maktab va dorululumlarning nuqson va ehtiyojlarni yengillik ila isloh qilmoq va ado qilmoq usulini ijod etmishlar.. ..Binoanalayh hozirda bizim Turkiston taraqqiypar-varona ko‘proq shul maktab va jamiyat atrofida aylan-makdalar. Lekin bu maktab, jamiyatlarni ochmak uchun qanday tadbirlar lozim? Hukumatdan qaysi yo‘l ila ijozat olinur Qanday ustav va prog‘ramlar ila ochmak foydali bo‘lur. 89 Munavvar qori mazkur maqolasida, masalan, maktab yo jamiyatni ochish uchun ishni nimadan boshlash, maktab yo jamiyatning nizomini qanday tuzish va kimning nomiga ariza yozish hamda bu bilangina kifoyalanmay, tegishli idoralarga bir emas, bir necha marotalab qatnash lozimligini aytgan.
Maskerano: "Barselona"da yana uzoq to‘p surishga umid qilaman" - Спорт - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017 Maskerano: "Barselona"da yana uzoq to‘p surishga umid qilaman" Комментариев: 0 Просмотров: 98 Дата: 3-07-2016, 11:02 "Barselona" himoyachisi Xaver Maskerano kataloniyaliklar safini tark etishi mumkinligi haqidagi xabarlarga izoh berdi "Barselona" safida yana uzoq to‘p surishga umid qilaman. Yangi mavsum omadli kelishi kerak", - deydi Maskerano. Manba: Stadion.uz
Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, bugun — 19-may kuni mamlakatimizda koronavirus bilan kasallanganlar soni yana 64 nafarga koʻpaydi va shu tariqda infeksiyasi qayd etilganlar soni 2855 nafarga yetdi. Bugun kun davomida Samarqand viloyatida 6 kishida va Toshkentda 58 kishida kasallik qayd etilgan. Bundan tashqari, bugunning oʻzida 28 nafar bemor koronavirus infeksiyasidan forigʻ boʻldi jami tuzalganlar soni 2338 nafarga yetdi. Davolanish koʻrsatkichi esa 82 foizni tashkil qilmoqda. Ayni paytda shifokorlarimiz 504 nafar bemorga belgilangan standartlar boʻyicha davo choralarini koʻrishmoqda.
v “IG Bu formuladan vaqt / ni topamiz: {= = 1 Sum Ni va tezlik uni topamiz: Suni Sp S2 изи) Hosil qilganlarimizni yuqoridagi vaqt / formulasiga qo‘yamiz va quyidagini hosil qilamiz:
Haqiqatda bajarilmagan kurilish va ta’mirlash ishlarini xujjatlarda qo‘shib yozish orqali, 2019−2020 yillarda jami 2,7 mlrd so‘m byudjed mablag‘larni o‘zlashtirish va rastrata qilish yo‘li bilan talon-toroj qilingan. Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddasi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda. Eslatib o‘tamiz, bosh prokuror Nig‘matulla Yuldashev may oyida Senat yalpi majlisidagi chiqishida 2019 yilda qurilish sohasida 75 mlrd so‘mlik o‘g‘riliklar aniqlanganini edi.
16.09.2016Ford: konditsioner suvini iching Further with Ford yillik konferentsiyasida kompaniya g‘aroyib qurilmalarini namoyish etdi. Ularning biri On-the-go H2O tizimi bo‘lib, avtomobilning markaziy tonneliga suv krani o‘rnatilgandir. Undan konditsioner suvi oqadi. Kondensat saqlash uchun mashina tubida filtrli maxsus bak bor. Ford injeneri Dug Martin krandan oddiy ichimlik suvi oqayotganligi va uni bemalol ichish mumkinligini uqtirmoqda. Biroq bu fikrga hamma ham qo‘shilmaydi. Ko‘pgina turdagi konditsionerlar bakteriyalarni o‘ziga to‘playdi, xususan legionella bakteriyasini yuqtirib, leoginellyoz kasalligiga chalinish xavfi balanddir. Hattoki, konditsioner toza holatda bo‘lsa ham undagi distillangan suvni ko‘p miqdorda ichsa, organizmdagi kerakli tuzlar miqdori kamayib ketishi mumkin. Carzone.uz sizga konditsioner suvini ichishni tavsiya qilmaydi. Manba: Carzone.uz Teglar: Ford konditsioner suvini iching Категория: Автомобильные новости UZ Нашли ошибку?
Tasviriy sanʼatda Majoz baʼzi mavhum maʼno va tushunchalarni aniq va tasavvur eta oladigan qiyofa, shakllarda tasvirlashni anglatadi Mas, adolatparvarlik — qoʻlida tarozu kutarib turgan kuzi bogʻliq ayol; goʻzallik va nafosat — maʼbuda Afrodita qiyofasida namoyon boʻladi Majoz tasviri uning nima maʼno yoki tushunchaga qiyos etilayotganini tushuntiradigan unsurlar bilan ifodalanadi Jumladan, sanʼat Majoz i boʻlgan Apollonning qoʻlida arfa tasvirlangan Majoz Yunon va Rim, Italiya Uygʻonish sanʼatida, shu sanʼat anʼanalarini davom ettirishda keng ishlatilgan 19—20-asrlar realistik sanʼatida Majoz ijtimoiysiyosiy maʼnoga ega boʻldi 20-asrda Majoz mahobatli haykaltaroshlik va rangtasvirda, shunin-gdek, plakat va siyosiy hajviy (karikatura) asarlarida keng tarqaldi [1] Ushbu maqolani yozishda Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan
Xitoy, AQSh, Yaponiya, Germaniya va Italiya firmalari bilan hamkorlikda mahalliy xom ashyolardan yangi-yangi mahsulotlar ishlab chiqarish, sanoat chiqindilarini qayta ishlashni avtomatlashtirish, kimyo sanoatining eksport imkoniyatini kengaytirish, qo‘shma korxonalar qurish sohasida juda katta ishlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, Qizilqum fosforit kombinati (quvvati 210 mln. tonnalik), Qo‘ng‘irot kaustik soda zavodi, Tubagatan kaliy o‘g‘itlar zavodi hamda ko‘pgina qo‘shma korxonalar jadal sur’atlar bilan qurildi. 3.6. O‘rmon va qurilish materiallari ishlabchiqarish majmuasi O‘rmon sanoati quyidagi tarmoqlarni o‘z ichiga oladi: daraxt kesish, yog‘ochsozlik (taxta tilish, mebel, gugurt ishlab chiqarish va h.k.) sanoati, sellyuloza-qog‘“oz va o‘’rmon-kimyo sanoati. O‘rmon sanoati korxonalari bir-biri bilan chambarchas bog‘langan, ya’ni birining mahsuloti ikkinchisi uchun xom ashyo bo‘lib xizmat qiladi. Yog‘och tayyorlash korxonalari taxta tilish zavodlariga yog‘och beradi, taxta esa mebel sanoati uchun xomashyo bo‘lib xizmat qiladi. Yog‘och tayyorlash korxonalari chiqindilari (shox-shabba) va yog‘ochsozlik chiqitlari (qipiq, po‘stloq, qirindi) o‘rmon sanoatida spirt, moy va bo‘yoqlar ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. SHu sababli ham, o‘rmon-kimyo kombinatlari qurish keng tarqalgan. O‘rmon sanoatining bir-biriga yaqin joylashgan va xomashyo, energiya, transportdan birgalikda foydalanishga hamda chiqindilarni to‘liq qayta ishlashga asoslangan mustahkam ishlabchiqarish aloqalariga ega bo‘lgan korxonalar o‘rmon sanoati majmuasi deb ataladi. O‘rmonlar vazifasiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: sanitariya o‘rmonlari (shaharlar atrofida); tuproqni, dalalarni, suvni muhofaza qiluvchi o‘rmonlar (daryolar, ko‘llar, suv omborlari, kanallar bo‘yida); qo‘riqxona o‘rmonlari-bunday o‘rmonlarda daraxtlarni sanoat maqsadlarida kesishman qilinadi. Shu sababli, o‘rmon resurslariga xo‘jalik jihatdan baho berganda o‘rmon bilan qoplangan butun maydon hisobga olinmaydi, balki o‘rmonning sanoat uchun kesishga ruxsat etilgan 172
ISAEV SOLUTION TRADE XUSUSIY KORXONASI - Toshkent, O'zbekiston: kontaktlar, manzil, telefon, faks, e-mail, sayt, joylashuv va faoliyat turlari - hamma ma’lumotlar Yellow Pages Uzbekistan tashkilotlar ma’lumotnomasida. ISAEV SOLUTION TRADE XUSUSIY KORXONASI, TOSHKENT, O'ZBEKISTON - КОNTAKTLAR, MANZIL, ТЕLEFON ISAEV SOLUTION TRADE XUSUSIY KORXONASIga murojaat qilganizda, iltimos, ushbu tashkilot haqida ma’lumotni Yellow Pages Uzbekistan, O’zbekiston Sariq Sahifalari ma’lumotnomasidan olganingizni ayting. Kompaniya statistikasi «ISAEV SOLUTION TRADE XUSUSIY KORXONASI» 3 oy mobaynida: 241 (aprel 2020 - iyun 2020) ISAEV SOLUTION TRADE XUSUSIY KORXONASI Toshkent, O'zbekiston mintaqasida – dolzarb ma’lumotlar O’zbekiston Sariq Sahifalari katalogida. ISAEV SOLUTION TRADE XUSUSIY KORXONASI: kontaktlar, manzil, telefon, faks, sayt, joylashuv, mo’ljallar va boshqa qo’shimcha ma’lumotlar Yellow Pages Uzbekistan saytida.
83 Mamlakat fuqarolarining kasaba uyushmalarga, siyosiy partiyalarga va boshqa jamoat birlashmalariga uyushishlari ham ular foydalanadigan siyosiy huquqlardir. Insonning bunday huquqlardan foydalanishi uning o‘zligini anglash va siyosiy faolligini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Ammo inson hamma vaqt ham bunday huquqlardan foydalanish imkoniga ega bo‘lmagan. Bunga ko‘pincha mamlakatda o‘rnatilgan siyosiy tartiblar, hukmdorlar olib borgan zo‘ravonlik siyosati sabab bo‘lgan. Dunyoning ayrim mamlakatlarida siyosiy partiyalar va ko‘plab jamoat tashkilotlari faoliyatining taqiqlab qo‘yilishi ham fuqarolarning bunday huquqlardan foydalanish imkonini bermagan. Fashistik, diktatorlik tartiblari o‘rnatilgan ba’zi mamlakatlarda esa kishilar o‘zlarining ommaviy harakatlarda qatnashish huquqidan ham foydalana olishmagan. Jamiyatda hukm surgan zulm va zo‘ravonlik, xalq irodasining bukib qo‘yilishi yo‘lidagi harakatlar insonning barcha huquqlari singari, uning siyosiy huquqlarining toptalishiga ham sabab bo‘lgan. Insonning jamiyatda harakatda bo‘lgan siyosiy tashkilotlar va jamoat birlashmalariga uyushish huquqidan foydalanishida demokratik siyosiy tuzumlarda keng imkoniyatlar yaratiladi. Hozirgi kunda demokratik siyosiy tuzumlar amalda bo‘lgan mamlakatlarda fuqarolar o‘zlari istagan siyosiy tashkilot va uyushmalarga a’zo bo‘lib kirish va ularning ishida faol qatnashish imkoniyatlariga egalar. Bunday imkoniyat O‘zbekiston fuqarolari uchun ham ta’minlangan bo‘lib, ular hozirgi kunda hech qanday cheklashlarsiz siyosiy partiyalar va jamoat tashkilotlarida qatnashmoqdalar. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov mamlakatimiz fuqarolarining siyosiy va ijtimoiy tashkilotlarga a’zo bo‘lish huquqlarini belgilab beradigan qonunlar tizimini yaratish zarurligini ta’kidlab, bunday qonunlarning amalda bo‘lishi insonning siyosiy huquqlarini himoya qilishda muhim ahamiyatga egaligini ta’kidlaydi. Mamlakatimizda siyosiy partiyalar va jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek, davlat idoralarida faoliyat ko‘rsatuvchi ozchilikning siyosiy huquqlari ham qonun yo‘li bilan muhofaza qilinadi. Ularning siyosiy tashkilotlar va davlat idoralaridagi ishlari boshqa biron-bir turdagi jamoat tashkilotlariga a’zo bo‘lish huquqidan mahrum etilishini bildirmaydi. Holbuki, mamlakatimizda har bir inson bir vaqtning o‘zida bir nechta jamoat tashkilotining a’zosi bo‘lish huquqiga ega. Respublikada har bir fuqaro biron-bir siyosiy partiyaga a’zo bo‘lish bilan bir vaqtda, kasaba uyushmalar, yoshlar, xotin-qizlar
Vinnitsa shahri hokimi lavozimini egallagan yillarida yo'llarni ta'mirlab, kommunal xizmatlar faoliyatini yaxshilagan, hokimiyat bilan xalq muloqotini yaqinlashtirgani odamlar orasida mashhurligini oshirgan
464 1 884644444044044. 44440 ——————— —UTa B FA FA iyyo » "RR — ( (h((h9em9=————f = riklik tavri, Nasi; yo nav xat qil deya yolvorma menga ron nasihati kifoya senga b a beadad ochun tutg ani, qayda qancha qudrat-u Nur Ular qay o‘y Ular h iga ketdi, o‘yla, nazar sol ham boshingga tushar mash’um hol. Nasib etmish yekli r. b b ksenga bu bora G‘animat har oning, ko‘rgaysan chora lar F T da U OY, topgan Ne ishdan shitob Boqiy hayot ishin qilgaysan shu tob 5140 Nelardan o‘ o‘. Ne o‘kindi o‘larda ul Yo‘lama hech yaqin, IEBOlirg ular oyat yaxshi aytmish l bet sol, G‘ oqil betim Bilimli kalomi dur-gavhar misol: : O‘lim shohidi ham qolmas hech omon, , Hozirlan, atvoring halim tut hamon. O‘limdan box y abar, ey g‘ofil b Chorasin ko‘rgaysan, bo‘lma Shri da. ofil erta-yu kech hech t a G‘ inmay yel r, O‘lim yarog‘i shay, sel kabi kelar. Nazar sol bir nafas orti Sarob-u tush misol Jay ia «?! e! Agar qilgan bu o‘lsang savo Ochilar qoshingda ash Sherna. a. S 4 «arobing bo‘lmasa aylagali yod, ch bilan tinmay solgaysan faryo yod. « 438 Hamisha bo‘lmas yorti Yana qaytib kelmas yigitlik davri. g har odat bilan, Sovurma bu baxtin bodat bilan. O‘limga hozirlani 5150 Xoqon-ay, nazar sol, ilgari asti, Otang ham bek edi sarbaland dasti. Hashamat, xazina, sohibi lashkar, di bearmon aksar. Davr-u davron sur, oxir oldi-yu ketdi, O‘lim tutdi, y ut nga, ayt, netdi? Ovoza-shuhrati u Otang o‘ldi" Otang pandi dar, amosbu kalom, bu so‘z, Ziyoda savobi, ey jon uchun ko‘z: qay fursat, qachon, a elga Otang o‘lgan bo‘lsa K ran «ini? O‘g‘lim ko‘zing och, uyg‘on Bag‘oyat bung arsenga ham, » I, ketdim; k o‘lim tutd yaxshi ot qoldIR ravon-Savob bilan oli tugal rajo oka XAM aa br mukammal. O‘g‘il-qizga andu sa o‘ymagay, Otang-u oz v etar, as Seni ham mah Ya jafo nserg b
Nemis tili grammatikasidan universal qdllanma 353 18. MirzayevT., MusoqulovA., Sarimsoqov B. O‘zbek xalq maqollari. Toshkent: O‘zbekiston, 2005. 19. . Nazarov P. Nemischa-o‘zbekcha maqol va matallar. -Samarqand, 2001. - 80 b. 20. Butayev Z., Ismoilov Yu., Karimov Sh. Deutsch - usbekisch Worterbuch. - Toshkent: Fan, 2007. -223 b. 21. Jumaniyozov Sh. Deutsch (Oliy o‘quv yurtlari uchun). -Toshkent, 1998. -258 b. 22. Karimov Sh., Ismoilov Y. Usbekisch - deutsches Worterbuch. -Toshkent, 2011.-251 b. 23. Marie Luise Kaschnitz. Der Schriftsteller / Hafiza Qo‘chqorova tarjimasi. - Toshkent: Fan, 2008. -60 b. 24. Mahmudova N., Sharipova N. Sprichworter 101. -Qarshi, 2008. -30 b. 25. Emina Sevgi Ozdamar. Mein Istanbul / Hafiza Qo‘chqorova tarjimasi. - Toshkent, 2008. -60 b.
Ayniqsa, taniqli olimlar П.Ooгaбoycy (falsafa-madaniyat), M.Murodov (adabiyot-tarix), T.Abdurahmonov (san’at-madaniyat) va b.q.ning monografiyalari, c"aцy-uslubiy qo‘llanmalari muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. Ajdodlar jismoniy madaniyati milliy qadriyatlarimiz mezonidir. Bu uzoq davrlar davomida shakllanib va rivojlanib hozirgi kunda ular davr taqozosi bilan kengayib boyib borayotgan ijtimoiy-madaniy va pedagogik jarayonga aylanmoqda. Jahonda buyuk tarixiy o‘zgarishlar yuz bermoqda. Bu yo‘lda O‘zbekiston mustaqil davlat maqomini o‘z qo‘liga kiritdi. Shu sababdan, mamlakatimiz jahondagi buyuk va eng taraqqiy etgan mamlakatlar (AQSH, Germaniya, Yaponiya, Fransiya, Janubiy Koreya, Xitoy, Turkiya vah.k.) bilan yelkama-yelka bo‘lib faoliyat ko‘rsatmoqda. Shular qatorida Arab mamlakatlari, Hindiston, Yevropa va boshqa mintaqalardagi davlatlar bilan ham madaniy aloqalarni kuchaytirmoqda. Ta’kidlash lozimki, dunyodagi juda ko‘p mamlakatlar hozirgi O‘zbekiston va uning tarixiy o‘tmishini yaxshi bilishadi va yanada chuqurroq o‘rganish maqsadida ularning rasmiy vakillari yurtimizga tez-tez tashrif buyurishmoqda. Bu jarayonlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov va boshqa rasmiy rahbarlar hamda mutaxassislarning 1991— 2000-yillarda chet ellarga qilgan rasmiy safarlarida, ayniqsa, ko‘proq namoyon bo‘ldi. Mamlakatimiz mustaqilligining dastlabki yillaridayoq I.A.Karimov hozirgi davrga yuqori baho bergan edi, ya’ni: «Hozir bizning jamiyatimiz tarixiy chorrahada turibdi. Respublikani milliy-davlat, ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy kamol toptiruvchi o‘z taraqqiyot yo‘lini ishlab chiqishimiz zarur. «Hozir yashab turganlarning taqdirinigina emas, balki ularning farzandlari, nevaralarining ham taqdiri, kelajak avlodlarning taqdiri ham shunga bog‘liq bo‘’ladi».! : Aytish lozimki, milliy madaniyat taraqqiyotida O‘zbekiston dunyo davlatlari, hatto butun Markaziy Osiyo I! KarimovI.A. «O‘zbekiston o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li», T., «O‘zbekiston», 1992, 8-bet. 210
BRUNELLESKI 20-sotiq sohasidagi mijozlari: Jan. Koreya, Malayziya, Buyuk Britaniya, A’- =traliya, Singapur ga b. Pul birligi — dollari. Tibbiy xizmat va maorif ishlari mustaqillikdan keyin rivojlana boshladi. B.dagi 967 o‘rinli 10 tospi-tal’, 5 dispanserda 197 shifokor va 27 tibbiy hamshira xizmat ko‘rsatadi. Mamlakatda malayya, ingliz va xitoy tilida o‘qitiladigan maktablar bor. Diniy maktablar ham mavjud. Maktab arda ta’lim bepul, 5 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun majburiy, Boshlang‘ich maktablarda O‘qish b y., o‘rta maktablarda 7 y. 1994 y. B. da 151 bol ar bog‘chasi (11698 tarbiyalanuvchi), 47 maktab (69242 o‘quvchi), 2 in-t (320 ta-ba) va 1 un-t (138 talaba) bor edi B. milliy birlashgan partiyasi (1986 E.i tuzilgan) mavjud. B. la Yagona ka-caba uyushma birlashmasi yo‘q, Faqat tarmoq kasaba uyushmalari isholib, boradi. Mazbuoti. B.dagi asosiy gaz. va jo‘r. lar: "Pelita Bruney) (yoBruneyning beshyillik rejasi, malayya tilida chiqadigan haftalik gaz. 1936 y.da asos solingan), "Salom (malayya va ingliz tilida 2 haftada 1 marta chiqadigan. gaz., 1933 y.da tashkil etilgan), Bor-yeb bulletipz (Boriyeo byulleteni, ingliz tilila chiqaligan haftalik byulleten, 1953 y.da asos solingan), UBruney-Dorussalom imos letter, (Bruney Dorussalom axborot byullyo-teniz, ingliz tilida chiqadigan jo‘r). B. davlat radio va teleko‘rsatuvi 1957 Ya.da tashkil etilgan. BRUNELLESKI (Vgopeyessi) Fi-yaippo (1371— Florenshiya —144615,4). —italiyalik me’mor, haykaltarosh, olim. Uyg‘onish davri me’morligi va. kelajak aks etgan me’moriy nazariya. asoschilaridan. Ijolini haykaltarosh-malardan yanticha yondoshib foydalan-tan. 1820—36 y.lari Santa-Mariya del’ F’br sobori (anametri 42 m.ga yaqin) tumbazini yaratgan. B. qurgan Tarbiya uyi (loyihasi—1419) va San-Lorenio, Cherkovining sakristiyi (ibodat kiyimlari va asbob-anjomlari saqlana uran bino), Ospelale del’i Innochen-ti (1421—44)da Uyg‘onish davri me’-mordik san’atining badiiy an’analari o‘z ifodasini topgan. B. 1429—30 y.larda Santa-Kroche cherkovi hovlisidagi Pashi kapellasini bunyod etdi, Turli yillarda San-Lorenio va San-to-Spirito cherkovlarining interer larini qayta qurdi. B. asarlari obrazlarining garmonik yorqinligi, nisbatlarining qat’iyligi, qurilish usullarining mukammalligi b-n ajra-2ib turadi. BRUNO (Vsopo) Jordano Filipto (1548, Nola—160017.2, Rim) — 2’an faylasufi, kosmologi va shoiri; panteizm namoyandasi. B. xristian ilohiyoti asoslari b-n birga N. Kopernik nazariyasini o‘rgandi. U yoshligidan tur-7 nazariyalarga tanqidiy ko‘z b-n qarab, har bir masala bo‘yicha o‘zining mustaqil fikrlarini qaraMa-arshi quldi. Ba’zan uning bung day mustaqil toyalari cherkov va xristianlik X aqidalariga end kelali. Hurfikrliligi uchun nikvizi-shi tomonidan qattiq ta’qib qilindi. B. ta’qibdan hochib Neapoldan Rimga o‘tdi, so‘ngra Shveyiariya, Fransiya, Angliya, Germaniyada yashadi. Un-tlarda astronomiya, falsafaga miyemonika, ya’ni xotirani rivojlantirish sat’a-tidan ma’ruzalar o‘qidi. Sxolastik fal— safaga, katolik cherkoviga qarshi asarlar yozdi. O‘z ta’limotini 4Nola falsa-fasiya deb atadi. 1592y.da rohiblar uni aldab Venetsiyaga taklif qildilar va jikanzishiya qo‘liga topshirdilar. B. dahriylik (sreslik)da ayblanib, 8 y. qamoqda yotdi. Lekin o‘z dunyoqarashilan qaytmadi. Katolik cherkovi B.ni gulxan-da yoqib yubordi. B.ning dunyoqarashi. yunon faylasuflari, N. Kopernikning teliotsentrik sistemasi ta’sirida shaql-eandi. U yelioshentrik g‘oyani yanada rivojlantirdi, Quyosh sistemasidan tash qarida tirik mavjulotlar yashaydigan olamlar borligi haqida zamonasi uchun xamma fikrlar bayon etdi. Hamma narsa harakatda, uzluksiz rivojlanishga, yor-u osmonda tabiat qonunlari mavjud deb bilan. Lekin xudo tabiatda—narsalarning o‘zida deb tushundi. B. fan uchun kurashdi. B.ning asosiy asarlari: aG‘o-alar soasi haqida (1582), Sabab, ibtido va yakka-yu-yagona haqida» (1584), Cheksizlik, koinot va olamlar haqidan (1884), aKuldagi ziyorati (1584), "Pe-tas sirlari" (1585). BRUSIT (amerikalik mineralog A. Brus nomidan) — gilroksidlar kichik sinfiga mansub mineral, kimyoviy formulasi M-u(ON), Magniy qisman Fe" yoki Ma" (ferrb va manganobrusitlar) b-n almashishi mumkin. Trigonal sistemada kristallanadi, rangi oq. yashil, ko‘k va qo‘ng‘ir (kamdan-ham havorang). Tuturt qutisisimon, ignasimon hrn-stallar va varaqsimon, tolasimon ag-retatlar. Qattiqligi 2,5: sog‘. 2,4, 70 lasimon B. nemalit deb ataladi. Meta» morfizmga uchragan ohaktoshlar va 19-lomitlar tarkibidagi periklazni o‘zgarishidan vujudga keladi. Serpen tinit massivlari va marmarlashgan dolomit va ohaktoshlarda uchraydi. Mar-niy olish uchun xomashyo, keramika va qog‘oz sanoatida, o‘tga chilamli mahsuz lotlari.da foydalaniladi. RF (Ural, Kavkaz, Sibirv), Qozotiston, AQSH, Kanada, Italiya tab. joylarda konlag ri topilgan. O‘zbekistonda Olmaliq, Kumushkon, Surenota, Zirabuloq, Quljuqtov, Sulton Uvays tog‘larida uchraydi BRUSNIKA (Uassit uyzyayoa) — brusnikadoshlar oilasiga mansub doim yashil chalabuta, Bo‘yi 25 sm. Bargi halim, teskari tuxumsimon yoki ellils-yopmon, chetlari pastga qayrilgan. Gul lari on pushti, qo‘ng‘iroqsimon, meva-0 qizil, dumaloq, serurug‘ va Sershira. Rossiyaning o‘rmon va tundra ia larida hamda Kavkaz tog‘larida o‘sadi. O‘zbekistonda uchramaydi. Bargida 995 tacha arbutin GLYUKOZILI, gidroxinon, tiperozi, oshlovchi va b. modlalar; mevasida 10,395 gacha qand, organik. kislotalar, vaksiniya glyukozii bor. Bargidan tayyorlangan ekstrakt va qay ara buyrakda tosh paydo bo‘lishi, revmatizm, polagra, Mevasi esa avi taminoz kasalliklarini davolashda foydalaniladi. BRUS’YA —gimnastika asbobi, to‘rtta yotoch poyaga oshiq-moshiq b-i mustah-jamlangan 2 torizontal yog‘och (metall yoki shisha plastikadan ishlangan ster-jonli) jerd-tayoqchadan iborat sport snaryadi. Erkaklar parallel B.da lar esa past-baland B.ga musobaqalashadilar. B.da erkaklarning mashqlari 1896 y.lan, ayollarning mashqlari esa. 1952 y.dan Olimpiya musobaqalari da-yoto‘riga kiritilgan. BRUT Mark Yuniy (mil. av. 85—42) — Rim siyosiy arbobi. Yuliy Shezarga qar-din mil.av. 4 y.da uyushtirilgan fitia (Kassiy bon birga) rahbari. Ripoyat-larga ko‘ra, birinchi bo‘lib Yu. Shezarga xanjar solgan. Pezarni O‘ldirgandan keyin Rimdan ketgan. 2-triumvirat ( Oktavman, Antoniy va Lspid) ga qarshi kurashda reepublikazilarga Kassiy b-n. birga rahbarlik qilib, unda yen-tipgach, o‘zimi o‘ldirgan. Keyinchalik B obrazi ideallashtirilib, zolimlikka qarshi respublika taraflori deb ko‘rsatilgan. BRUTALIZM, neobrutalizm (ing. brutal —dag‘al, qulol) —Yevropa me’morligida 20-a. 3-choragida yuzaga kel. tan Ko‘nalish. Me’morlik shakllarini 15—6532
656. 657. 658. 659. 660. 661. 662. 663. Differensial tenglamaning berilgan shartki qanoatlantiradigan yechimini toping: I) u = et .x, u(0) =0; 2) u 2 soz x, i(l) —1; 3) u = 37 4x—1, u(1) = —2; 4) u—2-2x—3x", i(—1) =2; 5) ya, 901) 1; 6) u-e"", u(0) =2. u— Ssov yu HA Cosin ox funksiya S. va Sg‘; ning istalgan qiymatlarida u" –yu"u 0 differensial tenglamaning yechimi ekanligini ko‘rsating. Massasi 1 g ga teng radiy 10-yildan keyin 0,999 g gacha kamaydi. Necha yildan keyin radiyning massasi 0,5 g gachz kamayadi2 "Agar 2N kuch prujinani 1 sm qissa, prujinani 3 sm qisish uchun sarf qilish kerak bo‘lgan ishni hisoblang. Agar EN kuch prujinani {1 sm ga cho‘zsa, prujinani 8 sm cho‘zg‘i; uchun sarf qilinishi kerak bo‘lgan ishni hisoblang. US BOBGA DOIR MASHQLAR f(x) funksiya uchun grafigiM nuqtadan o‘tuvchi boshlang funksiyani toping: ) Kx) =so5 x, M(0; —2); 2) {(x) = t.x, M (—lp; 7, 3) hah M (4; 5); 4) (9 =, M(O; 2). 5) Kx) = 32741, Mg! —2); 6) (9) =2—2x,M2; 3) Integralni hisoblang: 2 2 3 1) f 2da 2) { 8—225; 3) 1—2004 —1 —2 1 1 : . V.i 2. 4) { 2x—327) y; 5) {o‘s 6 1= «??? «? —! 7) { etxax; 8) soz x dx. «si i { boja i ?19 Quyidagi chiziqlar bilan chegaralangan figuraning yuznni toping: I) yz Vx, «X—1, x= 4, u=0; 2) u=soz x, x= 0, x——u=0;
Messi og'ir kunda «Barselona»ni tashlab ketmaydigan bo'ldi - Yoshlar com Messi og'ir kunda «Barselona»ni tashlab ketmaydigan bo'ldi Lionel Messi «Barselona» bilan shartnomani uzaytirish borasida kelishuvga erishdi
28-ilova. Deraza konstruksiyalarida tovush sathining pasayishi Deraza Oyna Quyidagi holat uchun tovush . ToгaП o14a sathining pasayishi, dB oynasin) .,”. : . i bo‘sh Penopoliuretan Deraza ing koн . n. : havo Deraza girdi) bilan deraza konstruksiyasi qalin- . ka ligi qatlam izolyasiya girdi mm qalinligi, / qilinmagan izolyasiya mm qilingan Framuga yoki ochiq — — 10 — fortochka bilan 3 — 18 20 Bir qatlamli 6 — 21 23 Qo‘sh romli (GOST 2 va3 57 22 24 11214-65) Seriya 6 va 3 57 26 28 1.132 6 va 4 57 27 29 Bo‘lib jipslashtirilgan / 3 va 3 90 24 26 (MNIITEP RS-8109) { 6 va 3 90 28 30 Bo‘lingan (ajratilgan (GOST-11214-65) 6 va 3 120 30 33 29-ilova 9 ga bog‘liq holda ekran bilan tovush sathini pasaytirish, dBA Tovush “u: Ekran bilan Tovush “u: Ekran bilan nurlarining o‘tish . . ) nurlarining o‘tish .. гa tovush sathini aa tovush sathini yo‘llarining pasaytirish, L’aekr yo‘llari pasaytirish Laekr uzunliklari farq 8, dBA uzunliklari, farqi dBA m б, m 0,05 6 0,48 16 0,02 8 0,83 18 0,06 10 1,4 20 0,14 12 2,4 22 0,28 14 6,0 24 204
X (8.35) ifodani chap tomoni (2,32,) yig‘indisi doimo butun songa teng, demak, ifodaning o‘ng tomoni ham butun son bo‘lishi kerak: —Ye belgilab, planetar mexanizmning A A " A TA a«»vn——— — «z yig‘ish shartini quyidagicha ifodalash mumkin: Ati. o (8.36) K bu srda, Yo—butun son. Shunday qilib, K. ta satellitli mexanizmni yig‘ish uchun markaziy g‘ildiraklarning tishlar sonining yig‘indisini satellitlar soniga nisbati butun son bo‘lishi kerak. Bu shart kta satellitli mexanizmni yig‘ilishini ta’minlaydi. Sintez masalasini yechishda planetar mexanizm g‘ildiraklarining 22), va y, tishlar soni keltirib chiqarilgan tenglamalarni yechish jarayonida tanlash usuli bilan aniqlanadi. Bu masalani hal qilishni misolda ko‘rib chiqamiz. Misol. Uzatish nisbati Sh. =5,6 bulgan Jemsning planetar mexanizmi (8.12-shakl) LOYIHalar gi. Rildirak tishining oyog‘i qirqilmasligi uchun birinchi g‘ildirakning tishlar sonini = 18 qabul qilamiz. Uchinchi g‘ildirakning 7, tishlar sonini (8.21) dan ANIQLAYMIiZ. 380
и bu yerda: E, —sinxron mashina EYK 5-rasmdan to‘g‘rilangan yuklamasiz xarakteristikasining nominal qiymati orqali topiladi; x., xa —ko‘ndalang va bo‘ylama o‘qlar bo‘yicha sinxron induktiv qarshiliklar. Aktiv quvvatning tenglamasi ikkita tashkil etuvchidan iborat, bittasi Uy E,/xa amplituda sin6 ga proporsional o‘zgaradi va asosiy n AHA шиa 1) бин. deyiladi, ikkinchisi — —5-Ён amplitudali sim20 ga 2 (44
Oʻzbekiston “Adolat” SDP Siyosiy Kengashi tomonidan Zangiota tumanidagi koronavirus pandemiyasini davolashga ixtisoslashgan 2-son maxsus shifoxonasida “Shifokorlar – zamonamiz qahramonlari” mavzusida tadbir oʻtkazildi. Unda muassasa shifokorlari, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari, partiya Siyosiy Kengashi aʼzolari, partiya faollari, OAV vakillari ishtirok etdi. Mazkur tadbirdan koʻzlangan maqsad – koronavirus pandemiyasiga qarshi kurashib, yuksak bilimi, salohiyati va professional mahorati bilan xalqimiz salomatligini muhofaza qilishda jonbozlik koʻrsatayotgan hamda bemorlar hayotini saqlash maqsadida oʻz hayoti, sogʻligini xavf ostiga qoʻyayotgan shifokorlar mehnatini eʼtirof etish va ragʻbatlantirishdan iboratdir. Pandemiya vaqtida berilgan qatʼiy topshiriqlar ijrosi taʼminlanishi natijasida tezkorlik bilan qator masalalar yechildi. Jumladan, kasallanganlar uchun qoʻshimcha ravishda qariyb 50 mingta oʻrinlar tashkil etildi. Tez yordam xizmatiga yangi 400 ta xizmat mashinasi xarid qilindi va chaqiruv qoʻngʻiroqlariga 10 soniya ichida javob beradigan tizim ishga tushirildi. Asosiy elektorati safiga tibbiyot xodimlarini kiritgan Oʻzbekiston “Adolat” sotsial-demokratik partiyasi deputatlari koronavirus pandemiyasi payti shifokorlar maoshini oshirish taklifi bilan chiqqan edi. Zangiota tumanida 2000 oʻrinli koʻp tarmoqli maxsus shifoxonasi qisqa vaqt ichida qurib bitkazildi. Zamonaviy tibbiy uskuna va jihozlar bilan taʼminlandi. Ahamiyatlisi, shifoxona qogʻozbozlik amaliyotidan voz kechgan. Barcha ishlar “Elektron sogʻliqni saqlash” tizimi orqali amalga oshiriladi. Muassasaning 72 oʻrinli reanimatsiya boʻlimida har bir koyka oʻpkaning sunʼiy ventilyatsiyasi va davolash apparatlari bilan jihozlandi. Zangiota tumanidagi koronavirus pandemiyasini davolashga ixtisoslashgan 2-son maxsus shifoxonasida uyushtirilgan tadbir oldidan partiya vakillari ushbu joyni sinchkovlik bilan koʻzdan kechirar ekan, shifokor va bemorlarga yaratilgan shart-sharoitlar toʻkis ado etilganligiga guvoh boʻlishdi. Shifoxona devor va romlarini toʻldirgan tuzalib chiqqan bemorlarning minnatdorlik bitilgan xatlari esa qalblarni yana-da toʻlqinlantirib yubordi. Tadbirni Oliy Majlis Qonunchilik palatasi spiker oʻrinbosari, Oʻzbekiston “Adolat” SDP Siyosiy Kengashi raisi Narimon Umarov ochib berar ekan, har qachongidanda yuqori hayajonning sababkorlari, ehtirom egalari 150 nafar qahramonlar qarshisida turganligidan bagʻoyatda mamnun ekanligini eʼtirof etdi: – Koronavirus pandemiyasiga qarshi kurashib, yuksak bilimi, salohiyati va professional mahorati bilan xalqimiz salomatligini muhofaza qilishda jonbozlik koʻrsatayotgan hamda bemorlar hayotini saqlash maqsadida oʻz hayoti, sogʻligini xavf ostiga qoʻyayotgan shifokorlar mehnatini har qancha eʼtirof etsa, shuncha kam. Bu borada partiyamiz koronavirus pandemiyasi payti shifokorlar maoshini oshirish taklifini ishlab chiqqan edi. Gʻoyalarimiz amaliy hayotga tatbiq etilib, “Koronavirus infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga jalb qilingan tibbiyot va sanitariya-epidemiologiya xizmati xodimlarini qoʻllab-quvvatlashga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Prezident Qarori imzolandi. Bundan tashqari Prezidentimiz tomonidan qisqa vaqt ichida 2 ta farmon imzolanib, unga koʻrinmas yovga qarshi kurashayotgan 400ga yaqin zamonamiz qahramonlariga davlat mukofotlari berilgani soha fidoyilarining kuchiga kuch, gʻayratiga gʻayrat qoʻshgani ham bor gap. Bugungi tadbirda ishtirok etayotganlar orasidagi taqdirlanganlarni ham oʻz nomimdan va partiyamiz nomidan chin qalbimdan tabriklayman. Alohida taʼkidlashim kerakki, shifokorlar bizning asosiy elektoratimiz, oʻz navbatida tibbiyot sohasi ham bizning birlamchi dasturiy vazifamizdir. Shu boisdan bu soha fraksiyamizni, ham mahalliy Kengash deputatlarimizning ham diqqat markazida turadi. Misol uchun oʻtgan davr mobaynida deputatlarimiz tashabbusi va masʼulligida Fuqarolarning reproduktiv salomatligi toʻgʻrisidagi, Farzandlarni koʻkrak suti bilan oziqlantirish toʻgʻrisidagi qonunlar qabul qilingan boʻlsa, Inson organlari va toʻqimalari transplantatsiyasi toʻgʻrisidagi hamda Shifokorlarni tazyiqlardan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun loyihalari ustida ish olib borilmoqda. Shuningdek, tadbir davomida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Aholi sogʻligini saqlash va xavfsizligini taʼminlash masalalari qoʻmitasi raisi Yelena Borisova, Xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashi deputati Tashpoʻlat Matibayevlar ham shifokorlarga oʻz minnatdorchiliklarini izhor etib, iliq fikrlarni keltirib oʻtishdi. Partiya tashabbusi bilan tashkil etilgan mazkur tadbirda shifokorlarning fidokorona mehnati yana bir bor eʼtirof etildi. Shifokorlarga mamlakatimiz aholisining minnatdorchiligini, ular bilan yelkama-yelka ekanligi yetkazildi. Tadbirda soʻzga chiqqan shifokorlar hukumatimizga, tadbir ishtirokchilariga minnatdorchilik bildirib, oʻzlari uchun ham, bemorlar uchun ham barcha sharoitlar yaratilganini taʼkidlashdi. Shunday boʻlsa ham fuqarolarimizdan hali xavf chekinmagani uchun ogohlikni bir daqiqa ham yoʻqotmaslik, beeʼtibor boʻlmaslik lozimligini taʼkidlashdi. Aholimizning belgilangan qonun-qoidalarga amal qilishi ularning davlatga va shifokorlarga bergan eng katta yordami ekanligi qayd etildi. Mehriniso BOBONAZAROVA, Oʻzbekiston “Adolat” SDP Toshkent shahar Kengashi matbuot kotibi
di. Demak, 55 sirtga kiruvchi kuchlanganlik oqimi bilan chiquvchi kuchlangan.lik oqimi o‘zaro teng bo‘lib, umumiy oqim nolga teng. Arap yopiq sirt ichida bir nechta 4), 42, 4»... Nuqtaviy zaryadlar bo‘lsa (14-b rasm), u vaqtda har bir zaryad uchun kuchlanganlik oqimi. = 5 U. 22, U. = M, =?! e 7 Yor G‘o Yod " Yeo bo‘lib, to‘la oqim esa yoki p nch — —7 49; F Ne = DA D.R (1.20) bo‘ladi. Bu yerda 4—zaryadlarning algebraik yig‘indisi. Shu topilgan natija har qanday zaryad va zaryadlar sistemasi uchun to‘jridir. Chunki har qanday zaryadni juda ko‘p mayda qismlarga ajratib, ularga nisbatan yuqoridagi mulohazalarni yuritish mumkin. Agar yopiq sirt ichidagi zaryadlarning algebraik yig‘iyadisi musbat bo‘lsa, bu vaqtda kuchlanganlik oqi-mn tashqariga yo‘nalgan bo‘lib, musbat ishora, agar manfiy bo‘lsa, kuchlanganlik oqimi ichkariga yo‘nalgan bo‘lib, manfiy ishora big‘lan olinadi. Agar zaryadlar yopiq sirtning tashqarisida bo‘lsa, kuchlanganlik chiziqlarni bu sirtni turli joylarda kesib o‘tishlari mumkin. Lekin kuch chiziqlarning har biri sirtga bir tomondan kirib, ikkinchi tomondan chiqadi. Chiziq kirganda manfiy oqim berib, chiqqanda esa musbat oqim bergan.ligi uchun barcha tashqi zaryadlarning shu yopiq sirt orqali berayotgan umumiy kuchlanganlik oqimi nolga barobar bo‘ladi. 5-8. Ostrogradsekiy — Gauss teoremasining tatbiqi a) Zaryadlangan yassi cheksiz tekislikning elektr maydoni. Ostrogradskiy Gauss teoremasidan foydalanib, zaryad sirt zichligi o bilan zaryadlangan yassi tekislik atrofidagi elektr maydon kuchlanganligini hisoblaylik. Bunday tekislikning hamma joyida zaryad sirt 21
jaraman. uyok; Yм), ёли, Ўш lab chiqarib sotish; yatim» Ma tsion na taeudsns sholgarovni ishlabchiqarishni ko‘paytirish; 2. bitiruv» chilar; bitirish, tugatish (maktab yoki kursni bitirib chiqish); mpomxoroumuik m
F ilk oʻrta asrda, Sharq Uygʻonish davrida ijod etdi Bu davr ishlab chiqaruvchi kuchlarning oʻsishi, hunarmandchilik, irrigatsiya inshootlarining yuksalishi, yangi shaharlarning bunyod etilishi, madaniy va maʼnaviy hayotning ravnaq topishi bilan ajralib turadi 9—10-a larda ichki va tashqi savdo kuchaydi, ayniqsa, Hindiston, Xitoy, Vizantiya, Afrika mamlakatlari bilan aloqa yoʻlga qoʻyildi Bu davr qaramaqarshilik va adovatlardan xoli emas edi F ning falsafiy qarashlarida oʻsha davrning yutuq va kamchiliklari, murakkab va ziddiyatli jihatlari oʻz ifodasini topdi
— Ollo o‘zi afv etgay! Olti oy bo‘ldi, ko‘nglim qorong‘i tunday zimiston edi, shu bukun bir chirog‘ʻ yondi!.. Abul Hasanak! —dedi u, to‘satdan qiyg‘och ko‘zlari hayrat bilan charaqlab—Hammangga ijozat! Ot-arava bilan ikki navkar qolsa bas! Faqir bukun shu darvesh bilan suhbat quramen! —Darvesh emas, Malikul sharob! —dedi Qutlug‘ʻ-qadam. —A’lohazratlari Malikul davlat bo‘lsalar, kamina Malikul sharob bo‘lamen! Shoir Unsuriy «endi jazosini tortadi bu shakkok» degandek, umid bilan sultonga qaradi. Biroq sulton g‘alati kulimsirab tavoze bilan bosh egdi: — Bir qoshiq qonimdan kechgaysiz, valine’mat» Ijozat etsalar, faqirsiz hazratimning bir oniy suhbatlarida bo‘lsam!.. —Marhamat! Malikul sharob davrasida shohu gado barobar! Hanuz tizza bukib turgan Unsuriy ko‘zlari mo‘ʻ’ltirab Abul Hasanakka qaradi, biroq sultonning odatini yaxshi bilgan Abul Hasanak lom-mim demay olisroqda turgan navkarlar tomon yo‘naldi. Keksa mashshoqlar surilib, sultonga joy berishdi. Sulton, dilida hamon ajib bir shu’la, eski namatning chetiga asta yonboshladi. Yo tavba! Osmon boyagidan ham tiniq, havo boyagidan ham musaffo, giyohlar hidi—qoqilar, chuchmomalar, buloq bo‘yidagi yalpizlar, yovvoyi rayhon va archalar, qirlar sathini qoplagan yovshan va shuvoqlarning aralash-quralash atri boyagidan ham o‘tkir, boyagidan ham xushbo‘y! Biri oq tuyaga, biri bo‘taloqqa o‘xshash ikki oq bulut ostida oq yelkanlarni eslatuvchi ulkan oqqushlar juftjuft bo‘lib suzib yurar, ulardan ham yuqoriroqda, niliy osmon tagida, ulkan qora burgutlar ko‘zga chalinardi... Mashshoqlarning kechki oftobday tiniq va hazin musiqasi sultonning tashna diliga suvday yoqar, eshitgan sayin eshitgisi kelardi, Vodarig‘! Nechun ushu bukun-gacha bu mislsiz go‘zallikdan bebahra ekan? Ajabo, salkam qirq yil saltanat tebratib, bunday go‘zallikni 113
— O‘zingni ta’rif etishdan saqlan
hududlarda (Sibir, O‘rta Osiyo, Qozog‘iston va Uzoq Sharq)da mayda masshtabdagi tuproq xaritalarini tuzish bilan shug‘ullangan. K.D.Glinka tomonidan tuproqshunoslikka bag‘ishlangan darslik nashr etilgan (1908). V.V.Dokuchayev nomidagi Tuproqshunoslik institutini tashkil etishda faol tashkilotchi bo‘lgan. L.I.Prasolov (1875-1954) —geograf, tuproqshunos. 1898-yilda Peterburg universitetining tabiiy fanlar fakultetini tamomlagan. U o‘zishlarida tuproqni landshaft komponenti sifatida qaraydi, shu bois uning aksariyat ishlari tabiiy geografiyaning majmuali masalalari bilan chambarchas bog‘langan. B.B.Polinov (1877-1952) —tuproqshunos, geokimyogar va tabiiy geograf. U O‘rmonchilik institutini tamomlagan. V.V.Dokucha-yev nomidagi Tuproqshunoslik institutidagi ilmiy tadqiqotlarini Leningrad (Sankt-Peterburg) va Moskva universitetlaridagi pedagoglik faoliyati bilan qo‘shib olib borgan. 1946 yildan FAning haqiqiy a’zosi. Elementar landshaftshunoslik va landshaftlar geokimyosi bo‘yicha yetuk mutaxassis. I.P.Gerasimov (1905-1985) —geograf, tuproqshunos, geomor-folog va tabiiy geograf. Dunyo bo‘yicha ko‘plab ekspeditsiyalarda qatnashgan. Tuproqshunoslikda L.I.Prasolovning tuproq provinsiyalari (fatsiya) to‘g‘risidagi g‘oyalarini rivojlantirgan. Uning rahbarligida dunyoning yangi umumlashtirilgan tuproq xaritalari tuzilgan. Hozirgi zamon tabiat zonalari to‘g‘risidagi ishlari diqqatga sazovor. Tuproqlar geografiyasining alohida yo‘nalishi hisoblanmish tuproq—geografik rayonlashtirish Rossiyada XX asrning 50-yillaridan sezilarli darajada rivojlandi. Umuman tuproqlar geografiyasining rivojlanishiga salmoqli hissa qo‘shgan olimlar safiga yana quyidagilarni kiritish lozim: P.A.Letunov, N.N.Rozov, G.V.Dobro-volskiy, 1I.S.Urusevskiy, M.A.Glazovskaya, V.A.Kovda va boshqalar. AQSHda yirik masshtabli tuproq xaritalarini yaratish 1899-yildan boshlangan, biroq ular asosan agronomik xarakterga ega bo‘lgan. V.V.Dokuchayevning genetik tuproqshunoslikka oid g‘oyalari endi sekin-asta G‘arbiy Yevropa va Amerika geografiyasi va kartografiyasiga kirib bordi hamda XX asrning 20-30-yillariga kelib sohaga oid holat o‘zgara boshladi. Mazkur g‘oyaga tayanilib dunyo Y-8318// g Nizomiy nomli TOPO
qiya tekislikda turibdi. Yukni muvozanatda saqlash uchun unga tekislikka parallel holda qanday kuch bilan ta’sir qilish mumkin» Tekislikning reaksiya kuchi qanchaga teng? 78. Elektr lampa shnurga osilgan va gorizontal tortqich bilan tortib qo‘yilgan (89-rasm). Agar lampaning massasi t = 1 kg, burchak a=—605 bo‘lsa, AV shnurning va VS tortqichning taranglik kuchini toping. 79. O‘rtasida tayanchi bo‘lgan 6 mli taxtaning uchlarida og‘irliklari 400 N va 300 N bo‘lgan ikkita bola o‘tiribdi. Taxta muvozanatda qolishi uchun og‘irligi 200 N.bo‘lgan bola taxtaning qaysi joynga o‘tirishi kerak2 80. Massasi 10 kg bo‘lgan taxtachani 0 qirra orqali ag‘darib tashlash kerak (90-rasm). Agar taxtachaning kengligi 50 sm, balandligi esa 75 sm bo‘lsa, ag‘darib tashlash uchun kerak bo‘ladigan kuchni toping. b 81. Ikki o‘quvchi eyog‘irligi 600 N va uzunligi 6 m bo‘lgan bir jinsli taxtani ko‘tarib ketmoqda, bunda taxtaning uchi birinchi o‘quvchining yelkasidan 1 m, ikkinchisining yelkasidan 2 m chiqib turibdi. Har bir o‘quvchining yelkasiga taxta qanday kuch bilan bosmoqda? 82. Bir jinsli valning uchidan 40 sm qirqib tashlandi. Bunda og‘irlik markazi qayerga va qanchaga ko‘chadi" » U bob. SUYUQLIK VA GAZLAR STATIKASI Ma’lumki, qattiq jismlar o‘z hajmlarining va shakllarining o‘zgarishiga qarshilik ko‘rsatadi, ular elastiklik xususiyatiga ega. Suyuqlik va gazlar qattiq jismlardan shakl elastikligiga ega emasligi bilan, ular o‘zlari solingan idishning shaklini «olishlari bilan farq qiladilar. (Bundan, albatta, vaznsizlik holatida, bo‘lgan suyuqliklar mustasnodir. Chunki vaznsizlik holatidagi suyuqlik sirt tarangligi tufayli shar shaklini oladi. Shuningdek, zichliklari bir xil bo‘lgan bir suyuqlik ’ ikkinchi suyuqlik ichiga kiritilganda shar shaklidagi hajmni egallaydi). Suyuqlik va gazlarning molekulalari Harakatchan bo‘ladi, shuning uchun ular oquvchanlik xossasiga ega. Suyuqlik va gazlarning hajm elastikligi katta bo‘lgani sababli, tashqi, siquvchi kuchlarning ta’siri to‘xtatilgandan so‘ng ular o‘zlarining boshlang‘ich holatlariga qaytadi. Juda kam siqiladigan suyuqliklar alohida ahamiyatga ega. Tajribalarning ko‘rsatishicha, suv sirtining har bir kvadrat metr yuzasiga shu yuzaga tik ravishda 107 N kuch ta’sir qilganda, suv o‘zining boshlang‘ich hajmining faqat 0,005 foizigagina siqilar ekan. Boshqa suyuqliklar ham siquvchi kuchlar ta’sirida o‘z hajmini deyarli o‘zgartirmasliklari aniqlangan. Shu sababli, amalda suyuqliklarni siqilmaydi deb hisoblash mum-qin. Suyuqlik va gazlar tinch holatda (muvozanatda) yoki harakatda bo‘lishi mumkin. Masalan, yopiq idishlardagi gazlar, disternalar, bochkalar yoki butilkalardagi suyuqliklar muvozanatda bo‘ladilar.. Suyuqlik va gaz muvozanat holatida turibdi deganimiz ular o‘zining butun massasi bilan harakatlanmay turganini, ularning alohida qismlarida sezilarli harakat yo‘qligini va, umuman, suyuqlik yoki gazning oqmasligini bildiradi. Moddadagi molekulyar harakatlar bunday muvozanatga xalaqit bermaydi. Amalda siqilmaydigan suyuqliklarning muvozanat shartlari fizika kursining gidrostatika bo‘limida, gazlarning muvozanat shartlari azrostatika bo‘limida o‘rganiladi. Quyidagi paragraflarda suyuqlik va gazlarning muvozanat shartlarini hamda suyuqlik yoki gazga botirilgan jismlarning muvozanat shartlarini ko‘rib chiqamiz. 588. Suyuqlik va gazlarning bosimi Suyuqlik o‘zi tegib turgan qattiq jism sirtiga ma’lum kuch bilan ta’sir qilishi kundalik tajribalardan ma’lum. Bu kuch suyuqlikning bosim kuchi deb ataladi. Ochiq vodoprovod jo‘mragi teshigini barmog‘imiz bilan yopib, suvning unga ko‘rsatayotgan bosim kuchini sezishimiz mumkin. Bosim kuchi suyuqlik to‘ldirilgan idishning tubiga ham, devorlariga ham ta’sir qiladi. Simdan yasalgan qobirg‘aga o‘rnatilgan ichi bo‘sh rezina stakanni olib (91-a rasm), uni simobga to‘ldirilsa, stakanning tubi va devorlari tashqariga bo‘rtib chiqishini kuzatish mumkin (91-b rasm). Bir-biriga bevosita tegib turgan jismlar orasidagi o‘zaro ta’sir kuchlari —elastiklik kuchlari jismlarning deformatsiyalanishidan yuzaga kelishini biz bilamiz. Suyuqliklar hajm o‘zgarishiga nisbatan elastiklikka molik bo‘lgani uchun suyuqlikning siqilishida elastiklik kuchlari paydo bo‘ladi. Bu kuchlar suyuqlikning bosim kuchidir. Suyuqlik qancha ko‘p siqilsa, bosim kuchi ham shuncha katta bo‘ladi. Kuchning ta’siri uning kattaligiga bog‘liq. Ammo ba’zi hollarda kuchning ta’siri shu kuch ta’sir qilayotgan jism sirti yuzining kattaligiga ham bog‘liq bo‘ladi. Bunday hol-91-rasm. larda kuchning ta’sirini to‘la tavsiflash uchun bosim deb ataladigan fizik kattalikdan foydalaniladi. Jism sirtining birlik yuziga perpendikulyar ravishda ta’sir qiluvchi kuchga son jihatdan teng bo‘lgan fizik kattalik bosim deyiladi. - Arap AS yuzga normal yo‘nalishda A? kuch ta’sir etayotgan bo‘lsa, u holda r bosim - : AF s r = "45 (124) bo‘ladi. Agar bosim sirt bo‘yicha tekis taqsimlangan bo‘lsa, u HOLDA-EE r= (125) bo‘ladi. r bosim BILAN-E=–r-5 bosim kuchini bir-biridan farq qila bilish lozim. Masalan, odamning gorizontal sirtga bosim kuchi 1 Ye, tayanch yuzining kattaligi qanday { bo‘lishidan qat’i nazar, uning og‘irligiga teng. Odamning gorizon-tal sirtga ko‘rsatgan bosimi r esa uning og‘irligidan tashqari yana tayanch yuzasining kattaligiga ham bog‘liq bo‘ladi. Masalan, konkida turgan odamning gorizontal sirtga ko‘rsatadigan bosimi oyoq kiyimida turgan odamning ko‘rsatadigan bosimidan katta bo‘ladi, chang‘ida 92-rasm.
Hohenfelden Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Weimarer Land tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,43 km2. 374 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Geografiyasi Hududi Hohenfeldenning hududi kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan. Demografiyasi Manbalar Havolalar Rasmiy sayti Germaniya shaharlari
di; 3) qishloq shevalari, bunga Toshkentning sharqi tomoinda, Ohangaron vodisi va Chirchiq daryosi bo‘ylarida, Farg‘ona vodi-sidagi qishloqlarda, Jizzax va Samarqand shaharlari atrofida, Xorazmning shimolida, Surxondaryo va Qashqadaryo oblastlarida, Janubiy Qozog‘iston oblastining shimoliy rayonlarida yashovchi til xususiyatlariga ko‘ra jo‘q deb gapiruvchi o‘zbeklar shevasi kiradi. Etnik jihatdan, ya’ni o‘zbek xalqini tashkil etgan urug‘ va qabilalarga ko‘ra, o‘zbek dialektlari uchga ajratiladi: 1) vi-g‘atoy dialekti, bunga o‘rta o‘zbek dialekti—samarqand-buxoro, farg‘ona va toshkent shevalari; 2) qipchoq dialekti, bunga jo‘q deb gapiruvchi o‘zbeklar shevasi; 3) o‘g‘iz dialekti, bunga Janubiy Xorazm va shu tipdagi o‘zbek shevalari kiritiladi. Mahalliy o‘zbek dialektlarining, yuqoridagi uch xil tasnifidan boshqa, tilshunoslik fanida singarmonizmli va singarmonizmsiz o‘zbek shevalari, eronlashgan va eronlashmagak o‘zbek shevalari kabi tasniflar ham bo‘lgan. O‘zbek dialektla- !rini singarmonizm va singarmonizmsiz gruppalarga ajratganda, mahalliy shevalarning unlilar sostavi va unlilar ohangi (garmoniyasi) ko‘zda tutilgan. Unlilar sostavida to‘qqiz va undan ham.ortiq fonemasi bo‘lgan, qattiqlik yoki yumshoqlik jihatdan unlilar ikkiga ajralib, ular bir-biriga ohangdosh" bo‘lib kelgan o‘zbek shevalari, singarmenizmli dialektga kiritilgan. Unlilar sostavidagi asosiy fonema olti-yettidan ortmagan va ular qattiqlik-yumshoqlikda asosan farq qilmaydigan va shunga ko‘ra ohangdosh bo‘lib kelmagan o‘zbek shevalari singarmonizmsiz dialektga kiritilgan. Mahalliy dialektlarni eronlashgan va eronlashmagan gruppalarga ajratishda o‘zbek tilining taraqqiyotiga, go‘yo fors tili kuchli ta’sir qilgan degan yanglish va xato mulohaza ko‘zda tutilgan. Shu mulohazaga ko‘ra singarmonizmli o‘zbek dialekti eronlashmagan, Singarmonizmsiz o‘zbek dialekti esa eronlashgan gruppaga kiritilgan. O‘zbek dialektlarini eronlashgan va eronlashmagan shevalarga ajratish tilning ichki taraqqiyot qonunlarini inkor qilishga olib boradi. Shu sababli mahalliy dialektlarni bu xilda tasnif qilish noto‘g‘ri, O‘zbek dialektlarini etnik jihatdan tasnif qilganda, odatda ularning asl manbaini uch xil turkiy tildan keltirib chiqaradilar, ya’ni markaziy dialektni uyg‘ur tiliga yoki chig‘atoy urug‘lari orqali mo‘g‘ul tiliga, jo‘q deb gapiruvchi o‘zbeklar dialektini qozoq va qirg‘iz tillariga, Janubiy Xorazm dialektini esa turkman va ozarbayjon tillariga bog‘laydilar. Shunday qilib, o‘zbek tilini go‘yo uch xil turkiy tillardan tarkib topgan bir til deb hisoblaydilar. 15
Agar Sayt yaratishni rejalashtirayotgan bo’lsangiz va o’z saytingiz uchun qaysi CMS to’g'ri kelishini bilmayotgan bo’lsangiz, saytingizning hajmi va u orqali foydalanuvchilar qanday ma’lumotlarni olishini rejalashtirayotganingizga qarab o’zingizga ma’qul bo’lgan CMSni tanlang
2016 yil 27 aprel kuni Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida “Soliq bilimdonlari” ko’rik tanlovining hududiy bosqichi bo’lib o’tdi
Uylarning tashqi ko‘rinishiga ham ishlov berilib, devorlari oqlab chiqildi. Ko‘p qavatli uylar hovlisidagi 1,5 kilometrdan ortiq yo‘laklar qayta qurildi. “Nurafshon”dagi qolgan yana 8 ta uyning tom va tashqi qismida olib borilayotgan ta’mirlash ishlari mamlakatimiz mustaqilligining 30 yilligi tantanalariga qadar yakunlanishi rejalashtirilgan. Shuningdek, tumandagi “Uzun” qishloq fuqarolar yig‘inida joylashgan bir necha yillardan buyon aholini qiynab kelayotgan noteks va ta’mirtalab bo‘lib qolgan “Qo‘sh quduq” qabristoniga olib boruvchi yo‘l ta’miriga jami 216 million so‘mlik 1,6 kilometr masofaga qum-shag‘al yotqizilmoqda. * Joriy yilda bo‘lib o‘tadigan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga Do‘stlik tumanida ham puxta tayyorgarlik ko‘rilmoqda. Tumandagi har bir saylov uchastkasidan uch nafardan, jami 54 nafar kompyuter operatori maxsus dasturda ishlash bo‘yicha o‘qitilmoqda. O‘qish davomida ularga maxsus dasturdan tashqari joriy yilgi Prezident saylovi Saylov kodeksi asosida o‘tishi yuzasidan ham zarur saboqlar berilishi nazarda tutilgan. * Jizzax viloyati favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tomonidan profilaktika tadbirlariga FVDT organlarining 903 nafar xodimi jalb etilgan bo‘lib, shahar va tumanlardagi 41 ta mahalla fuqarolar yig‘ini hamda 43 ta korxona, muassasa va tashkilotlarning favqulodda vaziyatlarga tayyorligi o‘rganiladi. Aniqlangan kamchilik va muammolarning asosiy qismi joyida bartaraf etildi, hal etilishi vaqt va qo‘shimcha mablag‘ talab qilinadigan masalalar yuzasidan mutasaddi tashkilot rahbarlariga bildirishnomalar kiritildi va muammoni hal etish yuzasidan aniq muddatlar belgilandi. * Jizzax viloyatida joylashgan davlat va nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’lim berish sifatini oshirish, tarbiyalanuvchilarning aqliy faoliyatini rivojlantirish maqsadida mental arifmetika to‘garaklari tashkil etish ishlari qizg‘in davom etmoqda. Jumladan, Sharof Rashidov, Arnasoy, G‘allaorol, Zomin, Forish tumanlaridagi barcha maktabgacha ta’lim tashkilotlaridan bir nafardan pedagog mental arifmetika kurslariga o‘qitilib, ushbu MTTlarda aqliy arifmetika bo‘yicha to‘garaklar to‘liq yo‘lga qo‘yildi. Shuningdek, joriy yil yakuniga qadar bunday MTTlarning soni ko‘paytirilib, boshqarma tomonidan mental arifmetika bo‘yicha MTT tarbiyalanuvchilari o‘rtasida viloyat birinchiligi o‘tkazilishi ham ko‘zda tutilgan. * Joriy yilning 12 avgust kuni O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi Sharof Rashidov tuman kengashi tashabbusi bilan “YOZNI KAMALAK BILAN” loyihasi doirasida “Mahallalarda birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish” darslari tashkil etildi. Loyiha doirasida tumandagi maktab yetakchilari va o‘quvchi yoshlariga TTB xodimi, CHQBT o‘qituvchisi barcha kerakli ko‘rsatmalarni berishdi va mavzu yuzasidan savollarga javoblar berdi. Ushbu darslarda faol qatnashgan yoshlarga tuman kengashining sertifikatlari topshirildi. *** Mamlakatimiz mustaqilligining 30 yilligi oldidan Arnasoy tumanida ham obodonlashtirish, qurilish va ta’mirlash ishlari izchillik bilan olib borilmoqda. Jumladan, tumandagi G‘afur G‘ulom mahalla fuqarolar yig‘inidan “Oltin Vodiy” suv istemolchilari hududining dala maydonlariga o‘tadigan 2 ta ko‘prik “Obod qishloq” va “Obod mahalla” davlat dasturlari asosida zamonaviy va yuqori sifatda tamirlanib, aholi foydalanishi uchun yana bir qulaylik yaratib berildi. Endi ushbu ko‘prikdan yengil va og‘ir yuk tashuvchi har qanday texnika bemalol kirib chiqish imkoniyatiga ega. [gallery-3386] A.Qayumov, J.Yorbekov (surat), O‘zA
Bo‘lgan voqealarni yuragiga sig‘dira olmagan Abutolib kulol ertasiga, chorshanba kuni usta Hasan-beknikiga bordi. O‘g‘li Shodmonbekning Farg‘ona jangidan qaytmagani, uni o‘z qo‘li bilan tuproqqa topshirgan Nizomiddinning ham hozir tuproqqa qo‘shilib ketgani yomon iz qoldirgan bu ustalar xonadonida anchadan buyon xafaqonlik, motamsarolik hukm surardi. Abutolib bo‘lgan voqeaning hammasini mufassal gapirib berdi. Ustalar Ali meshkobchi fikrini ma’qulladilar; poytaxtda norizo odamlar ko‘payib, ahli fuzalo-yu shuaro Movarounnahrga — Samarqand va Buxoro shaharlariga — ilmparvar Mirzo Ulug‘bek panohiga ko‘chib ketayotganliklarini aytdilar. —Ulug‘bek Mirzo Buxoro va Samarqandda, undan so‘ng G‘ijduvonda madrasa quradilar, degan ovoza bor, —dedi usta Hasanbek. —Ish ko‘p, —dedi Abutolib, —bozorimiz doimo chaqqon. Lekin kasbi bo‘lmagan Sulaymonbek bilan Ahmad Chalabiyning bir kuni xor bo‘lishini bilardim. Mana o‘sha kun keldi... Ular allavaqtgacha gaplashib o‘tirib, Me’morni eslashdi. Ustozsiz Hirot huvillab qolganday tuyuldi. Ustoz haqida tarqalgan xunuk gaplar aslida Ahmad Chalabiydan chiqqani va kunlar o‘ta bu mishmishlar-ning zaharli bo‘hton ekani hammaga ma’lum bo‘ldi. Me’morning nomi yana ilgarigiday yarqirab, faxr bilan tilga olina boshladi. U yana Ja’far Tabri-ziy, «malikul kalom» Lutfiy, ustod Qavom, mavlono Sharafiddin Ali Yazdiylar... qatorida turdi. Odamlarga qo‘shilolmay, yakkalanib qolgan Sulay-monbekning Sherozga, Ibrohim Sultonni panoh tortib ko‘chib ketganini eshitgan Ahmad Chalabiy ham bor-yo‘g‘ini sotib, ko‘chib ketayotgan paytida to‘satdan bir tomon oyoq-qo‘li shol bo‘lib, tildan qoldi. Uch oy yotib, boqizmagan tabib qolmadi. Asta-sekin g‘o‘ldirab gapiradigan bo‘ldi-yu, ammo chap tomon oyoq-qo‘li ishlamay, ingichka tortib, shol bo‘lganicha qoldi. Lekin bu bir tomoni shol bo‘lib qolgan odamdan ham Muhammad Arg‘un kishilari hurufiya to‘dasini ushlashda foydalanishardi. U guzargoh maydonda o‘tirib, Ali meshkobchiga o‘xshash «shubhali» odamlarni kuza-314
34 7. Taipova, M. M., & Kodipova, H. P. (2020). Innovatsiya-konseptyalnaya ocnova modepnizasii. Hayka i obpazovanie cegodnya, (2 (49)). 8. Taipova, M. M., & Paxmatyllaeva, F. M. (2014). Ppyamыe inoctpannыe invectitsii kak faktop pazvitiya innovasionnoy ekonomiki. Aktyalnыe ppoblemы gymanitapnыx i ectectvennыx nayk, (8-1). 9. Taipova, M. M., & Paxmatyllaeva, F. M. (2015). Ycloviya fopmipovaniya innovasionnoy ekonomiki. Hayka 21 veka: voppocы, gipotezы, otvetы, (1), 115-118. 10. Taipova, M. M., Aminova, H. B., & Paxmankylova, H. O. (2020). Ctpategiya pazvitiya yppavleniya sepyami poctavok v obpabatыvayuщey ppomыshlennocti. International scientific review, (LXXI). 11. Ypakova, M. X. (2014). Pol malogo bizneca i chactnogo ppedppinimatelctva v povыshenii zanyatocti naceleniya. Ekonomika i effektivnoct opganizasii ppoizvodctva, (20), 54-55. 12. Ypakova, M. X. (2017). Pyti ylychsheniya ppipodopolzovaniya i oxpanы okpyjayuщey cpedы. Ekonomika i cosiym, (1-2), 819-822 13. Kayimova, Z. A., & Baxtiyopova, G. B. (2020). Divepcifikasiya-ctpategiya koppopasii v povыshenii effektivnocti ppoizvodctva. Hayka i obpazovanie cegodnya, (2 (49)).
Maplening ish stoli quyidagi bo‘limlardan iborat: Maplening ishchi maydoni uch qismga bo‘linadi: Kiritish maydoni - buyruqlar satridan tashkil topgan Har bir buyruq satri > simvoli bilan boshlanadi; CHiqarish maydoni-kiritilgan buyruqlarni qayta ishlangandan so‘ng hosil bo‘lgan ma’lumotlar (analitik ifodalar, grafiklar va xabarlar)ni o‘z ichiga oladi; 3 Matnli izohlar maydoni - ro‘y bergan xatoliklar yoki bajarilgan buyruqlarga izohlar, turli harakterdagi xabarlar
160 Zahiriddin MuhammadBobur Ushbu qish sipchilardin ba’zisi bizning bila qazoqliqlarda yuruy olmay. Andijong‘a bormoqqa ruxsat tiladilar. Qosimbek mubolag‘alar bila arzg‘a yetkurdikim, chun bukishi boradur. Jahongir mirzog‘a maxsusona o‘z kiyganingizni yiboring. Bir os bo‘rkumni! yibordim. Qosim-bek yana mubolag‘a qildikim, Tanbalg‘a ham bir nima yiborsangiz ne bo‘lg‘ay? Agarchi rozi emas edim. Qosimbekning mubolag‘asi jihatidan Nuyon ko‘ʻkaltoshning bir o‘guq yassi qilichinikim Samarqandta o‘zi uchun yasatib edi, Tanbalg‘a yiborildi. Mening boshimga tek-kan qilich ushbu qilich—o‘q edi, nechukkim kelur yilning vaqosida mazkur bo‘lg‘usidur. Necha kundin so‘ng mening ulug‘“onam Esan Davlatbegimkim, men Samarqanddin chiqqon-da qolib edilar. Samarqandta qolg‘on ko‘’ch-urug‘ va och va oruq bila keldilar. Ushbu qish o‘rtasida Shayboniyxon?” Xo‘jand so‘yini muz bila kechib, Shohruxiya va Piskent” navohisi-ni chopti. Xabar kelgach kishimizning” ozlig‘ig‘a boqmay, chopa otlanduq. Xofjandning quyi-g‘i kentlari Hashtiyak to‘g‘risi bila mutavajjih bo‘lduk. Mahkam zarb sovuq edi. Bu navohida Hodarvesh yeli o‘ksumas, hamisha tund qo‘par. Ul martabada sovuq edikim, ushulikki-uch kunda ikki-uch kishi bu orada sovuqning shid-datidin o‘lub edi. Manga g‘uslg‘a ehtiyoj edi. Bir ariq suyidakim yoqalari qalin muz to‘ngub edi, o‘rtasi suvning tezligi jihatidin yax boglamay- ! Q. b. —bir kiygan taqiyamni. 21,Б. – Shobiqxon. 3 L. b. -Piskent ( -) Q. b. da Beshkent (4Huw-—2) Tarjimalarda Bishkent.
Buxoroda Jinoyat ishlari bo‘yicha viloyat sudi raisi o‘rinbosari Abdumannon Shaydoyev raisligida olib borilgan sud ishida Buxoro shahrida yashovchi Madina G‘afurovaning (ism-sharifi o‘zgartirilgan) apellyatsiyasi ko‘rib chiqildi Jinoyat ishlari bo‘yicha Vobkent tuman sudi tomonidan O‘zbekiston Jinoyat Kodeksining 135-modda 2-qismining “ye” bandi (Bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib odam savdosi jinoyatini sodir etish) va JKning 57-moddasi (Yengilroq jazo tayinlash) bilan qo‘llanilgan 4 yil muddatga ozodlikdan cheklash jazosidan ozod etilgan Madina G‘afurova 1991 yilda Buxoro shahrida tug‘ilgan 2 nafar farzandi bor, ayni paytda homilador Muqaddam sudlanmagan 2019-yilning 5-fevral kuni Jinoyat ishlari bo‘yicha Vobkent tuman sudyasi Mahmud Oripov raisligida o‘tkazilgan sud ishi ko‘rsatmasiga ko‘ra, fuqaro Madina G‘afurova bir guruh shaxslar bilan oldindan til biriktirgan Odamlardan shahvoniy maqsadlarda foydalanish uchun yollab, jabrlanuvchini xorijga olib o‘tib, odam savdosi jinoyatini sodir etgan U tekin boylik orttirish uchun 1978-yilda tug‘ilgan samarqandlik fuqaro Shahlo Xolmurodova (ism-sharifi o‘zgartirilgan)ni fohishalik bilan shug‘ullantirish uchun uni O‘zbekiston Respublikasining davlat chegarasidan Bahraynga olib o‘tish maqsadida unga viza ochtirgan, elektron chipta olib bergan Toshkent shahridagi “Toshkent–Dubay–Bahrayn” yo‘nalishidagi samolyot orqali jo‘natmoqchi bo‘lgan vaqtida Buxoro viloyati IIB xodimlari tomonidan jinoyat ustida ushlanib, tegishli tartibda rasmiylashtirilgan Hukmda jinoyat ishi bo‘yicha jabrlanuvchi, deb ko‘rsatilgan Shahlo Xolmurodova 2018-yilning 20-avgust kuni Buxoro viloyati IIB boshlig‘i nomiga ariza yozgan Arizaga ko‘ra, Madina G‘afurova uni avvaliga Turkiya davlatiga yaxshi daromadli ish borligini aytib, keyin esa uni Turkiyaga emas, balki Bahrayn davlatiga fohishalik bilan shug‘ullanib, pul topish uchun aldab jo‘natayotganligidan xabar topganligi va unga nisbatan qonuniy chora ko‘rishni so‘ragan Sud jarayonida fuqaro Madina G‘afurova o‘z ko‘rsatmalari orqali bu ayblovlarni rad etgan Sudda jabrlanuvchi sifatida ko‘rsatilgan Shahlo Xolmurodovaning Bahraynga uchib ketishiga o‘zining aloqador emasligini, u IIB xodimlari ko‘magi bilan ketishga ulgurganini bildirgan Himoya tomonning fikriga ko‘ra, ushbu jarayon shu yo‘nalishda faoliyat olib borayotgan ichki ishlar idoralarining sohaviy xizmat tarmoqlari xodimlari tomonidan o‘ylab topilgan, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda rasmiylashtirilmagan tezkor qidiruv tadbirini amalga oshirgan holda qonunga xilof ravishda sahnalashtirilgan soxta jinoyat bo‘lgan — Voqealar rivoji aslida quyidagicha bo‘lgan edi 2018-yilning may oyida Bahrayn davlatiga borish uchun chiqish vizasi olish maqsadida “Xorijga chiqish-kirish va fuqarolikni ramiylashtirish” bo‘limiga bordim IIB vakili Sanjar Ochilov (ism-sharifi o‘zgartirilgan) men bilan suhbat davomida o‘z taklifini bildirdi Uning taklifiga ko‘ra, odam savdosi bilan bog‘liq masala yuzasidan ularga tadbir uyushtirib berishga ko‘maklashishim, ya’ni xorijga chiqib ketayotgan qizlarni ushlab berishim va buning evaziga xorijga chiqish vizasi tez kunda qo‘limga tegishi kerak edi Sanjar Ochilov menga kuzatuv oynasi orqali notanish ayolni ko‘rsatib, uni tanish-tanimasligimni so‘radi Men uni haqiqatan tanimasligimni aytdim Shunda meni xonadan chiqardi-da, u ayolni chaqirdi Hayal o‘tmay, ayol oldimga kelib, men bilan tanishish istagida ekanligini, nima ish bilan shug‘ullanishimni so‘radi Men atir-upalar savdosi bilan shug‘ullanishimni aytganimdan so‘ng u ham bunga qiziqishi borligini bildirib, qo‘l telefonim raqamini oldi va ketdi Sanjar Ochilov meni yana o‘z oldiga chaqirib, u o‘tkazajak tadbir uchun nima ish qilishim kerakligini tushuntirdi Uyga kelib, juda ko‘p o‘ylandim Vijdonimga qarshi chiqolmasligimni tushunib yetdim IIB vakili esa tinimsiz qo‘ng‘iroq qilishdan to‘xtamasdi “Siz bilan tanishgan ayolning ismi Sabina Siz uni tanimaysiz U qiz savdosi bilan shug‘ullanadi Siz bizga uni qo‘lga olishimizga ko‘maklashasiz”, dedi U ayol esa turli jinoyatlar sodir etib, bir necha bor sudlangan ekan Men o‘zimdan qo‘rqib, Sanjar Ochilovning men orqali tadbir uyushtirishiga qarshilik ko‘rsatdim
Yog‘ochning yorilishi. O‘sib turgan daraxtda, shuningdek, tilingan yog‘och materiallarda va buyumlarda ichki va tashqi yoriqlar ko‘p uchrab turadi. Yoriqlar material sifatini pasaytiradigan nuqsondir. Yog‘ochdagi yoriqning kattaligi, miqdori, xili, shuningdek, uzunligi, eni va chuqurligi yog‘och materiallarning sifatini ifodalaydi. Yangi kesilgan daraxt tez quritilganda yoki o‘sib turgan daraxt mag‘zi (yadrosi) qurib qolganda, shamol va boshqa sabablar natijasida unda yoriqlar hosil bo‘ladi. Kelib chiqishiga ko‘ra yoriqlar bir necha xillarga bo‘linadi: Chatnoq (metik) —daraxt tanasining ichidan yorilishi (126-rasm). Bunday yoriqlar tana mag‘zida ancha enli bo‘lib, daraxtning sirtiga yaqinlashgan sari torayib boradi. Chatnoq daraxtni kesgandan keyingina ko‘rinadi; u tananing ichki qismi bo‘ylab, to‘g‘ri tekislik yoki burama shaklida bo‘ladi. Taxta, to‘sin yoki boshqa tilingan yog‘ochlar sifatini aniqlashda chatnoq nuqsoni e’tiborga olinishi lozim. Material quritilganda chatnoq yorug‘i kattalashadi. A jroq (otlup) —daraxtning yillik halqasi bo‘ylab yorilishi; ajroq tana uzunligining bir qismini ishg‘ol etadi. Daraxtning ko‘ndalang kesimida ajroq yarim yoy, ayrim hollarda doira shaklida bo‘ladi. Yog‘ochning oftob yoki havo ta’siridan o‘zagiga qadar yorilishi— g‘o‘la, to‘sin va taxtalar tez quritilishi natijasida yuz beradi, G‘o‘la, to‘sin va taxtalardagi yorilish, avvalo, uchidan boshlanadi, chunki Nam yog‘ochning ko‘ndalang kesimidan tez bug‘lanadi. Yog‘och butun hajmi bo‘yicha birday qurimaydi. Tananing yog‘ochlik qismi tezroq, Mag‘zi esa sekin quriydi. Bu hol yog‘ochda ichki kuchlanish hosil qiladi (ya’ni yog‘ochning tashqi qismi kichrayadi, ichki nam qismi o‘zgarmaydi), natijada yog‘och materiallarning notekis Qurishi turli yoriqlar hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Yog‘och quriganda yoruqlar, odatda, uning radial tekisligi bo‘ylab boshlanadi, chunki daraxt o‘zak nurlari bo‘ylab kengayadi, binobarin yog‘ochdagi ko‘ndalang tolalar bilan o‘zak nurlari o‘rtasidagi bog‘lanish pishiq bo‘lmaydi. Yog‘och jinslari ichida dub bilan qoraqayin oson yoriluvchan bo‘ladi. Bunga sabab ulardagi o‘zak nurlarining yirikligidir. Tilingan materiallarga nisbatan g‘o‘la oson yoriluvchan bo‘ladi. Yog‘ochning qurishini sekinlatish maqsadida, tilingan materiallarni sun’iy yoki tabiiy usulda quritganda ularning uchiga bo‘yoq surtib qo‘yiladi. Daraxt birdaniga juda qattiq sovuq ta’siriga uchrasa, uning tashqi va ichki qatlami o‘rtasida notekis kuchlanish paydo bo‘ladi. Natijada daraxtning tanasi yoriladi. Bunda yoriq uzunligi bo‘yicha daraxt tanasining ancha qismini ishg‘ol qilishi, chuqurligi bo‘yicha esa daraxtning o‘zagiga qadar yoyilishi mumkin. G‘o‘laning qattiq sovuq ta’sirida yorilishi uning butunligini bo‘zali, sortini pasaytiradi, ba’zan tilingan materiallar olish uchun yaroqsiz qilib qo‘yadi. Bulardan tashqari yog‘ochning yorilgan joyidan chirish kasayaligi boshlakishi mumkin. 226
Qozog‘istonning Olmaota shahrida koronavirusning tarqalishini olish maqsadida 22-mart kechasidan boshlab avia aloqa va temiryo‘l qatnovlari to‘xtatiladi. Bu haqda 18-mart kuni o‘tkazilgan brifingda Olmaota hokimi o‘rinbosari Yerlan Kojagapanov ma’lum qilgan. “Shahar va mamlakat tashqarisida bo‘lgan barcha olmaotaliklarga kirish uchun 72 soat vaqt beriladi. Xuddi shu qoidalar shaharni tark etmoqchi bo‘lgan mamlakatimiz fuqarolari va chet el fuqarolariga ham amal qiladi. 22-mart kuni soat 00:00 da barcha blokpostlar yopiladi”, — degan u. Shu bilan birga, Kojagapanov xalqaro reyslar uchun istisno hollari borligini ta’kidlagan. “Xalqaro reyslarga kelsak, Olmaotaga qaytishni istagan fuqarolar va xalqaro reysda uchib ketmoqchi bo‘lgan boshqa mamlakatlar fuqarolari uchun 22-martga qadar vaqt etmay qolishi mumkinligi sababli uchaveradi. Masalan, agar odamlar Kanadadan yoki Janubi-Sharqiy Osiyodan qaytayotgan va chiptani bundan kechroq vaqtga olgan bo‘lsa, ularni qabul qilamiz. Biroq ayrim bosqichlarda xalqaro reyslarga cheklov kiritamiz”, — deya qo‘shimcha qilgan u. Kojagapanovning so‘zlariga ko‘ra, Olmaota bo‘ylab aholining va transport vositalarining harakatlanishi cheklanmagan. Avtobus va metrolar shtat rejimida ishlashda davom etadi, ammo yo‘lovchilar soni kamaygani sababli transport qatnovi oralig‘i 20 foizga uzaytiriladi. Ma’lumot uchun, Qozog‘istonda koronavirusni yuqtirib olganlar soni 33 nafarga yetgan. Jumladan 15 ta holat Olmaotada qayd etilgan. Mamlakatda ommaviy tadbirlar bekor qilindi, maktab o‘quvchilari ta’tilga ertaroq chiqdi, davlat organlariga xorijga xizmat safariga chiqish taqiqlandi. Fuqarolarga qo‘l berib ko‘rishmaslik tavsiya qilindi. Mamlakatda koronavirus tarqalishi munosabati bilan 16-martdan 15-aprelga qadar favqulodda holat rejimi joriy qilindi. Bu davrda qozog‘istonliklar mamlakatni tark eta olmaydi (xorijga davolanish uchun ketayotganlardan tashqari).
judga keladi.. O‘g‘uz yabg‘ularining qarorgohi Yangi-kent shahrida bo‘lgan. Yearbiy turk xoqonligi inqirozga uchrayotgan bir davrda O‘rta Osiyoning markaziy hududlariga arab xalifaligi hujum boshlaydi. Milodiy 664—665-yillari arablar Eron Sosoniylari bilan shiddatli janglar olib boradilar. Sosoniylar yengiladilar. Arablar Eron hududiga jumladan, Xuroson viloyatiga o‘z hukmronligini o‘rnatadilar. Xurosonga arab xalifaligi tomonidan vali tayinlanadi. Uning vazifasi bosib olingan yerlar va fuqarolar ustidan nazorat o‘rnatish, boj-xiroj yig‘ish, hali tobe etilmagan Urta Osiyodagi boshqa viloyatlarni bo‘ysundirish hamda musulmon dinini joriy etish edi. Valining qarorgohi Marv shahrida bo‘lgan. 674-yildan boshlab arablar ko‘shinlararo Movarounnahrga talonchilik yurish boshlaydilar. Ular Buxoro vohasiga, Zarafshon daryosininig o‘rta oqimlariga bir qancha shahar va qishloqlarga bostirib kirib, talab boylik orttirganlar. Arablar Movarounnahrning yirik shaharlari bo‘lmish Boykand, Buxoro, Nasaf, Lo-busiya, Samarqand va boshqa shaharlarni olib, oltin kumushlardan yig‘ib, boj solib, ko‘p kishilarni qul qilib Marv shahriga olib ketganlar. Arablarning shu xildagi bosqinchilik yurishlari to 705-yilgacha davom etadi. Arab xalifaligining Movarounnahrga, qariyb 30- yil davomida qilgan harbiy yurishlari talonchilik bilan o‘tgan edi. Movarounnahr aholisi shahar va qo‘rg‘onlarni arablardan himoya qilib, ko‘p qurbonlar bergan bo‘lsalar hamki, lekin janglarda chiniqqan, tajribali arab qo‘shinlariga bas kelolmas edilar. Movarounnahr hududida mavjud bo‘lgan kichik davlatcha-P O‘g‘uz davlatining siyosiy va ijtimoiy hayoti haqida qarang: Agadjonov S. G. Ocherki istorii oguzov i turkmen Sredney Azii GX—XSH vv. S. 86—162. 2 Yangikent (arabcha — Kar’yat al-xadisa, yoki al-madina al-Jadida, Forsiy tilda — Dixh-i nau) Sirdaryoning quyi oqimlarida, uning chap qirg‘oqdan 6—7 km masofada bo‘lib, Jankent, deb ataladi. Qarang. Bartol’d V. V. Turkestan v Eepoxu mongol’sko-go nashestviya. Soch. T. 1., M., 1963, S. 235. Al-Mas’udiyning (Qarang MITT, T... S. 166) axborotlarida ma’lum bo‘lishicha Yangi-kentda asosan musulmon dinini qabul qilgan turklar yashaganlar, bularning ichida o‘g‘uzlar (g‘uzlar) ko‘pchilikni tashkil etgan albatta.
BO‘YMODARON YER USTKI QISMI— HERBA MILLEFOLII O‘simlikning nomi. Oddiy bo‘ymodaron — Achillea millefoli-um L.; astradoshlar — Asteraceae (murakkabguldoshlar — Com-positae) oilasiga kiradi. Ko‘pyillik bo‘yi 20—50 (ba’zan 80) sm ga yetadigan o‘t o‘simlik. Ildizpoyasi shoxlangan bo‘lib, yer ostki novda hosil qiladi. Bunday novdadan ildizoldi barglar va poyalar o‘sib chiqadi. Poyasi bir nechta, tik o‘suvchi, yuqori qismi shoxlangan bo‘lib, ular qalqonsimon gul to‘plamlari bilan tamomlanadi. Bargi oddiy, ikki mapta patsimon ajralgan bo‘lib, poyada bandsiz ketma-ket o‘rnashgan. Gullari savatchaga to‘plangan. Savatchalari o‘z navbatida qalqonsimon to‘pgulni tashkil etadi. Mevasi—Yassi, tuxumsimon, kulrang pista. Iyun oyidan boshlab yoz oxirlarigacha gullaydi, mevasi avgustdan boshlab etiladi. Geografik tarqalishi. O‘simlik keng tarqalgan bo‘lib, o‘rmon, oттoп-cПo" va cho‘l hududlarida hamda tog‘li tumanlarda (tog‘ etaklaridagi tekisliklarda, tog‘ yonbag‘ʻirlarda) ochiq yalangliklarda va quruq o‘tloqlar, qirlar, yo‘l yoqalari, o‘rmon chetlari va boshqa yerlarda o‘sadi. Mahsulot tayyorlash. O‘simlik gullaganida (poyasining yuqori qismidan gul va barglari bilan birga) o‘roq bilan o‘rib olinadi. Ba’zan ildizoldi to‘pbarglar alohida yig‘iladi. Soya yerda quritiladi. Mahsulotning tashqi ko‘rinishi. Tayyor mahsulot o‘simlikning yer ustki qismidan (poyaning yuqori qismidan, bargdan va gul to‘plamlaridan hamda ba’zan ildiz oldi to‘p barglardan) iborat. Poyasi biroz qirrali, siyrak bargli, kulrang-yashil tusli bo‘lib, uzunligi 15 sm. Bargi tukli, kulrang-yashil, ikki marta patsimon ajralgan. Barg plastinkasining bo‘lagi (segmenti) lansetsimon yoki chiziqsimon bo‘lib, 3—5 juft tishli bo‘lakchaga qirqilgan. Gullari savatchaga to‘plangan. Savatchalar o‘z navbatida qalqonsimon to‘p gulni tashkil etadi. Savatcha mayda, tuxumsimon, 3—4 mm uzunlikda bo‘lib, tashqi tomonidan o‘rama barg bilan qoplangan. Savatcha chetidagi gullar oqish, ba’zan och pushtirangli, tilsimon, o‘rtasidagi gullari esa naychasimon. Mahsulotning o‘ziga xos xushbo‘y hidi va achchiq mazasi bor. 272
ochib berishga yordam bergan. Ba’zan fon qatnashchilari ommaviy mashqlarni tasvirni namoyish etayotgan vaqtlarida ham bajarishlari mumkin. Masalan, 2004-yil Toshkent shahrida o‘tkazilgan Mustaqillik bayramida fonda avval O‘zbekiston bayrog‘i paydo bo‘lib, birdan qimirlashga tushadi. Bunda fon qatnashchilari oddiy «to‘lqin» mashqini bajarishgan edi. Badiiy fonning tomosha jarayonida kinoekran sifatida ham ishlatish mumkin. Masalan, ko‘pgina tadbirlarda tomosha o‘tayotgan joyda kinoekran yo‘q, lekin minglab tomoshabinlar ko‘z oldida ekran paydo bo‘lib, unda ki-nolavhalar namoyish etiladi. Bu ekranni fon guruhi ishtirokchilari ekran uchun ishlatiladigan maxsus materialdan qilingan bayroqchalar yordamida vujudga keltiradilar. Bu ekran to‘satdan qanday paydo bo‘lgan bo‘lsa, to‘satdan shunday yo‘q bo‘lib qoladi. Originallik,. yangilik, bexosdan paydo bo‘lish, badiiy-sport bayramlaridagi fonning o‘ziga xos xususiyatidir. Bunday xususiyatlar tomoshabinning maydonda bo‘layotgan voqealarga qiziqishini orttirib, diqqatini o‘ziga tortib, insonlar ongida anchagacha iz qoldirib, muvaffaqiyatga erishmoqda. 1991-yildan bayramlarga e’tibor kuchaygach, badiiy fon rejissurasiga ham qiziqish ortib bordi. Respublikamizda badiiy fon bilan ishlayoladigan, uning xususiyatini tushuna oladigan mutaxassislar yetishib chiqa boshladi, ayniqsa oxirgi yillarda badiiy-sport bayramlarining rivojlanishi badiiy fon rejissyorlaridan tinmay ijodiy izlanishda bo‘lishlarini talab etmoqda. Bu borada rejisser B.M. Pokrovskiyning xizmati katta bo‘lmoqda. U 1995-yildan boshlab respublika bayramlarida badiiy fonga mustaqil ravishda rejissyorlik qilib kelmoqda. Ijodiy ish bilan birga o“z o‘rnini bosa oladigan shogirdlarni tayyorlamoqda. Hozirgi kunda u bilan shogirdlaridan 269

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.