Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Osiyo Chempionlar Ligasi 4-turidan o‘rin olgan “Paxtakor” — “Al-Hilol” uchrashuvi oldidan toshkentliklar bosh murabbiyi Shota Arveladze va jamoa futbolchisi Jaloliddin Masharipov matbuot anjumanida qatnashdi Har bir o‘yin boshqacha kechadi Bir o‘yindagi narsalarni boshqa bellashuvda aynan takrorlay olmaysan Biz tartibliroq va yaxshiroq o‘yin ko‘rsatishimiz kerak Raqibga gol urish uchun imkoniyatlar bermaslik zarur Har bir o‘yindan buni o‘rganamiz Yigitlarga ishonaman, ular tez, texnik, hujumkor futbol o‘ynay oladi Himoyada ham birdam o‘ynaymiz Ishtirokimizni nafaqat keyingi uchta o‘yin, balki, undan ko‘proq bellashuvlarda davom ettirishni istaymiz Birinchi o‘yinda bo‘lim oxirlarida hushyorlikni yo‘qotdik deb ayta olmayman Birinchi golda kichik xato qimmatga tushdi Jarima zarbasini o‘ng oyoqda tepadigan futbolchi ijro etayotganda ochiq burchakka bo‘yi uzunroq o‘yinchilarni qo‘yish kerak edi Lekin Jovinko darajasidagi futbolchilar bir soniyada o‘yin taqdirini hal qilishi mumkin “Al-Hilol” — kuchli jamoa, ular “Flamengo”dek jamoa bilan ham sifatli futbol ko‘rsatgan Bunday darajadagi o‘yinlarga 7-8 daqiqa qo‘shilganda bir futbolchi kam bo‘lsang, bu o‘z ta’sirini o‘tkazadi “Al-Hilol”da individual kuchli futbolchilar yetarlicha va ular jamoa sifatida ham juda yaxshi saviyada Ular birgalikda himoyaviy ishlarni bajaradi, hujumga o‘tadi Markazdagi futbolchilar hujum yo‘nalishini o‘zgartiradi Osiyoning eng kuchli jamoasida hamma narsa yuqori darajada bo‘ladi Jamoaviy pressingga o‘tishadi, hamjihat o‘ynashadi Darvozabon ham hujumlarni boshlab berishi mumkin Xuddi bizning jamoa singari raqib ham jamoaviy va individual tarafdan yaxshi o‘ynaydi O‘zbekiston chempionatida qanday kuchga ega ekanimizni o‘tgan mavsumda ko‘rsatib bo‘ldik Chempionlar Ligasida 2019-yil ham yaxshi o‘ynadik, ammo omadsizlik tufayli guruhdan chiqa olmagandik Bu yil e’tiborimiz Chempionlar Ligasiga qaratilgan Oldimizga katta maqsadlar qo‘yilgan O‘tgan mavsum yaxshi darajada o‘ynaganmiz Birinchi bahsda hujumlarni yakunlashda ba’zi xatolarga yo‘l qo‘ydik Ulardan foydalanganimizda bellashuv boshqacha tugashi mumkin edi Bu safar kichik xatolardan foydalanishga urinamiz Jaloliddin Masharipov, “Paxtakor” futbolchisiEslatib o‘tamiz, Chempionlar Ligasi guruh bosqichining qolgan o‘yinlari Qatarda markazlashgan holda o‘tkazilmoqda Mavzuga doir: Shota Arveladze: Chempionlar Ligasi darajasidagi musobaqalarda saviyali hakamlar bo‘lishi kerakYanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
vositalar deb yuritiladi Ayrim hollarda, ishchi boshqarish dastaklaridan, yoqib-o‘chirgichlardan va shu kabi boshqa boshqarish jihozlaridan foydalanishi mumkin Bunday qurilmalar deb ataladi Мa’lumotni aks ettiruvchi vositalar tashkil etadi Ishchi ushbu model orqali eng murakkab tizimlarni ham xavfsiz boshqarishi mumkin bo‘ladi
Ta’kidlash joizki, Selevkiylar podsholigida shaharga tobe qishloqlar, o‘zining jamoa tuzilishini saqlab qolgan, ularning tobeligi jamoaviy xususiyatga ega bulgan va ular polis hududiga kiritilmagan. Selevkiylar davrida O‘rta Osiyo shaharlarining holati va ichki Tuzilishi haqida ma’lumotlar yetarli emas. Selevkiylar davlatining sharqida ko‘pgina mahalliy shaharlar ma’lum darajada mustaqillikka ega bo‘lganlar. Odatda selevkiylar podshosi bosib olgan shaharga uning maqomi belgilangan kartiya bergan. Ba’zan bunday kartiya shaharning Mavjud maqomini tasdiqlagan. Shuningdek mustaqil shaharlar ham bo‘lgan. Ammo, bunday siyosat O‘rta Osiyoda ham ma’lum darajada olib borilgan, degan fikrni tasdiqlovchi ma’lumotlar hozircha yo‘q. Aftidan, O‘rta Osiyoda grek harbiy manzilgohlari katoykiyalar ham qurilgan. Ko‘chirib keltirilgan greklar selevkiylar hokimiyatining asosiy tayanchini tashkil etgan. Ko‘pchilik tadqiqotchilarning fikricha, selevkiylar uz shaharsozlik faoliyatrni sharqda ham. g‘arbda ham amalga oshirganlar. Shuningdek, bu davrda O‘rta Osiyoga juda ko‘p treklar ko‘chirib keltirilgan, degan qarashlar ham mavjud. Masalan, X.Bengston Grek— Baqtriyaning harbiy qudrati manbalari haqida fikr yuritar ekan, buning sabablarini Selevkiylar Baqtriyada asos solgan harbiy koloniyalarda ko‘radi. Mazkur masalani hal qilishda Urta Osiyoda grek— makedonlar istilosidan ancha oldin ham juda ko‘p mahalliy Shaharlar va rivojlangan shahar hayoti mavjud bo‘lganini e’tiborga olish maqsadga muvofiqdir. Grek-Baqtriya shaharlari, O‘tgan asrning o‘rtalarida ayrim tadqiqotchilar Baqtriyada ilk shaharlarga aynan makedoniyalik Iskandar asos solgan, degan fikrni ilgari surgan edilar. Makedoniyalik Iskandar mil. avv. 330 —327- yillarda Baqtriya va So‘g‘diyonani bosib olganda nimalarga duch kelgan edi, degan savolga javob topish yuqorilagi fikrni inkor etishga asos bo‘ldi. Qadimgi mualliflar Baqtriyaning poytaxti Baqtra — Zariaspani bir necha marta tilga olganlar. Baqtra Mozori Sharif shahridan 21 km g‘arbda, daryo (Baqtr, Zariaspa) bo‘yidagi vohada joylashgan. Fransuz arxeologlari bu
etilmoqda: "Tomonlar xalqaro terrorchilar bilan SHHT tarkibiga kiruvchi mamlakatlar manfaatlariga zid, bir tomonlama maqsadni ko‘zlovchi muzokaralar olib borishning har qanday imkoniyatlarini rad etadi". Xavfsizlik-umumiy muammo, degan tamoyil hamda qarshi choralar tizimiga asoslangan birgalikdagi sa’y-harakatlar bilangina bunday barcha tahdidlarning oldini olish, mintaqada tinchlik va barqarorlikni ta’minlash mumkin. Uchinchidan. Jahonda ommaviy qirg‘in qurollari tarqalishidek xavfli an’ana kuchayib borayotgani nazarda tutilsa, Markaziy Osiyoda yadro qurolidan xoli zona yaratish g‘oyasi muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bu g‘oya mintaqaning barcha davlatlari tomonidan birday qo‘llab-quvvatlanayapti. Mazkur masala borasida BMT tomonidan rasmiylashtirish va tegishli qaror qabul qilish bo‘yicha xalqaro me’yorlarda belgilangan jarayonni yakunlash uchun muayyan ishlarni amalga oshirish zarur. Ushbu jarayonning tezroq nihoyasiga yetishida, tabiiyki, BMT Xavfsizlik kengashining doimiy a’zolari-Rossiya va XXRning ko‘magiga umid qilamiz. To‘rtinchidan. Gap xalqaro terror xavfining o‘sib borayotgani, diniy ekstremizm va narkotrafikning tarqalishi, aniqrog‘i, keng yoyilishi haqida ketar ekan, ushbu kuchlar jinoiy to‘dalarga xayrixohlarni va ularga qo‘shilayotganlarni qanday va qayerdan yollayotganiga alohida e’tibor qaratish lozim. Boshqacha aytganda, bunga olib keladigan ijtimoiy asoslarni nazardan qochirmaslik zarur. Katta moliyaviy zaxiralarga ega bo‘lgan xalqaro terrorchilik va diniy radikalizm markazlariga o‘zlarining jinoiy rejalarini amalga oshirish uchun jangari yollashga imkon beradigan omillar mavjud. Bu odamlarning ijtimoiy-iqtisodiy nochor ahvolda ekani, ayrim mintaqalardagi demografik muammolar, ayniqsa, yoshlar orasidagi ommaviy ishsizlik va sharoit yetarli emasligi, kelajakka ishonchsizlikdir. Shuning uchun kurashning obdon o‘ylab tashkil etilgan tizimi xalqaro terrorchilik ta’siri va radikal ekstremizm tarqalishidan
tuzib chiqiladi. Har bir vrach bemorni davolashga individual tarzda yon» dashuvi va umumqabul qilingan davolash standartlariga amal qilishi kerak. Davolashni boshlashdan oldin quyidagi vaziyatlar o‘rganiladi: 1)-bemorning yoshi va kasallik boshlangan vaqt; 2) kasallik turi (birlamchi yoki ikkilamchi parkinsonizm); 3) ikkilamchi parkinsonizm sababi; 4).yo‘ldosh kasalliklar va ularning og‘irlik darajasi; 5) parkinsonizm darajasi va uning kechishi; 6)-funksional buzilishlar darajasi. Parkinsonizmning har qanday turida bemorni davolashning avval konservativ yo‘li tanlanadi. Patogenetik va simptomatik davolash usullari birgalikda olib boriladi. Bemorni davolashga kirishayotgan har bir vrach antiparkinsonik dorilar va ularning ta’sir mexanizmidan voqif : bo‘lishi kerak. Amtiparkinsonik dorilar ta’siri quyidagilardan iborat: 1) boshmiyada dofamin sintezini kuchaytiradi; 2) dofaminning presinaptik membranadan sinaptik yoriqqa o‘tishini jadallashtiradi; 3) dofaminning presinaptik tuzilmalarda qayta so‘rilishini kamaytiradi yoki to‘xtatadi; 4) postsinaptik dofamin retseptorlari faolligini oshiradi; 5) dofamin parchalanishini kamaytiradi yoki to‘xtatadi; 6) neyronlardagi degenerativ jarayonlarga to‘sqinlik qiladi; T) kasallik zo‘rayishini kamaytiradi. Davolashni boshlashdan oldin parkinsonizm qaysi bosqichda ekanligi, albatta, e’tiborga olinadi. Chunki uning boshlang‘ich va so‘nggi davrlarida davolash tartibi birmuncha farq qiladi. Kasallik rivojlanishini butkul to‘xtatib bo‘lmaydi. Bugungi kunda mavjud bo‘lgan barcha davolash usullari, hattoki jarrohlik muolajalari ham kasallik rivojlanishini batamom to‘xtata olmaydi. Parkinsonizmga qarshi dorilar ichida levodofa dorilari juda samarali bo‘lsa-da, uning asoratlari ham ko‘p, masalan, turli diskineziyalar. Diskineziyalarni bartaraf etish ham ancha mushkul. Shuning uchun levodofa dorilarining dozasini oshiraverishdan ehtiyot bo‘lish lozim. Demak, davolashdan maqsad kasallik rivojlanishiga to‘sqinlik qilish, buzilgan funksiyalarni imkon qadar qayta tiklashga intilish va bemorni nogiron bo‘lib qolishdan asrashdir. 536
M-E. Beker (1928-2014) A.A. Bayov (1904-1994) 3-rasm. 11
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligida Deloitte konsalting kompaniyasining Qozog‘istondagi departamenti rahbari Kristofer Armitaj, departamentning Kaspiy mintaqasidagi «raqamli strategiya»ni ishlab chiqishga mas'ul Deloitte MDH mas'ullari ishtirokida uchrashuv bo‘lib o‘tdi Prezidentining 2017 yil 18 dekabrdagi O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirish bo‘yicha davlat dasturini shakllantirish va moliyalashtirishga oid yangi tartib to‘g‘risidagi qarorida vazirlik zimmasiga axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirishning uzoq muddatli konsepsiyasini ishlab chiqish vazifasi yuklatilgan edi Uchrashuvda Deloitte kompaniyasi bilan bu yo‘nalishda hamkorlik qilish va sohani xalqaro tajribani hisobga olgan holda, AKTni uzoq muddatga mo‘ljallangan maqsadli rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi Mazkur konsepsiyada telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish, «elektron hukumat»ni joriy qilish, axborot xavfsizligini ta'minlash, sohada innovatsiyalarni tatbiq etish, pochta, logistika hamda elektron tijorat kabi yo‘nalishlarda zamonaviy xizmatlarni joriy qilish, shuningdek, ta'lim, kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashning ilg‘or usullarini ilgari surish kabi maqsadlar ko‘zda tutilgan bo‘lishi lozim Deloitte - konsalting va audit xizmatlarini ko‘rsatuvchi jahonning yirik tarmoqlashgan kompaniyasi bo‘lib, auditorlik yo‘nalishida «peshqadam to‘rtlik»ka kiradi, xodimlar soniga ko‘ra eng yirik professional (263 000 nafar) kompaniya hisoblanadi
162 40-chizma. 4-Misоl. z=1-i kоmplеks sоnini trigоnоmеtrik shaklda ifоdalang 2 ;1 ;1     r y x 4742 )1( 2 ;1              arctg tg Shunday qilib, 47 sin 47 (cos 2   i z   ). Endi kоmplеks sоnlar to‘plamining ba’zi bir to‘plam оstilarini ifоdalоvchi munоsabatlarni gеоmеtrik nuqtai nazardan ko‘rib o‘taylik. a) 2  z bu munоsabat kоmplеks tеkisligida markazi kооrdinata bоshida radiusi 2 ga tеng bo‘lgan aylananing nuqtalarini ifоdalaydi. b) 32   z munоsabat esa markazi kооrdinatalar bоshida jоylashib ichki radiusi 2 va 3 ga tеng bo‘lgan kоnsеntrik jоylashgan aylanalar bilan chеgaralangan хalqa ichidagi nuqtalar to‘plamini ifоdalaydi (41- chizma). 41-chizma. v) 6   arctgz munоsabatga kоmplеks tеkisligida kооrdinata bоshidan 300 burchak оstida chiquvchi nurdagi nuqtalar to‘plami mоs kеladi. g) 3 arg 4     z munоsabatga esa kоmplеks tеkisligidagi kооrdinata bоshidan 450 va 600 burchak оstida chiquvchi nurlar bilan chеgaralangan nuqtalar to‘plami hamda nurlar ustida yotuvchi nuqtalar to‘plami kiradi (42- chizma).
ALI BOBO (Premyera) » Onlayn.uz \| Super Portal TaS-IX wWw.Onlayn.Uz \| Super universal Tas-ix Portal !!! » Kino » Tarjima-kino » ALI BOBO (Premyera) Rejissyor - Jak Bekker Janr - Ertak, komediya Rollarda: Fernandel, Samiya Jamol, Eduard Delmon, Leopoldo Franses va boshqalar. Tavsif: Arablarning mashhur "1001 kecha" ertaklari asosida Dxarmendra va Hema Malina hamda o'zbek artistlari ishtirokidagi "Ali bobo va 40 qaroqchi" filmini hammamiz sevib tomosha qilganmiz. Mazkur kino g'oyasi ham ertak yo'nalishida bo'lib, fransuzlar tomonidan tasvirga olingan va ilk bor o'zbek tilida e'tiboringizga havola etilmoqda!
f{a[ + t(b[-a[), a i + t ( % - a i ) , a'm + t{b’m - a 'J) = F(t) bo‘lib, bitta t o‘zgaruvchiga bog‘liq funksiya hosil bo'ladi. Bu funksiya [0, 1 ] segmentda uzluksiz va F(0) = / ( a ') < 0 , F (l) = / ( f O > 0 bo‘ladi. U holda 16-m a’ruzada keltirilgan teoremaga ko‘ra shunday t0 e (0,1) nuqta topiladiki, bunda F(t0) = 0, ya’ni + a2 - a 2), ..., am + t0(b'm - a'm)) = 0 bo‘ladi. Agar c = a[ + t0 (b; - a[), c2 = a2 +10 (b2 - a2), ..., cm = am + t0 (b'm - a'm) deyilsa, u holda с = ( q ,c2, cm) e E nuqtada f ( c ) = 0 bo‘ladi. ► 5- teorema. Faraz qilaylik, f ( x ) funksiya bog‘lamli E с R m to'plam da berilgan bo‘lsin. Agar: 1) f { x) funksiya E da uzluksiz, 2) a s £ , b<=E nuqtalarda f ( a ) = A, f ( b ) = B qiymatlarga ega va А ф В bo'lsa, u holda A bilan В orasida har qanday С son olinsa ham, shunday c e £ nuqta topiladiki, bunda /( с ) = С bo‘ladi. A Bu teorema yuqoridagi 4-teorema kabi isbotlanadi. ► 4°. Funksiyaning tekis uzluksizligi. Kantor teoremasi. Aytaylik, f ( x ) funksiya Ec. R m to‘plamda berilgan bo‘lsin. 5-ta’rif. Agar Ve > 0 son olinganda ham shunday 5 = 8(e) > son topilsaki, p(x',x") < 5 tengsizlikni qanoatlantiruvchi ixtiyoriy x ' e E, x ' e E uchun \|/ U ' ) - / ( x ' ) \| <e tengsizlik bajarilsa, / (x) funksiya E to ‘plamda tekis uzluksiz deyiladi. 52
6.5.-rasm. Quyosh elektr stansiyalari. Bir necha quyosh qurilma (batareya)larini bir-biriga ulab quyosh elektr stansiyalarini tashkil qilish mumkin. Hozirgi kunda dunyoda juda ko‘plab quyosh elektr stansiyalari qurilib ishga tushirilgan. 89
ralarishi o‘zi belinlaydi. Amma bu asbob pvkssllariyagi ranglari o‘zbarishiga bog‘shq tarada cheta-razariya atiiqlalin bon kim qo‘llalilali. Voapibiaya palonka: Bir-biriga yaqin bo‘lgan rapgdagi shvvsellar joylashgan maydonni belgilab 29. B. to‘kmasi bilan birgalikda qo‘llansa belgidangap maydon hajmi ortzdi, AN. bilan ishla-talash esa, belavlangan MAYDON hajiy kamayadi. I rik Tasuprik bo‘lina ashlashladi. Aaroprafish bir Yashyor egib to‘ra sibhia tas’ar Bu, « la yoyilib ketiti effikgani bg‘ridi. Bo‘yoqashng tasoar bo‘ylab eqoti kuroorin ko‘yib yubormagun-Ma davom etadi. Odatda bu asbob bilan yatnoq mo‘yqalamlar ishlatiladi. Azrograr kursorni Ushbu 2sbib ustada bosish yoki klavkaturadagi } tugmachasini bosish orqili oktya’lashtiridada. Kiste: Arograf asbobi kabi zix’iriy bo‘yaisha ishlagalash. Ammo Kist) yordamida tasvirli sis. agat bo‘yash mumkan. Bu asbob Azrografga misbatak xo‘p qo‘llaniladi. Kista asbobini V. Klavisha-sini bosish orqali akttalliirish mumkin. Vgazse darchisi yorplmida bo‘yoq jo‘yqalamlarning shaklini o‘zgarkiriyan mumkin (13.8-rasm), B "chi Taqani kichik bir bo‘lish iukaaoatya ko‘airish yiyman Bu 20606 tav’irlagi y shish puqsolarni, pog‘larpi yo‘qotish va eski rasmlarni tiklashga keng qo‘llamnlali.
4. Almati shahrida yanvar oyining o‘rtacha havo harorati -6,39C; iyul havo harorati 423,19 C yillik havo haroratini o‘zgarish amplitudasini aniqlang. 5. Ashgabat shahrida yanvar oyining o‘rtacha havo harorati 40,19C; iyul havo harorati 439,39C yillik havo haroratini o‘zgarish amplitudasini aniqlang. 6. Agar tog” etagidagi havo harorati 4139C tog‘ cho‘qqisida- 49C bo‘lsa, bu tog‘ning balandligini toping. 7. Uchib borayotgan samolyotning tashqarisidagi havo harorati - 309C bo‘lsa, xuddi shu vaqtda yer yuzasidagi havo harorati 4 129C bo‘lsa, samolyot qancha balandlikka ko‘tarilgan. 8. Dengiz sathida havo harorati 4109C bo‘lsa, 8,4 km balandlikda havo harorati qancha bo‘lishini hisoblab toping. 9. Parashyutchi 3,4 km balandlikda sakrashga hozirlik ko‘rayapti, agar yer yuzasida havo harorati 4109C bo‘lsa, shu balandlikdagi havo haroratini aniqlang 10. Kechasi soat 199 da-39C; 499da - 49C; 79 da-69C; 109 da 469C; 1399da 4 89C; 1699 da 4149C; 1999 da 4 29C; 2299 da- 49C havo harorati o‘lchangan. O‘rtacha sutkalik havo haroratini aniqlang . ATMOSFERA BOSIMI Atmosferaning og‘irligi yerning og‘irligidan million marta kam bo‘lsada, lekin u yer yuzasini katta kuch bilan bosib turadi. Yer yuzasida bir kub metr havoning og‘irligi !: kg 330 g keladi. Havo yer yuzasining har bir metr kvadrat joyiga taxminan 10 tonna kuch bilan bosadi. Inson tanasining yuzasi o‘rta hisobda bir yarim metr kvadrat deb oladigan bo‘lsak, odam gavdasini 15 tonna kuch bosib turadi. Atmosfera bosimi okean sathida 760 mm simob ustuniga teng. So‘nggi yillarda norveg olimi Bekriesning taklifiga ko‘ra 1 sm kvadratga bo‘linadigan 1000000 dina kuchni standart birlik deb qabul qilinib, bu birlik “bar”deb ataldi. Agar havo bosimi dengiz sathida o‘rtacha 1013,2mb (760 mm) bo‘lsa, dengiz sathidan yuqoriga ko‘tarilgan havo siyraklashib, uning bosimi kamayib boradi. Bosimning 1 mm kamayishi uchun ko‘tarilishi zarur bo‘lgan balandlik barometrik bosqich deb ataladi. Yer yuzasiga yaqin bo‘lgan pastki qismida har 10 metr ko‘tarilganda bosim taxminan 1 mm ga kamayadi. Atmosferaning yuqori qismida barometrik bosqich ortib boradi. Atmosfera bosimi meteorologik stansiyalarda yer yuzasidan 2 metr baland bo‘lgan meteorologik qutining ichida joylashtirilgan barometr yordamida o‘lchanadi. Barometrlar simobli yoki aneroid bo‘ladi. 1. Normal atmosfera bosimi 760 mm simob ustuniga yoki 1013,2 milli barga teng. 2. 1 mm simob ustuni 1,33 mbga teng. 79
Toshkent shahrining Sergeli tumani “Oʻzgarish” mahallasida istiqomat qiluvchi aholi uzluksiz yoqimsiz hid kelayotgani haqidagi xabarlar soʻnggi kunlarda ijtimoiy tarmoqlarda muhokamalarga sabab boʻlmoqda. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Toshkent shahar boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari Farhod Dehqonovning maʼlum qilishicha, Sergeli tumani hududida baʼzi paytlari kuzatilayotgan badboʻy hidni bartaraf qilish maqsadida “Toshkent shahar suv taʼminot” MCHJ taqdim qilgan potensial xavfli korxonalar roʻyxati boʻyicha Bektemir va Salar oqova suv tozalash inshootlariga texnik suvlarni tashlovchi korxonalarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha biznes-ombudsman ruxsatiga asosan tekshiruvlar amalga oshirildi. Uning natijalariga koʻra, korxona va tashkilotlarning 22 nafar masʼullariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasining “Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisida”gi Kodeksi tegishli moddalari bilan maʼmuriy ishlar qoʻzgʻatildi. Aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish, korxonalarda lokal oqova tozalash tizimini ishga tushirish, ularni taʼmirlash va samarali ishlashini taʼminlash yuzasidan qisqa muddatda bajarilishi lozim boʻlgan majburiy koʻrsatmalar berildi. Bektemir tumanida joylashgan 9 ta korxona tomonidan berilgan majburiy koʻrsatmalar oʻz vaqtida bajarilmaganligi sababli davlat ekologik ekspertizasining belgilangan muddatdan oldin amal qilishini toʻxtatish va shahar kanalizatsiya tarmogʻidan uzish maqsadida Toshkent shahar iqtisodiy sudiga daʼvo arizasi kiritildi. Salar oqova suv tozalash inshootiga ishlab chiqarish oqova suvlarini tashlovchi 18 ta korxonadan 11 tasida tekshirishlar amalga oshirildi. Meʼyor darajasida tozalanmagan oqova tashlayotgan korxonalar faoliyati vaqtincha toʻxtatildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 27-martdagi “2017 — 2019-yillar davrida dehqon bozorlarini rekonstruksiya qilish va ularning hududida zamonaviy savdo majmualari qurish dasturini tasdiqlash to‘g‘risida” PQ-2853-sonli qaroriga muvofiq: 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga ilovaga muvofiq o‘zgartishlar kiritilsin. 2. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-apreldagi “Dehqon bozorlari va savdo komplekslari faoliyatini tashkil qilishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-1326-sonli qarorining: a) 3-bandi 4-xatboshidagi “bozorlarning hududida” so‘zlaridan keyin “(qonun hujjatlariga muvofiq dehqon (oziq-ovqat) bozorlari hududida zamonaviy savdo komplekslarini qurish uchun yer uchastkalarini ajratish istisno qilingan holda)” so‘zlari bilan to‘ldirilsin; b) 4-bandning 2-xatboshidagi “O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan har yili belgilanadigan minimal miqdorlardan past bo‘lmagan miqdorda” so‘zlari chiqarib tashlansin. 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 27-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining 2017-yilgi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari prognozi va Davlat budjeti parametrlari to‘g‘risida” PQ-2699-sonli qarorining 11-ilovasidagi: a) 1-pozitsiyadagi “Faoliyat turi” ustuni “2-bandda ko‘rsatilgan” so‘zlari “dehqon (oziq-ovqat) bozorlari avtoturargohlarida avtotransport vositalarini vaqtincha saqlash joyi” so‘zlari bilan almashtirilsin. b) 2-pozitsiya chiqarib tashlansin.
Vv = Ye 2 7 ar I » ra r 27 { ««, AB? —! – – a # «« »5 i v Tay 2 «v 2, Aga B I h bi m «A 22 MM X 27-rasm. dar ko‘proq kesishadigan puqtani qabul qilish masalalarini yechishda sezilarli qulayliklar tug‘diradi). AV, AR va AS ga beriladigan zo‘riqishlarni tegishli T), T), T. reaksiya kuchlari", bilan almashtiramiz, Reaksiya kuchi G, ni o‘qlardagi proyeksiyalari T u, T.u, va T,, bo‘lsin. T, yi OHU dagi proyeksiyasi T.k. Ni MAVA, dan topsak, quyidagicha bo‘ladi: Tuxu = T, soz V. (1) P, VA, va AVE uchburchakdan quyidagilarni hosil qilamiz: Tax Tuhu P.a. = T, 5Sh.a.. Soz V. (2) T, = Th 0S a. = T. S05 as so5 V. (3) T, = T, so5 (90—V), (4) 27-rasmdan foydalanib, T,, T,, T, va F kuchlarning proyeksiyalarini topib quyidagi jadvalga yozamiz: 29
OT AVTOROV Kozda mb vstrechayem druzey ili znkakomix, pol’zuyemsya obichno vmrajeniyami (frazami) tipa "Zdravstvuyte", "Kak pojidvaye-te?" it. p. V otvet slmshim: "Zdravstvuy", "Spasibo, xorosho", t. ye. v povsednevnoy jizni pri obrashenii k lyudyam, pri vstreche. s lyudemi, pri vstreche gostey, pri pozdravlenii, uteshenii i t. d. mi upotreblyayem spetsial’nme slova i vmirajeniya, soglasno situatsii, chto vxodit v normu povsdeniya, kulyoturi. Xotya etiket kak priznak kul’turi svyazan s obshechelodvechs-skimi sennostyami, on jivet v kajdom narode, i v kajdom yazike proyavlyayotsya po-svosmu V etom smisle v uzbekskom i russkom yazmkax form v’rajeniya i sredstva povsednevniogo obsheniya ne indentichish. Usvoyeniye etiketa i ealominaniye priyemod yego upotrebleniya imeet osobov mesto 6 zianish traditsiy i obichayov, norm povedeniya i gladvnoye —v izuchenii yazmka. : Danimy razgovoriik, sostoyatsiy iz dvux chastey, mojio upotreblyat’ v kachestde. svoyeobraznogo posobiya po ovladeniyu uzbekskoy i russkoy razgovorioy rechi. Soderjit 14 tematiche-skix razdelod, vklyuchayutsix v sebya obrazsm naibolsee upotreb-lyayemix v’shrajeniy podvsedniyevnogo obsheniya. Voprosi-otasti, privedenishe v posobii, v rezuletate mnogoletnego upotreble-HUR v sootvetstduyushix usloviyax predaratilis’ 8 ustoychivis sochetaniya; Pojtomu oni Uu predstavleii v "Rayezgovorpike" isxodya iz prakticheskogo primeneniya. Poskoleku posobiye sostavleno v vide uzbeksFrusskogo i. russko-uzbekskogo razgovornika podsednevnogo obisniya im mog‘gut polezovatesya kak govoryashiye na uzbekskom yazmks, tak U shirokiyo, krugi russkoyazmchnix chitateley. I Avtormi s blagodarnost’yu primut zamechaniya i pojelaniya po sovershenstvovaniyu dannogo posobiya.
O’zbek sahnasi yoshdir Uning uchun munday zo‘r narsalar balki og‘ir bo‘lur edi Shunday bo‘la turib «Karl Marks» to‘dasi o‘rtoq Uyg‘urning tinmasligi va berilishligi orqasida zo‘r narsalarni ham sahnaga chiqara va yaxshi muvaffaq bo‘ladir
3 aprelgacha elektr energiyasi uchun onlayn to`lovlarni amalga oshirishda uzilishlar bo`lishi mumkin “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ axborot xizmati xabar berishicha, elektron xizmatlar sifatini yanada oshirish hamda iste`molchilarga qo`shimcha qulayliklar yaratish maqsadida 2022 yil 1 aprel soat 23:00dan 3 aprel soat 22:00gacha Ma`lumotlarni qayta ishlash markazida profilaktik ishlar olib boriladi. Mazkur vaqt oralig`ida elektr energiyasi uchun onlayn to`lovlarni amalga oshirish hamda shaxsiy hisob raqamdagi mavjud ma`lumotlarni olishda texnik uzilishlar bo`lishi, shu bilan birga iste`molchilarga qulaylik yaratish maqsadida ayni muddatda qarzdor iste`molchilar avtomatik tarzda tarmoqdan ajratilmaydi.
Tashi isqirt, ichi irqit issiq suvni yoqtirmas, Sen unday emas, sen hobbitsan, badaningni ishqala! Yomg‘ir yog‘ib, qatralari bir ajib kuy chaladir, Tog‘ bag‘rida oqqan buloq suvi rosa mazadir! Issiq suvdan chiqqan bug‘ vujudingni yondirar, Yuvin hobbit hammomda sen, g‘uborlaring chiqadir! Favvoraning ustunlari osmonni qaynoq o‘par, Suluv qizning qomatiday bir chiroyli ko‘rinar, Lek hammomning bo‘sasi issiqdir misoli bug‘, Yuvin hobbit, xushbo y suvda vujuding kuchga to‘lar! Suvning shapillashi bilan Frodoning «voy-voy»lab baqirgani eshitildi. Hammom eshigini taqillatgan Merri yuvinayotganlardan so‘radi: —Kechki ovqat bilan muzday pivoga nima deysiz? Hammomdan birinchi bo‘lib boshini artayotgan Frodo chiqib keldi. —Bu yerning havosi shu qadar namki, boshimni oshxonada quritganim ma’qul, —dedi u. – Yc" -21—hayron bo‘ldi Merri ichkariga bosh suqib, Tosh to‘shalgan polni suv bosibdi. —Dasturxon tuzagunimizcha hammomni tozalab, tartibga keltir, Peregrin, —dedi u. —Tezlash, uzoq kutib o‘tirmaymiz 5811. Birozdan so‘ng hamma oshxona o‘chog‘iga yaqin o‘rnatilgan stol atrofida yig‘ildi. —Qo‘ziqorin yemasalaring kerak, degan umiddaman, — so‘radi Frodo umidsiz ohangda. —Yeymiz, albatta, —ovoz ko‘tardi Pin. —Bu mening qo‘’ziqorinlarim! Fermerlarning xotinlari orasida qirolicha sanaladigan Biryuk xonim hadya qilgan, —dedi Frodo. — Ochko‘’z qo‘lingizni torting, o‘zim pishiraman ularni. Har qanday hobbit qo‘ziqorinni biz, ya’ni novcha xalq-2 2715
sial va yuqori samarali jamoalar o‘rtasidagi guruhli faollikning oraliq holati hisoblanadi, ammo bu o‘rinda sinergiya samarasi to‘lig‘icha namoyon bo‘lmaydi. Yuqori samarali jamoa – bu a’zolari javobgarlikning yuqori darajasini o‘z zimmasiga olgan va qo‘yilgan maqsadlarga erishish borasida o‘zaro javobgarlikni to‘lig‘icha his qilgan real jamoadir. Bu o‘rinda sinergiya samarasi namoyon bo‘ladi, aynan mana shu samara tufayli jamoa atrofdagilarning kutilishlaridan ham yaxshiroq bo‘lgan natijalarga erishadi. Yuqorida sanab o‘tilgan tasniflashlar bilan bir qatorda tadqiqotchilar tomonidan boshqaruv va loyihalashtiruvchi jamoalar, dolzarb muammolarni hal etish uchun tashkil etilgan jamoalar, avtonom, loyiha, tezkor, tadbirkorlik, ishlabchiqarish, sifatni yaxshilashga yo‘naltirilgan jamoalar, menejerlik jamoalari, mustaqil ijodiy guruhlar va shu kabilar ajratib ko‘rsatiladi. Jamoalarni tasniflash borasidagi bunday xilma-xillik jamoaning tavsiflari va xususiyatlarini turlicha talqin qilinishiga olib keladi. A.Karyakin jamoalarni tiplarga ajratish jarayonlarini tartibga solish borasida quyidagi mezonlarga tayanib ish ko‘rishni tavsiya qiladi: 1) Tashkilotning jamoaga kiruvchi xodimlarining toifasi; 2) Jamoa tomonidan amalga oshiriluvchi maqsad va vazifalar; 3) Jamoaning faoliyat ko‘rsatish davomiyligi; 4) Jamoani boshqarish tavsifi; 5) Jamoada ishni tashkil etish borasidagi munosabatlar shakli; 6) Jamoaning maqsadga erishish usullari. Tadqiqotchilar jamoa amalda jamoalarning turli tipiga mansub bo‘lgan xususiyatlarni o‘zida mujassam etishi mumkinligini, to‘lig‘icha shakllangan mezonlar esa jamoani savodli tarzda loyihalashtirishga imkon berishini ta’kidlaydilar. Shunday qilib, mazkur bo‘limda jamoalarning bir nechta tiplari (in-tellektual va ishlabchiqarish jamoalari, intakt va krossfunksional jamoalar va boshqalar) tahlil etildi, zero ular to‘g‘risida tushunchaga ega bo‘lish innovatsion loyiha jamoasidagi dinamik jarayonlarni atroflicha anglab yetish imkonini beradi. Z.Kompaniyaning rivojlanishi asnosida innovatsion loyiha jamoasining dinamikasi O‘z faoliyatini biznes-g‘oyadan boshlagan har qanday kompaniya o‘z rivojlanishida uzoq yo‘lni bosib o‘tadi. Xuddi shuningdek, kelgusida zarur, qizaqarli va istiqbolli hisoblanganligi bois o‘z faoliyatini startap sifatida boshlagan jamoa ham o‘zgaradi, o‘z shaklini o‘zgartiradi, qulay vaziyat va shart-sharoitlarning tarkib topishi va yetakchilarning xatti-harakatlari evaziga rivojlanadi. Noqulay shart-sharoitlar va vaziyatning vujudga kelishi holatida esa, jamoa tarqoqlanib, oxir-oqibat yo‘qlikka yuz tutadi. Venchur tadbirkorlikni amalga oshirishning zamonaviy amaliyotida innovatsion (fan sig‘imli) loyihalar bosib o‘tuvchi bosqichlarning ma’lum bir tiplarga ajratilishi shakllanib ulgurdi. Mazkur bo‘limda biz ushbu bosqichlarni ko‘rib chiqamiz (1-rasm).
Sankt-Peterburgda Putinning “qabrtoshini” o‘rnatgan faol hibsga olindi Sankt-Peterburg sudi Isaakiyevkiy cherkovi oldida Vladimir Putinning “qabrtoshini” o‘rnatgan faolni hibsga oldi, deya xabar beradi “TJournal”. Andrey Jeksimbayev tadbirni tashkil etgani uchun to‘qqiz kunga hibsga olingan. Qabrtoshi 3-aprel kuni “Agit Rossiya” harakati faollari tomonidan o‘rnatilgan. Huquq himoyachisi Dinar Idrisovning tushuntirishicha, Jeksimbayev aksiya davomida uyida bo‘lgan, biroq shunga qaramay hibsga olingan. “Agit Rossiya”ning ma’lumotlariga ko‘ra, aksiya hibsga olingan “Agit Rossiya” harakati matbuot kotibi Grigoriy Kudryavsev ham “qabrtoshi” o‘rnatilishida qatnashmagan.
Saraton (q. Saraton) Saxiy (q. Saxiy) Saxovatli! (q. Muruvvatli) Saxovatli2 (q. Saxiy) Saxovatsiz (q. Muruvvatli) Sevinch (q. Shodlik) Sezgir (q. Anqov) Sekin! (q. Sekin!) Sekin2 (q. Sekin2) Semiz (q. Oriq) Semirmoq (q. Ozmoq) Sergak (q. Anqov) Sergap (q. Kamgap) Serob (q. Kamob) Seroblik (q. Muhtojlik) Serobchilik (q. Muhtojlik) Serunum (q. Serunum) Serg‘ayrat (q. Ishyoqmas) Serhosil (q. Kamhosil) Siyrak (q. Siyrak) Simpatiya (q. Antipatiya) Singan (q. Butun2) Siniq (q. Kamtar) Sintez (q. Analiz) Sipo (q. Bosiq) Sirt(i) (q. Ich(i) Sovumoq (q. Isimoq) Sovuq (q. Issiq) Sodda! (q. Ayyor) Sodda2 (q. Murakkab) Soddadil (q. Ayyor) Sotmoq (q. Olmoqg) Sofdil! (q. Vijdonli) Sofdil2 (q. Ichi qora) Sochmoq (q. Sochmoq) Sog‘ (q. Kasal) Sog‘aymoq (q. Kasallanmoq) Sog‘lom (q. Kasal) Sohibjamol (q. Xunuk) Start (q. Start) Suluv (q. Xunuk) Sust (q. Sekin]) Sustkash (q. Chaqqon) Suyuq (q. Suyuq) So‘ng (q. Avvalo) So‘ngra (q. Avvalo) So‘kmoq (q. So‘kmoq) So‘l (q. Chap2) So‘nmoq (q. Yonmoq) T Tak (q. Tak) Takabbur (q. Kamtar) Tamizli (q. Farosatli) Tamomlamoq (q. Boshlamoq) Tanbal! (q. Ishyoqmas) Tanbal2 (q. Chaqqon) . Tanti (q. Saxiy) Tanqid qilmoq (q. Ma’qullamoq) Tanqis (q. Kamob) Tanqislik (q. Muhtojlik) Tasqara (q. Xunuk) Tafrit (q. Litota) Taxchil (q. Kamob) Tashi (q. Ich(i) Tashqari (q. Ichkari) Ta’viya (q. Xunuk) Taqiqlamoq (q. Ruxsat bermoq) Taqiq qilmoq (q. Ruxsat bermoq, etmoq) Tez (q. Sekinx) Tezkor (q. Chaqqon) Tejamkorlik (q. Isrofgarchilik) Tentak (q. Aqlli) Tepalik (q. Pastlik)
ning hokimi amir Boyazid jaloyir edi.Shibirg‘onning hokimi Muhammadhoji edi.Ko‘histonni Badaxshon amirlari boshqarardi. Xuttalon bilan to hazrat Imom degan joygacha yerlarning xoni Kayxusrav Xuttaloniy edi. Samarqanddan to Sariko‘lgacha bo‘lgan yerlarning xoni amir Xizr Yasovuriy edi. Bu amirlarning hammasi o‘z ulusla-rila to‘la hukmron bo‘lib, faqat birgina jasorat bilan hokimiyatni bunday kuchli amirlardan tortib olib bo‘lmas edi. Bu holda ochiqdan ochiq kuch ishlatib bo‘lmasligi menga ayon bo‘ldi, bunda faqatgina hiyla ishlatib, maqsadga erishish mumkin edi.Har bir amirga alohida boshqalaridan maxfiy ravishda maktub yozib, unda men bilan ittifoq tuzishni va birlashib boshqa amirlarni haydash, so‘ng mamlakatda hokimiyatni qo‘lga olishni taklif qildim. Ularning har biri boshqalaridan maxfiy ravishda men bilan ittifoq bo‘lishga rozi bo‘ldi. Shu tariqa men ularni bir-biri bilan urishtirib qo‘ydim". Sekin-asta Movarounnahrda Temurbek, amir Boyazid jaloyir va Hoji barlos hokimiyatlari vujudga keldi. Bu uchlik— triumvirat xuddi qadimgi Rimda— Sezar’, Pompey va Krass kabi vaqtinchalik murosa bo‘lib, ularDan har biri yakkahokimlik sari intilar edi. Amakining sabog‘i Temir darvoza. 1360-yil Temurbek g‘olib lashkar bilan Shahrisabzga qaytmoqda edi. Kayfiyati baland. Dushmanlari Bayon sul-duz va Tug‘luq Temur mag‘lub bo‘ldi. Amir Husayn endi Badaxshonda hukmron. Movarounnahrning barcha shaharlarida Temurbek hukmron. Mana, uzoqdan temir darvoza ko‘rindi. Lashkar { hordiqqa to‘xtadi. Amir Azizuddin bilan Temurbek chodirda suhbat qilishdi. Maxfiy xizmat boshlig‘i so‘nggi olingan xabarlarni yetkazdi. Amir Hoji barlos bilan amir Boyazid jaloyir maxfiy bitim tuzib bizga qarshi kelayotgan emish. 31
—Charchadingizmi; — Yunvinib chiqqan Normuhammad divanga o‘tirib ayolning yelkasidan quchdi. —Lobar o‘zini tutib nozlandi. —Normuhammad ryumkalarni to‘ldirarkan, mamnun jilmaydi. —Keling, tez-tez ko‘rishib turishimiz uchun olaylik. Lobar ryumkani olarkan, yarimlab qolgan aroq shishasiga birrov ko‘z yugurtirdi. — Bo‘pti, lekin bu oxirgisi, xo‘pmi, ruldasiz, yana... —Nima demoqchisiz! Birdan, to‘satdan, DAN to‘xtatib qolsa demoqchimisiz GAI lar meni ko‘rsa chest’ beradi, jonim. —Shunaqa katta odammisizyo —Lobar mug‘ombirona jilmaydi. Normuhammad sirli kulib qo‘ydi-da, qo‘lidagi ryumkani bir ko‘tarishda bo‘shatib piyoladagi fantani oxirigacha ichdi. .. Oradan yarim soatcha vaqt o‘tgach Normuhammad mudray boshladi. — "Uyqingiz kelyaptimi; —Uni zimdan kuzatib turgan Lobar mehribonlik bilan so‘ragan bo‘ldi. —Charchabman shekilli. Normuhammad fantadan piyolaga quyib ichdi. —Bo‘lmasa siz yonboshlab biroz damingizni oling. Men stol ustini yig‘ishtirib qozonni yuvib qo‘yay. —U shunday deya yostiq olib chiqdi. —Mayli, men yarim soatgina dam olay, agar uxlab qolsam uyg‘oting, bir joyda ishim bor. Yarim soatga qolmay hamma yoqni saramjon-sarishta etib ulgurgan Lobar yengil xurrak otib uxlayotgan Normuhammadning ro‘baro‘siga —kresloga o‘tirib unga diqqat bilan tikildi. Sochlari biroz siyraklashiboq oralaganini aytmasa, unchalik o‘zgarmabdi. Qaytaga to‘lishib salobatli bo‘lib ketibdi. Hozir qarshisida tosh qotib uxlab yotgan mana shu inson o‘zi zor qaqshatgan o‘n to‘qqiz yoshli ayol bilan oradan yillar o‘tib shunday holatda uchrashishini xayoliga keltirganmikin? Yo‘q, yetti uxlab tushiga ham kirmagan bo‘lsa kerak. U o‘shanda qotmadan kelgan, yoshi o‘ttizlar atrofida bo‘lib qamchindekkina yigit edi». j j.j Sentyabr oyining o‘rtalari edi o‘shanda. Lobar odatdagidan barvaqt uyg‘ondi. U kechasi bilan bezovtalanib 131
tadi (bu javob elementlarini nomerlash kod uchun kerak bo‘ladi). Javobni kodlashtirish usullari har bir vazifada ko‘rsatilgan. 3. Sinov programmasi maketi (7) talabaga: a) bo‘ladigan sinov hajmi va talabi uchun tayyorgarlik ko‘rish; b) o‘z-o‘zini sinash va o‘z javobini baholay bilish; v) o‘zlashtira olmagan material uchun yordam olish (adabiyotning mazkur bo‘limlari uchun yo‘llanma berilgan); g) laboratoriya oldidan sinov uchun teng qiymatli variantlar tayyorlash (uning natijasiga ko‘ra gruppada laboratoriya darsini o‘tkazish yaxshilanadi); d) darsda o‘tkaziladigan sinov natijalarini EHMda ishlash va natijalarga ko‘ra doimiy yordam berib turishda foydalaniladi. 4) sinov programmasi keltirilgan misol va uning javobi uchun ma’lumotlar beradi. Bu talabalar uchun qiyinchilik tug‘dirgan vazifalarni o‘zlashtirishda alohida yordam olishga imkon yaratadi. Qo‘llanmada talaba uchun yo‘l-yo‘riq berilgan bo‘lib, u o‘z bilimini sinash tartibini bilib oladi. Talabalar uchun o‘z bilimini sinash va alohida ishlash yo‘l-yo‘riqlari. Mazkur qo‘llanma umumiy ximiya kursidan o‘z bilimini tekshirish uchun belgilangan bo‘lib, har bir temaga doir mashg‘ulot o‘tkazganda quyidagi ketma-ketlikka rioya etishni talab qiladi: 1. Adabiyot yoki leksiya konspektidan tegishli mavzuga doir materiallarni o‘rganish (talabaning mustaqil ishlash grafigiga qarang). 2. Uquv elementlari ro‘yxati bilan tanishish va siz tomondan o‘zlashtirilmagan o‘quv elementlari haqida ma’lumot olish uchun tavsiya etilgan adabiyotlarga qarash. 3. Tavsiya etilgan minimum vazifalarni ishchi daftarda bajarish. Javoblarni kodlashtirish uchun berilgan tavsiya (eslatma) dan foydalanish va javob kodini yozish. 4. Qo‘llanmaning oxirida berilgan mavzularga doir javob kodi bilan olgan natijalarni taqqoslab, o‘z bilim darajangizni tekshirish. 4
Ikrom Jumaniyozov Moliya vazirligi “Axborot hisoblash markazi” unitar korxonasi direktori lavozimiga tayinlandi Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi Ikrom Jumaniyozov 1985-yil Qoraqalpog‘iston Respublikasi Beruniy tumanida tug‘ilgan Ma’lumoti oliy 2008-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini, 2011-yilda Toshkent davlat yuridik institutini tamomlagan U o‘z faoliyatini Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy bankining Banklararo hisob-kitob markazi xalqaro hujjatli operatsiyalar boshqarmasida Eksport akkreditivlari va kafolatlar bo‘limi ikkinchi toifali mutaxassisi sifatida boshlagan 2013—2015-yillarda Moliya vazirligi G‘aznachiligi Metodologiya moliyaviy resurslar va hisoblarni boshqarish boshqarmasi Budjetning g‘azna ijrosi metodologiyasi bo‘limining bosh mutaxassisi bo‘lib ishlagan 2015-yilda Moliya vazirligi Valyuta aktivlari va majburiyatlari bosh boshqarmasining Eksportdan tushadigan daromadlarni rejalashtirish va monitoring qilish bo‘limining bosh iqtisodchisi lavozimida, keyinchalik ushbu boshqarmaning Jamlama-tahlil valyuta bo‘limi boshlig‘i o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan 2016-yilda Moliya vazirligi Jamlanma axborot-tahlil boshqarmasining nazorat bo‘limi boshlig‘i, 2017—2018-yillarda Moliya vazirligi Jamlanma axborot-tahlil boshqarmasi boshlig‘i bo‘lgan Ikrom Jumaniyozov tayinlovga qadar Moliya vazirligi Ijro nazorati va murojaatlar bilan ishlash boshqarmasi boshlig‘i lavozimida ishlagan Avvalroq Ichki ishlar vazirligi tizimida lavozim tayinlovlari amalga oshirilgani, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziriga birinchi o‘rinbosar tayinlangani, Davlat xizmatlari agentligi direktori “Yergeodezkadastr” qo‘mitasiga rais etib tayinlangani haqida xabar berilgan edi
13.3-rasm. Atomlar orasidagi o‘zaro ta’sirlashuv kuchlari. Molekular — nurli epitaksiya (MNE). MNEda qizdirgichda bug latilgan elementar komponentalar molekulyar dasta ko‘rinishida monokristall asos sirtiga o‘tkaziladi (13 .4-rasm). 346
1.3.3-rasm, MTZ -80 g‘ildirakli traktor asosiy mexanizmlarining joylashish sxemasi: 1-boshqaruvchi g‘ildirak; 2-oldingi ko‘prik; 6-dvigatel; 14-osma qurilmasi; 17-etakchi g‘ildirak; 18-oxirgi uzatma; 19-differensial; 20-asosiy uzatma; 21-uzatmalar qutisi; 22-tishlashish mufttsi. G‘ildirakli traktor yurish qismlari bilan boshqarish mexanizmlari ostov, oldingi ko‘prik 2, yetakchi 17 va yetaklanuvchi 1 g‘ildiraklar, hamda rul boshqarmasidan iborat. G‘ildirakli traktorlarda asosiy 20 va oxirgi 18 uzatmalar orasiga differensial 19 o‘rnatilgan. O‘ziyurar shassilar ham g‘ildirakli traktorlar guruhiga kiradi, biroq, ularning mexanizmlari boshqacharoq joylashgan bo‘ladi. T - 16M o‘ziyurar shassining old qismi turli mashina va qurollar osi-32
Qozog‘istonning Ostona shahrida Islom Karimov nomli ko‘cha paydo bo‘lishi mumkin Bu haqda “Kazinform” Ostona shahar tillarni rivojlantirish boshqarmasi boshlig‘i Tleugali Kishkashbayevga tayanib xabar berdi, deb yozadi UzDaily Uning ma’lumotlariga ko‘ra, Ostonadagi ko‘chalardan birini O‘zbekiston Birinchi Prezidenti Islom Karimov sharafiga nomlash masalasi bir haftadan keyin hal etiladi “Biz tashqi ishlar vazirligidan ikki mamlakat o‘rtasida tuzilgan xalqaro bitim borasida xat oldik Kabanbay batir va Turan ko‘chalari oralig‘ida joylashgan 682 metrlik E-109 ko‘chasini O‘zbekiston Birinchi Prezidenti Islom Karimov sharafiga qayta nomlash taklif etilmoqda”, — dedi u Uning so‘zlariga ko‘ra, ko‘chani qayta nomlash haqidagi qaror shahar maslahati sessiyasida qabul qilinishi mumkin
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahrining Yashnobod tumanidagi “Toshkent qog‘ozi” mas’uliyati cheklangan jamiyatiga tashrif buyurdi, deya xabar bermoqda O‘zA. Prezident hududlarga tashrifi chog‘ida bo‘sh yotgan yoki to‘la quvvat bilan ishlamayotgan obyektlarda bo‘lib, ularning negizida yangi sanoat korxonalari, kichik sanoat zonalari tashkil qilish chora-tadbirlarini belgilab bermoqda. “Toshkent qog‘ozi” mas’uliyati cheklangan jamiyatining umumiy yer maydoni 12 gektardan ziyod, bino va inshootlar maydoni 4,5 gektar. Bu yerda ishlab chiqarishni tashkil etish uchun zarur infratuzilma, tayyor imkoniyat mavjud, deb yozadi O‘zA. O‘zbekiston Prezidenti bu yerdagi imkoniyatlardan samarali foydalanish, zavod binolarini ishbilarmon va tadbirkorlarga imtiyozli asosda ijaraga berish, ularda eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish zarurligini ta’kidladi.
Barcha sotish tarmoqlari bo`yicha chakana savdo tovar aylanmasi va tovar zahiralarini statistik hisoblash bo`yicha uslubiy Qo`llanma Tasdiqlangan sana va soni: 2010 yil 26 oktyabrdagi 7-sonli qarori Ushbu uslubiy Qo'llanma chakana savdo sohasidagi statistik hisobni yanada takomillashtirish maqsadida tayyorlangan va iste`mol bozori, chakana savdo tovar aylanmasi, umumiy ovqatlanish va tovar zahiralari holati to`g`risidagi statistik ma`lumotlarni shakllantirish tartibini belgilaydi
8 1 Investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholashning mazmuni va mohiyati
«e—–——i»jn—=»—j————yee MARJONLAR J J J Shogird kelib, ustoz poyin gulladi Farrosh olib, bor gullarni pulladi. Shoir ko‘rib, bu ahvolni gulladi. J J J Kimlar poyin o‘ptiradi kattarsa, Kimlar poyni o‘pish uchun kattarar. "Birov poyin o‘pmay o‘s", der kattalar. J J J Shayton qavmi shaytonligin qiladi, Hingir-hingir kulib sodda holingdan. Allohga sol. Tovonidan tiladi. J J J Zulm qilgan Allohimdan qo‘rqmasdan, Jazosini olishga ham ulgirar, Qazo yetib, bu dunyodan ketmasdan. J J j Aldarko‘sa ketib borar dunyo kezib, Yiroqlatib yo‘lni soldi, bizdan bezib Sho‘rlik qoldi aldanganin chog‘i sezib.
Bosh sahifa Markaziy Osiyo AQSh-Markaziy Osiyo Gaitida zilzila asoratlariga qarshi kurash uchun 10 ming qo'shin safarbar etgan Qo'shma Shtatlar yana 4 ming harbiy jo'natishini aytmoqda "Gaitidagi fojiaga tinch qarab tura olmaymiz, Amerika kuchini faqat urushda namoyish etishi kerak emas", deydi prezident Obama
24-yanvarda reper yana boyib ketgani va kriptovalyuta savdosidan yetti million dollar ishlab olingani haqida xabar berildi Xabarga ko‘ra, reper 2014-yilda taqdim etilgan “Animal Ambition” nomli albomini kriptovalyutaga sotgan va o‘sha vaqtdagi narxda qiymatda 400 ming dollar bo‘lgan bitkoin ishlab olgan
Men bir marta masihiy imonlilarga: “Siz o’limdan keyin tavba qilishingiz siz uchun oqilona siyosatmi?” – deb so’radim Bir ayol shunday javob berdi: “Endi men Isoning ajoyibligini bilaman, yordam berolmayman, balki Unga ishonaman bu yerda Men Iso bilan yashamoqchiman” Uning javobidan ko’rinib turibdiki, u Injilni to’liq tushunishga ega Shunday qilib, agar biz er yuzida Isoga yashash uchun foyda keltiradigan va’z qilsak, hech kim bu tavba qilishni kechiktiradigan oqilona siyosat deb o’ylamaydi Agar bir odamning “Ikkinchi imkoniyat haqidagi fikr xushxabarchilikka to’sqinlik qiladigan narsa” deganini ko’rsam, men u Xushxabarni haqiqatan ham yaxshi biladimi yoki yo’qligini shubha qilaman
ekanmiz, peshqadam ziyolilar kabi Nurali Qobul ham yorqin kelajak yo‘lini yo‘lchi yulduz misoli yoritayotganiga ishonch hosil qilamiz: Ahli ilm johillik zulmini yorituvchi yulduzlardir. 30-tan, qorong‘i kechadan qo‘rqqan, tunda yo‘lga chiqmaydi. Haqiqiy bitikchilar haq-u adolat yo‘lida boshlarini kundaga qo‘yib yozadilar. Shohi Qalandar ham shundaylardan. Biz odamlarimiz ko‘nib qolgan, millat rivojiga ta’sir etuvchi barcha to‘siqlarni bartaraf etib, ulusimizni tarixining sharafli manzili sari yetaklamoqdamiz, buyuk hadaflar tomon qat’iy azmi qarorda yurmoqdamiz Bizdan so‘ng, bu mash’ala ishonchli qo‘llarda qolmog‘i kerak. Zotan, bizning shiorimiz bo‘lgan rosti-rusti –haqiqat salomatlik, haqiqat–tartib, haqiqat–adolat demakdir! Fikri hur, vijdoni hur, ifroni hur nasllar yetishib chiqmog‘iga poydevor yaratmog‘imiz kerak. Nurali Qobul romanlarining qator boblari: «Suvlar oqar, tonglar otar, kunlar botar, inson umri misoli yeldek o‘tar edi» kabi she’r singari jarangdor va jozibali xulosalar bilan yakunlanadi. Bu jumlalar naqorat singari takrorlanib, adib asarlariga xalq dostonlari singari vazmin va zarofatli ohang baxsh etadi. 2021-yil, aprel. TONGNI UYG‘OTGAN SHOIR 1 Uch raqami, uchlikning xosiyati borday. Yusuf Xos Hojib uch oyoqli kursi mustahkam bo‘ladi, deb ta’kidlaydi. Samarqand Fozil Yo‘ldosh o‘g‘li, Ergash Jumanbulbul, Po‘lkan Shoir kabi biryo‘la uch baxshini yetishtirib bergandi. XX asrning ikkinchi yarmida bu an’ana davom etdi–she’riyatimiz bog‘ini yana samarqandlik uch shoir ham gullatdi: Azim Suyun, Xurshid Davron, Yo‘ldosh Eshbek:{ Bir davrda yelkama-yelka yashab ijod qilgan, biroq ijodiy uslubi turlicha uch zabardast shoir. Xususan, Xurshid Davron she’riyati boshqacha ohang, yo‘singa ega bo‘lsa, Azim Suyun bilan Yo‘ldosh Eshbek she’riyati bir-biridan farq qilgani holda xalqona ruhga ega ekani bilan ajralib turadi.
Oqibat avloddan ham o‘tishi bor gap Bu satrlarni o‘qirkanmiz, mehribon oiladan buyuk insonlar yetishib chiqishiga yana bir bor amin bo‘lamiz Shavkat Mirziyoyev mana shu savobli ishlarni ko‘rib ulg‘aygan inson, u o‘z xalqini sevishni otasidan o‘rgangan Otasining hayot yo‘li unga katta hayot darsini o‘tagan Chunki hamma narsa oiladan boshlanadi, prezidentning serg‘ayratligi va qat’iyati — oilaviy an’ana
AOKAda “O'ztransgaz” axborot xizmati Shahnoza Ravshanova ishtirokida brifing o’tkazildi. Unda aholining tabiiy gazga bo’lgan talablarini qondirish yuzasidan amalga oshirilishi kutilayotgan ishlar yuzasidan ma’lumotlar berib o’tildi. “O‘ztransgaz” AJ tabiiy gazni eksport va import qilish uchun gaz qazib oluvchi tashkilotlardan olib, magistral gaz quvuriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulangan iste’molchilarga yetkazib beruvchi operator sanaladi. 2020-yilda respublika iste’molchilariga qariyb 40 milliard kub metr tabiiy gaz yetkazib berildi. Kuz-qish mavsumi sovuq kelgani bois hukumat topshirig‘i bilan eksport hajmi kamaytirilib, ichki iste’molga yo‘naltirildi.2020 yilda 194 kmdan ortiq uzunlikdagi magistral quvurlarida qurilish, kapital ta’mirlash va rekonstruksiya ishlari olib borildi.“O‘rtasaroy”, “Uchtom”, “Yangi hayot” GTS qurildi, bir qator GTSlar zamonaviy talablar asosida rekonstruksiya qilindi. 2020-yilda respublika hududida joylashgan gaz taqsimlash inshootlari milliy geoaxborot tizimiga to‘liq kiritildi.Magistral gaz quvurlarida gaz hisobi va nazoratining avtomatlashtirilgan onlayn tizimi (ASKUG) joriy etilgani natijasida gaz qazib oluvchi tashkilotdan olinayotgan hamda iste’molchilarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yetkazilayotgan gazning hisobini onlayn yuritish imkoni yaratildi. “Prezidentning Parlamentga yo‘llagan Murojaatida tabiiy gaz ta’minotidagi monopoliya bekor qilinib, bozor mexanizmlari bosqichma-bosqich joriy etilishi ta’kidlandi. Bunda ishlab chiqaruvchi va importyorlar birja orqali tabiiy gazni sotish, ulgurji iste’molchilar esa gazni sotib olish huquqiga ega bo‘ladi. „O‘ztransgaz“ AJ esa faqat gazni transportirovka qiladi. Hozirda ayni jarayonning normativ-huquqiy asoslari ishlab chiqilmoqda”, deydi Shahnoza Ravshanova. Joriy yil so‘ngiga qadar ulgurji iste’molchilarning ma’lum bir qismi tabiiy gazni birjalar orqali sotib olishni boshlaydi va bu jarayon bosqichma-bosqich davom ettiriladi. Ortib borayotgan ichki iste’mol talabini qondirish maqsadida tabiiy gaz importi yo‘lga qo‘yiladi.
tini belgilovchi ko‘rsatkichlardir. Kraxmal va shakar moddalari hayvon organizmida yog‘ hosil qiluvchi manba hisoblanadi. O‘simliklardagi yog‘lar ham hayvon tanasida yog‘ hosh qiluvchi manba bo‘lishi bilan birga uglevodlarga nisbatan ikki barobar ko‘p energiya beradi. Ozuqabop o‘simliklarda yog‘ miqdori turlicha, masalan, pichanda 2—329, urug‘larda barg va poyalarga misbatan ko‘proq bo‘ladi. O‘simlikning ildiz va tuganaklarida moy juda oz (0,1 Yo) bo‘ladi. U, ayniqsa, moyli ekinlar—zig‘ir, kungaboqar urug‘larida ko‘p (30—4099) bo‘ladi. Moyga boy urug‘larda kraxmal bo‘lmaydi. O‘simliklardagi kletchatka—hujayraning tarkibiy qismi unmg po‘sti (devori)dir. Kletchatka miqdori o‘simliklarning turli organlarida har xil bo‘ladi, poyada ko‘proq, barglarida ozroq bo‘ladi. Kletchatkaning ozuqalik qiymati yuqori emas. U pichanda 20—25 Yo, g‘alladonlilar somonida 40—45945 bo‘ladi. Uning ma’lum miqdorda ozuqa tarkibida bo‘lishi boshqa oziq moddalarning hayvonlar organizmida o‘zlashtirilishiga yordam beradi. Kletchatkaning hazm bo‘lishi ishqor ta’sirida ortadi. To‘yimli oziq moddalarni belgilashda azotsiz ekstraktiv moddalar (AEM) degan atama ishlatiladi. AEM ga yog‘ va xom kletchatkadan boshqa barcha azotsiz birikmalar kiradi. Ularning asosiy qismini uglevodlar (kraxmal, shakar, mulin va boshqalar) hamda boshqa azotsiz birikmalar (pektin moddalar, pentozanlar va boshqalar) tashkil qiladi. O‘simlikning to‘yimlilik darajasi undagi protein, AEM va yog‘ miqdori bilan belgilanadi. O‘simlikning kimyoviy tarkibi va hosildorligiga ob-havo sharoitlari (harorat, yorug‘lik, suv bilan ta’minlanganlik) ta’sir ko‘rsatadi. Yoz davomida harorat yuqori bo‘lishi faqat o‘tlar hosilmi kamaytiribgina qolmay, ularning ozuqalik qiymatini ham pasaytiradi. Bunday sharoitda o‘simlikda poya ulushi ortib, barg ulushi kamayadi, ya’ni kletchatka ko‘payadi. Yaxshi yorug‘lik 32
qo‘shiluvchi qarama-qarshi ishora bilan (—1 bo‘lib) tenglamaning o‘ng qismiga o‘tganini bildiradi. Natijada 3x —51 tenglama hosil bo‘ladi. 2) 3x —51 tenglamaning har ikkala qismini 3 ga bo‘lamiz: 3x:3—51:3, bundan x—17 (sm). Unda uchburchakning tomonlari 17 sm, 20 sm, 15 sm bo‘ladi. Tekshirish: 17-43-—20, 17-2-—15, 17420415—52. Javob: 17 sm, 20 sm, 15 sm. Masala shartiga mos keluvchi tenglamani yechish jarayonidan shunday xulosaga kelamiz: 1-xossa. Tenglamadagi istalgan hadni uning ishorasini qarama-qarshisiga o‘zgartirib, tenglamaning bir qismidan ikkinchi qismiga o‘tkazish mumkin. 2-xossa. Tenglamaning barcha hadlarini nolga teng bo‘lmagan ayni bir songa ko‘paytirish yoki bo‘lish mumkin. Bu xossalar tenglamaning asosiy xossalaridir. Ularni qo‘llash tenglama ildizini o‘zgartirmaydi. I1-misol. 5(-2x 43) —10— 4x tenglamani yeching. Yechish. Bu tenglamani yechish bosqichlari quyidagicha: 1) qavslarni ochamiz: —10x 415— 10—4x; 2) noma’lum x son qatnashgan hadlarni tenglikning chap qismiga, ozod hadlarni tenglikning o‘ng qismiga 1-xossaga muvofiq o‘tkazamiz: —10x 4 4x —10—15; 3) o‘xshash hadlarni ixchamlaymiz: —6x ——5; 4) 2-xossaga ko‘ra, bu tenglamaning har ikki qismidagi hadni (—6) ga bo‘lamiz: 5 —6x:(—6) ——5: (6), Бипдaп x. Tekshirish: I) SZ 024315 -22049). 20 chap qismi); 63 3 3 3 24.5234010230-10 20 o‘ng qismi 2) 10 4. 7 10 5-5 3 (o‘ng qismi). Demak, tenglama to‘g‘ri yechilgan. Javob: = 2-misol. Tenglamani yeching: 3x4 2—A(x– 1) –x. Yechish. Qavslarni ochamiz va o‘xshash hadlarni ixchamlaymiz. Noma’lum x qatnashgan o‘zgaruvchi hadlarni tenglamaning chap qismiga, ozod hadlarni esa o‘ng qismiga o‘tkazamiz va topamiz: З3x 42 = 4x 44—x; Зx 4 2 = 3x 44; 3x – 3x = 4—2; O.x-= 2. 188
boshqa resurslarga yo'llanma bermang!
– Sh «i = —— = ; - m i i == = ——? – avv ad –? ch Zz » V o —— —— ——— —— v - 35———ID-EE = s —— —— i!» 25 == ;! G tili , ishi B— BIR— Shen — » T va : — — J «l? 2 » eri — Qs. cha kel– = « — —Yuj – — 2 = T U ———— – — —— = tum – Pur De-bon ul sar.- on «i? ini» i—— G F— –24. n li— I — m" m? – keldim Ay «! — ——— — — - i in x) Ashula roariayti Shesenimb rariamt 108
2030 y. (prognoz) Shuning uchun bunday sharoitlarda insoniyat oldida turgan oziq-ovqat xavfsizligi bugundanoq barcha hukumatlarning ancha jiddiy va mas’uliyatli vazifasiga aylanmoqda. Tuproq eroziyasi jarayoni hamda yerning yemirilishi har bir hudud, mamlakatlarning iqlim, landshaft, tuproq va ijtimoiy-iqtisodiy tavsifi bilan bog‘liq, holda ancha murakkab va o‘zgaruvchandir. Osiyo mamlakatlarida qishloq xo‘jaligi o‘simliklarini yetishtirish mumkin bo‘lgan maydonning 8096dan ortig‘i shu maqsadlar uchun ishlatiladi. Bu yerda oziq-ovqat mahsulot ishlabchiqarish va bu mamlakatlarning oziq-ovqat xavfsizligi uchun irrigatsiya, yorni sug‘orish hayot uchun o‘ta muhim. Biroq irrigatsiya uchun katta hajmda suv (butun dunyodagi chuchuk suvning 7096dan ortig‘i), shuningdek, juda ko‘p energiyatalab qilinadi. Masalan, 1kg mahsulot ishlabchiqarish uchun suvning sarflanishi quyidagicha (l): 14000 4,700 i 1400) 7 1 kg bo‘doy Tkgguru, — 1 kgpaxta
SHAMFOR NIKOLA SEBASTIAN ROK (1741—1794) Fransuz faylasufi Shamfor klermonlik ruhoniyning farzandi bo‘lib, kollejda tarbiya olayotgan chog‘idayoq zukkoligi bilan boshqalardan ajralib turardi. Shamfor kollejni bitirgach, abbatlik martabasiga ega bo‘lgan, ammo bu uni zarracha quvontirmagan. Faylasuf muhtojlik nimaligini juda erta anglab yetdi. U 1761-yildan boshlab Kyol’nda, keyinroq Parijda aslzoda xonadonlarda o‘qituvchilik qilgan. Garchi boshlagan ishi katta ruhoniylik martabasiga erishish uchun munosib bo‘lsa-da, Shamfor yozuvchilikni ma’qul ko‘rgan.
maqsadiga, chuqurligiga, geologik tuzilishiga, gidrogeologik sharoitlariga, burg‘ilash usuliga va uskunalariga bog‘liq. Gidrogeologik quduq (pyc. Гидpoгeoлoгичeckaя ckвaжинa, 282. Hydrogeological well) - 100" 11151 turlarining 5128 И (2 гa oп) xossalarini, yer osti suvlarining rejimini, geofizik hodisalarni o‘rganishga mo‘ljallangan quduq. Odatda mukammal va nomukammal gidrogeologik quduqlar mavjud. Mukammal gidrogeologik quduqlarda suvli qatlamlar qalinligi to‘liq kovlangan nomukammal quduqlarda esa quduq tubi suvli qatlam tagiga yetmagan bo‘ladi. Gidrogeologik quduqning chuqurligi bir necha metrdan 1000 metrgacha yetishi mumkin. Gidrogeologik—quduq tuzilishi quduqning kovlanish maqsadiga, chuqurligiga, geologik tuzilishiga, gidrogeologik sharoitlariga, burg‘ilash usuliga va uskunalariga bog‘liq. Gidrogeologik xarita (pyc. Гидpoгeoлoгичeckaя kapтa, 18. Hydrogeological тap) -– tog‘ jinslarida yerosti suvlarining tarqalish 61 sharoitini, ularning tuz va gaz tarkibini, jinsning (suvli gorizontning, suvli majmuaning) suvga mo‘lligini vash.k.larni xaritada ifodalash. Xarita mazmuni uning maqsadi. va masshtabiga qarab belgilanadi. Neft-gaz gidrogeologiyasi amaliyotida har bir suvli gorizont va majmua uchun alohida G.x. tuziladi. Gidrogeologiya (pye. Гидpoгeoлoгия, ing. Hydrogeology) - yer osti suvlari haqidagi fan. Gidrogeologiya yer osti suvlarining paydo bo‘lishini, dinamikasini, tarqalish va harakatlanish qonuniyatlarini, fizik va kimyoviy xossalarini, gaz tarkibini, sifat va miqdorini, yer yuzasidagi suvlar munosabatlarini, tog” jinslari bilan O‘zaro ta’sirini o‘rganishga asoslangan. Gidrokimyo xaritasi (pyc. Гидpoxимичeckaя kapтa, 119. Hyдгocпeпиca:1 тap) - yer osti suvlarining tarkibi va ulardagi har xil komponentlarning tarqalish qonuniyatlarini aks ettirishga asoslangan xarita. Gidroliz (pyc. Гидpoлиз, (92. Hydrolysis) — minerallar
I) I C.H.AH, (CH)NH (C.H,), M birlamchi ikkilamchi uchlamchi amin fenilamin amin difenilamin amin trifenilamin Molekuladagi aminguruh soniga qarab aromatik aminlar MONO, di-va boa bo‘linadi: H, YH, A A NH, 254 тoпoaпий diamin Nomenklaturasi. Aromatik aminlarning nomi radikallar nomiga «amin» so‘zini qo‘shib o‘qishdan kelib chiqadi: CH; C.H.MH, C.H,— MH, —CH, C.H,—Ъ-C,H, fenilamin metilfenilamin etildifenilamin Izomeriyasi. Aromatik aminlarda izomeriya soni aminoguruhning benzol halqasida yoki benzol halqaning tashqarisidagi zanjirga joylashishiga bog‘liqdir. Masalan, C,H,N formulali aromatik amin to‘rtta izomerga ega: C.H. M BA ШY CH,MH 2 (Y Ca 7, Ro NH, Qoi NH, WU 0-б m-toluidin p-toluidin benzilaamin Olinish usullari. 1. Nitrobirikmalarnii ammoniy sulfid eritmasida qaytarish bilan aromatik aminlarni olish usulini birinchi bo‘lib, 1842-yilda rus olimi N.N.Zinin kashf etdi: 189
Foto: LG Hech bir zamonaviy oilaning muzlatkichsiz ishi bitmaydi. Bozor paydo bo‘lishi bilan muzlatkichlar oziq-ovqatni uzoq vaqt davomida yangi saqlaydigan foydali xususiyatlari tufayli tezda mashhur bo‘ldi. Texnologiyaning rivojlanishi bilan LG yana o‘z iste’molchilarini hayratda qoldira oldi va foydalanuvchilarga qulaylik yaratish uchun ajoyib dizayni va bir qator qo‘shimcha funksiyalarga ega Side-by-Side muzlatkichlar qatorini taqdim etdi. Sovitkichning ixcham va ergonomik qutidagi 643 litrgacha bo‘lgan haybatli hajmi uni katta oilada ishlatishga imkon beradi. LG Side-by-Side muzlatkichlarining ichki maydoni muzlatkichning o‘ng tomonidagi muzlatkich kamerasiga va chap tomonidagi muzlatkich kamerasiga bo‘lingan. Har bir kamerada ikkita eshik bor, bu mahsulotlarni olib tashlashda sovuqni asossiz yo‘qotishning oldini oladi. Side-by-Side assortimentidagi muzlatkichlar oziq-ovqatingizni yanada uzoqroq saqlash uchun DoorCooling+™, UVnano™, Hygiene Fresh+™ kabi bir qator texnologiyalardan foydalanadi. DoorCooling+ tizimi muzlatkich kamerasini 32% ¹ tezroq va bir tekis sovitish imkonini beradi. Ikkala kamerani ham o‘rab turgan zamonaviy metall panel qurilmaga nafis ko‘rinish bag‘ishlaydi². LG kompaniyasining GC-L257CBEC Side-by-Side muzlatkich modellari UVnano™ ³ texnologiyasiga ham ega. LG UVnano texnologiyasi yorug‘lik kuchidan foydalanib, o‘rnatilgan dispenserda gigiyenik dispenser kranini oson va samarali ushlab turadi. LG UVnano’dagi UV nurlari har ⁵ soatda 99,99% ⁴ bakteriya va qo‘ziqorinlarni yo‘q qiladi. UVnano avtomatik rejimda ishlaydi, foydalanuvchi dispenserni tez-tez qo‘lda tozalashga hojat yo‘q, chunki muzlatkichning o‘zi bu bilan shug‘ullanadi. O‘zbekiston bozorida Hygiene FRESH+™ texnologiyasini qo‘llab-quvvatlaydigan ikkita model (GC-B257SMZV, GC-L257CBEC) LG Side-by-Side ceriyali muzlatkichlar mavjud. Yangilangan Hygiene FRESH+™ havoni tozalash tizimi muzlatkich ichidagi bakteriyalar, viruslar, mog‘or sporalari va hidlarni sterilizatsiya qilish va olib tashlash uchun ko‘p qatlamli filtrlar va maxsus fandan foydalanadi. Ikki tomonlama fotokatalizator va UV LED’lar bakteriyalarning 99,999 foizini o‘ldirishga yordam beradi 6, ikkita ko‘mirli dezodorantlar esa yoqimsiz hidlarni bartaraf etadi. Buning yordamida muzlatkichning tarkibi har doim tabiiy hid va yangi ko‘rinishga ega bo‘ladi. Yonma-yon joylashgan muzlatkich inverteri chiziqli kompressor tufayli GN-H702HMHU, GC-L257CBEC modellari ichki ishqalanishni kamaytiradi,bu esa energiya sarfini 32% ga kamaytiradi. LG Inverter Lineer Kompressori⁸ va chidamlilikni⁹ kafolatlaydi. Ko‘pgina foydali funksiyalardan tashqari LG Side-by-Side muzlatkichlari zamonaviy, minimalist uy intereriga juda mos tushadigan nafis dizayni bilan e’tiborni tortadi. Maishiy texnika bir nechta rangda taqdim etilgan: qora, kumush, oq va bej ranglarida. Barcha LG Side-by-Side muzlatkichlari LG ThinQ aqlli uy ilovasiga ulanadi. Ilovada foydalanuvchi maishiy texnika vositalarining joylashgan joyidan qat’i nazar barcha funksiyalarini oson va tez boshqarishi mumkin bo‘ladi: haroratni nazorat qilish, gigiyena filtrini tekshirish, holatni tashxislash va boshqalar. Texnik nosozlik yuzaga kelgan taqdirda, Smart Diagnosis funksiyasi xizmat ko‘rsatish markaziga qo‘ng‘iroq qilmasdan, egasini muzlatkichning ishlashiga mumkin bo‘lgan tahdid haqida xabardor qiladi va mumkin bo‘lgan yechimlarni taklif qiladi. Yangi LG Side-by-Side muzlatkichlari oziq-ovqatlarni yanada uzoqroq saqlash uchun mukammal yechimdir. Innovatsion antibakterial texnologiyalar tufayli foydalanuvchi, ayniqsa, issiq yoz oylarida o‘z mahsulotlari bakteriyalardan himoyalanganiga ishonch hosil qilishi mumkin. ¹ LG GBB60NSZHE (Dor Cooling texnologiyasisiz) va GBB72NSDFN (Dor Cooling texnologiyasi bilan) modellarida UL (Underwriters Laboratories Underwriters Laboratories) sinov raqami asosida 24,8°S dan 8°S gacha sovitish. GBB72NSDFN modeli uchun sovitish 32,6% ga tezroq. ² LG’ning ichki sinov usulidan foydalangan holda UL sinov natijalariga asoslanib, Door Cooling+ va Non-Door Cooling+ modellari o‘rtasida eng yuqori suv harorati tushishi uchun ketadigan vaqtni solishtiradi. DoorCooling+ eshik ochilganda to‘xtaydi. ³ UVnano’ning samaradorligi TÜV laboratoriya sinovlari bilan 2020 yilda mahsulotga 24 soatdan keyin normal uy foydalanishdan keyin UV chiroq har soat 10 daqiqa ta’sir qilgandan so‘ng distillangan suv namunalarida E. coli, S. aureus va P. aeruginosa darajasi pasayishini o‘lchash uchun ichki sinov usullaridan foydalangan holda tasdiqlangan. Haqiqiy natijalar atrof-muhit sharoitlari va foydalanishga qarab farq qilishi mumkin. Mahsulot kasalliklarni davolash uchun mo‘ljallanmagan va ularni davolay olmaydi. Bundan tashqari, mahsulot tomonidan filtrlangan suv foydalanuvchilar sog‘lig‘iga zarar yetkazadigan mikrobiologik zarralar kabi ifloslantiruvchi moddalardan xoli bo‘lishiga kafolat yo‘q. ⁴ TÜV Rheinland tomonidan 2020 yilda LG test usuli yordamida baholangan, bir soatdan keyin 10 daqiqa davomida mahsulotning ultrabinafsha nurlanishiga ta’sir qilgandan so‘ng distillangan suv namunalarida Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa miqdorining kamayishi. Oddiy maishiy foydalanishda jami 24 soat. Haqiqiy natijalar atrof-muhit sharoitlari va foydalanishga qarab farq qilishi mumkin. Mahsulot sog‘liq bilan bog‘liq sharoitlarni davolamaydi va mahsulot tomonidan filtrlangan suvda mikrobiologik zarralar kabi ifloslantiruvchi moddalardan xoli bo‘lishiga kafolat bermaydi. ⁵ Qo‘shimcha tozalash uchun foydalanuvchilar oddiy tugmani bosish orqali UVnano funksiyasini faollashtirishlari mumkin. ⁶ Intertech ETL Semco Korea Co., Ltd tomonidan sinovdan o‘tgan. As Techno Tower III, 197 – 48, Guro-ong, Guro-u, Seul 152-779 Koreya, 2014 yil 2/18 № IF13-RE00671 hisoboti. ⁷ VDE (Nemis elektrotexnika muhandislari assotsiatsiyasi) Mariinstraße 28 tomonidan ichki sinovlar asosida • D-63069 Offenbach, 2014.11.13 № 2473400-2568-006/202248 AS9/stg. ⁸ Intertek ETL Semco Korea Co., Ltd tomonidan sinovdan o‘tgan. As Techno Tower III, 197 – 48, Guro-ong, Guro-u, Seul 152-779 Koreya, 2014 yil 2/18 № IF13-RE00671 hisoboti. Hygin Fresh plus. ⁹ LG LG Lineer Compressor uchun 10 yillik kafolat beradi. Reklama window.yaContextCb.push(()=>{ Ya.adfoxCode.create({ ownerId: 367651, containerId: 'adfox_163671557394827494', params: { pp: 'h', ps: 'feps', p2: 'hjmx' } }) })
investitsiyalarga va iqtisodiyotga qilayotgan sarflari yalpi ichki mahsulotga nisbatan qanday darajada shakllanganligini quyidagi jadval orqali kuzatamiz. 9.2-chizma Iqtisodiyot xarajatlari dinamikasi
– —— ash "chat. ash 255 uyepyoyy (yenchildi) dafip uyepyoI –qovun va boshqa narsalar bosildi va ezildi « (uyepSIYg, uyepsItak b). (2 uarg‘gish (yapruldi) —yopishdi) vag‘ pdu BRKy uarg‘ish) —bir narsa bir narsaga qattiq yopishdi; (op uarg‘i –to‘n o‘rtasi qattiq yopishdi, hatto eskidi (uargishg, uargitad). } G«9? » uyediSh (yetruldi)) soyuq burunga yetriildi - narsa oxir oqibat burungi holiga ! keltirildi (uyeg‘o‘tyShig, uyettiTtaK). (925 riyog‘iiy (yug‘ruldi)Tip uiyog‘ish) xamir qorildi (uio‘g‘tiig, uiyog‘itad). (9224 ur (yig‘rildi)1 yeg itiyoda ut VG‘IF –kishi sovuqdan qaltiradi. (12223 uTVRIFT (yig‘rildi) –cho‘zildi) 1op uo‘RG‘IYt kiyim yuvilaverib cho‘zilib ketdi (yigrilur, yigrilmag). A -m a Bu bo‘limning boshqa bir turi 4 Pharfi) (225 raudaSh (yayqaldi) chayqaldi) zish uaudai –suv chayqaldi. Har bir suyuq narsaning chayqalishiga ham shu so‘z qo‘llanadi. Har narsaga mayl qiluvchi kishi ham shunga o‘xshatilib, yog‘ Kbuy uauyat-uaudaIY deyiladi. Bu so‘z zaifdir (uaudaTig, yayqalmag). op (harfi). (22 uyetriiy (yelpindi)) oyo!ap uyetrta –bolaga yel tegdi; o! dayuy uyet uyertF –u o‘zini « yelpitdi (uyetrtiyg, uyetrttiK). (65 u upa) (yirtindi)) 01 «pt ug‘typdt — u kiyimini va boshqa narsalarni yirtayotgandek ko‘rindi (uyypig, yirfinmag). (6? uaryoipaP odda uyeit uaryoipF –o‘qqa yelim bilan qush pati yopishtirildi. Bir narsaning bir narsaga yopishtirilishiga, bog‘lanishiga ham shu so‘z qo‘llanadi (uardipig‘, ruaryoiptad). Bu so‘zning yot bilan yapsundi va 2 (a I bilan yawlundi shakllari ham ! qo‘llanadi. (22 TSHrtapa (tugrandi)) apy) ut io‘rtdpf –uning terisi qo‘rquvdan hurpaydi. Gv 54 utrgapy (yigrandi)) yog‘ yet: urtap? –kishi go‘shtni xom deb bilib, yeyishdan voz kechdi (ug‘rg‘gapig, urtaptaK). (shad uaxutpdt (yaxsindi)) yog‘ dantap uaxutat —kishi kaftan (kiyim)ni kiftlariga soldi, bog‘ichini (tugmasini) ham bog‘lamadi, qo‘llarini ham yengiga kirgizmadi. Bu so‘z faqat i yelkaga tashlanadigan xirqa va boshqalarga (unga o‘xshash narsalarga) qo‘llanadi (uaxqtig, ! uyxuttad). Ge uyeg!tF (yersindi) yeg uyeps uyeg«tF ! kishi bir yerga joylashib oldi, u yerga } o‘rgandi (uyeg!yopyg, uyegyottaK). Ge?! uyethtpag (yemsindi)1 yeg a uyethqyapF –kishi osh va boshqa narsalarni yeyotgandek ko‘rindi, aslida u yemagan edi (uyetqtpig, uyethttak). (esa uydanf (yalg‘andi) -yaladi) yeg yoapad udEapf qishi idish va boshqa narsalarni { yaladi (yalganur, yalganmag). r (av 322) uaRtapf; (yalvandi)) yog‘ a:o‘p uddganf –kishi tilini chiqardi, og‘zining ichida } { aylantirdi (uaRg‘tapig, uaRg‘aptad). I (zab ushipa) (yulqundi)) un sipa pdu narsa yulindi (ushsipig, ushdiptad). " Bu so‘zning masdari Kd) va dd)bilan yozilgan (13545). 359
radio – ulagich Value ning qiymati tanlangan element qiymatiga teng bo‘ladi
asosi ko‘p yemoqdir, qalb kasalining sababi–ko‘p demoqdir. Ko‘p demoq– so‘zga mag‘rurlik, ko‘p yemoq–nafsga bandalikdir. Odam uchun bu sifatlar keraksiz va barchasi xudparastlikka oiddir. «Ko‘p gapiruvchi, ko‘p yeguvchi – do‘zax o‘tiga oshiqib ketuvchi, -deb yozadilar hazrat Navoiy. -So‘zlamoqqa berilgan, yemoqqa qul bo‘lgan odam bilim sharofatidan mahrum bo‘ladi. Ko‘p demak birla bo‘lmagil nodon, Ko‘p yemak birla bo‘lmagil hayvon». Odam bolasi ilmi darajasidan qat’i nazar, ko‘p gapni yoqtirmaydi, aniqrog‘i hazm qila olmaydi. Lekin o‘zi ko‘p gapirishni yoqtiradi, gapira-gapira sira charchamaydi. Shunisi ajablanarli! Mahmadona va safsataboz shoirlardan biri Abdurahmon Jomiy huzurlariga kelib maqtandi: –Tushimda Xizr alayhissalom og‘zimga muborak tupuklaridan tufladilar. Bu gapdan ustoz bosh chayqab dedilar: –Yanglish aytyapsan. Aslida Xizr alayhissalom sening betingga tupurganlar, gapdan tinmay og‘iz ochib turganing uchun tupuklari og‘zingga ham tushgan bo‘lishi ehtimol. Kaykovus farzandiga xitoban shunday deydi: «Kishi suxandon, suxango‘y (notiq) bo‘lishi kerak. Ey farzand, sen suxango‘y bo‘lg‘ilu ammo durug‘go‘y (yolg‘onchi) bo‘lmag‘il. Har so‘zni andisha bila boshlag‘il, toki aytg‘on so‘zingdin pushaymon bo‘lmag‘aysan. Andishani ilgari tutmoq ham bir nav karomatdir. Hech so‘zni eshitishdan diltang (ichi torlik) bo‘lmag‘il. Ul so‘z ishingga xoh yarasun, xoh yaramasun uni eshitgil, to yuzingga so‘z eshigi beklanmasun va foydasi favt (yo‘qotish) bo‘lmasun. Sovuq so‘zli bo‘lmag‘il. Sovuq so‘z bir tuxumdir. Undan dushmanlig‘ hosil bo‘lur. Ey farzand, agar har nechakim suo‘xandon bo‘lsang, o‘zingni bilg‘ondan kam tutg‘il, to so‘zlash vaqtida nodon va beburd bo‘lib qolmag‘aysen. Ko‘p bilib, oz so‘zlag‘il va kam bilib, ko‘p so‘z demag‘il. Nima uchunki, aqlsiz shundoq kishi bo‘ladur –u ko‘p so‘zlar. Debdurlarki, xomushlik salomatlik sababidur, chunki ko‘p so‘zlaguvchi oqil kishi bo‘lsa ham, avom uni aqlsiz derlar. Aqlsiz kishi xomush bo‘lsa, uni oqil hisoblaydilar. Ko‘shish (harakat) qilkim, xaloyiq seni ta’rif qilsunlar va shundoq so‘z degilkim, u ishga yarasun, bekor va zoye ketmasun». Kaykovusning bu o‘gitiga yana bir donishmand nasihatini bog‘lasak, uzukka ko‘z qo‘ygandek bo‘lur: «Farzandlarim, eshitgan so‘zlaringizning eng go‘zalini yozib oling. Yozgan so‘zlaringizning eng go‘zalini yodlang. Yodlagan so‘zlaringizning eng go‘zalini so‘zlange. AbuBakr Siddiqdan (r.a) nasihat: «Nimani gapirganingni, kimga gapirganingni va qachon gapirganingni unutma") «So‘z —haqiqatning soyasi va parchasidir, -– demishlar mavlono Rumiy, - Modomiki, soya o‘ziga tortar ekan, u holda haqiqat yanada yaxshiroq jazb etadi. So‘z–bahonadir. Bir insonni boshqa bir insonga tortgan narsa so‘z emas, balki ikkalovida mavjud bo‘lgan ruhiy birlikdan bir parchadiri. Ya’ni, agar ruhiy birlik bo‘lsa, suhbat shirin bo‘ladi. Yoki aksincha. Masalan, mayxo‘rni mayxo‘r bilan, g‘iybatchini g‘iybatchi bilan, fosiqni fosiq bilan
Nyu-York sobiq meri va Bloomberg axborot agentligi asoschisi Maykl Blumberg AQSh prezidentligiga o‘z nomzodini qo‘ymoqchi Bu Amerikani tarixda ikkinchi marta Forbes ro‘yxati a'zosi boshqarishi mumkin deganidir Vakillar palatasining sobiq spikeri demokrat Tomas O'Nillning «all politics is local» iborasi keyinchalik Amerika siyosatini tahlil qilishda ekspertlar tomonidan keng qo‘llanila boshladi Buni so‘zma-so‘z "barcha siyosatlar mahalliy" deb tarjima qilish mumkin, bu amerikaliklar va Qo‘shma Shtatlar falsafasini aniq ifodalaydi Jyeyms Medison va Aleksandr Gamilton faqat tashqi siyosat ichki imkoniyatlarni amalga oshirish jihozi bo‘lishi kerak, deb hisoblashgan Xalqaro faoliyat asosida esa g‘oyaviy emas, savdo manfaatlari yotishi kerak «All politics is local» formulasi shuningdek ichki siyosiy jarayonning uzluksizligini bildiradi, ya'ni bunda saylovlarda endigina g‘alaba qozongan har bir siyosatchi ertasi kundan qayta saylanish bo‘yicha bo‘lg‘usi kampaniyasini rejalashtira boshlaydi Ikki yirik voqea - noyabr oyidagi Kongressning oraliq saylovlari va 2020 yildagi prezidentlik poygasiga tayyorlanayotgan demokrat va respublikachilar aynan shunlay vaziyatdalar Murakkab siyosiy tuzilmaga har qanday o‘zgarishlar ta'sir qilishi mumkin, bu ham Kapitoliydagi respublikachilar, ham prezident Donald Tramp (Forbes global reytingida №766, moliyaviy holati - 3,1 milliard dollar) uchun qimmatga tushishi mumkin Oq uyning amaldagi rahbarining reytinglari havas qilarli darajada emas Bir tomondan, u soliqlarni kamaytirish, mahalliy ishlab chiqaruvchini himoyalash va ishchi o‘rinlarni oshirish imkonini beruvchi iqtisodiyotni muhofaza qilishga qaratilgan siyosati tufayli aholining kattagina qismi tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi Boshqa tomondan esa, respublikachilar vakili muhojirlarga bo‘lgan munosabati va sog‘liqni saqlash sohasidagi tushunarsiz pozitsiyasi sabab ko‘plab hujumlardan himoyalanishiga to‘g‘ri kelmoqda Bundan tashqari, Tramp avvalgidek 2016 yilgi prezidentlik saylovlariga xorijiy agentlarning ta'siriga doir tergovlar bilan shug‘ullanayotgan maxsus "Myuller komissiyasi" nishoni ostida Respublika partiyasi ham eng yaxshi siyosiy formada emas Senatda ko‘pchilikni yo‘qotish ehtimoli mavjudligini inobatga olsak, respublikachilarning tajriba qilishi amri mahol Ular yuqori ehtimol bilan o‘z resurslarini Trampning atrofida birlashtirishadi Xillari Klintonning mag‘lubiyatidan keyin Oq uyni qo‘ldan chiqargan demokratlar o‘z navbatida yangi xaloskor izlashmoqda Bugunga kelib ikki salohiyatli nomzod - Obama davridagi vitse-prezident Jozef Bayden va 2002 yildan boshlab 11 yil davomida Nyu-York meri sifatida xizmat qilgan milliarder Maykl Blum (Forbes global reytingida 11-o‘rinda, moliyaviy holati - 50 milliard dollar) nomlari tobora ko‘proq quloqqa chalinmoqda Ikki nomzod ham ustunliklar bilan birga, o‘ziga xos kamchiliklarga ham ega, ularning eng asosiysi - yoshga doir Kampaniya ayni avjiga chiqqan vaqtga borib Bayden 78 yoshni qarshi oladi, Blumberg esa o‘z hamkasbidan uch oylik kichik Hozircha "keksalik" rekordi Donald Trampga tegishli, inauguratsiya paytida u 70 yoshda bo‘lgan (Reyganni bir yoshga ortda qoldirdi) Respublikachi va uning salohiyatli raqiblari o‘rtasidagi sakkiz yosh tafovut shafqatsiz Amerika realligida yetarlicha seziladi Biroq demokratlar tavakkalga moyilligi bilan mashhur Aynan ularning nomzodlari - Jon Kennedi 1961 yilda (42 yosh) va Bill Klinton 1993 yilda (46 yosh) mamlakat tarixidagi eng yosh prezidentlar ro‘yxatidan joy olgan Xillari Klinton esa 2016 yilgi saylovlarda qatnashgan vaqtda 69 yoshda edi Boshqacha aytganda, yosh omili partiya elitasi tomonidan rad etilishi ham mumkin, ular tajriba va donishmandlikni ustunlik sifatida qayd etishi mumkin Xorijiy va rossiyalik ko‘plab tahlilchilar Trampning 2016 yildagi g‘alabasi va Maykl Blumbergning kelgusi prezidentlik saylovlarida qatnashish ehtimoli - milliarderlarning siyosiy jarayonga jalb etilishi yangi trendga ishora qiladi, deya hisoblashi xato Biroq bu noto‘g‘ri gap, zero bu yangi trend emas
Nalimbektepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XI—XIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Tallikuron“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan. Manbalar Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
11 Kaltaminor madaniyati. Qadimgi Xorazm hududidan topilgan bo‘lib, mil. avv. V-IV mingyilliklarga oiddir. Topilmalar Kaltaminor qabilalarining baliqchilik, ovchilik va qisman hunarmandchilik bilan shug‘ullanganligidan dalolat beradi. Hisor madaniyati. Asosan, Hisor-Pomir tog‘laridan topilgan. Miloddan avvalgi V-IV mingyilliklarga oid. Hisorliklar sopol idishlar yasab, asosan chorvachilik, ovchilik, qisman termachilik bilan shug‘ullanganlar. Eneolit davri makonlari Xitoydan Dunaygacha bo‘lgan katta hududda tarqalgan bo‘lib, hamma joyda ijtimoiy taraqqiyotning bir xil bosqichi kuzatiladi. O‘rta Osiyoda quyidagi yangi tarixiy-madaniy jarayonlar eneolit davri bilan bog‘liq: 1. Xo‘jalikning boshqa hamma turlariga qaraganda haydama dehqonchilikning ustunlik qilishi; 2. Toshdan ishlangan qurollar ko‘p bo‘lgan holda mis qurollarning paydo bo‘lishi; 3. Katta-katta ibtidoiy jamoalarning paxsadan va xom G‘ishtdan tiklangan katta-katta uylari; 4. Kulolchilikda muhim texnika yutug‘i-xumdonlarning ishlatilishi. 5. Turli hayvonlarning loydan yasalgan va ona urug‘i (matriarxat) ga xos haykalchalari; 6. Rangdor, turli tasvirlar bilan bezatilgan sopol buyumlar mavjudligi. Eneolit-mis-tosh davrida odamlar dastlabki metall bilan tanishdilar. Bu davrga kelib mis qurollar ancha takomillashgan bo‘lsa-da, undan og‘ir mehnat qurollari yasashning imkoni yo‘q edi. Misdan asosan uy-ro‘zg‘or buyumlari, taqinchoqlar va harbiy qurollar yasalgan. Eneolit davri yodgorliklari Buxoro viloyatining Lavlakon, Beshbuloq, Uchtut (mis koni) mavzelaridan, Panjikent atroflaridan (Sarazm madaniyati) topib tekshirilgan. Bu davrga kelib, dehqonchilik O‘rta Osiyoning shimoli-sharqiy hududlariga ham yoyiladi. Hozirgi kunda ibtidoiy jamoa tuzumining turli bahslarga sabab bo‘layotgan muammolaridan biri antropogenez-odamning paydo bo‘lishi va rivojlanishidir. Turli hududlarda qadim zamonlarda yashagan ilQor mutafakkirlar odamning paydo bo‘lishi haqida ilmiy ta’rifga yaqin fikrlarni bayon etganlar. Ular asosan insoniyat hayvonot olamidan ajralib chiqqan degan fikrni bildiradilar. Insonning paydo bo‘lishi millionlab yillar davom etgan rivojlanish jarayonining natijasidir. Eng qadimgi qazilma odam qoldiqlari Sharqiy Afrikadan (Olduvay, zinjantrop), Indoneziyadan (Yava, pitekantrop), Xitoydan (sinatrop), Germaniyadan (Geydelberg) topib tekshirilgan. Keyingi topilmalar, ya’ni, zamonaviy odamga ancha yaqin bo‘lgan odam qoldiqlari dastlab Neandertal (Germaniya) vodiysidan topilgan (O‘zbekistondagi Teshiktosh). O‘rta tosh davrida, birinchi navbatda mehnat jarayonida inson tafakkurining rivojlanishi natijasida neandertal qiyofasidagi odamlar hozirgi qiyofadagi odamlarga aylana boshladilar. Ular jismoniy jihatdan kamol topib, hozirgi
Puxontori NMuxammadonob osongina Davlat Davlatovich bo‘lib ola qoldim. O‘z ota-onam qorasini ko‘rsatmay ketgandan keyin men nima qilishim kerak edi? Odam ism-familiyasiz bo‘lmaydi-ku. Ismimni ham o‘zimga o‘zim tanladim. Butir. Ko‘plar hayron bo‘lishadi, shunaqayam ism bo‘ladimi deb. B-u-tir–bolalar uyining tirmizagi degani. Hech kimda yo‘q, yagona ism! Bahor. Demak, meni shu vaqtgacha laqillatib kelgan ekansiz-da? Buti r. Ilojim qancha Mana, Bahor, siz ko‘chada yurgan daydi itlarni ko‘rganmisiz? Biror marta ularning ko‘zlarini, odamlardan shafqat istab mungli boqqan ko‘zlarini ko‘rganmisiz? Yo‘q, ko‘rmagansiz. Aksincha qo‘rqqansiz, jirkangansiz undan. Boshqalar ham xuddi shunday. Daydi it ham yetim boladay gap. Hamma ham rahm qilib uni o‘ziga yaqinlashtiravermaydi. To‘g‘ri, dunyo faqat xudbin odamlardan iborat emas. Bolaparvar shafqatli odamlar ham ko‘p. Ular ko‘pincha bolalar uyiga kelib ota-onasi tashlab ketgan bolalarni o‘zlariga bola qilib olgani kelishadi. Ana shunday paytlarda biz yetimlarningg ahvolini ko‘rsangiz. Birov bola olgani kelar ekan degan gapni eshitib qolgudek bo‘lsam, hammadan oldin yasanib-tusanib shay bo‘lib turardim. Zora meni ham o‘zlariga bola qilib olishsa deb bola tanlagani kelgan er-xotinlar oldida nimalar qilmasdim–she’rlar o‘qib berardim, ashula aytardim, raqsga tushardim. Baribir nimagadir meni emas, boshqa bolani tanlashardi. (Butirning bolaligi tasvirlanadi. Onasini topib olgan bolakayning uning atrofida yelib yugurishlari va boshqa tomonlari gavdalanadi.) Bir kuni meni hatto bir er-xotin chinakamiga olishmoqchi ham bo‘lishgan. O‘sha paytda mening baxtiyorligimni ko‘rsangiz edi. Eri yuristlarni chaqirib hujjatlarni rasmiylashtirgunicha xotini, ya’ni bo‘lajak ayam meni "Luna-park"ka olib borib o‘ynatib keladigan bo‘ldi. O‘zimda yo‘q xursandligimdan nima qilishimni bilmay, xuddi egasini topib olgan kuchuk boladay bo‘lajak ayamlarning atroflarida nuqul irg‘ishlab chopaman deng. Lekin baxtiyorligim uzoqqa cho‘zilmadi. Bo‘lajak ayamlar bolalar uyiga qaytib kelganimizda mendan aynib qoldilar. Er-xotin bir-birlariga nimalarnidir shivirlashdi-da, xayr-ma’zurni ham 283 No
Til tig‘ini o‘tkir aylama aslo, O‘z boshingni kesib bo‘lmasin balo. O‘ldirmoqqa qachon xanjar qilindi, Til shaklida uning shakli tilindi. Ibn Kamolposhsho Kim istasa mazhari karomat bo‘lmoq, Har nav’ ishda istiqomat bo‘lmoq. So‘zdur anga mujibi karomat bo‘lmoq, Til zabtidadur anga salomat bo‘lmoq. Navoiy Qo‘lingdan kelmagan narsani tilingga keltirma. Til tinch bo‘lsa, bosh salomat bo‘ladi. Har kim o‘z og‘zining qorovuli bo‘lsa, nafasi hech qachon bo‘g‘ilmaydi. Nobud bo‘lmasin deb tilidan inson, Og‘iz bo‘ldi inson tiliga zindon. «Otalar so‘zi» Jarohatkim yetar ko‘ngilga tildin, Qilolmas hech marham ani barham. Almaiy So‘zingga ehtiyot bo‘l, boshing ketmasin, Tilingga ehtiyot bo‘l, tishing sinmasin. Yusuf Xos Hojib Foydasiz so‘zlamasa qaysi til, Ona til bulg‘ay o‘sha til—ona til. Anbar Otin Har kimning bolalar nog‘orasi kabi ichi bo‘sh bo‘lsa, uning behuda ovozi xalq miyasini, o‘zining esa halqum darvozasini qirtishlaydi. Yaxshi so‘z bebaho boylik asosi, kamgaplik esa salomatlik sarmoyasidir. Ibn Kamolposhsho So‘zing bo‘lsa kumush, jim turmak oltun, Misi chiqgay so‘zing ko‘p bo‘lsa bir kun. Ko‘paygan so‘zni bo‘lgay to‘g‘risi oz, Shakarning ko‘pidin ozi bo‘lur soz. Abdulla Avloniy So‘z aqlning tarozusidur. So‘z borki, tog‘ga ko‘taradi, so‘z borki, g‘orga itaradi. So‘z aql o‘lchovidir. «Otalar so‘zi» Jism bo‘stoniga shajar so‘zdur, Ruh ashjoriga samar so‘zdur,
Olimpiadaning IV respublika bosqichida 3498 nafar III bosqich ishtirokchilari orasida g‘oliblikni qo‘lga kiritgan 379 nafar eng iqtidorli va bilimli o‘quvchilar ishtirok etdi
Kimyoviy tarkibi. Mahsulot tarkibida triterpen saponinlar, smolalar, efir moyi va aralin alkaloidi bo‘ladi. Ildizning saponinlar yig‘indisidan A, V va S aralozidlar (oleanozidlar) va boshqa (hammasi 9 tadan ortiq) saponinlar ajratib olingan. Aralozid A— triozid, aralozid V va S lar tetrozidlar bo‘lib, ularning hammasi gidrolizlanganda oleanol kislota (aglikon) va 2 yoki 3 molekula qand (glyukoza, arabinoza, galaktoza yoki ksiloza) hamda bir molekula glyukuron kislota ajratadi. Ishlatilishi. Bu o‘simlik preparati jen’shenq o‘simligi preparatlariga o‘xshash (lekin kuchsizroq) ta’sirga ega bo‘lganidan jen’shenB preparatlari o‘rnida ishlatiladi. Dorivor preparati. Nastoyka, «Saparal» preparati (aralozid A, V va S ning ammoniy tuzlari yig‘indisi, tabletka holida chiqariladi). EXINOPANAKS ILDIZPOYASI BILAN ILDIZI— ENGGOMATA SOM RADICIBUS ECHINOPANACIS O‘simlikning nomi. Baland exinopanaks —– Yesptorapax yo!aysht Makaq; araliyadoshlar — AgaNaseaye oilasiga kiradi. Exinopanaks bo‘yi 1 m gacha bo‘lgan tikanli buta. Ildizpoyasi yo‘g‘on bo‘lib, gorizontal holda yer betiga yaqin joylashgan. Poyasi ninasimon tikanli, tik o‘suvchi, shoxlanmagan yoki kam shoxlangan. Bargi oddiy, yirik (barg plastinkasi 5——35 sm), besh-yetti bo‘lakli, o‘tkir qo‘sh tishli qirrali, yuqori tomoni tuksiz, pastki tomonidagi tomirlari mayda tikanlar bilan qoplangan. Barg bandi 6—18 sm uzunlikda bo‘lib, ustida kalta, sarg‘ish rangli tikanlar bo‘ladi. Gullari ko‘rimsiz, yashil rangli, oddiy soyabonga yig‘ilgan, soyabonlar esa shingilga to‘plangan. Gulkosachasi besh tishli, tojbargi 5 ta, onalik tuguni ikkixonali, pastga joylashgan. Mevasi—sharsimon, sariq-qizil rangli, ikkita danakli, sersuv ho‘l meva. IyunB — iyulB oylarida gullaydi, mevasi avgust—sentyabrda pishadi. Geografik tarqalishi. Uzoq sharqda (Primorsk o‘lkasining janubiy qismidagi o‘rmonlarda) o‘sadi. Mahsulot tayyorlash. O‘simlikning yer ostki qismi avgust-sentyabrB oylarida kovlab olinadi, so‘ngra suv bilan yuvib, tuproqdan tozalanadi. Ochiq yerda quritiladi. Mahsulotning tashqi ko‘rinishi. Tayyor mahsulot ildizpoyadan (ildiz bilan birga) tashkil topgan. Ildizpoya silindrsimon, ko‘pincha bir oz qayrilgan, uzunasiga burishgan bo‘ladi, uzunligi 35 sm, yo‘g‘onligi 2 sm. Ildizpoyaning ustki tomoni ko‘ng‘ir-kulrang, ko‘ndalang kesimida— qo‘ng‘ir, to‘q sariq dog‘li, yog‘och qismi oq rangli, o‘zak qismi keng, yumshoq. Ildizi kam yog‘ochlangan, silindrsimon, yo‘g‘onligi 1 sm gacha, qiyshaygan, ustki tomoni uzunasiga burishgan, qo‘ng‘ir-jigarrang. Mahsulot ezilganda o‘ziga xos kuchli hid va achchig‘roq, biroz achituvchi mazaga ega. Mahsulot namligi 1496, umumiy kuli 1096, 1096 li xlorid 396
3-bob POLIGONOMETRIYADA TOMON O‘LCHASHLARI 5.1. Bazis o‘lchash asbobi Bazis o‘lchash asbobi triangulyatsiyaning bazis va boshlang‘ich tomonlarini va poligonometriya tomonlarini o‘lchash uchun qo‘llaniladi. Bazis o‘lchash asboblari BIT-1, BO-2 va 601-3 markalarda ishlab chiqariladi. BI-1 1 va 2-klass triangulyatsiya bazislarini va poligonometriya tomonlarini o‘lchash uchun mo‘ljallangan. BI7-2 3 va 4-klass triangulyatsiya va poligonometriyada qo‘llaniladi. 517-3 injenerlik poligonometriyada tomon uzunliklarini o‘lchash uchun qo‘llaniladi. 511-3 ning komplektiga quyidagilar kiradi: 1. Uchta invar simi. 2. Qoldiqlarni o‘lchash uchun bitta invar lenta. 3. Ikkita blok stanok ikkita 10 kg li tosh bilan. 4. Selikli 10 ta bazis shtativlari. 5. Ikkita optik markazlashtirgich (lotoapparat). 6. Bazis reykasi. Bundan tashqari ish uchun, quyidagilar kerak: a) seliklarni nivelirlash uchun nivelir; b) seliklarni shtativ bilan qo‘yish uchun teodolit; d) havo temperatursini o‘lchash uchun termometr. Invar sim 3695 nikeldan va 6496 temirdan tashkil topgan invar qotishmasidan tayyorlanadi. Invarning chiziqli kengayishi 0,5-1075 (0,0000005) вa 1212, Invar simning diametri 1,65 mm, uzunligi 24 va 48 Metr bo‘ladi. 24 metrli simning og‘irligi 0,42 kg ga teng. 95
Mahalliy harbiy komissirayatda unga qayerga ketayotgani haqida ma'lumot berilmaydi
2-MAVZU: FUQAROLIK JAMIYATI: G‘OYA VA NAZARIYALAR Reja: 1. Fuqarolik jamiyati haqida g‘oyalar evolyutsiyasi 2. Yangi davrda fuqarolik jamiyati nazariyasi rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari 3. Fuqarolik jamiyati xaqidagi zamonaviy konsepsiyalar Tayanch so‘zlar: g‘oya, nazariya; konsepsiya, fuqarolik jamiyati, demokratik davlat, adolatli jamiyat, fuqarolik jamiyatining antik, diniy va mumtoz paradigmalari. 1. Fuqarolik jamiyati haqidagi g‘oyalar evolyutsiyasi. Insoniyat taraqqiyotining barcha davrlarida fuqarolik jamiyatini qurish eng ezgu g‘oya sifatida amal qilgan. Unga erishish uchun turli darajadagi nazariy qarashlar ilgari surilgan. Bir guruh olimlar fuqarolik jamiyatini qurish g‘oyasi G‘arb tamadduni mahsuli sifatida amaliyotga tadbiq etilmoqda deb hisoblamoqdalar, aslida Sharq mamlakatalari mutafakkirlari ijodida bu masalaga oqilona yondashuv uch ming yil ilgari shakllangan. Ijtimoiy taraqqiyotning ma’lum davrlarida sharq mamlakatlari yetakchilik mavqeini egallagan.Har qanday fan, o‘z mohiyatiga kurat umumbashariydir. Dunyo xalqlari katta-kichikligidan qatiy nazar uning rivojiga hissalarini qo‘shgan. Shu nuqtayi nazardan fuqarolik jamiyatini shakllantirish va rivojlantirish to‘g‘risidagi g‘oyalar, bilimlarni biryoqlama bo‘rttirish yoki kamsitish noto‘g‘ri yondoshuvdir. Fuqarolik jamiyati va uning tushunchalari Markaziy Osiyo ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy hayotining yorqin namunasi" Avesto" muqaddas kitobida keltirilgan. 2001- yilda millat ma’naviy madaniyatining eng qadimgi manbasi "Avesto"ning 2700-yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimov: "... bu noyob asar bebaho tarixiy hujjat bo‘lib, u biz yashagan bu qadim yurtda, bu zaminda o‘zining madaniyati va boy ma’naviyatiga ega bo‘lgan buyuk davlat bo‘lganligidan, ajdodlarimizga, asrlar davomida bitmas tuganmas quch vaqudrat va tayanch sifatida xizmat qilganligidan dalolat beradi" deb alohida e’tirof etgan. Darhakikat, "Avesto"ning bosh g‘oyasi "ezgu fikr, ezgu maqsad, ezgu amal" har qanday jamiyat va insonlararo munosabatlarning ma’naviy asosi ekanligidan dalolatdir. Avestoning "Yashtlar", "Vispirat", "Vididod" qismlarida oila va jamoada berilgan so‘zdan yoki qasamdan voz kechish, odamlar o‘rtasida tuzilgan ahdnomani buzish katta gunoh ekanligi o‘z ifodasini topgan. Xususan, "O Spitama, shartnomani buzuvchi kishi butun mamlakatni buzadi, 29
Avval xabar qilinganidek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev joylarda ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarning borishi, amalga oshirilayotgan bunyodkorlik va obodonlashtirish ishlari bilan yaqindan tanishish, xalq bilan uchrashish va muloqot qilish maqsadida 20-21-yanvar kunlari Qoraqalpog‘iston Respublikasida bo‘ldi. Qoraqalpog‘istonning boy tabiiy zaxiralari, sanoat korxonalari, fidoyi va mehnatkash xalqi mamlakatimiz taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shmoqda. Qo‘ng‘irot soda zavodi, Ustyurt gaz-kimyo majmuasi, o‘nlab qo‘shma korxonalar iqtisodiyotimizni rivojlantirish, aholini ish bilan ta’minlashda muhim omil bo‘lmoqda. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning tashrifi Qoraqalpog‘iston hayotida yangi istiqbollar ochdi. Davlatimiz rahbari 20-yanvar kuni sog‘liqni saqlash, aholini ijtimoiy himoyalash, ta’lim, qishloq xo‘jaligi sohalari muassasalarida bo‘lib, ularda yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi. Odamlar bilan muloqotda bo‘ldi. Qoraqalpog‘iston Respublikasini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholi uchun munosib turmush sharoitlari yaratish bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazdi. Prezidentimiz Qoraqalpog‘iston Respublikasiga tashrifining ikkinchi kuni Nukus shahrida quriladigan polimer mahsulotlari zavodi uchastkasiga tashrif buyurdi. Ushbu zavodda yiliga 8 ming tonna polietilen truba, qadoqlash mahsulotlari ishlab chiqariladi. Zamonaviy texnologiya bilan jihozlanadigan korxonada yuzdan ortiq ish o‘rni yaratiladi. Davlatimiz rahbari mazkur korxona bilan yonma-yon barpo etiladigan energiya tarmog‘i mahsulotlari ishlab chiqaradigan zavod loyihasi bilan ham tanishdi. Bu yerda Yaponiya, Shveytsariya, Italiya kabi mamlakatlarda tayyorlangan texnologiyalar asosida zamonaviy transformatorlar, fotoelektrostansiya detallari, avtomatik elektr hisoblagichlar ishlab chiqarish rejalashtirilgan. Aholi ehtiyoji uchun turli tovarlar ishlab chiqarish, biznes subyektlarining barqaror ishlashi va hayot sifatini ta’minlashda kimyo sanoati va energetika tarmog‘i alohida o‘rin tutadi. Shu bois mamlakatimizda ushbu sohalarni izchil rivojlantirish, yangi korxonalar tashkil etish orqali import qilinayotgan mahsulotlarni mahalliylashtirishga katta e’tibor qaratilmoqda. Mazkur ikki zavod bu boradagi ishlarning amaliy samaralaridandir. Ularda tayyorlanadigan mahsulotlar iqtisodiyotning ko‘plab jabhalarida qo‘llanilishi, import o‘rnini to‘ldirib, eksportga yo‘naltirilishi bilan ulkan ahamiyat kasb etadi. Korxonalarni mamlakatimiz mustaqilligining 26-yillik ayyomiga foydalanishga topshirish zarurligi, bu xalqimizga munosib bayram tuhfasi bo‘lishi alohida ta’kidlandi. Prezidentimiz mazkur zavodlar qurilishi boshlanishi bilan tanishdi. Pudratchi va quruvchilar bilan suhbatlashdi, ushbu mas’uliyatli ishda ularga muvaffaqiyatlar tiladi. Davlatimiz rahbari zamonaviy shaharsozlik talablari asosida rekonstruksiya qilingan Nukus temir yo‘l vokzalini borib ko‘rdi. Bino peshtoqlari milliy naqshlar bilan bezatilgan. Kutish zali, ona va bola xonasi, tibbiyot xonasi va boshqa xonalarda yo‘lovchilar uchun keng qulayliklar yaratilgan. Prezidentimiz bu yerda xizmat turlarini ko‘paytirish, xizmat ko‘rsatish madaniyatini yuksaltirish, yo‘lovchilar uchun qulayliklarni yanada oshirish zarurligini ta’kidladi. Shavkat Mirziyoyev Ibroyim Yusupov nomidagi iqtidorli bolalar maktabi qurilish uchastkasiga tashrif buyurdi. O‘zbekiston va Qoraqalpog‘iston xalq shoiri, O‘zbekiston Qahramoni I.Yusupov qoraqalpoq va o‘zbek adabiyoti rivojiga ulkan hissa qo‘shgan. Uning asarlari Vatanga muhabbat, ota-onaga hurmat, yurtga fidoyilik g‘oyalari bilan yo‘g‘rilgan. Shu jihatdan atoqli shoir ijodi yoshlar tarbiyasida ma’naviy manba bo‘lib xizmat qiladi. Prezidentimiz kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish, yoshlarni kitobga mehr-muhabbat ruhida tarbiyalash masalalariga alohida e’tibor qaratmoqda. Davlatimiz rahbarining joriy yil 12-yanvarda qabul qilingan “Kitob mahsulotlarini chop etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ibot qilish bo‘yicha komissiya tuzish to‘g‘risida”gi farmoyishi ham ana shu e’tiborning amaliy ifodasidir. Davlatimiz rahbari maktab loyihasini takomillashtirish, xususan, bino oldida maydon barpo etish va bu yerda Ibroyim Yusupov haykalini o‘rnatish bo‘yicha tavsiyalar berdi. Maktab bazasida kichik bosmaxona tashkil etib, turli adabiyotlarni tarjima qilib, chop etish lozimligi ta’kidlandi. Bu badiiy, ma’rifiy, ilmiy-ommabop, tarbiyaviy, yoshlarning intellektual salohiyatini oshirishga qaratilgan adabiyotlarni nashr qilish, ular bilan ta’lim muassasalarini ta’minlash ishlariga munosib hissa qo‘shadi. Prezidentimiz Toshkent pediatriya tibbiyot institutining Nukus filialida ham bo‘ldi. Bu yerda ko‘p tarmoqli bolalar klinikasi, o‘yin maydonchasi, mehmonxona bunyod etilmoqda. Institutda haqiqiy ilmiy muhit yaratish, xorij tajribasini o‘rganish, xalqaro klinikalar bilan hamkorlikni rivojlantirish, onalar va bolalar salomatligini samarali muhofaza qilish bo‘yicha tavsiyalar berildi. Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish marosimidagi nutqida davlat organlari xalqqa xizmat qiladigan, barcha darajadagi hokimlar va rahbarlar aholi oldida hisobot beradigan tizim joriy etilishini ta’kidladi. Bugungi kunda joylarda ushbu tizimning muhim bo‘g‘ini bo‘lgan Xalq qabulxonalari tashkil etilmoqda. Davlatimiz rahbari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Xalq qabulxonasini borib ko‘rdi. Bu yerda fuqarolarni qabul qilish, murojaatlarni ko‘rib chiqish va saqlash zamonaviy axborot texnologiyalari asosida tashkil etilgan. Ona va bola xonasi, tibbiyot xonasi va boshqa xonalarda zarur sharoitlar, nogironlar uchun alohida qulayliklar yaratilgan. Har bir murojaatni adolatli ko‘rib chiqish va hal etish, rahbarlarning murojaatlar bilan ishlashini tahlil qilib borish bo‘yicha ko‘rsatmalar berildi. Mamlakatimizning barcha hududlari kabi Qoraqalpog‘iston Respublikasida ham keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlari amalga oshirilmoqda. Jumladan, 2009-2016-yillarda hududning 134 qishloq massivida namunaviy loyihalar asosida 3 ming 650 uy-joy qurilib, foydalanishga topshirildi. Nukus shahrida 34 ko‘p qavatli uy, zamonaviy amfiteatr, Yoshlar markazi, I.Savitskiy nomidagi Qoraqalpoq davlat san’at muzeyining yangi binolari, turli sport majmualari bunyod etildi. Bu boradagi ishlar izchil davom ettirilmoqda. Prezidentimiz Nukusning Yernazar Olako‘z ko‘chasini rekonstruksiya qilish loyihasi bilan tanishdi. Rejaga ko‘ra, ushbu markaziy ko‘cha kengaytirilib, transport harakati uchun yanada qulaylik yaratiladi. Yo‘l bo‘yida ko‘p qavatli uylar, savdo va maishiy xizmat ko‘rsatish shoxobchalari quriladi. Davlatimiz rahbari Imom Eshon Muhammad masjidida nuroniylar bilan suhbatlashdi. Unda xalqimiz turmush darajasini yanada oshirish, keksalarni e’zozlash, yoshlarni barkamol etib tarbiyalash haqida so‘z bordi. Nuroniylar Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti sifatida joylardagi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarning borishi bilan tanishish maqsadida ilk tashrifini qoraqalpoq zaminidan boshlagani davlatimiz rahbarining Qoraqalpog‘istonga, qoraqalpoq xalqiga bo‘lgan yuksak hurmat-e’tiboridan dalolat ekanini, tashrif natijalari bu hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga xizmat qilishini ta’kidladi.
bilan bog‘liq muammolarning qanday va qaysi muddatlarda hal etishga ham bog‘liqdir. O‘quv fanlari bo‘yicha elektron o‘quv vositalarining yaratilishi mazkur fanlarni o‘qitishda zamonaviy axborot -kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatini yanada kengaytiradi. Bu o‘z navbatida, talabalarning mazkur fanlar bo‘yicha bilimlarini chuqur o‘zlashtirishlarining asosiy omili bo‘lib, ta’lim-tarbiya sifati va samaradorligini oshiradi. Ayni amalga shunday sa’y-harakatlar oshirilishi ta’lim jarayoniga zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalarini keng tadbiq etishni yanada jadallashtirish, professor-o‘qituvchilarni ilg‘or pedagogik bilimlar va texnologiyalar bilan qurollantirish, ularning mahoratini oshirish, xorijiy oliy ta’lim muassasalari tajribasini chuqur o‘rganish hamda ulardagi samarali usul va vositalarni milliy ta’lim tizimimizga joriy etish imkonini yaratadi. Multimedia gurkirab rivojlanayotgan zamonaviy axborotlar texnologiyasidir. Uning ajralib turuvchi belgilariga quyidagilar kiradi: » axborotning xilma-xil turlari: an’anaviy (matn, jadvallar, bezaklar va boshqalar) original (nutq, musiqa, videofilmlardan parchalar, telekadrlar, animasiya va boshqalar), turlarini bir dasturiy maxsulotda integrasiyalaydi. Bunday integrasiya axborotni ruyxatdan utkazish va aks ettirishning turli qurilmalari, » muayyan vaqtdagi ish, o‘z tabiatiga ko‘ra statik bo‘lgan matn va grafikadan farqli ravishda, audio va videosignallar faqat vaqtning ma’lum oralig‘ida ko‘rib chiqiladi. Video va audio axborotlarni kompyuterda qayta ishlash va aks ettirish uchun markaziy prosessor tez xarakatchanligi, ma’lumotlarni uzatish shinasining o‘tkazish qobiliyati operativ va video-xotira, katta sigimli tashqi xotira, xajm va kompyuter kirish-chiqish kanallari bo‘yicha almashuvi tezligini taxminan ikki barovar oshirilishi talab etiladi, » “Inson-kompyuter” interaktiv muloqotining yangi darajasi, bunda muloqot jarayonida foydalanuvchi ancha keng va xar tomonlama axborotlarniladiki, mazkur xolat ta’lim, ishlash yoki dam olish sharoitlarini yaxshilashga imkon beradi. » multimedia vositalari asosida o‘quvchilarga ta’lim berish va kadrlarni qayta tayorlashni yo‘lga qo‘yish xozirgi kunning dolzarb masalasidir. Multimedia tushunchasi 90-yillar boshida xayotimizga kirib keldi. Uning o‘zi nima degan savol tug‘ladi? Ko‘pgina 28
Kimyo yo‘nalishi bo‘yicha 2014-yilgi Nobel mukofoti sohiblari aniqlandi Shvetsiya Qirolligi Fanlar akademiyasi Nobel qo‘mitasi 2014-yilgi Nobel mukofoti kimyo yo‘nalishi bo‘yicha Erik Betsig, Shtefan Xell va Uilyam Mernerga topshirilishini ma’lum qildi, deb xabar bermoqda Gazeta.ru. Nobel Qo‘mitasi saytida xabar berilishicha, Erik Betsig va Uilyam Merner AQSh universitetlarida faoliyat olib boradi, Shtefan Xell esa Germaniya vakili hisoblanadi. Olimlar yuqori o‘lchamli mikroskopiya sohasida amaldagi chegaralardan o‘tib, nano-dunyoni kuzatish imkonini beruvchi tizimni kashf etgani uchun ushbu yuksak mukofotga loyiq ko‘rilgani aytilmoqda.
• Do‘st bo‘lmoqchimasmisan ― tanishma
o‘tgan pinhoniy kechada hozir sovuq chaqnagan bu ko‘zlar tamom boshqacha porlagan emasmidi?.. Beruniy to‘satdan toshqinday toshib kelgan g‘alayonni bosish umidida shosha-pisha qo‘lini chiniy ko‘zaga cho‘zdi. Bir zum uning ko‘z oldiga qimmatbahc. sheroziy gilamlar to‘shalgan ipak saroparda keldi. Saropardaning to‘rida, qat-qat shoyi tushakda betoqat to‘lg‘anib yotgan yarimyalang‘och sanam nigohi oldida namoyon bo‘ldi, uning issiq bo‘ʻsalari, betoqat harakatlari esiga tushib, horg‘in tanasidan o‘t chiqib ketdi. O‘sha mahallarda saroy ahli orasida bu tantiq va shaddod bekaning nomi ibrat ma’nosida tilga olinar, go‘yo u erkak yuzini ko‘r maslikka qasam ichib, go‘shanishinlikni ixtiyor etgan, degan gaplar yurardi. Bu gaplar rostmi, yolg‘onmi— buni yolg‘iz ollo biladi va lekin bu o‘ktam, erkatoy beka o‘shanda, ko‘l sohilidagi ko‘kalamzor qirlarga tikilgan qorong‘i saroparda ichida unga—yosh tilmoch Abu Rayhon Beruniyga unutilmas go‘zal bir oqshom in’om etgan edi!.. Beruniy sharbat to‘la piyolani ta’zim bilan bekaga uzatdi, uzatarkan, uning yupqa lablarida hamon o‘sha bilinar-bilinmas kulgu alomatini ko‘rdi. «Yo rab, u ham esladi!» " —Marhamat, bekam! —Tashakkur! — Xatlibegim piyolani olish o‘rniga qora kimxob kamzulining cho‘ntagidan og‘ir qahrabo tasbeh olib, bitta-bitta o‘girishga tutindi. Beruniy ichida bir kulib qo‘ydi: «Xayriyat, yoshlik chog‘larini eslagani kelmapti, eslagani kelganida ne qilarding, sho‘rlik Abu Rayhon?» Xatlibegim qo‘lidagi tasbehini xontaxtaga qo‘yib, piyoladagi sharbatdan bir ho‘pladi. —Mavlono! Men sho‘rliksizni yo‘qlab kelishdan murodim, xabaringiz bor, ul valine’mat davlatpanoh, — iloyo umri uzoq bo‘lg‘ay! — og‘ir dardga chalinmish. Saroy to‘la alloma, malikul kalom,. davrug‘i jahon hakimlar, biroq sho‘rlik og‘am o‘z o‘tida o‘zi qovrilib yotmish! Dardiga davo, ko‘ngliga orom berguvchi na bir habibi bor, na bir tabibi. — Xatlibegim harir durrasining 28
bo‘ylab yo‘nalmasligi ham mumkin, buning oqibatida vujudga keladigan xatoni yo‘qogish uchun ikkala tomondagi shkala ko‘rsati; shining o‘rtacha qiymati olinadi. Tenzometrning namunaga tegib turgan ikkita prizmasi oralig‘i baza deyiladi. Tenzometrning-bazasi { = 100 mm ga teng. Tenzometrning ko‘paytirish kozffi-siyenti taxminan 500 ga barobar, 67-shakl, d da tenzometrning-namunaga o‘rnatilgan holati ko‘rsatilgan. Shkalalarning ko‘rsati--shini to‘g‘ri aniqlash uchung ularga ko‘zgu o‘rnatilgan. MIL markali tenzometrning asosiy sterjeni (5) ning pastki uchiga strelk: (2) ni yurgizuvchi tortki (6) sharnir (2 vositasida ulangan; ster-jen (5) ning pastki uchi A5 oraliqqa ko‘chganda tortki (6) sharnir (2) ga o‘rnatilgan strelka (7) ni harakatga keltiradi, strelkaning uchi esa shkala (8) bo‘ylab AA oraliqqa, ya’ni A; nuqtadan 4, nuqtaga ko‘chadi (67-shakl, b). Bunda A; deformatsiya quyidagi bog‘" lanishdan topiladi: As D «– «i? i sh AA K v AA ko‘chish A5 ko‘chishdan K.—es =» marta katta bo‘ladi. Asbobning kattalashtirish kozffitsiyenti (K) quyidagi ifodadan aniqlanadi: (DA DR KEZAR-E! g. ar i? F
Berilgan yuklanish sxemalarida o‘rsatilgan sterjenlarni bo‘ylama – ko‘ndalang egilish va ustuvorligining amaliy yyechimini topdi 2 , –— o—10285 CM poyasda — emirilishga sabab bo‘lgan kuchlanish kг 9—1007—7 yvasinskiy cм hisoblagan kritik kuchlanish. Kevda ko‘prigini qulab tushgandan (1875) ko‘rinishi. Yasinskiy yuqori ochiq poyasli ko‘prik ustuvorligini ta’minlash usulini yaratdi. yuqori
6. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilsin. 7. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin. 8. O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirning o‘rinbosari — moliya vaziri D.A. Qo‘chqorov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu nizomda mulkchilik shakllaridan qat’i nazar tashkilotlar tomonidan tabiiy-iqlim va maishiy sharoitlari og‘ir va noqulay bo‘lgan joylarda ishlaganlik uchun mehnatga haq to‘lashga tuman koeffitsiyentlarini (keyingi o‘rinlarda ustama deb ataladi) va yillik qo‘shimcha ta’tillarni belgilash shartlarini tartibga soladi. 2. Yillik ustama va yillik qo‘shimcha ta’tillar ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq ustamalar, shuningdek, yillik qo‘shimcha ta’tilning eng kam muddati qo‘llaniladigan Tabiiy-iqlim sharoitlari og‘ir va noqulay bo‘lgan joylar ro‘yxatiga (keyingi o‘rinlarda Ro‘yxat deb ataladi) kiritilgan joylarda ishlarni bajaruvchi barcha xodimlarga qo‘llaniladi va beriladi. 3. Nobudjet tashkilotlarining kollektiv bitimlari va shartnomalarida Ro‘yxatda ko‘rsatilmagan tabiiy-iqlim sharoitlari og‘ir va noqulay bo‘lgan ayrim joylarda ishlaganlik uchun xarajatlar soliq solinadigan bazaga kiritilgan holda ustamalar va qo‘shimcha ta’tillar qo‘llanilishi to‘g‘risidagi shartlar nazarda tutilishi mumkin. 4. Ustama miqdori ushbu joy uchun belgilangan tegishli koeffitsiyentni ish haqi summasiga ko‘paytirish orqali belgilanadi. 5. Ustama miqdori ish haqining O‘zbekiston Respublikasi qonunchilikka muvofiq belgilangan va ustama hisoblanadigan oydan keyingi oyning boshida amal qiladigan: 2019-yil 1-sentabrgacha — eng kam oylik ish haqining to‘rt baravari miqdoridan, 2019-yil 1-sentabrdan boshlab mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 1,4 baravari miqdoridan ortiq bo‘lmagan ish haqi summasidan hisoblanadi. Agar xodimning ish haqi: 2019-yil 1-sentabrgacha — eng kam oylik ish haqining to‘rt baravari miqdoridan, 2019-yil 1-sentabrdan mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 1,4 baravari miqdoridan oshsa, ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq hisob-kitob misollariga binoan ustama miqdori tegishli ravishda eng kam oylik ish haqining to‘rt baravari miqdori yoki mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 1,4 barovari miqdorini tashkil etadigan mutanosib ish haqi qismidan hisoblab chiqiladi. 6. Ustama undan kelib chiqib hisoblanadigan ish haqiga o‘rtacha ish haqi tarkibidan chiqarib tashlanadigan to‘lovlardan tashqari tarif stavkalari va ishbay baholash bo‘yicha to‘lovlar, tashkilotning mehnatga haq to‘lash tizimida nazarda tutilgan mukofotlar, ustamalar va qo‘shimcha haqlar kiritiladi. 7. Ustamalar xodim ushbu joyda yashashi yoki yashamasligidan qat’i nazar ish joyi bo‘yicha to‘lanadi. 8. Tabiiy-iqlim sharoitlari noqulay bo‘lgan tumanga (joyga) bir oydan ortiq muddatga safarga yuborilganda xodimga ushbu hududda bo‘lgan vaqti uchun ushbu joy uchun nazarda tutilgan miqdorda ustama to‘lanadi. Safar vaqti uchun ustama umumbelgilangan tartibda qo‘llaniladi. Ustama mehnatga doir qonunchilikda nazarda tutilgan safarlarda xarajatlarni qoplash uchun to‘lovdan qat’i nazar to‘lanadi. 9. Ish haqiga ustamalarning har xil miqdori nazarda tutilgan tumanlarda xodimlar uchun (masalan, tuman koeffitsiyenti bo‘yicha va baland tog‘li hududlarda ishlash uchun) — ular jamladi. 10. Agar xodim mehnat sharoitlari noqulay bo‘lgan tumanda (joyda) to‘liq oy ishlamagan bo‘lsa, ustama miqdori ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq hisob-kitob misollariga binoan ushbu oyda ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqariladi. Agar xodim bir oy davomida turli miqdordagi ustamalar belgilangan tumanlar va joylarda ish bajarsa: tegishli tumanda (joyda) ishlangan vaqtni hisobga olish mumkin bo‘lsa — ustama tegishli hududlarda ishlangan vaqtga mutanosib belgilanadi; ish vaqtini hisobga olish imkoni bo‘lmasa — ustama tashkilot joylashgan hudud uchun nazarda tutilgan miqdorda belgilanadi.
128-rasm Markalash. Agar metall konstruktsiyalar elementlarini markasi ko‘rsatilishi kerak bo‘lsa, u xolda elementning oldiga tokchaga chiqarib yozib qo‘yiladi. Oби. = Mapka oз) Ceчeниe Длинa, ) Kon. Macca, xr Cтaлъ Io Пpимe- = ми нa чaния T1 8 { пoз. { вcex (мapkи чepт. a 17-600x16 )/ 11950 { 11 990 { 990 K1" 1710 aa 2 { -210x20 { 11950 { 111) 360 { 720 C285 C285 "a" "Б" "B" иp" "I "Б "x" "И" "қ" "Л" "M" "ga 9 110 25 20 Pee 15 { 151151 15 115 25 12.6.11. O‘lchamlar. Metall konstruktsiya elementlariga o‘lcham qo‘yishda ham umumiy o‘lcham qo‘yish qonun qoidalariga rioya qilinadi. Agar bir nechta bir xil oraliqlar bo‘lsa, u xolda ohirgi qadamlaridan biriga o‘lcham qo‘yish tavsiya etiladi. Zaklyopka va boltlarning diametrlari yoki o‘yiqlarning o‘lchamlari tokchalarga olib chiqib ko‘rsatiladi. Agar o‘qiqlar ko‘p va o‘qqa joylashgan bo‘lsa, u xolda ularning bittasida o‘lcham ko‘rsatish mumkin. (129-rasm) x x 3 S ЭГ 160 x10 Ir 75x6 1 5 г – 1 i - : 2" Ba 4 I I 1 лм. ю u 50 ЮH" Y T CEH 51. No I’: - o) NI 5 =) kи 2 Бy 5 : ШE — o — ) pi 85 #30 / NIZ) 21258 / Qan Bcex oceli, xpome 20, 24,28 M=12 na Oпopнoe 1AШ 1 Дaя oceй 20, 24,28 N-35 aA дeйpo -300 x25 I 2750 6x 3000-18000 1, 2750 (1250 25077 " 24000 — 1 (4) Bce фacoнkи 2512 (Б) 129-rasm Tushuntirish xati. Agar konstruktsiya elementi bir xil profildan tashkil topgan bo‘lsa yoki chizmalarda profillarning joylashishi va o‘lchamlari ko‘rsatilgan bo‘lsa, u xolda ularning soni ko‘rsatilmaydi. Profillarning o‘lchamlari tasvirning oldida chiziq chiqarib yozib ko‘rsatiladi. (130-rasm) 144
oilasini moddiy jihatdan zarur darajada ta’minlashi, oilasining farovonligi uchun, sog‘lom avlodni kamol toptirish uchun javobgar bo‘lishi kerak; -ijtimoiy muhofazalash aniq va maqsadli yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak. Aholining turli qatlamlariga alohida-alohida yondashish - yangi ijtimoiy muhofaza tizimining o‘ziga xos xususiyati bo‘lib qolmog‘i lozim; -aholini ijtimoiy muhofazalash chora-tadbirlari tizimida real mehnat bozorini shakllantirish, mehnatga layoqatli har bir kishiga o‘z mehnati bilan oilasining turmush darajasini yaxshilash imkonini beradigan sharoit yaratish asosiy o‘rinlardan birini egallaydi. Jamiyat taraqqiyoti mamlakat iqtisodiy potensialining qanchalik yuksakligi bilan emas, balki bu potensial har bir kishining hartomonlama rivojlanishi uchun yo‘naltirilganligi bilan baholanadi. Xalqaro aloqalarda O‘zbekiston malakali ishchi kuchiga, ulkan tabiiy resurslarga ega bo‘lgan, siyosiy jihatdan barqaror davlat sifatida qaralmoqda, bu esa to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy sarmoyalarni jalb etish uchun juda qulay imkoniyatlarni vujudga keltiradi. Ijtimoiy islohotlarni o‘tkazishning taktik jihatlari kuyidagilarni nazarda tutadi: -bozor mexanizmlarini joriy etishdan oldin aholini ijtimoiy ko‘llab-quvvatlash va muhofaza qilish bo‘yicha kat’-iyy chora-tadbirlar ko‘rish; -ijtimoiy soha ahvolini davlat tomonidan nazorat qilish va qo‘llab-quvvatlash; -bozor iqtisodiga kirib borgan sari yuzaga keladigan vaziyat va yangi imkoniyatlarni hisobga olgan holda aholini ijtimoiy muhofaza qilish ustuvorliklari va mexanizmlarining o‘zgarishi. Ijtimoiy va iqtisodiy islohotlarni o‘tkazish, ko‘rilayotgan chora-tadbirlarning o‘zaro bir-biriga bog‘liqligi va ta’sirini ta’minlash natijasida: -kishilarning turmush darajasi keskin pasayib ketishining oldini olishga, respublikada osoyishtalik va barqarorlikni saqlashga muvaffaq bo‘lindi; -aholini manzilli ijtimoiy muhofazalashning qat’iy tizimi yaratildi; 31
Buyuk Alloh ro‘zani har bir musulmonga farz qilib berdi va ro‘za O‘zi uchun ekanligini aytdi Musulmonlar Allohning roziligiga erishishning ushbu imkoniyatini hech qachon qo‘ldan chiqarmasliklari dark Davomini o'qish » Muqaddas Ramazon oyi ham kirib keldi Bu oy o'zi bilan tinchlik-omonlik, qut-baraka, fayz va go'zallik olib keladi Ramazon ro'zasini tutishning ham bir qancha qoidalari borki, uni ado etish barobarida savob va yaxshilik olinsa, ikkinchidan Muqaddas oyning hurmati ham joyiga qo' Davomini o'qish »
Homiladorlik davrida to'g'ri ovqatlanish Homilador ayollarning 4%da gestasion diabet (qand kasalligi) namoyon bo'ladi Gestasion diabetning o
= 7901) "92279 E I БETAГA TEEГA
hal bo‘ladi. Ishlash printsipi bo‘yicha ikki xil o‘zgartirgichlar ma’lum: aktiv (generatorli) va passiv (parametrik). Aktiv o‘zgartirgichlar. Mexaniq o‘lchanadigan kattalik to‘g‘ridan to‘g‘ri elektrik signalga o‘zgartiriladi, mos xoldagi kuchlanish va chastota bilan generatsiya qilinadi, buning natijasida aktiv o‘zgartirgich qo‘shimcha ta’minlovchi energiya manbaini talab qilmaydi. Passiv o‘zgartirgich. Mexaniq o‘lchanadigan kattalik elektrik sxemasining parametrlarini o‘zgartiradi. Passiv o‘zgartirgich o‘ziga ta’minlovchi energiya manbai talab qiladi. Mexaniq kattalikni elektrik signalga o‘zgartirish hamisha ham to‘g‘ridan to‘g‘ri bo‘lavermaydi; ba’zan oralik o‘zgartirish talab qilinadi. Maslan, tenzometrik o‘zgargichlarda (passiv tip) o‘lchanadigan mexaniq kattalik, masalan, kuch egiluvchi elementning deformatsiyasiga o‘zgartiriladi, u esa tenzodatchikning elektrik qarshiligini o‘zgartiradi. Keng tarqalgan passiv o‘zgargichlarga ko‘psonli rezistiv o‘zgartirgichlar kiradi, ya’ni kontaktli, reostatli, tenzorezestrlar, sig‘imli hamda ko‘pgina elektromagnitli o‘zgartirgichlar. Aktiv o‘zgartirgichlarga pbezoelektrik va induktsionlari kiradi, jumladan taxometrlar ham. Mexaniq yoki noelektrik kattalik har xil o‘zgartirish printsipi bo‘lgan o‘zgartirgichlar bilan o‘lchangan bo‘lishi mumkin. Beruvchilarga texnik iktisodiy talablar qo‘yiladi, u ko‘pincha ularning qo‘llanish konkret sharoiti bilan bog‘liq. Asosiylariga quyidagilar kiradi. -o‘lchanadigan kiruvchi va chikuvchi signal kattaliklarinnig aniqligi va bir xilligi, ya’ni gisterezis yo‘qligi; -o‘lchanadigan kattalikning yuqori sezgirligi, ya’ni chiquvchi kattalikning kiruvchi kattalikka nisbatining iloji boricha kattaligi, ya’ni S-Ay/Ax yoki S- (Ay/y)/( Ax/x) ; bu erda x-kirish, u—chiqish parametrlari; -sezgirlikning past kamchiligi, ya’ni chiqish signalining o‘zgarishi deyiladigan o‘lchanadigan kattaliking minimal o‘zgarishi; 109
8-bob. Buxgalteriya hisobida AAT va AATex 471 roli xo‘jalik operatsiyalarini rasmiylashtirish to‘g‘riligidan, qarorlar qabul qilinishidan, hisobot hujjatlarini shakllantirish to‘g‘riligini tahlil va nazorat qilishdan iborat bo‘ladi. Hisobchining ishi unumliroq bo‘ladi, SHK uning faoliyatidagi asosiy qurolga aylanadi. Kichik va o‘rta korxonalardagi moliyaviy va boshqaruv hisobini qamrab oluvchi buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish uchun dasturiy majmua ikkita moduldan tashkil topadi. Boshqaruv hisobining moduli tovar-moddiy boyliklari va arzon hamda tez eskiruvchan mollarning hiso-Birlamchi hujjat-Ma’lumotnomalar larni qayd etish daftari G 1 b bo " Xo‘ G iyaviy } Hisob bo‘lim-Boshqaruv o‘jalik Moliyaviy lari bo‘yicha hisobining operatsiyala-hisobning tahliliy moduli rini qayd moduli registrlar «I— retish daftari = kuniy » Hisobning tahliliy va Tovar-moddiy bo‘limlari sintetik «boyliklar n hisob hisobini qayd Asosiy etish daftari vositalar va – nomoddiy Yakuniy Birlamchi materiallar hisobning }- o‘yxatga olish Karlar ro‘yxatga olish daftari Arzon va tez Asosiy kitob eskiruvchan mollar Aylanma qaydnomalar Tayyor mahsulotlar Balans (tovarlar) To‘lov : hujjatlari Ish haqi 8.4-rasm. Kichik va o‘rta korxonalarda buxgalteriya hisobini avtomatlashtirishning dasturiy majmuasini tarkibiy tuzilishi.
aholini ish bilan ta’minlash, ularning normal yashashi sharoit yaratish; dunyo hamjamiyatida mustahkam o‘rin egallash; amlakat xavfsizligini ta’minlash, turli terroristik, diniy-istik guruhlardan xoli bo‘lish, ular xavfini bartaraf qilish; ekologiya tangligi, yerni asrash, toza suv muammolari va alar. SAVOL VA TOPSHIRIQLAR . Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi qachon tuzildi? Sababi nima? . Ukrainada L. Kuchmaning hokimiyatdan ketishi va yangi prezidentning saylanishi qanday yuz berdi? . Belorussiyada Lukashenkoning ichki siyosati qanday? . Gruziyada «Hokimiyat almashuvi» qanday sodir bo‘ldi? , Armanistonda Kocheryanning hokimiyatga kelishini ta’riflang. . Ozarbayjonda G. Aliyev faoliyati qanday kechdi? . Qozog‘istonda bozor iqtisodiga o‘tish yo‘llari va uning muvaffaqiyatlari zamirida nima yotadi? . Qirg‘izistondagi «Lola inqilobi» sabablarini aytib bering. 9. Turkmaniston bozor iqtisodiga qanday otmoqda? 10. Tojikistonda I. Rahmonov hokimiyatni mustahkamlash uchun qanday ishlarni amalga oshirdi? NI IV 2 20 co QUYIDAGICHA JADVAL TUZING VA SHARHLANG. MUSTAQIL DAVLATLARNING 1990, 1995 VA 2010-YILLARDAGI ALPI ICHKI MAHSULOTI KO‘RSATKICHLARI (1990-yilda—10090) Yillar 1990 1995 2005 stoniya aлмya itva oldova Gruziya rmaniston Ozarbayjon (055 ya Belorussiya kraina O20p 15601 O‘zbekiston Qirg‘isizton Tojikiston Turkmaniston
Maywood AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Bergen County okrugi tarkibiga kiradi. Aholisi 9374 nafar aholi istiqomat qiladi (2006). Geografiyasi Maydoni — 3,4 km2. Shundan 3,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Manbalar New Jersey shaharlari
Joriy yilning 28 fevralidan 5 martiga qadar Ukrainadan Polshaga o‘tgan O‘zbekiston fuqarolarini Vataniga olib kelish uchun 14 ta aviareys tashkillashtirilgan. Natijada 3 245 nafar fuqaro O‘zbekistonga qaytarilgan. Bu haqda Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Yusuf Qobuljonov ma’lum qildi. Qayd etilishicha, 4-5 mart kunlari Ukrainadan Polshaning Katovitse aeroporti orqali 666 nafar O‘zbekiston fuqarosi, shu jumladan 89 nafar ayol, 59 nafar voyaga yetgaman shaxs va 8 nafar chaqaloq olib kelingan. 28 fevraldan 5 martga qadar 14 ta aviareys tashkillashtirilgan va 3 245 nafar o‘zbekistonlik qaytarilgan. Bugun ham qator reyslar amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Ta’kidlanishicha, O‘zbekistonnig Kiyev shahridagi elchixonasining harakatlari bilan Truskavets shahrida davolanayotgan 20 nafar o‘zbekistonlik evakuatsiya qilingan. Sumi viloyati ma’muriyati bilan bu yerdagi oliygohlarda o‘qiyotgan 25 nafar o‘zbek talabasini olib chiqish uchun “yashil yo‘lak” ochish masalasi ishlab chiqilmoqda. “O‘zbekistonning Ukrainadagi Elchixonasi vatandoshlar bilan doimiy muloqot olib bormoqda. Diplomatlar Ukrainaning turli nuqtalarida, shu jumladan, jang harakatlari davom etayotgan hududlarda bo‘lib, fuqarolarimizni evakuatsiya qilish ishlarini amalga oshirmoqda”, deyiladi xabarda.
Yaqinda «O‘zmilliybank»ning Visa International xalqaro to‘lov tizimi bilan komissiyasiz Visa Direct o‘tkazmalari bo‘yicha qo‘shma aksiyasi yakunlangan edi Biroq bank Visa bilan hamkorlikda navbatdagi sovrinli qo‘shma aksiyani boshlab yubordi Yangi aksiya «O‘zmilliybank»ning Visa kartalari egalari o‘rtasida 2020 yil 15 oktabrdan 2021 yil 31 martgacha o‘tkaziladi Unda Visa to‘lov kartalarining barcha turlari jalb qilingan – Virtual, Classic, Gold, Platinum, Milliy Bank-MAK Visa Gold kobrend kartasi, Milliy Bank-MAK Visa Platinum kartasi, Infinite Aksiyaning har oylik o‘yinlarida ishtirok etish uchun karta egalari 10 va undan ortiq AQSh dollari miqdoridagi qiymatda tranzaksiyalarni amalga oshirishi kerak Bu savdo-servis korxonalari terminallarida yoki internet tarmog‘ida tovarlar/xizmatlar uchun to‘lovlar, boshqa bankka Visa Direct servisi yordamida o‘tkazmalar bo‘lishi mumkin Aksiyada bankomatlar va terminallar orqali naqd pul mablag‘larining konversiyalari va yechib olinishlari bo‘yicha tranzaksiyalar hisobga olinmaydi Aksiya g‘oliblari random org servisi yordamida aniqlanadi Oraliq aksiyalarda quyidagi sovrinlar o‘ynaladi:Aksiya o‘tkazish davrining yakunida bosh sovrin – elektromobil o‘ynaladi Aksiya boshlanishidan boshlab 100 va undan ortiq AQSh dollari qiymatida tranzaksiyalarni amalga oshirgan O‘zmilliybank Visa kartalarining egalari o‘yin ishtirokchisi bo‘ladi Aksiyani tayyorlashda va sovrinlarni tanlashda siyqasi chiqqan noutbuklar, planshetlar va smartfonlardan biroz chetlashishni istadik XXI asr uchun sog‘lom turmush tarzi mavzusi so‘zsiz dolzarb hisoblanadi, chunki ekologiya yomonlashishi tendensiyalari, zamonaviy turmushning sur'atlari odamlarning salomatligiga salbiy ta'sir ko‘rsatadi Shuning uchun hozirgi kunda mamlakat aholisini va ayniqsa yoshlarni sport bilan shug‘ullanishga qiziqtirish, sog‘lom turmush tarzini targ‘ibot qilish, ekologik madaniyat va atrof-muhitni muhofaza qilish juda muhim hisoblanadi Shunday qilib, ekologiyani saqlash, sportni va sog‘lom turmush tarzini qo‘llab-quvvatlashga o‘zimizning katta bo‘lmasada o‘z hissamizni qo‘shish g‘oyasi tug‘ildi Yuqorida sanab o‘tilganlarning bir timsoli sifatida ajoyib mukofotlar bilan «Yashil aksiya» paydo bo‘ldi «O‘zmilliybank» barchani aksiyada ishtirok etishga taklif qiladi va omad tilaydi!Reklama huquqi asosida
[OKOZ:1.06.00.00.00 Ijtimoiy ta’minot va ijtimoiy sug‘urta to‘g‘risidagi qonunchilik. Ijtimoiy himoya / 06.09.00.00 Imtiyozlar / 06.09.04.00 Pensionerlarga imtiyozlar][TSZ:1.Ijtimoiy-madaniy masalalar / Ijtimoiy sug‘urta, ijtimoiy ta’minot va ijtimoiy himoya]O‘zbekiston Respublikasi PrezidentiningqaroriToshkent metropolitenidan foydalanishda pensiya oluvchilarga qo‘shimcha qulayliklar yaratish to‘g‘risida Keksalarni qo‘llab-quvvatlash hamda pensiya oluvchilarning hayot faoliyati va turmush darajasini yanada yaxshilash, ularning shahar yo‘lovchi tashish transportidan foydalanishida qo‘shimcha qulayliklar yaratish maqsadida: 1. Belgilansinki, 2023-yil 1-apreldan boshlab Toshkent metropolitenining to‘liq faoliyat ko‘rsatishi vaqti davomida pensiya oluvchilarga bepul xizmat ko‘rsatiladi. Bunda, Toshkent metropolitenining mazkur bandda ko‘rsatilgan xizmatlarni ko‘rsatish evaziga olinmay qolgan daromadlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari hisobidan qoplab boriladi. 2. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Transport vazirligi bilan birgalikda mazkur qarorning 1-bandida belgilangan tadbirlarning o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirilishini ta’minlasin. 3. Iqtisodiyot va moliya vazirligi: O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi bilan birgalikda ushbu qaror maqsadi va vazifalarini ommaviy axborot vositalarida va Internet tarmog‘ida keng yoritish ishlarini tashkil qilsin; manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonunchilik hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEVToshkent sh.,2023-yil 15-mart,PQ-94-son(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 15.03.2023-y., 07/23/94/0151-son)
kosa" tag‘in o‘yin ko‘rsatishga turdi. Bir kuni baland bo‘yli polis boshlig‘i bir necha odamlari bilan takallufsizlarcha uyga kirib keldi. Qo‘lida qoziyul quzzotning Said Mah-mudxon To‘rani hibsga olish haqidagi buyrug‘i turardi. – Buyrug‘ingizni bir ko‘rsam bo‘ladimi" —so‘radi xotirjam katta mudarris. – Buyruq bizga berilgan, sizga ko‘rsatish uchun emas, taqsir... –sovuqqina javob berdi polis boshligi. –Sizni olib ketgani keldik. "Bandasi peshonada borini ko‘radi... —o‘yladi Said Mahmudxon To‘ra. —Taqdir bilan olishib bo‘lmas. Mayli, Alloh o‘z panohida asrasin.. Arzadoshtni tinglaguvchi qani... Tinglaguvchining o‘zish-u ishlarni qilmoqda-ku"" Said Mahmudxon To‘ra ko‘zyoshlari quyilib kelayotgan g‘ulomi Lo‘la Yusufboy bilan xayrlashar ekan. "Ahmadxon-ga ehtiyot bo‘l, Lo‘la Sabr qil: Tezda qaytaman).." deb uni yupatdi, hech narsani tushunmagan o‘g‘ilchasi Ahmadxonni bag‘riga bosib, peshonasidan o‘pdi-da, polis odamlari qurshovida uydan chiqib ketdi... Borarkan, rahmatli, joylari jannatda bo‘lgur Sayid Akramxon To‘raning bu musofir yurtda bamisli chinorday soyabon ekanliklarini, u kishiNING qanotlari ostida yalang davronda emin-erkin yurganliklarini yana bir bor esladi. Ha, shundoq , birov turkistonliklarning mushugini pisht, demasdi. Endi Said Ak-ramxon To‘ra yo‘q... –Xudo o‘z panohida asrasin: —iltijo qilib qoldi Lo‘la Yusufboy.. Dorulmualliminning katta mudarrisini hech qanday so‘roqsiz-javobsiz Demazang hibsxonasiga tashladilar. Qamoqxona nazoratchisidan, nima uchun uni zindonga soldilar, bilsa bo‘ladimi, deb so‘ragan edi. u: «To‘ra Sohib. hali ishingiz yuqorida ko‘rilayotgan ekan...? deyishdan nari o‘tmadi. Falokat oyoqostida deganlariday, o‘z tashvishi o‘zi bilan bo‘lgan Said Mahmudxon To‘rani yana bir balo kugib turardi. Lekin hammani o‘ziday ko‘raligan. ishonuvchan To‘ra 128
XIX ASRNING BIRINCHI YARMIDA ADABIY HAYOT XIX asrda ham O‘rta Osiyo mintaqasida uchta—Buxoro, Xiva va Qo‘qon xonliklari hukmronliklari davom etdi. Buxoroda mang£it, Xorazmda qo‘ng‘irot, Qo‘qonda ming urug‘i sulolasi hokimiyatda bo‘ldi. Feodal xonliklari o‘rtasida ziddiyatlar, o‘zaro urushlar bo‘lib turdi. Ayniqsa, Buxoro amirligi bilan Qo‘qon xonligi o‘rtasidagi kelishmovchiliklar avj olib, bu hol 1841 yili dahshatli oqibatlarga olib keldi. Nodiradek aql-zakovat egasi fojiali halok bo‘ldi. Xivaxonlari ularning zulm-istibdodlariga qarshi bosh ko‘targan turkman va qoraqalpoq elatlarining qo‘zg‘olonlarini shafqatsizlik bilan bostirdilar. Amir Olimxon ruslar tomonidan xavf paydo bo‘lishi ehtimolini o‘ylab, Qo‘qon xonligi sarhadlarini hozirgi Chimkent va Jambul viloyatlari xududlari hisobiga kyengaytirib, Qozog‘iston bilan chegaradosh Oqmajidda harbiy istehkom qurdirdi. Madaniy-ma’naviy hayot xonliklardagi siyosiy-ijtimoiy ahvolga qarab turli notekisliklar bilan davom etdi. Ayniqsa, Xivada, Buxoroda, Samarqandda bir qancha madrasa, xonaqohlar qurildi, turli hududlarda o‘nlab shoirlar, tarixchilar, xattotlar, tazkiranavislar, tarjimonlar yashab, faoliyat ko‘rsatdilar. Qo‘qon va Xivada saroy adabiy markazlari vujudga keldi. Xivada Ogahiy, Feruz, Qo‘qonda amir Umarxon-Amiriy boshchiligidagi adabiy markazlar tufayli badiiy ijod sohasida yangilanish, rivojlanish kFzga tashlandi. Agar Xorazmda Munis, Ogahiy, Feruz faoliyati tufayli adabiyot, tarix va tarjimachilikda jonlanish sezilgan bo‘lsa, Qo‘qonda kuchli adabiy markaz vakillari tufayli badiiy ijod yuksaldi. Shuning uchun ham oliy o‘quv yurtlari filolog studentlariga mo‘ljallangan «O‘zbek adabiyoti tarixi» dasturida XIX asr «an’ana va yangiliklar davri adabiyoti» o‘rganilishi va o‘qitilishi ko‘zda tutilgan. XIX asrning o‘rtalariga kelib O‘rta Osiyo mintaqasida tarixiy-ijtimoiy vaziyat keskin tarzda o‘zgardi. 1876 yili chor Rossiyasi bosqini tufayli Qo‘qon xonligi tugatildi, uning hududlarida yangi harbiy-byurokratik hokimiyat—Turkiston general-gubernatorligi hukmronligi o‘rnatildi. Bu erlarda passiv holda davom etayotgan saroy adabiy muhiti barham topdi. 132
Bunda bir marta ishla- tiladigan ignasiz shpritsdan foydalaniladi Mikroklizma uchun eritma tayyorlashda bir osh qoshiq qovoq urug’i to’rt stakan qaynoq suv bilan aralashtiriladi
Smartfonlar. Smartfon Internetda ishlashga moslashgan telefon bo‘lib, odatda taqvim, manzillar kitobi, kalkulyator, bloknot, o‘yinlar va boshqa mobil ilovalar (smartfondagi dasturlar) bilan jihozlangan bo‘ladi. Qo‘shimcha mobil ilovalar odatda telefon bilan bog‘liq bo‘lgan ilovalar do‘koni (Play Market, App Store vah.k.) orqali yuklab olinadi va smartfonlarga o‘rnatiladi. Smartfonlar odatda boshqa qurilmalar yoki kompyuterlar bilan simsiz aloqa o‘rnatish orqali muloqotga kirishlari mumkin. Aksariyat smartfonlar bilan musiqa tinglash, fotosuratlar olish va videolarni yuklashingiz mumkin. Ko‘pgina smartfon sensorli ekranlarga ega. Sensorli ekran o‘rniga yoki qo‘shimcha ravishda, ayrim smartfonlarda telefonning ichkarisiga va tashqarisiga surilib kirib-chiqadigan sirpanuvchi klaviaturasi bo‘lishi mumkin. 69
Yong‘in nima sababdan yuzaga kelgani hozircha noma’lum. Telegram’dagi kanallarda e’lon qilingan videolarda hodisa joyiga o‘t o‘chiruvchilar yetib kelganini ko‘rish mumkin. Avvalroq, 26-dekabr kuni Termizga o‘rnatilgan Surxondaryoning bosh archasi qulagani ma’lum bo‘lgan edi. Undan avvalroq, 23-dekabr kuni Farg‘ona shahrida Yangi yil archasi yonib ketgan edi.
219 ham shunday tartibda rasmiylashtirilishi mumkin. Alohida shaxslarga mehnatga haq to‘lash uchun bir marta pul berish, odatda, chiqim kassa orderlari bo‘yicha amalga oshiriladi. 18. Mehnatga haq to‘lash, vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqalari, stipendiya, pensiya va mukofotlarni berish uchun 8-bandda belgilangan muddat tugaganda kassir: a) ish haqi, vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqalari, pensiya va mukofotlarni hali olmagan shaxslar familiyalari yoniga "Deponentga o‘tkazilgan" degan to‘rtburchak muhr bosishi yoki qo‘lda yozib qo‘yishi shart; b) deponentga o‘tkazigan summalar reestrini tuzishi lozim; v) qaydnoma oxirida mehnatga haq to‘lash, { vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqalari, pensiya va mukofotlar uchun amalda to‘langan summa bilan olinmagan hamda deponentga o‘tka- «yozilishi lozim bo‘lgan summa miqdorini yozib qo‘yishi, bu summalarni to‘lov qaydnomasi bo‘y-icha umumiy yakun bilan solishtirishi va o‘z nkimzosi bilan tasdiqlashi zarur. Agar pullar kassir o‘rniga boshqa shaxs tomonidan berilsa, qaydnomada: "Pullarni qaydnoma bo‘yicha .....sh. (imzo) berdi! degan qo‘shimcha yozuv qayd etiladi. -Pullarni bir qaydnoma bo‘yicha kassir va (tarqatuvchi tomonidan berilishiman etiladi; g) kassa daftariga amalda to‘langan so‘m «mani yozishi va qaydnomaga " sonli Chiqim
121 Siyosiy partiyalar respublikaning boshqa qonunlarida nazarda tutilgan o‘zga huquqlarga ham ega bo‘lishlari mumkin. Siyosiy partiyalar respublika Oliy Majlisida o‘z fraksiyalarini tuzish huquqiga ega. Bunday fraksiyalar: sessiya kun tartibini tuzishda ishtirok etish; sessiya kun tartibidagi har bir masala bo‘yicha muzokaralarda qatnashish; tegishli ravishda Oliy Majlisning Raisiga va respublika Hukumatiga, vazirlarga, boshqa davlat organlarining rahbarlariga so‘rovlar bilan murojaat etish; sessiyada muhokama qilinayotgan masala bo‘yicha fraksiyaning fikrini deputatlar orasida tarqatish va qonunda nazarda tutilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish huquqlariga ega. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarining huquqiy holati. O‘zbekiston Respublikasining «Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida»gi (yangi tahriri) qonuni!ga asosan, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari o‘z faoliyatida qonuniylik, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarining ustuvorligi, demokratizm, oshkoralik, ijtimoiy adolat, mahalliy ahamiyatga molik masalalarni hal etishda mustaqillik, jamoatchilik asosidagi o‘zaro yordam, ijtimoiy sheriklik, mahalliy urf-odatlar va an’analarni hisobga olish kabi asosiy prinsiplarga tayanadi. Fuqarolar yig‘ini aholi manfaatlarini ifodalaydi va uning nomidan tegishli hudud doirasida amal qiladigan qarorlar qabul qiladi. Fuqarolar yig‘inida o‘n sakkiz yoshga to‘lgan va tegishli hududda doimiy yashayotgan shaxslar qatnashadi. Fuqarolar yig‘ini organlariga: fuqarolar yig‘ini kengashi; fuqarolar yig‘ini faoliyatining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha komissiyalar; taftish komissiyasi kiradi. Shaharcha, qishloq, ovul va shahardagi mahalla fuqarolar yig‘inining vakolatlari: –fuqarolar yig‘ini raisi (oqsoqoli)ni va uning maslahatchilarini, fuqarolar yig‘ini faoliyatining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha komissiyalarning hamda taftish komissiyasining raislarini va a’zolarini saylaydi; –fuqarolar yig‘ini raisi (oqsoqoli) maslahatchilarining va fuqarolar yig‘ini kengashi devonining miqdor tarkibini belgi-122 laydi, fuqarolar yig‘ini raisining (oqsoqolining) taqdimiga ko‘ra fuqarolar yig‘inining mas’ul kotibini tasdiqlaydi; –fuqarolar yig‘ini kengashi va fuqarolar yig‘ini faoliyatining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha komissiyalar faoliyatining asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi; –fuqarolar yig‘inining faoliyat dasturini va xarajatlar smetasini, hududni kompleks rivojlantirishni ta’minlashga, tegishli hudud doirasida obodonlashtirishga, ko‘kalamzorlashtirishga va sanitariya holatini yaxshilashga qaratilgan tadbirlar rejalarini tasdiqlaydi; –aholining ijtimoiy nochor qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshiradi, ushbu maqsadda markazlashtirilgan tarzda ajratiladigan davlat mablag‘laridan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda maqsadli va samarali foydalanilishini ta’minlaydi; har chorakda fuqarolar yig‘ini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari, fuqarolar yig‘ini faoliyatining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha komissiyalari hamda taftish komissiyasi raislari, «Mahalla posboni» jamoatchilik tuzilmasi rahbari, fuqarolar yig‘inining diniy ma’rifat va ma’naviy-axloqiy tarbiya masalalari bo‘yicha maslahatchisining hisobotlarini eshitadi; –tegishli hududda qonunlar va boshqa qonun hujjatlarining ijro etilishi, shu jumladan tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi, kommunal xizmat ko‘rsatish tashkilotlari tomonidan kommunal xizmatlar ko‘rsatish sifati, imoratlar qurish hamda hovlilar va uylar atrofidagi hududlarni saqlash qoidalariga rioya etilishi, yerlardan foydalanish va ularni muhofaza etish ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi; –O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi bo‘yicha, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga saylov bo‘yicha uchastka saylov komissiyalarining a’zoligiga nomzodlarni tegishli okrug saylov komissiyalariga, shuningdek, referendum o‘tkazish bo‘yicha uchastka komissiyalarining a’zoligiga nomzodlarni referendum o‘tkazish bo‘yicha tegishli okrug komissiyalariga taqdim etadi; –xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi deputatligiga nomzod ko‘rsatish to‘g‘risida qaror qabul qiladi;
devorlariga o‘xshatib ishlangan va mudofaa uchun mo‘ljallanmagan bu darvoza g‘ishtlardan terilgan guldor va rangli sirkor qoplamalar bilan bezatilgan. G‘ishtlardan terilgan dandanalardan, zangori sirkor bezaklar, bosma muqarnas, gumbazdagi lojuvard rang sirli g‘ishtlar juda mohirlik va did bilan Xiva ustalari tomonidan bajarilgan. Rang-barang bezaklar tufayli bu inshootni guldarvoza ham deyishadi. Burjlardan biri (janub tomonidagi) 1930-yilda bir oz soddalashtirib qayta ta’mirlangan. Darvozaning g‘arbiy tomoni esa Olloqulixon madrasasi qurilayotgan vaqtda qad ko‘taradi. U tashqi tomoniga nisbatan ancha sodda. Bunda qubba, ravoqlar yo‘q. Faqat peshtoq devorining ravoqdan yuqoridagi qismida sirli koshinli namoyon bor. Xuddi shu yerda “shahri Xiva” so‘zlari yozilgan tosh taxta bor. Yuqoridagi ikki so‘z bino tarixini ko‘rsatadi, ya’ni darvoza yangidan shahar bunyod etilayotgan davrda 1806-1807-yillarda qurilgan ekan. 1930-yilda ta’mirlangan darvozani, Xudoybergan Devonov tomonidan tushirilgan eski surati muzey fondida saqlanmoqda, unda tasvirlanishicha 1911-yilda darvozaning janubiy qismi butunlay to‘kilib ketgan ekan. Darvoza keyinroq 1982-va 1997-yillarda ham qayta ta’mirlangan. Oqmasjid Xiva binolari qatorida guzar masjidlarini tez aniqlab olish qiyin. Chunki ko‘pchilik masjidlar xuddi uy-joy binolariga o‘xshatib qurilgan, shular ichida Oqmasjid boshqacharoq qurilgan. Masjidning tashqi ko‘rinishi, uch tarafdan o‘rab olingan soya-salqin ayvoni, bir gumbazli binosining uchta eshigi masjidning jamoat joyi ekanligidan darak beradi. Uning qadimgi qismi (poydevori) Anushaxon hammomi bilan bir vaqtda qurilgan. Lekin o‘ymakor eshiklardagi yozuvlar binoning 1838-1842-yillarda qurilganini ko‘rsatadi. Xuddi shu vaqtga kelib maydon atrofidagi hamma binolar qurilgan bo‘lib, endi ustalar qolgan kichik bir sahnda bino qurishlari kerak edi. Bu binoni me’morchiligi maydonning mahobatini ifoda etishi, qo‘shni uy-joy imoratlaridan uncha tafovut etmaydigan bo‘lishi lozim edi, xivalik ustalar bu vazifani a’lo darjada ado etganlar. 73
41-rasm. Qorin aortasi. 1— Esophagus, 2— A.phrenica inferlor dextra, 3— vv.hepalicae, 4 — Diaphragma, 5—v.cava inferior, 6— Aa.suprarenales superior, 7— A.gastrica sinistra, 8— A.hepatica communis, 9— Glandula suprarenalis dextra, 10— A.suprarenalis media, 11— A.suprare-nalis inferlor, 12— A.renalis dextra, 13— Aorta abdominalis, 14— Aa.lumbales, 15— A.illaca communis dextra, 16— R.tumbales, 17 — Respinalis 18— R.iliacus, 19— A.illolumbalis, 20— A.glutea su-pertor, 21— A.g‘lutea inferlor, 22—m.psoas major dexter, 23— A.obturatoria dexga, 24—A.Shasa externa dextra, 25— A.circumflexa iltum profunda, 26—v.iliaca externa dextra, 27— A.epigastrica inferior. 28— Ureter dexter, 29— A.sacralis lateralis dextra, 30-— Rectum, 31— Vesica urinaria, 32— Plexus.sacralis, 33—v.saphena magna sinistra, 34—v.femoralis sinislra, 35— A.vesicalis inferior, 36— A.testicularis sinistra, 37—v.illaca externa sinistra, 38— A.obluratoria sinistra, 39— Lig.inguinale, 40— A.sacralis lateralis sinistra, 41— A.iliaca interna sinistra, 42 — Spina iliaca anterior superlor, 43— A.iliaca externa sinistra, 44 — Promonlorium, 45— A.sacralis mediana, 46— Crista illaca, 47 —m.psoas major sinister, 48—m.quadratus lumborum sinister, 49 — A.mesenterica inferior, 50— Ureter sinister, 51— Aa.tes-ticulares dextra et sinisira, 52— Ren sinister, 53— A.renalis sinistra, 54— A.mesenterica superior, 55— Glandula suprarenalis sinislra, 56— A.ljenalis, 57— Truncus coeliacus, 58— A.phrenica inferior sinistra.
ehtiyojlaming qondirilishida ichki motivlar, agar boshqa chtiyojlar ahamiyatii bo‘lsa (masalan, ijtimoiy jihatdan tan olinish), tashqi motivlar tasavvur qilmadi. Shuningdek, adabiyotlarda ehtiyojlaming qondirilishi bilan bog‘liq bo‘lgan faoliyatga undovchi va uning yo‘nalishini belgilovchi sabablar ham motivlar deb keltiriladi. Demak, adabiyotlarda motiv tushunchasiga berilgan ta’riflar turlicha bo‘lib, ulaming ayrimlari shaxsni xatti-harakatga keltiruvchi holatlami motiv deb atashsa, ayrimlari insonlarning maqsadi, qiziqishi, orzu-istagi, niyati, intilishi, manfaati, chtiyoji va e’tiqodlarini motiv sifatida keltirishadi, ayrimlari esa msonlarga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni motivlar deb keltirishadi. Shunday ekan, dars mtizomiga salbiy munosabatdagi o‘quvchilar bilan ishlash jarayonlarida ularning faolligini ta’minlash, ta’lim olish va kasb-hunar o‘rganishga qiziqishlar shakllantirishda ham motivlar o‘ziga xos ahamiyat kasb etadi, chunki ularda dars intizomiga ijobiy munosabatlarning shakllanishi ta’lim-tarbiya jarayoni va tarbiyaviy munosabatlar jarayonlarining samaradorligiga bog‘liq bo‘ladi. Ya’ni o‘quvchilarda o‘qish va o‘rganishga bo‘lgan moyillik va qiziqishlarming shakllanish va rivojlanish samaradorligi dars mtizomiga salbiy munosabatdagi o‘quvchilar bilan ishlash jarayonlari tizimi natijaviyligini ifodalaydi. Demak, dars intizomiga salbiy munosabatdagi o‘quvchilar bilan ishlash jarayonlarida ularda ta’lim olish va kasb-hunar o‘rganishga qiziqishlar shakllantirish va rivojlantirishga ta’sir ko‘rsatuvchi motivlami o‘quv motivlari deb aytishimiz mumkin. Shunday ekan, dars intizomiga salbiy munosabatdagi o‘quvchilar bilan ishlash jarayonlarida ta’lim olish va kasb-hunar o‘rganishga undovchi motivlarni aniqlash va ulardan o‘z mohiyatiga ko‘ra to‘g‘ri foydalanish zarur hisoblanadi. Chunki dars intizomiga salbiy munosabatdagi o‘quvchilarda ta’lim olish va kasb-hunar o‘rganishga qiziqishlar shakllantiruvchi o‘quv motivlarining o‘ziga xos xususiyatlari o‘quvchilarda dars intizomiga ijobiy munosabatlami shakllantiruvchi jarayonlarning samaradorligiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi, ya’ni turli xil motivlar qulay ta’limiy muhitni shakllanishi va rivojlanib borishini ta’minlaydi. 75
sual qonuni normalarini ko‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida"gi 12-sonli Qarorlarini misol qilib keltirish mumkin. 2005-yil 1-iyuldan tadbirkorlik subyektlariga qator huquqiy ta’sir choralari, jumladan, moliyaviy sanksiyalarning faqat sud tartibida qo‘llanish tartibi kiritildi. Ushbu mexanizmning joriy qilinishi tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni qo‘shimcha kafolatlash imkoniyatini yaratishga va tadbirkorlik faoliyatini asossiz cheklashga yo‘l qo‘ymaslikka yordam berdi. Shuni ta’kidlash lozimki, 2007-yil 1-yanvardan fuqarolarga buzilgan yoki nizolashayotgan huquqlarini nafaqat fuqarolik va xo‘jalik sudlari orqali, balki hakamlik sudlariga murojaat qilish yo‘li bilan himoya qilish imkoniyatini bergan O‘zbekiston Respublikasining "Hakamlik sudlari to‘g‘risida"gi Qonuni kuchga kirdi. Doimiy yoki vaqtinchalik asosda tashkil etiladigan hakamlik sudlari fuqarolik munosabatlaridan kelib chiqadigan nizolarni, shu jumladan, tadbirkorlik subyektlari O‘rtasida yuzaga keladigan xo‘jalik nizolarini hal etishga qaratilgan. 2008-yil dekabrda ishni sudga qadar yuritish bosqichida shaxslarga va mahkumlarga amnistiya aktini qo‘llash bo‘yicha vakolatini sudga o‘tkazish yo‘li bilan amnistiya aktini qo‘llash tartibi qonun darajasida takomillashtirildi va bu omil bugungi kunda insonning huquq va erkinlarini sud tomonidan himoya qilish kafolatlarini ta’minlovchi asosiy mexanizmlardan biri hisoblanadi. Bundan tashqari, 2009-yil yanvarda sud hujjatlarini majburiy ijro etish mexanizmlarini takomillashtirish hamda sud hujjatlarini ijro etmaslik uchun javobgarlikni kuchaytirishga qaratilgan qator qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi. Ushbu o‘zgartirishlar sud qarorlarini ijro etishni ta’minlashga yo‘naltirilgan bo‘lib, bu, shubhasiz, insonning huquq va erkinliklari hamda yuridik shaxslarning huquq va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini kafolatlashga xizmat qiladi. Yuqoridagi bayon qilingan holatlarni hisobga olsak, huquqiy demokratik davlat qurish davrida olib borilayotgan sud-huquq islohotlarida ijobiy natijalarga erishilmoqda. Davlatimiz rahbari Ikkinchi chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining VI cec-siyasida so‘zlagan ma’ruzasida "Og‘ir jazo, ayniqsa, fuqarolarni jamiyatdan ajratish bilan bog‘liq bo‘lgan jazolarning jinoyatchilikning oldini olish, unga qarshi kurashish samaradorligi jazoning og‘irligi va shafqatsizligiga emas, balki birinchi navbatda, qonunni buzgan shaxsning jazoning muqarrarligini nechog‘li anglashiga bog‘liq", –deya 298
Toshkent viloyati Bekobod shahridagi 5-sonli maktabgacha ta’lim muassasasida 11 nafar tarbiyalanuvchi ovqatdan zaharlanish ehtimoli bilan shahar yuqumli kasalliklar shifoxonasiga yotqizilgan. Bog‘cha tarbiyalanuvchilarining ovqatdan zaharlanish holati yuzasidan bayonot berildi, deya ma’lum qilmoqda viloyat hokimligi axborot xizmati. Ma’lumotlarga ko‘ra, bugun - 27 sentabr kuni soat 09:30 da Bekobod shahridagi 15-sonli maktabgacha ta’lim muassasasining tarbiyachilari 2 nafar tarbiyalanuvchi o‘zini noxush his qilayotganini sezishgan. Zudlik bilan bolalar mutaxassis shifokor ko‘rigidan o‘tkazilgan. Tibbiy tekshiruv davomida ularga ovqatdan zaharlanish to‘g‘risidagi dastlabki tashxis qo‘yilgan. Muassasaning qolgan barcha tarbiyalanuvchilari ham tibbiy tekshiruvdan o‘tkazilib, tekshiruv mobaynida yana 9 nafar bolada ovqatdan zaharlanish ehtimoli aniqlangan. Ayni paytda ular shahar yuqumli kasalliklar shifoxonasiga joylashtirilgan. Tezkor ko‘rilgan choralar natijasida ayni vaqtda bolalarning ahvoli qoniqarli, vaziyat shifokorlarning qat’iy nazoratida. Mazkur holat bo‘yicha ichki ishlar va prokuratura idoralari tomonidan tegishli tekshiruv ishlari olib borilmoqda, deyiladi viloyat hokimligi Axborot xizmati ma’lumotida.
75 yig‘ishi lozim bo‘ladi. Keyin bolalardan rasmda nechta narsa tasvirlanganligi so‘raladi. Masalan: mana bu kartochkada nechta quyoncha tasvirlangan? 3-rasm. Bolalar bilimini mustahkamlash uchun topshiriq va savollar: 1. 2 sonidan keyin qaysi son keladi? 3 gacha sanab bering. 2. Likobchada bitta anor bor, yana bitta anor qo‘shsak, likobchada nechta anor bo‘ladi? 3. Sizda 2 ta yong‘oq bor edi, men yana 1 ta yong‘oq bersam, yong‘oqlaringiz nechta bo‘ladi? 4. Stolda 3 ta likobchada apelsin bor edi, Jamolbek bitta likobchadagi apelsinni yeb qo‘ydi. Stol ustida nechta likobcha qoldi? (Hazil savol) Tarbiyachi mashg‘ulot davomida va yakunida bolalarni rag‘batlantiradi.
Video: Rossiya harbiylari qo‘shma mashg‘ulotlar uchun Belarusga kelishni boshladi Rossiya Qurolli Kuchlarining “Ittifoqchilik jasorati” qo‘shma o‘quv mashg‘ulotlarida ishtirok etadigan ilk bo‘linmalari Belarusga yetib keldi. Bu haqda respublika Mudofaa vazirligi xabar berdi. “Ittifoq davlatining javob qaytarish kuchlarini tekshirish bo‘yicha tasdiqlangan rejaga muvofiq, Belarus hududiga Rossiya Qurolli Kuchlarining bo‘linmalari kela boshladi”, — deyiladi vazirlik matbuot xizmati xabarida. Idoraning tushuntirishicha, “tekshiruv qo‘qqisdan bo‘lgani sabab” qo‘shinlar Rossiyadan mashg‘ulotlarning birinchi bosqichi davomida keladi. Bo‘linmalar kelib bo‘lgach, o‘quv mashg‘ulotlari amalga oshiriladigan hudud tomon harakatlanadi. Ta’kidlanishicha, mashg‘ulotlar 10—20-fevral kunlari bo‘lib o‘tadi. Birinchi bosqichda 9-fevralga qadar qisqa muddatda xavf ostida qolgan yo‘nalishlarda qo‘shinlarni qayta joylashtirish va guruhlarni shakllantirish masalalarini ishlab chiqish rejalashtirilgan. Ikkinchi bosqichda esa “Ittifoqchilik jasorati” qo‘shma mashg‘ulotlari o‘tkaziladi. Avvalroq Rossiya—Belarus harbiylari o‘rtasidagi qo‘shma o‘quv mashg‘ulotlar 2022-yilning fevralida o‘tkazilishi to‘g‘risida xabar berilgandi. Belarus prezidenti Aleksandr Lukashenko 17-yanvar kuni Minskda o‘tkazilgan yig‘ilishda qo‘shma o‘quv mashg‘ulotlari fevralda boshlanishini ma’lum qilgan. Shuningdek, uning so‘zlariga ko‘ra, Boltiqbo‘yi davlatlari va Polshaning o‘n minglab harbiy xizmatchilari e’tibori Belarus chegarasiga qaratilgan.
Trubalarni ishlabchiqarish. Mas’uliyatli choksiz po‘lat trubalarni olishda avvalo silindrik shaklli quymalardan zarur o‘lchamli zagotovkalar kesib olingach, ular tores yuza markazida (maxsus teshik ochuvchi stanlarda yoki parmalash stanoklarida) diametri—30 mm. chuqurligi 35 mm bo‘lgan teshik ochiladi. Keyin ularni zarur temperaturaga tegishli pechda tekis qizdiriladi. So‘ngra ular o‘qlari bir-biriga 5— 15" burchak bo‘yicha o‘rnatilgan bir tomonga aylanuvchi bochkasimon (ikkala tomoni kesik konusli) jo‘valar orasidan ezib o‘tkazib prokatlanadi (105-rasm). Bunda jo‘valarning biryo‘la aylanishida zagotovka qarshi tomonga bir necha marta aylanib, ilgarilanma harakatlanib, kichraya boradi. Bunda jo‘valar konusligi sababli zagotovka ezilib, uning o‘rta qismida radial va urinma kuchlanishlar ta’siriga berilib, markazida jipsligi buzila boradi, quymadagi mavjud g‘ovakliklar, nometall materiallar bu jarayonni osonlashtiradi. Zagotovkaning ilgarilanma surilishda uning yo‘nalishiga qarshi tomonga qaratib o‘rnatilgan qo‘zg‘almas konusli opravkaga kiyila borishida teshik kengayib, yumaloq va tekis yuzali ma’lum qalinlikdagi gilza deb ataluvchi mahsulotga o‘tadi. Keyin esa bu gilezalardan trubalar olish uchun ularni yana kalibr oraliq o‘lchamlari o‘zgaruvchi ikki jo‘vali stanlarda ishlanadi. Bunda stanning jo‘valari o‘z o‘qi atrofida aylanayotganda ular oralig‘i kengaya va toraya boradi. Jo‘valar kalibri ochilib kengayganda uzun opravkaga kiygizilgan gilza maxsus mexanizm yordamida ular oralig‘iga suriladi (106-rasm, 1-xol). Jo‘valar aylanayotganda kalibr o‘yiqlari kichrayishida gilza ezilib ishlana boradi (106-rasm, 2-xol). Bunda opravkaga kiygizilgan gilza surish yo‘nalishiga teskari tomonga birmuncha uzayadi. Bunda oprav-B n y i — «!!!» I—U 41—— 105-rasm. Gilzalarni olish uchun quymalarni prokatlash sxemasi: 1—zagotovka; 2—jo‘valar; 3— opravka 217
TAVSIYA QILINADIGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI 1. Anastazi A. Psixologicheskoye testirovaniye: V 2 kn. Per. s ang. (Pod red. K.M.Gurevicha, V.I.Lubovekogo) M. Pedagogika, 1982 2. Bleyxer V.M. Burlachuk L.F. Psixologicheskaya diagnostika intellekta i lichnosti. K: Visha shk. 1928. 142 s. 3. Burlachuk L.F. Psixodiagnostika lichkosti. K.: Zdorov’ya, 1989. 168 s. 4. Davletshin M.G. Kovalev AG. Krutetskiy V.A. Qobiliyag va uning diagnostikasi. T. "O‘qituvchi", 1999. 5. Obshaya psixodiagnostika. M: Izd— vo M., Un—ta. 1987, 305 s. Pod red. A.A.Bodaleva. 6, Praktikum po psixodiagnostike, Differensialvnaya psixometrika. (Pod red. B.V.Stolina, A.G.Shmeleva } M.: IzA— Bo M.. Un— za, 1984. 154 s. 7. Talmzina N.F., Karpov Yu.V. Pedagogicheskaya psixologiya. M: Izd— vo, M, Un —ta, 1987. 8. G‘oziyev E.G‘. O‘quvchilarning umumlashtirish usullariga o‘rgatish va ularning aqliy taraqqiyoti. T.; "O‘qituvchi" 1983. E. G‘oziyev E.R. Tafakkur psixologiyasi. T.: 1990. 10 b.t 10. G‘oziyev E.G‘. Psixologiya. T., "O‘qituvchi" 1994. 18 b.t 11. Roziyev E.G‘. Aqliy kamolotingizni aniqlay olasizmi? — T.: Universitet", 1996. 12. Toshimov R.Yu G‘oziyev E.G‘. Zamonaviy va individual va turuhiy psixologiya. T., Universitet. 1999. 1,2 b.t. 13. G‘oziyev E.G‘. Psixologiya muammolari. T., "Iqtisodiyot universiteti", 1999, 8,5 b.t. 14. san, ZUK. Xan b, te lonuioyacheq yanayyaanig samsa T. Universitet, 1999, 6 b.t. 15: Obshaya psixologiya. M. Prosvesheniye, 1997 {Pod red. A.A.Petrovskogo) 16. Psixologicheskiy slovarg. M. Pedagogika, 1983. (Pol rel Davmdova B.B. 17. SlovarB po prakticheskoy ipisixodiagnostike. M.: 1993.
/ Sho‘rlanganli Mirzacho‘lda Farg‘ona vodiysida k balli— (qattiq qoldiq xlor qattiq qoldiq 1— xlor T 0,3-0,5 0,05-0,12 0,5-1,0 0,05-0,10 m . 02207171 y 1 m 2.0-4.0 15,0-50,0 bois 4,0-50—1 50,0-70,0 I Y 5,0-20.0 70,0-150,0 Takrorlash uchun savollar: 1. Tuproqning sho‘rlanganlik darajasi deganda nimani tushunamiz? 2. Sho‘rlanishni o‘simlik qoplamasiga ko‘ra aniqlash kim tomonidan ishlab chiqilgan? 3. Bu usulni hamma sharoitda ham qo‘llash mumkinmi? 4. Sizot suvlarining sho‘rlanishini o‘simliklarga qarab aniqlasa bo‘ladimi? 147

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.