text
stringlengths
7
335k
Do‘stov H.B., Safarov B.J., Safarov J.A. Qaydlar uchun 237
Xalq ta’limi vazirligi xorijiy til o‘qituvchilariga ajratilayotgan pul bo‘yicha ogohlantirish bilan chiqdi Ijtimoiy tarmoqlarda esa ushbu mablag‘larga hududlarning ayrim mudir va metodistlari ega chiqishga urinayotgani yuzasidan xabarlar tarqaldi. Xalq ta’limi vazirligi holat yuzasidan bayonot bilan chiqdi. Unga ko‘ra, xorijiy til o‘qituvchilari zamonaviy adabiyotlarni xarid qilish uchun ajratilayotgan 1 million so‘m mablag‘ni o‘zlari istagan adabiyotga sarflaydi va u o‘qituvchining shaxsiy mulki hisoblanadi. «Hurmatli chet tili o‘qituvchilari. O‘zbekiston prezidentining qarori bilan umumiy o‘rta, o‘rta maxsus va professional ta’lim muassasalarida faoliyat yuritayotgan barcha xorijiy tillar o‘qituvchilariga davlat budjetidan zamonaviy adabiyot, darslik va o‘quv qo‘llanmalarini sotib olishi uchun 1 million so‘mdan mablag‘lar ajratilishi ko‘zda tutilgan. Bugungi kunda qaror ijrosini ta’minlash maqsadida respublika bo‘ylab chet tili fani o‘qituvchilarining shaxsiy plastik kartalariga ushbu mablag‘lar tushirib berilmoqda. Lekin ayrim hududlardan ushbu mablag‘larni tasarruf qilishda hududiy xalq ta’limi boshqaruv organlari tomonidan asossiz talablar qo‘yilayotganligi to‘g‘risida shikoyatlar kelib tushmoqda. Shu munosabat bilan, Xalq ta’limi vazirligi quyidagilarni bildiradi: Birinchidan, xalq ta’limi hududiy bo‘limlariga 2021 yilning yakuniga qadar har bir chet tili o‘qituvchisining shaxsiy plastik kartasiga 1 million so‘mdan mablag‘ tushirib berilishi haqida ko‘rsatma berilgan. Shuningdek, Xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish agentligi hamda Xalq ta’limi vazirligining 2021 yil 16 noyabrdagi qo‘shma qaroriga ko‘ra, chet tillari fani o‘qituvchilari zamonaviy adabiyotlarni har yilning 1 avgustiga qadar xarid qilishi belgilangan bo‘lib, 2021 yilning yakuniga qadar ushbu adabiyotlarni xarid qilib, savdo chekini taqdim etish talabi noto‘g‘ri ekanligini ta’kidlaymiz; Ikkinchidan, Xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish agentligi hamda Xalq ta’limi vazirligi tomonidan chet tili fani o‘qituvchilari tomonidan xarid qilinishga tavsiya etilayotgan zamonaviy adabiyot, darslik va o‘quv qo‘llanmalari shakllantirilgan bo‘lib, bu ro‘yxatdan joy olgan adabiyotlarni xarid qilish majburiy emas, balki tavsiyaviy xarakterga ega. Ayrim hududlarda ushbu adabiyotlarni sotib olish imkoniyati mavjud bo‘lmagan holatda boshqa chet tilini o‘qitish va o‘rganishga yo‘naltirilgan adabiyotlarni xarid qilish imkoniyati mavjud. Shuningdek, Xalq ta’limi vazirligi tomonidan faqatgina adabiyotlar ro‘yxati tavsiya qilingan bo‘lib, u yoki bu ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchi, kitob do‘koni tomonidan sotilayotgan adabiyotlarni sotib olish bo‘yicha hech qanday ko‘rsatma berilmagan. Bunday talab korrupsiogen hisoblanib, halol raqobatga to‘sqinlik qilishini ma’lum qilamiz. Uchinchidan, chet tili fani o‘qituvchilari tomonidan xarid qilinayotgan zamonaviy adabiyotlar o‘qituvchining shaxsiy mulki hisoblanib, ushbu adabiyotlarni maktab kutubxonasiga topshirish talabi mutlaqo noqonuniy hisoblanadi. Huquqingiz poymol qilinishiga yo‘l qo‘ymang», – deyiladi vazirlik bayonotida. Qo‘shimcha qilinishicha, xorijiy til o‘qituvchilari yuqoridagi kabi holatlarga duch kelganda Xalq ta’limi vazirligining 71-202-09-09 Ishonch telefoniga murojaat qilishlari mumkin.
umumiy havo olib keluvchi ventilyatsiya sistemasi tavsiya etiladi. Sexlarda ortiqcha namlik bo‘lsa mexanik ventilyatsiya turlaridan havo tortuvchi shkaf va mo‘ri (zontlar), venna-lari yon tomondan tortuvchi bortovoy havo tortuvchi mo‘rilar qo‘llanilib, qo‘shimcha umumiy havo almashinuvchi ventilyatsiya tavsiya etiladi. Nam havoni tortish uchun va umumiy havodagi namlikni assimilyatsiya qilish uchunolib keluvchi havo 2 ta zonaga: yuqori zona poldan 6—8 m balandlikda va past zona qish sharoitida 357S dan 55—607S gacha isitib beriladi. Zararli bug‘ va gazlar ajralib chiquvchi sexlarda mahalliy havo tortib oluvchi va umumiy havo olib ketuvchi ventilyatsiya tavsiya qilinadi. Agar ishlabchiqarish havosida zararli moddalarning xavflilik darajasi bo‘yicha 1-2 klassga kirsa, mahalliy havo so‘rib oluvchi ventilyatsiya alohida joylashgan bo‘lib, boshqa zararli omillarni tortuvchi mahalliy havo so‘rib oluvchi ventilyatsiyasi bilan bir vaqtda ishlashi kerak. Sexlarda changga qarshi mexanik ventilyatsiya mahalliy chang tortuvchi jihozlar (ustanovkalar) bilan o‘rnatilishi lozim. Chang tortuvchi jihozlarni tanlashda manbaadan chang tortishga moslangan bo‘lib, ishchi zonasidan changli havo o‘tmasligi kerak. Nam tortuvchi jihozlar bilan chang tortuvchi jihozlar birgalikda o‘rnatilgan bo‘lmasligi kerak. Havo olib keluvchi mexanik ventilyatsiyaning havo tortuvchi (boshlanish qismi) yerdan 2-3 m balandlikda shamol yo‘liga nisbatan to‘g‘ri joylashgan bo‘lib, havo oluvchi shaxta qush va hayvonlar kirib qolmasligi uchun to‘r bilan berkitilgan bo‘lishi lozim. Havo oluvchi va havo chiqaruvchi quvurlarning vertikal balandligi 5-8 m, ko‘pqavatli binolarda esa undan ham ortiq bo‘lishi kerak. Ventilyatsiya havoni atmosferaga tashlashdan avval albatta tozalashi zarur va bino tomonidan 5 m balandga tashlashi kerak. Havo tarqatuvchi quvurlar ishlabchiqarish korxonasi ichida yuqori shipda joylashtirilishi lozim. Ish zonasiga poldan 2-4 m balandlikda gorizontal ravishda havo beriladi; vertikal ravishda esa poldan 4-6 m balandlikda beriladi. Mahalliy havo tortuvchi ventilyatsiya sistemasiga baho berish uchun tortuvchi sistemadagi havo tortish tezligiga qarab beriladi va bu zararli omilga bog‘liq. Agar ortiqcha mo‘ri (zont) o‘rnatilgan bo‘lsa, havo harakati tezligi mo‘ri ichida 0,5-0,7 musek bo‘lishi kerak. Agar namlikni tortish 535
Zamonaviy talab va standartlarga javob beradigan yangi turar-joy binolari barpo etish va harbiylarimiz uzoq muddatli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartira sotib olishini ko'zda tutadigan Harbiy xizmatchilar uchun har yili ko'p qavatli turar-joy binolari qurish dasturi tasdiqlandi Dasturga muvofiq, joriy yilning o'zida 1 ming 224 harbiy xizmatchining oilasi uchun 56 ta turar-joy binosi qurilishi mo'ljallangan
«Xayduk» ustozi Zoran Vulich yosh va sochi jingalak Perishichni Sloveniyadagi yozgi yig'inga olib ketadi Niko Krancharning «Portsmut»ga o'tishi deyarli hal bo'layotgandi, uning o'rniga Perishich o'ynashi kutilgandi Uni «Arsenal», «Tottenxem» va «Ayaks» akademiyasi ham chaqirayotgandi Krancharni qo'yib yuborib uning o'rniga Ivanni o'ynatishga barchasi taxt edi Ammo «Xayduk»ning rejalari «Portsmut»ning sobiq ustozi, «Sosho»ga o'tgan Alen Perrenni kuldirdi xolos U Perishich hamon professional shartnoma tuzmaganini va «Xayduk»da oddiy ishchi kabi maosh olayotganini bilib qoldi Perren Perishichning otasi bilan gaplashib ularni shaxsiy samalyotda Soshoga olib ketadi
Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi hamda Milliy mass-mediani qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi tashabbusi bilan o‘tkazilgan anjumanda sudyalar, huquqshunoslar, jurnalistlar, shuningdek Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti vakillari ham qatnashdi YeXHTning OAV erkinligi masalalari bo‘yicha vakili Arlem Dezir Kun uz muxbirining so‘z erkinligi to‘g‘risidagi savoliga javob berdi «So‘z erkinligi bu – inson huquqlaridan biri Uni ta'minlash barcha yirik tashkilotlar, jumladan BMT va YeXHT talablaridan o‘rin olgan So‘z erkinligi – avvalo fuqaroning o‘zi xohlagan ma'lumotni qarshiliksiz olishi Shuningdek, so‘z erkinligi bu – ma'lumotni qayta ishlash va ulashish huquqi Ya'ni, bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri OAV faoliyatiga bog‘liq So‘z erkinligi butun dunyoda hurmat qilinadigan narsa Har qanday zamonaviy va rivojlanishni xohlagan davlat so‘z erkinligini ta'minlashi kerak Bugungi kunda ayniqsa ijtimoiy tarmoq va internetda so‘z erkinligini ta'minlash muhim ahamiyat kasb etmoqda O‘z navbatida, rivojlanishni istaydigan jamiyat ham so‘z erkinligini hurmat qilishi kerak», – deydi Arlem Dezir Ma'lumot uchun, 61 yoshli fransiyalik siyosatchi 2 yil davomida Fransiya sotsialistlar partiyasi bosh kotibi, 3 yil Yevropa, tashqi savdo va turizmni rivojlantirish bo‘yicha davlat kotibi vazifasida ishlagan
Laboratoriya mashg‘ulotini bajarish bo‘yicha variantlar Quyidagi masalalardagi funksiyalar vector sinfidan foydalanilgan holda yechilishi kerak. Har-bir masalada kiritish va chiqarish funksiyalari hamda vector elementlarni fayldan yuklovchi va faylga saqlovchi funksiyalar bo‘lishi shart. 1. Vector elementlarini max va min elementlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 2. Berilgan N ta ixtiyoriy sonni max va minlari o‘rtasidagi sonlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 3. Vector ning 1-manfiy elementi bilan ohirgi manfiy elementi o‘rtasidagi elementlarini chiqaruvchi va o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 4. Vector elementlari ichidan ixtiyoriy qidirilga son bor yo‘qligini aniqlash va ushu sonni o‘chiruvchi funksiyalari yarating. 5. Vectorni ixtiyoriy berilgan index gacha bo‘lgan elementlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 6. Vectorni ixtiyoriy qidirilgan elementigacha bo‘lgan elementlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 7. Vectorni eng katta elementigacha bo‘lgan elementlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 8. Vectorni eng kichik elementigacha bo‘lgan elementlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 9. Masuvni eng kichik elementidan keyingi elementlarini chiqaruvchi va o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 10.Vectorni eng katta elementidan keyingi elementlarini chiqaruvchi va o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 11.Vectorda qidirilgan ixtiyoriy son nechta ekanligini aniqlovchi va ushbu sonni o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 12.Vectorda bir xil elementlarini o‘chiruvchi funksiyalar yarating. 16
E’tiborga molik ma’lumotlar. Guamdan 340 km janubi-g‘arbda dunyo okeanining eng chuqur joyi– "Chellenjer ja’riz (10994 metr) joylashgan. Ikkinchi jahonurushi yakunida buyerga kulrango‘rmon iloniolib kelingan edi. U odam uchun unchalik xavfli bo‘lmasa-da, oroldagi barcha qushlarni qirib yubordi. Bu gazandalar urchiy boshlaganidan buyon oroldagi 11 turdagi qushlarning 9 tasini yo‘qolib ketdi. Hatto ular yosh bolalarga ham hujum qilmoqda, transformatorlar ichiga kirib olib, energiya tizimlarida avariya sodir qilmoqda. Natijada ilonlar hujumidan birgina energetika sohasi ko‘rayotgan zarar miqdori yiliga 4 million dollarni tashkil etayotir. hozir Guamda 2 million jigarrang boygalar bo‘lib, har kvadrat kilometrga 2 ming ilon to‘g‘ri kelmoqda. Ilonlar ko‘payib ketishining oldini olish bo‘yicha maxsus dastur AQSH hukumati tomonidan 2013-yil fevral oyida tasdiqlangan bo‘lib, unga byudjetdan 8 million dollar mablag‘ ajratilgan. Ularni yo‘q qilish uchun havodan zaharlangan sichqonlar tashlanadi. Ikkinchi jahon urushida Yaponiya kapitulyatsiya bo‘lganidan keyin o‘rmonda yolg‘iz qolgan kapral Syoiti Yokoi uning mamlakati allaqachon mag‘lub etilganini bilmagan holda 28-yil mobaynida Guamda urush holati deb yashadi va «dushman»larga qarshi kurashni davom ettirdi. DANIYA Daniya Qirolligi hududi 43 ming kvadrat kilometr. Poytaxti –Kopengagen (1,3 million kishi). Aholisi–5,7 million kishi (2018). Milliy bayrami–Qirolicha tug‘ilgan kun (16 aprel!) va Konstitutsiya kuni (5-iyun). Rasmiy tili– dat tili. Pul birligi –Daniya kronasi. Telefon kodi–445. Vaqt birligi– OTS-T, 42. Internet-domeni–EK Boshqaruv shakli. Konstitutsiyaviy monarxiya. Konstitutsiyasi 1953- yil 5-iyunda qabul qilingan. Davlat rahbari–qirolicha. U Qurolli kuchlar oliy bosh qo‘mondoni va rasmiy davlat cherkovi rahbari ham-dir. Amaldagi qirolicha– Margrete (1972-yil 34-yanvardan). Ijroiya hokimiyatini bosh vazir rahbarligidagi hukumat bajaradi (Lars Lyokke Rasmussen, 2015-yil 28-iyundan). Oliy qonunchilik organi–bir palatali parlament (fol’ke-ting) 179 deputatdan iborat va 4-yil muddatga saylanadi. 230
MA’LUMOTLARNI TASHQI XOTIRA QURILMALARIDA SAQLASH operatsion tizim ta’minlab beradi, bu bilan dasturlashtiruvni indekslarni yuritish va to‘lish sohalarida aloqalar o‘rnatish zaruriyatidan ozod qilinadi. 8.5. To‘g‘ri fayl To‘g‘ri fayllarda (ba’zan ular to‘g‘ridan to‘g‘ri erkin foydalanish fayllari deb ham ataladi) yozuv kaliti va uning tashuvchidagi joylashgan o‘rni o‘rtasida bevosita aloqa mavjud bo‘ladi. Faylga mantiqiy yozuvkiritishdayozuv kaliti ushbu yozuv joylashtiriladigan xotira manziliga o‘zgartiriladi yoki aks ettiriladi. Yozuv kalitini uning manziliga o‘zgartirish usullari ilgari ko‘rib chiqilgan. TXQ ga joylashtiriladigan yozuvlar bloklanadi va faqat bitta yozuvning o‘zidan emas, balki mantiqiy yozuvlar blokidan foydalanish ta’minlanadi. Blokda blok manzili hisoblanadigan manzilni o‘ziga olgan yozuvlar joylashtiriladi. Mantiqiy yozuvga murojaat qilinganida randomlashtirish protsedurasi yozuv kaliti bo‘yicha izlanayotgan yozuv saqlanishi zarur bo‘lgan blok manzilini topadi. Blok yozuvlari OH ning bufer sohasiga ko‘chiriladi, u yerda blokdan kerakli mantiqiy yozuv ajratib olinadi. Eng kichik manzilli birlik sektordan iborat bo‘lgan diskli xotira qurilmalari uchun blokning o‘lchami sektor o‘lchamiga teng qilib tanlanadi. Blok o‘lchami cheklanganligi sababli ko‘p mantiqiy yozuvlarga aynan bitta blokning manziliga mos bo‘lgan manzilni berish uning to‘lib qolishiga olib keladi. Shuning uchun qarama-qarshiliklarni bartaraf etish muammosini hal qilish to‘g‘ri fayl uchun asosiy blokning sig‘may qolgan yozuvlarini joylashtirishdan iborat bo‘ladi. Buning uchun odatda xotirani sahifalab tashkil etishda qo‘llaniladigan vositalardan foydalaniladi. Bu yozuvlarni joylashtirish uchun xotiraning maxsus bloklari (to‘lish bloklari) ajratiladi, ular ko‘rsatkich vositasida asosiy sohaning tegishli bloki bilan bog‘lanadi. To‘lish blokida yozuvlar ketma-ket biridan keyin ikkinchisi joylashtiriladi. Qarama-qarshilik holatidagi har bir navbatdagi yozuv xotiraning birinchi bo‘shagan uchastkasida joylashtiriladi. Zarur mantiqiy yozuvga murojaat etilganda, uning kaliti bo‘yicha ushbu yozuv joylashishi zarur bo‘lgan asosiy blok manzili hisoblab topiladi. To‘g‘ri fayllarda (ba’zan ular to‘g‘ridan to‘g‘ri erkin foydalanish fayllari deb ham ataladi) yozuv kaliti va uning tashuvchidagi joylashgan o‘rni o‘rtasida bevosita aloqa mavjud bo‘ladi.
2.15. Tuman (shahar) miqyosidagi ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganadi hamda ulardan talabga javob beradiganlarini metodika markazining kengash qarori bilan tuman (shahar) bo‘yicha ommalashtiradi, viloyat bo‘yicha ommalashtirishga tavsiya etadi. 2.16. Ta’lim muassasalarida iqtidorli bolalar bilan ishlashda, ularni fan olimpiadalariga tayyorlashda metodik yordam ko‘rsatadi. 2.17. Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida bitiruvchilarning yakuniy attestatsiyalarini o‘tkazishda uslubiy yordam ko‘rsatadi. 2.18. Ta’lim muassasalarida turli yo‘nalishdagi to‘garaklar faoliyati va maktabdan tashqari ishlarni nazorat qiladi hamda ularga tegishli uslubiy yordam ko‘rsatadi. 2.19. Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘quvchilarning darslik va o‘quv qo‘llanmalari bilan ta’minlanganlik darajasini o‘quv fanlari va sinflar kesimida o‘rganadi, tahlil qiladi, mavjud muammolarni hal etish yuzasidan xalq ta’limi bo‘limi mudiriga takliflar kiritadi. 2.20. Ta’lim muassasalarining kutubxona jamg‘armasini darslik, o‘quv qo‘llanma va boshqa o‘quv-uslubiy adabiyotlar bilan ta’minlanishini tashkil etadi va nazorat qiladi. 2.21. Matbuot orqali ilg‘or pedagogik tajribalarni, ta’lim sohasidagi yangiliklarni targ‘ibot qiladi. 2.22. DTS ijrosini ta’minlash, ta’lim samaradorligini oshirish, ta’lim-tarbiya jarayonini takomillashtirishga qaratilgan metodik yo‘riqnomalar va tavsiyalar ishlab chiqadi. 2.23. Ta’lim muassasalarida «Yil o‘qituvchisi», «Yil tarbiyachisi» ko‘rik-tanlovlarining o‘tkazilishini nazorat qiladi, tuman (shahar) bo‘yicha «Yil maktabi» va boshqa tanlovlarni tashkil etish va o‘tkazishda ishtirok etadi. 2.24. Metodika kabineti tuman (shahar) ta’lim muassasalari bazasida yangi pedagogik texnologiyalarni, ilg“or g‘oyalarni sinovdan o‘tkazish uchun tajriba sinov maydonchalarini tashkil etadi va ularga metodik yordam ko‘rsatadi. 3. Metodika kabinetining boshqaruvi va xodimlari 3.1. Metodika kabinetini oliy ma’lumotli, kamida 5-yillik pedagogik ish stajiga ega bo‘lgan tajribali o‘qituvchi, metodist yoki maktab rahbarlaridan tayinlanadigan mudir boshqaradi. Kabinet mudiri tuman (shahar) XTB mudirining birinchi o‘rinbosari hisoblanadi. 35
112, qurilmalarida shovqinni kamaytirish maqsadida uning devorlarini rezinadan qilingan materiallar yoki asbestdan qilingan karton vositalari bilan qoplash maqsadga muvofiqdir. «?! Azrodinamik shovqinlar. Hozirgi zamon texnika taraqqiyoti davrida Havo va suyuqliklarni bir joydan ikkinchi joyga yuborishishlari keng qo‘llanilmoqda. Bunday ishlar bajarish davrida havo bosimi hosil qilish va ularni uzatish shovqin darajasi kuchayishi bilan boradi. Masalan, ventilyatorlar, kompressorlar, gaz turbinalari, havo Va bug‘ning bosimini oshib ketmasligini ta’minlovchi saqlash qurilmalari, ichdan yonar dvigatellar azrodinamik shovqin chiqarish manbalar hisoblanadi. –Demak, azrodinamik shovqinlarga aylanuvchi parraklar ta’sirida hosil bo‘lgan havodagi bosim har xil yo‘nalishlar «bo‘ylab havoning keskin oshuvchi harakat yo‘nalishlarini vujudga keltiradi. Bu harakatlanayotgan oqimda har xil qarshiliklar tufayli aylanma harakat hodisalari vujudga keladiki, bunda harakatlanayotgan oqim sistemasida bir vaqtning o‘zida ham siqiluvchi, ham siyraklanuvchi qatlamlar vujudga keladi, bunday hodisalar navbatma-navbat Bunday harakatlar, atrof-muhitga ovoz to‘lqinlari sifatida tarqaladi. Bunday tovush aylanuvchi tovush deb yuritiladi (23 - rasm). Aylanuvchi tovushning chastotasi quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi. 1 = 80 (UU2) bu yerda: 5p - Struxal soni, tajriba yo‘li bilan aniqlanadi; M. -oqimning tezligi, m O‘s; 2 -sharsimon va siLindrsimon oqim yo‘naltiruvchilar uchun ularning diametrlari. Aylanuvchi tovush chastotasi ta’siridagi shovqin biror-bir murakkab formadagi to‘siqni aylanib o‘tganda tekis spektr hosil qiladi. Uning bosimi quyidagicha aniqlanadi. R = KS,2U622,
Denitrifikatsiyalovchi bakteriyalar — nitratlarning molekulyar azotgacha kaytarilishi jarayonida qatnashuvchi bakteriyalar (qarang Denitrifikatsiya). Asosan tuproq, suvda va suv qavzalari gruntlarida tarqalgan. Tuprokda uchraydigan denitrifikatorlarning asosiy turlari — Pseudo-monas, Bacillus, Achromobacter va Micrococcus. Barcha D. b. aeroblar, ular organik moddalarni havo kislorodi hisobiga, anaerob sharoitda esa nitratlarning kislorodidan foydalanib oksidlaydi. D.b. nitratli va nitratlarning kaytarilishida rangini oʻzgartiruvchi indikatorli ozuqada oʻstiriladi. Adabiyot OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{ Tund–o‘tkir, g‘azabli. " Buxl –baxillik, xasislik. 3 Yano-ona, ato–ota. 5 Alfoz–so‘zlar, iboralar, jumlalar. 5 Muannas–ayollikni bildiruvchi jins kategoriyasi. «o‘ v Ni UR —!» »??? o «I»!!! ««nIrio shi!» o EELUUZE Oooo e! h kr ut = — «U 5 Roz–sir. asror. JH———-i»pheiit!yeshaze’ititirov ch!» o o F 137
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qoʻmondoni Shavkat Mirziyoyev 16 noyabr kuni Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugga qarashli Nukus gornizonida boʻlib, xizmatchilarga yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi. Bu gornizon hududidagi harbiy qism yotoqxonasi, oʻquv korpuslari, oshxona, shuningdek, harbiy shaharchadagi bogʻcha, maktab va yashash uylari yangilandi. Futbol, tennis, voleybol maydonchalari qurildi. Kapital rekonstruksiya qilingan oʻquv korpusida muddatli harbiy xizmatchilar kompyuter savodxonligi, tadbirkorlik kurslari, xorijiy tillar, matematika va fizika boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazadi. Yana bir binoda merganlik, artilleriya, havo hujumidan mudofaa, harbiy topografiya, harbiy taktik maxsus va aloqa tayyorgarlik boʻyicha nazariy bilimini oshiradi. Bundan tashqari, boy kitob fondiga ega va zamonaviy axborot vositalari bilan taʼminlangan kutubxona askarlar xizmatida. Bu yerda harbiy xizmatchilar videomuloqot orqali taniqli yozuvchi va shoirlar bilan suhbatlashish imkoniga ega. Prezidentimiz turli yoʻnalishlar boʻyicha oʻtkazilayotgan mashgʻulotlar jarayonini koʻzdan kechirdi, yoshlar bilan suhbatlashdi. Harbiylarimizning ham jismonan, ham bilim jihatidan barkamol boʻlishi uchun hamma sharoitlarni yaratyapmiz. Shuning uchun sizlar bir soat ham vaqtlaringizni behuda oʻtkazmay, kitob oʻqishingiz, chuqur bilim olishingiz, axborot texnologiyalari va xorijiy tillarni puxta oʻrganib, yoshlarga oʻrnak boʻlishingiz kerak. Chunki yoshlar bizning tayanchimiz, umidimiz, dedi Prezident. Fortepianoda opera ijro etgan kursant Jamshid Himmatovning oʻqishi va ijodiga muvaffaqiyat tiladi.
Bu formulalardan ko‘rinib turibdiki, berilgan f uchun 7, K. B egrining elementlari egrining radiusi Yo.ga to‘g‘ri proporsionaldir. Yuqorida keltirilgan formulalar asosida doiraviy egri elementlarini hisoblash uchun maxsus jadvallar tuzilgan. Masalan, G‘an’shin va Xrenov jadvallari; Qutuzov jadvallari; Vajevskiy jadvallari va hokazolar. Bu jadvallardan f va Ya qiymatlari bo‘yicha T, Ya, Bqiymatlari tanlab olinadi. Doiraviy egri chiziqning bosh nuqtalariga egri chiziqning boshi (38), egri chiziqning o‘rtasi (EO‘) va egri chiziqning oxiri {EO) qabul qilinadi. Misol, berilgan burilish burchagi f = 39715 va Ya= 1O0m uchun yuqorida ko‘rsatilgan formulalardan kalkulyator bilan hisoblab topamiz; 7 35,66 m; K. = 68,50 m; B =6,17 m; E = 2,82m. Joydagi 8 nuqtada (11.3-shakl) teodolit o‘rnatib, unda o‘lchangan V burchagining yarmi o‘lchab qo‘yilib, bissektrissa yo‘nalishi topiladi va u bo‘yicha B =6,17 m lenta yoki ruletkada o‘lchab qo‘yilib Yenuqtasi topiladi, u egri chiziqning o‘rtasi (EO‘) bo‘ladi. Ya nuqtasidan har ikkala tomon, VA va VSlar bo‘yicha G = 35,66m kesimlarni o‘lchab qo‘yib tegishli egri chiziqning boshi (2B) bo‘lmish A nuqtani va egri chiziqning oxiri (2O) bo‘lmish S nuqtalarini joyda topiladi. O‘lchash natijalarini yozib borish va hisoblash uchun burchak o‘lchash jurnali tutiladi va unga quyidagilar yoziladi: burilish burchagining tartib raqami; burilish burchagi uchining piketaj belgisi; burilish burchagining yo‘nalish tomoni—o‘ng yoki chap; burilish burchagining qiymati; bussol yordamida o‘lchangan tomonlarning magnit azimuti yoki rumbi; belgilab olingan radius qiymati; egri chiziq elementlarining qiymati. Trassa burilish burchaklarining uchi joyda yerga chuqur o‘rnatilgan yog‘och ustun bilan mustahkamlanadi (uzunligi 50 sm yo‘g‘onligi 7– 19 sm) va nishon qoziq bilan belgilanadi. Ustun ustiga balandligi 30 sm ga teng tuproq uyiladi va atrofi ariqcha kavlab o‘raladi. Burilish uchi nuqtasidan bissektirisa yo‘nalishi bo‘yicha 2 m masofada yerga { m chuqurlikda yo‘g‘onligi 12— 15 sm bo‘lgan yog‘och belgi ustuni ko‘mib joylashtiriladi. Bundan tashqari, yorishlari hululidan tashqarida, trassa o‘qlari yo‘nalishila qo‘shimcha ravishda yana ikkita nuqta qoziq qoqib belgilab qo‘yiladi (11.4-shakl). Burilish burchagi uchini joydagi doimiy predmetlarga bog‘lab abrisi chizib qo‘yiladi. Trassa o‘qining uzun tomonlarn shunday nuqtqalarda belgi ustunlar bilan mustahkamla-napiki, uning har biridan orqadagi va oldingi yaqin belgi ustunlar ko‘rinsin. Trassaning boshlang‘ich va oxirgi nuqtalari joyda yerga ko‘milgan yog‘och ustunlar bilan mustahkamlanadi va atrofdagi mavjud doimiy predmetlarga bog‘lanib abrisi chiziladi. Trassaga ikki turdagi—doimiy va vaqtinchali reperlar o‘rnatiladi. Doimiy reper vazifasini kapital bino va inshootlar poydevorida yoki to‘sinlarida o‘rnatiladigan devoriy reperlar o‘taydi. Bunday bino va inshootlar bo‘lmagan joylarda do‘ng joylar tanlab olinib, uyer-larga metall quvur yoki rels parchasidan tuproq reperlari o‘rnatiladi. Bunday reperlar asosi yerni muzlash qatlamidan chuqurroqda joylashishi kerak. Doimiy reperlar har 15 km dan uzoq bo‘lmagan oraliqda o‘rnatiladi. vaqtinchalik reperlar esa har 2—3 km da, tog‘li hududlarda ular har 1 km da o‘rnatiladi.
jazoni ijro etuvchi muassasa yoki organ ma’muriyatining qonunga asoslangan talablarini bajarishga majburdirlar. Mahkumlarning o‘z zimmalariga yuklatilgan majburiyatlarini bajarmasligi qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo‘ladi. 3-000. JAZOLARNI VA BOSHQA JINOYAT-HUQUQIY TA’SIR CHORALARINI IJRO ETUVCHI MUASSASALAR VA ORGANLAR 14-modda. Jazolarni ijro etuvchi muassasalar va organlar Jarima tariqasidagi jazo sud tomonidan ijro etiladi. Muayyan huquqdan mahrum qilish, axloq tuzatishishlari, qamoq, ozodlikdan mahrum qilish va o‘lim jazosi ichki ishlar organlari tomonidan ijro etiladi. Muayyan huquqdan mahrum qilish to‘g‘risidagi hukm talabi mahkumning ish joyidagi ma’muriyat tomonidan, shuningdek tegishli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishga berilgan ruxsatiomani bekor qilishga vakolatli organlar tomonidan ijro etiladi. Harbiy xizmatchilarga nisbatan: xizmat bo‘yicha cheklash tariqasidagi jazo—harbiy xizmatchi xizmatni o‘tayotgan joydagi harbiy qismlarning (muassasalarning) qo‘mondonligi tomonidan; qamoq tariqasidagi jazo—garnizon gauptvaxtalari tomonidan; intizomiy qismga jo‘natish tariqasidagi jazo — maxsus tashkil etilgan harbiy qismlar tomonidan ijro etiladi. Qo‘shimcha jazolar quyidagilar tomonidan ijro etiladi: harbiy yoki maxsus unvondan mahrum qilish —mazkur unvonni bergan organ tomonidan; mol-mulkni musodara qilish—sud tomonidan. 15-modda. Boshqa jinoyat-huquqiy ta’sir choralarini ijro etuvchi muassasalar va organlar Shartli hukm qilingan shaxslarning xulq-atvori us-9
Mixail Gorbachyov sovuq urushni tugatish uchun hammadan ko‘proq harakat qilgan inson sifatida dunyo bo‘ylab chuqur hurmat qozondi Ammo sobiq sovet ittifoqi hududida ko‘plar uni umrining oxirigacha mamlakat parchalanishida aybladi 1985 yilda, Gorbachyov KPSS (Sovet ittifoqi kommunistik partiyasi) Markaziy qo‘mitasi bosh kotibi lavozimini egallaganida, o‘zining 54 yoshida u siyosiy byuroning eng yosh a’zosi edi va ungacha mamlakatni boshqarib kelgan boshqa qarib qartayib qolgan apparatchilar fonida alohida ajralib turardi Leonid Brejnev, Yuriy Andropov va Konstantin Chernenkoning 20 yillik boshqaruvi davrida sovetlar ittifoqi chuqur turg‘unlikka yuz tutgandi 1970-yillarda neft dollari oqimi kirib kelishi sovet xalqiga kamtargina bo‘lsa-da, avval misli ko‘rilmagan farovonlik taqdim etgandi Ammo rejali iqtisodiyotning tizimli muammolari hal etilmagandi Pasayish va parchalanishSovet iqtisodiyoti sariyog‘ o‘rniga zambaraklar ishlab chiqarardi Iste’mol tovarlari, jumladan, asosiy oziq-ovqat mahsulotlari taqchilligi sovetlar ittifoqida kundalik turmush tarzini zaharlab, odamlarni juda ko‘p vaqtini navbatlarda turishga sarflashga majbur qilardi 80-yillar boshida jahon bozorida neft narxi qulashi resurs talab etadigan, rentabellik bilan ishlamaydigan korxonalar faoliyatini saqlab qolishni qiyinlashtiradi Bu vaqtda sovet qo‘shinlari Afg‘onistonga bostirib kirgandi va u yerda tez orada qonli partizan urushi botqog‘iga kirib qolgandi, bu urushning oxiri ko‘rinmasdi Urush, xalqaro izolyatsiya, Ikkinchi jahon urushidan keyingi o‘n yilliklarda ro‘yobga chiqmagan kommunistik mo‘l-ko‘lchilik va’dalari - bularning bari sovet odamlarining hukumatga ishonchiga putur yetkazdi Bunday ishonchsizlik turli ko‘rinishlarda namoyon bo‘ldi: alkogolizm, davlat mulkini o‘g‘irlash va rejimga bo‘ysunmaslik bo‘yicha tobora jasoratli harakatlar Gorbachyovning bosh kotiblikdagi o‘tmishdoshlaridan biri Yuriy Andropov gaykalarni qattiqroq burash orqali tizimni saqlab qolishga urinib ko‘rgandi: ishlab chiqarish intizomini kuchaytirish (militsiya kun bo‘yi zaruratsiz ish joyida bo‘lmaganlarni reyd qilardi), korrupsioner byurokratlarning alohida klanlari ustidan ochiq sud jarayonlari, dissidentlarni ta’qib qilish Ammo Andropov oliy lavozimda atigi 15 oyga yaqin o‘tirib, vafot etdi - shundan amalda 10 oyga yaqinida ishladi Uning o‘rniga kelgan Konstantin Chernenko ham allaqachon munkillab qolgandi va kasal edi - u Andropovdan ko‘ra ko‘proq yashay olmadi va tarixda fuqarolar deyarli tanimagan rahbar sifatida qoldi Kuchga to‘lgan davrida hokimiyatga chiqqan Gorbachyov keng ko‘lamli islohotlar dasturini boshladi va uni «qayta qurish» deb atadi Stalinizmdan ko‘ngil qolishMixail Sergeyevich Gorbachyov 1931 yil 2 martida Stavropol o‘lkasida oddiy dehqon oilasida tug‘ilgan Uning oilasi ham Katta terrordan chetda qolmagan, garchi boshqalar bilan solishtirganda oson qutulgan bo‘lsa-da: onasi tomonidan bobosi 1937 yilda trotskizm uchun hibsga olingan - bu shunchalik nohaq ayblov bo‘lganki, bir yil o‘tib uni qo‘yib yuborishgan Keyinroq Gorbachyov uning bobosi bilan sodir bo‘lgan voqea bo‘lajak bosh kotibning sovet tuzumiga bo‘lgan qarashlarini o‘zgartirganini aytadi Ammo bu ancha keyinroq bo‘lgan Stalin boshqaruvi davrida odamlar buni xayol qila olishmagan va «shubha ostiga olingan» qarindoshlardan voz kechishgan BBC bilan intervyuda Gorbachyov maktabda bitiruv inshosi mavzusi Stalin bo‘lganini eslaydi Va bobosi hibsga olingani yosh kolxozchining ijtimoiy lift bo‘ylab ishonch bilan ko‘tarilishiga hech qanday to‘sqinlik qila olmaydi 1948 yilda Gorbachyovning otasi, o‘rim-terim yig‘inida faollik ko‘rsatgan kombaynchi Sotsialistik mehnat qahramoni yulduzini oladi, unga yordamchilik qilgan o‘smir o‘g‘li esa Mehnat qizil bayroq ordeni bilan taqdirlanadi 19 yoshida ilg‘or va faol sifatida Kommunistik partiya a’zoligiga tavsiya etiladi hamda MGU (Moskva davlat universiteti)ning nufuzli yuridik fakultetiga qabul qilinadi U imtihonlarsiz o‘qishga kirgan - ya’ni akademik muvaffaqiyat uchun emas, balki chekk hududdan bo‘lgan o‘smirda umidli istiqbol ko‘rgan partiya ma’murlari ko‘rsatmasi bilan Moskvada ta’lim olishi Gorbachyovga yangi ufqlarni ochadi
shaxsning o‘zi yashab turgan jamiyatiga nafi tegmay o‘tadi. Demakkim, endi u hech qachon o‘zini ulug‘ inson darajasida ko‘ra olmaydi. U endi xalqining na quvonchi, na g‘amidan boxabar bo‘la oladi. Bu misrada nechun ayol kishining g‘ayritabiiy isyoni namoyon bo‘ldi? Chunki, qizi tenggi qizga uylanish—tabiat dialektikasiga ham ziddir. Tabiat esa g‘ayriqonuniylikni va zo‘ravonlikni ko‘tarmaydi. Har gunohkor kas jazosini oladi. Bu misradagi bir ayolning isyoni—erta bahordagi boychechak. U o‘zidan so‘ng, albatta, bahorni yetaklab keladi. Aytuvchi singlisining sevgilisi bor-yo‘qligini ishora ham qilmaydi. Ehtimol, bu sha’riy hayo yoki odobdir. Lekin shunisi aniqki, bu ham islom dini ta’sirida shakllangan dunyoqarashning bir ko‘rinishidir. Bordi-yu qizni o‘z tenggi navqiron yigitga turmushga berishganda ham, o‘rtada muhabbat bo‘lmasa, falokat yuz beraveradi. Bunday fojia, qay davr va qanday sotsial voqelikda yuz bermasin, fojialigicha qolaveradi. Endi, shu o‘rinda biz fikrimizni misraga musiqiylik bag‘ishlab turgan radif— «yor-yor»ga qaratamiz. Aytuvchi o‘zining qorishiq dardlarini nechun «yor-yor» bilan tugallaydi? «Yor-yor» deganda nimani nazarda tutadi? Bizningcha, zo‘ravonlik ustun kelgan bir paytda xo‘rlangan, kamsitilgan Dil ilohiy qudratdan umidvor. Bu qudrat haq-haqiqat timsolida mujassamdir. Ma’lumki, so‘fiyona qarashda «yor» timsolida haqnazarda tutilgan. Misrada «yor-yor»ning takrorlanishi; birinchi «yor» -haqning ramzi bo‘lsa, ikkinchi «yor» unga abadiy hamroh yorug‘ ruh, sifatida ifodalangan bo‘lsa ajab emas. Ayni paytda «yor-yor» so‘zlarining juftlanib kelishi
Biz KDE sizga Kerak bo'lgan ma'lumotlarni topa bo'lmadi?
bermas emish. Holdan goygan savdogar bu savdoni ko‘rarkan, ko‘kragiga bog‘lab qo‘ygan naqdinasini oliyo, ming oltinni berib, u bechora mazlumni qutqarib oldi. Keyin, qarasa, bu o‘zining aziz jigargo‘shasi—farzandi ekan. U ko‘zyoshi to‘kishda ma’zur edi, biroq, ko‘zidan yosh o‘rniga qon to‘kar, o‘g‘lining vujudini bosgan qonni qon bilan yuvar edi. Keyin, ezilgan jigarining yaralari ham bitib, dedi: —Ey jigarimning porasi, ahvolingni bayon ayla) — U kechasi o‘zing ko‘rgan ahvol yuz bergach, —dedi o‘g‘li, — men dushman qo‘liga mubtalo bo‘lib qoldim. Avval, ularning barchasi meni o‘ldirishga qaror qildilar, keyin, boshimni olish qasdidan kechib, menga shart qo‘yib; Biz seni o‘ldirmaylik, endi sen biz bilan do‘stlashgin-da, nimaiki qilsak, sirdoshimiz bo‘lib qol»,—dedilar. Shunday in’om va’da qilganlaridan so‘ng, o‘limoldidan chor-nochor ularning shartiga bo‘ysundim. Bugun esa, bu kishvarga kelib, ular butun xalq bilan urushdilar. Shu mojaroda xalqdan bir bechora shahid bo‘ldi-yu, qaroqchilar tarafidan men xalqqa asir bo‘lib qoldim. Bu ahvolni hokimga arz qilganlaridan so‘ng, uning farmoni bilan meni haligi qaroqchilar tomonidan o‘ldiril:" gan kishining vorislariga, xun haqi uchun topshirdilar. Umrimning quyoshi botay deb turgan paytda sen kelib qolding; bu yog‘ida nima bo‘lgani o‘zingga ayon. Sen karam tugunlarini saxovatpesha qo‘llaring bilan yechib, naqd pullarni berib, mening jonim naqdinasini sotibolding. Xaloyiq bu sirri-asrordan voqif bo‘lgach, mamlakat shohiga ham bu haqda xabar berdilar. Karam-sahovat hikmatlaridan ogoh bo‘lmish shoh yoqeani tushungach, savdogarga ko‘p in’omlar berib, uni avvalgidan ham bisyor davlatmand qilib yubordi. Ming oltinni saxovat qilgan savdogar qaytadan o‘g‘illik ham bo‘ldi va yuz ming baxtga ham erishdi. Qayergaki karam yomg‘iri sochilar ekan, nihoyat, u yerda mana shunday gullar ochilg‘usidir. XLVI HIKMAT Iskandarning Arastudan har bir ishga yaxshi-yomonlig‘iga qarab bir mukofot va jazo bordur, hikmati nedur, deb so‘ragani. Yana faylasuf tabiatli shoh so‘radiki: —Ey har bir hikmatning mazmunini oldindan bilguchi ustoz! Har ishda bir xosiyat bo‘lishining hikmati nimada? H3
Aprtazo Sultonov Buxorolik shogirdi Ulug‘bek Abdullayev va do‘sti U bekistonda xizmat ko‘rsatgan jurnalist Safar Ostonovlar bilan 61
MDHdagi “Eng yaxshi aeroport—2020” tanlovida Navoiy xalqaro aeroporti g‘olib bo‘ldi Bu haqda Uzbekistan Airports axborot xizmati xabar berdi Qariyb 30 yildan beri nodavlat va notijorat “Aeroport” assotsiatsiyasi tomonidan o‘tkazib kelinadigan mazkur tanlovda hamdo‘stlik davlatlaridagi barcha aeropotlar qatori Navoiy xalqaro aeroporti ham 2012-yildan buyon ishtirok etib, jami 8 marotaba mukofot sohibiga aylangan Qayd etilishicha, pandemiya sharoitida qator murakkabliklarning mavjudligiga qaramay, yo‘lovchi va yuk tashishda faollik ko‘rsatgan, yuqori moliyaviy natijalarga erishgan mazkur havo darvozasi ishchi-xodimlarining mehnati hay’at a’zolari tomonidan e’tirof etilgan Ta’kidlanishicha, aeroportning yil davomida moliyaviy va ishlab chiqarish jarayonlarida amalga oshirgan ishlari, mamlakat iqtisodiyotiga qo‘shgan hissasi tanlov shartlariga ko‘ra munosib baholangan “Aeroport” assotsiatsiyasining faxriy yorlig‘i hamda kubogi tantanali ravishda topshirilgan Bundan avval Uzbekistan Airways 1-martdan onlayn ro‘yxatdan o‘tishni joriy qilgani, transport vaziri etib tayinlangan Ilhom Mahkamov Uzbekistan Airways rahbari bo‘lgani hamda Ra’no Jo‘rayeva Uzbekistan Airports kompaniyasiga direktor etib tayinlangani haqida xabar berilgandi
XSH. YO‘L HARAKATIKI ASOSIY TAVSIFLARI 13,1. Transport va piyodalar harakatini tavsiflovchi asosiy ko‘rsatkichlar Xavfsiz harakatni tashkil etishda transport va piyodalar harakatini tavsiflovchi ko‘rsatkichlarni tadqiqot qilish birinchi navbatdagi vazifa hisoblanadi. Quyida ular to‘g‘risidagi asosiy tushunchalarga to‘xtalib o‘tamiz. Harakat miqdori (jadalligi)-yo‘lning biron-bir ko‘ndalang kesimidan vaqt birligi ichida o‘tgan transport vositalarining soni (avtsut yoki avtsoat)-bu ko‘rsatkich kuzatish va avtomatik usullar bilan o‘lchanishi mumkin. Kuzatish (viziual ham deyiladi) usulida harakat miqdori yo‘lning ko‘rsatilgan bo‘lagida bir yoki bir necha soat davomida hisobchilar yordamida maxsus tayyorlangan blankaga transport vositalarining o‘tishini belgilash orqali aniqlanadi. Bu usuldan foydalanilganda soha me’yoriy ko‘rsatmalariga amal qilinishi maqsadga muvofiq bo‘ladi. Ko‘pchilik davlatlarda, shuningdek O‘zbekistonda ham avtomobil yo‘llaridagi harakat miqdorini kuzatuvchilar orqali aniqlanadi. Avtomatik usulda harakat miqdori har xil uslubda ishlaydigan datchiklar yordamida hisoblanadi. Hozirda bu maqsad uchun quyidagi keng tarqalgan datchiklar ishlatiladi: Pnevmatik; fotozlektrik; ulvtratovush; mexanik; radiokatsion; induktiv; elektron; infraqizil nurli. O‘zbekiston Respublikasi umum foydalanuvdagi avtomobil yo‘llarida elektron ko‘p kanallik schetchiklar ASD-5 va uning modifikatsiyalaridan foydalanilgan (yengil va og‘ir yuk avtomobillarini alohida-alohida hisoblash mumkin). Harakat tarkibi-transport oqimida har xil transport vositalarining nisbatini belgilovchi ko‘rsatkich bo‘lib, u foizda yoki ulushda o‘lchanadi. Bu ko‘rsatkich transport oqimining tezligiga va zichligiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Shahar ko‘chalarida harakat tarkibining o‘zgarishi quyidagicha: SNGIL avtomobillar 60-8096; avtobuslar 5-1590; trolleybuslar 5-1076; yuk avtomobillari 9-1570. 119
Joriy yilning 6 - 8-sentabr kunlari Afg’oniston poytaxti Kobul shahrida Abu Rayhon Beruniy hayoti va faoliyatiga bag’ishlangan xalqaro seminar o’tkazildi
MUZ KO‘CHDI Shaharning ro‘parasida, daryo bo‘yida yetti duradgor usta muz kesar qayiqni shoshib-pishib tuzatmoqda; sloboda-lik meshchanlar uning taxtalarini ko‘chirib olib, qish ichi yoqib yuborishgan. O‘sha yili ko‘klam ancha hayallab kelganidan, navqiron Martni Noyabrdan ajratib bo‘lmasdi; faqat qiyom paytlarida bulut bosgan osmonda yilt etib qishki oftob ko‘rinib qolardi, ko‘ringanda ham, xo‘mrayib yerga bir qiyo boqardi-yu, moviy bulutlar ichiga sho‘ng‘ib kirib ketardi, goh kunlari bo‘lsa, butunlay chiqmay qo‘ya qolardi. Muqaddas haftaning! juma kuni, ayni bahor kezi ekaniga qaramay, kechga tomon bo‘g‘otlarni yarim gaz keladigan ko‘k sumalak bosib ketardi; daryodagi muz betida qor qolmagan, u ham qish buluti singari ko‘kish, moviy edi. Duradgorlar ish bilan band, shahar tomondan cherkov qo‘ng‘iroqlarining mungli sadolari, jarang-jurung nidolari eshitilardi. Duradgorlar boshlarini baland ko‘tarib ko‘kish qorong‘ilik ichidagi shaharga o‘ychanlik bilan boqardi; qo‘llaridagi bolta havoda bir on to‘xtab qolar, go‘yo yoqimli jarang-jurung nidolarni bolta kesmasin deb, ehtiyot qilinayotganga o‘xshardi. Daryoning keng o‘zanida unda-bunda muz tagidan chiqib turgan qing‘ir-qiyshiq qarag‘ay novdalari ko‘rinadi; bular—g‘arq bo‘layotgan odamning jon talvasasida cho‘zgan qo‘llarini eslatadi; kenggina iz solib ketgan shu novdalar 1 Pasxa bayramidan oldingi hafta. (Tarj.) 287
316 Migel de Servantes Saavedra olishsa, ular haqli deb o‘ylamaysanmi? –Shubhasiz, ular haq bo‘ladi. Lekin ular mening bor-yo‘g‘i birgina vakil ekanliginimni hisobga olishlari kerak: Chopar bo‘lib keldingiz faqat, Yo‘q, siz aybdor emassiz, do‘stim. Biroq bunga ortiqcha umid bog‘lama, Sancho, chunki lamanchliklar shu qadar jizzaki, shu qadar halol bo‘ladilarki, o‘z ustlaridan birovning kulishiga sira chidayolmaydilar. Xudo shohid, agar ular seni fosh qilib tashlashsa, holingga voy. –Menga tegma, jim! Momaqaldiroq, guldurayver, lekin nariroqda g‘uldira! Birovning huzur-halovatini deb bunday mushkul ahvolda qolishga qaysi falokat yo‘ldan urdi meni? Shayton, xuddi shaytonning o‘zi meni shu balolarga giriftor qildi! Sancho quyidagi oqilona qarorga kelguncha uzoq vaqt o‘z-o‘zi bilan suhbatlashib o‘tirdi: –Xo‘p, mayli, –dedi u o‘z-o‘ziga, –umrimiz oxirida biz bo‘yinturug‘ini ko‘tarib yuradigan ajaldan boshqa, dunyoda hamma narsaning iloji bor. Butun qilmishidan xo‘jayinimning qo‘l-oyog‘i kishanlab qo‘yiladigan jinni ekanligi ko‘rinib turibdi. Ammo men ham undan qolishmayman. Men undan ham beshbattar jinniman, nega deganda unga o‘z ixtiyorim bilan xizmat qilayotirman. Axir, maqollarda qozonga yaqin yursang, qorasi yuqadi, yomonga yaqin yursang balosi yuqadi, deyilgan. Gap zoting kimligida emas, balki kim bilan osh-qatiq bo‘lganingda ekan. Xullasi kalom, u–jinni. Shuning uchun ko‘ziga yo‘q narsalar bor bo‘lib ko‘rinaveradi: oqni qora, qorani oq deydi, shamol tegirmonlarini–devlar, poplarning xachirlarini–tuya, qo‘ylar suruvini–dushman qo‘shinlari deb o‘ylaganini eslashning o‘zi kifoya bunga. Shunday ekan, birinchi uchragan dehqon ayolni senora Dulsineya deb uni ishontirish uncha qiyin bo‘lmaydi. Agar ishonmasa, men qasamichaman: agar uning o‘zi ham qasamicha boshlasa, men yana qasamichaman; u e’tiroz bil-317 Don Kixot dira boshlasa, men o‘z aytganimda qattiq turib olaman. Ehtimol, mening qaysarligimdan achchiqlanib, meni yana shunga o‘xshash topshiriqlar bilan hech qayoqqa jo‘natmas. Aniqrog‘i, biror yovuz sehrgar uning go‘zal ma’shuqasini dehqon ayolga aylantirib qo‘ygan, deb o‘ylaydi. Bu o‘ylardan Sanchoning ko‘ngli taskin topib, ishim bitdi, deb hisobladi. Don Kixot Tobosoda bo‘lganligiga shubha qilmasin uchun kechgacha daraxt tagida o‘tirdi. U endi eshagiga minaman, deb turganda, Toboso tomondan uchta dehqon ayolning eshak minib kelayotganini ko‘rib qoldi. Sancho o‘sha zahoti hadeb oh-voh qilib, muhabbat azobidan to‘lib-toshib turgan xo‘jayin oldiga shoshildi. Yaroqbardorga olisdanoq ko‘zi tushgan don Kixot: –Qalay, do‘stim Sancho, bugungi kunni oqtosh bilan nishonlaymi yo qoratosh bilanmi? –dedi. –Yaxshisi, –javob berdi Sancho, –marhamatli janobim, Salamankadagi talabalar shuhrat qozongan professorlarini qizil harflar bilan nishonlaganidek, siz ham qizil tosh bilan nishonlay qoling. –Demak, –dedi don Kixot, –xushxabar keltiribsan-da! –Eng a’lo xushxabar! –javob berdi Sancho. –Muhtaram janoblari faqat Rosinantni niqtab, ikki kanizak kuzatuvidasiz marhamatli janobim bilan uchrashgani kelayotgan senora Dulsineya Tobosskayaga peshvoz chiqsangiz bas. –Xudoning marhamati beadad! –xitob qildi don Kixot. –Nimalar deyapsan o‘zi, do‘stim Sancho? Menga qara, meni aldama, yolg‘ondakam xursandlik bilan chinakam qayg‘umni yengillashtirishga urinma. –Siz marhamatli janobni aldashimdan nima foyda? –e’tiroz bildirdi Sancho. –Yolg‘on yo chin gapirayotganimni shu yerning o‘zidayoq tekshirib ko‘rishingiz mumkin. Otingizni niqtang-u, orqamdan yuring. Siz malikai hazrati oliyalarini o‘z ulug‘ligiga munosib hashamatda ko‘rasiz. U ham, uning kanizaklari ham zarrin, dur-u javohir, olmos, yoqutlar, zar kiyimlarga burkanib, ko‘zni qamashtirib kelishyapti, yelkalariga yoyilib tushgan sochlari quyoshdek nur sochib turibdi.
Oqitiwshi bunday shinigiwlardi yamasa gammalardi kobirek atqarip korsetse, balalar onin dawisin esitip, onnan tuwri juwmaq shigarsa, olar gammani aniq, taza, tiniq aytiwina erisedi. Balalar har tort dawistan son dem alip, gammani ortasha tempte atqariwi kerek. Gammani tek saz asbapi birgeliginde, balkim oni a kapella formasinda da atqariw zarur. Oqitiwshi birgelikte dawis qosip atqariwda sonshama gammanin melodiyaliq duziliwin bolsa tusiriw menen gana sheklenip qalmaydi, balkim oni garmoniyaliq formada da tusindirip beredi. Bul bolsa qosiq aytiwda balalardin turaqli unisonligina erisiwine jardem beredi. Do major gammasin atqariw oqiwshilarda perde (lad)ge say baslawishi tusinigin payda etedi. Gamma ustinde alip barilatugin jumis procesinde gamma dawislarin basqasha etip basqishlar dep ataliwi oqiwshilarga aytiladi. Buni anigiraq etip korsetiw ushin tekshe sizip, har bir tekshesine notanin atin ham basqish qatar tartibin jazip tusinik beredi.
C.й. Б fazoda ortonormal sisternaga misol keltiring. Cafe 1, 3) fazoda f(x) -—1 va y(x) —x veklorlar orasidagi burchakni toping. Uni funksiya grafiklari orasidagi burchak bilan. taqqoslang. { A. (2) = coз (ппa))} 0 sistemani C2(-—1, 1) fazoda ortogonallikka tekshiring. U ortonormal sislema bo‘ladimi? a (go (t) -sin(ami) PX, sistema Eo(-—1, 1) fazoda yopiq sistema bo‘ladimi? 277
oladi (mushak va jigarga nisbatan 4 marotaba ko‘p). Alanin asosiy glikogen aminokislota hisoblanadi, jigarda esa alanin va serindan glyukozani hosil qilish xususiyati o‘ta yuqoridir. Shuning uchun, mushak va jigar orasida glyukozoalanin sikli aminokislotalar va uglevodlar almashinuvida muhim rol o‘ynaydi Jigar Qon Mushak Giyut Glyukoza Bиp Piruvat Siydikchil Piruvat 7 / a NH» Alanin Alanin Alarin - 48-rasm. GIyukoza-alanin sikli
14.8-jadval Tovarlarni sotishda savdo ustamasini hisobdan chiqarilishi Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni Debet! Kredit Sotilgan tovarlarning tannarxi hisobdan chiqarildi 9120) 2900 Tovarlarni sotishdan olingan daromad aks ettiriladi 4010) 9020 Sotilgan tovarlar bo‘yicha savdo ustamasi hisobdan 2980) 9120 chiqarildi Savdo korxonalari xaridorlar tomonidan katta summadagi tovarlar sotib olinganda, sotilgan tovarlar ichida yaroqsizlari aniqlanganda va shunga o‘xshash vaziyatlarda chegirma tizimidan foydalanishlari mumkin. Buxgalteriya hisobida xaridorlarga taqdim etiladigan chegirmalar maxsus kontrpassiv 9050-“Xaridor va buyurtmachilarga berilgan chegirmalar” schyotida aks ettiriladi. 9050-schyot debetiga narxga va sotuvga berilgan chegirmalar summalari 4010-“Xaridor va buyurtmachilardan olinadigan schyotlar” bilan korrespondensiyada kiritiladi. 14.9-jadval Tovarlarni chegirma bilan sotish Xo‘jalik operatsiyalari mazmuni Debet Kredit Tovarlarni sotishdan olingan daromad aks ettiriladi 4010, 5010 { 9020 Sotilgan tovarlaming tannarxi hisobdan chiqarildi 9120 2900 Sotuvdan (narxdan) chegirmalarni taqdim etish 9050 4010 Hisobot davri oxirida 9050-“Xaridor va buyurtmachilarga 9020 9050 berilgan chegirmalar” schyotining yopilishi Sotuvchi korxona xaridorga sotilgan tovar uchun to‘lov summasini kechiktirib to‘lash imkonini berishi mumkin, ya’ni xaridorga tijorat krediti taqdim etiladi va odatda xaridor tovarning qiymatini ham, uning uchun to‘lov kechiktirilganligi uchun foizlarni ham to‘lashi kerak bo‘ladi. To‘lov kechiktirilganligi uchun sotuvchi korxona olishi kerak bo‘lgan foizlar summasi moliyaviy faoliyatdan daromadlarga kiritilishi 475
—sertuk floyodikarpus — vzd; toplodnik moxnatmy 25, —tikanli qo‘ziquloq kolyuchiy 57, —zaharli fizostigma — fizos tigma yadovitaya. 137. —Amerika fitolakkasi — lako-nos (fitolakka) ameriqans
shimi B zadachax magnitouprugosti i v zadachax dvijeniya uprugix defor-miruyemix elektroprovodyashix tel B magnitnom pole. B mexanike defor-miruyemogo tverdogo tela poluchili znachitel’no razvitiye vopros’g po izucheniyu effektov vzaimodeystviya mexanicheskix poley deformatsiy s elektromagnitn’mi polyami. Stepenv izuchennosti problem’i. Nesmotrya na bol’shov chislo provedennvx issledovaniy razrabotka slojnoy problemi vzaimodeystviya tonkostennm’x elementov tipa obolochek i plastin s elektromagnitnvgm polem yeshe daleka ot zaversheniya. B bol’shinstve rabot vzaimodeystviye uprugogo tela s elektromagnit-n’tm polem rassmatrivayetsya v lineynoy postanovke bez ucheta anizotropnoy elektroprovodnosti, magnitnoy i dielektricheskoy pronitsayemosti. Kogda material provodyashego uprugogo tela obladayet svoystvom anizotropnoy elektroprovodnosti, magnitnoy i dizlektricheskoy pronitsayemosti, to kartina vzaimodeystviya poley znachiteleno uslojnyayetsya. Pozetomu sozdaniye nelineynoy teorii magnitouprugogo vzaimodeystviya s uchetom anizotropnoy elektroprovodnosti, magnitioy yi dizlektricheskoy pronitsayemosti predstavlyast nauchniy interes. Isxodya iz analiza sushestvuyushix rabot, neobxodimo otmetitv, chto resheniye nelineynix svyazann’gx zadach magnitouprugosti tokonesushix obolochek obladayushix anizotropnoy elektroprovodnost’yu, magnitnoy i dizlektricheskoy pronitsayemostvyu prakticheski otsutstvuyet. Eto obuslov-leno slojnost’yu svyazannoy isxodnoy sistemvg magnitouprugix differen-sial’imx uravneniy v chastn’x proizvodimx, otsutstviyem podxodov i algoritmov resheniya takix zadach. SvyazB dissertatsionnogo issledovaniya s planami nauchno-issledovatel’skix rabot otrajena B sleduyushix proyektax: fundamental’nye nauchnme proyekt’s FA-F8-FO89 - «Razrabotka teore-ticheskix osnov rascheta napryajenno-deformirovannogo sostoyaniya plastin-chatix i obolochechnix konstruksiy i vzaimodeystvuyushix sred v ramkax trexmernoy dinamicheskoy teorii uprugostiz (2007-2011g‘g.); F4-FK-0-11951- «Razrabotka metodiki, algoritma i programmnmx sredstv resheniya nelineynix svyazannyux zadach elektromagnitouprugosti tokonesushix anizo-tropn’x obolochek s uchetom anizotropnoy elektroprovodnosti» (2012-2016 FT.); nauchiiy proyekt Ne 48-08- «Razrabotka metodov issledovaniya napryajen-no-deformirovannogo sostoyaniya anizotropnmx plastini obolochek, vzaimo-deystvuyushix s uprugim osnovaniyem» fonda podderjki fundamental’n’ix issledovaniy Akademii nauk Respubliki Uzbekistan (2008-2009tg.). Sel’yu issledovaniya yavlyayetsya razvitiye teorii nelineynoy magnito-uprugosti tokonesushix anizotropnmx tel obladayushey anizotropnoy elektroprovodnostvyu, matematicheskoye modelirovaniye y resheniye zadach magnitouprugosti ortotropn’x obolochek vrasheniya, Dlya dostijeniya peli sformulirovanvgsleduyushiye zadachi issledovaniya: formulirovaniye fizicheskix polojeniy i matematicheskogo modeli-rovaniya magnitouprugogo deformirovaniya tokonesushix anizotropnmx tel, 33
Abdulaziz Komilov Qozog‘iston elchisi bilan turli darajalardagi bo‘lajak O‘zbekiston—Qozog‘iston uchrashuvlarini muhokama qildi O‘zbekiston tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Komilov 3-mart, juma kuni Qozog‘iston elchisi Yerik Utembayevni qabul qildi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar bermoqda. Xabar berishlaricha, suhbat davomida ikki tomonlama hamkorlik masalalari, turli darajalarda bo‘lajak uchrashuvlar, shuningdek, xalqaro tuzilmalar doirasidagi aloqalar muhokama qilingan. TIV axborotida uchrashuvning boshqa tafsilotlari ma’lum qilinmagan. “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy kanali — @toshqindaryo’ga a’zo bo‘ling!
э 6 kat.3 kat.6 kat.2 kat.2 kat. 5 kam.5 kat.7 sof.5 Berilgan mashqlarni notalarini kuylab aytib bering. T. = 60 Ro‘molim, O‘XM y - — Ж.O— 1——— 5— —— — ft ai i ii = eg -
Ichki kasalliklarning eng yaxshi davosi to`g`ri ovqatlanishdir Aksariyat kasalliklarning boshlanishiga noto`g`ri ovqatlanish sabab bo`lishi isbotlangan. Tibbiyot fanlari doktori, onkoxirurg Olimjon G`ulomov o`zining yuzlab jarrohlik amaliyotlari, ilmiy izlanishlari sabab oshqozon ichak kasalliklari borasida o`z xulosa va tajribalariga ega. Malakali olim bilan suhbatda oshqozon kasalliklarining kelib chiqishi, rivojlanish jarayoni, uni samarali davolash, shuningdek, kundalik sharoitda bilishimiz lozim bo`lgan jihatlar haqida so`z boradi. — Tibbiyotda ovqatlanish madaniyatiga inson salomatliging asosiy tayanchlaridan biri deb qaraladi... — Insonda qanday kasallik kuzatilsa, organizmdagi qonuniyatlardan birortasining buzilishi bilan bog`laymiz. Agar biz ovqatlanish me`yoridan chetga chiqsak, oshqozon, o`n ikki barmoqli ichak va qizilo`ngachda turli xil kasalliklar boshlanishiga zamin yaratgan bo`lamiz. Gastrit, qizilo`ngachdagi yallig`lanishlar kabi kasalliklar pala-partish va noto`g`ri ovqatlanish sabab yuzaga keladi. Ertalab nonushta qilayotganimizda «nima yangiliklar bor ekan», deya telefonimizni qo`lga olamiz. Nima iste`mol qilayotganimizni unutamiz. Qanday ovqat iste`mol qilishimizga qarab, oshqozon oldindan shira ajratadi. Biz esa, organizmimizni eshitmaymiz, unga qanday vitamin yoki mahsulot etishmayapti, bundan bexabarmiz. Ovqatlanish bevosita immunitet tizimiga ham ta`sir ko`rsatadi. Nimaga hozirda koronavirus ayrim insonlarda engil o`tyaptiyu, ayrim insonlarda og`ir o`tib, hatto o`lim holatigacha olib boradi? Bularning barchasi bizning immunitetimizga bog`liq. Immunitet esa o`z-o`zidan to`g`ri ovqatlanish bilan chambarchas bog`liq. O`z vaqtida ovqatlanib, organizmingizga katta yaxshilik qilgan bo`lasiz. Qolaversa, iste`mol qilinayotgan taom kaloriyasi bilan sarf qilinayotgan energiya ham teng bo`lishi kerak. Ayniqsa, kechgi taom sifatida engilroq hazm bo`ladigan ovqatlarni menyuga kiritish zarur. Uyqudan 2-2,5 soat avval biz kechgi taomni iste`mol qilgan bo`lishimiz kerak. Uyquga yotayotgan vaqtimizda ovqat hazm bo`lishi shart, chunki oshqozon ham dam olishga haqli. — Surunkali yallig`lanishlar haqida ham to`xtalib o`tsangiz… — Ko`pchilik bemorlar o`t qopimda muammo bor, deb kelishadi. Siz shu muammo borligini bilarkansiz, tuzatish uchun nima qildingiz, deb so`rayman? Oshqozonda og`riq bo`lsa, ishtaha yo`qolsa, aksa kuzatilib, jig`ildon qaynasa, ovqatlanganda undan rohat sezilmasa ham bunga e`tiborsiz yuradigan insonlar ko`p. Hatto bir necha kun davomida kuzatilgan og`riqning o`tib ketishiga umid qilib yashashadi. Bunaqa paytda «o`tib ketadi» deb kutish kerak emas. O`tsa ham bu vaqtinchalik. Buning sababini aniqlash kerak. — Oshqozon og`riganda, odatda «og`riq qoldiruvchi dori ich, o`zingga kelasan», degan gaplarni ko`p eshitganmiz. Shu bilan cheklanish to`g`rimi? — Eng avvalo, og`riq nimaligini bilib olishimiz kerak. Og`riq — organizmda kechayotgan kasallikni ong ostiga etkazib berish signali hisoblanadi. Shifokorlar og`riqning turiga qarab, bemordan so`rab tashxis qo`yadi. Bemor shifokorning savollariga to`g`ri javob berishi lozim. Ichki a`zolarni tashxislash murakkab jarayon. Masalan, appendesit 99 foiz jarrohlik yo`li bilan davolanadi. Bunaqa paytda «qornimda og`riq bor», deb dori ichib yurilsa, ichak yorilib ketishi mumkin. Bu esa inson hayoti uchun xavfdir. Biz uchun oddiy ko`ringan og`riq qoldiruvchi dorilarni ham shifokor ko`rsatmasisiz ichib bo`lmaydi. Bu ayrim kasalliklarda jarayonni yanada tezlatib yuborishga sabab bo`lishi mumkin. Oshqozon ichak kasalliklarini taxshislash uchun eng samarali tekshiruv usuli — endoskopiya hisoblanadi. Maxsus naychadagi kamera oshqozon ichak kasalliklarini aniq tashxislash uchun xizmat qiladi. Bu esa to`g`ri davolash choralarini ko`rishga hissa qo`shadi.
405. Bo‘g‘in ko‘chirilishi. Bir necha bo‘g‘inli so‘zning qator oxiriga sig‘may qolgan bo‘g‘inlari quyidagi hollarda keyingi qatorga ko‘chiriladi: . 1. Birinchi qatorda qolgan bo‘g‘inga mansub so‘nggi tovush keyingi qatorga ko‘chgan bo‘g‘inga qo‘shilib qolmasligi yoki, aksincha, ko‘chayotgan bo‘g‘inga oid birinchi tovush yuqoridagi qatorda qolayotgan bo‘g‘in tarkibida qolmasligi kerak: tin-chi-moq (tinch-imoq emas), te-le-vi-zor (telev-izor emas), ins-se-ni-rov-ka (inssenirovka emas). 2. So‘zning bir unli tovushdangina iborat birinchi bo‘g‘ini qator oxirida qoldirilmaydi: o-pasi emas, opa-si, uqasi emas, uka-si, u-yushqoq emas, uyush-qoq. 3. So‘zning bir unlidangina yoki ye, yo, yu, ya harflaridan biri bilan ifodalangan so‘nggi bo‘g‘ini ham keyingi qatorga ko‘chirilmaydi: mudofa-a emas mudofaa, mudda-o emas mud-dao, manbai emas man-bayi, avli-yo emas av-liyo. 4.Bir tovushning harfiy belgisi bo‘lgan ng va shch birikmalari alohida harflarga (n va g, sh va ch ga) ajratilmaydi: otan-giz emas ota-ngiz, ton-gi emas to-ngi, pomesh-chik emas pome-shchik kabi. 5. Tarkibida ayirish (’) yoki yumshatish (B) belgisi bo‘lgan so‘zlar bo‘g‘inlarga ajratib ko‘chirilganda, bu belgilar birinchi qatorda qoladi; razyezd, jur’at, ma’-no, fizkulotura, fakultet. b. So‘zlarning birinchi harflaridan tarkib topgan TDPI, O‘zXDP kabi qisqartma so‘zlar, ko‘p xonali raqamlar (1919, 1986), kishilarning ismi va familiyasi (A. Navoiy, H. H. Niyoziy) qismlarga ajratilmaydi: ular yaxlitligicha birinchi qatorda qoldiriladi yoki yaxlit holda ko‘chiriladi. 52-mashq. Matnni o‘qing. Tagiga chizilgan so‘zlarni bo‘g‘in ko‘chirish qondasiga muvofiq bo‘g‘inlarga ajrating, Ruscha-o‘zlashma so‘zlarning bo‘g‘inlarga bo‘linishi va bo‘g‘in ko‘chirilishini alohida izohlang. Namuna: Imti-hon yoki im-tihon. SHOPEN HAQIDA Friderik hali tili chiqmagan vaqtlardayoq muzika ohanglaridan chuqur hayajonlanar edi. Yeji Broshkevich, yozuvchi. 56
Texnologiya va globalizatsiya Amerikada millionlab odamlarni ishsiz qoldirgan Ular yangi yo’nalishlarga o’qib, yangi sohalar bilan shug’ullanishga majbur
25 Indrur bo‘lishi kerak. 29 Tenrig bo‘lishi kerak. 2 Tayag‘ bo‘lishi ham mumkin. 2 Bir bo‘g‘in tushgan. 29 s! yozilgan, tatig‘ bo‘lishi kerak. 30 Ker-u bo‘lishi kerak. 31 Sezlar bilig bo‘lishi kerak. 32 Qohira nusxasida qizmtur enim yozilgan. 33 Qohira nusxasida 55,57 yozilgan. 34 Tirilgil bo‘lishi kerak. 85 Qoyunqa bo‘lishi kerak edi. 36 Evi bo‘lishi kerak. 37 Izr bo‘lishi kerak. 38 Senin bo‘lishi kerak. 39 Bayat-oq bo‘lishi kerak, 40 yon yozilgan, qapug‘ o‘qidik. "1 Qohira nusxasida: tadu birla qatlmb terutti idi, shunisi to‘g‘ri, 42 Ishlarig bo‘lishi kerak. 93 Qohira nusxasida bak. "4 Uldan so‘ng bu tushgan. « Busar bo‘lishi kerak, ma’no shunday o‘qishni talab qiladi. 46 Butun bo‘lishi kerak. 4 Ort-u tut 2,4 tarzida xato yozilgan. 48 asasi yozilgan, tensiz o‘qidik. 49284 yozilgan, bor o‘qidik. 50 G 553 yozilgan, buza o‘qidik. 51 Ushbu so‘z shu ma’noda goho qutki shaklida ham uchrab turadi. 5 Birinchi misra so‘ngidagi karak so‘zi ustida «O»? , ikkinchi misra so‘ngidagi otun so‘zi ustida esa «!» so‘zlari yozilgan va qofiya shu tarzda to‘ldirilgan. J - ” » = m. (ot ay 9 yozilgan, ma’no talabiga ko‘ra qatqisi o‘qidik. 59 Tilaki yozilgan, bilaki o‘qidik. 5 i - « 2,7 o‘rniga (52 u) yozilgan. O‘zak qattiq, qo‘shimcha yumshoq. Bir bo‘g‘in shu hisobga tushgan. 57, Qo‘lyozmada 253. 58, Qo‘lyozmada CHI . 59 ui! yozilgan. Vazn buzilgan, ovut-ul etar bo‘lsa to‘g‘ri bo‘ladi. Yuqoridagi to‘rt misraning tartibi buzilgan va ortiqcha so‘z aralashtirilgan, aslida quyidagicha bo‘lishi kerak edi: qush kerdum erni yava qildi yash Qedezmadi bog‘zin qovi qildim yash Bog‘uzdin kirur ig kishike kemi Bog‘uzdnn bolur ham anar ot emi
Dunyo bo‘yicha nikohi eng uzoq davom etgan juftlikning ayoli beva qoldi - Gooper.uz Bosh sahifa Yangiliklar Dunyo Dunyo bo‘yicha nikohi eng uzoq davom etgan juftlikning ayoli beva qoldi Dunyo bo‘yicha nikohi eng uzoq davom etgan juftlikning ayoli beva qoldi 20:30 05/10/2016 Facebook Karam (left) and Kartari Chand (seated), aged 110 and 103 respectively, celebrate their 90th wedding anniversary with their family at home in Bradford. From left: Grandson Mandeep Chand, son Paul Chand and his wife Rani and granddaughter Manpreet Chand. Mr and Mrs Chand were married in India at a Sikh ceremony on December 11 in 1925, when the country was under British rule. The worldís oldest living married couple have reached yet another millstone as they celebrate their 90th wedding anniversary today (DECEMBER 11). Karam and Katari Chand, from Bradford, West Yorkshire, have spent almost their entire lives together as their love for each grew stronger every year. They took the title of oldest married couple when they celebrated their 88th wedding anniversary and were looking to reach 90-year mark ever since. Buyuk Britaniyaning Bredford shahri fuqarosi, dunyo bo‘yicha nikohda eng uzoq yashagan Karam Chand 110 yoshida vafot etib, 103 yoshli turmush o‘rtog‘ini beva qoldirdi. Bu haqda “TASS”ga asoslanib “Daryo” nashri xabar bermoqda. Karam Chand va uning turmush o‘rtog‘i Kartari 2015-yilda nikohining 90 yilligini nishonlagan edi. Karam va Kartari Hindiston shimolidagi Panjob shtati qishloqlaridan birida tug‘ilgan. 1925-yilning dekabrida juftlik sikx an’analariga muvofiq nikohdan o‘tdi. O‘shanda Karam 20, Kartari esa atigi 13 yoshda bo‘lgan. 1965-yilda juftlik Buyuk Britaniyaga ko‘chib keldi. Ularning 8 nafar farzandi, 27 nevarasi va 23 evarasi bor. Odamlarlarga yoqishning 12 qoidasi 12:50 27/10/2016 Qaysi mevani yoqtirasiz? Shunga qarab, fe`l-atvoringizni aniqlaymiz! 12:35 27/10/2016 Farhod Alimov Rayhon G’aniyeva bilan turmush qurishi haqidagi xabarga izoh berdi 08:30 27/10/2016 Ulug`bek Qodirov eng katta kamchiligini tan oldi 21:15 26/10/2016 Mahallada duv-duv gap: Yuz-ko‘zi qon aktyor Dilshodbek Kattabekov, uning yonida esa... 16:30 26/10/2016 Qaysi banan foydaliroq: Yashilimi yoki qoraygani? 18:07 13/12/2014 Rost Yoki Yolg’on- Eng Ommalashgan Ilmiy Xatolar 19:49 04/05/2014 Boy bo’lish uchun qanday fikrlash lozim? 23:23 22/02/2013 Limonli suvning 5 foydasi 18:15 25/10/2016 «BIR ZUMDA» 15:22 14/03/2015 Ko'proq BIZ HAQIMIZDAGooper.uz bu o'zbek tilidagi eng keng qamrovli internet nashr. Gooper.uz har kuni inson hayotida muhim, qiziq va foydali bo'lgan ma'lumotlarni taqdim etib boradi. Biz haqimizda
Navoiy erkin iqtisodiy zonasida dori vositalarini ishlab chiqarishga mo’ljallangan yangi xorijiy korxona o’z faoliyatini boshladi Ushbu xorijiy korxonaga Hindistonning «Bravo Pharmaceuticals Private Limited» kompaniyasi asos soldi
zararli kuch. Lekin dev ba’zan sehrgar, kohin, avliyo kishilarga bo‘ysundirilgan bo‘lsa, yaxshi, foydali ishlarni bajaradi. . ; , Chil ton—g‘ayritabiiy kuchga ega bo‘lgan, bir-birlaridan ayrilmaydigan qirqta ruh. Rivoyatlarda aytilishicha, ular odam ko‘zigako‘rinmaydilar. Ba’zan ular odam qiyofasida ham yashaydilar. Odatda ular mozor va tashlandiq kimsasiz pastqam joylarda yashaydilar. Dindorlar turli ofatlardan, kasalliklardan qutulish uchun ularga atab pilikdan yasalgan qirqta chiroq yoqadilar. Ularga atab turli taomlar pishiradilar. Bu taomlar «chilton oshi» deb ataladi va u ovqatlar shu marosim munosa.bati bilan to‘plangan xotin-qizlarga ulashib beriladi. Bunday ishlar Islom dinida bid’at hisoblanadi. • Dom ov oy—jin, ajina. Har bir uyda yashovchi g‘ayritabiiy narsa—rux. Bu ruh ruslarda «Dedko», «Xozyain», «Susedko», beloruslarda «Xatnik», «Gospodar», ukrainlarda «Xatniy didko», polyaklarda «Xovanes», chexlarda «Skrijitek», «Rarashek» va hokazolar deb ataladi. Bunday uy xudolariga topinish ibtidoiy jamoa.tuzumi davridan qolgan bo‘lib, domovoylar uy va hayvonlarni balo-qazodan saqlar emish. S uv p ar isi (rusalka) —qadimgi rus va boshqa slavyan xalqlarida daryolar ko‘llar, o‘rmon, ekinzorlarda yashovchi, yosh, go‘zal uzun sochlari to‘zg‘ib yotuvchi, oq nafis kiyimda, baliq dumli ayol qiyofasidagi jonzot. Aytishlariga qaraganda, suvda cho‘kib o‘lgan qiz yoki o‘g‘il bola suv parisiga aylanib qolar ekan. Ularning yomonliklaridan saqlanish uchun, Pasxa bayrami o‘tgach, «suv parisini ko‘mish marosimi» o‘tkazilgan. Ko‘pincha hayvon, ot shaklida yasalgan qo‘g‘irchoq ko‘milgan. Bu bid’at odat bizda ham qisman saqlanib qolgan. S uva l va s t isi—daryo, ko‘l va boshqa suv havzalarining hukmdori. Asosan daryolarning girdoblarida, tegirmonlarda yashaydi. Xorazmda baliqchilar piri «Sochli ota», turklarda «Suv odami» deyiladi. A z a z yel—qadimgi yahudiylarda echki qiyofasidagi cho‘l ruhi. Talmudda axloqiy tubanlikka ketgan farishta. Ba’zi bir nasroniy sektalarida shaytonning nomi. Musulmonlarda yovuz ruhning nomi. Qadimda yahudiy kohinlari o‘zlarining bayramlarida butun xalqning gunohini echkiga o‘tkazganlar va uni cho‘lga, Azazelning oldiga qo‘yib yuborganlar. Dem on l ar (yunoncha— «ruh», «Xudo») —Xudo tomonidan ruxsat berib qo‘yilgan yovuz, nopok kuchlar: shayton, iblis, jin, alvasti va hokazolar. Yahudiylik va nasroniylikda gunohga botgan, Parvardigorga itoat etishdan bosh tortgan farishtalar. S yer a f iml ar—yahudiylik va nasroniylikda Xudovandga yaqin darajani egallovchi farishtalar. Ular olti qanotli odam shaklida bo‘lib, Tangrini to‘xtovsiz madh etib yuradilar. Ikki qanoti bilan betlarini, ikkitasi bilan oyoqlarini to‘sib, qolgan ikki qanoti yordamida uchib yuradilar. X yer uv iml ar—yahudiylik va nasroniylikda farishtalarning serafimlardan keyin turadigan oliy tabaqasi. Ular ham olti qanotli, ko‘p ko‘zli bo‘ladilar. Ar x a ng yel l ar—farishtalar boshliqlari. Nasroniylikda uch asosiy bosh farishtalar: Mixail, Gavriil, Rafaiil. Ulardan Mixail Xudovandning dushmanlari bilan samoda bo‘ladigan urushda harbiy boshliq va nasroniylarni qo‘riqlovchi farishta hisoblanadi. Gavriil —Parvardigori olamning elchisi. Rafaiil —davolovchi farishta. gAhur a-Ma z da (ma’nosi— «Dono Xudo» ) —zardushtiylik— mazdaviylikdagi oliy, yaxshilik va ezgulik xudosi. Yunonlarda— Ormuzd, sharqda— Hurmuzd deb atalgan. Ahura —olamlarni qudratli yaratguvchisi, egasi; Mazda—oliy ong, dono Xudo degani. A n h r a-May n y u (Eronda— Ahriman, yunonlarda—Ariman) —zardushtiylik - mazdaviylikdagi yovuzlik timsoli; iblis. Barcha yaxshiliklarni inkor etuvchi ruh. Yolg‘onchilik, adolatsizlik, o‘zboshimchalik va o‘lim homiysi. Bu dinlarda dunyoning barcha ishlari ana shu ikki ilohiy kuchning kurashidan iborat deb tushuntiriladi. Oxirida Ahura-Mazda abadiy qoladi, Ahriman esa Ahura-Mazda tomonidan butunlay yo‘qotiladi. R uh—moddiy bo‘lmagan asos. Ruh—olamning asosi. Ruh tabiatdan, koinotdan avval mavjud bo‘lgan. Alloh uni yo‘qdan bor qilgan. Jonni tanadan ajralib chiqib mustaqil yashashi, deb ta’lim beradi islom. Ruhning ko‘pligi—arvoh. Ar v oh—nomoddiy xilqatlar, ya’ni o‘lgan odamning tanasiz ruhi. Marhum o‘zining ruhi orqali bu dunyo bilan aloqa bog‘lab turadi, deb tasavvur qilinadi. 680
Respublika oliy o’quv yurtlari bilan aloqa o’rnatish va hamkorlik shartnomalarini tuzish
o a Yarim shareitsghajii – yala 5 Bo‘larii (29) ko‘yamiz : 24-rasm
Progressiv soliq stavkasining kamchiligi shundaki, bu soliq stavkalari soliq to‘lovchilarning daromad olish manfaatdorligini rag‘batlantirmaydi, shuning uchun progressiv soliq stavkalarini qo‘llaganda muayyan chegaraga qadar soliq stavkasini oshib borishini ta’minlagan holda so‘ngra regressiv soliq stavkalarini joriy etish soliq to‘lovchilar manfaatlariga mos keladi. Shuning bilan birgalikda ta’kidlash lozimki, progressiv soliq stavkalari davlat tomonidan iqtisodiyotni soliqlar vositasida tartibga solishda alohida ahamiyatga ega. Soliq stavkalari haqida gapirganda, proporsional soliq stavkasi uchun neytral holat xarakterli bo‘lsa, progressiv soliq stavkasi soliqlarning fiskallik xususiyatini xarakterlaydi, ya’ni progressiv soliq stavkalarida budjet manfaati ko‘proq yuzaga chiqadi. Shu jihatdan soliqlardan adolatlilik tamoyilining amal qilishini ta’minlash maqsadida regressiv soliq stavkalaridan foydalaniladi. Regressiv soliq stavkasida soliq to‘lovchining soliqqa tortiladigan daromadi, oboroti, mol-mulk qiymati kabi soliq obyektining ortib borishi bilan soliq stavkasining kamayib borishi ifodalanadi. Bundan ko‘rinadiki, regressiv soliq stavkasi progressiv soliq stavkasiga nisbatan teskari hodisani ifodalaydi. O‘zbekiston Respublikasi soliq tizimida regressiv soliq stavkasi, asosan, soliqlarning rag‘batlantiruvchilik rolini oshirish maqsadida qo‘’llanilib, bu asosan korxonalarning mahsulot (xizmat, ish)ni chetga eksport qilishini rag‘batlantirish maqsadida joriy etilgan. Jumladan: Foyda solig‘i bo‘yicha: Eksportchi korxonalar uchun realizatsiyaning umumiy hajmida o‘zi ishlab chiqargan tovarlar eksportining erkin konvertatsiyalanadigan valutaga eksport qilish ulushiga bog‘liq holda daromadga soliq solishning regressiv shkalasi amal qiladi. Eksport ulushi: —realizatsiyaning umumiy hajmida 15 foizdan 30 foizga qadar bo‘lganida belgilangan stavka 30 foizga kamayadi; —realizatsiyaning umumiy hajmida 30 foiz va undan ko‘p bo‘lganida belgilangan stavka 2 baravarga kamayadi. Mol-mulk solig‘i bo‘yicha, ham shu tartib amal qiladi. Respublikamiz soliq tizimida eksport faoliyatini rag‘batlantirishga qaratilgan qator imtiyozlarning mavjudligi milliy 31
Prezidentimiz rahnamoligida aholining reproduktiv salomatligini mustahkamlash, bolajonlarning har tomonlama sog‘lom voyaga yetishini ta’minlash borasida ulkan ishlar amalga oshirilmoqda. Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi perinatal markazi ham mustaqillik yillarida tashkil etilgan zamonaviy tibbiy muassasalardan biri. – Sobiq tuzum davrida biz viloyat shifoxonasi negizida kichik bir bo‘lim sifatida ishlardik, – deydi Perinatal markaz direktori o‘rinbosari Ma’mura Toshmetova. – Xonalar yetishmasligi, malakali kadrlar tanqisligi bois go‘daklarning nogiron tug‘ilishi holatlari ko‘p uchrardi. Mustaqillik yillarida vaziyat tubdan o‘zgardi. Onalar va bolalar salomatligi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishi etib belgilandi. 2008-yili viloyatimizda bir vaqtning o‘zida 160 bemorga xizmat ko‘rsatadigan ushbu markaz tashkil etilib, alohida zamonaviy bino ajratildi. Malakali vrach-ginekologlar, tajribali mutaxassislar ishga jalb qilindi. Markazning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash maqsadida “Salomatlik – 2” loyihasi asosida xorijdan eng zamonaviy tibbiy jihozlar keltirib o‘rnatildi. Natijada, onalar va bolalarga tibbiy yordam ko‘rsatish darajasi keskin oshdi. Markazda ayollar salomatligini saqlash, go‘daklardagi patologik jarayonlarning oldini olish borasida katta tajriba to‘plangan. Ayni paytda viloyatning har bir tuman va shahariga perinatal markazning malakali vrachlari biriktirilgan. Ular bemorlarga o‘z vaqtida va to‘g‘ri tashxis qo‘yish, patologik jarayonlarning oldini olish borasida sezilarli ishlarni bajarmoqda.
ALISHER NAVOIY 9 5 o o u Shi» Qo AI o af 7 «o «il! 72, T "4 9 J J j So‘zungniki, yaxshi ko‘rarsen o‘zung, Ko‘runmas yomon, chun erur o‘z so‘zung. Qoshingda sening garchi ko‘p vazni bor, Chu bor o‘z so‘zung, yo‘q anga e’tibor– o e 222 Ki, so‘z zodai tab’u farzand erur, Chu farzand erur, jonga payvand erur, Necha zodai tab’ erur nopisand, Kishining o‘z olida bor arjumand. Necha bo‘m farzandi manhusdur, O‘z olida xushjilva tovusdur. J J j Hunarparvar ishni buyurg‘uchidur, Hunarvar, vale, lof urg‘uchidur. o «- 529 2222 II BAL INULIN o. = aa X, 290 Too JO‘R 5 Bi total tosh I o pT O TUSI I o TAT SIS ONI ph o
tashqi matbuot uyushmasi sovrini, "Oltin globus" bilan taqdirlangani,deb bejiz emas."Qirol sher","Eng yaxshi musiqiy komediya", shunday muvaffaqiyatni takrorlash va kino turkumidagi ajablanarlisi shuki, "Toy Story 2" qaxramonlarida qo‘shiq kuylashni boshladilar. Randy Newmanning "U meni sevganida" qo‘shig‘i “Oskar” mukofoti nomzodiga aylandi. O‘yinchoqchining uchinchi qismini kino filmlar haqida suhbatlar ikkinchi muvaffaqiyatdan so‘ng boshlandi, ammo ular suhbatni davom ettirishga tayyor edilar. Stiv Jobs qarshisida Pixar rahbariyati shartnoma 1996 yilda ko‘rib chiqiladi, va "Toy Story 2" to‘laqonli karikatura sifatida hisobga olinadi, lekin Disney prezidenti Maykl Eisner va original film ofset faqat talab etiladi deya umid qilgan edi, bu haqida eshitishni istamadi. Yomon tomoni ehtimol Disney, faqat oddiy shartnoma oxirida Pixar bepul taqdim etib borish huquqiga ega edi chunki, bir foydali shartnomani bekor qilishni istamasdilar. Eisner va Jobs o‘rtasidagi munosabatlar qizib ketdi. Eisner "Toy Story" uchdan bir qismini olishni istaydi va Pixar uchinchi qismini tezroq suratga olmasa, Disney o‘zi yaratadi, deb da’vo qildi. Lekin Pixarning, shartnoma doirasida qat’iy nimalarnidir bajarishga majbur edi, shuning uchun "Monsters, Inc." va "Finding XMeтo"oпeтa( loyiha ustida qaratib, "Toy Story" uchinchi qismini rad etdi. O‘z navbatida Disney kompaniyasi bu loyihani hech qachon amalga oshirmagan (1.25-rasm).
398 USH bob. Past temperaturalar hiyati shundan iboratdir. Ravshanki, gazning ikkinchi porsiyasi I, kengaytiruvchi ventilga birinchi porsiyadan ko‘ra pastroq temperaturaga ega bo‘lgan holda keladi, drossellashdan keyin esa temperatura yana ham pasayadi. O‘z navbatida issiqlik alma-shingich orqali o‘tib, bu ikki marta sovitilgan gaz siqilgan gazning yangi uchrashma porsiyasidan yana issiqlik yutadi va hokazo. Shunday qilib, ventilga tobora sovigan gaz kelaveradi. Mashina ishlay boshlaganidan birmuncha keyin gazning uchrashma «oqimlar bilan tobora sovishi natijasida shunday bo‘ladiki, gaz navbatdagi drossellanishda qisman suyula boshlaydi va { priyomnikda to‘planadi, bu priyomnikdan I; jo‘mrak orqali D’yuar idishiga quyib olinishi mumkin. Mashina barqaror ishlayotgan paytda uning turli joylarida taxminan shunday temperaturalar bo‘ladi: ab zmeevikka kirishda temperatura 293 Q (xona temperaturasi); bu zmeevikdan chiqishda 170 Q drossellangandan keyin 80 Q, s zmeevikka kirishda (s nuqtada) 80 K; undan chiqishda xona temperaturasi. VentilB oldida bosim 200 atm, drossellangandan keyin 1 atm. Gazni sovigan uchrashma (qarama-qarshi) yo‘nalishdagi gaz oqimi bilan sovituvchi har ikki ad va sa zmeevikni o‘z ichiga olgan qurilma issiqlik almashingich deb ataladi. Linde mashinasida issiqlik almashingich bir-biriga kiritilgan naychalar bo‘lib, ularga birgalikda zmeevik ko‘rinishi beriladi. Yuqori bosimli gaz ichki naydan kiradi (140-rasm). Sovigan gazning qarama-qarshi oqimi tashqi naydan ichki nayni yuvgan holda keladi va shunday yo‘l bilan ichki naydagi gazni sovitadi. Bayon qilingan qarama-qarshi oqim prinsipi barcha sovitkich mashinalarda qo‘llaniladi, biroq issiqlik almashingichlarning konstruksiyasi anchagina o‘zgartirilgan. Hozirgi qurilmalarda ular issiqlik almashinishni yaxshilash uchun xizmat qiladi va bundan tashqari, suyultirilgan gazni aralashmalardan tozalashga imkon beradi. Sxemalarda bir issiqlik almashingichni zmeeviklar bilan yonma-yon joylashgan holda tasvirlaymiz, shu bilan birga, yo‘g‘on chiziqlar bilan katta bosim ostidagi gaz o‘tadigan, ingichka chiziqlar bilan esa kichik bosimli gaz o‘tadigan naylar ko‘rsatiladi. Yuqorida eslatib o‘tganimizdek, hozirgi vaqtda Linde mashinalari havoni suyultirish uchun kamdan kam ishlatiladi. Biroq vodorod va geliyni suyultirish uchun ishlash prinsipi Joul — Tomson effektidan foydalanishga asoslangan bu xil mashinalar hanuzgacha qo‘llaniladi. Misol tariqasida bu yerda biz geliyni suyultirish uchun ishlatiladigan mashinalardan birining sxemasini keltiramiz. Geliy uchun Joul — Tomson effektining inversiya temperaturasi G; juda past bo‘lgani uchun (50 Q ga yaqin), geliy dast-113-5. Joul — Tomson effektidan foydalanib gazlarni suyultirish 399 Ne «ali Ne 50 atm EA 140-rasm. - 141-rasm. lab T; dan past temperaturagacha sovitilishi kerak. Biz bayon qilayotgan mashinada geliy suyuq vodorod bilan 14,5 Q temperaturagacha sovitiladi. 141-rasmda mashinaning ishlash sxemasi tasvirlangan. Kompressor bilan 30 atm bosimgacha siqilgan geliy mashinaga O nuqtada birlashtirilgan ikki nay bo‘ylab ikki oqim bo‘yicha keladi. Bu naylarning har ikkalasi ikki issiqlik almashingich — { va P.ning bir qismlari bo‘ladi. { issiqlik almashingichda geliy { priyomnikdan bug‘lanib, so‘ngra GU issiqlik almashingich orqali o‘tgan qarama-qarshi yo‘nalishdagi gazsimon geliy oqimi bilan sovitiladi. P issiqlik almashingich-da siqilgan gazning ikkinchi qismi N suyuq vodorodli vannadan bug‘lanuvchi qarama-qarshi yo‘nalishdagi gazsimon vodorod OQImi bilan sovitiladi. Har ikkala oqim O nuqtada birlashib, Ya suyuq vodorodli vanna orqali o‘tuvchi Sh zmeevikka tushadi va uning temperaturasi (14,5 Q)ni qabul qiladi. Bu vanna orqali o‘tgach, geliy TU issiqlik almashingichga tushadi va u yerda priyomnikdan bug‘lanuvchi geliy tomonidan qo‘shimcha ravishda 5,8 Q temperaturagacha soviydi. Bunday temperaturada geliy I ventil! orqali drossellanadi va suyultiriladi.
43 Qonun nima va qonun matnini tayyorlashda inson taraqqiyoti prinsiplarini amalga oshirish mexanizmi qanday? III BOB. INSON TARAQQIYOTI PRINSIPLARI VA PARLAMENTNING QONUN IJODKORLIGI FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH Inson taraqqiyotining asosiy prinsiplarini amalga oshirish masalalari qonun ijodkorligi faoliyatida, ayniqsa mamlakat parlamentining qonunchilik sohasidagi ishida ham ustuvor yo‘nalishlar hisoblanadi. Shu munosabat bilan parlament, Qonunchilik palatasining muayyan deputati yoki Senatning muayyan a’zosi o‘zining kundalik faoliyatida qonunchilik faoliyatini takomillashtirish orqali inson taraqqiyoti prinsiplarini qay tarzda ta’minlashi mumkinligi hozirgi kunning dolzarb masalasi bo‘lib qolmoqda. Qonunni tayyorlash, shak-shubhasiz, parlament yoki deputat faoliyatida inson taraqqiyoti prinsiplarini amalga oshirishning asosiy va eng muhim usuli yoki vositasidir. Qonun demokratik davlat hokimiyatini siyosiy jihatdan tashkil etish huquqining asosiy manbaidir. Bundan tashqari, qonun–huquqiy davlatning muhim kategoriyasi. Va nihoyat, qonun–davlat hokimiyati oliy vakillik organi (parlament) tomonidan alohida tartibda yoki bevosita xalq tomonidan qabul qilingan, eng muhim ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan, oliy darajadagi yuridik kuchga ega bo‘lgan normativ-huquqiy hujjat. Har qanday demokratik davlatda bo‘lgani kabi O‘zbekistonda ham qonun inson taraqqiyoti prinsiplarini amalga oshirishda alohida rol o‘ynaydi, bu esa parlament korpusi–deputatlar va senatorlarning zimmasiga alohida mas’uliyat yuklaydi. Ma’lumki, O‘zbekiston Respublikasida Qonunchilik palatasining deputatlari qonunchilik tashabbusi huquqi subyektlaridan biri hisoblanadi, ya’ni qonun loyihasi tashabbusi bilan chiqish va uni tayyorlash kabi konstitutsiyaviy huquqqa egadir. Ushbu holat inobatga olinadigan bo‘lsa, qonunlar matnlarini tayyorlash vaqtida inson taraqqiyoti prinsiplarini amalga oshirish mexanizmini bilish Qonunchilik palatasi deputatlari uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Qonunning samaradorligi va ta’sirchanligi ko‘p jihatdan qonun konsepsiyasini tayyorlash sifati hamda darajasiga bog‘liq. Qonun konsepsiyasi qonun chiqaruvchining g‘oyasini o‘zida mujassam etib, ijtimoiy ahamiyatga molik muayyan muammoni hal etishni–maqsadni, shuningdek ana shu maqsadga erishishning usulini (usullarini) –tegishli qonuniy yechimlarni (huquqlar, majburiyatlar, taqiqlar belgilashni, byudjet xarajatlarini tasdiqlashni, davlat institutlari ta’sis etishni va boshqa shu kabilarni) o‘z ichiga oladi. Qonun konsepsiyasiga nisbatan ta’rif berishda “g‘oya” degan so‘zdan eng muhim so‘z sifatida foydalanilsa, fikrimizcha, juda maqbul yondashuv bo‘ladi.
ishi kerak, chunki gaz holda vodorod ajralishi reaksiya muvozanatini o‘ng tomonga siljitadi (Le-Shatelye prinsipi): KN:RO4 2p=2pQRO-N, (1) 2Q.NRO,421=2p (K.RO,):--N: (2) Nordon tuzlar gidrolizga uchrashi natijasida eritmada ishqoriy sharoit hosil bo‘ladi: = K.NRO, NO KNRO-QON (3) Hosil bo‘ladigan QON bilan 2p reaksiyasi natijasida ham vodorod ajraladi. 2QON-2N,042p=K. (2p (ON):1-N: (4) Agar gidroliz 10095 sodir bo‘lsa, yana 0,5 molv dan (3) va (4) tenglamalar hisobiga vodorod hosil bo‘lishi kerak, Ammoniy gidroksid ishlatilganda nordon tuz gidrolizi kuchli ishqoriy muhit hosil qilmaydi, shuning uchun ajralib chiqadigan vodorod miqdori (1) va (2). tenglamalar hisobiga faqat 0,15 mol (3,36 l) hosil bo‘ladi. Kaliy ishqorida R.O; eritilganda vodorod miqdori (1) va (4) tenglamalar hisobiga 0,30 molB (6,72 l) gacha yetib borishi mumkin: (1) tenglama bo‘yicha 0,1 mol, (2) tenglama bo‘yicha 0,5 mol, (3) tenglamada hosil bo‘lgan nordon tuz hisobiga 1,0 mol, (4) tenglama bo‘yicha esa 0,5 molv vodorod hosil bo‘ladi. Yechimda QN.RO; ning gidrolizi natijasida hosil bo‘ladigan vodorod hisobga olinmadi. 1U.bb. Reaksiyada qatnashgan sulvfid miqdori: 218-4-N. 50, SA ZNS, 97 22,4 x—4,85 g (215) X 112 Ruda tarkibidagi sulfidning protsent miqdori: 100-4,85:25— = 19,4 96 rux sulfidi berilgan ekan. Topilgan miqdordagi sulfid bilan reaksiyaga kirishgan sulvfat kislota miqdori: 98-4,85 :98—4,85 g. Tenglama (1) bo‘yicha: 100.4,85 : 20—24,25-g (N.O; eritmasi). Uning hajmi: U—24,2511,1421,3 ml. TU.67. Berilgan eritma massasi 2580 g bo‘lib, undagi kislota massasi 1186,8 g yoki p = 1186,8:63 = 18,84 mol’ni tashkil etadi. Fosfor bilan kislota orasidagi reaksiya tenglamasi: R4-5NQO, = N,RO, 540, N;O 0,25 mol R.ni oksidlash uchun sarf bo‘ladigan kislota miqdori 5-0,25—1,25 mol’ga teng, Shu miqdordagi NMO; eritmaning 1,25-2000:18,84—132,70 ml hajmida bo‘ladi, bu eritma massasi esa 171,18 g bo‘ladi. TU.68. Masala shartida berilgan tuzlar kombinatsiyalarini tuzib chiqamiz: a) HCl4NaHSO;- BaCl»; 6) HCl4NaHSO;4 NaCO; B) HCl4 BaCl MaxSO-; g‘) NaHSO,-t BaClgA4 NaCO. 174 (1)
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasida Prezident sayloviga tayyorgarlik ko‘rish va uni o‘tkazish jarayonini kuzatish uchun mamlakatimizga kelgan Kuvayt Axborot vazirligi Davlat kotibining yordamchisi Xeyla Xamad Al-Mekeimi xonim bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi
I 1-rasm. Immunologiya faniga hissa qo‘shgan olimlar: I-E. Djenner, 2-EL. Paster, 3-LI. Mechnikov, 4-P.Erlix Immunologiya rivojlanishining yangi bosqichi birinchi nav-atda buyuk Avstraliya olimi Mak-Farleyn Bernetning nomi bilan bog‘liq. Barcha “yot narsalardan” barcha “o‘zining narsalariga” o‘zgartirishga qaratilgan reaksiya sifatida immunitetni o‘rgangan holda u organizmning individual! (ontogenetik) rivojlanish davrida uning penetik birligini saqlashda immun mexanizmlarining aha— miyali borasidagi muammoni ko‘tardi. Aynan M.F.Bernet lhimlotsilga “immunotsit” degan nomni bergan holda uni o‘ziga xos йипил reaksiyasining asosiy ishtirokchisi sifatida tushunishga g‘tibor qaratdi. Ingliz olimi Piter Medavar hamda chex olimi iVlilan Gausheklar tajribalarida immun reaksiyasiga zid bo‘lgan— talaranilik holatini tasdiqlab berishdi. Aynan M.F.Bernet immun Hи reaksiyasi) shakllanishida bezning alohida rolini ko‘rsatib kardi. va nihoyat, M.F.Bernet immunologiya tarixida immune-ipining klonalseleksion (klonli-seleksiyali) yaratuvchisi sifatida ини qoldimdi. Bunday nazariya formulasi juda oddiy: limfotsit larning bir avlodi (kloni) faqatgina bir muayyan, antigenli, alohida Ahaarminaninga javob berishga qodir. Murmatningi ummunitetga barcha “o‘zining narsalaridan” barcha O‘zin, yot nmarmoalarni” ajratib turadigan organizmning reaksiyasi oigani qarishi alohida diqqatga sazvordir. P.Medavar tomonidan lajona mnsplantatning bitib ketmasligining immunologik tabiati 11
Qalmoq shohin himoyatim deb edim Orqa tutib bu yurtlarga keb edim, –deydi. Uchinchidan, maqola mualliflari Alpomishning qalmoqlar yurtiga qilgan har ikkala safarining ham maqsadini buzib tushuntiradilar. Ular Alpomishning birinchi marta sevgan yori Barchinni, ikkinchi marta qayn-otasi Boysarini qutqazish uchun qalmoq yurtiga borganini faqat bir bahona deb hisoblaydilar va Alpomish aslida qalmoqlar yurtiga barcha g‘ayridinlarni qirish uchun borgan edi deb yozadilar. Bu to‘g‘ri emas, albatta. Shunday qilib, 1952-yilda "Alpomish" dostoni nohaqdan xalqqa qarshi, zararli asar deb e’lon qilindi. Holbuki, yuqorida qayd etganimizdek, "ALPOMISH" DOSTONINING G‘OYAVIY asosini bosqinchilik va millatchilik sing-ari mudhish, zararli (reaksion) g‘oyalar emas, aksincha qahramonlik, insonparvarlik, do‘stlik, vatanparvarlik, vafodorlik, yaxshilikka yaxshilik qilish kabi yuksak, xalqchil g‘oyalar tashkil etadi. "Alpomish" dostoni haqida matbuotda keskin salbiy maqola chiqqach, 1952-yil boshidanoq bu dostonni o‘qish-o‘qitish, targ‘ib etish qattiq ta’qiqlandi. Kutubxonalardan bu doston shoshma-shosharlik bilan yig‘ib olindi. O‘rta va oliy maktab dasturlari va darsliklaridan chiqarib tashlandi. Sobir Abdulloning shu doston syujeti asosida yaratilgan "Alpomish" muzikali dramasi esa sahnaga qo‘yilmaydigan bo‘ldi. Bunday o‘ta nohaqlikdan xalqimiz juda ranjidi, qattiq norozi bo‘ldi. Biroq hammaning dardi ichida edi, hamma sukut saqlashga majbur edi. Chunki, "Alpomish" dostoni qoralangan yillar haqiqatdan ham juda murakkab va qaltis davr edi. Mamlakatda so‘z erkinligi, matbuot erkinligi yo‘q edi. Odamlar o‘z fikrini, rost so‘zni ochiqcha ayta olmas edi. Chunki, haq gapni aytishga va yozishga yo‘l qo‘yilmas edi. Haq so‘zni aytgan har qanday inson gunohkor qilinar edi. Bitta fakt. "Alpomish" dostoni ta’qiqlab qo‘yilgach, 1952- yil 28-noyabrda Toshkentda bo‘lib o‘tgan katta bir yig‘ilishda sovet mafkurachilaridan biri "Biz Jirmunskiyga, professorlar Bertel’s va Klimovichga, kosmopolit Zaripovga, yozuvchilar Maqsud Shayxzoda va Sobir Abdulloga, folklorshunos Bogdanovaga, dotsent Afzalovga, shoir Pen’kovskiyga siyosiy ayblov e’lon qilamiz" ("Xalq so‘zi" gazetasi, 1999-yil, 16 oktyabr), –deyishigacha borib yetgan edi. Haqiqatning qaror topishi Xalqimiz mustamlakachilik davridagi bunday adolatsizlik va nohaqliklardan qanchalik aziyat chekmasin, qanchalik ruhan
—Hech, hech... Ayamning ko‘nglini men yaxshi bilaman, ayamsiz o‘ylag‘an xotinlardan emas hech. —Yaxshi, yo‘lda ham seni hech kim tanimasin, kampir ham ayangni aldab olib chiqsin, ayangning o‘ziga ham ishonayliq; yana har holda menim uchun shu qasdingdan kechsang nima bo‘ladi Ra’no? Biz Toshkandga barib yetkan kunimizoq, sog “lig‘imizni va uzrimizni aytib, xat yozarmiz-ku, jonim. Ra’no javob berish o‘rnig‘a birdan yig‘ladi, ancha vaqt ko‘z yoshisini yuzi orqaliq to‘kib turdi. —Balki men... ayam bilan abadiy ko‘rishmasman. —Hay Ra’no, Ra’no, —dedi Anvar. —Xudoyor yuz yil yashaydi, biz Toshkandda o‘lamiz, deb o‘ylaysanmi? Xayr, ko‘b bo‘lsa Xudoyor yana besh yil yashasin, vaholanki, uning zulmi shu yo‘sun davom etkanda, biz chamalag‘an bu fursat ham ko‘b; zero, zulm neqadar kuchaysa, uning umri shuncha qisqa bo‘lishi tajribalar bilan sobitdir. Agar shungacha ham sabring yetmasa, boshqa chorasi topilar, Ra’no, masalan, ayangni Toshkandga chaqirarmiz yoki gapni biroz eskitkandan so‘ng Qo‘qong‘a o‘zimiz ham kelsak bo‘ladi. Ra’no javobsiz yana ko‘z yoshisini to‘“ka berdi, bu holdan siqilg‘an Anvar, Ra’noga biroz qarab turdi: — Xo‘b, yig‘lama. Hali bir-ikki kunsiz yo‘lg‘a chiqolmasmiz, bu kun kechasi akam kelsa, erta bozorg‘a chiqib yo‘l hozirligini ko‘rsa, har holda birisi kun kechqurun jo‘nashimiz ham aniq emas. Binobarin sen oshiqmasang ham bo‘ladi. Undan so‘ng, sening o‘ylag‘an yo‘ling juda qaltis, Би to‘g‘rida boshqacharoq tadbir toparmiz... Ra’no indamadi, bir entikib orom havosini yutdi va ro‘moli bilan ko‘z yoshisini quritdi. Anvar o‘pkalik iljayib Ra’noni yandi. Ular shu holda ekan, hujra devori ko‘cha tarafdan uch-to‘rt qayta gurs-gurs urildi. Ikkisining ham quloqlari tikkayib bir-birisiga savol nazari yubordilar... — Begona kishi emas, — dedi bir ozdan keyin Anvar. —Men Safar aka bilan kunduzi uchun devor urishni shart qilg‘an edim... Sen chiqib kampirga ayt, eshikni ochsin. Ra’no hujradan chiqdi. Birar daqiqadan keyin 270
«NShyukasl» va «Lester» Bas Dost uchun kurash olib borishadi » ELLO.uz - Скачать музыку бесплатно и слушать онлайн 20.08.2016«NShyukasl» va «Lester» Bas Dost uchun kurash olib borishadi «VolShfsburg» hujumchisi Bas Dost Angliyaning «NShyukasl» va «Lester» klublari e’tiborini jalb qildi, deb xabar bermoqda Daily Star. Manbaning ma’lumotiga ko‘ra, har ikkala klub ham «bo‘rilar» bilan muzokara olib bormoqda. Manba: Stadion.uz
—. Buyrakni solomka shaklida to‘g‘rab qovurib oling: Piyozni solomka shaklida nashinkalab, "qizdirib, solomka shaklida to‘g‘ralgan qo‘ziqorinlarni qo‘shib tayyor bo‘lgunga qadar qovurib oling. . Mol go‘shti, til va mol go‘shtini solomkam shaklida o‘g‘rab oling.. Qovurilgan buyrak, qo‘ziqorin va piyoz bilan qo‘shib ustidan sous, tuz va murch tashlab aralashtirib oling. . Tovaga solib, qirg‘ichdan chiqarilgan pishloqni ustidan sepib duxovkaga tiqib qo‘ying. . Tortishdan avval ko‘katlar bilan bekaxang, RUSSCHA TAYYORLANGAN BUYRAK 5 kishi uchun. Mog buyragi 500 gr. Tomat sousi (Qo‘shimcha retseptlarni qarang) 1 stakan. : Limon 75 gr. Sabzi 2 dona. Selderey ildizi 2 dona. Sho‘r bodring 3 dona. Sarimsoq 3 dona. Piyoz 2 bosh. Kartoshka 8 dona. O‘simlik moyi Z osh qoshiq. Tuz, qora murch ta’mga qarab Petrushka { Tayyorlangan buyraklarni qaynatib, bo‘laklarga bo‘lib chiqing. : Piyozni maydalab, yog‘ning bir qismida qizidrib olib, buyraklarni qo‘shib 7 daqiqa qovurib oling. . Selderey va sabzini bo‘laklarga bo‘lib, yog‘da qovurib oling. Kartoshkani to‘g‘rab qolgan yog‘da qovurib oling. Bodringni bo‘laklarga bo‘lib, ustiga solib chiqing. 34
Sofi derazadan o‘giriddi. Robertning ovozida samimiylik bor edi. Boshiga tushgan shuncha ko‘rguliklarga qaramay u chindan ham yordam bermoqchi edi. Sofi sudlov politsiyasi Lengdon haqida tayyorlagan materiallarni ko‘rib chiedandi. L engdon olim kishi. Haqiqiy olimlar esa anglashilmovchiliklarni hazm qila olmay­ dilar. « Butomondan biz o‘xshash miz» , o‘yladi Sofi. Balki L eng ­ don o‘zi bilmagan holda biror muhim ma’lumotni oshkor etar? Amm o u sanday yordam berar ekan deb kutib o‘tirishga fursat yo‘q. Va^t juda tig‘iz. —Bez-u Fa sh sizni istalgan daqiqada hibsga olishi mumkin, — dedi Sofi. —m-e n esa sizni muzeydan chiqarib yubora olaman. B iros biz birgalikda harakat qilishimiz kerak. L engdonning ko‘zlari sinidan chiqib ketguday bo‘ldi. —Nim a, siz menga ^ochishni taklif qilmoqchimisiz? —Eng ma’quli ham shu. Agar Fa sh sizni qo‘lga olsa, u holda fransuz qamo^onasida bir necha hafta, balki oylab qolib ketishingizga to‘g‘ri keladi. A gar hoziroq bu yerdan chsh ^b keta olsak, A Q Sh elchixonasiga yetib olamiz va Am yerika hukumatisizning hu!9 T9\\u0430ringizni himoya qiladi. m-e n esa qotillikka aloqangiz yo‘qligini isbotlashga urinib ko‘raman. Aftidan Sofining so‘zlari L engdonni qoniqtirmaganga o‘xshaydi. —Qochishni hatto xayolga ham keltirib bo‘lmaydi. Har bir eshikda Fash ning qurollangan soqchilari turibdi. A gar bizni qochib ketayotganimizda otib tashlashsa ham, sochishimning o‘ziyoq aybdor ekanligimga isbot bo‘ladi. Yaxshisi, poldagi nomasizga atalganligini Fash ga aytishingiz kerak. —Albatta, aytaman, —shoshgancha va’da berdi Sofi, - fatsat Am yerika elchixonasigacha yetib olganimizdan keyin. Elchixona esa bu yerdan atigi bir milya uzoqlikda, xolos. Tushuning, Fa sh bilan L uvr da turgancha muzokara olib borish xatarli. Bugun-u aybingizni isbotlash uchun qo‘lidan kelgan hamma ishni qiladi. H i b sga olmay turganiga sabab shuki, u yangi dalil-isbotlar to­ pish ilinjida. —Axir sochib ketishim uning gumonlarini tasdiqlaydi-ku!
Дунёдаги энг тоза шаҳарлар: 1. Лондон - 74.94%; 2. Париж - 74.90%; 3. Нью Йорк - 74.89%; 4. Мадрид - 72.66%; 5. Окленд - 71.97%. @gorizont_uz
Lekin bu bo‘yicha hali hech qanday gap yo‘q, oldindan hech narsa deb bo‘lmaydi”, — deydi O‘ktam Qurbonnazarov Bu boradagi o‘rganishlarimiz shunday tusmolga o‘rin berayaptiki, “Kirish turizmini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorda belgilangan talablarni bajarish uchun investor topilmagan, natijada “O‘zbekiston havo yo‘llari” Milliy aviakompaniyasi aeroportni rivojlantirish takliflari o‘rniga oson yo‘ldan borishni ma’qul ko‘rgan, ya’ni 2018-yilning 5-iyulida tasdiqlangan amaliy tadbirlar rejasi – “yo‘l xaritasi”ning 2-bandiga muvofiq, “Kam talabligi munosabati bilan “Qarshi xalqaro aeroporti” davlat unitar korxonasini konservatsiya qilish” taklifi ilgari surilgan Endi bir o‘ylab ko‘ring: katta bir xalqaro aeroport 2 yilga yopilsa-yu, yuzlab xodimlar ishsiz qoladigan bo‘lsa, kim ham bunga indamay qarab turardi? Shundan kelib chiqib, aeroport ishchi-xizmatchilari qator mutasaddi tashkilotlarga ariza yo‘llab, Qarshi xalqaro aeroporti har qanday reysni qabul qilish imkoniga ega ekani, malakali mutaxassislar mavjudligi, aerovokzal oxirgi standart talablari bo‘yicha ta’mirlanganiyu yo‘lovchilarga barcha shart-sharoit yetarliligini ko‘rsatib, amaliy taklif sifatida aviareyslar sonini ko‘paytirish zarurligi, shunda aeroport foyda ko‘rib ishlashi mumkinligini aytishgan Ma’lumotlarga ko‘ra, 2011—2015-yillarda aviareyslar soni yetarli darajada bo‘lgani sababli aeroportning oylik daromadi milliardlab so‘mgacha ko‘tarilgan Ammo yo‘lovchilar talabiga yarasha aviareyslar soni ko‘paytirilmagani ishlar orqaga ketishiga sabab bo‘lgan Shuning uchun ayrimlar MDH va chet davlatlarga borish uchun Toshkent, Samarqand va Buxoro aeroportlaridan uchishga majbur bo‘lgan Qolaversa, “Moskoviya”, “VIM avia”, “Pulkovo” aviakompaniyalarining bankrotga uchrashi ham aviareyslar soni kamayishiga olib kelgan Ariza vajlari qanoatlantirilganmi, yo bu avvaldan rejaga kiritilganmi, har holda avgust oyidan Qarshi xalqaro aeroportida reyslar soni 1 tadan 4 taga ko‘paytirilgan va haftaning payshanba va shanba kunlari Rossiyaning Domodedovo, seshanba va yakshanba kunlari Sheremetyevo aeroportlariga muntazam qatnov yo‘lga qo‘yilgan Raqamlar ham birdaniga “sakragan”: Qarshi xalqaro aeroporti shu yilning yanvar oyida 875 million, fevralida 539 million so‘m zarar ko‘rib ishlagan bo‘lsa, sentabr oyida ko‘rilgan sof foyda 1 milliard 26 million, oktabrda esa 2 milliard 753 million so‘mga teng bo‘lgan “Birinchi yarim yillikda aeroport iqtisodiy faoliyati 3 milliard 885 million so‘m zarar bilan yakunlangandi Albatta, reyslar sonining ko‘paygani, asosan chet el aviakompaniyalarining samolyotlari uchayotgani daromad oshishida asosiy omil bo‘layapti”, — deydi Qarshi xalqaro aeroporti bosh iqtisodchisi Mashhura Qobilova Bundan ko‘rinadiki, foyda ko‘rib ishlayotgan korxonaga endi konservatsiyaning hech qanday keragi yo‘q Shu joyda ko‘ngilda bir ishtiboh-shubha ham paydo bo‘ladiki, balki Qarshi xalqaro aeroportini konservatsiyaga olishda, uning 2 yil davomida ishlamay turishi va “yaxlatilgan” holda narxi ancha tushgan aeroportga investor ham topilishi maqsad qilingandir, bu borada faqat taxmin qila olamiz, xolos Vaholanki birgina reyslar sonining ko‘paytirilishi aeroportni foyda ko‘rib ishlaydigan korxonaga aylantirishi mumkin ekan Yana bir gapki, loukoster aviakompaniyalarining oraga kirishidan “O‘zbekiston havo yo‘llari” MAK hech ham manfaatdor emas: chunki u bir bilet narxini bir yarim million so‘m deb turgan payti loukoster tashuvchi bir million so‘m taklif qilib tursa, Milliy aviakompaniya bu raqobatga dosh berolmay qolishi mumkin So‘zimizning boshidagi savolga qaytadigan bo‘lsak, Qarshi xalqaro aeroporti yopilmaydi Hozircha yopilmaydi Prezident qarori ijrosi esa, ko‘rib turganingizdek, hali-beri bajariladiganga o‘xshamayapti Holbuki unda ko‘zda tutilgan chora-tadbirlar samarasida yurtimizning turizm imkoniyatlari yanada oshishi, aholi uchun qulaylik yaralishi tayin edi Afsuski, qarorning Qarshi xalqaro aeroportiga tegishli qismi go‘yoki o‘z kuchini yo‘qotgan kabi turibdi Yanayam kim biladi: balki konservatsiyaga tushib qolsa va bir necha yil ishlamay yotsa, “ochiq osmon” rejimiyu loukoster aviakompaniyalarni jalb etadigan “himmatli” investor topilib qoladimi?
66 Iqtidorli bolalar iqtidorini erta aniqlab, uni rivojlantirishda tarbiyaviy texnologiyalar treninglaridan foydalanish hamkorlik mexanizmlarini takomillashtirishga imkon yaratadi (2.9-jadvalga qarang): 2.9-jadval. Iqtidorni rivojlantirishda hamkorlik shakllarida tarbiyaviy texnologiyalar treninglaridan foydalanish № Iqtidorni rivojlantirishda hamkorlik shakllari Tarbiyaviy texnologiyalar treninglari Tarbiyaviy texnologiyalar treninglarining mazmuni [88] 1. Davra suhbati, reportaj, ezgu ish aksiyasi, jurnalist “Tanishuv” treningi o‘quvchilarni bir-biri bilan tanishtirish, do‘stona munosabat va ijodiy muhitni yuzaga keltirish, ularning ijodiy imkoniyatlari va shaxsiy sifatlarini ochish, jamoada ishlash uchun qulay sharoit vujudga keltirish hamda o‘quvchilar o‘rtasida ruhiy to‘siqlarni yengishga yo‘naltirilgan 2. Sport seksiyalari, diagnostik treninglar “Murabbiy va jamoa” treningi murabbiy va jamoa bilan ishlash muammolari mohiyatini aniqlash malakasini shakllantirish, uning yechimini izlash va topishga yo‘naltirilgan 3. Konkurslar, tanlovlar KBI treningi faol hayotiy holatni, liderlik sifatlarini, jamoada ishlash ko‘nikmalarini hamda o‘zgalar fikrini hurmat qilgan holda dalillash, ishontirish, asoslash, munozara olib borish mahoratini, murosaga kelish va izlash qobiliyatlarini shakllantirishga yo‘naltirilgan 4. Ilmiy loyihalar, amaliy loyihalar IMAK treningi ishontirish, tashkilotchilik qobiliyatini, nostandart vaziyatlarda o‘zini va jamoani boshqara olish hamda mumkin bo‘lgan muammoli vaziyatlarni oldindan ko‘ra bilish, ularni hal qilish yo‘llarini izlab topish mahoratini shakllantirishga yo‘naltirilgan 5. Teatr studiyalari, multfilm, sayt yaratish “Uchlik” –SAN treningi bezak ishlari, ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish, ijodiy tasavvurni rivojlantirish, tashkilotchilik qobiliyatlarini, turli badiiy eskizlarni tayyorlash ko‘nikmalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan 6. Madaniy tadbirlar, konsertlar “Sahna” treningi ijodiy fikrlashni rivojlantirish, tadbirning reja-ssenariysini tuzish ko‘nikmasi hamda sahna va aktyorlik asoslari, madaniyat, rejissura, tadbirni tashkil etish, notiqlik mahoratini shakllantirishga yo‘naltirilgan 7. Mavzuli AJIL jamoaviy ijodiy ishni tashkil qilish,
Serverlarda nazorat Parollar va loginlarni S himoyalash vositalari Yuridik vositalar Smart karta va tokenlar Ommaviy kalitlar strukturasi Biometrik vositalar (kyin Ye 2007 B 2006 d d 96 0 20 40 60 80 100 4.2.1-rasm. Axborot xavfsizligini ta’minlashda ishlatiladigan vositalar. (manba: 92007 CSI Computer Crime and Security Survey» xucobotna)
Категория: Barhayotlik uchun kurash _ Просмотров: 398 _ Добавил: sherlar _ Теги: aql-idrok es, unga qarshilik ko‘rsatishi mumkin, faqat qon va tana o‘lim bilan olish, Hayot bilan vidolashayotgan paytda _ Рейтинг: 0 0/0
Ohakli sut yetarli miqdorda qo‘shilganda, reaksiya oxirigacha boradi va sharob kislotalari to‘liq sharob kislota ohak ko‘rinishida cho‘kmaga tushadi. Ohakli ishqor yetarsiz miqdorda solinganda, sharob kislotalari sharob kislotali kalsiyda oldin eriydi va nordon kalsiy tuzini hosil qiladi. CaC H,0, 4 2H,C.H.0, = CaH,C.H.0.), Keyingi ohakli sut yoki bo‘r qo‘shilganda, sharob kislotasining nordon kalsiy tuzi to‘liq ohakka o‘tadi. Ohak suti yoki bo‘r bilan sharob kislotaning kaliy va natriyli nordon tuzlarining eritmasi ham sharob kislotali ohak cho‘kmasini beradi, misol uchun: 2KH CH,O, 4 Ca(OH), CaC H,0, 4 K.C.H,0, 5 2H,0 ЖKH C.H,0," CaCO, = CaC.H,0, 5 K,C.H.0, 521,0 = C0. Bu formuladan ko‘rinib turibdiki, sharob kislota toshini ohakli sut yoki bo‘r bilan ishlov berganda faqat sharob kislotasining yarmi sharob kislotali ohak ko‘rinishida cho‘kmaga tushadi. qolganlari esa suv yaxshi eriydigan o‘rta sharob kislotali kaliy eritmasiga o‘tadi. Dastlab nordon sharob kislotali kaliy (sharob toshi) cho‘kmaga tushadi. H,C.H,0, = KOH = KHCH,O, 4t 2H,O; 2H,C11,0, 8 K,CO, = 2KHC H.O, = CO. 4 H,0 Kuchsiz eritmalarda sharob toshining tushishi sekinlashadi: bir necha kun yoki ko‘p davom etishi mumkin; tebranish sharob toshining tushishini tezlatish imkonini beradi. Sharob toshi potash qoldig‘ida va kaliy ishqorida to‘liq eriydi, bunda o‘rta sharob kislotaning kaliy eritmasi sodir bo‘ladi. 2KHC H,0O,4 K,CO, - 2K,CH.O, 4 CO, 4 H,O; KHCH.O,4 KOH-K,CHO,4N.O 224
QURULTOY OCHIQ Sverdlov teatrusi bugun buyuk shodlik g‘ururi bilan qaynaydi. Uning burchak-burchaklaridagi kichikq-kichik eshiklaridan odamlar chumoli kabi ketma-ket kirib-chiqib turadilar. Har tomonda balanddan, pastdan to‘planilib aytilayotgan qo‘shiqlarning gurillagan tovushlari muhtasham binoni gumburlatib yubormoqda. Binoni 60-sib ketgan oq ko‘ylakli qizil taqqan pioner bolalar chopib, yugurib shovqin ko‘tarib gazeta tarqatdilar. Har tomondan fotomuxbirlar o‘t yondirib vakillarning suratlarini oladi. Zalda O‘zbekistonning sakson yetti rayonidan to‘plangan vakillar o‘ltiradilar. O‘rtadagi stullarda uzoq Xorazm, Qashqadaryo va Surxondaryo tomonlaridan kelgan uzun choponli vakillar Yosh leninchizni varaqlamoqdalar. Bular kecha va kunduz demasdan, o‘lim va qurbonlardan qo‘rqmasdan, uzoq qishloqlarda sotsializm uchun kurashayotgan azamat armiyaning tilaklarini gapirgani kelganlar. Bular mushtumzo‘rlarning sinf bo‘lib yashovini tugatishda partiyaning bosh yo‘li uchun mushtlashgan keng jabha bo‘ylab hujum ochgan sinfning oldingi kolonnalarida kurash olib borayotgan, cho‘llarda, qishloqlarda, paxta va non dalalarida, fabrik-zavodlarda zarbdor va bolshevik suratlari bilan yangi hayot qurayotgan yuz minglab qo‘shinning vakillari. Narigi burchakda harbiy musiqa to‘dasi har nafasda bir kuy o‘ynab shovqunlarga-shovqun qo‘shadi. Sahnaga yuzlab tikilgan bayroqlar orasidan sekin-sekin stenografistkalar chiqib kelayotirlar. Ular qog‘ozlarni oldilariga yoyib qalamlarini uchlamoq bilan mashg‘ul. O‘nlab gazetalarning muxbirlari qo‘ltiqlarga gazeta tutgan holda u yoq-buyoqqa o‘tayotirlar. 205 10 10 Stenografistka qog‘ozining boshiga katta harflar bilan chizib qo‘ydi: O‘zbekiston komsomolining butun Uzbekiston qurultoyi. Teatruning sahna pardasi sekin ko‘tarildi. Sahna ichinda besh yuzlab qizil bayroqlar orasidan O‘zbekiston komsomol markazqo‘mining yosh kotibi chiqib keldi. Qurultoy vakillari muzikaga quloq solayotganday jim bo‘ldilar. Hamma jim. Hamma o‘tkir ko‘z bilan qizil askarlar tomonidan qo‘riqlanib turilgan sahnaga tikildi. Stenografistkalar qalamlarini qo‘lga oldilar. Muxbirlar qog‘ozlarini varaqlab yozib qo‘ydilar: 4-dekabr 1930-yil, payshanba, kech soat yetti-yu 11 minut, Toshkent shahri, Sverdlov teatrusi O‘zbekiston komsomolining Jumhuriyat qurultoyi ochildi.
Foto: Illustrativ foto Malayziya hukumati mamlakat endemik bosqichga oʻtayotgani sababli, COVID-19 pandemiyasi bilan bogʻliq deyarli ikki yillik cheklovlardan soʻng birinchi marta oʻz chegaralarini toʻliq ochganini eʼlon qildi, mamlakat 2022-yil 1-apreldan boshlab xalqaro sayohatchilarni kutib olishga tayyor. Toʻliq emlangan sayohatchilar karantinsiz sayohatdan bahramand boʻlishlari mumkin va faqat joʻnashdan ikki kun oldin COVID-19 PSR testini topshirishlari va Malayziyaga kelgandan keyin 24 soat ichida professional ravishda amalga oshirilgan ekspress tekshiruvi (testdan) dan oʻtishlari kerak. Malayziyaga kirish jarayonini osonlashtirish uchun haqiqiy sayohat hujjatlariga (xalqaro pasport) ega sayohatchilar MySejahtera (Apple App Store, Google Play Store yoki Huawei AppGallery da mavjud) ilovasini yuklab olish va faollashtirish hamda Traveler belgisi ostidagi joʻnash oldidan toʻldiriladigan oʻz shaxsiy maʼlumotlarini tizimga kiritish orqali Malayziyaga kirishlari mumkin, oldinlari amalda boʻlgan myTravelPass sayti orqali maxsus ruxsat olish amaliyoti bekor qilinadi. Biroq, toʻliq emlanmagan xalqaro sayohatchilar mamlakatga kelganlarida besh kunlik karantindan oʻtishlari kerak. Ayni paytda, 12 yoshdan 17 yoshgacha boʻlgan bolalar va yoshlarning karantinsiz kirishiga ruxsat beriladi va Malayziyaga kelgandan keyin 24 soat ichida professional ravishda amalga oshirilgan ekspress tekshiruvidan oʻtishlari kifoya. Jamoat joylarida yuz niqoblaridan foydalanish va MySejahtera -ning binolarga kirayotganda roʻyxatdan oʻtishi endemik bosqichda standart amaliyot sifatida saqlanib qoladi, ayniqsa bu qoidalarga koʻp odamlar gavjum boʻlgan yopiq joylarda amal qilinishi kerak. Hukumat, shuningdek, jismoniy masofani saqlashni hali ham ragʻbatlantirilsada, toʻliq normal faoliyatni qayta tiklashga cheklovlar oʻrnatmaydi. Malayziya turizm, sanʼat va madaniyat vaziri Nensi Shukri xonim: “Biz hukumatning xalqaro sayohatlarni qayta tiklash toʻgʻrisidagi soʻnggi eʼlonidan xursandmiz va Malayziyani xavfsiz sayohat joyi sifatida targʻib qilish uchun marketing harakatlarini kuchaytirish, aviakompaniyalar va turistik firmalar bilan hamkorlik qilishni intiqlik bilan kutmoqdamiz. Xalqaro chegaralarning qayta ochilishi munosabati bilan bizning marketing agentligimiz - «Turizm Malayziya” strategik oʻzgarishlarni amalga oshirish, aqlli hamkorlikni yoʻlga qoʻyish, turizmni targʻib qilish va strategik kommunikatsiyalarini optimallashtirish hamda ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikda 2022-2026-yillarga moʻljallangan strategik rejasini amalga oshirishi uchun vaqt keldi». – deya taʼkidladi. Chegarani qayta ochish boʻyicha soʻnggi standart operatsion tartib-qoidalar haqida qoʻshimcha maʼlumot olish uchun veb-saytiga tashrif buyurish kifoya. Malayziya Turizmni targʻib qilish kengashi, shuningdek, “Turizm Malayziya” nomi bilan ham tanilgan boʻlib, mamlakat Turizm, sanʼat va madaniyat vazirligi qoshidagi agentlikdir. Malayziyani sayyohlik uchun afzal koʻriladigan joy sifatida targʻib qilish agentlikning aniq vazifasi. Tashkil etilganidan beri u xalqaro turizm sahnasida asosiy oʻyinchi sifatida paydo boʻldi. 2019-yilda Malayziyaga 26,1 million xalqaro sayyohlar keldi, buning natijasida taxminan 21 milliard dollar turistik tushumlar qayd etildi, bu Malayziyani dunyoning asosiy turistik yoʻnalishlari qatoriga chiqishiga sabab boʻldi.
2 Viloyat saylov komissiyasi saylovlarni amaldagi qonunchilik talablari asosida tashkil etish va o‘tkazilishini ta’minlasin
i yillari (1828 1935) yilizlar opa ishlatiaslan 131-yili Maysur la. o‘s taqaladi. 905 ot keyn non xatga ne Mun iyuininn «sa avnlin sib oyannn ornnon Qo‘zg‘olonni bostirgan inglizlar bu davlat yerlarini ham Kompaniya. mxtiyoriga kulib slilar "Lorl Okayend hukironlik kiagin Iialari (136-1842) ishga jar qo‘shin Aftonislon m Eri ichki kiladiga faol arazi ash boshaydilar va ulrning manflatlari Rassmining bu yoragi tarkibiy jamolari bilish to‘qisholdi. Hanajlolasi = SHI mistik Chunova iaria qilish Mkistongi yurish uyuitirangar, Eklilipiya muyuirrasiyatai jkumlandi va kilizlar fon taxtiga Shoh Shuljani o‘taribq ikki bal mipaxala mazora o‘riatishga ershshanlar, Gava Kim Kobra 24-iiganz remlentini izadirib, o‘zi Hindistonga haytib xez Biroq 941 ida ishda afg‘omlarko‘ozon ko‘larib, iilma (ari; — kishi muvaffaq bo‘ldi. iy vokealarlan koban Oklsid yepsral uberiyator maso zol qilindi. Uzing o‘ringa jantlar lar Zasiboro (142. 184) tayinlandi. Kobul aa sar mu m Talli, ammo iilizlar Sbilin akasi qilish bila chakanib qaytib stanlar Iigiz. ai iii i i iii ojirtn mustisiya takt bo‘lib qolayotgan cha. birinchi mur oyun (1845-1846) saj laryosi bo‘yilagi ustara mojarosilan byilandi. Urush davomida sikl yariryasi mardonavor kurashga eniga karamaslan 1846-yil 20 fevralla inglizlar sikxlar anda T mann sms Ama o‘ttili man o‘tlari tar "urish ko‘tali kililik yama xisbga sinb, lar Panjob «kalon kishinin ini qalin Sakalar bir katar muchii 14 joatlarilan ayrildi va zich kuchnilainb kodi. Ikkinchi ingliz-sikk urushi (1845 1849). par Pa jobling Mo‘lton poni muda egadriiga shu yerga 9 qo‘shinlarini kiritishga uringanidan keyin bo am. Sikxlar, m
daham bosh og‘rishi, ishtaha pasayishi, kamqonlik belgilari paydo bo‘ladi. Profilaktikasi —benzin ajraladigan joylarga havo so‘rgich o‘rnatish, benzin bilan ishlaganda gazniqobdan foydalanish tavsiya qilinadi. Benzoldan zaharlanish, Benzol Sa Nv –xushbo‘y suyuqlik. Qaynash darajasi 76,67S, Uy haroratida parchalanadi. Bug‘i havodan 3 marta og‘ir. Sanoatda benzol yog‘larni, loklarni, bo‘yoqlarni, kauchukni eritish uchun ishlatiladi. Bundan tashqari, nit-robeizol, anilin, yog‘ni oqlashda ishlatiladi. Toshko‘mir, neft olish jarayonida hamda kimyo-farmatsevtika korxonalarila erituvchi sifatida ishlatilgani tufayli uchraydi. Benzol bur shaklida nafas a’zolari orqali, suyuq holdagisi shikastlanmagan teri yuzasidan yog‘larda eruvchi sifatida organizmga tushadi va o‘pka, buyrak orqali chiqib ketadi. O‘tkir zaharlanish sanoatda kam uchraydi, bunda bosh og‘rishi, aylanishi, bezovtalik, uzoq uxlash alomatlari, mushaklar tortishishi, hushni yo‘qotish, taxikardiya, qon bosimining pasayishi kuzatiladi, Surunkali kasallikda yog‘ga boy nerv hujayralari, qon ishlab chiquvchi a’zolar shikastlapadi, milklardan, burundan qon oqadi. Qonda oldin leykotsitoz, keyin leykopeniya, eritropeniya, gemoglobin kamayishi tufaydi qon ivishi keskin kamayadi. Surunkali zaharlangan odamlarda tashqi muhitning salbiy ta’siriga chidamlilik pasayadi, Surunkali 3a-harlanishda teriga tariqdek-tariqdek toshmalar toshadi. Zaharlanishdan saqlanish uchun beizol o‘rniga kam zaharli toluol, etil spirti ishlatish kerak, Buning iloji bo‘lmasa, joylarni zich berkitish, havo so‘rgich o‘rnatish tavsiya qilinadi. SANOATDA ZAHARLANISHNING OLDINI OLISHNING UMUMIY TADBIRLARI Ish sharoitining zararli va noqulay ta’siri bilan bog‘liq ishlarda ishlash uchun bo‘lajak kasb egalari tibbiy ko‘rikdan o‘tishlari va sorligiga qarab ishga qabul qilinganlar O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining (SSV) 1993-yil 27-iyuldagi 400— Uyrug‘iga asosan vaqti-vaqti bilan tibbiy ko‘rikdap takroran o‘tib turishlari kerak, 327
F * TE ’ * SFig: €$E FE l$ E E €Ef :E’€ i ggBg€ 5Eg€ X:i *aI * rt€gt:;s E € ;E€;itl;*E; :i Fsie: :gggg5giggiiFii itg;i!tliiFgl €li;i ;$$r;gs**,[cinE$ ;iEiffi$iuigEF ga;e; e r€ EpE ; . ii g3gig gu;i;pigg;53ies gigi g g$gs€5 $ j ’Ei ig,iE{ *ifgi*i{ liE EI iEfii E i, EEFs"i:8E e Feg= 3g; s ii$€ r=$ = FF€ g€ € rs e *gt r’ ;€ * € i iF ii giigsF$iigiiii, F$ i iiii* Fii ii ifgi i ei€si;€ig! tl’3sisE $i* Hti l s $Fi3 i;Ee’ $i E i ig$ fI iiFFE$i$i FiFF giiiFiii Eg $gii ii.Fii - tr x-’o--^: * 0 n :’=o .ix5€;E [g:;s i=glt* ;E a= s x:Eg= u’gs 5;€€€s F i p ?p+s:=ai!-:3=fqgEEi-Fsti€E"i-FsE 3*5 r; *. a gf; $E ! r
(MMA) bo‘yicha rossiyalik Habib Nurmagomedov va irlandiyalik Konor Makgregor o‘rtasida jang bo‘lib o‘tdi Yengil vazn chempionligi uchun tushgan mablag‘ va bonuslarni hisobga olmaganda, 30 yoshli Konor Makgregor ushbu jangdan 3 mln AQSh dollari mukofot puliga ega bo‘lgan
usgardi... Qani endi qariyalarga u kun sayin ko‘rayotgan yassi, ajoyib, g‘alati, qiziq va ko‘pincha qo‘rqinchli bo‘lgan narsalarni gapirib bersa. Biroq uning bilib oladigan narsalari hali ko‘p edi. GO‘LAX Astemirga erkin yollangan sanitar, to‘g‘rirog‘i, bosh go‘lax bo‘lib ishlaydigan bir odam hammadan ham ko‘proq yoqib qolgandi. Uni Stepan Il’ich deyishar, familiyasi esa Kolomeysev edi. Ko‘rinishi qanaqa deysizmi? U shunchaki ko‘rimsiz, mallarang, yuzidagi siyrak sepkillari –hatto qish kunlari ham bilinib turardi. Uning qiyiq ko‘zlari moviy bo‘lmay, aksincha, qora vajuda o‘tkir edi. U kulganda ham o‘tkir boqar, o‘yin-kulgiga suyagi yo‘q edi. Hammasidan ham rus bo‘la turib adigeycha va kabardincha bilganligidan kavkazliklar bilan juda qalii bo‘lib olgandi. U har bir odam bilan salom berib so‘ratib ketaverardi. Ishidan gap ochilguday bo‘lsa, hazillashibmi yo chindanmi, kavkazcha tillarni bilganligidan- "meni bu yerda tutib turishibdi deb qo‘yardi. Astemir o‘zini Stepan Il’ichga yaqin tutar, u ham qo‘-yaidap kelgancha Astemirning ko‘nglini olishga harakat qilardi. Astemir ancha o‘ziga kelib, og‘irroq narsalarni ko‘tara oladigan bo‘lganda Stepan Il’ichga qarasha boshladi. U o‘tinolib kelar yo bo‘lmasa uning o‘rnida o‘t yoqaverardi. Shu bahonada ular yanada inoqlashib ketishdi. Utin-ko‘mir tayyorlab, yigirmatadan kam bo‘lmagan pechkani qizdirish hazilakam ish emas-da Astemir Stepan Il’ichga boqishib, u bilan uzoq gurunglashib o‘tirishni xush ko‘rardi. Ikki oshia pechkalarni yoqib qo‘yib gurunglashib o‘tirishardi. Pechkadagi o‘tin yonib bo‘lgandan keyin unga palyon yoki Donesk ko‘miridan tashlab turilsa bo‘ldi edi. Buralib chiqayotgan alanga Astemir bilan Stepan Il’iya-ping yuzini yoritardi. Stepan Il’ich ham Astemir bilan rustlashganidan, uning soddadilligidan xursand edi. Ular bemalol gurunglashib o‘tiripardi. Stepan Il’ich Astemirning Kabarda, oilasi, Balyatso, Bot, Gumar, Klishbiyev bilan vahimali uchrashuvi, Jiraslan va nihoyat jallob Murodov qo‘liga kelgandan keyil tortgan azoblari haqidagi gaplarini diqqat bilan tipglardi. Astemir goho Stepan Il’ichning iltimosi bilan. nart-lar haqilagi qissalarii ruscha so‘ylab berishga: urinib
alohida e’tibor berdilar. 1941—1942-yillarda respublika davlat arxivlariga 0,5 (yarim) million saqlov birligi qabul qilindi. Lekin keyingi yillarda hujjatlarni davlat arxiviga qabul qilish kamaydi. Arxivlarda hujjatlarni qabul qilish va saqlashga joy yetishmas edi. 1944—1945-yillarda davlat arxivlariga bor-yo‘g‘i 48 ming saqlov birligi qabul qilindi. Yangi tashkil qilingan kino-foto-fonohujjatlar Markaziy davlat arxivi 1944—1945- yillarda 15 mingdan ortiq fotohujjat qabul qildi. Urush sharoitida davlat arxivlari tartibga solinmagan arxivlarni, asosan frontga jo‘natilgan harbiy qismlar arxivlarini qabul qilishga majbur bo‘ldilar. Davlat arxivlarining asosiy vazifalaridan biri tartibga solinmagan arxiv jamg‘armalarini tartibga solish edi. Respublika davlat arxivlarida 1941- yili 100 ming, 1944—1945- yillarda esa 136 ming saqlov birligidagi hujjat tartibga solindi. Arxiv hujjatlaridan foydalanish sohasida ham bir qator ishlar qilindi. Xalq xo‘jaligi maqsadida foydalanish uchun ko‘p hujjatlar topilib, tegishli tashkilotlarga yuborildi. Bu hujjatlardan foydalanish tashkilotlarga ancha iqtisodiy samara keltirdi. Arxiv tashkilotlari «Frontga xatlar» va boshqa bir necha hujjatlar to‘plamlarini tayyorlashga kirishdilar. Arxivchilar tomonidan arxiv hujjatlari asosida yozilgan maqolalar gazeta va jurnallarda e’lon qilinib turildi. Masalan, 1944—1945-yillari 21 ta maqola, 9 ta radioeshitgirish, 4 ta ko‘rgazma tashkil etildi va ko‘plab ma’ruzalar o‘qildi. Arxiv qiroatxonasida bir necha yuzlab tadqiqotchilar ilmiy ishlari uchun arxiv hujjatlaridan foydalandilar. Shunday qilib, arxivchilar urush davrida ham faol mehnat qilishdi. Arxiv hujjatlarini ehtiyot qilib saqlash, hujjatlarni qabul qilish, tartibga solish, ulardan foydalanishni tashkil etish sohasida samarali isholib borildi. Arxiv tashkilotlari ham ancha mustahkamlandi. O‘ZSSR kino-foto-fono-hujjatlar Markaziy davlat arxivi, bir qancha viloyat davlat arxivlari va joylarda tuman davlat arxivlari tashkil qilindi. Arxiv tashkilotlari malakali kadrlar bilan mustahkamlandi. 18
Sun’iy (surrogatli) aliflar neft mahsulotlaridan, masalan, neftenolB va karbonol’ aliflar yoki kanifol va shunga o‘xshash organik moddalardan (masalan, singoloye alifi) ishlanadi. Aliflar qurilishda quyuq moyli bo‘yoqlarni suyultirishda, metall konstruksiyalarni dastlabki moylashda, tunukalarni va deraza panjaralarini va boshqa ko‘p qurilish buyumlarini aliflashda, zamazkalar tayyorlashda ishlatiladi. Surrogatli aliflar binoning ichni yuzalari va ikkinchi darajali inshootlar uchungina ishlatiladi. Yelimlar. Bo‘yoq tarkiblarni tayyorlashda bog‘lovchi modda sifatida hayvonot, o‘simlik, sun’iy va polimer yelimlari ko‘p ishlatiladi, Bo‘yaladigan yuzani gruntlashda, devorlarni shpaklyovkalashda, shuningdek, bo‘yoq tarkiblarni tezroq qotirish maqsadida yelimli eritmalardan foydalaniladi. Hayvonot yelimi suyak, kozein vago‘sht pardadan ishlangan xillarga bo‘linadi. Suyak yelimi obdan tozalangan va yog‘i ajratib olingan hayvon suyaklarini qayta ishlab (parchalab) olinadi. Suyak yelimi to‘rt xil ko‘rinishda: qattiq plitka shaklida, yirik donali qilib tuyilgan, kukun qilib tuyilgan va g‘allerit deb ataluvchi bo‘tqasimon ko‘rinishida tayyorlanadi. Qozein yelimi obdan tuyilgan kozeinga so‘ndirilgan ohak va mi-isral tuzlar (ftorli patriy, soda, mis kuporosi va h. k.) qo‘shib hamda biroz kerosin aralashtirib tayyorlanadi. Ishlatish uchun juda qulay bo‘lgan kukunsimon kozein yelimi toza bo‘lishi, undan qo‘lansa hid kelmasligi kerak. Qozeinli bo‘yoq tarkiblarni tayyorlashda, asosan, ishqorga chidamli pigmentlar ishlatiladi. Go‘sht parda yelimi hayvonot tanasidan chiqadigan barcha yaroqsiz pay.lar, yelimsimon pardalar vateridan shilib olinadigan go‘shtlarni, shuningdek, teri parchalarini suvda obdan qaynatib, keyin quritib olinadi. Go‘sht parda yelimi ilitkalar yoki tuyilgan kukun ko‘rinishida tayyorlanadi. Bo‘yoq tarkiblar tayyorlash uchun ishlatiladigan suyak va go‘sht parda yelimlari ushbu texnik talablarga javob berishi lozim: qattiq yelimni 24 soat suvga solib qo‘yganda unda mog‘orlash yoki chirish «singari alomatlar bo‘lmasligi, u shishmasligi kerak. O‘simlik yelimlari ikki xil bo‘ladi: dekstrin va un changi. Dekstrin kraxmalni qayta ishlab olinadi, un changi esa don yanchish Sanoatining chiqindisidan olinadi. Ishlatish uchun qulay bo‘yoq tarkibi olish uchun 45 g quruq dekstrin, 1 kg bo‘r kifoya qiladi. O‘simlik yelimlari gruntlash, shpaklyovkalash va bo‘yoq tarkiblar tayyorlashda, bog‘lovchi modda sifatida, shuningdek, gulqog‘ozlarni devorga yopishtirishda ishlatiladi. Sun’iy yelim—sun’iy smolalarning suvdagi eritmasi, ya’ni karboksilmetil sellyulozalari bilan metilsellyulozalarning suvdagi eritmasidir. Sarg‘ish rangli yog‘och sellyulozani ximiyaviy yo‘l bilan qayta ishlashdan hosil bo‘lgan mahsulot— karboksilme-til sellyuloza chirishga chidamli, shishish xususiyatiga ega bo‘lgan suvda eruvchan smoladir. Qarboksilmetil sellyuloza yelimli va moyli bo‘yoqlar tayyorlashda ishlatiladi. Poldjer yelimlar yopishtiruvchanligi juda yuqori bo‘lgan sintetik polimer moddalardan iborat. Bunday yelimlar suvli yoki spirtli eritmalar asosida tayyorlanadigan emulsiyalar sifatida ishlatiladi. Masalan, polivinilatsetat yelimi suv-spirt eritmasi asosida tayyorlanadi; u parda materiallarni, gulqog‘ozlarni, darz ketgan yoki shikastlangan temir-beton konstruksiyalarni (po-livinilatsetat sement yelimi) yopishtirishda ishlatiladi. Suyultiruvchi materiallar. Quyuq bo‘yoq tarkiblarni suyultirishda yoki mineral pigmentlar asosida bo‘yoqlar tayyorlashda suyultiruvchi materiallar ko‘p ishlatiladi. Suyultiruvchining erituvchidan farqi shundaki, suyultiruvchiga parda hosil qiluvchi modda qo‘shilgan bo‘ladi. Bu esa lok-bo‘yoq tarkiblarning sifatini anchagina yaxshilaydi. Suyultiruvchi emul!siyalar deganda «yog‘dagi suv» sistemasi asosida tayyorlangan suyuqliklarni tushunish kerak. Suyultiruvchi emulsiyalar gruntovkalar tayyorlashda va quyuq moy bo‘yoqlarni suyultirishda ishlatiladi. Masalan, rux va litropon belilasi hamda rangli quyuq bo‘yoqlardan temir surigi, mumiyo va oxralarni suyultirishda emulsiyalar ko‘p ishlatiladi. Qanday bo‘yoq bo‘lishidan qat’i nazar, unga qo‘shiladigan suyultiruvchi miqdori 22—409) dan oshmasligi lozim. Erituvchilar. Barcha organik moddalarni yoki quyuq bo‘tqasimon bo‘yoq tarkiblarni ishlash uchun qulay darajaga keltirishda erituvchilar katta ahamiyatga ega. Erituvchilar ishlatilishiga ko‘ra 3 xil bo‘ladi: moyli lok va bo‘yoqlar uchun; gliftal va bitum loklari hamda bo‘yoqlari uchun; epoksid, nitrosellyuloza va perxlorvinil lok-bo‘yoqlari uchun ishlatiladigan erituvchilar. Yelimli va suv-emul’siyali bo‘yoqlar uchun erituvchi sifatida suv ishlatiladi. Lok-bo‘yoqlarni eritishda ko‘proq ishlatiladigan erituvchilarga skipidar, sol’ventnaft, uayt-spirit va boshqalar kiradi. Sikkativlar. Qurilishda eng ko‘p ishlatiladigan sikkativ rux-marganes sikkatividir. U naftanat kislotasida eritilgan rux-marganes tuzidan iborat. Sikkativlar, asosan, moyli va sintetik lok-bo‘yoqlarning qurishini (qotishini) tezlatish uchun qo‘shiladigan suyuq materialdir. Bo‘yoq pardani tez quritish kerak bo‘lsa, unga 5—8"9), lokka esa 109) gacha sikkativ qo‘shish tavsiya etiladi. 60-5. PIGMENTLAR Ximiyaviy birikmalar bilan bo‘yalgan, suvda va biriktiruvchilarda, shuningdek, organik eritmalarda erimaydigan hamda kukun holatida suyuq bog‘lovchilar bilan osongina aralashib bo‘yoq hosil qiladigan moddalar pigmentlar deb ataladi. Pigmentlar organik va mineral bo‘ladi. Mineral pigmentlar o‘z navbatida tabiiy hamda sun’iy xillarga bo‘linadi. 282
Andijon viloyati statistika boshqarmasi — VILOYAT RАHBАRI “NАVROʼZ” SАVDO KOMPLEKSI QURILISHINING BORISHI BILАN TАNISHDI VILOYAT RАHBАRI “NАVROʼZ” SАVDO KOMPLEKSI QURILISHINING BORISHI BILАN TАNISHDI Аndijon shahrining yangi loyihaviy "Mashrab" koʼchasida viloyat hokimi Shuhratbek Аbdurahmonov umumiy qiymati 150 milliard soʼmli zamonaviy talablarga javob beradigan, sharqona koʼrinishdagi yangi “Navroʼz” savdo kompleksi bilan tanishdi. Mazkur obʼektda qurilish ishlari 2016 yilda boshlangan boʼlib, hozirgi kunda ishning 80 foizi bajarilgan. Loyihaning umumiy qurilish maydoni 7 gektarni tashkil etadi. Ushbu savdo kompleksida kelgusida 1500 ish oʼrni yaratilishi kutilmoqda. Majmuada savdo doʼkonlari, maishiy xizmat koʼrsatish shaxobchalari, koʼngilochar oʼyingohlar, shuningdek, mahalliy tadbirkorlar uchun 6x3 hamda 6x6 hajmdagi 400 ta savdo doʼkonlari xalqimizga xizmat qilishi uchun rejalashtirilgan. Bundan tashqari, xalqaro talablarga javob beradigan supermarket, “KFC” brendi ostida va boshqa turdagi “fast food”, kafe, restoran va zamonaviy tamaddixonalar, 3000 kvadrat metr maydonda bolalar uchun oʼyingohlar tashkil etilishi koʼzda tutilgan. Ushbu “Navroʼz” savdo kompleksi ochilishi joriy yilning mart oyida rejalashtirilmoqda. Аndijon viloyati hokimligi MАTBUOT XIZMАTI
ashq-97. “Amaliyot-S” nomli hujjatdagi 13-varaqning FI:II blokiga 1, 2, 3, 4 sonlarni kiriting. F va H ustun shrift yozuv shaklini qalin kabi tanlang. F2:14 kataklarni progressiya yordamida rasmdagi kabi to‘ldiring. Hujjatni joriy saqlang. 10 16 1, 4 7 121 11 361 15 1081 Пpoгpeccия тшoдoг oyлaя иp Eдиницъ (Birliklar) bo‘limidan ko‘rinadiki, qator elementlari nafaqat Sonli, balki Sanali bo‘lgan holda ham progressiya bilan to‘ldirish mumkin. birinchi element, ya’ni 13.08.2014 sa- / na kiritilgan Al katak belgilanadi I 1 1 1 113.08.20141 A
Prirechen () — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Denisov tumanidagi qishloq. Prirechenskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Denisovdan qishloq 38 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Aholisi 1999-yilda qishloq aholisi 824 ta kishi (397 ta erkak va 427 ta ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 761 ta kishi (366 ta erkak va 395 ta ayol) yashagan. Manbalar Aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari Qoʻstanay viloyati Denisov tumanidagi qishloqlar
dorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishi kun tartibidagi masalalarning ta’rifiga o‘zgartishlar kiritishga haqli emag. Aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirish to‘g‘risidagi talab aksiyadorlardan chiqqan taqdirda, bu talabda umumiy yig‘ilishni chaqirishni talab qilayotgan aksiyadorning (aksiyadorlarning) ismi-sharifi (nomi), unga tegishli aksiyalarning soni, turi ko‘rsatilgan bo‘lishi lozim. Aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirish to‘g‘risidagi talab aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirishni talab qilgan shaxs (shaxslar) tomonidan imzolanadi. Jamiyatning taftish komissiyasi yoki jamiyat ovoz beruvchi aksiyalarining kamida besh foiziga egalik qiluvchi aksiyador (aksiyadorlar) aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirish to‘g‘risida talab taqdim etgan sanadan e’tiboran o‘n kun ichida jamiyat kuzatuv kengashi aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirish to‘g‘risida yoki yig‘ilishni chaqirishni rad etish haqida qaror qabul qilishi kerak. Jamiyat taftish komissiyasining yoki jamiyat ovoz beruvchi aksiyalarining kamida besh foiziga egalik qiluvchi aksiyadorlarning talabiga ko‘ra aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirishni rad etish to‘g‘risidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinishi mumkin, agar: - aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirishni talab qilayotgan aksiyadorlar qonunchilikda nazarda tutilgan miqdordagi jamiyat ovoz beruvchi aksiyalarining egasi bo‘lmasa; - kun tartibiga kiritish uchun taklif etilgan masalalardan birortasi ham aksiyadorlar umumiy yig‘ilishining vakolat doirasiga kirmasa; -kun tartibiga kiritish uchun taklif etilgan masala amaldagi qonunchilik talablariga muvofiq bolmasa. Jamiyat kuzatuv kengashining aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishini chaqirish to‘g‘risidagi qarori yoki bunday yig‘ilishni chaqirishni rad etish haqidagi asoslantirilgan qarori yig‘ilish chaqirishni talab qilgan shaxslarga qaror qabul 100
O‘zbekistonda bu yil shakar taqchilligi bo‘lmasligi va’da qilindi O‘zbekistonda joriy yilgi murabbo mavsumida shakar taqchilligiga yo‘l qo‘yilmaydi Bu haqda O‘zbekiston Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi ma’lum qildi
MP i In shaxslardan tashqari sug‘urta faoliyati ustidan nazorat qiluvchi nvlfil organi ham ishda ishtirok etuvchi shaxs deb hisoblanadi. Sug‘urta tashkilotiga tegishli mulkiy majmuani sotish tashqi m Tnjnruv jarayonida ham amalga oshirilishi mumkin. Ushbu tash-tillnlning mulkiy majmuasini sotib olish huquqi faqatgina sug‘urta Ш hkilotlariga tegishlidir. Sug‘urtalovchining mulkiy majmuasi tashqi hoNliqaruv jarayonida sotilgan taqdirda sug‘urtalovchining mulkiy ninijmuasi sotilayotgan sanadagi sug‘urta hodisasi yuzaga kelmagan Kllg‘urta shartnomalari bo‘yicha barcha huquq va majburiyatlar maj-RUtami sotib olgan shaxsga o‘tadi. Tugatishga doir ishyuritish o‘tkazilayotganda sug‘urtalovchining mulkiy majmuasi sotib oluvchi faqat sug‘urtalovchi bankrot deb topil-ғли sanaga qadar sug‘urta hodisasi yuzaga kelmagan sug‘urta shart-ioinalarini o‘z zimmasiga olishga rozi bo‘lganda sotilishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchilari bo‘l-II ish shaxslarning bankrotligi to‘g‘risidagi ish ko‘rib chiqilayotganda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga soluvchi va muvofiqlashtiruvchi vakolatli davlat organi ham xo‘jalik sudlov ishida ishtirok etuvchi shaxs hisoblanadi. Qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchilarining bankrotligi to‘g‘risidagi ish bo‘yicha sud boshqaruvchisi mazkur faoliyatni amalga oshirishi uchun sud boshqaruvchisi sifatida attestasiyadan o‘tishi, shuningdek, unda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga soluvchi va muvofiqlashtiruvchi vakolatli davlat organi tomonidan beriladigan litsenziya bo‘lishi kerak. 6-$. Yakka tartibdagi tadbirkor bankrotligining xususiyatlari «Bankrotlik to‘g‘risida»gi qonunga muvofiq yakka tartibdagi tadbirkor bankrotligining asosiy belgisi bankrotlik alomatlari mavjud bo‘lgan taqdirda, yakka tartibdagi tadbirkorga nisbatan jami talablar eng kam ish haqining o‘ttiz karrasini tashkil etishi va ushbu majburiyat vaqti kelgandan keyin 3 oy muddat ichida amalga oshirilmaganligidir. Qarzdor yakka tartibdagi tadbirkorni bankrot deb topish to‘g‘risidagi ariza xo‘jalik sudiga qarzdor, yakka tartibdagi tadbirkor, 157
O‘tkir qorin (appenditsit, o‘tkir pankreatit, peritonit, yara teshilishi) og‘riq kuchli, tarqoq, umumiy ahvol og‘ir, tana harorati ko‘tarilishi, kuchli qayt qilish, qorin mushaklari kuchli qisqargan bo‘ladi – jarroh, tez tibbiy yordam chaqirtirish; A’zo bo‘lish Yurak og‘rishi sabablari va o‘ziga xos belgilari Ko‘p terlash azobidan holi bo‘lish Jigar sirrozi: alomatlari, sabablar, davolash va… Tibbiyot institutlariga o‘tish ballari ( 2015-2016 yil) Sayt materiallaridan to‘liq yoki qisman foydalanilganda veb-sayt manzili ko‘rsatilishi shart! Barcha huquqlar amaldagi qonunchilikka binoan himoyalangan
NGC 3236 Katta Ayiq yulduz turkumidagi E? tipli galaktikadir
9 may kuni ertalab SHo‘rtepada Toshkent himoyachilari dushmanga qarshi hujumni boshlab yubordilar Jang dahshatli tus olib, har ikki tarafdan ko‘p qurbonlar va yaradorlar bo‘ldi Jangda Mullo Alimqul miltiq o‘qidan og‘ir yarador bo‘lib Toshkentda vafot etdi va 1865 yil 10 mayda Shayxontohur qabristoniga dafn etildi Sardorsiz qolgan himoyachilar o‘rtasida parokandalik va vahima boshlanadi va ular Salor bo‘yiga chekinadilar Qo‘qon xonligi askarlari shahardan chiqib o‘z yurtlariga ketdilar Toshkentda Qo‘qon xonligining qariyb 60 yillik hukmronligi tugadi
Osiyo o‘yinlari—2018. Denis Istomin pokistonlik raqibini mag‘lub etib, 2-davraga yo‘l oldi Indoneziyaning Jakarta va Palembang shaharlarida XVIII yozgi Osiyo o‘yinlari davom etmoqda. Tennis bo‘yicha bahslarda Denis Istomin bugun musobaqadagi ilk o‘yinini o‘tkazdi, deb xabar beradi “Daryo” muxbiri. O‘zbekistonning birinchi raketkasi ilk davrada pokistonlik Aqil Xonga qarshi kortga chiqdi. 57 daqiqa davom etgan bahsda Istomin raqibini 6:3, 6:1 hisoblarida mag‘lub etdi va ikkinchi davraga yo‘l oldi. Ma’lumot uchun, Istomin musobaqada birinchi raqamli tennischi sifatida saralangan.
= chit Yan Bur 2 «2 cd 7 69 «? «? 2 23 259 17) m - 2 55252 D 5952 v 25 g. SK = 2 2 G 2 92 A
Informatsion eshistemiologiya haqiqatan ham bilishning alohida shaklimi yoki yo‘qmi", degan masala hozirtacha bahsli hisoblanadi. Bu borada to‘liq ijobiy fikrda U laq turadiganlar lm bor. Shu bilan birga, informatsion epistemologiya «bilish falsafasining mustaqil bo‘limi bo‘lib bormoqda». Asgan fikrga qo‘shilib bo‘lmaydi. deb hisoblovchilar ham yo‘q emas Nama bo‘lganda ham. kompyuter sistemalarini ishlab chiqishda sodir bo‘layotgan hodisalarni epistemologiya pozitsiyasidan turib tushunish uchun komleyuter inqilobi talablarini hisobga olgan holda yondashuv bo‘lishi lozim. Afsuski, bugungi kunda komivyuter sohasidagi o‘zgarishlar ularni falsafiy-tnoseologik tushuntirishdan ancha ilt! arilab ketdi. Zamonaviy falsafa asosan bu o‘zgarishlarni nari borganda qayd qilish bilan shug‘ullanmoqda, xolos, Bu esa hozirgi davrda giossolo-giyaning muhim vazifalaridan biri—mantiq va mantiq metodologiyasi vositalari yordamida shakllanadigan umumilmiy hamla intellektual tushunchalarni muayyan kategoriyalarga bo‘lishdan, ularni zamonaviy talablarga mas tarzla o‘rganish va izohlashdan iborat. Kompyuterlar va kompyuter sistemalarini yara-Kompiyuter tish va foydalanish tufayli kelib chiqadigan fal-etikasi nima: safiy muammolar nafaqat bilish nazariyasi va epi-stemologiya nuqtan nazaridan, balki komi’yuter etikasi sifatida paydo bo‘layotgan yo‘nalish doirasida ham o‘rganilmoqda. Komi’yuter tizimlarini ishlab chiqish va foydalanishning axloqiy masalalari bo‘yicha munozaralarning boshlanishiga sun’iy intellekt sohasida taniqli tadqiqotchi Dj. Veysenbaum tomoni-dap asos solingan", Veypenbaum «hisoblash mashinalari va miya» mavzuidagi munozaralarda nayda bo‘ladigan muhim muammolar texnik yoki matematik masala emas, balki axloqiy muammolar ekanligi to‘g‘risidagi tezisni ilgari surdi, Dj. Veyseibaum fikricha, biz insonni shaxslararo munosabatlar. o‘zaro tushunish va mehr-muhabbat bilan bog‘langan sohalarda hisoblash mashinalari bilan
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI GULISTON DAVLAT UNIVERSITETI TISHLI FANI BO‘YICHA O‘QUV-USLUBIY MAJMUA GULISTON- KARIMOV Y.E, MAMATOV Sh.M, QLICHEV U. «TARIXSHUNOSLIK» FANI BO‘YICHA O‘QUV–USLUBIY MAJMUA. Guliston, 2012. 100 bet. Mazkur o‘quv—uslubiy majmua Guliston davlat universiteti 5220200-tarix yo‘nalishi talabalari uchun «TARIXSHUNOSLIK» fanidan tayyorlangan bo‘lib, unda ishchi dastur, reyting ishlanmasi, auditoriyada o‘tiladigan o‘quv mashg‘ulotlari (va’z, seminar mashg‘ulotlar), mustaqil ravishda o‘rganishga tavsiya qilingan mavzular, referat mavzulari, ulardagi ko‘rib chiqilishi lozim bo‘lgan savollar va bajarish yuzasidan metodik tavsiyalar o‘rin olgan hamda, tegishli adabiyotlar ro‘yxatlari ham keltirilgan. Majmua oxirida nazorat savollari berilgan. O‘quv-uslubiy majmua to‘plami Guliston DU o‘quv-metodik kengashi tomonidan nashrga tavsiya qilingan. (Me –bayonnoma, 2012-yil). KARIMOV Y.E., MAMATOV SH.M., KLICHEV U. EDUCATIONAL — METHODICAL COLLECTION ON “HISTORIOGRAPHY”. GULISTAN —2012100 p This educational-methodical collection is prepared for the students of pedagogical specialized and special part time department of Gulistan State University. It consists of working program, schedule, seminars, lectures, the themes of Independent work and methodical recommendations on the questions of the theme, the list of literature is also included the list of literatures. The intermediate questions are given at the end of the collection. This educational-methodical collection is intended for professors and teachers of special part time department. KARIMOV Yu.E., MAMATOV Sh.M., KLICHEV U. UCHEBNO-METODICHESKIY KOMPLEKS PO "ISTORIOGRAFII". GULISTAN - 2012 s.100 Danniy uchebno-metodicheskiy kompleks po «istoriografii» prednaznachen dlya studentov istoricheskogo fakuleteta. V nem imeyutsya rabochaya programma, reytingovne razrabotki, metodicheskiye razrabotki, tekst’g leksiy, kontrol’Bnmke zadaniya metodika ix vepolneniya, spisok referato’ y ispolezuyemoy literaturi. Dan’g vopros’g po promejutochnoy i itogovoy otsenke. Retsenzent: kan.ist. nauk. S.Qudratov Otvetstvennkiy redaktor: kan.ist. nauk. U.Erbutayeva
Теги: Istanbullik, Kelin, 145-Qisim, O'zbek, Tilida
199 Аслонов Норқул Раббонаевич. Обоснование рациональных значений основных параметров отвала бульдозера для разравнивания твердых бытовых отходов..................................................................182 Ибатова Амира Шавкатовна. Анализ объема понятия предикации лексемы «Хлеб».......................186 Югай Евгении Викторовны. Генезис представлений о цифровой культуре и духовной сфере жизни общества в истории социально-философской мысли..........................................................................188 Тоирова Дилфуза Файзуллаевна. Специфика художественной типизации персонажей Бальзака...192 Raxmonberdiyeva Feruza Abduhoshim qizi. Comparative Analysis of Compounds Describing Human Character in English and Uzbek Languages.............................................................................................194
11.1-rasm. Kakao mevasi o a i : va dukkaklari. qoplangan. Ichki qismida qizg‘ish-sariq 350
tenglama bilan mos keladi. 9 uchun bir #insli bo‘lmagan tenglamaninig
Poytaxtimizdagi Olimpiya zaxiralari tennis maktabida tennis bo‘yicha erkaklar jamoalari o‘rtasidagi norasmiy jahon chempionati hisoblangan "Devis kubogi" birinchi jahon guruhi, pley-off bosqichi doirasida O‘zbekiston -Turkiya uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Birinchi bo‘lib kortga  Sanjar Fayziyev/ Sergey Fomin va Altug Chelikbilek/ Yanki Erel tushdi. Uchrashuvda vakillarimiz 6/2, 6/4 hisobida g‘alaba qozondi. O‘zbekiston  2:1 hisobida oldinga chiqib oldi. Oldinda yana 2 ta yakkalik o‘yini bor. Sanjar Fayziyev va Altug Chelikbilek o‘rtasidagi o‘yinda Fayziyev 1-setni 6/4 hisobida yutib oldi. 2-setni esa jarohat sabab 1/6 hisobida boy berib qo‘ydi. Shifokorlar unga bir necha bor tibbiy yordam ko‘rsatishdi. 3-setni muvaffaqiyatli boshlagan Sanjar Fayziyev yakunda 4/6 hisobida mag‘lub bo‘ldi. Terma jamoalar o‘rtasidagi oxirgi uchrashuvda Sergey Fomin Jem Ilkelga qarshi kortga chiqdi. Fomin 1-setni tay-brekda boy berdi. 2-set taqdiri ham tay-brekda hal bo‘ldi. Bu safar ham Fomin raqibiga yutqazib qo‘ydi.  Yakuniy hisob 7/6, (7/2) 7/6 (7/6) Ilkel foydasiga. Shunday qilib vakillarimiz, "Devis kubogi" birinchi jahon guruhi, pley-off bosqichi doirasida imkoniyatni boy berishdi: O‘zbekiston - Turkiya 2:3. Muhammad AMIN,O‘zA
7 bo‘lib. u ikki qismdan iborat: a) To‘g‘ri qismi: P-c,жc (2-a)=c. (2-ч) . se (2-a) 4.-. (6.44) b) Bosh qismi: Oз.ac, (2-a) "жc..a (279) иc (=-a) xc.(=-a) = = Эe. (2-a) – (6.45) Ma’lumki. bu qatorning yaqinlashish sohasi Ё-a R doiradan iborat: 128 Buning yaqinlashish “sohasi I: - aj», ya’ni doira tashqarisidan iborat. Shunday qilib, Loran umumiy qatorining yaqinlashish sohasi markazi 4 nuqta bo‘lgan r R radiusli aylanalar orasidagi halqadan iborat bo‘ladi (6.4-rasm): refz-aj«R Bu yerda uch hol bo‘lishi mumkin: I. Agar #«R bo‘lsa, halqa mavjud bo‘lib, Loran qatori o‘sha halqa ichida absolyut yaqinlashadi. 2. Agar rER bo‘lsa, halqa faqat aylanadan iborat bo‘lib, Loran qatori uning ba’zi nuqtalaridagina yaqinlashuvchi bo‘lishi mumkin. 3. Agar #» R bo‘lsa, hech qanday halqa yo‘q. Shu sababli Loren qatori uzoqlashuvchi bo£ladi. Agar Loran qatori berilgan bo‘lsa, uning ikkala qismini alohida tekshirish halqani topish lozim bo‘ladi. Aksincha, agar funksiya berilgan bo‘lsa, uni Loran qatoriga yoyish uchun oldindan berilgan halqaga qarab ish ko‘rish talab qilinadi. I Kompleks argumentli funksiyalar nazariyasidan ma’lumki, Loran qatorining €, koeffitsienti ushbu formula orqali ifodalanadi: 22192 ii (6.46) 211"), (:-a)" Bunda a son ikkala aylana markazi, f(z) -halqa ichida analitik funksiya; 7/7 chiziq—halqa ichidagi a markazli ixtiyoriy aylanadan iborat. Odatda €, koeffitsienti (6.46) formula orqali topish qiyin bo‘lganda, ba’zan sun’iy yo‘l bilan ish ko‘rishga to‘g‘ri keladi. . 1-misol. Quyidagi Loran qatorlarini yaqinlashish sohalarini aniqlang. , эc 2 bil = 5221. - б"=0 п=1 Yechilishi: Dastlab, qatorning 10797 qismini te C, kshirib ko‘raylik: 129
aish va umumiy sonda 10 ta sharcha paydo bo‘lguncha tugatish. HILLIQ QURT" MSALASI YECHIM ART metrli vertical ustun stidan shiiq qut sudraib yurmoqda, u bir kunda a 3999 etrga ko‘tariladi, tunda esa b metrga pasayadi. Nechanchi kunga shilliq qurt tunning eng yuqori chuqqisiga sudralib yetadi? stur kiritish uchun quyidai h, a, b sonlarni qo‘llaydi. 9 astur bitta natural sonni chiqarishi kera bo‘ladi. a»b ligi garantiylashtiriladi. echish h-int(input()) a zint(input()) bint(input)) print(int((ha-1) //(a-b) 42)) oki Dasturni bunday variantini taklif etamiz: 06
Xamma Yo‘q, biz o‘rrimas, Muhtojlikka tushgan qashshoq -bechoralarmiz. Timon Sizga bitta narsa –ko‘proq ovqat bo‘lsa, bas, Mana qarang, yerda qancha to‘yimli ildiz. Bir chaqirim masofada yuztacha buloq, Emanlarning shoxlarida marjondek yong‘oq, Na’matakning mevasi ham qizarib pishgan, Tabiat bir saxovatli uy bekasidek, Siz atab har butoqda dasturxon tuzgan. Xo‘sh, nimaga muhtojsiz Birinchi qaroqchi Biz qushlarga o‘xshab, Yo hayvon, yo baliq kabi yolg‘iz o‘t, meva Va suv bilan tirikchilik qila olmaymiz. Timon Hayvon, baliq, qushlarni ham yeyolmaysizmiyo Bilaman, siz odamxo‘rsiz. Shunga ham balli. O‘zingizni farishtadek tutmaysiz sipo, Yashirmaysiz, o‘g‘irlaysiz ayon-oshkor, Axir, bizda qonun bilan bilan o‘zni bekitib Yuradigan o‘g‘rilarga izzat-e’tibor. Xo‘sh, haqiqiy muttahamlar, o‘g‘rilar, oling, Mana sizga oltin. Bezgak qaqshatib sizni, Joningizni olmas ekan va sirtmoqdan ham Xalos etmas ekan, iching, sharob sipqoring. Tabiblarga ishonmang: ha, ularning butkul Dori-darmonlari zahar. Siz-ku bir o‘g‘ri. Ular esa qancha odam o‘ldirgan. Oling – Bu pullar-la insonlarning hayotini ham, Jinoyat ustiga yana jinoyat qiling; Bu o‘z hunaringiz, axir. Biz ko‘ramizki, Hammayoqda talonchilik hukm suradi. Quyosh -o‘g‘riboshi, tortish quvvati bilan
A Ho Tex O‘ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA Tex G HU? 2-SON, 1-QISM ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI 20.11.2021 G HU? TA’LIM SIFATINI OSHIRISHDA O‘QUV JARAYONIDA KOMPYUTER TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH O.A.Ortiqov Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti PhD. dotsent M.S.Pardayev Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti assistent O.R.Azimov Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti assistent Annotatsiya: Maqolada ta’lim sifatini oshirishda o‘quv jarayonida kompyuter texnologiyalarni qo‘llash keltirilgan. Aннoтaция: B cтaтъe paccмaтpивaeтcя иcпoлъзoвaниe koмпютepниx тexнoлoгий в yчeбнoм пpoцecce Oля пoвeъииeния kaчecтвa oбyчeния. Abstract: The article discusses the use of computer technology in the educational process to improve the quality of education. Kalit so‘zlar: AKT, ATL, AutoCAD, KOMPAS, kesma, muhandislik, grafika. Zamonaviy jamiyatni va ayniqsa ta’limni axborotlashtirish zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini takomillashtirish va ommaviy tarqatish jarayonlari bilan ajralib turadi. Ta’lim sohasida ushbu texnologiyalar ma’lumot uzatish va o‘qituvchi va talabaning zamonaviy ochiq va masofadan turib o‘qitish tizimlarida o‘zaro ta’sirini ta’minlash uchun faol foydalanilmoqda. Zamonaviy o‘qituvchi nafaqat o‘z sohasi bo‘yicha bilimlarga ega bo‘lishi, balki o‘z kasbiy faoliyatida AKTdan foydalanishi kerak. Talabalarni o‘qitish jarayonida "Muhandislik va kompyuter grafikasi" fanini o‘rganish intensivligini oshirish maqsadida elektron metodik ishlanmalarni, elektron darsliklarni, test dasturlarini qo‘llash rejalashtirilmoqda, bu esa fanning samaradorligini oshiradi. Xorijiy ATL tizimlari nafaqat bizning sanoat standartlarimizni hisobga oladi, balki qo‘shimcha foydalanuvchilarning malakasini ham nazarda tutadi. AutoCAD-ni mahalliy dizaynerning ehtiyojlariga moslashtirishga qilingan ko‘p urinishlar, arzon ikki o‘lchovli grafik ATL-redaktorlarining paydo bo‘lishiga olib keldi. Bu toifaga ruscha KOMPAS, T-Flex CAD, Graphics 81, ADEM, SPRUT, CREDO, Basis va boshqalar kiradi. Tahlil shuni ko‘rsatdiki, mashinasozlikda to‘g‘ridan-to‘g‘ri loyihalash uchun mo‘ljallangan CAD KOMPAS kompyuter grafikasi asoslarini o‘qitishda foydalanish uchun eng qulay hisoblanadi. KOMPAS tizimlarining ishlash tajribasi shuni ko‘rsatdiki, ular foydalanuvchi tomonidan osonlikcha o‘zlashtiriladi (yoshidan qat’i nazar), chizma hujjatlarini rasmiylashtirish jarayonini sezilarli darajada tezlashtiradi
= Sahar suqroti —Quyosh deyilmoqchi. « Usturlob— sharq astronomiyasida quyosh va yulduzlarning yuksakligini o‘lchab kelingan asbob.
Shar`iy er tomonidan qaynona turtkilandi, qaynota esa pichoqlandi Inson farzandli bo`lgach, uning baxtu kamolini ko`rishni, kelajakda uning orqasidan yaxshi gaplar eshitishni istaydi. O`zi emay-ediradi, kiymay-kiydiradi. Ammo sizga hikoya qilmoqchi bo`lgan voqeamiz qahramonlariga bunday baxt nasib etmadi. Aksincha, qizining shar`iy turmush o`rtog`i tomondan ona turtkilandi, ota esa pichoqlandi. Bu haqda jinoyat ishlari bo`yicha Bektemir tuman sudi raisi Iroda Muhamedova xabar qildi...  Qaynonasini itarib yubordi, qaynotani esa... Sudlanuvchi Karim Isroilov (ism-familiyalar o`zgartirilgan) 2020 yil 29 iyul kuni shar`iy nikohida bo`lgan turmush o`rtog`i Dilorom Hasanova bilan o`rtalarida kelib chiqqan o`zaro kelishmovchilik natijasida, Diloromning uyiga kelib, shu erda uning otasi Sa`dulla Hasanov va onasi Gulbahor Hasanovalar bilan o`rtalarida o`zaro janjal kelib chiqadi. Diloromning onasi Gulbahor opa Karim Isroilovning yo`lini to`sgan vaqtda uni itarib yuboradi. Gulbahor Hasanova yiqilib tushish oqibatida tan jarohati oladi. Bu holatni ko`rib, janjalning oldini olish maqsadida uning yoniga kelgan Diloromning otasi Sa`dulla Hasanovning ko`krak, qorin va elka sohasiga yonida bo`lgan suvenir pichoq (finka) bilan tan jarohati etkazib, hodisa joyidan yashiringan. IIB xodimlari tomonidan olib borilgan tezkor surishtiruv ishlari natijasida Karim Isroilov xonadonida qo`lga olingan. “Xiyonatda gumon qildim...” Sudlanuvchi tariqasida so`roq qilingan Karim Isroilov sud majlisida aybiga qisman iqrorlik bildirib, quyidagilarni bayon qildi:  – Dilorom bilan 2016 yilda tanishib qoldik. U turmushidan ajrashgan bo`lib, bir nafar farzandi bor edi. Uylanmagan yigit bo`lishimga qaramay, uni yaxshi ko`rib qoldim. Diloromning ham menda ko`ngli bor edi. Ota-onamning turmush qurishimizga qarshilik qilishini bilganim uchun shar`iy nikoh o`qitib, yashirincha yashay boshladik. Bundan faqatgina Diloromning ota-onasi xabardor edi. Turmushimiz davomida kelishmovchiliklar bo`lib turganiga qaramay, tezda yarashib olardik. 2017 yilning 17 oktyabr kuni ota-onamning qistovi bilan Matluba ismli qizga qonunan uylandim. Uylanishimga Dilorom qarshilik qilmadi. Shunday qilib, ikkisi bilan ham yashay boshladim. 2019 yilning dekabrida Matluba qiz farzandli, 2020 yilning fevralida Dilorom o`g`il farzandli bo`ldi. 2020 yilning mart-aprel oylarida Dilorom bilan o`rtamizda tushunmovchiliklar avjiga chiqib, tez-tez janjal bo`lib turdi. U mendan arazlab qarindoshlarining uyiga ketib qoladigan odat chiqardi. 2020 yilning 24 iyul kuni Diloromni yo`qotib qo`ydim. Qo`ng`iroq qilsam, telefoni o`chgan. Shu bilan 26 iyul kuni go`shakni ko`tardi. Undan nimaga telefoni o`chganligini so`rasam, Nurafshon shahrida xolasinikida ekanligini, u erda antenna yo`qligini aytdi. Men uning gaplariga ishonmadim, ich-ichimdan uni rashk qilib, xiyonatda gumon qildim. Shundan keyin janjalimiz bir necha kun davom etdi. Unga sening bu yurishining bolamizning tarbiyasiga salbiy ta`sir ko`rsatadi, bolani olib qo`yaman, dedim. O`sha voqea sodir bo`lgan kuni men uning uyiga bordim. Eshik yopiqligi uchun devor orqali hovliga sakrab tushdim. Yo`limni Diloromning onasi Gulbahor Hasanova to`sdi, jahlim chiqib turganligi uchun uni tirsagim bilan turtib yubordim. Shu payt yo`limdan qaynotam Sa`dulla Hasanov chiqdi. U bor kuchi bilan yoqamdan tortgani uchun jahl ustida cho`ntagimda bo`lgan suvenir ochilib-yopiluvchi (finka) pichoqni to`rt-besh marotaba unga sanchdim... Hozirda qilmishimdan chin ko`ngildan pushaymonman, hammasini jaµl ustida qildim... Jinoyatchiga jazo tayinlandi Sudlanuvchi JKning 104-moddasi 3‑qismi “a” bandi bilan aybli, deb topildi. Unga shu moddaga asosan JKning 57‑moddasini qo`llagan holda 5  yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi. Lola ShOIMOVA, jurnalist
Jahon adabiyoti turkumidan A —Men uning basharasiga tushirdim. U menikiga, uning telpagi tushib ketdi. So‘ng meniki tushdi. Qarasam, telpagi yangiroq ekan, shart egildim-da, telpagini oldim. U esa, albatta menikiga yopishdi. Men uni so‘kdim. U meni so‘kdi. Keyin tarqalishdik. Bu telpakni esa senga beraman, ola qol. —Yaxshisi, bir shisha yog‘ sotib olib ber. —Albatta, —javob qildi u, —faqat oldin ichmasak bo‘lmaydi. Mikroblarni tozalash uchun. Gapiga ishontirish uchun yorilgan labiga ishora qildi... Uyga yarim tunda bordim. Lena hatto qayerda eding, deb so‘ramadi ham, faqat u: —Yog“ qani? —deb so‘radi. Men nimadir deb o‘zimcha g‘udurladim. —Do‘stlaring doim sening pulingga ichishadi! —Biroq, —dedim men, —endi yangi telpakli bo‘ldim. Men yana nima ham derdim? Yuvinish xonasida esa xotinimning tinmay javrayotgani eshitilib turardi: —Ey, Xudoyim, oxiri nima bilan tugar ekan-a? Oxiri nima bo‘lar ekan?.. Nima bo‘lar ekan?.. lg —li i i i MUNDARIJA Ma ycидaп .........шшшши ни 3 Cпaтaдoп ......... ши 5 Eш paypo 1... нин 9 Amaldorning tuflisi .......................ssssosososinoniinorissssniiiinnn 24 Binoyidek kastum .......шш шиш 41 Zobitlar kamari... Xaah. LIGA orig 60 Fernan Lejening kamzuli ...................ossssisiririniirinosiiiingz 76 Poplin ko‘ylak........u.uu.u.u..uivasssosii roni onini yni ranoni arasi risini iii 92 Haydovchi qo‘lqopi ................uvuusmoririr issi sari rir rr iring 107 Qishki telpak............u.uiui. oo io oooisonisisi noning nn onini isani sini 124
Dolzarb masalalar boʻyicha aniq vazifalar qoʻyildi 04.07.2018 O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida 4-iyul kuni yoshlar bilan manzilli va tizimli ishlash, ular uchun munosib sharoitlar yaratish, bandligini ta’minlash masalalariga bagʻishlangan videoselektor yigʻilishi oʻtkazildi. Har bir yoshning jamiyatda munosib oʻrnini topishi uchun ularni qoʻllab-quvvatlash va zarur shart-sharoitlar yaratishni islohotlarimizning muhim yoʻnalishlaridan biri sifatida belgilab, keng koʻlamli amaliy ishlar olib bormoqdamiz, dedi Shavkat Mirziyoyev. Jumladan, “Kamolot” yoshlar harakati negizida O‘zbekiston Yoshlar ittifoqini tuzdik, yoshlar bilan ishlashda yangi tizim va yondashuvlarni joriy etyapmiz. 30 iyunda mamlakatimizda birinchi marta “Yoshlar kuni”ni keng nishonlab, yangi ijobiy an’anani yoʻlga qoʻydik. Yigʻilishda shuningdek, yoshlar bilan ishlashda hali kamchiliklar koʻpligi ham qayd etildi. Jumladan, Yoshlar ittifoqi tadbirlarida dabdababozlik, yuzakilik koʻzga tashlanayotgani, yoshlar bilan manzilli ishlashga, ularning muammolarini hal etishga yetarli e’tibor berilmayotgani tanqid qilindi. Joylardagi 4 ta sektor rahbarlarining koʻpchiligi hali yoshlar masalasi bilan toʻla shugʻullanmayapti. Ichki ishlar idoralari, mahalla qoʻmitalari, boshqa jamoatchilik tashkilotlari va ta’lim muassasalarining ham bu boradagi ishlari koʻngildagidek emas. Tuman (shahar) hokimlarining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va ma’naviy-ma’rifiy ishlar boʻyicha oʻrinbosarlari, tuman ichki ishlar boʻlimi boshligʻining yoshlar masalalari boʻyicha oʻrinbosarlari ishini ham qoniqarli, deb boʻlmaydi. Ba’zi hollarda esa yoshlar boʻyicha mas’ul lavozimlar vakant boʻlib qolmoqda. Buning oqibatida yoshlarning ijtimoiy muhim masalalari e’tiborsiz qolmoqda. Qarovsiz va nazoratsiz qoligan yoshlar tomonidan turli jinoyatlar sodir etilmoqda. Shu bois Yoshlar ittifoqi, tegishli vazirlik va idoralarga yoshlar bilan ishlashni takomillashtirish, ularning qarovsiz va nazoratsiz qolishining oldini olish, ular oʻrtasida jinoyatlarni keskin kamaytirish boʻyicha topshiriqlar berildi. Yoshlarning bandligini ta’minlash, ularni mehnat bozorida talab yuqori boʻlgan mutaxassislik va biznes koʻnikmalariga oʻqitish boʻyicha Toshkent viloyatining Quyichirchiq va Toshkent shahrining Chilonzor tumanida yangi tizim sinovdan oʻtkazilgani qayd etildi. Unga koʻra, mutasaddi idoralar vakillaridan iborat ishchi guruhi tuzilib, 14 yoshdan 30 yoshgacha boʻlgan yoshlar toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni oʻzida aks ettirgan tuman pasporti ishlab chiqilgan. Mahallalarda “Yoshlar mehnat guzarlari” tashkil etish uchun bino va yer maydonlari ajratilib, tashabbuskor tadbirkorlar jalb qilingan. Tadbirkorlik, baliqchilik, bogʻdorchilik, savdo-sotiq qilish istagidagi yigit-qizlarga zarur mablagʻ va resurslar berilgan. Yoshlarni qiynab kelayotgan 1,5 mingdan ziyod muammolar aniqlanib, 1 mingdan ortigʻi joyida hal etilgan, qolgan 500 tasini ham hal etish choralari koʻrilgan. Ushbu tajriba natijalaridan kelib chiqib, yoshlarning biznes tashabbuslari, startaplari, gʻoyalari va loyihalarini roʻyobga chiqarishga koʻmaklashish va qoʻllab-quvvatlash, ularning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini oshirishga qaratilgan “Yoshlar – kelajagimiz” Davlat dasturi qabul qilindi. Bu dastur 1 iyuldan boshlab, barcha tuman va shaharlarda amalga oshirila boshlandi. Yoshlar ittifoqi huzurida “Yoshlar – kelajagimiz” jamgʻarmasi va uning tuman (shahar) filiallari tashkil etildi. Jamgʻarmaga bu yil jami 770 milliard soʻm ajratiladi. Jamgʻarma mablagʻlaridan yoshlarning biznes loyihalari uchun yillik 7 foiz stavka bilan imtiyozli kreditlar beriladi. Dasturda har bir tumanda ajratiladigan kredit hajmi va uni oluvchilar soni, kredit beriladigan faoliyat yoʻnalishlari, buning natijasida yaratilishi zarur boʻlgan ish oʻrinlarining miqdori aniq belgilangan. Shuningdek, Dasturga koʻra joylarda fermerlarga 1 nafardan band boʻlmagan yoshni biriktirib, unga bir gektar yer ajratish orqali ish bilan ta’minlash boʻyicha yangi mexanizm joriy etish koʻzda tutilgan. Yigʻilishda shu boradagi ishlarni tizimli tashkil etish, Jamgʻarma mablagʻlaridan samarali foydalanishni doimiy nazorat qilib, yoshlarning biznes loyihalarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan muammolarni joyida hal qilish boʻyicha topshiriqlar berildi. Hokimlar va sektor rahbarlari uyushmagan, hech qayerda ishlamaydigan yoshlar bilan shaxsan uchrashib, xuddi oʻzining farzandi bilan gaplashganday muomala qilib, muammolarini oʻrganib, ularga yelkadosh boʻlishi va eng avvalo ish bilan ta’minlash choralarini koʻrishi lozim, dedi davlatimiz rahbari. Yigʻilishda yoshlarni ma’naviy barkamol etib tarbiyalash, ularni turli zararli oqimlar va yot gʻoyalar ta’siridan asrash masalasiga ham e’tibor qaratildi. Farzandlarimiz tarbiyasi, yurish-turishidan har kuni ogoh boʻlmasak, ilmu-hunarga oʻrgatmasak, ularning qoʻli mehnatda qotmasa, munosib ish topib bermasak, yoshlarni zararli ta’sirlardan himoya qilish qiyin boʻladi, dedi Shavkat Mirziyoyev. Shu bois yoshlar bilan ma’naviy-ma’rifiy yoʻnalishdagi ishlarni yanada jonlantirib, ularda mafkuraviy immunitetni mustahkamlash, boʻsh vaqtini mazmunli oʻtkazishni tashkil etish boʻyicha topshiriqlar berildi. Shuningdek, voyaga yetmagan qizlar oʻrtasida erta turmush va ajralishlarning oldini olish yuzasidan vazifalar qoʻyildi. Videoselektorda mutasaddi va joylardagi rahbarlar jam boʻlgani bois ayni kunlardagi yana bir dolzarb masala – gʻoʻza parvarishi bilan bogʻliq chora-tadbirlarga ham toʻxtalib oʻtildi. Bu yil ob-havoning quruq va salqin kelishi sababli gʻoʻza rivoji 10-15 kunga, ba’zi joylarda 20-25 kunga kechikkani qayd etildi. G‘oʻza parvarishidagi qoloqlikni bartaraf etish, kafolatlangan hosil yaratish boʻyicha koʻrsatmalar berildi. Bu yil davlat tomonidan oldingi yillarda boʻlmagan barcha sharoitlar yaratib berildi, endi fermerlar ham shunga yarasha javob qilishi kerak. Oldingidek rejaning ortidan quvib, daromadni oʻylamaydigan, hisob-kitobsiz ish qiladigan fermer bizga kerak emas. Paxta bizga rejani bajarish uchun emas, ish oʻrinlarini yaratish, aholi daromadini oshirish, turmush darajasini yaxshilash uchun kerak, dedi Prezident. Yigʻilishda 5-iyuldan 5-sentabrga qadar “hosilga-hosil qoʻshish dolzarb ikki oyligi” e’lon qilindi. Bu borada amalga oshirilishi zarur boʻlgan ishlar belgilab olindi.
orasida doimiy bo‘lsa va mayda kristalli uglevodlar (qand,