text
stringlengths 7
335k
|
|---|
Masjidning qadimiy binosi XIX asrning oxirida qurilgan
Mustaqillikkacha bo’lgan davr mobaynida bir necha marta qayta ta’mirlanib, faoliyat yuritib kelgan
Keyingi yillarda xonaqoh juda ayanchli ahvolga kelib qolgani, zilzila va yomg’ir suvlari ta’sirida bino devorlarida yoriqlar paydo bo’lgan edi
|
gruntlarda va
ish sharoiti og‘ir bo‘lgan boshqa joylarda samarali
ishlaydi. Shu sabablarga ko‘ra umumiy ish vaqtining 70—754 qismi
katta tortish
kuchi
bilan
ish yurishiga sarflanadigan buldozerlar
uchun
asosiy
baza
mashina
gusenitsali
traktordir.
G£ildirakli
buldozerlardan, asosan, yordamchi ishlarda foydalaniladi.
Boshqarish mexanizmiga ko‘ra gidravlik boshqariladigan va kanat-bloklar
bilan boshqariladigan
buldozerlar
farq
qilinadi.
Gidravlik
boshqariladigan
buldozerlarda
ag‘’dargichni
ko‘tarish,
tushirish
va
berilgan vaziyatda qotirib qo‘yish, ba’zan esa uni og‘dirishishlari
boshqarish sistemasining gidrosilindrlari yordamida amalga oshiriladi.
Kanat-blok
bilan
boshqariladigan
buldozerlarda
ag‘dargich
baza
mashinaga o‘rnatilgan
chig‘ir yordamida ko‘tariladi, tushiriladi va
kerakli vaziyatda qotirib qo‘yiladi. Hozirgi vaqtda sanoatda faqat
gidravlik boshqariladigan buldozerlar ishlab chiqarilmoqda.
Burilmaydigan ag‘dargichli buldozerlar
DZ-42
buldozeri
(4.2-rasm)
pichoqlari
va
ikkita
itaruvchi
bruslari 5 bo‘lgan ag‘dargich, ko‘ndalang balka 7, ikkita gidrosilindr
3 hamda gidrosilindrlar kronshteynidan tashkil topgan.
ARIS
B
|
70
dissertatsiyalardan
foydalangan
holda
mashg‘ulot
jarayoniga yangicha usullarni qo‘llab natijani o‘stirishi
foydadan
holi
emas.
Ana
shundagina
bizning
sprinterlarimizning natijalari o‘sib borishi mumkin.
N.T.Andreyeva shunday deydi: “Mening turmush
o‘rtog‘im yoshligida yengil atletika bo‘yicha yuqori
malakali sportchi bo‘lgan. Hozirda mening 2 nafar
farzandim olimpiada g‘olibi. 1-o‘g‘lim L.V.Andreyev 19
yoshida Yamaykada sportning yengil atletika bo‘yicha
langarcho‘p bilan sakrash va ko‘pkurash turidan (2002-yil) jahon olimpiadasi g‘olibi. 2-o‘g‘lim esa P.B.Andreyev 1
marta qishki olimpiada o‘yinlari (2005-yil) g‘olibi, ko‘p
kurash bo‘yicha Osiyo chempioni, 3 marta Osiyo o‘yinlari
kumush medali sovrindori, 1 marta Osiyo o‘yinlarining
bronza medali sovrindori. Farzandlarimning bunday natija
ko‘rsatishida turmush o‘rtog‘imning mehnati katta, chunki
ularning
murabbiyi
turmush
o‘rtog‘im
edi.
Farzandlarimning mashg‘ulot jarayonidan tortib, dam
olishi, yurish-turishi, kiyinishi, ovqatlanish ratsioni-hammasini o‘zi nazorat qilib borardi. Bu esa o‘z natijasini
berdi.
Farzandlarim
olimpiada
g‘olibi
bo‘ldi.
Men
aytmoqchimanki, har bir murabbiy o‘z shogirdini o‘z
farzandidek ko‘rib tarbiyalasa, tayyorlasa, bu o‘z navbatida
samarasini beradi”.
Murabbiyning fikr va takliflaridan shunday xulosaga
keldikki, qisqa masofalarga yuguruvchilarni tayyorlash
borasida murabbiylarimizda yetarlicha kamchiliklar
mavjud, bu esa qisqa masofalarga yuguruvchilarni ilmiy
|
(MBDj « Ddav) — IY
SMB, — Cosak. jap
imtiyozlarning mahalliy byudjet
daromadlariga kutilayotgan ta’siri
M); –joriy davrdagi mahalliy
byudjet daromadlari
|
Putin: Janubiy Osetiyaning Rossiya tarkibiga kirish haqidagi referendumiga qarshilik qilmaymiz
Rossiya Janubiy Osetiyada yashovchilarning mamlakat tarkibiga kirish yuzasidan referendum o‘tkazish istagiga qarshilik qilolmaydi. Bu haqda Vladimir Putin o‘zining an’anaviy to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqoti chog‘ida bildirib o‘tdi, deya xabar beradi “RIA Novosti”.
“Janubiy Osetiya rahbari bilan bu mavzuni batafsil muhokama qilmadik. U xalq shunday referendum o‘tkazilishini istayotganligini bildirdi. Biz bunga qarshilik qilolmaymiz, deb o‘ylayman. Bizni Janubiy Osetiya xalqi manfaatlaridan bo‘lak hech narsa ushlab turmaydi. Biroq mazkur referendum qanday asosga qurilishi, undagi savollar qay tarzda shakllantirilishini hozircha bilmaymiz. Shundan kelib chiqib bu haqda bosh qotiramiz”, — deya ta’kidlagan Putin.
|
1) butun tana, qizil suyak iligi;
:
2) muskullar, qalqonsimoh bez, yog‘ to‘plovchi hujayralar, jigar,
buyrak,
taloq,
ovqat hazm
qilish
a’zolari,
o‘pka,
ko‘z
qorachig‘i
va
boshqalar.
3) suyak to‘qimalari, qo‘l terisi yelka, boldir tovonlar:
A toifasiga kiradigan ishchilaming muhim xavfli a’zolarining ichki
va tashqi nurlanishda yo‘l qo‘yiladigan dozasi quyidagicha:
12-jadval
Xavfli
Yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan doza,
organlar va
(KБeг)
hujavralar
:
1 kvartalda
1 yilda
I
3
5
Ш.
8
15
Ш
15
30
13-jadval
Nurlanish ta’siridagi
Yo‘l qo‘yilishi mumkin
kishilar toifalari
bo‘lgan
oza
(vjliga
her hisobida
1
TI
Ш
A
5
5
39
B
0,5
1,5
3
Har qanday holatda ham 30 yil davomida, yig‘ilgan doza yo‘l qo‘yish
mumkin bo‘lgan dozadan 12 martadan ko‘p bo‘lmasligi kerak.
Nurlanishning yo‘l qo‘yilishi mumkin
bo‘lgan dozasi Ai toifasidagi
ishchilatfi
toifa
a’zolari
uchun quyidagi
formula
bilan
aniqlanadigan
dozadan ortib ketmasligi kerak.
7
Ю= 5 (4-18)
bunda, D—doza; N—ishchining yoshi, yil.
Ishchilarning
ichki
rnurlanishlarini kamaytirish
uchun’
radioaktiv
moddalarni
ochiq
holatda
ishlatishga
yo‘l
qo‘ymaslik,
odam
ichki
a’zolariga,
xonadagi
havo
jnuhitiga
tushib
qolmasligini
ta’minlash,
shuningdek, radioaktiv moddalar bilan qo‘l, kiyim va xonadagi jihozlar
|
!hug‘ullanish jiddiy va uzoq vaqt ham da sabrni talab etadi
Tarixiy
diaxronik) nuqtai nazardan so‘z va narsa orasida uzviylik borligini
iunyodagi barcha narsalar o ‘zgarish va rivojlanish xususiyatiga ega
‘lganidek, so'zlar ham bundan istisno emas
Shuni nazarda tutib,
il taraqqiyotining bugungi, zamonaviy holatini (ya’ni sinxronik nuqtai
2) so'zning inson fikriga, hissiyotiga, xohish-istaklariga;
3) so'zning boshqa so'zlarga nisbatan
|
Shu yilning yoz oylarida Xitoyning Makao shahrida "The 13" nomli dunyodagi eng hashamatli mehmonxona ochilishi kutilmoqda
|
90
infeksiyani birga kirishi sababli yopiq shikastlanishga karaganda ancha
ogirrok buladi.
Tugri ichak xam yaralanganda, smydikka axlat kushilib chiqadi, siydik
chiqarish kanalidan ichak gazlari xam chiqib tez-tez ogrikli defekatsiya
buladi, orqa teshik orqali qon aralash siydik xam ajralib chiqishi mumkin.
Chanoq suyaklarining shikastlanishi kovukning uq bilan otilgan yarasi
bilan birga bo‘lsa, osteomiyelitning rivojlanishisha olib kelib, yara
davrini og‘irlashtiradi.
Kovuk qorin bo‘shligida ochilsa paritonit, qorin pardasidan
tashqarisida ochilsa, chanoqning siydikning flegmona va urosepsis
alomatlari ustunlik qiladi.
Tashxisi. Kovukning ochiq shikastlanishini aniqlash, yaraning
joylanishiga va yara kanalining yo‘nalishiga, gematuriya va unumsiz siyish
istaklarining borligiga hamda yonbosh-chot sohasi (qorin pardasidan
tashqari yaralanganda) yoki qorinning yonbosh kanallarini (qorin bo‘shligida
yaralanganda) tukkillatganda ularda utmas ovozning bo‘lishiga asoslangan
Yaradan siydikning oqishi eng muhim , lekin ko‘pincha kech bulgan
alomatlaridan biri bo‘lib hisoblanadi.
Tugri
ichak
orqali
kovukni
qorin
bo‘shligida
yaralanishini
tekshirganda tugri ichak-kovuk qorin pardasini utish joyini osilib
turganini aniqlashga imkon beradi.
Retrograd sistografiya kovukning yopiq shikastlanishida katta
ahamiyatga ega. Rentgenologik tekshirishlarni o‘tkazishga imkon bo‘lmasa,
kovukka bo‘yalgan yuborilsa yaradan uning oqib chiqishi, kovukning yaralangan
tashxisini tasdiqlaydi.
Davosi. Kovukning ochiq va yopiq shikastlanishlari tezlik bilan
operatsiya qilishni talab qiladi. Operatsiyaning asosi bir xil. Agar
kovukning qorin pardasidan tashqari bulgan qismining yarasidan siydik
bemalol oqib chiqsa va tukimalarda siydik infiltratsiyasining belgilari
bo‘lmasa, teshikni tikib va epitsistostomiyani kuyish bilan kifoyalanish
|
hajmini ma’lum darajada kichraytirish mumkin. Bunday talabni
qo‘yishning muhimligi shundaki, katta hajmdagi dasturlarni nafaqat
«tashish» qiyin, balki xotira hajmi kichik kompyuterlarda ularni
bajartirish imkonsizdir. Bu dastur hajmining mumkin qadar kichik
bo‘lishiga erishishni talab qiladi.
3.4.
Kompyuter
im koniyathiridan
unumli
foydalanish.
Kompyuterli ta’limning muhim afzalliklaridan biri unda interfaol
muhit imkoniyatidan keng foydalanishning mumkinligi. Zamonaviy
axborot texnologiyalari
imkoniyatlaridan, jumladan,
multimedia
imkoniyatlaridan to‘la foydalanish interfaol muhitni yaratish imkonini
beradi.
Gipermatn tizimi foydalanuvchiga turli axborotlami birlashtirish,
matnlar annotatsiyasi va izohini yaratish, o‘quvchini adabiyotlar
ro‘yxatiga yoki axborot manbasiga yo‘llovchi sahifali, harakatli
annimatsion rasm va matnlar, axborot uzatishnishning tezligi, global
kompyuter tarmog‘i «Internet» bilan bog‘lanish yoki boshqa turdagi
xizmatlami hosil qilish imkonini beradi.
Shularga o‘xshash barcha imkoniyatlar Jan PDTni yaratishda
foydalanish kerak.
3.5. O‘quvchi va kompyuter muloqoti usullari. O‘quvchi
dastur ishining bir bosqichidan ikkinchisiga o‘tish uchun ikki usuldan
foydalanishi mumkin. Birinchisi- piktogrammalami ishga tushurish
orqali tavsiya etilgan holatlardan biror variantini tanlaydi. Ikkinchisi-
ma’lum tugmacha bosilganda to‘g‘ridan-to‘g ’ri muloqot yuzaga
keladi. Muayyan bir holatda o‘quvchiga berilayotgan topshiriq, uni
bajarish uchun o‘quvchi faoliyatining tarkibi hamda kompyuteming
texnik xususiyatlaridan kelib chiqib o‘quvchining kompyuter bilan
muloqot turi tanlanadi.
Muloqot turini tanlashga oid qalor adabiyotlar ([106], [108], ...)
mavjud. ta’iim jarayonida o‘quvchining kompyuter bilan turli darajada
muloqot qilishini nazarda tutish yaxshi natija beradi. Bunda ko‘p
sondagi yordamni mujassamlashtirgar batafsil muloqotdan tortib juda
ixcham— faqat asosiy qadamlardan iborat muloqotni ham inobatga
olish kerak.
4 Interfaollik- foydalanuvehining axborot vositasi ishiga bevosita ta’sir ko rsata olish
imkoniyati. «Interfaollik texnologiya» atamasi insonning harakatiga tez adekvat
59
|
Chimkentliklar tajribasi: Gaz yo‘q holda tuxumni qanday qovurish mumkin?
Qozog‘istonning Chimkent shahrida issiq harorat kuzatilmoqda, ba'zi chimkentliklar esa bundan tajribalarini o‘tkazishda foydalanishmoqda. YouTube portalida shunday tajribalardan biri jarayoni tasvirlari paydo bo‘ldi.
Unda quyosh ostidagi betonga qo‘yilgan tovada tuxum pishiriladi - 2 daqiqa ichida tuxum qovuriladi.
O‘tgan haftada Chimkentda harorat 50 darajaga ko‘tarilgan. «Kazgidromet» 9 iyulga kelib harorat pasayishini prognoz qilgan, 11 iyul kunidan boshlab, issiq harorat 36 darajadan oshmasligi aytilgan.
O‘zbekistonda ham oxirgi haftalarda anomal issiq kuzatildi. Gidrometeorologiya markazi haroratni maksimum 45 daraja deb ma'lum qilgan bo‘lsada, hududlarda bundan yuqori darajadagi issiq kuzatilgan. O‘zbekistonda ham 9 iyul kuni kechqurun salqin tushib, 10 iyuldan harorat pasaya boshladi.
|
Ota-ona hayotlik chog‘larida ularning roziliklarini olish–Allohga
va Uning Rasuliga bo‘lgan sevginingbir zarrasi. Yana bir zarrasi esa ularning vafotlaridan so‘ng xayrli duolar bilan eslash. Namoz uquvchilar
ota-onalarini
kunda besh mahal
yodga oladilar, Allohdan mag‘firat
so‘rab, duo qiladilar. Benamozlar esa turli kundalik tashvishlar bilan
band bo‘lib, ularni unutadilar. Yana bir muammo: ayrimlar otalari yoki
onalari vafot etishganda «bizning xilxonamiz falon yerda», deb uzoq
qabristonlarga olib borib, dafn etadilar. Oqibatda, otalari yoki onalari qabrlarini yilda ikki marta– hayit bayrami kunlaridagina ziyorat
qiladilar. Agar o‘zlari yashaydigan mahalla (yoki qishloq) qabristoniga
qo‘ysalar, mahalladagi janozada ishtirok etish bahonasida ham ziyorat
qilardilar.
Yaqinda bir maktabning muallimasi ibratli voqeani hikoya qilib
berdi:
Ma’lumingizkim, hozir bola birinchi sinfga chiqishdan oldin muallimlarning suhbatidan o‘tadi. Bu bilan bolaning ongi, zehni darajasi aniqlanadi. Xullas, bir bolaga rasmni ko‘rsatib: «Bu nima?» deb
so‘rashadi. Bola javob beradi: «Bu bo‘g‘irsoq». Boshqa rasmni ko‘rsatib
so‘rashadi: «Bu nima?» Javob beradi: «Bu tulki». Yana so‘raydilar. Ammo
bola javob o‘rniga xuddi kattalarday deydiki: «Mendan bunaqa mayda-chuyda narsalarni so‘ramang. Siz Payg‘ambarimiz alayhissalomning
hayotlarini so‘rang, aytib beray» Muallimalar noiloj «aytib ber»,
deyishadi. Bu yerda asosiy gap muallimalarning bilmagan ilmini bola
bilishida emas. Asosiy murod–bu bola ulg‘ayganida ota-onasini xorlab
qo‘ymaydi. Ota-onasi o‘tgandan keyin ham duoda bo‘ladi. Farzandiga Islom alifbesini o‘rgatgan ota va ona ikki dunyo oxiratlari uchun ikki muazzam saroy tiklab qo‘yibdilarkim, unda yashash ularga muborak bo‘lsin.
Abu Usayd (r.a.) hikoya qiladilar:
Biz Rasululloh (s.a.v.) huzurlarida edik. Shu vaqt bir kishi kelib:
«Yo Rasulalloh Ota-onamning hayot vaqtlarida qilgan yaxshiliklarimdan
tashqari ularning vafotidan keyin yana nima qilsam shu yaxshilig‘im davom etadi?» –deb so‘radi. Rasululloh (s.a.v.) unga dedilar:
–To‘rtta narsani qilib yursang, ularga qiladigan yaxshiliging davom
etavergan bo‘ladi. Ularningbirlamchisi - ota-onang haqlariga duo qilasan
va gunohlarini kechirmakni Alloh taolodan so‘raysan. Ikkilamchisi–
ularning nasihat va shar’iy vasiyatlarini amalga oshirasan. Uchlamchi
–ularning do‘stlarini hurmatlaysan va to‘rtlamchi–qavm-qarindoshlar
bilan ular tufayli qaror topgan qarindoshlik aloqalarini uzmaysan.
Bu
mavzuda
aytaman
desak,
hikmat
ko‘p.
Biroq Alisher
Navoiy
hazratlaridan bir necha bayt o‘qimasak, ko‘nglimiz o‘rniga tushmaydigan
ko‘rinadi:
Biri erur makrumati volidayn,
Bilki munung qilmog‘idur farzi ayn.
Bu ikining xidmatini bir bil,
Har necha ifrot esa, taqsir bil.
Tib q
88229
|
yaligi 5596
ga
. shudring tu
|
X BOB. Mana o‘sha mo‘jizalar:
F
Boshimni
ko‘targan
edim,
qanoti
singan
pterodaktillardan
biri
yerda
patirlab
yotganini
ko‘rdim, katta ochiq tumshug‘idan so‘lagi oqar, qonga
to‘lgan, chaqchaygan ko‘zlarini jon holatda ola-qula
qilardi,
–
o‘rta
asrlardagi
allaqaysi rassomning
mudhish suratidagi iblisning aynan
o‘zi;
Miltiq
ovozidan cho‘chib ketgan maxluqlar boshimiz uzra urib
aylana boshlashdi.
–Endi qochinglar! –qichqirdi lord Jon.
Biz butazor oralab qocha boshladik, ammo changalzor
chetiga yetay deganimizda, garpiyalar yana bizga yetib
olishdi. Sammerli yiqilib tushdi, uni ko‘tarib olib,
daraxtlar
panasiga
yugurdik.
O‘rmonga
kirishimiz
bilan
havf-xatarr
bartaraf
bo‘ldi,
chunki
pterodaktillar
qanotlari
nihoyatda
katta
bo‘lgani
uchun shox-shabba orasida harakat qila olishmasdi.
Biz
lagerimizga
charchab-horib
ayanchli
holatda
qaytdik, maxluqlar esa moviy osmonda parvoz etib,
bizni
ta’qib qilishardi,
ularning
charx urishini
pastdan kuzatgan kishi ko‘ziga oddiy kaptardek bo‘lib
ko‘rinishardi. O‘rmon bizni o‘z bag‘riga yashirgach, ta’qib
to‘xtadi, hafsalasi pir bo‘lgan pterodaktillar qaytib
ko‘rinishmadi.
–
G‘oyat
maroqli
va
ibratli
hodisa,
—
dedi
Chellenjer irmoqda shishib ketgan tizzasini yuvarkan.
—
Endi,
Sammerli,
siz
bilan
biz
quturgan
pterodaktillarning
o‘zlarini
qanday
tutishlarini
bilamiz.
Bu paytda Sammerli peshonasidagi jarohatdan
oqayotgan qonni artayotgan, men esam gardanimdagi ancha
chuqur yaramni bog‘lardim. Lord Jon bizga qaraganda
uncha shikastlanmadi
desa
bo‘ladi:
vahshiy
maxluq
—
—
5 F FYA{}N86:
|
14
Exercise 14. Speak about Holiday presents. You wish you are congratulated
and presented with ….
Exercise 15. Ask your friend to fill in the chart:
Exercise 16. Role-play. Santa Claus, guests, teachers and students.Act
out a conversation about “How we Kept New Year’s Day”.
Discuss the following situations:
a) on the Eve of New Year
b) decorating houses
c) shopping and cooking
d) meeting the guests
e) cards and presents
Exercise 17. Read and try to guess the meaning of underlined words and
word combinations in the text.
New Year Around the World
The Chinese New Year “Yuan Tan” takes place between January 21 and
February 20. The exact date is fixed by the lunar calendar, in which a new moon
marks the beginning of each new month. For many families, it is the time for
feasting and visiting friends and relatives, but in each city a spectacular procession
takes place. The celebrations are based on bringing luck, health, wealth and happiness
for the coming year. People clean their houses to rid them of last year’s bad luck
before the celebrations begin. Thousands of people line the streets to watch the
procession of floats as dancing dragons, associated with long life and wealth,
make their way through the crowded streets. The Chinese believe that evil spirits
dislike loud noises so they decorate their houses with firecrackers.
In Australia they celebrate New Year on the first of January. This day is a
public holiday and many people have picnics and camp out on the beach. Most
people organize parties that start on December 31 and at midnight they start to
make a lot of noise with whistles and rattles and car horns to ring in the new year.
In Egypt the new crescent moon must be seen before the New Year can be
announced. The sighting is carried out at the Muhammed Ali mosque in Cairo. The
message is then passed on to the religious leader known as the Grand Mufti who
s
y
a
dilo
H
s
eirtn
u
o
C
la
n
oita
N
s
u
oigile
R
s
e
h
sid
la
n
oitid
ar
T
z
u
rv
a
N
n
atsik
e
b
z
U
+
–
k
o
k
,
m
ila
h
,k
ala
m
u
S
.
…
,a
s
m
o
s
|
12
Жo
= shox pardasi eputliysi
B
Epidermis va uning xosilalari
Ektoderma d
Ichki quloq epitelizi elementlari
Ptakodalar
|
"Shunday yuksak sharafga ega bo'lganimdan juda faxrlanaman
Robotning birinchi marta fuqarolik olishi - butun dunyo uchun haqiqiy tarixiy voqea", - deya e`lon qildi Sofiya zalda to'planganlarga qarata
|
d(a’ 4
6) 4 Zabcosa),
cos MDO = SO MOM = soz MU0O
—
i. d cos NDO‘—
nin
soz X00 —242—, et YaYU0
= 4.
TOM
100 nm BUd—1—
184118014
OM—4
18M!— 1501—10
272 Sin
Bar
G «ir?»
SMN #aretg2
–
5ml –—
tg MN
E
4"
12462. (89-chizma). Shaklda piramidaning
asos tekisligi tasvirlangan. {,5,M
= 1, A—piramidaning balandligi, OAM = » Pet—0-— –
1YUM = (OM 1—1841911 V—19108,
1801—18
1 soz = {soz V.
—A 1401 SOM
180)
10M!
TOMI
JANI
JONI
gi, (MC) MOletg (99—5)-
om
1MM— 21 OM!— 21818—TOM
1OM
(1).
JOMI
TONI
AMSO
9 AMAS = tat
TANI =
|
Ikkinchidan, ayniqsa, Flat Steel Bar xususiyatlari
8 ~ 50mm qalinligi, kengligi 150-625mm, uzunligi 5-15m va mahsulot spesifikasiyalari foydalanuvchilarning ehtiyojlarini qondirish uchun yanada zichroqdir, plastinkadan foydalanish o'rniga kesish shart emas, to'g'ridan-to'g'ri payvandlash mumkin
|
MUG‘ALLIMHOMUZLIKSIZBILIMLENDIRIO‘
i
tezkor global o‘zgarishlar, fan-texnika va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining
jadallik bilan rivojlanib borishi o‘qituvchidan yuksak mahoratni, mustahkam iroda, chuqur
bilim va mulohazali bo‘lishni talab qiladi.
Xususan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining hamda zamonaviy pedagogik
texnologiyalarni amaliyotda joriy etish mumkin bo‘lgan ma’lum pedagogik tizimning
loyihasi hisoblanadi. Zamonaviy pedagogik metodlar: ta’lim texnologiyasi, zamonaviy
pedagogik texnologiya, axborot texnologiyasi, yangi tajriba singari ta’lim-tarbiya metodlari
tushunchalarini o‘z ichiga oladi. Darhaqiqat, pedagogik texnologiyalar didaktik vazifalarni
samarali amalga oshirish, ishda maqsadga erishishning yagona yo‘li hisoblanadi.
Hozirgi vaqtda ta’lim tizimi rivojlangan davlatlarda talabalarning o‘quv va ijodiy
faolliklarmi
oshiruvchi,
ta’lim-tarbiya
jarayonining
samaradorligini
kafolatlovchi
zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashga doir katta tajriba to‘plangan bo‘lib, shu
tajriba asosini turli xil imterfaol metodlar tashkil etmoqda. Mana shu interfaol metodlar
o‘z mohiyatiga ko‘ra, ta’lim oluvchilarda o‘quv-bilish faolligmi oshirish, shaxsiy fikr
mulohazalarini mustaqil bayon
qila
olish,
ularni kichik guruh
va jamoada
ishlash,
o‘rganilayotgan mavzu, muammolar bo‘yicha shaxsiy qarashlarini dadil, erkin ifodalash,
o‘z fikrlarini himoya qilish, dalillar bilan asoslash, tengdoshlarini tinglay olish, g‘oyalarini
yanada boyitish, bildirilgan mavjud mulohazalar orasidan eng maqbul yechimni tanlab
olishga rag‘batlantirish imkoniyatiga egaligi bilan alohida ahamiyat kasb etadi. Ta’lim
va tarbiya jarayonida pedagoglar tomonidan interfaol metodlarning
o‘rinli, maqsadli,
samarali qo‘llanilishi ta’lim oluvchi (talabalar)da muloqotga kirishuvchanlik, jamoaviy
faoliyat yuritish, mantiqiy fikrlash, mavjud g‘oyalarni sintezlash, tahlil qilish, turli qarashlar
orasidagi mantiqiy bog‘liqlikni topa olish qobiliyatlarini tarbiyalash uchun keng imkoniyat
yaratadi.
Har bir qo‘llanilgan texnologiya o‘quv jarayonining samarali va o‘tilayotgan mashg‘ulot
bilan mos kelishligi ta’lim metodikasining diqqat markazida bo‘lishi lozim.
Hozirgi
kunda zamonaviy pedagogik texnologiyalarning qo‘llanilish turlari
bir nechta bo‘lib,
hammasi ham mash-g‘ulotlar (ma’ruza, semmar, amaliy, laboratoriya)ga mos kelishi yoki
moslashtirilganda qanday natijaga erishish mumkinligi muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa,
oliy ta’limning muhandislik sohalari mo‘ljalagan aniq fanlar, ya’ni kartografiya, geodeziya
hamda kartografik chizmachilik fanlarining ma’ruza, amaliy, laboratoriya mashg‘ulotlarida
zamonaviy pedagogik texnologiyalarning
qo‘llanilishi izlanuvchan pedagoglarga
qay
darajada qulaylik keltirayotganligi, katta auditoriyalarda (talabalar soni 60 nafar va undan
ko‘p) ham moslashtirilganda talabalar faoliyatini nazorat qilish mumkin ekanligini keltirib
o‘tmoqchimiz. Pedagog ta’lim jarayonida interfaol ta’lim yordamida o‘quvchilarning
qobiliyatlarini rivojlantirish, mustaqillik, o‘z-o‘zini nazorat va boshqarish, samarali suhbat
olib borish, tengdoshlari bilan ishlash, ularning fikrlarini tinglash va tushunish, mustaqil
hamda tanqidiy fikrlash, muqobil takliflarni ilgari surish, fikr mulohazalarini erkin bayon
qilish, o‘z nuqtai nazarlarini himoya qilish, muammoning yechimini topishga qaratish
intilish, murakkab vaziyatlardan chiqa olish kabi
sifatlarni shakllantirishga muvaffaq
bo‘ladi. Eng muhimi, interfaol metodlarni qo‘llash orqali pedagog o‘quvchilarni aniq
ta’limiy maqsadga erishish yo‘lida o‘zaro hamkorlikka asoslangan harakatlarini tashkil
etish, yo‘naltirish, boshqarish, nazorat va tahlil qilish orqali xolis baholash imkoniyatini
qo‘lga kiriladi.
Ta’limda imterfaol metodlarni qo‘llashning asosiy maqsadi talabalarni faol ta’lim olish
jarayoniga jalb qilish, ularda bilish hamda izlanish malaka va ko‘nikmalarni rivojlantirish,
fanga bo‘lgan qiziqishini oshirishdan iborat.
Interfaol metodlar pedagog bilan talabaning faol munosabati, bir-birini to‘liq tushunishga
asoslanadi. Bu metodlarni o‘quv jarayoniga joriy etishning asosiy maqsadi, mashg‘ulotda
ustoz bilan shogirdning hamkorlikda ishlashini tashkil etishdir.
|
76
1.70-75-70 2.65-70-65 3.60-65-60
4.3.3-rasm.G‘o‘za navlarida bo‘g‘inlar soniga tuproq tiplari va namlik
darajalarining ta’siri (tuproq sho‘rlanishi o‘rtacha)
(cho‘l-qumli tuproqlar)
Sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlarda 70-75-70, 65-70-65 va 60-65-60 foiz
namlik sharoitida Buxoro-8 navida bo‘g‘inlar soni shonalash bosqichida
o‘rtacha 20,72-14,36 oralig‘ida o‘zgarib boradi. Gullash bosqichida esa 21,7215,21 dona bo‘ldi.
Cho‘l-qumli tuproqlarda 70-75-70, 65-70-65 va 60-65-60 foiz namlik
sharoitida Buxoro-8 navida bo‘g‘inlar soni shonalash bosqichida o‘rtacha 19,64
-13,17 oralig‘ida o‘zgarib boradi. Gullash bosqichida esa 18,64-14.41 dona
gacha o‘zgarishi aniqlandi.
Xuddi shunga o‘xshash bog‘liqliklar Omad va S-4727 navlarida ham
kuzatildi. Lekin, yuqoridagi ko‘rsatkichlar Omad navida eng past bo‘ldi. S-4727 navi esa oraliq o‘rinni egalladi.
Yuqorida ko‘rsatilgandek Buxoro vohasida o‘tloqi-allyuvial, cho‘l
qumli va sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlarda har xil darajadagi namlik
sharoitida o‘stirilgan g‘o‘za navlari bo‘g‘inlar sonining o‘zgarishiga sabab
bo‘ldi. Sug‘oriladigan dalalarda sizot suvining sathi 1,0-2,5 m chuqurlikda
joylashgan bo‘lib, ularning mineralashuv darajasi o‘rtacha 3-10 g/l tashkil
|
uyqu, kunduzlari halovat neligini bilmay faqat ilm
bilan mashg‘ul bo‘ldim, inson tabiati o‘z bilimlarini
mustahkamlash va ilm yo‘lida olg‘a borishga qay darajada qodir bo‘lsa, men ham shu darajada harakat
qilib, ter to‘kdimn.
J
J
IX
Ibn Sinoning falsafiy jihatdan shakllanishi oson kechmadi. U bir tasodif tufayli falsafa
olamiga kirib bordi. Bu haqda o‘zi shunday yozadi:
(Arastuning "Metafizika asarini o‘qib chiqdim.
Ammo muallifning maqsadi men uchun jumboqligicha qolaverdi. Asarni to yod bo‘lguncha qayta-qayta
o‘qidim. Lekin baribir hech narsaga tushunmadim.
Shundan so‘ng bu tushunarsiz asar ekan degan xulosaga
kelib, uni tashlab qo‘ydim. Bir kuni muqovasozlar
bozoridan o‘tayotib, bir savdogarning o‘z kitoblarini
maqtayotganini eshitib qoldim. Do‘konga yaqin bordim. Savdogar menga kitoblardan birini ko‘rsatdi.
Bu AbuNasr Forobiyning «Metafizikaning asosiy
qoidalari», deb nomlangan asari edi. Men jahl
aralash bu tushunarsiz ilmdan hech qanday foyda
yo‘qligini aytib, kitobni rad etdim. Sotuvchi esa
qo‘yarda-qo‘ymay kitobni arzon bahoda sotib olishga
undardi. Axiyri kitobni bor-yo‘g‘i uch dirhamga sotib
oldim. Uyga qaytib, kitobni mutolaa qilishga kirishdim: umenga o‘z sirlarini ochdi va men falsafaga
oid barcha savollarimga javob topdimn.
o
J
i
Donishmandlik bizga hayot so‘qmoqlarida ulug‘
saodatni hozirlab in’om etuvchi vositadir.
J
j
j
Barcha fanlarning asosiy qonun-qoidalari metafizikaga asoslanadi (metafizika tabiatdan tashqa-206
|
kmasi, ta’kidlovchili birikma, to‘ldiruvchili birikma, hollovchili birikma. Yuqoridagi atamalarga monand ravishda ushbu birikmalarning hokim a’zosi sifatlanmish, qaralmish, izohlanmish, izofalanmish, ta’kidlanmish, to‘ldirilmish, hol-lanmish deb yuritiladi.
Sifatlovchili birikma
2- $. Bunday birikma "sifatlovchi X sifatlanmish" qolipida tuziladi, ikkinchi—hokim a’zo odatda ot leksema bilan ifodalanadi, birinchi—tobe a’zo ot
leksemaning biror belgisini bildiradi; birikma esa bir butun holda ma’lum bir
belgisi aniqlangan predmet tushunchasini anglatadi. Sifatlovchi bilan sifatlanmishning tobe sintaktik aloqasi ko‘paytiruv alomatini (X) yozib ko‘rsatiladi
(Boshqa o‘rinlarda ham tobe sintaktik aloqa shu alomat bilan ko‘rsatiladi):
predmetning belgisi ma’nosini an-X
predmet ma’nosini anglatadigan
glatadigan leksemashakl
leksema
sifatlovchi
sifatlanmish
sifatlovchili birikma
(azim
to‘l-)-
3-
$.
Sifatlovchi
vazifasida
predmetning
turli
belgisini
bildiradigan
leksemashakl keladi:
1) sifat leksemashakl: yangi ko‘’rpa-
, qovurma chuchvara-
, mehribon ayol-
, qoramtir suv-kabi;
2) son leksemashakl: uch hafta-, ikki yigit-
, sakson yosh-
, uch-to‘rt kishi-,
ikkinchi qavat-kabi;
3) olmoshlarning sifat tabiatli turlari: shu kecha-, bir necha daqiqa-kabi;
4) ot leksemaga tobelanib kelgan ravish leksemashakl: ancha vaqt-
, juda
ko‘p odam-kabi;
5) predmetning belgisini ifodalash uchun ishlatiladigan ot leksema: baxmal
40 ppi-, sopol tovoq-, shoyi ko‘ylak-
, oltin yaproq-kabi;
6) fe’lning sifatdosh leksemashakli: o‘tgan hafta-
, bezatilgan patnis-
, yozilayotgan hikoya-kabi;
7)
ot leksemaga-day,
-dagi shakl yasovchisini qo‘shib hosil qilingan
leksemashakl: oydek yuz-
,
cho‘g‘day ko‘z-
,
ariqdagi suv-
, tomorqadagi
jo‘xorizor-kabi. (O‘xshatish ma’nosini ifodalovchiday morfemasi qo‘shilgan
ot leksemashakl sifat leksemaga ham sifatlovchi bo‘lib keladi: musichaday beozor-
, to‘sday tim qora-kabi).
234
|
Aleksandr Mochinov O'zbekiston U-16 o'smirlar terma jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlandi
O'zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Futbol fakulteti 1-bosqich talabasi Aleksandr Mochinov O'zbekiston U-16 o'smirlar terma jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlandi
Saralash bosqichlarida O'zbekiston o'smirlari terma jamoasi Falastin o'smirlariga qarshi maydonga chiqib yirik 9-0 hisobida g'alaba qozondi
Keyingi uchrashuvni hamyurtlarimiz Yaman o'smirlariga qarshi maydonga yirik 4-0 hisobida g'alaba qozonib 100% li natija bilan final boskichiga yo'llanma oldi
|
I z o h
Mazkur oyat Makka mushriklari payg‘ambar alayhis-salomni masxara qilishib: «Ey Muhammad, sen bizlarni qo‘rqitayotgan qiyomat rost bo‘lsa, kelsin-chi, ko‘raylik», deganlarida nozil bo‘lgan
|
Forbes reytingidagi eng yosh va bo‘ydoq milliarderlar (foto)
Forbes’ning 2017-yilgi milliarderlar global reytingiga 2064 kishi kirdi, shularning 2,9 foizi (42 erkak va 18 ayol) oila qurmagan, deb yozadi nashr.
Yoshi: 21
Boyligi: 1,2 milliard dollar
Otasi, investor Yoxan Andresen unga va singlisiga Ferd investitsiya kompaniyasining 42 foizdan ulushini bergan. Kompaniyaning o‘zini hamon otasi boshqaradi, Aleksandra kompaniyada ishlamaydi.
Yoshi: 23
Boyligi: 1,6 milliard dollar
Otasi Gustav Vitze Salmar ASA kompaniyasining 47 foiz aksiyalarini sovg‘a qilgan.
Yoshi: 26
Boyligi: 1,1 milliard dollar
Stripe to‘lov tizimiga asos solgan. U o‘z davlatini meros qilib olmasdan, o‘zi ishlab topgan dunyodagi eng yosh milliarderga aylandi.
Yoshi: 28
Boyligi: 4 milliard dollar
Qisqa vaqtdan so‘ng o‘z-o‘zidan yo‘qolib ketadigan foto va videoxabarlar bilan ayirboshlash uchun mo‘ljallangan Snapchat messenjeri asoschilaridan biri.
Yoshi: 31
Boyligi: 2,4 milliard dollar
Nyu-yorklik dijey va dunyodagi eng yirik pivo ishlab chiqaruvchilaridan biri — SABMiller kompaniyasi merosxo‘ri.
Yoshi: 32
Boyligi: 2,1 milliard dollar
Arzon kiyim-kechaklar do‘konlari tarmog‘i — H&M’ni yaratgan oilaning uchinchi avlodi vakili.
Yoshi: 34
Boyligi: 1 milliard dollar
Fayllar ayirboshlash servisi — Dropbox bosh direktori. U servisga 2007-yilda o‘z kursdoshi bilan birgalikda asos solgan.
Yoshi: 39
Boyligi 3 milliard dollar
Pera o‘z karyerasini 2003-yilda Apple’da boshlagan, ammo ikki yil o‘tib, u yerdan ketgan. U 2011-yilda milliarderga aylangan. Ayni paytda unga Ubiquiti Networks simsiz uskunalar ishlab chiqaruvchi kompaniya tegishli.
Yoshi: 40
Boyligi: 6,3 milliard dollar
Uber taksi xizmati bosh direktori va ta’sischilaridan biri.
Yoshi: 40
Boyligi: 1,3 milliard dollar
Tatuirovkachi tadbirkor Twitter va Square kabi ikkita yirik texnologiya kompaniyalarini boshqaradi.
|
8-Mavzu. Sigirlarning sut mahsuldorligi va uni hisobga olish
usullari
Darsning maqsadi: Sigirlarda laktatsiyaning o‘tish qonuniyatlari va ularning sut
mahsuldorligini hisobga olishning asosiy usullari bnlan
tanishish.
Uslubiy ko‘rsatmalar
Sigirlarni tug‘gandan keyingi sut berish davriga laktatsiya davri deyiladi.
Laktatsiya davrini o‘rtacha 305 kun deb qabul qilingan.
Sigirlarni sut mahsuldorligini hisobga olishni quyidagi usullari mavjud.
1. Kunlik.
2. 10 kunlik (har dekadada).
3. Oylik (30 kunlik).
4. Eng ko‘p sut bergan kundagisiga qarab.
5. Laktatsiyaning ma’lum bir davridagi bergan sutiga qarab (3 oylik ѐki 90
kunlik).
6. Laktatsiya egri chizig‘i orqali.
Sut mahsuldorligini kunlik hisobga olish usuli eng aniq usul bo‘lib, bunda
ertalab va kechki payt bergan sut qo‘shilib kunlik sut aniqlanadi. Oyning oxirida
hammasi qo‘shiladi va oylik sut miqdori aniqlanadi. Shu tariqa butun laktatsiya
davomidagi sut aniqlanadi.
Har 10 kunda sut mahsuldorligini hisobga olishda oyning ma’lum bir chislolari
tanlab olinadi maslan 10, 20, 30 chislolarda nazorat sog‘im o‘tkazilgan kundagi sut
miqdori 10 ga ko‘paytiriladi va oxirida uch dekadadagi sut qo‘shilib oylik sut miqdori
aniqlanadi.
Sut mahsuldorligini har oyda hisobga olishda, nazorat sog‘im o‘tkazilgan kundagi
sut miqdori 30 ga ko‘paytiriladi.
Eng ko‘p sut bergan kundagi sut miqdorini 200 koeffitsiyentga ko‘paytirib
aniqlanadi. Chunki eng yuqori kunlik sog‘im laktatsiya davomida berishi mumkin bo‘lgan
sutning 200/1 qismiga to‘g‘ri keladi. Masalan, nazorat sog‘im o‘tkazilgan kundagi eng
yuqori sog‘im 20 kg bo‘lsa, 20 x 200 = 4000 kg butun laktatsiya davomida 4000 kg sut berishi
mumkin.
Birinchi tug‘gan sigirlarning laktatsiyasi davomida berishi mumkin bo‘lgan sut
mahsuldorligini ularni 90 kunlik sutini koeffitsiyentlarga ko‘paytirish orqali
aniqlanadi. Masalan, laktatsiyaning 3 oyida sigir 1600 kg sut bergan.
O‘tgan yili podaning o‘rtacha sut mahsuldorligi 4000 kg. Shunga ko‘ra koeffitsiyent
4000 : 1600 = 2,5 ga teng bo‘ladi. Ushbu ko‘rsatkichga ega bo‘lgan sigir laktatsiya davomida
1600 x 2,5 = 4000 kg sut berishi mumkin.
Laktatsiya davrining kechishini grafik holda ifodalanishiga laktatsiya egri chizig‘i
deyiladi.
Laktatsiya
egri
chizig‘ini
chizish
uchun
absissa
va
ordinata
o‘qlaridan
foydalaniladi. Laktatsiya egri chizig‘i ko‘rinishi hayvonning o‘ziga xos shaxsiy xususiyati,
ya’ni sersutligiga, laktatsiya davomida kunlik sog‘imning yuqori darajada saqlashiga
bog‘liq. Laktatsiya egri chizig‘ini tuzishda absissa o‘qida laktatsiya oylari, ordinatada esa
har oydagi o‘rtacha kunlik sog‘im miqdori belgilanadi.
Topshiriq №1. Amaliy mashg‘ulot kitobining 81-bet 26-jadvaldagi Sirena
|
oʻzbekcha/ўзбекча: Delphi (dasturlash tili)
|
Surxondaryo viloyati ko'p tarmoqli tibbiyot markazi negizida tashkil etilayotgan Respublika ixtisoslashtirilgan urologiya markazi Termiz filiali urologik kasalliklarni aniqlash va davolash sifati va samaradorligini oshiradi
415 o'rinli yangi markazda yiliga besh yuzdan ortiq kam invaziv amaliyotlar bajariladi
Jumladan, zarba-to'lqinli litotripsiya, teri orqali endourologik muolajalarni qo'llash va bemorlarni yuqori texnologik uskunalar bilan davolash 40 foizga yetkaziladi
|
Ma’lumot turlari
Ma’lumot turlarini va ma’lumot tuzulmalarini aniqlash uchun etarli imkoniyat mavjudligi o‘qiy olish uchun yana bir yordam hisoblanadi
Misol uchun aytaylik raqamlangan ma’lumot ko‘rsatchik uchun ishlatiladi, chunki tilda mantiqiy tipi yo‘q
Shunga o‘xshagan tillarda bizda quyidagicha faqat 1 topshiriq bo‘lishi mumkin
|
Hisob registrlari aniq va o’z vaqtida yuritilib, u joriy va yakuniy ma’lumotlarni belgilangan
muddatda olinishiga rioya qilgan holda mabalag’lar va mehnatni eng kam sarf qilgan holda
tashkil etilishi kerak.
Hisob registrlarini qisqartirish va soddalashtirish ko’p yillar mobaynida bir qancha
yo’nalishlar bo’yicha olib borilgan. Ulardan biri yuqorida ta’riflangan muomalalarning sintetik
va tahliliy yozuvlarini xo’jalik bitta umumiy registrida birgalikda olib borishdir.
Ko’pchilik registrlarda chiziqli (lineynaya) yozuv deb nomlangan usul keng tarqalgan.
Uning mohiyati shundan iboratki, schyotning krediti bo’yicha aks ettiriladigan summa debetidagi
unga to’g’ri keladigan qatorda aks ettiriladi. Chiziqli yozuvdan foydalanish ayniqsa debitorlik va
kreditorlik majburiyatlarning o’z vaqtida to’lanishi ustidan kuzatishni ta’minlaydigan turli -
tuman hisob-kitob muomalalarini hisobga olishda qulaydir. Chiziqli yozuv texnikasini yuqorida
keltirilgan maxsus ishlab chiqarish va sotish vedomostiga qarab tushunib olish mumkin.
Hisobli ro’yxatga olishda qisman summalarni jamg’aruvchi vedomostlarda oldindan
jamg’arish hamda guruhlovchi vedomostlarda bir vaqtning o’zida (odatda oyning oxirida)
qilinadigan hujjatli ma’lumotlarni guruhlash yo’li bilan yozuvlarni hisob registriga tayyorlash
katta ahamiyatga egadir. Guruhlovchi vedomostlar, jamg’aruvchi vedomostlarga o’xshagan.
Sintetik hisobda yozuvlar sonini qisqartirishga har bir xo’jalik muomalasini aks ettirish
bilan emas, balki tegishli vedomostlarda hisoblab chiqilgan bir turdagi korrespondentsiyaga ega
bo’lgan barcha muomalalar bo’yicha umumiy yakunini yozish yo’li bilan erishiladi.
Hisobdagi ro’yxatga olishning ilg’or usullari shaxmatli yozuv tamoyili deb nomlanadigan
yozuvga asoslanadi. Uning mohiyati shundan iboratki, xo’jalik muomalalarini summasi faqat bir
marta yoziladi va bir vaqtning o’zida tegishli schyotlarning debeti va kreditida aks ettiriladi.
Shaxmat yozuvining tartibi yuqorida ko’rib chiqilgan shaxmatli aylanma vedomostini to’ldirish
usulidan tushinib olish mumkin. Hisob registrlarida shaxmatli tamoyildan foydalanish faqat
buxgalteriya yozuvlarini qisqartirib qolmasdan, mazkur muomala bo’yicha
korrespondentsiyalanuvchi schyotlarni ko’rish imkonini ham beradi. Shaxmatli tamoyilga
asoslangan registrga misol tariqasida Bosh daftarni keltirish mumkin.
Hisobni soddalashtirishda shuningdek miqdorlarni qisqartirish (yaxlitlash) ham muayyan
ahamiyatga egadir. Amortizatsiya, arzon buyum hosil bo’lgan miqdorlarni yaxlitlash,
hisoblangan sonlarni butun sonlarda ifodalash bilan cheklansa bo’ladi.
Xullas, hisobdagi ro’yxatga olishni yaxshilash va uning mehnat sig’imini kamaytirishda
mashinali yozuvlardan foydalanish alohida ahamiyatga egadir.
|
Bilan bolish qiyin
301
hoshiga ko‘tardi. Ikkinchi kosani solayotganimda
C#hidamay kosaga yopishdi. Qoch, deb sekin kosa
bilan boshiga turtganimni bilaman, yashshamagur «g‘ap-p!» -deb yopishdi qo‘limga! Dod soldim,
qnni qo‘yib yuborsa! Kozim kelib qoldi-yu, qo‘yib
yubordi. Poliklinikada itga spravka olib keling,
tleyishdi. Spravka bolmasa qirqta ukol qilamiz,
deyishdi. Shu yetmay turuvdi manga.
—O‘zi qani! —so‘radi Kozimning dadasi.
Xotini
indamadi.
Kozim
karavotning
tagiga ishora qildi. Kozimning dadasi egilib qaradi.
Ko‘ktoy aybini sezgandek, boshini oyoqlari orasiga berkitib yotardi.
—-It quturmagan, sog‘, -dedi Kozimning dadasi.
—Spravka kerakmas demoqchimisiz? —kinoya
qildi xotini. —Mayli, men o‘lib ketavuray. Sizlarga
it bo‘lsa bo‘ldi!..
Kozim yiglab yubordi. Dadasi ensasi qotib,
o‘rnidan
turdi.
O‘g‘lining oldiga kelib, boshini
siladi. Itning sog‘ligiga shubhasi bolmasa ham,
ertasiga veterinariya doktorini olib keldi. Ko‘ktoy
o‘z joyida, Kozimning karavoti tagida yotardi.
Kozimning dadasi uni chaqirdi.
It chiqmadi.
Bo‘yinbog‘idan tortmoqchi bo‘lib, qo‘lini uzatgan
edi, utishlarining oqini ko‘rsatib irilladi.
—
Karavotni
surishga
to‘g‘ri
keladi,
—
dedi
Kozimning dadasi.
—Qani, nari turing-chi, —doktor shunday deb,
o‘zi karavotning tagiga egilib qaradi. —Itingiz sog‘.
Baribir tekshirish kerak. Solagidan bir amallab
olmasak bolmaydi.
Ko‘ktoy ko‘zlarini unga qadab, shalpangquloqlarini ko‘targanicha joyidan qimirlamay yotardi.
|
Ijodkor ko‘pdan beri uning fotografiya kurslarida saboq olgan bolalar bir-biri bilan muloqot yuritadigan va o‘z hikoyalari bilan o‘rtoqlasha oladigan Facebook ga o‘xshash veb-saytni yaratishni orzu qiladi
|
“Navbahor” yarim himoyachisi Jamshid Iskandarov Superliganing oktabr oyidagi eng yaxshi o‘yinchisi deb topildi.
Iskandarov o‘tgan oyda 4 ta o‘yinda maydonga tushib, uchta gol va bitta golli uzatma muallifiga aylandi.
Ushbu nom uchun, shuningdek, quyidagi futbolchilar kurash olib borgandi
Botirali Ergashev (“OKMK”) — 4 o‘yin, 3 quruq o‘yin, 5 seyv Dragan Cheran (“Paxtakor”) — 4 o‘yin, 5 gol Farrux Sayfiyev (“Paxtakor”) — 3 o‘yin, 4 assist Lima Kruz (“Nasaf”) — 4 o‘yin. 2 gol, 1 assist.
Jamshid iyun oyida ham Superligada oyning eng yaxshi o‘yinchisi deb topilgandi. Sentabr oyida Hojiakbar Alijonov (“Paxtakor”), avgustda Temurxo‘ja Abduxoliqov (“Qizilqum”), may oyida Oybek Bozorov (“Nasaf”), aprelda esa Ignatiy Nesterov (“Qizilqum”) oyning eng yaxshi o‘yinchisi sifatida e’tirof etilgandi.
|
Rossiyada bo‘lib o‘tadigan JCH-2018 o‘yinlariga ayni vaqtga qadar 2,2 mln dona chiptalar sotib bo‘lingan. Bu haqda FIFAning chiptalar bo‘yicha departamenti Falk Eller ma’lum qilgan.
«Chempionat» nashri bergan xabarga ko‘ra, chiptalarning eng katta qismi FIFA rasmiy sayti orqali sotilgan. Hozirgacha xorijliklarning chiptalar bo‘yicha so‘rovi 53 foizni tashkil qilgan. Eng ko‘p chiptalarni AQSH, Braziliya va Kolumbiya mamlakatlarida yashovchilar sotib olishgan.
Sotuvga jami 2,7 mln chiptalar chiqarilishi ko‘zda tutilgandi. Qolgan 500 ming dona chiptalar ertadan boshlab, Toshkent vaqti bilan 14:00da FIFA rasmiy sayti orqali yana sotuvga qo‘yiladi.
|
181
intellektual
mehnatning
ijtimoiy-iqtisodiy
xaq-xuquqlariga,
ta’limning
keng
tashqi
ijtimoiy
samarasini
tushunib
yetishga
o‘zgartirishlar kiritish zaruratini taxmin qiladi.
Ko‘pgina ko‘rsatilgan omillarga ta’sir qiluvchi darajaning miqdoriy
aniqlanishiga bog‘liq bo‘lgan qiyinchiliklar ta’lim xizmatlarining
bozordagi narxini aniqlash mumkin bo‘lgan aniq formulani yaratishga
xalaqit qiladi. Biroq, uning aniqlanadigan omillarini ochib berishning
o‘zi ta’lim xizmatlari bozoridagi aniq subyektlarga bu savolda turli
yo‘nalishlar orqali optimal yaqinlashuv mumkin bo‘lishiga yordam beruvchi
o‘sha richag (tayanch, vosita) larni ko‘rish va ulardan foydalanish imkonini
beradi. Bu esa aslida vaziyatni boshqarish, bozor konyunkturasini
o‘zlashtirish mukinligi demakdir.
(4) 2-ilova
“Ta’lim xizmatlari bozorida narx yaratish” mavzusi bo‘yicha
muammoli ma’ruzada ta’lim oluvchilar faoliyatini boholash
mezonlarining ko‘rsatgichlari
Baholash mezonlari
F.I.Sh.
Baho
Mezonlar
O‘tilgan
material
bilimlari
Faollik
(qo‘shimcha,
savollar,
javoblar)
Muammolarni
yechish
bo‘yicha
taxminlar
Ballar
yig‘indisi
Ballar
0,8
0,6
0,6
2
%
40
30
30
100
|
“Bu alohida bir ish, AQSh flotiga xos jarayon emas
Vaqti-vaqti bilan bo’lib turadigan narsa
Ammo endi eng asosiy masala – mashmashaning xavfsizlikka ta’siri
Axir gap AQSh harbiy kemalarining harakatlari haqida ketyapti”
|
9)j l X5+_l Y "
125 {a 2a)
’’
10. Kupdadning kubi shaklida yozing:
1)8s’(a-o)3;
’
2)(a + x)3-(a-xf;
" . 4)125a96b(a2-62U;
5)343a366(x2-2u3
kV
:); 10)(2a-Zfg> + 2a); 11) (8s+9b/X9y? “ 8s>>
12)(1.0x-7uX!0x + 7u).
. .
‘- ’-A!
3)(4 + 5uX5u-4);’ L
6) (1 Oh — 6sX! Oh + 6s);
I •
2)(5a-b3\b3 +5a}
Z)fi3 + |i3)(|ti3--5)(l,2c2-7a2)(l,2c2 +la2}
6)(|x + y5)(y5-|x).
O
o
ldYBSH-BDMEVN
,
gdoeng
/
\3
1
‘
6)
64a
6t3p\\u0430p-Z").
..
■ ; -
-°--°-^=^=^zdm^18-.8..1Kvadr.atlar ayirmasi __ / 7..
1. Kupdadlarni ko‘paytiring:.
.....
~!’)(^-7X^+7);
2)(r + su//? — </); --3-)U-a)(bl-_a),--------4)_0?-5)[rWX _
5)(x + zX%-3);
6)(1-sX! + s},
‘ 7)(2x-1X2x+1},
8) (7 + ZuX3U,7 ?)
9) (p- 3t)(3t + p
2. Ko‘paytiring:
1)
(u-4Xu + 4);
2)(r-7X? + r>,
4)
(7x-2X?x
+ 2},
5)(8Z> + 5aX5a-8Z>);
3. Ko‘paytmani kupxdd ko‘rinishida yozing:
1)(x 2-5)(x 2+5)
2)(4 + /X/-4}
4) (o,7x + u2 )(o,7x - u2 \ 5) (1 OU -0,3/ ^Yur2 + 0,3?2}
7) (s4 + d2\d2-s4)
• 8)(5x2 + 2u(5x2-2u3}
4. Kupdad ko‘rinishida yozing:
1) (Zx2 - fx2 +1)
4)
(o,4u
3 +5a2\5a2-0,4u3}
5. Kiska ko‘paytirishning tegishli formulasidan foydalanib, ifodani kupxdd
ko‘rinishida yozing:
1)(-u + xXx + u);
’ 4)(x+uh«-u),
7) (- Zxu + a^Zxu + a);
10) (-10U +9X9-10/)
13) (bi2 + 1X-6p2 +1)
6. Kupxdd ko‘rinishida yozing:
1) 2(x- ZX% + 3);
.2) u(u + 4Xu -4);
4) - Za(a + 5X5 -a);
5) (0,5x - 7X? + 0,5xX~ 4x); 6) - 5u(- Zu - 4XZu -4)
7. Ifodani kupdad ko‘rinishida yozing:
1)(’ + aU-aU;
2)(x+u)2(u-x);
4) (3- uX3 + ^X9 + U2)
5) (a2 + f + 1Xa-1);
----------7) (x=3)1(x±.3)j _8) (u + 4)2 (u-4)2;
9) (a-5)2 (5 + a)2;
8. Ifodani soddalashtiring:
1) (0,8x +15X0,8x-15)+0,36x2;
4)(Za-1XZa + 1)-17a2;
9. Soddalashtiring:
l)( x-yXx + yXx2+3/2i
4)(Zig-2XZit + 2)+4;
2)(-a-b\b-a),
5)(x-y\y-x),
S)(-l-2a2b\l-2a2b}
11) (- m2 + %\m2 + 8)
14)(-7a6-0,2X0,2-7aZ>).
3)(-Z?-cX&-c);
6)(-a-Z>X-«-^
9)(12a3-7xX-12a3-7xJ
12)(5y-y2j(y2 + 5y)
3) 5x(x + 2)(x-2);
3)(6-2X* + 2)(&2+4j
6)(c4+l)(c2 + l)(c2-l)
10)(c + 4)2(4-c )2.
I—92) 5b2 + (3-2&X3 + 26);
5) 100x2 - (5x - 4X4+5x);
z)(s!+bX?-^‘+’>7
6) 6x2 - (x-0,5 j(x + 0,5).
2)(2a + bj4a2+b2\2a-b),
5)25n2 -(7 + 5«X?-5n);
58
|
Xitoyda sement tashuvchi mashina 2 ta yengil avtomobilning ustiga ag‘darilib ketdi
Xitoyning Guandun viloyatida yuk mashinasi ishtirokida ro‘y bergan YTHda 9 kishi halok bo‘ldi. Bu haqda “Sinxua” agentligiga tayanib, “Gazeta.ru” xabar bermoqda.
Ma’lum qilinishicha, voqea Xueydun uyezdida sodir bo‘lgan.
YTH oqibatida sement tashuvchi mashina ag‘darilib ketgan va 2 ta yengil avtomobilni bosib qolgan. Ikki kishi jarohat olgan.
YTH sabablari aniqlashtirilmoqda.
|
Yoritgichlarni tipik temirbeton tayanchlarga, projektorlarni esa
machtalar yoki baland binolar va inshootlarga o‘rnatiladi. Tashqi
yoritgichlarni boshqarishda masofaviy va markazlashtirilgan hamda
kunda keltirilgan boshqarishni yoritish (rezervuar) joylariga qarab
taqsimlanadi:
1) yo‘lni yoritish; 2) rezervuar park hududlarini yortish;
3) gazogolderlar, omborlar va hokazolarni yoritish.
Texnologik qurilma binolardagi yoritgichlarni shchitlar yordamida
ta’minlanadi. Bu shchitlar shunday joylashtiriladiki navbatchilik uchun
ishchilar qulay bo‘lgan joylarga o‘rnatiladi. Texnologik qurilmalarning
tashqi yoritgichlari esa umumlashgan tashqi yoritgichlar o‘chirgichlari
shchitlaridan ta’minlanadi.
Korxona suv ta’minoti: NQIK va NQK ishlabchiqarish maqsadlari,
xo‘jalik ichimlik iste’moli maqsadlari va olovni o‘chirish maqsadlarida
foydalaniladi.
Ishlabchiqarish suv iste’moli.
Suv quyidagi maqsadlar uchun
ishlatiladi:
neft mahsulotlarini sovutish,
neftni suvsizlantirish,
kompressorlarni sovutish,
neft mahsulotlarlarini yuvish, reagent
eritmalarini tayyorlash, ishlabchiqarish xonalarining pollarini yuvish
uchun va boshqa maqsadlarda.
Ishlabchiqarish suv iste’moli sinflanishi, iste’molchilarga beriluvchi
suv va korxona suv ta’minoti sxemasi avvaldan tanlab olingan bo‘ladi.
Shunday qilib sovutish va tuzsizlantirish uchun, neft mahsulotlarini
yuvish va reagentlarni tayyorlash uchun faqat toza suv ishlatiladi.
Pollami yuvish va neft qurilmalarini chayish, qaytgan suvlar sistemasini
to‘ldirish uchun tozalangan oqava suvlar ishlatilishi mumkin.
NQIK va NKK ishlabchiqarish suv ta’minoti kanalizatsiya va
oqava suvlarni tozalash texonologik loyihalash normasi VNTP 25—79
ga asosan ishlabchiqarish suv iste’molidagi suv ma’lum normalarga
javob berishi kerak.
1.12—8-jadvalda toza va qaytgan suv, hamda
tozalangan suvlarning ikkilamchi
suv iste’moliga kelayotgandagi
shartlari keltirilgandir.
Suv sarfi. NQIKlarning ishlabchiqarish maqsadlaridagi suv sarfi
quyidagi omillarga bog‘liq:
—neftni chuqur qayta ishlash sxemasi bo‘yicha;
—qayta ishlanadigan neftni hajmi bo‘yicha;
— NQIK sxemasidagi havo bilan sovutish apparatlari soni va boshqa
shartlar bilan NQIK va NKKlarning ishlabchiqarish, xo‘jalik-ichimlik
91
|
82
qamavoradi, bermasayam qamaydigan paytlar bo‘lgan ekan-da
(cholning ko‘zlariga tikilib). Endi, xudoga shukrki, hech kim
hech kimni qamamaydi…
Ch ol (jiddiy tortib, ko‘zini olib qochmay). “Halcha xolaning gapi” deng?
S ob iq. Tushungan odamning sadag‘asi ketsang arziydi!
Otangizga rahmat, otam! Xo‘sh, nima deysiz?
Ch ol (ikkilanib). Shu… qiyin masala-yov…
S ob iq. E, bu dunyoda oson ish bor ekanmi!
Chol “gap tamom” deganday yuziga asabiy fotiha tortib,
eshik tomon yo‘naladi.
S ob iq. Ha, otam, bir nima deb ketmaysizmi?
Ch ol (eshik dastasini tutgancha). Fermerlar bilan bir
kengashib ko‘raylik-chi…
S ob iq. Mayli, kengashing, tushuntiring, ishqilib, ko‘ndiring. Ko‘ndirmasangiz bo‘lmaydi, otam. Kelishdikmi?
Chol (qiynalib). Uf-f, kelishdik… (Chiqib ketadi.)
S ob iq (eshik yopilgandan keyin, pastda turgan Hokimga).
Shu xalqmi!? Paxta yo‘qligini o‘zimam yaxshi bilaman, lekin
“xo‘p” deb ketdi-ku! Shu xalqmi!? Xo‘p, anavi tuman rahbarlarini-ku, tushunsa bo‘ladi–ular qo‘rqishadi. Saksonga borib qolgan chol nimadan qo‘rqadi? Unvoni bo‘lmasa, mansabi bo‘lmasa
–ajrab qolaman deb qo‘rqsa! Nega dadamning kolxozchilariga
o‘xshab “paxta kaput” deyolmaydi, nega?! “Kelishdikmi?” desam,
“kelishdik” deb chiqib ketdi! Ayting, shu xalqmi?!
Ho kim. Hurmat yuzasidan, andisha qilib yuzingizdan olmadilar-da. O‘zbek–andishali xalq.
S ob iq (zinadan tushib kela turib). E, andishaning nima
aloqasi bor bunga! Noto‘g‘rini noto‘g‘ri deyish kerakmi? Mening “yana falon tonna paxta berasanlar” degan buyrug‘im
noto‘g‘ri-ku, axir, dalada bir gramam paxta yo‘q-ku! Shu andishami?! Mening o‘rnimda yovuz odam bo‘lsa-chi? Aytaylik, Gitler
bo‘lsa-chi? O‘shandayam andisha bo‘ladimi? A? Mana, siz rahbarsiz. Salkam to‘rt yarim millionlik viloyat aholisiga otalik
qilasiz. Ayting-chi, keragidan ortiqcha andishali bo‘p ketma-yaptimikan o‘sha siz aytgan xalq?
Ho kim. Bu endi masalaga qaysi tomondan qarashga bog‘liq.
S ob iq. E, istagan tomoningizdan qarayvering–andisha
o‘zbekni yedi! Boshiga yetdi! Qarang, hayotning achchiq-chuchugini
|
To mumkin o‘zungga sabr yor et,
Taskin-u shikeb ixtiyor et.
Tengri sanga sabr yor qilsun,
Xayling uza poydor qilsun.
Gul borsa chamanga bo‘lmasun dard,
Kun botsa falakka yetmasun gard»6.
Ko‘p bo‘yla duolar aylab oni,
Fosh ayladi nuqtayi nihoni
Kim, «Bo‘lsa, bu motam oshkoro,
Fahm etgusi ahli ko‘h-u sahro.
Shak yo‘qki mening g‘aribi zorim,
G‘am shomida tiyra ro‘zg‘orim,
Jismida hayot yodim o‘lg‘on,
Ulmakligi xayrbodim o‘lg‘on,
Gar dasht uza sayr etar sabodek,
Gar tog‘ aro chirmanur sadodek;
Bu so‘z qulog‘iga yetgusidur,
Bu hodisani eshitgusidir.
Yumkinki qachon bu zor eshitgach,
Bu qissai jongudoz eshitgach,
Ruhum sori ruhi istabon yo‘l
O‘z qolibin aylagay tihi ul?.
|
Odam organizmi hayotiy fao
I
Olimlarning
fikriga
ko‘ra, muvozanatlashgan oziqlanish
deganda,
oziq-ovqat yaxshi hazm bo‘lishi va organizmning hayotiy faoliyatlarini mos ravishda
ta’minlaydigan barcha turdagi
oziq moddalar (nutriyenlar)ning jinsga. yoshga,
mehnat turiga, iqlim sharoitlariga qarab farq qilishi mumkin bo‘lgan, bir-biriga
ma’lum nisbatlarda yetkazib berilishi tushuniladi.
Muvozanatlashgan
oziqlanish formulasi
—
oqsil,
yog"
va
uglevodlar
igit va qizlar uchun normada:
1:1, 1:4,1; og‘ir jismoniy
o‘rtasidagi nisbat yosh y
,
Bir
birlik
uchun
hisob-
|
21
Imtiyozlar berilishi natijasida bo‘shagan mablag‘lardan maqsadga muvofiq ishlatilmagan taqdirda, ushbu mablag‘lar to‘liq hajmda, belgilangan tartibda penya hisoblangan holda Davlat byudjetiga undiriladi
|
Manzaraning ko‘p elementlari intensivliklarini bir yo‘la uzatish televideniyada asosiy qiyinchilik hisoblanadi
Bu qiyinchiliklardan qutilishning birdan-bir yo‘li elektr maydonidan foydalanishdir
|
-YuNESKOning Nomaterial madaniy boyliklarni muhofaza qilish konventsiyasiga a’zo bo’lganimizni tasdiqlovchi Qonun…
-Bu-odatlar, ifodalar, bilim, tajriba kabi boyliklarni muhofaza qilish…
-Demak mening original so’kishlarim ham jahon miqyosida muhofaza qilinadigan bo’libdi-da, shundaymi?
-Lekin bu hujjatda so’kinish haqida gap yo’q
|
Huquqiy madaniyat
Janiyat huquqiy madaniyati
Fuqaroning huquqiy madaniyati
amaldagi qonunlarni
bilish
huquqiy normalarning talablariga muvofiq harakat qilish
huquqqa hurmat bilan munosabatda bo‘lish, o‘zgalarning
huquqini hurmat qilish
31. HUQUQIY MADANIYAT KO‘RSATKICHLARI
Huquqiy madaniyat ko‘rsatkichlari
Adolat, erkinlik talablariga javob beruvchi
qonun hujjatlari tizimining mavjudligi
Fuqarolar va mansabdor shaxslar huquqiy ongining
darajasi, ularning huquqiy ko‘rsatmalarga rioya
qilish e’tiqodi
Huquq ijodkorligi pa huquqni amalga
oshirish madaniyati, sudlov madaniyati
Huquqni qo‘llovchi (jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi)
«——
muassasalarning ish darajasi
32, HUQUQIY ONG
Huquqiy ongning tuzilishi
Huquqiy psixologiya
Huquqiy mafkura
huquqiy g‘oyalar,
huquqiy his-tuyg‘ular
XA
tonlar.
huquqiy odatlar,
an’analar
huquqiy tushunchalar
va kategoriyalar
HUQUQIY
prinsiplar
|
Ehtimol, Siz ham, mening suhbatdoshim, betoqatlik bilan
amaliyotni kutish yo‘lidan borarsiz) Sizga ham mening shuncha uzoq
gapirayotgan gaplarm Sizning ko‘rish qobiliyatingizga aloqasi
yo‘qdek tuyular, lekin muammoning asosiy schimi aynan shunda
bo‘lganidan keyin nimayam qilarldim
Olti yillik og‘ir va besamara mehnatga aylangan mening kichkinagina xatoyimga e’tibor berishingizni yana bir bor qat’iy
talab qilaman.
Diqqat, shaxsiy xato;
Ustozim rahbarligida bir amallab buyraklarimni davolaganimdan keyin, men aytishga uyalgan yana bir muammo bilan yuzma —
yuz qoldim. Hozir men bu to‘g‘rida xotirjam gapiraman.
Keyinchalik men sog‘iyib ketdim va nafaqat sog‘aydim, balki
o‘z maktabimni yaratdim. U yerga jinsiy jihatdan shunchaki kuchli
emas, balki men ularni sug‘gkasiga yigirma besh soat va oyiga
o‘ttiz uch kun ishlaydigan rotor mashinasiga aylantiradigan erkaklar to‘p-to‘p bo‘lib kelishadi.
Lekin bu keyin bo‘lgan, undan oldin esa gap mashqda emas,
balki unga qanday ma’no bag‘ishlaganingda va qanday bajarishingda ekanligini tushunib stg‘unimcha yillab umrimni sarfladim.
Quyidagi bandlarga diqqat bilan qarang. Bu JUDAYAM muhim
Bir mashqning o‘zidan:
1. foyda olish,
2. zarar topish yoki
3. hech qanday natijaga erishmaslik mumkin.
Ma’lum bo‘lishicha, O‘z muammoim ustida mustaqil ishlagan paytimda men unutgan, yoki yuzaki yondoshgan, yoki, aniqrog‘i, men
ikkinchi darajali deb hisoblagan narsalarga e’tibor bermagan
ekanman. Gap sog‘ayish uchun kerak bo‘lgan sun’iy ravishda yaratiladigan kayfiyat to‘g‘risida ketyapti.
Ustozim menga ko‘rsatgan mashqlarini hafta, bir oy davomida
bajaryapman, sog‘ligimda esa hech qanday o‘zgarish yo‘q.
Ana shunda men uning uslubistini yangi mashqlar bilan "yaxshilashga", "mustahkamlashga", "kuchaytirishga", "boyitishga" kirishdim.
Birinchi qo‘shgan narsam–bu yugurish. Oldin har kuni 300—
400 metrdan yil davomida yugurish masofasini o‘n kilometrgacha
stkazdim. Va bu Xudoning bergan har kuni.. Foydasi bo‘lmadi
Keyin bundan ham o‘g‘lashtirib yubordim. Qishda o‘zimning doi-32
|
Kompaniyamiz poyabzal tagcharmiga ishlov berish va tayyorlash bilan shug‘ullangani bois ushbu yo‘nalishda hamkorlik qilayapmiz
Chunki O‘zbekistonning charm mahsulotlari tabiiyligi, sifati va raqobatdoshligi bilan dunyo bozoridan o‘rin egallamoqda
|
Eritmalar dispersligi ush xil baholanadi: qo‘pol dispers sistema
(suspenziya,
emulsiya)
geterogen
bo‘lib,
zarrachalar
o‘lchami
I mkm.dan kattaroq (loyqa suv, ohak suvi, suvdagi mayda yog‘
tomchilar
va
boshq.)
bo‘ladi;
kolloid
sistema
—
zarrachalar
o‘lchami
1,0
—
0,1 mkm orasida bo‘lib, mikrogeterogen sistema
hisoblanadi, ammo zarra o‘lchami kichiklashgan
sari (molekulagacha) maksimal yuzasi ko‘payib gomogen hisoblanadi; toza eritmalar (molekulyar—
va monodispers sistema) gomogen sistema
(shunga
o‘xshashlar
suvdagi
eritmalari)
hisoblanib,
zarralar
o‘lchami 0,1 mkm dan kichik bo‘ladi.
Gomogen
sistemada
geterogen
sistemaga
nisbatan
reagentlarning o‘zaro ta’siri qulayroq kechadi. Shuning uchun jarayonlar
ko‘pincha gaz yoki suyuq fazada olib boriladi. Ya’ni gaz fazalarini
suyuqlikka yutqizib,
ularni kondensatsiyalab,
qattiq materiallarni
suyultirib (eritib) yoki suyuqliklarni bug‘latib reaksiyani suyuq yoki
gaz fazada
olib boriladi.
Bu usulda ko‘pchlik sintez reaksiyalari:
assotsatsiya,
poliemerlash,
almashish,
birlashtirish,
almashtirish,
parchalash. depolimerlash, kreking va boshqalar sodir etiladi.
Assotsatsiya deb, bir necha sondagi bir xil molekulalarni yirikroq zarrachaga biriktirishga aytiladi:
NO24NO2-N90O4, CH3COOH4CHz3COQH«(CH3 COOH)»
(bular gaz holatida);
C6H5 COOH-CБH5COOH
(CБH5 COOH)
(benzol
kislota
eritmada).
Polimerlash— kop miqdor monomer molekulalarini bitta katta
molekulaga biriktirish jarayoni: nCH2-CH)»9 « (-CH9» — CH29 -)n.
Depolimerzatsiya —makromolekulasidan monomerlarni ajratish.
Piroliz—bu yonuvchi materiallarni 400-1500C da havosiz termik qayta ishlash (quruq haydash).
Kreking—pirolizning gaz va suyuqliklar uchun xususiy holati
bo‘lib, destruktiv qayta ishlash usuli.
Uglevodorod krekingi, polimerlanish va shunga o‘xshash reaksiyalar
zanjirli
mexanizm
bo‘yichasodir
bo‘ladi.
Zanjir
hosil
bo‘lishi,
ya’ni radikallar hosil bo‘lishida
initsiator sifatida yuqori
aktiv moddalar, nur, radiatsion nurlanish, yuqori harorat va boshqalar qatnashadi.
Boshlangan jarayon o‘z-o‘zidan
(yangi
radikal
yoki atomlar ta’sirida— avtokataliz) davom etaveradi. Oddiy zanjirli reaksiya tezligi quyidagicha ifodalanadi:
Uz Fnn
(4.1)
129
|
Xorijiy investitsiyalarni mulkchilik shakliga ko’ra xususiy, davlat, xorijiy va aralash investitsiyalarga tasniflash maqsadga muvofiqdir
Xorijiy investitsiyalarni yo’nalish ob’ektiga qarab, moliyaviy va real investitsiyalarga ham ajratish mumkin
Rivojlangan mamlakatlarda moliyaviy investitsiyalarning tarkibida asosiy o’rinni xususiy mulk egalarining investitsiyalari tashkil etadi
|
41—
–——
140,695:1,39.
). 5.
0,15
315)
1225
23
4
21.
i. 20,228:
1529
19936020,305
(:0,12
1}. 10
373
30,095
(2: oз— 2.0). aa eд5) нoлa
И
22.
6
b
j. 1320
241402201)
11
33
11
T
15,
1
"2625
7,
11
23. 6:——0,8:2———
772 T1— 6
J:
2.04.27
4
6—
21,1
142,2.10
2
24.
(7—6,35): 6,549,9
}, 20
(12: 3641,2: 0,25–32}, 199
16)"
24
1
1
1
1
1
11
212
01414).
23
25,
(нoн
2)
(590
12) 2,52
).
(05-14025-5); (025-1).7 T
"
6)
13
—189—
|
«Qoraqalpoqqurilish» aksionerlik jamiyatida Italiya firmalarining yuqori sifatli jihozlari bilan jihozlangan, yiliga 60 ming kvadrat metr marmar bloklari va plitalari ishlab chiqaradigan yangi marmar sexi ochildi
«Nukusun» zavodida esa spirt ishlab chiqaradigan yangi sex qurildi
|
Qayta qurish davri matbuoti
O‘zbekiston hukmdorlari
Ma’naviyat yulduzlari
O‘zbek xalq maqollari
O‘zbek zamonaviy she’riyati
O‘zbek xalq og‘zaki ijodi
O‘zbek xalq topishmoqlari
O‘zbek xalq ertaklari
O‘zbek ziyolilari
Bosh sahifa Maqolalarni ko‘rish: S
Salim
O‘zbekistonning Turkiy kengashga a’zo bo‘lishi tashkilot maqomini yanada oshiradi
O‘zbekistonning Turkiy tilli davlatlar hamkorlik kengashiga a’zo bo‘lishi ishtirokchi mamlakatlar o‘rtasidagi aloqalarni yanada mustahkamlaydi, iqtisodiyotdan siyosatga qadar, sportdan ta’limga qadar yo‘nalishlardagi ishlar samaradorligini oshiradi
Bu haqda Turkiy tilli davlatlar hamkorlik kengashi (Turkiy kengash) bosh kotibi, elchi Ramil Hasanov ma’lum qilgan
davomi…
O‘zbekiston va AQSh Prezidentlari ikki tomonlama strategik hamkorlikni qayta ko‘rib chiqadi
Joriy yil 16 may kuni Vashingtonda AQSh Prezidenti Donald Tramp hamda O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev uchrashadi
Bu haqda Oq Uy matbuot xizmati xabar beradi
“Prezident D
Tramp va Prezident Sh
Mirziyoyev umumiy manfaatli rejalarni davom ettirish va qator o‘zaro masalalarni hal etish davomi…
Rajab Toyyib Erdo‘g‘on: “Mamlakatlarimiz o‘rtasida masofa uzoq, ammo qalblarimiz yaqin”
Turkiya yetakchisi O‘zbekiston zaminida kamolga yetgan ulug‘ allomalarga hurmat izhor etdi O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga binoan mamlakatimizga tashrif buyurgan Turkiya Prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘on 30 aprel kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va Senati a’zolariga murojaat qildi
O‘z nutqini atoqli davomi…
AQSh Federal qidiruv byurosining agentlari O‘zbekistonda mashg‘ulot o‘tkazdi
AQSh Federal qidiruv byurosining to‘rt nafar maxsus agenti va portlovchi moddalar bo‘yicha mutaxassisi O‘zbekiston Bosh prokuraturasi Oliy o‘quv kurslarida bir haftalik trening o‘tkazdi
Bu haqda AQShning yurtimizdagi elchixonasi matbuot xizmati xabar beradi
Portlashdan so‘nggi tergov amaliyotlari bo‘yicha trening davomida Ichki davomi…
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga binoan Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov 23 aprel kuni davlat tashrifi bilan mamlakatimizga keldi
Bu haqda O‘zbekiston Prezidenti matbuot xizmati xabar beradi
Tashrifning asosiy tadbirlari Ko‘ksaroy qarorgohida bo‘lib o‘tdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Turkmaniston rahbarini O‘zbekiston zaminida davomi…
Tarix saboqlari: 23 oy hukm surgan mustaqil davlat
Bu yil Ozarboyjon tarixida muhim sana – Ozarboyjon Demokratik Respublikasi ta’sis etilganining 100 yilligi keng nishonlanadi
Mamlakat rahbari Ilhom Aliyev farmoniga ko‘ra ushbu sanaga bag‘ishlab ko‘plab tadbirlar o‘tkazilishi ko‘zda tutilgan
Zero, mutaxassislar Ozarboyjon Demokratik Respublikasi tashkil etilganini nafaqat ozarboyjon xalqi, davomi…
Ozarboyjonda 1918 yil 31 mart kuni ro‘y bergan fojialarga 100 yil to‘ldi
Mazkur sana munosabati bilan e’lon qilingan mamlakat parlamenti – Milliy Majlis bayonotida bu Ozarboyjon tarixidagi eng qayg‘uli kunlardan biri ekani ta’kidlanadi
Xo‘sh, bundan roppa-rosa bir asr avval qanday davomi…
Germaniya va O‘zbekiston o‘rtasida moliyaviy hamkorlik bitimi imzolandi
28 mart kuni Toshkentda “Germaniya Federativ Respublikasi hukumati va O‘zbekiston Respublikasi hukumati o‘rtasida 2017-2018 yillar mobaynida moliyaviy hamkorlik to‘g‘risida” bitim imzolandi
12,3 mln yevrolik hujjatga Germaniya hukumati nomidan ushbu mamlakatning O‘zbekistondagi Favqulodda va muxtor elchisi Gyunter Overfeld, O‘zbekiston hukumati nomidan davomi…
“Mug‘om olami” xalqaro festivalida o‘zbekistonlik san’atkorlar munosib ishtirok etdi
Ozarboyjon poytaxti Boku shahrida 7-14 mart kunlari “Mug‘om olami” an’anaviy V Xalqaro maqom festivali bo‘lib o‘tdi
Haydar Aliyev fondi, Madaniyat va turizm vazirligi, Kompozitorlar uyushmasi, Ozarboyjon milliy fanlar akademiyasi va milliy konservatoriya tomonidan tashkil etilgan tadbirda Turkiya, Moldova, Polsha, Eron, davomi…
AQSh Maxfiy xizmati va O‘zbekiston Bosh prokuraturasi jinoyatlarga qarshi hamkorlikda kurashadi
Amerika Qo‘shma Shtatlari Maxfiy xizmati va O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti transmilliy moliyaviy jinoyatlarga qarshi hamkorlikda kurashadi
|
Yangirobottepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—V, XIV—XV asrlar . Samarqand viloyatining Samarqand tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Yangiobod“ MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Manbalar
Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
|
Qirolicha Yelizaveta II ning noyob fotosuratlari chop etildi
Buyuk Britaniya qirolichasi Yelizaveta II ning noyob fotosuratlari uning 90 yoshga to‘lishi munosabati bilan uyushtirilayotgan konsert arafasida birinchi marta jamoatchilikka taqdim etildi. Ular arxiv materiallaridan olingani aytilmoqda.
Jamlanmadan qirolichaning opasi va otasi bilan tushgan fotosuratlari aks etgan, deb xabar bermoqda “Gazeta.ru”.
Yosh malika Yelizaveta singlisi Margaret va otasi — qirol Georg VI bilan. Ular bo‘lajak qirolichaning sevimli itlarini ushlab turibdi.
Malika Yelizaveta otasi bilan hovuzga sho‘ng‘ishga hozirlik ko‘rmoqda.
Yelizaveta yelkasiga qo‘ngan qushga qarab turibdi.
Yelizaveta II (chapda), 1927-yil.
Yelizaveta o‘z itlari — Uillou, Xolli, Vulkan va Kendi bilan Vindzor qasri atrofida sayr qilmoqda.
Yelizaveta II qizi Anna bilan. Surat Vindzor qasrining Oq xonasida olingan.
Yelizaveta II qirollik oilasining kenja vakillari qurshovida.
|
1955- yilga kelibgina qatag‘on siyosatidan omon qutulgan adib, 1959- yildan to 1972-yilgacha Toshkentdagi G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyotida muharrir vazifasida xizmat qilgan
|
Reading agentligi boshqaruvchisi Su Uilkinsonning aytishicha, tadqiqot natijalari bir so‘z bilan aytganda "kitob o‘qisak, barcha narsa" ijobiy tomonga o‘zgarishini ko‘rsatgan
|
Bekdavlat dushning orqasidan bir qo‘ltiq g‘o‘zapoya ko‘tarib. kelayotgan eski
qora choponli, shunday kirza etikli, qizg‘ish telpagi qiyshayib qolgan cholni
ko‘rdi. U engashib kelar, hademasa g‘o‘zapoya qo‘lidan "tushib ketadigandek edi.
Yuzi keng. Labining ikki chetidan siyrak murti osilgan. Bekdavlat O‘roqqa yalt
etib qaragandi,
u:
«—Qalaysiz, ota Yotibsizmi—dedi.
u
—Shukr. O‘zing qalaysan, O‘roqboyg‘ —dedi. chol. —Enang damlimiyo
—
E, kasal odamning o‘lgani, tiriklarning qutulgani yaxshi ekan, —dedi
O‘roq.
—Unday dema, bolam, unday dema. Hali o‘libam ketadi, qadriyam o‘tadi:
Qariya
dushdan
beriroqdagi
o‘choq
boshiga g‘o‘zapoyani tashladi-da,
dam
yengini,
dam
choponi
barlarini,
dam. qo‘llarini
qoqib
buyoqqa
yo‘naldi..
Bekdavlat lol-hayron boqib turardi. Yo‘q, bu boshqa odam, —deb o‘yladi. —
Odam odamga o‘xshaydi-da... yo‘g‘-e, hali O‘roq nima devdi; Ko‘rasan deb edimi
Yo‘q, u O‘roq bilan qo‘shqo‘llab ko‘rishib, yuziga fotiha tortar ekan, Bekdavlatning hech bir gumoni qolmadi: bu—To‘xtamish ota edi.
—Ota, —allanechuk shivirladi Bekdavlat va beixtiyor ular tomon yurdi.
—Bu bolani taniysizmi, ota
—baqirib so‘radi O‘roq.
—Bu
jigitti, —Chol
unga
yerostidan
boqdi. —Hey
birovga
o‘xshab
"ketayapti.
—Ota! To‘xtamish ota! —baqirib yubordi. Bekdavlat va sigaretasini otib
yuborib, otaga intildi..
Borishdan
uni
quchoqlab oldi.
Soqoli
o‘sgan yuzidan
o‘pdi.. Yelkalariga
beo‘xshov
qoqdi.
Keyin
birdan
tislanib,
qariyaning
kichkina,
allanechuk
yiltillab turgan ko‘zlariga boqdi: cholning yuzi ham allanechuk kir-chir, xuddi
qamoqdan chiqib kelayotgandek edi. Holbuki To‘xtamish ota o‘shanda partiyadan
o‘chirilib, ishdan olingani bilan qamalmagan, qabadiyonlik xotini Ohistaxo-nim bilan yuklarni mashinaga joylab, o‘zi qashqa otini minib jo‘nayotganda ham
chinordek ko‘rinar, faqat yuzida istehzoli siniqlik qotib qolgan edi.
Chol dam Bekdavlatga tikilib turar ekan, birdan boshini chayqab qoldi. Shu
zamono ko‘zlari jiq yoshga to‘ldi. U birdan choponi etagini olib ko‘zlariga
bosdi-da, piq-piq etgancha so‘rasha boshladi:
—Yaxshimisan, bolam; Chopib yuribsanmi; Bola-chaqang omonmiyo
B.
Bekdavlat sergak tortib va cholki shu ahvolda ekan, o‘zini dadil tutishga
intilib:
—Yaxshi, ota Juda yaxshi! —dedi. Keyin kuldi. —Qo‘ying-e, yig‘lamang,
ota!
—E, bizam qarib qoldik, —ming‘irladi
chol. — Yashing o‘tgach,
ko‘ngling
bo‘shab qolar ekan.
—Bu, juda-a
ota-bola
ekansizlar-ku{ —dedi
O‘roq. —E-he,
Bek
gapirganda,
men kim-nimani o‘ylapman.
—Siz.shunaqa-da { —dedi Bekdavlat ham uning ohangida. —Biz otaning
qo‘llari ostida olti oy ishlaganmiz 1
—He,
ishlabam ko‘rdik,
—yana
ming‘irladi. chol.
Birpasda
uning.
ko‘zi
qizarib
qolgan edi. —Ha,
Bekboy,
O‘roqboy
o‘tinglar.
Uroqboy,
ayvonga
torting.
O‘roqning ketidan Bekdavlat ham qariyaning tirsagidan olib jilarkan,-
: o‘zini
qandaydir
noqulay
his
qildi:
xuddi
bir
nimaga
shakkoklik
qila- "
yotgandek.
O‘shanda... To‘xtamish ota ot minib, karillab yurgan chog‘larda Bekdavlat—
"u kishining aytishicha
— kyolg‘izligizni bildirmay turadigan Bekdavlat ham
Rais otaga hadeganda yaqinlashishga jur’at etmas, ko‘pincha u kishiga hayrat va
norasidalarday bir ijirg‘anish bilan qarardi. Rais ota, ta’bir joiz bo‘lsa,
odamlarni oyoq uchida ko‘rsatadi-da. Birovni chaqirishi lozim bo‘lsa, etigi
qo‘njidan arimaydigan qamchisi sopini cho‘zib ko‘rsatar: «Anavini aytib qo‘y»,
der edi. Bekdavlat o‘shanda qanchalar noqulay ahvolda sezardi o‘zini. Bir kuni
y bozorcha qoshida. g‘oyat xunuk voqeaning guvohi bo‘ldi: bozordan. qashqani
o‘ynatib chiqqan Rais ota birdan jilovni tortib, qamchi sopi bilan o‘rtayashar
kishining telpagini turtib yubordi: Telpak tushib ketib, uning kal boshi
ochilib qoladi. Rais ota kuladi-yo, kuladi. Unga qo‘shilib, turgan
gap, uning
35
Sh. XOLMIRZAEV F p»lovni F F ROMAN
|
TAYANCH IBORA VA SO‘ZLAR
Tog‘ muzliklari, qor chizig‘i, muzlik tiplari, tog‘ muzlixlarining tabiatga
ta’siri,
tog‘
muzliklarining
ahamiyati,
tog‘
muziklarining
xususiyatlari,
Fedchengo muzligi, Inil’chek muzligi, muzlimlarni o‘rganish, muzshunos olimlar
ADABIYOTLAR
4, 6,8, 13, 15, 23, 25, 26, 37
20$ O‘RTA OSIYO O‘LKASINING IChKI SUVLARIDAN
XO‘JALIKDA FOYDALANISH VA MUHOFAZA
QILISH MASALALARI
O‘rta
Osiyoning
ichki
suvlariga
doir
amaliy mashg‘ulotlarni
bajarish
davomida ma’lum bo‘ldiki o‘lka suv resurslariga kambag‘al, mavjud daryolari
ham kamsuvli, ko‘llar qurib borayotgan, sho‘r, er osti suvlarining sathi esa turli
chuqurliklarda, barcha ichki suvlari muhofazaga muhtoj, ayniqsa chuchuk suv
masalasi
o‘lkaning
dolzarb muammolaridan
biriga aylanganligi
aniq
bo‘ldi.
Shuning
uchun
mazkur
mavzu
topshiriqlarini
bajarish
davomida
ana
shu
muammolarni chuqur o‘rganish, ichki suvlardan xo‘jalikda unumli foydalanish
va muhofaza qilishning oqilona yo‘llari ko‘rsatib berilishi lozim. Shu bilan birga
o‘zlashtirilayotgan
erlar
maydonini
ayrim
ko‘p
suv
talab
etadigan
qishloq
xo‘jalik
ekinlari
maydonlarini
qisqartirish,
o‘lka
tabiatidagi
muvozanatni
buzilishiga olib kelayotgan sun’iy sug‘orish inshootlari barpo etishni to‘xtatish,
mavjudlaridagi
suv
zahiralarini
navbatma —navbat
qo‘yib
yuborish
xabi
echimini
kutayotgan
masalalarni
hal
qilish
yo‘llarini
talabalar
tomonidan
mustaqil o‘z fikr
—mulohazalari asosida ochib berilishi lozim.
TOPSHIRIQLAR
1.
Yozuvsiz (kontur) kartada eng dolzarb muammolar mavjud bo‘lgan ichki
suvlarning turlarini nomini Ko‘rsatish va belgilash.
2.
Orol dengizini saqlab qolish yo‘llari haqidagi takliflarni karta
—sxemalar
bilan yozuvsiz (xontur) kartada ifodalash va fixr— mulohazalarni amaliy
mashg‘ulotlar daftarida yoritish.
3.
O‘lkada etishtiriladigan asosiy qishloq xo‘jalik exinlari ro‘yxatini tuzish
va ularning sarf etadigan suv resurslarini ko‘rsatish. Masalan,
1 tonna
paxta’olish uchun
190 ming tonna suvni bir yilda sarf etadi. Big‘doy esa
1500 tonna suvni sarf etadi vaH.z.
4.
«O‘rta Osiyoning ichki suvlaridan xo‘jalikda unumli foydalanish va ularni
muhofaza qilish tadbirlari» mavzusida referat tayyorlash.
32
|
Bu yerda xizmat qilib yurgan o‘smirlar esa mijozlarga chilimni quldiratib, obdon tortib, pishitib beradi
Yaxshi gaplar bilan ular ruhiyatiga ta’sir ko‘rsatib, chilimga o‘rgatib oladi
Bizni tong qoldirgan narsa: bular ham kimningdir yaxshi niyatlar bilan dunyoga keltirgan farzandlari
Bir gul o‘stirsangiz, shu gulning biror yaprog‘iga shikast yetsa, qanchalar achinasiz
Ayni kuchga to‘lgan paytda biror kasb-hunar boshini tutish o‘rniga, ular bu yerlarda nima qilib yuribdi?
— Keling, akalar, opalar
Mijozga qara, choy, chilim olib kel, – ishboshilardan biri ofitsiant o‘spiringa tayinladi
Yemak buyurgan bo‘ldik
Tamaddidan keyin u bizdan so‘radi:
– Bu yerga ko‘pchilik chilim chekish, o‘yin-kulgu uchun keladi
Shunchaki hordiq chiqarish bo‘lsa, tepada ham joy bor
Bu yer tungi klublarning zo‘ri bo‘ladi
Buyurtmaga qarab, istagancha chilim tayyorlab beramiz
|
BBC O‘zbek xizmati bilan Whatsapp orqali bog‘lanishni istasangiz, telefonimiz: +44 78-58-86-00-02
Bu hikoyani baham ko'ring Baham ko'rish haqida
Shaxsiy ma'lumot siyosati
|
Ma YP
ди aa
..... A
TEPAH
i
MURIY SA
M
Me PYM.
AAA
ё
ni
7 A
i
TAZ
2277) 197
799
|
Oradan ma'lum vaqt o‘tgandan so‘ng sakkiz yil davomida yuritilgan bunday g‘arazli siyosat oqibatida dunyoning turli nuqtalarida beqarorlik o‘choqlari paydo bo‘lgani va G'arb davlatlarining o‘z jug‘rofiy-siyosiy kurash marralarini sobiq sotsialistik lager chegaralaridan post-sovet respublikalari hududiga ko‘chirishga intilayotgani oydinlashdi
Ukrainada to‘rt yildan beri davom etayotgan siyosiy tanglik ham, Kosovoning Serbiya, Janubiy Osetiya bilan Abxaziyaning esa Gruziya tarkibidan de facto ajralib chiqishi ham ayni shu tadbirlar sistemali tarzda amalga oshirilayotganini ko‘rsatadi
|
TSV matbuot xizmatining , vazirlik tuzilmasida ikkita yangi boshqarma tashkil etilishi nazarda tutilmoqda. Vazirlikning markaziy apparati xodimlar ish o‘rinlari soni 67 tadan 82gacha kengaytirildi. Vazirning yangi joriy etilayotgan o‘rinbosariga O‘zbekistonning JSTga bo‘lishi bo‘yicha muzokara guruhi rahbari tashqi savdoda bojxona va tariflarni tartibga solish, importni optimallashtirish, transport koridorlarini rivojlantirish va eksport yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilish vazifalari yuklatilgan. Yangi JSTga a’zo bo‘lish uchun zarur bo‘lgan materiallar va hujjatlar to‘plamini yig‘adi va tayyorlaydi, shuningdek, milliy qonunchilikning JST bitimlari talablariga moslashtirish bo‘yicha takliflarni ishlab chiqadi. Shuningdek, boshqarmaga O‘zbekistonning JSTga a’zo bo‘lish jarayoni, uning kotibiyati bilan o‘zaro munosabatlari, xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan tashqi savdo sohasida ikki tomonlama va ko‘p tomonlama bitimlarni imzolash bo‘yicha muzokara jarayonida ishtirok etish vazifalari topshirildi. Shu bilan birgalikda, boshqarma O‘zbekistonning JSTdagi maslahatchi-vakili, BMT bo‘limida JSTning tuzilmalari bilan ishlash bo‘yicha birinchi kotibi va Jenevadagi (Shveysariya) boshqa xalqaro tashkilotlarda O‘zbekistonning doimiy vakolatxonasini muvofiqlashtiradi. Hududlar mahsulotlarini eksport qilishni rivojlantirish bo‘limi aylantirilib, unga doimiy hamkorlarni izlash yo‘li bilan meva-sabzavot eksportini amalga oshirishda amaliy yordam ko‘rsatish vazifasi yuklatildi. Yangi boshqarma an’anaviy va yangi bozorlarga kirish uchun shart-sharoitlarni yaratadi, shuningdek eksport shartnomalarini bajarishda metodologik yordam ko‘rsatadi. Boshqarmaning boshqa vazifalari yangi meva va sabzavot mahsulotlarini import qiluvchi yetakchi xorijiy tashkilotlar ro‘yxatini qayd etib borish va yangilashdir. Farmonga ko‘ra, vazirlik 2018 yil oxirigacha, ya’ni bir oy ichida yangi tarkibiy tuzilmalarni yuqori malakali mutaxassislar bilan to‘ldirishi lozim.
|
Yangiyo‘l tumani kadastr boshlig‘iga 2 yil axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlandi
Dastlab pora bilan ushlangani aytilgan kadastr tizimi mas'uli S.J.ning harakatlari dastlabki tergov va sudda firibgarlik sifatida, ya'ni JK 168-moddasi 3-qismining “v” bandi bilan malakalangan.
Toshkent viloyat sudi axborot xizmatiga asoslanib, Kun.uz muxbirining xabar berishicha, jinoyat ishlari bo‘yicha Yangiyo‘l tuman sudining 2021 yil 26 apreldagi hukmi bilan S.J.ga 1 yil muddatga Kadastr agentligi tizimida mansabdorlik hamda moddiy javobgarlik yuklatilgan lavozimlarda ishlash huquqidan mahrum qilinib, ish haqining 30 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolgan holda 2 yil axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan.
Ushbu mansabdor pora bilan ushlangani haqida Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti shu yil 11 mart kuni ma'lum qilgandi.
Kun.uz avvalroq Chilonzorda 1 gektar yerni 1,4 mln dollarga sotmoqchi bo‘lgan mansabdorlar 8 yilga “kesilgani”, Bekobod tumani IIB boshlig‘i o‘rinbosari 3,5 yilga qamalgani, Buxoro viloyat DSENB boshlig‘i 3 yilga ozodlikdan mahrum etilgani va Andijon viloyati hokimligining ikki xodimi 10,5 yilga qamalgani haqida xabar bergandi.
|
Joriy yilning 18 iyul kuni Xalq ta'limi vazirligida vazir o‘rinbosari Atabek Nazirov rahbarligida Stefka Slava va Arman Vatyan boshchiligidagi Jahon Banki delegatsiyasi bilan rasmiy uchrashuv o‘tkazildi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar bermoqda.
Tadbirda Jahon Banki ekspertlari xalq ta'limi boshqaruv tizimida mavjud ma'muriy va iqtisodiy muammolar bilan tanishtirildi. Uchrashuvda, shuningdek, ma'muriy va iqtisodiy boshqaruvning shaffof emasligi, byudjyetni rejalashtirish, moliyaviy nazorat, moddiy-texnik ta'minot jarayonlari, qurilish-ta'mirlash ishlari va maktablarni jihozlash, shuningdek, maktablarning muvozanatga solinmagan yuki va korrupsiyaga qarshi kurash kabi muammolarning kompleks yechimi muhokama qilindi.
Uchrashuv yakunlariga ko‘ra, Jahon Banki 30 million AQSh dollari qiymatidagi O‘zbekiston Respublikasi hududidagi o‘zining ilk pilot loyihasini ishga tushirdi.
Mazkur loyihaning maqsadi xalq ta'limi tizimida davlat mablag‘lari boshqaruvini, islohotlar va qayta tuzishlarni takomillashtirish bo‘ladi.
Loyiha konsepsiyasi qisqa muddatda ishlab chiqilib, Xalq ta'limi vazirligi rahbariyatiga ko‘rib chiqish uchun taqdim etiladi. Shuningdek, loyihani amalga oshirish uchun Xalq ta'limi vazirligi, Moliya vazirligi va Jahon Banki vakillaridan iborat ekcpert ishchi guruhi tashkil etiladi.
Loyihaning ishga tushirilishi 2019 yilning yanvar oyida boshlanib, uni amalga oshirishga taxminan 4 yil vaqt ketadi.
|
tajovuzidan himoya etayotg‘onida shahodat topibdur. Kan-loq sharafli o‘lim bu{ Endi Ollohdan tilagim shuki,
ko‘zim ochiqligida yurtim ozodligini ko‘rolmasam, meni
ham shahidlik martabasi bilan sarafroz aylasin.
O‘n beshinchi ko‘rinish
Mo‘g‘ullardan ozod qilingan Yangikent shahri. Qo‘rqut ota
mozori oldidagi dashtda Temur Malik lashkari zafardan so‘ng
shodiyona qilmoqda.
Temur
Malik: Fath-u zafarsizga muborak
bo‘lsin. botir askarlarim) Qo‘rqut ota va barcha qadimiy turk bahodirlari ruhlari qo‘lladi bizni. Nihoyat,
ilk bor g‘alaba otlig‘ qutlug‘ bir narsani g‘animning
temir changalidan yulib oldik. Yurtimizda ko‘p yovuzliklar qilg‘on Saqtu no‘yon bu jangda o‘ldirildi. Biz
bu jabhada yovning qonli yurishini to‘xtatib, uloqtirib tashlag‘on bo‘lsak, sulton Jaloliddin Manguberdi
boshqa jabhala g‘alaba qozonmoqda. Mo‘g‘ullarning go‘yokim
yengilmas
g‘anim erkanligi haqidagi cho‘pchaklar bari
chiplpakka chiqmoqda. Endi urushning barcha jabhalarida ustunlikni qo‘lga kiritib, Chingizning asosiy kuchlarini mahv etmog‘imiz lozim. G‘alabamiz haqida sulton Jaloliddin
Manguberdi,
shahzoda
Qutbiddin
O‘zloqshoh va malika Turkon Xotunga fathnomalar yubo-rurmiz; G‘alaba haqqi birlashaylik" Turkon Xotun va’da
Qilg‘on madad yetib kelishi bilan biz Sayhun yoqalab
yurishni davom
ettirib.
Sig‘noq.
Jand,
Barchinlig‘e-kent,
Binokent
va boshqa
shahar-u viloyatlarni
ozod
qilib, Xo‘jandgacha borurmiz. Xo‘jandning tirik qol-G‘on bor aholisi qayta bosh ko‘tarishiga men aminmen.
Shu tariqa, Sayhun sohillari boshlan-oyoq qo‘limizga
o‘tsa, mo‘g‘ullarning orqaga chekinish yo‘li butunlay ke-siladur, birodarlar. Shunda biz g‘arbdan, sulton Jaloliddin sharqdan bor kuchlarimiz bilan Chingiz ustiga yursak,
yovuz mo‘g‘ul xoqoni
qamarg‘adagi; yo‘lbars
holiga tushib qolur. Ushbu g‘alabamiz Chingiz ustidan
qozoniladigan buyuk muzaffariyatni bir qalam yaqinlashtirdi. Zafar muborak bo‘lsin, azizlar:
Barcha: Zafar muborak bo‘lsin
Shodiyona davom etadi. Yasovul Xorazmdan qaytib kelgan choparni sarkarda oldiga boshlab boradi.
|
Investitsiya siyosati - «O’zbekenergo» AJ
Asosiy ishlab chiqarish ko’rsatkichlari
Umumiy yig'ilish
Korxonalar bilan bog'lanish
Jamiyat to'g'risida
Texnik-iqtisodiy ko’rsatkichlar
Boshqa davlat organlari bilan o'zaro hamkorlik
O`zbekiston Yoshlar ittifoqi
Atrof-muhitni muhofaza qilish
Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini ko'rib chiqish
Ochiq ma'lumotlar
O'zbekiston Respublikasining Qonuni
O'zbekiston Respublikasi Kodekslari
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni
O'zbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasining Qarorlari
O'zbekiston Respublikasi adliya vazirligida davlat ro'yxatidan o'tkazilgan hujjatlar
«O'zdavenergonazorat» elektr energetikada nazorat bo'yicha davlat inspektsiyasi boshlig'ining buyruqlari
O'z kuchini yo'qotgan hujjatlar
Bosh sahifa
“O’zbekenergo” AJning investitsiya faoliyati to‘g‘risida
2017 yilda “O’zbekenergo” AJ tomonidan O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 23 dekabrdagi “O’zbekiston Respublikasining 2017 yildagi Investitsiya dasturi to‘g‘risida”gi PQ-2697-sonli qaroriga muvofiq muhim ob’ektlardagi ishlar davom ettirildi
Mavjud energetik ob’ektlarni rekonstruksiya qilish va yangilarini qurish bo‘yicha 17 ta yirik investitsion loyihalari amalga oshirildi
|
y(k) = Ax(k) = (0, 0.., 0, 0, ank, 0, . . .) = ank enk
tenglikdan,
hamda |ank| ≥ a
dan i ̸= j
da,
���y(i) − y(j)��� =
��anieni − anjenj
�� ≥
p√
2 a
(9.1)
tengsizlik
kelib
hiqadi.
(9.1)
tengsizlik A(M)
to‘plamdan
olingan
�
y(k)�
ketma-ketlikdan
yaqinlash
uv
hi
qismiy
ketma-ketlik
ajratib
olish
mumkin
emasligini
ko‘rsatadi,
ya’ni A(M)
nisbiy
kompakt
to‘plam
emas. A
operator
hegaralangan M
to‘plamni
nisbiy
kompakt
bo‘lmagan A(M)
to‘plamga
akslantirgani
u
h
unA
operator
kompakt
emas.
Bu
ziddiyat
lim
n→∞ an = 0
munosabatni
isbotlaydi.
□
9.2. A : C[a, b] → C[a, b], (Ax)(s) =
b�
aK(s, t) x(t)dt
operator
berilgan.
Bu
yerda K(s, t), T = [a, b] × [a, b]
kvadratda
uzluksiz
bo‘lgan
biror
funksiya.
Shu
operatorning
kompakt
ekanligini
ko‘rsating.
Ye
hish. K(s, t)
funksiya T
yopiq
to‘plamda
uzluksiz
bo‘lganligi
sababli
Vey
ersh
trass
teoremasiga
ko‘ra
ixtiyoriy ε > 0
soni
u
h
un
shunday n
natural
son
va
Pn(s, t) =
n
�
k=1
n
�
l=1
Ckl sktl
ko‘phad
mavjud
bo‘lib,
∥K − Pn∥ ≤
max
a ≤s, t ≤ b | K(s, t) − Pn(s, t) | < ε
tengsizlik
bajariladi.
Ayta
ylik, k, l −
ixtiyoriy
natural
sonlar
bo‘lsin. C[a, b]
ni
bir
o‘l
hamli c tk
ko‘rinishdagi
funksiyalar
fazosiga
akslantiruv
hi
(Ak,lx)(s) = sk
b
�
a
tl x(t) dt
182
|
Tadbirlarda ijodkor ziyolilar, yozuvchi-shoirlar, madaniyat va sanʼat namoyandalari, olimlar ishtirokida davra suhbatlari boʻlib oʻtdi
Sportsevar hamshaharlarimiz futbol, voleybol, basketbol, shaxmat-shashka, badminton, kurash boʻyicha musobaqalarida ishtirok etdi
|
Harorat,
yo
Ravshanki,
bu holda r bosim balan
yo harorat
orasida bog‘lanish
bo‘lib,
r argument,
Yo funksiya bo‘ladi. Odatda
funksiyaning bunday
berilishi funksiyani jadvalusulida berilishi deyiladi.
3. Funksiyaning grafik usulida berilishi, Ba’zan x
va u o‘zgaruvchilar
orasidagi
bog‘lanish
tekislikdagi chiziq
(egri
chiziq) yordamida amalga oshashi mumkin.
Aytaylik, xOy
tekislikda
biror
{ chiziq berilgan bo‘lsin (71-chizma). Oh o‘qida shunday x nuqtalarni qaraylikki, bu nuqtalardan Ou o‘qiga
parallel
to‘g‘ri chiziqlar o‘tkazilganda ular
{ chiziqni bitta nuqtada
kessin. Oh o‘qidagi bunday Nuqtalar to‘plamini X orqali belgilaymiz.
Endi
bu
X to‘plamdan biror x nuqtani olib, bu nuqtadan Oh o‘qiga perpendikulyar chiqaramiz.
Perpendikulyarni
yo
chiziq bilan
kesishgan A
nuqtaning ordinatasini
u bilan
belgilab,
olingan
xga shu
« ni
mos qo‘yamiz. Ravshanki, bunday moslik
yo chiziq orqali
bajariladi.
Natijada X to‘plamdan olingan har bir xga ko‘rsatilgan
qoidaga
ko‘ra
u mos qo‘yilib, funksiya
hosil bo‘ladi.
Funksiyaning bunday
berilishi funksiyaning grafik usulida berilishi deyiladi.
6-Yo. Funksiyaning grafigi
Funksiyaning xususiyatlarini to‘liqroq tasavvur
etishda
uning
trafigini bilish ahamiyatlidir. Aytaylik,
1 = {x)
funksiya biror
X
oraliqda
berilgan
bo‘lib
X-EE.X.
bo‘lsin.
Bu
funksiyaning
x nuqtadagi qiymatini topamiz: (xo) = Chu. Natijada
(x-u;
Yo) juftlik hosil bo‘ladi. Tekislikda Dekart koordinata sistemasini olaylik. Yuqoridagi
(ho; 4) juftlik tekislikda biror
A
nuqtani tasvirlaydi (72-chizma).
Funksiya argumenti xning X oraliqdan
olingan
har bir qiyomatiga funksiyaning mos qiymati K») = y bo‘lsin.
Ular
yordamida
(x; 4) (u
= (=) juftliklar (qosil
bo‘ladi. Bu
juftliklarni
tekislikda nuqtalar sifatida tasvirlaymiz.
Ushbu
{ (1; 9); «EX, i = Fo)
nuqtalar to‘plami berilgan-u = {(x) funksiyaning grafigi
deb ataladi.
y — F(x) funksiya X oraliqda berilgan bo‘lsin.
Bu funksiyanving
grafigi quyidagicha yasaladi:
P) funksiyaning aniqlanish
sohasidan
bir
nechta h., «!
..
x. qiymatlar olinadi;
2) argumentning shu qiymatlariga mos
funksiyaning
qiymatlari
topiladi:
"
|
o.
(2.53)
Suyuqlik oqimi teshikdan oqib tushayotganda siqilishi natijasida tezlik va bosim kamayadi, bunday holat teshikdan chiqayotgan oqimning siqilish
koeffitsiyenti orqali
hisobga olinadi va €
bilan belgilanadi:
bu
yerda,
S2 —teshikdan
o‘tgan suyuqlik
oqimining
siqilgan
joydagi
ko‘ndalang kesimi;
So —teshikdan o‘tayotgan suyuqlik
oqimining ko‘ndalang kesimi.
Tezlik va oqimning siqilish koeffitsiyentlarining ko‘paytmasi
sarf koeffitsiyent
deyiladi va obilan belgilanadi:
aф.
(2.55)
Bu koeffitsiyent
suyuqlik turiga bog‘liq
bo‘lib,
har
qaysi
suyuqlik uchun tajriba
orqali aniqlanadi hamda uning qiymati
suyuqlik xususiyati, teshik shakli va oqim tezligiga bog‘liq. Hajmiy
sarf miqdori:
V— ao.
2.56)
Bu
tenglamadan
ko‘rinib
turibdiki,
idishdan
teshik
orqali
oqib
chiqayotgan
suyuqlik miqdori
idishning
shakliga
bog‘lik
bo‘lmasdan teshik kattaligi va suyuqlik balandligiga bog‘liqdir. Suv
va
qovushqoqligi
suvning
qovushqoqligiga
yaqin
bo‘lgan
suyuqliklar uchun sarf koeffitsiyenti u—0,62.
Bu tenglik orqali idishdagi suyuqlik balandligi ma’lum miqdorga kamayganda, ya’ni N; dan N2 ga o‘zgarganda suyuqlikning
oqib tushish vaqti aniqlanadi. Idishdagi suyuqtikning butunlay oqib
chiqish vaqti (bunda H2—0):
ESLASA
25) 28
Idishdan suyuqlik
to‘la
oqib
tushganda, ya’ni
N. 7 O
bo‘lganda tenglama
quyidagicha
bo‘ladi:
42
|
Bosh sahifa
Bugun e’tiboringizga Karimberdi To’ramurodning dolzarb maqolasini emas, dolzarb hikoyasini havola qilmoqchimiz
Hikoya ham dolzarb bo’lar ekanmi, deysizmi? O’qib ko’ring, bunga o’zingiz amin bo’lasiz
1 Keling, mening qaerdanligim ham, ismim ham […]
O’zbekistondagi barcha sohalarning rahbarlariga! “Bir ishda korruptsiya aralashmasa, poraxo’rlik bo’lmasa, adolat bo’lsa, nima bo’lishini kecha orqasida hech kimi bo’lmagan, 23 yoshli jaydari futbolchi bolalar ko’rsatib qo’yishdi”
Shavkat Mirziyoev, O’zbekiston prezidenti
[…]
Ro'yxatni boshqatdan o'qing!
Bugun, sal o’zimga kelganday bo’lib, fojea qurbonlarining ro’yxatini diqqat bilan o’qib chiqdim
O’qidim-u… E, voh, mana bunga qarang: Madrahimov Hamidulloh Mirzaabdulloh o’g’li – 1986 y
t; Madrahimov Habibulloh Mirzaabdulloh o’g’li – […]
Oldindan aytib qo’yay, men har biringizdan ko’proq sevaman, O’zbekistonni! Men yaxshi ko’raman, millatimni! Yaxshi ko’raman, millatdoshimni! Yana aytib qo’yay, millatchi ham emasman! Yozganlarimni o’qib, maolmat qilishga oshiqmang! Do’ppini olib qo’yib, […]
Qirg'iziston elchisi ziyoli kishi ekan
|
Barcha olingan ma’lumotlar (kozffitsiyentlar qiymati) o‘rniga
qo‘yib
atmosfera
havosini
SO
bilan
ifloslanish
darajasi
baholanadi.
Kso=(0,5-0,0125008104)2121,0621,2021,00=8,56 mgum"
Avtotransport SO gazini chiqarish uchun ruxsat etilgan me’yor
–
5mgo‘m
ga teng. Atmosfera havosini chiqindi gazlarning miqdorini
pasaytirish quyidagi chora-tadbirlarga bog‘liq.
|
1
santimetr
6 santimetr
2 santimetr
7 santimetr
3 santimetr
8 santimetr
4 santimetr
9 santimetr
5 santimetr
10 santimetr
m—
i
5 santimetr
94
T...
—
Simda 9 ta qaldirg‘och o‘tirgan edi. Yana bitta
qaldirg‘och uchib keldi. Qaldirg‘ochlar nechta
bo‘ldi?
91
|
Prezident Janobi Oliylari, Sizga mustahkam sog‘lik va ishlaringizda muvaffaqiyat tilab qolaman
|
Tog‘li Qorabog‘dagi vaziyatni tartibga keltirish uchun ushbu hududga Skandinaviyadan tinchlikparvarlarni joylashtirish maqsadga muvofiq
Bu haqda AQSh prezidentining milliy xavfsizlik masalalari bo‘yicha yordamchisi Robert O’Brayen Los-Anjelesdagi arman diasporasi bilan o‘tkazilgan uchrashuvda ma’lum qilgan, deb yozmoqda “Korrespondent
net”
O’Brayen tinchlikparvarlarning Turkiyadan, balki Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining Minsk guruhiga a’zo mamlakatlar orasidan, xususan, AQShdan, shuningdek, Armaniston va Ozarbayjonga qo‘shni mamlakatlar orasidan tanlanmasligi kerakligini aytgan
“Ikkala mamlakat ham skandinaviyalik tinchlikparvarlarning hududga kiritilishiga rozilik berishi lozim
Biz Skandinaviya mamlakatlarining hukumatlari bilan hududga kiritiladigan tinchlikparvarlar guruhini shakllantirish va Qorabog‘da o‘t ochmaslik rejimini qo‘llab-quvvatlash yuzasidan ish olib boryapmiz”, – degan AQSh siyosatchisi
Uning so‘zlariga ko‘ra, Tog‘li Qorabog‘da o‘t ochmaslik rejimiga rioya etilishini ta’minlash ko‘p millatli tinchliksevar kuchlar yoki kuzatuvchilarning ishtirokisiz amalga oshmaydi
Eslatib o‘tamiz, Skandinaviya mamlakatlariga Norvegiya, Shvetsiya, Daniya va Finlyandiya davlatlari kiradi
Avvalroq Yerevanning Rossiyadan Tog‘li Qorabog‘da xavfsizlikni ta’minlashni so‘ragani xabar qilingan
Moskva bunga javoban janglar Armaniston hududiga o‘tadigan bo‘lsa, yordam ko‘rsatishga tayyorligini bildirgandi
Boku esa uchinchi tomonning, ya’ni boshqa mamlakatlarning ushbu qurolli nizoga aralashuviga qarshi ekani, turk harbiylarining janglarda ishtirok etmayotganini ma’lum qilgan
Tog‘li Qorabog‘dagi harbiy harakatlar tinchlikka erishish uchun qilingan uchta urinishga qaramasdan, 27-sentabrdan buyon davom etmoqda
|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
NURULLOYEV FIRUZ NO“’MONJONOVICH
PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALAR
O‘QUV QO‘LLANMA
Oliy o‘quv yurtlarining 5110700— « Informatika o‘qitish metodikasi »
bakalavr ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun
“Durdona” nashriyoti
Buxoro—2022
|
Pekin Vashington bilan muzokaralarning oxirgi raundida o‘zaro savdodagi tafovutni qisqartirishga rozi bo‘ldi. Bu haqda Xitoy kommersiya vazirligi ma’lum qildi, deya xabar beradi “RIA Novosti”.
Shuningdek, Xitoy AQSh qishloq xo‘jaligi mahsulotlari va energiya resurslari importini ko‘paytirishga tayyor ekanligini bildirgan.
Savdo tafovuti, intellektual mulk huquqini himoya qilish muammolari, tariflarga bog‘liq bo‘lmagan to‘siqlar muzokaralarning asosiy mavzulari bo‘ldi. Kelgusi muzokaralar jadvaliga aniqlik kiritildi.
Ma’lumot uchun, oldinroq AQSh prezidenti Donald Tramp tomonlar 1-martga qadar savdo kelishuvini imzolamasa Xitoy mahsulotlariga nisbatan yangi bojlarni joriy etish bilan tahdid qilgandi.
|
Ishtirokchilar turnikda tortilish, yugurish, ijtimoiy-siyosiy, huquqiy, tarix va ingliz tili kabi yo‘nalishlarda bilim va mahoratini sinovdan o‘tkazdi
|
97
kuchining arzonligi ko‘rsatiladi. Lekin, investitsiyalarni jalb
qilishga savodxonlik, ishchi kuchining malaka darajasi, mehnat
qilish etikasi, mehnat unumdorligi darajasi, turli ijtimoiy
harakatlarning ishlabchiqarish jarayoniga ta’siri va boshqalar
ham o‘z ta’sirini ko‘rsatadi.
*Banklar va moliya. Mamlakatda jahon savdosi va investitsiya
sohasida foydalaniladigan barcha moliyaviy instrumentlar
mavjudligi ushbu sohadagi xizmatlar sifatini anglatadi.
Investorlar
uchun
mamlakatda
yetarli
miqdorda
faoliyat
ko‘rsatuvchi moliya institutlari va jahondagi yirik banklarga
tegishli filiallarning mavjudligi muhim ahamiyat kasb etadi.
Mamlakatda jahonning yirik savdo va investitsiya kompaniyalari
filiallarining
faoliyat
ko‘rsatishi
investorlar
uchun
ishonchlilik darajasini oshiradi.
*Hukumat strukturalaridagi rasmiyatchilik. Hukumat o‘z
investitsiya siyosatini qanday baholashi muhim emas. Bunda katta
tajribaga ega bo‘lgan tadbirkorlar bergan baho muhimdir.
Investorlar rasmiyatchilik, qog‘ozbozlik avj olgan muhitga
kamdan kam o‘z mablag‘larini sarflaydilar. Hukumat uchun eng
muhimi, rasmiyatchilik sabab bo‘lib amalga oshirilishi to‘xtab
qolgan loyihalarni ekspertizadan o‘tkazish, yo‘l qo‘yilgan
xatoliklarni tuzatishdir.
*Mahalliy ishbilarmonlik muhiti. Bu tushuncha juda keng
bo‘lib, unga: advokatura tizimi, maslahatchilarning ko‘pligi va
sifati, malakali ishyurituvchilar, buxgalterlar, arxitektorlar
va konstruktorlarning mavjudligi kiradi. Bundan tashqari,
qo‘shma korxona ochishda mahalliy hamkorning tajribasi,
aloqalari, mehnatsevarligi va ishonchliligi ham hisobga
olinadi.
*Yashash sifati. Ushbu omil xorijiy investorga taklif
qilinayotgan barcha narsalarda o‘z aksini topadi. Aholi turmush
tarzi va daromadlarining darajasi ishlab chiqarilayotgan
mahsulotning xilma-xilligi va mehnat uchun qilinadigan
xarajatlar hajmida o‘z aksini topadi. Xorijiy investor o‘zi
uchun ishlash, yashash, bank va boshqa xizmat turlaridan
foydalanishda o‘zi yashagan mamlakatda ko‘nikkan komfortni
talab qiladi.
|
Sakkiz yuz to‘qson to‘qqizinchi (1494- yil voqialari
75
rati Xoja buyurubturlarkim, mirzo o‘lturg‘ron yerni boqqaylar; bir so‘ngak
bor ekandur-Hech nimarsa o‘qug‘on emas edi, omi edi. Bovujudkim, shahrda ulg‘ayib
edi, turk va sodda edi. Tab’din bahrasi yo‘q edi. Odil kishi adi. Hazrati Xojaning ham ayog‘lari aroda edi. Aksar muhkmmot shart tariki bila
faysal topar edi. Ahd va qavliga rost va durust edi.
Hargiz
andin
xilofe zohir bo‘lmadi.
Shijaati bor edi. Agarchi hech andoq bo‘lmadikim,
o‘zining
iligi
ishga yetmish bulg‘ay, vale derlarkim, ba’zi ma’rakalarda andin asari
shijoat zohir bo‘lur ekandur. O‘qni bisyor yaxshi otar
erdi.
Ilbosunga
o‘qi va tirgazi aksar tegar edi. Qabaqni maydonning ul boshi, bu boshi-din kirib aksar urar erdi. Oxirlar tanbal bo‘lg‘onlarida qirg‘ovul
va
bo‘danani biyozi bila otib kam yozar erdi. Qushchi kishi erdi, qush g‘alaba
solur edi, yaxshi solur edi. Ulug‘bek mirzodin so‘ngancha qushchi podshoh
yo‘q edi.
Asr-u ko‘p hayosi bor erdi. Derlarkim, xilvatlarda mahram va ichki-laridin ham oyog‘ini yopar ekandur.
Gohikim
ichqulukka
tushar
erdi,
yigirma-o‘ttiz kun payo-pay ichar erdi. Gohikim, chog‘irdin chiqar erdi, yana
yigirma-o‘ttiz kun ichmas edi. Bir o‘lturg‘on bila majlisda
gohi
bir
kecha-kunduz o‘lturur edi, yaxshi ichar edi. Chog‘ir ichmas kunlari basitni
guzara yoyar erdi. Tabiatiga imsoq g‘olib edi, kamsuxun
va odmi
kishi
erdi, ixtiyori beklari ilgida edi.
Masoflari:
To‘rt masof urushti. Avval Shayx Jamol arg‘un-ning inisi Ne’mat arvun bila, Zomin navohisida Oqar
tuzida g‘olib
bo‘ldi. Yana bir marta Umarshayx mirzo birla Xavosta ham g‘olib bo‘ldi.
Yana bir martaba Toshkand navohisida Chir so‘yining
yoqasida
Sulton
Mahmudxon bila, agarchi masof yo‘q edi, mo‘g‘ulning chopqunchisi birin-ikin cherikning keynidin kelib partalg‘a ilik qo‘yg‘on bila, muncha qalin
cherik urush yo‘q, talosh yo‘q, biri-birig‘a boqmay buzuldilar.
Ko‘prak
cherik eli Chir suyida g‘arq bo‘ldilar. Yana bir martaba Haydar ko‘kaltosh
bila Yor yayloqning navohisida g‘olib bo‘ldi.
Viloyoti:
Samarqand va Buxoro erdikim, otasi berib edi. Shayx
Jamolni Abdulquddus o‘lturgandin so‘ng Toshkand va Shohruxiya va Say-romni olib edi, necha
mahal tasarrufida edi. So‘ngra Toshkand
bila
Sayromni inisi Umarshayx mirzoga berib edi. Xo‘jand va O‘ratepa ham
vecha mahal SultonAhmad mirzoda edi.
Avlodi:
Ikki o‘g‘li bo‘lub edi, kichikligida qolmadi. Besh qizi
bor edi, to‘rti Qutuqbegimdin edi. Boridin ulug‘ Robia Sultonbegim edi,
Qorako‘zbegim derlar edi. Sulton Mahmudxong‘a
o‘zi
hayotida
chiqarib
edi. Xondin bir o‘g‘ln bo‘lub edi, Boboxon otliq, xili maqbulgina o‘g‘lon
edi. O‘zbaklar xonni Xo‘jandta shahid qilg‘onda ani va yana andoq necha
-
|
Ekologik nuqtai nazardan olganda atom energiyasini qayta
ishlaydigan zavodlardan ajraladigan chiqindilar eng xavfli
hisoblanadi. Chunki zavodning ish jarayonida tegishli tabiiy
zaxiradan atom yoqilg‘isi ajratib olinadi. Undan qoladigan
chiqindi tarkibida, so‘zsiz, tegishli miqdordagi radioaktivlik
qoladi.
Hozirgi kunda biogenez tarkibida mavjud chiqindi
radioaktiv moddalarni yo‘q qilish yoki hech bo‘maganda
ularning
miqdorini
kamaytirish
asosiy
xalqaro
muammolardan biriga aylangan. Hozirga qadar radioaktiv
moddalarni
neytrallashtirish
choralari
to‘liq
ishlab
chiqilganicha yo‘q.
383
|
YARIMSHAR YADROLARI
149
147-rasm. Miyaning oldingi bitishma
sohasidagi frontal kesimi.
1—
Radiatio corporis callosi, 2— Lamina
septi pellucidi,
3— Capsula externa, 4—
Insula,
5— Claustrum,
6—A.segebi
anterior, 7— Lobus temporalis, 8— Cavum
septi pellusidi, 9— Sulcus lateralis, 10—
Nuclets lentiformis,
11— Capsula interna,
12— Caput
nuclei
caudati,
13— Corna
anterius ventriculi lateralis,
14— Corpus
sayozit.
148-rasm. Yarimshar yadrolari (miyaning
gorizontal kesnin).
1— Commissura anterior, 2— Fasciculus
mamillothalamicus, 3— Insula, 4— Capsu-la exlerna,
5— Grus posterius capsulae
internae, 6— Nuckeus subthalamicus, 7—
Tegmentum, 8— Aquadutus cerebri, 9—
Sogriz
geniculatum
mediale,
10—
Pulvinar.
11— Radiatio
optica,
12—
Fimbria
hippocampi,
13— Fasciculus
longitudinalis inferior, 14— Calcar avis, 15
— Gerebellum, 16— Sulcus calcarinus, 17
— Tectum — mesencephali,
18— Sogpi
posterius
ventriculi
lateralis,
19—
Hippocampus, 20— Nucleus
ruber,
21—
Claustrum,
22— Putamen,
23— Globus
pallidus,
24— Ventriculus"
tertius, 25
—
Columna
tornicis,
26— Crus
anterius
capsulae
internae,
27— Caput
nuclei
caudati.
|
Shu bahonada biz Ilhomjon Farmonovning yangi ofisi bilan ham tanishib chiqishga muyassar bo’ldik
Shinamgina qurilgan binoda Ilhom Farmonovning ijodiy tayyorgarliklari uchun barcha shart-sharoitlar, imkoniyatlar yaratilganiga guvoh bo’ldik
Yangi qo’shiqlarini yozish uchun studiya ham qurilganligi quvonarli holat
Endi Ilhom Farmonovdan yanada yaxshi taronalarni qarshilasak ajab emas
|
Kolloidli kompleks - q. Tuproqning singdiruvchi kompleksi.
Manbalar
|
O‘zA muxbiri kitoblari chop etilgan yosh ijodkorlardan ayrimlarining ilk taassurotlari bilan qiziqdi.
Aziz Norov, yozuvchi:
– O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi tomonidan o‘tkazilgan Respublika yosh ijodkorlarining Zomin seminarida nasr yo‘nalishida ishtirok etgandim. Badiiy mashqlarim ustozlar tomonidan e’tirof etildi. Natijada asarlarim saralanib, «Eynshteyn jumbog‘i» nomi ostida chop etildi. Unga uchta nasriy asarim kiritilgan.
Asarlarim davriy nashrlarda muntazam chop etilib turadi. «Yoshlik» jurnalidagi chiqishim adabiyot muhiblari tomonidan e’tirof etildi. Bugun badiiy tarjimada ham o‘zimni sinab ko‘ryapman. Xudo xohlasa, tarjimalarimni to‘plab kitob qilib chiqarish niyatidaman.
Rahmat Bobojon, «Mard o‘g‘lon» davlat mukofoti sovrindori:
– 2020 yil barcha uchun sinovli keldi. Mening hayotimda ham katta imtihon yili bo‘ldi, desam mubolag‘a bo‘lmaydi. Turli tanlovlarda ishtirok etdim. Ijodda katta imtihonlar topshirdim. Ancha yillardan buyon orzu qilib kelayotgan orzularim amalga oshdi. Ilk kitobim chop etildi. Rosti bugungi hayajonimni til bilan ta’riflab berolmayman. Biz muhtasham adabiyotning qutlug‘ ostonasida turibmiz. Ustozlar tomonidan berilgan e’tibor va ishonch bizni yanada olg‘a bosishga undaydi. Yelkamizga zalvorli, yaxshi asarlar yozish mas’uliyatini yuklaydi.
Madina Norchayeva, Zulfiya nomidagi davlat mukofoti sovrindori:
– Respublika yosh ijodkorlarining Zomin seminarida 2018 yil qatnashganman. Oradan ikki yil o‘tib, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi tomonidan she’rlarim saralanib, kitob ko‘rinishida chop etildi. Orada she’rlarni qayta ishlash, tahrir qilish imkoniyati paydo bo‘ldi. She’rlarimiz qay darajada o‘quvchilarga ma’qul keladi. Albatta, ularning fikrlarini kutib qolamiz. Tanqidga ham tayyormiz.
Kitobim ustoz Aziz Said taqrizi bilan chop etildi. 50 ga yaqin she’rim kiritilgan. Ustoz bilan she’rlarni ko‘rib chiqish asnosida ayrim she’rlarni olib tashlash fikri ham tug‘ildi. Ammo o‘sha yoshlikda yozilgan she’rlarimni ham kiritdik.
Bobur Hamro, dramaturg:
– O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga dramaturgiya yo‘nalishida yozilgan asarlarimni taqdim etganman. Umuman olganda, asarlarim yaxshi e’tirof etilganidan, kitob bo‘lib chiqqanidan xursandman. Uyushma tomonidan berilgan e’tibor, ustozlarim ko‘rsatmasidan so‘ng ijodimda biroz yuksalish bo‘ldi. Asarlarim Jizzax va Samarqand teatrlarida namoyish etildi. Kichik ssenariylarim asosida qisqa metrajli film suratga olindi. «Shiroqning qaytishi» nomli kitobimga shu nomli qissam va «To‘maris», «Ustoz», «Urushning bir kuni», «Dunyodagi eng go‘zal surat» nomli she’riy qissalarim kiritilgan. Kelajakdagi rejalarimdan biri dramaturgiya yo‘nalishida oqsayotgan janrlarni jonlantirish, yangi asarlar ustida ishlash. Qolaversa, ustozlar ko‘magi bilan tomoshabinlarni teatrlarga qaytarmoqchimiz.
Yulduz O‘rmonova, shoira:
– Ilk kitobim «Uyg‘oq yulduzlar» nomi ostida chop etildi. Uning o‘n ming nusxada bosilishi menga katta mas’uliyat yuklaydi. Chunki mening kitobim o‘n ming xonadonga kirib boradi. Birinchi kitobimni kamida o‘n ming inson o‘qishga muyassar bo‘ladi. She’rlarim ustozlar tomonidan iliq kutib olindi. «Uyg‘oq yulduzlar»imga O‘zbekiston xalq shoiri Iqbol Mirzo so‘z boshi yozdi. Kitobga kiritilgan tuyuqlarim, qoralamalarim ham adabiyotshunoslar tomonidan ijobiy baholanmoqda. Bu albatta, boshlanishi. Bundan-da yaxshi asarlar yozish,turli janrlarda barakali ijod qilib, ko‘plab kitoblar chiqarish niyatim bor.
Mirzohid Muzaffar, shoir:
– Bu yil zalvorli, tosh bosadigan kitoblar ko‘p chiqdi, deb o‘ylayman. Bu 15 nafar ijodkorning bugungi zamonaviy adabiyotda o‘z o‘rni bor. Ular vaqtli nashrlarda o‘z so‘zini aytib, ijtimoiy tarmoqlarda o‘z pozitsiyasini bildirib kelmoqda. bugungi o‘zbek she’riyatida yangi ovozlar paydo bo‘lmoqda. Biz ham shu ovozlar orasida borligimizdan mamnunman. Ustozlarim Aziz Said, Xurshid Davronlarning maslahatlari va ko‘maklari bilan biz yoshlar bugungi o‘zbek adabiyotida o‘z maydonimizni yaratayapmiz.
Dilobar Mamatova yozib oldi.
|
1152", Quyidagi birikmalarni
qanday
kimyoviy
reaksiyalar bilan farqlash
mumkin:
a)
p-krezol, benzil
spirt va anizol, brombenzol, anilin va fenol; b) fenila-setat,
p-gidroksia setofenon,
benzoy
kislota.
Bu
aralashmalarni kimyoviy usulda qanday qilib ko‘rsatilgan
birikmalarga ajratish mumkin2
1153". Quyndagi
faktlarni
izohlang:
a)
fenetol-vodorodbromid va vodorodyodid bilan fenol va etilgalo-genidgacha
parchalanadi,
lekin
difenilefir
N.
bilan
2007S
da
ham
reaksiyaga
kirishmaydi;
6)
allilfe-nil efir 2007S da o-allilfenol hosil qilib, izomerlanadi, lekin propil efir bu sharoitda o‘zgarmaydi; v) natriy
fenolyat atsetonda allilxlorid bilan reaksiyaga kirishib
fenilallil efirini hosil qiladi, lekin
bu moddalar
benzolda reaksiyaga kirishsa, o-allilfenol asosiy mahsuloti bo‘lib hisoblanadi.
1154. Quyndagi
birikmalar
qizdirilganda
qanday
birikmalar hosil buladi:
D
14
F H,C Oa,
b Su
CH eCH,
CH;
6)
m
«s
i
OSN,—SI = SP;
CH;
11557. Ishqoriy gidroliz sharoitida fenilatsstat va
siklogeksilatsetatning reaksiya qobiliyatini taqqoslang.
Reaksiya mexanizmlarini keltiring. Fenilatsetatni AGS!z
bilan
(1:1
nisbatda) qizdirilishidan qanday birikmalar hosil bo‘ladi Reaksiya mexanizmini keltiring.
1156. Nikel
katalizatori
ishtirokida
fenolning
gidrogenlanishidan
qanday birikma
hosil bo‘ladi2
Bu
reaksiyaning sanoatda qanday ahamiyati bor2 Fenolning
kimyoviy xossalari
va uning mahsulotining gidrolanish
xossalarini
solishtiring.
Bu
birikmalarni
qanday
reaksiyalar yordamida farqlash va ajratish mumkin2
1157. Quyidagi birikmalarning oksidlovchilar ta’siriga munosabatini taqqoslang: a) benzolni; b) toluolni;
v) benzil spirtini; g) fenolni; d) gidroxinonni. Benzil
spirtidan, fenoldan va gidroxinondan qaysi oksidlovchi
ta’sirida
qanday birikmalar olinadi2 Reaksiyalarni
keltiring.
11589. Benzol va fenolning almashinish reaksiyalari-agi
rsaksiya
qobiliyatlarini solishtiring. Fenolning
pitrolanish, bromlanish. sul’folanish
va nitrozolanish
reaksiyalarini
keltiring.
Bu reaksiyalar
qaysi
reagentlar
ta’sirida
va
Qanday
sharoitlarda
amalga
oshiriladi?
11597. Quyidagi faktlarni izohlang:
a) fenolni galogenlash katalizatorsiz sodir bo‘ladi;
b)
fenolii
SS!
da
bromlash
o0-va
p-bromfe-nollar aralashmasi
hosil bo‘lishiga olib
kelsa, suvda
fenolni bromlashdan
esa 2,4,6-tribromfenol
va so‘ngra
2,4,4,6-tetrabrom-2,5-siklogeksadiyenon
hosil
bo‘ladi;
B)
fenol
xona
haroratida
sul’folanishidan
o-fe-nolsul’fokislota hosil bo‘lsa,
1007S haroratda
esa
p-fenolsul’fokislota hosil bo‘ladi.
1160", Elektrofil almashinish reaksiyalarida feno-lyat
anionining
reaksiyaga
kirishish
qobiliyatini
xarakterlang. Quyidagi birikmalar bilan reaksiya sxemasi
va
mexanizmini
keltiring:
a) fenil diazoniy xlorid bilan; b) SO; ning 125 va
2509C da ta’siri;
v)
SNS!5, MaON va
N:Oni 70"S da;
G)
formaldegid bilan.
Bu reaksiyalar qanday amaliy
ahamiyatga ega?
1161", Rezorsin
va floroglyutsinning fenolga nisbatan o‘ziga xos kimyoviy xossalarini ko‘rsating. Quyidagi
reaksiyalarni yozing:
–
av
4)
OH
B
A
a
oy
(27601
—
04
OH
ta
MI, di
2)
=
i
Q
GMadi, 8,01
O.
z ao
»
OH
OH
62. Fenolning quyidagi reagentlar bilan reaksiyasini yozing:
a)
H,Ni, 2002C:
6)
CrO, N.O;
vu
NMS,, SN.SOON;
g)
MaMSO;
N.5O, (suyul); d) PN:
5 O.. 100S; ye)
Vga, N;O; x)
MaON, N.O;
3)
S,.N;OMa, so‘ngra CH;
CH CH; u) S.N;.SOS!, MaON, N,O.
k)
(SN,O).5O., NaOH, H.O.
Hosil bo‘ladigan birikmalarni nomlang.
15—
D. 1163. Reaksiyalarni yozib, mahsulotlarni nomlang:
Qor AI
2 O‘Z
a
o
CH,
68, 50,0
2)
(sH; CH; Br
"(= shg
moy
o”
Sr--DMFA
»
NaNO;
v
HNO,
CH —
...
I, S,
I—
iii
O
(150g, 1501
5 "Sg
ERGA
ON
"Ong Ou AA
NO,
«s.?
OCH,
a.
(CH;00DH 1, 257
CH;
=
k) SX
6,1, M. 1
sara
Uz 01,07:
1164. l-aminofenol
va
quyidagi
reagentlar
orasida bo‘ladigan reaksiyalarni keltiring:
a)
HCl;
b) MaON. N.O;
v) SN.1;
gu) SN;SOS!;
d)
(SN.O) 50, MaON. N:O;
ye)
S.O, NO;
mx)
HNO. N,5O..
Mahsulotlarni nomlang.
G. Olinish usullari va kimyoviy o‘zgarishlar
1165. Fenolni:
a)
benzolsul’fokislotalardan;
b)
xlorbenzoldan;
v) kumoldan (izopropilbenzoldan) texnik usulda olishga
asoslangan holda reaksiyalarni yozing. Sharoitini ko‘rsating. Ko‘mol asosida olish usulining boshqa usullaridan
afzalligi nimada2
1166. Quyidagi reaksiyalardan hosil bo‘ladigan
fenollarni nomlang:
|
chiqishda ishtirok etish uchun jalb etishga imkon yaratadi. Tashkilot rahbarining bunday
harakatlari
ishchilar tomonidan
o‘z
vazifalarini to‘la-to‘kis tushunishiga va
ishlab
chiqarish majburiyatlarini toliqroq bajarishiga olib keladi.
2. Ikkitomonlama munosabatning o‘rnatilishi. Nazorat tizimini tatbiq etishda uni
ishchilar bilan ochiq muhokama qilib olish maqsadga muvofiq. Kiritilayotgan nazorat
turining mohiyati, undan firma rahbariyatining kutgan natijalari muhokama qilinishi
lozim.
Ishchilar nazorat tizimining tatbiq etilishi bilan bog‘liq ularda paydo bo‘lgan
muammolarni ochiq-oydin muhokama qilishlari kerak. Bunday muhokamalar o‘zaro
foydali bo‘lishi mumkin.
Bir tomondan,
kiritilayotgan
sifat boshqaruvi tizimining
maqsad
va
xususiyatlarini
ishchilar
yanada yaxshiroq
tushunishi,
o‘zini
xo‘jalik
yurituvchi
subyekt
faoliyatiga
aloqadorligi
va
uning
natijalaridan
ko‘proq
manfaatdorligini his qiladi. Ikkinchi tomondan, standartlarni ishlab chiqishga boshchilik
qiluvchi
menejerlar
ularning
real
imkoniyatlarini
va
standartlar
ishlab
chiqishda
sezilmaydigan yashirilgan kamchiliklarni yaxshiroq tushunishlari mumkin.
3. Haddan tashqari ortiqcha nazoratning bartaraf etilishi. Nazoratni xo‘jalik
yurituvchi subyekt rejalarini samarali bo‘lishi uchun zarur bo‘lgan doirada amalga
oshirish zarur. Haddan tashqari ortiqcha nazorat shu narsaga olib kelishi mumkinki,
nazorat
tadbirlari
yoki
tadbirlarni
o‘tkazish
uchun
yo‘naltirilgan,
u
yoki
bu
ko‘rinishdagi nazorat bilan bog‘liq mehnat va ishchilar vaqti xarajatlari haqiqatda zarur
bo‘lgan xarajatlardan ustun bo‘ladi. Bunday nazorat xo‘jalik yurituvchi subyektlarning
samarali faoliyat yuritishiga ziyon yetkazadi.
Samarali nazorat qabul qilingan rejaga nisbatan ma’lum og‘ishlarga yo‘l qo‘yib
bermasligi kerak. Arzimas (kichik) nazorat ishchilarni ortiqcha asossiz ayblash odatda,
ishlabchiqarish jarayoni natijalariga ijobiy
ta’sir o‘tkazuvchi qulay
ish jarayonini
yaratishga halaqit beradi.
Ishlab
—chiqarilayotgan
mahsulot
va
ko‘rsatilayotgan
xizmat
sifatini
boshqarishning
samarali
faoliyat
yurituvchi
tizimi
—zamonaviy
ishlab
chiqarish,
zamonaviy xo‘jalik yurituvchi subyekt o‘zagi hisoblanadi. Aynan shu narsa xo‘jalik
yurituvchi subyekt faoliyatini samarali boshqarishda iste’molchi uchun jiddiy raqobat
kurashida va yangibozorlarni qo‘lga olishda muvaffaqiyat kaliti bo‘lib xizmat qiladi.
Shu narsani ta’kidlash kerakki, zamonaviy xo‘jalik yurituvchi subyektda sifatni
boshqarish tizimi qabul qilinayotgan boshqaruv qarorlari sifatiga, xo‘jalik yurituvchi
subyektni boshqarishning butun tizimiga ommalashadi.
Takrorlash uchun savollar
Sifat nazorati tarixan qanday vujudga kelgan?
Sifatning statistik nazorati qachon zarur bo‘ladi?
Deming sikli degani nima?
Umumiy sifat nazorati haqida nimalarni bilasiz?
Yaponiyada umumiy sifat nazoratining o‘ziga xos jihatlari nimada?
б. Barcha
boshqaruv
jarayoniga
qo‘llaniladigan
Deming
sikli
o‘z
ichiga
nimalarni oladi?
7.
Sifat o‘zi nima?
MASI
274
|
g‘arlikda
idrokning
ustunligi
225
|
5,5,4–jadval
Sug‘orish egatlari chuqurligi va uzunligiga bog‘liq holda
paxta hosili (To‘rayev A.)
Sug‘orish egatlari
Egatdagi suv
O‘simlik bo‘yi,
Kusaqlar soni,
Hosil
oqimi, lus
sm
dona
m/ra
chuqurligi, sm
uzunligi, m
18
100
——
60,1
67,8
8,0
21,7
25
100
0,1
71,1
8,8
29,2
18
200
0,2
70,1
9,4
30,0
25
200
0,2
72,8
11,2
31,9
18
300
0,3
72,7
10,9
29,0
25
300
0,3
77,2
12,1
33,3
Nishabi kichik bo‘lgan uchastkalarda har qaysi egatga nay qo‘yiladi,
suv egat oxiriga yetib borgach suv oqimini qisqartirib, har qaysi egat
uchun bittadan nay qoldiriladi.
Nay-sifonlar orqali o‘tadigan suvni kerakli miqdorga oshirishga
faqat sug‘orishda foydalanilayotgan naylar diametrini ikkatasiga teng
keladigan miqdorda yoki bosim hosil qilish yo‘li bilan erishish mumkin,
lekin bunda muvaqqat sug‘orish shoxobchalarida suvni oqishi bo‘yicha keskin
o‘zgarish bo‘lmasligi kerak.
Sug‘orish shoxobchalarida suvni kerakli qalinlikda ushlab turish uchun
chim yoki boshqa suv o‘tkazuvchan qog‘oz bilan qoplangan tuproq o‘rniga
brezentli to‘siqdan foydalaniladi, egatlarga suv taqsimlash esa ko‘chma
quvurlar yoki nay-sifonlar yordamida amalga oshiriladi.
Muvaqqat sug‘orish shoxobchalaridan kerakli qalinlikda suvni tutib
turish uchun diametri 20 mm keladigan metall chiviqlardan tayyorlangan
brezentli to‘siqlardan foydalaniladi,
bu xildagi to‘siqlar muvaqqat
sug‘orish shoxobchalariga o‘rnatiladi. Bunda to‘siqning brezent bilan
o‘ralgan pastki qismi {o‘lchami 2,5-3 m!sug‘orish shoxobchasi tubiga
tushiriladi va shunday qilib nay-sifonlarning qulay ishlashi uchun
shoxobchada kerakli qalinlikda suv qatlami hosil qilinadi.
Suvni egatlarga taqsimlashda nay-sifonlardan foydalaniladigan
bo‘lsa, u vaqtda qo‘shimcha ariqlar beshamak) ochishga hojat qolmaydi. Chunki
nay-sifonlar sug‘orish shoxobchasidagi suvni butun sug‘oriladigan dala
bo‘ylab bir maromda taqsimlash imkonini beradi. Suvni egatlarga
taqsimlashda uzunligi 60-80 sm keladigan quvurlardan foydalanish
mumkin bo‘lib,
bu xildagi quvurlar suv chiqarish egatining marzasiga
yoki muvaqqat sug‘orish shoxobchasiga o‘rnatiladi. Ularning
suv chiqarish
243
|
232. Shorak qushlari. Konha va Kes-u Xurd, CHB.
233. Shorak qushlari. MSM, Me 586 P.b.
234—235.
Mayna
va
qora
shorak
(kaklik)
qushlari. bhag‘g, DMM, H» 50326.
236. Pindavliy qushi. Dhanu, BM, H. OQ. 3714.
237. Pindavliy qushi. Konha va Kes-u Xurd, CHB.
238. Kaklikning lucha navi. Husayn Naqqosh,
BM, M OQ. 3714.
239. Durroj. Mansur Naqqosh, BM, Me OQ. 3714.
240. Durroj va yovvoyi echki. MSM. Mo 2077
Pa.
241. Kaklikning lucha navi va durroj qushi.
DMM, He
50326.
242. Kanjal qushi. BM, UzOV. 3714.
243, Pulpakor qushi. BM, He OQ. 3714.
244. Turachi qushi. CHB.
245. Kanjal qushi. Makra. DMM, Uz
50,326.
246. Kanjal qushi. Bhagvan, CHB.
247. Pulpakor qushi. Makra, DMM, Uz
50326.
248. Pulpakor qushi. Bhagvan, CHB.
249. Durroj
qushi
navi.
Makra,
Me
50,326,
250—251. Pulpakor, yovvoyi tovuq va chalsiy
qushlari. MSM, He 2077 P.b.
252. Yovvoyi tovuq. Mahesh, CHB.
253. Chalsiy
qushi
turi.
«!
50326.
2584, Chalsiy qushi turi. Mahesh, CHB.
255. Bedanalar. Asi Kahhor, DMM, «?!
50326.
256. Bedanalar. CHB.
257, Bedanalar. MSM, He 750 a.
258. Shom qushi. Asi Kahhor, DMM, U0
50326.
259. Yovvoyi tovuq. BM, M OQ. 3714.
260. Yovvoyi
tovuq.
Asi
Kahhor,
No
50,326.
261. Bedanalar. Asi Kahhor, DMM, «!
50326.
262. Bedananing bir turi. Asi Kahhor, DMM,
N2
50,326.
263. Chalsiy qushi. BM, M. OV. 3714.
264. Bedanalar. Mansur Naqqosh, BM, H! OE.
3714.
265. Xarchal qushi. Mansur, BM, Ne OR. 3714.
266. Xarchal qushi. Konha va Mani, CHB.
267. Charz qushi. Mansur, BM, Uz OQ. 3714.
268. Charz qushi. Bandi, DMM, Uz
50326.
269. Charz qushi. Konha va Mani, CHB.
270. Bag‘riqora qushi. Dhanu, BM, UzOV. 3714,
271. Bag‘riqora qushi. Bandi, DMM, Uz
50,326.
272, Bag‘riqora qushi. CHB.
273—274. Charz va bag‘riqora qushlari. MSM,
X 7506.
275. Turna. CHB.
AMM,
Makra,
DMM,
dum,
|
"nob his-tuyg‘ular zohiran qarab
belgilanishini sizdan
idrok etib olganimga ham ming qatla shukur. Endi
bir
savolimga javob
etsangiz: sevganingiz
meni deb faraz
eting-u, ko‘z va qo‘ldan
mafrum bo‘lganimdasiz iye qilur
edingiz2g
Javobingizga muntazir Zumrad».
Samandarning qo‘llari hamon qaltirar, bu achchiq haqiqat oldida lol bo‘lib
qolgan
edi. U endigina xatoga
yo‘l qo‘yganini, o‘sha kuni Zumrad
ularnikiga kelganda,
qilmishini yuziga solib, orani
ochdi qilib olmaganivi
eslab, labini tishladi. Nega shunday qilmaganining
sababini o‘zi ham bilmaydi.
Xo‘sh, endi nima qiladi! Bordi-yu, o‘sha shom
nimqorong‘isida chindan ham Zumrad
uni tapimagai bo‘lsa-chi?
Unda har ikki yoniq qalbning jallodi bo‘lib qolmasmi-kish)
Samandar
bu qarama-qarshi
fikrlar
to‘fonida
muallaq bo‘lib suzar, aniq bir javob
topishga
qiynalar edi. U boshiii kaftlari
orasiga olib, yana o‘ylay
boshladi. Ammo shu payt Abdushukurning:
—Samandar—degan ovozidani bir
cho‘chidi-yu,
darhol o‘rnidan turib, o‘zini qo‘lga olpb, uyga kirdi.
Abdushukur uning butunlay parshion holga tushib qol-tanini bir qarashdayoq sezib, yupata boshladi:
— Sevging chin bo‘lsa,
u senga bir daqiqa ham tinchlik bermaydi,
og‘ayni, ehtiyot
bo‘l. Jonsiz
odam
kabi
qo‘l-oyog‘ingii shol, qulog‘ingni garapg,
ko‘zinpsh ko‘r qiladi. Yer-u ko‘k faqat sevgili yoring suratiga kirib,
senga termiladi. Seni
esa, irodang
metin bo‘lsa ham
ichki
g‘alayon borgan
sari kemirib,
bir burda qilib qo‘yadi.
Shuping uchup bo‘lar-bo‘lmasdan hadiksprab, sevgilingdap
shubhalanish ham yarashmagan
gap. Ha,
yaxshilab
o‘ylab
ko‘r.
Samandar bu haq gaplar oldida taslim bo‘ldi.
—To‘g‘ri aytyapsan,
Abdushukur.
Shu uch-to‘rt
ko‘p
ichida men uchun yorug‘ dunyo g‘urbatxonaga aylandi.
Choypak
ham, qoziqda
ilig‘lik turgan
shinelB ham, qo‘ygin-chi,
hamma narsa uning suratiga
kirib, meni ta’qib
etdi.
Yuragim unga talpinadi. Ko‘chaga otilaman. Ko‘zim
yo‘lda-yu, hozir
u oldimdan chiqib
kelayotgaiday. Tunlari
ko‘chalarda tanho tentirab yuramai.
Uning visoli
yura-timni tinmay timdalaydi, vujudimda allanarsa
yetishmayotganday, o‘tirgan
yerimdan sapchib
turadigan
bo‘lib
qoldim. Billo,
sen mana
bu maktubini keltirib,
mepi
|
lari yonida joylashadi. Bularga siydik qopi atrofidagi limfa tugunlar
(nodi
Iymphoidei
paravesicales),
bachadon
atpofidagi
limfa tugunlar (nodi
Iymphoidei
parauterini), qin atrofidagi
limfa tugunlar (nodi Iymphoidei paravaginales) va to‘g‘ri ichak
atrofidagi limfa tugunlar (nodi Iymphoidei pararectales) kiradi.
Bu tugunlardan chiqqan
olib ketuvchi
limfa tomirlari umumiy
yonbosh va aorta ostidagi tugunlariga yo‘naladi. Chanoq devoridagi
limfa tugunlarga (nodi Iymphoidei pelvis parietales) quyidagilar
kiradi: ichki yonbosh arteriyasi bo‘ylab 4—8 ta ichki yonbosh limfa
tugunlari (nodi Iymphoidei iliaci interni).
Dumg‘aza suyagining oldingi yuzasida 2—3 ta dumg‘aza limfa tugunlari (nodi Iymphoidei sacrales) bo‘lib, ularga chanoq devori va
to‘g‘ri ichakdan limfa keladi. Bu tugunlardan chiqqan olib ketuvchi
limfa tomirlari tashqi va umumiy yonbosh limfa tugunlariga quyiladi.
Tashqi yonbosh limfa tugunlari (nodi Iymphoidei iliaci externi)
2—12 ta bo‘lib (283-; 284-rasmlar), tashqi yonbosh arteriya va venasi
bo‘ylab zanjir shaklida joylashadi.
284-rasm.
Qorin
bo‘’shli-g‘i limfa tomirlari va tugunlari: 1-nodi Iymphoidei co-eliaci; 2-nodi Iymphoidei mesen-terici
superiores;
3-nodi
Iymp-13—08
hoidei
preaortici; 4-truncus lum-balis sinister
et nodi Iymphoidei
10
aortici lateralis; 5-nodi Iymphoidei—
g
iliaci communes; 6,8-nodi Iymp-hoidei iliaci externi; 7-nodi Iymp-8
hoidei iliaci interni;
9-nodi Iymp-hoidei
mesenterici
inferiores;
10-vena cava inferior; 11-truncus
lumbalis dexter et nodi Iymphoidei
aortici lateralis, 12-cisterna chili;
13-truncus intestinalis.
7
191
|
Dastur mazmunida sakkizinchi sinflar uchun 8 ta grafik ish bajarilishi mo`ljallangan bo`lib, har chorakka 2 tadan to`g`ri keladi
Grafik ishlarning bajarilishi majburiy bo`lib, ularning mazmuni quyidagilardan iborat:
1
Grafik ishda chizma chiziqlarning 5 ta asosiy turlari aks ettirilib, ularning qalinligi, o`lchamlari ko`rsatiladi
Detal chizmasi misolida ularning vazifasi ifodalanadi va yozuvlari chizma shriftda (5,7) bajariladi
|
Mamlakat-
(Oziq- { Qiyim { Uy-joy
1Transporg { O‘qish va { Boshqa
lar
ovqat { kechak va { xarajati { xarajati } davolash
(xarajat-xarajati)
lar
kiyim
MDH
40,0
20,0
8,0
8,03
3,0
21,0
AQSH
10,0
6,5
13,5
17,5
27,0
Yaponiya
15,0
6,0
24,0
10,0
15,0
30,0
Germaniya
17,0
8,5
30,0
15,5
8,5
20,5
Fransiya
16,0
7,0
27,0
17,0
10,0
23,0
Buyuk
13,0
7,0
26,5
17,0
2,0
34,5
Britaniya
Italiya
20,0
10,0
23,5
13,0
10,0
23,5
Avstriya
15,0
6,5
29,5
13,0
12,5
23,5
Belogiya
17,0
6,5
29,5
13,0
12,5
21,5
O‘zbekiston)
38,6 {
21,6
10,2
7,8
3,5
18,3
mollari kabi ko‘rsatkichlarga murojaat qilinadi. Ammo bu maqsad
uchun oila xarajatlari tuzilmasini tavsiflovchi ko‘rsatkichlardan
ham foydalansa bo‘ladi (25-jadval). Bu ko‘rsatkich mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotini tavsiflovchi ko‘zgu vazifasini bajarishi mumkin.
Xarajat tuzilmasida oziq-ovqat uchun qilingan sarf salmog‘i
qancha yuqori bo‘lsa, bu mamlakat shuncha past darajada rivojlangan
mamlakat hisoblanadi. Buni anglash uchun mohir, tajribali iqtisodchi bo‘lish shart emas. Keyingi yillarda yuksak sur’atlar bilan
taraqqiy etayotgan Yaponiya, Janubiy Koreya, Malayziya kabi mamlakatlarda oziq-ovqat va kiyim-kechak uchun sarflar salmog‘i keskin
tushib ketdi (15 foiz, 6,0 foiz). Hamdo‘stlik davlatlarida esa ularning salmog‘i hanuzgacha 40 va 20 foizni tashkil qilmoqda. Statistik
ma’lumotlarga binoan bunday salmog‘ AQSH, Kanada va ko‘pgina G‘arbiy
Yevropa davlatlarida bundan 70—100-yil muqadlam oldin bo‘lgan.
1157) Taqqoslama nisbiy miqdorlarni hisoblashdan oldin avvalo
taqqoslanadigan miqdorlarni taqqoslama holga keltirish kerak:
Buning uchun quyidagilarga e’tibor berish lozim:
1. Taqqoslanadigan hodisalar bir-biri bilan bog‘langan bo‘lishi,
aniqrog‘i ularni umumlashtiruvchi asos bo‘lishi kerak. Masalan, qadimgi
faylasuflar buni sodda qilib quyidagicha tushuntirganlar: ,Daraxg
122
|
Eslatib o‘tamiz, qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat sohasi bo‘yicha 10 dan ortiq yetakchi kompaniyalar rahbarlaridan iborat Sichuan provinsiyasi delegatsiyasi a’zolarining viloyatimizdagi tashrifi yakunida o‘zaro manfaatli loyihalarni amalga oshirish yuzasidan memorandumlar imzolash ko‘zda tutilgan
|
— Maxaroja, darhol butoqqa yuzta korgar olib kelib, ilgarigig‘ariqlarni ochdi-ring. Uch kunda bu yerga suv kelsin. Bog‘ obod-u orasta qilinsin. Kobul. atrofidagi sug‘oriladigan yerlardan besh yuz joribi Bobur bobomiz maqbarasi ixtiyoriga berilsin
farmon yozing. Shu yildan e’tiboran maqbara ixtiyoridagi besh yuz jorib yerdan tushadigan daromadlar Bog‘i Boburni obadu orasta saqlashga sarf qilinsin. Yana maqbara bilan bog‘ga. qarab turadigan to‘rtta odamga davlat xazinasidan doimiy maosh to‘lansin.
O‘g‘illar oldida berilgan bu farmoyishlar kelajakda ularni ham o‘z bobokalonlaridan ibrat olishga o‘rgatishi kerak edi.
: Lekin g‘alaba tantanalari ichida qiyinchilik ko‘rmay o‘sayotgan erka o‘g‘illar bobokalonlarining ibrat olib bo‘lmaydigan odatlariga ham ergashardilar.
Murod Kobulni olishda jasorat ko‘rsatgani uchun otasidan murassa’ xanjar mukofot oldi. Shu munosabat bilan Bog‘i Navro‘ziyda jangovar beklar Murodga chog‘ir taklif qildilar.
—Bobur bobomlar chog‘ir ichmaganlar-kug‘ —deb Murod avval unamadi.
«,?
-Bobongiz chog‘irni qirq besh yoshga borib tashlaganlar, —dedi Chig‘atoyxon. —
Ammo Kobulda yashaganda bearmon ichganlar. Xotira kitoblarida o‘qimaganmisiz Dalada, kemada, buloq bo‘yida, bog‘da, hatto xazon bo‘lgan daraxtlarning tegida o‘ltirib raso
jayf qilganlarini yozganlar-ku!
"Bobokaloni haqidagi bu gaplar Murodning hozirgi ko‘tarinki kayfiyatiga to‘g‘ri
kelib
1 turar edi. O‘sha oqshom-u birinchi g‘alabasi sharafiga mast bo‘lguncha ichdi. Ustidan
afyun qo‘shilgan ma’jun ham yedi.
-Murodning atkasi Zaynxon ko‘ka uning Bog‘i Navro‘ziyda mast bo‘lib yurganini ko‘rib:
-— = Onhazrat bilsalar, ikkovimizga ham jazo berurlar! —deb po‘pisa qildi.
—
Amakingiz MuhammadHakim yoshlikdan ichib yurib, ne ko‘yga tushganini bilurmisizyo
«—Kobulda Bobur bobom ham may bazmlari o‘tkazgan ekanlar-ku! —dedi Murod.
—E. avval tarixni o‘rganing Sizning yoshingizda Bobur bobongiz mayni og‘izlariga olgan-emaslar. Siz ham uqishiday yigirma besh-o‘ttizlargacha sabr qiling. Keyin birda-yarim ichsangiz yarashgay.
—
Murod o‘zini juda yosh deb kamsitishlarini yomon ko‘rardi. Axir u yoshi kattalar
qatori Hind daryosidan suzib o‘tmadimiyo Oldingi safda qilich yalang‘ochlab, Kobulga
yorib kirmadimi; Otasi uning ixtiyoriga butun bir Bog‘i Navro‘ziyni berib qo‘yibdi-ku.
Murod besh ming askarga boshliq. Qo‘l ostidagi bek-u navkarlari unga ta’zim qilib turishadi. Shu sabablarga ko‘ra u o‘zini chog‘ir ichishga haqli deb hisoblaydi. Zafar ketidan zafar kelib turibdi, quvnoq bazmlar uchun sabab ko‘p. Ulfat beklar uni navbatma-navbat chog‘ir bazmiga taklif qilardilar, otasi va atkasidan yashiriqcha yana rosa ichirardilar--
-
H
j
j
Salim ham allaqachon may ichib, ma’jun yeb ko‘rgan, bazmlarga u ham ishtiyoqmand.
Lekin Jobulning O‘rta Bog‘ida, otasining ko‘zi yaqinida yashayotgan kunlari Salim o‘zini
tiyib yuribdi. Otasi bilan birga Guzargohdagi marmar maqbarani ziyorat qilgandan
beri dilida Boburnomazga o‘xshagan xotira kitobi yozish orzusi paydo bo‘lgan. Katta
bobosi ham o‘n ikki yoshlardan nasriy mashqlar qila boshlaganini Salim o‘z ustozi Farid Buxoriydan eshitgan. U o‘zining xilvatxonasida hali hech narsa yozilmagan zarhal
muqovali daftarni ochdi-yu, yonida turgan Farid Buxoriyga yuzlandi:
—Sarlavhasi «Xotirot» bo‘lsinmiy
—Qaysi tilda yozmoqchisiz, amirzodam
B
Salim yashagan muhitda forsiy til ko‘proq ishlatilar edi. Shuning uchun unga forSiyda yozish osonroq tuyular edi. Faqat u bobolari ma’qul ko‘rgan birorta turkiy so‘zni
sarlavhaga chiqarishni istardi.
Uning bu istagi Farid Buxoriyga yoqib tushdi:
= —Amirzodam, «tuzuk» degan so‘z bor. Otangizning saroylarida qabul marosimlarini boshqaradigan odam kmiri tuzuk deb atalur. Faqir eshitdimki, eng katta bobokaloningiz Amir Temur o‘z munshisiga aytib. yozdirgan nizomlarini ktuzuklari deb
atagan ekanlar. Bu tuzuklar bizgacha yetib kelmay yo‘qolib ketganmilo‘zini hech qayerda
uchratmadim. Faqat ktuzuki Temuriy» degan nomidan xabardormen; xolos.
—Bo‘lmasa men ham o‘z xotiralarimni «Tuzuk» deb atagaymen!-
Salim bu so‘zni. daftarining birinchi varag‘iga yirik qilibayozdi.
—Inshoollo, bu daftar kelgusida ulkan bir kitobga sarshamma" bulg‘ay. Ehtimol,
«odamlar buni «Tuzuki Salimi» debsatagaylar.
avyog‘
Farid Buxoriy «Salimi» so‘zini «Salima» deganday qilib aytdi: Salim o‘gay onasi Salima begimni esladi-yu, aftini burishtirdi. Shahzodaga o‘z nomi uncha yoqmasligini mavlono Farid avval ham sezgan edi.
7, Jahongir degan ism ming marta yaxshi edi. Nasib qilsa, qachondir bir vaqt.. -shu
nomga qaytgumdirG
1 Salim o‘z xotiralarini keyinchalik Tuzuki Jahongiriy deb ataydi.
108.
|
Bellview AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Escambia County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
21201 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 30,8 km2. Shundan 30,6 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir.
Manbalar
Florida shaharlari
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.