text
stringlengths 7
335k
|
|---|
diplomatik
munosabatlarda,
badiiy
adabiyot
sohasida,
ilmiy doiralarda uyg‘ur xatining keng amal qilishiga
xayrixohlik qildi
va buning ijrosiga
katta e’tibor
qaratdi. Temuriylar davrida uyg‘ur xati turkiy yozma til
("chig‘atoy turkiysi")ning yetakchi, butun bir saltanatning
ish
yurituvchi
rasmiy
yozuviga
aylandi.
Uyg‘ur
xati
Temuriylar davlatining rasmiy yozuvi edi.
Chig‘atoy xonlari zamonida uyg‘ur xatining keng amal
qilganligi tarix kitoblarida ham qayd etib o‘tilgan.
Mashhur
tarixchi
Ibn
Arabshoh
o‘zining
"Ajoyib-u-l-maqdur fi navoibi Taymur" deb atalgan kitobida uyg‘ur
xatining
tarixi
haqida
yaxshi
ma’lumot
keltirgan.
Tarixchi yozadi: "Ular (chig‘atoyliklar–Q.S. o‘zlarining
tilxat, maktub, farmon, xat, kitob, bitim, solnoma, she’r,
qissa, hikoyat, hisob, xotira va devonga tegishli hamma
ishlarini, chingizona tuzuklarini shu yozuvda yozadilar. Bu
yozuvni
yaxshi
bilgan
ularning
orasida xor bo‘lmaydi,
chunki bu ularda rizq ochqichidir" (Rustamov 1976).
Yozuv madaniyati tarixida temuriylar davri uyg‘ur va
arab
yozuvlarining yonma-yon
(parallel)
qo‘llanilganligi
bilan ahamiyatlidir. Muhimi, o‘sha kezlar uyg‘ur xatining
mavqei arab yozuvidan oz emasdi. O‘sha chog‘lardan qolgan
turkiy adabiy asarlarning qo‘lyozmalari ikki xil yozuvda:
yodgorliklarning eski qo‘lyozmalari ko‘proq uyg‘ur xatida
bitilgan, ba’zilari arab yozuvida. Bu asarlarning keyingi
davrlarga
mansub
qo‘lyozma
nusxalari
esa
faqat
arab
xatidadir.
Uyg‘ur yozuvi iste’moldan chiqqach, xon va beklarning
kutubxonalarini demaganda, oddiy xalq ichida qadimgi
turkiy yozuvdagi kitoblarni saqlashga zarurat bo‘lmagan
ko‘rinadi, shuning uchun ularning ko‘pi yo‘qolib ketgan.
Kunimizga qadar temuriylar davriga mansub asarlarning
ko‘proq keyingi davrlarda, arab xati bilan ko‘chirilgan
nusxalarigina saqlanganligi ham shundan deb o‘ylaymiz.
Mavjud yozma manbalarga tayanadigan bo‘lsak, Temurbek
ko‘zi tirikligida
o‘z yorliqlarini, muhim bitiglarini
uyg‘ur
xatida
yozdirganligi
ayon
bo‘ladi.
Ana
shunday
manbalardan biri
o‘z davrining ulug‘ obidasi sifatida
tarixda qolgan.
Turonning sultoni Temurbek yetti yuz to‘qson uchinchi
YILNING
ko‘klamida
(21391-
yilning
apreli)
To‘xtamishxonga
qarshi
yurish
boshladi
va
bu
to‘g‘rida
xotira qoldirmoq istagida toshga bitig yozdirdi. Temur
yozdirgan
ayni
bitigning
bitilish
tarixi
to‘g‘risida
Nizomiddin Shomiy va Sharafiddin Ali Yazdiy ham o‘z
zafarnomalarida ma’lumot berganlar. Mazkur bitigtosh
1937-yili Ulug‘ tog‘dagi (Shimoliy Qozog‘iston) Qarsaqbay
koni
yaqinidan,
o‘rnatilgan
joyidan
topilgan.
Hozir
Sankt-Peterburg
Davlat
Ermitajining
O‘rta
Osiyo
xalqlari san’ati va madaniyati bo‘limida saqlanmoqda.
Sultonning nomidan
yozilgan
bitig
o‘n
bir
satrli
bo‘lib, ilk uch qatori arabcha, keyingi sakkiz satri uyg‘ur
xati bilan turkiy tilda ("chig‘atoy turkiysi" da) bitilgan.
Arabcha xatning birinchi qatori basmala, keyingi ikki
satri
oyat. Uyg‘ur harfli turkiy matn, nisbatan, yaxshi
saqlangan (Sodiqov 1997,91-93). U shunday o‘qiladi: Tapx
yeti yiiz toqsan ticta, qoy yil yazniy ara ay Turannig sultani
Temiir-beg tic yiz min bepr bila islam tictin Toxtamis xani (?)
xashyoa yuridi. Bu yerga yetip belgi bolsun tep bu t6bani
qopardi. Tenri nisfat bergay insalla. Teyri
el kisiga rahmat
qilgay, bizni dua bila yad qilgay.
—
Eski o‘zbek tilidagi ushbu matn hozirgi tilimizdan
biroz farqli. Matndagi ua2 so‘zi "ko‘klam, bahor" degan
ma’noni
beradi.
Bu
so‘z
hozirgi
bolalar
qo‘shig‘idagi
"Laylak keldi yoz bo‘ldi" jumlasida ham saqlanib qolgan.
Matnda yana-e! K!51 birikmasi ham bor. Bu o‘rinda-e!
— "yurt,
mamlakat",
1
K21
esa
"fuqaro,
grajdanin"
degan
tushunchani
beradi.
Bitigdagi
16564
so‘zi
"yodgorlik,
bitigtosh"
anglamidadir.
Bitigning
e’tiborn
tortadigan yana bir xususiyati, undagi ta’rix (sana) asl
turkiy qolipda: avval yil (hijriy va muchal tartibida),
so‘ng oy, kun ketma-ketligidadir.
Amir Temur bitigda Tetyg-Ber deb tilga olingan. Bu
ismdagi Beruning darajasidir. U "amir"ga to‘g‘ri keladi.
Uyg‘ur, arab yozuvlarida K.
va
(21 tovushlari bir harf
bilan
ifoda
etilganligi
ma’lum.
Muhimi
shundaki,
"Qutadg‘u bilig"ning arab yozuvli namangan nusxasida ora-chora Ber so‘zidagi "qof" harfining ustiga uch nuqta qo‘yib
ketilgan. Uch nuqtasi
bu so‘zning
(gl bilan o‘qilganiga
dalil. Demak, yozma yodgorliklar tilida bu so‘z Bev deb
o‘qiladi.
Yuqoridagilarni
nazarda
tutgan
holda,
bitigning
mazmuni hozirgi o‘zbekchada shunday bo‘ladi: "Tarix yetti
yuz
to‘qson
uchda,
qo‘y
yil,
ko‘klamning
ora
oy(ida)
Turonning sultoni Temurbeg uch yuz ming qo‘shin bilan
islom uchun To‘xtamish xon(ning) xonligiga yurdi. Bu yerga
yetib, belgi bo‘lsin deb ushbu bitigtoshni yozdirdi. Tangri
(bizga) nisbat bergay inshoolo. Tangri fuqaroga rahm
qilg‘ay, (el) bizni duo bilan yod qilg‘ay".
E’tibor bersangiz, bitigda Temurbek o‘z saltanatini
Tigap deb atamoqda. Temurbek mamlakati aslida shunday
atalgan. Matnda hukumdor o‘zini Tigapt
y) eshgash, otini
esa
Tetyg-rev
degan
Tshatt
eshish
Tetig-Ber.
Sultonning oti turkiy tildagi boshqa hujjatlarda ham
shunday.
Masalan, Sulton AbuSaidning uyg‘ur
yozuvli
vasiqasida
y Sahibqiran Temiir-beg, Beg, Sahibqiran Beg,
Temur-beg yed beriladi. Yanada muhimi, bitigning arab
xatida emas, balki qadimgi uyg‘ur yozuvi va-turkiy tilda
ekanligidir.
Bu ham bo‘lsa, Temurbek o‘zining tarixiy
yozmalari, yilnomalari, rasmiy yorliqlarini uyg‘ur xatida
bittirganidan
dalolat
beradi.
Temuriylar.
tarixini
bitgan muarrixlar o‘z asarlarini yozishda uyg‘ur yozuvida
fitilgan
ana
shunday
yilnoma, tarixiy hujjatlardan
foydalanganlarini ham qayd etib o‘tganlar..
Temuriylar
zamonida
bitilgan
bebaho
yozma
obidalarning ayrimlari va, aniq aytish mumkinki, eng
podirlari kunimizgacha yetib kelgan. Ana shunday q0
2
qo‘lyozmalardan biri Yusuf Xos Hojib qalamiga m:asub
"Qutadg‘u
bilig"
asarining
uyg‘ur
yozuvli
ausxasidir
(Radlov 1890). Uni Hasan Qora Sayil Shams baxshi 1439-
yili Hirot shahrida ko‘chirgan. Qo‘lyozma kitob hozir Vena
Milliy kutubxonasida (A.G‘.13) saqlanmoqda.
"Qutadg‘u bilig"ning Hirot maktabida ko‘chirilganligi
temuriylar
zamonida o‘tmish
adiblarinilg
asarlariga
e’tibor katta bo‘lgani, shuningdek, qoraxoniylar davri
adabiyoti, eski turkiy adabiy til va yozuv an’anasining
davom etganligidan dalolat beradi.
Hirot xattotlik maktabining yirik namoyandalaridan
yana biri Abu Malik baxshidir. Uning ijodiga mansub
nodir
qo‘lyozma
hozir
Parijdagi
Fransiya
Milliy
kutubxonasida
(5irr).
Tigs.,
190)
saqlanmoqda.
Baxshi
mazkur qo‘lyozmani hijriy 840 (melodiy 1436-1437- yili
ko‘chirgan. Qo‘lyozmaga ikki yirik
asar bitilgan
bo‘lib,
ikkovi
ham
forschadan
tarjima
qilingan
(Rauyes
de
SoshgeShe 1882; ZepKaua 1977,12-13).
Qo‘lyozmadan o‘rin olgan birinchi asar "Me’rojnoma"
deb
ataladi.
Turkiy
«Me’rojnomata
Rasul
"aau!-5-eYaappp
Mebtauda Bagbasht deb sarlavha qo‘yilgan.
Asar
muqaddimasida shunday ma’lumotni o‘qiymiz: Yosh 1 BIrI-kim, bu kitabniy
ati Me’rajnama turur. Nahju-l-faradis a
kitabdin tirk tiliga ewiirdiik. Kp kisilarga fayda tegsin tep
Tepri
taalaniy
tavfiqi
birla tamam
bitilip xalayiqnin
kopli
koziga Sirin koringay.
Qo‘lyozmaga
kiritilgan
keyingi
asar
"Tazkira-yi
avliyo"dir. U Farididdin Attorning forscha "Tazkiratu-l-avliyo" asaridan turkiy tilga tarjima qilingan. Asar
35
|
Emikdoshim, ko‘rishar kun bormi deb
Qunt bilan tarashlab nilrang qalamni:
Sizga quchoq ochgan jigarbandingiz-Sog‘, omonmi barcha o‘rtoqlaringiz,
Tilakdoshmiz kecha-kunduzsizlarga,
Eson qaytib
yonsin
chiroqlaringiz.
Qutlug‘ bo‘lsin, og‘a, ot bog‘laringiz.
Xush o‘tmoqda bunda ko‘rgan kunimiz.
To‘rtko‘z
—tugal, shukur, butun nonimiz.
O‘rinboydir siz-u bizning jonimiz.
Kelsangiz bas, qolmas hech armonimiz.
Qutlug‘ bo‘lsin,
og‘a,
Ot bog‘laringiz-Yangasizga sovg‘a etdi xumoy qush.
Umringizga zeb berguvchi chiroy qush.
-Dersiz
balki,
bu ta’biring o‘ngmi-tush?
Tush bo‘lmasa, ming qulluq, ming navozish
Qutlug‘ bo‘lsin,
og‘a,
ot
bog‘laringiz)
Qorasoch ham yordam yorga nishon deb,
bormasin
benishon deb,
qaynisi
yozgan
xatning
oxiriga joni-yu dili tilidan, chamanda
bulbuli
tilidan,
erta kun
—norg‘uli
tilidan,
ya’ni chaqaloq
o‘g‘li
tilidan
SHU
baytlarni
bitdi:
—Qiy to‘lib saman teladi,
Soy
bo‘yi tomon teladi.
Uyisdagi
odamlayding
Bayisi omon teladi.
Otani uldan ayiygan,
Bulbulni guldan ayiygan,
Qo‘play
qanotin
qayiygan
Dusmanga qiyan teladi.
|
Badiiy-tasviriy vositalarning hammasi ham ikki vazifani o‘taydi:
1
Badiiy asarda ifodalangan g‘oyani, shu g‘oyani tashuvchi obrazlarni
qiyligini, jilosini, jozibadorligini ta’minlashga xizmat qiladi
Bu shakliy vazifa
|
2009 yili Barak Obama AQShning saylangan ilk qora tanli prezidenti bo‘lgandi
|
«»Asog SHFE
F-Acor W(t-x/u)
——
——
5
X
X
7.20-rasm.
.
Yassi
to‘lqin
tenglamasini
keltirib
chiqaramiz. To‘lqin
OH
O‘qi
bo‘ylab
(7.20-rasm) so‘nmasdan shunday tarqalayotgan bo‘lsinki,
uning hamma nuqtalarining amplitudalari bir hilva
A
ga teng
bo‘lsin. x=
() koordinatali nuqtaning (tebranishlar manbai)
tebranishlarini
t =— A cos ag‘
tenglama bilan ifodalaymiz.
Tebranishlar koordinata boshidan biror ixtiyoriy
x koordipa-talp nuqtagacha
{ vaqt o‘tgandan so‘ng yetib boradi,
shu sababli
bu
«TI
Ya
u
h
nuqtaning tebrapishlari orqada qoladi:
x= A soz (yu (1—t)).
(7,44)
To‘lqsining tarqalish vaqti va tezligi o‘zaro 1=270 ko‘rishidagi
bog‘lanishga ega bo‘lgani sababli (7.44) o‘rniga
5 = Acos I» (: —–)
(7.45)
tenglamani hosil qilamiz. Bu tenglama yassi to‘lqin tenglamyyosi-dir,
u to‘lqii
hosil bo‘lish jarayonida qatnashayotgan
har qanday
puqtaning siljishitsi ixtiyoriy paytda apiqlashga imkon beradi.
Posinus
oldidagi
f = 0 (1—2)0)
argument
to‘lqin
fazasi deyiladi. Bir vaqtning o‘zida bir xil fazaga ega bo‘lgan nuqtalar to‘plamiga
to‘lqin
fronti
deyiladi.
Ko‘rib
chiqilgan
hol
uchun
X == 015
tekislik
(OH
o‘qiga
perpendikulyar
bo‘lgan
tekislik)
to‘lqin fronti bo‘la oladi. Uning hamma nuqtalariga bir vaqtda
bir
xil faza
mos keladi. Yassi to‘lqin
nomi
ana
shundan
kelib
chiqqan.
Tayinlangan tebranishlar fazasining tarqalish tezligi fazoviy tezlik deyiladi. Faraz qilaylik:
f=—os(8—»p!9) =sop!yo
bo‘lsin, bu tenglamani differensiyalaymiz:
0=sh (F—x!)),
bundan
2 ti.
Demak, ma’lum vaziyatda tayinlangan tebranishlar fazasining
tarqalish
tezligi to‘lqinning tarqalishi tezligi
ekan.
Fazoviy tezlikdan tashqari
grulpaviy
(guruhiy)
tezlik
ham
bor, real to‘lqin bitta
(7.45) garmonik tenglamasi yordamida ifo-136
|
Ta’lim jarayonida o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarash asoslari
shakllantiriladi: Dunyoqarashning shakllanishi ilmiy ongning
uzoq muddatli murakkab rivojlanish jarayoni
hisoblanadi:
Bunday ong ilmiy bilimlar, tafakkur madaniyati, his-tuyg‘ular, hissiy munosabatlar. maqsadli intilishlar va irodaviy
harakatlarga tayanadi.
Pedagogik yondashuvlar o‘quv rejasining ilmiy-falsafiy
asoslaridan kelib chiqadi. Bunda o‘quvchilar ko‘z o‘ngida olamning dunyoqarashga asoslangan manzarasini ochishga xizmat qiladigan o‘quv fanlarini tanlash imkoniyati
vjudga
keladi.
Shundagina mazkur o‘quv predmetlaridan taqdim etilgan bilimlar o‘quvchilarning amaliy faoliyatlari uchun zarur bilimlar
bilan qurollantiradi. Shu asosda o‘quvchilar o‘rganadigan o‘quv
fani asoslarining ichki aloqadorligi ta’minlanadi: Maktabda
o‘qitiladigan barcha o‘quv predmetlari ikkita muhim pedagogik
vazifani bajaradi. Ular:
1. Muayyan fanning qonuniyatlari va aniq dalillarini o‘rganish:
2. O‘rganilgan qonuniyatlar va dalillarni o‘quvchilarning yaxlit tarzdagi ilmiy dunyoqarashlari tarkibiga singdirish. Bunda
bilvosita amalga oshiriladigan vazifalar
va o‘qituvchining
amaliy faoliyati muhim ahamiyatga ega. Ushbu vazifa o‘qituvchi
uchun ham, o‘quvchilar uchun ham nihoyatda zarur hisoblanadi.
Ilmiy dunyoqarash, birinchi navbatda, tabiiy-aniq fanlar,
ijtimoiy fanlar hamda gumanitar fanlarga oid bilimlarni
o‘zlashtirish natijasida vujudga keladi. O‘quvchilarning yosh xususiyatlaridan kelib chiqqan holda o‘qituvchilar ularga tabiat va
jamiyat hodisalariga oid bilimlarni taqdim qiladilar. O‘quv
jarayonida o‘quv predmetlariaro aloqadorlik asosida o‘quvchi
ko‘z o‘ngida moddiy borliqni yaxlit tarzda gavdalantirish imkoniyatini vujudga keltirish mumkin. Nazariy hamda amaliy
xarakterdagi o‘quv materiallari yordamida o‘quvchilarga tabiat
va jamiyatning uzluksiz rivojlanishi va uni bilish imkoniyatlarining kengayib borishi haqidagi bilimlar taqdim etiladi.
106
|
Talab qilinadigan mahsulotlar hamda tayyorlanish uslubi oddiygina. Ammo ta’mi og‘izda eriydi. Yegulik 1 soat 20 daqiqa davomida tayyorlanadi.
Kerakli mahsulotlar:
Tuxum – 2 dona; Smetana – 125 gramm; Mayonez – 250 gramm; Iste’mol sodasi – ½ choy qoshiq; Un – 130-160 gramm; Piyoz – 1-2 dona; Kartoshka – 500 gramm; O‘simlik yog‘i – 1 osh qoshiq; Sariyog‘ – 1-2 osh qoshiq; Tuz va ziravorlar.
Tuxum, sematana, mayonez, ichimlik sodasiga bir chimdim tuz solib, yaxshilab aralashtiriladi. Oz-ozdan un solinib, xamir qoriladi. Xamir smetana kabi quyuq ko‘rinishda bo‘lishi kerak. Piyoz mayda to‘g‘ralib, sariyog‘da 4-5 daqiqa qovuriladi. Piyoz sovigandan so‘ng somoncha shaklida to‘g‘ralgan kartoshka aralashtiriladi va tuz, ziravorlar sepiladi. Qolip yog‘lanib, xamirning bir bo‘lagi uning ichiga joylashtiriladi. Tayyor bo‘lgan “nachinka” xamir ustiga joylashtiriladi. Ustki qismi xamirning qolgan bo‘lagi bilan yopiladi. Pechda 180 darajada 1 soat davomida pishiriladi. Pirog didga ko‘ra bezatilib, dasturxonga tortiladi.
|
Joriy yilning 15—17-avgust kunlari Xitoyning Pekin shahrida robototexnika bo‘yicha xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi. Bu haqda “Daryo”ga Toshkent shahar hokimligi matbuot xizmati ma’lum qildi.
Konferensiya doirasida maktabgacha ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablari o‘quvchilarining robototexnika loyihalari tanlovi ham tashkil etildi. Tanlovda jahonning 20 dan ziyod mamlakatidan 350 dan ortiq bola ishtirok etdi. O‘zbekistonlik Sitora Islamova (2006-yilda tug‘ilgan) va Artem Dolganovskiy (2012-yilda tug‘ilgan) “Ijod” yo‘nalishining “Shahar” nominatsiyasida oltin medal va “Oltin sovg‘a” kubogini qo‘lga kiritdi.
Ularning “Robot-ofitsiant”i mehmonlarga o‘zbek noz-ne’matlari va shirinliklarini yetkazib berish mahoratini ko‘rsatgan bo‘lsa, ikkinchi robot “Andijon polkasi” raqsini ijro etib, yig‘ilganlar e’tirofiga sazovor bo‘ldi. Hay’at baholashda kreativ dizayn, robotning barqarorligi, buyruqlarni aniq bajarish qobiliyati kabi mezonlarga tayandi. Shuni qayd etish joizki, o‘zbekistonliklar tanlovda ishtirok etgan Markaziy Osiyo mintaqasidan yagona jamoa hisoblanadi.
Xitoydan qaytib kelgan Sitora Islamova va Artem Dolganovskiy 30-noyabr — 1-dekabr kunlari Tailandda o‘tkaziladigan neyrotexnologiyalar va robototexnika bo‘yicha xalqaro tanlovga tayyorgarlik ishlarini boshlab yuborgan. Toshkent shahar hokimligi jamoaga barcha zarur sharoitlarni yaratib beradi.
Ma’lumot uchun, shahar hokimligi tomonidan Turin politexnika universitetida bolalar bog‘chalari tarbiyachilari va pedagoglar uchun robototexnika kurslari tashkil qilib kelinmoqda.
|
Xitoyda politsiya tomonidan qo‘lga olingan shaxs politsiya mahkamasidagi bo‘lmada boshi panjaralar orasiga qisilib qolgan holda uyg‘ondi
Ushbu holat videosi Metro nashri tomonidan namoyish etilgan
Rolik boshida ikki politsiyachi ushbu shaxsni qutqarish uchun panjaralar orasini kengaytirishga besamar urinayotganini ko‘rish mumkin
Lekin ularning harakati jabrdiydani yanada qiynaydi va u yig‘lab, joni og‘riyotganini aytib, bas qilishni so‘raydi
U baland ovozda yig‘lashni davom ettirib, o‘zini nohaq hibsga olishganidan zorlanadi
Yakunda uni panjaralar orasidan ozod etishga muvaffaq bo‘lishgan
Ushbu yigit nega politsiya qo‘liga tushgani va nega panjaralar orasida ko‘z ochgani va uni yakunda qanday qilib qutqarib olishgani ma'lum emas
|
Yakuniy yozma ishga doir masalalar
|
Tokembriy — Yer tarixida birinchi geologik formatsiyalar paydo boʻlishidan kembriy sistemasi (davri)tacha oʻtgan davr. T. Yer tarixining 6/7 kismini tashkil qiluvchi vaqtini va Yer poʻstining shu davrda hosil boʻlgan qad. qatlamlarini oʻz ichiga oladi. Bu davrning geologik tarixi uzoq vaqt fanga nomaʼlum boʻlib kelgan. Faqat 20-asrning boshlaridagina T. stratigrafiyasi va geoxronologshgsini oʻrganishda radiometrik metodlar qoʻllanila boshladi. T. bizga maʼlum boʻlgan 3500 mln. yoshga yakin qad. geologik jinslar hosil boʻlgan davrdan to kembriy davri boshlanishiga qadar 2900 mln. yildan ortiq vaqt davom etgan. 19-asrning 2yarmida Shimoliy Amerikada tarixiy geologik maʼlumotlar, jinslarning metamorfizm darajasi va boshqa belgilari asosida T.ni arxey yoki arxeozoy va proterozoy ga bulish taklif etilgan. Ular orasidagi chegara, bundan 2500—2700 mln. yil ilgari yirik burmalanish va granitlanish davriga tugʻri keladi. T. yotqiziqdari barcha qitalarda: Sharkiy Yevropa, Sibir, Janubiy Xitoy va Hindiston, shuningdek, Shimoliy Amerika, Afrika, Avstraliya va Antraktidaning qad. platformalarida tarqalgan. Yuqori T. hosilalari, koʻpincha, qad. platformalar choʻkindi qoplamining quyi qismini tashkil qiladi. Ular, tarkibida, hatto kuchsiz metamorfizm taʼsirida yemiriluvchi glaukonit va boshqa minerallar saklangan, kamroq oʻzgargan jinslardan tarkib topgan. Quyi T. hosilalari gneys, migmatit, turli kristalli slanetslar, amfibolitlar, qisman jespilit, kvarsit va marmarlardan iborat. Ular qalin qatlamlarni tashkil qiladi. Bu esa, qatlamlarda quyi T.da barcha materiklarda keng tarqalgan harakatchan rivojlanish (geosinklinal)dan dalolat beradi. Quyi T. oxirida platforma tipidagi formatsiyalar paydo boʻlgan. Yuqori T. formatsiyalari turiga koʻra, paleozoy formatsiyalari turiga yaqin turadi, ular kvars qumtoshlari va kvarsitlar, gilli slanetslar va fillitlar, turli vulkanogen jinslar, stromatolitli dolomitlar va ohaktoshlardan tarkib topgan kalin qatlamlardan iborat. T.ning eng oxirida molasslarga oʻxshash jinslar qatlami paydo boʻlgan. T. yotqiziklarida fanerozoyning stratigrafik shkalasini tuzishda asos boʻlib xizmat qiladigan skeletli hayvonlar yoʻq, shunga qaramay organik hayot izlari koʻp. Koʻkyashil suvoʻtlar (stromatolitlar) va bakteriyalar (onkolitlar)ning hayot mahsullari mavjud. T. qatlamlarida ilgari spora deb hisoblangan suvoʻtlardan kelib chiqqan juda mayda (50 s oʻlchamli) yumaloq tanachalar ("akritarx" yoki "sferomorfid"lar) uchraydi.
Hayvonot dunyosi oʻsimliklarga qaraganda kam taraqqiy etgan. T.ning koʻpgina toshqotgan jinslari yetarlicha aniqlanmagan. Avstraliya, Janubiy Afrika qumtoshlarida kamdankam uchraydigan noyob topilmalar vendning hayvonot dunyosi ancha boy boʻlganligidan dalolat beradi.
Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston, Uzoq Sharq bukilmali sistemalarida ham T. davriga mansub jinslar aniqlangan. Bu yerlarda quyi T., shuningdek, rifeyga oid yotqiziqlar mavjud boʻlib, ular choʻkindi va vulkanogen geosinklinal qatlamlarni tashkil etadi. Oʻzbekistonda T. majmuasi quyi va yuqori proterozoy yotqiziqlaridan tashkil topgan. Quyi proterozoy KosonQoraterak (Teraksoy, Semizsoy svitalari) rnida, Boysuntogʻda (Qoratosh, Xujaboʻzbarak, Aylangar, Shotut svitalari), Tomditogʻda (Uchquduqtogʻ, Yurgantogʻ svitalari), Boʻkantogʻda (Cholcharatogʻ va Qumloq svitasining quyi qismi). Ular gneys, kristalli slanets, amfibolit, kvarsit, marmarlardan tarkib topgan, tirik mavjudot qoldiqlari topilmagan. Oʻzbekiston gʻarbida oʻrta va yuqori rifey yotqiziqlari topilgan. Turli xil kimyoviy elementlar (oltin, uran, selen, vanadiy, molibden va boshqalar)ning konsentratsiyasi yuqori. Bu esa shu regionda sanoat obʼyektlarini shakllanishiga sababchi boʻladi. Oʻzbekistonning T. kesmalarida topilgan rifey biotasi qoldiqlarining boy majmui va birgalikda topilgan turli guruhlar uzoq oʻtmishning geologik voqealari toʻgʻrisida juda qiziqarli ilmiy maʼlumotlar beradi. Bu esa, Janubiy Tyanshanning qad. geologik rivojlanishi tarixini yangicha talqin qilishga imkon yaratadi. Oʻzbekistonda T. qatlamlari borligini ilk bor geolog olim M. A. Ahmadjonov aniqlagan. T. foydali qazilmalarga juda boy. Bu davr yotqiziqlarida temir rudalari (temir kvarsitlari, jespilit), alyuminiy xom ashyosi (kianit, sillimanit), marganets, oltin va uran, mis, nikel, kobalt rudalari, qoʻrgʻoshinrux, slyuda (muskovit), keramika xom ashyosi va nodir metallar (T.ning eng keyingi hosilalarida qad. neft konlari) bor.
Geologiya
|
Alisher Navoiy bilan Yusuf Amiriy, Lutfiy, Ato-iy kabi mumtoz adabiyotimiz vakillari ruhan bir-birlariga suyanib ijod qilishlariga imkon beradigan tarixiy
sharoit taraqqiyparvar Temuriylarning turkigo‘y shoirlarga alohida g‘amxo‘rlik ko‘rsatganlari tufayli yaratildi.
Biz Abdullatif Mirzo kabi padarkush va Sulton Abusaid kabi Alisher Navoiyga zulm o‘tkazgan temuriyzodalar ham yashab o‘tganini nazarda tutgan holda, taraqqiyparvar Temuriylarni ulardan farq qilib qalamga olmoqdamiz. Shohrux podshohning ma’rifatli o‘g‘li Boysung‘ur Mirzo shoirtabiat yigit bo‘lgan. Uning turkiy tilda
yozgan bir ruboiysi Ahmad Taroziyning «Fununi balog‘ga»
asarida keltirilgan. Shu bilan birga Boysung‘ur Mirzo
shoir Yusuf Amiriyning «Dahnoma» nomli mashhur asari yozilishiga ham sababchi bo‘ladi. Bu to‘g‘rida Yusuf Amiriyning o‘zi quyidagilarni yozadi:
Bu sulton savi yetkurdi qanotim
Ki, parvoz etdim-u bilgurdi otim.
Bu xurshid oldi ehson soyasinda
Kim, ilkim yetdi Salmon poyasinda.
Bu daryo parvarish qildi base yil
Ki, ko‘rgazdim arig‘ gavhar ochib til.
Bu davlatnuri ko‘rindi ko‘zimga
Ki, gardun mushtari bo‘ldi so‘zimga.
Yorutsun yer yuzini betag‘ayyur
Yurutub hukmi sultoni Boysung‘ur"
Yusuf Amiriy yozgan bu masnaviy she’rning badiiy
tili fozil odamlarga ham ma’qul, oddiy ommaga ham tushunarlidir. Bunday talabni Amir Temur Nizomiddin
Shomiy oldiga qo‘yganini yuqorida keltirgan edik. Boysung‘ur Mirzo ham shu talabni Yusuf Amiriy oldiga qo‘ygan
bo‘lishi ehtimolga yaqin. Shuning uchun «Dahnoma»ning
tili juda ravon va sermazmun. Boysung‘ur Mirzoning g‘amxo‘rligi tufayli shoir o‘zida qanot paydo qilganday va
qo‘li Sharqning eng mashhur shoiri Salmonga yetganday
bo‘ladi. Gardun—jahon uning she’riga mushtariy, ya’ni
mushtoq bo‘lganday tuyuladi.
{Yusuf Amiriy. Dahnoma. «Muborak maktublar» to‘plamida. Tosh-keng. 1987 y., 119-b.
84
|
Ko‘nglim sezar, endi buyog‘i ayon,
Do‘stlarim... do‘stlarim, baxtli bolaman:
Yo Toshkentda eng zo‘r shoir bo‘laman,
Yo uyimga ketib, ariq bo‘yida
Yalpizga suyanib o‘lib qolaman!
EY JUFTI HALOLIM
Bizni birovlardan ne kamimiz bor,
Ey jufti halolim, ne g‘amimiz bor.
Garchi bog‘lar kezib yurmadik birga,
Eslasak arzirli xush damimiz bor...
Garchi men bilan hech yo‘qday ishlaring,
Men haqdadir hatto ko‘rgan tushlaring.
Sevdim demasang ham sevging izhori—
Ko‘zing to‘la mehr jilmayishlaring.
Mehri sadoqati siym-u zar sanam,
Mungligim, munisim, mushtiparginam.
Parvonam sensan-u boshimda mudom,
Qadringga yetmayin kelganim alam.
Bir bor qosh uymagan qalamqoshligim,
Sochingdagi oqlar—bag‘ritoshligim.
Bir shirinso‘z aytmay, bitta gul tutmay,
Sen gulni so‘ldirdi mening yoshligim.
Darding olay yorim, aytgil dardingni,
Tog‘lar ko‘tarolmas sening dardingni.
Sevdim demasam ham sevgim izhori—
Umr o‘rtasida bildim qadringni!..
|
Viloyat hokimi E.Turdimov Jomboy tumanida gʻalladan boʻshaydigan maydonlarda kartoshka ekish boʻyicha rejalashtirilgan loyihalar, belgilangan chora-tadbirlar taqdimoti bilan tanishdi.
Ushbu taqdimotda Jomboy tumanidan tashqari Bulungʻur, Toyloq, Urgut va Oqdaryo tumanlari vakillari ham ishtirok etdi.
Kartoshka ekilishi rejalashtirilgan maydonlarni fermerlar, konturlar kesimida joylashtirish, hududlarda urugʻlik zaxirasi, navi va hosildorligi muhokama qilinib, har gektar ekin maydonidan yuqori hosil olishga asosiy eʼtibor qaratildi.
Birgina Toyloq tumanida 478 ta fermer xoʻjaligi tasarrufidagi 997 ta konturdagi gʻalladan 1841 gektar yer maydoni boʻshaydi va mavjud urugʻlik zahirasi 6443 tonnani tashkil etadi.
Taqdimotda viloyat hokimi kartoshka yetishtirishda har bir jihatga eʼtibor qaratishni taʼkidlab, qaysi fermer xoʻjaligi elita urugʻlik yetishtirishga ixtisoslashganini, xoʻjaliklarga qancha ishchi jalb qilinishini aniqlash, ularning ish haqi, zaruriy kreditlar ajratish, urugʻlik kartoshkaning navi kabi masalalar ham muhokama etildi.
— Bu yumushlar koʻp ishchi kuchi talab etadi, koʻp qoʻshimcha qiymat yaratiladi. Shuning uchun har bir jarayonni puxta rejalashtirish talab etiladi, - dedi E.Turdimov. — Yuqori hosil va sifatli mahsulot yetishtirib, bozorni toʻldirish, eksport qilish lozim. Chunki, bu yil xorij bozorida kiyim-kechakdan koʻra, oziq-ovqatga talab yuqori boʻladi.
Taqdimotda fermer xoʻjaliklarini taqsimlash, urugʻlik zaxiralari, shuningdek, kartoshka mahsuldorligi va navlarini tanlash ham muhokama qilindi. Taqdimot soʻnggida tez orada joylarda fermer xoʻjaliklari bilan uchrashilib, kartoshka ekish boʻyicha loyihalar batafsil koʻrib chiqiladigan boʻldi.
|
206
207
208
209
210
27,0
21
2,5
33,3
212
2,5
40,3
213
1
2,5
44,0
——2142
—47,9
1)
1
215
—50,9
41,1
216
55,9
44,5
217
64,1
53,1
218
73,8
60,5
—219
95
{
170
32—3,5
83,7
{
69,5
220
100
180
34
3,5
93,9
79,0
O‘rta seriya
300
{
10
35
I
1,0
6,24
1
3,76
301}
12
37
12
1,5
7,48
4,64
302
15
42
13
1,5
8,73
5,4
303
17
47
14
1,5
10,7
—
6,67
{
304
20
52
15
2,0
12,3
7,79
305
25
62
17
2,0
{
117,3
11,4
Г 306
30
72
19
2,0
{
21,6
14,8
307
35
80
21
2,5
{
25,7
17,6
308
40
90
23
2,5
{
31,3
22,3
309
45
100
25
2,5
{
37,1
26,2
310
50
110
27
3,0
47,6
35,6
311
55
120
29
3,0
54,9
41,8
312
60
120
31
3,5
62,9
48,4
313
65
140
33
3,5
71,3
55,61
314
70
150
35
3,5
80,1
63,3
315
75
160
37
3,5
87,3
71,4
316
80
170
39
3,5
94,6
80,1
317
85
180
41
4,0
102
89,2
318
90
190
43
4,0
110
99,0
319
95
200
45
4,0
{
118
109
—)
320
100
215
{
47
40
133
130
Og‘ir seriya
403
17
62
17
{
2,0
17,5
11,9
405
25
80
21
2,5
28,6
20,4
406
30
90
23
{
2,5
36,5
26,7
407
35
100 {
25
2,5
42,8
31,3
408
40
110
1
27
3,0
{
49,3
1
36,31
531
|
Xitoylik shifokorlar bemorni qutqarish uchun 8 mingta ampulani tinimsiz ochishlariga to‘g‘ri keldi
Xitoy janubidagi Guandun viloyatida shifokorlar o‘tkir zaharlanishga uchragan bemorning hayotini saqlab qolish uchun atropin dori vositasi solingan 8 mingta ampulani qo‘llarida ochib chiqishlariga to‘g‘ri keldi.
18 may kuni Shantou shahridagi universitet tibbiyot kolleji shifoxonasiga insektitsid (zararkunanda hasharotlarni yo‘q qilishga mo‘ljallangan kimyoviy vosita) qabul qilishi oqibatida komaga tushgan bemor keltirilgan.
Bemorning hayotini qutqarish uchun atropin kerak bo‘lgan, biroq u shifoxonada juda kichik o‘lchamdagi ampulalarda saqlangan. Natijada 8 nafar shifokor kerakli miqdordagi atropinni olish uchun 8 mingta ampulani 12 soat davomida qo‘llari bilan ochib chiqishlariga to‘g‘ri kelgan. Biroq buncha ampuladagi dori ham yetmagan va shifokorlar dorining qolgan miqdorini olish uchun boshqa shifoxonaga murojaat qilishlariga to‘g‘ri kelgan, deb xabar bermoqda China Daily nashri.
Shifokorlar ko‘p soat davomida to‘xtamasdan ampulalarni sindirib ochishlariga to‘g‘ri kelganlari sabab ularning ba'zilari qo‘llarini shikastlab olganlar, ba'zilarining esa hatto barmoqlari kesilib ketgan.
|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MADANIYAT VAZIRLIGI
O‘ZBEKISTON DAVLAT KONSERVATORIYASI
Odiljon NAZAROV
XALQ CHOLG‘ULARIDA IJROCHILIK
(qashqar rubob)
Konservatoriyaning 1 kurs talabalari uchun darslik
“Musiqa” nashriyoti
Toshkent
2018
|
Yaqin-yaqingacha aholiga ko‘rsatilayotgan notarial xizmatlar sifatining past darajadaligi, notarial idoralardagi uzundan-uzun navbatlar, davlat bojlari va boshqa yig‘imlar undirishning shaffof emasligi, shuningdek, mavjud byurokratik to‘siq va g‘ovlar aholining mazkur tizimga bo‘lgan ishonchini pasaytirib, haqli e'tirozlariga sabab bo‘layotgan edi. Ayniqsa, bu korrupsiya holatlarining paydo bo‘lishiga imkon yaratgani jiddiy muammolarni keltirib chiqargani barchamizga ayon haqiqat, deb yozadi Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati Bunyodjon Eshonqulov.
O‘tgan qisqa vaqt ichida prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan mazkur sohani tubdan takomillashtirish borasida izchil islohot boshlandi. Avvalo, sohaning huquqiy asoslari qayta ko‘rib chiqilib, qonunchilik bazasi takomillashtirildi. Xalqimiz manfaatiga mos, odamlarning og‘irini yengil qilish, ularga qulaylik yaratishga xizmat qiladigan, shaffof tartib-taomillar o‘rnatildi.
Biroq kun o‘tgani sayin har qanday jabhaga yangilik kiritib, qulayliklar ko‘lamini oshirib borishni davrning o‘zi taqozo qiladi.
Shu ma'noda, prezidentning 2018 yil 25 maydagi “Nizolarning oldini olishga qaratilgan institut sifatida notariat tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori ham bu boradagi yana bir muhim qadamlardan biri bo‘ldi.
Mazkur qaror ijrosini ta'minlash maqsadida “Notariat instituti takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni loyihasi ishlab chiqilib, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilindi va ma'qullash uchun Senatga yuborildi.
Ushbu qonunda bir qator muhim jihatlar o‘z aksini topgan. Jumladan, ushbu hujjatda ko‘chmas mulk ijarasi va tekin foydalanish shartnomalarini majburiy notarial tasdiqlashni bekor qilish, ko‘chmas mulk bilan bog‘liq bitimlarni respublikadagi istalgan notarial idorada rasmiylashtirish, jismoniy va yuridik shaxslar notarial tasdiqlanadigan bitim loyihasini mustaqil tayyorlaganda, huquqiy va texnik tusdagi qo‘shimcha harakatlar uchun haq to‘lashdan ozod etilishi, jismoniy va yuridik shaxslarning notarial idoralarga elektron murojaat qilish tartibi belgilanmoqda.
Mol-mulkni o‘zga shaxsga o‘tkazishga taqiq qo‘yish va uni bekor qilish notarial harakati va unga alohida davlat boji to‘lanishi normasi ham chiqarib tashlandi. Shuningdek, qonunga yuridik shaxsning vakolatli boshqaruv organi murojaatiga ko‘ra, uning kollegial organi tomonidan qaror qabul qilinganlik faktini tasdiqlash, notarius lavozimiga nomzodlarning stajirovka o‘tash tartibi, ayrim turdagi bitim, ariza va boshqa hujjatlarni imzolash jarayonini majburiy audio va video yozuvda qayd etish, notariuslarni attestatsiyadan o‘tkazish va ularni rotatsiya qilish hamda boshqa o‘zgartishlar kiritilmoqda.
Bir so‘z bilan aytganda, ushbu qonunning qabul qilinishi kelgusida jismoniy va yuridik shaxslarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda notariat institutining rolini oshirishga, notarial xizmatlarning samarali, shaffof tizimini yaratishga hamda sohani halol, yuqori malakali mutaxassislar bilan to‘ldirishga ko‘maklashadi.
|
Raqamli elektron pishirish pishirish matkati chinni lavha, metall plastinka o'tkazish uchun bir necha daqiqadan so'ng sublimatsiya o'tkazish bosim modelini bo'yashingiz mumkin
Medallar, faxriy sertifikatlar, esdalik plitalari, chinni portret ishlab chiqarishga murojaat qiling
Kartani bosib chiqarishda dastlabki bosma, harfli matbaa, gravür bosma va ekranga bosish mavjud
Yuqori texnologiyalarni jadal rivojlantirish, kartochkalarni bosib chiqarishni issiqlik uzatish, bo'yoq sublimatsiyasini uzatish va boshqalar bilan rivojlantirish
Termal uzatish yuqorida ko'rib chiqilgan, birinchi navbatda, karta ilovalarida kartalarga sublimatsiya o'tkazish
|
Eslatib o‘tamiz, inspeksiyaning asosiy vazifasi yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan yo‘l qurilishi ishlarida, yo‘l-qurilish materiallari, mahsulotlar va konstruksiyalarni ishlab chiqarishda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga rioya etilishini nazorat qilish hisoblanadi.
|
Rasmni Odil Bobojonov chizgan
Esi o‘ziga kelgach, ukazni buklay boshladi. Uka»: «Meni ko‘rma ham kuymag‘»
degan kabi bo‘lib o‘z-o‘zidan shaldirovsiz buklana boshladi. Otinoyim, ukazni
sandiqqa olib ketmak bo‘lganida, orqasidan yaxshi qol, degan kabi ma’yus bo‘lib
qarab turar edi. Yana bir qattiq oh tortgandan so‘ng oq podshoni o‘rnidan
tushirganlari uchun mastravoylarga la’nat o‘qidi.
Shunday la’nat o‘qidikim: shul soat mastravoylarni yer yutsa, oq podsho o‘z
o‘rniga o‘ltirib, khurriyat, saylovoni yo‘q qilsa, uka», ukazlikda qolsa.
Oxund domlaning duosi qabul bo‘lishdan o‘tgan edi...
Biroq domlaning bu «saylov» tashvishi va mastravoylarga duoyibadi o‘rinsiz
bo‘lib chiqmadi. Negakim: ish domlaning foydasiga qumorila boshlagan, yangi oq
podsho (Kerenskiy) vaqtida, domlalarimizga o‘xshash «saylov» sichqonlari uchun
har qancha ish qilinsa maydon ochiq edi. Yolg‘iz... yolg‘iz, «Yosh» degan bir firqani ish
boshidan haydalsa...
1M
Endi el orasiga din otidan yoshlarga qarshi qo‘zg‘olon yurgiza boshlagan edi.
Hozir bizning Oxund domlamiz nima qilar edi!
Domlamizning
o‘zi
siyosiy
emasmi,
ishning
tubiga
allaqachon
tushunib,
yoshlarga qarshi elni qo‘zg‘atish dengizida yuzar edi.
Ish Oxund domlamiz kabilarning foydasi bilan natijalandi. Endi Oxund
domlamizning og‘zi qulog‘ida! «Din buzg‘uchi dahri yoshlar», degan xabar og‘zidan
sachrab chiqib to‘radir. Domlamiz juda
mast, hozir domlaga
Nikolay zolim,
Kerenskiy juda odil, to‘g‘ri, ukazning ham bir tiyinlik qiymati yo‘q: mudarris,
istasa do‘ma,
vassalom...
U
1918-
yilning
sentyabrlari
edi...
yangi
hukumat
qarshisiga bolsheviklar
qo‘zg‘almoqda... degan xabarlar yura boshladi. Ilgariroq domlamiz bu xabarga
ko‘pda ishonmasa ham keyinroq o‘ylay boshladi; Bolsheviklar to‘g‘risida ma’lumot
egasi bo‘lmagani uchun, undan-bundan surishtirmoqqa turdi.
O‘h-o‘vv... bolshevikni yer Yutsun, dinni bilmasa, boy va ulamoni yer bilan teng
qilmoq istasa, mol
va mulkni mushtarak o‘rtada, deb bilsa...
Bu ma’lumotni olgach, kecha-kunduz: Ey bor xudoyo, Kerenskiy hukumatini
qiyomatgacha oyog‘idan yiqitma!..i deb duo qilmoqqa kirishdi. Chindan-da, Oxund
domlamizning bisotidagi bor dastmoyalari shulgina edi.
VI
Yigirma nechanchi... oyi edi, dunyoni to‘p gum-gumi, pulemyot tartaragi bosgan
edi. Ikki firqa, ya’ni ulamo bilan ishchi yo‘qsul jon berib, jon olmoqda edi.
1 Do‘ma—deputat.
Oxund domlamiz-da boshqa kamolot kutgandan ortiq bir ravishda bo‘lsa ham yurak
degan ne’matdan quruq qolganlari uchun birinchi miltiq tovushi bilan uzlatni"
ixtiyor qilganlar edi. Har bir to‘p tovushi Oxund hazratimizga eshitilgan sayin
uzlatxonada ichlari shuvillashmoqda edi.
b
Natijada yo‘qsul, qashshoq, boy va ulamolarni yetti qat yerning ostiga kirgizib
yuboraturgan darajada yengdi... Bu xabar Oxund domlamizning uzlatxonalariga
yetmish: domlamiz jondan umid uzib, har minut «kalimayi tayyiba» va «kalimayi
shahodatouni tillaridan qo‘ymasdan o‘lturar edilar...
UN
Oradan o‘n kun o‘tdi. Oxund domlamiz yo‘q. Yigirma kun o‘tdi, daraksiz, o‘ttiz
kun deganda ayovli jonni hovich qilib, uzlatxonaning eshigidan mo‘raladilar.
O‘ttiz birinchi kunda atak-chechak qilib uzlatxona tegrasida sinash uchun yurib
ko‘rdilar.
’
Sekin-sekin bola-chaqalari yoniga borish tinchlik bilan Oxund domlamizga
nasib bo‘ldi. To‘p bilan pulemyot, bolsheviklarning
chin ko‘ngil bilan
tutgan
siyosati va ayniqsa, siyosiyunliq Oxund domlamizning yuragini olib qo‘yganlikdan
bundan so‘ng siyosatga aralashmaslikni bola-chaqa o‘rtasida ahd etildi. Tinchgina
imomgarchilikda davom etila boshlandi, ilgari bolshevik og‘alarning, kimning
otini,
kimning
yerini
tortib olishlariga
qanday
so‘z deyishga ojiz
bo‘lgan
domlamiz «Muftoxiljunon» va shuning kabi kitoblardan chiqarib: «Zamona oxir
bo‘lib, qiyomat yaqinlashgan ekan; bukungi bolshevik deganimiz, ya’juj-ma’juj"
va yo dabbatularz bo‘lur», deb o‘ylar. O‘sha vaqtda bunday demakka balkim uning
haqqi
ham bo‘lgandir.
Biroq
bu
kunda
uning
ya’juj-ma’juj,
dabbatularz
to‘g‘risidagi
fikrlari
o‘zgarib, bol-sheviklarning
ham
inson
ekanliklariga
ishondi.
Yaqinda... madrasasiga Oxund domla o‘rniga boshqa bir mudarris belgilandi,
ammo domlamizning sira iltifoti bo‘lmadi, shuning bilan
birga
uka» ham
sandiqda unutilib yotar, balkim
esiga kelganda yirtib ham tashlar. Shunday
qilib, domlamiz tinchgina imomgarchilikda davom etar.
Siyosiyunliq vaqti esiga tushganda seskanib ketib: «yo‘q, shayton ozdirgan
ekan!» —deb qo‘yadir. Bukungi imomgarchiligiga kelganda: «Buning o‘zi xo‘b tinch
ish-da!» —deb aytadir.
Chindan-da, Oxund domlamizning o‘ziga loyiq ish shunisi edi.
« Chekinish, kishilardan chetlashish.
2 Afsonaga ko‘ra
—xunuk bashara, bahaybat, hamma narsani nobud qiluvchi, odamxo‘r maxluqlar (Julqunboy).
v
Na uzbekskom yazmke
aSHARQ YULDUZI
(Zvezda Vostoka}
Ne
5
Organ Soyuza pisateley Uzbekskoy SSR
Ordena Trudovogo Krasnogo Znameni tipografiya izdatel’stva SK KP Uzbekistana, Tashkent —1985
Rassom
X. Lutfullayev.
Texnik redaktor M. Ahmedov.
Korrektor
A. Bilolov.
Redaksiyaga kelgan bir bosma toboqqacha bo‘lgan materiallar avtorlariga qaytarilmaydi.
Jurnaldan olingan materialga «Sharq yulduzi»dan olindi, deb ko‘rsatilishi shart.
Terishga berildi 5.03.85
y. Bosishga ruxsat etildi
16.04.85
y. Qog‘oz formati
70108". R-09201. Fotonabor. Ofset bosma usuli. Fiz. listi
13. Shartli
bosma listi
18,55, Nashriyot hisob listi 20,2. Tiraji 156834. Zakaz 258.
O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti nashriyotining Mehnat Qizil Bayroq ordenli
bosmaxonasi. Toshkent
—P. Lenin prospekti
41.
O «sharq yulduzi», 1985.
Yeafur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti.
(=
|
AQShning Oklaxoma shtati Talsa shahridagi kasalxona hududida joylashgan ortopediya markazida otishma yuz berdi, deya xabar qildi CNN shahar politsiyasiga tayanib. Hodisa natijasida kamida besh kishi halok . Hujumchi ham o‘lgan; u o‘z joniga qasd qilgan bo‘lishi mumkin. Shoshilinch ravishda binoni tark etishga uringanlar orasida qurbonlar ham bor. Shuningdek, otishmada bir necha kishi yaralangan. O‘q otgan 35−40 yoshlardagi erkak miltiq va to‘pponcha bilan qurollangan. Uning ismi va sabablari hozircha oshkor etilmagan. Biroq politsiya allaqachon otishma joyi tasodifiy bo‘lmaganini ma’lum qilgan. «U shunchaki tasodifiy odamlar bilan to‘la kasalxonani topishga qaror qilmagan. U ataylab bu yerga kelishni tanladi, uning harakatlari qasddan qilingan «, deya Talsa politsiyasi xodimi Richard Myulenberg so‘zlaridan The New York Times. Gun Violence Archive ko‘ra, Talsadagi hujum 2022 yil boshidan beri AQShda sodir bo‘lgan 233-ommaviy otishma bo‘ldi. Ushbu hodisalarda 260 dan ortiq odam halok bo‘ldi. Avvalgi ommaviy otishma may oyi oxirida Texasning Uvalde shahrida sodir bo‘lib, 18 yoshli o‘rta maktab o‘quvchisi boshlang‘ich maktabda edi. Oqibatda 21 kishi, jumladan, 19 nafar bola va ikki nafar o‘qituvchi halok bo‘lgan. Hujumchi otib o‘ldirilgan. Uvaldadagi otishmadan keyin AQSh prezidenti Jo Bayden yana bir bor qurol savdosini kuchaytirishga chaqirdi. «Biz xalq sifatida o‘zimizdan so‘rashimiz kerakki, biz qachon Xudo nomi bilan qurol lobbisiga qarshi chiqamiz? Men bundan charchadim. Biz harakat qilishimiz kerak», dedi Bayden.
|
Andreas Gurskiy ( ; tug'. 1955-yil 15-yanvarda Leyptsigda, Dyusseldorfda) — nemis fotografi. Dyusseldorf fotografiya maktabining asosiy vakillaridan biri.
Biografiya
Andreas Gurskiy 1955-yilda Leyptsigda tug'ilgan. U dastlab reklama fotografi boʻlgan otasi bilan fotografiya boʻyicha oʻqigan, keyin esa oila GDRdan FRGga qochib ketganidan keyin Essendagi Folkvang maktabida, soʻngra 80-yillarning boshlarida Dyusseldorfdagi Davlat sanʼat akademiyasida oʻqigan. Andreas Gurskiy juda ko'p sayohat qilgan - Gonkong, Qohira, Nyu-York, Braziliya, Tokio, Stokgolm, Chikago, Afina, Singapur, Parij, Los-Anjeles va boshqa joylarga tashrif buyurgan. 90-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Gurskiy katta panoramali fotosuratlarda ko'proq tafsilotlarga erishish uchun fotosuratlarni kompyuterda qayta ishlashni boshladi.
Yaratilish
Gurskiyning tashrif qog'ozi - bu, qoida tariqasida, baland nuqtadan olingan keng formatli panoramali fotosuratlar. 2007-yilda Gurskiyning " 99 sent " (1999) surati 3 340 456 dollarga sotilib, har bir fotosurat uchun yangi rekord o'rnatdi. Xaridor - ukrainalik tadbirkor Viktor Pinchuk. Va 2011-yilda A. Gursky's Rhine II asari Christie's Impressionist and modern art'dan anonim ishtirokchi tomonidan rekord darajadagi 4,4 million dollarga sotib olindi va bu kim oshdi savdosi tarixidagi eng qimmat fotosuratga aylandi.
Ko'rgazmalar
1989-yil - Haus Lange muzeyi, Krefeld; Genevois de Gravure Contemporaine markazi, Jeneva, Shveysariya
1992-yil Kunsthalle Tsyurix, Shveysariya
1994-yil - Deichtorhallen, Gamburg; De Appel Foundation, Amsterdam, Niderlandiya; "Volfsburg" muzeyi
1995-yil - Portikus Frankfurt; Rooseum, Malmö, Shvetsiya; Teyt Liverpul, Angliya
1998-yil - Kunsthalle Dyusseldorf; "Volfsburg" muzeyi; Fotomuseum Winterthur, Shveysariya; Milwaukee san'at muzeyi, Milwaukee, AQSH; Zamonaviy san'at muzeyi, Xyuston, AQSh
1999-yil - Shotlandiya milliy zamonaviy san'at galereyasi, Edinburg, Shotlandiya; Castello di Rivoli, Turin, Italiya
2000-yil - Sprengel muzeyi, Gannover; Galerie für Zeitgenössische Kunst, Leyptsig; Busch-Reisinger muzeyi, Xavard universiteti, Kembrij, AQSh
2001-yil — Zamonaviy sanʼat muzeyi, Nyu-York, AQSh; Zamonaviy san'at muzeyi, Chikago, AQSh; Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia, Madrid, Ispaniya; Jorj Pompidu markazi, Parij, Fransiya;
2003-yil - San-Fransisko zamonaviy san'at muzeyi, San-Fransisko, AQSh
2005-yil - Kunstmuseum Wolfsburg; Xuan Mart instituti, Madrid, Ispaniya
2007-yil — Haus der Kunst, Myunxen, Germaniya
2007-yil - Oq kub, London, Angliya
2007-yil - Kunstmuseum Bazel, Bazel
2007-yil - Istanbul Modern, Istanbul, Turkiya
2007-yil - Metyu Marks galereyasi, Nyu-York, AQSh
Manbalar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1955-yilda tugʻilganlar
15-yanvarda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
|
Turkum nomi yunon tilida "yegeto5" —
cho‘l, dasht, "shga" –quyruq, dum ma’nolarini anglatib, o‘simlik ro‘vagi dum ko‘rinishida ekanligiga ishoradir.
Tur nomi E.L.Regel (1815-1892) mapa-figa shunday atalgan.
Respublikada Shirachning 20 dan ziyod
turi o‘sadi.
"Tarqalishi. Toshkent, Samarqand, Buxoro viloyatlarida adir va tog‘larning
o‘rta mintaqalarida o‘sadi.
Botanik ta’rifi. Shirach ko‘pyillik, bo‘yi 80—120, ba’zan 180—300 sm.gacha.
yetadigan o‘simlik. Ildizi yo‘g‘on, barmoqsimon shaklda bo‘lib, gorizontal
|
Xitoyda kuchli zilzila ro`y berdi, deya xabar bermoqda 120.su nashri.
Er silkinishi Rixter shkalasi bo`yicha 5,7 ball ekanligi qayd etilgan.
Mamlakatning Songyuan provinsiyasida mahalliy vaqt bilan 01:50 atrofida er silkinishi kuzatilgan. Zilzila boshlanishi bilan odamlar darhol o`z uylarini tark etishga ulgurishdi. Evakuvasiya qilingan odamlar uchun vaqtinchalik lagerlar qurilmoqda.
Silkinish epimarkazi Ningjiang tumanidan bir necha km. uzoqlikda ekani qayd etildi. Birgina ushbu tumanning o`zida 200 dan ortiq uy vayron bo`lgani xabar qilinmoqda. Umumiy hisobda esa 1,600 ta uy ziyon ko`rdi. Tabiiy ofat dalalarga ham katta miqdorda zarar etkazgan. Er silkinishi natijasida guruch maydonlarida o`pirilishlar kelib chiqdi. Voqea tufayli qurbon bo`lgan va jabrlanganlar haqida ma`lumotlar yo`q. Hodisa ro`y bergan hududdagi aholiga kerakli yordam ko`rsatish ishlari olib borilmoqda.
|
qo‘chqor go‘shtiga mana shu yerda miriqadigan bo‘ldim”.
Va u qo‘chqorlarga qarab dedi: “Og‘aynilar, hozir men
ikkovingizdan biringizni eyman”. -— “Ixtiyor o‘zingda, -dedi
qo‘chqorlardan biri Bo‘riga javoban, —mayli, bizni nima
qilsang qilaver. Lekin bizni yeyishdan oldin bir savob ish
qilsang, ya"ni adolatli hukm chiqarib janjalimizni ajrim qilib
bersang yaxshi bo‘lardi. Gap shundaki, ko‘rib turganing bu
o‘tloq otamizdan ikkovimizga meros qolgan, lekin biz
uni hech bo‘lashib ololmayapmiz, shuning uchun nuqul
jiqqamusht bo‘lganimiz-bo‘lgan”. — “Mayli, —dedi Bo‘ri,
— iltimosinglarni bajaraqolay, lekin o‘zinglar aytinglar:
qay yo‘sinda ajrim qilay?” Ikki qo‘chqorning biri unga
shunday dedi: “Bo‘lmasa, eshit, janobim: sen o‘tloqning
qoq o‘rtasiga borib turasan, men bilan ukam ikkovimiz
o‘tloqning ikki chekkasidan baravariga sening oldingga
chopib boramiz; birinchi bo‘lib yetib borgan o‘tloqning
egasi bo‘ladi, bellashuvda yutqazgan senga emish bo‘ladi”.
— “Bo‘pti, men roziman”, dedi Bo‘ri. Qo‘chqorlar dalaning
ikki chekkasiga borib turishdi. Keyin baravariga to‘g‘ri
Bo‘riga qarab shamoldek yelib kela boshladilar va ikkovlari
biri o‘ngdan, ikkinchisi chapdan Bo‘rini shunaqangi zarb
bilan suzdilarki, uning, qo‘rqqanidan ichi o‘tib ketdi.
So‘ngra qo‘chqorlar juftakni rostlab qolishdi; qovurg‘alari
singan chalajon Bo‘ri esa hushidan ketib cho‘zilib yotib
qoldi. U anchadan keyin hushiga kelib o‘ziga o‘zi shunday
dedi: “Yo‘q, buyam bir nasiba, tuzalib ketaman hali, axir
men bugun miriqib ovqat eyishim kerak-ku!”
U yana yo‘l yurib ketdi va saldan keyin bir yaylovda
bolalarini ergashtirib yer titkilab yurgan ona cho‘chqani
ko‘rib qoldi. “hamdu sano bo‘lsin senga, ey samo
malikasi! —dedi Bo‘ri. -Bugun tushlik taomim shohona
bo‘lishini ko‘nglim sezgandi”. Keyin u ona cho‘chqaga
dedi: “Singiljon, bugun men sening bolalaringni
tanovul qilmoqchiman!” Cho‘chqa unga shunday javob
ЖC 2433$:
|
. (tuproq, qum, tosh, shlak),
zararli
va zaharli o‘simliklar urug‘lari,
ombor zararkundalari (ombor uzunburuni, qorakuya,
qurt g‘umbagi,
mita,
kakra,
mahsarsimon
kakra,
va
boshq.),
boshqa
o‘simliklar
donlarining mog‘orlangan, chirigan, kuygan bo‘laklari hamda organik
aralashmalar (poya, barg, boshoq, qobiq va boshqa bo‘laklari);
b)
donli aralashmalar, ularga boshqa turdagi o‘simliklar donlari
va
ushbu
turga
mansub
bo‘lgan,
yorilgan,
ezilgan
yoki
zararkunandalar
bilan
zarar ko‘rgan
bo‘laklari hamda ko‘kargan,
mog‘’orlangan yoki yetilmagan donlardan tashkil topadi.
Zararkunandalar bilan ifloslanganligi, buni aniqlash uchun ozuqa
partiyasi to‘liq ko‘zdan kechiriladi yoki o‘rtacha namunasida
1 kg
ozuqa olinadi. Donning zararkunandalar bilan ifloslanishi natijasida
ularning to‘yimliligini har oyda 5,5-7,90 ga pasayishiga olib keladi.
Tekshirishga olingan namuna dastlab kanalar bilan ifloslanganligi
aniqlanadi. Elak teshiklarining diametri 1,5-2,5 mm bo‘lgan elakdan
don elanadi.
Elakda qolgan va elangan don qismi qora qog‘oz ustiga
qo‘yilgan oyna ustiga to‘kiladi va lupa yordamida ko‘riladi. Uning
tarkibida
tirik kana
va bundan
yirik
bo‘lgan ombor zararkunandalarning
saqlanishiga
qarab
ifloslanish
darajasi
aniqlanadi.
Zararkunandalar bilan ifloslanishning birinchi darajasida
1 kg don
tarkibida
1!
dan
20
tagacha
kana
yoki
1
dan
5
gacha
ombor
uzunburunlari sanaladi; ikkinchi darajada 20 tadan ziyod kana yoki :6
dan
10 tagacha ombor uzunburunlar, uchinchi darajada bir joyda
kanalar to‘plami yoki 10 tadan ziyod ombor uzunburunlari aniqlanadi.
A’lo sifatga ega bo‘lgan donli ozuqa quyidagi ko‘rsatkichlarga
ega bo‘ladi:
1) rangi, yaltiroqligi, hidi va ta’mi normal; 2) ustki qismi
silliq va tekis, to‘liq, to‘qligi yuqori, yaxshi yetilgan; 3) butun; 4)
ifloslanishi standart talabi darajasida; 3) ombor zararkunandalar bilan
ifloslanmagan; 6) chirik, mog‘orlangan yoki ko‘kargan donlar mavjud
emas; 7) namligi 16-1790 dan yuqori emas.
Yaroqli don quyidagi ko‘rsatkichga ega:
1) rangi va yaltiroqligi
normal
yoki
ozgina
xiralashgan,
rangining
xiralashi
ustki
qismi
bo‘yicha bir xil; 2) ta’mi normal yoki ozgina nordon; 3) hidi normal
yoki ozgina dimiqqan, lekin dimiqqan hidi shamollatishda yo‘qoladi;
4) tarkibida begona aralashmalar standart talabi darajasida; 5) namligi
1690 dan yuqori emas.
Sifati shubhali bo‘lgan donlar tarkibida zambrug”
va bakterial
kasalliklar kam miqdorda uchrab turadi, tuproq zarrachalari bilan
115
|
Dunyoning 11 davlat hududlarida 42 mamlakat vakillaridan iborat 277 jamoa ishtirok etayotgan “ArMI-2021” Xalqaro armiya oʻyinlarida Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi jamoasi yana bir yoʻnalishda gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Bu haqda Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar departamenti xabar berdi.
“ArMI-2021” Xalqaro armiya oʻyinlarining “Dala oshxonasi” tanlovida ishtirok etgan Oʻzbekiston jamoasi Rossiya, Belarus, Vyetnam, Tojikiston kabi davlat jamoalarini ortda qoldirib, umumiy jamoa hisobiga yana bir “Oltin medal”ni olib keldilar.
Bugungi kun holatiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi jamoalari umumiy hisobda 4 ta oltin medalni qoʻlga kiritdi. Bular:
“Sodiq doʻst” musobaqasining erkaklar jamoasi;
“Sodiq doʻst” musobaqasining ayollar jamoasi;
“Harbiy-tibbiy estafeta” musobaqasi jamoasi;
“Dala oshxonasi” musobaqasi jamoasi.
Musobaqalar davom etmoqda, bugungi kunga qadar qoʻlga kiritilgan “Oltin medal”lar mamlakatimiz Mustaqilligimizning 30 yillik shodiyonasiga sovgʻa boʻldi. Qolgan jamoalarimizdan ham yuqori natijalar kutib qolamiz.
|
yer yuza yumshatilmasdan chimqirqar o‘rnatilgan plug bilan 27-30
sm
chuqurlikda haydaladi. Kuzda haydalgan yer boronalanmasdan qoldiriladi
(qish fasli qurg‘oqchilik yuqori bo‘lgan va kuchli shamol esadigan hududlar
bunga kirmaydi).
Shudgor erta bahorda yer yetilishi bilan boronalanadi. Boronalashda yer
yuza qatlamiga chiqadigan tuproqning kapillar naylari buziladi va shu bilan
tuproqda namlik saqlab qolinadi, tuproqning ustki qatlami tekislanadi.
Qora
shudgor
tizimida tuproqqa
ishlov
berish
usulidan
-
namlikni
to‘plash
va
saqlash,
begona
o‘tlarni
yo‘qotish
maqsadida
qo‘llaniladi.
Tuproqni qora shudgor bilan ishlash kuzda yyerni ag‘darib haydash bilan
boshlanadi.
Keyin
erta bahorda boronalanadi,
bu tuproqdan namlikning
bug‘lanishini kamaytiradi. Yoz davomida esa yuza qatlam begona o‘tlardan
xoli etish va yumshatish maqsadida kultivatsiyalanadi. Birinchi kultivatsiya
5-7 sm chuqurlikda bajariladi, keyinchalik bu ko‘rsatkich ortib boradi va yoz
oxiriga kelib 10-12 sm chuqurlikkacha kultivatsiyalanadi. O‘zbekistonning
qurg‘oqchilik sharoitlarida birlamchi kultivatsiya 10-12 sm va oxirgisi 5-7
sm chuqurlikda o‘tkaziladi. Kuzda yer ag‘dargichsiz plug bilan belgilangan
chuqurlikda haydaladi, bahorda boronalanadi va urug” qadashda, ko‘chat
o‘tqaziladi.
Alohida
hollardagi
strukturasiz
bo‘z,
kuchli
zichlashgan
tuproqlarda
ag‘dargichsiz
plug
bilan
yengil
haydaladi
va
baravariga
boronalanadi.
Yyerni haydashda tuproq obi-tobiga kelgan, ya’ni uvoq holiga aylanib,
changib ketmaydigan shaklda bo‘lishi kerak. Shudgorlash davrida yer quruq
bo‘lsa, avval sug‘oriladi. Sug‘orishdan maqsad begona o‘t o‘simliklarning
urug‘i unib chiqishi uchun sharoit yaratish, keyinchalik unib chiqqan begona
o‘simliklar
kultivatsiyalar
yordamida
yo‘q
qilinadi.
Natijada
nihol
va
ko‘chatlarni parvarishlashdagi agrotexnik sarf-xarajatlar kamayadi.
Ertangi shudgor
-ko‘chatlar
erta bahorda qazib olinadigan,
asosan,
sernam tumanlarda qo‘llaniladi. Bunda ko‘chat qazib olinishi bilan
yer
haydaladi, yoz davomida yerga qora shudgor kabi ishlov beriladi.
Bandli
va
sideratli shudgor tuproq unumdorligini
oshirish va dalani
yovvoyi
o‘tlardan
tozalash
maqsadida
qo‘llaniladi.
Bandli
shudgorda
vegetatsiya
davri
qisqa
bo‘lgan
qishloq
xo‘jalik
ekinlari
yetishtiriladi.
Masalan, dukkakli, donli va boshqalar. Hosil yig‘ib olinishi bilan yer haydab
boronalanadi. Sideratli shudgorda maxsus o‘stirilgan yashil massa ag‘darib
haydaladi.
Bu
ishlar
siderat o‘simliklarining
gullash
yoki meva tugish
davrida bajariladi.
Ko‘chatzor uchun maydonni dastlabki o‘zlashtirish.
143
|
Asosiy (yuqori)
4
og‘ish
u
{
Joizlik
Maydoni
Joizlik
Y
Maydoni
|
O‘zbekistonning tog‘li va tog‘ oldi hududlarida sel kelishi xavfi e’lon qilindi. Bu haqda “O‘zgidromet” markazi ma’lum qildi.
“O‘zbekistonning tog‘li va tog‘ oldi hududlarida 15—17-iyun kunlari sel kelishi xavfi bor”, — deyiladi markaz axborotida.
Ayni vaqtda, O‘zbekiston Favqulodda vaziyatlar vazirligi sel kelishi xavfi munosabati bilan tog‘li va tog‘ oldi hududlaridagi aholini, shuningdek, shunday hududlarga yo‘l olganlarni ehtiyot choralarini ko‘rishga chaqirgan.
Toshkentda 15-iyun kuni yomg‘ir yog‘adi va kuchli shamol bo‘ladi
|
Nehren Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan aholi punktidir
Cochem-Zell tumani tarkibiga kiradi
Maydoni – 0,76 km2
95 nafar aholi istiqomat qiladi (2010)
|
S)
d) Barcha javoblar turri
8. Ak,l nima?
A) insonlarni uz idroki, ~albi va fikri asosida
DUnyoviy, x,ayotiy x,a~i~atlarni anglash va ularga amal I\\u0418LISHDIR
V) Ma’naviy insoniy NUI\\u0422ai nazar
S) k,alb kuzi
d) Dunyoni anglash
9. Ak,llilik nima?
A) Kimki uz tafakkurini musta~il ishlata olishi,
ak,li rasolik, mustal\\u0418L fikrlilik
V) Ak,li rasolik
S) Xurfikrlilik
d) Komillilik
261
|
Microsoft Skype VoIP-messenjeri orqali yuborish mumkin bo‘lgan fayllar hajmini 30 MBgacha qisqartirdi, deb xabar qilinadi kompaniyaning rasmiy saytida
Avvalroq, kompaniya 100 MB bo‘lgan yuboriluvchi hujjatlarning maksimal hajmini cheklagan edi
Biroq yaqindagina o‘tkazilgan tadqiqot doirasida mavjud hajmni ozgina oshirishga qaror qildi
Ekspertlar so‘zlariga ko‘ra, foydalanuvchilar ehtiyojini qondirish va serverni haddan ziyod o‘rnatmaslik uchun buning o‘zi yetarli
Dastur modernizatsiya qilingandan so‘ng qabul qiluvchi tarmoq tashqarisida bo‘lsa ham mazkur fayllarni yuborish mumkin bo‘ladi
Bundan tashqari, bir xil faylllarni bir vaqtning o‘zida turli qurilmalardan yuklab olsa bo‘ladi
Katta hujjatlarni yuborish uchun Skype'ga muqobil ravishda Microsoft mutaxassislari 5 GBgacha bo‘lgan fayllarni saqlash mumkin bo‘lgan OneDrive bulutli xizmatidan foydalanishni tavsiya etmoqda
|
ikkita
va gohida hatto uchta qarshi tuzilmalar kuzatib boradi.
Ular mavzuga ovozlar to‘planish miqdoriga qarab ekspozitsiyada,
gohida esa keyinroq kelib qo‘shiladi. Bunday uchta yoki (mavzuni
ham qo‘shib hisoblaganda)
to‘rtta kuyning mushtarakligi oktavaning uchlangan
(q. Bax.
Fuga
1, 2) yoki to‘rtlangan kontrapunkti-da yaratiladi.
Shunday hollar ham bo‘ladiki, bunda mavzu
o‘tkazilishlarining bir qismi saqlangan qarshi tuzilmaga ega bo‘lmaydi yoki aksincha, mavzuga yangi qarshi tuzilma qo‘shilib,
so‘ngra
muntazam
ravishda o‘tkazila boradi.
-
2098. Bog‘lovchilar
Ekspozitsiyada mavzu o‘tkazilishlari bevosita biri ikkinchisining ketidan kelishi mumkin. Biroq, ko‘pincha. qisqa bog‘lovchi (ko-detta)lar uchraydi.
Mavzu bilan birinchi javob orasidayoq
vaqt
yoki
garmoniya
jihatdan mavzu oxiri va javobning bosh qismi muvofiq kelmay
qolishi tufayli ular orasiga bog‘lovchi
zarur
bo‘lishi
mumkin.
Bu
—mavzuning bevosita davomidan iborat bir ovozli bog‘lovchi
bo‘lib, mavzuni javobga kontrapunkt bilan
bog‘laydi
(q.
Bax.
Fuga 1,7).
«
Javobning dominantali tonalligidan keyin ko‘pincha
mavzuning yangi o‘tkazilishiga asosiy tonallikdagi modulyatsiyasi.
uchun
bog‘lovchi zarurroq bo‘lib qoladi. Bunday bog‘lovchida ovozlar soni
ularning boshlanish qismidagicha bo‘ladi.
Bog‘lovchining
cho‘zimi
ba’zan ancha uzun bo‘lib, unga intermediya xarakteri va ahamiyatini baxsh etadi (215-ga qarang).
»
v
32103. Ovozlarning kiritilish tartibi
t
Ovozlar kiritilish
tartibining juda ko‘p imkoniyatlaridan
faqat ayrimlarigina tez-tez qo‘llanib turiladi. Birinchi
bo‘lib ikki qo‘shni ovozning kiritilishi
ular
uchun
umumiydir. Buning uchun asosiy negiz normal kvintali imitatsiya-da ularning registrlari bir-biriga o‘xshash bo‘lishi va shu tufayli ekspozitsiyada xarakter birligi saqlab qolinishidir.
Uch ovozli ekspozitsiyalar uchun quyidagi sxemalar tipik hisoblanadi:
–
Ad
44
"
Oro»-yu KO ri
»?
.
478
1771
o‘rta
M
FA
DA
lar
pat
——
m
—m——
4
To‘rt ovozli ekspozitsiya uchun esa quyidagi sxema tipikdir:
Shundan keyin eng yaxshi eshitilgan chekka ovozlardan biri kiritiladi.
Ko‘pincha shu narsa kuzatiladiki, mavzudagi quyi tomon harakatlanishning ustunligi ovozlar
kiritish
tartibining
pastga
yo‘nalishi bilan bog‘liq bo‘ladi. Aksincha, mavzuning yuqoriga qarab chiqib borishi ovozlar kiritish tartibining yuqori tomon siljishi bilan bog‘liq bo‘ladi.
2115. Ekspozitsiya
chegarasi
Fugada ishtirok etayotgan
barcha ovozlar
mavzuga
kirishib
ketgandan
keyingina
ekspozitsiya
tugallangan hisoblanadi.
Biroq, bayonning tugallanishi harakatning umumiy kadensiyasi, umumiy to‘xtovi bilan kamdan kam hollarda ta’kidlab o‘tiladi. Aksincha, polifonik shaklning uzluksizligi xususidagi umumiy prinsipga muvofiq harakat
davom ettirilaveradi. Shuning uchun ekspozitsiya
chegarasi
to‘la
shartli tushuncha bo‘lib, navbat
bilan
kiritilayotgan
mavzular
so‘nggisining tugallanishi uning yagona belgisi bo‘lishi mumkin
Polifonik shakldagi bo‘limlarning shartliligi umuman asardagi
barcha qismlar. uchun ham tipik bir hol hisoblanadi.
2128. Qo‘shimcha o‘tkazuvlar. Qontrekspozitsiya
Mavzuning o‘tkazilishi shart bo‘lgan miqdorini mujassamlashtirgan ekspozitsiya ketidan ko‘pincha tonika va dominantaning xuddi o‘sha ekspozitsion tonalliklarida kelgan bir yoki bir necha o‘g
qazuvlari kiritiladi. Bular fuganing tonal planini rivojlantirmaganligi tufayli
ular
ekspozitsion
qismga
kiritiladi
bir-ikki o‘tkazuvdan iborat bo‘lsa, qo‘shimcha deb ataladi.
Agar
da
qo‘shimcha,
tonika-dominantali
o‘tkazuvlarga
muntazamlik baxsh etilsa
hamda ularning soni fuga
dagi ovozlar soniga teng (yoki bir ovozga kam)
bo‘lsa,
u holda
ular
kontrekspozitsiyani,
ya’ni
ikkinchi
ekspo.
zitsiyani
vujudga
keltiradi.
Mavzuni ekspozitsiyadagi tonikada o‘tkazgan ovozlar, kontr-eks-pozitsiyada
uni dominantada
o‘tkazadilar va aksincha.
Kontr-ekspozitsiyadan
farqli
o‘laroq,
hech
qachon
bir
ovoz
bilan boshlanmaydi.
Qontrekspozitsiya kiritilishining ma’nasi
turlicha
bo‘lishg
mumkin. Ba’zi hollarda, basharti mavzu binobarin,
ekspozitsiya
ham qisqa bo‘lsa, kontrekspozitsiya fuganing
birinchi
bo‘limini
uzaytirish uchun xizmat qiladi. Boshqa bir hollarda esa kontreks-pozitsiya mavzuning akkord aylanishiga
bag‘ishlanadi
(q.
Bax
Fuga
1, 15). Nihoyat, mabodo mavzu bilan qarshi tuzilmalar mushtarakligi ekspozitsiyada ularning faqat dastlabki. birikmasidagina ko‘rsatilgan bo‘lsa, kontrekspozitsiyada
ularning
qo‘shaloq
kontrpunktdagi yasama birikmalari beriladi.
–
213-V. O‘rta qism
Agar
ekspozitsiya
va
kontrekspozitsiya mavjud
bo‘lsa,
ulardan
so‘ng odatda
u yoki
bu darajada ken.
850
|
Kujula Kadfiz bo`lgan Kushon davlati tashkil topdi
|
2016 yilning 6 dekabr kuni Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining 24 yilligi munosabati bilan uchrashuv tashkil etildi
|
olimlarga barcha shart-sharoitlar yaratib beriladi. Shuningyde
ijalarini
bera
boshladi.
Bunday
«IT-park»lar
, Namangan, Samarqand, Guliston va Urganch
um tashkil
etiladi.
ilm-fan sohasida fundamental va innovatsion tadqiqotl
maqsadli
grant
mablag‘larini
ajratish mexanizmini
qayta ko‘rib chiqish kerak.
hun yuqori
malakali mutaxassislar tayyorlash
Ilm-fan
yutuqlarining elektron
platformasi
ijiy hamkorlarimiz bilan birgalikda «I million
xorijiy ilmiy ishlanmalar bazasini shakllantirish lozim,
|
\\u043ezirgi ma’nodagi empirik talablariga ega bo‘lmaganligi sa
babli anaxronizm bo‘lsa-da, nukron \\u0438soblanadi. Ehtimol, Anak
simandr uchun Falesning javobiga kdrshi nazariy dalilni
topish m-u^imrok, bo‘lgandir. Lekin, baribir, Anaksimandr Fa
lesning universal nazariy fikrlarini ta>ushl etish va ular
muxrkamasining ba^sli imkoniyatlarini namoyish kdlish bi
lan bir vak,tda uni “ilk faylasuf” deb atagan.
Miletlik uchinchi naturfaylasuf Anaksimen Fales ta’limotidagi boshkd bir zaif o‘ringa dikkat-e’tiborni kdratgan.
qanday kdlib differensiyalashmagan xdlatdagi suv differen-siyalashgan xщatdagi suvga tubdan o‘zgaradi? Bizga ma’lum bo‘lishicha, Fales bu savolga javob bera olmagan. Anaksimen javob
sifatida shunday ta’kidlaganki, u “ilk ibtido” sifatida kurib
chikdsigan u;avo sovutilganida suv shakliga kirib suyutslashadi
va yana \\u0430m sovutilsa, muzga (va tuprotsga!) aylanadi. \\u0430vo isitilganida suyuladi va olovga aylanadi. Shunday kdlib, Anaksi
men utishlarning muayyan fizik nazariyasini yaratgan. X,ozirgi
atamalardan foydalanib, ta’kidlash mumkinki, bu nazariyaga
binoan modsaning \\u0430r xil agregat xrlatlari
(but yoki ^avo,
suvning o‘zi, muz yoki tuproq,) xdrorat va kdiinlik miqdori
bilan belgilanadi, bu omillarning o‘zgarishi esa ular o‘rtasidagi sakrash yo‘li bilan bajariladigan utishlarga olib boradi.
Bunday tezis ilk grek faylasuflari uchun
r o ya t
x os bulgan
umumlashtirishlarga misol buladi.
Shuni ta’kidlab utamizki, Anaksimen keyinchalik “to‘rtta
ibtido (element)” deb atalgan turt unsurning xdmmasini ko‘rsatib ugadi. Bular— tuproq,, \\u0430vo, olov va suvdir.
Fales, Anaksimandr va Anaksimenni, shuningdek, milet
lik naturfaylasuflar deb xdm atashadi. Ular grek faylasuflarining birinchi avlodiga mansubdir. Keyinroq, biz bundan so‘nggi
faylasuflar ular aytib ketgan fikrlarni mantikdn yakuniy
x,olatigacha yetkazishganini kurami».
Geraklit va Parmenid
Geraklit (Heraclitus) va Parmenid (Parmenides) grek faylasuflarining ikkinchi avlodiga mansubdir. Ilk faylasuf
bulgan Fales, obrazli kdlib aytganda, “o‘zining akdiy nazarini ochdi” va bu nazar tabiat, physisra tushdi. Shu ma’noda
Parmenid va Geraklit o‘zlarining akdiy nazarlari oldida na-fakdt physisHu, shu bilan birga faylasuflarning birinchi avlodi
nazariyasini x,am kurib turishgan. Biz kurib turganimizdek, \\u0430mma
o‘zgarishlarning doimiy elementi x,ak,idagi savollar munosabati bilan oldiniga Fales bilan Anaksimandr o‘rtasidagi
ichki mulokrt vujudga kelgan. Parmenid bilan Geraklit, aksincha, ulardan ilgari yashab utgan faylasuflar ilgari surgan
bazisli shartlar yuzasidan ba\\u0441ga kirishgan.
28
|
«A» harfi bilan qanday modda ifodalangan?
SN,
CH; CH;
1) SN,—6—S N, —SN,
2) cb - donc,
SN,6—SN,—SN,
on, SN,
dH,
CH, CH;
I)
3) SN,—SN,—S—S—SN,—SN,
1
I
CH; CH,
CH;
1
4) N,S—S—SN,—SN,
1
SN,
5) Yuqoridagilarning hammasi, chunki hammasi bitta
modda—3,3
4,4— tetrametilgeksan.
3-varnant
{, Nazariy
jihatdan
hisobg‘anganda
S.Nuo formulaga
mos keluvchi nechta izomer bo‘lishi mumkin.
1)
8 ta. 2)
5 ta. 3)
4 ta. 4)
3 ta. 5)
2 ta.
. Bug‘ining vodorodga
nisbatan
zichligi
42 bo‘lgan
alkonning izomerlari qancha?
1)
6 ta. 2)
8 ta. 3)
11 ta. 4)
18 ta. 5) Juda ko‘p.
. Quyidagi sxemada ko‘rsatilgan
X va U moddalarni
aniqlang.
A’S. —X—U– SisS.
1) X—metan, U—uglerod
2)
X—metan, U—atsetilen
3)
X—alyuminiy.
gidroksid,
U—alyuminiy
oksid
4)
X—karbonat angidrnd,
U—is gazi
1 Quyidagi
reaksiyalarning qaysilaridan
propilen
hosil
bo‘ladi?
30
o
a) CH,—CH,—CH
NI—
g
m
83
|
Designed by EL.
B
Lesson title; Food
Time: 45min.
Level: A2
Topic: Food, likes and dislikes
Objectives:
» To develop students” understanding of and ability to use fo
vocabulary
» To enable the students to talk about likes and dislikes
= To rgasize asking questions about likes and dislikes
e To practise speaking skills
Warm up. (10 minutes)
Materials:
I.
Flashcards
to‘illustrate
the
food
words
you
hav
(suggestions
are: chicken,
chips, cheese, chocolate,
ice
crea
soup, salad, pizza, bananas, oranges, spinach, carrots, fish)
Procedure:
Show the flashcards (a maximum of ten for non-beginner
first, for beginners) and either elicit the word or teach
it,
e
choral and individual repetition.
. Stick a smiling face flashcard (mouth turned up) on the b
to
the
chocolate
flashcard
and
say,
’I
like
chocolate’.
Use
emphasize your meaning.
e Ask students
in the class ’And you? Elicit
’I like choc
Repeat this with other food words.
e Then stick the sad face flashcard (mouth turned down) nex
flashcard and say ’I don’t like soup’, again using mime and exag
convey your meaning.
- Ask the students ’And you? They can respond with ei
soup" or ’I don’t like soup’. You may find that your pupils NKe yo
but spinach and fish may be less popular. Before moving on to
you may like to check that they recognize the food words. N
flashcards on the board, and ask the students to hold up the
fingers corresponding to the word you say. ’What number is ch
students hold up three fingers,
if cheese is number three. You
106
|
Browning AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir
Glacier County okrugi tarkibiga kiradi
|
Paleolit dari tosh qurollari
|
Mart oyida musodara qillingan rossiyalik oligarx Dmitriy Pumpyanskiyning “Axioma” superyaxtasi Gibraltardagi auksionda sotildi. Bu haqda The Guardian xabar bermoqda.
Foto: Marine TrafficBu Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyingi musodara qilingan superyaxtalarning birinchi kimoshdi savdosi sanaladi.
Pumpyanskiy shu yilning mart oyigacha Rossiyaning “Gazprom” davlat energetika kompaniyasiga po‘lat quvurlar yetkazib beruvchi “Oao Tmk” kompaniyasining egasi va raisi bo‘lgan.
Buyuk Britaniyaning ta’kidlashicha, milliarder 2,18 milliard yevroga yaqin boylik to‘plagan, “Putinga eng yaqin” oligarxlardan biri.
72,5 metrlik yaxta auksioni 23-avgust kuni Gibraltar Admiralty sudi tomonidan elektron shaklda bo‘lib o‘tgan. “Axioma”ni sotib olish uchun 63 ta taklif kiritilgan, 10-14 kun ichida ular ko'rib chiqiladi va g‘olib aniqlanadi.
Uning sotilishi munozaralarga sabab bo‘ldi, chunki u Ukraina xalqi manfaati uchun emas, balki Pumpyanskiyning 20,5 million yevrodan ortiq qarzi borligini da’vo qilgan AQSH investitsiya banki JP Morgan’ga sotilmoqda.
Bitimning aniq summasi sir saqlanadi. Savdolar boshlanganda yaxta 70-75 million yevroga baholangan.
JP Morgan faqat qarzga ko‘ra unga tegishli bo‘lgan 20,5 million yevroni talab qiladi. Gibraltar hukumatidagi manbaning ta’kidlashicha, qolgan pul katta ehtimol bilan auksion uyi hisoblarida muzlatiladi.
Shuningdek, 2022-yilning martidan avgustigacha ekipajning ish haqi, kemasozlik zavodini ijaraga olish va texnik xizmat ko‘rsatishga sarflangan mablag‘lar kemani sotishdan tushgan tushumdan yechib olinadi.
Dizayner Alberto Pinto tomonidan ishlab chiqilgan yaxta 2013-yilda Turkiyada Dunya Yachts tomonidan qurilgan. “Axioma”ni boshqa millionerlar haftasiga 558,5 ming dollarga ijaraga olishi mumkin edi.
|
108-rasm.
«Dyurkopp»
firmasining
558-yzOZESh2»
halqa
yo‘rmash
yarimavtomatining qurilmalari.
Ignaga (108-rasm, v) ipni taqish uchun g‘altakdan chiqarilgan
mashina ustki qismiga o‘rnatilgan sterjen uchta teshigidan bir
ketin
o‘tkazilib,
taranglash
qurilmasi
1
shaybalari
oras
aylantirib, burganlik 2 teshigidan, keyin sterjen
3 ning yuqor
teshigidan olib o‘tiladi. So‘ngra ip ip yo‘naltirgich 4 teshigidan,
tortish qurilmasi
5 plastinalari orasidan, tortish prujinasi
ilgagidan
o‘tkazilib,
igna
yuritgich
teshigi
orqasi
igna
ko‘z
taqiladi.
Munozara uchun savollar
1. 558-1303LESh22 yapmavtomati qaysi asosiy mexanizmlardan
tuzilgan?
2558-1303LESh
22 yapmavtomati nimalarni tikishga mo‘ljallangan?
3. Bu mashinad ignaga ip qanday tartibda taqiladi?
4.Mashinani shovqinsiz
va titrashsiz ishlashini qaysi mexanizm
ta’minlaydi"
224
|
Video: 500 ot kuchiga ega traktor Nyurburgring rekordini o‘rnatdi
Germaniyadagi Auto Motor und Sport avtomobil nashri hamda haydovchi Kristian Mensel Nyurburgringda traktorlar o‘rtasidagi rekordni yangiladi. 17 tonnali Class Xerion 5000 VC’ga trassani bosib o‘tish uchun 24 daqiqayu 50,57 soniya kerak bo‘lgan, deb yozadi Motor.
Class Xerion 5000 VC — Germaniyada sotiladigan eng kuchli traktorlardan hisoblanadi. U 500 ot kuchi va 2600 Nm aylanuvchi momentga ega olti silindrli 12,8 litrli dizel dvigatel yordamida harakatga keladi. Xerion 5000 VC’ning o‘ziga xosligi — boshqaruv organlari bilan 180 darajaga burila oladigan kabinaga egaligida. Traktor aynan ushbu rejimda Nordshlyayfeni bosib o‘tgan.
Video: Dunyodagi eng katta traktorga yangi shinalar o‘rnatish jarayoni
Eslatib o‘tamiz, shu yilning fevral oyida Buxoroning Jondor tumanidagi hunarmand-ustalar tomonidan innovatsion traktor yaratilgan edi. Ushbu traktorga osma va g‘ildirakli traktorlarda avval qo‘llanilmagan yangi tipdagi dempfirlovchi yumshoq qurilma o‘rnatilgan bo‘lib, u traktorning ish vaqtida tebranishlarini 7-8 baravarga kamaytirish imkonini beradi.
|
Lesya UKRAINKA
228
Lukash
Yana nima?
Mavka
U boshqa kelmasin bizning o‘rmonga.
Lukash
(Qaddini tiklab)
Go‘yoki sen o‘rmon malikasisan–
Kimgadir kelishga ruxsat berasan,
Kimgadir–yo‘q.
Mavka
(Qovog‘ini solib, tahdid bilan)
O‘ralar ko‘p axir o‘rmonda,
Bo‘ronda singan shox bilan yopilgan–
Na odam, na hayvon ularni sezmas,
To‘satdan yiqilib tushmagunicha.
Lukash
Yana gapirasan-a,
Hiyla-yu nayrang haqida–yaxshi edi jim tursang)
Ha, ayonki, men seni umuman bilmas ekanman.
Mavka
Balki, o‘zim ham o‘zimni bilmagandirman..
Lukash
Quloq sol: mabodo oldimga kimdir
Kelish-u ketishin sendan so‘rashga
Majbur qiladigan bo‘lsang, yaxshisi,
O‘rmondan qishloqqa qayta qolaman.
Odamlar ichida nobud bo‘lmasman.
Oldingda o‘tirish niyatim yo‘qdir,
Qopqonga tushgan bir tulki singari.
|
2007-yilda chiqarilgan iPhone (qadoqdan ochilmagan) yakshanba kuni kimoshdi savdosida 39 340 dollarga sotildi
Bu haqda “TASS” xabar bermoqda
Foto: CNETShuningdek, unda 2007-yil 9-yanvarda Stiv Jobs tomonidan ilk bor taqdim etilgan iPhone smartfon sanoatini butunlay o‘zgartirib, “zamonining eng muhim va keng tarqalgan ixtirolaridan biriga” aylangani ta’kidlangan
Business Insider yangiliklar portali ta’kidlaganidek, 2007-yilda birinchi iPhone modeli 599 dollarga tushgan
AQSH Mehnat departamenti statistika byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, auksionda sotilgan smartfon inflyatsiyani hisobga olgan holda o‘tgan yillar davomida qariyb 45 barobar qimmatlashgan
Avvalroq Apple nega iPhone 14 ishlab chiqarish hajmini oshirishdan voz kechgani haqida xabar berilgandi
|
Ramazoni sharifda mehr-muruvvat, yordamga muhtoj yurtdoshlarimizning holidan xabar olish amaliyotimizni ko‘paytirib, yana bir xayrli maqsad ila izlayotgan manzilimizni qidiramiz. Bu Chinoz tumanining Yallamasi, Qir mahallasi Niyozova ko‘chasi 22-uy. Bizni tan tuzilishidan bir vaqtlar jismonan baquvvat bo‘lgani ko‘rinib turgan, biroq kasallik tufayli rangini oldirib qo‘ygan vatandoshimiz kutib oldi.
Ma'lum bo‘lishicha, 9 yil mobaynida sportning kikboksing va bodibilding turlari bilan shug‘ullangan Eldor 3 yildan buyon o‘tkir ikki buyrak yetishmovchiligidan aziyat chekib keladi. Ayni vaqtda Toshkent viloyatining Xonoboddagi tez yordam markazida gemodializ vositasida qonini tozalash bilan hayot kechirmoqda. Biz ahvoli qandayligini so‘rab, Eldorning so‘zlarini tinglaymiz.
“3 yil bo‘ldi buyragim ishdan chiqdi. Gemodializ olaman, 3 yil bo‘ldi. Menga buyrak bujmayishi, qurishi tashxisi qo‘yilgan. O‘zim 9 yil kikboksing va bodibilding bilan shug‘ullanganman. Alloh yo‘lida halol-pok hayot kechiraman, degan niyatlar bilan yurardim. Toshkent yuridik kollejini bitirganman.
Bu buyrak yetishmovchiligi insonni asta-sekin qiynab, to‘kar ekan. Hozirda halovatim umuman yo‘q, 3-4 xil dori iste'mol qilaman doimiy ravishda. Kichik hojat umuman yo‘q. Qon bosimim baland bo‘lib ketadi. Tanam haddan ortiq qizib ketaveradi. Yoz mavsumida juda qiynalaman”, - deydi vatandoshimiz.
Uning so‘zlariga ko‘ra, gemodializ olish chog‘ida gepatit S virusini ham yuqtirib olgani bois, bu xastalikdan ham davolanmoqda. “Uning dorisi esa, faqat Hindiston keltiriladi”, deydi Eldor.
Eldorning aytishicha, ayni vaqtda onasi buyragini berishga rozi bo‘lgan. Buning uchun ma'lum miqdorda (45-50 mln so‘m) atrofida mablag‘ talab etiladi. Buyrak ko‘chirish bo‘yicha jrrohlik amaliyotini Respublika jarrohlik ilmiy markazida o‘tkazish mumkin.
Azizlar, mehr-muruvvatli va xayr-ehsonni xush ko‘ruvchi vatandoshlar, shunday fazilatli ulug‘ kunlar ichida turibmiz. Nabiylar sarvari Muhammad sallollohu alayhi vasallam Ramazoni sharifda boshqa oylarga qaraganda yanada saxovatliroq bo‘lib ketar ekanlar. Biz u muborak kishining ummati sifatida turmush tarzimizda u kishidan har bir sohada o‘rnak olishimiz lozim.
Shunday ekan, kelinglar, yaxshilar qulay fursatni boy bermaylik, saxovat qo‘llarimizni keng ochib, yordamga muhtoj, yaxshilik niyatida davolanib olish uchun ko‘mak so‘rayotgan vatandoshimiz umidini puchga chiqarmaylik. Uning shifo topib, oyoqqa turishiga imkon qadar ko‘maklashaylik!
Nazarov Eldor +99897 768 76 40
PAYME, CLICK (Agrobank): 8600 0417 3304 6909
Hisob raqami: 2261 8000 6990 4580 1500
MFO: 00476
|
Qonunda suv qonunchiligini buzishning boshqa ko‘rinishlari
uchun javobgarlik ham belgilanishi mumkin.
17.A. Suv tanqisligi sharoitlarida quruq zonalarda suv
taqsimlash va suv resurslarini boshqarish
O‘zbekistonda o‘tkazilayotgan iqtisodiy islohotlar katta zarar
keltiradigan xo‘jaliklarni asta-sekin tugatishni va ularning
yerlarini mayda fermer xo‘jaliklariga bo‘lib berishni nazarda
tug‘adi, bu butun agrotexnika va irrigatsion-meliorativ xizmat
ko‘rsatish tizimini, shuningdek, qishloq xo‘jalik vazifasidagi
infratuzilma—boshqa elementlarini isloh qilish zaruriyati
bilan bog‘liqdir. Yangi, bozor asosida yangiyerdan foydalanuvchilar—fermerlar tasarrufida barcha tabiiy resurslar bo‘lgan hamda
umummilliy manfaatlarni namoyon qiluvchi davlat manfaatlarini birga olib boradigan suv iste’mol qilish tizimini yaratish
talab qilinadi. Bu ishda muayyan siljishlar bo‘ldi.
Xorijiy mamlakatlar tajribasi, shuningdek, O‘zbekistonda
olib borilayotgan amaliy ishlar shuni ko‘rsatadiki, kooperativ va
fermer xo‘jaliklari suvdan foydalanishini tashkil etishning
yanada ma’qul shakli, fermerlarning o‘zlari tomonidan yaratilgan
va boshqariladigan hamda fermerlar a’zolik badallari hisobidan
moliyalashtiriladigan suvdan foydalanuvchilar uyushmasi (SFU)
hisoblanadi. Suvdan foydalanishning bunday shaklini yaratish
irrigatsion-meliorativ tizim ekspluatatsiyasi sifatini yaxshilash hamda xarajatlarni kamaytirish va suvdan oqilona foydalanish samarali mexanizmini ta’minlaydi va buning natijasi
o‘laroq, fermerlar daromadlari oshishiga yordam beradi.
Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligining suvdan foydalanish
sohasidagi asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi:
–yagona suv xo‘jaligi siyosatini olib borish, xalq xo‘jaligi va
aholini suv bilan ta’minlash;
-suv resurslarini boshqarish, ularni rejalashtirish va respublika viloyatlari milliy iqtisod sohalari bo‘yicha taqsimlash,
suv resurslarini hisobga olish va ulardan oqilona foydalanishni nazorat qilish;
—
-suv resurslarini tartibga solish va undan foydalanishning
yagona siyosatini olib borish mavjud suv xo‘jaligi tashkilotlari
tuzilmalari negizida tashkil etilgan suv xo‘jaligi va irrigatsion tizimlar havza boshqaruvi bosh boshqarmasi tomonidan amalga
oshiriladi (QzR Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 21-iyuldagi
320-son Qarori, mazkur qo‘llanmaning 14.3-bobiga qarang).
Qishloq xo‘jalik korxonalarida suvdan foydalanishni tashkil
etish
Hozirgi vaqtda O‘zbekiston Respublikasida qishloq xo‘jalik
korxonalari yerdan foydalanishning turli shakllarida ish ko‘rmoqdalar: kooperativ va jamoa xo‘jaliklari, fermer (asosan) dehqon
xo‘jaliklari, ijara vah.k.
Hozirgi vaqtda fermer xo‘jaliklari, qoidaga ko‘ra, yirik
xo‘jaliklar hududlari bo‘ylab alohida uchastka bo‘lib, sochilib ketgan
va shuning uchun ham ularga ikkilamchi, davlat suv xo‘jaligi tizimlari bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqada bo‘lmagan suvdan foydala-nuvdilar sifatida qaraladi.
Hozirgi vaqtda xo‘jaliklarda suvdan foydalanish tashkiloti
quyidagi vazifalarni hal qiladi:
–suvdan foydalanish rejasini tuzish;
–operativ suvdan foydalanish;
–suvdan foydalanish nazoratini hisobga olish;
–suv xo‘jaligi obyektlari holatini nazorat qilish va qarab
turish;
–suv xo‘jaligi obyektlarini ayni vaqgda va kapital ta’mirlash-
Suvdan foydalanish rejalari gidrologik yilda ikki marta
tuziladi: vegetatsiya davrida (aprel’-sentyabrv) va vegetatsiya davri
o‘rtasida (oktyabr’-mart). Suvdan foydalanish rejasini tuzish uchun
quyidagi dastlabki axborotdan foydalaniladi:
–maydoni va qishloq xo‘jalik ekinlarini ko‘rsatgan holda
ishlabchiqarish—ekish rejasi, ularni xo‘jalikka ajratilgan
joy va gidromodulB tumanlarga bog‘langan sug‘orishning boshqa
manbalariga joylashtirish;
245
|
Film premyerasida "Daryo" jurnalisti Feruz Muhammad aktrisa Shaxzoda Muhammedova bilan qisqacha suhbat qildi
Suhbat davomida aktrisa turmushga chiqayotgan insoni haqida batafsil ma'lumot berdi
To'y yoz oylarida yoki kuzda bo'lib o'tishi rejalashtirilgan
|
rayi KOS
aayuanligi uchun «Sharif ul-mulk», donishmand,
palakni
o‘lgani uchun
«Hakim ul-vazir», «Al-Dastur» deb
Unni
иммaй
T
мy иp «avrida qadimgi Yunon olimlari Aristotel,
yмpи torimi,
Ptolomey, kvklidlar bir qatorda turadi.
ФOH
xyни (aи
jumlaga dodgan olim
Karl Liney doimo yashil
mln uni o‘sdi ibn Sino nomi bilan «Ayitseniya» deb
ЖAP.
И
K
.
бopa;
TИБ
qununlari» dunyoning barcha tglariga tarjima
Nazorat
va mihokama uchun savollar
Io
A Ronmizmiyong fandagi xizmatlari nimalardan iborat?
И
kp YИHYИИЯ
«Ziji
al-Xorazmiy»
kitobida
nimalar
шaн
ni
rali Kaiyqamlarini fanga kim birinchi bo‘lib kiritgan?
{
Yигмлиминий
astronomiya
fanidagi
yutuqlari
nimalarda
дaн Bим
QI
I raning
birinchi
risolasi
qanday
nomlanadi?
’
b
ИH
H ёpи
Miki yuritilgan?
/
AЛ
T.нy мyми
iqlimlar
nazariyasida
nimalarni
ko‘zda
B
Гoн YлyйИиш
qomusiy
asarlari
qanday
guruhlarga
bo‘lib
asli
Гapнy MM opa
дa Forobiyning xizmatlari nima-bin haa!
y
тиHaнy
ич ишoпцya fani rivojiga qanday hissa qo‘shgan?
5
ЙEйнHy Hи И
«Hindiston»
va
«Minerologiya»
asarlari
tanni VAT йнияЧи"
1
Иcиниy Taбиy fanlar rivojiga qanday hissa qo‘shgan?
aи
BИ
#Kitob ush-shifo»sida qaysi ilmlar haqida fikr yu-
(aйни
Kilibinng
o‘z
davri
va
hozirgi
kunda
ahamiyati
51
|
Rahbar: Najmiddinov Shuxrat Amanovich Telefon raqamlari:Нажмиддинов Шухрат Аманович (8-365) 223-32-14, 223-56-02 Manzil: 705000 Buxoro viloyati, Buxoro shahri, Navoi shox ko'chasi, 5-uy Transport: 11, 437 sonli avtobuslar Website: http://bux-arx
uz/ Batafsil ma'lum
|
Senat xususiy mulk huquqini himoya qilish to‘g‘risidagi qonunni tasdiqladi – Gazeta.uz
Senat xususiy mulk huquqini himoya qilish to‘g‘risidagi qonunni tasdiqladi
Senat jinoyatga aloqador bo‘lmagan shaxslarning mol-mulkini musodara qilishni taqiqlovchi qonunni tasdiqladi.
5 oktabr 2017, 16:22 Jamiyat
O‘zbekiston Oliy Majlisi Senati 4 oktyabr kuni 12-yalpi yig‘ilishda qonunchilikka kiritilayotgan jinoyatga aloqador bo‘lmagan shaxslarning mol-mulkini musodara qilishni taqiqlovchi o‘zgartishni tasdiqladi.
Senatorlar tasdiqlagan qonun bilan Jinoyat-protsessual kodeksiga gumondor, ayblanuvchi, sudlanuvchi va jazoga hukm etilgan shaxsga tegishli jinoyat quroli hisoblangan predmetlarni musodara qilishga oid o‘zgartishlar kiritiladi. Shu bilan bir qatorda, sanab o‘tilgan shaxslarga tegishli bo‘lmagan mol-mulklar musodara qilinmaydi va qonuniy egasiga qaytarib beriladi.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga kiritilgan o‘zgartishga muvofiq, endilikda huquqbuzarga tegishli bo‘lmagan mol-mulk ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishda bevosita yoki bilvosita qurol sifatida foydalanilgan bo‘lsa, musodara etilmaydi. Ushbu o‘zgartishlar faqatgina savdo aylanmasidan olib qo‘yilgan mulklarga taalluqli emas.
Bunga qadar fohishabozlik yoki odam savdosini tashkil etishda foydalanilgan ko‘chmas mulklarning musodara etilishiga oid hodisalar kuzatilgan edi. Bunda mol-mulk jinoyat quroli sifatida davlat foydasiga musodara qilinib, ayrim hollarda bu haqda mulk egasiga ham ma’lum qilinmagan.
Matn: «Газета.uz» 1 060
|
83
Mehnat faoliyatini o‟rganish metodlari
|
118-119
Agar Parvardigoringiz xohlaganida, barcha odamlarni bir millat (ya’ni bir dinga ergashuvchi) qilgan bo‘lur edi
(Lekin U Zot bunday qilishni istamadi
Shuning uchun) ular (odamlar) mudom ixtilof qilurlar, magar Parvardigoringiz rahm qilgan kishilargina (haq yo‘lda ittifoq bo‘lib yasharlar)
Ularni shuning uchun (ya’ni birovlari haq yo‘lda xidoyat topishlari, boshqalari nohaq yo‘llarda talashib-tortishib yurishlari uchun) yaratgandir
Parvardigoringizning “Men jahannamni (kofir) jin va kofir odamlarning barchasi bilan to‘ldirurmen”, degan So‘zi to‘la haq bo‘ldi
|
Dasturni harid qilsangiz, O'zbekistondagi yosh loyihalardan biriga ega bo'lasiz
Dastur kelajakda katta daromad keltirishi mumkin
|
5.22-rasm. Kanallardagi suvbo‘lgichlar
a, b-ochiq avtomatik; d-quvurli
Ochiq avtomatik ishlaydigan
suv bulgichlar
suv
sarfini tarmoqlar o‘rtasida
keluvchi kanal hisobiy ishlash rejimida berilgan doimiy o‘zaro nisbatda taqsimlaydi
(5.22-rasm,
a,b). Avtomatik ishlaydigan suv bulgichlarning kamchiliklaridan biri
shundan iboratki, agar foydalanish davrida suv sarfini berilgan nisbatda o‘zgartirish
kerak bo‘lsa, uni bajarish imkoniyati bo‘lmaydi. Kanalda avariya holati yuz berganda
undagi birorta tarmoqni berkitishga yo‘l
quyib bo‘lmaydi. Ochiq boshqariladagan
suv bulgichlarida istalgan paytda
suv
sarfini boshqarish mumkin. Bunday
suv
bulgichlar har bir tarmogiga ochiq rostlagichlar o‘rnatiladi. Rostlagichlar ostonasi
satxi keluvchi kanal tubi satxiga teng qilib
olinadi. Kanalda avariya holatlari yuz
berganda zatvorlar tushirilib, unga beriladigan suv sarfi tuxtatiladi. Sungra keluvchi
kanaldagi hamma suv sarfi ikkinchi tarmoqqa o‘rnatilgan rostlagichdan o‘tkaziladi.
Quvurli
suvbo‘lgich sxemasi
(5.22-rasm,
d)
da ko‘rsatilgan. Bunday
suv
bo‘lgichlarning yutug‘i shundan iboratki, uning ustidan avtotransport qatnovi uchun
yo‘l
o‘rnatish mumkin. Suv bo‘’lgichlarning har bir tarmog‘iga bir yoki bir nechta
qatorli quvurlar o‘rnatish mumkin, ularning soni suv chuqurligi va gidravlik rejimga
bog‘liq.
Quvurli
suv
bulgich
kirish
kallagi
ikki
tarmoq
uchun umumiy
qilib
o‘rnatiladi. Tarmoqdagi quvurlarni imkon qadar to‘g‘ri
chiziq buycha joylashtirish
maqsadida muvofiqdir, biroq ba’zi bir hollarda buni bajarib bo‘lmaydi, ularning
248
|
568
ПPEДMETHЪИ YKAЗATEЛЪ
Ha лaтинckoм язъke
Ha yзбekckoм язъke
Ha pycckoм язмke
Ha aнглийckoм язъмke
|
Tramp AQSh prezidenti samolyotining yangilangan dizaynini taqdim etdi
Donald Tramp ABC telekanaliga bergan intervyusida Air Force One yangilangan prezident samolyotining dizaynini taqdim etdi. Bu haqda “Korrespondent.net” xabar bermoqda.
Ushbu samolyot 2024-yilda AQSh prezidenti aviaparki uchun qabul qilib olinadi.
“Bu yangi Air Force One. Uni o‘zim uchun emas, boshqa prezidentlar uchun qilyapman. Buning ham modeli 747, ammo samolyot ancha katta, qanotlari uzun”, — dedi Tramp.
Tramp qo‘lida ko‘rsatgan qog‘ozdagi suratdan prezident borti o‘rtasida qizil chiziqcha bo‘lgan oq va tim ko‘k ranglarga bo‘yalishini payqash mumkin.
Ma’lum bo‘lishicha, prezident uchun mo‘ljallangan Boeing-747 samolyotining hozirgi oq-ko‘k ranglari oxirgi deyarli 30 yil davomida o‘zgarmagan.
|
qovoqlar
ko‘z soqqasini
qanday qoilaganligi,
qovoq qalinligi ko‘zning
perspektivadagi holatiga qarab qanday o‘zgarayotganligiga e’tibor bering.
Lablar rasmini chizayotganingizda labning tashqi
cheti haqiqatdan ham biz
ganch namunasida ko‘rganimizdek, oldipga turtib
chiqqanligini tekshiring.
Ta’limning Ushbu
bosqichida yaxshi namuva-lardan
nusxa
ko‘chirish
foydalidir, chunki bunda shakl qurilishi qonug‘.
niyatlarini yana bir bor:
ko‘rish, shuningdek unintn
materiallilik xususiyatlarini ham ochib berish-36-rasm.
ni o‘rganish mumkin. Masalan, A.Skino
o‘z rasmlarida yuz terisi va sochlar fakturasini yaxshi ochib bergan
(36-rasm). Bosh detallarini o‘rganishda naturani va qisqa xomaki rasmlar va chizgilarni davomli tahlil qilishni qo‘shib olib
borish zarur. Chizgilar shakl qurilishi bilan bog‘liq o‘quv-tahliliy xarakterda va insonping emotsional holatini ochish xarakterida ham bo‘lishi mumkin. Chizgilarnishg oxirgi ko‘rinishini ko‘zgu yordamida o‘zingizni chizib ham bajarish mumkin. Bu
o‘rinda bugun bir fragmentlarni ham (burun, lablar, dahan;
peshona, ko‘zlar, lablar) tasvirlash mumkin. Klassik qo‘llanmalarda boshning alohida detallarini chizib bo‘lgandan so‘ng ularning o‘zaro bog‘liqligini (burun, lablar, dahan; quloqni boshning unga tugashgan qismlari bilan) chizish taklif etilgan.
Bunday chizib, detallarning o‘zaro bog‘lanishini kuzatish, ularning umumiyligini anglashga yordam beradi. Keyingi bob yorqin
portret xarakteristikasiga ega bo‘lgan bosh rasmini chizish.xususiyatlariga bag‘ishlangan.
|
Operatsiya uchun choyshablar, kiyim-boshlar hamda bog-’-lov materiallarini sterilizatsiya qilish. Operatsiya vaqtida xirurg,
assistentlar va operatsiya hamshirasi maxsus kiyimlar kiyadi
(14-rasm). Ko‘pchilik xirurgik muassasalarda tibbiyot xodimlari
salat rangidagi yoki havorang maxsus yengil kiyim kiyadilar.
Niqoblar. Tomchi inyeksiyasi xavfini kamaytirish uchun
xodimlar og‘iz-burunlariga maxsus niqob tutib yuradilar. Niqoblar
o‘lchami 16x20 sm li 4 qavat dokadan tayyorlanib, burchaklariga
14-rasm. Steril xalat kiyish.
61
|
iqtisodiy
munosabatlar,
shart-sharoitlar
va
imkoniyatlar
ta’sir etadi.
TPaxe
intellektual salohiyatini shakllantiri
rivojlantirishda davlat siyosiy boshqaruvi,
ya’ni siyosiy
4
tarixiy meros
va tajriba omili, ijtimoiy-ruhiy omil,
is
chiqarish munosabatlari, usul
va vositalari,
fan bilan
ish
chiqarish
munosabatlarining
yetarli
darajada
shakllangani
mustahkamligi, glaballashuv
va boshqa amillar muhim
ijo
rol o‘ynaydi.
Lekin shaxs miqyosida befarqlik, yangiliklar)
qo‘rqish,
ma’suliyatsizlik,
bipimsizlik,
ma’naviy
qashshoq
mutaassiblik,
aqidaparastlik,
ma’naviy
dangasalik,
irodani
bo‘shligi,
maqsadsizlik,
jamiyat
miqyosida
esa
mahalliychili
urug‘-aymoqchilik,
millatchilik,
korrupsiya,
poraxo‘rlik,
nomenklatura kabilar bu jarayonga salbiy ta’sir etuvchi omillar
sifatida namayon bo‘ladi.
Shaxs
intellektual
salohiyatini
shakllantirish
m
rivojlantirishda
davlatning
ta’lim
sohasidagi,
jamiyat
ma’naviy-madaniy,
ijtimoiy-siyosiy,
iqtisodiy
sohasidagi
siyosati va ishlabchiqarish omillarining ahamiyati kattadir.
Shaxsning intellektual salohiyatini shakllantirishda ilmiy
pedagogik kadrlar faoliyati, ishlab chiqariashiang‘g ta’pim tizimi
va ilmiy
muassasalar bilan intsgratsiyasi, olimlar tomonidan
amalga oshirilgan kashfiyotlar. yangiliklar
va boshqa bir qator
yunanishlarning
samarasi
davlat tomonidan
olib
borilayotgan
siyosatga bevosita bog‘liq.
Chunki davlat ular bilan bog‘liq bo‘lgan
strategik yo‘nalishni belgilaydi, o‘z siyosati
va faoliyati bilan
ularin uyushtirib, tashkil qilib boradi.
Shaxs
intellektual
salohiyatini
rivojlantirishni
ta’minlovchi, unga ko‘mak beruvchi huquqiy, iqtisodiy, ijtimoiy,
g‘oyaviy sohalarda davlat siyosiy boshqaruvida qo‘llaniladigan usul,
vosita
RA
imkaniyatlar
davlat
siyosati
omilini
o‘zida
mujassamlashtiradi.
Bu davlatning siyosiy boshharuv maqsad
va
vazifalaridan kelib chiqadi.
«Siyosiy boshqaruv
o‘z mazmuniga
kura jamiyat siyosiy hayotining izdan chiqishining oldini olishga
xizmat
qiluvchi
jarayon
hisoblanadi.
U
siyosiy
tizimni
barqarorlashtiradi va uni jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy va
ma’naviy
tizimi
bilan
muvozanatini
ushlab
turishga
xizmat
qiladi».
O‘z
navbatida,
siyosiy
Oaiqaruv
ijtimaiy
bashorat,
rejalashtirish,
qonunlar,
qaror,
farmon,
farmoyishlar
qabul
qilish
va ularning bajarilishini
nazorat qilish
kabi
ishlar
—
« !ilitonogiy Otamuratoya S. Ergashav I. Avramon Qodirsa A. -Toshkent. Uzbevislan,
1999
——A
|
Nasosning
so‘rish
yo‘li
—
korpusning
so‘rish
trubasidan
ish
g‘ildiragiga o‘tishdagi kanalidir. Spiral yo‘l—suyuqlikning nasosdan
chiqish kanali spiral kamera yoki yo‘naltiruvchi apparat ko‘rinishida
bo‘ladi.
Ish g‘ildiragidan chiqqan suyuqlik zarrachasi spiral kamerasining
biror qismiga kirgandan keyin radius bo‘yicha harakatlanishini davom
ettirish bilan birga, aylanma harakat qilib chiqish tomonga intiladi va
o‘zidan keyin kelayotgan suyuqlik zarrachasiga o‘z o‘rnini bo‘shatib
beradi.
—Ҳ—Ёҳ
———
|
Mashqlar.
1. Xan = 2, 4.
l tenglamani yeching-1
i
2. «am!!! h, Xon—97-h. tenglamalarni yechish.
-
n
3. x= 52,1— 6x. (7) tenglama yechimini x, =1" ko‘
rinishda izlang.
4. Arap Xa,
Va (7) tenglamani
qanoatlantirsa,
ax,,
Ha BU, ax,
By, Jp Xam
(7)
ni
qanoatlantirishini
ko‘rsating.
5. x., x. ma’lum bo‘lsa, (7) tenglamani faqat bitta
ketma-ketlik qanoatlantirishini isbotlang.
6.
17)
tenglamani
qanoatlantiruvchi
ketma-ketlik
X. = a2"
483" ko‘rinishda bo‘lishini isbotlang,
3,68. TO‘GARAKDA KOMPBYUTER
10-sinfda informatika
va
dasturlashtirish asoslari
o‘tila
boshlagach,
to‘garakda bu
sohaga ham e’tibor berib borish
zarur. So‘nggi
yillarda
dastur
tuzish
bo‘yicha
alohida
ham,
matematika
bilan
qo‘shib ham olimpiadalar o‘tkazilmoqda.
Imkoni
bo‘lsa,
kompByuterlar
va
dasturlashtirishga
bag‘ishlab
maxsus to‘garak tashkil etish, ayni muddao. Unda olimpi-
, adalarga tayyorlanish, tanlovlarda ishtirok
etish, har
131
|
Ming yil bo‘ldi — ketding
Nega hamon ho‘l
Ming yil bo‘ldi… ketding… zor etding…
Sening so‘zlaringdan yurak-bag‘rim qon
|
Tarix — hayot takrorlardan iborat ekani haqida saboq beruvchi eng yaxshi ustoz; har kunlik bu saboqlardan doim ham vaqtida va to‘g‘ri xulosalar chiqarilmasa-da, tarix baribir eng yaxshi ustozligicha qolaveradi.
Ham O‘zbekistonning, ham jahonning bundan 90, 60 va 30 yil avvalgi manzarasiga o‘zbek matbuoti ko‘zi bilan imkon qadar nazar solish ham qiziq, ham foydali ko‘rindi. Bundan o‘n yillar avval aynan bugungi sanada nimalar bo‘lgan, davr matbuoti ular haqida nima deb yozgan, jamoatchilikning munosabati qanday edi — bularning barini “Kun matbuoti tarixi” rukni orqali kuzatib borish mumkin.
90 yil avval. 5-may, payshanba
Qolgan sahifalarda, har doimgidek, paxta ekish va pilla yetishtirishning borishi, bu boradagi “o‘pirilishlar va ko‘zbo‘yamachiliklar”, qaysidir bir kolxozlarni yot unsurlar bosgani haqidagi shikoyatnomalar va yana boshqa sovxozlar shunday yot unsurlardan tozalangani haqida tantanavor hisobotlardan iborat. Ayni vaqtda, mana bunday qisqa axborotlar ham uchraydi (Badriddinov ishi bo‘yicha sud boshlanish arafasida ekani haqida avval yozilgan edi):
Gazetaning keyingi sahifalarida “Osiyoxleb”ning “iqtisodiy aksilinqilobda ayblangan” sobiq xodimlariga nisbatan sud tomonidan chiqarilgan hukmlar haqida qisqa axborot berilgan. Ma’lum bo‘lishicha, bu ish bo‘yicha ayblangan 10 kishi (ularning familiyasi xabarda birma-bir sanab o‘tilgan) “sotsial himoyaning eng oliy chorasi — otilishga hukm qilingan”.
60 yil avval. 5-may, shanba
Surat ostida esa “qadrdon gazetamiz — ‘Pravda’ni, hayotimizning shonli yo‘ldoshini uning shonli yubileyi bilan quvona-quvona tabriklagan” O‘zbekiston yozuvchilarining tabriknomasi (yozuvchilar ro‘yxatida Oybek, G‘ofur G‘ulom, Abdulla Qahhor, Zulfiya, Maqsud Shayxzoda, Asqad Muxtor, Izzat Sulton, Ramz Bobojon kabilar bor):
“Pravda”ga aloqador bo‘lmagan ikki xabardan biri — AQSh prezidenti Jon Kennedi Oq uyda sovet kosmonavti German Titovni qabul qilgani haqida. “Mayor Titov, — dedi Jon Kennedi. — Amerika xalqi kabi men ham Sizni Qo‘shma Shtatlarda tabriklashim bilan juda xursandman. Men Sizning jasoratingizga qoyil qoldim”.
30 yil avval. 5-may, seshanba
Avval yozilganidek, 1992-yil aprel oyining oxiri — may oyining boshlari O‘zbekiston uchun og‘ir kelgan — tinimsiz va kuchli yog‘ingarchiliklar oqibatida mamlakatning ko‘plab hududlarida toshqinlar yuz bergan. Prezident Islom Karimov tabiiy ofatlardan eng ko‘p jabr ko‘rgan hududlar — Qashqadaryo va Buxoroga o‘zi borib, vaziyatni o‘rgangani haqida xabarlar berilgan. Gazetalar bu safar davlat rahbarining Jizzaxga qilgan shunday safari haqida axborot bergan.
Tabiat injiqliklari esa davom etmoqda — 2-may kuni Bo‘stonliq va Parkent tumanlarida qor yoqqan, Xorazm viloyatida esa havo harorati 0 darajadan ham pasayib ketgan.
“Toshkent oqshomi”ning xabar berishicha, aprel oyining oxiri — may oyining boshida Toshkent shahrida kamida 16 kishi qo‘ziqorindan zaharlangan, ulardan kamida bir nafari vafot etgan:
Jurnalist Jaloliddin Safoning “Xalq so‘zi” gazetasida e’lon qilingan “Afg‘on irodasi” maqolasidagi ba’zi tafsilotlar, xususan, 1979-yili sovet qo‘shinlarining Afg‘onistonga bostirib kirishi uchun e’lon qilingan rasmiy asoslar 2022-yil fevralida boshlangan qurolli mojaroning boshlanishi uchun ilgari surilgan rasmiy asoslarni eslatib yuboradi:
Sharof Rashidov hayot bo‘lganida, 1992-yili 75 yoshga to‘lgan bo‘lardi. “O‘zbekiston ovozi” gazetasi yubileyga bag‘ishlab, bir sahifalik “Sharofnoma” nomli rukn tashkil qilgan. Unda Sharof Rashidovich bilan birga ishlagan kishilarning xotiralari, oddiy o‘zbekistonliklarning O‘zbekiston marhum rahbari haqidagi fikrlari berib boriladi. Masalan, Toshkent shahridan Xayrulla Nuriddinovning fikrlari:
Gazetaning tojikistonlik mushtariylaridan biri esa Qashqadaryodagi tumanlardan biriga Sharof Rashidov nomini berishni taklif qilgan (oradan salkam 30 yil o‘tib, Rashidovning nomi u tug‘ilgan Jizzax viloyatidagi tumanlardan biriga berildi):
|
I.
Jo) (1
ali
YSh. TATYABAGAK
IV Paranoyal
ini
aa
I
Hissiy
A.V.Snejnevskiy bo‘yicha
166
|
Mavzuga Oid Boshqa Yangiliklar:
Yulduz Usmonova - Tut Qo‘limdan
|
ali
- la - sa,
ul
Iy
–
so
za-mo
–na
ha
–
dib,
O‘-luk ba-
|
o‘rinda umurtqalilar bo‘lib ularda sutemizuvchilar o‘ndan birini tashkil
qilsa, umurtqalilarning yarim turi baliqlarga to‘g‘ri keladi.
Umurtqalilarning katta turi suvda yashaydi, hashoratlar quruqlikda
hayot kechiradi. Suvda va quruqlikda yashovchi va moslashgan o‘simlik
va turlari soni deyarli bir xil bo‘lsa, hayvonlarda quruqlikda 92-9326
yashasa,
suvda
7-8
96
hayot
kechiradi.
Demak
organizmlarning
quruqlikka chiqishi turlar xilma-xilligi uchun evolyutsion turtki byergan
va quruqlikda barqaror ekotizimni tashkil bo‘lishiga olib keldi.
3.2 Tabiatda moddalar va energiya almashinuvi
Quyosh energiyasi yer yuzida
ikki xil moddalar almashinuvini
taminlaydi, geologik-katta aylanish va biogeokimyoviy kichik aylanish
yuzaga keladi. Katta aylanish (geologik) tabiatda nuri va yerning pastki
qatlamidan chiqadigan energiyalarning o‘zaro aloqasi bo‘lib energiyani
biosfera va chuqur yer qatlamlari o‘rtasida taqsimlanadi. Cho‘kma tog‘
jinslari
yuqori
havo
harorati
tasiriga
o‘tadi
yer
po‘’stlog‘ining
harakatchan hududlari bosim ostida qoladi. Pastki qatlamda moddalar
yerib-magma hosil qiladi. Yoki, yangi magma jinslarini manbasi hosil
bo‘ldi. Bu yerosti jinslari yerustiga chiqarilsa shamollash tasirida yangi
cho“kma jinslar
hosil
bo‘lishi
transportsiyasi vujudga
keladi.
Katta
aylanish quruqlikdagi suv va atmosfera orqali okean o‘rtasida boradi.
Tinch okeani sathidan parlangan namlik quruqlikka ko‘chib o‘tadi va
yog‘in sifatida yerga qaytib tushadi, yana okeanga qayta yerusti va yer
ostidan oqib tushadi.
Suv aylanishi juda oddiy ko‘rinishda davom etadi: okean sathida
namlikning parlanib chiqish-kondetsatsiya bug‘ning suyuqlik holatiga
o‘tishi-yana bug‘ning
yog‘in
sifatida
okeanga
qaytib
tushadi.
Suv
aylanishi davomida yerdan 500 ming km” miqdorda suv ishtirok etadi.
Barcha yerdagi suv zahiralari parchalanadi va 2 mln yil davomida qayta
to‘planadi.
Kichik modda aylanishi (biogeokimyoviy) faqat biosferada bo‘ladi.
Uning asl mohiyati fotosintez jarayonida anorganik moddalardan tirik-moddalarning hosil bo‘lishi va organik moddalarning chirishi natijasida
yana anorganik birikmalarga aylanishidir. Ushbu aylanish biosferadagi
hayotning
borishi
uchun
asosiy
bo‘lib hayotning
paydo
bo‘lishini
bildiradi. Planetamizda tirik jismlar tug‘ilib, o‘lib va o‘zgarib, chirib
yerdagi hayotni saqlab turadi va shundoq tarzda biogeokimyoviy modda
almashinuvini tashkil qiladi.
37
|
Bu yo‘lda uqbalar ko‘pdurki, Mashrab bexabar bo‘lma.
* * *
Adam mulkiga keldingsan, ko‘milmog‘ emdi sunnatdur,
Kimini xotiriga keldi marg, neku tariqatdur.
Nafas boricha urgin dast-u po, shoyad qutulgaysan,
Belingni ikki yerdin bog‘la, tolibga qiyomatdur.
Baland ovozalardin ibrat olmang harnechuk bo‘ldi,
Hamani maqsudini barham urgan gardi naxvatdur.
Ulug‘ dargoh erur, hech kim emastur ganjidin navmed,
Bu yo‘lda intizori anga haftodu du millatdur.
Guzargohi fanoda har kishi kisht ayladi eltti,
Ziroatsiz kishini to‘shasi dard birla hasratdur.
Birovni bag‘ridur chok-u birovni yo‘qtur parvoyi,
G‘ami uqboni tortar xavfi ko‘btur, kimki ummatdur.
Odamni yaxshisi xushbo‘y guldek, jon huzur aylar,
Ani domonini gardi hazoron xeshti jannatdur.
Qamande solaluk maqsud, toki qo‘lga kirgay deb,
Talabda dast-u po urmang, tolib, dam g‘animatdur.
Azizlar o‘tdilar, man munda rasvo, bexabar qoldim,
Jahonni obro‘yi soyayi sohibnasihatdur.
Tariqat gavharidin nuri jon afzun bo‘lur doim.
Jadalni ilgarirog‘idin aylamang dam g‘animatdur.
Ulug‘ daryodasan Mashrab, ko‘torgin Mabdayi nuri,
Xudoni nurini bilsang, asl toliblarga sunnatdur.
* * *
Axir koring nechuk bulg‘ay, bu yo‘lda bexabar yig‘la,
Hama xok ichra jo bo‘ldi, qo‘pib shom-u sahar yig‘la.
Agar mahsharda go‘rdin surxro‘ bo‘lib qo‘pay desang,
Qaddingni xam qilib, dargohga bosh ur, beshtar yig‘lal.
Yoningdin shermardlar ketdi, hargiz ibrat olmaysan,
Kel, ey farzandi qobil, nola qil, dog‘i padar yig‘la.
|
Shu bilan birga, 2017-2018 o‘quv yilidan boshlab umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida “katta yetakchi” va “to‘garak rahbari” shtat birliklarini tugatish hisobiga lavozim maoshi yuqori sinf o‘qituvchisiga tenglashtirilgan “yoshlar yetakchisi” shtat birligi joriy etildi
|
Bibliografiya asoslari
=
ko‘rsatkich S.Dolimov va F.Ubaydullayevning Mukammal ilmiy bibliografiya» (1934)
asari bo‘lib, unda uch ming kitobning tavsifi berilgan.
O‘zbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi respublika davlat bibliografiyasining asosiy markazidir. O‘zbekiston Respublikasida bibliografiya ishi bilan, shuningdek, O‘zbekiston Davlat kutubxonasi, O‘zbekiston FA asosiy kutubxonasi
va boshqa kutubxonalar ham shug‘ullanadi. Bibliografiya ishiga oid asosiy ilmiy
ishlar Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutining Bibliografiya kafedrasida olib boriladi.
1895-yilda P.Otle Xalqaro bibliografik institut tashkil etgan (Bryussel).
M.D’yun ishlab chiqqan universal o‘nlik klassifikatsiyasi (Universal’naya desyatich-naya klassifikatsiya- UDK) asosida xalqaro bibliografik standart qabul etilib, X-u
asrdan mavjud bo‘lgan Yevropa tillaridagi kitob va maqolalarning sistemali kartotekasiga zarba berdi. Sekin-asta UDK indekslari ham mukammallashib borgan.
Jahonning yirik tarixiy bibliografiyalari. Yirik tarixiy bibliografiya markazlari
-Rossiya FA Ijtimoiy fanlar fundamental kutubxonasi,
M.V.Lomonosov nomli MDU ilmiy kutubxonasi, xalqaro miqyosda YUNESKO qoshidagi
xalqaro institutda (uning asosiy yillik Haupa «International bibliography of historical
eo6epsez» hisoblanadi) olib boriladi.
Jahon bibliografiyasi xalqaro hamkorlik natijasida ancha rivojlanmoqda. 1950-
yilda YUNESKO bibliografik xizmatni yaxshilash maqsadida xalqaro konferensiya
o‘tkazdi. Tashkilot tarmoq bibliografiyalari bo‘yicha qator xalqaro nashrlarni amalga
oshirishda va milliy bibliografiyalarni boyitishda moliyaviy yordam bermoqda. 19571966-yillarda YUNESKO qoshida bibliografiya bo‘yicha xalqaro maslahat qo‘mitasi
faoliyat yuritgan. Keyin-u hujjatlar bo‘yicha maslahat qo‘mitasi tarkibiga qo‘shilgan.
1964-yilda Kutubxonalar Assotsiatsiyasi Xalqaro Federatsiyasi (KAXF) doimiy bibliografik komissiya tashkil etgan.
Tarixga oid bibliografiyalar XO‘P asr boshlarida Fransiya va Germaniyada er-u-dit maktabi faoliyati bilan chambarchas boshlangan. Bu sohadagi dastlabki ishlarga
A.Dyu Shemning 1618-yil Parijda Fransiya tarixiy topografiyasi bibliografiyasiga
bag‘ishlangan, 1620-yilda P.Bolduanning tarixiy bibliografiyaga oid asarlarining
chop etilishini kiritish mumkin.
XUS-XK asr boshlarida retrospektiv bibliografiyaning asosan umumtari-xiy yo‘nalishi rivoji G‘arbiy Yevropa mamlakatlarida kuzatildi. Bu davrning yirik
bibliograflari sifatida fransiyalik J.Le Longa 1719, 1768-1778-yillarda o‘zining bibliografik tadqiqotlarini nashr ettirgan.
Universitet ta’limi sohasidagi islohotlar Germaniya, keyinroq G‘arbiy Yevropaning boshqa davlatlari va AQSHda talabalar uchun mo‘ljallangan umumtarixiy
bibliografiyaning paydo bo‘lishiga olib keldi
Jumladan, F.Dal’man tomonidan 1830-yilda nashr etilgan bibliografikta-dqiqot keyinroq G.Vays tomonidan to‘ldirilib, qayta ishlangan holda yana nashr qilin-VA
|
81
deformatsiyalanishi va armaturaning eguvchi moslamaga ishqalanishidan
kamayadigan kuchlanishlar.
Betonga mahkamlab taranglashtiriladigan armaturadagi nazorat qilinadigan kuchlanish quyidagi formulalardan aniqlanadi
2
;
con
sp
bp
2
’’ ,
con
sp
bp
(11.38)
bu yerda ::bp (’bp) -qisuvchi P kuch ta’siridan cho‘ziladigan va siqiladigan
armaturalarning og‘irlik markazlari sathlarida betondagi kuchlanishlar,
kuchlanishlarning birinchi guruh kamayishini e’tiborga olib topiladi.
Oldindan zo‘riqtiriladigan temirbeton konstruksiyalarni tayyorlash
jarayonida zo‘riqtiruvchi R kuch ta’siridan betonda hosil bo‘ladigan qisuvchi
bp kuchlanishlarning miqdori chegaralanadi. Chunki beton juda katta miqdordagi kuchlanish bilan qisilganda, taranglashgan armaturadagi dastlabki
bp kuchlanishning beton sirpanuvchanligidan kamayishi shuncha ko‘p bo‘ladi.
Shuning uchun tashqi yuklar ta’siridan betondagi qisuvchi kuchlanishning
miqdori kamaysa yoki o‘zgarmasa, bp ≤(0,85…0,95)Rbp∙ ko‘payganda esa,
bp ≤(0,6…0,7 ) Rbp qabul qilinadi, Rbp -konstruksiyani zo‘riqtirish
vaqtdagi betonning mustahkamligi, MPa.
Konstruksiyani
zo‘riqtirish
vaqtdagi
betonniig
mustahkamligi
Rbp≥11 MPa miqdorda tayinlanadi. Agar konstruksiya sinflari A!000
(A-VI) bo‘lgan sterjenli armatura, K-7 vaK-19 bo‘lgan arqon armatura, hamda
uchlarida qalpoqchalar hosil qilinmagan simli armaturalar bilan jihozlangan bo‘lsa, Rbp ≥ 15,5 MPa qabul qilinadi. Bundan tashqari Rbp ning
qiymati qabul qilingan beton sinfining 50% dan kam bo‘lmasligi shart.
Oldindan zo‘riqtirilgan konstruksiyalarda taranglashgan armatura
joylashgan betonning sinfi, armaturalarning sinflariga mos ravishda
11.3-jadvalda keltirilgan qiymatlardan kam qabul qilinmaydi.
|
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017-yil 18-martdagi PF-4991-sonli Farmoni bilan Abdurahmon Abduvaliyev O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi raisi etib tayinlandi
Bu haqda qo‘mita rasmiy sayti xabar berdi
Abdurahmon Abdulhayevich Abduvaliyev ayni paytga qadar Avtomobil yo‘llari qurish va foydalanish davlat-aksiyadorlik kompaniyasi (“O‘zavtoyo‘l” DAK) boshqaruvi raisi sifatida faoliyat ko‘rsatib kelgan edi
Eslatib o‘tamiz, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 14-fevraldagi Farmoni bilan “O‘zavtoyo‘l” DAK faoliyati tugatilib, uning negizida Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi tashkil etildi
O‘zbekiston Prezidenti tomonidan imzolangan yana bir hujjat, ya’ni 2017-yil 18-martdagi PQ-2846-sonli qaroriga binoan Shuhrat Nazarov O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari etib tayinlandi
Shuhrat Baxtiyorovich Nazarov ayni paytga qadar “O‘zavtoyo‘l” DAK boshqaruvi raisi o‘rinbosari sifatida faoliyat ko‘rsatib kelgan
Prezidentning 2017-yil 14-fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yo‘l jamg‘armasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi qarori bilan tasdiqlangan qo‘mita tashkiliy tuzilmasiga asosan, yangi tashkil etilgan qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari — moliya-iqtisodiyot, iqtisodiy tahlil va istiqboldagi rivojlanish, sanoatni rivojlantirish, xalqaro aloqalar hamda tashqi iqtisodiy aloqalar masalalariga rahbarlik qiladi
|
Bunda: K?pg —boshlang‘ich yuklanish koeffitsiyenti.
Krp —koeffitsiyent qiymatini aniqlash
3. 7-jadval
7
aшёпak { ҳy бeб eт KocПИycиб
“Yetaklovchi tishti g‘ildirakning
yuzasining
tayanchga nisbatan joylashishi
qattiqligi j 0,2
10,4
106
’0817)
12
.
.
HB
Konsol
holatda Бo",
sharikli
5350
1.1611.371
1.64
-
-
yumalash podshipnigiga o‘rnatilgan
7
—350
133,
17
7
-
:
Konsol
holatda
bo‘lib,
rolikli
=350
11
11.22 { 1.38 { 1.57
-
podshipnikka o‘rnatilgan
—
450
12111441171
–
–
Simmetrik holatda
5350
1.0111.0311.057
1.0711.14
.
2350
1.02 { 1.04 { 1.08 { 1.14 { 1.3
Nosimmetrik holatda
«3507
J) 1.05
1.1
11.171!
1.2571.42
2350
1,09 { 1.18 { 1.3 { 1.43 { 1.73
K
——tish yuzasining qattiqligini hisobga oluvchi koeffitsiyent, uning
Fu
qiymati 3.8-jadvaldan aniqlanadi.
б
. 3.8-jadval
Kep-koeffitsiyent qiymatini aniqlash
Aniqlik
Tishning
v, m/s
darajasi
yuza
1
2
4
6
8
10
qattiqligi
61:
a
1,06
1,13
1,26
1,40
1,58.1
1,67
’
.
’
1,02
1,05
1,10
{
1,15
1,20
1,25
b
1,02
1,04
1,08
1,11
1,14
1,17
ko
1,01
1,02
1,03
1,04
1,06
1,07
7-a
v
—1,081,16
{
1,33
1,50.
1,67
1,80
1,03 { 1,06
1,11
1,16
1,22
1,27
Б
1,03
1,05
{
1,09 { 1,13
117 ( 1,22
u.
1,01
{
1,02
1,03
1,05
1,07
"1,08
8-ИИ
a
1,10
1,20
1,38
1,58
1,78
1,96
1,03
1,06
1,11
1,11
1,23
: 1,29
Б
1,04
1,06
1,12
1,12
1,21
{
1,26
1,01—
1,02 { 1,03 { 1,03 {
1,07
};
1,08
9-a
1,13
1,28
1,50
1,50
1,98
2,25
1,04
1,07
1,14
1,14
1,28
1,35
b
1,04
1,07
1,14
1,14
1,27
1,34
.
1,01
1,02
1,04
1,04
1,08
1,09
a-2 HBA350;
БЪ-HPC AC.
Izoh: Suratdagilari to‘g‘ri tish uchun, maxrajdagilari qiyshiq tish uchun.
28
|
etibaron Ermonistan silahli qiiyvalori torofindon Dagliq Qarabag
va Azorbaycanin digor
isgal olunmus arazilarinda, homginin
Ermanistan arazisinda saxlamilan azarbaycanli osir va girovlara
doezilmaz isgancalar verilmakla, bir qisminin Sldirilmasi va
sikast edilmasi, toxribat va terror aktlarinin teradilmosi, shalinin
macburi kogiirilmasi, yasayis mantaqalarinda maddi sarvatlarin,
tarixi madoniyyat abidolorinin dazidilmasi, habela ermonilorin
teratdiklari digar agir cinayot faktlari ilo slaqadar prokurorluq
va
digar hiquq-miihafiza
orqanlari
torofindan
cinayat
islari
baslanmis, istintaq aparilmisdir.
Istintaqla mijsyyon edilmisdir ki, Ermonistan silahli qiivvolori va
kecmis SSRi-nin Xankandinda dislokasiya olunmus 366-ct alayinin
harbgilari
ila birlikda teratdiklari bu amalda Birlasmis Millatlar
Toskilatmin
Bas
Moclisinin
“Soyqirimi
cinayotinin
qarsisinin
alinmasi va cazalandirilmasi haqqinda” 1948-ci
il 9 dekabr tarixli
konvensiyasinda
va
Azorbaycan
Respublikasi
CM-in
103-cii
maddosinda nozarda tutulmus soyqirimi cinayatinin torkibi vardir.
Hoamginin
cinayot
isi
Gyronilorkon
mijoyyon
edilmisdir
ki,
Xocali
soyqirimini
hoyata
kegiron
Ermaonistanin
horbi
birlasmalari, Dagliq Qarabagdaki silahli birlasmolar vo kegmis
sovet ordusunun Xankondinda yerlosan 366-ci alayinin horbgilori
tarafindan beynalxalq hiquq normalarma da riayat edilmamisdir.
Xissusila, 1949-cuil 12 avqust tarixli “D6yiison silahli qiivvalorda
yaralilarin va xastolorin voziyyotinin yaxsilasdirilmasi haqqinda”,
“Harbi asirlarla raftar haqqinda” va “Miiharibo zamani milki
shalinin
qorunmasi
haqqinda”
Cenevra
Konvensiyalarinin
miivafiq maddolarinda nozorda tutulan — deyiis omoliyyatlarinda
bilavasita
istirak etmoyon soxsloro qarsi onlarin hayatina vo
saxsiyyatina qasd etmak, o cimladan har hansi saraitda 6ldirmak,
sikast etmak, qaddarcasina raftar etmak va isganca vermak, girov
gotirmak, insan layaqostino toxunmaq,
o ’ciimladon tohqiramiz
va algaldier torzda raftar edilmosi kimi horakatlorin qadagan
olunmasi barada talablar kobud suratda pozulmusdur.
Xocali soyqiriminda istiraki tam siibuta yetirilmis 38 nofor —
366-c1 alayin horbi qulluqgulari vo digor soaxslorin Azarbaycan
Respublikasi CM-in soyqirimma gira mosuliyyat nazarda tutan
103-ci maddosi, habelo stil vo insanliq osleyhino, miiharibo
cinayatlorinao
gira
mosuliyyat
nazarda
tutan
CM-in
107-ci
131
AONESEH Te
|
Xronologik davr va uning asosiy bosqichlari
|
uchun
quyida keltirilgan 28-jadval ma’lumotlaridan
foydalanish mumkin (jadvalga qarang).
28-jadval
Ta’minotchilar bilan o‘zaro hisob-kitobni amalga oshirish
bilan bog‘liq operatsiyalarni ro‘yxatga olish qaydnomasi,
mln.so‘mda
Hisobot
Hisobot
yilining
Hisob
yilida
To‘langan yoki
mini
Ta’minotchi
boshida
o = =
hisobga
oxirida
majburiyat
aniqlangan
t
olingan
aniklayagan
qarzdorlik
qarzdorlik
—
sanasi)
sum-sum- {
so‘m { so‘m {
so‘m { sanasi summasi { masi { masi { masi { masi
{ masi
P Korxona!
15,11.107
156,2
-
-
19206
156,2
»
2 Korxona 2
181110)
38,4
-
-
10211
38,4
"
5
3 Korxona 3
11,12.107
10,7
-
=
11508 { 10,7
1
4} Korxona 4
50810)
29,5
–!
16,09 { 29,5
I
5 { Korxona 5
-
-
08,11
10,2
1812
10,2
61 Korxona 6
-
-
1011
9,8
2112
2,0
31,12,11
7,8
7 {Korxona 7
-
-
28,11
5,9
-
-
131121 D
5,2
ra
234,8
25,9
247,0
gaz
Bugungi
kunda
xaridorlar
bilan
shartnomaviy
munosabatlarni o‘rnatish vaqtida tovarlarga oldindan pul o‘tkazib
berish
shartining
qo‘yilishi
tufayli
ham
korxonaning
potensial xaridorlar oldidagi kreditorlik qarzlari vujudga
kelishi
mumkin.
Bu
holatni
gahlil
qilish
natijalari
(balansning
670 satri
—avans sifatida olingan
mablag‘lar)
quyidagi 29-jadvalda ko‘rsatilgan:
Jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turganidek, korxonaning
avans
sifatida
olgan
pul
mablag‘lari
hisobiga kreditorlik
qarzdorligi 90,3 mln.so‘mni tashkil qilmoqda. Bank ssudalari,
zayomlar va boshqa xil kreditlar bo‘yicha qarzdorlik ham xuddi
shu yo‘sinda aniqlanadi.
114
|
qonunchilikni qo‘pol tarzda buzilgani haqidazgi masala muhokama qilindi. Kollegiya yig‘ilishi odamlar.
nohaq qamalgani, yolg‘on ko‘rsatma berishga majbur etil-tani haqida ma’lumotlar keltiradi, Ko‘plab ayblanuvchilarni so‘roq qilishganda KPSS MKning bir qator
mas’ul xodimlari haqida yolg‘on ko‘rsatmalar berishga
majbur etilgani ko‘rsatib o‘tildi. Qo‘rqitish va shantaj—maqsadga erishishning asosiy vositasi bo‘lgan.
(ayollarni zo‘rlash, erkaklarga azob berish). Gdlyan gun
ruhida yolg‘on ko‘rsatmalarni eo‘rlash yo‘li bilan oluvchi maxsus tergovchilar (kklounlari) bo‘lgan, so‘ngra
materiallarni rasmiylashtiruvchilar (apianistlari)
alohida tergov ishlari olib borishgan.
Kollegiya yig‘ilishida ko‘rsatilganidek, tergov guruhining 6-yil ichida olib borgan. afaoliyatiz davomida behisob qamalganlar va jazolar ichidan atigi 32
kishiga qo‘yilgan jazo to‘g‘ri, deb topilgan. Ko‘p jabrlanuvchilar oqlandi,
ko‘p
ishlar
qayta tekshirishga
yuborildi.
Tllyan, Ivanovlar guruhi hech. kimni ayamadi. Butun
oilasi bilan qamoqqa olish, keksalar, ayollar, oilada bir necha voyaga yetmaganlarni qamash, qiynash, xulLas, ular qilgan jinoyatlarning mazmun-mohiyati in
soniyat tarixida eng og‘ir jinoyatlardan bo‘lib qoldi.
Kollegiya majlisida Beriya va Vishinskiylarning
zo‘rlik hamda terror bilan bog‘liq chirkin faoliyatlariga xos nohaqliklarga yo‘l qo‘ymaslik kerakligi ta’-killandi. Bu fikrni ma’qullagan holda, yana shuni
ham aytish kerakki, bunaqa adolatsizlik, qonunbuzarlik odamlarni doimo qo‘rquv va mutelikda ushlab
turish uchun to‘xtovsiz ro‘y berib turgan terror va zo‘ro-vonlikni ijtimoiy tuzumning mohiyatidan izlash kerak. Bu yo‘l Oktyabr to‘ntarilishidan buyon davom etib
Keldi va necha bosqichlardan o‘tdi. Vositalar o‘zgardi-yu, ammo mohiyat o‘zgarmadi.
Kollegiya yig‘ilishida Gdlyan va Ivanovlarni jiNoiy javobgarlikka tortish, SSSR prokuroturasi-ning o‘zbek xalqidan kechirim so‘rashi zarurligi talab
qilindi. Ammo bu talablar voqealar girdobida unutib
rildi.
SSSR xalq deputatlari syezdining Gdlyan va Ira-nov
tergov guruhi olib borgan ishlarni tekshiruvchi.
komissiya a’zosining intervyusi Sel’skaya pravda
tazetasida 1990-yil 30-yanvarda bosilib chiqdi. Unda
shunday deyiladi:
«Bu dahshatli qonunbuzarliklarni.
eshitgan odamning sochi tikka bo‘lishi
tugul,
yuragi.
qinidan chiqib ketadi... Ko‘zidan judo bo‘lgan odamning qiynoqlar haqidagi fikrini tinglab, uning bardoshiga qoyil qolasan. O‘n yashar bolaning ota-onasidan. judo bo‘lib (otasini qamashdi, onasi azoblarga
chidolmay olamdan o‘tdi) o‘zidan kichik ukalari, sin-tillariga bosh bo‘lib qolganini bilib, g‘azabingni tutib turolmaysang.
Oxiri alolat tiklangandan so‘ng jami jabrlanganlardan 2,5 ming kishi oqlandi. Gdlyan va Ivanovlarga
nima bo‘ldi) SSSR prokuraturasi apparati partiya yig‘ilishlarida 1990-yil 21-fevralda Gdlyan va Ivanov
partiyadan. o‘chirildi."
Shunisi e’tiborga molikki, yuqoridagi. voqealar
1984-1990-yillarda; ya’ni Gorbachevning qayta qurishi yillarida ro‘y berdi. Qayta qurish totalitar tuzumni demokratlashtirish va ochiq jamiyatga aylantirish uchun boshlangan kurashlar, deb jar solinardi.
idagi voqealar totalitar tizimni mayda-chuyda
islohotlar bilan o‘zgartirib bo‘lmasligini, buning
uchun. jamiyatning mohiyatini, ijtimoiy-siyosiy tizimning ichki tarkibini o‘zgartirish kerak ekanligini ko‘rsatdi. Bu yo‘lda mafkuraviy. hukmronlik, yakka
partiyaviylik, markazlashgan, rejali iqtisod kabi.
kardinal muammolar bor ekan, fuqarolik jamiyatini
qaror toptirib bo‘lmasligi aniq edi.
Fuqarolik jamiyati shakllanishida ikkita omil
hal qiluvchi rol o‘ynaydi: Bu—inson huquqlarining
daxlsizligi
va xususiy mulkka erkinlik berilishi.
Bularsiz barcha toat-ibodatlar bir pul. Sovet ittifoqi. tarixida ongli ravishda bosqichma-bosqich fuqarolik jamiyati kurtaklari yo‘q qilib borildi. Mustaqil O‘zbekistonga ana shunday yovuzliklar-u adolatsizliklar amerosi qoldi.
"Qarang Arumentii
fakti, 24 fearala 19901
|
4.9. IKKIYOQLAMA YOZUVNING NAZORAT AHAMIYATI
Asosida amalga oshirilgan xo‘jalik muomalalarining iqtisodiy mazmuni ustidan
ikkiyoqlama yozuv nazorat o‘rnatiladi. Bunda schyotlar korrespondensiyasidan
foydalaniladi. Buning uchun «Kassa» schyotini, unga nafaqat muomala raqamlari va
summalarini, balki har bir muomala bo‘yicha korrespondensiyalanuvchi schyotlar
nomlarini ham ko‘rsatgan holda, ko‘rib chiqamiz.
«Kassa» schyoti
D-t
K-t
Boshlang‘ich qoldiq 100
1) K-t «Hisob-kitob
schyoti» schyoti 2120
2) K-t «Hisobdor shaxslardan qarz» schyoti 8
3) «Turli debitorlarning»
schyoti 30
4) D-t «Mehnatga haqi bo‘yicha
xodimlar bilan hisob-kitoblar» schyoti 1980
5) D-t «Hisobdor shaxsdan
qarz» schyoti 70
6) D-t «Hisob-kitob» schyoti 150
Aylanma 2158
Aylanma 2200
Oxirgi qoldiq 58
Ko‘rib turibmizki, «Kassa» schyotining debetiga quyidagi muomalalar yozilgan: 1)
2120 so‘m-hisob-kitob schyotidan pullar kelib tushishi; 2) 8 so‘m-hisobdor shaxs
tomonidan ilgari olingan bo‘nakning qaytarilishi; 3) 30 so‘m-debitorlardan birining
qarzi uzilganligi.
Kreditga yozilgan muomalalarning mazmuni quyidagicha: 4) 1980 so‘m-ishchi va
xizmatchilarga ish haqi berilishi; 5) 70 so‘m-hisobdor shaxslarga bo‘nak berilishi; 6)
150 so‘m-sarflanmay qolgan pullarning hisob-kitob schyotiga qaytarilishi.
Endi «Kassa» schyoti bo‘yicha muomalalarning navbat raqamlari va summalari keltirilib,
schyotlar korrespondensiyasi ko‘rsatilmagan ekanligini ko‘z oldimizga keltiraylik.
Tushunarliki, bunday yozuvlar bo‘yicha mazkur schyotda aks ettirilgan muomalalarning
konkret mazmunini aniqlash mumkin emas. Demak, muomalalarning iqtisodiy mazmunini
nazorat qilish uchun ularni schyotda yozish paytida shu schyot bilan ushbu muomalalar bo‘yicha
korrespondensiyada bo‘lgan schyotlar nomini ham keltirish juda muhimdir.
|
Shu
sababli shu tashvish odamzod toleini eson-omonlikda, sog‘-salomatlikda saqlash g‘amxo‘rligidan kelib
chiqadi.
Chunki
qadimiy
va
azaliy
makonimiz
bo‘lgan
Yer
yuzini
yoppasiga
xarobaga,
bog‘larni
go‘ristonga,
hayotni
o‘lim sukutiga, qo‘shiqni
faryodga aylantirishni
istamaydi, bugun bashariyatning vijdoni!
zining ijtimoiy mavqei, siyosiy qarashi, diniy e’tiqodi, kasbi, ixtisosi, yoshi va jinsiy ayirmalariga qaramay, shuncha xilma-xil shaxslarning bir anjumanga yig‘ilishining o‘zi hozir insoniyatning zehnini band qilib turgan
problemani ancha muhim va zarur bo‘lganligiga yaqqol dalildir. Axir, bir xil qarash va tushunchaga ega bo‘lgan maslakdoshlarning ma’lum bir qarorga kelib rozlashuvi qiyin
emasligi hammaga ravshan-ku. Endi gap turli va hatto ba’zan bir-biriga zid bo‘lgan maslakdagi odamlarning irodasini birlashtirish, yagona
bir
maqsadga
yo‘naltirishdan
iboratdir. Kongressning tashabbuskorlari, albatta xayolparast odam emaslar.
Ular bu zo‘r
tashabbusning
barcha
imkoniyatlarini cho‘tlab chiqib, kongress oldiga qo‘yilgan
vazifalarning real ekanini aniqlagandan keyingina
o‘z
da’vatlarini, davlatnomalarini dunyoning hamma poytaxtlariga yuborganlar. Chunki, kongressga kelgan turli maslakdagi kishilarni birlashtirishdan asosiy maqsad hammaga
daxli bo‘lgan va hayot-mamot ahamiyatiga ega bo‘lgan problemadirki, bu problema hamma vakillarni yo‘ldosh va safdosh
bo‘lishga majbur qiladi. Zotan hayotni, tirikchilikni, 060-donchilikni va tabiat manzaralarini himoya qilishni bir
guruh jallod va bevijdon avantyuristlardan bo‘lak hamma xohlaydi-ku{ Bunda hech qanday sir yo‘q. Chunki urushni
xohlamaslik—kishi o‘z sihat-salomatligini saqlashni istagani
demakdir.
Urushni
bo‘ldirmaslik
harakati
har
kimning
uyi
va oilasi, shahri
va
qo‘shig‘i, sevgisi
va
tilini himoya qilish demakdir.
lbatta, insoniyat tarixida eng birinchi janglar
bilan yondosh o‘laroq tinchlik orzusi ham doimo yashnab kelgan. O‘limni ko‘rsatgan kishining hayotni qadrlashi, qishda
qiynalgan odamning bahorni sevishi, suvda bo‘g‘ilganlarni
ko‘rganda kishining sohilga e’tibori oshuvi naqadar tabiiy
bo‘lsa, urush falokatlarida xunob bo‘lgan xalqlarning, mehnatkash
insonlarning
tinchlikka,
osoyishtalikka
mehr
qo‘yishlari
ham shunchalik tabiiy bir holat bo‘lgan. Adolatsiz
hukmdorlarning,
bosqinchi sarkardalarning
xalqlar
boshiga tushirgan uqubatlari, qirg‘inlar, talon-torojlar
va o‘lim dahshatlari insonlarning dilida hamisha jallodlarga qarshi nafrat, sulh va totuvlikka esa mehr-u muhabbat tug‘dirgan. Yuz yillar davomida yaratilgan xalq
qo‘shiqlarida va dostonlarida, peshqadam mutafakkirlarning
asarlarida,
shoirlarning
baytlarida,
bastakorlarning
taronalarida, rassomlarning
lavhalarida tinchlik
hayotning,
do‘stlik
va mehribonchilik
fazilatlari tarannum
etilib, podsholar, urush halokatlari
ayovsiz qoralangan.
Urushni «bu go‘yo jahon ichra to‘fon erur» deb la’natlagai
Alisher Navoiy
va yuzlab o‘tmish san’atkorlar eng mudhish paytlarda ham bashariyatning vijdoni uxlamaganiga,
ilg‘or va olijanob insonlar nohaq ishlarni, qonli urushlarni dadil qoralaganiga dalil bo‘ladi. Lekin afsuski,
bunday
ayrim
kishilarning
hatto
alohida
guruhlarning jasur ovozlari
jang va zafarlar
karnaylarining
shovqin-suroni
ichida
bo‘g‘ilib
ketgan.
Chunki
xalqlarning keng qatlamlari, urush oldini, urushqoq hokimlarning
nafsini
tiyib,
bo‘g‘ib
qo‘yish
yo‘llarini
bilmas
edilar.
Hozir jahonning siyosiy xaritasi, davlatlarning kuchlariga nisbatan
va tanosib, xalqlar ommasi bilan
hukumatlar o‘rtasidagi munosabat tamomila boshqacha bo‘lib ketdi. Qahramon sovet xalqi boshchilik qilayotgan sotsialistik
mamlakatlarning
yengilmas
qudrati
tinchlik
kuchlariga
darg‘a, sulh lashkarlariga imon, oddiy va sodda kishilarga
34
|
—
O‘ttizinchi yillarda qayoqda edingiz, mulla aka! -dedi.
Noqulay jimlik cho‘kdi.
—
Bizning
qishloqlarda
hozir
mexanizatsiyani
qarshilikka
uchraydigan,
odamlar
cho‘chiydigan yangilik deb bo‘larmikin? —dedi rais xiyol tabassum qilib. —Respublikamizda
hozir ikki yuzdan ortiq MTS bor. Qani, sen nima deysan, Qunduzxon?
Qunduzxon, gapirgisi kelib turgan bo‘lsa ham, nimadandir istihola qilib turgan bo‘lsa kerak,
darrov gap boshladi:
—
Men dalamizga birinchi traktor chiqqan yili tug‘il-gan ekanman. Hali Davron akam
o‘ttizinchi yillar dedilar. O‘sha yillari mexanizatsiyaga qarshi chiqqan odamlar bo‘lsa
bo‘lgandir, nimaga desangiz, mexanizatsiyaning nimaligini bilishmagan. Lekin hozirgi
vaqtda, mexanizatsiya kolxoz-ning joni ekanini har bir kolxozchi ko‘rib, bilib turganda
mexanizatsiyaga qarshi odam bo‘lishi... bilmadim.
—
Masalan, chollar bo‘lishi mumkin, —dedi shoir.
—
Chollar? Men yerni qo‘sh ho‘kiz bilan haydab ko‘rgan emasman. Uning azobini bilmayman,
chollar bilishadi. U vaqtlarda eng mo‘l hosil o‘n tsentner ekan, men buni eshitganman, lekin
chollar o‘z ko‘zlari bilan ko‘rishgan. Kartinaga olinadigan bo‘lsa haqiqatni olish kerak.
Yana o‘ng‘aysiz jimlik cho‘kdi.
—
Albatga, mehmonlar ham buni bilishadi, —dedi Hatamova, -lekin, o‘zlari aytganday,
bir voqea kerak. Bular soxta bo‘lsa ham bir voqea yaratib shu bahona bilan kolxozni,
mexanizatsiyaning kuchini ko‘rsatmoqchi bo‘lishadi-da. Shundoqmi?
—
Ha, barakalla! —dedi rejissyor. —Gap mana shunda!
—
To‘g‘ri, lekin kolxozda hech bo‘lmasa besh-o‘n kun tursalaring, kolxoz bilan durustroq
tanishsalaring haqiqatga mos keladigan, juda qiziq kartinabop voqea o‘zi chiqib qoladi. Agar
turamiz, o‘rganmiz, odamlar bilan yaxshiroq tanishamiz desalaring, marhamat! Nima dedingiz,
rais?
—
Mayli, bir oy turasizlarmi, ikki oy turasizlarmi, qancha tursalaring biz xizmatda.
—
Hozir kelayotsam qorovul Safaralini so‘kayotibdi, —dedi Hatamova avval raisga,
so‘ngra mehmonlarga qarab. —Safarali bizning tegirmonchimiz. Juda qiziq yigit. Shu kelib
qorovuldan sizlarni so‘rabdi. Qorovul: «Nima qilasan?» desa, «Bizning tegirmon ham
kartinaga tushib qolarmikin?» debdi. Shunga qorovul bo‘g‘ilayotibdi. «Hay, insofing bormi,
odamlar elektrostanniyani ko‘rsatgani uyalib qochib ketdi-yu, sen tegirmoningni suqasan»,
deydi. Safarali ham bo‘sh kelmaydi: «Mening tegirmonim rayonda birinchi, sen tegirmonning
fahmiga yetmaysan», deydi. Rost, tegirmonni juda boplagan. Bu yigit boshqa hech ishda o‘zini
ko‘rsatolmagan edi, shu ishga qo‘ydik, bunda o‘zini ko‘rsatdi. Tegirmonchilik unga otameros,
erta-yu kech tegirmon atrofida aylangani aylangan. Tegirmon buning qo‘liga o‘tgandan beri
yaxshi daromad beradigan bo‘ldi. Men buni aytmoqchi emas edim, hali texnikning qochib
ketganligini aytmoqchiman. Mening bilishimcha, o‘zi kichkinaku, lekin shu ham bir voqea.
Durustroq o‘ylab ko‘rilsa, qiziq voqea! Bu stantsiyani solganimizga o‘n bir yil bo‘ldi. O‘sha
vaqtda bu to‘g‘rida qancha shov-shuv bo‘lgan edi. Mana endi, ko‘rib turibsizlar, birovga
ko‘rsatgani uyalishadi. Buni, albatta, misol uchun aytayotibman, kichkina voqea.
Rejissyor yana daftarini ochib bir nimalarni yozib qo‘ydi. Qunduzxon bir nima demoqchi bo‘lib
ikki-uch og‘iz rostlaganidan keyin sekin:
—
Mulla akalar, —dedi, —beadabchilik bo‘lsa ham mening bir taklifim bor edi:
kolxozni ko‘rsatishga voqea kerak bo‘lsa, shu kelishlaring o‘zi bir voqea emasmi?
Hamma kulib yubordi. Qunduzxon, juda ham behuda gap aytdim shekilli deb, qip-qizarib ketdi
va yuzini yashirdi.
—
To‘g‘ri, singlim, juda to‘tri aytdingiz! —dedi shoir zavq qilib, —eng yaxshi, eng qiziq
voqea mana shu kelishimizning o‘zi! Bir shoir bilan bir rejissyor kolxoz hayotidan kartina
yaratmoqchi bo‘lishadi, kolxozga kelib bir yarimoymi, ikki oymi turishadi.
|
Pri izuchenii inostrannoyu yazыka mы vstrechayemsya s taqimi ponyatiyami kak toponimы
i antroponimы, kotorыe yavlyayutsya obyektami LS i ochen vajno udelit vnimaniye na eti
yavleniya pri obuchenii inostrannomu yazыku.
Pri obuchenii uchaщixsya v sredney shkole ya ispolzovala uchebnik po angliyskomu
yazыku «Narru Yop§11zN 2».
V etom uchebnike mojno vstretit, naprimer, sleduyuщiye realii - toponimы v razdele
- «A 1lpyo!P8(1s at! SnPnga! bshde»:
a) nazvaniye obyektov fizicheskoy geografii: 8p o \u s!o ga shonpNnp t \\u0410’a!ye8. Tyatez. (e
■ - VgNat’z ezkpoxup apd Yeopde$( p u s g, on \u 1n s ’ opdop $(aps!$.
b) nazvaniye stran: 8so(1aps! -a soip(gu sh (Ne 11pyes! Ksh^dot, poP oGEp§1apd.
v)
nazvaniye ulis i ploщadey: Sata<1u 8(gee! a 5(gee! t opdop.
Taqim obrazom, toponimы Orograficheskiye nazvaniya) otrajayut istoriyu zaseleniya is os voyen ne territoriy. Poetomu, imenno eta chast leksiki izdavna privlekayet vnimaniye ne
«tolko filologov, no i istorikov, etnografov it.p. Geograficheskiye nazvaniya mogut bыt
iizvestnы iza predelami dannoy stranы, imet ustoyavshiyesya sootvetstviya v yazыkax vsego
umira (chto diktuyetsya prejde vsego potrebnostyami geografii i kartografii), odnako
aksotsiatsii. svyazannыe s etimi obyektami, yavlyayutsya chastyu natsionalnoy kulturы im o g ut
Sbыt ns izvestnы za predelami dannoy kulturы.
Sh.Sh.Shoynmkulov, TDYUI, G.R.Pbroximova, UzDJTU
U’kuvchilarda .tnngvomamlakat shunoslikni o‘rganishga ijobiy motivatsiya ni
shakllan girish va bunda maternallar tayenrn
Ma’lum bnr til egasi xisoblapgan xalqning madaniyati til o‘rganish jarayoni bilan
chambarchas bog‘lik va mazkur jixdt zaruriyat sifatida mamlakatimizning chet tillar-u kit ish
metodikasida aksiomadek qabul kilipadi. Shu bilan birga ma’lumki. \\u043auv jarayonida
liigvomamlakatshunoslik mageriallaridan foydalanish uquvchilarning bilim olish
faoliyatini ko‘taradi. ularnipg kommunikativ imkoniyatlarini kengaytiradi. darslarda
yoshlarda o‘rganishga ijobiy motivatsiyani shakllantirshda yordam beradi. til o‘rganish
borasida mustaqil ishlashga kiziktiradigap omil bo‘lib xizmat qiladi xdmda tarbiyaviy
masalalarni yechishda yordam k$?rsatadi.
Shuningdek. mamlakatshunoslik mageriallaridan foydalanish ga’lim berish
amaliyotida jiddiy ilmiy yondashuv va dalillarni talab kilu’chi qator masalalar bilan
boыik. Liigvomamlakatshunoslik soxdsidagi bir kapcha nazariy gadki ko gl arning
"atijalari ingliz tili UMKda uz aksini topdi. Bu to‘plamlarning aloxyada komponentlari
273
|
Comsol Multiphysics dasturi imkoniyatlari
97
Graphics (Grafik) oynasi uskunalar panelidagi Go to Default 3D View
(Dastlabki 3 o‘lchamli ko‘rinishga qaytish) tugmasini bosing. Keyingi
qadamda biz modelning grafik tasvirini yaratamiz.
Grafiklardan model tasvirini yaratish.
Ixtiyoriy yechim uchun COMSOL modellari fayllarini ko‘zdan kechirishda
ko‘rinuvchi tasvirni yaratish mumkin. Grafik qurilganidan so‘ng Modellar
quruvchisida Results (Natijalar) bo‘limidan grafikni faollashtiring. Bu
bo‘limdagi ildiz (Tartib bo‘yicha birinchi) bandni tanlang. Root (Ildiz)
bo‘limi Settings (Sozlashlar) oynasining Thumbnail (Miniatyura, tasvir)
bo‘lagidan Set from Graphics Window (Grafik oynadan olish) na tanlang.
Grafikdan tasvirni hosil qilishning yana ikki usuli mavjud. Birinchisi,
tasvirni to‘g‘ridan to‘g‘ri yaratish uchun Graphics (Grafik) oynasi uskunalar
panelidagi Image Snapshot (Grafikdan tasvir) tugmasini bosish kerak.
Ikkinchisi, Export (Eksport) bo‘limida Image (Tasvir) bo‘limini hosil
qilish. Kerakli grafiklar guruhiga o‘ng tugmani bosing va Add Image to
Export (Eksport uchun tasvir qo‘shish) ni tanlang.
Shu bilan elektr shina o‘quv modelini yaratish yakunlandi.
|
24. FIKning ikkinchi qonuni:
A) konvektiv diffuziyada mahsulot temperaturasining o‘zga-
«rishini;
B) konvektiv diffuziyada mahsulot hajmining o‘zgarishini;
C) qo‘zg‘almas muhitdagi konvektiv diffuziyani;
D») qo‘zg‘almas muhitda modda temperaturasining o‘zgarishini;
E) muhit bosimi o‘zgarishini ifodalaydi.
25. Qattiq modda tarkibidagi biror komponentning suyuq
.. moddaga o‘tishi:
A) issiqlik almashinuv jaryoni;
B) gidromexanik jarayon;
€C) modda almashinuv jarayoni;
D) kimyoviy jarayon;
E) mexanik jarayon deb ataladi.
26. Uchuvchan va uchmaydigan komponentlardan iborat aralash»
mani ajratishda:
A) ekstraklash;
B) haydash;
C) bug‘latish;
ID) absorbsiya;
И
E) adsorbsiya jarayoni qo‘llaniladi.
2.7
=
27. Suyuqliklarni haydash:
A)
bir jinsli suyuq aralashmani bir yoki bir necha marta
qisman bug‘latish va hosil bo‘lgan bug‘larni qayta kondensatsiyalash yo‘li bilan ajratish;
B) eritmalar yoki qattiq moddalar tarkibidan bir yoki bir
necha komponentlarni erituvchilar yordamida ajratib olish;
C) gazli aralashmalardan suyuqlik yordamida bir yoki bir
necha komponentlarni ajratib olish;
D) suyuqlik yoki gaz aralashmalaridan qattiq jismlar yordamida bir yoki bir necha komponentlarni ajratib olish;
E) qattiq va pastasimon materiallarni issiqlik tashuvchi agent
yordamida suvsizlantirish.
28. Qattiq moddaning suyuq fazaga to‘la o‘tishi:
A) eritish;
B)
ekstraklash;
C) absorbsiyalash;
D) desorbsiyalash;
E) quritish deyiladi.
|
Slovari i strukturirovaniye dann’ix
153
Yesli v’i xotite poluchit’ akkuratno oformlenniy tekst v vide stroko-vogo znacheniya, a ne v’gvodit’ yego na ekran, to vospol’zuytes’ funksiyey
pprint.pformat(). Sleduyushiye dve stroki ekvivalentn’.
pprint.pprint (someDictionaryValue)
print (pprint.pformat (someDictionaryValue))
Ispol’zovaniye struktur dannix
dlya modelirovaniya real’nmx obyektov
Vozmojnost igratB v shaxmati s partnerom, naxodyashimsya na drugoy
storone zemnogo shara, sushestvovala yeshe do togo, kak poyavilsya Internet.
Kajdiy iz igrokov, sidya u sebya doma za shaxmatnoy doskoy, soobshal par-tneruo xodax, kotorme on delal svoimi figurami, po pochte. Eto trebovalo
primeneniya sposoba zapisi shaxmatnyuix partiy, pozvolyayushego odnoznach-no opismvat’ polojeniya figur na doske i ix peremesheniya.
V algebraicheskoy shaxmatnoy notatsii kletki shaxmatnoy doski obozna-chayutsya s ispol’zovaniyem bukvenno-sifrovoy zapisi (ris. 5.1).
a
ye
|
O‘zbekistonlik shifokorlar Vladimirdagi YTHda jarohatlanganlarga yordam ko‘rsatish uchun Rossiyaga uchib ketdi - Daryo
17:10, 06.10.2017 24495
O‘zbekistonlik shifokorlar Vladimirdagi YTHda jarohatlanganlarga yordam ko‘rsatish uchun Rossiyaga uchib ketdi
6-oktabr tongida Rossiyaning Vladimir viloyatida avtobus va poyezd to‘qnashuvi oqibatida jarohatlangan o‘zbekistonliklarga tibbiy yordam ko‘rsatish uchun tezkor tibbiy guruh Rossiya Federatsiyasiga uchib ketdi. Bu haqda Sog‘liqni saqlash vazirligi axborot xizmati “Daryo”ga xabar berdi.
Guruhga O‘zbekiston sog‘liqni saqlash vazirining o‘rinbosari — Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi bosh direktori Abduhakim Xadjibayev boshchiligidagi malakali jarroh, neyrojarroh, travmatolog, ortoped, reanimatolog-anesteziolog, nevrolog kabi mutaxassislardan tarkib topgan. Ular zarur tibbiy vositalar, dori-darmon zaxiralari bilan yetarli darajada ta’minlangan.
Sog‘liqni saqlash vazirligi axborot xizmati
O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi tomoni jabrlanganlarga tezkor tibbiy yordam ko‘rsatayotgan Rossiya Federatsiyasi Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan avtohalokat oqibatida jarohatlangan o‘zbekistonliklarning holati va ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlar bo‘yicha o‘zaro ma’lumot almashib turibdi.
Mavzuga doir: O‘zbekiston hukumati Rossiyadagi YTH oqibatida halok bo‘lganlarning oilalari va jabrlanuvchilarga yordam ko‘rsatadi
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Rossiyaning Vladimir viloyatida yuz bergan yo‘l-transport hodisasi oqibatida halok bo‘lganlar va jabrlanganlarni Mudofaa vazirligi samolyotida Vatanga qaytarish bo‘yicha hukumat komissiyasini tuzish haqida ko‘rsatma berdi.
Mavzuga doir: O‘zbekiston TIV: Vladimirdagi YTH oqibatida 19 nafar o‘zbekistonlik halok bo‘ldi
O‘zbekiston Tashqi ishlar va Ichki ishlar vazirliklari YTHga uchragan fuqarolarning shaxsini aniqlash bo‘yicha tegishli ishlar olib bormoqda.
Eslatib o‘tamiz, 6-oktabr kuni Rossiyaning Vladimir viloyatida avtobus va poyezd to‘qnashuvi yuz bergan, oqibatda avtobusda bo‘lgan 56 nafar o‘zbekistonlikdan 19 nafari halok bo‘lgan edi.
13:11, 20.07.2018 300067
21:15, 14.08.2018 240365
11:28, 28.07.2018 179607
11:38 Bugun 2271
11:23 Bugun 3041
11:02 Bugun 2656
10:43 Bugun 5095
21:57, 16.08.2018 175655
14:45, 17.08.2018 133349
13:15, 16.08.2018 129711
08:35, 17.08.2018 109564
|
145
VI bob. KOMPRESSORLAR
6.1. Asosiy tushunchalar
Kimyo va oziq-ovqat sanoati korxonalarida ko‘p miqdorda gaz
va gaz aralashmalarini qayta ishlashga to‘g‘ri keladi. Ko‘pgina
kimyoviy jarayonlarning atmosfera bosimdan farqli bosim ostida
olib borilishi jarayon tezligini oshiradi, qurilma o‘lchamlarini
kichik bo‘lishiga va hokazolarga olib keladi.
Gazlarni siqish yordamida ularni quvurlarda va qurilmalarda
harakati ta’minlanadi va vakuum hosil qilinadi. Bundan
tashqari, havo va gazlarni siqish, ularni aralashtirish, suyuqliklarni purkash uchun ishlatiladi. Kimyo sanoatida qo‘llaniladigan
bosim miqdorlari 10-3 dan 108 H/m2 (10-8–103 atm) gacha bo‘ladi.
Gazlarni uzatish va siqish uchun mo‘ljallangan mashinalar
kompressor mashinalari deyiladi.
Kompressor mashinasi hosil qiladigan oxirgi bosim R2 ning,
gazni so‘rilish paytidagi bosim R! ga nisbati siqish darajasi deb
nomlanadi.
Siqish
ko‘rsatkichining
qiymati
bo‘yicha
kompressor
mashinalari quyidagi turlarga bo‘linadi:
1) Ventilyatorlar (P2/P!) < 1,1–katta miqdordagi gazlarni
uzatish uchun;
2) Gazoduvkalar 1,1 < (P2/P!) < 3–nisbatan katta gidravlik
qarshilikka ega quvurlardan gazlarni uzatish uchun;
3) Kompressorlar (P2/P!) > 3 yuqori bosim hosil qilish uchun
ishlatiladi;
4)
Vakuum-nasos
atmosfera
bosimidan
kichik
bo‘lgan
bosimlarda gazlarni so‘rib olish uchun.
Kompressor mashinalari ishlash usuli (prinsipi) bo‘yicha
porshenli, rotorli, markazdan qochma, o‘qli va boshqa mashinalarga
bo‘linadi.
Porshenli mashinalarda gazlarni siqish hajmining kamayishi hisobiga amalga oshadi. Bunda porshenning ilgarilanma-qaytma harakati tufayli gazning bosimi oshiriladi.
|
Foydalanuvchilar EP adresi aniqlanishi
Biror bir odamga Yotay orqali xat jo‘natish uchun uning adresini bilish zarur. Buning uchun bir
necha yordamchi programmalar bor. Bularga Yeshvet, UUNO!5, Mey{ Yeshd va boshqalar kiradi.
Petening xohlagan abonentlari to‘g‘risida axborotni o‘z ichiga olgan X.500 katalogi paydo
bo‘ldi. Hozirgi vaqtda Piyetiye Mernojk Shttayop Setet-Shetening tarmoq axborot markazi va
ATYOT kompaniyasi Byegt MS
markaziy katalogi yaratildi.
Hozirgi vaqtdasiz bu kataloglardan foydalanishingiz mumkin. Buning uchun 85. yetik.
ayeb
serverida riyoz nomi bilan registratsiyadan o‘tish zarur. Bunda bu servisning bajaradigan ishlari
bilan tanishib chiqish mumkin. PiyegCHGS to‘g‘risida ma’lumotni 0 iyetik.iyey adresiga xat yuborib, olishingiz mumkin. O‘zingizning adresingizni bu katalogga qo‘ptish uchun ayt
85. yetispey
adresiga xat yuborib, sizning ma’lumotlaringizni katalogga qo‘shib qo‘yishni so‘rang. Yeshay adreslarini aniqlashning bir necha turlari mavjud. Ularning ba’zilari bilan tanishamiz.
14.20. Finger
Yesheeg programmasi orqali sistema ro‘yxatida bor bo‘lgan foydalanuvchilar to‘g‘risida ma’lumot
olish mumkin. Bu programma foydalanuvchining sistemadagi nomi va, agar kirigilgan bo‘lsa, uning
ismi sharifi va qachon oxirgi marta sistemada ishlaganligi haqida, hamda agar bukishi shu vaqtda
sistemada ishlayotgan bo‘lsa, uning qancha vaqt davomida ishlayotganligi haqida ma’lumot beradi.
Albatta, bu ma’lumotlarning hammasini olish uchunsiz yetarlicha huquqqa ega bo‘lishingiz kerak.
Yeshg‘gegni ishlatish uchun quyidagi komandani kiritish kerak:
Finger username Odomain.name
Bunda izetate foydalaruvchining sistemadagi nomi, yotat.pate bo‘lsa, PIyetiye(dagi serverning nomi. Yuqoridagi misoldan ko‘rinib turibdiki, bu foydalanuvchi to‘g‘risida ma’lumot olish
uchunsiz uning sistemadagi nomi va sistemaning nomini bilishingiz zarur.
G‘tret programmasi faqat foydalanuvchilar to‘g‘risida ma’lumot beribgina qolmay, balki undan boshqa turli ma’lumotlarni ham olish mumkin. Shunday ma’lumotlarni beradigan ba’zi manzillarni keltiramiz:
apaksFrerpuzmav
ta op.yeybp yor qimirlashi haqida ma’lumot beruvchi manzil;
IspetFosyoBekesu.yedi–beysbol o‘yinlarining natijalarni aytib beruvchi manzil;
(YutesamXurpop.ashtov.
soya a2.yedi-tropik shtormlar to‘g‘risida batafsil ma’lumot beruvchi manzil.
14.21. NetFind
Foydalanuvchini izlash uchun yana bir sistema– ME"G‘shd ishlatiladi. Bu sistema ishlash prinsipi MNOT dan farqli o‘laroq, u foydalanuvchisi to‘g‘risida ma’lumotni har xil serverlardan
qidiradi.
MeyRta bilan ishlash uchun quyidagi boshlang‘ich ma’lumot berilishi kerak: foydalanuvchining
ismi sharifi yoki uning sistemadagi nomi (yug‘t pashe) va uning taxminiy joyi, ya’ni qandaydir
server yoki shahar, davlat ko‘rinishida.
MeRtd foydalanuvchi haqida to‘liq ma’lumot yig‘ishga qodir emas. Shuning uchun XeG‘TEshd qidiruv vositasi sifatida yuqorida aytib o‘tilgan UNOT yoki Yeshtget sistemalaridan afzallik tomonlari ko‘p emas.
14.22. ShzeXet foydalanuvchilarining ro‘yxati
Telekonferensiyaga yuborilgan har qanday xat Massachusets texnologik institugidagi kompyuter orqali o‘tadi. U yerdagi maxsus irogramma hamma foydalanuvchilar ro‘yxatini yig‘adi va ularni
PveMa foydalanuvchilarining nomlari va ularning manzillarini o‘zida mujassam etgan ma’lumotlar to‘plamiga kiritadi.
Foydalanuvchi o‘z so‘rovlarini ushbu ma’lumotlar to‘plamiga elektron pochta orqali yuborishi
mumkin. Ammo hozirgi kunda bu servisdan kamsonli Foydalanuvchilar foydalanib kelmoqdalar.
Foydalanuvchilar YuzeXet foydalanuvchilari ro‘yxatiga o‘z so‘rovlarini quyidagi manzil orqali
yuborishlari mumkin:
mail-server0pit-manager.nmut.cdu.
Yuborilgan xatda so‘rovning mavzusini ko‘rsatib o‘tish talab etilmaydi, ammo xatning o‘zida
quyidagi format bo‘lishi zarur:
send usenet-addresses /username.
Masalan, quyidagi so‘rovdan 50100p ismli ShveMe{ foydalanuvchilarining ro‘yxatlarini topishda foydalaniladi:
send usenet-addresses/ sorbon.
Bu so‘rovga javob foydalanuvchilar ro‘yxatidan iborat bo‘ladi. Foydalanuvchilarning to‘liq nomlari va ularni oxirgi yuborgan axborotlarining muddatlari ham shu ro‘yxatdan joy olgan bo‘ladi.
203
|
otning qisqargan
formasiga-ke
kichraytish-erkalash
–
affiksini qo‘shish orqali yasalgan. Ma’lumki,
bu
affiks qozoq, qirg‘iz
va qoraqalpoq
tillarida kichraytish-erkalash
affiksi""Ya sanaladi.
Ammo
bu affikslarni o‘zbek tili nuqtayi nazaridan
otlarning modal
formasi deb hisoblab bo‘lmaydi, chunki
o‘zbek tilida
bunday affiks yo‘q.
Qichraytish-erkalash
va
hurmat
formalarining
affiksoidlar
orqali yasalishi
Otlardagi modal ma’no ifodalovchi sintetik for-.
malar affiksoidlar yordamida
ham yasalishi mumkin.
183 Bu formani
qozoq
tilidagi
koke
(aka
ma’nosidagi)
so‘zi
bilan aralashtirmaslik kerak.
186 Sovremenniy kazaxskiy
yazik,
s.
150;
Batmanov
I.
A.
Grammatika
kirgizekogo
yazmka.
Frunze,
1940,
s.
395
Dmyka-nov
Q.
Imiya sushestvitelenoye
v
kirgizskom
yaYazmke,
s.
545
Bas-kakov
N.
N. Karakalpakskiy yazik.
P.
Fonetika
i morfologiya.
M.—L., 1952, s.
179.
38
-
|
E`tirof - 2016 2017 yilda O`zbekistonda YaIMning o`sishi 7,4 foizni tashkil etishi prognoz qilindi
Бўлимлар: Jamiyat Теглар: Jahon Bankining yanvar sonidagi “Jahon iqtisodiyotining istiqbollari” nomli ma`ruzasida 2017 yilda O`zbekistonda YaIMning o`sishi 7,4 foizni tashkil etadi deb prognoz qilingan.
|
Chirchiq shahrida qishloq xo‘jaligi mashinasozligi klasterini tashkil etishni yanada jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
Qishloq xo‘jaligi mashinasozligi korxonalarini Chirchiq shahrida tashkil qilinayotgan qishloq xo‘jaligi mashinasozligi klasteriga ko‘chirish, ularni joylashtirish, qurilish ishlarini jadallashtirish, mahalliy qishloq xo‘jaligi texnikalarini ishlab chiqaruvchi korxonalar o‘rtasida kooperatsiya tizimini kuchaytirish, texnikalarga servis xizmati ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish hamda ilm-fan bilan ishlab chiqarishni uyg‘unlashtirish, qishloq xo‘jaligi mashinasozligi tarmog‘ini yanada rivojlantirish maqsadida:
1. Moliya vazirligi ikki hafta muddatda 2022-yilda qishloq xo‘jaligi texnikalarini kredit yoki lizing shartlari asosida xarid qilish uchun tijorat banklariga 10 yil muddatga 7 foiz stavkada 100 million AQSh dollari ekvivalenti miqdoridagi milliy valyutadagi mablag‘larni depozitga joylashtirsin. Bunda:
tijorat banklari Moliya vazirligi tomonidan joylashtiriladigan resurslar hisobidan qishloq xo‘jaligi texnikalari xaridorlariga kreditlarni (lizingni) 2 yil imtiyozli davrni hisobga olgan holda, 10 yilgacha bo‘lgan muddatga 10 foiz stavkada milliy valyutada ajratadi;
har qanday yuridik yoki jismoniy shaxs tomonidan istalgan xo‘jalik subyektlaridan hech qanday cheklovlarsiz, raqobat asosida qishloq xo‘jaligi texnikasini xarid qilish imkoniyati yaratiladi;
Moliya vazirligi qishloq xo‘jaligi texnikalarini xarid qilishga ajratiladigan kreditlar uchun mablag‘lar ajratishda tijorat banklariga qo‘yiladigan muvofiqlik mezonlarini belgilaydi.
2. “O‘zavtosanoat” AJga quyidagi vazifalar yuklansin:
joriy yil 1-sentabrga qadar respublikada faoliyat yuritayotgan “CLAAS”, “John Deere”, “Case” kompaniyalari bilan hamkorlikda mahalliy avtomobilsozlik korxonalarining (“Samarqand Avtomobil zavodi” MChJ, “UzautoTrailer” MChJ, “Uz Truck and Bus Motors” MChJ) dilerlik markazlari bilan kooperatsiya asosida, hududlarda 14 ta zamonaviy servis markazlari va 100 ta mobil brigadalarni tashkil qilish hamda zarur asbob-uskuna, butlovchi va ehtiyot qismlar bilan ta’minlash;
bunda, mahalliy qishloq xo‘jaligi texnikasi va avtotransport vositalari ishlab chiqaruvchilarining birinchi navbatdagi vazifasi texnik va ta’mirlash xizmatlarini ko‘rsatish markazlarini tashkil qilish, sotilayotgan avtotransport vositalari va qishloq xo‘jaligi texnikasiga kafolat muddatida, kafolat muddatidan keyingi xizmat ko‘rsatish, ichki bozorni uskunalar, ixtisoslashtirilgan instrumentlar, jihozlar bilan ta’minlash hamda sotish uchun ehtiyot qismlarni yetkazib berishni o‘z ichiga olgan zarur darajada sotuvdan keyingi xizmat ko‘rsatishni ta’minlash hisoblanadi;
joriy yil 1-sentabrga qadar qishloq xo‘jaligi texnikalaridan foydalanuvchilarning malakasini oshirish maqsadida dilerlik markazlari negizida 14 ta malaka oshirish markazlarini tashkil qilish;
joriy yil 1-sentabrdan boshlab osma va tirkama texnikalarni yig‘uv usulida ishlab chiqarish;
2023-yilda xalqaro tan olingan GMS standartlaridan kelib chiqqan holda, klasterda zamonaviy ishlab chiqarish tizimini joriy qilish;
2023-2024-yillarda klasterdagi mavjud ishlab chiqarish uskunalarini bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish;
2023-yil 1-sentabrga qadar milliy traktorni ishlab chiqarish bo‘yicha nufuzli xorijiy ishlab chiqaruvchilar bilan muzokaralar o‘tkazib, hamkorlikni yo‘lga qo‘yish;
2023-2024-yillarda klaster quvvatlarida chorvachilik, bog‘dorchilik va sabzavotchilik sohalarida talab yuqori bo‘lgan yangi osma va tirkama texnikalarni ishlab chiqarishni tashkil etish.
3. “O‘zavtosanoat” AJ, Moliya vazirligi, Adliya vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi O‘zagroinspeksiya, Qishloq xo‘jaligini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi, tijorat banklari va lizing kompaniyalari hamda manfaatdor idoralar bilan birgalikda 2022-yil 15-dekabrga qadar “yagona darcha” tamoyili asosida qishloq xo‘jaligi texnikalarini xarid qilish, xaridni moliyalashtirish, subsidiyalardan foydalanish, qishloq xo‘jaligi texnikalarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, servis xizmatlaridan foydalanish hamda ehtiyot qismlarni xarid qilish imkoniyatini beruvchi raqamlashtirilgan yagona axborot portalini (keyingi o‘rinlarda — Raqamlashtirilgan yagona axborot portali) ishga tushirsin.
4. Quyidagilar:
“Texnologmash” MChJ ustav kapitalidagi “Texnolog” AJga tegishli 100 foiz ulushni nominal qiymatida “O‘zavtosanoat” AJga berish to‘g‘risida 2022-yil 3-iyunda “Texnolog” AJ kuzatuv kengashining qarori qabul qilinganligi;
“Kwangjin Autosystems” MChJ QKga tegishli Toshkent shahridagi bo‘sh turgan bino va inshootlarni tutash yer uchastkasi bilan birgalikda “Uzautocomponents” MChJ tasarrufiga o‘tkazish bo‘yicha 2022-yil 5-aprelda “Kwangjin Autosystems” MChJ QK ishtirokchilarining umumiy yig‘ilishi qarori qabul qilinganligi;
“Kwangjin Autosystems” MChJ QKning ishlab chiqarish quvvatlarini joylashtirish uchun “Uzautocomponents” MChJ tomonidan Andijon viloyatida “Mashinasozlik va elektrotexnika sanoat xabi”da zavod qurib berish to‘g‘risida 2022-yil 6-iyunda “O‘zavtosanoat” AJ tomonidan yagona ishtirokchining qarori qabul qilinganligi;
“Agregat-Agrotech” MChJ ustav kapitalidagi “Uz-Semyung Ko” AJ QKga tegishli 100 foiz ulushni baholangan qiymatda “Uzautocomponents” MChJga sotish to‘g‘risida 2022-yil 3-iyunda “Uz-Semyung Ko” AJ QK kuzatuv kengashining qarori qabul qilinganligi;
“Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJning “Asakabank” AJdan jalb qilingan kreditlar bo‘yicha yuzaga kelgan qarzdorligi va hisoblangan foizlarini so‘ndirish maqsadida “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJga tegishli bino va inshootlar tutash yer uchastkasi (keyingi o‘rinlarda — obyekt) bilan birgalikda “Asakabank” AJ tasarrufiga baholangan qiymatda o‘tkazib berilishi, obyektning baholash va kreditdan qarzdorlik summasi o‘rtasidagi farq “Toshkent traktor zavodi” MChJga ochilgan alohida g‘aznachilik hisobraqamiga o‘tkazilishi yuzasidan 2022-yil 6-iyunda “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJning yagona aksiyadori tomonidan qaror qabul qilinganligi;
“Agregat-Agrotech” MChJ, “Ist Batterflay” MChJ, “Texnologmash” MChJ va “Kwangjin Autosystems” MChJ QKlarning Toshkent shahridagi jami 6,1 gektar yer uchastkalarida 1-ilovada nazarda tutilgan loyihalarni amalga oshirish bo‘yicha boshqaruv organlarining qarorlari qabul qilinganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
5. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, “O‘zavtosanoat” AJ, “Asakabank” AJ, “Toshkent traktor zavodi” MChJ, “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJ, “Chirchiq qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJ, “Texnolog” AJ, “Texnologmash” MChJ, “Uz-Semyung Ko” AJ QK, “Agregat-Agrotech” MChJ, “Uzautocomponents” MChJ, “Kwangjin Autosystems” MChJ QK va “Ist Batterflay” MChJ boshqaruv organlarining quyidagi takliflariga rozilik berilsin:
“Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJning (“Chirchiq qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJning o‘tkaziladigan qarzdorligini inobatga olgan holda) “Asakabank” AJdan jalb qilingan kreditlari bo‘yicha yuzaga kelgan qarzdorlik va hisoblangan foizlarni so‘ndirish maqsadida “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJga tegishli obyektni to‘liq “Asakabank” AJ tasarrufiga o‘tkazib berish;
“Asakabank” AJ balansiga qabul qilingan obyektning baholangan qiymati hamda “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJning “Asakabank” AJ oldidagi qarzdorliklari o‘rtasidagi farq summasini uch oy muddatda “Toshkent traktor zavodi” MChJga ochilgan alohida g‘aznachilik hisobraqamiga o‘tkazib berish;
“Asakabank” AJ yoki uning tizimidagi korxonalar tomonidan potensial investorlarni, xalqaro va mahalliy developer va boshqa konsalting tashkilotlarini jalb qilgan holda, obyektda Toshkent shahrining arxitektura qiyofasini yanada yaxshilash va obodonlashtirish maqsadida, aholi uchun ko‘p qavatli uy-joy va xizmat ko‘rsatish obyektlari (savdo majmuasi, nodavlat ta’lim muassasalari va boshqa) barpo etilishi yoki mavjud yer uchastkalari va bino-inshootlarni potensial investorlarga sotilishini Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda amalga oshirish;
“Texnolog” AJga tegishli “Texnologmash” MChJ ustav kapitalidagi 100 foiz ulushni “Toshkent traktor zavodi” MChJ ustav fondidagi davlat ulushini va “Texnolog” AJning ustav fondidagi “Toshkent traktor zavodi” MChJ ulushini nominal qiymatda kamaytirish hisobiga “O‘zavtosanoat” AJga o‘tkazish, bunda ushbu ulushning nominal qiymati hisobiga “O‘zavtosanoat” AJ ustav fondidagi Moliya vazirligining ulushini oshirish;
“Uz-Semyung Ko” AJ QKga tegishli “Agregat-Agrotech” MChJning ulushini baholangan qiymatda “Uzautocomponents” MChJga sotish;
“Kwangjin Autosystems” MChJ QKning ishlab chiqarish quvvatlarini joylashtirish uchun “O‘zavtosanoat” AJ tomonidan Andijon viloyatida “Mashinasozlik va elektrotexnika sanoat xabi”da qurilgan bino va inshootlarni ajratish hisobiga “Kwangjin Autosystems” MChJ QKning Toshkent shahri hududidagi bo‘sh turgan bino va inshootlarini tutash yer uchastkasi bilan birgalikda “Uzautocomponents” MChJ tasarrufiga o‘tkazish;
“Asakabank” AJ tasarrufiga o‘tkazib berilayotgan obyektni 2023-yil 1-aprelga qadar “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJga bepul foydalanishga berish;
mazkur qaror qabul qilingan kunda “Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJ hududida ijara shartnomalari asosida joylashgan korxona va tashkilotlarga 2023-yil 1-aprelga qadar mavjud ijara shartlarini o‘zgartirmasdan, “Asaka Kapital Invest” MChJ bilan o‘rnatilgan tartibda ijara shartnomalari tuzgan holda egallab turgan obyektlardan foydalanishga ruxsat berish. Bunda, ushbu obyektlar “Asakabank” AJ tomonidan “Asaka Kapital Invest” MChJga operativ boshqaruv shartlarida topshiriladi;
“Agregat-Agrotech” MChJ, “Ist-Butterfly” MChJ, “Texnologmash” MChJ va “Kwangjin Autosystems” MChJ QKlarning Toshkent shahridagi jami 6,1 gektar yer uchastkalarida mazkur qarorga 1-ilovada nazarda tutilgan loyihalarni amalga oshirish;
mazkur qarorga 1-ilovada nazarda tutilgan loyihalarni amalga oshirishdan olingan daromadlarni “O‘zavtosanoat” AJ tizimiga kiruvchi yoki ustav fondidagi davlat ulushi unga ishonchli boshqaruvga berilgan xo‘jalik jamiyatlari tomonidan amalga oshirilishi lozim bo‘lgan manzilli investitsiya va mahalliylashtirish loyihalarini, shu jumladan Andijon viloyatida tashkil etilayotgan zamonaviy metall quyuv sexi loyihasini, qishloq xo‘jaligi mashinasozligi klasterini o‘z vaqtida ishga tushirish, dastgoh va uskunalarni yangilash, dual ta’lim tizimini yo‘lga qo‘yish, muddati o‘tgan va joriy qarzdorliklarni qoplash hamda aylanma mablag‘lar bilan ta’minlash uchun yo‘naltirish.
6. Belgilansinki:
mazkur qarorning 5-bandiga muvofiq tashkilotdan tashkilotga o‘tkaziladigan mulk, mulk huquqlari, shuningdek, davlat ulushlarini kamaytirish hisobiga mol-mulklarning berilishiga, jumladan obyektni “Asakabank” AJ tasarrufiga o‘tkazilishi va kelgusida bank tasarrufidan chiqarilishi realizatsiya sifatida qaralmaydi va iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlaydigan bepul tovarlar berilishiga tenglashtiriladi;
“Asakabank” AJ tasarrufiga o‘tkazib berilgan obyekt potensial xaridorlarga sotilgunga yoki zamonaviy infratuzilma obyektlari barpo etilib, ishga tushirilguniga qadar, biroq ko‘pi bilan 2023-yil yakuniga qadar yer va mol-mulk soliqlarining 50 foizini to‘lashdan ozod qilinadi.
7. Chirchiq shahridagi qishloq xo‘jaligi mashinasozligi klasterini rivojlantirish chora-tadbirlari rejasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga 3-ilovaga muvofiq o‘zgartirishlar va qo‘shimcha kiritilsin.
9. Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
10. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga mas’ul va shaxsiy javobgar etib iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri o‘rinbosari A.M. Boboyev va “O‘zavtosanoat” AJ raisi Sh.B. Umurzakov belgilansin.
Qaror ijrosini har chorakda muhokama qilib borish, ijro uchun mas’ul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-apreldagi “Agrar sektorni qishloq xo‘jaligi texnikalari bilan o‘z vaqtida ta’minlashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4268-son qarori 1-bandining uchinchi xatboshisidagi “g‘alla o‘rish va paxta terish texnikasi, respublikada ishlab chiqarilgan barcha turdagi traktorlar, g‘alla va paxta seyalkalari, shuningdek, uch yoki undan ortiq omoch korpuslarini” so‘zlari “respublikada ishlab chiqarilgan barcha turdagi o‘ziyurar, osma va tirkama texnikalarni” so‘zlari bilan almashtirilsin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 11-noyabrdagi “Chirchiq shahrida qishloq xo‘jaligi mashinasozlik klasterini tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-7-son qarorida:
a) 2-bandda:
to‘rtinchi xatboshidagi “uch oy muddatda” so‘zlari “2022-yil yakuniga qadar” so‘zlari bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Texnolog” AJga tegishli “Texnologmash” MChJ ustav kapitalidagi 100 foiz ulushni “Toshkent traktor zavodi” MChJ ustav fondidagi davlat ulushini va “Texnolog” AJning ustav fondidagi “Toshkent traktor zavodi” MChJ ulushini nominal qiymatda kamaytirish hisobiga “O‘zavtosanoat” AJga o‘tkazish, bunda ushbu ulushning nominal qiymati hisobiga “O‘zavtosanoat” AJ ustav fondidagi Moliya vazirligining ulushini oshirish”;
beshinchi xatboshi oltinchi xatboshi deb hisoblansin;
b) 10-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“10. Toshkent qishloq xo‘jaligi texnikasi zavodi” AJ hamda uning hududida ijara shartnomalari asosida joylashgan, Chirchiq shahriga ko‘chirilayotgan korxonalar hamda qishloq xo‘jaligi mashinasozligi klasteri tomonidan tayyor holda chetdan olib kelinadigan yoki yirik uzelli yig‘ish usulida ishlab chiqariladigan qishloq xo‘jaligi texnikalariga nisbatan mahalliylashtirish darajasiga bog‘lanmagan holda mazkur qarorning 8-bandida nazarda tutilgan subsidiyalar, istisno tariqasida, 2024-yil 31-dekabrgacha tatbiq etilsin”.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 18-martdagi PQ-168-son qarori bilan tasdiqlangan Xo‘jalik jamiyatlari ustav kapitalidagi xususiylashtiriladigan aksiya paketlari (ulushlari) ro‘yxatidan 32 va 37-pozitsiyalar chiqarib tashlansin.
4. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 12-iyuldagi 578-son qarori bilan tasdiqlangan Qishloq xo‘jaligi texnikasini kredit va lizing shartlarida xarid qilishni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tartibi to‘g‘risidagi nizomning 6-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Bunda, qarz oluvchining lizing yoki kredit shartnomasi barcha turdagi kombaynlar va dvigatel quvvati 100 ot kuchidan ko‘p bo‘lgan traktorlar uchun 10 yil muddatga, qolgan traktorlar, osma va tirkama texnikalar uchun 7 yil muddatga rasmiylashtirilgan bo‘lishi lozim”.
|
109
3-guruh o‘quvchilarining javoblari:
1-o‘quvchi: Tarixdan bizga ma’lumki, qadimgi Sharq, Yunon, Rimdagi qarashlar xalqlar
taraqqiyotiga katta hissa qo‘shgan. Dastlabki g‘oyalar Sharqning eng qadimgi davlati Bobilda (miloddan
avval IV ming yil) paydo bo‘la boshladi. Misr, Hindistonda «Izida va Osiris», «Gilgamesh haqida
doston», «Ramayana», «Maxobxorat» kabi bebaho yodgorliklarni har birida aql-idrok, insof-diyonat kabi
g‘oyalar hikmatlar va maqollar orqali hamda umuminsoniy ahamiyatga moyillik g‘oyalarini ifodalaydi.
2-o‘quvchi: Qadimgi Yunoniston olimlari ham jahon xalqlari madaniyatiga o‘z hissalarini
qo‘shgan. Sokrat, Demokrit, Platon, Aristotel va boshqalarni bilamiz. Platon fikricha «G‘oyalar dunyosi
birlamchi, moddiy dunyo esa ikkilamchi». Ustoz va shogird bo‘lgan buyuk faylasuflarning qarashlaridagi
bu keskin farq o‘sha davrda ham turli g‘oyalar bo‘lganini ko‘rsatadi.
3-o‘quvchi: Men esa Gegel haqida «Milliy g‘oya: asosiy tushuncha va tamoyillar» risolasidagi
quyidagi fikrni yod olaman. Haqiqiy milliy xususiyatga ega bo‘lgan Gegel ta’limoti Avstriya-Vengriya
imperiyasining ozod bo‘lib, mustaqillik yo‘lida tutgan Pruss monarxiyasining davlat mafkurasiga
aylandi.
4-o‘quvchi: Milliy g‘oyasining tarixiy ildizlarini sharhlayman.
Jahon falsafa
durdonalari
Komil inson haqidagi
falsafiy mushohadalar
Dunyoviy kayfiyatlar
Adolatli jamiyat
haqidagi ta’limot
Milliy axloqiy
qarashlar
Diniy-ilohiy
qadriyatlar
Ma’rifatparvarlik
g‘oyalari
Istiqlol falsafasi
Milliy falsafiy meros
Xalqning yozilgan
tarixi
Xalqning tarixiy
xotirasi
Xalq og‘zaki ijodi
San’at va adabiyot
durdonalari
Yozma manbalari
Qadimiy obidalar,
osori atiqalar
Milliy davlatchilik
an’analari
Buyuk mutafakkirlar
merosi
Milliy korxonalar
hayoti, faoliyati va
merosi
|
4
Ish stolining miqdori Android jihozining foydalanuvchi shaxs o’zi qancha ish stoli bo’lishini boshqara oladi
Bir nechta ish stoli yaratish uchun ish stolini bo’sh joyini uzluksiz bosib turiladi toki menyu chiqmangucha
Keyinchalik “Настройки начального экрана” ni tanlaymiz keyin “Допольнительные параметри” ish stolining miqdorini aniqlash uchun
Ish stolining sonini o’zgartrishning yana boshqa usullari ham bor
|
3. Tebranish tezligi (V) - og‘ishning vaqt ichida tezlik birliklaridagi
birinchi
xosilasili,yuqori
ko‘rsatkichi
bo‘yicha
o‘lchanadi.
V-yukori
ko‘rsatkich=2x*f* a m/sek* 102
4. Tebranish tezlanishi (W)og‘ishning vaqt ichida ikkinchi hosilasi –sm/sek2
da
ѐki
og‘irlik
kuchi
tezlanishining
birliklarida
W=4
p2/T2*a=m/sek2
ISHLABCHIQARISH KORXONALARIDA TEBRANISHNI
ORGANIZMGA TA’SIRI, UNING FUNKSIONAL TEKSHIRISH
USULLARI (VIBROTESTOR, KAPILYARSKOP)
Vibratsiya tasnifi
Ishlab chiqarishda vibratsiya inson organizmiga harakat yo‘nalishi
bo‘yicha berilish tarziga qarab 2 ga bo‘linadi:
Umumiy vibratsiya
Bunda mexanik tebranishlar o‘tirgan ѐki turgan ishchining tanasiga
|
daro
sa’layi va majman bahrayi. 241-yst
l.lar: Masadi sa’iayn va majami
bilrayn. 259-yst
9 Zubday a-tanoriya, 2. jildi. 664
"5
Zubdat a-tanariya,
2-jilya.
201
Shohrux bosh malikasining xayrli ishlari ko‘p bo‘lgani 60-rasidagi Hofizi Abro‘ning yuqorilagi ta’rifi haqiqatdir, G‘avhar-shodbegimning
ilm-u ma’rifatga homiylik qilish. bunyodkorlik
bilan bog‘liq ishlariga ko‘plan-ko‘p erkak siyosatchilar havas qilsa
arzigulikdir.
Uning sa’y-harakati bilan Hirotda masjid.
malrasa, xonaqoh, Mashhadda masjid. malrasa va qator inshootlar
barpo etilgan", O‘zining bunyodkorlik faoliyatida u nafaqat yirik
|
175
ketdi, Avdiy bunday aylanib qarab, ichi bo‘m-bo‘sh yuk
vagonida turganligini, o‘zining ajralmas hamrohlari– Lyonka va Petruxa, qolaversa, Grishan ham shu yerda
ekanligini ko‘rdi. Lat yegan oyoq bilan uning qanday
vagonga chiqib olganini Xudo biladi, anavi ikkisi–
Maxach va Kolya ham u bilan birga edi. Hammalarining
rang-qutlari oqargan, hansirab nafas olishar, lekin
chehralari shod va mamnun edi. Bari yaxshi tugagani va
endi eng ishkal joyi orqada qolganiga Avdiyning
sira ishongisi kelmasdi. Endi nasha yig‘uvchilar Jal-poq-Soz bekati tomon ketib borishar, undan-u yog‘iga
yo‘llar bari katta yerga, katta shaharlarga, odam izdihomlari ichiga eltadi...
Yana besh soatlar chamasi yo‘l yurishlari kerak. Omad
kelganini qarang: vagonda yuk tushirilgandan keyin
qolgan shekilli, bo‘sh yog‘och yashiklar bor ekan–choparlar
ularni taglariga o‘rindiqqa moslab olishdi. Grishan
aytganday qilib, tashqaridan qaraganda, ko‘rinmaydigan bo‘lib o‘tirishdi. Agar bir tomondagi eshik ochilsa,
vagon ichi ancha yorug‘, buning ustiga havo kirib turishi
uchun tepadagi tirqishlar ham ko‘tarib qo‘yilgandi.
Qandaydir kichik razyezdda to‘xtaganlarida, ular
eshikni mahkam yopib, dim va issiq vagon ichida miq
etmay pusib o‘tirdilar, lekin tarkib oldiga hech kim
kelgani yo‘q. Petruxa ohista tashqariga alang-jalang
qildi-da, hammasi joyida, hech kim ko‘rinmaydi, dedi.
Qarshidan kelayotgan yo‘lovchi poyezdi yonlaridan g‘uldirab o‘tib ketgach, tarkib yana o‘rnidan jildi, navbatdagi kichik bekatda Maxach bir kanistr suv topib
keldi, vagondagi hayot yana jonlandi, qattiq non, konservalar yeyildi, Jalpoq-Sozga borganda, oshxonada
to‘yib issiq ovqat yeymiz, deb orzu qilishdi.
Poyezd esa Chu cho‘llaridan tog‘lar tomon o‘tib borardi...
May oyi oqshomlari uzoq davom etadi, hali-hamon
yorug‘ edi. Undan-mundan gaplashib o‘tirishar, ko‘proq
|
2018-2019 yillarda viloyatga jalb qilinadigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar samarasida kimyo, qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat, yengil sanoat va boshqa tarmoqlarda qator istiqbolli loyihalar hayotga tatbiq etiladi
Ushbu yo‘nalishdagi 203 loyiha amalga oshirilishi natijasida 14,6 ming ish o‘rni yaratiladi
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.