Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Mamlakatimizda pandemiya sharoiti murakkab kechayotganligi, karantin cheklovlari bekor qilinmayotganligi yoki yumshatilmaganligi bois, oliy ta’lim muassasalarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga kirish test sinovlarini o‘tkazish muddatlari test topshiruvchilar salomatligiga zarar yetmaydigan vaziyat kelgunga qadar keyinga surilmoqda va bu haqda jamoatchilik muntazam xabardor qilib borilmoqda. Keyingi kunlarda turli internet nashrlarida kirish imtihonlari usti ochiq katta maydonlarda, ertalab va kechki smenada o‘tkazilishi, shuningdek, aniq sanalar belgilanganligi to‘g‘risida xabarlar tarqalmoqda. DTM holat yuzasidan
10 Umumiy bo`lim mudiri har kunning oxirida fuqarolarning murojaatlarini ro`yxatdan o`tkazish va ular bilan olib borilgan ishlarni tahlil qiladi, qonun buzilish holatlariga yo`l qo`ymaslik choralarini ko`radi Oy yakunlari bo`yicha viloyat hokimligiga fuqarolardan kelgan murojaatlarni umumlashtiradi va ularni mazmuni bo`yicha tahlil qiladi Tahliliy ma`lumotlarni viloyat hokimlik soati va apparat yig`ilishlari muhokamasiga kiritadi
§ 2. Kultura i obrazovaniye 97 bodnыm, chelovek svoyu aktivnost doljen napravlyat ne na sebya, ne na issledovaniye i stroitelstvo sobstvennogo duxovnogo mira, svo-ix jiznennыx seley, ana preobrazovaniye sredы: «preobrazuya mir, chelovek obrazuyet sebya». Osoznannыy akt duxovnogo samostroyeniya otritsayetsya. V posledniye godы tendensiya vыdelyat bolee znachimuyu rol samo-go cheloveka v yego vzaimootnosheniyax i vzaimodeystviyax s okrujayu-щim mirom usilivayetsya (K.A. Abulxanova-Slavskaya, A.G. Asmolov, A.V. Brushlinskiy, I.A. Djidaryan, M.S. Kagan, D.A. Leontev i dr.). Eti idei prodoljayut razvivat ucheniki, sotrudniki, posle-dovateli S.L. Rubinshteyna, filosofы i psixologi, priderjivayu-щiyesya gumanisticheskix oriyentatsii. Vse eto korennыm obrazom me-nyayet podxodы k organizatsii obrazovaniya, menyayet yego kulturu. V zarubejnoy filosofii i psixologii takoy podxod takje xoro-sho izvesten (R. Ardila, Dj. Bugental, A. Maslou, K. Rodjers i dr.). Prinsip svobodы i samodeyatelnosti lejit v osnove vsex gumanis-ticheskix vospitatelnыx sistem (Russo, Pestalotssi, Tolstoy, Dyui, Kapterev, Ventsel i dr.). V pedagogike svobodы razvitiye obuchayemogo (vospitыvayemogo) yest usloviye i rezultat obrazovatelnogo protsessa, i vse deystviya pedagogov neobxodimo svyazыvat s glavnыmi pokazatelyami: • v kakoy stepeni oni sposobstvuyut razvitiyu individualnosti; • v kakoy stepeni obespechivayetsya svoboda samorealizatsii subyektov obrazovaniya, t.ye. vozmojnost i sposobnost mыslit, deystvo-vat, sovershat postupki, isxodya iz sobstvennыx potrebnostey, po-bujdeniy, interesov i seley. Progressivnoy sleduyet schitat tu napravlennost individual-nogo razvitiya, kogda osuщestvlyayetsya soxraneniye i podderjaniye selnosti naturы individa. V mnogochislennыx gumanisticheskix teoriyax proshlogo i nastoya-щego ot Kanta do Sartra i Rodjersa chelovek predstayet ne kak zavisi-moye, a kak nezavisimoye, avtonomnoye, podlinno svobodnoye suщestvo: «prichina v sebe». I. Kant utverjdal: «Neobxodimost — eto vnesh-niy mir, svoboda — eto mir cheloveka». Eta je ideya bыla osnovopola-gayuщey v trudax N. Berdyayeva, S. Franka, A. Maslou, K. Rodjersa i dr. Odnako svoboda ne isklyuchayet otnosheniya cheloveka s mirom. Svoboda yest akt chelovecheskoy aktivnosti (soznaniya, prozreniya, tvorchestva), znamenuyuщiy perexod k nezavisimosti ot vneshnego mira— tochnee, ot vneshney determinatsii k vnutrenney obuslovlennosti soznaniya i povedeniya.
Soraznli KyHFHpoTu zbekl ar. Surxondaryo yoki Kash kadaryo viloyati, XX asrning ikkinchi yarmi. 230 x 110 sm. Jun, ipak, naqshli tukimachilik, kashta, tukim a. Ushbu nusxaning ajoyiyligi uning jigar rang va kulrang ranglarda bajarilgan to‘kilgan yo‘l chiziqlarida.Bezagi - enli gilamlar uchun klassik-f r i va poyaonali romblar, girdobli gultupbarg, shoxsimon motivlar, meandr, W va S belgilaridan iborat. «Buxoro ipak gilamlari» korxonasi mulki, Buxoro. Kora-Enli Uzbek Kungrat. Surkhandarya or Kashkadarya region, late 20,h century. 230 x 110 cm. Wool, silk, pattern weaving, embroidery, platting. This item stands out due to its embroidered stripes made in brown and gray. The pattern is considered traditional for Enli carpets: straight and stepped rhombuses, swirling buds, horn-shaped motifs, meander, and W and S-signs. Property of Bukharian Silk Carpets Enterprise, Bukhara. Kora-enli Uzbeki-kungratы . Surxandarinskaya ili Kash kadarinskaya oblast, vtoraya polovina XX v. 230 x 110 sm. Sherst, shelk, uzornoye tkachestvo, vыshivka, pleteniye. Neobыchnost dannogo ekzemplyara - v vыshitыx polosax, vыpolnennыx v korichnevom i serom svetax. Dekor- klassicheskiy dlya kovrov enli: pryamы ye i stupenchatыe rombы, vixrevыe rozetki, rogoobraznыe motivы, meandr, znaki W i S. Sobstvennost predpriyatiya «Buxarskiye shelkovыe kovrы», Buxara.
Tojikistonlik jurnalist Iskandar Firuzning aytishicha, bu ikki konsullikning faoliyati, ayniqsa, chegaraosha tijorat uchun muhim, deb ko‘rilgan
Xitoyda ommaviy tanovul qilinishi mumkin bo'lgan qo'ziqorin bo'lgani uchun u erda yurak xastaligi kamligi sabab
Bayt: Tavoze’lik bo‘lib tutgil o‘zing kam, Daraxtkim mevali bo‘lsa bo‘lur xam. * * * Luqmoni hakimdan: «Hikmatni kimdan o‘rganding?» deb so‘radilar. Luqmoni hakim: —Hikmatni ko‘rlardan o‘rgandim, chunki ular qadam qo‘yadigan yerlarini sezmagunlaricha yurmaydilar,—deb javob berdi. * * * Olim, fozillardan Aziz ibn Muhammad Nasafiy aytadi: —Hamma bilan yaxshi muomalada bo‘l, hech kimni o‘zingga dushman qilma. Sabrli, og‘irliklarga chidamli va g‘ayratli, matonatli bo‘l, shu xislatlarga ega bo‘lsang, og‘irchiliklarni yenga olasan. Yomon ishlardan parhez qil, go‘zal axloqli, tarbiyali bo‘l, yaxshi xulq-atvoring bilan xalqning muhabbatini o‘zingga jalb eta olasan. * * * Hindiston donishmandlaridan biri o‘z o‘g‘liga nasihat qilib aytadi: —Yolg‘on so‘zlab «mening so‘zim to‘g‘ri» deb qasam ichma, to‘g‘ri so‘zlasang, to‘g‘riligiga ham ont ichma. Kundalik kirim-chiqimingni qog‘ozga yozib qo‘yishga odat qil, chiqiming kirimingdan ortiq bo‘lmasin. yig‘ilishlarda daraja va martabangni pesh qilib yuqori o‘rinda o‘tirishni talab qilma. Boyliging va daraja-martabangga mag‘rur bo‘lma. O‘g‘lim, qanoat pesha bo‘l, hech kimdan biror narsa ta’ma qilma. Ko‘zingni och, olamga haqiqat nazari bilan qara, o‘tganlardan ibrat ol. Har kim bilan aytishib, adi-badi qilishib yurma, gipa, adovat va xusumatdan tilingni parhez qil. Oilang bilan yaxshi yasha, farzandlaringni odobli, go‘zal axloqli qilib yetishtir, ilmli, hunarli bo‘lishlariga diqqat qil. Qarindosh-urug‘laringni unutma, do‘st-yorlaringni haqlariga rioya et, yaxshi so‘zing, yaxshi ishing bilan hammaning izzat va hurmatiga sazovor bo‘lishga g‘ayrat qil, bu nasihatlarimni unutma. Bayt: Ham tavoze’li bo‘lib, ham boadab, Yaxshilarning suhbatin qilgil talab! * * * Donishmandlar aytganlar: Agar bir kishi sening yoningga kelib: —Falon kishi sening haqingda unday dedi, bunday dedi, yomon so‘zlar so‘zladi, deb aytsa, uni chaqimchi deb hisobla. Chaqimchi ahillik tarafdori emas, u fosiqdir. Bayt: Chaqimchiga yoningdan bermagil joy Qilur bir lahzada yuz fitna barpoy. * * *
81 4.3.Moddiy oqimlarni bashorat qilish va strategik reja ko‘rsatkichlarini hisoblash usullari NAZORAT VA MULOHAZA SAVOLLARI 1. Strategiya va uni logastikada amalga oshirish. 2. Logistik tizimda strategiya va taktika qanday tuziladi. 3. Logistik faoliyatda strategiyaning turlari. 4. Moddiy oqimlarni bashorat qilishning mazmuni. 5. Logistik tizim ko‘rsatkichlari. Tayanch iboralar: Logistika doirasiga intilish. Buyurtmani qayta ishlashni rejalashtirish. Ishlabchiqarish tizimining egiluvchanligi. Ishlab chiqaruvchilarning logistik ko‘rsatkichi.Ishlab chiqarish quvvati. Ko‘taruv transport ishlari.Transport turlari. Moliyaviy baho. Qilingan xarajatlarni vaqtida qoplash. Yillik foydaning istiqbolligi. Amortizatsiya. Foizdagi miqdor. Logistik loyihani baholash. Logistik faoliyat. Inqiroz. Inqiroz darajasi. Ishlabchiqarish logistikasi. Marketingni hisobga olishda logistik jarayoning rivojlanishi.Tashki va ichki ziddiyat. Material jadvali. Material jadvali. 5-mavzu. LOGISTIKADA TRANSPORT NUQTAYI NAZARLARI Reja: 5.1. Transport vositalarining turlari va ularning moddiy-texnik bazasi. 5.2. Transport turlarining moddiy-texnik bazasi. 5.3. Mahsulotlarni yetkazib berish tizimini boshqarish. 5.4. Avtotransport harakatlanuvchi tarkibi ishining texnik foydalanish ko‘rsatkichlari. NAZORAT VA MULOHAZA SAVOLLARI 1. Transport logistikasining mohiyati va vazifalari. 2. Transport tizimi turlari va uning texnik-iqtisodiy xususiyatlari. 3. Transport turlarining moddiy texnika bazasi. 4. Avtotransport harakati marshruti deb nimaga aytiladi? 5. Mahsulotlarni yetkazib berish tizimini boshqarish. Tayanch iboralar: Texnik logistika. Moddiy-texnika bazasi. Transport xizmati. Moddiy ishlabchiqarish.Nomoddiy ishlabchiqarish. Moddiy boylik. Transport logistikasini tashkil etish. Transport-ombor jarayoni. Olib kelish. Avtomobil transporti. Temiryo‘l transporti. Suv transporti. Havo transpori. Quvur transporti. Dengiz transporti. Yuk jo‘natish jadvali.
"da ijtimoiy-siyosiy, ishqiy va quvnoq kayfiyatlarini « kuyladi. Shoirning «Yo‘llarim», «Oltin sandiq» «Toshkent nahori», «Uch dugona», «Ey gul», «Torimning siri», «Navnihol», «Shirmonoy», «Gazli ko‘hliklari», «Maftuningman», «Majnuntol», «Bulbul», «Sarvinoz», «Ha «yelim ,senda», «Gulyor», «Muhabbat madhi», «SGulboqqa», «Sen bo‘lmasang», «Sabo», «Sanam, hech bormi insofing», – «Bo‘laman deydi», «Ortiqsan», «Dilorom», «Keling, yor», «Mahbubga», «Tabassum», «Kuylatib qo‘yding meni», «Momo» qo‘shiqlarini eslaylik. Ulardan biri eshituvchini xayod girdobiga tortsa, ikkinchisi orzu sari yetaklaydi, yana biri esa, raqs sari undaydi, ularda kishi : dardi, sevinchi, muhabbati g‘oyat laziz ifodalanadi. Ana shunday kuyga maftunlik va uning siridan voqiflik Mixail Melkumov bilan hamkorlikda yaratilgan Shashmaqom telefilmining katta muvaffaqiyatiga ham sabab bo‘ldi. «Yaxshi qo‘shiqqa to‘yib bo‘lmaydi. Qancha bo‘lsa shuncha 031—degan edi T. To‘la maqolalaridan birida—Shoirlarimiz yozishdan, bastakorlarimiz bastalashdan tol- = maydilar, ijrochilarimiz ijro etish bilan, tomoshabinlarimiz tinglash bilan xursandlar. Masala bundamas bugun. Masala yaxshi qo‘shiq qancha ko‘p bo‘lsa, shuncha ozligida. —Qo‘shiq bir tiniq daryo: U hamisha oqib turishi kerak. Limmo-lim oqishi kerak. Uning vatani bor. Vatanini sharaflashi lozim; xalqi bor, xalqini kuylashi kerak, partiyasi bor, partiyasiga xizmat qilishi kerak, u ularning dastyori, kamarbastasi» ! 7 v Ana shu e’tiqod shoir ijodining kompasi. Bugun . uning ijodini baholayotib, T. To‘la so‘zi bilan.ishi bir (shoir; chaqiriqlariga o‘zi amal qiladigan, amaliyotidan xulosa sifatida chaqiriqlari kelib chiqadigan ijodkorlardan biri ekanligini ta’kidlab o‘tish kerak. T. To‘la yaxshigina dramaturg va kinodramaturg ham-dir. Uning mehnat va izlanishlari tufayli yaratilgan «Qizbuloq» fojeasi, «Qariqiz», «Momo yer». (Chingiz Aytmatov asari bo‘yicha) muzikali dramalari, «Zulmatdan ziyo» operasi va Samarqand fojeasiz baletining yaibrettosi, «Furqat», k Maftuningman, {Shashmaqom kinofilmlari minglab tomoshabinlar e’tiborini qozondi. «Quvvayi qah-qaha» yoki «Nodirabegim» pn.yosasi teatrlarimizda muvaffaqiyat bilan o‘ynaldi. Shoir «Qariqiz» she’riy dramasida afsona bilan haqiqat, haqiqat bilan kishilik xayoloti, vafo bilan
Deputat Kusherboyevni sarson qilgan amaldorlar viloyat hokimi tomonidan jazolandi Oʻtgan haftada Yangiyoʻl va Zangiota tumanlarida deputat bilan uchrashuv mahalliy hokimiyatning aybi bilan oʻtkazilmay qolgan. Oliy Majlis deputati bu haqda feysbuk sahifasida yozgandan soʻng, voqea mamlakat boʻyicha keng muhokama qilina boshlandi. 15 million soʻm. Ona 5 yаshar oʻgʻlini shuncha pulga baholadi Ota-onalarning farzandlariga gʻamxoʻrlik qilishi, mehr berishi har bir bola uchun katta baxt. Biroq, ming afsuski, hamma ham bunday baxtdan bahramand emas. Bolani bir buyum sanab, oʻzgalarga sotish fikrida yurganlar, jazm qilib ushbu jirkanch ishga qoʻl urganlar oramizda topiladi. Yangiyoʻlda er-xotin is gazidan zaharlanish oqibatida halok boʻldi 2018 yilning 18 oktyabr kuni Yangiyoʻl tumani “Keng kichik” MFY Farovon koʻchasi 12-uyda istiqomat qilib kelgan 2 nafar fuqaro (er-xotin) is gazidan zaharlanib, vafot etgan.
21—saqlagich—yoritish va signalizatsiya elektr zanjirni zo‘riqib ishlaganda va qisqa tutashganda ishlaydigan termobimetall saqlagich; 22—yonilg‘i yuborilishini boshqarish richagi—ko‘tarib qo‘yilsa, yonilg‘i yuborilmaydi, pastga bosilsa, yonilg‘i yuborilishi ortadi; 23—moy manometri—asosiy moy magistralidagi moyning bosimini ko‘rsatadi; 24—elektr alangali isitgichning nazorat elementi—isitgich qo‘ʻshil-ganda uning elementi qanchalik qiziganligini ko‘rsatadi; 25—elektr alangali isitgichning tugmasi—isitgichni qo‘shadi; 26—gidravlik taqsimlagichning richaglari—chap va o‘ng tomondagilari chiqarma gidrosilindrlarni, o‘rtadagisi ketingi asosiy kuch silin-arini boshqaradi, har qaysi richagning to‘rt holati bor. Eslatma. T-40A va boshqa traktor hamda avtomobillarning boshqarish organlari va nazorat asboblari zavodlar tomonidan o‘zgartirib va qo‘shimcha uskunalar o‘rnatib takomil!lashtirilib turiladi, shuning uchun bu sxemalar haqiqatda boshqacharoq bo‘lishi mumkin. Masalan, T-40A markali traktorning keyingi chiqarilganlarida ventilatorning tasmasi uzilganda yonadigan signal lampa qo‘yilgan, startyor tepki o‘rniga tugmacha qyilingan va hokazo. JIT-75 markali traktorning boshqarish organlari va nazorat asboblari quyidagilardan iborat (20.20-rasm): I—yurgizib yuborish motori benzin bakining krani—ishlatilgan vaqtda ochilib, boshqa vaqtda berkitib qo‘yiladi; 2— karburator drosseci to‘sig‘ining povodogi; 3— karburator havo to‘sig‘ining povodogi; 4— karburator havo kiradigan qisqa quvurining qopqog‘i; 5—mayin yonilg‘i filtrining ventili; 6—yonilg‘i pompasi qo‘l nasosining dastasi: 7—yonilg‘i: nasosi quyuqlashtirgichining tugmachasi— quyuqlash-tirgichni ishlatish uchun tugmacha tortib qo‘yiladi; 8$ —yondirishni o‘chirish tugmasi—yurgizib yuborish motorini o‘chirish uchun tugma bosiladi; 9—yurgizib yuborish motori tishlashish muftasining richagi— oldinga surib qo‘yilganda mufta qo‘shiladi, ketinga surilganda ajraladi; 10—reduktor richagi—orqaga oxirigacha surilganda birinchi uzatma, oldinga oxirigacha surilganda esa, ikkinchi (to‘g‘ri) uzatma qo‘shiladi; F1! —yurgizib yuborish motorining o‘t oldirish chizimchasi —o‘t oldirish uchun maxovik chizimcha bilan aylantiritadi; 366
» X 7 “ ka. E! «! } 2 " } Ch.o «? 252 TUN OSTONASI Ishq chok etgan milliard bag‘ir Qoniga g‘arq bo‘lganday osmon... Hali kunduz topmadi oxir, Nur so‘nmagan hali batamom. Ortga qaytar oqshom qushlari– Hayot qaynar bog‘larda birpas. Boshdan uchar kunning hushlari– Ko‘rinmoqda tog‘lar ham elas. Nafas olar oydinlik so‘ng bor, Hayot to‘lib shaffof bo‘g‘ziga. So‘ng o‘zini otar ulug‘vor Tun ajdarin ulkan og‘ziga. 01.01,2015-yil
26 yana 50-yildan so‘ng amerikalik olimlarning bashoratiga ko‘ra sayyoramiz harorati 1,5—4,5sS ga isishi mumkin. Natijada muzliklar erib, okean suvlari ko‘tarilib quruqlikni bir qismnni suv bosadi, ayrim hududlarning chegarasi va tabiati o‘zgaradi. Hozir havoning ifloslanishi natijasida (haroratning ko‘tarilishi tufayli) muzliklarning erishini tezlashishi hisobiga okeanlar suv sathi yiliga 1,4—1,5 mm ko‘tarilmoqda, yoki okeanlar suvi yiliga 520-540 km3ga ko‘paymoqda. Buni ustiga kimyoviy gazlarning normadan oshib ketishi oqibatida quyoshning ultrabinafsha nurlarini ushlab qoluvchi yupqa ozon qatlamini yemirib, uni zaiflashtiradi. Natijada ultrabinafsha nurlar yer yuzasiga ko‘proq tushib, insonlarda har xil kasalliklarni, xususan, teri rakini ko‘paytiradi, okeanlarda plankton va chig‘anoqsimon, organizmlarning qirilib ketishiga, ekinlar hosilining keskin kamayishiga olib keladi. Bulardan tashqari sanoatlashgan rayonlarda atmosfera tarkibida antropogen aerozollar (yiliga 6 mln. tonnagacha yetadi) ko‘payib, ular kondensatsiya yadrosi vazifasinn o‘tashi tufayli bulutlar ko‘proq vujudga keladi, ifloslangan yog‘inlar miqdorining ko‘payishi mumkin. Dunyodagi shaharlarning umumiy maydoni 0,5 mln. km2. Bu Yer kurrasi territoriyasining 0,3%ini tashkil etadi. Dunyo aholisining 45 %i aholisi 100 mingdan ortiq bo‘lgan shaharlarda yashaydi. Shahar aholisi AQSH butun aholining 74%ni, Yevropada 69%ni, Buyuk Britaniyada 80% tashkil etadi. Shahar havosi tarkibidagi har xil zaharli gazlar va ayniqsa antropogen changlar transportlardan, sanoatdan, isitish inshootlaridan, qurilishdan chiqadi. Shaharlarda havo aylanishining sustligi tufayli diametri 4-10 mikron bo‘lgan changlar 1 km gacha ko‘tarilib, radiusi 10 km bo‘lgan maydonga tarqaladi. Diametri kattaroq (10 mikrondan katta) bo‘lgan changlar uncha yuqoriga ko‘tarilmay atrofga yoyilib, 300-500 m balandliklarda uchib yuradi va so‘ngra shaharga chang, qurum sifatida qaytib tushadi. Parij shahrining 27 chang tushadi. Germaniya territoriyasiga avtomobillardan va zavodlardan chiqqan chang, qurum hisobiga har soatda 230 t qattiq zarrachalar tushadi. Germaniyaning Myunxen shahrida atmosferaga avtomobil shinalaridan (tormoz berish tufayli) yiliga 1000 t changsimon rezinalar qo‘shiladi. Katta shaharlarda atmosferaning chang, qurum, gaz va tutunlar bilan ifloslanishi tufayli quyoshning to‘g‘ri radiatsiyasi 40% gacha kamayadi. Bu miqdor Moskva shahrida 7-10% dir. Shahar havosining ifloslanib chang-to‘zon miqdorining ko‘payishi ultrabinafsha nurlarning o‘tishini kamaytiradi, bu esa havoda kasal tarqatuvchi bakteriyalarning ko‘payishiga sharoit yaratadi. Shaharlar havosining chang, qurum va boshqa qattiq zarrachalar bilan ifloslanishi kondensatsiya yadrosi vazifasini o‘taydi. Natijada, shahar ustida tumanli kunlar ko‘payib, yog‘in miqdori ortadi. Masalan, Samarqand shahrida bir yilda 14 kun tuman bo‘lib, 328 mm yog‘in tushsa, uning atrofidagi qishloq rayonlarida 8 kun tuman bo‘lib, 317 mm yog‘in yog‘adi. Shaharlarda avtomobillardan, zavodlardan har xil zaharli gazlarning atmosferaga chiqariladi. Bu gazlar atmosferaga ko‘tarilib, suv bug‘lari hamda kislorod bilan reaksiyaga kirishib oltingugurt (N2SO4) va azot (NNOz) kislotalarini hosil qiladi. So‘ngra yomg‘ir bilan aralashib yana yerga tushmoqda. AQSH hududida atmosferani ifloslanishidan vujudga kelgan «kislotali yomg‘ir» o‘ta zaharli bo‘lib, Kanada territoriyasidagi o‘tloq va o‘rmonlarni zaharlab, quritib qo‘ymoqda, odamlar kasallanmoqda. Atmosfera ifloslanishining salbiy oqibatlari. Geografik qobiq elementlari-havo, suv, tuproq, o‘simlik, hayvonlar va boshqalar bir-biriga uzviy bog‘langanligi tufayli insonning xo‘jalik faoliyati natijasida ifloslangan atmosfera o‘z navbatida tabiatning boshqa komponentlariga ham ta’sir etadi. Natijada suv va tuproqning tabiiy holatida, kishi organizmida, hayvon va o‘simliklar tanasida salbiy o‘zgarishlarni vujudga keltirib, geografik qobiqda global o‘zgarishlar sodir bo‘lishiga sababchi bo‘lmoqda.
ishni boshlashdi, til ta’limini noan’anaviy yo‘llar bilan jadallashtirish masalasini ko‘tarishdi. Biz shu paytgacha asosiy e’tiborimizni grammatikaga qaratar edik. Albatta, inson gapning ega-kesimini bilishi kerak, ammo fikr ifodalash yo‘l-yo‘riqlarini o‘rganmasa, uning fikri ichida qolib ketadi, tashqariga chiqara olmaydi. Buning uchun faqat bilim emas, ko‘proq ko‘nikma kerak. Bola bahslashishi, davra suhbatiga qatnashishi, o‘zaro fikr kurashiga kirishi kerak, shundagina uning tili ravon, chiroyli bo‘ladi. Demak, til ta’limiga yangi pedago-tik texnologiya kiritilishi kerak. Bu texnologiyaning kurtagini Buxoroda ko‘rdik. Biz Prezidentimizning farmonlari asosida til ta’limini yangilashni tajriba-sinov maydonlarida sinab ko‘ra boshladik. Bu ish aslida ilgariroq boshlangan edi, lekin bir yil avval-u qonuniy kuchga ega bo‘lib, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 203-sonli qarori asosida tanlangan tajriba-sinov maydonlariga olib kirildi. Asosiy maydon qilib esa Buxorodagi 9-maktab olindi. Bugungi ishimizning bir qismi ana shu maktabda o‘tadi. U yerda bolalar an’anaviy darslardagi kabi qatorma-qator partalarda o‘girishmaydi. Ularning dili yaqin bo‘lgani, so‘zi yaqin bo‘lgani, bir-biriga mos keladigani to‘da-to‘da bo‘lib, davra-davra bo‘lib chaqchaqlashib o‘tirishadi. Natijada, ularning nafaqat og‘zaki nutqi, balki yozma nutqi ham sezilarli darajada rivojlanadi. Jumladan, men fevral oyida shu maktabga borganimda bir o‘quvchining 16-fevral voqealari haqidagi fikrini o‘qib, o‘zimni tugib tura olmadim, badanim jimirlab ketdi. Shunday ta’sirli yozgan ediki, oxirida bolaning o‘zi ham yig‘lab yubordi. Bu insho eshitgan odamni to‘lqinlantirmasdan qo‘ymaydi, chunki unda tilimizdagi mavjud ifoda imkoniyatlaridan nihoyat darajada ustalik bilan foydalanilgan. Demak, biz nutq o‘stirishga, nutq madaniyatiga e’tibor bermog‘imiz kerak. Vaholanki, ko‘pincha yozma nutqqa, shuningdek, og‘zaki nutqqa ham e’tibor bermayapmiz-Oqibatda chalasavodlar, ayrim ksoqovjlar paydo bo‘lmoqda, ba’zi o‘quvchilar fikrini ifodalay olmaydi, g‘o‘ldiraydi, gapirsa tushunmaysiz, g‘aliz fikrlar, mujmal jumlalar bilan odamni zeriktirib qo‘yadi. 183
nilayotganda vazn vazifasini: a) mahsulot birligining mehnat talabchanligi bajaradi; 6) joriy davrda ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi bajaradi; v) bazis davrda ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi bajaradi; 2) noto‘g‘ri javob yo‘q. 18. Mahsulot hajmining umumiy indeksi aniqlanayotganda vazn vazifasi n
Yuqorida ko‘rilgan tebranish hodisalarini bog‘lan-tan tebrangichlarda energiyaning bir tebrangichdan ikkinchisiga uzatilishi nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqaylik. Chetga og‘dirilgan Sh. tebrangich dastlabki vaqtlarda R prujina vositasida og‘magan 1 tebrantichni tebranishga. keltiruvchi majburlovchi kuch vazifasini bajaradi (41— rasm). P. tebrantichning tebranish fazasi chorak davr. I oldinda bo‘ladi: Ikkala tebrangichning xususiy (va parsial) takroriyliklari bir xil bo‘lganligi uchun. ularning bir-biriga ta’siri tebranishning rezonans tarzda sodir bo‘lishi-ta olib keladi. Bog‘langan tizimda kuzatiladigan murakkab (tepkili) tebranishlarning fizika-ziy mohiyati 42-rasmda ko‘rsatilgan. O‘qlarda ishqalaNISHNING mavjulligi va HaBoning qarshiligi hisobiga tepki-di tebranish amplitudasi vaqt o‘tishi bilan kamayib boradi. 41-pacm,
Janubiy Koreya prokuraturasi korrupsion mojaro bosh figuranti qizini hibsga oldi Koreya Respublikasi sobiq prezidentining yaqin dugonasi Chxve Sun Silning qizi Chon Yu Ra prokuratura vakillari tomonidan Amsterdamdan Seulga yo‘l olgan samolyot bortida hibsga olindi. Bu haqda nazorat boshqarmasi ma’lum qildi, deb yozadi “TASS”. “Janubiy Koreyaga yetib kelishi bilan Chon Yu Ra tergov markaziga keltiriladi va u yerda so‘roq qilinadi”, — deyiladi xabarda. Avvalroq ayol yashiringan Daniya rasmiylari uni Janubiy Koreyaga topshirishga qaror qildi. 20 yoshli Chon Yu Ra Daniyaning Olborg shahrida 1-yanvar kuni Interpol tomonidan berilgan xalqaro order asosida qo‘lga olingan edi. U vatanida o‘rnatilgan qoidalarni chetlab o‘tgan holda universitetga o‘qishga kirish va onasiga turli firibgarliklarni amalga oshirishga ko‘mak berganlikda gumon qilinmoqda.
Bu haqda Kantening o'zi shunday degan edi: "Men hech qachon avtomobillarni sevadigan insonlar toifasidan bo'lmaganman Bolaligimda avtomobillar va shunga o'xshash narsalarga xohishim bo'lmagan"
"Amerika Ovozi" - Vashingtonda asoslangan xalqaro teleradio, 45 tilda efirga chiqadi O'zbek tilidagi ko'rsatuv va eshittirishlarda nafaqat xalqaro hayot balki siz yashayotgan jamiyatdagi muhim o'zgarishlar va masalalar yoritiladi O'zbek xizmati AQSh poytaxtida olti kishilik tahririyatga va Markaziy Osiyo bo'ylab jamoatchi muxbirlarga ega
#AzonTV #Динда_саволим_бор "Динда саволим бор" кўрсатувининг 5-сони. "Mc Donalds", "KFC", "STARBUCKS","BURGER KING" каби компанияларнинг таомларини тановул қилиш мумкинми? (Mp3 Formatda) Радиони тинглаш: Mediabay orqali tinglash: @azonuzfm каналига аъзо бўлинг.
Tashqi ishlar vaziri Karin Knaysl BMT Bosh Assambleyasining 73-sessiyasida o‘z nutqini arabcha boshlab, fransuzcha, ispancha, ibroniycha va inglizcha – jami 5 tilda nutq so‘zladi
29 avgustdan Taraqqiyot ko’chasining davomi va yangi transport halqasida harakat boshlandi
2. Darsda asosli ochib borilishiga va ko‘rib chiqilishiga ishonchingiz bo‘lmagan birorta ham savolni qo‘ymang, birorta ham bandni rejaga kiritmang. 3. Tizimni mazmunida ham, o‘qitish usullarida ham qoida buzilishiga yo‘l qo‘ymang, agar tizim buzilgan bo‘lsa, anglashilmovchilikning oldini olish uchun darhol kamchiliklarni yo‘qoting. 4. O‘quv predmeti –fanning kichraytirilgan nusxasidir. O‘quvchilarga uning tizimini ko‘rsating o‘z predmetingiz to‘g‘risidagi tushunchani fanning, real borliqning bir zarrasi sifatida shakllantiring. Muntazam ravishda fanlararo aloqalardan foydalaning. 5. Nazariy bilimlar shakllanishining tekshirilgan sxemasidan foydalaning: a) obyekg va fanni o‘rnating (tabiat va ilmiy nazariyaning); b) nazariyaning asoslarini bayon qiling; v) nazariyaning qurollarini ochib bering; g) nazariyadan kelib chiqadigan natijalarni izohlang; d) uning qo‘llanish chegaralarini ko‘rsating. b. Tarixiy jihatdan va mantiqan elementar va sodda bo‘lgan narsa ko‘pincha ongli o‘zlashtirish uchun eng qiyin bo‘lishini yodda tuting; shuning uchun fin va tarixiy jarayon mantig‘ini o‘quvchilar ongiga juda sinchkovlik bilan joriy qiling. 7 Boshlang‘ich va o‘rta, o‘rta va yuqori sinflar orasida mazmunda ham, o‘qitish metodikasida ham izchillikni ta’minlash lozim. 8. O‘qitish metodikasining ilg‘or yutuqlaridan foydalaning; o‘z o‘quvchilaringiz bilan bilimlarni o‘zlashtirish jarayonini . yengillashtiruvchi tayanch konspektlar, o‘quv materialining tuzilmaviy-mantiqiy sxemalarini tuzing. 9. O‘qitishda sistemalilikni va izchillikni ta’minlash uchun avval o‘zlashtirilganlarni tez-tez takrorlang va takomillashtiring. 10. Qisqa va umumlashtiruvchi takrorlashlarga faqat avval o‘rganilgan material odatda umumlashtirilayotganda va uning tugallanishida–dars davomida ko‘rib chiqilgan asosiy muammoni mustahkamlash uchungina emas, balki ayrim xususiy masalalarni bayon qilgandan so‘ng ham murojaat qilish kerak. 11. Yangi materialni tushuntirishga assotsiativ aloqalarga oson, oddiy, tabiiy kirishib ketadiganlardan tashqari hech narsa qo‘shish kerak emas. Dars mavzusiga sun’iy ravishda kiritilgan g‘oyalar (umumta’lim, rivojlantiruvchi, tarbiyalovchi) uning qiymatini pasaytiradi. Buni hisobga olib, o‘qitishning mazmuni va o‘quvchilarning imkoniyatlariga muvofiq eng muhim g‘oyalarni o‘zlashtirishni o‘quv-tarbiyaviy jarayonni butun davriga rejalashtiring. 12. O‘tilganlarni takrorlashning o‘zlashtirilish darajasini tekshirish uchun faqat dars boshida emas va olingan axborotni mustahkamlash uchun faqat darsning oxirida emas, balki dars davomida o‘qitishning har bir mantiqan tugallangan qismi (bo‘lagi)ning tugashi bilan ham o‘tkazing. 13. Faqat til o‘qituvchilari emas, balki barcha fanlar o‘qituvchilari hamma darslarda o‘quvchilarning o‘z fikrlarini ifodalashlari usullari va shaklini kuzatib borishlari kerak. 14. O‘z o‘quvchilaringizni mustaqil mehnatga doimo va chidam bilan o‘rgatib boring, uni asta-sekin murakkablashtiring va borgan sari qiyinroq masalalarni mustaqil yechish uchun imkoniyat yarating. 15. O‘quvchilarga ularni o‘qitish istiqbollarini tez-tez ko‘rsatib turish lozim. 16. Sezgili gajriba tayanch bilimlarning dolzarbligidan me’yoridan ortiq foydalanmang, ularni yangilikni kiritish uchun yetarli bo‘ladigan miqdorda eslash lozim, har kimga ma’lum bo‘lgan, tuturuqsiz bilimlar, narsalardan muammo yasamang. 17. Tizimni tushunish mantiqni talab etishni, uni shakllantirish esa–shuningdek his va hayajonni talab etishini unutmang. G‘ayrat bilan, ko‘tarinki ruhda o‘qiting, hayotdan, adabiyotdagi yorqin misollardan foydalaning; tushunchalar izohlaydi, obrazlar jalb etadi, rag‘batlantirishlar harakatga undaydi. 18. Bo‘lim, kurs oxirida albatta umumlashtirish va tartibga solish (asoslash) darslarini o‘tkazing. 19. O‘quvchilarning og‘zaki javoblarida va yozma ishlarida yo‘l qo‘yilgan xatolarni doimo, qat’iy va xushmuomalalik bilan. tuzating, o‘quvchilarni shaxsiy xatolarini muntazam tahlil qilishlariga o‘rgatib boring. 20. Chegara O‘quvchilarning faoliyatini sun’iy uslublar bilan uyg‘otish, yangi faoliyatga qiziqtirish bilan su’iyste’mol qilmaslik lozim. O‘quvchilarning aqliy faolligining jismoniy 174
chiqishni, rejalar bo‘yicha savollar tayyorlash uchun adabiyotlar ro‘yxatini taqdim qiladi
7-avgust kuni 17:30 da O‘zbekiston va Qirg‘iziston chegarasida 4,1 magnitudali zilzila ro‘y berdi. Bu haqda 12news.uz xabar berdi. Yevropa-O‘rta yer dengizi seysmologik markazi ma’lumotlariga qaraganda, zilzila epitsentri Toshkentdan 234 kilometr masofada, Namangan shahridan 33 km va Haqqulobod shahridan 23 km uzoqlikda joylashgan. “Toshkent” seysmomarkazi 3,5 ballga teng bo‘lgan yer osti silkinishlari Toshkentdan 250 km naridagi O‘zbekiston va Qirg‘iziston chegarasida joylashganini xabar qildi. Jarohatlanganlar va vayronagarchiliklar haqida hech qanday ma’lumot yo‘q.
Vasiliy Vasilevich Vereshchagin [1842. 14 (26). 10, Cherepoves, Novgorod gubernyasi — 1904. 31. 3 (13.4), Port-Artur] — rus rassomi. Peterburg BA (1860—63) va Parijdagi Jerom ustaxonasi (1864—65)da taʼlim olgan. Say-yor rassomlar (peredvijniklar)ga yaqin boʻlgan. Batal janriga mansub koʻp sonli asarlarida urush dahshatlarini mahorat bilan koʻrsatgan. Turkistonni bosib olishda (1867-68, 1869-70), rus-turk (1877-78) va rus-yapon (1904-05) urushlarida rus qoʻshinlari safida qatnashgan. Chor Rossiyasining Turkistondagi bosqinchilik siyosatini yoqlagan, bu esa turkiy xalqlarni kamsituvchi, qonli urush manzaralari tasvirlangan asarlarida oʻz ifodasini topgan: "Bangilar" (1868), "Turkiston" turkumi (1871—74), "Toʻsatdan hujum" (1871), "Tantana" (1872), "Qul bolaning savdosi" (1872), "Temur darvozasi" (1872—73), "Zindon" (1873) va boshqalar. Adabiyotlar OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil Rossiya kishilari 1842-yilda tugʻilganlar 1904-yilda vafot etganlar 26-oktabrda tugʻilganlar 13-aprelda vafot etganlar
Kung fu futbol: Vermallen, Alderveyreld va Sheyn Long - Спорт - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017 Kung fu futbol: Vermallen, Alderveyreld va Sheyn Long Комментариев: 0 Просмотров: 149 Дата: 19-06-2016, 13:20 Kecha Evropa chempionati guruh bosqichi doirasida Belgiya hamda Irlandiya terma jamoalari o‘rtasidagi uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Unda belgiyaliklar 3:0 hisbida g‘alaba qozonishdi. Hali hisob ochilmay turgan bir vaqtda o‘yinda qiziq holat yuz berdi. Belgiya terma jamoasi himoyachilari Tomash Vermallen va Tobi Alderveyreldlar irlandiyalik hujumchi Sheyn Longni kung fu usulida erga qulatishdi. Qo‘pollik jarima maydonchasi ichida yuz berdi. Biroq o‘yinni boshqarib borgan Jo‘nayd Chaqir irlandiyalik futbolchi qoida buzganini qayd etdi. Rasmdagi holatga o‘zingiz baho bering. Manba: Stadion.uz
= ma asosan o‘z raqibini qarshiligini yengib o‘tishga 2 langan Foydasiz, nooqilona usullarni bajaradilar. RUNDay harakatlar faqat hujum qilayotgan kurashchi kuch 77 PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
12 sentabr kuni «Demokratiya va erkinliklar oroli»ga aylantirilgan Yassiadada davlat to‘ntarishining 40 yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan «Milliy iroda: vasiylikdan demokratiyaga» simpoziumida so‘zga chiqqan Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an Fransiya prezidenti Emmanuel Makronni tanqid qildi. Erdo‘g‘an Fransiya bilan ziddiyatlar davom etayotgan Suriya, O‘rta yer dengizi va Liviya masalalari haqida to‘xtaldi. «Biz janubdagi koalitsiya kuchlari bilan kurashmoqdamiz. Ko‘ryapsizmi, terroristik davlat tuzishga urinish bor. Qayerda? Suriyada. Boshqa tomondan, Liviyada, afsuski, Haftar va Abu-Dabi ma'muriyati tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan «Vagner» nomli yollanma qurolli kuchlar mavjud. Ular bilan bir qatorida Fransiya ham doimo kun tartibida. Men ismini keltirishni istamasdim, ammo u men bilan ko‘p o‘chakishyapti. «Bizning turk millati bilan emas, Erdo‘g‘an bilan muammomiz bor», deydi. Janob Makron, sen hali men bilan ko‘p muammolarga duch kelasan. Avvalo, turk millati bilan o‘chakishma, Turkiya bilan o‘chakishma. Afrikaning tarixi Fransiyaning tarixidir. Jazoirda bir million kishini o‘ldirgan sizsiz. Siz bizga insoniylikdan dars berolmaysiz, avvalo, buni bilib qo‘ying. Men buni shaxsan uning o‘ziga aytdim. Menga qara, dedim, sening tarixdan biliming yo‘q, sen bularni o‘rganishing lozim. Biz esa Afrikada biror insonning burnini qonatmadik. Koronavirus jarayoni davomida biz Afrika va butun dunyo bo‘ylab 150ga yaqin davlatga yordam berdik. Ey Makron, sen nima qilding? Hozir tirsak bilan ko‘rishayotganlar nima ish qilishdi? Sen shuni ayt», deydi Erdo‘g‘an. «Hech qanday to‘ntarish qonuniy va ma'sum emas» Erdo‘g‘an nutqining to‘ntarishlar bilan bog‘liq qismida «Turkiyada amalga oshirilgan yoki tashabbus qilingan hech bir davlat to‘ntarishi milliy, qonuniy va ma'sum bo‘lmagani» haqida gapirdi. Erdo‘g‘an 2016 yil 15 iyuldagi davlat to‘ntarishiga urinish haqida to‘xtalgan. «O‘sha kecha ayon bo‘lganidek, agar millat oyoqqa qalqsa, to‘ntarish qilishga uringanlarning na quroli, na zambaraklari, na ommaviy axborot vositalari va na ularning xalqaro dastaklari bir ishga yaraydi. Har bir to‘ntarish avvalgi to‘ntarishning nuqsonlarini, chala va kemtiklarini, amalga oshira olinmagan jihatlarini yakunlab qo‘yish uchun uyushtirilgan. Turkiyani o‘z holiga tashlab qo‘yib bo‘lmas darajada muhim joy deb ta'riflaganlar davlatimizni o‘z vasiylari qo‘li bilan boshqarish uchun har qanday usulni sinab ko‘rishdi. Xalqimiz 15 iyul kuni ko‘rsatgan jasorati va qahramonligi, o‘zining kuchli pozitsiyasi orqali o‘tmishdagi iflos ssenariylar bilan hisob-kitob qilib oldi», degan u. Simpoziumda Adliya vaziri Abdulhamit Gul va MHP (Milliyatchi harakat partiyasi) raisi Devlet Bog‘chali ham nutq so‘zlagan. Bog‘chali: Buni Makron bilishi, Mikotakis esa eshitishi kerak Davlat Bog‘chali ham ushbu simpoziumda so‘z oldi va O‘rta yer dengizining sharqiy qismi hamda Gretsiya bilan yuzaga kelgan keskinlik haqida gapirdi. «Bizning sabr-toqatimiz va milliy kuchimiz quruqlik va dengiz tomondan qanchalik sinovdan o‘tkazilmasin, bu millat torayib borayotgan dushmanlik doirasini yorib tashlaydi. Bizning turkiy-islomiy axloq bilan ziynatlangan, marhamat va shahodat bilan yuksalgan aziz xalqimiz o‘z boshini ofatlardan qahramonlik bilan ko‘taradi. Xuddi «Yo istiqlol, yo o‘lim» degan g‘oziy Mustafo Kamol Otaturk singari u hech qanday tahdidga e'tibor bermaydi. Xalq irodasi milliy birdamlik va birodarlik kuchi bilan vasiylikning himoya panjalarini ag‘daradi. Ayniqsa, Makron buni bilishi kerak, Mikotakis esa eshitishi kerak, mintaqaviy va global xiyonat bilan shug‘ullanayotganlar bu iroda kuchini hech qachon unutmasliklari kerak. Bu xalq faqat Allohning irodasiga bo‘ysunadi. Bundan boshqa har qanday himoya yoki vasiylik yo‘q qilinadi», dedi u. Adliya vaziri: 12 sentabr izlarining katta qismi o‘chirildi Adliya vaziri Abdulhamit Gul o‘z nutqida 12 sentabr izlarining katta qismi o‘chirilganini aytdi. «Prezidentimiz rahbarligida huquq va erkinliklar ajralmas va qaytarib bo‘lmaydigan tarzda bizning huquqiy tartibimizda mujassam etilgan. Ushbu davrda amalga oshirilgan barcha islohotlar kuchli demokratiya maqsadida millat nomidan va millat bilan birga amalga oshirildi. Barcha fuqarolarning ovozi, ranglari va ildizlarini qamrab oladigan, begona qilmay birlashtiradigan bu jarayon o‘tmishni rad etish va inkor etish siyosatiga qarshi bamisoli bir inqilobdir», degan u.
Bunda Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining maslahat uchrashuvlari bo‘lib o‘tgani, samarali muloqot va kelishuvlarga erishilgani muhim o‘rin tutayotir.Transformatsiya va ochiqlik, hamkorlik va murosa mintaqa davlatlari rahbarlari o‘rtasidagi munosabatlar, hukumat rahbarlari va tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi muloqotlarning faollashuviga xizmat qildi. Hamkorlikning o‘sib borayotgan sur’atlaridan barcha respublikalar manfaat ko‘rmoqda.Toshkent shahrida tashkil etilgan Markaziy Osiyo ekspertlari forumida bu alohida qayd etildi.2016 yildan 2021 yilgacha Markaziy Osiyo davlatlarining umumiy tashqi savdo aylanmasi 54 foizga oshib, 167 milliard dollarni tashkil etgan. Mintaqada tovar ayirboshlash hajmi uch barobarga o‘sdi. Qo‘shma korxonalar soni besh barobarga oshdi. Markaziy Osiyoga investitsiyalarning dunyodagi umumiy hajmidagi ulushi 1,6 foizdan 2,5 foizga oshib, 2021 yilda 34,3 milliard dollarni tashkil etdi. Shu bilan birga, o‘zaro investitsiyalar 3 barobarga oshdi. Natijada umummintaqaviy yalpi ichki mahsulot hajmi 20 foizga oshib, 329 milliard dollarga yetdi.O‘zbekiston Senati raisining birinchi o‘rinbosari Sodiq Safoyev Markaziy Osiyoda tarixiy qisqa davrda fundamental ishlar ro‘y bergani, bir-biriga ishonchga asoslangan, murakkab masalalarni birgalikda yechadigan yaqin hamkorlik yo‘lga qo‘yilgani, bunda har bir davlatning manfaatlari mushtarakligi e’tibor markazida ekanini ta’kidladi.Xalqaro anjumanda keng ko‘lamli o‘zgarishlar va mintaqa taraqqiyoti sharoitida, umuman o‘tish davrida turli masalalar bo‘yicha ekspertlar tahlili zarurligiga e’tibor qaratildi. Integratsiya va yaqinlashuv jarayonlari yangi kun tartibini shakllantiradi, yangi masalalarni o‘rtaga tashlaydi. Hukumatlar, parlamentlar va boshqa tuzilmalar tomonidan muayyan tarmoqni, mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirish bo‘yicha uzoq muddatli strategiya va konsepsiyalarni ishlab chiqishda mutaxassislar ko‘magi talab etiladi. Bunda Markaziy Osiyoda faoliyat yuritayotgan “aql markazlari” salohiyatidan foydalanish maqsadga muvofiq.[gallery-9584]Forumda mintaqa mamlakatlaridan 100 dan ortiq jamoat va siyosiy arboblar, ekspertlar hamjamiyati, ommaviy axborot vositalari vakillari konstruktiv muloqot formatida mintaqaviy hamkorlikning dolzarb masalalari va vazifalarini muhokama qildi. Bu Markaziy Osiyoda barqaror rivojlanishning asosiy yo‘nalishlarida ekspertlarning yaxlit pozitsiyasini ishlab chiqish uchun muhim ahamiyat kasb etadi.Forumda milliy va xorijiy ekspertlar Markaziy Osiyo mamlakatlarida barqaror rivojlanishni ta’minlash, hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini belgilash, amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqishda tahliliy-tadqiqot markazlarining ishtirokini ko‘rib chiqdi.Ularning fikricha, mintaqada o‘zaro ishonchni mustahkamlash, zamon chaqiriqlariga umumiy yondashuvni ishlab chiqishda “aql markazlari” (think tanks) muhim o‘rin tutadi.Ko‘p hollarda aynan tadqiqot markazlari Markaziy Osiyo davlatlari bilan C5+1 formatlari doirasida hamkorlik qiluvchi AQSH va Yaponiya hukumatlariga, shuningdek, Markaziy Osiyo bo‘yicha o‘zining yangi Strategiyasini amalga oshirayotgan Yevropa Ittifoqiga g‘oya va takliflarni yetkazib beradi.Forum ishtirokchilari “Markaziy Osiyo mustaqil ekspertlar alyansi” platformasida ekspertlar tarmog‘ini yaratish tashabbusi bilan chiqdi. Tarmoqning o‘ziga xosligi Markaziy Osiyodagi asosiy jarayonlarni umummintaqaviy darajada o‘rganish bo‘ladi.Doimiy faoliyat yurituvchi mustaqil ekspertlar platformasining tashkil etilishi mintaqaviy hamkorlikning dolzarb masalalarini ishonchli, konstruktiv va ochiq muloqot formatida muhokama qilish, Markaziy Osiyodagi umumiy muammolarni hal etish imkonini beradi.– Bugun Markaziy Osiyo davlatlari yangi bir davrda, yangi voqeliklar ichra yashamoqda, – dedi qozog‘istonlik ekspert Lesya Karatayeva. – Shunday bir sharoitda tashkil etilgan bugungi forum va unda ekspertlar tarmog‘ini yaratish tashabbusi ilgari surilgani ayni muddao bo‘ldi. Bu tuzilma mintaqa xalqlari uchun zarur bo‘lgan xavfsizlik, savdo-iqtisodiy, transport-logistika, madaniy-do‘stlik aloqalarini mustahkamlashda o‘ziga xos muhim rol o‘ynaydi. Mintaqaga oid muammolar, xususan ekologik inqirozlarni bartaraf etishda ekspertlarning tahliliy xulosalari zarur, deb o‘ylayman.“Yuksalish” umummilliy harakati, Oliy Majlis Senati hamkorligida Konrad Adenauer nomidagi fondning Markaziy Osiyo bo‘yicha vakolatxonasi ko‘magida tashkil etilgan forumda mintaqaviy hamkorlik va barqaror rivojlanish g‘oyalarini ilgari suruvchi Markaziy Osiyo ekspert-tahlilchilari tarmog‘ini tuzish to‘g‘risida qaror qabul qilindi.Norgul Abduraimova, O‘zA
Tushub taxting ollig‘a xor-u nigun. Debon arzi holim tazallum qilib, Asirona nutq-u takallum qilib. Topa olmadim hech surat bila, Qoshingdin qo‘parni kudurat bila. Bor erdi qoshimda quyoshdin yoruq Ki, qilg‘ungdurur lutf-u diljo‘yluq». Bu so‘zkim surub shohi mushkilpisand, Javobin bag‘oyat topib dilpisand. Dedi ofarin aylab: «Yey komyob, Bu roying xud erdi bag‘oyat savob. Yana har so‘zung bo‘lsa izhor qil, Xafo pardasidin padidor qil Ki, bu hol ila ko‘rsa bo‘lmas seni, Bu surat bila so‘rsa bo‘lmas seni». Duo birla Xoqoni daryonazir, Dedi: «K-yey, jahondori daryozamir! Bu kelmakdin erdi g‘araz bu manga Ki, bulg‘ay janobingda yorg‘u manga. So‘zum har ne bor, o‘lturub ro‘baru, Qoshingda degaymen borin mo‘-bamo‘. Budur so‘zki, chun keldi shahdin rasul Ki, ham kelgilu, ham xiroj et qabul.
Bunday asbob balandligi 200 mm, ichki diametri 240 mm bo‘lgan silindrik idishdan iborat. Bu idishga beton cho‘kishini o‘lchovchi ko‘rsatkichli shtativ sifatidagi moslama, shtanga va qalinligi 4 mm bo‘lgan 6 ta teshikli metal disk mahkamlangan (3. 5-rasm). 77 A 4 7 3 Г11 111 kM T = » / 8 Ca 6 Ma 1 = "Y 10 pи (az) 300 360 1-qolip; 2-konus mahkamlanadigan tutqichlar; 3-konus; 4-voronka; 5-shtanga; 6-yo‘naltiruvchi vtulka; 7-dis mahkamlanadigan vtulka; 8-oltita teshikli disk; 9-shtativ (tutqich); 10-shtativning mahkamlovchi moslamasi. — — IW I — 0 p 3. 6-rasm. Beton qorishmasini qulay quyiluvchanligini aniqlashning soddalashtirilgan usuli a-asbobning umumiy ko‘rinishi; b-tebranishga qadar beton qorishmasi; v-aksincha, tebranishdan so‘ng; 1-konus; 2-kub qolip; 3-beton qorishmasi; 4-titratgich. Asbobni titratuvchi moslama ustiga zich o‘rnatadilar. So‘ng idishga konus shaklidagi metall qolip tushiriladi. Konus o‘lchamlari yuqorida ko‘rsatilgan. Konus-shaklni maxsus aylana-tutqich yordamida asbobga mahkamlanadi va 62
Tony Ghislain Tchani (; 1989-yil 13-aprelda Kamerunda tugʻilgan) — amerikalik futbolchi, yarim himoyachi. Tchani AQShga 2006-yilning dekabr oyida kelgan. Dastlab Merilendda onasi bilan yashab, keyinchalik mahalliy oʻrta maktabda oʻqish va mahalliy futbol jamoasida oʻynash uchun Virjiniya shtatining Norfolk shahriga koʻchib oʻtishgan. 2011-yil 15-iyulda Tchani „Columbus Crew“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 2011-yil 26-avgustda operatsiya qilingan tizzasi bilan bogʻliq muammolar tufayli u uch yarim oyni oʻtkazib yuborgan va 2011-yil 27-oktabrda „Colorado Rapids“ futbol klubiga qarshi pley-offning dastlabki bosqichidagi oʻyinda debyut qilgan. 2012-yil 23-iyun kuni „Chicago Fire“ futbol klubiga qarshi o‘yinda u „Columbus Crew“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan. 2012-yilgi mavsum yakunida „Columbus Crew“ futbol klubi Tchani bilan shartnomani uzaytirmagan, ammo 2012-yilning 7-dekabrida klub futbolchi bilan yangi shartnoma imzolagan. Tchanining 2015-yilgi mavsumi uning MLSdagi faoliyatidagi eng muvaffaqiyatlisi boʻlgan, u jamoaning markaziy yarim himoyachisi sifatida 32 oʻyinda qatnashib, beshta gol urgan va oltita golli uzatmani amalga oshirgan. Xalqaro faoliyati Tchani 2013-yil yanvar oyida AQSh fuqaroligini olgan. 2015-yilning 2-noyabrida Tchani Kamerun terma jamoasiga ilk bor, 13 va 17-noyabr kunlari Nigerga qarshi JCh—2018 saralash o‘yinlariga chaqirilgan. Biroq tizzasidan olgan jarohati tufayli u asosiy jamoaga qo‘shila olmagan. 2016-yilning 6-yanvarida Tchani AQSh terma jamoasining yanvar oyidagi yillik yig‘iniga taklif qilingan, u 31-yanvarda Islandiya va 5-fevralda Kanadaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinlari bilan yakunlangan. Islandiyaliklar bilan oʻyinda u 71-daqiqada Jermeyn Jonsning oʻrniga maydonga tushib, AQSh terma jamoasi tarkibida debyut qilgan. Uning AQSh terma jamoasidagi o‘yini o‘rtoqlik o‘yini bo‘lganligi sababli, 2016-yil 19-martda u yana Kamerun terma jamoasiga 2017-yilgi Afrika Millatlar Kubogi saralashida 26 va 29-martda Janubiy Afrika termasiga qarshi o‘yin uchun chaqirilgan. U birinchi oʻyindayoq terma jamoa safida debyut qilgan . Statistika Manbalar Amerikalik futbolchilar Kamerunlik futbolchilar Yashayotgan insonlar 1989-yilda tugʻilganlar 13-aprelda tugʻilganlar
—Besh tiyinga, unaqa g‘ilofdan beshtasini beradi. —Menga kim besh tiyinni beradi. Ko‘chada yotgan bo‘lsa ayting, borib olay, olib beradigan oshiqlarim bo‘lmasa. —Ajab bo‘pti. —Betingizni oching, bir ko‘ray. —Siz menga kimsiz, betimni ko‘radigan... —Sizni yaxshi ko‘raman! —Siz yaxshi ko‘radigan betim kuyib qolgan. —Sizga uylanaman. —Nima-a?! —Men oxiri shu qarorga keldim. —Qarorga kelishdan oldin men bilan maslahatlashdingizmi?! Men rozi bo‘lamanmi, yo‘qmi? Meni shartlarimni bajarasizmi? Hali sizni yaxshi ko‘rishim uchun tayyormisiz. Birinchidan nima desam xo‘p deyishingiz kerak. Doim gapimni ma’qullashingiz kerak. Gap qaytarmasligingiz kerak. Meni qiynamasligingiz kerak. Men ota-onamni erka farzandiman. Ular doimo men bilan maslahatlashishgan. Siz ham shunday bo‘lishingiz kerak. Menga doimo vaqt ajratishingiz kerak. Mehringizni ayamasligingiz kerak. —Bo‘ldi, o‘chir ovozingni... Zabarjad Shohruhning baqirig‘idan hayratlanib, ko‘zlari katta—katta ochilib ketibdi. Esankirab qolgan Zabarjadni quchoqlab, lablaridan qattiq o‘pa boshlabdi. U Shohruhni do‘pposlay ketibdi. Ancha vaqt do‘pposlab turibdi-da, Shohruh qo‘yib yubormagach, jimib qolibdi. * * * Teatrda xayot yana o‘z izmiga tushib ketgandi. Sarvar Samandarovich yana «Rodopis» spektakli qo‘yilishi haqida topshiriq bergach, aktyorlar g‘imirlab qolishdi. Rodopis rolida Mohichehra o‘ynaydigan bo‘ldi. Qizg‘in repetitsiyalar davri boshlandi. Zabarjad haqidagi shov-shuvlar, mish-mishlar chetga surildi. Shohruh ham hammasini unutayotganday edi. Akterlar bilan spektakl haqida munozaralar yuritar, avvalgi dovrug‘i so‘nmasligi uchun jon-jahdi bilan harakat qilardi. Hatto bir kuni Mohichehra bilan sahna ortida gaplashib turishganida, ariza yozish uchun
Agar TA mavjud bo‘lmasa, U un—U, va kuchaytirgichning 4 kuchlanish bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti K. CE U emo / U an: (8.6) Manfiy TA mavjud bo‘lganda (8.5) ni e’tiborga olgan holda quyidagiga teng bo‘ladi: Kura Uma! U KIR U emo / (U, tau omo) - (8.6) ni e’tiborga olgan holda manfiy TA’ mavjud bo‘lganda kuchaytirish koeffitsienti K.P K.И (1722 K.). (8,7) (8.7) dan kuchlanish bo‘yicha manfiy TAda kuchaytirish koeffitsienti kamayishi ko‘rinib turibdi, lekin bir vaqtning o‘zida uning qiymati barqarorlashadi. x K,—100 bo‘lganda K, ning qiymati qandaydir sabablarga ko‘ra 50 96 ga oshsin, lekin bunda Kup, bOr-yo‘g‘i 0,29$ ga oshadi. I1tekK, #F yig‘indi manfiy TAning chuqurligi deb ataladi. Agar manfiy TAda 2»21 bo‘lsa, bunday TA’chuqur manfiy TA deb ataladi. Chuqur MTAda kuchaytirish koeffitstenti quyidagicha bo‘ladi: K.г. (8.8) (8.8) dan juda muhim xulosa chiqadi. 7»10 bo‘lganda K,,., faqat TA uzatish koeffitsienti -bilan aniqlanadi va TAsiz holdagi kuchaytirish koeffitsienti K,,ga bog‘liq bo‘lmaydi. Bu, KX, ga temperatura, parametrlar tarqoqligi, radiatsion nurlanish, eskirish kabi omillar ta’sir etmasligini anglatadi. Shuning uchun manfiy TA kiritilganda kuchaytirish koeffitsienti kamaysa ham, turli kuchlanish kuchaytirgichlarda keng qo‘llaniladi. Tok kuchaytirgichlarda asosan tok bo‘yicha parallel manfiy TA qo‘llaniladi (8.9, d-rasm). Bunda TA kuchlanishi U,,, qo‘shimcha rezistor R,., orqali oquvchi, TAtoki /,, ni hosil qiladi. Kuchaytirgichning kirish zanjirida /,, va kirish signali toki qo‘shiladi. Uri K.и, TЮK bo‘yicha 1eзKaп aoдa Koeйия eпП eзa 22, =, A.и = K.K... Tok bo‘yicha manfiy TA’chuqurligi F,— 1 teK, ga teng. Tok bo‘yicha parallel manfiy TA asosan tok kuchaytirgichlarda qo‘llanilgani sababli, tok bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti K,,, ga uning ta’sirini ko‘rib chiqamiz. (8.7) ga o‘xshab 195
63 raqobatli vaziyatni yaxshiroq tushunish va risk darajasini minimal qilishga imkon beradi. Risk darajasi ikkita mezon bilan o‘lchanadi: o‘rtacha kutilayotgan qiymat; ehtimoliy natijaning tebranishi (o‘zgaruvchanligi). O‘rtacha kutilayotgan qiymat bu–hodisa hajmining noaniq vaziyat bilan bog‘liq qiymatidir. O‘rtacha kutilayotgan qiymat har bir natijaning ehtimoli mos keluvchi qiymat vazni yoki tez-tezligi sifatida foydalaniladigan barcha ehtimoliy natijalar uchun o‘rtacha o‘lchangan hisoblanadi. O‘rtacha kutilayotgan qiymat o‘rtacha kutilayotgan natijani o‘lchaydi. Riskni sug‘urtalashning eng tarqalgan usullari quyidagilar hisoblanadi: korxona mulkini sug‘urtalash; korxonadan yuklab jo‘natilgan mahsulotni uni yetkazib yebrish vaqtiga sug‘urtalash; mehnat layoqatini to‘liq yoki qisman yo‘qotish holatlarida kompensatsion sug‘urtalash; tibbiy sug‘urtalash; hayotni sug‘urtalash vah.k. Ko‘plab risklarni, ayniqsa, tijorat faoliyatida sug‘urtalab bo‘lmaydi. Korxonada bunday ko‘rilgan ziyonning bir qismini qoplash zaxira va risk fondlari yaratish yo‘li bilan amalga oshiriladi. Normal tijorat faoliyatiga hamrohlik qiladigan eng odatiy risklar va bunday sug‘urtalanmaydigan riskli vaziyatlar vujudga kelishining salbiy oqibatlarini kamaytirish usullari quyidagi 5-jadvalda keltirilgan.
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI MADANIYAT VAZIRLIGI ANDIJON VILOYATI MADANIYAT BOSHQARMASI Rasmiy web-sayt HUDUDIY BO'LIMLAR BIZ BILAN ALOQA MADANIYAT VA AHOLI DAM OLISH MARKAZLARI 2018-yil “Faol tadbirkorlik, innovatsion g‘oyalar va texnologiyalarni qo‘llab-quvvatlash yili” Andijon viloyati madaniyat boshqarmasi boshlig'ining virtual qabulxonasi BOSH SAHIFA © 2017 Yil Saytdagi ma'lumotlardan to'liq yoki qisman foydalanilgan hollarda andijon madaniyat uz veb sayti manba sifatida ko'rsatilishi shart
tan bo‘ ич n
27. Quyidagi birikmalardan qaysi biri azobirikish reaksiyasiga nisbatan eng oson kirishadi? Bs )- XyCГ NO, D) ON N, ca NO,
Shu mavzu kunning ikkinchi yarmida O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasida Byudjet va iqtisodiy islohotlar qo'mitasining kengaytirilgan yig'ilishida muhokama etildi
Sultonning nafasi ichiga tushib ketdi. —Bugun olib kelishadimi, —qo‘rqa-pisa so‘radi birozdan keyin. —Ovora bo‘lmanglar, dedim. Odam qayda o‘lsa, o‘sha yerda dafn qilingani ma’qul,—dedi Tavfiq beparvo. —Buning ustiga bitta mahalladan ketma-ket ikkita o‘lik chiqsa, hammayoqni vahima bosib ketar, deyman37 Sulton o‘ziga yangi topshiriq yuklanayotganini tushundi-yu indamay turaverdi. v —Har holda bu katga o‘lik,—dedi Tavfiq—Odam ko‘p yig‘iladi. Ha endi, kimsan—Hayitboy o‘ladi-yu kichkina janoza bo‘larmidi? Tamom, endi boshqa galning hojati yo‘q—Tavfiq uyiga, Sulton esa o‘z yo‘liga qayrilib ketishdi. —To‘g‘ri aytasiz, boybuva, —dedi o‘zicha asabiy kulib » Tavfiq. —Har kim qilmishiga yarasha topsin. jojoj Muslihiddin boyvachchani o‘ldirib qamalgan Tavfiqning Sibirdan qaytgani, Bachqirga ot-arava bilan kirib kelgani, oradan ko‘p o‘tmay Hayitboyning sirli ravishda o‘lganini eshitib tevarakdagi boylar g‘imirlab qolishdi. Pul topgan aql ham topadi—ular Tavfiq bilan murosa qilish, uni siylash orqali o‘zlariga og‘dirib olishga urindilar. Boshqa iloj ham yo‘q edi. Tavfiqning atrofiga odam tobora ko‘p yig‘ilar, kunda-kunora «Falonchiboyni bosishibdi, o‘ldirib, borini olib ketishibdi», qabilidagi sovuq gap yurib qolardi. Bularning shunchakimish-mish emasligi, ayniqsa, qo‘rqqulik edi. Avvaliga ziyofatlardan o‘zini tortib yurgan Tavfiq bora-bora ularning to‘riga tushganini o‘zi ham sezmadi. Endi u o‘n besh-yigirma chog‘li yigiti bilan ziyofat bergan boyning mehmonxonasida bir haftalab yotar, to yangi chaqiriqqacha bazmi jamshid qurardi. Boylar o‘zlariga yoqmaganlarni unga ig‘vo qilishar, u esa yigitlarini kbosmazga jo‘natardi. s Mana, uchinchi kunki, Tavfiq Mixchagarda. Maxsum buni otasidan eshitdi. Qozibuva Tavfiqni Yangiqo‘rg‘ondagi hovlisida bir hafta Mehmon qilib, o‘sha yerda bu ikkovini tanishtirib ham qo‘ygan edi. Sadir karvonnikidan keyin navbat— hasanqo‘rg‘onchalik Hojibuva-ga, undan keyin esa Maxsumga edi. U hozir dushmanlarini naq Tavfiqqa ro‘para qilishni mo‘ljallab borardi. Qochgan ham xudo deydi, quvgan ham. Mixchagarga yaqin qolganda birdan to‘xtashdi. —Olim, —dedi Botir sheriklaridan biriga, — biz shu yerda kuta turamiz, sen borib bir is olib kel-chi. v Maxsumning ko‘z oldi qorong‘ilashib ketdi. Ayyorlik qilib ularni avrashga jur’at etolmadi. O‘n besh daqiqalardan so‘ng Olim qaytib keldi. —Bu it bizni boplab tuzoqqa ilintirmoqchi ekan—dedi u g‘azab bilan. - —Ha, nima gap»? v —Ketdik, yo‘lda aytaman—dedi Olim. Birozdan so‘ng izoh bera boshladi— Sadir karvonnikini topib bordim. Uy-joyiga qaraganda bundan qarz oladigan emas, Xizmatkori chiqdi. «Mehmonlar bor, Tavfiqbek kelgan», deydi. Yo‘q, ishim zaril, Yallamadagi Muhiddinxon to‘ram to‘yga aytib yubordilar, dedim-u izimga qaytdim. Tezroq yuraylik, yana chaqirib kelishmasin. Ular otlarni niqtashdi. Katta yo‘ldan yurmay, dalaning o‘rtasidan keta boshlashdi.
Yolg‘iz keksalar va faxriylarga bepul oziq-ovqat o‘rniga naqd pul beriladi Shavkat Mirziyoyev 8 iyun kuni imzolagan qarorga ko‘ra, 1941−1945 yillardagi urush qatnashchilari, fashistik konslagerlarning voyaga yetmagan mahbuslari va Leningrad qamali davrida mehnat qilgan fuqarolar, shuningdek, o‘zgalar parvarishiga muhtoj bo‘lgan yolg‘iz keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarga bepul oziq-ovqat mahsulotlari va gigiyenik tovarlar o‘rniga har oy BHMning 1 baravari miqdorida qo‘shimcha to‘lov to‘lanadi. Hujjatda qayd etilishicha, yangi tartib manzilli ijtimoiy himoya qilishni kuchaytirish, fuqarolarning ushbu toifalarini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanishining shaffof va samarali mexanizmlarini joriy etishga yo‘naltirilgan. Qo‘shimcha to‘lov Tibbiy-ijtimoiy xizmatlarni rivojlantirish agentligi tomonidan pensiyalarni va nafaqalarni tayinlashga mas’ul bo‘lgan tashkilotga o‘zgalar parvarishiga muhtoj bo‘lgan yolg‘iz keksalar yoki nogironligi bo‘lgan shaxslar to‘g‘risida taqdim etiladigan ma’lumotlar asosida amalga oshiriladi. Ro‘yxatga olingan fuqarolarga bepul yetkazib beriladigan zarur kiyim-kechak va poyabzallar o‘rniga kiyim-kechak xaridi uchun har yili avgust oyida BHMning 15 baravari (4 mln 500 ming so‘m) miqdorida to‘lanadi. Pensiya jamg‘armasi hisobida turgan pensiya va nafaqa oluvchilarga qo‘shimcha to‘lovlar va kompensatsiyalar Pensiya jamg‘armasi va respublika budjeti mablag‘lari hisobidan, vazirlik va idoralar tomonidan tayinlangan pensiya va nafaqa oluvchilar uchun esa — ularga ajratilgan budjet mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi. Qaror imtiyozli toifadagi shaxslarga mahalliy budjetlar, «Saxovat va ko‘mak» jamg‘armasi, «Yoshlar daftari»ga kiritilgan yoshlarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi va «Ayollar daftari» ro‘yxatiga kiritilgan xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan qo‘shimcha ravishda moddiy ko‘mak va ijtimoiy yordam ko‘rsatish belgilandi.
84 22-mavzu. Tushuncha. Reja: 1. Tushunchaning umumiy tavsifi. 2. Tushunchaning mazmuni va hajmi, ularning uzaro aloqasi. 3. Tushunchalarning turlari. 4. Tushunchalar urtasidagi munosabatlar. Tushuncha predmet va hodisalarning umumiy, muhim belgilarini aks ettiruvchi tafakkur shaklidir. Belgilar deb, predmetlarni bir-biridan farq qiluvchi hamda ularning bir-biriga uxshashligini ifoda qiluvchi tomonlarga, xususiyatlarga aytiladi. Har bir predmet olamdagi boshqa predmetlar bilan (bevosita yoki bilvosita) aloqada bulganligi uchun kup belgilarga ega. Ularning ba’zilari faqat bitta predmetga xos bulgan, uning individual, yakkalik belgilarini tashkil qilsa, boshqalari predmetning ma’lum bir guruhiga tegishli bulib, umumiy belgilar hisoblanadi. Masalan, har bir kishi faqat uzigagina xos bulgan ruhiy kechinmalar va shu kabi individual belgilarga ega. Shuning bilan birga kishilarning ma’lum bir guruhiga (mehnat jamoasi, millat va shu kabilarga tegishli) yoki barcha kishilarga (mehnat qilish, fikr yuritish qobiliyatlari, ijtimoiy munosabatlarda ishtirok qilishi va shu kabilar) xos bulgan umumiy belgilarga ega. Individual va umumiy belgilarning ba’zilari predmetning mavjud bulishi uchun zarur bulib, uning tabiatini, mohiyatini ifodalaydi. Bunday belgilar predmetning muhim belgilari deyiladi. Masalan, davlatning mavjud bulishi uning uz maydoni, aholisi, hokimiyat organlariga ega bulishini taqoza etadi. Nomuhim belgilar predmetning mohiyatini tashkil qilmaydi. Ularning yuqolishi bilan predmetning tabiati uzgarmaydi. Masalan, qaysi irqqa, millatga, jinsga taalluqli bulishi individning insonsifatida mavjud bulishi uchun muhim emas. Shuni xam aytish lozimki, predmet belgisining muhim yoki nomuhim bulishi, bizning predmetga amalda qanday munosabatda bulishimizga qarab xam belgilanadi. Xususan, bir munosabatda muhim bulmagan belgilar, boshqa munosabatda muhim bulishi mumkin. Masalan, kishining layoqati uning qanday kasbni tanlashi uchun muhim bulsa, insonsifatida mavjud bulishi uchun muhim emas. Bunday muhim belgilar predmetning ma’lum bir munosabatdagi muhim belgilari deyilib, ob’ektiv muhim belgilardan (predmetning mavjud bulishi bilan zaruriy aloqada bulgan belgilardan) farq qiladi. Nihoyat, predmet tuxtovsiz harakatda, taraqqiyotda bulganligi uchun, vaqt utishi bilan uning muhim bulgan belgisi nomuhim bulgan belgiga yoki, aksincha, nomuhim belgisi muhim belgiga aylanishi mumkin. Masalan, bevosita kuzatiladigan faktlar empirik bilish bosqichida muhim ahamiyatga ega bulsa, nazariy bilish bosqichida unga kamroq murojaat qilinadi. Demak, tushunchada predmet uzining muhim belgilari orqali fikr qilinib, bu belgilar predmetning umumiy va individual belgilari bulishi mumkin. Masalan, «Hamza Hakimzoda Niyoziy» tushunchasida predmetning umumiy belgilari (inson, yozuvchi) bilan bir qatorda, individual muhim belgilari (xususan, «Boy ila xizmatchi» dramasining muallifi) hamfikr qilinadi. Tushunchaning hissiy bilish shakllaridan tubdan farq qilishiga alohida e’tibor berish zarur. Sezgi, idrok va tasavvur predmetning yaqqol obrazlaridir. Biz faqat birorta konkret predmetni, masalan, uzimiz yozib utirgan qalamni idrok qilishimiz yoki u tug‘risida tasavvurga ega bulishimiz mumkin. «Umuman qalam»ni idrok qilib bulmaydi. Chunki tushuncha predmetning yaqqol obrazi emas, balki abstrakt obrazidir. Kalam tushunchasi uzida konkret qalamlarning barchasini qamrab olgani holda, ularning har biriga xos bulgan individual belgilarni tashlab yuborib, umumiy, muhim belgilarini ifoda qiladi. Ayni paytda bu belgilar qalamni boshqa predmetlardan, masalan, kitobdan farq qildirib turadigan spetsifik beliglar bulib ham xizmat qiladi. Tushuncha predmetning nomuhim belgilaridan chetlashar ekan, demak uni tulaligicha aks ettira olmaydi. Bu ma’noda u hissiy bilish shakllariga nisbatan borliqdan uzoqroqda turadi. Lekin, tushuncha predmetning muhim belgilarini in’ikos qilishi, mohiyatini aks ettirishi bilan hissiy bilish shakllariga nisbatan borliqni chuqurroq, tularoq ifoda etadi. 84
Lolaqizg’aldoq Shavkat Rahmon xotirasiga Muhammad Yusuf she’ri _ Xurshid Davron kutubxonasi Lolaqizg’aldoq Shavkat Rahmon xotirasiga Muhammad Yusuf she’ri
FARHOD VA SHIRIN; 451 ko‘zi ochig‘ida munosib valiahd yetkazib, uni davlatni boshqarish ishiga tayyorlamoqchi bo‘lsa, ikkinchi tomondan, o‘ychanlik va g‘amginlikdan yiroqlashtirmoqchi bo‘ladi. Xoqon Farhodni odil bo‘lishga va elning maslahati bilan ish ko‘rishga yo‘llaydi: Nekim elning salohidir, oni qil, Mening budur salohim, emdi sen bil. Farhodning odob bilan aytgan oqilona so‘zlari xoqonga manzur bo‘ladi, u o‘g‘lini taxtga chiqishga ortiq qistamaydi. Xoqon arhodni donishmandlar o‘lkasi Yunonga olib boradi, o‘g‘lini hakimlar maslahati bilan ish qilishga undaydi. Xoqon obrazi bilan Navoiy adolatli va ma’rifatparvar poda sho g‘oyasini ilgari suradi. U ahil, ittifoq ota-bola obrazi orqali toj-taxt talashib yurgan Husayn Boyqaro va uning o‘g‘illariga o‘git ham beradi. Bahrom dostonda adolat simvoli sifatida tasvirlangan. Bahrom mard, botir va adolatparvar shaxs. U yoshlikdagi do‘sti Farhodni unutmaydi, uni izlab Armanistonga keladi. Farhod bilan irinning o‘limi uni qattiq qayg‘urtiradi. Bahrom o‘z oldiga Armanistonni ozod etish vazifasini qo‘yadi. U Sheruyani yengadi. Armanistonning xarob qilingan joylarini qayta tiklaydi. Mamlakatda osoyishtalik o‘rnatadi. Bahrom obrazi dostonni optimistik ruhda xotimalash uchun xizmat qiladi. Bu obrazni yaratishdan avoiyning asl maqsadi ham shu edi. «Farhod va Shirinzdagi muhim ijobiy obrazlardan yana biri olim Suhaylodir. Suhaylo 500-yil umr ko‘rgan, g‘orda maskan tutgan «zamonasining Suqrotidir». Jalq ertaklaridagidsk fantas= tik tarzda tasvir etilgan bu obrazning zamirida realistik haqiqat, maqsad bor. Ma’lumki, Navoiy. ilm-fanni yuksak qadrlar, uning kuch-qudratiga katta baho berar edi". Uningcha, turli xil Mushkulotlarni olimlarsiz hal etish mumkin emas. Davlat arboblari har bir masalada olimlar bilan kengashishlari, ularga tayanishlari kerak. Suhaylo ham shunday olimlardan. U maslahatga kelgan xoqon va Farhodga skelajakning kalitijni topshiradi. Uning ko‘rsatmalari asosida Farhod Iskandar tilsimini ochadi, ajdarni o‘ldiradi, Ahramanni yengadi va Chinga qaytib, ko‘zguda Shirinni, o‘z kelajagini ko‘radi. (Farhod va Shirinoda yaxshilik bilan yomon lik, ma’rifat bilan jaholat, qahramonlik bilan munofiqlik, adolat bilan razolat o‘rtasida uzluksiz qush rash boradi. Yaxshilikni va yaxshilik kuchlarini Farhod, Shirin, Mehinbonu va Shopur kabi obrazlar siymosida mujassamlashtirgan Navoiy Xisrav, Sheruya, Buzurg Ummid va boshqa salbiy obrazlar orqali inson uchun ofat keltiruvchi yovuz kuchlarni tas-Salbiy obrazlar
O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirligi: O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi – inson huquq, erkinliklari va manfaatlari himoyasi kafolati O`zbekiston Respublikasi qonunlari Yangi normativ-huquqiy hujjatlar ro‘yxati O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi – inson huquq, erkinliklari va manfaatlari himoyasi kafolati “TOShKENT PALAS” mehmonxonasining konferets-zalida Adliya vazirligi, “Mintaqaviy muloqat” (Sloveniya)ning O‘zbekistondagi filiali va Fuqarolik jamiyati shakllanishini monitoring qilish mustaqil instituti o‘zaro hamkorlikda “O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi – inson huquq, erkinliklari va manfaatlari himoyasi kafolati” mavzusidagi davra suhbati tashkil etdi
“Patent vakilligiga nomzodlarni attestatsiyadan va ro‘yxatdan o‘tkazish hamda patent vakillarini attestatsiyadan o‘tkazish qoidalarini tasdiqlash haqida”gi buyruq, shuningdek unga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida
lish, jamiyatni yomon, badkirdor va badnafs shaxslardan tozalash, kishilarda insoniy xislatlarni tarbiyalash orqali maqsadga erishish mumkin deb hisobladi. Uning «yaxshi va yomon podshohlar», «diyonatli va diyonatsiz, munofiq din ahllari» to‘g‘risidagi mashhur konsepsiyasi ana shu gumanistik falsafiy ta’limot asosida maydonga keldi. Navoiyning bu tushunyalari, fantastik xarakterda bo‘lishiga qaramay. X-U asr sharoitida progressiv rol o‘ynadi va o‘z mohiyati bilan xalq ozodlik harakati uchun xizmat qildi. Navoiyning ajoyib mahorat va shavq bilan kuylagan bu ulug‘ g‘oyalari kelgusi davrlarda yetishgan ilg‘or shoirlar ijodiy faoliyatida davom ettirildi. O‘zbek adabiyotining so‘nggi taraqqiyot bosqichlarida maydonga kelgan adabiy hayot Navoiy g‘oyalarini o‘z davri mazmuni bilan boyitdi, xalq ozodligi uchun kurashning yangi va yuqori bosqichini o‘zida aks ettirdi. Shu jihatdan XO‘P asrda yashab ijod etgan satirik shoir Turdi, XUSH asr boshlaridagi ajoyib isyonkor shoir Mashrab adabiyot tarixining alohida bosqichlarini tashkil qiladilar. XIX asrning birinchi yarmida yetishgan Maxmur, Gulxaniy, Hoziq, G‘oziy kabi shoirlar esa jamiyatdagi ijtimoiy tengsizlikni anglagan va sotsial adolatsizlikka keskin norozilik bildirgan shoirlar sifatida xalq ozodlik kurashiga ishtirok etdilar va so‘z san’ati bilan unga o‘z hissalarini qo‘shdilar. XTX asrning ikkinchi yarmida maydonga kelgan demokratik adabiyot bu masalada Navoiy traditsiyalarini yanada yuqori ko‘tardi, yangi mazmun bilan boyitdi. Demokrat shoirlarning bu masalada o‘zlarigacha bo‘lgan adabiyotga qo‘shgan yangiligi shu bo‘ldiki, ular istiqbolni ko‘ra bildilar, ijobiy ideal yaratdilar. Agar XTX asrning ikkinchi yarmigacha bo‘lgan adabiyotda mavjud tartiblardan qanoatlanmaslik, sotsial adolatsizlikni qoralash, la’natlash asosiy o‘rinni egallagan bo‘lsa, demokrat shoirlar adabiyotga ozodlik motivlarini olib kirdilar. Mavjud tuzumni rad etish, kelgusidagi ozod, farovon hayot uchun intilish, «zamonada inqilob! (o‘zgarish) bo‘lajagini, «yaxshi zamonlar» kelajagini ta’kidlash demokratik adabiyog uchun xarakterlidir. Demokrat shoirlar xalq ozodligi kurashi masalasida Navoiy traditsiyalarini boyitib, X!X asrning ikkinchi yarmidagi konkret tarixiy vaziyatdan ilhomlanib, ozodlik g‘oyalarini kuyladilar, qudratli kuchga aylanib borayotgan mehnatkash xalq ommasining ikkiyoqlama zulmga qarshi boshlagan kurashiga qo‘shildilar va butun Rossiya miqyosidagi umumdemokratik va sotsialistik harakatlarga jo‘r bo‘ldilar. Bu esa demokrat shoirlarning o‘zbek adabiyoti tarixi oldidagi katta xizmatidir. Shubhasiz, Navoiy traditsiyalari tushunchasi adabiyotning g‘oyaviy asoslari masalasi bilan cheklanib qolmaydi va cheklanib qolmasligi ham kerak. Yozuvchining uslubi, tili, adabiy priyomlari, yaratgan syujet va obrazlari, qo‘llagan adabiy janr va turlari shu traditsiya tushunchasining tarkibiy qismini tash-20
Windows98 operasion sistemasida ishlaydigan Microsoft Outlook Express va bundan kuchliroq bo‘lgan Microsoft Outlook 2000 elektron pochta xizmati hamda boshqa ishyuritish vositalariga ega bo‘lgan dasturlar ham mavjud. Tarqatish ro“yxatlari (Spiski rassilki) (Mail List). Odatda, elektron pochta ikkita hamkorning o‘zaro aloqasini ta’minlovchi vosita sifatida qo‘llaniladi. Agar xabar uzatilayotgan hamkor bo‘lmasa, u holda ma’lumotlar oqimining adresi tarqatish ro‘yxatiga kiritiladi. Bu maxsus mavzuli serverlar bo‘lib, ular aniq bir mavzu bo‘yicha ma’lumotlarni yig‘adi va obunachilarga ushbu ma’lumotlarni elektron aloqa xizmatining xabari tariqasida jo‘natadi. Tarqatish ro‘yxatining mavzusi ixtiyoriy bo‘lishi mumkin. Masalan, chet tilini o‘rganish, ilmiy-texnik sharh, hisoblash texnikasining apparat va dasturiy vositalari haqidagi ma’lumotlar. Telekonferensiya xizmati elektron pochta xizmatining har tomonga tarqatish xizmatiga o‘xshab ketadi. Telekonferensiya xizmatida xabar bitta muxbirga yuborilmay, balki bir guruh muxbirlarga uzatiladi (bunday guruhlar telekonferensiyalar yoki yangiliklar guruhi deb ataladi). Yangiliklar guruhi uzatilayotgan serverdan boshqa hamma serverlarga jo‘natiladi. Bu jarayon vaqti-vaqti bilan takrorlanib turadi. Har bir serverga tushgan xabar chegaralangan vaqt mobaynida (odatda, bir hafta) saqlanadi. Ushbu davr mobaynida xohlovchilar xabarlar bilan tanishish 1mkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bir sutka ichida hamma tomonga tarqatilgan xabarlar butun yer shariga tarqaladi. Keyinchalik bu xabarlar asta-sekin o‘chiriladi, chunki serverga ushbu xabarlar qayta jo‘natilmaydi. Har kuni dunyo miqyosida millionga yaqin xabarlar tarqatiladi. Ularning orasidan kerakli xabarlarni topib olish amaliy jihatdan mumkin emas. Shuning uchun, telekonferensiya tizimi mavzular guruhiga bo‘lingan. Hozirgi vaqtda dunyoda yangiliklar mavzularining 50000 ga yaqin guruhi mavjud. Yangiliklar guruhidan foydalanishning asosiy ma’nosi shundaki, butun dunyo bo‘yicha shu sohaga taalluqli mutaxassislarga murojaat qilib savol berish va kerakli javobni yoki maslahatni olish mumkin. Bu yerda, albatta, shu narsaga e’tibor berish lozimki, berilayotgan savolning mazmuni telekonfe-rensiyaning mavzusiga taalluqli bo‘lishi kerak. Ko‘pgina yuqori malakali mutaxassislar (konstruktorlar, muhandislar, olimlar, vrachlar, pedagoglar, huquqshunoslar, yozuvchilar, dasturlovchilar va boshqalar) doimiy ravishda o‘zlariga taalluqli telekonferensiya mavzularini ko‘rib boradilar. Bunday ko‘rinishda ma’lumotlarni olish ma’lumotlar monitoringini tashkil qilish deyiladi. Yangiliklar guruhidagi katta hajm-148
ИTИ MM Ea ш KПETИAБИHOBMEKTAH Xar bobi KVANT sta
Har bir xalq farzandlarining jismonan sog‘lom, ma’nan barkamol bo‘lib voyaga yetishini istaydi. O‘zbekistonda bolaga hali и tug‘ʻilmasidanoq g‘amxo‘rlik ko‘rsatiladi. Har bir viloyat va tumanda tashkil etilgan maxsus tibbiy markazlarda ona va bola sog‘ligi muntazam nazorat qilib boriladi. Yosh avlod tarbiyasi va salomatligiga katta e’tibor qaratilayotganini mamlakatimizda yillarning quyidagicha nomlanganidan ham bilib olish mumkin: 1998-yil — «Oila yili» 2001-yil — «Ona va bola yili» 2008-yil — «Yoshlar yili» 2010-yil — «Barkamol avlod yili» 2012-yil — «Mustahkam oila yili» 2014-yil — «Sog‘lom bola yili» qab
O‘zbekiston Respublikasi musakia) eshazig 26 ya.lon qilingn kun (991. 31 iq zan boshlab qadar pun oriy qilish yusheisan amaliy choralar o‘rish boshlandi. O‘zbekiston Vilubli U2ki Oliy Kaylshining 191 A. VA isib. Shunga nola buzib utan sessio za mammikatrikanini Davi boyror) elan yopi raman. 19920. 3.200.
Maktab oldidagi qurilishga qarshi chiqqan direktorga jinoyat ishi ochildi. Prokuratura aybsizlik prezumpsiyasini buzdi 16 aprel kuni Toshkent viloyat prokuraturasi Toshkent tumanidagi 26-o‘rta maktab direktori 173 million so‘mni talon-toroj qilganlikda gumonlanayotgani haqida xabar tarqatdi. Prokuratura xabarida maktab direktorining ayol kishi ekani, ismining bosh harflari, shuningdek, deputat ekani aytiladi. Keyinchalik bu yangilik boshqa ommaviy axborot vositalari, xususan Kun.uz saytida ham yoritildi. Shundan so‘ng maktab direktori Saida Hoshimova Kun.uz'ga murojaat qilib, jinoyat ishi ayrim shaxslarning g‘arazli maqsadlarini amalga oshirish uchun atayin uyushtirilgani va tergov organi tayinlagan taftish noxolis o‘tkazilgani haqida gapirib berdi. «Hammasi maktab oldidagi qurilishga qarshilik qilganimdan keyin boshlandi» — 20 yildan beri xalq ta'limi tizimida faoliyat yuritib kelaman. Shundan 8 yil turli maktablarda direktor vazifasida faoliyat yuritganman. Tumanda rus maktablar ko‘p emas. Bizning maktab ham rus maktab bo‘lgani sababli ko‘plab tumanlardan o‘quvchilar kelishadi. Maktabda 1500 dan ziyod o‘quvchi tahsil olmoqda. 2020 yil maktab yo‘lining bir qismida va maktab darvozasi oldida qurilish bo‘lishidan xabar topdik. Yerni tadbirkorlar auksion orqali sotib olgan ekan. Shundan so‘ng men Toshkent tumani hokimiga qurilish joyini o‘zgartirish bo‘yicha bir necha bor murojaat qildim. Tadbirkor qurilish ishlarini boshlab yubordi. Bu qurilishlar ota-onalarning o‘z farzandlarini maktabga olib kelib, olib ketishlarida mashaqqat tug‘dira boshladi. Shundan so‘ng men bu qurilishga qarshilik qildim. Hammasi ana shundan keyin boshlandi. «Ketma-ket tekshir-tekshirlar boshlanib ketdi» — Qurilishga qarshilik ko‘rsatganimdan so‘ng allaqayoqlardan mening ustimdan shikoyat yozuvchilar paydo bo‘ldi. Ustimdan arz qilib, prokuraturaga yozishdi. Shundan so‘ng tekshir-tekshirlar avj oldi. Bu tekshiruvlardan ezilib ketdik. O‘qituvchilarim ham dod dedi. Chunki haftalab, oylab tekshirishlar dars sifatiga ta'sir qilmay qolmasdi. Dastlab tuman prokuraturasi tekshirdi. Keyin Toshkent viloyati davlat moliyaviy taftish boshqarmasi tekshiruv o‘tkazdi. Aynan shu boshqarmaning asoslantirilmagan xulosasiga ko‘ra, tuman prokuraturasi tomonidan menga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi. «Hali aybimni isbotlashmasdan meni jinoyatchiga chiqarib qo‘yishdi» — Taftish komissiyasining dalolatnomasiga asoslanib, Toshkent viloyat prokuraturasi menga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgani haqida xabar tarqatib yubordi. Shundan so‘ng hamma meni jinoyatchi sifatida ko‘ra boshladi. Hatto uyga ham borolmay qoldim. Otamning ko‘ziga qarolmay yurdim. O‘zimni o‘ldirmoqchi ham bo‘ldim. «Nahotki 20 yil shu tizimda ishlab, endi shu ahvolda ketamanmi» degan o‘y xayolimdan o‘tdi. Xalq ta'limi vazirligiga ham yordam so‘rab murojaat yo‘lladim. Yordam berish o‘rniga yana tekshiruvchilarni yuborishdi. Nimaga qilmagan ishim uchun javob berishim kerak? Men qurilishga norozilikni o‘zimning manfaatim uchun qilmadim-ku! Nega vazirlik o‘z tizimidagi xodimni himoya qilmay, «bo‘ri»larning ichiga tashlab qo‘yadi? «8 ta epizod bo‘yicha bo‘ynimga ayb qo‘yishmoqchi» — Taftish komissiyasining dalolatnomasida 8 ta epizod bo‘yicha kamchiliklar, xususan budjet mablag‘larini talon-toroj qilganlik holatlari yozilgan. Barcha epizodlar bo‘yicha aybsiz ekanimni ko‘rsatuvchi asoslarim bor. Balki qayerdadir xato qilgandirman. Lekin bu jinoyat emas. Davlatning bir so‘m ham pulini yemaganman. Eng katta summa kuni uzaytirilgan pullik to‘garaklar bo‘yicha chiqqan. Ya'ni qo‘yilgan 173 mln so‘m kamomadning 113 mln so‘mi to‘garaklardan tushgan pullar. Bu pullarni ota-onalarning o‘zlari rozi-rizolik bilan berishgan. Bizning aybimiz bu pullarga alohida hisobraqam ochib ishlatmaganimiz bo‘ldi. Lekin men bir necha bor bu mavzuni ko‘tardim. Ammo hisobraqam ochib berishmadi. Shundan so‘ng jamoatchilik nazorati tuzildi. Hamma pullar hisob-kitob bilan sarflandi. Nimalarga sarflangani bo‘yicha hujjatlar bor. 113 million pul bolalarni ovqatlantirishga, 5 tashabbus doirasida maktabga 3 ta tikuvchilik mashinasi olishga, 3 ta televizor, 3 ta o‘t o‘radigan mashina, o‘qituvchilarga ish haqi va maktab uchun yana ko‘plab narsalarga sarflangan. Maktab oshxonasiga bolalarni ovqatlantirgani uchun jami 21 million so‘mdan ortiq pul berilgan. 30 milliondan ortiq pul o‘qituvchilarga qo‘shimcha dars o‘tgani uchun ish haqi sifatida berilgan. Hammasi komissiya a'zolari va ota-onalarning roziligi bilan qilingan. Ular to‘garaklardan juda xursand bo‘lishardi. Yana pul to‘lab, bolalarini o‘qitishga tayyor. Chunki bu bolalarda juda yaxshi natija bo‘lgan. Qolgan epizodlar bo‘yicha ham aybsiz ekanimga asoslarim bor. Men maktab pulini o‘z cho‘ntagimga solib ketmaganman. Menga nisbatan ko‘plab bo‘htonlar qilindi. Mashinam, oilam, shaxsiy hayotimgacha gap-so‘zlar tarqatishdi. «Hammasi adolatli yakun topib, aybdorlar jazolanishini istayman» — Tergov harakatlari hali davom etmoqda. Men adolat qaror topishini va qo‘limdagi hujjatlar inobatga olinishini so‘rab qolaman. Shuningdek, hali aybim isbotlanmasdan mening sha'nim, qadr-qimmatim va ishchanlik obro‘yimga putur yetkazganlar qilmishiga yarasha jazolanishini so‘rab qolaman. Tekshir-tekshirlar, yolg‘on xabarlar bizga hech narsa bermaydi. Biz shaklga emas, mazmunga e'tibor qaratishimiz lozim. O‘qituvchi himoya qilinishi kerak. Kimningdir xulosasi bilan inson jinoyatchi bo‘lib qolmasligi kerak. O‘ylaymanki, hammasi ijobiy hal bo‘ladi. Xulosa o‘rnida E'tiborlisi, Saida Hoshimova ta'lim tizimidagi 20 yillik mehnat faoliyati davomida biror marta bo‘lsin, hatto intizomiy jazo olmagan. Mustaqillikning 25 yilligi munosabati bilan ko‘krak nishoni va «Xalq ta'limi a'lochisi» unvonlari bilan taqdirlangan. Maktabning biz suhbatlashgan qator xodimlari va o‘quvchilarning ota-onalari direktor faoliyatidan shikoyati yo‘qligini bildirishdi. Aybi sudda isbotlanmay, tergov harakatlari endi boshlangan bir paytda gumondor 173 mln so‘mni talon-toroj qilgan deb qat'iyat bilan rasmiy bayonot berish esa prokuratura aybsizlik prezumpsiyasiga rioya etmaganini ko‘rsatadi. Oxirgi paytlardagi amaliyot shuni ko‘rsatmoqdaki, huquqni muhofaza qiluvchi organlar mana shunday kichik amal egalarini «qo‘lga tushirish»ga, ularni jamoatchilikka ashaddiy jinoyatchidek ko‘rsatishga o‘tib olganlari bor gap. Davlatning milliardlarini o‘marganlar haqida esa lom-mim deyilmaydi. O‘zi boshqarayotgan maktab o‘quvchilari va ota-onalariga qulaylik bo‘lishi uchun kurashib, oqibatda o‘zi og‘ir vaziyatga tushib qolgan ayol atrofida uni qo‘llovchi biror idora yoki tashkilot qolmaganidan kuyunadi. Ayni vaqtda Saida Hoshimovaga nisbatan tergov harakatlari davom etmoqda. Biz sud hukmi bo‘lmay turib, ish natijalarini taxmin qilishdan tiyilgan holda voqealar rivojini kuzatishda davom etamiz. Rahmatillo Isroilov
Aqliy qoloq shaxslarning jamiyatga integratsiyasi jamiyatning o‘zining bunday shaxslarga qanday Mmunosebatda bo‘lishiga, atrofdagilarning ular haqida qanday va qay darajadagi axborotga ega ekanliklariga bog‘liq. Har qanday kishining, ayniqsa psixik rivojlanishi buzilgan nogironning, shaxsiga uning eng yaqin davrasi — ota-onasi, qarindoshlari ta’sir ko‘rsatadi. Pedagoglar va tarbiyachilar ham ularga, ular shaxsining rivojlanishiga shubhasiz ta’sir ko‘rsatadigan kishilar davrasini tashkil etadi. Aqli noraso nogironlar o‘zlarining kundalik hayotida mahallada, poliklinika, yo‘lovchi transport, magazinda va h.k. uchrashib turadigan shaxslarning (bu toifaga mansub kishilarni bir so‘z bilan mahalladoshlar deb ataymiz) ularga ko‘rsatadigan ta’sirini ham hisobga olish lozim. Aqliy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan shaxslarning ijtimoiy integratsiyasi mana shu uch toifadagi odamlarning (ota-onalar, pedagoglar, mahalladoshlarning) ularga bo‘lgan munosabatiga bog‘liq. Shuning uchun ushbu toifalarga mansub guruhlarning aqliy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan shaxslarga munosabatini baholash maqsadida ularga ikkita so‘rovnoma taklif etildi. Birinchi so‘rovnoma vositasida bu gurhlarning psixik rivojlanishi buzilgan shaxslar xaqida axborotga egalik darajasi aniqlandi. Ikkinchi so‘rovnoma psixik nogironlarga va ularning muammolariga ota-onalar, pedagoglar va mahalladoshlarning munosabatini aniqlashga qaratildi. 2-so‘rovnoma Aqli zaif nogironlar haqida aholining axborotga egalik darajasi {,. So‘rovnoma qatnashchilari haqidagi ma’lumotlar Yoshi: 21-25 8 17,39 26-30 7 15,22 31-35 3 6,52 36 va undan katta yosh 16 34,7 Javob bermaganlar 12 26,09 Jami 46 100 Jinsi: Erkak - - Ayol 40 86,96 86
270 Rahim Tohirov Albatta, Respublika miqyosidagi bunday katta tadbirga tayyorgarlik ko‘rish, agarda sohaning ancha yillar davomida moddiy-texnika majmuasi va yetuk kadrlar muammosi bo‘lganida edi, bu kabi katta ishga qo‘l tegizib bo‘lmasdi. 1974-yildan boshlab tumanda tumanlararo savdo xizmati ko‘rsatish majmuasi ishga tushirilgandi. Bu tashkilotga ko‘p yillardan buyon viloyat savdo tashkilotla-riningetuk rahbarlaridan biri sanalgan, yoshligidanoq ishni savdoda sotuvchilikdan boshlagan, keyinchalik institutni ham bitkazgan tajribali mutaxassis Erkin Matsapayevning bizga ishga kelishi tuman tarixida katta ahamiyatga ega bo‘lgandi. U boshliq katta tashkilot xodimlari bu dargohni keyingi uch yil ichida gulzorga, bog‘-rog‘lar maskaniga aylantirgandilar. Tashkilot hududida o‘n bir ming turda gullar o‘stirib, ulardan tayyorlangan mahsulotlar maxsus idishlarga joylashtirilgach, har kuni Urganch shahriga yuborilib, ulardan gulqand mahsuloti tayyorlanardi. Aynan ishlarning shu darajada yaxshi, ozoda va omborlardagi tovarlarning saqlanishi hamda ko‘rgazmaga qo‘yilgan mollarning bejirim va yuksak did bilan tayyorlangani hammaning havasini keltirardi. Shuning uchun bu tashkilotda nafaqat Respublikada, balki Ittifoq miqyosida ham ko‘rsatishga arzigudek darajada ishlar tashkil etilganini aytmoqchiman. Chunki E. Matsapayev-ning qalbi gulzor-u o‘zi esa shirinso‘z va yuksak madaniyat sohibidir. Tumanda boshlangan qishloq turizm madaniyati tadbirlarining ro‘yobga chiqishi, shuningdek, bu tashkilotdagi namunali ishlar E. Matsapayevning oqilona rahbarligi mening orzularimni kamoliga yetkazishda tajriba maktabi vazifasini bajarardi. Qolaversa, tumandagi savdo tashkilotlariga uzoq yillar davomida yaxshi rahbarlik qilgan A. Yaqubov, K.Rajapov, R.Qurbanov, E.Matsapayev, Sh.Xudayberganov, Abdukarimovlar yaxshi savdo shaxobchalari va yetuk savdo mutaxassislari tayyorlash orzusida edilar. Ular O.Ortiqov, Qo‘zi va Omon O‘rozovlar, Qadamboy Jumaboyev, Tamara Vaysova, O. Rajabov, Abdullayev, B.Toirov va boshqalar edilar. Xullas, yuqorida ko‘rsatilgan mutaxassis rahbarlar, barcha savdo xodimlari hamda quruvchi rahbarlarning sa’y-harakatlari natijasida Respublika ko‘rik-seminari kuni ham yetib keldi.
shakllariga odatlantirishning amalda sinalgan samarali vositalaridan biri-o‘quvchilarning hayoti va faoliyati rejimidir (tartibotidir). Odatga aylangan ijobiy xulq-atvor shakllari Uquvchilar tomonidan har xil sharoitlarda oson va tez namoyon qilinadi. Mashq qildirish-uquvchilarda zarur xulq-atvor malakalari va odatlarini tarkib toptirish maqsadida ular tomonidan ish-harakatlar va muomala usullarining (qiliqlarning) ko‘p marotaba takrorlanishidir. Bu metod odatlantirish metodiga yaqin, u bilan uzviy bog‘liqdir. Biroq odatlantirishda bola xulq-atvor shakllarining protsessual tomonlarini o‘zlashtirsa, mashq metodi qo‘llanilganida bu faoliyat usullari shaxsiy ahamiyatli ko‘rinisholadi. Bunda o‘quvchi to‘g‘ri xatti-harakatlar bajarishni mashq qiladi. Uquvchilar ijtimoiy xulq-atvorning barqaror shakllari bo‘lgan qimmatli xatti-harakat usullarini ko‘p marotaba takrorlaydilar, mustahkamlaydilar, puxtalaydilar Va takomillashtiradilar. Ammo xulq-atvor shakllari mexanik tarzda o‘zlashtirilmaydi. Bunda uquvchilarning hayoti va faoliyati shunday tashkillashtiriladiki, natijada ularga jamiyatda qabul qilingan xulq-atvor me’yorlari va qoidalariga mos xatti-harakatlar qilishlariga sharoit yaratiladi. Bu metod qo‘llanilganida nafaqat xatti-harakatlar va muomala usullari (qiliqlar) takrorlanadi, balki ularni vujudga keltiruvchi ehtiyojlar va motivlar ham qaytalanadi. Ya’ni, bolaning xulq-atvorini rag‘batlantiruvchi ichki qo‘zg‘atuvchi sabablar takrorlanadi. Har qanday yaxshi tashkil qilingan amaliy faoliyat mashq metodining vositasi hisoblanadi. Mashq metodi ko‘pincha o‘quvchilarga topshiriqlar berish orqali amalga oshiriladi. Tarbiyalovchi vaziyatlar yaratish metodi. Bu metod o‘quvchilarda kerakli psixikaviy holatlar, tasavvurlar, his-tuyg‘ular, motivlar, xatti-harakatlarni vujudga keltirish maqsadida ataylab (maxsus) tashkil qilinadigan pedagogik shart-sharoitlarni barpo etishdan iborat. Real hayotda va faoliyatda bolalar kollektivi turli vaziyatlarga duch keladi va bu holatlarda kollektivdagi tarkib topgan munosabatlar o‘ziga xos «sinovidan o‘tadi. Ammo pedagog ko‘pincha, bunday tabiiy holda vujudga keladigan vaziyatlarni kutib o‘tirmay, o‘zi atayin har xil tarbiyalovchi vaziyatlarni, sun’iy ravishda yaratadi. O‘z mohiyatiga ko‘ra tarbiyalovchi vaziyatlar erkin tanlanadigan vaziyatlardir. Ularda o‘quvchi bir nechta yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan holatlardan (variantlardan) aniq bironta qarorga kelish zaruriyati oldida qo‘yiladi. Masalan, o‘ziga berilgan imtiyozlardan foydalanish yeki boshqalarga urin berish, indamay turish, haqiqatni aytish yoki bilmayman deyish vah.o. O‘qituvchi barpo etgan vaziyatdan 63
nib sapchiyotgandek hadik va sarosima bilan qarayotgandim. — / Kulrang osmonni ko‘rib turgandim. Bulutli emas, bevosita kulrang osmonni. Quyosh o‘t sochardi— qizib ketgandim—ammo uning nuri issig‘iga bas kelolmasdim, hatto ko‘zimni qisishning hojati yo‘q edi. Serbosim, qaynoq havoni paypaslab ko‘rsa bo‘layotgandek tuyulardi. U chang bosganidan kulrang emasdi, chunki uzoq-uzoqlardagi hamma narsani ko‘rayotgandim. Quyosh shu’lalari go‘yo g‘ira-shirada havoni xiyol yorug‘roq qilib va kumushsimon-kulsimon tusga bo‘yab, unga singib ketayotgandi. Bu Shimoliy Xitoy osmonida quruq kulrang bulutlar suzib yuradigan yozgi jaziramaga o‘xshab ketardi, ammo bu yerda havo tundroq, bosimliroq, ma’yusroq edi va xuddi betga qapishib qolayotgandek edi. Ushbu olamning jajjigina nusxasi—faqat yog‘chiroq shu’lasi miltillab turadigan pishloq pishiriladigan qaynoq joy bo‘lishi mumkin edi. Olisda pastqam, kulrang, lekin osmonga qaraganda qoramtirroq tog‘lar yastanib yotardi. Ularda go‘yo yovvoyi kaptarlarnikidek pushtirang tasmalar ko‘zga tashlanardi. “Naqadar bo‘z mamlakat!” degan xayolga bordim, holbuki o‘shanda u mamlakatligini, bu yerda qandaydir mavjudotlar bor-yo‘qligini bilmasdim. Yon-verimdagi kulrang tekislikda daraxtlar ham, uylar ham, dalalar ham ko‘rinmasdi—faqat silliq, yer bag‘irlab keng bargli o‘t o“sayotgan ma’yus tekis yuzalik. Ko‘rinishidan tuprog‘i hosildor. Nega bu yerga hech narsa ekishmaydi?! Yaqin joyda kalxatga o‘xshash oq: damli kulrang , qushlar uchib yurardi. Ularning qumlaridagi on 204, 17 A382
Islom Karimov "…Bugungi kunda Farg‘ona vodiysida 10 milliondan ortiq aholi yashaydi "Oltin vodiy" deb nom olgan bu mintaqani O‘zbekistonning boshqa hududlari bilan temir yo‘l orqali bog‘lash masalasini e‘tibordan chetda qoldirishga bizning haqqimiz yo‘q", degan
2020/2021 o‘quv yilidan boshlab Adliya vazirligining yuridik kollejlari bitiruvchilari hududiy adliya organlarining yo‘llanmalari bo‘yicha Toshkent davlat yuridik universitetiga kirishlari mumkin, bunda bakalavrlarni tayyorlash maxsus 3 yillik dasturi bo‘yicha o‘qitish bilan va ta`limni yakunlagach, taqsimotga muvofiq 3 yil davomida uzluksiz ishlab berish to‘g‘risidagi majburiyatni olgan holda, kirish imtihonlarisiz yakka tartibdagi suhbatlashuv orqali qabul amalga oshiriladi
va manzaralarda namoyon bo‘la boshladi, fikr va mulohazalari esa o‘z-o‘zidanoq she’r bilan ifodalana boshladi. Bu hol uning tinglash qobiliyatini kuchaytirish uchun foydali mashg‘ulot bo‘ldi va Martinning nutqini kam uchraydigan eski iboralar bilan boyitgan bo‘lishiga qaramay, unga ingliz tilining ulug‘ʻvorligini qadrlashga o‘rgatdi. Bu sakkiz oyni Martin juda samarali o‘tkazdi. U so‘z boyligini oshirdi, aql-zakovati yana rivojlandi, o‘zini yana ham yaxshiroq tanib oldi. Bir tarafdan, kamtarlik qilib, o‘zining nodonligini e’tirof etsa, ikkinchi tomondan, o‘zining juda kuchli ekanligini his qilardi. U o‘zi bilan o‘rtoqlari o‘rtasida juda katta farq borligini ko‘rdi: bu farq u erishgan yutuqda emas, balki imkoniyatida edi. Martin buni tushundi. U qilgan ishni o‘rtoqlari ham qila olishlari mumkin edi, lekin qandaydir botiniy bir his uning bundan ham ulkan ishlarga qodir ekanligini ta’kidlar edi. U olam go‘zalligini g‘ayritabiiy bir hassoslik bilan idrok etar, bu go‘zallikni o‘zi bilan birga Rufning ham tomosha qilishini istardi. U Rufga Tinch ummonining ulug‘vorligi haqida yozishga jazm qildi. Bu fikr uni ijod qilishga undadi, u olam go‘zalligi haqida yolg‘iz Ruf uchun yozish bilan kifoyalanmaydi. Buning natijasida Martinning miyasida porloq bir fikr paydo bo‘ldi: u yozadi. U jahonning ko‘zi, qulog‘i va qalbi bo‘lgan odamlardan biri bo‘ladi. U hamma janrda yozadi, nazm va nasr, roman va ocherk yozadi. Shekspirga o‘xshab pesalar ham yozadi. Yuksak martabaga erishishning asl yo‘li—shu, shu bilan Rufning qalbiga ham yo‘l ochiladi. Axir, adiblar, jahonning olimlari-ku, o‘ttiz ming dollar yillik daromadi bo‘lgan va agar istasa, Oliy sud a’zosi ham bo‘la oladigan qandaydir janob Betlerga bu olimlar bilan tenglashishga yo‘l bo‘lsin. Bu fikr Martinning xayoliga keldi-yu, butun vujudini qamrab oldi, San-Fransiskoga qaytayotganda, butun yo‘l xuddi tush ko‘rganday o‘tdi. U o‘zining qudratli ekanini anglaganidan, har qanday ishga qodir ekanligini sezganidan mast edi. Buyuk ummonning bo‘m-bo‘sh sathida har bir narsa uzoqdan ajoyib” OC ap 949 MCYЛГ ii.
Buxoroda dori-darmon zaxirasini yaratish uchun 9 milliard so‘mdan ziyod mablag‘ ajratildi – Yoshlar ovozi Joriy yilning 10 iyunida karantin talablari keskin kuchaytirilgach, Buxoroda aholi orasida dorixonalardagi tanqisliklar, zarur dori vositalarining yetishmovchiligiga oid shikoyat va e’tirozlar ko‘paydi. “COVID-19” virusiga chalinish ko‘rsatkichi o‘sib borayotgan vaziyatda ergoferon, arbidol, atsiklovir, “S” vitamini – askorbin kislotasi, dekzametazon, azitromitsin, plakvinil, prednizolon, epinefrin, drotaverin, furosemid, geparin, paratsetomol, insulin kabi qator dori vositalariga talab va ehtiyoj keskin ortdi. “Buxoro dori-darmon” MChJ 300 dan ortiq personal va 50 dan ortiq farmatsevt-mutaxassislar ko‘magida tanqislikning oldini olishga, dori zaxirasini yaratishga kirishdi. Ma’lumotga ko‘ra, ayni kunlarda viloyat miqyosida “Buxoro Dori-darmon” bilan bir qatorda “Madadkor farm”, “Mirzamedsavdo”, “Bio stimul”, “Eximfarm” kabi MChJ maqomidagi ta’minotchi subyektlar, “Shoh Mirzo” yakka tartibdagi xususiy korxonasi imkoniyatlaridan foydalanilmoqda. Ularda talabgir bo‘lgan ampula, tabletka, aerozol, flakon shaklidagi bu dori-darmonlarni yetarlicha zaxiralash hamda shahar-tumanlardagi maxsus litsenziya asosida faoliyat ko‘rsatayotgan mavjud 202 ta dorixona va tibbiyot shoxobchasi orqali bemorlarga yetkazish choralari ko‘rilmoqda. “Buxoro dori-darmon” MChJ rahbari Dilmurod Ahatovga ko‘ra, kamida uch oylik dori-darmon zaxirasini yaratish talabi qo‘yilgan. Shu maqsadda zarur dorilar tanqisligiga barham berish maqsadida kelgusi oylar uchun har biri kamida 3 ming qutidan insulin, paratsetamol, vitamin-B, atrofin sulfat, novokain, kalsiy glyukonat, dekzametazon, geparin, shuningdek, noradrenalin, dofamin kabi jami 48 turdagi dori vositalarini zaxiralashga jiddiy kirishilgan. – Farmatsevtik dori vositalari narxi qimmat. Masalan, meropenem dorisining o‘rtacha narxi 150 ming so‘m, furosemidning bir qutisi 60 ming so‘m, seftriakson-sulbaktam dorisining bir flakoni 55 ming so‘mga yetgan. Ko‘zlangan zaxirani yaratish uchun viloyatda 9 milliard 588 million 750 ming so‘m mablag‘ ajratilmoqda. Respublikadagi qator mahalliy ishlab chiqaruvchi farmatsevtik-ta’minotchi subyektlar hamda virusga qarshi dori vositalari xaridi uchun xorijiy korxonalar bilan shartnomalar tuzishga erishildi. Shu jumladan, dorixonalarda narx-navoni sun’iy ravishda oshirmaslik yuzasidan tushuntirish-targ‘ibot ishlari ham jonlantirildi, – deydi Dilmurod Ahatov. Ma’lumot o‘rnida: pandemiya davrida Buxoro viloyati aholisining asosiy turdagi dori vositalariga bo‘lgan ehtiyoji uchun 109 milliard so‘mlikdan ziyod dori vositalari yetkazib berilgan. Dorixonalar orqali 45 ming quti, ya’ni 2 milliard 64 million so‘mlik ergoferon, 160 million so‘mlik askorbin kislotasi (260 ming quti), 170 million so‘mlikdan ortiq azitromitsin (17 ming quti), 73 million so‘mlik arbidol (3 ming quti), 45 million so‘mlik atsiklovir (10 ming quti) va boshqa dorilar xaridorlarga sotilgan. Previous “O‘zMU: Biz birga yengamiz!” Next Buxoroda ta’lim muassasalari yotoqxonalarida zaxira o‘rinlar hozirlandi
Obod qilgan obod bo’lar
Iste’dodli sartaroshning ajoyib o‘rimlar tufayli yaratgan soch turmaklari (foto) Hozirda soch o‘rimlari butun dunyoda mashhur bo‘lib, ko‘plab sartaroshlar an’anaviy to‘qish usullarini zamonaviylashtirmoqda. Alexandro Lopes ham ana shunday g‘ayrioddiy soch turmagi yaratuvchilaridan biridir, deb yozadi “24 life”. Lopesning soch o‘rashga muhabbati videodarslik ko‘rganidan so‘ng boshlangan. Keyinchalik kosmetologiya maktabida o‘qiyotganida bu ish uning sevimli mashg‘ulotiga aylandi. 19 yoshiga to‘lganida esa u onasidan ziyofat uchun parik so‘ragan edi. Oradan ikki yil o‘tgach buning samarasi ko‘rina boshlagan. Uning Instagram sahifasi murakkab soch turmagidan tortib, ajoyib soch o‘rimlari aks etgan suratlar bilan to‘lib toshgan. “Men har qanday go‘zallikdan ilhom olaman. Tabiat, me’moriy obidalar, matolarga berilgan bezaklardan ham”, — deydi sartarosh. Uning har bir modeli rangli sochlarga ega bo‘lib, u ijodi mobaynida munchoq, bezaklar va ingichka to‘rli matolarni ham foydalanadi.
Ilk she’rlaridayoq Usmon Qo‘chqor nafaqat xalqi, balki butun insoniyat dardi bilan og‘ridi Dardchil, samimiyatga yo‘g‘rilgan satrlari bilan zamondoshiga yuzlandi: XX asrning 2-yarmida Musa Jalilga, uning “Maobit daftari”ga e’tibor qaratmagan shoir kam Zotan, Musa Jalil haqiqiy shoir edi va qismatidagi azob¬larni shoirga xos jasorat bilan yenga oldi Usmon Qo‘chqor “Maobitdagi Musa maktubi” she’ri bilan ham o‘z uslubi, o‘z olami, o‘z so‘zi borligini ko‘rsata oldi She’rda maslak inson uchun muhim ekanligi, botir o‘zi yarador bo‘lsa ham maslagini yarador qilmasligi lozimligi, tiriklik tirikchilik emasligi alohida ta’kidlangan Shoir fikricha, zafar faqat tiriklik bilan belgilanmaydi O‘lim yordamida ham zafarga erishish mumkin Usmon Qo‘chqor Musa Jalil hayoti mazmunini quyidagi satrlar orqali ifodalaydi, aslida bu chin inson umri mohiyatiga daxldor xulosadir Samandar – olovda yonmaydigan xilqat Shoir umri olovda yonmas qo‘shiq, “bor yo‘llar toshlangan bo‘lsa hamki” kurash uchun qolgan imkon Musa Jalildir Bu she’r Musa Jalilga bag‘ishlangan she’rlar orasida o‘ziga xos falsafasi bilan farqlanadi: Ikkinchi jahon urushi insoniyatga yovuzlikning mislsiz hujumi va vaqtincha qo‘li balandligidir Bu haqda she’r bitmagan shoir yo‘q Negaki, shoir ezgulikning qo‘riqchisi, demakki, yovuzlik uning qalbini larzaga solishi, nafrati satrlar bo‘lib to‘kilishi tayin Bu nafratni har kim o‘z tafakkuri, qalbi, ruhiyati imkoni yordamida ifodalaydi Usmon Qo‘chqorda o‘ziga xos, takrorlanmas ifoda bor U Sulton Jo‘ra qismati orqali jangchi qismati haqida fikrlaydi Jangchi “G‘animlarga burarkan otin, Qaytmayman deb kirmagan jangga” Usmon Qo‘chqor jangchi shoir haqidagi xulosasini o‘z nomidan emas, Vatan nomidan keltiradi: Oqib tushgan Sulton Jo‘ralar
Magniy sulfat, kaliy sulfat xamda kaliy xlorid va boshka tuzlar bilan bir kancha qushalok tuzlar xosil qiladi
Islohotlarning keyingi bosqichi yoshlarga ta’lim-tarbiya berish jarayonlarini yoshlarni kuchli, bilimli qilib tarbiyalash edi Barchamizga ma'lumki, yoshlarni tarbiyalashga antik davrdan katta e’tibor qaratib kelingan “Biz yoshlarni haqiqiy qilib tarbiyalasak, ular hech qanday yo‘l bilan davlatga yomonlik qilmaydilar”[5,150] degan ibora o‘sha davrlarda shakllangan edi Bu islohot qanchalik muhim ahamiyat kasb etishini Islom Karimov tushundi va boshqalarga tayyorlash milliy dasturi“ ishlab chiqildi Ushbu islohotning samarasi o‘laroq o‘zbek yoshlari xorijda, dunyoning yetakchi universitetlarida, ta’lim olishga, dunyoqarashini o‘stirishiga, xorijiy tillarni o‘rganishga, eng asosiysi butun dunyo tan olgan ta’lim muassasalari va ta’lim jarayonlarida bilim olish imkoniga ega bo‘lishdi Buning samarasini bugungi kunda jahon miqyosida yoshlarimiz erishayotgan yutuqlarda ko‘rishimiz mumkin
Green Park AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. St. Louis County okrugi tarkibiga kiradi. Aholisi 2635 nafar aholi istiqomat qiladi (2006). Geografiyasi Maydoni — 3,6 km2. Shundan 3,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Manbalar Missouri shaharlari
IQ 24 YOVGARCHILIK folek. 1 Jang, urush holati. -Nega uyingda beg‘am yotibsan, ustimizda shuncha yovgarchilik bor, –dedi Oqbo‘ta. «Oysuluv». Yovgarchilik bo‘ldi endi, yoronlar, G‘ayrat qiling, Chambilga yov yo‘latmang. «Go‘ro‘g‘li». 2 Dushmanlik, g‘animlik, o‘zaro adovatda bo‘lishlik. Dushman qursin, bari jonin sotibdi, Yovgarchilik yomon ekan dunyoda. «Hasanxon». YOV-YOV s. t. Yov hujumi, urush, jang. Yov-yov bo‘ldi. shi Qadimgi zamonda yov-yov bo‘larkan. Yurtni birdan yov bosib kelar ekan-da, hammaning ishi ishda, oshi oshda qolib, jang maydoniga qarab yugurar ekan. Oydin, O‘n besh gazli arqon. YOVLAMOQ fol’k. Hujum qilmoq, bostirib bormoq. Dushman ko‘rsang, izdan qo‘ymay quvlagin, sag‘ir ko‘rsang, aning ko‘nglin ovlagin, Qarshi dushmanning yurtiga yovlagin, Elingga el qo‘shib yurgin, Erali. Erali va Sherali». Odilxon podshoh Qovushtirxonning yurtiga yovlab bordi va uni o‘ldirdi. «Go‘ro‘g‘li». YOVLIK ayn. yovgarchilik 1. Xorazmga in-girangan er edi, Yovlik kuni Rustamdayin zo‘r edi. «Yusuf va Ahmad». YOVMUT 1 Turkiy va turkman urug‘laridan birining nomi. Otim Avaz, aytadigan arzim bor, Arzimga quloq sol, yovmut sardori. «Xushkeldi». U!Oynag‘gul ham yovmut qizi. A. Hakimov, Ilonizidan. 2 Yovmutlarga xos, yovmutlarga oid. Yovmut qalpoq kiyib, jazoyir qilich taqqan, ko‘ziga qon to‘lgan karvonboshi dastavval Sariqni otib o‘ldirdi. A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi. YOVON q. yobon. Qoqo yovonida o‘z arpasini o‘rib yanchgan Haydar endi uni sovurayotgan edi. S. Ayniy, Qullar. Boray, onam yovondan kelgunlaricha, ovqat pishirib qo‘yishim kerak (dedi qiz). N. Qilichev, Yorongul. 2 shv. Qishloq; dala. Matchon to‘ra yovon hovlisiga kirmasdan, shahar hovlisiga ot soldi. J. Sharipov, Xorazm. YOVUZ 1 O‘taketgan yirtqich; ashaddiy. Endi yovuz ajdar bizlarni yutar. «Nigor va Zamon». Qilichdan o‘tkazamiz, ot qo‘yib, yovuz yovni. Habibiy, Devon. 2 ko‘chma Dushman, yov. Elmurod hayron bo‘lib so‘radi: -I-y-ye. Hali sizni birov o‘ldirmoqchi ham bo‘lganmi Qanday yovuz ekan-u? P. Tursun, O‘qituvchi. Yotib keldi yovuzlar, Odamlarni osdilar. Uyg‘un. Yovuz niyat Yomon maqsad. Kim biladi, ularning yuragida qanday yovuz niyatlari bor. Shuhrat, Shinelli yillar. Dushman yovuz niyatiga yeta olmadi. N. Safarov, Olovli izlar. YOVUZLARCHA resh. Yovuzlarga o‘xshab, yirtqichlarcha. Yovuzlarcha qiynamoq. YOVUZLASHMOQ Yovuzga xos xatti-harakat qilmoq. To‘g‘ri, dushmanlar kamayib qolgan, biroq ular battar yovuzlashgan. Sh. Xolmirzayev, T. Usmonov, So‘nmas o‘t. YOVUZLIK Yovuzlarga xos xatti-harakat, xunrezlik, johillik. Bu yovuzlik ularni hatto odam qiyofasidan chiqargan. A. Qahhor, Sarob. U { Aleksey) Oyimxonga tikilib, Tojiboyga savol berdi: «Siz uning ilgari kim bo‘lganini, xalqqa qarshi qanday yovuzliklar qilganini bilarmidingiz?» P. Tursun, O‘qituvchi. YOVUQ esk. ayn. yaqin. Yovuq qarindosh. sht Bu vaqtda yovuqdan miltiq ovozi eshitilib, uning tutuni bandilar va soqchilarni qoplab oldi. S. Ayniy, Qullar. Bulduruq ham tuvaloq, Suqsur, oqquv, tustovuq, Sayranglar menga yovuq. Mirtemir. YOVUQLASHMOQ Yaqin kelmoq, yaqinlashmoq. Axiylar (birodarlar), keling endi, barchaning xayolini mashg‘ul etgan ishlar borasida, ya’ni kun sayin yovuqlashib kelayotgan g‘animni daf etmoq choralari to‘g‘risida so‘ylashib olayik, —dedi oqsoqol. M. Osim, O‘tror. Jome masjidini aylanib, jinko‘chalar oralab, Pahlavon Mahmud qabriga yovuqlashdi. S. Siyoyov, Yorug‘lik. YOVCHI shv. Sovchi. Urganch kelib, oshiq bo‘ldim qizingga, Yovchi qo‘yib, ming ot berdim o‘zingga. «Yusuf va Ahmad». YOVCHILIK iv. Sovchilik. Ahmadbek boyga qarab aytdi: -Biz yovchilikka keldik. «Bo‘tako‘z»–. YOVSHAN Murakkabgullilarga mansub, yem-xashak bo‘ladigan ko‘pyillik o‘simlik. Kupega issiq shamol yovshan.. qovjiragan maysalar hidini olib kirdi. S. Nurov, Narvon. Asrlar bo‘yi yantog‘-u yovshandan bo‘lak ekin o‘smagan dala to‘shida zumrad g‘o‘za nihollari tizildi, borliq gul-gul yashnadi. Sh. G‘ulomov, Bo‘z yerlik bo‘zyigitlar. YOVSHANZOR Yovshan bilan qoplangan maydon. Nasriddinov g‘izillab chekinayotgan qovjiroq yovshanzorga tikilib, yana Zumradni esladi. S. Siyoyov, Otliq ayol.
—Ehtimol. Lekin siz meditsinadagi tartibni yaxshi bilmaysiz. Qanchalik kuchli bo‘lmang, bu meditsinada ish bermaydi. Bu sohada yordam berolmasangiz kerak, deb qo‘rqaman. Maykl o‘ychan bosh qimirlatdi. —To‘g‘ri aytasiz, siz haqsiz. Ammo, bilasizmi, korchalonlar davrasida ancha mashhur yaxshigina tanishlarim Las-Vegasda katta kasalxona kurishmoqchi. Shahar tinimsiz rivojlanib kengayib boradi, kasalxona kerak bo‘ladi. Agar aql bilan ish tutib, yo‘lini topsak, balki sizga jarrohlik xonasiga ruxsat berishar. Sahroga ko‘p malakali xirurglarni qiziqtirib keltirib bo‘larmidi? Kasalxonaga yordam ko‘rsatamiz. Shunday ekan, olislab ketmasdan, shu atrofda yurib turing. Lyusi bilan turmush qurmoqchimishsizlar deb eshitdim Jul yelka qisdi. —Agar kelgusida ishlarimiz yurishib ketsa... —Shunaqa, Mayk, agar kasalxona qurmasang, men qariqiz bo‘lib o‘taman, —dedi Lyusi g‘amgin. Hamma kuldi. Maykl yana bosh qimirlatdi. —Kelishdik. Kasalxona qurilguncha siz to‘rtta mehmonxonada meditsina xizmatiga boshchilik qilasiz. Xizmatchilar to‘plang. Lyusi, senga ham biron-bir mas’uli-ATJIHDOK ish topshirmoqchiman. Masalan, rastalardagi hamma sovg‘a do‘konlari, bozorlari ishini muvofiqlashtirish zarur. Yeki agar Jul senga uylanmasa, hech bo‘lmaganda badavlat qari qiz bo‘lib qolishing uchun ishratxonaga qizlar yollash bilan shug‘ullanishing mumkin. Bu paytda Freddi jahli chiqib, burqsitib sigareta tortardi. Maykl u tomon qaradi. — Freddi, men bor-yo‘g‘i donning vakiliman, xolos— dedi yumshoq qilib. — Tabiiyki, senga qanaqa ish bermoqchiligini donning o‘zi aytadi. Qanaqa ishligini bilmayman, lekin ishonchim komilki, xursand bo‘lasan. Bu yerda boshqaruv ishlarini mohirlik bilan olib borayotganingni eshitib turibmiz. —Nega bo‘lmasa don mendan xafa bo‘ladi? — yig‘la-gudek bo‘lib so‘radi Freddi. —Qimorxonaning daromadi kamayib ketganligi uchunmi? Men bu masala bilan shug‘ullanmayman. Bu ishga Mou Grin javob beradi. Cholga yana nima kerak? —Sen bularni ko‘nglingga olma. — Maykl yana Jonni Fonteynta qaradi. —Menga qara, Nino qani? U bilan ko‘rishmoqchiy-dim. 335
"Ovoz berish paytida yo'lga qo'yilgan qonunbuzarliklar tergov qilinishi kerak", - deydi u
ahamiyatini batafsil tushuntirishi lozim. Shunday tadbirlar natijasida o‘quvchilar tarixan vujudga kelgan urf-odat va marosimlar kattalar mehnat sohasida o‘zlashtirgan tajribalarini berish ishida boshqaruvchi omil hamda xalq ta’limini tashkil qilish shakli ekanini tushunib oladilar; shu bilan birgalikda xalq pedagogikasi materiallari, ya’ni maqollar, hikmatli so‘zlar, topishmoqlar, ertaklar va hokazolar yosh avlod uchun doimo nazariy darslik rolini o‘ynagan, ular o‘zining dono, ibratli, nasihatomuz xarakteri tufayli hozirgi paytda ham yangiligini, tarbiyaviy ahamiyatini saqlagan va bolalarning aqli hamda hissiyotiga kuchli ta’sir ko‘rsatmoqda. Respublikamizdagi umumiy ta’lim maktablari orasida biz yuqorida aytgan darajada ish olib borayotgan maktablar ko‘p. Ya’ni ularda ta’lim jarayonida o‘quvchilarni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalashda kasbning turli sohalariga doir, masalan, dehqonchilik, chorvachilik, bog‘bonlik, kulolchilik ishlariga oid urf-odatlar va an’analardan bilib foydalaniladi. Shunday maktablar orasida Surxondaryo viloyatining Termiz, Sherobod tumanlaridagi, Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz) va RBuzor tumanlaridagi, Samarqand viloyatining Urgut tumanidagi, 12, 15, Termiz tumanidagi 5 va 33, Shahrisabzdagi 5, Samarqanddagi 9-umumiy o‘rta maktablar yuqori o‘rinlarda turadi. Shu maktablarning ish tajribalari, shuningdek, biz o‘tkazgan kuzatishlar ta’lim jarayonida quyidagi tizim bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar o‘quvchilarda mehnatsevarlikni tarbiyalashda ijobiy natijalar berishini ko‘rsatdi: 1. Barcha sinflarda imkoniyatga qarab, xalq mehnat urf-odatlari, an’analari va fikrlari xarakteri to‘g‘risida tarbiyaviy ahamiyatga molik suhbatlar o‘tkazish. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun bunday suhbatlar taxminan quyidagi mavzularda o‘tkazilishi maqsadga 142 muvofiq bo‘ladi: "Egganimiz odamlarga rizq bo‘lsin", "Ishlamagan tishlamaydi", "Yaxshi udumlarni o‘rganish va saqlash kerak", "Mehnat bizni ulug‘laydi", "Hosil bayrami", "Mehnat qurollari haqidagi topishmoqlar" (yil mobaynida 2-3 akademik soat). To‘rtinchi sinflarda suhbatlarni quyidagi mavzularda o‘tkazish mumkin: "Udum qonun emas, lekin qonun kuchiga ega", "Shanbalik — mehnat an’analarining bir turi", "Mehnat = baxt kaliti", "Seni hurmat qilishlari uchun mehnatni hurmat qil", "Mehnat haqidagi baytlar", "Mehnat bayramlarining turlari va ularda o‘quvchilarning ishtiroki", "Mehnat kishisi =! mamlakatning xo‘jayini! va hokazo (yil mobaynida 3-4 akademik soat): Yuqori sinflarda suhbat uchun quyidagi mavzularni tanlash mumkin: "Katta avlodning mehnat an’analari yosh avlod uchun namuna", "Ijobiy mehnat an’analari va ularning tarbiyaviy roli", "Mehnat sohasidagi yangi o‘zbek udumlari va an’analari", "Mehnat udumlari va an’analaridagi mehnat tajribasining bir avloddan ikkinchi avlodga berilishi", "Ish = boylik boshi", "Mehnat – g‘urur va baxt", "Uquvchilarning mehnat an’analarida qatnashuvi", "Mehnat to‘g‘risida xalq donishmandligi" (yil mobaynida 5-6 akademik soat). O‘qituvchi ushbu suhbatlarni o‘z xohishicha, vaqtga, o‘rniga va sharoitga qarab, darsning boshida, o‘rtasida yoki oxirida o‘tkazish mumkin. 2. Ayrim fanlar bo‘yicha tegishli dastur materiallarini o‘qitishda o‘quvchilarni xalq milliy urf-odatlari, an’analari va hikmatli so‘zlar bilan tanishtirish uchun ularni mazkur material mavzuiga bog‘lash kerak. Jumladan, o‘quvchilar diqqat — e’tiborini boshlang‘ich sinflar" "Ona tili" darsligidagi ma’lum matn oxirida o‘rganish uchun berilgan xalq og‘zaki ijodi namunalariga qaratish lozim. O‘quvchilarga va ularning ota-onalariga alohida daftar tutib, bu daftarga mehnat haqidagi xalq og‘zaki 143
solmas ekan, iqtisodiy o‘sish darajasi, nomutanosibligi saqlanib qolishi murakkablashadi; mintaqalarda iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirishga e’tiborni kuchaytirish (respublika bo‘yicha o‘rtacha taqqoslansa), mintaqaviy siyosatning oqibati qanday bo‘lishini tasavvur etish muammoligicha qoladi; mintaqada soliq imtiyozi, infratuzilmaga investitsiyalar, iqtisodiy o‘sishni jadallashtirishda eng yuqori darajaga erishishida, mintaqaviy qonunlar o‘z yordamini ko‘rsatishi zarur buladi; - shu maqsadda, mintaqaga mos keladigan nazariyalarni va jahon tajribasini o‘rganishni taqozo etadi; - binobarin, mintaqaning iqtisodiy o‘sishini ta’minlashda davlat tomonidan tartibga solinishi, mintaqaviy siyosatning nazariyasi va metodologiyasi ishlab chiqilishi lozim. Lekin bularning ko‘p qismi bitta mintaqa doirasida iqtisodiy o‘sish metodologiyasi bilan chegaralanib qolmasligi kerak. Buning uchun bozor sharoitida umumiy o‘sish ko‘rsatkichi, sur’ati, mintaqalar bo‘yicha farqlanish to‘g‘risida adolatli fikr yuritish imkonini berish lozim. Bu –birinchidan, iqtisodiy rivojlanish —butun mamlakat bo‘yicha ishlab chiqilgan iqtisodiy o‘sish tushunchasini, iqtisodiy o‘sish modelini mintaqalarda qo‘llash; - ikkinchidan, birinchi navbatda, mintaqalarda IQTISODIY rivojlanish faoliyatini belgilash va alohida korxona va firmalarning faoliyatini tahlil qilishga asos bo‘lishi lozim; - mintaqaning bozor sharoitida xorijiy mamlakatlari firmalari, korxonalari bilan iqtisodiy va investitsion hamkorligi va integratsiyalashuvining darajasi aniqlash lozim. Rivojlangan mamlakatlarda mintaqaning rivojlanish nazariyasi yo‘nalishlariga turlicha qarashlar mavjud. Bu to‘g‘risidagi eng kuchli ilmiy maktablar Germaniya, Shvetsiya, Buyuk Britaniya, AQSH va Fransiyada vujudga kelgan. Germaniyada joylashtirish nazariyasiga an’anaviy darajada e’tibor qaratilgan; Mintaqa iqtisodiyotini o‘sish muammosini o‘rganish (X.Zibert) va mintaqaviy rivojlanishni tartibga solish bo‘yicha (V.Kristaller, A.Lyosh), asosan, ular boshqa millat maktab vakillarining g‘oyalarini davom ettirishgan. Jumladan, 1. Britaniya maktabi mintaqaviy nazariyaning hamma yo‘nalishlari bo‘yicha isholib borgan. (A.Smit, X.Richardson, S.Dennison, E.Robinson, G.Kameron va bir qator boshqa olimlar). Ular asosan AQSH maktabi bilan o‘xshashdirlar. Masalan, mintaqada joylashtirish nazariyasining rivojlanishiga (X.Xotelling, R.Vernon, M.Storper, R.Uolker); mintaqa iqtisodiyotining o‘sish nazariyasiga esa – Dj.Fridman, E.Taafe salmoqli hissa qo‘shganlar. Hududiy rivojlanishni davlat tomonidan tartibga solish nazariyasi bilan E.Guver shug‘ullangan. Lekin, shu bilan birga, mintaqaviy muammoni o‘rganishda ingliz-sakson maktabi 26
. 1 11" T 11.19 в,= (инв cak —) б 11.20 a a 12— CO 11,21 a, = (Mп=1— Aт) in 12.5 12.7 12.9 12.11 12.13 12.15 12.17
xil Yolg‘iz Mashrab emas, birinchi kuni hech narsani pisand qilmagan Qo‘chqor ham uchinchi kunga o‘tganda allaqanday jimib, og‘ir xayolga cho‘mib qoldi. Vaqt juda sekin o‘tardi. Mehnatga, keng dalada qizlar davrasida to‘polon qilib yurishga o‘rganib qolgan yigitlarga har bir soat yilday tuyulardi. Eslariga negadir ko‘proq otlar tushar, ular qarovsiz qolganday tuyulib, yuraklari achishardi. Otlarni soyga tushovlab qo‘yib, qiz-kelinchaklar berib ketadigan qovoq somsalarni yeb, seryulduz osmonga tikilib yotadigan sokin oqshomlarni eslashganda ichlari pishib, yuraklari tug‘yonga to‘lib ketardi. Shunday paytlarda teraklar daryoday shovillagan sokin kechalar, bir xurma qatiqmi, go‘jami ko‘tarib keladigan Muyassar bilan Larisaning sal uyatchan xush-yoqim ovozlari, hatto tinim bilmay paxta tashib qop-qanor ko‘tarib yurgan damlari ham qandaydir juda zavqli ko‘rinib ketar, qalblarida bo‘lakcha bir nafosat kasb etardi; Eng yomoni shundaki, ulardan atigi bir-ikki ko‘ylakli oldin to‘zdirgan yigitlar ko‘kraklarini o‘qqa tutib urushda yurishipti{ Gazetalar har kuni Ahmadjon Shukurovday azamat jangchilar to‘g‘risidagi hikoyalar bilan to‘lib chiqyapti.., Shunday paytda ular eng yomon jinoyatchilarday qamoqxonada yoti-shipti)., Tergovchi bo‘lsa Komil kelib ketgandan keyin ularni yana bir marta chaqirtirib, palapartish gaplashdi-yu, qayoqqadir gumdon bo‘ldi. U chaqirib turgani ham bir jihatdan durust ekan, har qalay, talashib-tortishish, bahslashish mumkin edi. Bundan ham ayrilgandan keyin yigitlar xuddi kimsasiz bir orolga tushib qolganday bo‘lishdi. Tergovchi, nihoyat, uchinchi kuni peshinda keldi va yigitlarni chaqirtirdi. U Chavandozning xonasida bir o‘zi o‘tirardi. Burnog‘i kuni g‘alati tirjayib, bachkapa gaplar bilan qarshi olgan odam, bugun har bittasi bir mo‘y-lavday o‘siq qoshlari tutashgan, ko‘zlari kirtaygan bir qiyofada: -— Qani, marhamat, o‘tirsinlar, —dedi. U yigitlarni birinchi marta ko‘rayotganday ko‘zlari battar qisilib bir zum tikildi-yu, to‘satdan Ertoyev-195
Yaxshi bo'lish osonmi 3 / Minionlar 3 HD Multfilm Uzbek tilida 2017 » Qidiruv natijalari Sayt havolalari orqali Internet natijalari filmitv.uz - Eng so'ngi 2019-2020 tarjima kinolar, hind ... Qidiruv natijalari Sayt havolalari orqali Internet natijalari filmitv.uz- Tas ix онлайн фильмы и сериалы в ... » filmitv tas ix » Yaxshi bo'lish osonmi 3 / Minionlar 3 HD Multfilm Uzbek tilida 2017 Скачать 1080p \| 2.1 GB Uchinchi keladi. Yo'lda katta g'ayritabiiy, halokatli go'zallik va o'lmas ovqatlar. Tayyor bo'ling. Ular dunyoni boshqarishadi. Грядет третье пришествие. Многодетный суперагент, роковая красотка и бессмертные миньоны на подходе. Готовьтесь. Они будут править миром. ЖАНРЫ: Davom Minionlar HD Multfilm Uzbek Yaxshi bo'lish osonmi 2 / Jaxldor qushchalar 2 multfilm
qisman yoki to‘liq kuchaytiriladi, shuningdek ularga tushadigan yuklanishlar konstruksiya elementlari o‘rtasida qayta taqsimlanadi. Birinchi holatda yomon ahvolda bo‘lgan konstruksiya elementlari kuchaytiriladi. Ikkinchi holatda esa o‘ta kuchlanishga uchragan uchastkalardagi yuklanishlar olinib, uncha yuklanmagan elementlarga taqsimlanadi, ya’ni binoning konstruksion sxemasi o‘zgartiriladi. Ustqurmalarni o‘rnatishdan oldin konstruksiyalarni kuchaytirish yuqorida qayd etilgan usullar bilan amalga oshiriladi. Bundan tashqari, ustqurmalar uchun xos bo‘lgan ayrim maxsus konstruksiyalar o‘rnatiladi. Bular qatoriga yuk kamaytiruvchi belbog" (razgruzochniy) kiradi. U butun devor parametri bo‘ylab yangi va eski g‘isht terma birikuvi sathida o‘rnatiladi. Bu belbog‘ga orayopma to‘sinlari ankerlab mahkamlanadi, natijada qattiq diafragma hosil bo‘ladi. Belbog‘ hisobiga yuqorida joylashgan qavatlardan tushadigan yuklama mavjud terma ustiga bir tekisda taqsimlanadi. Belbog" termada hosil bo‘ladigan deformatsiyalar va darzlarni so‘ndiradi, ularning eski termadan yangisiga va, aksincha, yangisidan eskisiga tarqalishiga to‘sqinlik qiladi. Belbog‘larning qattiq va qattiq bo‘lmagan turlari mavjud. Devorlar holati qoniqarsiz, poydevorlar ostidagi asoslar zaif va ustqurma qavatlar ko‘p bo‘lsa, qattiq belbog‘lar qo‘llanadi. Belbog‘lar temir-betonli yoki temir-g‘ishtli, ancha baland (1000 mm dan 1500 mm gacha) bo‘ladi. “Agar qurilayotgan qo‘shimcha ustki qavatlarning soni mavjud qavatlarning yarmidan oshmasa, poydevor asosi yetarli darajada mustahkam va devorlar holati qoniqarli bo‘lsa, bu holda belbog‘lar kichik qattiqlik» dagi armatura ishlatilgan g‘ishtdan ishlab chiqiladi. Belbog" ikkita armaturali to‘r vositasida hosil qilinadi. Bu to‘rlar 450-600 mm balandlikda termaning gorizontal choklariga o‘matiladi. Entama armaturani tanlashda armaturalash belbog‘ning enlama kesimi maydonining taxminan 196 ni tashkil qilishi hisobga olinadi. Eski binoning chordoq orayopmasi ustki qavatlar qurilganda o‘z Vazifasini o‘zgartirib, qavatlararo orayopmaga aylantiriladi. Bundan tashqari, orayopma odatda qurilishishlari zonasini binoning aholi yashaydigan qismidan ajratadigan diafragma vazifasini ham bajaradi. Ish sharoitining o‘zgarishi orayopmaning rekonstruksiya qilinishini ham taqozo etadi. Rekonstruksiya ikki yo‘l bilan-mavjud yuk ko‘taradigan elementlarni kuchaytirish yo"li bilan yoki ustqurma qavatdan tushadigan qo‘shimcha foydali yuklanishlarni o‘ziga oladigan mustaqil orayopma konstruksiyasini o‘rnatish yo"li bilan amalga oshiriladi.
IF bob. ISHLABCHIQARISH MUHITINING OB-HAVO SHAROITI II.1. Inson organizmining tashqi muhitga moslashuvi Sanoat korxonalarining ishlab chiqarish zonalari havo muhitining ob-havo sharoitini havoning quyidagi ko‘rsatkichlari belgilaydi: I. Havoning harorati, 9C bilan o‘lchanadi. 2. Havoning nisbiy namligi, 95 bilan aniqlanadi. 3. Havo bosimi, P mm sim.ust. yoki Pa bilan o‘lchanadi. 4. Ish joylaridagi havo harakati, m/s bilan o‘lchanadi. Bulardan tashqari, ob-havo sharoitiga ta’sir qiluvchi ishlab chiqarish omillari ham mavjud, bular har xil mashina-mexanizmlar va ishlov berilayotgan materiallar yuzalaridan tarqaladigan issiqlik nurlari ham havo haroratini oshirishga olib keladi. Bu omillar ta’siridan hosil bo‘ladigan ishlab chiqarish zonasidagi havo muhitini sanoat mikroiqlimi deb yuritiladi. Ob-havo omillari har biri ayrim holda yoki bir necha birlikda insonning mehnat qilish qobiliyatiga, sog‘lig‘iga juda katta ta’sir ko‘rsatadi. Ishlab chiqarish sharoitida ob-havo omillarning deyarli hammasi bir vaqtda ta’sir qiladi. Ba’zi sharoitlarda bunlay ta’sir ko‘rsatish foydali bo‘lishi, masalan, sovuq sharoitda quritish natijasida kamaytirilishi mumkin, ba’zi vaqtlarda esa bir-biriga qo‘shilishi natijasida zararli ta’sir darajasi ortib ketishi mumkin, masalan, nisbiy namlik va haroratning ertib ketishi inson uchun og‘ir sharoit vujudga keltiradi. Bundan tashqari ish joylaridagi havo harakatini oshirish harorat yuqori bo‘lgan vaqtda ijobiy natija beradi, harorat past bo‘lgan vaqtda esa salbiy natija beradi. Bundan ko‘rinib turibdiki, ob-havo omillari ba’zi bir hollarda inson uchun ijobiy va ba’zi bir hollarda esa salbiy ta’sir ko‘rsatib, inson organizmi tashqi muhitga moslashuvini buzib yuborishi mumkin. Tashqi muhitga moslashuv—bu inson organizmining fiziologik va kimyoviy jarayonlar asosida tana haroratining bir xil chegarada (36—379C) saqlab turish qobiliyati demakdir. 25
Shu munosabat bilan tashkil etilgan tadbirda tuman hokimi, pokistonlik hamkorlar, mahalliy tadbirkorlar, hudud faollari va korxona ishchilari qatnashdi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bu kabi ishlab chiqarish tarmoqlari jahonda sanoqli bo‘lib, asosan, AQSH, Germaniya, Hindiston, Pokiston va Xitoy davlatlarida mavjud. Shu vaqtgacha oqartiruvchi mahsulot 100 foiz chetdan import qilingan. Zavodda ishlab chiqariladigan mahsulotning 20 foizi mamlakatimizning ichki bozorini bemalol to‘ldirishga yetadi. Qolgan qismi esa xorijga eksport qilinadi. Ularga hozirdanoq buyurtmalar mavjud. Loyihaning umumiy qiymati 77,5 milliard so‘m. Aktivlashtirilgan gil – maydalangan bentonit bo‘lib, yuqori faol adsorbentga asosan o‘simlik moylari va neft sanoatidagi yog‘larni rangsizlantirishda foydalaniladi. Ya’ni, kundalik turmushda ishlatiladigan o‘simlik moylarini iste’molga yaroqli holga keltirishda foydalaniladigan poroshok hisoblanadi. Zavod ishga tushgach, yiliga 10 ming tonna aktivlashtirilgan gil ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘ladi. Bu mahsulotlarni tayyorlash uchun kerak bo‘ladigan sifati o‘ta baland xom ashyo tuman hududidan olinadi. Shuning uchun mahsulotning markasida nafaqat, O‘zbekiston, Toshkent viloyati, Ohangaron tumani ham keltirilgan. Bu esa ohangaronliklar uchun alohida faxrdir. Hozirgi kunda korxonaga 15 nafar malakali mutaxassislar kelgan bo‘lib, 100 nafarga yaqin mahalliy ishchilarga uskunalarning ishlash mexanizmlarini o‘rgatmoqda. Bu ishlar kelgusida to‘liq shu yerlik mutaxassislar tomonidan amalga oshiriladi. Mehmonlar zavodning faoliyati bilan yaqindan tanishishdi, mutaxassislar, mas’ullardan o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldi.A.Musayev,O‘zA.
(ибни (190 гp, a) Б) 3.50-rasm. Bir purkagichli pnevmatik arqoq tashlash
1) to‘liq va qo‘shimcha plagal kadensiya (D-dur, f-moll); 7 2) nomukammal avtentik va qo‘shimcha plagal kadensiya —(B-dur gis-moll); 4 3) kvarsekstakkordli to‘liq va qo‘shimcha plagal kadensiya (F-dur cis-mol); 7 4) mukammal avtentik va qo‘shimcha plagal kadensiya (Es-dur, fi тoй). plagal kadensiyali quyidagi mis il qiling. Shundan keyin birinchi misolni F-durga, ikkinchi misolni esa a-moll ga ko‘chirib chaling. 54 6-mashq. Asosiy uchtovushli akkordlar. ketma-ketligini ko‘chirayotib yoddan chaling. aniqlang. klar va ularnin Misollarni g aylanmalaridan iborat boshqa
Adabiyotda Xorazm hayotini aks ettirishda jonbozlik ko‘rsatayotgan shoir va yozuvchilardan biri Erkin Samandardir. Uning she’r va pozmalari tilining soddaligi, ifodaning jozibadorligi bilan ajralib turadi. Shu bilan bir qatorda, u tarixiy mavzuda ham asarlar yaratmoqda. Dramalaridan birida va yaqinda chop etilgan ajoyib romanida u o‘zbek xalqining mashhur qahramoni Jaloliddin Manguberdi obrazini yaratdi. 1996-yilda Erkin Samandarning (Tangri qudug‘i) nomli tarixiy romani e’lon qilindi. Asar bevosita Xiva tarixi bilan bog‘liqdir. XO‘P asr boshlarida Xivada o‘zaro ziddiyatlar, taxt va mansab talashuvlar avjiga chiqqan edi. Davr biror qahramonning yuzaga chiqib, o‘lkada tartib o‘rnatishini talab qilardi. Bu vazifa «Shajarayi turk» muallifi Abulg‘oziy Bahodurxon zimmasiga tushdi. «Tangri qudug‘i» Xorazm hayotini, uni boshqarishni ma’lum bir tartib va tizginga solgan ana shu tarixiy shaxs, ya’ni Abulg‘oziy Bahodurxon obrazini yaratishga bag‘ishlangan. Roman Abulg‘oziy Bahodurxonning Xiva xonligi taxtiga o‘tirguniga qadar boshidan o‘tgan voqealarni o‘z ichiga olgan. Xorazm hayotini adabiyotda aks ettirayotgan shoir va adiblardan yana biri Omon Matjondir. Uning she’r va poemalari hayotning ijtimoiy nuqtalarini aks ettirishda boshqa asarlardan ajralib turadi. U qator lirik she’r va pozma-larida istiqlolning tarix talabi asosida yuzaga chiqqanini kuylaydi. Shu bilan barobar tarixiy mavzuga ham murojaat qilib, Abu Rayhon Beruniy haqida dramatik doston yaratdi. Shu kunlarda Xorazm adabiy muhitida qator yosh ijodkorlar voyaga yetib, qalam tebratmoqdalar. Ularning asosiy mavzui XX asrda o‘zbek xalqi boshiga tushgan ko‘rgiliklar va tarix haqiqatiga aylangan istiqlol yutuqlaridir. O‘z-o‘zidan shunday xulosa kelib chiqadi: o‘tmishda ham, bugun ham o‘zbek adabiyoti taraqqiyotida Xorazm adabiy muhitining o‘rni katta. Bu muhit o‘zbek adabiyoti deb atalmish ulkan noyob madaniy merosning ajralmas bir qismidir. Ma’naviy madaniyatning noyob durdonasi, adabiy merosning bizning davrimizgacha saqlanib kelishi qo‘lyozma kitobat san’ati bilan bevosita bog‘liq. Ko‘hna Xorazm bu sohada ham 250
2021 yil bahorgi-yozgi mavsumga tayyorgarlik bo`yicha katta hajmli suv o`tkazgich tarmoqlarida rejali profilaktika-ta`mirlash ishlari olib borilishi munosabati bilan «Toshkent shahar suv ta`minoti» MChJ iste`molchilarga ichimlik suv bosimining pasayishi va vaqtincha to`xtatilishi haqida ma`lum qildi. Shunga ko`ra quyidagi hududlarda 2 kun davomida suv ta`minoti uziladi: 5 aprel soat 09.00 dan 7 aprel soat 09.00 gacha – Yashnobod tumani bo`yicha: «Katta Olmos», «Iqbol», «O`rtamasjid», «Mumtoz», «Katta Qo`yliq», «Qo`yliq Obod», «Uysozlar», «Tarnovboshi», «Yangiqo`rg`on», «Bexizor» mahallalari, Uysozlar tor ko`chalari bilan birga, Tolariq tor ko`chalari bilan birga, Mumtoz tor ko`chalari bilan birga, Ohangrabo tor ko`chalari bilan birga, Tabibiy tor ko`chalari bilan birga, Tabassum tor ko`chalari bilan birga, Latofat tor ko`chalari bilan birga, Bunyodkor tor ko`chalari bilan birga, Nigora tor ko`chalari bilan birga, Shohsanam tor ko`chalari bilan birga, Charos, Saodat, Muloyim, Tabarruk ko`chalarida, To`yona mavzesi 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 dahalari, Markaziy Qo`yliq mavzesi 1, 1-a, 2, 2-a, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10-a, 10-b - sonli ko`p qavatli uylarda, Uysozlar mavzesi, 28 va 29- sonli oilaviy shifoxonalarida. – Bektemir tumani bo`yicha: «Abay», «Bektemir», «Oltintopgan», «Husayn Bayqaro», «Majnuntol», «Mirishkor», «Rohat», «Zilola», «Iqbol», «Chashma», «Nurafshon» mahallalari, Porloq ko`chasi, Suvsoz dahasi -1, 2- mavzelarida. – Mirobod tumani bo`yicha: «Qo`yliq ota», «Barotxo`ja», «Parvona», «Bayot», «Chinor», «Yangi Qo`yliq», «Yuksalish», «Fayziobod», «Oq uy», «Ziyonur», «Tolariq» mahallalarida, Qo`yliq mavzesi 1, 2, 3, 4 - dahalarida, Fayziobod, Bilimdon ko`chalari, “Hayot” va “Daniel Xil” mehmonxonalarida. – Sergeli tumani bo`yicha: «Qo`shqo`rg`on», «Xonobod», «Quruvchilar», «Ziyokor», «Madaniyat», «Shukur Burxonov» mahallalarida. 2. Suv bosimi kamayadi: Sergeli tumani bo`yicha: «Qumariq», «Qipchoq», «Nurhayot», «So`g`diyona», «Daryo bo`yi», «No`g`ay Qo`rg`on», «Viqor», «Bunyodobod», «Ziynat», «Yo`ldosh», «Navqiron», «Ittifoq», «Ezgulik», «Madadkor», «Habibiy», «Tashabbus», «Yangi Umid», «Oriyat», «Marxamat» mahallalarida. – Yangixayot tumani bo`yicha: «Olchazor», «Charag`on», «Do`stlik», «Yorqin» mahallalarida, tuman Prokuraturasida.
-oqsil pardaning varaqlari orasida -oqsil parda bilan moyak ortig‘i orasida -oqsil parda bilan ichki urug“ fassiyasi orasida -tashqi va ichki urug‘ fassiyalari orasida -moyak bilan uning ortig‘i orasida 7. To‘g‘ri ichakning oraliqdagi egriligi ... yo‘nalgan. -orqadan oldinga -oldindan orqaga -chapdan o‘ngga -o‘ngdan chapga 8. To‘g‘ri ichakning o‘rta arteriyasi joylashadi ... -tosning yon kletchatka bo‘shlig‘ida -tosning to‘g‘ri ichak orti kletchatka bo‘shlig‘ida -pufak orti kletchatka bo‘shlig‘ida - quymich-to‘g‘ri ichak kletchatka bo‘shlig‘ida 9. Yorg‘oqning tashqi urug" fassiyasidan chuqurda joylashadi: - kremaster fassiyasi. - kremaster muskuli. -ichki urug‘“ fassiyasi. -oqsil qavati. 10. Siydik yo‘li tos qismining qaysi bo‘limi eng tor hisoblanadi? -qovuq oldi. -devor ichi. -devori oldi 11. Tuxumdon tomirlari qayerdan o‘tadi? tuxumdonni ushlab turuvchi boylam ichida bachadonning yumaloq boylami bo‘ylab tuxumdonning xususiy boylami ichida bachadon nayining tutqichi ichida bachadon serbar boylami asosi bo‘ylab . Parametral kletchatka joylashadi bachadon tubi atrofida, serbar boylami orasida bachadon serbar boylamining tos devorlariga birikish joyida bachadon bo‘yinchasi atrofida, uning serbar boylami orasida pufak-bachadon boylamlari ichida dumg"’aza-boylamlari ichida . Qaysi tomirlar giperplaziyasi gemorroidal tugunlarning hosil bo‘lishiga olib keladi? subfassial vena to‘ri shilliq vateri osti vena to‘rlari to‘g‘ri ichak o‘rta arteriyalari to‘g‘ri ichak pastki arteriyalarining tarmoqlari to‘g‘ri ichak yuqori venalari . Alkok kanali orqali o‘tadi ichki tanosil arteriyasi va tanosil nervi yopqich nervi va arteriyasi pastki dumba arteriyasi va nervi yuqori dumba arteriyasi va nervi quymich va tanosil nervlari 352
A.=A 44,0, 4 A, (4... A. (4),
Halis Karabenli Bir kuni sen bilan yonma-yon o‘tirib suhbatlashamiz. Yo‘qotganlarimizdan, yangi tanishuvlarimizdan, bir-birimizdan olisda kechirgan vaqtimizdan, afsus va nadomatlarimizdan so‘z ochamiz. O‘sha kuni senga qarab shunday deyman; «Dunyo biz ichida turgan doiraning torayishidir, sen ham buni sezdingmi?» Soat millari tungi 02:00 ni ko‘rsatardi. Negadir tunning qaysi qismida uyg‘onmay, g‘alati shaklda bir xil soatlarda uyg‘onaman: 01:00, 02:00, 03:00, 04:00... Sira boshqa soatlarda uyg‘onib qolgan vaqtim bo‘lmagan. Go‘yo kimdir boshimda turib meni bir xil soatlarda uyg‘otadigandek. Yana shu hol takrorlangan edi. Sigaret tutatish uchun rovonga chiqdim. Go‘yo avgust oyining dim havosi sal salqinlash uchun uyning ichiga kirgan va shu sababdan tashqarining havosi uynikiga qaraganda ancha salqin edi. Ko‘chaning to boshidan oxirigacha nigohlarim bilan harakatlanayotgan biror narsani qidirdim, biroq shahar qilt etmay turardi. Na birorta qush, na birorta pashsha, na birorta odam... Turgut Uyarning «Yaxshi bo‘ldi, hamma uxlasin, bir seni uxlatmayman, bir o‘zim uxlamayman», degan so‘zlari yodimga tushdi. She’r g‘oyatda go‘zal edi, ammo mening uxlatmaslik uchun andarmon bo‘ladigan hech kimim yo‘q edi. 40
ni gazetaga o‘rab chaqib yurdi. Qiziq, trubkaga o‘tib qovti.. —Bu yangilik-ku— Sherali o‘zini tutolmadi.—Tabriklayman. Ancha bo‘ldimi trubkaga o‘tganlariga) Qutbiddin xijolat chekkanday shoshilib izoh berdi: —Bilasizmi, urush tugagach, farovonlik oshdi. Gazetaga tamaki o‘rashga iymanib qoldiq... Buyoqda dohiylar ham o‘rnak bo‘lib turishibdi. Trubkada chekishadi... Har ikkalalari kulib olishgach, Qutbiddin Sheraliga yeivchiklab qarab qoldi: —Sizda ham yangiliklar bor, deb eshityapman. Rost-ma? Ovla qurish masalalarida. Sherali yengil xo‘rsinib, jilmaydi: —Shunaqa, bo‘yinga ola xurjun ilishmoqchi.. Shunday dedi-yu, o‘zini tutolmadi. Qalin labla-rivi yoyib kuldi. —Uylanish —xayrli ish, —jiddiy turib gapirdi Qutbiddin. To‘y qachon) —Bo‘lib qoladi.. Ammo ishonchingiz komil bo‘lsin, sizni unutmaymiz...—Sherali gapini asosiy maqsadga burish uchun savol berdi: —Boshqarmada nima gaplar Hisobotsizlarga yuborilgan edi. —Jimlik va osoyishtalik... Qutbiddin bir lahza jim qoldi.. Tushunib turibdi: Sherali hisobot borasida bekorga so‘rayotgani yo‘q. U-bu gaplar yetib kelgan albatta, Qutbiddin bekinmachoq o‘ynamay, ochig‘iga o‘tdi.., —O‘zingiz ham u-bu gapdan xabardor ko‘rinasiz.. —Ha, Hafiz Mirzamuhamedovich u yerda qarshilik ko‘rsatilayotganini aytdilar... —To‘g‘ri aytibdilar. Sizdan yashirib o‘tirmayman, og‘ayni; boshharmamizdagi ba’zi e’timodli kishilar, aVvalo Vadim Akimovichning o‘zi butun kuch-imkoniyatlari-vi G‘arbiy O‘zbekistonda qidiruv ishlari olib borishga qarshi qo‘yyaptilar. Axhir sizning hisobotingizni ma’-quyalash o‘zlarining nohaqliklarini tan olish bo‘ladi-ku Shuni bilyansizmi Hisobot qabul etilsa, Markaziy Qi-zilqum va Nurotada o‘zingiz boshchiligingizda qidiruv va ekspeditsiya ishlari boshlab yuboriladi, katta oltin kon-yaari ochiladi. Shunday bo‘lishiga menda shak-shubha yo‘q. Xo‘sh, ularning ahvoli ne kechadi) Siz haqsiz-u, ular nohaq, adashishgan, sizotda-yu, ular ot tuyog‘i ostida.. Baziyat qay darajada murakkabligini tushunyapsizmiy —Unchalik emaye. Menimcha bordi-yu, oltin topilsa bu—hammani birday, hatto ularii ham quvontiradi. 379
molekulasidagi kislorod ko‘prikchasi holatini aniqlang. Tegishli reaksiyalar tenglamalarini yozing. 6. Nega D-glyukozani NaBH4 bilan qaytarganda bitta olti atomli spirt — D-glyutsit (sorbit) hosil bo‘ladi-yu, D-fruktozaning qaytarilishidan ikkita spirt D-glyutsit va D-mannit hosil bo‘ladi? 7. CsHi206 tarkibli modda kumush ko‘zgu reaksiyasini beradi. Uni suyultirilgan sulfat kislota bilan qizdirilganda «-metilfurfurol, ehtiyotlik bilan oksidlaganda esa tetragidroksikapron kislota hosil bo‘ladi. CseHj206 tarkibli moddaning tuzilishini aniqlang. 8. Stereoizomer tetrozalar qaytarilganda nechta stereoizomer to‘rt atomli spirtlar hosil bo‘lishi mumkin. 9. Trisaxarid kislotali gidroliz qilinganda 2:1 nisbatda D-glyukoza va D-galaktoza, to‘liq metillab so‘ngra gidroliz qilinganda esa 2,3,6-tri-O-metilgalaktoza, 2,3,4,6-O-metilglyukoza va 2,3,4-tri-O-metilglyukoza hosil bo‘ldi. Trisaxaridning sistematik nomenklatura bo‘yicha nomini ayting. 10. «-1,6-glikozidli bog‘ tutgan glyupiranozidogiyukoza tuzilish formulalarini yozing. Bu disaxarid Feling reaktivi ta’sirida oksidlanadimi? 11. To‘liq etillangan sellyuloza qanday olinadi? Reaksiya tenglamasini yozing. 12. Glyukozaning ikkiyoqlama kimyoviy funksiyaga egaligini qaysi reaksiyalar tasdiqlaydi. 13. Aldegidlarga xos bo‘lgan qaysi reaksiya glyukozaga xos emas. 14. Glyukoza va saxarozani farqlashga imkon beradigan reaksiyani ko‘rsating. 15. Kartoshkada kraxmalning massa ulushi 2090 ga teng. Unum 7590 ni tashkil etsa 1620 kg kartoshkadan qancha glyukoza olish mumkin? 16. Saxaroza gidroliz qilinganda 270 kg glyukoza va fruktoza olindi. Saxarozaning qanday massasi gidroliz qilingan? 17. Qaysi reaksiyalar yordamida glyukozada: a) aldegid guruhi b) beshta gidroksil guruhi borligini isbotlash mumkin? 18. Glyukoza va fruktozaning ikkita optik izomerlarini formulalarini ko‘rsating. 238
�� ( ) ( ) � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � − − − + = − − + − = − ( ) ( ) ( ) � � � � − + − − − = �� = − + − − + = − ��
Janubiy Koreyada Samsung Techwin firmasining 140 xodimi aksiyadorlar yig‘ilishini buzishga uringani uchun qo‘lga olindi Janubiy Koreyada Samsung Techwin firmasining 140 ga yaqin xodimi aksiyadorlar yig‘ilishini buzishga uringani uchun Sonnam shahrida politsiya tomonidan qo‘lga olindi, deb xabar bermoqda “TASS”. Hodisa kompaniya rahbariyati harbiy sanoat ishlanmalari bilan shug‘ullanuvchi ushbu firmani shu sohada faoliyat yurituvchi Hanwha Group korporatsiyasiga sotishga qaror qilgani tufayli sodir bo‘lgan. Namoyishchilardan birining so‘zlariga ko‘ra, firma sotilishi haqida xodimlarga xabar qilinmagani va ulardan kechirim so‘ralmagani ularda norozilikka sabab bo‘lgan. Aksiyadorlar yig‘ilishida kompaniyaning yangi nomi Hanwha Techwin bo‘lishini tasdiqlash rejalashtirilgan.
Kuchuk zing‘illab borib, ro‘molchani egasiga keltirib berdi. —Hollari shu ekan-ku! Xa-xa-xa! — u asabiy kulardi. Keyin kuchukning oldingi ikki oyog‘ini ko‘tarib, peshonasidan o‘pdi. — Ularni sirayam o‘pmagan bo‘lardim, Falk, Chunki ular sendan ko‘ra ahmoqroq, buning ustiga meni yomon ko‘rishadi. Shuning uchun ham burunlarini yerga ishqash kerak ularni! Telefon jiringladi. — Zauer? Ha, eshitdim. Shpilman aytdi. Birjada nima gap? —E-e, so‘ramang. Hammayoq ostin-ustin bo‘lib ketdi. — Myunsterberg aksiyalari nima bo‘ldi? — Pasayib ketyapti. Daho ekansiz, Shtir-ner! —Maqtovning vaqti emas hozir. Xonavayron bo‘lgan banklarning aksiyalari pista po‘chog‘iga teng bo‘lgan paytda hammasini sotib olish mumkin. Qaytadan qimmatini tiklab olamiz. Lekin bu ish keyinroq. Asosiy ishni do‘ndirik, endi qaytsangiz ham bo‘laveradi, Zauer! — Chiqolmayapman. Aqldan ozgan olomon orasida qoldim. Hatto hushidan ketgan va oyoq ostida qolgan odamlarni olib ketish uchun kelgan «Tez yordam» mashinalari ham kirolmayapti. —Unday bo‘lsa, yangiliklarni xabar qilib turing. Zauer xuddi shunday qildi. Fond dallollari o‘n minutlik kengash o‘tkazib, Myunsterberg, Shu-maxer va ular bilan aloqador banklarning qog‘ozlarini saqlab qolish mumkin emas, degan qarorga kelishdi. Bo‘lar ish bo‘lgan edi. Har daqiqa yirik-yirik mablag‘lar chippakka chiqardi. Qog‘ozlar qo‘ldan-qo‘lga o‘tib turardi. Yarim kechadan “tganda asabiylik eng yuqori nuqtasiga chiqdi. Faqat birja maydoni emas, balki qo‘shni maydon am yirik puldorlarning avtomobillari bilan to‘lib 305
Silning patomorfozi va klinik tavsifi Hozirgi kunda silning hali antibakterial dorilar kam bo‘lgan XX asrning 50-60-yillarda uchraan turlari takrorlanmoqda. Bemorlar orasida kasallikning taraqqiy etgan, tez rivojlanuvchi ko‘rinishlari ko‘paymoqda. So‘nggi 20 yil ichida undan oldingi vaqtga qaraganda ikkitomonlama kazeoz pnevmoniya 2 hissa, miliar sil turi 3 hissa ko‘paydi. Silning infiltrativ turlari ham ko‘payib, ikkitomonlama lobit bu o‘tkir holatning davom etishi oqibatida o“pkada chuqur o‘zgarishlar hamda o‘pka-yurak yetishmovchiligi, o‘pkadan qon ketish, spontan pnevmotorakslar kelib chiqmoqda. Keyingi yillarda silning chegaralangan yara turlari juda kamaydi. Sil o‘choqlari yig‘indisi—konglomeratlar hosil bo‘lmoqda. Kasallikning o‘tkir turlari rivojlanishi davrida o‘pka silining 4 xil niqobli ko‘rinishlari kuzatilmoqda: —Pnevmoniyaga o‘xshash ko‘rinish 37,0 foiz bemorlarda namoyon bo‘lib, unda tana harorati 39-40? ga ko‘tarilib, badan qaltirashi, kuchli yo‘tal orqali balg‘am ajralishi, nafas qisishi, ko‘krakda og‘riq va tez charchash belgilari bilan ifodalanadi; —Grippga o‘xshash ko‘rinish u 38 foiz bemorlarda uchrab, burundan shilliq oqishi, tomoq hamda bo‘g‘imlarning og‘rishi, subfebril harorat va keyinchalik balg‘“amlik yo‘tal hosil bo‘ladi. —Sepsisga o‘xshash ko‘rinish 20 foiz bemorlarda uchrab, yuqori harorat, boshog‘rig‘i, qaltirash, intoksikatsiyaning tez rivojlanishi bilan kechadi. —Tomoq og‘rig‘i ko‘rinishidagi—5 foiz bemorlarda uchraydi, kasallik tomoqda og‘riq, ovozning bo‘g‘ilishi, yutishning qiyinlashuvi bilan davom etadi. Birinchi marotaba tashxis etilgan bemorlarda sil bilan bog‘liq bo‘lgan ekssudativ plevrit 15 foizga o‘sdi. Keyingi yillarda sil ekssudativ plevriti patomorfozi shakllandi. Bu kasallik 1-4-haftada sekin-asta rivoj topib, davomli subfebril harorat, o‘tkir intoksikatsiya, plevral bo‘shliqda suyuqlikning to‘planishi, plevrada chandiqlarning hosil bo‘lishi bilan xarakterlanadi. 17 foiz bemorda ekssudativ plevrit o‘pka sili bilan birga kechadi (Gafforov Sh.R., 2000). Sil natijasida ko‘pincha o‘pka-yurak yetishmovchiligi yuzaga chiqib, silning kechishini murakkablashtiradi. U to‘xtovsiz tez rivojlangan silda 70-80 foiz hollarda uchraydi. Yemirilish bilan kechadigan sil turida 10 foiz bemorlarda qon tuflash kuzatiladi, 3-5 foiz hollarda o“pkadan qon ketish va shoshilinch yordam bo‘yicha jarrohlik usulini qo‘llashga to‘g‘ri keladi. 249 www.ziyouz.com kurubxonasi
shi yo‘qotishlari qancha-qancha ilm toliblari-yu ustozlarni olib ketdi. Ko‘plar tirikchiliktash-vishiga tushib qoldilar. Urush dahshatlari dindor xalqimizni esankiratib qo‘ydi, qorilarning dillaridan Qur’on ko‘tari-layozdi. Ammo Ismog‘il bu toifadan bo‘lmadi. To‘g‘ri, u ham tirikchilik aravasini tortish uchun barcha ishlarni qildi, ustaga shogird tushib, imoratlar tikladi, uylanib, oila qurdi, tashvishlari ko‘paydi, lekin shunga qaramay, masjiddan uzilmadi. Qur’onga muhabbati yoshi ulg‘aygan sari kuchaydi. Yoshi o‘ttizdan o‘tib borardi. Kunlardan bir kuni uning qiroatini tinglagan keksaroq kishi o‘qilgan oyatlarning ma’nolarini so‘rab qoldi. Qori ba’zi joyda tutilib, javob qaytarishga qiynaldi. Shunda otaxon bir og‘iz: —Qori bolam, qo‘lingizga uzuk taqibsiz-u, ko‘zi yo‘q ekan-da... —dedi. Qori darrov tushundi. Otaxon go‘zal bir majoz bilan Qur’onni bir uzukka, ma’nolarini uzuk ko‘ziga o‘xshatgan edi. "Alloh marhamat qilib, kuchli zehn va xotira beribdi, qori bo‘libsan, lekin Qur’onning ma’nolarini tushunmasang, faqat so‘zga mahliyo bo‘lib o‘tasan, hamma hikmat uni anglashda, tushunishda", deganday bo‘ldi. Qori bu haqiqatni o‘z vaqtida anglamaganidan afsus chekdi. Qorilik olimlikning dastlabki bosqichi ekan. Ismog‘il endi go‘yo ikkinchi dovonni oshib o‘tish uchun yo‘lga chiqdi. Haqiqatdan ham Olami Kubroni anglash Qur’on ma’nolari tushunishdan boshlanishi ko‘p o‘tmay unga ayon bo‘ldi. U kuchli ixlos-u tirishqoqlik bilan asli qofqozlik Lazgin domla sabog‘ini olishga tushdi. Ustozning Qur’on ma’nolarini tushunish usulini o‘zlashtirdi. Sakkiz-to‘qqiz oyda bu maktabni muva li bitirib, ustozidanoq fotiha oldi. O‘zi ham boshqalarga saboq berishni boshladi. O‘shanda Toshkenti azimda Ismoil otliq to‘rt mashhur qori yashardi. Shuning uchun uning ismiga yashagan mavzesini qo‘shishdi. U olmazorlik Ismoil qori deb tanildi. Rivoyatga ko‘ra, farzandini qori qilib tarbiyalagan ota-onaboshiga jannatda toj kiydirilar ekan. Ismog‘ilning padari buzrukvori ham xalqning ehtiromiga sazovor bo‘ldi. Qori akamiz ham xalq orasida otasining ismi bilan nom chiqardi. Ismoil qori hayotning achchiq-chuchugini xo‘p tortdi. Yigirma olti yoshli katta o‘g‘li vafot etdi. Unga yuqtirilgan ilm hammada ham topilavermas edi. Shu bois upaytlarda sanoqli bo‘lgan masjidlarga imomlikka taklif qilishdi. Diniy idorada ish bermoqchi bo‘lishdi. U esa ustachiligidan qolmadi. Lekin eshigiga ilm istab, Qur’ondan savodini chiqarishni xohlab kelganlarni umidsiz qaytarmadi. Ishlab turib ham ularga saboq beraverar edi. Mol-hol qilib, tadbir bilan ish yuritar, kerakli yeguliklarni tomorqasida yetishtirar edi. Ayniqsa, parhezkor bo‘lib, zinhor isrofga yo‘l qo‘ymasdi. Bolalari ilm va hunar o‘rganishar, doimo bir ish bilan band bo‘lishar edi. Ismoil qori ilmni tirikchilik vositasi qilib olmadi. Oilasi, farzandlari, shogirdlari, mahalla-ko‘y ahliga nihoyatda jonkuyar yashadi. Ismoil qori ming to‘qqiz yuz to‘qson birinchi yilda 80 yoshida olamdan o‘tdi. O‘tganlarni eslash biz tiriklarning burchimiz, qolaversa, Qur’on xulqi bilan xulqlangan kishilarning ibratli hayotini zikr etish ko‘pchiligimiz uchun ibrat bo‘lishi, yaxshilikka undashi begumon. Shu bois Ismo-. il qorini yaqindan bilgan kishilarning muxtasar xotiralari bilan sizni tanishtirishni lozim topdik: Abdug‘ani qori ISMOILOV, o‘g‘li, Toshkentdagi "Jo‘rabek " jomev masjidi imom-xatibi: —Otam o‘zlari haqida shukrona tarzida bunday der edilar: "Qancha odam bilan suhbatlashmay, dilim bilan Qur’on o‘qib turaveraman". Mening o‘zim ham buni bir necha bor kuzatganman. Suhbat asnosida muborak og‘izlaridan bexosdan Qur’on jumlalari chiqib ketar, shu holda o‘zlarini noqulay sezib, suhbatdoshlaridan uzr so‘rab qo‘yar edilar. ada ay Toshkent Islom madaniyati poytaxti B Hatto bir gal nonushta va tushki ovqat oralig‘ida xatm qilganlar. Talabalik paytim edi, adashmasam, kechqurun: "Ertaga meni avtobusga solvor, Jizzaxga borib kelaman", deb qoldilar. Tongda uyg‘oniboq boloxonaga qaradim. Chiroq yoniq edi. "Namozlarini o‘qiyotgan bo‘lsalar kerak", deb o‘yladim. Bir ozdan keyin chiqib salom bersam, boshlarini qimirlatib, alik olgan bo‘ldilar, ammo ovoz chiqarib bir nima demadilar. Pastga tushib, mashinaga o‘tirdik. "Moshinada olib borib kela qolay, ada, avtobusda qiynalib yurasizmi" desam, boshlarini inkor ma’nosida chayqadilar. Soat yettilarda avtobusda jo‘nab ketdilar. Peshindan o‘tib, o‘qishdan qaytiboq, otamni surishtirdim. Hali safardan qaytmabdilar. Yarim soatlardan keyin eshik qo‘ng‘irog‘i uch bor jiringlashidan bildim: adam kelgan edilar. Eshikni ochib, salomberdim, «Yaxshi borib keldingizmi", deb hol-ahvol so‘radim. Ammo bir nima demadilar, to‘g‘ri boloxonaga chiqib ketdilar. Yarim soatdan keyin tepadan "Choy..." degan ovoz eshitildi. Yugurib chiqdim. "Yaxshi borib keldingizmi?" dedim. "Alhamdulillah, bomdod namozidan keyin Qur’on xatmini boshlovdim, hozirgina tugatdim. San bilan borsam, shuncha vaqt gap-so‘z bilan o‘tib ketar, o‘qishdan ham qolar eding, vaqtni qadrlash kerak"" dedilar so‘zlarini yakunlab. Otam shu sakkiz soat davomida Qur’oni karimni boshdan-oxirigacha xatm qilishga ulgurgan edilar. j jj "Allohga muhabbating kuchli bo‘lgani sari atrofingdagilarning senga mehr-muhabbati kuchayadi", derdilar. "Biron-bir qush xalta-xurjunda yemishini ko‘tarib yurganini hech ko‘rganmisan, ayt-chi, menga?! deb qolardilar goho. "Qush ham xaltada ovqatini ko‘tarib yurarkanmi?" deb hayron bo‘lsam, savollariga o‘zlari javob qildilar: "Qush ham Xudo deydi, faqat biz tushunmaymiz. Shu bois istagan joydan rizqini topib yeydi. Biz ham qanchalik ko‘p Xudo desak, shunchalik rizqimizni to‘kis qilib beradi, mushkulimizni oson qiladigan yordamchilar yetkazib qo‘yadi". Bunga ko‘p guvoh bo‘lganman. Uy qurganimizda haydovchi shogirdlaridan Abdulahad aka ishga ketganida ham, qaytganida ham eshigimiz oldida yuk mashinasini to‘xtatib o‘tardi. Uyimizga kirib hol-ahvol so‘rardi. "Qori akaning biron ishi chiqib qolsa, og‘irini yengil (Davomi 18-betda.) 5 Hidoyat 2007
-General bo’lishni orzu qilmagan askar askar emas deyishadi Demak, men ham askar emasman Men birinchidan, hech qachon kimgadir tobe bo’lishni istamayman Juda ham erkin odamman Ikkinchidan, kimnidir o’zimga tobe qilishni istamayman, chunki hammaning ham erkin bo’lishini istayman,-deb javob qildi Mirtemir
texnika rivojlanishining zamonaviy darajasi amaliy jihatdan istalgan sifat va puxtalik ko‘rsatkichlariga erishish imkonini beradi va barcha ish qo‘yilgan maqsadga erishishdagi xarajatlarda yakunlanadi. Sarflangan xarajatlar juda yuqori bo‘lib, obyektning puxtaligini oshirish samaradorligi bularning o‘rnini bosmasligi mumkin va o‘tkazilgan tadbirlar salbiy natijalarni keltirib chiqaradi. Puxtalikni talab etilgan darajasiga erishishning turli xil variantlarini solishtirish mashinani ishlabchiqarish va ishlatish doirasidagi xarajatlarni hisobga olib, eng katta iqtisodiy samaradorlikka erishish shartidan, hamda mashinadan vazifasi bo‘yicha foydalanishda olinadigan iqtisodiy samaradorlikdan kelib chiqishi kerak. Umumiy holda mashinani ishlatishda jami iqtisodiy samaraning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi ikkita asosiy omillarning ta’siri ostida kelib chiqadi (1.1-rasm). Bir tomondan, loyihalash, tayyorlash, sinash, sozlash, ish joyiga yetkazib berish bilan birga yangi mashinani tayyorlashdagi xarajatlar Q; ni, shuningdek texnik xizmat ko‘rsatish, ta’mirlash hamda mashinaning ish qobiliyatini saqlash va tiklash bilan bog‘liq barcha profilaktik tadbirlar bilan birga ishlatishga bo‘lgan xarajatlar Qo. ni hisobga olish zarur. Bu xarajatlar Q; , Qo. ning yig‘indisi samaradorlik balansida salbiy bo‘lib hisoblanadi. Boshqa tomondan, biror maqsadga qaratilgan vazifasidan bog‘liq ravishda mashinaning ishi ijobiy iqtisodiy samara beradi (Q,). Masalan, texnologik jihozlar uchun mahsulot ishlab chiqarish natijasida, tashish mashinalari uchun yuk tashishda va boshqalar. Ishlatishdagi xarajatlar Q. ning vaqt funksiyasida o‘zgarishi o‘sishga intiladi, chunki mashina alohida elementlarining eskirishi yo‘qotilgan xossalarini tiklash uchun juda ko‘p mablag‘ sarflashni talab qiladi. 16
Ham jilmayib qo‘yishdi. Og‘a-singil bir-birin So‘rashdilar ahvolin, Ko‘rganlarin singlisi, So‘zlab berdi hammasin. Ikki tuqg‘on topishdi, Og‘iz-burun o‘pishdi. O‘tgan-ketgan so‘zlarni Kub o‘ltirib so‘zlashdi. Choy tugandi, so‘z bitdi, Ishga ketar choq yetdi. Qo‘noqlardan so‘roshib. Ota-bola turishdi. Ho‘kuzlarni surishdi, Dolo tomon yurushdi. Tursun omoch bostirib, Ho‘kuzlarni surardi. Gavdalanib Gulyoroy Ko‘z oldida turardi. Qo‘noqlarning uyqusi— Keldi. Gulyor onasi Yanga, dedi, —biz horidik, Uch kun tinmay yo‘l yurdik. Urun bersang bizlarga. Chiqorayluk oz hordiq. Joy hozirlab uyiga, Berdi Gulyoroylarga. Oqnab yotdi Gulyoroy, Uyqu kelmadi ko‘ziga, Yumsa ko‘zi oldida Tikilardi o‘tkur ko‘z, Burut osti jilmayib Turar edi ko‘rklik yuz. Yurak yonib, dukullab, Urar edi, gupullab. Der edi o‘z-o‘ziga: Bir boqishda yuziga, Oshiq bo‘lib ko‘ziga, To‘yolmadim hech qarab. Uyqu bosdi, tushida Ko‘rdi Tursun bir bog‘da. So‘zlashdilar to‘yishib, Dolo-tuzda o‘ynashib. Bir-biriga so‘z berib, Ahd iplarin boylashib. Tezdan dongg‘i yoyildi, To‘y kunlari yetishdi, El-urug‘i kelishdi. "Tutalakamz —bolalarning quvlashmachoq o‘yini. Tursun chog‘in qochirmay, Tikilardi Gulyorga. Oppoq yuzlik Gulyoroy Bo‘rtib boqardi yerga. Gulyor ko‘ngli jizillab, Boqdi o‘zin to‘g‘rilab. Qora, quyuq kipriklik Ko‘z boqardi yorqillab Qiyg‘os boqib, jilmayib, Yurak bag‘rin yoqardi. Tursun o‘zin yo‘qotib, Mola ustidan qotib, Soatlarcha o‘ylanib, Nima bo‘ldi manga? deb O‘z-o‘zidan so‘zlanib, Esini zo‘rg‘a yig‘ordi. Hech ish bitmay kech bo‘ldi, Tezdan uyga yugurdi. To‘sib yo‘lin so‘z qotar Gulyorga gul irg‘itar. Quvoloshdi, chopishdi, «Tutalakim» o‘ynashdi. Kim tutulsa o‘push, deb Ikkisi shart boylashdi. Gulyor charchab tutuldi, Tursunga ul yutuldi. Qipqizordi, uyooldi, Quchoq ichra buroldi. Nozik bellari bukuldi, Shahlo ko‘zlari suzildi. Issiq lablar bir-biriga Qolishdilar yopishib. Birdan cho‘chib uyg‘ondi, Yumdi ko‘zin bo‘lmadi, Uyqu yana kelmadi, Kuydi, yondi, o‘rtandi. Chin ko‘ngildan Tursunning Sevganligin tushundi. Kech bo‘lmog‘in tuzumsiz Kutub qonlar yutundi. Har kimga ul tonildi, Har tomondan sovchilar Kunda necha kelardi, «Yo‘q! javobin olardi. Gulyor-Tursun to‘yini, Qishloq eli eshitdi. 124 Qurbon qattiq sevardi, Mani der, deb yurardi, To‘y xabarin eshitgach, Kuydi, yondi, qobordi. Hama qizlar, yigitlar To‘yxonada to‘ldilar. So‘zlashdilar laparlar, Chechanlari qorshusin So‘z irg‘itib yiqardi. Qurbon kirdi to‘daga, 10 Birdan qiy-chuv to‘palang, Har kim shoshqin yugurgan, Nomard yigitni qarang Qizga xanjarin urgan. To‘y azaga aylandi, Bellar ustdan boylandi, 11 El ham turub-turolmay, Qayg‘uni sig‘dirolmay, Gulyor kuyin chiqardi, 12 Gulyor O‘ylab o‘yin tindirdi, Yigitlikni sindirdi, Beliga xanjar qistirdi. Ochchiq bilan o‘rtaga. Gulyorga ul so‘z qotdi, Javobini tez oldi. Yana og‘ir so‘z qotdi, Bu ham qattig‘ so‘z otdi. Barcha qiz-u xotunlar Qayg‘ulandi, achindi. Tursun ortuq tuzolmay, Butun esin yo‘qotdi. Hech kim uni emlolmay Ko‘chalarga uloqdi. So‘zlar to‘qub terardi, Marsiyalar aytardi. Singarlari bu erdi: Bulbul bo‘lib sayrayman—go‘zalim, jonim, Bog‘ingda terakingda —jonginam, Muncha to‘lub yig‘laysan—Gulyor? Yering bo‘lub yig‘layman—go‘zalim, jonim, Boshingda, oyog‘ingda—jonginam, Boshing ko‘tar qayg‘udan— Gulyor! Gulyor aytsam ne bulg‘ay —go‘zalim, jonim, Yuragim qonga to‘lg‘ay—jonginam, Yig‘lab ko‘nglimni buzma— Gulyor! Gulyor jonni jonini—go‘zalim, jonim, Qiynamasang ne bulg‘ay —jonginam, Bo‘zlab jonim qiynama—Gulyor Tomda qomish o‘toldi—go‘zalim, jonim. Esiz Gulyor yo‘qoldi—jonginam, Boshing ko‘tar qayg‘udan—Gulyor: Gulyorjonning onasi—go‘zalim, jonim, Bolamlab yig‘lab qoldi—jonginam, Muncha to‘lub yig‘laysan—Gulyor 7 Gulni uzub so‘ldirding—go‘zalim, jonim, Bulbul ko‘zin to‘ldurding —jonginam, Yig‘lab ko‘nglimni buzma—Gulyor Uying kuygur Qurbonjon—go‘zalim, jonim, Gulyorxonni o‘ldirding—jonginam, Bo‘zlab jonim qiynama—Gulyor 1923. Buxoro
Bosh sahifa Saytda matnli ma'lumotlarni ovozli o'qish imkoniyati mavjud! Foydalanish uchun ixtiyoriy matnni belgilang va bir becha soniyadan keyin matтni ovozli o'qish ishga tushadi
Qani, yura qoling, endi mehribonlarim, Jasoratingizga atab ehrom solsakam. Majbur etolmasdi bizni shundoq bitimga Jumla italiyaning jasur qo‘shinlari ham. Ketishadi. 4-SAHNA Rim. Maydon, Meneniy bilan Sitsiniy kiradilar. » Meneniy Anavi, Qapitoliy burchagidan chiqib turgan toshni. ko‘ryapsanmig b Sitsiniy Qo‘ryapman. Nima edi Meneniy Shu toshni chinchalog‘ing bilan o‘rnidan qo‘zg‘atolsang, Rim ayollari, ayniqsa, uning onasi Qoriolanni ko‘ndiradi, deb umid qilsang bo‘ladi. Biroq, gapning-xullasi shuki, umid yo‘q! Sirtmoq bo‘ynimizga tushgan, uni faqat tortish qolgan, xolos. : Sitsiniy Nahotki, odam degan shunday qisqa vaqt ichida shu. qadar o‘zgarib ketsa2 Meneniy Qurt ham kapalakka o‘xshamaydi, lekin kapalak avval qurt bo‘ladi. Marsiy odamdan ajdahoga aylan-. di: u qanot chiqardi, endi yerda o‘rmalab yurolmaydi.
46 ifodalovchi so‘zlarni aytishlari talab qilinadi. Shu bilan birga o‘quvchilar salomlashishda quyidagi talablarga amal qilishlari lozim: 1) salomlashish so‘zlari sifatida qabul qilingan so‘z va iboralardan foydalanish: -bunda agar o‘rtoqlar bilan uchrashib qolinsa, u holda “Salom”!, “Yaxshimisan?”, “Ishlaring yaxshimi?”, deb murojaat qilish; -kattalar bilan uchrashilganda esa qo‘lni o‘ng ko‘krak ustiga qo‘ygan holda “Assalomu alaykum”, “Ahvollaringiz yaxshimi?”, “Sog‘liqlaringiz yaxshimi?”, “Charchamay yuribsizmi?” kabi iboralarni qo‘llash maqsadga muvofiqdir; O‘quvchilarni so‘zlashuv (muomala) me’yorlariga amal qilmaslikning salbiy oqibatlarini ma’lum qilish lozim. O‘quvchilar, qachonki, yomon muomalaning salbiy oqibatlarini his qilsalar, shunda yaxshi muomalaga amal qilishga intiladilar. Quyida muomala etiket qoidalariga amal qilmaslikning ayrim salbiy oqibatalariga to‘xtalib o‘tamiz. Bolalar va kattalar bir-birlari bilan o‘zaro so‘zlashganlarida muayyan etiket qoidalariga amal qilishlari lozim. Tadqiqotda mavjud muomala etiket qoidalariga amal qilmaslikning quyidagi salbiy oqibatlari aniqlashtirildi: o‘zini noqulay ahvolga qo‘yish; suhbatdoshiga hurmatsizlik qilish; suhbatdoshining ko‘nglini og‘ritish; suhbatdoshlar o‘rtasidagi do‘stlik, o‘rtoqlikka raxna solish; o‘z fikrini yetarli bayon qila olmaslik; maqsadini suhbatdoshiga tushuntira olmaslik; qo‘pol muomalasi yoki gaplari uchun suhbatdoshdan tanbeh eshitish; suhbatdoshida o‘zi haqidagi noto‘g‘ri fikrning yuzaga kelishiga sababchi bo‘lish; atrofdagilarning o‘ziga bo‘lgan hurmatini yo‘qotish. Mazkur muomala etiket qoidalarini o‘quvchilarga tushuntirishishlari “O‘qish”, “Tarbiya” dars mashg‘ulotlarining tegishli bo‘limlarida amalga oshiriladi. Tashkil etilayotgan suhbatning suhbatdoshlar uchun samarali bo‘lishi uchun yana bir qoidaga amal qilish zarur. Bu suhbat vaqtida suhbatdoshning
2008 yil Ayolim bilan va nihoyat Dashani qiz qilib oldik U sakkiz yoshda, 2-sinfga boradi Bungacha murakkab hujjat ishlari tufayli uning Mehribonlik uyida yashab turishiga to'g'ri keldi Ammo biz tez-tez Dashani borib ko'rib turardik, unga va boshqa bolalarga sovg'alar olib borardik Ba'zi tanishlarim bola asrab olishga salbiy qarashadi: “Birovning bolasi U senga nega kerak?” 2015 yil U 15 yoshga kirdi Vaqt ko'z yumib ochguncha o'tib ketadi-ya?! Uni asrab olganimga afsuslanamanmi yo'qmi, shu haqda tez-tez so'rab turadi Aslo Hech qachon afsuslanmaganman, afsuslanmayman ham
Yordamchi o‘lchashlar uslubini amalga oshiruvchi sxema (9.4-rasm, a) eng ko‘p qo‘llaniladi. Bunday sxema bo‘yicha yasalgan o‘lchov qurilmasi ishida asosiy parametr va yordamchi parametrlar P, P2— ta’sir ko‘rsatuvchi kattaliklar (atrof harorati, atmosfera bosimi va boshqalar) haqidagi axborotdan foydalaniladi. MIS yordamida ta’sir funksiyalari orqali ta’sir ko‘rsatuvchi kattaliklarning ta’sirlarini hisobga olish o‘lchash qurilmasining xatosini kamaytiradi. Bunday sxemaga ko‘ra bosimni, temperaturani, sathni, sarfni, hajmni va boshqalarni o‘lchash qurilmalari quriladi. Bunda asosiy va yordamchi parametrlar to‘g‘ri va muvozanatlovchi uslub bn-lan o‘lchanishi mumkin. 9.4-rasm, b da MPS kiritilgan o‘lchov qurilmasining struktura sxemasi ko‘rsatilgan bo‘lib, u o‘lchashlarni namunali signallar va birgalikdagi o‘lchashlar uslubi bilan amalga oshirishni ta’minlaydi. Mazkur qurilmaning o‘lchov qismi P parametrni, M. o‘lchov-pi (o‘lchovlar to‘plamini), shuningdek P parametr va o‘lchovlar to‘plamini birgalikda o‘lchaydi. MPS axborotga ishlov beradi va o‘lchash jarayonini boshqaradi. Sxema (9.4-rasm, v) bo‘yicha qurilgan o‘lchov qurilmasi tarkibiga operatsion bo‘g‘in OB kiradi, unda MPS buyruqlariga ko‘ra boshqaruvchi ta’sirlarni shakllantirish qurilmasi (BTSHQ) yordamida elementlarni almashtirish uchun zarur o‘lchashlar amalga oshiriladi, bularning natijasida o‘lchanayotgan parametr P ning sezgir element SE ga ta’siri (ta’sirlari) shakllanadi. Sxemalar (9.4-rasm, b, v) massa, hajm, suyuq muhitlarning zichligi va boshqalarni yaratishda qo‘llaniladi. MPS dan foydalanishning eng samarali usuli ulardan analitik texnika vesitalarida foydalanish hisoblanadi, bunda asosiy va bir qator yordamchi parametrlarni o‘lchash bilan bir qatorda analitik qurilma bo‘g‘inlarini (mantiqiy va o‘xshash) boshqarish va axborotga ishlov berish bilan bog‘liq katta hajmdagi hisoblashlarni bajarish talab qilinadi. 9.5-rasm, ada avtomatik sifat analizatorining umumlashtirilgan struktura (tuzilma) sxemasi ko‘rsatilgan. Bitta parametrni o‘lchashni amalga oshiruvchi analizatorlarda o‘lchov axborotining asosiy signali u yoki bu detektor D yordamida analitik qurilma AK da shakllanadi. Analizatorning xatosini kamaytirish uchun va uning bir qator sezgir elementlar yordamida me’yorida ishlashini ta’minlash uchun bir qator parametrlarning qiymatlari bo‘yicha statik xarakteristika tuziladi, analitik qurilmaning rejimli parametrlari stabillashadi va analiz (tahlil) o‘tkazish uchun zarur ulashlar amalga oshiriladi. Oxirgi ikki vazifa MPS tomonidan BTSHQ orqali amalga oshiriladi. Analitik blogga tahlil qilinayotgan va yordamchi modda (YOM) lardan tashqari namunaviy

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.