text
stringlengths 7
335k
|
|---|
Peterburgda metrodagi teraktda ayblanayotganlar ustidan hukm o‘qildi – Gazeta.uz
Foto: Анастасия Рожкова / «Бумага»
11 dekabr 2019, 13:47 Jahon
Sankt-Peterburg (Rossiya) Birinchi G‘arbiy okrug harbiy sudi seshaba kuni 2017 yilning aprelida metroda terakt sodir etganlikda ayblanayotgan 11 kishiga nisbatan 19 yildan umrbod qamoq jazosigacha bo‘lgan choralarni tayinladi. Ayblanuvchilardan hech biri aybini tan olmadi, himoya tomoni ularning oqlanishini so‘radi, deya xabar qildi «Bumaga» nashri.
2017 yil 3 aprel kuni «Sennaya pload» va «Texnologicheskiy institut» stansiyalari o‘rtasida portlash sodir bo‘lgan edi. Hodisa natijasida 16 kishi, jumladan xudkush vafot etdi, 100 dan ziyod kishi jarohatlandi. Ayblov tomoni portlashni 22 yoshli qirg‘izistonlik Akbarjon Jalilov sodir etgan, o‘sha kuni metroga 2 ta qo‘lbola portlovchi uskunani olib kirgan, deb hisoblaydi. «Pload Vosstaniya» stansiyasidan topilgan bomba zararsizlantirilgan. Tergov talqinicha, uchinchi portlovchi uskunani u sheriklariga bergan.
Sud Qirg‘iziston fuqarosi bo‘lgan Abror Azimovni terakt tashkilotchisi sifatida umrbod qamoq jazosiga hukm qildi. Akram Azimov va Muhammadyusuf Ermatovga 28 yildan, Ibrohimjon Ermatovga — 27 yil, Sodiq Ortiqovga — 22 yil, Dilmurod Muidinov, Azamjon Mahmudov, Muhammadyusuf Mirzaalimovga — 20 yildan qattiq tartibli koloniyada, Shohista Karimovaga 20 yil muddatga umumiy tartibli koloniyada, Sayfulla Hakimov va Bahrom Ergashevga 19 yilga qattiq tartibli qamoq jazosi tayinlandi. Ularning barchasi 500 dan 800 ming rublgacha miqdorda jarimaga ham tortildi.
Bundan tashqari, sud metropolitenning 695 ming rubllik fuqarolik da’vosini ham qanoatlantirdi.
Teraktga Qirg‘iziston fuqarosi bo‘lgan Sirojiddin Muxtorov buyurtma bergani ma’lum qilindi. Jinoyat ishi materialida qayd etilishicha, u 2013 yilda Suriyada «Katiba Tauxid val-Jihad» terroristik tashkilotiga asos soladi va Jalilovni jalb etadi, tashkilotning ikkinchi rahbari — Bobirjon Mahbubov — yangi kelganlarni tayyorlaydi.
Tergov talqiniga ko‘ra, Abror Azimov xudkushga pul jo‘natib, portlash oldidan unga maslahatlar berish uchun u bilan qo‘ng‘iroqlashadi. Sud majlisida Azimov teraktga aloqador ekanini rad etib, ko‘rsatmalarni tazyiqlar ostida berganini so‘zladi. Ayblov tomoni u ikki yil avval teraktga tayyorlarlikni boshlab yuborgani, bunga Moskva viloyatida yotoqxonadagi qo‘shnilari Shohista Karimova va Sodiq Ortiqovni ham jalb qilganini ma’lum qildi.
Ayblovchi tomon teraktdan ko‘zlangan maqsad Rossiyani Suriyaga harbiy yordam ko‘rsatishdan qaytarish ekaniga ishonch bildirmoqda. Himoya tomoni esa jinoyat motivlari oxirigacha aniqlanmaganini ma’lum qildi.
|
(albatta, maxraj noldan farqli bo‘lgan hollarda) vektorga aytiladi.
Agar maxraj nolga teng bo‘lsa, barcha normallar teng kuchli bo‘lib,
bunda bosh normal mavjud bo‘lmaydi.
Agar (16.3.8) ning ikki tarafini v birlik vektorga skalyar ko‘pay
tirib, so‘ngra maxrajdan ozod bo‘lsak,
15
da
dE)
|
Induktiv o’tish. n
da
k
=
44
...
4
k
k та илдиз
x
3
=
+
+
+
<
��������
�
tengsizlik to’g’ri deb
faraz qilamiz.
da:
1
n
k
=
+
1
( 3)
444
...
443
k
k та илдиз
x +
<
3
=
+
+
+
+
<
+
<
��������
�
.
Matematik induktsiya printsipiga asoslanib, ixtiyoriy
natural son uchun (7)
tengsizlik bajariladi deb xulosa qilamiz.
n
3-masala.
55555
,
:
!
5! 6
n
n
n
N n
n
−
⎛
⎞
≤
∀ ∈
⎜
⎟
⎝
⎠
6
≥
, (8)
tengsizlikni isbotlang.
Induktsiya bazasi.
6
n =
da:
65655556!
5! 6
−
⎛
⎞
≤
⎜
⎟
⎝
⎠
.Induktsiya bazasi isbotlandi.
Induktiv o’tish.
55555
,
!
5! 6
k
k
k
k
−
⎛
⎞
6
≤
≥
⎜
⎟
⎝
⎠
tengsizlik bajariladi deb faraz
qilamiz.
1515555
(
1)!
5! 6
k
k
k
+ −
+
⎛
⎞
≤
⎜
⎟
+
⎝
⎠
tengsizlik
bajarilishini
isbotlash
kerak.
�
�
55511555565! 655555555
(
1)!
!
15! 665! 6
k
k
k
k
k
k
k
k
−
55
−
+ −
+
⎛
⎞
<
≤
⎜
⎟
⎝
⎠
⎛
⎞
⎛
⎞
≤
⋅
≤
=
⎜
⎟
⎜
⎟
+
+
⎝
⎠
⎝
⎠
.
Matematik induktsiya printsipiga asoslanib ixtiyoriy
natural son uchun (8)
tengsizlik bajariladi deb xulosa qilamiz.
6
n ≥
4-masala. Ixtiyoriy
natural son uchun
n
sin
sin
kx
k
x
≤
, (9)
tengsizlik o’rinli bo’lishini isbotlang.
24
|
Beshinchidan,
mintaqaviy
nizolar
ko‘pincha
terrorizm
va
zo‘ravonlik,
narkobiznes
va
qurol
-
yarog"
bilan qonunsiz
savdo
qilish,
inson huquqlarini
ommaviy suratda poymol etish kabi xavfli tahdidlarning doimiy manbaiga aylanib
bormoqda. Bunday hodisalar davlat chegaralarini tan olmaydi.
Oltinchidan, Markaziy osiyoda ekologik va yadroviy xavfsizlik muammolari
alohida e’tiborni talab qiladi. Biz Markaziy Osiyo mintaqasi yadroviy qurollardan
xoli hudud deb e’lon qilinishiga erishmoqchimiz. Ayrim qo‘shni davlatlar yadro
quroliga ega bo‘lishga oshkora intilayotganligi bizni ayniqsa tashvishga solmoqda.
Nima bo‘lganda ham Markaziy Osiyoni qurshab turgan mamlakatlar asosan yadro
quroliga ega mamlakatlar hisoblanadi.
Ko‘rinib turibdiki, hozirning o‘zidayoq ko‘zga tashlanayotgan va keyinchalik
vujudga
kelishi
mumkin
bo‘lgan
xavf
-
xatarlar
ko‘lami
keng.
Mintaqaviy
mojarolarning
oqibatlari
ancha
sezilarli
shaklga
ega. Umuman
olganda
asarda
ko‘rsatib o‘tilganidek mintaqaviy mojarolarning, ekstremizm va terrorizmning, buyuk
davlatchilik
shovinizminng
mintaqamiz
havfsizligiga
tahdidi
juda
katta.
Agar
I.Karimovning “O‘zbekiston XXI asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik
shartlari va taraqqiyot kafolatlari asariga diqqat bilan nazar tashlaydigan bo‘lsak
quyidagi xulosalarni ilgari surish mumkin: birinchidan, I.Karimovning “O‘zbekiston
XXI
asr
bo‘sag‘asida:
xavfsizlikka
tahdid,
barqarorlik
shartlari
va
taraqqiyot
kafolatlari asari” da yangi mingyillik arafasida insoniyatni kutayotgan keng qamrovli
global muammolarni ilgari surilishi, tahlil etilishi, ularni oldini olish mexanizmlarini
ishlab chiqish, ularni bartaraf etish borasidagi vazifalarning yoritilishi bilan muhim
ahamiyat
kasb
etadi.
Ikkinchidan,
biz
yashayotgan
mintaqaning
geostrategik,
geosiyosiy
manfaatlari
nuqtai
nazaridan
har
bir masalaning
yechimiga
e’tibor
qaratiladi. Uchinchidan, tarixni mojarolar va adovat emas, balki xalqlar o‘rtasidagi
hamkorlik
va
ishonch
olg‘a
harakatlantirishiga
alohida
urg‘u
berilgan,
va
bu
hamkorlikni ta’minlashdagi vazifalar, uning istiqbollari keng yoritilgan.
2. Afg‘oniston- MO xavfsizligiga asosiy tahdid. MO xavfsizlikning ta’minlashda
xalqaro tashkolotlarning tutgan o‘rni. Afg‘oniston Markaziy Osiyoda joylashgan
uzoq qadimiy tarixga ega davlat. Eron, Turkmaniston, O‘zbekiston, Xitoy, Pokiston
davlatlari
bilan
chegaradosh
bo‘lib,
dunyo
okeaniga
tutash
emas.
2018-yilgi
ma’lumotlariga qaraganda taxminan
31
milliondan
ortiq
aholi istiqomat
qiladi.
Negaki mamlakatda aholini rasmiy ro‘yhatga olish imkoni yo‘q. The Asia Foundation
tashkiloti tomonidan
olib borilgan kuzatuvlarga qaraganda mamlakat aholisining
40 Yo ini pushtunlar, 33 90o ini tojiklar,
1190 ini xazorlar, 990 ini o‘zbeklar tashkil
qiladi. Shuningdek kamsonli turkmanlar, aymoqlar, belujlar hvs istiqosat qiladi.
Maydoni 652864 kv.km ge teng.
Poytaxti Qobul shahri bo‘lib pushtu va doriy tillari
rasmiy til hisoblanadi. Mamlakat sharqdagi Xitoy va Hindni Sharqiy Yevropa, Yaqin
200
|
ri orqali ifodalangandir. Bu yerda S—moddiy-pul xarajatlari va U—mehnatga ketadigan sarflarni ifodalaydi. Ma’lumki, mahsulot tannarxi darajasi muhim iqtisodiy ko‘rsatkich bo‘lib, xo‘jalikning iqtisodiy faoliyati darajasini belgilaydi. Odatda, mahsulot tannarxi qancha past, arzon bo‘lsa,
pul mablag‘lari ham shunchalik tejalgan bo‘ladi, daromad ko‘payadi. Tannarx darajasi ishlab chiqarish reitabelligiga ham
ijobiy ta’sir qiladi.
Mahsulot tannarxi qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishining muhim iqtisodiy ko‘rsatkichlaridan biridir. U har bir
xo‘jalikda qishloq xo‘jaligi ishlabchiqarishi qanchaga tushayotganligini ko‘rsatadi."
Tannarxda korxonalar xo‘jalik faoliyatining sifatiy
jihatlari ishlabchiqarish resurslaridan foydalanish samaradorligi, texnologiya va ishlabchiqarishning tashkiliy holati,
fan yutuqlari va ilg‘orlar tajribasi qanday joriy qilinayotganligi, xo‘jalik jihatidan boshqarish darajasi aks etadi.
Mahsulot tannarxi darajasi qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining oqilona joylashuvi va ixtisoslashuvi, ishlab chiqarish
samaradorligini aniqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining baholar darajasini aniqlashda zarur ko‘rsatkich sanaladi.
Yalpi mahsulot tannarxi uni ishlab chiqarish uchun kst-gan xarajatlar summasini ifodalaydi. Birlik mahsulotning
tannarxi jami sarflarni yalpi mahsulotga bo‘lish yo‘li bilan
aniqlanadi. U quyidagi tartibda aniqlanadi:
=.
Yam"
Bu yerda: X—ishlabchiqarishga ketgan sarflar summasi, so‘m;
YAM
-qishloq xo‘jaligida yalpi mahsulot hajmi, t, s.
Qishloq xo‘jaligida mahsulot tannarxi bilan birga (avtoxo‘jalik, traktorlar, ish hayvonlari tomonidan) ayrim ishlarning tannarxi ham aniqlanadi. Bunday holatda t.-kilometr,
shartli etalon gektar, ot-quchining tannarxi ham aniqlanadi va
ulardan foydalaniladi. O‘simlikchilikda har gektar maydonga
ishlov berilishi natijasida
1
ga tannarxi, chorvachilikda
1
bosh mol va iarranda o‘stirish tannarxi aniqlanadi.
Xo‘jalik faoliyatini tahlil qilishda iqtisodiy va ishlabchiqarish yo‘nalishiga qarab qishloq xo‘jalik mahsulotlari tannarxining kuyidagi turlari mavjud (8-chizma).
Ishlab chiqarish tannarxi.
Bunga hamma mahsulotning
2 Kovalsiko N.Ya. Ekonomika seluyekogo xozyaystva,
s 310-315,M., 1999.
94
|
62-rasm
Bosh jarohatlanganida «чепес» shaklida qo'yiladigan bog'lam
|
Ammo hamma ham bu kabi qonunlardan boxabar emas yoki bilsa-da, unga amal qilmaydi
Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari bo‘yicha Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi xodimlari tomonidan o‘tkazilgan nazorat tadbiri davomida xuddi shunday qonunbuzilish holatiga duch kelindi
Kasbi tumanidagi Pandron qishlog‘ida yashovchi fuqarolar Arslon Yo‘ldoshev va Burxon Yo‘ldoshev Qarshi-Mirishkor avtomobil yo‘li chetidagi kanaldan taqiqlangan qo‘lbola qafaslar yordamida 26 bosh ondatrani noqonuniy tarzda ovlaganliklari aniqlandi
Qonunga zid bu harakat natijasida hayvonot dunyosiga 22 million 391 ming 200 so‘m miqdorida zarar yetkazilgan
Ushbu holat yuzasidan tegishli tartibda viloyat prokuraturasiga ma’lumot kiritildi va aybdorlar javobgarlikka tortildi
|
(faqat bir xil minerallar to‘plami).
hosil qilali
AZIMUT— Azim-u» (arab.)— yo‘na-Ig
Jana
(02200), A. astan sri
yakrang
bo‘lishida «2!
Yerdagi obyektla
|
" S c ie n c e a n d E d u c a t i on " S c i en t i f i c Jo ur na l / Im p a c t Fa c tor -3.567 (SJIF) S ep te m ber 2022 / V ol u m e 3 Iss u e 9
meva) a’zolarining asosiy qismini tashkil qilibgina qolmay, u oldinma-ketin ro‘y
beradigan bir-biriga bog‘liq bo‘lgan uch jarayonni amalga oshiradi. Ular quyidagilar:
1. O‘simlik ildiziga suvda erigan moddalarning singishi;
2. Ildiz, poya, barg va boshqa a ‘zolari orqali suvning harakati qilishi;
3. Barglari, tanasi orqali suvning atmosferaga bug‘lanishi (transpiratsiya)dan
iborat. Tuproqdagi suv o‘simlikka uning ildiz tukchalari orqali so‘riladi. Suv bilan
birgalikda unda erigan mineral moddalar o‘simlik tanasiga o‘tadi. O‘simlikka
suvning singishi va uni o‘simlik tanasi bo‘ylab ko‘tarilishida transpiratsiya jaravnni
katta ahamiyatga ega. O‘simliklar butun vegetatsiya davrida har xil miqdorda suv
sarflaydi. U o‘simlikning ekologiyasiga bog‘liq, o‘simliklarning butun vegetatsiya
davrida
suv
sarflash
koeffitsiyenti
turlicha.
O‘simliklarning
transpiratsiya
koeffitsiyentiga harorat, shamol va boshqa omillar katta ta ‘sir qiladi. O‘simlik orqali
suvning bug‘lanishi fizik jarayon bo‘lsa ham, u o‘simlikning hayotida muhim
biologik va ekologik ahamiyatga ega. O‘simlik o‘z tanasini tutishi uchun o‘zi orqali
transpiratsiya jarayonida o‘tkazgan suvni 0,2-0,5 %dan foydalanadi, qolgan qismi
(99,5-99,8 %)ni esa bug‘lanishga sarflaydi. O‘simlikka suvning so‘rilishi va tanasi
bo‘ylab harakat qilishi, bug‘lanish jarayonlari uning o‘suv, rivojlanish davrining
fazalarida bir xil emas. Kunning o‘rtasida (soat 12-15 da) suvning o‘simlikka
so‘rilishiga (kelishiga) nisbatan uning bug‘lanishi, ya’ni sarflanishi ko‘p bo‘ladi.
Kechasi suvning bug‘lanishi keskin kamayadi, shuning uchun o‘simlik tanasida, suv
tanqisligi yo‘qoladi yoki minimum holatga keladi. Kunning yarmida suv tanqisligi
ro‘y berishi uni (suvni) o‘simlik qismlarida taqsimlanishiga olib keladi. Bunda
o‘simlikning faol qismlari uning nofaollaridan so‘rib (tortib) oladi. Kunning yarmida
suv o‘simliklar pastki qismlarida, yuqori qismlariga nisbatan ko‘proq bo‘ladi. Nam
yetishmaganda, kunning o‘rtasidagi suv tanqisligi kechasi salqin tushishi hisobiga
to‘la qoplanmaydi. Bunday holatda o‘simliklar suv tanqisligini ertalabki soatlardan
boshlab sezadi. Natijada, qoldiq suv tanqisligi hosil bo‘ladi. Tuproqda namlik
kamayganda (unda erigan moddalar hisobiga) uning eritmasi asmotik bosimi
ko‘tarilishi ildizga suv shimilishini pasaytiradi. Ildizlarga suvning shimilish tezligi
tuproqning hajm birligidagi, aerosiyatsiga ildizlarini oz yoki ko‘p bo‘lishligiga,
barglarning so‘rish kuchi va tuproqning namni (suvni) ushlab turish qobiliyatiga
bog‘liq. Aerotsiya yetishmaganda (kislorod kam, karbonat angidrid ortiqcha
bo‘lganda) ildizni nafas olishi tezlashadi.
O‘simlikning suv bilan yetarli darajada ta’minlanishi fotosintez uchun zarur.
Suv fotosintez jarayonida Ayrim holatlarda butunlay hosilsiz (mevasiz) bo‘lishiga
yoki mevalarini mayda va kamhosilli bo‘lishiga olib keladi. Masalan, g‘o‘za va
boshqa o‘simliklarda suvning yetishmasligi shona, gul va tugunchalari to‘kilib
ketishiga sabab bo‘ladi. Suv rejimi o‘simlikning nafas olishiga ham katta ta ‘sir
ko‘rsatadi. Suv va oziq rejimlari yaxshi bo‘lganda, nafas olish va shu bilan bog‘liq
WWW.OPENSCIENCE.UZ / ISSN 2181-0842
66
|
kitoblari chiqibdimi? O‘“, zo‘r, zo‘r! Urushdan oldin
bu odamning «Rustam» degan asaridan mashhurroq
tomosha bo‘lmagan, deyishadi. Menam ozgina
bilardim... —u ko‘zlarini qisib eslashga harakat qildi.
So‘ng hazin ovozda o‘qiy boshladi:
«Kosani to‘ldiring, ayting alyorni,
Shu pulning, shu qulning sog‘ligi uchun.
Aysh qilib o‘ltirgan yigitlar bilan,
Majlisda qizlarning borligi uchun.
Ichaylik shu pulning salobatiga,
Pul ko‘p zo‘r, azamat, pahlavon bir kuch,
Agar pul bo‘lmasa butun dunyoda
Odam yo‘q, turmush yo‘q, hatto yashash puch».
—Men ham shu monologni tayyorlayapman, —dedi
Keldiyor uning o‘qishidan zavqlanib.
—Sizdan
o‘rgansam bo‘lar ekan.
—Buni o‘rganish uchun ikki qultumgina ichib olish
kerak, –shunday deb bir shisha pivoni Keldiyor
tomon surdi.
Akmalning zo‘ri bilan Keldiyor bir marta pivo
ichgan, ko‘ngli aynib, «shu narsani ichmayman», deb
o‘ziga so‘z berib qo‘ygan edi. Ahdini buzmaslik uchun
notanish kishiga rahmat aytib, shishani joyiga surib
qo‘ydi.
—Bu yaxshi odat, —dedi u kishi kulimsirab. —Siz
qanday rollarni o‘ynab shuhrat qozonasiz, bilmayman-u, ammo san’at tarixiga pivo ichmagan yagona
artist sifatida kirib qolasiz.
Keldiyor uning qo‘lidagi kitobga ko‘z qirini tashlab:
–Siz shoirmisiz? —deb so‘radi.
-—She’riy kitob o‘qiyotganimga aytyapsizmi? She’riy
kitobni o‘qigan shoir bo‘ladi, deb o‘ylaysizmi?
–She’rni yaxshi o‘qir ekansiz.
—Balki artistdirman?
|
O'zbekiston nefti va gazi OGU 2016 ko'rgazmasida Angren shaxridagi Uz-Prista Recycling o'zbek-bolgar qo'shma korxonasiga start berildi
18 may kuni Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligida matbuot anjumani bo'lib o'tdi
|
Ma’naviy barkamol shaxs tushunchasi keng qamrovli, serqirra tushunchadir
Ma’naviy barkamol inson – komil inson tushunchasi bilan hamohangdir, yana sog’lom avlod tushunchasi bilan ham bog’lanib ketadi
|
88
Kompleks sonlar: Butun finksiyalar: Ratsional kasrlar
bo‘lishi lozim
va aksincha a—88—0 bo‘lganda a = 0, 6—0.
Ikki kompleks sonlardan birining haqiqiy
qismi
ikkinchisining haqiqiy
qismiga
va
mavhum
qismi—mavhum
qismiga teng bo‘lgan holdagina
u
kompleks
sonlar
o‘zaro
teng sonlardir. Shuning bilan
atbi-a’4b’i
tengligidan
a=a va 6= 6"
tengliklari kelib
chiqadi.
817. KOMPLEKS SONLAR USTIDA ASOSIY AMALLAR
Kompleks sonlar ustida: haqiqiy
sonlar
ustida
ijro
qilinadigan qoidalar bo‘yicha
ijro
qilinadi,
faqat
har
bir yerda Yoning o‘rniga
—1 qo‘yish sharti bilan.
Ikki
kompleks
sonning
yig‘indisi
deb,
shunday
uchinchi kompleks sonni aytiladiki, uning haqiqiy
qismi qo‘shiluvchi kompleks sonlarning
haqiqiy
qismlarining yig‘indisiga va mavhum qismi
—mavhum qismlarining
yig‘indisiga tengdir, ya’ni
(a4 2- (a
-67) = (a-a"))
- (661).
(1)
2. Ikki kompleks sonning ayirmasi deb, shunday uchinchi kompleks sonni aytiladiki,
uning
ayriluvchi
bilan
yig‘indisi kamayuvchiga tengdir.
(a 02)
va
(a
«!) kompleks
sonlarning
ayirmasidan
hosil bo‘lgan yangi kompleks son
x– ug‘ bo‘lsin:
(a-B 02) — (a
-1) =
Berilgan ta’rifga muvofiq:
a-01
(a" 469) – (x=
sh)
a-1 = (a = x) 4 (6, = sh)1.
4 yi.
(2)
|
Shayx Najmiddin Kubro
«USULI ASHARA»
(O‘n usul va sharhi)
1. Ollohga eltuvchi yo‘llarning adadi maxluqotning nafaslari qadar behisob!.
Mazkur kalima arbobi tasavvufning eng mashhur so‘zlaridan bo‘lib2, uning xilma-xil
sharhlari mavjud.
1. Bundagi nafas insonning og‘iz va burnidan kirib-chiqadigan havo bo‘lib, uning bir
kunlik miqdori yigirma to‘rt mingga yaqindir. Shu bois har kim umr bo‘yi olgan nafasicha
Haqqa boruvchi yo‘l imkoniyatiga sohibdir.
Yo‘lchi qadam ba qadam ilgarilaganidek, bu yo‘lda sabot ko‘rsatganlar ham har nafasda
Ollohga tobora yaqinlashib borurlar. Aslida yo‘l yagonadir. Ammo har odim manzil nihoyasiga
olib boruvchi vosita bo‘lganligidan ham har qadam oldinga yurish va ilgarilash hisoblangan.
Shuning uchun «Har bir inson nafasini va vaqtini muhofaza qilishi kerak» deyilgandir.
Zero, nafas va vaqt behuda sarflanarkan, kun, kunni qadrlamaslik bilan oy, oy bilan esa
yil, va nihoyat, shu tariqa butun bir umr zoye ketadi.
Bu haqda Sanoyi (vaf. 526/1131) bir baytida shunday deydi: «Chin so‘fiy Olloh
mushohadasi zavqi bilan mast bo‘lganligidan har nafasda ikki bayramni nishonlar: biri—
nafas olishda, ikkinchisi esa nafas chiqarishda. Bu bayram sayri jamoldan shodlanish va
ko‘ngildan kechiriladigan botiniy holdan surur topmoqdir. So‘fiylar bunday bayram bilan
mashg‘ul ekanlar, zohidlarga o‘xshash o‘rgimchaklar, pashshalarni kabob qilib yeydilar».
Ya’ni zohidlar bunday bayramning neligini bilmaydilar. qurbon bayramida xalq
qurbonlik go‘shtini chaynash bilan ovora ekan, ahli haqiqat ezgu ishva amallar bilan mashg‘ul
bo‘lish uchun rag‘bat ko‘rsatadilar. Bu bilan dunyoning emas, balki jannat va oxirat
ne’matlarini ko‘zlaydilar. Aslida jamoli ilohiyga muyassar bo‘lish barcha ne’matlardan
ustunroq va yuksakroqdir. Biroq «Man lam yazuq lam ya’rif» zavqini totmagan buni qayerdan
bilsin? Axir ta’mni farqlay bilmagan kimsaga nima ham deyish mumkin?!»
Savol: Hech bir nafasni zoye etmasdan, har nafasda o‘sha bayram holini yashamoq
mumkinmi?
Javob: Albatta, mumkin. Chunki Hazrati Payg‘ambar: «Jannatda bir toifa borki, Olloh
bilan ular orasida bir lahza bo‘lsin hech qanday parda bo‘lmaydi», deya marhamat qilganlar.
Ular doimo Haq mushohadasi bilan mashg‘uldirlar. Boshqa bir hadisda esa: «Yo Rab, Sendan
Sening vajh-u karamingni doimo tomosha aylash lazzatini lutf qilishingni so‘rayman» deya duo
qilganlari rivoyat qilinadi3.
Ma’lum bo‘lmoqdaki, payg‘ambarlar, muqarrablar va siddiqlar deya tanilgan buyuk
valiylar doimo Unga boqishdan tug‘ilgan huzur-u zavq bilan to‘lib toshgandirlar. Chunki ular
«Qoba qavsayn»4da jam’ va farq5, sakr va sahv6 hollarini ayni bir paytda yashaydilar. Ular
xilma-xil shakllar va turfa-turfa hollar ila hamisha mushohada ichida kun kechiradilar.
Maqsad-muddaolari esa tajalliyi Mutlaqdir. Bunda Haqning tajallisi umumiy va ta’siri
|
32.20. Uzunligi ¿ = 8 sm b^lgan shisha naychadagi nikotin (toza
suyuklik)
natriy sariq yorug‘ligining qutblanish tekisligini
137° burchakka buradi. Nikotinning zichligi r = 1,01 • 103 kg/m 3.
Nikotinning solishtirma burishi [a ] aniqlansin.
32.21. Massaviy konsentratsnyasi S |= 280 kg /m 3 bulgan shisha
naychada saklanayotgan glyukoza eritmasi shu eritma orqali utayotgan monoxromatnk yorug‘likning qutblanish tekisligini <r|=32°
burchakka buradi. Agar xuddi shunday uzunlikdagi naychaga solingan boshqa glyukoza eritmasi qutblanish tekisligini chrg=24°
burchakka bursa, undagi glyukozaning massaviy konsentratsnyasi
S’ aniqlansin.
32.22. Qand eritmasi solingan naychadan utganda natriy sariq
yorug‘ligi qutblanish tekisligining burilish burchagi <r=40°. Naychaning
uzunligi
¿ = 15
sm.
Qandning
solishtirma
burishi
[a ]= 1,17* 10~2 rad*m3/(m *kg). Eritmaning zichligi r aniqlansin.
33-§. *ARAKATLANUVCHI j isml ar o p t i k a s i
Asosiy formulalar
« Relyativistik xol uchun Dopler effekti
_
V
1— r2
u
l’ ° 1 + R S 05 v ’
bunda V—kuzatuvchi qabul qiladigan elektromagnit nurlanishning chastotasi; Uo — harakatsiz manba chiqaradigan elektro
magnit nurlanishlarning xususiy chastotasi; r = ’ u /s — elektro
magnit nurlanish manbaining kuzatuvchiga nisbatan tezligi; s—
elektromagnit nurlanishlarning vakuumda tarkaliщ tezligi; 0—
kuzatuvchiga borlik sanoq tizimida V vektor bilan kuzatyash
yo‘nalishi orasidagi burchak.
Yerurlik manbai kuzatuvchi va manbani tutashtiruvchi turri
chiziq bo‘ylab harakatlanganida kuyidagi ikki xol bo‘lishi
mumkin:
a) manba kuzatuvchidan uzoqlashadi ( 0 = 0 )
= V o " ^ (1
R ) / ( 1 ~ 1 _ R) »
b) manba kuzatuvchiga yaqinlashadi (F = ya )
v = v 0V ( ^ + R ) / ( 1
• Norelyavistik xol uchun Dopler effekti
Du
o
„
---- = —V
s
bunda Du —chastotaning o‘zgarishi (D g = u— u0).
png?& m ’
|
Hafta o‘rtalarida havo harorati biroz pasayadi
Hafta davomida O‘zbekiston hududida ob-havo quruq va issiq bo‘lishi kutilmoqda, deya xabar berdi O‘zgidromet matbuot xizmati.
10 avgust, dushanba kuni mamlakatning katta qismida havo harorati 33−38 darajani tashkil qiladi. Ayrim joylarda shamolning tezligi sekundiga 15 metrgacha kuchayishi mumkin.
Seshanba kuni mamlakat hududiga kuchsiz havo oqimining kirishi kutilmoqda. Natijada harorat kunduzi 30−35, kechasi 18−23 darajagacha pasayadi. Ish haftasining oxiriga kelib harorat ko‘tarila boshlaydi va 33−38 darajani tashkil qiladi.
Sinoptiklarning xabar berishicha, bunday harorat oyning shu davri uchun xos iqlimiy me’yorga yaqindir.
Dushanba va seshanba kunlari respublikaning tog‘li hududlarida ba’zi joylarda qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi va momaqaldiroq kuzatilishi mumkin.
|
Xalqaro pochta Konvensiyasiga asosan, pochta jo`natmalari orqali psixotrop va narkotik vositalarning yuborilishi qat`iyan taqiqlangan. O`zbekiston Respublikasi “Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar to`g`risida”gi Qonunining 17-moddasida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni pochta jo`natmalarida, shu jumladan xalqaro pochta jo`natmalarida jo`natish taqiqlanishi ko`rsatib o`tilgan.
Lekin shunga qaramay so`nggi paytlarda tarkibida narkotik va psixotrop moddalari mavjud bo`lgan dori vositalarini pochta jo`natmalari orasida jo`natish holatlari ham uchrab turibdi.
Toshkent shahar bojxona boshqarmasining“Bosh pochtampt” tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona posti xodimlari shu turdagi qoidabuzarliklarni fosh qilishdi.
Jumladan, fuqarolar Yu.I., A.A., B.A. nomiga xorijdan yuborilgan pochta jo`natmalari bojxona nazoratidan o`tkazilganda “CN22” shaklidagi bojxona deklarasiyasida ko`rsatilmagan salkam 300 dona “Fenazepam”, “Lorazepam” hamda “Oksazepam” psixotroptabletkalari borligi aniqlandi.
Shuningdek, mazkur post xodimlari tomonidan fuqarolar O.K., B.N.,O.F. nomiga kelgan pochta jo`natmalari orasidan esa 204 dona “Tramadol”, “Andipal”, “Rokaset plyus” kabi psixotrop tabletkalari borligi ma`lum bo`ldi.
Hozirda mazkur holatlar yuzasidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari olib borilmoqda.
|
Ninazu (shum. „Shumer-bilim“ yoki „Suvni organmoqdaman“) — shumer maʼbudi.
Tavsif
Ninazu — er osti dunyosining xtonik xudosi, shifo va yoshartirish xudosi ham boʻlgan, uning ramzi — ilon (uning oʻgʻli Ningishzida ikkita ilon bilan oʻralgan tayoq timsoli sifatida tibbiyot amaliyotining ramzi boʻlgan keyinchalik Asklepiyning tayogʻiga aylanib, keyinchalik kadutsey shaklida butun dunyo tibbiyotining ramziga aylangan). Bundan tashqari, harbiy xususiyatlar Ninazu tasvirida ham koʻrinadi — akasi Nergal bilan birgallikda Shumerning dushmanlarini jazolashga qodir ekanligiga ishonishgan. Bir versiyaga koʻra, u Enki va Ereshkigalning oʻgʻli edi, ikkinchisi — Enlil va Ninlil, Ninurt va Nergalning akasi edi. Afsonaga koʻra, Ninmida bilan birgalikda Shumer tuprogʻiga arpa, loviya va boshqa koʻplab madaniyatlarni olib kelishdi, bundan oldin mahalliy aholi yigʻish bilan shugʻullangan.
Koʻpgina afsonalarning qoʻpol tabiatini hisobga olib, ularning erkin talqinini tan olgan holda, Ninazuning kelib chiqishining ikkita versiyasidan tashqari, bir yoki har ikkala variantga mos kelmaydigan turli afsonalar mavjud. Misol uchun, afsonalardan biri uni Ereshkigalning turmush oʻrtogʻi deb ataydi. Yana bir afsonaga koʻra, Ninazu afsonada taqdim etilgan Ereshkigalning iltimosiga binoan, onasi sifatida, yer osti qirolligidan Damu ismli mahbusni ozod qildi, lekin uni vazir qilib qoʻydi.
Ibodat tarixi
Ayniqsa, uchinchi Ur sulolasi davrida Shumer shimolidagi Eshnunna va janubdagi Enego shaharlarida ulugʻlangan. Xammurapi qonunlariga koʻra, bu xudoga hadya qilish majburiy edi. Ninazu ruhoniylari „ur-Ninazu“ („Ninazu xudosi fanati“) nomi bilan atalgan. Ur shahrida har yili uning sharafiga bayram boʻlib oʻtdi, unda vafot etgan shohlar va ruhoniylar sharafiga qurbonliklar keltirildi.
Manbalar
Adabiyotlar
Ilon xudolari
Alfavit tartibida xudolar
Mesopotamiya xudolari
|
7238
53-rasm. Uch seksiyali teplitsa kombinatining tashQi
ko‘rinishi
va plani (1004
A loyihasi):
1— gouzt-teprohli tg‘ilitsalaps
2
—so‘kchakli teplyasha;
3— uchunchi! g‘o‘lak;
4— qozepxotsa (o‘lchamlar
sm «hisobida).
|
Tõstamaa — kichik tuman ( ) Pärnu munitsipaliteti, Pärnu okrugi, Estoniyaning janubi-g'arbiy qismida. Tõstamaa shahrida 466 nafar aholi istiqomat qiladi (2020-yil 1-yanvar holatiga koʻra).
Tõstamaa Avliyo Meri lyuteran cherkovi 1763–1768-yillarda qurilgan.
Tostamaa Memorchiligi
Tõstamaa Manor ( ) birinchi marta 1553 yilda Testama nomi bilan tilga olingan bo'lib, u Ösel-Vik episkopiga tegishli bo'lgan. Keyinchalik egalari Kursells, Helmersens va Staël von Holsteins edi. Erta-klassik ikki qavatli asosiy bino 1804 yilda qurilgan..1997-yilda ta'mirlash vaqtida bir nechta original bo'yalgan shiftlar ochildi. Manor 1919-yilda egallab olingan va 1921-yildan beri asosiy binoda mahalliy maktab ( Tõstamaa Keskkool ) faoliyat ko'rsatmoqda. Manorning eng mashhur aholisi, ehtimol, sharqshunos Aleksandr fon Stael-Xolshteyn bo'lib, u o'sgan va bolaligini manorada o'tkazgan.
Taniqli odamlar
Ellinor Aiki (1893-1969), rassom, Tostamaada tug'ilgan
Urmas Eero Liiv (1966 yilda tug'ilgan), rejissyor, Tostamaada tug'ilgan
Artur Uritamm (1901–1982), bastakor, Tostamaada tugʻilgan.
Manbalar
Havolalar
Tõstamaa cherkovi
Tostamaa Manor
Tõstamaa Manor Estonian Manors portalida
Tostama o'rta maktabi
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Estoniya qishloqlari
|
bu holatda gorizontal suv chiqaruvchi inshootga 2 tarafdan suv kelayotgan bo‘lsa,
(tugallangan) uning 1m: uzunlikdagi suv sarfi quyidagi formula bilan hisoblanadi.
2-K, ji
Foydali qazilmalarni va tabiiy qurilish xomashyolarini ochiq usulda qazib
olishda va gidrotexnik hamda sanoat qurilishi vaqtida karyerlar va qurilish
kotlovanlariga oqib keluvchi suv miqdorini aniqlashga to‘g‘ri keladi.
Agar karyer yoki kotlovan bo‘yining eniga nisbatan 10:1 bo‘lsa, bu holda
karyer yoki kotlovanni yakka zovur deb qarab, oqib keluvchi suv miqdorini
Dyupyui formulasi yordamida aniqlash mumkin:
qok Ha n м} cyтkи
Yoki
Q-B.K Hh” м" Acyтkи
=
ZR
bu yerda: q-karyer yoki kotlovanning 1 m uzunligiga oqib keladigan suv miqdori;
m’/sut;
K
-karyer yoki kotlovanga oqib keluvchi umumiy suv miqdori;
m’/sut.
V-kotlovan yoki karyerning uzunligi, m.
H-kotlovan yoki karyerdagi suv qatlami chuqurligi, 15;
K-tog‘ jinsining filtratsiya koeffitienti, m/sut;
RB -karyer yoki kotlovanning ta’sir etish radiusi, u quyidagi
formula orqali aniqlanishi mumkin;
K=28 YH. K.м.
bu yerda: $ -suvli gorizont sathining karyerda yoki kotlovanda pasayishi, m;
N-suvli qatlam-qalinligi, -m.
95
|
Birinchi bor o‘tkazilgan O‘zbekiston Liga Kubogi finalida «Paxtakor» jamoasi OKMKni yirik hisobda mag‘lub etib (6:2), yil hisobidan uchinchi sovrinni xam o‘ziniki qilib oldi va O‘zbekiston tarixida ilk bor trebl qayd etdi.
«Sherlar» bungacha O‘zbekiston Superligasi va O‘zbekiston Kubogida ham g‘olib bo‘lishgandi.
Ushbu bahsda futbolimiz tarixida ilk marta VAR tizimi oflayn tarzda sinovdan o‘tkazildi.
Quyida final va undan so‘ng o‘tkazilgan taqdirlash marosimidan Tribuna.uz tasvirchisi olgan suratlarni ko‘rishingiz mumkin.
|
Karimov I
A
Biz tanlagan yo‘l – demokratik taraqqiyot va ma’rifat dunyo bilan hamkorlik yo‘li
–T
: O‘zbekiston, 2003
|
shartnoma yoki ish muomalasi odatlaridan boshqacha
tar
kelib chiqmasa.
Bir taraf shartnomani o‘zgartirish yoki bekor
ki
haqidagi taklifga ikkinchi tarafdan
rad javobi olgan
keyingina
yoki taklifda ko‘rsatilgan yoxud qonunda
yo;
shartnomada belgilangan muddatda, bunday muddat bo‘lmagan
esa
–o‘ttiz kunlik muddatda javob olmaganidan
key
shartnomani o‘zgartirish yoki bekor qilish haqidagi
tal:
sudga taqdim etishi mumkin.
385-modda. Shartnomani o‘zgartirish
va
6
qilishning oqibatlari
Shartnoma o‘zgartirilganida taraflarning majburiyatl
o‘zgartirilgan holda saqlanib qoladi.
Shartnoma bekor qilinganida taraflarning majburiyatl
bekor bo‘ladi.
Shartnoma o‘zgartirilgan yoki bekor qilingan taqdir
agar kelishuvdan yoki shartnomani o‘zgartirish xususinti
boshqacha
tartib anglashilmasa,
taraflar shartnoma
o‘zgartirish yoki bekor qilishga kelishgan paytdan bosh
shartnoma sud tartibida o‘zgartirilgan yoki bekor qilingan
esa
–sudning shartnomani o‘zgartirish
yoki bekor
qil
haqidagi
qarori qonuniy
kuchga kirgan
paytdan boshl
majburiyatlar
o‘zgartirilgan
yoki
bekor
qiling
hisoblanadi
Agar qonunda yoki taraflarning kelishuvida boshqacha tari
belgilab
qo‘yilgan
bo‘lmasa,
taraflar
shartni
o‘zgartirilguncha
yoki bekor qilinguncha majburiyat bo‘y!
o‘zlari bajargan narsalarni qaytarib berishni talab qilish
haqli emaslar.
Agar shartnomani o‘zgartirish
yoki
bekor
qilig‘
taraflardan birining shartnomani jiddiy buzishi
a
bulgan bo‘lsa, ikkinchi taraf shartnomani o‘zgartirish
bekor qilish tufayli yetkazilgan zararni to‘lashni
tal
qilishga haqli.
|
56
Niyoz Hoҷӣ, Abdullo Avlonӣ, Hamza Hakimzoda, Abdullo Qodirӣ barin hamvata-noni mo tamomi hayoti xudro baxshidand va hissai xudro guzoshtand.
Ba’di sohibistiqlol shudani kishvari mo baroi barqaror shudani ma’rifat va taraqqiyot imkoniyathoi vase’ ofarida shud.
Poydorii ma’naviyat va ma’rifat dar chӣ ifoda meyobad? Ma’naviyat bo ҷa-rayonhoi ma’naviy-u ma’rifiy shahrvandon aloqai zich dorad. Ma’naviyati inson ba donishhoye, ki ӯ a» xud mekunad, taҷribahoi amalӣ va kamoloti eҷodii ӯ
vobasta ast.
Insoni boma’naviyat baroi dar ҷam’iyati ozod zistan manfiatdor buda,
baroi ba ҷam’iyat naf’ rasonidan, dar ҷomea ba maqomi obrӯmand sohib shu-dan ҷonfidoӣ mekunad. Tanho shaxse, ki doroyi ma’rifati haqiqӣ ast, ba chu-nin korho qodir ast. Insone, ki donishi hayotӣ nadorad va sohibtaҷriba nest,
ba ҷomea naf’ rasonida nametavonad. Ma’naviyati inson ma’rifatnokii onro
ta’min mekunad. Har yak shaxs dar rohi ma’rifat bo iqtidor, iste’dod, qobiliyat va ҷustuҷӯhoi xud ba yak daraҷai ma’lum sohib xohad shud.
Ҷomearo be odamoni ma’rifatnok tasavvur karda nameshavad. Azon sabab,
ki dar iborai «insoni boma’rifat» kalimayi «orif» ni» vuҷud dorad, in mafh-umro na tanho dar ta’lim, balki nisbat ba odamoni boodobe, ki ilmhoi gunogunro
sohib shuda, me’yorhoi axloqiro a» xud kardaand, ni» istifoda burdan mumkin ast.
Dar baxt-u kamoloti nasli navras, hayoti osoyishta va farovoni onho kitob
mavqei muhim dorad. Binobarin, kitobi xo‘b dar inson muhabbat ba Vatan,
hissiyot ba arzishhoi millӣ va umumibashariro baland bardoshta, ba xubӣ va
nekӣ ravona mekunad. Ba tufayli istiqloliyat dar asosi balandshavii ma’naviyat xalq rӯz ba rӯz ba kitobxonӣ rag‘bat paydo karda, ba sifati kitobxoni
boma’rifat tashakkul yofta istodaast.
1. Hikmati zerinro xoned, mafhumi «manbai ma’naviyat» dar hayoti Shumo
chӣ ahamiyat dorad?
2. Shumo chӣ guna kitobhoro xondayed? Mutolia namudani kitob ba Shumo
chӣ xel shavq mebaxshad?
Kitob–manbai donish, ma’naviyat va ma’rifat ast. On quvvayest, ki in-sonro buzurg mekunad, dar ӯ asos’hoi ma’rifatro tashakkul doda, ӯro hamchun
shaxsi komil tarbiya menamoyad.
BAROI MULOHIZA
|
Anglashiladiki, kuzatilgan misollarda qahramonning shakllanish
yo‘li to‘lig‘icha milliy zaminda kechadi. Buni romanlar struktur
qatlamidagi mifologiya, ertakona sarguzasht, eposga Xos romantika
ham tasdiqlaydi. Zotan, bo‘z yigitni dinamik o‘stirib borib, Eranga
aylantirish yozuvchi ijodiy niyatidayoq ko‘zda tutilgan. Shuning
uchun, barcha struktur-semantik parchalar bosh maqsad negizida
adabiy montaj usulida yagona kompozitsion markazga jipslashadi.
“Ozod” va “Yo‘l” romanlaridagi safar, sinov, homiy kabi motivlar
ham bu asarlar milliy zamindan oziqlanishini tasdiqlaydi. Jumladan,
“Ozod” romanidagi safardan murod ma’shuqani izlash emas, balki
afsonaviy tog‘ lolasini topib, bo‘lajak ayoliga (Oydin) hadya etishdir.
Ozodning hamdami ham Shopur (Navoiy, “Farhod va Shirin”) yoxud
Navfal (Navoiy, “Layli va Majnun”) dostonlaridagi kabi real shaxs
sifatida tasavvur qilinmaydi. Chunki uning yaqin hamdami shamol
edi.
Diqqat qilinsa, shamol Ozodning kamol topishiga mutanosib
tarzda yo‘lboshlovchi donishmand zot, ziyrak roviy, nihoyat ilohiy
inoyat mujdasi kabi ierarxik ketma-ketlikda namoyon
bo‘ladi.
U
qahramon ma’no
dashtlari
—sinov
manzillarida kuzatgan
kutilmagan voqea-hodisa, timsol va ramzlarni sharhlab, talqin qilib
boradi. Shamolni ustoz bilgan Ozodning fikri,
his-tuyg‘ulari, istak
va tushunchalari tobora teranlasha boradi. Bu teranlik va ma’naviy»
ruhiy yuksalish yo"li uning tegrasida jilvalangan zohiriy manzara-holatlardan botiniy mohiyatga tomon ildamlash tarzida kechadi.
Ozod ko‘zlagan maqsad (borish manzili) aniq, intilishlari e’tiqod-ishonchga esh, hamdami (piri komil) ekani bois, tasvir davomida
barcha ishoratlar asrori ayonlashib, uning qalb ko‘zgusi va ruh
oynasida olam akslana boshlaydi. Nafis so‘zga jo etilgan ilm-hikmat
(zohiriy darcha)dan ma’no qatlami (botini)ga nazar tashlash oqibat
(manzil)ga eltadi. Demak, maqsad aniq va e’tiqod ishonchli (“yo“l”
to‘g‘ri tanlangan) ekan, g‘aroyibotlar ham ong-shuurda shunga
vobasta tarzda jilvalanib, uni haqiqatga eltadi.
|
Demak shakar
1 kg emas, balki 1,000
-0,280
ij 0,720 kg olinadi. Mos
holda margarin miqdori oshiriladi:
0,
030 x 2-0,060 kg.
Biroq bunday almashtirishda tayyor mahsulot chiqishi kamayib ketadi,
chunki biz 2 kg sut o‘miga 0,66040,060—0,720 kg oldik, shuningdek, shakar
miqdorini ham 0,280 kg ga qisqartirdik, bunda xomashyo miqdori
1 kg dan kam
bo‘lib qoldi. Tabiiyki, quyultirilgan sut miqdorini tabiiy sutga yetkazish uchun
unga muayyan miqdorda suv qo‘shiladi.
Quyultirilgan
sut
qandolatchilik
mahsulotlarini
tayyorlash
uchun
ishlatilishidan oldin dastlab 409C gacha qizdiriladi, so‘ngra teshikchalarining
diametri 0,5 mm bo‘lgan suzgichdan o‘tkaziladi.
Sutli mahsulotlar. Qaymoq
10, 20 va 3590 yog‘lilikda ishlab chiqariladi.
Ulaming ta’mi yoqimli, biroz chuchuk, rangi oq, sarg‘ish tusi mavjud bo‘ladi.
Qandolatchilik ishlabchiqarishida qaymoq, asosan, kremlar tayyorlash va tabiiy
sut o“mini bosuvchi sifatida ishlatiladi. Kuvlab olish uchun 3590 yogilikdagi
qaymoq eng maqbuldir. Kuvlashdan oldin uni sovitish maqsadga muvofiqdir.
Smetana,
asosan,
yog‘li
shirin
xamirlarni
tayyorlashda
qo‘llaniladi.
Sovitilgan
3090
yogilikdagi
smetanani
ham
qaymoq
singari
kuvlab
olish
mumkin. Smetana keskin kislotalilik, begona ta’m va hidlarga ega bo‘lmasligi
lozim.
1.5. SARIYOGS MARGARIN VA MASALLIQLARNI
QOVURISH UCHUN ISHLATILADIGAN YOG‘LAR
Sariyog"
begona
ta’m
va
hidlarsiz,
rangi
bir
tekis
bo‘lishi
(oqdan
kremsimongacha)
zarur.
Agar
sariyog‘ning
yuzasi
ifloslanib
qolganyoki
mog‘ʻorlay boshlagan boisa, uni tozalash talab etiladi.
Qoilanilishidan oldin ba’zan sariyog” eritiladi, teshikchalarining diametri
1,5 mm boigan suzgichdan o‘tkaziladi, so‘ngra esa
20
|
Yong‘in boshlanganda ayol yirtqichlar chiqib ketishidan cho‘chib, furgonni ochmagan
Ofatni bartaraf etgan o‘t o‘chiruvchilar dahshatli manzaraga duch keldi: qafaslardagi hayvonlar butkul kuyib ketgan, ularning qanday jonivorligini aniqlashning imkoni yo‘q edi
|
Prezidentimizning yaqinda qabul qilingan Turkiya Respublikasi fuqarolari uchun viza tartibini soddalashtirishga oid qarori bu borada muhim qadam bo‘ldi
Qaror asosida tadbirkorlik va sayyohlik maqsadida O‘zbekistonga borishni istagan Turkiya fuqarolari uchun vizalar tez va oson taqdim etiladi
|
Agar qaralayotgan sohaning barcha nuqtalarida bo‘lsa, (1) tenglama shu sohada giperbolik, parabolik va elliptik tipga tegishli deyiladi
|
Organik kimyodan tavsiya etilib {in
Pu AMneiln n mashqlar to‘plamiga
300
ga yaqin masalalar kiritilgan
Ushbu
uniini ichiy O‘quv yurtlarining
kimyo-texnologiya
va unga turdosh bo‘chgin
m-u 1ichixch-un piklar bo‘yicha
ta’lim
oluvchi talabalar va o‘qituvchilar, shuningdiy kkndimik pitsey va kasb-hupar
kollejlarining o‘quvchilari va o‘qig‘gunchiliri uchun mUunjillangan.
Mualliflar:
S.M. Turobjonon
D. Yusupov
A. Ikromov
A. Akmalov
X.E. Qodirov
Taqrizchilar:
kimyo fanlari doktori, professor A.G. Maqsumov
kimyo fanlari doktori, professor Q.M. Axmerov
|
2
m.C
1-6
Tenglamaning har ikkala tomonini kvadratga oshirib yoza olamiz:
KMи-и"))
т.c" =
2,4
И
= тe" = (ШY
(пи") 4 2т.cё (Y—y")
2пи-йи",
(6.4.16)
6.8-rasmda kompton sochilishining vektor sxemasi keltirilgan.
|
cи UNGA
(toube-ye gorg margast)
bukrini
go‘r
tuzatadi,
bukur
(yoтoп
oдaт)
o‘lganda
tuzaladi
пocл.
гopбaтoгo
мoгилa
иcпpaвит;
BOЛK
packaивaётcя
тoлъko пepёд cмepтът
|
Dilorom Poʻlatova: «1UZni tanladim»
Bosh buхgalter Dilorom Poʻlatova ham, boshqa koʻplab hamkasblari singari, professional softni tanlashiga toʻgʻri kelgan. Norma.uz portaliga bergan intervyusida oʻz tanlovi haqida batafsil soʻzlab berdi.
– Qanday dastur bilan ishlashni хohlardingiz?
– Turli buхgalteriya dasturlaridan foydalanganman, ular asosan хorijiy ishlanmalar edi. Shu bilan birga mahalliy dasturchilarning mahsuloti – 1UZ bilan ham ishlashimga toʻgʻri kelgan. Oʻshanda ilk bor oʻzimizda ishlab chiqarilgan softdan foydalanib koʻrganman. Endi faqat u bilan ishlamoqchiman, shundagina oʻzimni ehtimoliy хatolardan koʻproq himoyalangandek his qilaman. Dastur interfeysida ortiqcha hech narsa yoʻq. Muhimi, ishlab chiquvchilar qonunchilikdagi oʻzgartirishlarni hisobga olib, dasturni muntazam yangilab turadilar. Hatto nimanidir nazardan qochirsang ham, kompyuter хatoga yoʻl qoʻyilganligi haqida ogohlantiradi. Bironta хorijiy dastur bunday хossalarga ega emas, shu sababli ular bilan ishlaganda yangiliklar toʻgʻrisidagi aхborot doim qoʻl ostingizda turishi zarur. Bundan tashqari, 1UZda dasturdan foydalanishda juda qoʻl keladigan koʻplab qulayliklar nazardan chetda qolmagan. Xorijiy hisob tizimlaridan farqli ravishda, 1UZ uzoq davom etadigan va qimmatga tushadigan sozlashni talab etmaydi, undan foydalanish juda oson, dastur va unga keyinchalik хizmat koʻrsatish ancha arzonga tushadi.
– Hozir boshqa dastur yordamida ishlayapsizmi?
– Ha, bir necha oy avval ish joyimni oʻzgartirdim. Bu korхonada, boshqa koʻplab kompaniyalarda boʻlganidek, butun buхgalteriya хorijiy dastur yordamida yuritilar ekan. Biroq rahbariyatga 1UZga oʻtishni taklif etmoqchiman.
– Nima uchun darhol bu ishga kirishmadingiz?
– Sababi, yangi joyda rahbariyatga biror-bir taklif bildirib chiqishdan oldin barcha jarayonlar bilan yaхshi tanish boʻlish lozim. Oʻz tajribamdan kelib chiqib, 1UZ хizmatlar koʻrsatish va chakana savdo sohasidagi faoliyat uchun juda mos kelishini ishonch bilan aytishim mumkin. Biroq ilgari ishlab chiqarish sohasida ishlab koʻrmaganman – bu mening ilk tajribam. Hozir ishlab chiqarish korхonasida buхgalteriya ishlari bilan yaqindan tanishib chiqayapman, bu sohada ham 1UZ foydalanilayotgan dasturdan koʻra afzal ekanligini anglab yetayapman.
Oleg Gayevoy suhbatlashdi.
|
Vaqtbay ish haqi - q. Ish haqi.
Adabiyotlar
OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
|
20
A.G.Gadayev, X.S.Axmedov, M.A.Sabirov, G.Z.Shodikulova
Hayot anamnezi (anamnesis vitae)
|
larning
har ikkalasi ham suvdadir. Faqat bo‘g‘ilganni
suv
olib
ketadi, suzuvchi esa
o‘z
kuchi bilan harakatlanadi. Demak,
suvga
g‘arq
bo‘layotgan odamning
har bir
qilgan ishi
va aytgan yoo‘zi o‘zidan bo‘lmay, suvdandir.
U
(odam) o‘rtada bir bahonadir. Masalan, devordan
bir
ovoz kelsa, buni devor so‘ylamaganini bilasan.
Chunki
devorning ortida kimdir bor
va ularning gaplari de-vorkikiday tuyuladi. Avliyolar ham shunday. Ular
o‘lmasdan avval. o‘lgandire, devor-va eshik hukmini olgandir. O‘zlarida esa borliklaridan qilcha ham narsa qolmagan.
Ular Tangrining qudratli qo‘lida. bir boshpana
kabidirlar. Boshpananing harakati
o‘zligidan
emas.
«Anal Haq» (Men xudoman) so‘zining ma’nosi ham shunday. Boshpana: «Men orada yo‘qman, harakat Ollohning
qo‘li bilan hosil bo‘lmoqda»
—deydi. Boshpanani Haq
biling, Tangriga qarshi chiqmang. Chunki bunday boshpanani yaralamoqchi bo‘lganlar aslida Tangriga isyon etgan
bo‘ladi. Odam (allayhissalom) zamonidan shu vaqtgacha
isyonkorlarning
boshlariga qanday
balolar
kelganini
eshitganlirsiz.
Fir’avn,
Shaddod,
Namrud
va
Od
qavmi,
Lut va Samud
va hokazolar qanday
musibat-.
larga mubtalo bo‘ldilar Boshpanalar itoatgo‘yni isyonkordan, Ay shmanni avliyodan farq qilmoq uchun hamisha
qoimdir.
Ularning ba’zisi nabiy va ba’zisi valiy bo‘lib ko‘rinadilar. Shuning uchun ham har bir avliyo xalqning hujjatlari (dalili)dir. Xalqning o‘rni va darz-jasi unga
bo‘lgan munosabati
nisbatida
bo‘ladi. Dushmanlik qilsa ham, do‘stlik qilsa ham Tangri qilgan hisoblanadi. «Uni ko‘rgan. meni ko‘rgan, unga qayod qilgan,
menga qasd qilgandir»
—deya buyurilgani
kabi. Tangrining Xos qullari Olloh qatining mahramidirlar. Tangri bu xodimlarning shahvat va yomonlik tomirlarini kesib tozalagan. Shunday qilib, ular dunyoning
mahmudi
— (o‘g‘li)
va afandyasi,
sirlarning kahrami
bo‘ladilar.
Ky r’oyda: «uni faqat tahoratli—pok kishilargina ushlarlar" deya amr etilgan.
Mavlono: Agar
u orqasini ulug‘larning qabriga o‘gir-gan bo‘lsa, buni ularni inkor etgani yoki bilmagani uchun
qilmagan. Bundan G‘araz—yuzni ruhga tomon o‘girmoqdir.
Bizning og‘zimizdan chiqqan bu so‘z ularning jonidir.
Axir jasadga orqa o‘girib, ruhga
yuz tutsa, buning
nimasi yomon?-Mening shunday odatim bor-birovning mendan xafa bo‘lishini istamayman. Samo’
etarkan
(nay
jo‘rligida aylanib turmoq
— tarj.), ba’zilar
menga
to‘qnashib ketishadi. Shunda yorondan kimlardir ularga
monelik qilmoqchi bo‘lishadi,
biroq
bu menga yoqmaydi.
Ularga qayta-qayta
«Meni
deb
boshqalarga
yomon
gap
aytmang! 5 dedim. Axir men huzurimga kelgan yoronning
zerikmasligi va injimasligi uchun
qo‘limdan
kelgan
barcha choralarni ko‘raman, hatto she’r o‘qiyman. Yo‘qsa,
men qayerda-yu she’r o‘qish qayerda! To‘g‘risi, she’r o‘qishdan rosa to‘ydim, zerikdim. Nazarimda bundan yomonroq
narsa yo‘q olamda. Masalan, mezbon mehmonning istagiga
ko‘ra ishkamba
(hayvonlarning
oshqozon qismi—
tarj.) sho‘rva tayyorlash uchun qo‘llarini
oshqozonning
iflosliklariga botiradi. Mening ham ahvolim shunday,
Yana bir misol: Tujjor shahar ahlining ehtiyojiga qarab, eng last, eng sifatsiz molni ham. sotishga majbur.
Fozillar, aqlli, uzoqni ko‘ra oladigan, teran
tu-shuichali zotlar, muhaqqiqlar ( haqiqat
toliblari
—
TADI.) tashrif buyurganida ularga haqidatan nodir va
nozik masalalardan, nafsdan so‘z ochmoq uchun ko‘p
ilm
o‘rgapdim, zahmat chekdim. Ulug‘ Tangrining o‘zi ham shuni istagan edi.
U barcha bilimlar va ranjni bir yerga
to‘pladi. Va meni mazkur ishlar bilan mashg‘ul bo‘lishga
yo‘lladi. Ammo
nima qilayinki, bizning
yurtimizda va
bizning millatimizda
odamni shoirlikdan
battarroq
uyayagiradigan ish yo‘q. Agar biz o‘sha mamlakatda qolgan
bo‘ls: ydik, u yerdagilarning fe’l-atvorlariga,
fitratlariga muvofiq ravishda yashagan, dars bergan,
kitob
yozgan, va’z o‘qigan va zuhdi taqvo hamda zohiriy narsalar bilan band bo‘lish barobarida, ularning istaklarini bajo keltirgan bo‘lardik. Amir Parvona
menga:
«Asl bo‘lgan narsa amaldir» dedi. Men unga aytdimki:
Qayerda o‘sha amal ahli, qani amal talabgori2 Kelsin,
men unga amalni ko‘rsatay. Mana sen ham hozir so‘z
(aytishimni) xohlayapsan. "Agar
aytmasam,
xafa
bo‘lasan.
Qaniydi, amal istasang-u biz uni senga ko‘rsatsak.
Bu
dunyoda biz amaya talabgori bo‘lgan bir mardni xohlaymiz. Ammo amal
mushtarisini
topolmadik, biroq so‘z.
mushtarisi mavjud bo‘lganidan
biz ham so‘z bilan mashg‘ulmiz. Sen amaldan nima
tushunasan2 (Hech
narsa).
Chunki amal qiluvchi emassan. Amal amal orqali,
ilm
ilm bilan, ma’no ma’no vositasida, shakl esa shakl yordamida anglashiladi. Sen. bu yo‘lda yo‘lovchi
emassan.
Shuning uchun ham unda amal bilan nimani ko‘ra
olasan? Bu amal nimadan. iborat, namoz va ro‘zadanmiy Bular amalning
surati
(shakli).
dir. Amal—ichkaridagi
ma’no: Odamdan Mustafo zamonigacha namoz va ro‘za hozirgi shaklda emasdi. Ammo amal mavjud edi. Demak,
bu surat (shakl) amal bo‘ladimi? Amal insondagi ma’nodir. Masalan,
sen «Dori ta’sir
(amal) qildi» deysan, ammo
bu yerda amalning-shakli
(surati)
yo‘q.
Bu
bor-yo‘g‘i o‘sha gapdagi ma’nodir. «Mana bu odam falon
shaharning eng ko‘p amal qiluvchisi» deganda, uning surati emas, balki ishlari ko‘zda tutiladi.
Demak,
amal
xalqning undan anglagan narsasi
emas. Xalq zohiran
ko‘ringan narsani amal, deb tushunadi.
Ichi
boshqa-yu
tashi boshqa bo‘lgan odam amalning ko‘rinishini
bajo
keltirsa
(dinning
farzlarini
zohiran ado etsa—
tarj.), buning unga foydasi bo‘ladimiyo
(Bo‘lmaydi)).
Chunki unda bog‘lilik, to‘g‘rilik
va ishonchning ma’nosi
yo‘qdir. Har bir narsaning asli—so‘z. Sening so‘zdan xabarining yo‘q va uni mensimaysan. So‘z amal
daraxtining mevasidir. Chunki
u amaldan tug‘iladi. Ulug‘ Tangri olamni so‘z. bilan yaratdi
va «Bo‘l deyishi
bilan
y
ham bo‘la qoldi» (Qur’ondan).
Iymon qalbdadir. Biroq uni so‘z bilan ifoda qilmasang, foydasi bo‘lmaydi. Namoz ham fe’ldir
(amaldir). Agar Qur’on o‘qimasang o‘qigan
namozing
sahih
(to‘g‘ri
— tarj.) bo‘lmaydi. Sen hozir «So‘zning ahamiyati yo‘q» deyishiyag bilan o‘z-o‘zingni inkor etayapsan. Chunki sen shu fikrni ham so‘z bilan ifoda qilmoqdasan.
—
Biri: «Biz xayr qilganmiz, ezgu va to‘g‘ri ishlarni
amalga oshirganimiz evaziga Tangridan bir ehson kutsak, buning bizga zarari bo‘ladimi, yo‘qmi?» deb so‘radi. Mavlono buyurdiki:
Vallohi, umidli
va iymonli
bo‘lish zarur. Qo‘rquv va umid ham shudir. Bittasi menga: «Umid go‘zal va xushdir, ammo qo‘rquv nima?»
—deya
savol berdi. Javoban shunday dedim: Menga qo‘rquvsiz
bir umid yoxud umidsiz bir qo‘rquv ko‘rsatgin-chiz Ular
bir-biridan ayri emas. Shunday ekan, nega
bu savolni
"berayalsand Chunonchi, bug‘doy eggan odam uning bitishiga ham umid bog‘laydi. Shu bilan birga, Olloh saqlasin, bir ofat bo‘lib, zarar keltirmasin
1
deya
yana ko‘r-qadi. Demak, qo‘rquvsiz umid yo‘q, umidsiz qo‘rquv
esa
tasavvurga sig‘maydi. Inson umidli bo‘lsa-yu
hech qanday ehson kutmasa, u albatta yanada harakatchan va jiddiy tarzda munosabatga kirishadi. Umid va kutmoq insonning qanotidir. Qanotlar qanchalik baquvvat va sog‘lom bo‘lsa, u shunchalik yuksakka ucha oladi. Umidsiz qolsa-chi, tamballashadi, o‘zi xayr qilolmagani yetmaganidek, bandalik vazifalarini ham
ado etolmaydi. Masalan, xasta totli yemishlarni tark etib, achchiq dorilarni icha boshlaydi. Agar uning sog‘ayish umidi bo‘lmasay-di, bunga. qanday tahammul
(sabr— tarj.) etardi"
«Inson gapiruvchi hayvondir». Uning xususiyati xay
« voilikdan va gapirishdan iborat. Hayvonlik unda doimiydir, ayrilmasdir. So‘z ham shundoq. Inson ko‘rinishdan hech narsa demasa ham, ichida hamisha gapiradi. Bu
hol go‘yo loy qorishgan suv toshqiniga o‘xshaydi. Toshqinning toza suvi insonning so‘zi (nutqi), balchig‘i esa hayvonligidir. Biroq balchiq unda o‘tkinchi bo‘lib, vaqt kelib ulardan asar ham qolmaydi. Yaxshi yoki yomon bo‘lishiga qaramay, so‘zlar, hikoyalar
va bilimlar
qoladi.
"Ko‘ngil ahli
bir butundir. Sen uni
ko‘rishing
bilan
= hammasini
ko‘rgan
bo‘lasan.
Chunki Ovning bori
yobon.
eshagining ichidadir» deyishadi. Dunyodagi jamiki xilqatlar uning juz’alaridir (parchalaridir). va kullidir (butundir).
Bayt:
(Barcha yaxshi
va
yomon
narsalar darveshning
juz’alaridir. Agar
bunday
bo‘lmasa,
u darvesh emasdir).
Qullni
(shubhasiz ravishda) ko‘rganing
uchun butun
olamni va keyinroq, har kimni ko‘rasan. Ularning so‘zi
shu kullning ichida va bu so‘zlarni eshitganing sababli
endi eshitadigan har bir so‘zing takrordan nborat.
Bayt:
(Kim uni bir yerda ko‘rgan bo‘lsa, go‘yo har HH-COHHH Ba har yerni ko‘rgan bo‘ladi).
She’r: (Ey, Tangrim kitobining nusxasi bo‘lgan sen
va ey Shohlik Jamolining oynasi bo‘lgan sen. Olamda
sendan xoln bo‘lgan narsa yo‘qdir. Har istagingni o‘zingdan
ista
(izla),
chunki hamma
narsa
sensan).
FASL. Noib: «Avvallari kofirlar butga
topinishardi. Hozir. biz ham shunday qilyapmiz. Mo‘g‘ullar huZurida egilib, ularga hurmat ko‘rsatyapmiz, shu
bilan
birga, o‘zimizni musulmon hisoblayapmiz. Ichimizda ham
hirs, havas, qizg‘onish singari ko‘plab butlarimiz bor.
Biz ularga itoat qilmoqdamiz. Demak, Ham ichdan, ham
tashqaridan kofirlar qilgan ishni biz ham qilayapmiz.
Ya’ni ham topinyapmiz, ham o‘zimizni musulmon deb bil-yapmiz2,—dedi. Mavlono
buyurdiki:
Bu
yerda boshqa
narsa bor. Madomiki, buni yomon narsa deb bilar ekansiz, demak, sizning qalb ko‘zingiz benazir
vajuda ulug‘
|
Podpunkt « g » utratil sil-u v sootvetstvii s
Postanovleniyem KM ro‘z ot 27.06.2001 g. N 276.
g) spravka o registratsii predpriyatiya v mestnыx organax Gosudarstvennogo
komiteta Respubliki Uzbekistan po oxrane prirodы;
d) bankovskiy platejnыy dokument, svidetelstvuyuщiy ob uplate ustanov
lennogo razmera sbora za registratsiyu obyedineniya yuridicheskix lis (Podpunkt
v redaksii Postanovleniya KM ro‘z ot 22.08.2001 g. N 347).
Podpunkt «ye» utratil sil-u v sootvetstvii s
Postanovleniyem KM ro‘z ot 22.08.2001 g. N 347.
ye) torgovыe i torgovo-posrednicheskiye predpriyatiya, krome vыsheperechislen
nыx dokumentov, takje predstavlyayut dokumentы, podtverjdayuщiye nalichiye u
nix sootvetstvuyuщix ix ustavnoy deyatelnosti torgovыx, skladskix ploщadey
i oborudovaniya, v tom chisle dlya roznichnыx torgovыx predpriyatiy - kontrolno
kassovыx apparatov ili sredstv na ix priobreteniye libo arendu (Podpunkt vve
den v sootvetstvii s Postanovleniyem KM ro‘z ot 14.09.1949 g. N 427).
5. Za gosudarstvennuyu registratsiyu obyedineniya yuridicheskix lis vzimayet
sya sbor v razmere pyati minimalnыx razmerov zarabotnoy platы. Iz poluchennыx
sredstv 20 protsentov perechislyayutsya na sentralizovannыy schet Ministerstva
yustitsii Respubliki Uzbekistan, ostalnыe v respublikanskiy (pri registra
sii v Ministerstve yustitsii Respubliki Uzbekistan) ili mestnыy byudjet.
Pri izmenenii i dopolnenii uchreditelnыx dokumentov, a takje pri reor
ganizatsii obyedineniya yuridicheskix lis. proizvoditsya pereregistratsiya, zako
toruyu vzimayetsya sbor v polovinnom razmere summы, uplachennoy za registratsiyu
(Punkt v redaksii Postinoilsnpya KM ro‘z ot 22.08.2001 g. N 347).
6. Gosudarstvennaya registratsiya obyedineniy yuridicheskix lis proizvodit
sya v techeniye 10 dney s momenta polucheniya zayavleniya o registratsii s priloje
niyem neobxodimыx dokumentov. Reestr obyedineniy yuridicheskix lis i svide
telstvo o gosudarstvennoy registratsii oformlyayutsya v poryadke, ustanovlennom
dlya subyektov predprinimatelstva (Punkt v redaksii Postanovleniya KM ro‘z
ot 22.08.2001 g. N 347).
Punkt 7 utratil sil-u v sootvetstvii s
Postanovleniyem KM ro‘z ot 22.08.2001 g. N 347.
7. Zaregistrirovannomu obyedineniyu yuridicheskix lis, aksionernomu ob
щestvu vыdayetsya svidetelstvo o registratsii (prilojeniye N 2) (Punkt v redak
sii Postanovleniya KM ro‘z ot 14.09.1999 g. N 427).
349
|
- AQSh mintaqaviy birdamlikni targ'ib qilishda davom etib, respublikalarni chegara osha savdoni osonlashtirish va qo'shnilar bilan mavjud muammolarni hal etishga chorlaydi
|
anglab turgandekman-u, kulidagi uroglik narsa—
yana xatlarmi, nima ekanini fahmlab yetolmasdim...
U yoqda esa ikkala kulchasi ila tugoy kozigigami,
nimagadir yopishib olgan Yodgortoy zo‘r berib suvni
shaloplatar, olamga si₽may yayrar edi. Bu yoqda esa,
biz uz g‘amimiz o‘zimizga yetib, bir-birimizga tikilishib o‘ltiribmiz: gir-rir esgan shabadalar xam o‘sha
g‘amlarimizni ko‘tarib ketolmayotgandek. Shu xolda yana
qancha o‘tiramiz — o‘zimiz bilmasdik.
8. Chirog‘boniga zor go‘sha yoxud bulbullar
chaxchaxlagan bir chorbog‘
Bekobodning Shirin shahriga ikki kunlik safar
bilan ketgan edim. Safar xam shoshilinchroq edi.
Ertasiga tushlarga yaqin qaytib kelsam, meni kimdir
so‘rab, kamiga kelishi ila kunkirok qilsin, deya tayinlay-tayinlay telefon numerini qoldiribdi.
Raqamidan tanimadim-u, lekin ichim xapriqishi
qolmasdi. Xuddi biron qarindoshimiz to‘satdan olamdan utgan-u men janozasiga yeta olmay qoladigandek
edim. Axiyri sabrim chidamay, berilgan numerni ter
sam... Olim akam!
—E, mening mirzo xolavachcham, qayerlarda yuribsan? Buncha safaring ko‘p ekan, yurishlaring ko‘p ekan
sening?! Nasibang kushilgan ekan, tezda yetib kel.
Hamma xolalarimiz-u tog‘alar yiqilishib o‘tirishibdi. Bitta sen yuksan.
—Tinchlikmi, o‘zi? Qayerga yetib boraman, qanday
yirin? —dedim, bu go‘sha qayerda ekanini aqlimga
sivdirolmay.
— Qayerga bulardi, pakana pari. Bizning yangi
hovliga-da... —Keyin «darvoqe sen bilmaysan-a»,
deb tushuntira ketdi. —Bir taksiga o‘tir, ketsa
mirzodan ketibdi. Ammo bu yiyaindan qolma. Keyin
afsus qilasan. Karindoshlarii bitta qoldirmay ay
tib kelganman. Kutaman-a?!
Shuni aytadilar-da, nasib qilsa kelar Shom-u Iroqdan deb. O‘zim xam Kattabogu Yakkabog‘lar buzilib,
xar yerga tuzib ketgan qarindoshlarimni sog‘ingan edim.
Qolaversa, ishli odam— boshqa paytda borib kurgani
vaqt topolmaysan, vaqting bo‘lsa, boshqa tashvishlardan ortib yetolmaysan. Shunaqa yig‘inlarda diydorlariga tuymasang, qachon tuyasan! Xolalar-u tog‘alar xam
qarib qolishdi, hammalari g‘animat. Duolarini olib
qolganga, xizmatlarini qilganga nima yetsin! Undan
tashqari bu akam tushmagur miq etmay yurib, isini xam
chiqarmay qayerdan hovli-joy qilibdi ekan? Nega qavatimizga boravermay, soylik-tepalik demay Bo‘zsuv bo‘yidan joy qilibdi ekan? Niyati nima? Sukkabosh odam-
issiri bor, sovuri bor, hovli-joy kilmokchi ekan, bir
ori» aytmaydimi, qavatimizga yaqin joydan topmaymizmi?
— #zing‘ bilasan, Bogobodning tagi bilan utgan
yo‘l bor-ku, hozir avtobus qatnayotgan? Omon qolgan
lagerlarning pastida polkovniklarning borlarini
kurganmisan? Ushatta tushasan. Naq Bo‘zsuv bo‘yida.
Qaynamaga yetmasdan, —deb tushuntirdi akam.
U yerda qanday bo‘sh joy bor ekan, imorat solsa
bo‘ladigan, hech aqlim bovar qilmas edi. Shuncha utib,
kurmagan ekanman-da?! Men Bo‘zsuv yoqasidan joy qilgan polkovniklarning mevali-mevasiz daraxtlar o‘rab,
chakalak bo‘lib ketgan bog‘larini bilar edim-u, lekin
kechalari lagerlarga kino kurgani shuncha devor oshib
borganimiz bilan, u bog‘larga yurak yutib kirgan emasdik. U giloszor, nokzorli chakalaklarda kecha-kunduz
bulbullar chax-chaxlab yotsa-da, birontamiz ikki qavat
shox-devorlarni oshib utmaganmiz. Simga bog‘lik zanjirlarini sudrab, akillab beradigan itlariga yurak
yutib yaqinlashib buladi ekanmi?! Shoxdan kirgan bola
tugul quyon-u mushuklarni g‘ajib tashlaydigan-u itlar
hali xam bor bo‘lsa kerak. Olim akam kelib-kelib,
o‘shalarning qavatidan joy qilibdimi? Hukumatga xizmatlari evaziga berishibdimikan yo sotiboldimikan?
Men shu xayollar bilan asrga yaqin aytilgan joyga
yetib borar ekanman, uning qavatimizdan chiqib, bosh
ka yerda joy qilganiga hech tushuna olmasdim. Keyingi paytlarda uning kamnamo-kamgap, xuddi ichimdagini top qabilidagi odamlar sirasidan bo‘lib qolgani
shundan ekanmi yo?..
Bogobodning pasti bilan tushgan o‘sha aylanma yo‘lni
demasa, u atrofda yangi hovli-jo-yu kurilish otining
o‘zi ko‘rinmas, Olim akam qaysi joyni tushuntiribdi
|
O‘qish
bilan
yetar
kamoling,
Qo‘zingda
fan
nuri
mavj
urar.
Seni
ko‘rgan
sochi
oq
onang,
Ko‘zlariga
ajib
nur
to‘lar.
She’rda qiz va ona obrazlari hayotiy
va
ishonarli
detallar orqali ochiladi. Shoira ikki davr
hayotini
gavdalantiradi, chinakam ozodlikni, yangi hayotni ulug‘laydi.
Ulug‘ Vatan urushi yillarida
Zulfiyaning
ijodi
yana yangi-yangi tomonlari bilan namoyon bo‘ldi. Shu bilan barobar uning lirik qahramoni ham o‘sa va
ulg‘aya
bordi. Buni biz shoiraning «Palak», «Qo‘limda
qurol-u, ustimda shinelr», «Bahor
keldi seni
so‘roqlab
2,
«G‘oliblar qaytganda», «Kechir qoldim g‘aflatda», «Sen
qaydasan yuragim», «Hijron» va boshqa she’rlarida ko‘rishimiz mumkin.
Shoira Ulug‘ Vatan urushidan keyingi yillarda do‘stlik, tinchlik va bashariyatning porloq kelajagini kuylaydi. «O‘g‘lim sira bo‘lmaydi urush», «Mushoira», «Qozog‘iston o‘lanlari», «Yuragimga yaqin kishilar»,
«Ke-lajak» va boshqa she’rlari bunga
misol bo‘la
oladi:
Bu she’rlarda shoiraning
lirik
qahramoni
samimiy
tuyg‘ulari, tiniq fikrlari, yoniq estetik didi,
barkamol poetik mushohadasi, yuksak fazilatlari bilan ajralib turadi. Shoira lirik qahramonining
kelajak
haqidagi orzulari ulkan:
Kelajak,
Sen
tomon
yurganim,
Qalamni
surganim,
Qo‘rganim sari sen ketasan yugurib,
Va so‘ngsiz yo‘lingdan men terib olajak
Mevaning
sarasi
qoladi
to‘kilib,
Yenglarning
qatida,
Ro‘moling
uchida,
Qanoting
patida,
Jahonday
bemiqyos
dasturxon
ichida
Ketadi
hech
bitmas
tilaklar
tug‘ilib.
Chaqmoqday yo‘lingni cho‘rt kesib to‘sganlar.
Shiddat-u
mehnatdan
mujdalar
yugurib,
Yashinday
yarqirab
oldinga
o‘tganlar
Qo‘lingdan tutishib,
Dovonlar
o‘tishib,
Fazoga
uchganlar
avlodi
bo‘lsam
ham,
Niyatim
bitmaydi,
Eng uchqur ilhomlar qanoti xayolda uchsam
ham,
Quchoqqa
olishga,
Qo‘shiqqa solishga damlarim yetmaydi.
27
|
O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan 4 ta siyosiy partiya — Xalq-demokratik partiyasi, “Milliy tiklanish” demokratik partiyasi, “Adolat” sotsial-demokratik partiyasi, Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — O‘zbekiston liberal-demokratik partiyasi safiga O‘zbekiston ekologik partiyasi ham qo‘shiladi. Bu haqda O‘zA xabar bermoqda.
O‘zbekiston Respublikasining “Siyosiy partiyalar to‘g‘risida”gi qonunining 6-moddasiga asosan ekologik partiya tashkil etish bo‘yicha mamlakat fuqarolaridan iborat tashabbuskorlar guruhi shakllangan.
Bugun, 8-yanvar kuni Toshkentdagi Xalqaro savdo markazida yangi partiyaning ta’sis syezdi bo‘lib o‘tadi.
|
(«Hadis roviylarining taxalluslari haqida») kabi katta va kichik hajmdagi bir qancha kitoblar yozganligi ma’lum.
Umrining oxirida u ona vatani—Buxoroga qaytadi
va birmuncha vaqt tolibi ilmlarga hadisdan dars beradi.
Shu
asnoda
Imom Buxoriyga Abbosiyya xalifaligining Buxorodagi amiri Xolid ibn Ahmad a»-Zuhaliy, «Bundan buyoq amirlik
saroyiga
kelib turing va bolalarimga (ikkinchi rivoyatda: saroy ahliga) «al-Jome’ as-sahih»dan dars bering» deb, noma yuboradi.
Imom bu
taklifni qabul qilmaydi va: «Men ilmni xorlab, sulton-u amirlar eshigiga olib bormayman. Agar amirga ilm kerak
bo‘lsa, boLalarini (ikkinchi rivoyatda: saroydagilarni)
uyimga
yoki masjidga yuborsun) deb, javob qaytaradi.
Shuning natijasida
va u zotni ko‘rolmagan
ba’zi
hasadgo‘y
shaxslarning fitna
va ig‘volari tufayli amir a»-Zuhaliy Imom
Buxoriyning Buxoroni tark etishi haqida farmon beradi. Bu voqeadan xabar topgan Samarqand olimlari Imomning Samarqandga ko‘chib kelishini iltimos qiladilar. Imom bu iltimosni qabul
qilib, yo‘lga chiqadp. Lekin Samarqandga
18 km. yetmay,
Hartang
qishlog‘i
(hozirgi Poyariq nohiyasi hududida)gi qarindoshlaridan AbuMansur G‘olib ibn Jibril degan kishining uyiga tushib.
bir necha kun shu yerda betob bo‘lib yotib qoladi va hijratning 256-yili ramazon oyining oxirgi kuni, shanba
kechasi
vafot
etadi
(869). Ertasi haynt kuni janoza o‘qilib, shu Hartangda dafn qilinadi.
Imom Buxoriyning qabri va masjidi hozirgi kunda ham obod
va ular dunyo musulmonlarining ziyoratgohiga aylangan.
IMOM BUXORIYNING «AL-JOME’ AS-SAHIH»
KITOBIDAN HADISLAR
1. Dushman bilan to‘qnash kelishni orzu qilmanglar, uning o‘rniga Allohdan tinchlik va xotirjamlik so‘ranglar.
2. Hech biringiz o‘z birodariga qurol
o‘qtalmasin,
chunki uni
shayton aqldan ozdirib qo‘yishi va natijada
u qotillik
qilib
no‘yib, do‘zaxga mahkum bo‘lib qolishi mumkin.
Z. Murakkab va qutulib ketishning iloji yo‘q bo‘lgan
holatlardan biri, bu nohaq qon to‘kishlikdir.
4. Musulmon kishiga uch kundan ortiq o‘z birodaridan arazlab,
gina saqlab, gaplashmay-so‘rashmay yurishi mumkin emasdur. Ulardan qaysi biri birinchi bo‘lib salomlashsa, o‘shanisi
yaxshirog‘idir.
5. Bir kishi payg‘ambardan: —Islomda qaysi ish afzalroqg—
deb so‘radi.
—Ochlarga taom, tanish-u notanishlarga salom berishlik,
deb
javob berdilar.
b. Musulmon kishi sadaqa qilib turishi kerak, der
ekan payg‘ambar. Shunda undan so‘rashibdi:
—Sadaqa qilishga narsa topa olmasa-chi—Mehnat qilsa mehnatidan topadi; undan
o‘zi ham yeydi, sadaqa xam qiladi.
—Buni ham qila olmasa-chi2
—Unda hojatmandlar hojatini ravo qiladi.
—Unga ham yaramasa-chi2
—U holda odamlarni yaxshilikka da’vat qilsin. Bordi-yu un-ta ham yaramaydigan bo‘lsa, loaqal o‘zi yomon ishlardan
saqlanib
yursin—bu ham sadaqa o‘rniga o‘taveradi.
7. Kimki farovon hayot kechiray va dunyoda yaxshi nom qoldiray
desa, qarindosh-urug‘lariga mehribon bo‘lsin. ularning ahvolidan
doimo boxabar bo‘lib tursin.
8. Kimki Alloh va oxiratga imoni bo‘lsa, qo‘shnisiga ozor bermasin.
9. Kimki Alloh va oxiratga ishoichi bo‘lsa, mehmonni izzag-ik-rom qilib, hurmatnni o‘rniga qo‘ysin.
10. Kimki Alloh va oxirat kuniga ishonsa, faqat yaxshi so‘zlardan gapirsin, aks holda tilini tiyib yursin, sukut saqlasin.
11. Payg‘ambardan:
—Islomda qaysi amal afzal hisoblanadi, deb so‘rashibdi.
Shunda u kishi,
—Tilidan ham, qo‘lidan ham boshqalarga zarari yetmaydigan
amal barcha amallarning afzalidur, deb javob berdilar.
12. Payg‘ambar bir guruh sahobalarga shunday dedilar:
—Allohni hech vaqt sherigi bor deb
bilmaslik,
o‘g‘rilik va
zino qilmaslik, farzandlarni o‘ldirmaslik, birovga bo‘hton gaplar to‘qimaslik va xayrli ishlarni qilishlikka menga so‘z beringlar. Kimki shu kelishuvga vafo qilsa, Alloh unga ajrini bergay,
kimki yuqoridagi gunoh ishlardan
qilib qo‘ysa-yu,
holi-hayotlik.
vaqtida uning uqubatini ham tortgan bo‘lsa, shuning unga kafforat bo‘lib, uning gunohi kechiriladi...
13. Munofiqning uchta belgisi bo‘lur: gapirsa yolg‘on gapiradi,
va’dasiga vafo qilmaydi va omonatga xiyonat qiladi.
14. Barcha qilinadigan ishlar niyatga bog‘likdir.
Inson niyatiga yarasha yo savob, yo gunohga erishur.
Kimki Alloh va uning payg‘ambari yo‘lida hijrat qilgan bo‘lsa, shu niyatiga yarasha savobga ega bo‘lur.
Kimki hijratdan maqsadi boylik orttirish yoki uylanish bo‘lsa, shu niyatiga yarasha ish qilgan bo‘ladi.
15. Har biringiz qo‘l ostingizda
qaram bo‘lganlarga
mas’uldirsiz: podshoh o‘z fuqarolari oldida, erkak kishi o‘z oila a’zolari oldida, ayol kishi erining uyidagi barcha ashyolariga va xizmatchi o‘z xo‘jasining mol-u-mulkiga mas’uldurlar.
16. Zolim birodaringga ham, mazlum birodaringga ham yordam
qil.
Shunda u kishidan so‘radilar:
Mazlumga yordam berish masalasi tushunarli,
ammo
zolimga
yordam berishlikni qandoq tushunmoq kerak"
Rasululloh javob berdilar:
|
«STAR
TU
.«
=
“
Boqardi birov bo‘rining bolasin,
Biroq ulg‘ayib, yordi o‘z xojasin.
Yotib jon berish holatida edi,
Shirinso‘zli bir kimsa shunday dedi:
«Shu xil siylasang dushmaningni agar,
Bilib qo‘yki, payt topsa, qorning yorar».
Shoislom Shomuhamedov tarjimasi
Yaxshi ham, yomon ham qolmaydi mudom,
Yaxshisi olib ket bundan yaxshi nom.
Jahonni ko‘p ko‘rgan donishmand kishi,
Safarda mo‘l yurib chiniqmoq ishi.
ж
ж
ж
Birlikda o‘tmasa ma’lum bir muddat,
Kimsa ichin bilib bo‘lmaydi albat.
Nima ham deyardi mening dushmanim,
Yaxshilikni qachon ko‘ribdi g‘anim.
Ishim, so‘zim to‘g‘ri bo‘lsa, ne g‘amim,
Nima desa desin g‘iybatchi g‘anim.
130
|
25-rasm
Chiqarish va o‘lcham chiziqlar kesishmasligi kerak. O‘lcham chiziqlarini
chizmani
o‘qishni
qiyinlashtirmasligi uchun
iloji
boricha,
chizma konturidan
tashqariga
chiqarish
talab
qilinadi. Aylana yoyi
o‘lchamini
ko‘rsatish uchun
o‘lcham chizig‘i aylana yoyiga konsentrik (parallel) ravishda o‘tkaziladi. O‘lcham
chizig‘i (yoyini) markaziy burchak uchida bo‘ladi. Chiqarish chiziqlari burchak
bissektrisasiga parallel chiziladi, o‘lcham soni ustiga “belgi qo‘yiladi (27-rasm).
Chiqarish chiziqlari o‘lcham strelkasidan
1....S mm (1....3) chiqib turishi
kerak (25-rasm). O‘zaro parallel chiziqlari orasidagi masofa kamida (minimum) 7
mm bo‘lishni talab qilinadi. O‘lcham chizig‘i bilan kontur chiziq orasidagi masofa
27
|
12
Edvard Rtveladze
ma’lumotlar Chjan-Szyan (eramizdan avvalgi 128 yillar) yozuvlarida keltirilgan.
Poytaxti— Guyshuan, uni hozirgi Koson yoki Qo‘qon bilan qiyoslashadi.
Dovonni bosh hukmdor boshqarib turgan (ulardan ayrimlarining ismlari
bizgacha yetib kelgan- Mugua, Mosay, Chjanfin). Davlat boshqaruvida
oqsoqollar kengashi muhim rol o‘ynagan, ular o‘z xohishlariga ko‘ra eskisini
o‘rniga yangi hukmdorni almashtirish huquqiga ega bo‘lishgan. Dovon
aholisi, Chjan-Szyan ma’lumoti bo‘yicha, yuz ming nafarga yaqin odamni
tashkil qilgan, Bu yerda 70-dan ziyod katta va kichik shaharlar mavjud
bo‘lgan. Dovon iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligi, ayniqsa beda, uzumchilik va
sharob tayyorlash alohida o‘rin tutgan. Sharob anchagina katta miqdorda
tayyorlangan va uzoq yillar davomida buzilmasdan saqlangan. Shuningdek,
sholi va bug‘doy ham yetishtirilgan, Dovon—Farg‘onada ixtisoslashgan
yilqichilik kengrivoj topgan, ayniqsa “ter o‘rnida qon tomchilari ko‘rinadigan
dongdor arg‘umoqlarni” va shu nasldan tarqalgan hamda eramizdan avvalgi
104-102 yillarda Xitoy—Dovon o‘rtasida urush kelib chiqishiga sababchi
bo‘lgan, “samoviy otlar” deb nom olgan alohida nasldor otlarni yetishtirish
bilan shug‘ullanishgan. Farg‘ona ustidan nomigagina hukmronlikni o‘rnatib,
o‘z noiblarini taxtga o‘tqazgan xitoylik qo‘shinlar, ortlariga qaytishadi.
Ular qaytib ketishgach, farg‘onaliklar xitoyliklar tomonidan tayinlangan
hukmdorni taxtdan ag‘darishadi va uning o‘rniga o‘zlarining odamlari—
Chanofinni taxtga o‘tqazishadi. U esa garov sifatida o‘zining kenja ukasini
Xitoyga jo‘natadi va har yili ikkitadan “samoviy otlardan” yuborib turish
majburiyatini o‘z zimmasiga oladi. Shunday bo‘lsada Dovon mustaqil davlat
bo‘lib qolaverdi. U bilan Xitoy o‘rtasida muntazam ravishdagi diplomatik
munosabatlar o‘rnatiladi. Xitoylik elchilar Dovondan uzum va beda urug‘ini
olib ketishadi, avvaliga uni imperator xonligining shahar chekkasidagi
saroyiga ekishadi, so‘ngra esa Xitoyning ko‘plab qishloqlariga tarqalgan.
Kesh (Kish, Kishsh) -tarixiy-madaniy viloyat, alohida hukmronligi
bo‘lgan
shahar.
O‘zbekiston
Respublikasining zamonaviy Qashqadaryo
viloyati, Qashqadaryo
daryosining
havzasi
va
uning Oqdaryo
hamda
Tanxozdaryo oqimlarida joylashgan.
Zamonaviy tarixiy adabiyotlarda Kesh
va
u
bilan
qo‘shni
bo‘lgan
Naqshobni Samarqand va Buxoro So‘g‘didan farqli o‘laroq, janubiy So‘g‘d
deb atash qabul qilingan.
|
Boshqa bo‘limlarga jo‘natishda davom etishdi
«Hokim o‘zgarib, o‘zgarib shunga keldi
U deydi, bu deydi
Viloyatga ketgan, u joyda ko‘rilyapti, bu joyda ko‘rilyapti, deydi
Bugun boshidan ariza tashladim
Qurilishni qilib qo‘yganman
Hamma sharoitlar qilingan
Qo‘limda ishchilarim bor», deydi sarson bo‘layotgan tadbirkor
Kun bo‘yi yurib aniqlaganimiz shu bo‘ldiki, ikki fermerga ham bir konturdan joy berilgan va konturning qay qismi kimga tegishli ekanligi ko‘rsatilmagan
Axir, yermulkkadastr organi bu holatda aniq, puxta hisob-kitoblar yuritishi kerak emasmi? Nega avval boshidan bu tarzda qaror chiqarildi? Mana endi buning evaziga esa fermer sarson
Yillar davomida uning yuguri-yuguriga qaramasdan joyni aniqlashtirishning iloji bo‘lmayapti
Biz ham holatni tagiga yetishni ilojini qilolmadik
Umid qilamizki, Bekobod tumanida ham hokimlik vakillari tadbirkorlarning manfaatlari bilan bog‘liq hujjatlarda e'tiborli bo‘lib, kelgusida tadbirkorlar sarson qilinmaydi
Fuqarolar hokimlik va boshqa davlat organlari ostonalarida yillab sarson bo‘lishmaydi
Bahodir Ahmedov
|
PARAMFISTOMA, DAKTILOGIRUS VA
GIRODAKTILUSLARNING TUZILISHI HAMDA
RIVOJLANISH SIKLI
I.S. PARAFISTOMANING SISTEMATIK HOLATI
Tip. Necdermatalar — Neodermata (Plathelminthes)
Sinf. So‘rg‘ichlilar- Trematoda
Turkum. Paramfistomidalar — Paramphistomida
Oila. Paramfistomidalar — Paramphistomidaec
Vakil. Qoramol paramfistomalari — Paramphistomum sp.
Kerakli materiallar va jihozlar.
Spirtda fiksasiya qilingan
paramfistomalar,
mikroskoplar,
lupalar,
paramfistomalarning
tuzilishi va rivojlanish sikli aks ettirilgan jadvallar.
Mavzuning maqsadi. Paramfistomalarning tuzilishi, rivojlanish
sikli va qo‘zg‘atadigan kasalligini o‘rganish.
Mavzuning qisqacha mazmuni. Paramfistomalar uzunligi 5-20
mm
keladigan
so‘rg‘ichlilar
sinfi
vakillari
hisoblanadi.
Paramfistomalarning gavdasi
ipsimon yoki
silindrsimon
shaklda,
rangi
oq-qizg‘ish.
Ularda
og‘iz
so‘rg‘ichi
bo‘lmaydi.
Terminal
joylashgan
og‘iz teshigidan rivojlangan
farinks
va undan
keyin
ikkiga shoxlangan ichak ketadi. Qorin so‘rg‘ichi kuchli rivojlangan
bo‘lib,
gavdasining
orqa
uchida joylashgan
va
yopishib
turish
vazifasini bajaradi.
Jinsiy
voyaga
yetganlari
asosiy
xo‘jayinlarining
(kavsh
qaytaruvchi juft tuyoqli
sutemizuvchilar,
asosan,
qoramol,
qo‘y,
echki
va
boshqalar)
katta
va
to‘rqorinlarida
parazitlik
qiladi.
Paramfistomalar
biogelmintlar
hisoblanadi.
Rivojlanishi
2
ta
xo‘jayinda kechadi. Ularning oraliq xo‘jayinlari chuchuk suvlarda
yashovchi mollyuskalar hisoblanadi. Asosiy xo‘jayinlari esa kavsh
qaytaruvchi sutcmizuvchilardir.
Parazitning tuxumi asosiy xo‘jayinining tezagi bilan tashqariga
chiqib,
12-13 kundan
keyin
undan
mirasidiy
lichinkasi chiqadi.
Mirasidiy
oraliq
xo‘jayini
—
chuchuk
“suvda
yashovchi
mollyuskalarning organizmiga kirib, sporosistaga, keyin rediyaga va
1,5-3 oydan keyin esa serkariylarga aylanib oraliq xo‘jayinlardan
81
|
SO‘ZBOSHI
O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgach, har bir mamlakatning ildizlari hisoblanadigan madaniy qadriyatlarni, shu jumladan arxitektura yodgorliklarini tiklash va saqlashga juda katta ahamiyat berilmoqda.
Ma’lumki, mamlakatimiz hududida XX asr boshida 40 mingdan
ziyod tarixiy obidalar mavjud bo‘lib, turli sabablarga ko‘ra 8095 dan
ko‘pi buzilib ketgan. Hozirgi kunda dunyo, respublika, viloyat va tuman
ahamiyatiga molik bo‘lgan
turli katta-kichiklikda arxitektura
yodgorliklari saqlanib qolgan.
Aytish zarurki, obidalarning saqlanish darajasi turlicha bo‘lib, ko‘pi
batamom buzilib ketish arafasidadir.
Yodgorliklarning ko‘pi asrlar davomida vaqti-vaqti bilan qisman
yoki butunlay ta’mirlanib turilgan; ko‘p hollarda yodgorliklar yoniga
yangilari qurilib majmualar hosil qilingan. Tabiiyki,
bir necha asr
o‘tgach,
yonma-yon
qurilgan
obidalar
arxitektura
jihatidan
kompozitsion uyg‘unlik hosil qilsa ham,
turli konstruktiv qurilish
materiallari ishlatilishi sababli, ularning saqlanishiga putur yetgan.
Ko‘p hollarda eski obidaning poydevor qismi bir necha tomondan
ochilgan yoki bir qavatli bino ustiga ikkinchi bino yoki inshoot qurilgan.
Imoratlar davriy ta’mirlanganda, materialshunoslik nuqtayi nazaridan
inshootda juda ko‘p konstruktiv xatolarga yo‘l qo‘yilgan. Inshootni
to‘laligicha tiklash xususida ko‘plab zamonaviy qurilish materiallari
ishlatilgan. Obidalarni ta’mirlashda ishlatilgan sementli qorishmalar,
betonlar, metall armatura va xovonlar, polimer yelimlar va buyumlar,
qurilish gipsi, o“rama gidroizolatsiya buyumlari, asbestotsementlar,
issiqlik izolatsiyasi materiallari har doim ham o‘z o‘rnida mutanosib
ishlatilmagan.
Masalan, Samarqanddagi Bibixonim madrasasi to‘la ta’mirlanishida
juda ko‘p konstruktiv materiallar ishlatilishi nojoiz bo‘lgani ma’lum.
Chamasi 20 yillar avval Tillakori madrasasini ta’mirlashda, uning ustiga mustahkamligini oshirish maqsadida quyilgan temirbeton (600 tonna) belbog‘ zaminda ortiqcha zo‘riqishni vujudga keltirdi, pirovardi
inshootda shu kunlarda ham cho‘kish jarayoni kuzatilmoqda.
1964-yilda Italiyaning Venetsiya shahrida YUNESKO tomonidan
qabul qilingan Xartiyaga binoan arxitektura yodgorliklarini hozirgacha
yetib kelgan holatida saqlab
5 qolish ,
b qaroni дapи qilingan.
Xartiyada
“axbor y 47 Ф(paтkaи !
|
M.A. XAKIMOV, F.K.TASHPULATOVA
O‘PKADAN TASHQARI SILNING
ASOSIY SHAKLLARINI ERTA
ANIQLASH VA DIFFERENSIAL
DIAGNOSTIKASI
|
9. O‘ng qo‘l bilan boshga to‘g‘ri zarba, himoyasi chap yelka va
o‘ng kaftni tutish, o‘ng qo‘l bilan boshga javob zarbasi;
10. Gavdaga o‘ng qo‘l bilan to‘g‘ri zarba, himoyasi chap tirsakni
qo‘yish;
11. Gavdaga o‘ng qo‘l bilan to‘ri zarba himoyasi chap tirsakni
qo‘yish, o‘ng qo‘l bilan gavdaga to‘gri javob zarbasi;
12. Gavdaga o‘ng oyoq bilan to‘ri zarba, himoyasi, chap tirsakni
qo‘yish va bir qadam orqaga chekinish;
13. Gavdaga o‘ng oyoq bilan to‘g‘ri zarba, himoyasi o‘ng kaft
bilan chapga surib, gavdaga o‘ng oyoq bilan javob zarbasini berish;
14. Chap oyoq bilan gavda tomonga to‘g‘ri zarba, himoyasi chap
kaft bilan o‘ngga qaytarish;
15. O‘ng oyoq bilan gavda tomonga to‘g‘ri zarba, himoyasi o‘ng
kaft bilan chapga qaytarish;
16. Gavdaga o‘ng qo‘l bilan to‘g‘ri zarba, himoyasi o‘ng tirsakni
qo‘yish;
17. O‘ng qo‘l bilan boshga to‘ri zarba, himoyasi chapga burilib,
bir qadam o‘ngga qo‘yish va boshga o‘ng qo‘l bilan javob zarbasi;
18. Boshga va gavdaga qo‘llar va oyoqlar bilan to‘g‘ri zarbalar
ketma-ketligi;
19. Chap qo‘l bilan boshga to‘g‘ri ikkitalik zarbalar, himoyasi
o‘ng kaftini qo‘yish;
20.Chap
qo‘l bilan gavda va boshga to‘ri ikkitalik zarbalar,
himoyasi o‘ng kaftni va chap tirsakni qo‘yish;
21.
Ikkitalik
to‘g‘ri
zarbalar
bilan
qarshi
hujum:
chap-o‘ng
qo‘llar bilan boshga, chap bilan boshga, o‘ng bilan gavdaga;
22. Ikktalik to‘g‘ri zarbalar bilan hujum: chap-o‘ng qo‘l bilan
boshga himoyasi, o‘ng kaftni va chap yelkani tutish;
23. Ikkitalik to‘ri zarbalar bilan hujum: chap-o‘ng
qo‘l bilan
boshga, o‘ng oyoq bilan gavdaga to‘g‘ri zarbalar bog‘lami;
24. Ikkitalik to‘g‘ri zarbalar bilan hujum, o‘ng-chap qo‘llar bilan
boshga o‘ng oyoq bilan gavlaga to‘g‘ri zarbalar
;
25. Qo‘llar bilan uch zarbali hujumlar seriyasi: chap-chap o‘ng
bilan boshga,chapchap bilan boshga, o‘ng bilan gavdaga;
26. Qo‘llar bilan uchtalik to‘g‘ri zarbalar seriyasi: chap-o‘ng chap
bilan boshga, o‘ng—-chap,o‘ng bilan boshga;
37
|
ЧOиpoм:
. Loboratoriya ishini maqsadi va kutilayotgan natijalarning aniq belgilanishi;
. Qo‘yilgan muammoni maqbul hal etish texnologiyasini yoritilganligi;
Loboratoriya ishini bajarish nazariy va amaliy ahamiyatga ega ekanligi;
. Loboratoriya
ishini
bajarish
har
bir
talabaning
mustaqil
va
yondoshilganligi;
O‘z-o‘zini tekshirish savollari.
. Taqvim mavzuli rejani tuzish nimadan boshlanadi.
. Istiqbol-mavzuiy va dars rejalarining ahamiyati nimadan iborat?
. Taqvim mavzuiy reja qachon va kim tomonidan tuzilishini aniqlashtiring?
. Taqvim mavzuli reja qaysi meyoriy hujjat asosida tuzilishini aniqlang?
. Mutaxassislik fanlaridan taqvim mavzuiy rejangizni tizing.
alabalarning mashg‘ulot yakunida egallangan shaxsiy va kasbiy kompetenlik
darajalarini umumiy
natijaviylik tavsifi
Talabalar mashg‘ulot yakunida, shaxsiy va kasbiy kompetenlik
darajalarining quyidagilariga erishadi
Xa
–
1.
Taqvim mavzuli
rejani tuzishda o‘zining
fikri boshqasini
Mantiqiy
linkor
qilmaydigan
ichki
mulohazalarini
va
to‘g‘ri
fikrlayolish j xulosalarini shakllantira olish,
ilmiy
bilimlari
va kundalik
turmush tajribalarini tizimlashtira olish;
2.
Analogiyaga
Jj Turli
mashg‘ulot
va
darslarni
kuzatish
jarayonda
keltirish,
)/ o‘xshashliklarni aniqlayolish;
taqqoslay
olish
–
3.
Tizimli
Taqvim mavzuli rejani tuzishda uning alohida qismlarini bir
ravishda
butunga birlashtira olish, ob’ektlar va jarayonlarning o‘zaro
fikrlayolish ! aloqadorliklarini aniqlayolish;
4.)
Muammolar ! Taqvim
mavzuli
rejani
tuzish
jarayonidagi
muammoni
ning
muvaffaqiyatli hal etish uchun uning turli jihatlarini aniqlay
echimini
olish va tahlil eta bilish;
topa bilish
5.
Yozma
Ishni bajarishda yozma shaklda,
shu jumladan axborotni
muloqot—taqdim etishning grafik vositalaridan foydalangan holda o‘z
ko‘nikma va
fikrlari va his-tuyg‘ularini aniq ifodalay olishlik.
malakalari
29
ijodiy
|
Qizilmiya eksportyorlari yigʻimdan ozod qilindi
Vazirlar Mahkamasining 14.04.2017 yildagi 210-son qarori bilan yalangʻoch qizilmiya eksportyorlariga imtiyozlar berildi.
31.12.2018 yilgacha yuridik va jismoniy shaхslar yalangʻoch qizilmiyani хom ashyo koʻrinishida Oʻzbekistondan tashqariga olib chiqish uchun toʻlovlardan (tonnasi uchun 225 AQSh dollari) ozod etildi.
Hujjatning oʻzida koʻrsatilishicha, bu yovvoyi holda oʻsadigan oʻsimliklarni yetishtirish va toʻplash, ularni tayyorlash va qayta ishlashni tizimli tashkil etishni yanada tartibga solish, yalangʻoch qizilmiyani хom ashyo koʻrinishida eksportga yetkazib berishdan manfaatdor boʻlgan tadbirkorlik sub’yektlari uchun qulay sharoitlar yaratish, shuningdek tadbirkorlik sub’yektlarining tashqi iqtisodiy faoliyatini yanada erkinlashtirish maqsadida amalga oshirilgan.
Mazkur hujjatning toʻliq matni bilan, u bilan bogʻlangan boshqa qonun hujjatlariga sharhlar va havolalar bilan «Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi» aхborot-qidiruv tizimida tanishish mumkin.
Oleg ZAMANOV,
ekspertimiz.
|
1 Bursa—diniy maktab.
XAMELEON
Ustida
yangi shinel, qo‘lida tuguncha, politsiya nazoratchisi Ochumelov bozor maydoni o‘rtasidan yurib kelmoqda. Uning orqasidan qo‘lida musodara qilingan krijovnik" to‘ldirgan
g‘alvir
ko‘tarib
afti-angori sap-sariq gorodovoy" qadam tashlab kelayotir. Tevarak jimjit.
Bozor maydonida qimirlagan jon ko‘rinmaydi... Do‘kon
va qovoqxonalarning eshiklari och yirtqichning og‘ziday
ochilib, mung‘ayib turar edi; ularning oldida hatto
ga.
doy ham yo‘q.
Ochumelovning qulog‘iga birdan:
—Sen hali odam tishlaysanmi, mal’un
Birodarlar,
qochirib yubormanglar) Hozir birovni tishlashga ijozat
yo‘q! Ushla! A... eE!— degan tovush eshitildi. Kuchuk vangilladi.
Ochumelov atrofiga
qarab savdogar
Pichugin-ning o‘tinxonasidan bir it uch oyoqlab, orqa-o‘ngiga qarab
chopib chiqib kelayotganini ko‘rib qoldi. Kuchukni chit ko‘ylak kiygan va jeletkasining tugmalari yechilgan bir kishi quvlab kelmoqda edi. U kuchukning ketidan choparkan
o‘zini yerga tashlab kuchukning keyingi oyog‘idan ushlab ol.
di. Qukuch yana vangilladi
va «qochirib yubormang» degan
ovoz eshitildi. Do‘konlardan mudroq bosib o‘tirgan kishilar kallalarini chiqazib qarashdi va birdamda o‘tin-1 Xameleon
—kaltakesakning
bir
xili.
Xameleon
terisining
rangini
tez
o‘zgartadi
va
shu
bilan
yashab
H
rangiga qarib a
u
turgan
joyining
2 Krijovnik—meva.
Gorodovoy—mirshab.
|
Toshkentning Yunusobod tumanidan o‘tuvchi Ahmad Donish ko‘chasida yo‘l-qurilish ishlari davom etayotgani, uzunligi 2,2 kilometrni tashkil etadigan yo‘l oralig‘ida piyodalar yo‘lagi, veloyo‘laklar, yashil hudud va shunga o‘xshash yana bir qator loyihalarni qurish boshlangani to‘g‘risida xabar berilgandi. Tuman hokimligi matbuot xizmatining ma’lum qilishicha, hozirda ko‘cha yoqasida joylashgan ko‘p qavatli uylar atrofi tozalanmoqda.
Bundan tashqari, ko‘chada joylashgan peshlavha va reklamalardagi yozuvlarni bexato yozilganligiga e’tibor qaratilmoqda.
“Ayniqsa, yozuv davlat tilida bo‘lishiga e’tibor qaratilganligi munosabati bilan reklamalar davlat tiliga o‘girilmoqda. Shuningdek, ushbu hududda bolalar maydonchasi, dam olish o‘rindiqlari ta’mirlanib, daraxtlarga shakl berish va bu yerni yashil hudud qilish borasida ishlar amalga oshirilmoqda”, — deyiladi xabarda.
Avvalroq Yunusobodda Megaplanet oldidagi chorraha 94 metrgacha kengaytirilishi to‘g‘risida xabar berilgandi.
Mavzuga doir: Yunusobodning Ahmad Donish ko‘chasidagi yo‘l qurilishi qachon yakunlanadi? (video)
|
olganimiz yaxshi». Turk oyog‘ini tirab turib olibdi:
«Uzum yeyish kerak, uzum». Yunon o‘zinikini ma’qullabdi: «Men faqat stafil yeyman»—Ancha tortishishibdi,
hatgo bir-biridan
gina qilishgacha borishibdi,
bir fikrga kelolmay, har qaysisi alohida bozor qiladigan bo‘libdi. Bozordan qaytib, dasturxonga olib kelganlarini qo‘yishsa, to‘rtalasi ham bir xil meva sotib olgan ekan:
,
Bu masalda tushuncha bir—uzum,
so‘z esa turli...
Yo‘ldoshlar bir-biridan ajrab ketishiga sal qolgan.
Sharq-u G‘arbning buyuk mutafakkiri
sanaladigan
Rumiy hazratlarining hikoyalaridan chiqadigan xulosa;
fikrda bir tushuncha
(uzum) turli
so‘zlar bilan
ifodalanyaptimi yoki bir so‘z (fil) ostida turli tushunchalar
ko‘zda tugilyaptimi
—
aniq bo‘lmas
ekan,
turli anglashilmovchiliklarga
sabab
bo‘lishi,
suhbat
munozaraga, munozara esa nizoga aylanib ketishi mumkin.
Noxolis niyatli kuchlar mana shundan o‘zlarining
g‘arazli maqsadlari yo‘lida foydalanishga urinadilar.
J
j
J
Millat. Bu murakkab, lekin ravshanki, g‘oyat muhim
tushuncha. Yuqorida bir tushuncha bir necha so‘z va ibora
bilan ifodalanishi mumkinligini ko‘rdik. Mana yana
bir necha misol:
«vatan», «mamlakat»
va «ona yurt»,
«muhabbat»,
«sevgi»
va «ishq»
«Alloh»,
«Tangri»
va
«Yaratuvchi». So‘z vaqt o‘tishi bilan ham ma’nosini o‘zgartirishi mumkin. Masalan, «fuqaro» so‘zi yuz yil avval hozirgidan butunlay boshqa, mazmuni anchayin noaniq tushunchani ifodalagan, hozir esa tilimizda bu
so‘z tayin va muhim tushunchani ifodalaydi—biror
davlatning fuqarosi (grajdani) ma’nosida qo‘llanadi. Tilda bunday hodisa—so‘z ma’nosining o‘zgarishi
doim sodir bo‘lib turadi. Tarixiy asarlarni o‘qiganda
bu so‘zni hozirgi ma’noda tushunish bema’nilik bo‘lganiday, hozir uni «xaloyiq», «avom» ma’nosida qo‘llash
ham shu qadar noto‘g‘ri.
Tarixan, «millat» so‘zi bir paytlar ma’lum bir
hududdagi islom diniga e’tiqod qiladigan aholiga
nisbatan qo‘llangan. Masalan, Navoiy ustozi Jomiy-ni «Nur ul-millat va din» deb ataydi. Hozir tilimizda bu ma’noda «ummat», «qavm», «konfessiya» kabi
146
so‘zlar bo‘lgani uchun «millat» so‘ziga ana shu tarixiy
ma’noni yuklash maqsadga muvofiq emas:
Qolaversa,
busiz
ham
bugun «millat»
so‘zi ikki
ma’noda qo‘llanadi:
Birinchi ma’no: umumiy til, urf-odatlar, yashash
tarzi, madaniyati bilan xarakterlanuvchi aholiga nisbatan. Masalan, ko‘zbek millatiga mansub, xrus millatiga mansub», «koreys millatiga mansub» kabi iboralarda, «milliy taomlar», «milliy kurash»,
«milliy urf-odatlar» jumlalarida shu ma’no saqlangan.
Hozir
bu ma’nodagi tushuncha uchun
«elat»
so‘zi
ham
qo‘llanadi, aniqlik talab etiladigan fanlar,
masalan,
sotsiologiyada
esa
«etnos»
atamasi qo‘llanadi
(kfol’klor--etnografik ansambl» iborasida shu mazmun ko‘zda tutiladi).
Ikkinchi ma’no: «O‘zbekiston milliy banki», «O‘zbekiston milliy terma jamoasi», «O‘zbekiston Milliy
universiteti», «Milliy bog‘.
kabi ko‘plab tushunchalarda u yangi—O‘zbekiston mustaqilligi bilan bog‘liq ikkinchi ma’noni anglatadi: Respublikaning muayyan hududi yoki aholisining qismiga emas, butun respublikaga, bugun O‘zbekiston xalqiga mansublikni ifodalaydi! «Birlashgan millatlar tashkiloti» iborasidagi «millat» so‘zi aynan mana shu—ikkinchi ma’nodadir.: Ya’ni
bu tashkilotda birinchi ma’nodagi har
bir millatdan emas, ikkinchi ma’nodagi har bir millat—har bir davlatdan bittadan vakil faoliyat ko‘rsatadi.
«Millat» so‘zining bu ikki ma’nosini aralashtirish, chalkashtirish yaramaydi.: «Millat» so‘zini «elat»,
«etnos»= ma’nolarida, odatda til, adabiyot, san’at sohasida hamda kelib chiqishga nisbatan qo‘llash to‘g‘ri
bo‘ladi. Masalan,
«o‘zbek milliy qo‘shiqchilik san’ati»,
«Rus milliy madaniyat markazi», «mumtoz o‘zbek
va tojik adabiyotlarida milliy xususiyatlar uyg‘unligi» vah. k. Ayni paytda «O‘zbek Milliy akademik drama teagri», «Uzbekiston Milliy olimpiya qo‘mitasi»
iboralarida «milliy» so‘zini ikkinchi ma’noda tushunish lozim.
«Millat» so‘zining yuqoridagi
ikki ma’nosini
bir-biriga zid qo‘yish ham to‘g‘ri emas. Bu shundan ham
ko‘rinadiki, davlatimiz
o‘zbek xalqining nomi
bilan atalgan. Mohiyatga qaraydigan bo‘lsak, o‘zbek millatiga mansub
elatlar dunyoning bir
necha mamlakatida muqim istiqomat qilishini yaxshi bilamiz: Lekin o‘zbek millatiga mansub xalqning asosiy qismi
O‘zbekistonda yashaydi
(qiyoslang: ozarbayjon millatiga
mansub xalqning katta qismi Eronda istiqomat qiladi, arman millatiga mansub xalqning asosiy qismi Armanistondan tashqarida yashaydi). Bundan tashqari aholisining asosiy qismi o‘zbek millatiga mansub yagona davlat bu— Uzbekiston: (Qiyoslang: aholisi koreys millatiga mansub davlat ikkita, aholisining asosiy qismi arab bo‘lgan davlatlar
esa yana ham ko‘p.) Shuning uchun o‘zbek xalqining tarixiy taqdiri O‘zbekiston Respublikasi taqdiri bilan, O‘zbekiston Respublikasining taraqqiyoti o‘zbek
millatining rivojlanishi bilan chambarchas bog‘liqdir. Xuddi mana shu sababga ko‘ra har bir o‘zbek, Uzbe-kistonning har bir fuqarosi kabi mamlakatimizning
tinchligi, xavfsizligi, aholisining totuvligi, yurt
obodligi, vatan taraqqiyoti, mustaqilligidan manfaatdor. Manfaatdorgina emas, balki buning uchun mas’ul
ham.
Shu bilan
birga, Uzbekiston —shu
mamlakatda yashaydigan
barcha
odamlarning,
millatidan
qat’i nazar,
vatani, davlatidir.
|
–Leytenant, menimcha otda yurishing biroz qiyinroq ko‘rinadi?
O‘zi
sen qanday qilib komandirlik
kurslarini bitirgansan? Axir,
u yerda og‘ir jismoniy harakatlar ham qilish kerak edik-u2
–
Bir
amalladim,
o‘rtoq
zampolit...
Bizning
kurslarimiz tezkorlik asosida o‘tqazilgan. Shuning
uchun
ayrim
jismoniy
mashqlar
o‘rniga
asosan
taktik
—
strategik
mashqlar
o‘tardik.
Negaligini
o‘zingiz yaxshi bilasiz...
–
Xabarim
bor,
leytenang.
Omading
bor
ekan.
Eng asosiysi
–sen tirik qolibsan
va harbiy xizmatdasan.. Bilaman,
fin urushidan keyin ko‘pchilik
ofitserlarni
harbiy
tribunal
qarorlari
asosida
Shimolga, lagerlarga qatag‘on qilishgan.
Zampolit
uni
gapga
tutib,
ichidagilarni
bilib
olmoqchi ekanligini tushungan
Akbar
mavzuni
yangi
lavozimidagi vazifalarga burib yubordi.
Grigoryev
Akbarning
asosiy
vazifasi
—
polk
askarlarini
qurol-yarog‘ bilan ta’minlash, lekin bu masala hozirgi paytda, juda keskin ekanligi,
qurol yetmasligi,
hatto yozgi o‘quv-mashqlarni o‘tqazish uchun to‘liq imkon yo‘qligini tushuntirdi. Polkdagi
bu vaziyatning
og‘irligi sababi–bilimdon ofitser kadrlari yetishmasligi,
ko‘pchilik
ofitserlar
qamalib,
qatag‘onga
uchragani,
qolganlari
hanuzgacha bir-birining
ustidan
NKVDga
xat
yozib
umri
o‘tayotganligida
deb
ta’rifladi.
Shuning
uchun
dushman
darvozamizni
taqillatayotgan
bir
vaqtda
armiyaning
qudratini
oshirish
va
temir
intizom
o‘rnatish
o‘rniga,
ichki
dushmanlarimiz
armiyamizning
bor
qudratini
yo‘q
qilishmoqda,
deb qo‘shib qo‘ydi Grigorvev.
Bu gaplar Akbar uchun yangilik bo‘lmagani bilan
baribir, harbiylar orasidagi bunday holat ommaviy
tus olganligi
uni
hayrat
va sarosimaga
soldi.
U
shunday
buyuk
davlatda
insonlar
o‘rtasidagi
munosabatlar
ishonchsizlikka
asoslanganligi
uchun
ham
13–Oyjamol
– (193)
|
Germaniya terma jamoasi o‘z tarixida birinchi marta Jahon chempionati guruh bosqichidan chiqa olmadi. Jamoa yarimhimochisi Mesut O‘zil bu muvaffaqiyatsizlikdan hamon o‘ziga kela olmayapti.
«Guruh bosqichidan keyinoq Jahon kubogini tark etish juda og‘riqli bo‘ldi. Biz o‘zimizni yetarlicha ko‘rsata olmadik. Buni hazm qilish uchun menga biroz vaqt kerak», - deb yozdi O‘zil tvitter mikroblogida.
Eslatib o‘tamiz, O‘zil Janubiy Koreyaga qarshi uchrashuvda bir o‘yin davomida 7ta golli vaziyatni yuzaga keltirib, bu yilgi mundialning hali hech bir o‘yinchisi erisha olmagan natijani qayd etgandi.
|
Oldimizga ikkita stol surib qo‘yishdi. U qo‘li bilan
stolning tirnalgan taxtalarini surtib bizga vino, baliq va mevalardan taklif qildi.
Bizlardan kimdir birinchi marta o‘zining kamtargina ispan so‘zlari boyligidan foydalanib kmuy
byen "
deb javob berdi.
Ovqat kutish arafasida biz indamay atrofga qarardik. Biz deyarli bir-birimizni tushunmas,
hali birgalikda
boshimizdan
azob
ham, shodlik ham kechirmagandik. Har kim
o‘z xayoli
va hayajoni bilan band edi.
Bu
yerda har bir narsa bizga g‘alati tuyulardi. Lekin ayii
bir paytda
bu
narsalar barchasi
Ispaniya
xalqining
baxt-saodati
uchun
jang
qilgani
kelganligimiz,
agar
to‘g‘ri kelsa
bu yerda halok bo‘lishimiz mumkinligi
tufayli bizga yaqin va qadrdondek ko‘rinardi.
Ko‘rfaz suvi harakatsiz turar, dengizning kuchli hidi taralar, chinqiroq chaykalar uchib yurishardi. Qoyalarning
u yer-bu yerida
piniyalar
o‘sar, ularning
qora-ko‘k
soyasi bulutsiz tunda aniq ko‘rinib turardi.
Bu narsalarga qarash vajimgina o‘tirish kishiga juda yoqardi.
Mayxona eshigining qora qopqasidan xo‘jayin chiqdi.
U ikki grafin xira-qizil vino olib keldi va qora si-gara chekkan
holda mening yonimdagi o‘rindiqqa
o‘tirdi.
Tizzasiga shapatilab xinternatsionalist
72 deb
so‘radi.
Men boshimni irg‘adim. Ispan do‘stlarcha jilmayib va
cho‘zib kkamarada
2—dedi. Oradan bir necha minut o‘tgach, bir qiz yog‘och barkashda sabzavot va qaynayotgan zaytun yog‘ida vijillab turgan qovurilgan baliq parchalari
solingan tova olib keldi. Hamma ovqat yeyishga kirishdi va ustidan tishni qamashtiradigan nordon vino ichib
turishdi. Quyosh ancha yuqoriga ko‘tarilgandi. Soyalar qoyalar ortiga o‘tganligi sababli qo‘ltiqcha juda yaxshi ko‘rinib turardi. Ovqat yeb bo‘lgach, hamma rohat qilib chek-Tmuy byen
—–juda
yaxshi
(pspancha).
2 Qamarada—–o‘rtoq
(ispancha),
10
|
O'tkir miyeloid leykemiya davolash uchun Dori-darmonlar, Yangi birikma Yuqori homioterapii bir kursini o'tkazish imkoniyatiga EGA emas Katta bemorlarga umid beradi
|
005
082
081
002
(2
002 { 002 { 0521025
16)
15
ideg
02
5
5
5
01
01
01
01
191 aboonox jild
{95
MUSI
62
–
–
»
Ye
5
–
5
8
01 { Yaiged nelnapeb { 82
09
02
01
SI
52
SI
52
og
1l
se
aa
i
identondjep
08
«ye
61
22
op
sz
o»
87 }
09
ishga
92
iderronAoxei
SI
01
{T
SI
02
«!
os
82192
tabir
82
51
ye
Yo
5
8
ye
5
8
0
{ifeshopfoxvi 160 { Yes
o»
01
«
0z
52
02
0€
«881 o!
ishtal yeyneddeP { 82
05
«1
SI
0z
0z
51
0z
02
l!
«ye
uIMK£I YAY
22
08
05
09
59
04
55
59
04 { 54
ishift nor
IZ
sz
01
ot
2
51
01
01
51 }
02
ChetoAFla)
02
Sh
01
52
o!
«Ye
«T
o!
OB } «»
IKEA
61
ST
01
01
B
02
01
01
SI {
521 Oyesheazi ad
{81
092
051
021
01
002
021 { 921 { 087 { 002 {
Fesheasi fo) JAZ
0€
02
oz
0z
82
02
02
os 1
92
90805
97
oz
02
05
07
05
08
op
sp ) 99 } deme emo { 51
deshoyayeg‘ovo
091
001
001
021
0G‘!
21.
12
2221
ss
yoitod
PI
08
05
05
59
04
08
59
91 { 56
ig‘ovo "ilomatg
JET
piozo)
o?
«be
01
T
02
G
og‘
ORE T 095 T 595 T 085
beltonatd
Ter
001
02
08
188
T
28
08
Gv
06196
(ana
o‘r
02
222
{9
84
08
08
212
{198
I,
g
er)
ilekyii»
0825
«812
0052 {
og‘g‘s
{
o0z
—
yuog‘s { 0992 { 0192)
oyeig
etalon
197
j
–
7
7
I
7
7
7
identexao
001
{
Oyenetgo0 eKoxvuik
Ib
01
01
701
0
01
01 T
01
To To
T
56——
ir.
05
02
s
I.
Pa
oiioiiiiooi
IY
«
Yo
Ye
b
s le)
ls
8
niboldei;
85
09
OR
or
sp
55
2
195
109
9,
due
12
1
20
20
0
1
90 { 20
180
1 T
(2i05) aa
Tog‘
sz
9
1
9
1
8
1
01
01
8
or 1 st
jog‘shid
{ 98,
o!
SI
—
"2
{
80
1
91
{102
19208
10008),
»!
«
5
—Ya
02
«s
s
oz
l!
z!)
0
nd
185,
{
og‘
«!!!
81
«T j
kum
Go
af
xay
Te
tioyer)g
|
й.
Cnt.
Synth.
Bass
X
OC.
Cт.
бyт.
Pпo.
Bass
no -ming
tosh
-
dan
Mehring
se -
74
qad
- di bas
ting
Qu
-yosh
-
|
"Amerika Ovozi" - Vashingtonda asoslangan xalqaro teleradio, 45 tilda efirga chiqadi
O'zbek tilidagi ko'rsatuv va eshittirishlarda nafaqat xalqaro hayot balki siz yashayotgan jamiyatdagi muhim o'zgarishlar va masalalar yoritiladi
O'zbek xizmati AQSh poytaxtida olti kishilik tahririyatga va Markaziy Osiyo bo'ylab jamoatchi muxbirlarga ega
|
AQSHga obuna bo'ling
Taklifni qabul qilish uchun obuna bo'ling
|
uglovne elementni zakreplyayemoy alyuminiyevnmi
shtapikami. Konstruksiya vstavki analogichna pri-vedennoy vshe.
Paneli krepyatsya k elementam jelezobetonnogo
karkasa serii II-04, v tom chisle: k verxu rigelya
ili pristennoy plitn perekrntiya; k kolonne —ryadovoy
i
u
deformatsnonnogo shva; k sokolnoy
paneli. Konetruksiya uzlov krepleniya ka montaje
boltovaya, pozvolyayugsaya rixtovat ustanavlivayemuyu
panel v trex napravleniyax. Posle ustanovki v
proyektnoye polojeniye panel zakreplyayetsya svar-koy. Vse stalnne krepejnne elementx, soprikasa-yugsiyesya s alyuminiyem, otsinkovtvayutsya.
Paneli naveshivayutsya snizu vverx, Soosnost
naveski vertikalnnx elementov karkasa paneley,
obrazuyuxsix risunok fasada, fiksiruyetsya zavodi-mnmi v nnx vkladnshami.
V nastoyandee vremya v KiyevZNIIEPe razrabat
vayetsya nomsnklatura unifitsirovannnx stenovnx
paneley s primeneniyem alyuminiya dlya grajdan-skogo strontelstva. Prnvedennne chertyoji vshol-nenn na osnove opntnnx konsgruksiy, sproyektiro-vannnx tam je i primenyayemnx v obshestvennnxzda-niyax razlichnnx gorodov dlya issledovaniya i prak-ticheskogo vnedreniya etoy temn.
Glava 3
ELEMENT! NADZEMNOY CHASTI OSTOVA —
PEREKRIIYA I POKRUTIYA
Po velichine perekrnvayemogo shaga poperechnnx
ili proleta prodolnnx sten (do 4,5; 7*2 i 15 m)
razlichayut tri gruppn konstruksiy plit.
Plitn p yer v oy g r u p p n izgotovlyayut v os-novnom sploshnnmi,
razmerom
«na
komnatu»,
s
opiraniyem po trem ili chetnrem storonam, tolgsi-noy do 120 mm, iz konstruktivnogo ili legkogo be-tona s nenapryajennnm armirovaniyem.
Plitn
v tor oy
g r u p pi — mnogopustotniye,
sploshnne i shatrovne razmerom «ia komnatu», s
opnraniyem po trem ili chetnrem storonam ili ob-razuyu tiye zamonolichennne nastiln — mnogopustot-nne i sploshnne shirinoy do 2,4 m, s opiraniyem po
dvum korotkim storonam. Oni formuyutsya iz kon-struktivnogo betona marki ne nije 200 s napryaje-niyem rabochey armaturn elektrotermicheskim sposo-bom.
V nastoyagsee vremya v kirpichnnx domax naibol-shee rasprostraneniye poluchili nastili iz mnogo-pustotnnx plit tolxsinoy 220 mm. Ix privedennaya
vgsota 120 mm, massa 300 kg/m2, rasxod
stali
4,4 kg/m2.
N astsh sh iz sploshnnx plit tolshinoy 160 mm,
s rasxodom stali 7 kg/m2 sootvetstvenno doroje,
no znachitelno menee trudoyemki v selom, vklyu-chaya ustroystvo polov (sm. list. 8.07). Oni shiroko
primenyayutsya v panelnnx polnosbornnx zdaniyax.
Sh atrovne plitn s tolgsinoy polki 70 mmi vn-sotoy reber 300 mm pozvolyayut snizit vyuotu pe-rekrntiya na 100—150 mm, no rebrami fiksiruyut
razmern pometeniy, prepyatstvuya svobodnoy kompo-novke plana. V svyazi s etim ix primeneniye v pa-nelnnx zdaniyax sokrash.ayetsya.
K t ret ’ ye i g r u p p ye
mogut Ont otnesenn
plitn TT-obraznogo secheniya, shirinoy 3 m, s vnso-toy reber do 600 mm, opiraknsiyesya v ix torsax.
Oni formuyutsya iz konstruktivnogo betona marki
300, 400 i armiruyutsya v rastyanutoy zone vnsoko-prochioy provolochnoy armaturoy, napryagayemoy me-xanicheskim sposobom. Eti plitn primenyayutsya v
otdelnnx sluchayax pri vozvedenii obshestvennnx
zdaniy.
Raznovidnostyami pervoy i vtoroy grupp slu-jat spetsialnne plitn balkonov, lodjiy i erke-rov i plitn s otverstiyami dlya proxojdeniya san-texnicheskix stoyakov.
Listm 3.01; 3.02. Jelezobetonnme sploshniye
plnsh tolatsinoy 120 i 160 mm
Pliti perekrntiy jelezobetonnne sploshniye
dlya j ilnx zdaniy s «malnm» do 3,6 m (list 3.01)
i «bolshim» shagom —do 6,3 m (list 3.02) pod po-verxnostnuyu nagruzku v 3 «N/m2 sootvetstvuyut seriyam tipovnx proyektov, sproyektirovannnx na os-nove modulnoy setki s yacheey 0,3 m (planirovoch-nny modul 300 mm).
Plitn rasschitnvayutsya kak balochnxe pri soot-noshenii storon bolshe 2 i kak opertne po kontur-u
pri sootnoshenii storon menshe ili ravnom 2 ia
nagruzku 6,3 «N/m2, vklyuchaya sobstvennuyu massu.
Izgotovleniye plit predusmatrivayetsya v kassetnnx
mashinax. Tolgsina plitn nominalnnm proletom
3,6 m—120 mm, 6,3 m—160 mm. Massa do 10 t.
Plitn, primnkayush,iye k lestnichnsh kletkam, uve-lichivayutsya so storonn opornoy grani na 70 mm
dlya zapolneniya platformennogo stnka.
Armiruyutsya plitn svarnnmi blokami, ustanov-lennnmi v kayesetu v sobrannom vide, vklyuchaya pet-levne vnpuski, zakladnne detali i prostranst-vennne karkasn-fiksatorn.
Armaturnne elementz soyedinyayutsya v prostran-stvennny blok kontaktnoy elektrosvarkoy. Pro-yektnoye polojeniye armaturnogo bloka v kassetnom
otseke v protsesse betonirovaniya obespechivayetsya
prostranstvennnmi i ploskimi karkasami-fiksa-torami.
Formuyutsya pliti iz betona marki 200. Plitn
tolshinoy v 160 mm obespechivayut svoyey massoy do-statochnuyu zvukoizolyatsiyu mejduetyajnnx perekrn-tiy. V plitax tolshinoy 120 mm dopolnitelnne
mern po zvukoizolyatsii predusmatrivayutsya v kon-struksii polov.
Diametr kanalov dlya skrntoy smenyayemoy elek-troprovodki 25 mm. Sxema kanalov
zavisit
ot
planirovki kvartir.
Markirovka izdeliy prinyata po yedinoy bukvekno-iifro-voy sisteme, gde nachalpaya bukva oznachayet vid izdeliya, sif-ra 3— poverxnostnuyu nagruzku v «N/m2, trn chisla posle
defisa — sootvetstveino shirin-u i dlinu izdeliya priblijen-no v detsimetrax i tolshinu v
santimetrax.
Naprimer,
PZ-27.42L2 oboznachayet plitg perekoktiya pod raschetnuyu na-gruzku 3 «N/m2 razmerom 2680 X
X ^20 mm; PZ-27.63.16—
plit! pod raschetnuyu nagruzku 3 «N/m2 razmerom 2680 X
X 6280 X 160 mm. Te je plitm, primkkayushiye k lestnichnim
kletkam, budut imet shifr PZ-28.42.12 i PZ-27.64L6, prnchem
v pervom sluchaye uvelichitsya shnrika plitn do 2750 mm, a vo
vtorom — dlina do 6350 mm.
Dalee cherez defis mogut bnt dobavlenn sifrt, xarak-terizuyuvdiye kopkretnte osobeinosti izdeliya:
poryadkoviye
pomera variantov, nalichiye zakladngx plastin, otverstiy dlya
veitilyatsionngx blokov it. p.
Jestkost diska
perekritiya
obespechivayetsya
putem svarki raspolojennnx na bokovnx granyax
armaturnnx vnpuskov, zamonolichivaniya shvov se-
^mentnsh
rastvorom
marki
100
i
obrazovaniya
43
|
Sovet kinosidan turli xil personajlar bisyor. Unda yomon yoki yaxshi obrazlarni ham, neytral yoki ziddiyatli qahramonlarni ham ko‘rish mumkin. Har birining o‘ziga xos xarakteri va maqtovga loyiq vazifasi bor. Odatda tomoshabinlar e’tiborini birinchi darajali qahramonlar jalb qilishi aniq, lekin doim ham bunday bo‘lmaydi. Ayrim ikkinchi darajali rol sohiblari bosh qahramondan ham ko‘ra ko‘proq tomoshabinlar e’tiborini tortadi.
Koshey — “Qizil qor yog‘ganda”
“Qizil qor yog‘ganda” — bolaligida almashib qolgan shahzoda Ivan haqidagi ajoyib ertak. Shubhasiz, Ivan kelishgan qahramon bo‘lgani uchun bosh rol orqali tomoshabinlar qalbini zabt etishi kerak edi. Biroq, sharhlarga ko‘ra, eng kulgili qahramon — o‘lmas Koshey bunga erishdi. Tomoshabinlarning ta’kidlashicha, Oleg Tabakov Koshey rolini o‘ziga xos tarzda ijro etgan. Qahramonning so‘zlari hattoki bir zumda sitata darajasiga ko‘tarilgan.
Saaxov — “Kavkaz asirasi”
Hamma uchun sevimli Shurikning iste’dodiga shubha qilib bo‘lmaydi, lekin u filmda e’tiborga tushgan yagona odam emas edi. Vladimir Etushning Saaxov obrazi alohida tahsinga loyiq. Garchi kinotanqidchilar aktyor ijrosi bo‘yicha turli xil fikrlar bildirgan bo‘lsa-da, bu uning muvaffaqiyatiga to‘sqinlik qilmadi.
Verochka — “Ishdagi ishq”
“Ishdagi ishq” zamonaviy ayol qahramonlar va tasvirlarga boy. Ammo Liya Axejakovaning qahramoni Verochka ko‘plab sovet ayollari uchun haqiqiy moda ilhomiga aylandi.
Jorj Miloslavskiy — “Ivan Vasilyevich kasbini o‘zgartiradi”
Ushbu kartinada bosh qahramonni alohida ajratib ko‘rsatish qiyin, lekin ko‘proq Ivan Vasilyevichning o‘zi deb qaraladi. Shuningdek, tomoshabinlar ayyor, ammo kelishgan Jorj Miloslavskiyni eng taniqli qahramonlardan biri deb biladi. Ayniqsa, ko‘pchilik kartinadagi deyarli barcha mashhur iboralar Miloslavskiyga tegishli ekanligini ta’kidlaydi.
Marfusha — “Ayozbobo”
Nastenka — muloyimlik, nazokat va go‘zallik namunasi. Butun film davomida qiz o‘zini kamtarona, shirinsuxan tutadi, ertak oxirida kuyov va boylik unga nasib qiladi. Ammo unga qarshi qahramon — Inna Churikova tomonidan ijro etilgan injiq Marfusha, ba’zi tomoshabinlarning fikriga ko‘ra, ancha yorqinroq xarakterdir. Aytgancha, ushbu roli uchun Churikova Chexiya elchisi Yaroslav Bashtaning “Masarik” medali bilan taqdirlangan.
Ippolit — “Taqdir hazili yoki qushdek yengil bo‘ling”
Lukashindan farqli o‘laroq, Ippolit salbiy xarakter sifatida yaratilgan, ammo oxir-oqibat tomoshabinlarda tushunarsiz his-tuyg‘ularni uyg‘otgan. Xarakter hamdardlik Yuriy Yakovlevning ajoyib ijrosi asosida ham namoyon bo‘ladi. Shuningdek, uning ham so‘zlari kino ixlosmandlari orasida juda mashhur.
|
PAKANANING OSHIQ KO‘NGLI
(Bo‘y va mo‘y o‘stirish tajribasi yoxud ruh tarbiyasi)
1
Hamma balo shundaki, u o‘zi haqida boshqacha fikrda edi. O‘zini barvasta-yu basavlat deb
bilmasa-da, harqalay, xiylagina ulug‘vor hisoblardi. (Ko‘nglida, albatta.) Yurganda jussayeiga
yarasha pildirabgina yurmay, salmoq bilan, butini yirtgudek yirik-yirik qadam tashlar,
gapirganda mavrid-bemavrid so‘lisholib, salmoq bilan, ta’sirchanlikka intilibmi yoki
diqqatni tortish uchunmi, xuddi maxfiy bir sinoatni ochayotgandek pichirlab gapirar edi.
Bari befoyda! U pak-pakana edi. O‘zini salobatli tutishi-yu salmoq bilan odim otishi bir
pul: go‘yo yosh bola kattalarga taqlid qilgandek kulgili, bachkana chiqardi. Tovushini ne
maqomga solmasin, natija o‘sha-o‘sha—baayni chala puflangan surnay.
Lekin—ko‘ngli!.. E, bu bir boshqa dunyo ekan. Ko‘ngil—podsho. Ko‘ngil—xazina. Ko‘ngil—
balo. Egam uni odamning sirt-siyog‘i, bo‘y-basti yoki mol-mulkiga qarab taqsimlamaydi.
Pakana esa o‘ziga, tashqi qiyofasi-yu turish-turmushiga ushal mo‘jiza dunyodan turib
qarardiki, holiga maymunlar yig‘lashi shundan. Achinmay iloj yo‘q. Ko‘ngilni ko‘rgazmaga qo‘yib
bo‘lmasa! Qo‘yganda ham ko‘rgan xaridor avval egasiga nazar soladi: bo‘y-basti qanday, aft-angori?
Aksiga—notavon bu ko‘ngil go‘zallikka behad oshufta, o‘ta sevuvchan, mehr-u muhabbatga
tashnai zor edi. Ko‘ngil daftarining ana shu qismi o‘zi bir doston. Uni varaqlamaslik, uni
mensimaslik—shundoq ham kam-kemtik Pakanani battar kamsitish, yerga urish bilan barobar;
bu tarixsiz uning hayoti g‘arib, o‘zi esa qiyomat Pakana emas, oddiy bir bo‘yi past-pachoq kimsa
bo‘lib qoladiki, unaqalar olamda son-mingta, har birini ta’riflamoqqa bu tanbal qalamga
so‘z qani, siyoh qani!
Pakana yurgan yo‘lida shart-muqarrar kimnidir suyib qolaveradi. Buni qarangki, yo yoshi
o‘zidan katta, yo bo‘yi o‘zidan uzun sarvqomat qiz-juvonlarga xushtor bo‘ladi. Uyga keliboq
o‘shaning aslidan chandon ko‘rkam xayoliy siymosini yaratadi—u rassom—shu bahona nazarga
ilinib, izhori dil etmoq payida, ilojini topib uni egasiga tortiq qiladi. Ko‘ngil
bog‘laganla-ri kutilmagan tuhfadan hayrat-hayajonga tushishadi, minnatdor bo‘lib, evaziga
unga kulib-kulib boqishadi, rahmatlar aytishadi, lekin... yana uchratganda yo tanimagandek
indamay o‘tib ketishadi, yo Pakana ularni ittifoqo boshqa birov bilan ko‘rib qoladi. Doim
shunday bo‘lgan. Zikrxona buyoqda-yu, halimxona u yoqda. Suv keltirgan xor-zor-u, ko‘za
sindirgan—aziz. «Ayshni nodon surib, kulfatni dono tortadur». Pakana talay vaqt o‘zini
qo‘yarga joy topolmay, «ul bevafo»ning dog‘ida kuyib-o‘rtanib yuradi. Yana bir bevafoga
yo‘liqqunicha, unga oshiq-u beqaror bo‘lgunicha!
Bu holning adog‘i, ko‘ngildagi chandiqning sanog‘i bormikan? Bo‘lsa, ishonavering,
Pakananing o‘zi-da hisobdan adashadi.
Yoshligida u kinoaktrisalarta ishqiboz edi, Xushro‘y-xushro‘ylarining suratini «Kino»
jurnalidan qirqib olib, darsxonasi devorlariga yopishtirib qo‘yar, diliga eng yaqin
birovining kattakon qilib portretini ham chizgan edi. Keyin o‘shani Toshkentga ham ko‘tarib
keldi—egasiga hadya etib, bahonada... Bu yerda boshqalariga chalg‘ib, bir mahallar ko‘zlariga
surmay sulaymon bo‘lgan siymo allaqaysi ijaraxonada chang bosib qolib ketdi. Hozir o‘sha
aktrisa bilan teatrda birga ishlaydi. Uni har ko‘rganida yoshlikdagi ma’sum tasavvur va
iztiroblari yodiga tushib, pushaymon qiladi.
Bir kuni ko‘rgazma-darsxonasiga nima ish bilandir otasi kirib qolgan, chiqib onasiga:
«Xotin, o‘g‘lingni tezda uylab qo‘ymasak bo‘lmaydi, ishlar chatoq», degan. Bu gapni eshitib
Pakana yerga kirib ketgudek bo‘lgan. Biroq u anchadan keyin, o‘ttizlarga yaqinlashganda uylandi.
Uylanishi ham hech kimnikiga o‘xshamagan, Pakananing o‘zigagina xos antiqa tarixki, ungada gal
|
aniqlaydi
va ularning ma’lumotlar modeli deb ataladigan,
umumiy mantiqiy tashkillanishini vazifalaydi.
–
Imkoniyatlar istiqbolini va xotira tarkibini aniqlash.
Baza adminstratori, qanday qilib ma’lumotlar bazasiga ma’lumotlar yetkazilishini aniqlaydi hamda ma’lumotlarning jismoniy tashkillanishini ishlab chiqadi.
–Foydalanuvchi bilan o‘zaro harakat. Ma’lumotlar bazasi adminstratori-shaxs
yoki
shaxslar
guruhi,
ya’ni tizimda
ma’lumotlar tashkil bo‘lishi haqida global tasavvurga ega va
ularning saqlanishi uchun mas’uldir. Foydalanuvchilar
ad-minstrator
ishtirokida
ma’lumotlar
podmodeli
topshiriqlarida ifodalaniladigan ma’lumotlar bazasiga nisbatan
"o‘z qarashlarini to‘lig‘icha aniqlab olish imkoniga ega".
–Inkor strategiyasi
va qayta tiklanishning aniqlanishi.
Aztomatlashtirilgan tizim ishi, ma’lumotlar bankidan foydalanib, uning muvaffaqiyatli vazifalanishiga mutloq bog‘liq.
Barcha
ma’lumotlar
bazasining
yoki
qandaydir
qismi,
noma’lum sabablarga ko‘ra zararlanishi natijasida ma’lumotlarni minimal ushlanishlar balan tiklash
va ma’lumotlar
bazasining saqlangan qismiga ta’sir qilish imkoniyatlarini qarab chiqish kerak.
Ma’lumotlar bazasi ishlarining modernizatsiyasi
va unumdorligi. Ma’lumotlar bazasi adminstragori tizimning bunday
tashkil etilishi uchun mas’uldir, ya’ni uning vazifalanishining
maksimal unumdorligini ta’minlash uchun, shuningdek foydalanuvchilar talablarini yanada to‘liqroq qondirishga yo‘naltirilgan
ma’lumotlar bazasini barcha modernizatsiyalanishining bajarilishi
uchun
hamda
ma’lumotlar bazasi adminstratori yordamchi
programmalar majmuidan foydalanadi.
Bu programmalar ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimining anchagina qismini tashkil qiladi. Bularga masalan, tizimLi
jurnalni
olib
borish
prgrammasi,
ma’lumotlar
bazasiga
bo‘lgan har bir murajaat haqidagi ma’lumot, ma’lumotlar bazasining qayta tiklanish programmalari va foydalanilgan programmalarning statistik tahlil programmalari
kiradi. Amaliyotda
ma’lumotlar bazasi adminstratori —bu hammasi bo‘lib bir kishi
emas, balki shaxslar guruhidir, chunki yechimini topadigan savollar
Guruhi
bir
kishi
komgetensiyasi
uchun
judayam
kenglik
qiladi. Ular integratsiyalash ma’lumotlar bazasini vazifalash
24
|
Tergovdagi prokurorlar, naqd valyutaga ruxsat, Skripal ishi, Facebook mojarosi va haftaning boshqa xabarlari
O‘tayotgan haftada O‘zbekistonda va jahonda ro‘y bergan voqev va hodisalaring eng muhimlarini Kun.uz’ning an'anaviy haftalik dayjestida yana bir karra esga olamiz.
O‘ZBeKISTON. HAFTANING MUHIM XABARLARI
Hafta ichida yurtimizda bahor ayyomi — Navro‘zi olam keng tantana qilinmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqiga Navro‘z tabrigini yo‘lladi.
Nursulton Nazarboyev Navro‘z kuni Samarqandga keldi
Shavkat Mirziyoyev Samarqanddagi bayram tantanalariga yetib bordi va Navro‘z shodiyonalarida qatnashdi
Shavkat Mirziyoyev Navro‘z tantanalari o‘tgan poytaxtdagi «O‘zekspomarkaz»ga tashrif buyurdi
Prezident Sh.Mirziyoyev rahbarligida qishloq xo‘jaligini jadal rivojlantirish va islohotlarni chuqurlashtirish bo‘yicha ishlar natijadorligi yuzasidan videoselektor yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Prezident qishloq xo‘jaligida dolzarb oylik e'lon qildi
Prezident: «G‘alla rivoji yaxshi emasligi meni tashvishga solmoqda»
Prezident videoselektorda 5 sotix yerdan 30 mln so‘m daromad olgan dehqonni namuna qildi
Prezident OAVga: «Maqtamang! Tomorqa bo‘yicha bor haqiqatni ko‘rsatib, yomon bo‘lsa tanqid qilinglar»
Prezident Xitoydan o‘rganish kerakligini ta'kidladi
«Bank xizmatlari ommabopligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida» Prezident qarori imzoladi.
Prezident bank tizimidagi qator muammo va kamchiliklarni belgilab berdi
O‘zbekistonda Bank xizmatlari iste'molchilari huquqlarini himoya qilish xizmati tashkil etildi
Banklar assotsiatsiyasi bank xizmatlari bo‘yicha maxsus chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqadi
1 apreldan xorijiy valyutani naqd shaklda yechib olish mumkin bo‘ladi
Endi tijorat banklarga kirishda shaxsni tasdiqlovchi hujjat talab etilmaydi
DAVLATLARARO MUNOSABATLAR
Prezident Vladimir Putinni saylovdagi g‘alabasi bilan qutladi
O‘zbekiston fuqarolari 19 martdan Tojikistonga vizasiz safar qilishlari mumkin
Federika Mogerini: «Mintaqadagi boshqa mamlakatlar ham O‘zbekistondan o‘rnak olishini xohlaymiz»
Sh.Mirziyoyev Toshkentda Afg‘oniston prezidenti bilan muzokara o‘tkazadi
Tojikiston elchisi: «Rog‘un GESi O‘zbekistonga ham elektr energiyasi yetkazib berishga xizmat qiladi»
IQTISODIYoT
Samarqandda yana 25ta mehmonxona quriladi. Prezident Ochilboy Ramatov va boshqa mutasaddilarga topshiriqlar berdi
Migrantlar 2017 yilda Rossiyadan qancha pul yuborishgani ma'lum bo‘ldi
O‘zbekiston Rossiyadan pul o‘tkazmalari bo‘yicha MDHda birinchi
MA'NAVIYaT VA MADANIYaT
«Madaniyat va ma'rifat» telekanalida 4ta islomiy ko‘rsatuv efirga uzatiladi
Xorazmda yana bitta masjidni qayta qurish ishlari boshlandi
O‘zbekistonda nashr qilinadigan Qur'oni Karimning tavsiya narxi e'lon qilindi
Loyan va Buxoro turizm bo‘yicha hamkorlikni kuchaytirmoqda
TRANSPORT
«LUKOYL»ning O‘zbekistondagi birinchi AYoQShi ochildi
Eski haydovchilik guvohnomasidan qachongacha foydalanish mumkin?
O‘zbekiston va Tojikiston o‘rtasida kamida to‘rtta yo‘nalishda avtobus qatnovi yo‘lga qo‘yiladi
O‘zbekistonda pullik yo‘llar qurilishi rejalashtirilmoqda
Buxoro – Miskin yangi temir yo‘l liniyasida yo‘lovchi poyezdlar harakati boshlandi
Toshkent-Qarshi poyezdi yo‘nalishi endi Termizgacha cho‘zildi
Damas’da yo‘lovchilarni tashish bosqichma-bosqich Peugoet mikroavtobuslariga o‘tkaziladi
HUQUQ-TARTIBOT
Samarqandda soxta militsiya mayori qo‘lga olindi
Prokuratura o‘z raddiyasini rad etdi: «Toshkentni titratgan prokuror» tergovda
Toshkentda yo‘l qoidasini buzgan PPX brigadasi xodimi jarimaga tortildi
Vazirlik O‘zbekistonda majburiy mehnat qonun bilan taqiqlanganini eslatdi
«Toshturma» buzib tashlanadi, o‘rnida zamonaviy xiyobon bo‘ladi
TA'LIM TIZIMI
Samarqand viloyati hokimi Diana Yenikeyeva voqeasiga munosabat bildirdi
Kattaqo‘rg‘on fojiasi. Bu holat takrorlanmasligi uchun maktablar mahalliy hokimlik tasarrufidan chiqarilishi kerak
«Nursiz kelajak»ka eltayotgan ta'lim tizimi. Kim aybdor?
Kaltaklandi, so‘kish eshitdi va o‘ldi. O‘zbek o‘qituvchisi qismati
«Bugungi qo‘g‘irchoq o‘qituvchilar qo‘lida ertangi qo‘g‘irchoqlar»
O‘qituvchining kerosindan arzon tushgan qadri haqida (Xo‘rlanish hikoyasi)
TAHLILIY MAQOLALAR VA RePORTAJLAR
Kosonlik fermerlar: Bizning zimmamizga noreal qarzdorlik yuklashdi
«Zo‘raki boy». Yana isrofgarchilik marosimlari haqida
Erkin Vohidovning uy-muzeyi bilan bog‘liq muammo: Rustam aka nima qilsin endi?
Farg‘onaning Qo‘shtepasida eshak so‘yib sotgan qallob «tadbirkorlar» qo‘lga olindi
O‘zbekistonlik haydovchi tojikistonlik mehmonga qimmatbaho buyumini qaytarib berib, qahramonga aylandi
MDH XABARLARI
Savchenko effekti. Poroshenko Radaga qurol olib kirishni taqiqladi. Savchenko qo‘lga olinganidan so‘ng bayonot berdi. Savchenko ochlik e'lon qildi. Muhabbatdan nafratgacha 2 yil: Savchenkoning davlat to‘ntarishi bo‘yicha ssenariysi
Skripal ishi. Yana bir davlat rossiyalik diplomatlarni chiqarib yuborishga yaqin. Kreml: London yoki dalillar taqdim etishga yoki uzr so‘rashga majbur bo‘ladi. Rossiya zaharlanishini terakt deb atadi. Kreml ayblovlar nega asossiz asossiz ekanini tushuntirdi. YeI yetakchilari Skripal ishida Rossiyaning qo‘li borligini tan olishdi
Rossiya prezidenti saylovlarining yakuniy natijalari ma'lum bo‘ldi
Rossiyaga bosimni kuchaytirish shart – Ukraina
Rossiya Dumasida mojaro. Jurnalistlar boykot boshladi
Chiqindi inqirozi. Moskva viloyatida bolalar ommaviy zaharlanishi ortidan g‘azabga mingan xalq hokimni urdi
JAHON XABARLARI
Saudiyada korrupsiya ishi bo‘yicha byudjyetga 100 mlrd dollar qaytarildi
Afg‘onistonda IShIDning 35 jangarisi yo‘q qilindi, ular orasida o‘zbekistonliklar borligi aytilyapti
Xitoy bosh vaziri: AQSh bilan savdo urushini xohlamaymiz. Xitoy qanday qilib AQShdan ustun kelmoqda?
Isroil maxfiy ma'lumotni oshkor etdi — Suriyadagi yadro reaktori bombardimon qilingan. Bu Eronga ogohlantirish
AQSh Rossiya ta'siri bilan kurashga 250 mln dollar ajratadi
Nikolya Sarkozi bayonot berdi
YeIdagi qator davlatlar rus diplomatlarini chiqarib yuborish masalasini ko‘rib chiqyapti
Janubiy Koreya sobiq prezidenti 45 yilga qamalishi mumkin
AQSh Eronga qarshi sanksiyalar ro‘yxatini kengaytirdi
TeXNOLOGIYa VA QIZIQARLI XABARLAR
«Facebook’ni o‘chir», 60 mlrd dollarga kamaygan boylik, AQSh va Yevropadagi surishtiruvlar. AQSh hukumati Facebook’ni tekshirmoqda. Janubiy Koreya Facebook’ni jarimaga tortdi. Tsukerberg texnologik kompaniyalarni tartibga solishga chaqirdi. WhatsApp hammuassisi foydalanuvchilarni Facebook’ni o‘chirib tashlashga chaqirdi. Ilon Mask o‘z kompaniyalarining Facebook'dagi sahifasini o‘chirdi
Alkatras: hech kim qochib qutilolmagan qamoqxona
Rossiyada Telegram’ga 15 kun muhlat berildi. Durov tahdidga javob qaytardi
2014 yilda izsiz g‘oyib bo‘lgan Boeing 777 bo‘laklari Google Maps orqali topildi
SPORT XABARLARI
Seni unutmaymiz, Sasha «Geniy». Geynrixning eng muhim 10 goli
Tribuna ko‘zgusida «Neftchi»: «Bunyodkor»ga qarshi o‘yin tahlili
Navbatdagi «Oltin to‘p»ni kim olishi chamalab ko‘rildi
Qizg‘aldoqzorga aylanayotgan taqvim. PFL qachon o‘zgaradi?
Mavsum startiga 3 kun qolganda Pro-Liga formati o‘zgartirildi
O‘zbekiston Kubogi yangi formatda - klublar savatchalarga ajratilmaydi
|
7,
VO I 1)
J.L, 1
1507
5 y
O 1.
A 5 a
KI SI
U
GA IN
5– NK
BOB
|
Davron Fayziyev: “Tezkor gol rejalarimizni buzib yubordi”
“Qo‘qon-1912” katta murabbiyi Davron Fayziyev Coca-Cola Superliga 15-turi doirasida “Metallurg”ga qarshi kechgan bahsdagi mag‘lubiyatdan (0:2) so‘ng o‘z fikrlari bilan o‘rtoqlashdi.
Musobaqa jadvalidagi ikkita yonma-yon turgan jamoalar o‘zaro to‘qnash keldi. Birinchi bo‘limda yaxshi harakat qildik. Ikkinchi bo‘limdagi tezkor gol rejalarimizni buzib yubordi. Himoyada yo‘l qo‘ygan qo‘pol xatolarimiz raqibning foydasiga ishladi. Keyingi turlarda yo‘qotilgan ochkolarni o‘rnini to‘ldirishga harakat qilamiz deb o‘ylayman. Ikkinchi davraning dastlabki turlarini mag‘lubiyat bilan boshlash alamli, albatta. Yigitlar vaziyatni tushunib turibdi. Birinchi davradagi o‘yinimizni, g‘alabalarni qaytarishimiz kerak.
Birinchi bo‘limda vaziyatlar yaratdik, lekin ulardan foydalana olmadik. Ikkinchi bo‘limda esa raqib xatolarimizdan unumli foydalanishga harakat qildi va qaysidir ma’noda bunga erishdi. Ikkinchi bo‘limda yaqqol golli vaziyat yarata olmadik. Birinchi bo‘lib biz gol urganimizda boshqacha bo‘lardi.
Maydonga javobgar shaxslar bor, davlat imtihonlari o‘tkazilgani sabab shunaqa bo‘lib qoldi. Bu maydonda kecha mashg‘ulot o‘tkazdik. Maydon holatini mag‘lubiyatga bahona sifatida ro‘kach qilish noto‘g‘ri bo‘ladi, chunki har ikki jamoa ham mana shu maydonda harakat qildi. Davlat qabul qilgan qarorga biz qarshi chiqa olmaymiz. Bu bahona bo‘la olmaydi.
Markazlashgan chempionatda bitta hujumchi bilan harakat qildik, bungacha uydagi barcha uchrashuvlarda ikkita hujumchi bilan o‘ynayotgan edik. O‘yin qanday natija bilan tugashini oldindan bilmaysiz. Uyda ko‘proq hujumkor o‘ynaymiz. Mag‘lubiyatni tan olish ham mardlik hisoblanadi. Futbol shunday o‘yin kimdir g‘alaba qozonadi, kimdir yutqazadi. Hali oldinda 11 ta tur o‘yinlari bor, o‘ylaymanki, yo‘qotilgan ochkolarni o‘z joyiga qo‘yishga ulguramiz.
Davron Fayziyev, “Qo‘qon-1912” katta murabbiyi
“Qo‘qon-1912” 15-turdan keyin 26 ochko bilan 6-o‘rinda bormoqda. Jamoa keyingi turda “So‘g‘diyona” bilan o‘ynaydi.
Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
|
Unda “Hwashin Cyber University” ta’lim muassasasining 10 million dollarga teng bo‘lgan investitsiya mablag‘lari hisobiga Toshkent viloyatida Koreya Respublikasi universitetining filialini ochish taklifi muhokama qilindi.
Uchrashuvda mazkur loyihaning imkoniyatlari va ikki taraflama manfaatli jihatlariga to‘xtalib o‘tildi. Ta’kidlanishicha, ta’lim dargohida sport zal, madaniyat saroyi, kutubxona binolarini qurish, ta’lim klasterini tashkil etish, buning uchun universitet qoshida maktabgacha ta’lim muassasasi, umumta’lim maktab binosi, 600 o‘rinli talabalar turar joylarini barpo etish, ta’lim jarayonini tashkil etishda mutaxassislik fanlaridan darslarga malakali xorijiy professor-o‘qituvchilarni jalb qilish lozim bo‘ladi.
Shuningdek, universitetda tahsil olayotgan talabalarga o‘z yo‘nalishlarida o‘quv mashg‘ulotlarini Koreya universitetida davom ettirib, tegishli tartibda ushbu universitet diplomini olish imkoniyatini yaratib berish tartiblarini joriy etish imkoniyatlari ham muhokama qilindi.
Uchrashuv yakunida hamkorlik yuzasidan memorandum imzolashga kelishib olindi.
A. Musayev, O‘zA
|
II BOB. YAKKA TARTIBDAGI HIMOYA VOSITALARI
2.1. Himoya vositalarining turlari
Tashqi
mexanik,
kimyoviy,
termik
va
aralash
ko‘ngilsiz
ta’sirlardan
himoyalanish uchunishchi-xizmatchilar yakka tartibdagi himoya vositalaridan
foydalanadi. Yakka tartibdagi himoya vositalariga korjoma va maxsus poyabzal,
nafas olish organlarini, quloq, ko‘z, yuz, bosh, qo‘l, tanani himoyalash vositalari,
saqlash
moslamalari,
o‘tkazmaydigan
kostyumlar,
terini
himoyalovchi
(dermotologik) vositalar kiradi.
Barcha yakka tartibdagi himoya vositalari quyidagi standartlarga mos bo‘lishi
kerak:
-
jomakor, maxsus poyabzal
va qo‘lni
himoyalash vositalari
- GOST
12.4.103-86 ga;
-
maxsus rezina etiklar- GOST 12.4.072-89 ga;
-umumiy ishlabchiqarish iflosliklaridan himoyalovchi kombinezonlar GOST
12.4.100-86 ga;
-filtrlovchi respiratorlar va gazniqoblar (protivogazlar) -GOST 12.4.041-88 ga
va hokazo.
Ushbu vositalar ishchi-xizmatchilarga "Bepul korjoma berishning namunaviy
tarmoq
me’yorlariga muvofiq
beriladi.
Me’yorlarda ko‘zda tutilgan
korjoma
maxsus poyabzal
va
saqlovchi moslamalar belgilangan muddatlarda
berilishi
hamda
standart
va texnik
shartlar
talablarini
qanoatlantirishi
zarur. Korxona
ma’muriyati korjoma, maxsus poyabzal va sozlovchi vositalami ishlabchiqarish
sharoitini hisobga olgan va fabrika-zavod kasaba uyushmasi qo‘mitasi hamda
sanitariya nazorati tashkilotlari bilan kelishgan holda belgilangan muddatda yuvib,
zararsizlantirib tuzatib berilishini ta’minlashi lozim.
Agar
ishlar
ko‘p
miqdorda chang
chiqishi
yoki
zaharli
moddalar
ta’sir
ko‘rsatishi bilan bog‘liq bo‘lsa, korxona ma’muriyati korjoma, maxsus poyabzal
va saqlovchi moslamalami changsizlantirish va zararsizlantirishni tashkil
qilish!
kerak.
|
Amerikalik hip-hop qo‘shiqchi Kanye Uest o‘zining Rossiyada ishlab chiqarilgan “Sherp” yo‘ltanlamaslariga bo‘lgan qiziqishi bilan tanilgan
U Vayomingdagi ranchosiga borish uchun ikkita shu turdagi mashinadan sotib olgan, 2020-yil boshida esa ulardan o‘zining Yeezy krossovkalari kampaniyasini reklama qilishda foydalangan, deb xabar beradi “Auto
mail
ru”
2 Cheynz taxallusi ostidagi Tauxid Epps ismli reper o‘zining Instagram’dagi sahifasiga ertalab uyg‘onib uyining yonida “Sherp” yo‘ltanlamasiga duch kelganini yozib qoldirgan
Ma’lum bo‘lishicha, 12-sentabr kuni 43 yoshga to‘ladigan reperga ushbu mashinani Uest tug‘ilgan kuni uchun sovg‘a qilgan
Mashinadagi peshlavhada “2 Cheynz uchun” deb yozilgan va Injildan iqtibos keltirilgan: “O‘z aql–idrokingga suyanma, butun qalbing bilan Egamizga ishon
Har ishingda Egamizni e’tirof et, shunda U yo‘llaringni to‘g‘rilaydi” (3-bob, 5-6 oyat)
Sherp Pro 44,3 ot kuchiga ega 1,5 litrli dizel dvigatel bilan jihozlangan bo‘lib, u 5 pog‘onali mexanik uzatmalar qutisi yordamida boshqariladi
Quvvat barcha g‘ildiraklarga uzatiladi
Yo‘ltanlamas alyuminiy korpusga ega bo‘lib, og‘irligi 1300 kilogrammni tashkil etadi
Bir tonna yukni ko‘tarishga qodir mashina soatiga 2-3 litr yoqilg‘i sarflaydi
Sherp narxi 87 ming dollardan boshlanadi
Mavzuga doir:
|
Tanlovda ishtirok etish loyihangizni rivojlantirishda yangi bosqichga aylanishi shubhasiz
Bu haqiqatan ham foydali va zarur amallarni bajarish uchun berilgan imkoniyat va rag‘batdir
|
“O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini Toshkent shahri va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi Ichki ishlar vazirligi buyrug‘i muhokama uchun e'lon qilindi
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini Toshkent shahri va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilishi mumkin bo‘lgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar:4-bandda:ikkinchi xatboshidagi “xorijga chiqish, kelish va fuqarolikni rasmiylashtirish bo‘limiga (bo‘linmasiga) (bundan buyon matnda XChKvaFRB deb yuritiladi)” degan so‘zlar “Migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish bo‘limiga (bo‘linmasiga) (bundan buyon matnda MvaFRB deb yuritiladi)” degan so‘zlar bilan almashtiriladi;oltinchi xatboshidan “notarial tasdiqlangan” degan so‘zlar chiqarib tashlanadi;sakkizinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etiladi:“Ro‘yxatning 1 va 8-bandlari asosida Toshkent shahrida va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilingan fuqarolarning qarindoshlari Ro‘yxatning 2-bandi asosida doimiy propiska qilinadi
”
5-bandda:birinchi – ikkinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etiladi:“Qonun kuchga kirgunga qadar, ya'ni 2011 yil 15 sentabrgacha doimiy propiska qilingan shaxslarning to‘g‘ri shajara bo‘yicha birinchi va ikkinchi darajali qarindoshlari ularning turar joy maydoniga Ro‘yxatning 2-bandi bo‘yicha doimiy propiska qilinadi
Ro‘yxatning 2-bandiga (xotini yoki eri, o‘z oilasiga ega bo‘lmagan voyaga yetgan bolalar hamda er-xotinning birgalikdagi va (yoki) ilgarigi nikohidan tug‘ilgan yoxud nikohsiz tug‘ilgan voyaga yetmagan bolalar, shuningdek farzandlikka olingan bolalar bundan mustasno) muvofiq Toshkent shahri va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilingan fuqarolarning qarindoshlari Toshkent shahrida va Toshkent viloyatida doimiy propiska qilinmaydi
”;uchinchi xatboshidagi “ikkinchi” degan so‘z “birinchi” degan so‘z bilan, “XChKvaFRBga” qisqartmasi “MvaFRBga” qisqartmasi bilan almashtiriladi;yettinchi xatboshidan “notarial tasdiqlangan” degan so‘zlar chiqarib tashlanadi;sakkizinchi – to‘qqizinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etiladi:“uy-joy mulkdorining (mulkdorlarining) turar joy maydoni berish to‘g‘risidagi arizasi (roziligi) yoxud notarial tasdiqlangan arizasi (roziligi), agar shaxsan o‘zi berish imkoni mavjud bo‘lmasa;nikoh tuzilganligi yoki bolalar tug‘ilganligi to‘g‘risidagi guvohnomalar (nusxalari olinib, asli qaytariladi);”;o‘n birinchi xatboshidan “notarial tasdiqlangan” degan so‘zlar chiqarib tashlanadi
6-bandda:quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldiriladi:“Tarbiyalash, davolash va boshqa muassasalardagi yetim bolalar, ota-onalarining qarovisiz qolgan bolalar, shuningdek qariyalar uylaridagi shaxslar ko‘rsatib o‘tilgan muassasalar tomonidan berilgan turar joyga Ro‘yxatning 3-bandi bo‘yicha doimiy propiska qilinadilar
”;uchinchi xatboshidagi “XChKvaFRBga” qisqartmasi “MvaFRBga” qisqartmasi bilan almashtiriladi;oltinchi xatboshidan “notarial tasdiqlangan” degan so‘zlar chiqarib tashlanadi;yettinchi – sakkizinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etiladi:“uy-joy mulkdorining (mulkdorlarining) turar joy maydoni berish to‘g‘risidagi arizasi (roziligi) yoxud notarial tasdiqlangan arizasi (roziligi), agar shaxsan o‘zi berish imkoni mavjud bo‘lmasa;vasiylikdagi (homiylikdagi) fuqaroning tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnomasi, shuningdek vasiylik yoki homiylikni tasdiqlaydigan hujjatlar (nusxalari olinib, asli qaytariladi);”;o‘ninchi xatboshidagi “1999 yil 12 apreldagi 171-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasida vasiylik va homiylik to‘g‘risidagi nizomga (O‘zbekiston Respublikasining Hukumati qarorlari to‘plami, 1999 yil, 4-son, 18-modda)” degan so‘zlar “2014 yil 22 sentabrdagi 269-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasida vasiylik va homiylik to‘g‘risidagi nizomga (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2014 y
, 9-son, 101-modda)” degan so‘zlar bilan almashtiriladi
7-bandda:ikkinchi xatboshidagi “XChKvaFRBga” qisqartmasi “MvaFRBga” qisqartmasi bilan almashtiriladi;oltinchi xatboshidan “notarial tasdiqlangan” degan so‘zlar chiqarib tashlanadi;yettinchi – sakkizinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etiladi:“uy-joy mulkdorining (mulkdorlarining) turar joy maydoni berish to‘g‘risidagi arizasi (roziligi) yoxud notarial tasdiqlangan arizasi (roziligi), agar shaxsan o‘zi berish imkoni mavjud bo‘lmasa;tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnomalari (nusxalari olinib, asli qaytariladi);”;o‘n birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etiladi:“vasiylik (homiylik)ni tasdiqlovchi hujjatlar (nusxalari olinib, asli qaytariladi);”
8-bandda:birinchi xatboshi quyidagi mazmundagi ikkinchi jumla bilan to‘ldiriladi:“Toshkent shahrida yoki Toshkent viloyatida doimiy propiska qilinganidan so‘ng bir yil ichida nikoh bekor qilingan taqdirda, er (xotin) Toshkent shahrida yoki Toshkent viloyatida olingan doimiy propiskani yo‘qotadi
|
507 OTGOUSNT" NASHRIYOT-MATBAA IJODIY UYI
TOSHKENT—2018
|
y
9— Fuqarolik huquqi
449
|
O‘TTIZ IKKICHI BOB. OLOV ICHRA-Yo‘q... kasalxonaga bormayman... borishni istamayman... -po‘ng‘illadi Garri, baqrayib qolgan
xaloyiq oldidan vestibyulga olib chiqqan, o‘zi ham tashvish-la qarab turgan professor Toftining
qo‘lidan xalos bo‘lishga urinib, -O‘zimni... yaxshi his etyapman, ser, -duduqlandi u, peshonasidagi
terni artib, -Gapim rost... ko‘zim ilinib qolib... yomon tush ko‘ribman...
xoldan toygansiz! -titroq qo‘li bilan bolaning yelkasiga urib qo‘ydi qariya, achinayotganini
ko‘rsatib, -Bo‘lib turadi, yigitcha, bo‘lib turadi! Xo‘sh, suv ichib olib, qaytasizmi? Imtihon
deyarli nihoyasiga yetdi... so‘nggi javobingizni oxiriga yetkazib qo‘yarsiz, ehtimol...
-Ha, -g‘alati javob berdi Garri, -Ya’ni... yo‘q. Men... bilganimni yozib bo‘ldim... bo‘ldim...
-Juda yaxshi, - ko‘ngilchanlik-la javob berdi Tofti, -Juda soz. Unday bo‘lsa, qog‘ozlaringizni
o‘zim yig‘ishtirib olaman. Siz esa borib yoting. Shunday qilsangiz, ma’qul ish qilgan bo‘lasiz.
Qariya Katta Zal ostonasini hatlab o‘tishi bilan Garri marmar zinapoyadan tez ko‘tarilib, qasr
yo‘laklari bo‘ylab o‘qday uchdi. Devorga mahkamlangan portretlar bola ketidangina ohangida
g‘udullab qolishmoqda. Yana bir nechta yo‘lakdan yugurib o‘tgan Garri qasrning kasalxona
joylashgan qanotiga otilib kirdi.
-Miyangni yeb qo‘yding-mi, Potter? Jonib chiqib ketishiga sal qoldi-ku! -qo‘rqib ketganidan
qichqirib yubordi Pomfri xonim, choyqoshiq vositasida Montegyu og‘ziga allaqanday ko‘k
suyuqlik quyib o‘tirgan joyida.
-Professor Makgonagallni ko‘rgani keldim, -hansiradi, tez yugurganidan o‘pkasi yorilib
ketishiga sal qolgan Garri, -Juda... zarur ishim bor... unda!
-Bu yerda yo‘q, u, Potter, -dedi Pomfri xonim ma’yus ohangda,
-Bu yerda yo‘q?! -ichi ag‘darilib, so‘radi Garri.
-Bugun ertalab Muqaddas Rezgi kasalxonasiga olib o‘tildi. Ko‘krak sohasiga baravariga to‘rtta
urib yiqitish yashinining zarbasiga bardosh berish hazil gapmi uning yoshida! Joni
uzilmaganining o‘zi mo‘jiza!
Qo‘ng‘iroq zarbi yangradi. Yuqori va pastki qavatlarda, eshik ortida yo‘laklarga otilib chiqqan
o‘quvchilarning shovqin-suroni eshitildi. Vujudini dahshat qamrab olgan Garri qoqilgan qoziq
kabi qilt etmay, Pomfri xonimga baqrayib qoldi.
Hech kim qolmadi. Aytib beradigan odam yo‘q. Dambldor yo‘q, Xagrid yo‘q... Zabti tor, kamgap bo‘lsa
ham, doimo shu yerda bo‘ladigan professor Makgonagall ham yo‘q...
-Seni tushunib turibman! -xitob qildi Pomfri xonim, yuzida tahsin qiyofasi yarqirab, ko‘n
yorug‘ida Minerva Makgonagallga hamla qilib ko‘rishsin-chi, qani! Qanday safillik...
nomardlik... vasiyligim ostidagi o‘quvchilarga mehrim bo‘lmaganida, e’tiroz tariqasida ishdan
bo‘shab ketgan bo‘lar edim!
-Ha, -javob qaytardi Garri, ifodasiz ohangda.
U teskari o‘girilib, ko‘ziga hech nima ko‘rinmagan holatda maktab o‘quvchilariga to‘lib-toshgan
yo‘lakka chiqdi-da, o‘rtada tek qotdi. O‘tgan-ketganlar uni turtib, niqtab o‘tishayotgan bo‘lsa ham, hech
nimani sezmadi. Vahima, xuddi zaharli gaz singari, vujudini tez qamrab olmoqda. Fikr-xayollari chalkashib ketib, nima qilishini bilmay qoldi...
Ron bilan Germiona, eshitildi miyasida kimningdir ovozi.
Garri duch kelganlarni turta-surta, yo‘lakdagi odamlarning domangir, e’tirozli qichqirib
qolganlariga e’tibor qaratmay, yana yugurib ketdi. U ikki qavatdan yashin kabi tushib, marmar
zinapoyaning yuqori qismida qarama-qarshi kelayotgan Ron bilan Germionani ko‘rdi.
- Garri! -xitob qildi, qo‘rqib ketgan Germiona, -Nima bo‘ldi? Ahvoling yaxshimi? Tobing qochib
qolmadi-mi?
-Qayerda yuribsan? -ovoz ko‘tardi Ron.
|
gan. Rimda bu vaqtda yerni ijaraga (arendaga) berish shartnomasi
keng tarqalgan
edi.
Postklassik davrda
shunday
qoida o‘rnatilgan ediki, unga ko‘ra, kolon (yoki uning merosxo‘ri) ijara shartnomasini qaytadan yangilamagan holatda
tomonlarning sukutli roziligi (bitimi) bilan yer ijarasi
muddatsiz bo‘lib qolgan.
Ishchi kuchi ijarasi shartnomasi (yusatso-sopyis)Po
oreg agit) ma’lum muddatga
va belgilangan haq evaziga
tuzilgan, lekin bu shartnoma qullar asosiy ishchi kuchini
tashkil etgan quldorlik tuzumi sharoitlarida unchalik rivojlanmagan. Rim huquqiga pudrat shartnomasi (1osaChso-sopyisyo oret5) ham ma’lum bo‘lgan. Bunga ko‘ra bir taraf
(pudratchi)
ikkinchi
taraf
(buyurtmachi)ning topshirig‘iga
binoan ma’lum bir ishni bajarish
va uning natijasini
buyurtmachiga belgilangan muddatda topshirish majburiyatini
oladi, buyurtmachi
esa
ish
natijasini
qabul
qilib
olish va buning uchun haq to‘lash majburiyatini oladi. Pudrat shartnomasi ashyoni tayyorlash
yoki
uni
qayta ishlash
(ishlov berish) yoxud boshqa ishni bajarib, natijasini buyurtmachiga berish
yoki boshqacha tarzda topshirish haqida
tuziladi. Albatta, bunday turdagi ijara pudratchidan maxsus bilimlar va malakalar talab qilgan. Biroq Rim quldorlik jamiyatida erkin kishilar uchun haq to‘lanadigan yollanma mehnat obro‘yini to‘kadigan mashg‘ulot hisoblangan.
Shu sababli yuristlar, rassomlar va boshqa "erkin" kasblarning vakillari bunday turdagi shartnomani tuzmagan-7
lar.
Ular o‘zlari tomonidan bajarilgan ishlar uchun
yoki
ko‘rsatgan xizmatlari uchun yollanma haq emas, balki "faxriy mukofot"
-gonorar olishgan.
Konsensual kontraktlarga, shuningdek, topshiriq, (top-dasht) shartnomasi va sherikchilik (5osg‘e!a5) shartnomasi ham kirgan. Topshiriq shartnomasi topshiriq beruvchi
va topshiriq oluvchi
(vakil) o‘rtasida tuziladigan
shartnoma bo‘lib, bunda vakil topshiriq beruvchining nomidan
va uning hisobidan
muayyan yuridik harakatlarni
sodir
etish majburiyatini
oladi.
Sherikchilik shartnomasi
esa
qandaydir muayyan xo‘jalik faoliyatini birgalikda yuritish
uchun tuzilgan.
Klassik davrda deliktlardan (huquqni buzishdan) kelib chiqadigan majburiyatlar
yanada
rivojlangan.
Bir
tomondan, bir qator xususiy deliktlar ommaviy delikt-lar (jinoyatlar)ga aylanishining sezilarli jarayoni kuzatilgan, boshqa tomondan
-xususiy deliktlarning yangi to‘r,
lari yaratilgan.
Yangi turdagi xususiy deliktlar qatoriga"
aldash (90015 tash5) va do‘q-po‘pisa (tes v) kirgan. Al-326
|
–BADIIY ADABIYOT
213
aylangan, Shayboniyxon
va
Ubaydullahonlar
esa
naqshbaidiy
shayxlarining muxlislari bo‘lib qolgan edilar. Feodal hukmdorlar diniy
va diniy-mistik asarlarni
keng targ‘ib qilish
uchun
butun choralarni ishga solar edilar. Ko‘plab kotiblar, xattotlar
«Qur’on»
va boshqa diniy kitoblarni ko‘chirish
bilan shug‘ullanar,
din ulamolari mashoyixlarning
asarlari
va rivoyatlarini
yig‘ib
ularni
stahrir)
qilib,
qo‘shib-to‘qib
kitobat
etar, sav-liyolar» haqida
tazkiralar
tuzar edilar.
Bularning
barchasi
Masjid va xonaqohlarda, maktab
va madrasalarda targ‘ib qilinar
edi.
Diniy-mistik
adabiyot namoyandalari Ahmad Yassaviy
va
Bo-qirg‘oniy
izidan bordilar.
Farididdin
Attor va Jaloliddin
Rumiy kabi mashhur yozuvchilarning ijodidagi
reaksion,
mistik
aqidalar
izidan bordilar,
badbinlik vatarki dunyochilikni targ‘ib qiluvchi asarlar yaratdilar.
Masalan,
Hisom
kotib
(XIV.
asr) Farididdin Attor dostoni asosida «Kitobi Shumjuma» asarini yaratadi.
Hisom
kotib bu
asarida podsho Jumjuma obrazi
orqali; badbinlik
vatarki dunyochilik
g‘oyasini
ilgari
suradi,
uning qahramoni
JMumjuma
«foniy dunyo»ga
e’tiqod qo‘yganidan
afsus-nadomat
chekib,
«oxirat»ni
madh etadi. Mahmud ibn Ali
(XTU asr)
esa qirq hadis asosida (KNahjul-farodise (Jannat
bog‘ining yo‘li») asarini yozadi. XGU—HUT asrlarda shunga yaqin
«Muhammadiya» degan yana bir asar paydo bo‘ladi. Bu asarlar o‘zbeklar, tatarlar, turkmanlar, turklar, qozoqlar
va boshqa turkiy
tillar gruppasidagi tillarda so‘zlashuvchi xalqlar o‘rtasida keng
tarqalib,
mehnatkash
ommaning
ongini
din, shariat va tasavvuf
dogmalari bilan zaharlaydi. Katta hajmdagi bu asarlardan tashqari,
diniy-mistik
adabiyot
namoyandalari,
masalan,
Ubaydiy
(Ubaydullaxon) lirik she’rlari bilan birga Ahmad Yassaviy
va
Sulaymon
Boqirg‘oniyga
taqlidan
she’rlar
bitadi.
Afsuski, diniy-mistik adabiyot, din
va tasavvufning o‘zi ka
bi ayrim taraqqiyparvar yozuvchilarning ham ijodiga salbiy ta’sir etib, ularning
asarlarida badbinlik
va mistika elementlarini
tug‘dirar
edi.
yeaksion
saroy-aristokrat
adabiyotining
namoyandalari
feodal
ishratparastligining
kuychisi
va
saroy
hukmdorlarining
maddohi
edilar. Feodal
hukmdorlar shon-shuhrat orttirish maqsadida
o‘z saroylariga adabiyot
ahllarini
jalb
qilar
edilar.
ir xil yozuvchilar ixlos
va e’tiqod bilan saroy doirasiga borsalar,
ikkinchi
bir xillari moddiy Muhtojlik yoki boshqa biror
sabab
bilan
shohlar
va amir-amaldorlarning
taklifini
qabul
qilishga majbur bo‘lar
edilar. Saroy shoiri qanchalik haqiqatdan ko‘z yumib, mustabid feodal hukmdorlarni
maqtasa, bema’ni
aysh-ishratlarni
kuylasa,
shunchalik
reaksion
doiralarning
e’tiborini qozonar
edi. Xushomadgo‘ylik
va maddohlikni
istamagan shoirlar
esa saroydan haydalar, ta’qib etilar
yoki jazola-214
XIV ACP O‘«RTALARIDAN XUN ASRGACHA BO‘LGAN ADAVIYOT
Bap aza. Feodal
saroyi
chinakam
ijodkorlikka,
iste’dodning
o‘sib gullashiga imkon bermas edi. (Ulug‘bek, Husayniy va Bobir
saroyidagi
adabiy
hayot ma’lum darajada bundan mustasnodir.)
Saroy
muhiti badiiy
ijodni
tematik-g‘oyaviy jihatdan mahdud
qilib qo‘yar, tematik-g‘oyaviy mahdudlik esa shakmbovlik va taqlidchilikka olib borar edi.
Shayboniy
va Ubaydiy kabi xonlar
saroy-aristoqrat
adabiyo
tining namoyandalari
edi. Shayboniy ko‘pgina she’rlarida uro‘sh-yurishlarini
maqtaydi,
g‘alabalari
bilan
kibrlanadi,
xalq
60-shiga solgan kulfatlarini
stangrining amri» deb oqlashga intiladi, minglab kishilarni qirish, talon-toroj etish hisobiga surgan
huzur-halovatini
surbetlik
bilan
kuylaydi:
|
Afg‘onistonda “Tolibon”ning ikki yetakchisi yo‘q qilindi
Afg‘onistonning shimoli-sharqida “Tolibon” terrorchilik tashkilotining yuqori martabali ikki yetakchisi yo‘q qilindi.
Bu haqda “Shahin” Afg‘oniston milliy armiyasi 209-korpusining axborot xizmati ma’lum qildi, deb xabar beradi “Kommersant.ru”.
Qayd etilishicha, o‘ldirilganlardan biri “Tolibon” harbiy komissiyasi rahbari Qori Do‘st Muhammad, ikkinchisi esa moliya bo‘yicha komissiya rahbari Niyoz Muhammaddir.
Shuningdek, operatsiya doirasida yana kamida olti nafar jangari, uchta mototsikl hamda portlovchi moddalar, o‘q-dorilar ombori yo‘q qilingan.
“Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy kanali — @toshqindaryo’ga a’zo bo‘ling!
|
Ro‘yxatda binolarning viloyatlararo taqsimlanishi, ularning test o‘tkaziladigan nechanchi bino sifatida qayd etilgani, manzili va lokatsiyasi aniq ko‘rsatilgan.
Davlat test markazi tomonidan 2020-2021 o‘quv yili qabulida oliy ta'lim muassasalarining bakalavriat ta'lim yo‘nalishlari uchun test sinovlarini o‘tkazish rejalashtirilgan binolar ro‘yxati e'lon qilindi.
Mazkur ro‘yxatda binolarning viloyatlararo taqsimlanishi, ularning test o‘tkaziladigan nechanchi bino sifatida qayd etilgani, manzili va lokatsiyasi ko‘rsatilgan.
Ro‘yxatga ko‘ra, Toshkent shahri hududidan 12ta, Surxondaryo viloyatidan 9ta, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Farg‘ona viloyatida 6tadan, Qashqadaryo, Samarqand, Namangan viloyatlaridan 5tadan bino tanlab olingan. Bundan tashqari, qolgan barcha viloyatlardan ham 3-4tadan bino test o‘tkazilishi uchun mo‘ljallangan.
Binolar ro‘yxati va lokatsiyasi bilan DTM rasmiy sayti orqali tanishish mumkin.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq bosh vazirning ijtimoiy rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari Behzod Musayev 2020-2021 o‘quv yili kirish imtihonlarini o‘tkazish uchun respublika bo‘ylab 64 ta bino tanlab olinganini, ularning qaysi hududlarda joylashgani 5 kun ichida ommaga ma'lum qilinishini ta'kidlagan edi.
|
06:57 O‘zbekiston boks terma jamoasi barcha davrlardagi eng yaxshi natijasini qayd etdi
22:10 Boks: O‘zbekiston vakillari yoshlar o‘rtasidagi Osiyo chempionatida birinchi o‘rinni egalladi
|
ta’kidlandi. Shunday qilib AQSH
ijtimoiy ta’minot tizimini isloh
etilishi
ko‘p
bosqichlarni
bosib
o‘tdi
va
hozirga
kelib
aholini
barqaror turmush farovonligini ta’minlab bermoqda.
TAYANCH ATAMALAR (GLOSSARIY)
Ijtimoiy adolat—jamiyatni moddiy va ma’naviy rivojlanish
darajasida kelib chiqqan holda aholi, kishilar, sinflar va ijtimoiy
qatlamlarni turmush darajasidagi tenglik mezoni.
Ijtimoiy
yordam
nafaqalari
—
odatda
umumiy
soliq
tushumlaridan
moliyalashtiriladi
va yordamga muhtoj
kishilarga
ularning daromadini yoki moddiy
holatini baholash asosida kam
ta’minlangan shaxslarga to‘lanadigan nafaqa shaklida to‘lanadi.
Ijtimoiy yordam tizimi—tor ma’noda kambag‘allikka qarshi
kurash
maqsadida
to‘lanadigan
pulli
nafaqalar
tizimidir.
Keng
ma’noda esa, kam ta’minlanganlarga yo‘naltirilgan barcha turdagi
ijtimoiy xarajatlarni qamrab oladi.
Ijtimoiy
javobgarlik
—
shaxs,
ijtimoiy
guruh
va
jamiyat
o‘rtasidagi
ijtimoiy
munosabatlarni
tartibga
soluvchi
me’yoriy
hujjatlardan
—kelib
chiqadigan
ularni
o‘zaro
anglangan
majburiyatlarini bajarishiga bo‘lgan munosabati.
Ijtimoiy ish—o‘zini o‘zi parvarish qila olmaydigan insonlar va
oilalarni, jumladan, jismoniy zajf qariyalarni, nogironlarni va ruhiy
kasallanganlarni o‘ziga xos ravishda parvarish qilishdir.
Ijtimoiy sug‘urta—pensiyaga chiqish va ishsizlik bilan bog‘liq
ish haqini yo‘qotishlarni vaqtinchalik qoplash. Majburiy badallar
asosida davlat tomonidan tashkil etiladigan pulli nafaqalar tizimidir.
Ushbu nafaqalarga quyidagilar kiradi: ishsizlik nafaqasi, mehnatga
qobiliyatsizlik nafaqasi, homiladorlik va tug‘ganlik uchun nafaqalar,
yoshga
doir,
nogironlik
va
boquvchisini
yo‘qotganlik
uchun
pensiyalar.
Ijtimoiy
ta’minot
—
vaqtinchalik
mehnat
qobiliyatini
yo‘qotganlik,
ishsizlik
uchun,
ayollar
va
bolalarga,
keksalarga
nafaqalar to‘lashning davlat tizimi
Ijtimoiy xizmatlar—inson kapitalini investitsiyalash, jumladan
shaxsning takror ishlabchiqarish, ma’naviy salohiyatini tiklash va
kengaytirishga qaratilgan investitsiyalarni amalga oshirish.
20
|
Xabaringiz bor, shu yil 20 — 30-yanvar kunlari Toshkentda boks boʻyicha 22 yoshgacha boʻlgan yigit va qizlar oʻrtasida Osiyo chempionati oʻtkaziladi. Ayni paytda chempionatga tayyorgarlik qizgʻin davom etmoqda.
Musobaqada qitʼamizning 20 ga yaqin davlatidan 200 nafarga yaqin bokschi ishtirok etadi.
“Universal” sport saroyi mezbonlik qiladigan bahslar yigitlar oʻrtasida 13 ta, qizlar oʻrtasida esa 12 ta vaznda
Bokschilarimiz ushbu musobaqaga Toshkent viloyatidagi “Yangiobod” oʻquv bazasida hozirlik koʻrishmoqda.
Qayd etish lozim, bunday toifadagi musobaqa Osiyoda ilk marotaba oʻtkaziladi.
|
Shuni mamnuniyat bilan ma’lum qilamizki, FUTBOL TV telekanali bugun 22:00dan boshlab test rejimida ish boshlaydi!
Bugun tunda, soat 23:00da boshlanadigan Ispaniya chempionatidan o‘rin olgan “Real” – “Barselona” jamoalari o‘rtasidagi “El-Klasiko” o‘yini UZREPORT TV telekanali bilan parallel ravishda FUTBOL TV telekanalida ham jonli efirda namoyish qilinadi
|
[OKOZ:1.17.00.00.00 Odil sudlov / 17.06.00.00 Xo‘jalik protsessual qonunchiligi / 17.06.02.00 Xo‘jalik sudida birinchi instansiyada ish yuritish][TSZ:1.Odil sudlov. Huquq-tartibotni muhofaza qilish. Adliya / Fuqarolik va xo‘jalik sud ish yurituvi]O‘zbekiston RespublikasiningQonuniO‘zbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidaQonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 26-aprelda qabul qilinganSenat tomonidan 2019-yil 3-mayda ma’qullangan 1-modda. O‘zbekiston Respublikasining 2018-yil 24-yanvarda qabul qilingan O‘RQ-461-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksiga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, 1-songa 2-ilova, № 7, 433-modda, №10, 672-modda; 2019-yil, № 3, 161-modda) quyidagi o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilsin: 1) 162-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ishni sud muhokamasiga tayyorlash bo‘yicha harakatlar da’vo arizasini ish yuritishga qabul qilish va ish qo‘zg‘atish to‘g‘risidagi ajrimda bayon etilishi mumkin, bundan ishni sud muhokamasiga tayyorlash chog‘ida sudgacha majlis o‘tkazish hollari mustasno”; 2) 163-modda quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan to‘ldirilsin: “Ishni sud muhokamasiga tayyorlash chog‘ida sudya fuqarolik huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolar bo‘yicha, bundan soddalashtirilgan ish yuritish tartibida ko‘riladigan ishlar mustasno, da’vo arizasi ish yuritishga qabul qilingan va ish qo‘zg‘atilgan kundan e’tiboran o‘n kun ichida ushbu Kodeksda belgilangan tartibda sudgacha majlis o‘tkazishi mumkin”; 3) quyidagi mazmundagi 1631-modda bilan to‘ldirilsin:“1631-modda. Sudgacha majlis Sudgacha majlis o‘tkazish chog‘ida sudya: 1) da’vogarni o‘zi arz qilgan talablarning mohiyati bo‘yicha so‘roq qiladi, undan javobgar bildirishi mumkin bo‘lgan e’tirozlarni aniqlaydi va, agar bu zarur bo‘lsa, da’vogarga qo‘shimcha dalillar taqdim etishni taklif qiladi, shuningdek arz qilingan talablaridan voz kechish huquqini hamda voz kechishning huquqiy oqibatlarini tushuntiradi; 2) ishning holatlari bo‘yicha javobgarni so‘roq qiladi, da’vogarning talablariga qarshi uning qanday e’tirozlari borligini va bu e’tirozlar qanday dalillar bilan tasdiqlanishi mumkinligini aniqlaydi, shuningdek javobgarga da’vogarning talablarini tan olish yoxud qarshi talablar qo‘zg‘atish huquqini tushuntiradi, javobgarga ish yuzasidan yozma tushuntirishlar taqdim etishni taklif qiladi. Javobgarning yozma tushuntirishlarni va dalillarni taqdim etmaganligi, shuningdek sud majlisiga kelmaganligi ishni ishdagi mavjud dalillar bo‘yicha ko‘rish uchun to‘sqinlik qilmaydi; 3) taraflardan kelishuv bitimini tuzish ehtimolini yoki nizoni hal qilishning muqobil usullari ehtimolini aniqlaydi va ularning huquqiy oqibatlarini tushuntiradi; 4) ishning murakkabligini hisobga olgan holda sud muhokamasining prognoz qilinayotgan, shu jumladan nizoni hal qilish uchun ahamiyatga ega bo‘lgan iltimosnomalar va hujjatlarni sudga topshirish, guvohlar mavjud bo‘lganda ularning ro‘yxatlarini almashish muddatlarini nazarda tutuvchi jadvalini aniqlaydi; 5) sud majlisida hozir bo‘lgan taraflar va boshqa manfaatdor shaxslardan ular o‘rtasida ushbu ishning sudga taalluqliligi masalasi bo‘yicha kelishuv, ushbu Kodeksning 163-moddasida nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirish zaruriyati mavjudligini aniqlaydi. Sudgacha majlisning vaqti va joyi to‘g‘risida taraflar va boshqa manfaatdor shaxslar xabardor qilinganlik faktini qayd etishni ta’minlaydigan sud chaqiruv qog‘ozlari, buyurtma xatlar, telefonogrammalar, telegrammalar va boshqa aloqa vositalari orqali xabardor qilinadi. Sudgacha majlis o‘tkazilganligi to‘g‘risida bayonnoma tuzilib, unda quyidagilar ko‘rsatiladi: sudgacha majlis o‘tkazilgan yil, oy, sana va joy; ishni yuritayotgan sudning nomi; sudyaning va majlis kotibining (sudya yordamchisining yoki katta yordamchisining) familiyasi hamda ismi-sharifining bosh harflari; taraflar, boshqa manfaatdor shaxslar haqidagi va ularga protsessual huquq va majburiyatlari tushuntirilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar; taraflar tomonidan berilgan tushuntirishlar. Taraflar kelmagan taqdirda, sudya ushbu Kodeks 163-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida ko‘rsatilgan harakatlarni amalga oshiradi. Bunday holda sudgacha majlis bayonnomasi tuzilmaydi. Ushbu Kodeksda nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lgan taqdirda, sudgacha majlisda ish yuritish to‘xtatib turilishi yoki tugatilishi, da’vo arizasi ko‘rmasdan qoldirilishi mumkin”; 4) 171-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sud kutilmagan va favqulodda holatlarda ishni sud majlisida ko‘rish mumkin bo‘lmagan taqdirda, shu jumladan: tarafning iltimosnomasi bo‘yicha, u nizoni kelishuv yo‘li bilan hal qilish maqsadida suddan ko‘maklashishni so‘rab murojaat qilgan taqdirda; agar sud majlisining vaqti va joyi haqida tegishli tarzda xabardor qilingan ishda ishtirok etuvchi shaxs sud majlisiga kela olmasligi sabablarini asoslagan holda sud muhokamasini keyinga qoldirish to‘g‘risida iltimosnoma bilan murojaat qilgan bo‘lsa va basharti ushbu shaxsning ishtirokisiz ishni ko‘rish mumkin bo‘lmasa; ishda ishtirok etuvchi shaxsning o‘z vakili sud majlisiga uzrli sababga ko‘ra kela olmaganligi munosabati bilan qilgan iltimosnomasi bo‘yicha; sud protsessi ishtirokchilaridan birortasi, agar sud ishni ushbu shaxsning ishtirokisiz ko‘rish mumkin emas deb hisoblasa, kelmagan taqdirda; tarafning qo‘shimcha dalillar taqdim etish yoki uchinchi shaxslardan talab qilib olish zarurati bilan bog‘liq holda sud muhokamasini keyinga qoldirish to‘g‘risidagi iltimosnomasi bo‘yicha; sud majlisi videokonferensaloqa rejimida o‘tkazilayotganda videokonferensaloqa o‘rnatish imkoni bo‘lmagan taqdirda; sud protsessi ishtirokchilaridan birortasi kelmagan va ko‘rsatilgan shaxsning sud muhokamasining vaqti va joyi haqida tegishli tarzda xabardor qilinganligi to‘g‘risida dalillar mavjud bo‘lmagan taqdirda; ishga daxldor bo‘lmagan javobgarni ishga daxldor bo‘lgan javobgar bilan almashtirish zarur bo‘lgan taqdirda; nizoli huquqiy munosabatdan chiqib ketgan tarafni uning huquqiy vorisi bilan almashtirish zarur bo‘lgan taqdirda; ikkinchi javobgarni yoki uchinchi tarafni ishda ishtirok etish uchun jalb etish zarur bo‘lgan taqdirda sud muhokamasini keyinga qoldirishga haqli. Sud muhokamasi uni keyinga qoldirishga asos bo‘lib xizmat qilgan holatlarni bartaraf etish uchun zarur bo‘lgan muddatga ushbu Kodeksda sud muhokamasi uchun nazarda tutilgan muddat doirasida, biroq ko‘pi bilan o‘n kunga qoldirilishi mumkin. Sud muhokamasini keyinga qoldirishlar soni uch martadan oshmasligi kerak. Sud muhokamasini keyinga qoldirish to‘g‘risida ajrim chiqariladi. Agar sud majlisida taraflar hozir bo‘lsa, sud kelgan guvohlarni sud muhokamasi keyinga qoldirilguniga qadar so‘roq qilishga haqli. Bu guvohlarning ko‘rsatuvlari yangi sud majlisida o‘qib eshittiriladi. Ushbu guvohlarni yangi sud majlisiga takroran chaqirish faqat zarur hollarda amalga oshiriladi. Ishda ishtirok etuvchi, ammo sud majlisiga kelmagan shaxslar ushbu Kodeksning 127-moddasida nazarda tutilgan tartibda yangi sud majlisining vaqti va joyi to‘g‘risida xabardor qilinadi. Sud majlisiga kelgan ishda ishtirok etuvchi shaxslar ish materiallariga qo‘shib qo‘yiladigan tilxat orqali xabardor qilinadi. Sud muhokamasi keyinga qoldirilganidan so‘ng davom ettiriladi. Zarur bo‘lgan taqdirda ishning muhokamasi u qoldirilganidan keyin boshidan boshlanadi”. 2-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin; davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin; ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin. 3-modda. Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.O‘zbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEVToshkent sh.,2019-yil 23-may,O‘RQ-541-son(Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/541/3179-son)
|
Mamarajab TOJIYEV,
AA 190,9.
YP ФY
Mavjuda O‘RALOVA
PEDAGOGIK TEXNOLOGIYA
MYA PEOACOCTK MAHOKAT
FANINING O‘QUV MASHG‘ULOTLARINI
y И
|
O‘zbekiston Prezidentining 18 apreldagi farmoni bilan Vazirlar Mahkamasi huzurida Ichimlik suvidan foydalanishni nazorat qilish davlat inspeksiyasi tashkil etildi. Farmonga berilgan rasmiy sharhda keltirilishicha, mustaqillik yillarida O‘zbekistonda aholini sifatli ichimlik suvi bilan ta’minlashni yaxshilash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi. Shu bilan birga, ichimlik suvini oqilona va samarali ishlab chiqarish, yetkazib berish va realizatsiya qilish, ichimlik suvi sifatini nazorat qilish, foydalanilgan suvlarni oqizish (kanalizatsiya) hamda oqova suvni tozalash xizmatlarini tashkil etish sohasidagi qonunchilik va me’yoriy-texnik hujjatlar talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish bilan bog‘liq hal etilmagan qator muammolar mavjud. Yangi inspeksiyaning asosiy vazifalari etib: «Davsuvinspeksiya» o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun: Farmonga muvofiq, «Davsuvinspeksiya» o‘z faoliyatini:
|
Qorin qismida ichak, yurak, chiqarish, nafas olish organlari, himoya apparati va jinsiy organlari joylashgan. Qorin qismini pastki segmentlarida mum ajratish oynachalari bor. Qorin
qismining hamma halqalari
o‘zaro yupqa cho‘ziluvchan xitin parda
yordamida tutashgan. Shu sababli, asalari qorin qismini bemalol
cho‘zishi va qisqartirishi mumkin.
Asalarilarning oziqasi va modda almashinuvi
Arilar ham me’yorida hayot kechirishi va rivojlanishi uchun
xuddi boshqa hayvonlar kabi oziqlanadi. Ularning hayoti tabiat
bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, har xil o‘simliklar gulining shirasi
(nektar) va gulchangi asalarilar uchun oqsil va uglevod oziq manbai hisoblanadi. Bulardan tashqari, asalarilarga suv va mineral
moddalar ham zarur.
O‘simlik sharbati (nektar) tarkibida 50
95
va undan ortiq
suv bo‘lib, uyada arilar sharbatni qayta ishlab asalga aylantiradilar. Sharbat uch xil yo‘l bilan qayta ishlanadi:
1. Ortiqcha suvni bug‘lantirish.
2. Murakkab shakarni oddiy shakarga aylantirish.
3. Asalga nordon ta’m kiritish.
Gulchang sharbati (nektari)ni asalarilar xartumchasi yordamida asal qopchasiga so‘rib-yalab olgan holda uyasiga olib keladi,
xartumchasidan sharbatni qabul qiluvchi yosh arilarning xartumchasiga beradi. Sharbatni qabul qilgan ari uni asal qoichasiga
so‘radi, keyin qaytatdan xartumchasiga qaytarib qusadi. Bu jarayon bir necha marotaba takrorlanadi, natijada sharbat (nektar)
invertaza va amilaza fermentiga boyiydi. Bu ferment murakkab
shakarni oddiy meva va uzum shakariga parchalaydi. Amilaza esa
kraxmalni parchalaydi. Ayni vaqtda sharbatga glyukozani glyuko-nat kislotaga aylantiruvchi ferment qo‘shiladi. Buning uchun arilar asal qopchasiga olgan sharbatni bir necha marotaba xartumchasi uchiga qaytarib, chiqarib sharbatga havo—kislorod ta’sir
ettiradi.
Undan tashqari, biryo‘la qo‘shimcha suyuqlik, ya’ni katalaza
fermenti yordamida o‘rta me’yorga keluvchi vodorod perikisi ajralishi natijasida yetilgan, pishgan asal doim nordon reaksiyaga
ega bo‘ladi. Sharbatning tarkibidagi suv va namlik miqdori 2096
gacha kamaytirilgapdan keyingina, arilar asal bilan to‘lgan in-chalarni yupqa mum narda bilan berkitadi. Mana shu vaqtda meva
va uzum shakariga o‘xshash oddiy shakarlar miqdori 7396 gacha yetadi va nihoyat kimyoviy o‘zgarishlar natijasida o‘simlik sharbati
asalga aylanadi.
Gulchangidan (5-rasm) arilar uyalarida gulchangiga asal aralashib, o‘zlariga uzoq vaqt saqlanadigan perga deb nomlangan oqsil
ozuqa tayyorlaydi. Gulchangi tarkibida oqsil, yog‘, mineral tuzlar,
vitaminlar bo‘ladi. Arilar qurtchalarini gulchangi bilan boqadi.
5-rasm. Gulchang va sharbat beradigan asosiy o‘simliklarning
gulchang zarrachalari:
1—jo‘ka;
2, 3—fatseliya; 4—grechixa; 5—ko‘knor; 6—qizil beda; 7—oq beda,
5—akas; 9—esparset; 1O—oq qayin; 11—o‘rmon yong‘og‘i; 12—pechak o‘ti; 13—kungaboqar; 14—momaqaymoq—qoqio‘t; 15—bargizub; 16—tol; 17—bodring;
18—medunitsa; 19—xantal (gorchitsa); 20—bo‘tako‘z; 21—surepka; 22—budra;
23—mavrak; 24—paxta; 25—qovoq.
Asalarilarda hazm qilish organlari hazm qilish
va so‘rish
bilan birgalikda yana vaqtincha sharbatni joylash uchun idish (xaltacha) vazifasini ham bajaradi. Ovqat hazm qilishda old, o‘rta va
orqa ichaklar ishtirok etadi (6-rasm), orqa yo‘g‘on ichak qatlam-qatlam bo‘lib, bu qatlamlar qish vaqtida uyadan tashqariga chiqa
olmagan paytlarida asta-sekin cho‘zilib, kattalashib boradi. Orqa
Yo‘g‘on ichakning old boshlanish qismida oltita rektal bez bo‘lib,
14
|
Amridinov
S. «Hisoblash matematikasi»
fanidan o‘quv
—uslubiy majmua («5480100
-
Amaliy matematika va informatika» ta’lim yo‘nalishi bakalavr talabalari uchun). O‘quv-uslubiy
majmua. —Samarqand: SamDU nashri, 2010. —220 bet.
Ushbu o‘quv—uslubiy majmuasi Samarqand davlat universitetining «Hisoblash usullari»
kafedrasida
tayyorlangan.
Majmua
«Hisoblash
matematikasi»
fanini
o‘rganish
jarayonida
talabaning mustaqil ishlashini ta’minlovchi o‘quv-uslubiy materiallarni o‘z ichiga oladi hamda
talaba olgan bilimining sifatini doimo nazorat qilishni ta’minlaydi.
Ushbu o‘quv-uslubiy majmua «Hisoblash matematikasi» fani o‘quv rejaga kiritilgan barcha
ta’lim yo‘nalishlari bakalavr talabalari uchun mo‘ljallangan.
Taqrizchilar:
fizika-matematika fanlari doktori, prof. B.Xo‘jayorov
fizika-matematika fanlari nomzodi, dots. A.Abdirashidov
MUALLIFDAN
Hurmatli talaba!
Qo‘lingizdagi ushbu
o‘quv-uslubiy majmua «Hisoblash matematikasi»
fanini
o‘rganish
jarayonida sizning mustaqil ishlashingizni tashkil etishga mo‘ljallangan.
Majmua
ikki bo‘limdan
iborat:
«Fanning
o‘quv predmetiga kirish»
va «Fanning
reja-topshiriqlari va o‘quv-uslubiy materiallari»
Birinchi
bo‘lim
o‘quv
kursi
bo‘yicha
dastlabki tushuncha beruvchi
materiallar:
o‘quv
kursining dolzarbligi, maqsad va vazifalari, fan bo‘yicha zarur bo‘lgan bilim darajasining Davlat
ta’lim standartlari talablari, mavzu va mashg‘ulot turlari bo‘yicha o‘quv soatlarining taqsimlanishi
hamda ularning mazmuni, tavsiya etiladigan adabiyotlar ro‘yxati, mustaqil ishlar mavzulari, hamda
bilimni nazorat qilish savolaridan iborat.
Ikkinchi bo‘limda har
bir mashg‘ulot uchun reja-topshiriq va o‘quv-uslubiy materiallari
berilgan. Topshiriqlarni o‘z vaqtida bajarish o‘quv predmeti bo‘yicha yuqori darajada bilimga ega
bo‘lishni va doimo o‘z-o‘zini nazorat qilib borishni ta’minlaydi.
Har
bir
fan kabi «Hisoblash matematikasi»
fanini o‘rganishda mantiqiy ketma-ketlikni
ta’minlash talab etiladi. Shuning uchun mavzuni chuqur o‘rgangandan so‘ng yangi mavzuga o‘tish
mumkin bo‘ladi.
SamDU «Hisoblash usullari» kafedrasi
dotsent S.Amridinov
O A.Navoiy nomidagi Samarqand davlat universiteti, 2010.
|
Qo‘shilgan qiymat solig‘idagi o‘zgarishlar iqtisodiyotga nima beradi? - Ekspertdan tahlil
Yevropaning rivojlangan mamlakatlarida bilvosita soliqlar ichida o‘zining qamrovi va salmog‘i jihatidan yetakchi o‘rinni egallovchi soliq — qo‘shilgan qiymat solig‘idir. O‘zbekistonda 2019 yil uchun belgilangan davlat byudjyeti parametrlarida qo‘shilgan qiymat solig‘ining ulushi eng yuqori bo‘lib, 35 foizdan oshadi. Shu bilan birga joriy yildan boshlab Respublikamizda amalga oshirilayotgan soliq islohotlarida eng katta o‘zgarishlarga sababchi bo‘lgan soliqlardan biri hisoblanadi.
Tovar aylanmasi 1 milliard so‘mdan yuqori bo‘lgan va qo‘shilgan qiymat solig‘ini to‘lashga 2019 yildan boshlab beixtiyor o‘tayotgan yuridik shaxslarni va nafaqat ularni o‘ylantirayotgan savollardan biri — nega qo‘shilgan qiymat solig‘iga o‘tish joriy qilindi va bu jamiyatga nima beradi?
Aksariyat hollarda, javob sifatida davlat byudjyetida yuz berishi kutilayotgan yo‘qotishlarni qoplash maqsadida joriy etildi, deyiladi. To‘g‘ri, bu o‘zgarishlar byudjyetdagi yo‘qotishlarni qoplashga xizmat qilishiga shubha yo‘q, lekin masalaning boshqa tomoni ham bor. Shu haqda bugun so‘z yuritamiz.
Soddalashtirilgan tartibda soliq to‘lovchi kichik korxonalarning shu paytga qadar qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS)ni to‘lamasligi faqat iste'molchilar uchun soliq yukini kamaytirib, korxonalar uchun aslida soliq yukini ko‘paytirmoqda.
Xususan, QQS bo‘yicha imtiyoz berilgan mahsulotni (masalan, aholiga sotiladigan qurilish materiallari, kommunal xizmatlar, shahar yo‘nalishidagi avtotransport xizmatlari va boshqalar) ishlab chiqarish uchun sarflangan materiallar bo‘yicha to‘langan QQS summasining hisobga o‘tkazilmasligi korxonalar uchun (hisobga o‘tkazilmagan QQS miqdorida) soliq yukini hosil qiladi va xarajat sifatida sotib olingan xom ashyo narxida aks ettirilib, foydani kamaytiradi.
Shu bilan birga, soddalashtirilgan tartibda soliq to‘lovchi kichik korxona ishlab chiqargan mahsulotlari yarimfabrikat yoki oraliq mahsulot sifatida keyingi ishlab chiqarish bosqichida foydalanilsa, undan foydalanuvchi korxona uchun qo‘shilgan qiymat solig‘i go‘yoki tovar oborotidan olinadigan soliqqa aylanib qoladi, bu holatda, oxir oqibatda ishlab chiqarilgan tovarning narxi keskin oshishiga sabab bo‘ladi:
Bir xil sharoitda ishlovchi ikkita qurilish korxonasining birinchisi uchun qurilish materiallari ta'minotchi QQS to‘lovchi korxona va ikkinchisi uchun soddalashtirilgan soliqqa tortish tartibi joriy etilgan korxona bo‘lgan sharoitlarda bajarilgan ishlar hajmining qiymati turlicha bo‘lishiga olib keladi.
Bizning misolimizda birinchi — moddiy resurslarni soddalashtirilgan soliqqa tortish tartibida ishlovchi korxonadan sotib oluvchi pudratchi uchun foyda miqdori bir xil bo‘lgan sharoitda bajarilgan ishlar hajmi qiymati 40986 shartli birlikni tashkil etadi hamda to‘liq tovaroboroti 34155 shartli birlikdan 6831 shartli birlikda QQS to‘lashga majbur, chunki QQSdan chegirma (hisobga olish imkoniyati) yo‘q.
Ikkinchi — moddiy resurslarni QQS to‘lovchi korxonadan sotib oluvchi pudratchi foyda miqdori kamaymagan sharoitda bajarilgan ishlar hajmi qiymati 39930 shartli birlikka teng bo‘lgan, shu bilan birga sotib olingan moddiy resurslar uchun to‘langan QQSni hisobga olish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Shuningdek, soddalashtirilgan tartibda soliq to‘lovchi kichik korxonalar xarid qilgan xomashyo va materiallar uchun to‘lagan qo‘shilgan qiymat solig‘i summasini xarajatlariga olib borishi zarur. Bu holatda qo‘shilgan qiymat solig‘i garchand bilvosita soliq bo‘lsa ham, to‘g‘ri soliq singari kichik korxona moliyaviy faoliyatiga ta'sir etadi, ya'ni xom ashyo uchun to‘langan qo‘shilgan qiymat solig‘i xarid qilingan xom ashyo qiymatiga kiritilib xarajatlarda aks ettiriladi va to‘g‘ridan-to‘g‘ri kichik korxonaning foydasini kamaytiradi. Shu bilan birga QQS to‘lovchi korxonalar soddalashtirilgan soliqqa tortish rejimiga o‘tgan kichik tadbirkorlik sub'yektlaridan mahsulot sotib olishdan o‘zlarini «tiyishadi», natijada realizatsiya hajmi kamayishi kelib chiqadi.
Shunday ekan, 2019 yildan boshlab tovar aylanmasi bir milliard so‘mdan yuqori bo‘lgan korxonalarga QQSning joriy etilishi nafaqat davlat byudjyetidagi yo‘qotishlarni qoplashni ko‘zda tutadi, shu bilan birga kichik korxonalar tomonidan bozorga chiqargan tovarlarida QQS hisoblamasliklari tufayli yuzaga kelayotgan bozor iqtisodiyotiga xos bo‘lmagan nosog‘lom raqobatni bartaraf etishga xizmat qiladi.
Shuhrat TOShMATOV,
iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
|
lib, "Ro‘znomayi safari Xorazm" ("Xorazm safari kundaligi") deb nomlanadi". Safarnomada Eron elchisining
1842-yilda Xiva xonligiga diplomatik missiya bilan
tashrifi chog‘ida Xivaxoni Ollohqulixon (1825—1842)
bilan olib borgan diplomatik muzokaralari o‘z aksini topgan bo‘lib, uning safardan qaytgandan so‘ng, Eron
tashqi ishlar vazirligiga yozilgan hisoboti asosida
chop etilgan 2009-yilda sharqshunos Bekjon Ismoilov
tomonidan o‘zbek tiliga tarjima qilinib, Toshkentda
chop etilgan".
Ma’lum bo‘lishicha, Xorazmga Angliya va Rossiyaning
Tehrondagi doimiy elchixonasi vakillari bilan birga jo‘natilgan Muhammad Alixon G‘afurga Eron va Xiva
xonliklari o‘rtasida do‘stona munosabatlar o‘rnatish,
eronlik asirlarni tutqunlikdan qutqarish hamda qul
savdosiga chek qo‘yish masalasini muhokama qilish topshirilgan edi.
Gap
shundaki,
Muhammad Alixon G‘afurning
Xivaga tashrifidan biroz muddat avval–1841-yili yozida
Mashhad atrofida talonchi turkmanlar guruhi ziyoratchilar karvoniga hujum qilib, ko‘plab kishilarni asir olganlar va Xivaga olib kelib sotib yuborganlar. Ular orasida yaqin atrofda ov qilib yurgan Vali Muhammadxon
ismli Xuroson voliysi Osaf ud-davlaning akasi farzandi ham asirlikka olinib, Xivaxoniga topshirilgan.
Xuroson voliysi Eron hukmdoriga murojaat qilib, o‘z
jiyanini ozod qilishda yordam so‘rashi munosabati bilan Xivaga jo‘natilgan elchi Muhammad Alixon G‘ofurga
—
Muhammad Alixon G‘ofur. Xorazm safari kundaligi (Muhammadshoh
Qojor va Ollohqulixon o‘rtasidagi diplomatik aloqalar tarixidan. 1842-
yil) { Forschadan o‘zbek tiliga tarjima, kirish so‘z va izohlar muallifi
Ismoil Bekjon. –T., 2009.
2 Muhammad Alixon G‘ofur. Xorazm safari kundaligi (Muhammadshoh
Qojor va Ollohqulixon o‘rtasidagi diplomatik aloqalar tarixidan. 1842-
yil) { Forschadan o‘zbek tiliga tarjima, kirish so‘z va izohlar muallifi
Ismoil Bekjon. –T., 2009.
Vali Muhammadxonni va boshqa eronlik tutqunlarni
ozod qilishni so‘rash vazifasi yuklatilgan edi.
Mazkur elchilik missiyasiga Erondagi
rus va ingliz elchixonalarining vakillari ham qo‘shib jo‘natilgan bo‘lib, bu holat Xivaxoni Ollohqulixonning ranjishiga sabab bo‘ladi va bu haqda o‘z fikrini elchiga
oshkora bildiradi. Garchi Ollohqulixon elchi va uning
hamrohlarini 4—5 marta qabul qilib, izzat-ikrom ko‘rsatsa-da, Muhammad Alixon to‘ra bilan muzokaralar davomida eronlik asirlarning ozod qilinishini "rus va
ingliz vakillari tashrifi natijasi sifatida" baholanmasligi uchun bu ishni keyingi safarga qoldiradi.
Manbalarda qayd etilishicha, oradan ko‘p o‘tmay, 1842-
yilda Xivaxoni Ollohqulixon vafot etib, taxtga kelgan yangi hukmdor MuhammadAmin to‘raMuhammadVali-xonni ozod qilib, u Eron bilan do‘stona munosabatlarning dalili sifatida Xiva elchilariga qo‘shib, Tehronga jo‘natiladi.
Muhammad Alixon
G‘afurning
safar
kundaligida
Xiva xonligi tarixiga oid qiziqarli ma’lumotlar
o‘rin olgan bo‘lib, ularda eng avvalo muzokaralar jarayonlaridagi rasmiy tartiblar va marosimlar batafsil
ta’riflanadi.
Ushbu safarnomada elchi Muhammad Alixon G‘ofur
Erondan to Xorazmgacha yo‘ldagi manzillar, ular orasidagi masofalarni qayd etib boradi. Xiva xonligidagi o‘zi ko‘rgan shaharlarga ta’rif beradi. Xususan,
Marv shahri haqida to‘xtalib, xon hazratlari shaharni
tiklab, mudofaa maqsadlarida xandaqlar qazitganligi, xandaqlar suvga to‘ldirilib, shahar aholisi uchun
ko‘prik to‘shalganligini
qayd
etadi. Xiva xonligida o‘g‘rilik sodir bo‘lmaganligi bois hovlilar, uylar
qulflanmasligi, hatto, ozod qilingan ayrim eronlik
asirlarning Xivadan ketgisi kelmaganligi, ular xon
441
|
"Mo‘vj-e no‘v"ning vujudga kelishi
Ijtimoiy
va madaniy modernizmning mamlakatda rivojlanishi, Eron shoir
va yozuvchilarining G‘arb syurrsalizmi bilay
chuqurroq tapishishi, madori falsafa maktabi, ijtimoiy-siyosiy
she’rlariish
bir xilligilan eerikish hissi kabi omillar "yangi
mavj" jarayonining vujudga kelishi uchun sharoit yaratib berdi.
Yangi mavjning birinchi shoirlari Ahmadriza Ahmadiy va Yalulloh
Gu’yoiy bo‘lib, Hushang Eroniyning syurrealistik she’rlaridan
ta’sirlandilar yoki Sip Jun Pars, Pol Elvor, Luiy Aragon.
Azro Povaid va boshqalarning she’rlariga
taqlid qildilar. Yangi
mavjdagilar ijtimoiy mavzulardan
qochib, ma’noning (uning
mumtoz mazmunining) bahs va isyonga, "asl she’r-ning javhari"
ga yetishishga shoshildilar va an’anaviy
yo‘nalishdan voz
g‘ianing yashirin qirralari. ashyo va unsurning yangi 1omon-lariga qo‘l urishga intildilar. Ular ba’zi mualliflarning shech’-rlarini. jumladan, vazi va musiqasini {hatto pimoiy oq sheyo’r-dan ham) chetga surib, ko‘pincha yangi mug‘anosiblik. so‘zlarning
haydasaviy (gsometrik) aloqadorligi, ibhomga to‘la nasriy tila
moyillik ko‘rsagdilar. 40-yillarning ikkinchi yarmi va 50-yil-
lar (1965—75-yillar)
bu jarayonda shuhrat
qozongan shoirlar
Ahmadrizo;
Axmadiy. Yaduldo Ru’yoiy. Parviz Islompur.
B
Ilohiy, Bahrom Ardabildiy. Azim Xaliliy. Cholnagiy, Shahrom
Shoxruxtot, Muhammadrizo Asloni
Shu dahaning oxirlarida Ru’yoiy
7
avxo no‘v"
va avangard shu’rlan so‘ng
yangi she’rning oxirgi
qichi hisoblanardi".
Go‘yoiy "she’r» hajm" xususida shunday
O‘zadi: "She’r yozish bir qit’ani yaratish demakdir.
ye’rnish" mav-uzida bu
1
ape’oi s yolg‘on
«asonogiyalan.
erdan qochib,
ag
|
fx Kumpyatar.
ti aйни 1
Digitayzer!
7
Skaner
Geodezik
klaviaturasi"
;
;
asboblarning
-
I
ad —
-
T
i
a иддa i
I.
1 шyндaн
}
Гa Пpaгa Бapи
Matnli,
Eшгaнб
pи
y
зиёcи
aa
i
a
{
{
tasvirlar
{
tasvirlar
1
Statistik,
11
tasvirlar,
1
(karta),
(karta, rasm,
{
raqamli
j
Mийaг
i
Grafiklar,
i
profil, sxema,
I
ma’lumotlar
7
j chiziqlargabik o
blok
1
;
{
=
{
фapгaнипa)
|
portretini osib qo‘yganlari uchun viloyatning ikkita rahbarini vazifasidan bo‘shatib
yuborganini eshitib, juda xursand bo‘ldim.
Shoxonov. Bu tahsinga loyiq hodisa. Islom Abdug‘aniyevich kamtarlik masalasida buyuk
bobolarining izidan ketyapti. Endi men «Temurning so‘nggi vasiyati» nomli yangi she’rimni
o‘qib bermoqchiman.
Amir Temur askarlari
Samarqandga—poytaxtga
qaytdi uzoq yurishdan.
Oqshom edi. Ko‘ksaroyning
gumbazlari jilvagar...
G‘alabaga ulush qo‘shgan
burong‘oru juvong‘orni
o‘z ko‘shkiga to‘pladi Amir.
Suhbat uzra tanbur navosi
taraladi ohista, ajib.
Go‘yo oqqush uchar havoda...
Shudam turib Xoja Hofiz3,
o‘sha mashhur Hofiz Sheroziy
o‘qiy ketdi mumtoz bir g‘azal.
Hayajondan Amir bosh irg‘ab:
—Qanday ajoyib!
So‘z muxtasar, tuyg‘u muxtasar! —
dedi ma’qullab.
Shu payt kimdir sakrab o‘rnidan
qayta-qayta ta’zimda bo‘lib,
so‘z so‘radi nogoh Amirdan:
—Ulug‘larning ulug‘iSizsiz,
donolarning Sizsiz donosi,
jasurlarning jasuri ham siz..
Boz ustiga, g‘azal muxlisi,
so‘z qudratin ilg‘aysiz nozik.
Faxrdamiz sizday Sohibqirondan!
—Bas qil, yetar! —hayqirdi Amir. —
Sen chiroyli yolg‘on aytasan!
Bilmaysanki, so‘z bo‘lmasa,
kuy bo‘lmasa, ey, sen mutombir,
bu dunyoda yashab qaytasan?
Go‘zallikni qadrlamoq vazifasi odamning!
Buning uchun yalab-yulqamoq
erur ishi faqat nodonning!
Shunday deya qattiq tikildi:
—Kim bo‘lasan, ayt o‘zing?
— Xurosonning hokimidurman.
Tabriklashga kelgan edim
Siz erishgan g‘alaba bilan!
—Sen shu tobdan emassan hokim!
|
Ta'limga e'tibor katta
Lekin universitetlarga yetib kegani yo'q hali, hozircha maktab va kollej-litseylarda bo'layapti
Kelajakka ishoning
Bozor iqtisodiyoti hamma jinoyatlarni ochib, hamma jinoyatkorlarni fosh etadi hali
|
Kelajakda ham ular O’zbekistonga faqat mehmon bo’lib, ha, faqat mehmon bo’lib borib kelishlarini hozirdanoq qo’rqmay aytaverish mumkin
EGARDAGILAR Ilgari xorijga chiqqanlar orasida tanilgan, ko’zga ko’ringanlari doim o’zaro mushtlashmagan bo’lsalar ham orqavorotdan doim bir-birlarini xoin yoki axmoq, deb ayblab yurganlarini yuqorida ta’kidladik
Ahvolim og’irlashib borayotganini amallab tushintirgan bo’ldim
Uning esa, faqat “Money”- “pul” degan so’zini tushunardim, xolos
Umuman mana shunday “xizmat”larning juda ko’p turi tarqalib qolgandi
|
2
3 Qoʻshiq matnlari
Akademik taʼlim olgan Mishel Kretu, 1970-yillarning soʻngidan boshlab musiqa dunyosida tanila boshladi: u yakkaxon albomlar yozar, session musiqachi sifatida Boney M, Arabesque guruhlarining albomlarini yozilish jarayonida ishtirok etar, prodyuser sifatida Michael Oldfield bilan ishlagan edi
Shuningdek sobiq rafiqasi Sandra albomlarining asosiy muallifi va prodyuseri sifatida ishladi
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.