text
stringlengths 7
335k
|
|---|
Diamеtri bir nеcha nanomеtrni tashkil etuvchi magnitli zarrachalardan ora-sira aralashtirib tayyorlangan shtrix kodlar yordamida qalbaki mahsulot va yoki hujjatlarni tеz va oson aniqlash mumkin
Darеma univеrsitеtidan Rasеl Kaubеrn qalbakilashtirishning oldini oladigan yangi tеxnologiya tarkibida nikеl va tеmir aralashmasi taklif еtdi
Mikrosxеmalar xuddi shu tariqa ishlab chiqariladi
qar bir bosilgan nusxa undagi magnitli zarrachalarni alohida, o’zgacha tarzda joylashtiriladi
Shu sababli, har bir bosilgan nusxa yagona bo’lib, u boshqalaridan o’zining nodir magnit maydoni bilan farqlanadi
Shtrix kodning aslligini bilish maqsadida uni o’lchash, qayd qilish va tеkshiruvdan o’tkazish mumkin
|
grammalarda yulduzning nuriy tezligini bir necha km/sek aniqlik
bilan o‘lchash mumkin. Yulduzning nuriy tezligini o‘lchashda yulduzning spektral chizig‘i to‘lqin uzunligi (2) dan qo‘zgalmas (A,)
yoki nuriy tezligi ma’lum bo‘lgan manbaning to‘lqin uzunligi (21)
ayiriladi va siljish miqdori AA topiladi va unga ko‘ra yulduzning nuriy
(И) tezligi hisoblanadi:
AA=A-A., yaa
(6.33)
Bunda yulduz spektri ustiga va ostiga laboratoriya yorug‘lik manbaining spektri olinadi. To‘lqin o‘zunliklari ma’lum (standart)
bo‘lgan laboratoriya manbai spektri chiziqlaridan spektrogrammaning
dispersiyasi aniqlanadi (5.8.5 paragrafga qarang). Agar AA musbat
bo‘lsa, yulduz kuzatuvchidan
F tezlikda uzoqlashayotgan, manfiy
bo‘lsa, yaqinlashayotgan bo‘ladi. Kuzatishlar Yer yuzida turib bajarilayotgan (odatda, shunday) bo‘lsa topilgan nuriy tezlik Yerga
nisbatan o‘lchangan tezlik bo‘ladi.
Ma’lumki Yer shari o‘z o‘qi atrofida 465 m/sek (Yer ekvatorida)
va o‘rtacha 29,78 km/sek tezlik bilan Quyosh atrofida elliptik
orbita bo‘ylab aylanadi. Bu tezliklarning yo‘nalishi sutka va yil davomida o‘zgarib boradi. Yer shari Quyosh bilan birgalikda Galaktika
markazi atrofida 250 km/sek tezlik bilan aylanadi. Yulduzning spektrida chiziqlarni doplercha siljishiga ko‘ra uning haqiqiy tezligini topishda Yerning, demak kuzatuvchining, bu harakat tezliklari tufayli
chiziqning doplercha siljishi hisobga olinishi kerak.
s). Yulduzlarning fazoviy tezligini aniqlash. Yulduzning fazoviy
harakat tezligini (M) ikkita, tangensial (qarash chizig‘iga tik,
V) va
radial (qarash chizig‘i bo‘ylab, V), tashkil etuvchilarga ajratish mumkin.
И= Иp.
(6.34)
Yulduzning tangensial tezligi uning xususiy (osmon sahnida
uzoq ob’ektlarga nisbatan siljishi) harakat (u) miqdorini o‘lchash
natijasidan topiladi. Xususiy harakat kichik miqdor (odatda, yoy
sekundlari ulushlarida, Barnar yulduzi eng katta xususiy harakatga
ega, u€10”,27 ) va uni bir yilda yulduzning osmon sahnida siljishiga
teng deb qabul qilingan. Yulduzlarning xususiy harakati natijasida
osmon sahnida siljishi (o) kichik miqdor, shuning uchun xususiy
harakatni aniqlashda eng kamida A#20 yil farq bilan olingan ne-246
|
Palov mendan, yeyishsizlardan. Xizmat haqimga kelgan
bu palov. Bu palov meniki.
Mehnatimga topdim,
—derdi
u. —Men birqozon palovga
baylashib, tomosha ko‘rsatishga rozi bo‘lganman.
Nima qilaman shuncha palovni? Baribir, ota-bola yeb tugatolmaymiz.
Tomoshabinlar uchinchi laganni
ham bo‘shatishgandan
so‘ng, dorboz yana ham g‘alatiroq o‘yinni boshladi. Bu safar
u nayrangbozlik
hunarini
ko‘rsatdi. Boshida
—
kichkina
ko‘k
salla,
ikkala
kaftida
bittadan
chinni
piyolacha. Piyolada nima
borligini ko‘rsatish uchun davrani tez aylanib, hammaga
ko‘rsatib chiqdi. Piyolaning
biriga suv to‘latilgan, ikkinchisi bo‘sh edi. Nayrangboz
cho‘pqayib o‘tirdi-da, piyolani yerga qo‘ydi. Orqasida o‘g‘li turardi. Otasi qo‘lini cho‘zdi, o‘g‘li ikkita oq ro‘molchani tutqazdi. Nayrangboz shu ikki ro‘molcha bilan ikki piyolani yopib qo‘ydi. So‘ngra butun diqqat-e’tibori
bilan indamay piyolalarga tikklib turdi-da, yana o‘shanday harakat bilan indamay qo‘lini ko‘tardi, o‘g‘li unga
surnayga o‘xshash bir tayoqcha tugqazdi. Nayrangboz cho‘nqayib olib,
ovozini
chiqarib,
vaqtni
sanay boshladi.
Oradan ikki
minut
o‘tar-o‘gmas
keskin
harakat bilan
piyolalar ustidagi
ro‘molchalarni
shartta ochib tashlagach, olomon hang-mang bo‘lib baravariga voh deb yuber-
"di. Suv to‘ldirilgan piyola bo‘m-bo‘sh, ikkinchisida esa—
«to‘la
palov...
Shundan keyin yana
biron
tomosha ko‘rsatilishi
noma’lum bo‘lib qoldi,
chunsn
nayrangboz o‘zishini to‘x--tatgan, tomoshabinlarning diqqat-e’tibori boshqa yoqda
edi.
Odamlar shosha-pisha
baland tepaga qarab yugurishdi. O‘sha tomondan g‘ovur-g‘uvur
ovozlar eshitildi. Olomon tepa ustiga oq o‘tovlar tikilgan cho‘qqiga ko‘tarila
boshladi. Lekin o‘tovlar atrofii odamlar o‘rab olgani uchun pastdan
qaralganda
ularni
ko‘rib bo‘lmasdi.
—Nima bo‘lyapti u yerda2 Tinchlikmi2— deb so‘rardi
odamlar bir-biridan,
lekin
hech kim javob bermasdi.
—Menga
qara,
birodar,—murojaat
qildi
yarim
soat oldin davrada o‘yinga
tushgan past bo‘yli, quvnoq
yigit iayrangbozga qarab.— Xo‘sh2 Nima bo‘lyapti-a?
—
Bu bordonko‘llik Javod edi,
u iyegadir tashvishlanib,
hansirab nafas olardi.
Javod
savoliga javob olmagach, diqqat bilan cho‘qqiga
qaradi.
Uning yonida, qayerdandir, Bibinurning eri Qudrat paydo bo‘ldi.
318
|
103
11. O‘zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligining 2002-yil 27-dekabrdagi
“Moliyaviy hisobot shakllari va ularning to‘ldirilishi bo‘yicha
qoidalarni tasdiqlash to‘g‘risida” gi 140-sonli buyrug‘i.
12. O‘zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligi tomonidan tasdiqlangan
«Buxgalteriya hisobining milliy standartlari» 1998-2005-yillar.
13. Do‘smuratov R.D. Audit asoslari.T.: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.
2003.-612 b.
14. Arens A., Lobbek D.J. Audit. Per. s angl. pod. red. prof. Ya.V. Sokolova,
M.: Finansы i statistika, 1995.
15. To‘laxodjayeva M.M. Korxona moliyaviy ahvolini auditi. 1996.
16. Gracheva M-E. Mejdunarodnыe standartы audita (MSA): Uchebnoye posobiye.
M.: Izdatelstvo PRIOR, 2005. -100 str.
17. O‘razov K.B. Investitsiyalarning buxgalteriya hisobi va soliqqa tortilishi.
–T.: “Iqtisodiyot va huquq dunyosi” nashriyot uyi, 2003. 168. bet.
18. Mamatov Z.T. Audit: muammolar va rivojlantirish istiqbollari.T.:
TMI. 2004.-348 b.
19. Ilhomov Sh.I. Investitsiya hisobida buxgalteriya hisobi va auditi. Nom.
diss. T.: O‘zR Bank-moliya akademiyasi, 2005.
20. Xudoyberdiyev A. X. Investitsiya faoliyatini boshqarish tizimida moliyaviy
hisobot va uning tahlilini takomillashtirish. Nom. diss. T.: O‘zR Bank-moliya akademiyasi, 2005.
21. Avloqulov A., Islomov F. Konsolidatsiyalangan hisobotlar va shu’ba
xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar hisobi. O‘zbekiston iqtisodiy
axborotnomasi, Toshkent, 2004-yil, №4
22. Jo‘rayev O. Buxgalteriya hisobida moliyaviy investitsiyalar qiymati Bozor,
pul va kredit, № 11-12, 2002. 67-70 betlar.
23. Ilhomov Sh. Moliyaviy investitsiyalar auditi. Bozor, pul va kredit, № 12,
2003. 36-38 betlar.
|
Saudiya bekinib olgan Yaman prezidenti himoyasiga qo‘shin kiritmoqchi
"Yosh to‘lqin" yoshlar sahifasi Saudiya bekinib olgan Yaman prezidenti himoyasiga qo‘shin kiritmoqchi март 27, 2015
Sanaa aeroporti yaqinidagi mahallaga Saudiya harbiylari uyushtirgan havo hujumidan keyingi manzara.
Saudiya qirolligining rasmiy bayonotiga ko‘ra¸ Yamanning hozirda qayerga bekingani sir bo‘lib qolgan sunniy prezidenti hokimiyatini qo‘llab-quvvatlash iddaosi bilan qirollikning 100 dan oshiq qiruvchi uchqichi poytaxt Sanaa va boshqa hududlarga hujum uyushtirmoqda.
Aytilishicha¸ janggari shialarning Hutiy guruhi istehkomlarini nishonga olayotgan mazkur amaliyotlarda havo qo‘shinlaridan tashqari 150 ming askar va harbiy dengiz bo‘linmalari ham ishtirok etmoqda.
26 mart kuni axborot agentliklari janggarilar nazoratida qolayotgan poytaxt Sanaa aeroporti va boshqa strategik ob‘ektlarning Saudiya va uning ittifoqchilari tomonidan bombardimon qilinganini ma‘lum qildi.
Saudiya hokimiyatidagi ayrim manbalar G‘arb matbuotiga Yamanda tartib o‘rnatish uchun mamlakatga quruqlik qo‘shinlari kiritish rejalanayotganini bildirdi.
Yamanda yillardan beri mudroq holda davom etib kelayotgan sunniylar yetakchiligidagi hukumat va qurolli shia guruhlari o‘rtasidagi mojaro keyingi haftalarda ochiq urushga aylandi.
Prezident bekingan Aden shahrining ham poytaxt Sanaa ortidan isyonchilar qo‘liga o‘tishi prezident Abd-Rabbu Mansur Hadiyning qochib ketgani haqidagi xabarlarga asos bo‘ldi.
Bu urushga bir tomondan sunniy prezidentni qo‘llayotgan Saudiy Arabistoni¸ boshqa tomondan shia isyonchilarining bosh dastakchisi Eron ham qo‘shilganidan keyin mamlakat keng ko‘lamli xaos boshlanib ketdi.
Qirollik rasmiy bayonotiga ko‘ra¸ amaliyotlarda 150 ming harbiy va 100 dan oshiq qiruvchi uchqichlar ishtirok etadi va bu hujumlarga Iordaniya¸ Bahreyn¸ Quvayt¸ Arab Amirliklari¸ Qatar¸ Marokash va Sudan hukumatlari ham qo‘shilish istagini bildirgan.
Ayni paytda¸ Yamanda hokimiyatni qo‘liga olishga urinayotgan shia janggarilarining asosiy tayanchi bo‘lgan Eron hukumati Saudiya Arabistoni va Riyod yetakchiligidagi ittifoq uyushtirayotgan havo hujumlarini keskin qoralab chiqdi.
Rasmiy Tehron bayonotida bu amaliyotlar Yamandagi vaziyatni butunlay izdan chiqarib yuborishi mumkin xavfli qadam sifatida baholandi.
Eron e‘tirozi bilan ketma-ket e‘lon qilingan AQSh rasmiy bayonotida Saudiya qirolligining Yamandagi isyonchilarga qarshi keskin amaliyotlari olqishlandi.
Davlat kotibi Jon Kerri¸ xabarlarga ko‘ra¸ AQSh Saudiya yetakchiligidagi mazkur amaliyotlarga har jihatdan yordam berishga hozirligini bildirgan.
|
684
2 oy yashaydi. Ancha tez rivojlanadigin bo‘lgani uchun parazitlarning soni
qisqa vaqt ichida ko‘payib ketishi mumkin. Bitlar qon bilan ovqatlanish
vaqtida, odam terisiga o‘z so‘lagini tushiradi. Chaqqan joylar qichishadi,
qashlagan terilarda jarohatlar paydo bo‘ladi. Bitlab ketgan odam (qarovsiz qolgan bolalar, qariyalar) pedikullyoz kassalligiga uchrashi mumkin.
Pedikullyoz avj olishi natijasida organizmni umuman quvvatsizlantirib, koltun degan kassallikka sabab bo‘lishi mumkin. Bu kassallikda
jarohatlangan teridan qon chiqib, jarohatlar yallig‘lanadi, yiringlaydi
va sochlar bir-birga yopishib QOLADI-E
Ye. N. Pavlovskiy ma’umotlariga binoan bir qancha davlat arboblari
tiriklayn bitlarga «yem» bo‘lgan ekan. Shularning qatorida Ispaniya shoxi
Filipp II, Rim diktatora Sulla va boshqalar. Bitlar shuningdek og‘ir
kasalliklar-toshmali va qaytalama terlama (tif) kasalliklarni tarqatuvchisidir. Toshmali tif bilan og‘rigan bemorning tana harorati ko‘tariladi, badanida shu kasallika xos bo‘lgan toshmalar paydo bo‘ladi, boshi
og‘riydi, hatto hushidan ketishi mumkin. Bu kassallikdan birinchi va
ikkinchi jahon urushlarida qanchadan-qancha odamlar qirilib ketgan. Toshmali terlama kassalligini chaqiruvchisi Provachek rikketsiyalari (Rickket-sia prowazeki) bo‘lib bemorning qonida bo‘ladi. Birinchi marta 1910-yilda
amerikalik olim G.T. Rikkets tomonidan kasallikning chaqiruvchilari
toshmali tif bilan og‘rigan bemorlarning qonida va ularda parazitlik
qilayotgan bitlar ichagida aniqlangan. Lekin olim o‘zining bu tajribasini
oxiriga yetkaza olmay o‘ziga yuqqan toshmali tifdan o‘ladi. Kasallik chaqiruvchisini aniqlashda va yuqish yo‘llarini o‘rganishda chex olimi S. Prova-chekning hissasi kata bo‘ldi, ammo u ham o‘z tajribasini nihoyasiga yetkaza
olmadi, chunki u rikketsiyalar bilan zararlangan bitlar ustida isholib
borib, tajriba uchun o‘ziga kasallikni yuqtiradi va bu kasallikdan 1915-
yilda o‘ladi. Bir yildan keyin kasallik chaqiruvchilari to‘liq o‘rganilib
va ular ikkala olim sharafiga Provachek rikketsiyalar deb ataldi. Toshmali
tif–qo‘zg‘atuvchilarining bemor qonida bo‘lishini aniqlashda rus vrachi
O.O.Mochutkovskiy (18451903) fidoyilik ko‘rsatadi. U toshmali tif
|
F
TU BOB. «Olamdagi eng buyuk kashfiyot»
joni uzilganini payqadim. Uning hind-u emas, balki
oq odamligini ko‘rib hayratda qoldim. Oq bo‘lganda
xam qanaqa deng, hammayog‘i oppoq, ta’bir joiz bo‘lsa,
oqlarning
oqi
edi
u.
Sochlari
mallarang,
o‘zida
al’.binosning"
hamma
belgilari
mujassam.
Uning
kiyim-boshidan
juldur-juldur
parchalargina
qolibdi,
uzoq
vaqt keraklicha
suv,
ovqat iste’mol
qilmagani
uchun
ozib,
cho‘p
bo‘lib
ketibdi.
Hiidulariing
o‘zlarini
tutishlaridan,
ular
bu
odamni
ilgari
hecham ko‘rmaganlar,
degan xulosaga
keldim;
bu
odam
qishloqqa o‘rmonzordan
bir
o‘zi,
hamrohsiz
kelgan,
darmonsizligidan
oyog‘ida
zo‘rg‘a
turardi. Notanish kishining xaltasi yonida yotardi, uni
ochib, ichidagi narsalarni ko‘zdan kechirdim.
Xaltaning ich tomoniga kichkinagina yorliqcha tikilgan
oulib, unda egasining ismi va adresi yozilgan ekan:
«Meil-Uayt, Leyk-avenyu, Detroyt, Michigan shtati».
Bu odamga men har doim qulluq qilishga tayyorman. Men
ochgan kashfiyotning muhimligi hammaning e’tiborini
qozongach, uning ismi mening nomim bilan yonma-yon
turadi. desam, mubolag‘a bo‘lmaydi.
Xaltadagi
narsalar
Mepl-Uaytning
rassom
va
shoirligidan,
bu yerlarga yangi, yorqin taassurotlar
izlab kelib qolganidan dalolat berardi. Unda shoir
she’rlarining
qoralamasi
saqlanardi.
Bundan
gashqari, men xaltadan daryo manzaralarining anchayin,
o‘rtamiyona
chizilgan
rasmlarini,
bir
quticha
bo‘yoqlarni, pastali qalamlar va mo‘yqalamlar solingan
dovotdonni,
siyohdonda
yotgan
manavi
egik
suyakni,
"Ash-binizm –hayvonning terisida rangning bo‘lmasligi (qizil ko‘zli, hammayog‘i
oyiyok quyonlar va sichqonlar). To‘la albinizm odamlarda xam uchraydi.
58
|
Toshkent davlat pedagogika universitetining tayanch doktoranti Kamola Abrorxonova Sirdaryo viloyatida istiqomat qilish bilan birga fan doktorligi uchun dissertatsiya himoyasiga bir necha yillardan beri tayyorgarlik ko'rib kelayotgan edi.
Bir necha hafta avval Sirdaryo viloyatida ro'y bergan noxush falokat, to'g'on o'pirilishi oqibatida yuzaga kelgan suv toshqini sabab Kamola Abrorxonovaning ilmiy mehnati, izlanish natijalari suv ostida qolib yaroqsiz holga kelgandi.
Prezidentimizning Sirdaryo viloyatida suv toshqinidan aziyat chekkan aholi bilan qilgan suhbati davomida Kamola Abrorxonova yurtboshimizga ilmiy mehnati yaroqsiz ahvolga kelgan bo'lsa-da, uni qayta tiklash, ilmiy faoliyatni aslo to'xtatmaslikka va'da berib murojaat qilgandi.
Davlatimiz rahbari Kamola Abrorxonovani bunday shijoati, qishloq sharoitida bo'lsa ham ilm-ziyo tarqatish bilan shug'ullanayotganini e'tiborga olib respublikamizda birinchi bor, onlayn tarzda, TDPU tayanch doktorantiga fan doktori unvoni berish uchun dissertatsiya himoyasini o'tkazish vazifasini qo'ydi.
Joriy yilning 18-may sanasida Kamola Abrorxonovaning Pedagogik ta’limotlar tarixi ixtisosligigidan pedagogika fanlari bо‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun taqdim qilgan «Boshlang‘ich sinf о‘quvchilarini innovatsion yondashuv asosida milliy ruhda tarbiyalashning pedagogik asoslarini takomillashtirish» mavzusidagi dissertatsiyasi himoyasi vebinar texnologiyalari asosida onlayn shaklda bо‘lib о‘tdi. Dissertatsiya himoyasini a'lo darajada amalga oshirgan TDPU tayanch doktorantiga TDPU huzuridagi Ilmiy Kengash tomonidan fan doktori unvoni berildi. Kamola Abrorxonovaga fan doktori ilmiy unvoni OAK raisi, TDPU rektori, o'qituvchilari va shaxsan ota-onasi ishtirokida topshirildi.
Kamola Abrorxonovaga bundan keyin ham ilmiy va ish faoliyatida yuqori natijalarni ko'rsatishini, yurtimiz ta'lim tizimiga o'zgacha ruh, sifat va rivojlanish olib kiradigan yetuk olim bo'lishini tilab qolamiz.
|
1-rasmdan ko‘rinib turibdiki, innovatsion jarayonning umumiy
tuzilishi ta’lim muassasasidagi alohida muammoni aniqlash va hal
etish bo‘yicha
harakat tuzilishidan,
ta’lim muassasasilagi umumiy
muammolarni hal etishga doir harakatlar tuzilishiga qarab boradi.
Quyida innovatsion jarayon davrlarining har biriga alohida-alohida
to‘xtalib o‘tamiz:
Innovatsion jarayonning birinchi davri–ta’lim muassasasidagi
muammoni aniqlash. Shuni qayd etib o‘tish kerakki, avvalo. muammo
qisman yoki to‘liq aniqlanishi mumkin. Ta’lim muassasasining alohida
obyektiga tegishli muammo:
birinchidan,
mazkur
obyektning
avvalgi
va
kutilayotgan
holatining tarkibiy qismlarini hal etish uchun zarur omillar mavjud
bo‘lsa;
ikkinchidan,
ta’lim
muassasasidagi
an’anaviy
vositalar
yordamida ularni muvofiqlashtirish imkoniyati mavjud bo‘lmasa;
uchinchidan,
mazkur obyekt bilan bog‘lik kasbiy qiziqishlarga ega
xodimlar belgilab olinganda, to‘liq aniqlanishi mumkin.
Innovatsion jarayonning ikkinchi davri–ta’lim muassasasidagi
muammolarni hal etishning muqobil variantlarini izlab topish.
Innovatsion jarayonning ikkinchi davri obyektning kutilayotgan
holati
bo‘yicha pedagogik jamoa faoliyati loyihasini tayyorlash
va
amalga
oshirish
bilan
bog‘liq.
Alohida
muammolarni
hal
etish
variantlarini
shakllantirish
ta’lim
muassasasidagi
barcha
obyektlarning
mavjud
holatini
o‘zgartirishga
doir
rivojlanish
konpepsiyasi
va
strategiyasini
yaratish
bilan
bog‘liqlikda
ko‘rib
chiqilishi zarur. Rivojlanish konsepsiyasi ta’lim muassasasida imkon
boricha o‘zlashtirishi mumkin
bo‘lgan
yangi
g‘oya
va texnologiyalarni
taqdim etuvchi yangilanayotgan obyektning kutilayotgan holati modelini
o‘zida
aks
ettiradi.
Rivojlanish
strategiyasi
o‘zgartirilayotan
obyektning yangi sifat holatiga o‘tish bosqichlari, har bir bosqichdagi
asosiy harakat yo‘nalishlari, ularning o‘zaro aloqadorligi
va ular
orasida resurslarning taqsimlanishini aniqlab beruvchi
yangi sifat
holatiga o‘tishini ta’minlashning umumlashgan g‘oyasidir. Rivojlanish
rejasi
ta’lim
muassasasini
rivojlantirish
bosqichlariga
mos
keluvchi vazifalarni hal etish uchun zarur xatti-harakatlar va ularni
amalga
ooishirsh
muddatlari,
mazkur
harakatlar
orasidagi
aloqadorlik,
zarur
manbalar
ro‘yxati,
har
bir
kiritilayotgan
yangilikning oralik muddatdagi
va yakuniy natijalarini o‘zida aks
ettiradi.
Innovatsion jarayonning uchinchi davri ta’lim muassasasi ichki
boshqaruvida
quyidagi
vazifalarni
hal
etishni
talab
etadigan
muammoga doir qarorlar qabul qilishdir:
20
|
1345
Nuri Haqdin senga yetmishdir nisor,
egulikni ko‘rmading lek oshkor.
Andak-andak suvni sep otashga san,
Otashingdin nur tarat, ey bulhazan.
Suv ur, yo Rabbano, obi tahur",
yelsin olam otashidin bori nur.
Bahr-u daryo jumla farmoningdadur,
uv ila otash-da imkoningdadur.
Istasang, o‘t suv kabi dilkash bo‘lur,
Istamas ersang, suving otash bo‘lur.
Bu talabdir, lutf-u ijoding sening,
Zulmdin sE. Rab)’ deyish doding sening.
Bu talabni betalab berding, Xudo,
Behisob lutf-u karam etding ato.
TOVUSHKQONNING, ARSLON CHOHGA
1350
TUSHDI, DEB HAYVONLARGA
XUSHXABAR ETKAZGANI
Ul Tovushqon endi g‘oyat shodumon,
Yo‘lga tushdi jumla hayvonlar tomon.
Sherni ul manzilda choh ichra ko‘rib,
Sakradi, chopdi chamanga, charx urib.
Yo‘q edi endi o‘limdin bir darak,
Raqs etardi yelda yaproq raqsidak.
Shox-u barg xok hibsidin ozod, edi,
Bo‘y cho‘zib, endi harifi bod edi".
" Obi tahur —pok suv.
2 Harifi bod—shamolning raqibi.
135
|
—Jahon ShE’RIYATI DURDONALARI TE
201
May bersang, hatto tog‘ ham raqs etadi,
Johil kishi may borasida bahs etadi.
Maydan sira tanba qilmasman—shunday
Bir narsaki u—tarbiyati shaxs etadi.
202
Olloh yaratibdi bizni sirkulga yo‘yib:
Tan bitta-yu bosh ikkita—bir-birni suyib,
Bir nuqtada aylanamiz-u doiradek,
Ish bitsa, yotarmiz boshni bir yerga qo‘yib.
203
Hech tinglama so‘z zamonasoz bo‘lgandan,
Sof may so‘ra xirqa! egniga ilgandan.
Tark ayladi dunyoni ulug‘lar bir-bir,
Xo‘sh, bormi xabar-u dunyodan kelgandan?
204
Dunyo g‘ami deb taningga bedod etma,
Joning aya, o‘tganni sira yod etma,
Yor sochidek yel bilan diling shod etma,
Maysiz o‘tirib, hayotni barbod etma.
205
Bir rind ko‘rdim—qayg‘uga solmas uni chin:
Na kufr-u na islom-u na dunyo-yu na din,
Na Haq, na haqiqat, na shariat, na yaqin,
Har ikki jahon tashvishidan ko‘ngli emin".
1 Xirqva —janda. Shayx-u muridlar kiyadigan maxsus kiyim.
2 Emin—tinch, osuda, xotirjam. omon. Bu ruboiy
Pahlavon Mahmud va Sinjoniy Xavofiylarga ham
nisbat beriladi.
68
|
Tovarlar bozori konionketurasini boshqarish
butun hajmi bitta kompaniya
qo‘liga
o‘tib, narxni
o‘zi
belgilashi mumkin emas. Biroq, to‘liq monopollashishning
yo‘qligi
amalda monopolistik
narx
belgilash
uchun
qarshilik qila olmaydi. Birinchidan, monopol narxlarni
o‘rnatish
nuqtayi
nazaridan
bozor
ustidan
haqiqiy
hokimlikka
ega bo‘lish uchun uning aylanishining 30-40
foizni nazorat qilish yetarlidir. Ikkinchidan, bir necha
yirik kompaniyalar tomonidan
bozorni jamoa bo‘lib
monopollashtirishning ko‘p shakllari mavjuddir.
Hozirgi zamon xomashyo bozori uchun ishlabchiqarish
va tovarlar sotishning aksariyat qismi 10-20 ta kompaniya
qo‘lida to‘plangani xarakterlidir. Ushbu sharoitlarda kuch
jihatidan deyarli teng bo‘lgan hamkorlar uchun ochiq narx
raqobati ularga foydasiz va xavfli hisoblanadi, shuning
uchun kompaniyalarning bozorni bo‘lib olish va birgalikd:
narx
belgilash
haqida yashirincha
kelishib
olish
gendensiyalari
ko‘p
uchraydi.
Bu
haqda rivojlangan
mamlakatlarda kompaniyalarni narxlarni yuqoriga keskin
ko‘tarilishida kelishib olganligi bo‘yicha ayblash
sud
jarayonlari tez-tez bo‘lib o‘tayotganligi guvohlik beradi.
Xomashyo bozorida xaridorlar, ya’ni o‘sha yirik sanoat
kompaniyalari narxni yuqoriga keskin ko‘tarish siyosatiga
(agar
u ularning manfaatiga to‘g‘ri kelmasa) qarshilik
ko‘rsatadi.
Davlat mamlakat ichki bozorida narxlarning yuqori
darajada saqlashga milliy monopoliyalarga yordam beradi,
eksport tovarlarining tashqi bozorda raqobatbardoshliligini
oshirish maqsadida ularga past narxlarni belgilaydi. Ichki
bozordagi
narxlarni boshqarish
to‘g‘ri
va qo‘shimcha
uslublardan foydalanish vositasida amalga oshiriladi.
Narxni boshqarishning to‘g‘ri uslubiga masalan, narx
va
oylik ish haqining bir darajada saqlash kiradi. Bu uslubdan
rivojlangan mamlakatlar hukumatlari XX asrning 60-70-
yillarida
"yelday uchayotgan" qadrsizlanishni to‘xtatish
umidida bir necha marta foydalangan edi. Biroq, amalda
narx o‘sishini ushlab qolish imkoniyati bo‘lmadi
(sotib
olayotgan
xom
ashyo
va ishlab chiqarilayotgan
mahsulotni
270
|
bo‘yicha mustaqil tanlash huquqiga ega
Shimoliy atlantika Kengashi bilan
hamkorlik o‘rnatish tashqari Markaziy Osiyodagi hamkor davlatlar xavfsizlik
bo‘yicha boshqa hududiy tashkilotlarda ham ishtirok etadilar
NATO ularning
mustahkam aloqalar o‘rnatishga intilishlarida hech qanday ziddiyatni ko‘rmaydi
|
Mo‘l l a d o‘s t . Nahotki xafa bo‘lsak, ulug‘larning
nazari toshni kimyo qiladi deydilar. (Chetga.) Tayyor
oshga bakovul bo‘lmay o‘l! Pok bo‘lmasa buzib qo‘yuv-ding-ku, lanj!
Q oz i (kitobni olib chiqib turib). Erta-indin to‘y,
pul bormi, pul?
Mo‘l l a d o‘s t . Taqsirim, bizning toji davlatimiz
Janobingiz-da. (Chetga.) Qaltiramay o‘lgur!
Paypaslamay kavshingni kiyaver. Uz yonidan pul sarf qilib tegadiganini topganman.
Q oz i ketar.
Hay, hay o‘lan, jon o‘lan, yor-yor, to‘y seniki...
|
Bundan bir yil oldin Javohir xalqaro shaxmat ustasi unvoniga sazovor bo‘lib, prezidentning qimmatli sovg‘asini qo‘lga kiritgandi. O‘tgan bir yil ichida Javohir o‘z ustida tinimsiz ishlab, joriy yil iyun oyida «Voronej open-2018» xalqaro musobaqasida birinchi, sentyabr oyida Turkiyada o‘tkazilgan 20 yoshgacha o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionatida ikkinchi grossmeysterlik talabini bajargandi. Shunisi quvonarliki, Javohir 12 yosh 10 oy 8 kunda grossmeysterlik unvonini qo‘lga kiritib, jahon shaxmat tarixida S.Koryakindan (12 yoshu 7 oy) keyin ikkinchi, shaxmat vatani bo‘lmish Osiyoda esa birinchi — eng yosh shaxmatchi sifatida o‘z nomini tarix yilnomalariga muhrlab qo‘ydi. Eslatib o‘tamiz, bu yuksak unvonga shaxmat bo‘yicha amaldagi jahon chempioni Magnus Karlsen 13, jahon chempionlari Robert Fisher 15, Vladimir Kramnik 16, Garri Kasparov 17, Anatoliy Karpov, Vishanatan Anand 19, Mixail Tal 21, Tigran Petrosyan 23, Vasiliy Smislov 29, Mixail Botvinnik 39 yoshida sazovor bo‘lgan.
|
Aktyor Yigitali Mamajonov “Daryo” internet-nashri uchun eksklyuziv intervyu berdi. Intervyuni jurnalist Feruz Muhammad uyushtirdi.
Suhbat davomida Yigitali Mamajonov aktrisa Muqaddas Sa’dullayeva bilan turmush qurgani va bu turmushni muxlislardan yashirib yurganiga oydinlik kiritdi.
Muqaddas Sa’dullayeva bilan turmush qurganimizni yashirib yurishning iloji yo‘qligini bilardim, ammo iloji boricha berkitishga harakat qildim. Chunki gap-so‘z bo‘lib ketishini xohlamadim. Bu haqida bilib qolishsa ham, bir muddat bizni gapirishadi va keyin hammasi joyiga tushib ketadi deb o‘ylagan edim. O‘zim xohlamagan ravishda turmushimiz shov-shuv bo‘lib ketdi. Oilamga har xil ko‘zlar tegishini xohlamayman. Aslida ijtimoiy tarmoqlarga suratlarimizni joylashimiz ham notog‘ridir balki, shuning uchun ham avvalroq bu haqida ma’lum qilgimiz, suratlarni ham joylagimiz kelmagan edi. Birinchi va ikkinchi oilam bilan ham rasmlarni joylaganimizdan so‘ng har xil gap-so‘zlar, muammolar boshlanib ketgan edi. Menimcha oila sirligicha qolishi kerak.Yigitali Mamajonov, aktyor
|
Ko'proq o'qing "
X-NUMX, 17 - Harmonik (NASDAQ: HLIT) bugun Atlanta shahrida SCTE Cable-Tec Expo, Oct
2018-22, SCTE kabel orqali kirish va videolarni oqimlashda yangi innovatsiyalarni namoyish etishini e'lon qildi
Harmonikning dasturiy ta'minotga asoslangan echimlari keyingi IP-kabel xizmatlarini, jumladan, keng ko'lamli gigabit internet va yuqori sifatli multikartali videolarni taqdim etish imkonini beradi
"OTT-servis provayderlarining raqobat kuchayishi va iste'molchilarning xatti-harakatlari global simi operatorlari uchun qiyinchilik va imkoniyat yaratdi", deydi "Harmonic's Cable Access Business" ning katta vitse-prezidenti va bosh menejeri Nimrod Ben-Natan
"Bugungi kunda operatorlar tezkor bo'lishi kerak, xarajatlarni kamaytirishlari kerak
|
afg‘on ofitseri Fulom Haydar hamda Afg‘onistonning
Toshkentdagi konsuli Fulom Nabixonlar ishtirokida
aviatsiya hujumi bilan Pattakesar chegara posti orqali 12
stanokli pulemyot, 12 qo‘l pulemyoti, tog‘li sharoitlarga
moslashtirilgan 4 to‘plar hamda radiostansiya bilan ikki
ming qurollangan qo‘shin Afg‘oniston hududiga o‘tib, 17-aprelda Xonobodni, 22-aprelda Mozori Sharifning bir
qismini bosib oladilar. 26-aprelda aviatsiya yordamida
qo‘shimcha 10 pulemyot va 200 snaryad keltiriladi.198
Natijada Afg‘oniston shimolida Habibullaxonga qarashli
kuchlar muvaffaqiyatsizlikka uchray boshlaydi.
Dastlab, Omonullaxon SSSRning Said Olimxon va
uning atrofidagi yirik shaxslarni Sovet hukumatiga
topshirish haqidagi talab va taklifini rad qilgan
bo‘lsada,199 ikkinchi tomondan mana shu ijtimoiy-siyosiy
mavqega va ma’lum ta’sirga ega bo‘lgan shaxslarni
Afg‘oniston shimoliga, ya’ni o‘n minglab muhojir oilalar
yashaydigan hududda erkin faoliyat olib borish huquqlarini
ham SSSR talabi bilan cheklagan edi. Ushbu faoliyati bilan
Sovet
hukumati
bilan
Afg‘oniston
o‘rtasidagi
munosabatlarni
optimallashtirishga
mo
yil
Omonullaxonning o‘rniga o‘z kuchlari bilan bir qatorda
muhojir harbiy kuchlarga tayanayotgan Habibullaxonning
kelishi Sovet hokimiyatining siyosiy-harbiy maqsadlariga
zid edi. Shu sababli «Ragibbey» boshchiligidagi harbiy
amaliyotni boshlab yuborib, hokimiyatni Omonullaxon
qo‘liga qaytarib berishga, shu bilan Omonullaxonni o‘z
yili vatan xoini sifatida otib tashlanadi.
|
ma qilgan holda 1998 yilgi nashridagi betni ko‘rsatish bilan
cheklanamiz. Chunki I.M. Steblin-Kamenskiy, I.S. Bragins-KIY-EE.E. Bertel’s va boshqalar tomonidan amalga oshirilgan
ilohaning zeb-ziynatlari va liboslari, tashqi ko‘rinishining
tarjimalari, umuman olganda, bir-biriga juda o‘xshash, faqat
tafsilotlari farq qiladi. Hattoki bir muallif tomonidan
XX asrning 20-, 60-, 90-yillarida amalga oshirilgan matn
tarjimalarida o‘zgarishlar mavjudligini ko‘ramiz. Shu bois
ba’zi manbalarni qo‘llashda biz o‘zbek olimlariM. Is’hoqov
va Asqar Mahkam tarjimalariga murojaat etib, ularni qiyos
qilgan holda keltirdik.
Mazkur tarjimalarning bir-biridan ahamiyatli, muhim
farqi bo‘lmasa ham, ba’zilari tarjimaning o‘ziga sayqal berilganligi va badiiy jihatdan jonliligi bilan ajralib
turadi. Shuning uchun biz aynan adabiy pardozi tugallangan
tarjimalardan foydalandik.
Bu bilan bog‘liq ravishda ta’kidlash joizki, Avesto, ayniqsa, shoirona bayon qilingan «Yashtlar» tuzuvchilari Ahu-ra Mazda so‘zining kuchi va ahamiyatini yaxshi tushunganlar.
Muqaddas ruhning so‘zlari ktaqvodorlar)
uchun
ko‘rsatma,
pand-nasihat va qonun bo‘lishi bilan birga. ularning ruhini
poklovchi yuqori badiiy-estetik ta’sir kuchiga ega. Duolarni
qayta-qayta takrorlash odamlarning ruhi va ongiga emotsional ta’sir ko‘rsatadi. Shuning uchun Ahura Mazda so‘zlari diyonatga erishish yo‘lida odamlarni birlashtiruvchi yuksak san’at ifodasidir.
b. Xilqat ichra eng kuchli
Alp Migraga namozim...
Mitraga topinurmiz –
Adoqsiz yaylovdorga.
Sutli xaoma bilan,
Barsman xipchinlar bilan,
108
|
qurasholib borishgan. Temurbekning Chig‘atoy ulusini
birlashtirish
suvi yaqinida yuz bergan, tarixda (Loy jangi) nomi bilan
bo‘lidagi siyosiy harakati XGU asrning 60-yillaridan boshlangan.
topgan
muhorabada
amir
Husaynning
qati’yatsizligi,
Amir Qazag‘an o‘ldirilgandan so‘ng mamlakatda beklararo nizolar
kardalik salohiyatidan yiroqligi oqibatida movarounnahrliklar
haddan tashqari kuchaygan, parokandalik avjiga chiqqan, mamlakatda
Lubiyatga
uchragan.
1366-
yilda
Ilyosxoja
sarbadorlarning
og‘ir
tanglik
hukm
surgan.
Sharafuddin
Ali
Yazdiyning
Shatkich zarbalariga dosh berolmay avval Samarqandni, keyin
tarkidlashicha,
Keshda Temurbekning
amakisi Hojibek
barlos,
Movarounnahrni tashlab ketadi. Ushbu xabardan voqif bo‘lgan
|
Niza hech nima demay, qadamini ildamlatdi.
—Nega indamayalsan, Piza?
—deb so‘radi Iuda yol-boruvchi ohangda u bilan baravar qadam tashlashga urinarkan.
—Meni zeriktirib qo‘ymaysanmi?
—dedi
birdan
Niza va yurishdan to‘xtadi. Shunda Iudaning esi butkul
og‘ib qoldi.
—Ha, yaxshi,—dedi
Niza
nihoyat ko‘ngli yumshab,
—
ketdik.
—Qayoqqa, qayoqqa boramiz2
—Shoshma...
kel, yaxshisi, manavi hovliga Kirib kelishib
olaylik,
tag‘in bitta-yarimta tanish-bilish
ko‘rib qolib, Nizani ko‘chada o‘ynashi bilan chaqchaqlashib
turganini ko‘rdim, deb gap tarqatib yurmasin.
Shu zahoti Niza bilan Iuda bozorgohdan g‘oyib bo‘lishdi. Ular qaysiyam bir hovlining bostirmasiga
kirib pichirlashardilar.
—Sen juvozkashlik mulkiga bor,—dedi
Niza
pichirlab va ayni paytda chelak ko‘tarib bostirmadan o‘tayotgan bir begona erkakdan yuzini chetga burib, chodrasi-ni
ko‘zigacha
tushirib
oldi,— Kedronning
nariyog‘idagi
Hefsimaniya bog‘iga, tushundingmig
—Ha, ha, ha.
—Men oldinda boraman,—deb davom etdi Niza—
lekin sen orqamdan izma-iz yurma, ancha keyinda qolib
bor.
Soydan
o‘tganingdan
keyin...
g‘or
bor...
bilasan-a
uning qayerdaligini2
—Bilaman, bilaman...
—Objuvoz yonidan o‘tib tepaga ko‘tarilasan-da,
keyin g‘or tomonga burilasan. Seni o‘sha yerda kutaman. Lekin hoziroq izimga tushma, to men ancha yerga borib olgunimcha bardosh qilib, shu yerda kutib tur.— Niza shu
so‘zlarni aytib bostirmadan chnqib ketdi
va go‘yo, Iuda
bilan suhbatlashmaganday, g‘oyib bo‘ldi-qoldi.
Iuda parokanda
xayolini
bir
yerga jamlashga
urinib, ancha vaqtgacha qimir etmay turib qoldi. Chunonchi
u xeshlarining hayit oshida bo‘lolmaganini qanday izohlashi haqida o‘yladi. U turgan yerida allaqanday bahonalarni o‘ylab topar,
ammo, qattiq hayajonlanganidan
miyasiga durustroq bir vaj kelmasdi, Shu zayl beixtiyor
oyoqlari
uni
bostirma
ostidan
olib
chiqib
ketdi.
Endi
u yo‘lini o‘zgartirdi. Kuyi shaharga borishdan
aynib, yana Qaifaning qasri tomon burildi. Iuda endi
261
|
Ish joylarida bo‘lgan, ishlov berilmagan xomashyo, materiallar va
xarid qilinadigan yarim tayyor mahsulotlar tugallanmagan ishlab chiqarish
ro'yxatiga kiritilmaydi, balki alohida inventarizatsiya qilinadi va alohida
ro'yxatlarda qayd etiladi.
Uzil-kesil brak qilingan detallar tugallanmagan ishlab chiqarish
tarkibiga kiritilmaydi.
Bir xildagi massa bo'lmagan yoki aralashma bo'lgan (tegishli sanoat
tarmoqlarida) tugallanmagan ishlab chiqarish bo'yicha inventarizatsiya
ro'yxatlarida, shuningdek, solishtirish qaydnomalarida ikkita miqdoriy
ko'rsatkich keltiriladi: ana shu massa yoki aralashma miqdori va uning
tarkibiga kiradigan xomashyo yoxud materiallar (alohida nomlar bo'yicha)
miqdori. Xomashyo yoki materiallar miqdori texnik hisob-kitoblar bilan
tarmoq yo'riqnomalarida belgilangan tartibda belgilanadi.
Tugallanmagan
kapital
qurilishning
mavjudligi
va
hajmi
inventarizatsiya paytida uning to'langan qismini natura yo'li bilan
tekshirish belgilanadi. Inventarizatsiya dalolatnomalarida obyekt nomi va
ana shu obyektga doir bajarilgan ishlar hajmi har bir alohida ish turi,
konstruktiv unsurlar, uskunalar va hokazolar bo'yicha ko'rsatiladi.
Inventarizatsiya komissiyasi quyidagilami tekshirishi kerak:
• tugallanmagan kapital qurilish tarkibida montajga berilgan, lekin
haqiqatda montaji boshlanmagan uskuna bor-yo'qligini;
• konservatsiyalangan
va
vaqtincha
qurilishi
to'xtatilgan
obyektlaming holatini.
Ana shu obyektlar bo'yicha, xususan, ulami konservatsiyalash uchun
sabablar va asosni aniqlash zarur.
Qabul qilinishi va foydalanishga topshirilishi tegishli hujjatlar bilan
rasmiylashtirilmagan, qurilishi tugallangan, to'liq yoki qisman amalda
foydalanishga topshirilgan obyektlarga alohida dalolatnomalar tuziladi.
Tugallangan, lekin nimagadir foydalanishga topshirilmagan obyektlarga
ham alohida dalolatnomalar tuziladi. Dalolatnomalarda ko'rsatilgan
obyektlami
foydalanishga
topshirishni
rasmiylashtirish
nimaga
cho'zilganligi sabablarini ham ko'rsatish lozim.
Qurilishi tugallangan obyektlarga, shuningdek, amalga oshirilmagan,
balansdan o'chirilishi kerak bo'lgan qurilish bo'yicha loyihalash-tadqiqot
ishlariga dalolatnomalar tuziladi, ularda qurilishni to'xtatish sababiari
ko'rsatilgan holda bajarilgan ishlar harakteri va ularning qiymati
to'g'risida ma’lumotlar keltiriladi. Buning uchun tegishli texnik hujjatlar,
ishlar, bosqichlami topshirish dalolatnomalari, qurilish obyektlarida
|
Vazirlar Mahkamasining “Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli, yaroqsiz bog‘ va tokzorlarni ekin yerlar toifasiga o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori loyihasi e'lon qilindi
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli bog‘ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish va bog‘-tokzorlar barpo etilgunga qadar ekin yerlar toifasiga o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlanadi
O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi “Davergeodezkadastr” qo‘mitasi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda:a) O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Bog‘dorchilik va issiqxona xo‘jaligini rivojlantirish agentligi, Uzumchilik va vinochilikni rivojlantirish agentligi bilan birgalikda har yil yakuniga qadar:fermer, dehqon xo‘jaliklari va boshqa qishloq xo‘jaligi korxonalarining mavjud bog‘ va tokzorlarini yagona ro‘yxatini shakllantirilishi;b) iqtisodiy samarasiz, yaroqsiz deb topilgan bog‘ va tokzorlarni ekin maydoniga o‘tkazish, ushbu maydonlarda kamida uch yil davomida har bir hududning tuproq-iqlim sharoitiga mos ekinlarni ekish, belgilangan muddat o‘tgandan keyin intensiv bog‘ va tokzorlar barpo etilishini ta'minlaydi
Samarasiz deb hisoblangan bog‘lar o‘rniga tokzorlar, samarasiz tokzorlar o‘rniga intensiv bog‘lar barpo etish bundan mustasno
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli bog‘ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish va bog‘-tokzorlar barpo etilgunga qadar ekin yerlar toifasiga o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomga ko‘ra, fermer, dehqon xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligi korxonalarida iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli bog‘ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish va bog‘-tokzorlar barpo etilgunga qadar ekin yerlar toifasiga o‘tkazish mahalliy davlat hokimiyati organlari tashabbusi bilan muvofiq sxema bo‘yicha amalga oshiriladi
Mavjud bog‘ va tokzorlar maydoni, so‘nggi uch yilda hosildorligi past bo‘lgan fermer, dehqon xo‘jaliklari va qishloq xo‘jaligi korxonalarining manzilli ro‘yxatini aniqlash
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosilli bog‘ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish va bog‘-tokzorlar barpo etilgunga qadar ekin yerlar toifasiga o‘tkazish maqsadida puxta tahlillar o‘tkazish natijasida quyidagilar aniqlanadi:a) bog‘ va tokzorlarning hosildorligi, hududda ekilgan mevali daraxtlar va tokning tuproq-iqlim sharoitiga mosligi, turi, navi, yoshi va ekish sxemasi;b) bog‘ va tokzorlar tashkil etilgan maydonlarda konturlarning yaxlitligi (bir konturda bir xildagi ekin turi va navi);v) mevali daraxtlar va tokning biologik xususiyatidan kelib chiqib, lalmi, suvli va sizot suvi yaqin yerlarga joylashganligi;g) mevali daraxt va tok ko‘chatlarini tavsiya etilgan ekish sxemasida ekilganligi, bog‘ va tokzorlarda tuplar soni, yaroqsiz tuplar soni, tuproq bonitirovkasi;d) bog‘ va tokzorlarda kasallik va zararkunandalarga qarshi ishlov berish, daraxtlarga shakl berish, kesish, tokzorda– xomtok qilish, ko‘mish va boshqa muhim agrotexnik tadbirlar o‘tkazilmaganligi oqibatida yaroqsiz holatga keltirilganligi;ye) fermer, dehqon xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligi korxonalariga bog‘ va tokzorlar barpo etish uchun ijaraga berilgan yer maydonlaridan boshqa maqsadlarda foydalanilganligi yoki muntazam (ketma-ket uch yil mobaynida) normativ kadastr bahosidan past hosil olinganligi, hosildorlik, yalpi hosil, daromad, qilingan xarajatlar, sof foyda va rentabellik darajasi
Aniqlangan holatlar yuzasidan dalolatnoma tuziladi, unga yo‘l qo‘yilgan qonun buzilishlari holatini tasdiqlovchi zarur hujjatlar va materiallar ilova qilinadi, dalolatnoma tashkil etilgan Komissiya vakillari va fermer xo‘jaligi rahbari tomonidan imzolanadi
Fermer, dehqon xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligi korxonalari rahbarlari dalolatnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda, dalolatnomada bu to‘g‘rida yozuv qayd qilinadi, fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashi raisi hamda ikki nafar jismoniy shaxs tomonidan tasdiqlanadi
Dalolatnoma ikki nusxada tuziladi, ulardan biri fermer, dehqon xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligi korxonalari rahbariga topshiriladi
Dalolatnoma asosida tuman Komissiyasi uch kun mobaynida tegishli taqdimnomani dalolatnoma, shuningdek zarur hujjatlar va materiallar bilan birga tuman (shahar) hokimiga yuboradilar
|
Qonun hujjatlarida yoshlarni ijtimoiy himoya qilishning boshqa kafolatlari ham berilishi mumkin
|
Muso, Muhammad va AbuMuslimlarning
ham
xudosidir.
So‘ngra (so‘z shuki) qudrat, egalik, izzat va hujjat Muqannanikidir: menga imon keltiring va bilingki,
podsholik
menga xos
(unga la’natlar bo‘lsin), azizlik
va
xudolik
meniki, mendan boshqa xudo yo‘q
(og‘ziga
tuproq),
kimki
menga imon keltirsa, jannat o‘shaniki, kimki menga imon
keltirmasa, do‘zax uniki»,
O‘ylashimizcha,
bu
aybiomalar
arab mualliflari
tomonidan to‘qib chiqarilgan bo‘lsa kerak. Xalq ozodligi
uchun
kurashgan qahramonlarni badnom qilishga intilish
barcha
zamonlarda uchraydi. Ikkinchidan, olamdagi barcha ilmlarni egallagan Hoshim ibn Hakim islom dinidan odamlarni
qaytarish uchun yangi ta’limot, yangi dip yaratib, o‘zini payg‘ambar deb e’lon qilgan bo‘lishi ham mumkip. Hoshim ibn
Hakim Kesh va Naxshab viloyatlarida epg ko‘p tarafdorlar
to‘plagan. Narshaxiyning aytishicha, Hoshim ibn Hakim so‘nggi marta xotinlari bilan bazm qilgan,
ularning
sharob
qadahlariga zahar solib,
hammasini o‘ldirgan
(baribir
ayollardan biri tirik qolib, voqeapi
aytib bergan), so‘ng
o‘zini yopib turgan tandirga
otgan. Mirzapo‘lat
qahramon
o‘limini ishonarli ko‘rsatishga urinib, kichik o‘zgarish qiladi.
Yozuvchi uning davosiz qorason kasaliga uchraganligipi,
baribir o‘limi yaqinligini tushungach, xalq dplida umid uyg‘otish uchun o‘zini yopdirishga qaror qilganligini tasvirlaydi. Muqanna (Badbashara)
degan
nom dushmanlar tilidan
aytiladi. Mirzapo‘lat hikoyasida esa qahramonpi safdoshlari ham Muqanna deb atashadi. Har holda ming-minglab odamlarni o‘z ta’limotiga ishontirib, musulmonlarga qarshp otlantirgan buyuk shaxs qiyofasi Mirzapo‘lat hikoyasida eppzo-dik. qilib tasvirlanadi.
Yosh yozuvchi ezmalik
yomg‘iridan
qochaman, deb «do‘lga» uchraydi. U tarix falsafasining teran
mazmunini chetlab o‘tib, faqat milliy ozodlik qo‘zg‘golonla-rining voqeiy qisminigina qalamga oladi. Kichkintoy o‘quvchilar uchun ham bu kerakdir, ammo yosh
yozuvchi Muhaina —
Hoshim ibn Hakim mudofaa qilayotgan
qal’aning
tashqi
devorlarini tasvirlash bilan cheklanadi, qal’a ichkarisiga
|
248
Quyidagi tenglamalarni yeching:
12.
13.
14,
15.
16.
17,
18.
19.
20,
21
A.
22.
23.
24.
25.
26,
27.
28.
29,
30.
31.
32.
0
1
aran
u?
-12?773
«i!
1425
1728,
28—16x—15 23. 16
= 48–24–
12—....
3
x8
:
1
2
PA
3—42—4)...
os) = 1579,
“a!
8-0.
"7
3025—60
—x—66
4397—19
—0.
BETI 3195941
“Y 15625572,
—
OI
«o!!! U ta9)
«r—
BORLI ir.
275 TM oyga YA
YI
—
UZ".
274—8-10, (3034—6:31412.377—
9779" —9. 677—-4277—71
. qir
0
DEV 92
LI
6.
|
Qo‘ng‘irot sahrociga yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan 2 ming bosh qush qo‘yib yuborildi
Qo‘ng‘irot tumanida yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan noyob qush – 2000 bosh yo‘rg‘a tuvaloq yovvoyi tabiatga qo‘yib yuborildi. Bu haqda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ekologiya qo‘mitasining matbuot xizmati ma'lum qildi.
Mazkur tadbir O‘zbekiston Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi hamda «Falcon Hunting Solutions» kompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan. Tuvaloq O‘zbekiston Qizil kitobi va Tabiatni muhofaza qilish Xalqaro Uyushmasi Qizil kitobiga kiritilgan. Qushlar Birlashgan Arab Amirliklariga qarashli bo‘lgan «International fund for houbara conservation» markazida ko‘paytirilgan.
Eslatib o‘tamiz, yo‘rg‘a tuvaloqlar 2009 yilda O‘zbekiston Qizil kitobiga noyob tur sifatida kiritilgan. Ular Qizilqum cho‘llarida yashaydi. Mutaxassislarning ta'kidlashicha, soni va yashash maydoni 1960 yillardan boshlab qisqarishni boshlagan.
|
Tanlov tashkilotchilari Energetika vazirligi tizimidagi “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari” aksiyadorlik jamiyati va Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hisoblanadi.
“Mazkur foto elektr stansiyalar (FES) bo‘yicha alohida ishlarni bajarish, moliyalashtirish, qurilish va ishga tushirish hamda egalik qilish (PV) borasida bitta yoki ikkita yoxud xususiy sektordan iborat mustaqil elektr energiya ishlab chiqaruvchilar (IPP) konsorsium tanlab olinishi rejalashtirilgan. Har bir FESning quvvati qariyb 200 MVt bo‘lishi taxmin qilinmoqda”, deyiladi vazirlik matbuot xizmati xabarida.
Xabarda aytilishicha, O‘zbekiston Respublikasining “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida”gi (DXSh) qonuniga binoan tanlov ikki bosqichda o‘tkaziladi. Hozirda unda ishtirok etishni istagan potensial investorlar loyihaga qiziqish bildirishlari va dastlabki malakaviy tanlovdan o‘tish uchun ariza berishlari mumkin.
Malakaviy tanlovdan o‘tgan potensial talabgorlar ikkinchi bosqichda loyihani baholash, loyiha hujjatlariga sharh berish va keyin texnik hamda moliyaviy takliflarni taqdim etishga taklif etiladilar.
"Loyihaga qiziqish bildirish" bo‘yicha rasmiylashtirish tafsilotlari bilan Energetika vazirligining veb-saytida tanishish mumkin. Uni 2020 yil 21 martgacha bo‘lgan muddatda taqdim etish kerak.
Qayd etilishicha, Jizzax va Samarqand viloyatlarida FES qurilishi O‘zbekiston hukumatining qayta tiklanuvchi energiya manbalarini yaqin 10 yil ichida 5 GVt ga yetkazish strategiyasi doirasida amalga oshiriladi.
Ushbu maqsadda Xalqaro moliya korporatsiyasi (Jahon banki guruhi) quvvati 900 MVtgacha bo‘lgan quyosh energiyasi loyihalari bo‘yicha tenderlarni tashkil etish va o‘tkazishda ko‘maklashish uchun yetakchi maslahatchi sifatida jalb etilgan.
|
yo‘nalishi belgilab olingandan keyin, ertangi kunda nimalarga
ahamiyat berish lozimligi o‘z-o‘zidan ayon bo‘ladi.
EMOT tahlilni joriy davrda o‘tkazishning o‘zida, uning
qanday vaziyatda ekanligigiga to‘liq baho berish mumkin. Masalan,
uning kuchli tomonlari namalardan iborat, zaif tomonlariga
nimalarni kiritish mumkin. Kelajakda qanday imkoniyatlardan
foydalanish lozim va qanday tahdidlar kutilmoqda, degan masala
oydin bo‘lganda har qanday strategik rejani tuzish mumkin
bo‘ladi.
Hozirgi paytda O‘UTOT tahlildan foydalanish juda ko‘p
imkoniyatlar eshigini ochib berishi tayin. Chunki aniq dalillar,
aniq xulosa chiqarish uchun
asos
bo‘lsa,
aniq xulosalar
aniq
boshqaruv qarorlarini chiqarish imkonini beradi. Aniq qaror
bor joyda aniq ijrochilar belgilanadi va har bir jarayonni aniq
so‘raydigan mutasaddilari bo‘ladi. Shu jihatdan mazkur tahlil
o‘ta samarali tahlillardan biri bo‘lib hisoblanadi. Bunga misol
qilib
quyidagi
tadbirlarni
amalga
oshirish
jarayonini
ko‘rsatish mumkin (25.2-jalval).
25.2-jadval
ZUGOT tahlil natijalari asosida mehmonxona
xo‘jaligining samaradorligini ko‘tarish bo‘yicha strategik
maqsadlarini amalga oshirish yo‘llari
Omillar
Kelajakda amalga
Mutasaddilar
oshiriladigan
tadbirlar
Kuchli
Kuchli tomonlarining har
Mehmonxona
tomonlari
{bir bandini qanday qilib
xo‘jaligi
yanada kuchlantirish kerak
rahbarlari,
va saqlab turishga
menejerlar va
erishish mumkinligi
boshqa
mutasaldilar o‘rtasida
mutaxassislar
ularning bajarayotgan
vazifasiga qarab
taqsimlanadi
512
|
va
1
2 = «——
619– OLR –in, osa
Io. (a-iq)—3
{ng– (tax-u-ip)x
2,
Nana
r a
"Ush
—0,254.-K) —(N,-N.i) -X.
}
Yor
v
h
i
aa = R-N, «N, -0,5a, NE; S 4N,)sovud"
TA
V xz
"
p
1
:
=
x
"
–rg
- (2
7 ay
da
as
n
un)
–4
RIA os
7 ye-u
Va
Yer
– (N, -N, 7 A Sh
«ini
H,-H,-H,-h-Z,
rr
1
«?
N.I
“Jay —0,2501, — k, —(H, h-HI –X AA K «p
4 N.)sozui") – (Ku 4—
2) 81 M-rg
ozib YAN, 8
«N, –0—0,527
NE (N.N, —0,517")– Syo a
ilim iq)
sodali 7
–114.a)
JUZ? —0,2501, —k,)? -(H, #h-ar
(1.13,a)
Ba
(1.14,a)
ifodalarni quyidagi ko‘rinishlarga.
keltiramiz
72
1
«—Jo
«i
o
TA
N,
K AA
ri. sovul" (9 DI
u) ti
“o
I
N, 6N, –N,i—2,,
7
“Jur oa o SHI
–
YOVS
(2—
kung 4 (KE4 MG) tu ar
|
G‘Gat’yana Anatolyevna Bushuy
Shahriyor Safarovich Safarov
TIL QURILISHI: TAHLIL METODLARI
VA METODOLOGIYASI
«Fan» nashriyoti 2007-yil
Samarqand Davlat chet tillar
instituti Ilmiy kengashi
tomonidan nashrga tavsiya etilgan
Muharrir: M. Sodiqova
Tex. muharrir: Q. Berdiyev
Musahhih: N. Begaliyev
Bezovchi: Sh. Sayfullayev
Bosishga 21.
11. 2007-yilda ruxsat etildi
Qog‘oz bichimi: 60x 80 Ch.d ofset bosma.
Ofset kogoz. Hisob-nashriyot t. 14
shartli
b.t. 14,2
315 buyurtma. Adadi 200 nusxa
O‘zR Fanlar Akademiyasi «Dan» nashriyoti manzili: 700170
Toshkent sh. I. Mo‘minov ko‘chasi 9-uy
Bosmaxona manzili: Somarqand sh.
Universitet xiyoboni 15. SamDU nashr-matbaa
markazi
|
Mahalliy og‘riqsizlantiruvchi vositalar
Zaharlanish va intoksikatsiyada qo‘llaniladigan vositalar
Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar
Kaliy xlorid
Natriy xlorid
|
Toshkentdagi yer usti tezyurar metrosi 6 ta bekatdan iborat bo‘ladi » Страница 3 » Respublika Manaviyat va ma'rifat Makazi Navoiy viloyat bo`limi
29 июля 2018 06:06
|
Oqibatlar — bu homilani tushirishga jasorat qilgan har qanday ayol o’ylashi kerak bo’lgan eng birinchi narsadir
Homiladorlikni mustaqil ravishda, tibbiy yoki jarrohlik yo’li orqali to’xtatish onaning salomatligi va hayoti uchun katta xavf tug’diradi
|
Mersisayd klubi "Tottenhem" vingeri Son Hyon Min uchun kurashmoqda
Manbaning qayd etishicha, "qizillar" janubiy koreyalik futbolchi uchun kurashda favorit bo‘lib turibdi
Ularning imkoniyati "Borussiya Dortmund" va "Manchester Yunayted"ga nisbatan yuqori deb e’tirof etilgan
|
G‘arb va Turkiya tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan “Suriya ozodlik armiyasi” (SOA) guruhi Rossiya va Turkiya vositachiligida kelishilgan yarashuvga rioya qilishga va’da berdi
Bu haqda Reuters SOA vakili Usama Abu Zaid bayonotiga tayanib xabar berdi, deb yozadi “TASS”
U, shuningdek, SOA Suriyadagi nizoni tartibga solish bo‘yicha bo‘lg‘usi muzokaralarda ishtirok etishga tayyorligini ma’lum qildi
Shu bilan bir vaqtda, Abu Zaid yaqinda bo‘lib o‘tgan sulh tuzish to‘g‘risidagi muzokaralar chog‘ida SOA vakillari Suriya hukumati vakillari bilan uchrashmaganini aytdi
Abu Zaid SOA Suriya prezidenti Bashar Asad Suriyaning kelajagini belgilashda qatnashmasligi kerak, degan fikrda ekanligini ta’kidladi
Muxolifat ruhidagi guruh vakili aytishicha, Suriya mojarosini tartibga solish bo‘yicha muzokaralar Jeneva jarayoni doirasida kechishi kerak, uning doirasida Shveysariyada Suriya hukumati va muxolifat o‘rtasida bilvosita muzokaralarning bir nechta davrasi bo‘lib o‘tgan edi
|
«O‘zcharmsanoat» uyushmasi raisining birinchi o‘rinbosari Faxriddin Atoyevich Boboyevga «O‘zcharmsanoat» uyushmasining raisi vazifasini bajarish yuklandi; Farxod Xasanovich Nurmuxamedov «O‘zcharmsanoat» uyushmasi raisining o‘rinbosari etib tasdiqlandi. Eslatib o‘tamiz, «O‘zcharmsanoat» uyushmasi raisi lavozimida faoliyat yuritgan S. Umurzoqov Investitsiyalar va tashqi savdo vaziri etib tayinlangan edi.
|
Algoritm blok-sxemasining ta’rifi (4.14-rasmga qarang):
1.
Avtomobil
transportidan
konteynerlarni
qabul
qilish
texnologik
jarayonining boshlanishi va terminalni boshqarish avtomatik tizimining (ASUT)
mos ravishdagi topshirig‘ini harakatga keltirish.
2. Konteyner ortilgan avtomobil terminal darvozalariga etib keladi va agar
kirishda svetoforning yashil chirog‘i yonib turgan bo‘lsa, yopiq shlagbaum
oldida
to‘xtaydi,
bunda
haydovchi
kabinasi
avtodispetcher-kontrolyor
kabinasining ro‘parasida turishi kerak. Agar terminal tashqarisida avtoturargoh
bo‘lsa, haydovchi avtomobilini shu erda qoldirib, o‘zi hujjatlar (tovar-transport
yukxati) bilan budka yoniga kelib, o‘tishga ruxsat olishi mumkin.
3. Konteyner ortilgan avtomobil haydovchisi kabinadan chiqmay turib,
avtodispetcher-kontrolyorga yuk va avtomobil hujjatlarini uzatadi, kontrolyor
boshqaruv tizimining ma’lumotlar bazasiga (MB) murojaat etib, ularning to‘g‘ri
rasmiylashtirilganini va barcha zaruriy ma’lumotlarning mavjudligini tekshiradi:
yuk egasi va yuk tashuvchining kodi va nomi, TTN va avtomobil raqami,
haydovchining familiyasi.
4. Kontrolyor MB orqali konteynerni olib kirish uchun oldindan zayavka
bor-yo‘qligini va uning hujjatlari oldindan kelib tushganligini tekshiradi.
5. Agar MB
da konteynerning kelishiga oldindan zayavka bo‘lmasa,
kontrolyor yuk egasining kodini tekshirib, konteyner va avtomobil haqidagi
ma’lumotlarni
ASUga
kiritadi,
avtomobilning
kirishi
uchun
hujjatlarni
rasmiylashtiradi.
6. Agar konteynerning kelishiga oldindan zayavka va hujjatlari bo‘lsa, ASU
kontrolyorning
talabiga
binoan
ushbu
ma’lumotlarni
chiqarib
beradi
va
shu
zahotiyoq kirim orderini taqdim etadi hamda konteynerni qabul qilish operatsiyasi
kodini beradi. Operatsiya kodi konteynerni qayta ishlashning kechishini nazorat
qilish va keyinchalik MB arxivida ushbu jarayon haqidagi ma’lumotlarni topish
imkonini beradi. ASU avtomobilning o‘tishi uchun ruxsatnomani ham taqdim etishi
59
|
Joze Mourinyo shogirdlari “Chelsi” ustidan irodali g‘alabaga erishdi. Shu tariqa amaldagi chempion 5-o‘ringa sho‘ng‘idi
Angliya Premyer-Ligasining 28-turiga kelib “Tottenhem” futbolchilari mamlakatning amaldagi chempioni hisoblangan “Chelsi”dan oldinga o‘tib oldi.
“Chelsi” turning markaziy o‘yinini “Old Trafford” stadionida o‘tkazdi. “Manchester Yunayted”ga qarshi birinchi uchrashuvda Alvaro Morataning goli “Chelsi”ga g‘alaba keltirgandi. Bu safar Joze Mourinyo jamoasi iroda ko‘rsatdi.
Hisob londonliklar tomonidan ochilgan bo‘lsa-da, keyinroq Romelu Lukaku hisobni tenglashtirdi va golli pasi bilan Lingardga g‘alaba golini kiritish imkoniyatini yaratib berdi — 2:1.
Poytaxtning boshqa bir klubi “Tottenhem” esa London derbisida “Kristal Pelas”ni mag‘lub etdi. Deyarli so‘nggi daqiqada “shporlar” g‘alaba golini urishga erishdi. Qahramon o‘sha-o‘sha — Harri Keyn. Mazkur 3 ochko sabab “Tottenhem” turnir jadvalida “Chelsi”dan oldinga o‘tib oldi.
Mazkur turning so‘nggi o‘yini “Manchester Siti” va “Arsenal” jamoalari o‘rtasida bo‘ladi. Kecha ular Angliya Liga Kubogining finalida maydonga tushgani uchun, tur o‘yini payshanbaga belgilangan.
Angliya Premyer-Ligasi
28-tur bellashuvlari
25-fevral, yakshanba
Gol: Harri Keyn, 89 (0:1).
Gollar: Villian, 32 (0:1). Romelu Lukaku, 39 (1:1). Jessi Lingard, 75 (2:1).
1-mart, payshanba
“Arsenal” — “Manchester Siti” 00:45
|
4.2. PEDAGOG VA ILMIY-PEDAGOG KADRLAR TAYYORLASH, QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISH
Pedagog kadrlarning malakasini oshirish va ularni qayta
tayyorlashning zamon talablariga moslashuvchan.ta’limning yuqori
sifatli va barqaror rivojlanishini ko‘zlovchi tizimi vujudga
keltiriladi. Pedagog kadrlarni ildam qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, raqobatbardosh darajada ularning kasb
sifatini qo‘llab-quvvatlash ta’minlanadi.
Oliy ta’lim muassasalarida davlat ta’lim standartlariga
mos yuqori malakali o‘qituvchilar tayyorlash bo‘yicha maxsus fakultetlar, shuningdek respublika viloyatlarida umumiy o‘rta va
o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi uchun o‘qituvchilar va mutaxassislar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash yuzasidan
maxsus markazlar tashkil etiladi.
4.3. TA’LIM JARAYONINI MAZMUNAN ISLOH QILISH
Kadrlarni o‘qitish va tarbiyalash milliy tiklanish prinsiplari va mustaqillik yutuqlari, xalqning boy milliy, ma’naviy
va intellektual salohiyati hamda umumbashariy qadriyatlarga tayangan, insonparvarlikka yo‘naltirilgan ta’limning mazmuni
davlat ta’lim standartlari asosida isloh qilinadi. Ta’lim oluvchining shaxsiga, unda ta’lim va bilimlarga bo‘lgan ishtiyoqni
kuchaytirishga, mustaqil ish tutishni, iftixor va insoniy qadr-qimmat tuyg‘usini shakllantirishga alohida e’tibor beriladi.
Pedagog kadrlarning obro‘-e’tibori, mas’uliyati va kasb
ko‘nikmasini oshirish yuzasidan sobitqadam davlat siyosati olib
boriladi. Ilg‘or pedagogik texnologiyalar, ta’limning yangi shakl
va uslublari, o‘quv, shu jumladan differensiyalashgan dasturlar
amaliyotga joriy etiladi.
4.4. MA’NAVIY-AXLOQIY TARBIYA VA MA’RIFIY ISHLAR
Yosh avlodni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda xalqning boy
milliy madaniy-tarixiy an’analariga, urf-odatlari hamda
umumbashariy qadriyatlarga asoslangan samarali tashkiliy, pedagogik shakl va vositalari ishlab chiqilib, amaliyotga joriy
etiladi. Shaxsni tarbiyalash va uni hartomonlama kamol toptirishning ustuvorligi ta’minlanadi. Umumiy hamda pedagogik
madaniyatni oshirish maqsadida, mamlakat aholisi orasidagi
ma’rifiy ishlar takomillashtirib boriladi.
O‘zbekiston mustaqilligi prinsiplariga sadoqatli hamda
jamiyat taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shishga qodir shaxsni shakllantirish maqsadida ta’lim muassasalari ota-onalar, oila, mahalla qo‘mitalari, "Ma’naviyat va ma’rifat" jamoatchilik markazi, jamoat tashkilotlari, fondlar bilan o‘zaro puxta hamkorlik qiladilar.
4.5. IQTIDORLI BOLALAR VA ISTE’DODLI YoSHLAR
Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlarni aniqlash va o‘qitish
uslubiyati, psixologik-pedagogik va tashkiliy sharoitlar yaratiladi, bunday bolalar va yoshlarga oid ma’lumotlarning respublika banki va monitoringi shakllanadi. Maxsus o‘quv dasturlari va progressiv pedagogik texnologiyalar ishlab chiqish uchun
eng yaxshi pedagog va olimlar jalb qilinadi, o‘quv-tarbiya jarayonida ularning faol ishtiroki ta’minlanadi. Fan va texnikani, siyosat va iqtisodiyotni, madaniyat va san’atni o‘rgatish markazlari qabilidagi hamda milliy (elita) ta’lim muassasalari
tashkil etiladi.
Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlarni chet ellarda umumiy va kasbiy jihatdan tayyorgarlikdan o‘tkazishga qaratilgan
sobitqadam faoliyat amalga oshiriladi. Akademik litseylarning
o‘quvchilariga, birinchi navbatda iqtidorli, yuksak iste’dod sohiblariga, bilimning tegishli sohalari va fanning aniq yo‘nalishlari bo‘yicha o‘z tabiiy qobiliyatlarini namoyon etish va rivojlantirish, o‘zlaridagi noyob iste’dodni ro‘yobga chiqarish uchun
keng imkoniyatlar yaratiladi.
4.6. TA’LIM TIZIMINI BOSHQARISH
Uzluksiz ta’lim tizimi va kadrlar tayyorlashning davlat va
nodavlat ta’lim muassasalarini tarkibiy jihatdan o‘zgartirish
va ularni izchil rivojlantirish davlat yo‘li bilan boshqarib
boriladi. Barcha darajadagi ta’lim boshqaruv organlarining
vakolat doiralari "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonunga muvofiq belgilanadi. Ta’limning normativ-huquq bazasi rivojlantiriladi. Moliya-xo‘jalik faoliyati olib borish hamda ta’lim jarayonini tashkil etishda o‘quv yurtlarining huquqlari kengayadi va
mustaqilligi ta’minlanadi. Ta’lim muassasalari O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda attestatsiyadan o‘tkaziladi hamda akkreditatsiyalanadi. Ak-148
|
fida»
asarida
zavod qurilishidagi ishchilarning og‘ir
ish sharoiti tufayli norozilik bildirib ish tashlashlari va ishchilar bilan zavod xo‘jayinlari o‘rtasidagi to‘q"
vashuv tasvirlangan. Muqimiy sayohatnoma janrini yangi
uslub va mazmun bilan boyitdi (masalan, Sayohatnomar).
Muqimiyning
she’rlari
qo‘lyozmalar,
Turkistonda
litografiya yo‘li bilan nashr qilingan kitoblar, bayozlar
va o‘sha davrda Toshkent va Peterburgda bosilgan vaqtli
matbuot sahifalari orqali bizgacha yetib kelgan",
Nizomiy Xo‘qandiy
(asl nomi Nizomiddin Muhammad-aminxo‘ja o‘g‘li, XO‘P asr oxiri—XVIII
acp boshi) —
o‘zbek shoiri. Buxoroda tahsil ko‘rgan. Nizomiy Xo‘qan-diydan bizga meros bo‘lib falsafiy mazmundagi «Majmu-at ul-maqosid»
(«Maqsadlar majmuasi»)
nomli
kitob,
300
ga yaqin
g‘azal
va muxammaslardan iborat she’rlar
to‘plami qolgan. Uning ayrim she’rlari litografik usulda bosilgan bayozlarda ham uchraydi.
Nizomiy Xo‘qandiy asarlarida o‘z zamonidagi illatlarga nafrat ko‘zi bilan qaraydi, insoniy tuyg‘ularni,
muhabbatni va sadoqatni tarannum etadi. Uning she’rlari ravon, sodda tilda yozilgan."
Nodir
(1743, Qo‘qon
—vafot etgan yili noma’lum)
—o‘zbek shoiri. Tarjimayi holiga
oid ma’lumot juda
kam. Shoirning (Haft gulshan) dostonida yozilishicha, u
faqirona
hayot kechirgan.
Amir Umarxon
va Muhammad
Alixonlar
(1822—1841)
hukmronligi davrida
saroyda
xizmat qilgan. Fazliyning
k Majmuat ush-shuaro tazkirasida o‘ping mohir xattotligi va nafis she’rlar yozishi
haqida aytilgan. Nodir fors va arab tillarini mukam-maya bilgan.
Uning «Haft gulshan» dostoni Nodiraga bag‘ishlangan
bo‘lib,
7 mustaqil she’riy hikoyadan
tashkil
topgan.
Asar badiiy jihatdan pishiq, tili sodda, ravon. Unda
olg‘a surilgan xalqparvarlik, adolat, muhabbat, sadoqat,
qahramonlik g‘oyalari Nodirning X!X asrdagi ilg‘or fikrli ijodkorlardan biri ekanini ko‘rsatadi. Doston O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik instituti qo‘lyozmalar fondida
saqlanmoqda
(Inv.
M 1801)."
Nozil AvazMuhammad (1788, Xo‘jand—1876, Qo‘qon)
—o‘zbek shoiri. Tarjimayi holiga oid ba’zi ma’lumotlar
|
Nafas. Nafas fiziologiyasi. Sog‘lom turmush tarzida nafasning
ahamiyati
|
16. Ososkova
T.A,
Spektorman
T.Y.,
Chub
V.Ye.
Iqlim
o‘zgarishi. —T, 2006.
17. Ataboyev
SH.T.,
Malikov
Z.V.,
Mamadaliyev
Sh.P.,
Mirsovurov M.M. Ekologiya. T, 2011.
18. Mardonov
I. Rog‘un GESi
-mintaqa
xalqaro kelajagiga
tahdid. Matbuot anjumani, 16 mart, 2012 y., Toshkent sh.
19. Mirsovurov M.M. Islom
dini
—tabiatni asrab-avaylashda
hamnafas.
“Ekologiya
va
Salomatlik”
gazetasi.3-,5-sonlar,
Termiz sh., 2012 y.
20. Annayeva
Z.M.
“O‘rta
Osiyo
mutafakkirlari
ekologiya
haqida” monografiyasi.. Termiz davlat universiteti, 2012 y.
21. «Ekologiya xabarnomasi» jurnali.
T.
2006-2011yil
sonlari.
22. www.jamtyatgzt.uz
23. O‘zbekiston ekologik portali- www.econeWws.uz
24. O‘zbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish Davlat
qo‘mitasi— www.uznature.uz
25. “Ekomaktab” ekologik-resurs markazi-www.ekomaktab.uz
«191
-
|
Mullado‘st: O‘rgilay taqsir! Bebaxtning oshiga
pashsha ham,
kana ham, so‘na ham, qolaversa shalaplab
olib mana shunaqa
azroil
ham, munkar-nakir
ham
tushaveradi.
Undan
ko‘ra
quppa-quruq
bo‘yi
bo‘lsa
ham
olib beravering. Machitning tomidami, kesakxokadami
kunimizni ko‘raberamiz-da (Maysaraning ish).
Personajlarni til jihatidan tipiklashtirish
xususiyatini Hamzaning boshqa pesalarida
ham
uchrata-MH3.
Hamza dramalarida ishlatilgan maqollar, hikmatli
so‘zlar
va iboralar personajlar tilining uzviy
qismiga aylanib ketgan: «Dono so‘zini, nodon ko‘zini tergaydi», «It ham, bit ham kun ko‘radi», «Sut bilan kirgan jon bilan chiqadi», «Yuraksizning uyi ko‘raksiz»,
«Oshiq bilan o‘ynasang oshig‘ingga o‘t tushar, ma’shuq bilan
o‘ynasang qoshig‘ingda
tut pishar»,
«Jonivorning
go‘rkovchisi,
nafsining
tergovchisi»,
«Kampirning
dardi g‘o‘zada», «Uychi o‘ylaguncha, tavakkalchi uyiga yetibdi»q,
«Egri kaltakka egri to‘qmoq», «Qizni erkalatsang, eri-ningga tepadi, o‘g‘ilni erkalatsang, burningga tepadi»,
«Chigirtkadan
qo‘rqqan
bug‘doy
ekadimi»,
«Teng-tenggi
bilan, tezak qopi bilan», «Eryigitning bosh solgani
o‘lgani», «Birovga chuqur kavlama ey o‘g‘il, o‘zing yiqil-gaysan axir anga bil» vash. k.
Hamza «Maysaraning
ishi», «Paranji sirlaridan
bir lavha
yoki yallachilar ishi», «Boy
ila xizmatchi»,
«Tuhmatchilar jazosi» kabi dramatik asarlarida xalq
maqollaridan unumli, ijodiy foydalangan. Bular personajlar
nutqiga
ta’sirchanlik
bag‘ishlagan,
badiiy
ta’sir kuchini orttirgan. Uning peesalarida keng qo‘llangan chuqur mazmunli, o‘ziga xos ideomatik iboralar,
frazeologik birikmalar ham xalqchilligi va badiiy ifodaliligi bilan alohida ahamiyatga ega. «Ko‘z oldingda echkining soqolidek silkinib turgandek gap», «Tulkimisiz,
bo‘ri?» «Bizniki qayda bo‘lsa bitbildiqmasmiz, Chima-lig‘ni bog‘latavuring», «Ey, o‘rgulay, moziminan saqichmii
6y!»
«Sog‘ini ko‘p
tarang qilmay,
narxini gapirishavering «..palon-tugun, deb ancha bayt-g‘azal o‘qidi». «Hamma
ishing
g‘o‘ra
tushgan
sho‘rvaga
o‘xshaydi»,
«Na’ra
ura-vermant, manam kalla deb qovoq ko‘tarib yurganim yo‘q»,
«Bora-bora chuchuging achchiqqa, quchog‘ing to‘siqqa aylanadi», «Bir opang
bor murdani zinda, zindani gazanda
qiladi», «Arpamiz
xom. qolib, aravamizdi
ot tortolmay qolsa-ya , Borsa kelmasga jo‘natish kerak», «Qar-naydi hammasiyam zo‘r kelgan tomonga burib chaladi..»
Hamza asarlari tilining
yana
bir
xalqchil,
o‘ziga
xos tomoni shundan iboratki, u ham bo‘lsa, xalq dostonlarida
keng
qo‘llangan
qofiyadosh
so‘zlardan
tashkil
topgan saj shaklidan ustalik bilan foydalanishdir.
Masalan, Mullado‘st so‘zida: «Otim Husaynjon vofurush,
hovlimda yo‘q xamirturush, xotinim bilan kunda urush:
..Tangang
yo‘q, uylanishga
bir chaqang, turma jahonni
tor qilib, bo‘l oxirat sari dakang... Betlarimiz tirishdi, bizning tenglar eshigi shuvaladigan hovliga kirishdi... Soqol oqarib, oziq tishlar to‘kilib, nozik bu bel
degan jonivor ham eski mahsidek bukildi-yu, haligacha
parichehra bog‘i gulandom, yuzi to‘lun oy, zulfi parishon,
qoshlari kamon, ko‘zlari bodom, tillari asal, lablari
shakar, bo‘ylari ra’no, o‘zlari dono, degan qiz-juvonlar-u yoqda turaversin, ko‘zi shishgan, tishi tushgan, betlari shaftoliqoqidek tirishgan, qabristonga qarab lahad uchun kirishgan, og‘zi go‘rdek, burni quvurdekkina...
saksonni, yuzni urgan bir kampir bilan ham o‘ynashni
xudoyimiz ko‘p ko‘rdi» («Maysaraning ishi»).
Xolmat so‘zida: «Obiravon, bog‘i chunon, shohsupaga
zebi jahon, mo‘rcha miyon, pista dahan, nozik ado, pari
jayhon (Jayxun), ya’ni ismi shariflari Jamilaxon»
(«Boy ila xizmatchi»).
«Bukun 8-mart» asarida:
«Hay, boy,
Ichi g‘irch-g‘irch moy
Beti dovul, burni surnoy.
-
Bukun sandan qimmatroqdir bir zambar loy...»
Qiyoslang,
«Ravshan»
dostonida:
«Endi
so‘zni
Rav-shanxonning enasidan, joni chiqqan tanasidan, ayrilib
gavhar
donasidan,
bog‘da
ochilgan
lolasidan
ayrilib,
qanotidan qayrilib, yurar yo‘lidan toyrilib, yuragi kuyib mayrilib qolg‘on kampirdan eshitinga.
Hamza asarlari til xususiyatlarini hozirgi zamon
o‘zbek adabiy tili bilan solishtirsak, ayrim fonetik
va morfologik farqlarni ko‘ramiz.
Fonetik farqlar:
1. ye»a: yatim, sanchalik, savgi, ban
(men; 2.oPa: dadaNdoda,
balaNbola, ayoqNoyoq;
Z. i»u:
xotun;
4. h»y:
iloyim,
arvayiga
(ilohim,
arvohiga);
5.
b»m: mundog‘
— (bunday),
munda
(bunda),
mundan
(bundan);
6. h»g‘: nag‘al
(nahal);
7. q»g‘: tuyog‘,
tarog‘;
8. So‘z o‘rtasida bir r tushadi: bek (berk).
–Morfologik farqlar:
1. Qaratqich
—tushum kelishi-ti. Qaratqich kelishigining hozirgi zamon o‘zbek
adabiy tilidagi shaklining Hamza asarlarida aksariyat
hollarda
kam uchraydi.
Asosan shakl e’tibori bilan
qaratqich va tushum kelishiklari farq qilmaydi, doimo
ikkala kelishikda ham-ni qo‘llanaveradi. Ma’no, grammatik holat
bularning bir-biridan farqini ko‘rsatib
turadi. Masalan: yakkaligingni hurmati; ota-onalaringni eslab; yuzini och, bir ko‘raychi (Maysaraning ishi).
Qaratqich kelishigi
ba’zan-di P-ti,
-im shakllarida
ham ishlatilgan: Qarnaydi hammasiyan
zo‘r kelgan
tomonga burib chaladi; Gapti uchini chiqarib qo‘ydi; Bi-SUM yangi turmushimiz: Manim qoshimyda vash.
k.
2. Jo‘nalish kelishigi qo‘shimchalariga, ga, -ka, -qa,
-a shakllarida
qo‘llangan:
Donoga ishorat,
lodonga
juvoldiz; mas’uliyatga, menga, tilakka, kima, suygani-ma, so‘ylashka kabi.
3. Chiqish kelishigi. asosandan, qisman-din shakllarida
qo‘llangan;
xotin-qizlardan,
foydalarindan,
qayg‘usidan, izidan, sendin, nahridin kabi.
Bundan ko‘rinadiki, Hamzadan shaklini jonli tildan olib, adabiy tilda keng ishlatgan.
4. Hozirgi—kelasi zamon fe’lining bo‘lishsiz shaklimi tarzida uchraydi: tur4-mi--y--man —turmayman.
5. Ba’zan buyruq-istak maylining
P shaxs birlik
shakli-gin o‘rnida eski o‘zbek tilidagi-gil (gil, -qil,
qil) shakli ishlatilgan: eshitgil, turg‘il, kelgil, bo‘l-magil, o‘ldirg‘il kabi.
b. Ravishdoshning-6 (-ib, -ub) shakliga-on affiksi
qo‘shilishi bilan hosil bo‘lgan-ibon, -ubon shakllari
uchraydi.
Qelurga
kunduzi andisha
qilsa shum raqiblardin,
Qilubon
asr ila
yo shom-u xufton bir kelib ketsun;
Vaqtning g‘anymatin ko‘rib, tashladim o‘zimni
ko‘ndalang,
Hurkdi jallodni tortibon, to‘xtadi toy topir-tupur.
7. Hamzaning Paranji sirlaridan bir lavha yoki
yallachilar ishi» asarida Farg‘ona shevalarida qo‘llanadigan qanqimoq
—izg‘imoq, sanqib yurmoq va qimsin-moq
—uyalmoq,
tortinmoq
fe’llari
ham
ishlatilgan:
Sizning tor ko‘chalaringizda shayton qanqiydi; Mening
otam-u sen aytgan Shodiboy
... maski, shaharma-shahar
qanqib yursa; Qoshki siz mundog‘ salovorlik, qimsinib
o‘tiradirgan yigitlardan bo‘lsangiz.
Qiyoslang, Navoiyda:
|
« Davlat aloqa inspeksiyasi boshlig‘i vazifasini vaqtincha bajaruvchi Anvar G‘ofurov bilan suhbat
Kompyuter o‘yinlari (105)
Qiziqarli fAKTlar (68)
Tanlovga yuborilgan maqolalar (62)
Коnferensiyalar, seminarlar va taqdimotlar (195)
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamg‘armasi
Davlat axborot tizimlarini yaratish va qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yagona integrator “UZINFOCOM” MCHJ
O‘zbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi
O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
«Amaliy aloqalar biznesi axborot markazi» MCHJ
«UNICON
UZ» DUK Fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazi
Barcha huquqlar himoyalangan
Internet-OAV 0626-raqamli O‘zAАA litsenziyasi
Sayt materiallaridan foydalanganda manba ko‘rsatilishi shart
|
Csobaj Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan bir qishloqdir.
Havolalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
|
Muxtor Xudoyqulov 1937 yil 1 noyabrda Farg‘ona viloyatining Rishton tumanida tug‘ilgan
Toshkent davlat universitetining jurnalistika bo‘limini tamomlagan (1959)
Turli yillarda "Yosh leninchi" gazetasi redaksiyasida adabiy xodim, "Qizil O‘zbekiston" gazetasida adabiy xodim, Toshkent davlat universiteti jurnalistika fakultetida o‘qituvchi, katta o‘qituvchi, dotsent bo‘lib ishlagan
Hozirda O‘zbekiston Milliy universiteti jurnalistika fakulteti matbuot kafedrasi professori
|
15.15-pacm.
lektor bilan;
v) umumiy baza bilan
(15.14-pacm).
By
cxema-lar r—p—r
tipdagi tranzistorning asosiy ish xarakteristikalarini olish uchun qo‘llaniladi.
15.15-rasm,
a va d da umumiy baza (UB) bilan ulangan bipolyar
tranzistorning
kirish
11—240,), bunda
Sh. =s0p51)
va chiqish
(1, = (0), bunda 1, =
==S005N xarakteristikalari ko‘rsatilgan.
Kirish xarakteristikasidan ko‘rinadiki, kuchlanish
O.
o‘zgarmaganida
ham kollektorning manfiy kuchlanishga
ulanishi
(U,
0) emitter tokining ma’lum darajada ortishga olib keladi.
Bu
esa elektr maydonning kollektor—baza o‘tishdagi
emitter
injeksiyalayotgan
kavaklarga
ko‘rsatayotgan qo‘shimcha
ta’sirini bildirali.
1, = (Ut)
xarakteristikalar
orqali
tokning
uzatish
ko-
/
effitsiyengi
a =?» Vr ni aniqlash
mumkin,
bu kozffitsi-e
e
yent kollektor kuchlanishining belgilangan
o‘zgarmas miqdori
uchun aniqlanadi.
Xarakteristikasi
157"15-rasm,
b da ko‘rsatilgan tranzistor
uchun
a = 0,95.
Tranzistor umumiy emitterli (UZ) sxema bo‘yicha ulanganda (15.14-rasm, 2)
tokning
uzatish kozrfitsiyenti
(bu sxema
v
»
41
DA
juda ko‘p qo‘llaniladi): V = ———. Agar
A = 41— AD.
ekanligini hisobga olsak,
-——
—
B——
ligini aniqlaymiz,
15,16-rasm.
Agar a—=0,95—0,98
bo‘lsa,
V = 20:
50 bo‘ladi, ya’ni UZ sxemasi bo‘yicha ulanganda baza
tokiga proporsional bo‘lgan kirish
signali
tranzistor
yordamida
V
marta
kuchaytirilishi
mumkin.
Bitta MANBA-E.ga UZ sxema bo‘yicha ulangan r—p—r
tipdagi tranzistorda
sinusoidal
signalning
kuchaytirilishini
ko‘rib chiqamiz (15,16-rasm. 2).
Baza va kollektor zanjirlardagi K;
va
K,, qarshiliklar qiymatlari triodning ish xarakteristikalaridagi boshlang‘ich nuqtalarni aniqlab beradi.
15.16-rasm, 2 da UE sxemali tranzistorning oddiy sxemasi,
b da
esa
signal kuchayishining fizikaviy modeli ko‘rsatilgan.
Ajratuvchi
kondensator
S
manba
Ya
tokining
boshqaruv
sigchal zanjiriga o‘tishidan saqlaydi. Kirishdagi sinusoidal
kuchlanish «Ol, —O.iD, «ti! musbat yarim davrlarda emit-terning
musbat potensialini kamaytiradi, manfiy yarim davrda esa orttiradi,
baza
toki
45
kuchaytirilayotgan
signal
bilan qarama-qarshi fazada bo‘ladi. Sigkalning
kuchayish
qonuni A,
= 2,4
ga
binoan
chiqishdagi
kuchlanish
iste’molchining
qarshiligiga bog‘liq, ya’ni
U nu =.
Hozirgi vaqtda elektron sxemalarda
bipolyar,
ya’ni
ikki
qutbli tranzistorlar bilan bir
qatorda
maydonli
yoki
bir
qutbli tranzistorlar
keng
ishlatiladi. Ulardagi
tok faqat
bir ishorali
zaryad tashuvchilar
(elektronlar
yoki
kavaklar)
hisobiga
o‘tadi.
sunday tranzistorlardan
o‘tayotgan
tokning
miqdori shu
tok
o‘tayotgan
kanalning
o‘tkazuvchanligi
bilan
aniqlanadi. Bir qutbli tranz storlar
ikki
qutblilarga
qaraganda sodda va arzon bo‘ladi.
72
«i
8)
15.17-rasm.
Bir
qutbli
tranzistorlar
birinchi
marta
1952-
yilda
V. Shokli tomonidan yaratilgan
va keyinchalik
bir
necha
bor
qayta ishlab chiqilgan, Ular kanalining turiga qarab
1) r—»
o‘tishli,
2)
ichiga
o‘rnatilgan
kanalli
va
3) induksiyalangan
kanalli tranzistorlarga bo‘linadi. Ikkinchi
va uchinchi turdagi
tranzistorlar
MOP
(metall-oksid
-yarimo‘tkazgich)
yoki
MDP (metall-dizlektrik-yarim
o‘tkazgich)
tranzistorlar
deb
ataladi. MDP tranzistorning tuzilishi 15. 17-rasm, ada,
sxematik
belgilanishi
esa 15.17-rasm,
b da
va, nihoyat,
chiqis
xarakteristikalari 15.17-rasm,
v da ko‘rsatilgan.
Tranzistorning
zaryad
tashuvchilar
harakati
boshlanuvchi
elektrodi chiqish, ular yetib boruvchi elektrodi
kirish
elektrodi
deb
ataladi.
Tranzistorning
zaryad
tashuvchilar oqib
o‘tadigan qismi kanal deyiladi. Kanal chetida zatvor deb ata-duvchi metall elektrod joylashadi. Zatvor va yarim
o‘tkazgi5
bir-biridan yupqa kpemniy oksidi qatlami bilan
ajratilgan
bo‘lib, kanalning qarshiligi kattadir. Granzistordan tok o‘tishini kanaldagi suv oqimiga qiyoslash mumkin. Manbadan oqib
kelayotgan suv to‘g‘ondan o‘tadi. To‘g‘on tambasi yuqoriroq ko‘tarilsa, to‘g‘ondan
ko‘proq
suv o‘tadi, tamba pastroq tushirilsa,
suv oqimi kamayadi,
tamba
butunlay yopib qo‘yilsa, suv o‘tolmaydi. Kanalning
qarshiligini o‘zgartiruvchi tamba sifatidg
I.
kuchlanish ishlatiladi.
Z.i.
U
kuchlanish nolga
teng bo‘lsa, «I.,,
kuchlanish
qandayo
Z.i.
bo‘lishidan
qat’i
nazar, kanal qarshiligi
katta bo‘ladi.
Tok
« tranzistordan
o‘tmaydi.
Zatvorga
(tambaga) musbat kuchlanish
berilganida
kanalning dielektrikka
yaqin qismida tok
o‘ta boshlaydi. O.i.
kuchlanish
orttirilsa, kanalning tok
o‘tkazuvchi
qismi
kengayadi,
tranzistornking
chiqish
qarshilig»
kamayadi.
Bir qutbli tranzistorning
chiqish
xarakteristikasi «—
– KE«...)
elektron
lampalar
xarakteristikasiga
o‘xshaydi
(15.17.-rasm).
Bir
qutbli tranzistorning
kirish qarshiligi
107—107"" Omga kirish elektrodi—zatvor xarakteristikasining
tikligi 0,3—7 MA)V, kirish toki 50 MA
va kirish-chiqish kuchlanishi 50 V gacha bo‘ladi.
-
25—2920
Bir qutbli tranzistorlar ikki qutbli tranzistorlar kabi
uch
xil sxema bo‘yicha ulanadi: umumiy oqavali (UO),
umumiy
boshli (UB), umum tambali (UT).
15,3. IMPULBS BILAN BOSHQARILADIGAN ELEKTRON
VA YARIMO‘TKAZGICH LIODLAR. GAZOTRON, TIRATRON,
TIRISTOR
Elektrovakuum asboblarking
maxsus
kategoriyasini
ionit
yoki
gaz to‘ldirilgan
elektron
lampalar (g‘azo gronlar, igni-tronlar, tiratronlar,
Simob
kolbalar
va
b.) tashkil qiladi.
Termozlektron emissiyali
elektron
asboblardan farq qilib,
bu lampalarda anod
va
katol orasidagi asosiy zaryad tashuvchilar sifatida
elektronlar
emas,
balki bu asboblarga to‘ldirilgan gazlarning ionlari xizmat qiladi. 15,18-rasm,
ada
gaz to‘ldirilgan elekgron asbob
— gazotronning sxemasi,
b da
esa vol«yet-amper xarakteristikasi ko‘rsatilgan.
Asbob ikki elektrodli lampa
bo‘lib,
havosi
so‘rib olingan va o‘rniga
gaz to‘ldirilgan ballonga anod va katod
qiri:
tilgan. To‘ldiruvchi gaz sifatida simob bug‘lari, ksenon, kripton,
neon, geliy
va boshqalar ishlatiladi
Anodning ishchi tokini hosil bo‘lishidan oldin uncha katta
bo‘lmagan termozlektron emissiya toki hosil
bo‘ladi.
Bu
tok
anod tomon yo‘nalgan elekgronlar oqimi bo‘lib, o‘z yo‘lida gaz
atomlari bilan to‘qnashadi. Natijada atomlar ionlanadi, ya’ni ulardan elektronlar ajralib chiqib, musbat ionlar hosil
bo‘ladi. Hosil bo‘lgan ionli qalin bulut anod
va katod ora-silagi potensnal to‘siqni kamaytirib, elektron emissiya tokidan yuqori bo‘lgan, razryad tokini hosil qiladi.
Anod va katod orasidagi bo‘shliq
gazning
hosil
bo‘lgan musbat ionlari
va elektronlar tufayli elektr o‘tkazuvchan bo‘lib qoladi, ya’ni tok o‘tkazuvchi plazma hosil
bo‘ladi.
Gaz
yo‘qotgan
elektronlarning
o‘rni
manfiy
zaryadlangan
katod
hisobiga to‘ldirilib, katod
sirtida
musbat ionlar rekombinatsiyasi
ro‘y
beradi. Aktiv rekombinatsiya
jarayoni gazning
gunafsha
nurlanishi
bilan sodir bo‘ladi.
ta
|
Deymanki, Mavhumlik bag‘rini yoritib borsa
Turon kelajagining ko‘lidagi quyoshlar,
Ma’rifat ziyolari...
Bashariyat qarshisida turar beadal Mavhum bir
Olam
Uning qarshisida esa
lojuvard-lojuvard
kamalakmonand
zakonat ziyolari,
idrok nurlari–
Singib bormokdadur vatanim tuproqlariga.
Unib chiqmoq uchun buyuk Kelajak bilan birga
porlab, charaqlab.
1979
KO‘ZGU QARSHISIDA IKKI DAQIQA
1
Ko‘zlarimda ko‘zim. Ularla chakmok.
Ko‘zlarimda cho‘kkan momaguldirak.
O‘sha so‘lg‘in, qora osmondan
Men yulduzlar terishim kerak.
Soya solar qoramtir sharpa,
Chaqmoqlari so‘ngan ko‘zimga.
Yuragimda yig‘lar guldirak,
Rahmim kelib ketar o‘zimga.
Dunyo-dunyo o‘kinch orqalab,
Dumalaydi yoshlar yuzimga.
go‘yo ular juda o‘xshardi
Sizga aytolmagan so‘zimga.
|
320
��������������� ����������) ����������� ������������� �������,
�������� ��������� ��� ������������� ������ ���������� �������� ��� ��������
������������������������������������������������. �����������������
����������� ��������� ������ �����, ��������������� ����� – �����
���������������������������������������������������������������.
������� ��������������� ������������� �������� – �������� ��������,
��������������, �����������������������������������������������������
������������� ��������� ������������ ���������, ������� ��� �������������
���������������������������������������������.
����������� ������������� ������������� ������ ���������� ����������
����������� ������������� ����� �������, ����������������� ��������� ��
��������������� ������� ������������, “�������” ��������� ��������,
������� �������� ����������, “������� ������ ����”, “�������”, “�������”
������������, �� “�����������” ���������, ��������������������������
���������, ���������������� ������������, ����������������� ����������
�����������������������������.
������������ ��� ��������� ���������� ������ ������� �������������,
���������� ������������� ������������, ���������, ������ ��������������
��������������������������������������������������������������.
���������������� (�����������������) ����������������
����������� ��������������� �������� �������������, ����������������,
����������������� ������������� ��� ��� ������������ ��������� ��������
���������������������.
������� ��������� (�������� �����) ���������� ������
�����, �������������������������������������������������������������
��������� �������������������� �����������. ������ ������ ��� ����������
���������� ������� ������� ������������ �����, ������, ��������� ��� �����
��������������������������������������.
�������������� ������� (���) (��������������� ����
����)) ����������������������������������������������������.
�������������� ����� (���)
���������������� ����
����)) �������� ������� ����� �����, ������ ��� �������������� ������
���������� (����) ������������� ��������� ������������ �������� ����
������������.
����������� ������� ������������� ������� ���������� �������� ������
�����������������, ������������������������������������������, ��������
���� ������� �����������, ������ ��� ����������� ��������� �������� �����
�����������������������������.
������������������������������������������������� (�����������������
������������� �����), �������, ����������� ������������������ ��������� ��
������� ������������� ������� ������. �������������� ������ ���������,
����������������������������������������, �����������������������������
������������������������������.
�������������� ������ ��������� (�������� ������-
��������������) ������� ����������������������������������������
|
Rossiya “layoqatsiz, noqonuniy harakatlarni amalga oshirmoqda”
“Rossiya bu o‘rinda yo layoqatsiz, yoki noqonuniy harakatlar qilmoqda, yoki ikkisi ham”, dedi Vayt
“Rossiya Suriyada Al-Qoidaga aloqador terrorchilarga qarshi kurashmayapti, u Asad rejimini qo‘llab-quvvatlamoqda
Rossiya Suriyada fuqarolik qurbonlarini to‘xtatishi mumkin
”
“Moskva va Tehronga jiddiy siyosiy va iqtisodiy choralar ko‘rish vaqti keldi”, dedi u tafsilotlarga to‘xtalmay
|
O‘zbekiston va Turkmaniston delegatsiyalarining kengaytirilgan tarkibdagi muzokaralari bo‘ldi » WWW.XIT.UZ - Информационно-Развлекательный Портал!
WWW.XIT.UZ » Yangiliklar » O‘zbekiston va Turkmaniston delegatsiyalarining kengaytirilgan tarkibdagi muzokaralari bo‘ldi
Shavkat Mirziyoyev va Gurbanguli Berdimuhamedov Turkmanboshi shahridagi muzokarani O‘zbekiston va Turkmaniston rasmiy delegatsiyalari ishtirokida davom ettirdi, deb xabar beradi O‘zA.
Muzokarada ikki mamlakat o‘rtasida iqtisodiyotning turli sohalari bo‘yicha hamkorlikni kengaytirish istiqbollari ko‘rib chiqildi. Yoqilg‘i-energetika, qishloq xo‘jaligi, kimyo va metallurgiya sanoati, suv xo‘jaligi inshootlaridan foydalanish, sayyohlik kabi yo‘nalishlardagi hamkorlik ustuvor ahamiyat kasb etishi ta’kidlandi.
Ikki mamlakatning tegishli vazirlik va idoralari rahbarlariga joriy yilning mart oyida Prezidentlarning muzokaralarida erishilgan kelishuvlardan samarali foydalanish, ularni hayotga izchil tatbiq etish, ishbilarmonlarning o‘zaro aloqalarini qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish vazifalari topshirildi.
Madaniy-gumanitar hamkorlikni yanada mustahkamlashga alohida e’tibor qaratildi.
Опубликовано: admin (20-05-2017, 14:43)
Turkmanboshi shahrida Shavkat Mirziyoyev va Gurbanguli Berdimuhamedovning yakkama-yakka suhbati bo‘ldi
Shavkat Mirziyoyev va Vladimir Putin o‘zaro manfaatli hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalarini ko‘rib chiqdi
O‘zbekiston va Turkmaniston Strategik sherikchilik to‘g‘risidagi shartnomani imzoladi
|
deganda,
avvalo,
tili,
dini,
e’tiqodidan
qat’iy
nazar,
har
qaysi
odamning tom ma’nodagi erkin inson bo‘lib yashashiga qarshi qaratilgan,
uning aynan ruhiy dunyosini izdan chiqarish maqsadini ko‘zda tutadigan
mafkuraviy,
G‘oyaviy
va
informatsion
xurujlarni
nazarda
tutish
lozim"...
(4.1. 1-chizma).
4,1.1-chizma
Ma’naviy tahdid tushunchasi, xususiyatlari, zarari
va uning turlari
—ishonish
chi
m?
2"
1.Ma’naviy
tahdid, bu avvalo
dini, e’tiqodidan
qat’iy nazar, har
qaysi odamning tom
ma’nodagi erkin
inson bo‘lib
yashashiga qarshi
qaratilgan, uning
ayrim ruhiy
dunyosini izdan
chiqarish maqsadini
2.Ma’naviy
tahdidlarning
xususiyatlari:
1) til tanlamaydi;
2) din tanlamaydi;
3) e’tiqod
tanlamaydi (qaysi
dindaligidan
qat’iynazar).
3.Ma’naviy
tahdidlarning
zarari:
1) inson
erkinligiga daxl
qiladi;
2) insonning ruhiy
dunyosini izdan
chiqaradi;
3) maqsadli amalga
oshiriladi.
4.Ma’naviy
tahdidlarning
turlari:
1) Mafkuraviy
tahdid;
2) G‘oyaviy tahdid.
3) Informatsion
tahdid.
4) Siyosiy tahdid.
5) Iqtisodiy
tahdid.
6) Ichki tahdid.
ko‘zda tutadigan
mafkuraviy, g‘oyaviy
7) Tashqi tahdid.
va informatsion
xurujlardir.
Islom Karimovning "Yuksak ma’naviyat–yengilmas kuch" asari 3-bobi
bevosita
"Ma’naviy
tahdid
—
o‘zligimiz
va
kelajagimizga
tahdid"
deb
nomlangan bo‘lib, unda ikki muhim jihatga e’tibor qaratilgan:
1. Globallashuv jarayonlari va ma’naviy tahdidlar.
2. Fikrga qarshi fikr, g‘oyaga qarshi g‘oya.
Yurtboshimiz "har bir ijtimoiy hodisaning ijobiy va salbiy tomoni
bo‘lgani singari globallashuv jarayoni ham bundan mustasno emasligi haqida
fikr bildirib, uning ijobiy xususiyatlarini e’tirof etgan holda, bundan
ezgulik va yovuzlik yo‘lida foydalanish mumkinligini alohida ta’kidlaydi.
Zamonaviy
axborot
maydonidagi
harakatlarning
nihoyatda
tig‘izligi,
tezkorligi
"Hozirgi
sharoitda
mafkuraviy
ta’sir
o‘tkazishning
o‘tkir
quroliga aylanib, har xil siyosiy kuchlar va markazlarning manfaatlariga
{ O‘sha joyda, 13-14-bet.
159
|
Rossiyada ishlab chiqilgan. Yer yuzida kungaboqar 18,3 mln
ga maydonga ekiladi. Rossiyada 3,13 mln. ga yerga qadaladi.
Kungaboqar Argentina, Kanada, Xitoy, Ispaniya, Turkiya,
Ruminiya, Avtstraliya, Tanzaniya, Ukraina, Moldovada ekiladi.
Tuzilish tartibi. Kungaboqar- Asteraceae oilasiga, Helianthus
annus L avlodi va turiga mansub. Madaniy turi ekma va
manzarali kenja turlariga bo‘linadi.
Morfologiyasi. Kungaboqarning ildizi murtak ildizidan
rivojlangan o‘qildizdir, tuproqqa 3-4 m kirib boradi va yon
tomonga 120 sm gacha tarqalgan. Ildizi bir necha tartibda
shoxlangan.
Kungaboqar urug‘pallasidan yer betiga bargi rivojlanadi va
poyasi o‘sadi. Poya baquvvat, tik o‘suvchi, pastki qismi yog‘ochlangan ichi to‘la parenxima to‘qimalari bilan to‘lgan. Uchi
to‘pguli bilan tugallanadi. Asosiy poyasi va yon shoxlari qalin
tuklar bilan qoplangan.
Bargi oddiy, bandli, poyada spiral shaklda joylashadi. Poyaning pastki qismidagi barglar qarama-qarshi joylashadi. Eng
yirik barglar poyaning o‘rta qismida joylashgan. Shakli
yuraksimon. Yuqoriga qarab barglar maydalashadi va eng
yuqoridagi barglar gulto“plamining asosini tashkil qiladi. Barglar
soni navlarga qarab 14-50 ta. Barglari tukli.
To‘pguli savat—bir nechta bargchadan iborat o“ramaga o"гa1-gan bo‘lib, ikki xil gullarga ega
-tilsimon va naychasimon.
Tilsimon gullar savatning chetida bir yoki bir nechta qator bo‘lib
joylashadi. Bu gullar sariq rangli, jinssiz. Naychasimon gullar
ikki jinsli, uchi o‘tkirlashgan 2-4 tagpardasimon kosacha
bargdan, och sariqrangli, qo‘shilib o‘sgan 5-ta gultoji bargdan,
5-ta changdondan va qo‘sh patsimon tumshuqchali tugunchadan
iborat. Naychasimon gullar zich joylashgan, savatning
kattaligiga qarab 600-1200 ta gul bo‘ladi. Gullari chetdan
changlanadi. Savatning diametri 8-10 sm dan 50 sm gacha.
Meva-to‘rt qirrali pista, cho‘zinchoq uchi o‘tkirlashgan
mag‘iz va pishiq po‘stdan iborat. Mag‘zi yupqa urug‘ po‘sti bilan
qoplangan. Pistaning rangi oq, kulrang, qora, yo‘l-yo‘l va yo‘lsiz
bo‘lishi mumkin. Pistaning po‘sti o“z vaznining 26-42 Yoni tashkil
etadi. 1000 tasining vazni 40-170 g. (25-rasm)
251
|
14-jalval
Polizatilen plyonka bilan mul’chalashning paxta hosiliga ta’siri
(I. Turopov ma’lumoti,
1976 y.)
Sentyabrdagi terim
Umumiy paxta
hosili
Mul’chalanma-M ul’chalangapda
(gaus)
ganda
Inllar
umumiy
uzun?!
mul’chalan-t
VA aa ay
ay
LA
tan (95)
tan (96)
(kontrol)
1972
22,3 { 43,9 { 43,7 { 64,3
21,4
50,8
67,9
17,1
1973
28,7
64,6 { 53,5 } 96,4
24,8
44,5
55,7
11,2
1974
12,71
45,5 } 37,6
{ 81,3
24,9
33,7
46,4
12,7
1975
10,5 { 27,2 { 48,2 } 79,1
37,7
38,6
52,1
13,5
O‘rtachasi
24,7
45,5 { 45,7
80,3
26,9
41,9
55,5
13,6
Keyingi yillari O‘zbekiston SSR Fanlar akademiyasiga qarashli O‘simliklar eksperimental
biologiyasi
instituti
xodimlari Muhammadjopov rahbarligida
tuproq
issiqligiga ta’sir
etish va shu asosda g‘o‘zaning rivojlanishini tezlashtirish maqsadida yerni neft chiqindilari bilan mul’chalashga katta e’tibor
bermoqdalar.
Bunda
yerga
chigit ekish
bilan
bir
vaqtda
maxsus
moslama yordamida egat yuzasi 16—18 sm kepglikda,=
1 mm qalinlikda neft chiqindisi bilan mul’chalanganda, tuproqning sutkalik o‘rtacha temperaturasi kontroldagiga nisbatan 1—2,57 yuqori
bo‘lgan va chigit barvaqt unib chiqqan, g‘o‘zaning gullashi 9—11 kunga, ko‘saklarning ochilishi esa
12—15 kunga tezlashgan. Mul’cha-langas uchastkalardagi g‘o‘zalarning ildiz sistemasi yaxshi rivojlangan, barglarning sathi ancha kattalashgan.
Bularning hammasi g‘o‘za barvaqt mo‘l hosil to‘plashida imkon
yaratdi. Masalan, mul’chalangan uchastkalardan kontroldagiga nisbatan gektaridan 5—7 s gacha qo‘shimcha hosil olingan. Neft chiqindisi bilan mul’chalash G‘o‘zani kamida bir marta Chopiq, kultivatsiya qilish hamda qayta chigit ekish, ortiqcha urug‘-sarflash,
qatqaloqni yumshatish, chigit suvi berish kabi tadbirlardan holi
etib, ansagina mehnat, shuninglek, mablag‘ tejashga imkon
berdi.
Hisob-kitoblarga qaraganda, har gektar yerdan 245—295 so‘mgacha
sof daromad olinadi. MuhammaDjonoviing ta’kidlashicha,
yer im-kopiyati boricha barvaqt mul’chalapsa, bahorda va ob-havo noqulay
kelib temperatura
payot, seryog‘in bo‘lsa, uning samaradorligi
ayniqsa yuqori bo‘lar ekan. Bu tadbirning respublikamizving shi-msliy rayonlarida qo‘llanilishi katta ahamiyagga ega.
106
|
yuqadi
(tishni davolash, endoskopik tekshiruv
asboblari).
Gemodializ
apparatlari
virusli
gepatit
tarqalishiga sababchi bo‘lishi mumkin.
Silga qarshi shifoxonalarda gepatit V muhim muammo hisoblanadi.
Bir
qancha mualliflar
gepatit
bilan kasallanish sil bilan og‘ruvchi
bemorlar orasida
boshqa aholiga nisbatan 8—10 marta yuqori ekanligini
kuzatishgan.
Ba’zi
hollarda
yaxshilab sterilizatseya
qilingan
shpris va ninalar ularni noto‘g‘ri ishlatish natijasida ham zararlanadi.
So‘nggi
yillarda
virusli
gepatit
V
bilan
kasallanish tibbiy xodimlar orasida
ko‘payib
bormoqda-Qo‘pincha jarrohlar, ginekologlar zararlanmoqda.
Virusli
gepatit
profilaktikasi
uchun
asboblarni
sifatli tozalash, yuvish, sterilizatsiya qilish maqsadga
muvofiq usullar hisoblanadi. Quyish
apparatlarini
yaxshilab
tozalashdan
o‘tkaziladi,
ularni
yuvgandan
keyin 1607S haroratda
1 soat davomida quruq issiqlik
bilan sterilizatsiya qilinadi, yoki
1,5
atm bosimga
avtoklavga 30 daqiqaga qo‘yiladi yoki 30 daqiqa qaynatiladi.
Bitta shpris bilan
bir
necha bemorni inyeksiya
qilish, bitta mikropipetka bilan bir necha bemorning
barmog‘idan
qonolish, ninani
qo‘l
bilan
ushlash
man
qilinadi. Yaxshisi, bir martalik shprislardan fryda-lanish kerak. Qon quyish uchun bir martalik plastikat
sistemalardan foydalaniladi.
Zardobli gepatitni epidemiologik tekshirishda epidemiolog alohida kontingentlarni ajratib olishi
kerak, bularga jarrohlik, ginekologik kasallar
va re-konvalessentlar,
anamnezida
operativ
aralashuvlar
bo‘lgan,
sil va psixosomatik shifoxonalardagi bemorlar, uzoq vaqt ambulator davolanayotgan shaxslar (qandli diabet
va
b.)
kiradi. Shuni
ta’kidlash
kerakki,
katta yoshdagi boshqa aholiga nisbatan tibbiy xodimlar
ikki marta ko‘p kasallanadilar.
Kasallik yuqish xavfi yuqori bo‘lgan
bo‘limlarda
ishlovchi tibbiy
xodimlarga
yiliga
ikki
marta
NVz
antegeniga tekshiruv o‘tkazish kerak.
Yuqumli
va parazitar kasalliklar bo‘yicha o‘tkazilgan XP anjumanda (Varna, 1978) kasalxona ichi infeksiyalari
bo‘yicha
yig‘ilgan
barcha ma’lumotlar
tahlil
qilinib, ularga qarshi kurashning muhim yo‘nalishlari
belgilandi. Bu yo‘nalishlarga tashqi muhit ustidan nazoratni kuchaytirish, qo‘llanilayotgan zardob preparatlari, jarrohlik va boshqa
tibbiy asboblarning toza-5:8
|
O‘zbeklar etno-psixologiyasini o‘rgangan psixolog olim Mahmudjon Yo‘ldoshev Ozodlik bilan suhbatda “siyosiy qarorlarga qaramasdan dabdabali to‘ylar baribir bo‘laveradi” degan ishonchdaligini bildirdi
|
Jamoa rahbariyatida o'zgarish yuz berib, edilikda klubi raisi sifatida Nosirjon Sultonov faoliyat yuritmoqda
Bosh murabbiy masalasi hozircha ochiq turibdi
Rahbariyat bir nechta nomzodlarni ko'rib chiqmoqda
Katta extimol bilan ushbu haftada yangi bosh murabbiy tasdiqlanadi
Hozircha mashg'ulotlarni Ilhom Abduqodirov olib bormoqda
O'tgan mavsum «Navbahor»da darvozabonlar murabbiyi sifatida ishlagan Abduqodirov endilikda Uychi tumani jamoasida ishlayotganini aytish lozim
|
Bosh sahifa Ijtimoiy hayot Ma'naviyat Jurnalistika NNT faoliyatidan Huquq Muammo va tanqid Xalqaro xabarlar Obuna-2016 NNT VA OAV UCHUN YANA BIR IMKONIYAT
Created on Wednesday, 05 October 2016 07:40 Written by Super User Hits: 2007 yoki davlat granti va ijtimoiy buyurtmasi uchun qo‘shimcha tanlovlar o‘tkaziladi
Yaqinda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi jamoat fondi mablag‘larini boshqarish bo‘yicha Parlament komissiyasining navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Unda parlament komissiyasi a’zolari, ijtimoiy sheriklik sub’ektlari, ijroiya hokimiyati organlari, fuqarolik jamiyati institutlari va OAV vakillari ishtirok etdi. Yig‘ilishda 5-, 6- davlat grant tanlovlariga nodavlat-notijorat tashkilotlar, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarining loyiha va dasturlarini davlat tomonidan moliyaviy qo‘llab-quvvatlash masalalari muhokama qilindi. — 5- va 6-davlat grant tanlovlariga 200 dan ortiq loyihalar NNT va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari tomonidan taqdim etildi,—dedi Parlament komissiyasi a’zosi, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati Jahongir Shirinov. — Komissiya a’zolaridan tuzilgan hay’at kengashining xulosalariga ko‘ra, 55 NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlari tanlov g‘olibi deb topildi. Ularning loyihalari davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan 1 milliard 350 million so‘m miqdorida moliyalashtiriladi. Afsuski, ushbu ikkita tanlovga Andijon, Xorazm, Qaraqalpog‘iston Respublikasi vakillaridan loyihalar juda kam taqdim etilgan. Respublikamizning mazkur mintaqalarida biriktirilgan komissiya a’zolari tanlovlarning mazmun-mohiyatini targ‘ib qilishda, joylarda hokimlik vakillari bilan birgalikda yanada faol targ‘ibot ishlarini olib borish kerak. Chunki, 5- va 6-davlat grant tanlovlari bugungi kunning eng muhim mavzularini qamrab oldi. O‘ylaymizki, tanlov g‘oliblari o‘zlariga olayotgan vazifalarni sidqidildan bajarib, joylardagi mavjud ijtimoiy muammolarni yechishda davlat organlariga kamarbasta bo‘ladi. Bundan tashqari, Parlament komissiyasi a’zolari Oliy Majlis huzuridagi jamoat fondining davlat ijtimoiy buyurtmasini taqdim etish va davlat grantini ajratish bo‘yicha qo‘shimcha tanlovlarni tashkil etish to‘g‘risidagi takliflarini ham ko‘rib chiqdi.
Anjuman yakunida Parlament komissiyasi a’zolari muhokamaga qo‘yilgan masalalar bo‘yicha tegishli qarorlarni qabul qildi. Jobir XO‘JAQULOV
tayyorladi. So'ngi yangiliklar Ko'p o'qilgan Tinchlik — barcha siyosatlar ichida eng ...
|
shox qavat (tangacha) bilan qoplangan. Mikroskop yordamidagina ko‘rinadigan
mazkur tangachalar
va
ularning
hujayralari odamning uzoq umri mobaynida necha martalab
quriydi, halok bo‘ladi va yangi tangachalar bilan almashinadi,—terining shox qavati yangilanib turadi. Bularning
hammasi boyagi regeneratsiyaning o‘zi emasmi, yo‘qotilgan tana qismlarining xuddi boyagidek tiklanishi emasmi
It, ot va qo‘yning juni bahorga kelib to‘kiladi va yangisi o‘sib chiqadi. Qushlar tullaydi: ularning xiralanib qolgan eski patlari to‘kiladi va o‘rniga yangi patlar o‘sib chi-kadi. Kiyikda eski shoxlar o‘rniga yangisi chiqadi. Bu regeneratsiya bo‘lmay, nima? Bu xildagi faktlar ig‘-u qadar oddiy, shu qadar ma’lumki, ularga ahamiyat ham bermaymiz.
Bordi-yu, kesilgan hamma oyoqlari asliga qaytadigan salamandra to‘g‘risida va qo‘yingchi, tanasining ayrim bo‘laklaridan yaxlit yosh yassi kurt paydo bo‘ladigan planariya to‘g‘risida
bizga gapirib
qolgudek
bo‘lsalar:
ko‘llarimizni
ikki yonga uzatib: xmo‘jiza-ku bu) —deb xitob qilishdan
qaytmaymiz.
Holbuki, regeneratsiya to‘g‘risida aytilganlarning hammasi bir xildagi hodisalardir, lekin bu hodisalar turli
hayvonlarning yoshi va rivojlanish darajasiga qarab turlicha ifodalangan. Buni ham qo‘yavering, hayvonlarda teri
va tana to‘qimalarining ayrim qismlarini ko‘chirib o‘tqazish va o‘simliklarda payvand qilish regeneratsiya qonunlariga bo‘ysunadi", Masalan, tok qalamchalaridan, kartoshka ko‘chatlaridan, qulupnay
esa parxishlaridan
ko‘payadi.
Bu o‘rinda yaxlit o‘simlikning ayrim qismlari kesmalaridan bir talay yangi yaxlit o‘simliklar paydo bo‘ladi. Xo‘sh,
ko‘knorining urug‘i yoki asalarining tuxumi yaxlit narsaning bir bo‘lagi bo‘lmasdan, nima, axir? Ko‘knoridan yangi
ko‘knorilar, ona asalaridan esa, yangi asalari galasi paydo
1 To‘qimalar
tirik
organizmga ko‘chirib
o‘tqazilganidagina
emas,
balki organizmdan tashqarida sun’iy oziq muhitida ham yashab ketishini va o‘sishini olimlarning tajribasi ko‘rsatib berdi. Tekshiruvchilar jayvon organi yoki to‘qimasining juda mayda bo‘lakchalarini sun’iy ravishda tayyorlangan oziq muhitiga o‘tqazdilar
va to‘qimalarning
shu muhitda rivojlanib,
haftalar, oylar va hatto
yillar mobaynida
yashashiga
erishdilar.
To‘qima kul!to‘ralarining yashash qobiliyati va o‘sishi eksplantatsiya
(ya’ni
to‘qima
kul’turalarini
organizmdan
tashqarida sun’iy yo‘l
bilan o‘stirish) uchun material qaysi hayvondan olinsa o‘sha hayvonning
rivojlanish darajasiga va yoshiga bog‘liq.
Birmuncha yoshroq hayvonlarning to‘qimalari qari hayvonlarning to‘qimalariga qaraganda ancha
yaxshi
yashaydi
va
uzoqroq
o‘sadi.—Tuzuvchilar
eslatmasi.
15
|
savollarni berishlari bilan darsni jonlantiradi va eng asosiy
darsda ijodiy,
sog‘lom bahs-munozarali muhit paydo bo‘ladi.
Demak,
o‘qituvchining
pedagogik
mahorati
intellektual
asrning
faol
ishtirokchisini
tayyorlashga
katta
imkoniya
yaratar
ekan
va
ushbu
texnologiya
bo‘yicha
ta’lim
oluvchi.
kelajakda erkin
va mustaqil
fikrlovchi barkamol shaxs bo‘lib
yetishishiga mustahkam ilmiy-uslubiy asos bu
|
I
N’ 18S24’ kaid etish B 480 /7880
t°don devorlari
uyG
KKab burttiRilgan-koliplangan va
J ^ a naqsh li, lavha.
Afrosiyob. IV-V H /asrlar.
,4x9’5 sm; 13 x 8 sm; 16 X 10 ,5 sm.
SHM No. 18524, inventory V 480/78-80
Walls of ossuaries
w ith a complex relief, stamped and carved
design, fragments.
Afrasiab. 4",-8 !’’ centuries AD.
Clay.
14 x 9 .5 cm; 13 x 8 cm; 16x!0.5 cm.
G‘IM № 18524, opis 5480/78-80
Stenki ossuariyev
so slojnыm relefnыm, shtampovannыm
i nareznыm ornamentom, fragmentы.
Afrasiab. IV-VIII vv.
Glina.
14x9,5 sm; 13x8 sm; 16x!0,5 sm
|
Mahmudxoʻjayev Furqat Sidiqxoʻjayevich Toshkent shahar hokimining oʻrinbosari - Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash boshqarmasi boshligʻi lavozimiga tayinlandi.
Uzoq yillar davomida davlat va jamiyat boshqaruvi tizimida samarali faoliyat yuritib kelgan Mahmudxoʻjayev Furqat Sidiqxoʻjayevich ushbu lavozimda ish boshladi.
Furqat Mahmudxoʻjayev 1965-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1989-yil Toshkent davlat texnika universitetini tugatgan.
Koʻp yillar davomida Toshkent shahar Mahallalar kengashi boshqaruvi raisi boʻlib ishlagan. 2019-yil fevral oyidan hozirgi kunga qadar Toshkent shahar hokimligi Matbuot xizmati rahbari - matbuot kotibi, hokimning axborot siyosati masalalari boʻyicha maslahatchisi lavozimida samarali faoliyat yuritgan.
|
ixlosmandlari e’tiboriga muyassar bo‘lgan.
Rassom
o‘zining
pannolari
bilan dunyoning
ilg‘or
davlatlarida
hashamatli
saroy va binolarni bezatib kelmoqda. Rassom
ijodigi
taniqli olim Tilab Mahmudov baho berib shunday deydi: “Bahodir
uchun inson va insoniyat
tarixi
jumboq edi. U bu jumboqni
512
i
rini topishga harakat qiladi”. Darhaqiqat, rassom keng
t
li ijodkor sifatida odam, olam, koinot sirlarini o‘rganishga
Baпo
o‘rinda
“Gul va Rayhon afson:
va navqiron Hindiston”
misol keltirish mumkin.
Mustaqil O‘zbekiston tarixiga bag‘ishlangan O‘zbekiston
tarixi muzeyi devoriga ishlangan monumental ko‘rinishda;
jiddiy va mazmunli tarixiy
dalillar orqali salobatli tasvirlani:
har qanday tomoshabin e’tiborini o‘ziga jalb
qila
oladi.
Polot
kuzatgan
tomoshabin
tarix
sirlariga ega bo‘lgan o‘zbek xal
buyuk va qudratli ekanligiga yana bir bor ishonch
hosi
Umuman, tasviriy san’at asarlar
i
qilib bo‘lmaydi. Albatta, uni qayta va yana qayta ko‘ri
mushohada qilish tufayli asar kompozitsiyasida ifoda eti
g‘oyalarni yangidan-yangi qirralarini kashf etish mumkin. Bahod
Jalolov
ijodiyoti shu
jiha!
. U o‘zbek tas
|
Devid Bekxem 2003–2007 yillar davomida Madridning "Real” sharafini himoya qilgan va barcha turnirlarda 155 o`yin o`tkazgan
|
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyati samaradorligini yanada oshirish, hududiy boshqaruv organlariga yuklangan funksional vazifalarning amalga oshirilishi uchun shart-sharoitlar yaratish, shuningdek qishloq tumanlari hokimliklari tuzilmasini maqbullashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Vazirlar Mahkamasining “Davlat boshqaruvi hududiy organlari tuzilmasini takomillashtirish to‘g‘risida” 2004-yil 5-yanvardagi 2-son qarori bilan belgilangan (7g-ilova) boshqaruv xodimlari soni doirasida 1-ilovaga muvofiq ayrim qishloq tumanlari hokimliklari tuzilmasiga hokimning birinchi o‘rinbosari — shahar hokimi qo‘shimcha lavozimi kiritilsin.
2. Qo‘rg‘ontepa, Romiton, Zomin, Nishon, Sirdaryo, Xazorasp va Sariosiyo tumanlari hokimliklari boshqaruv apparatining 2-ilovaga muvofiq namunaviy tuzilmasi tasdiqlansin.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh.M. Mirziyoyev zimmasiga yuklansin.
|
Shifokorlar umurtqa pog‘onasida muammolari bo‘lgan kishilarga planka mashqini bajarishda juda ehtiyot bo‘lishni maslahat beradi
Yukni barobar taqsimlash texnikasiga rioya qilinmasa, u tananing qandaydir bir qismiga tushib qoladi, bundan ko‘pincha bel zarar ko‘radi
|
[OKOZ:1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qog‘ozlar. Qimmatli qog‘ozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qog‘ozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.10 Boshqaruvchi kompaniya][TSZ:1.Moliya / Qimmatli qog‘ozlar. Qimmatli qog‘ozlar bozori]O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT MULKI QO‘MITASI hUZURIDAGI QIMMATLI QOg‘OZLAR BOZORI FAOLIYATINI MUVOFIQLAShTIRISh VA NAZORAT QILISh MARKAZI BOSh DIREKTORININGBUYRUg‘IBOShQARUVChI KOMPANIYALAR O‘Z MABLAG‘LARI MIQDORINING HISOBI VA INVESTITSIYa AKTIVLARINING O‘RTAChA YILLIK QIYMATINI ANIQLASh TARTIBI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2004-yil 5-martda 1322-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 19-apreldagi 189-son “Xususiylashtirilgan korxonalarni korporativ boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori ijrosini ta’minlash maqsadida hamda O‘zbekiston Respublikasining “Qimmatli qog‘ozlar bozorining faoliyat ko‘rsatish mexanizmi to‘g‘risida”gi Qonuniga va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 30-martdagi 126-son qarori bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi to‘g‘risida”gi nizomga muvofiq buyuraman: 1. Boshqaruvchi kompaniyalar o‘z mablag‘lari miqdorining hisobi va investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymatini aniqlash tartibi to‘g‘risida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.Bosh direktor M.S. YuNUSMATOVToshkent sh.,2003-yil 30-dekabr,2003-19-sonDavlat mulk qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2003-yil 30-dekabrdagi 2003-19-son buyrug‘i bilan TASDIQLANGAN Boshqaruvchi kompaniyalar o‘z mablag‘lari miqdorining hisobi va investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymatini aniqlash tartibi to‘g‘risida NIZOM Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 29-30-son, 278-modda), O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 19-apreldagi 189-son “Xususiylashtirilgan korxonalarni korporativ boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2003-y., 7-8-son, 63-modda) muvofiq o‘z mablag‘lari miqdorini (bundan buyon matnda o‘z mablag‘lari deb yuritiladi) va investitsiya aktivlarining ishonchli boshqaruvchisining ishonchli boshqaruvida bo‘lgan investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymatini aniqlash tartibini belgilaydi.Oldingi tahrirga qarang. Mazkur Nizomning amal qilishi qonunchilik hujjatlariga muvofiq investitsiya aktivlarini ishonchli boshqarishni amalga oshiruvchi tijorat banklariga nisbatan tatbiq etilmaydi.(muqaddimaning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)1-§. Umumiy qoidalar 1. Mazkur Nizom maqsadlarida quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:Oldingi tahrirga qarang. investitsiya aktivlari — qimmatli qog‘ozlar, pul mablag‘lari va qonunchilik hujjatlariga muvofiq investitsiya aktivlari deb e’tirof etiladigan boshqa mol-mulk;(1-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son) investitsiya aktivlarini ishonchli boshqaruvchisi (bundan buyon ishonchli boshqaruvchi) — investitsiya aktivlarini ishonchli boshqarishni amalga oshiruvchi yuridik shaxs; ishonchli boshqarishning ta’sischisi — ishonchli boshqarish shartnomasiga binoan investitsiya aktivlarini ma’lum muddatga boshqarish uchun topshiradigan ishonchli boshqarish shartnomasining tarafi; naf oluvchi — ishonchli boshqaruvning ta’sischisi yoki ishonchli boshqaruv shartnomasida belgilangan ishonchli boshqaruvchining o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarni bajarilishini talab qilish huquqiga ega bo‘lgan boshqa shaxs; qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi — O‘zbekiston Respublikasi Kapital bozorini rivojlantirish agentligi. 2. Ishonchli boshqaruvchi boshqaradigan investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymatidan kamida 5 foiz miqdorida o‘z mablag‘lariga ega bo‘lishi kerak. Ishonchli boshqaruvchilar o‘z mablag‘larining belgilangan talablarga muvofiqligi har chorakda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan mazkur Nizomga muvofiq ishonchli boshqaruvchilar tomonidan taqdim etiladigan hisobotlarga asosan nazorat qilinadi. 3. Investitsiya aktivlarni qiymatini baholash va hisoblash quyidagilar uchun amalga oshiriladi:Oldingi tahrirga qarang. ishonchli boshqaruvchining o‘z mablag‘lari miqdorining qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablarga muvofiqligini aniqlash;(3-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son) ishonchli boshqaruvdagi investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymatini aniqlash; ishonchli boshqaruvchining faoliyati natijalarini baholash; amaldagi qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa maqsadlarda. 4. Mazkur Nizom maqsadlari uchun o‘z mablag‘larining miqdori quyidagi summalardan belgilanadi: ustav kapitali (aksiyadorlardan (ishtirokchilar) olingan va (yoki) sotib olingan o‘zining aksiyalari (ulushlari, hissalari) bundan mustasno); qo‘shilgan kapital; zaxira kapital; taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zararni); maqsadli tushumlar; kelgusi xarajatlar va to‘lovlar zaxiralari. 5. O‘z mablag‘lari miqdori va investitsiya aktivlarining qiymati O‘zbekiston Respublikasi pul birligi — so‘mda ifodalanadi. 6. Agar ishonchli boshqaruvchi o‘z mablag‘lari miqdori mazkur Nizomning 2-bandida belgilangan talablarga javob bermasa, ishonchli boshqaruvchi uni bir oydan kechiktirmay belgilangan talablarga muvofiqlashtirishi kerak.Oldingi tahrirga qarang. Ushbu talablar bajarilmagan taqdirda, ishonchli boshqaruvchi amaldagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.(6-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)2-§. Investitsiya aktivlarini qiymatini aniqlash, baholash va qayta baholash 7. Ishonchli boshqaruvchining investitsiya aktivlarining qiymatini muntazam baholash har chorakda hisobot davridan keyingi birinchi kunidan amalga oshiriladi. Muntazam baholash natijalari ishonchli boshqaruvchining investitsiya aktivlarini shakllantirish bo‘yicha hisobotda aks ettiriladi. 8. Ishonchli boshqarmaning ta’sischisi va/yoki naf oluvchisi ishonchli boshqaruvchidan investitsiya aktivlarini qiymatini ishonchli boshqaruv shartnomasida belgilangan muddatlarda va shartlarda qo‘shimcha baholashni o‘z ihtiyori bilan talab qilishga haqlidir. Baholash natijalari ishonchli boshqaruvchi tomonidan ishonchli boshqaruv shartnomasida belgilangan muddatlarda ishonchli boshqaruv ta’sischisi va/yoki naf oluvchining e’tiboriga yetkaziladi. 9. Investitsiya aktivlarining tarkibi Ularning qiymatini aniqlashda hisobga olingan investitsiya aktivlarining tarkibi quyidagilarni o‘z ichiga oladi: xo‘jalik yurituvchi subyektlarning qimmatli qog‘ozlari, shu jumladan ishonchli boshqaruv shartnomasini imzolash vaqtida davlat mulkchiligida bo‘lgan qimmatli qog‘ozlar; davlat mulkida bo‘lgan va ularni ishonchli boshqarish to‘g‘risida shartnoma tuzish vaqtida xo‘jalik yurituvchi subyektlarning ulushi (hissasi); qimmatli qog‘ozlarga investitsiya qilishga mo‘ljallangan pul mablag‘lari; ishonchli boshqaruvchi tomonidan shartnoma majburiyatlarini bajarish natijasida olgan pul mablag‘lari va qimmatli qog‘ozlar. 10. Investitsiya aktivlarini sotib olish va ularni qayta baholash natijalari buxgalteriya hisobida belgilangan tartibda qayd etiladi. 11. Hisobot davrining oxirida listinga kiritilgan hamda birja va birjadan tashqari savdo tashkilotlarining savdo maydonchalarida kotirovka qilingan emitentlar qimmatli qog‘ozlari, ushbu qimmatli qog‘ozlar hisobot davrida sotilgan o‘rtacha narx asosida qayta baxolanishi kerak. Agar hisobot davrida ushbu qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar tuzilmagan bo‘lsa, avvalgi o‘rtacha narx qayta baholash uchun qo‘llaniladi. 12. Birja va birjadan tashqari savdo tashkilotchilarining listingiga kiritilmagan, lekin ikkilamchi birja va birjadan tashqari bozorda sotilgan emitentlarning qimmatli qog‘ozlari, agar ular kamida ikkita yuridik shaxs tomonidan sotilgan bo‘lsa va bitimlar hajmi ushbu emitent tomonidan chiqarilgan bir turdagi qimmatli qog‘ozlarning umumiy miqdoridan kamida 5 foizini tashkil etgan bo‘lsa hisobot davri uchun bitimlarning o‘rtacha narxida baholanadi. 13. Agar hisobot davrida 11 va 12-bandlarda ko‘rsatilgan qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar birja va birjadan tashqari savdo tashkilotchilarining savdo maydonchalarida tuzilmagan bo‘lsa, unda qayta baholash maqsadida oldingi o‘rtacha narx qo‘llaniladi. O‘tkazilgan bitimlarning o‘rtacha bahosi va hajmi birja tashkilotlari va birjadan tashqari savdo tashkilotchilari tomonidan belgilanadi va ishonchli boshqaruvchining so‘roviga asosan taqdim etiladi. 14. Qisqa muddatli davlat obligatsiyalarni (QMDO) har bir chiqarish uchun alohida baholanadi, bunda obligatsiyalar investitsiya aktivlarini oxirgi baholash sanasidan boshlab ikkilamchi savdolarda sotilgan o‘rtacha narx hisobga olinadi. Investitsiya aktivlarini baholash vaqtida QMDOning muayyan masalasi bo‘yicha ikkilamchi savdolar o‘tkazilmagan taqdirda, unda ushbu obligatsiyalar dastlabki joylashtirish bo‘yicha kim oshdi savdosida sotilgan o‘rtacha narxda baholanadi. 15. Muayyan diller orqali savdo qilish tartibi belgilangan boshqa davlat qimmatli qog‘ozlarini, shuningdek mahalliy davlat hokimiyat organlarining qimmatli qog‘ozlarini baholash diler tomonidan e’lon qilingan oxirgi kotirovkaning qiymati bo‘yicha amalga oshiriladi. Oldingi tahrirga qarang. Agar investitsiya aktivlarining qiymatini aniqlidigan kuni bir xil qimmatli qog‘ozlarning kotirovkasi ikki yoki undan ortiq dilerlar tomonidan e’lon qilingan bo‘lsa unda qonunchilik hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, ushbu qimmatli qog‘ozlarning taxminiy qiymati dilerlar tomonidan e’lon qilingan barcha kotirovkalarning o‘rtacha narxi asosida belgilanadi.(15-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son) Agar kuponli daromad bilan chiqarilgan davlat qimmatli qog‘ozlari va mahalliy davlat hokimiyat organlari qimmatli qog‘ozlarining kotirovkalari to‘plangan daromad summasini o‘z ichiga olmasa, unda oxirgi qiymat investitsiya aktivlarining qiymatini aniqlashda ushbu qimmatli qog‘ozlarni olishda to‘langan to‘plangan daromad summasi chegirib tashlangan holda, baholash o‘tkazish sanasida to‘plangan daromad summasi sifatida qabul qilinadi. 16. Davlat mulkini boshqarish bo‘yicha vakolatli organ tomonidan ishonchli boshqaruvchiga berilgan xo‘jalik yurituvchi subyektlarning ulushini (ulushlarini) baholash nominal qiymat bo‘yicha amalga oshiriladi. 17. Ushbu Nizomning 11 — 15-bandlariga muvofiq investitsiya aktivlarini baholash imkonsiz bo‘lgan taqdirda, ishonchli boshqaruvchining investitsiya aktivlarini qiymati nominal qiymati bo‘yicha amalga oshiriladi.3-§. Investitsiya aktivlarinning o‘rtacha yillik qiymati 18. Ishonchli boshqaruvchining ishonchli boshqaruvida bo‘lgan investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymati har chorakda hisobot choragi uchun investitsiya aktivlarining qiymati va ushbu Nizomda o‘rnatilgan tartibda belgilangan oldingi uch chorak asosida aniqlanadi. 19. Aktivlarni o‘rtacha yillik qiymatini aniqlash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:SAo‘rtacha yillik = (A1 + A2 + A3 + A4)/4, bunda: SAo‘rtacha yillik — investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymati; A1 — hisobot choragidagi investitsiya aktivlarining baholangan qiymati; A2 — o‘tgan chorakdagi investitsiya aktivlarining baholangan qiymati; A3 — avvalgi ikki chorakdagi investitsiya aktivlarining baholangan qiymati; A4 — avvalgi uch chorakdagi investitsiya aktivlarining baholangan qiymati; A1, A2, A3, A4 — ushbu Nizomning 11 — 15-bandlarida belgilangan tartibda hisoblanadi. Hisobot davri uchun ma’lumotlar bo‘lmaganda 19-bandda ko‘rsatilgan o‘rtacha yillik qiymatini hisoblash uchun formulaning surati va maxraji qiymatlari tegishli chorak uchun hisobga olinmaydi, mahraj qiymati esa ma’lumotlar mavjud bo‘lmagan davrlar soniga kamayadi. 20. Ishonchli boshqaruvchining bir nechta muassislaridan ishonchli boshqaruviga olingan investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymati ushbu Nizomda belgilangan tartibda investitsiya aktivlarining qiymatini jamlash yo‘li bilan belgilanadi. Oldingi tahrirga qarang. 21. Ishonchli boshqaruvchi investitsiya fondlarining aktivlarini boshqarish faoliyatini investitsiya aktivlarining ishonchli boshqarish faoliyati bilan birlashtirganda investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymati investitsiya aktivlarining chorak smetalari yordamida hisoblanadi hamda investitsiya fondlarining sof aktivlari qiymati qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda aniqlanadi.(21-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)4-§. Hisobotlarni taqdim etish shakli va muddatlariga qo‘yilgan talablar 22. Investitsiya aktivlarini shakllantirish va investitsiya aktivlarining o‘rtacha yillik qiymati to‘g‘risidagi hisobotlar ishonchli boshqaruvchining qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi oldidagi hisobot hujjatlari hisoblanadi. Ishonchli boshqaruvchilar chorak hisobot tarkibida investitsiya aktivlarini shakllantirish to‘g‘risidagi hisobotni tuzadi va uni har chorakda moliyaviy hisobotlarni topshirish uchun belgilangan muddatlarda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga taqdim etadi. Investitsiya aktivlarini shakllantirish va investitsiya aktivlarini o‘rtacha yillik qiymati to‘g‘risidagi hisobot, shuningdek ishonchli boshqaruvchi shartnomasiga muvofiq ishonch boshqaruvchining ta’sischisi va/yoki naf oluvchining talabiga binoan ishonchli vakil tomonidan taqdim etiladi. 23. Ishonchli boshqaruvchi chorak hisobotlar bilan bir qatorda buxgalteriya balansining nushasini 1-son shaklini taqdim etadi. Ishonchli boshqaruvchining 4-chorak uchun hisobotiga yillik buxgalteriya balansining 1-son shakli ilova qilinadi.Oldingi tahrirga qarang. 24. Hisobotlar qog‘oz va elektron shaklda taqdim etiladi. Hisobot sahifalari bog‘lanadi, raqamlanadi. (24-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Kapital bozorini rivojlantirish agentligi direktorining 2020-yil 20-yanvardagi 2020-03-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1322-3, 05.02.2020-y.) tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 05.02.2020-y., 10/20/1322-3/0128-son) Elektron shakldagi hisobot formatiga qo‘yiladigan talablar qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi. Elektron shakldagi hisobotlar mazmuni qog‘oz shaklidagi hisobotlarning mazmuniga mos kelishi kerak.Oldingi tahrirga qarang. 25. Hisobotni imzolagan mansabdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hisobotlarda mavjud bo‘lgan ma’lumotlarning to‘g‘riligi uchun javobgardirlar.(25-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son) Ishonchli boshqaruvchi investitsiya aktivlarini baholashning to‘g‘riligi va o‘z vaqtida bajarilishi uchun javobgardir.Oldingi tahrirga qarang. 26. Ko‘rsatilgan ma’lumotlar va hujjatlarning ishonchli boshqaruvchilar tomonidan taqdim etilmasligi, qonunchilik hujjatlari va qimmatli qog‘ozlarni tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining talablarini buzish, ishonchli boshqaruvchi sifatida qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshirish uchun taqdim etilgan litsenziyaning amal qilishini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda to‘xtatib qo‘yish yoki tugatish uchun asos hisoblanadi. (26-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)5-§. Yakuniy qoida 27. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan.Moliya vaziri M. NURMURATOVToshkent sh.,2003-yil 30-dekabr(O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 9-son, 111-modda; 2009-y., 26-son, 302-modda; Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 13.03.2019-y., 10/19/1322-2/2768-son; 05.02.2020-y., 10/20/1322-3/0128-son; Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
|
Jinoyatning katta-kichigi bo`lmaydi. Farg`ona shahridagi maishiy xizmat ko`rsatish va pedagogika kasb-hunar kollejining o`qituvchisi pora olayotganda qo`lga tushdi. Voqea tafsilotlari "Sevimli" telekanalining "Zamon" ko`rsatuvida namoyish etildi.
Farg`ona shahridagi maishiy xizmat ko`rsatish va pedagogika kasb-hunar kollejining o`qituvchisi bo`lgan Inomjon Tursunovning ko`zini pul degan balo ko`r qilmaguncha yaxshigina hurmat-e`tiborga ega edi. Uning oylik maoshdan noliydigan joyi bo`lmagan. Ammo korrupsiya degan illat atrofida parvona bo`ldi-yu, hammasi bir zumda ko`kka sovurildi.
Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentiga ariza bilan murojaat qilgan fuqaro Farg`ona shahridagi maishiy xizmat ko`rsatish va pedagogika kasb-hunar kollejiga ikkinchi mutaxassislik bo`yicha o`qishga kirmoqchi ekanligini, ammo mazkur o`quv dargohi o`qituvchisi undan ushbu maqsad uchun 300 AQSh dollari miqdorida pul talab qilayotganligini ma`lum qildi.
Jamshid Xojimberdiev. Jinoyat ishlari bo`yicha Farg`ona shahar sudyasi:
– Inomjon Tursunov hech qanday vakolatga ega bo`lmagan holda, o`zi faoliyat olib borayotgan Farg`ona shahridagi maishiy xizmat ko`rsatish va pedagogika kasb-hunar kollejiga jabrlanuvchini o`qishga kirgizib qo`yishini aytib, firibgarlik yo`li bilan uni aldab, pul olayotgan vaqtda huquqni muhofaza qilish organi xodimlari tomonidan qo`lga olindi. Sudlanuvchi Tursunov Inomjon O`z.R.JKning 168-moddasi 1-qismi bilan 1 yil muddatga ta`lim sohasida mansabdorlik va moddiy javobgarlik lavozimlarida ishlash huquqidan mahrum etish, oylik ish haqining 20 foizi davlat hisobiga o`tkazilishi belgilandi. 1 yil muddatga axloq tuzatish jazosi tayinlandi.
|
Mazkur qurilish kompaniyasi Bog‘dod, Portugaliya va Chexiyadagi mashhur stadionlarga loyiha bergan
Quyida Bog‘dod va Chexiyadagi stadion maketini ko‘rish mumkin
|
noniusning
qo‘zg‘almas
K limb
ustida
siljishiga
qarab
aniqlanadi.
Asbobning tashqi ko‘rinishi 78-rasmda ko‘rsatilgan.
EP
G
A
OL
o
E—-
=
—
a
B
78-rasm
Ishni bajarish tartibi
I. G
kameradan 7 trubkani olib turib (78-rasm), yoritkich lampa
manbaga ulanadi.
I
2. O‘okular yordamida ko‘rish maydoni ajralish chizig‘ining aniq
tasviri olinadi.
3. B mikrometr vint yordamida analazitor boshlang‘ich vaziyatiga
keltiriladi. Analizatorning
bu
vaziyatida ko‘rish maydonining
ikkala
yarim doirasi ham birday ravshanlikda bo‘ladi. L lupa orqali shkalaga
qarab, boshlang‘ich vaziyat belgilanadi. Bu vazifani bir necha marta
takrorlagandan so‘ng, analizatorning aniq boshlang‘ich vaziyati aniqlab
olmadi.
.
4. G kamera ichiga ma’lum kontsentratsiyali qand eritmasi quyilgan
T trubka joylashtiriladi va analizator ko‘rish maydonining ikkala yarim
doirasi birday xiralikka kelguncha buriladi. Bu
vazifa ham bir necha
marta takrorlanadi, ya’ni analizatorni har safar chetga burib, uni yana
avvalgi vaziyatiga keltiriladi. O‘lchash natijalarining o‘rtacha qiymatini
olib, $ burchak topiladi. Bu burchak eritmaning qutblanish tekisligini
qancha bura olganligini ko‘rsatadi.
5.
Topilgan
natijadan
qand
eritmasining
solishtirma
burilish
doimiysi
aniqlanadi.
Nurning
eritmadagi
/
yo‘li,
ya’ni
trubkaning
108
|
FONETIKA-FONOLOGIYA. MORFONOLOGIYA.
ORFOEPIYA
Tayanch tushunchalar. Fonetika, nutq tovushi, fonologiya,
ziddiyat,
unli, lablanmaganlik, lablanganlik,
tor, keng,
yuqori,
o‘rta,
quyi,
undosh,
korrelyativ, jarangli, jarangsiz, farqlovchi,
variantlashuv, fizik (akustik) va fiziologik (artikulyatsion), nutqiy
varianti,
kombinator-pozitsion,
singarmonizm,
assimilyatsiya,
dissimilyatsiya,
metateza, proteza,
epenteza,
epiteza, prokopa,
sinkopa, apakopa, sinerezis, reduksiya, eliziya,
grafema, morfem
variant, morfonema, agglyutinatsiya, talaffuz, sheva.
12-8. Fonetika va fonologiyaning o‘rganish manbayi,
predmeti, maqsad va vazifalari
Lisoniy
sath sirasida fonologiya (va uning nutqiy voqeligi
fonetika) eng kichik tashkil etuvchi va boshqa sathlar birliklari
uchun moddiy
asos bo‘luvchi
birlikni beradigan sath sifatida
ajralib turadi.
.
Insonning nutq faoliyati sezgi a’zolari asosida his qilinuvchi
nutq birliklari—tovush yoki tovushlar tizimi vositasida ro‘yobga
chiqadi. Nutq tovushi o‘zida uch jihatni birlashtirgan murakkab
“nutqiy birlik sifatida namoyon bo‘ladi. Ular quyidagilar:
a)
talaffuz
a’zolari
bilan
boshqariladigan
markaziy” nerv
—sistemasi mahsuli (fiziologik jihat);
b) tabiatdagi har qanday tovush kabi akustik tabiatga ega
(fizik, akustik jihat);
d)
kishilarning
axborot
uzatish,
kommunikatsiya. vositasi
(funksional, sotsial jihat).
Fonetika nutqiy variant (xususiylik)ni, fonologiya esa lisoniy
— “Invariant (umumiylik)ni tadqiq qiladi.
Fonetika va uning birligi. Fonetika deganda tilshunoslikning
eng
quyi
sathi
ham,
shu
sathni
o‘rganadigan sohasi ham
|
Muzokaralar davomida transport va tranzit sohasidagi hamkorlikni kengaytirish, bu orqali mamlakatlarimizning ushbu yo‘nalishdagi raqobatbardoshligini oshirish zarurligi qayd etildi
Qishloq xo‘jaligi texnikasi, avtomobillar, elektr texnikasi uskunalarini hamkorlikda ishlab chiqarish, neft va neft mahsulotlari yetkazib berish, chegaraoldi hududlar o‘rtasida savdo-sotiqni oshirish, xizmatlar ko‘rsatish va boshqa masalalar bo‘yicha kelishuvlarga erishildi
O‘zbekistonning Turkmaniston – Afg‘oniston – Pokiston – Hindiston gaz quvuri qurilishi loyihasida ishtirok etishi qayd etildi
|
Oradan ma’lum vaqt o‘tib, Tolib hiyla tinchlandi
Shishadagi so‘nggi konyakni qadahga quyib ichdi-da, gandiraklagan ko‘yi o‘rnidan turdi va Meliboy mirobning yelkasiga qo‘lini qo‘ydi
|
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 20-iyun kuni Konstitutsiyaviy komissiya a’zolari bilan uchrashdi. Mamlakatimiz Konstitutsiyasi mustaqillik yillarida erishilgan barcha yutuqlarning mustahkam huquqiy poydevori bo‘lib kelmoqda. Shu bilan birga, hayot ham, xalqimizning dunyoqarashi ham o‘zgarmoqda. So‘nggi yillarda fuqarolar tomonidan Konstitutsiyamizni takomillashtirish bo‘yicha ko‘plab fikrlar bildirib kelinayotgan edi. Shuni inobatga olib, joriy yil 20-may kuni Oliy Majlis palatalari Kengashlari tomonidan Konstitutsiyaviy komissiya tuzildi. O‘tgan bir oy davomida mazkur komissiyaga xalqimizdan 48 ming 492 ta taklif kelib tushdi. Uchrashuvda davlatimiz rahbari aholining bunday faolligini, mamlakatimiz kelajagiga daxldorlik hissini yuksak baholab, konstitutsiyaviy islohotlar yuzasidan o‘z fikrlarini bildirdi. – Yangilangan Konstitutsiya mamlakatimizning uzoq muddatli taraqqiyot strategiyalari, umuman, yurtimiz va xalqimizning ertangi farovon hayoti uchun mustahkam huquqiy asos hamda ishonchli kafolat yaratishi lozim. Bir so‘z bilan aytganda, “Inson qadri uchun” g‘oyasini hamda hozirgi islohotlarimizning bosh tamoyili bo‘lgan “Inson – jamiyat – davlat” degan yondashuvni Konstitutsiyamizning mazmuniga chuqur singdirib, amaliy hayotimizda bosh qadriyatga aylantirishimiz zarur. Ya’ni, insonning qadr-qimmati, sha’ni va g‘ururi bundan buyon barcha sohalarda birinchi o‘rinda turishi kerak, – dedi Shavkat Mirziyoyev. Prezidentimiz o‘z ma’ruzasida to‘rtta ustuvor yo‘nalishga e’tibor qaratib, ularning har biri bo‘yicha takliflarini aytdi. Inson, uning hayoti, erkinligi, qadr-qimmati, daxlsiz huquqlari va manfaatlari masalasi birinchi yo‘nalish sifatida ko‘rsatib o‘tildi. – Inson qadrini yuksaltirish haqiqatda davlat hokimiyati organlarining konstitutsiyaviy burchi va ustuvor vazifasi bo‘lmog‘i shart. Yangilanayotgan Konstitutsiyamizda ushbu tamoyillar aniq ifoda etilishi, o‘zining mukammal huquqiy yechimini topishi zarur, – dedi Prezident. Yashash huquqi har bir insonning uzviy huquqi ekani ta’kidlanib, Konstitutsiyaga “O‘zbekistonda o‘lim jazosi taqiqlanadi”, degan normani kiritish taklifi bildirildi. Shaxsning sudlanganligi va undan kelib chiqadigan huquqiy oqibatlar uning qarindoshlari huquqlarini cheklashga asos bo‘lishi mumkin emasligini qat’iy yozib qo‘yish zarurligi aytildi. Shuningdek, ozodlikdan mahrum etilgan shaxslarga nisbatan insoniy munosabatni ta’minlash bo‘yicha konstitutsiyaviy asoslarni mustahkamlash masalalariga to‘xtalib o‘tildi. Ma’muriy, fuqarolik, iqtisodiy, jinoiy javobgarlik va boshqa yo‘nalishdagi ishlarni ko‘rib chiqishda insonga nisbatan qo‘llaniladigan huquqiy ta’sir choralari – qonuniy maqsadga erishish uchun yetarli bo‘lishi hamda shaxsga imkon qadar yengillik yaratishi kerakligi ta’kidlandi. Ikkinchi yo‘nalishda “O‘zbekiston – ijtimoiy davlat” degan g‘oya ilgari surildi. Ma’lumki, ijtimoiy davlat har bir inson uchun munosib yashash sharoitlari yaratib beradi, hech kim e’tibordan chetda qolmaydi, o‘z muammolari bilan yolg‘iz tashlab qo‘yilmaydi. Shu bois bu yo‘nalishda aholini uy-joy bilan ta’minlash, oilaning iqtisodiy va ma’naviy asoslarini mustahkamlash, bolalarning manfaatlari va to‘laqonli rivojlanishi uchun barcha sharoitlarni yaratish, nogironligi bo‘lgan shaxslarni qo‘llab-quvvatlash, inson salomatligi va ekologiyani asrashga oid takliflar bildirildi. – Bir so‘z bilan aytganda, davlatning erkaklar va ayollar, oilalar va bolalar, yoshlar va nuroniylar, nogironligi bor shaxslar, mamlakatda yoki uning tashqarisida bo‘lishidan qat’i nazar, barcha insonlar haqida qayg‘urishi Konstitutsiyada mustahkamlanishi zarur, – dedi Shavkat Mirziyoyev. Uchinchi yo‘nalish Konstitutsiyada mahallaning maqomini hamda davlat organlarining bu boradagi vazifalarini aniq belgilash haqida bo‘ldi. Bunda mahallalarning davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmasligi, joylardagi mahalliy ahamiyatga molik masalalarni mustaqil hal etishi, buning uchun davlat organlari ularga ko‘mak ko‘rsatishiga oid tamoyillar o‘z ifodasini topadi. To‘rtinchi yo‘nalish mamlakatimizda davlat boshqaruvini takomillashtirish, xalq hokimiyatchiligini kuchaytirishga qaratilgani bilan juda muhim. – Biz el-yurt tashvishi bilan yashaydigan xalqchil davlat barpo etishni ko‘zlaganmiz. Bu shuni anglatadiki, davlat, uning organlari va mansabdor shaxslari xalq uchun ishlaydi, unga xizmat qiladi. Davlat hokimiyati ustidan xalq nazorati o‘rnatiladi. Konstitutsiyaga davlat organlari faoliyatida ochiqlik, shaffoflik va hisobdorlikni, mazkur organlarning ixcham va tejamkor bo‘lishini ta’minlash yuzasidan qoidalar kiritishni taklif qilaman, – dedi Prezident. Jumladan, hukumatni shakllantirish va uning samarali faoliyat yuritishini ta’minlashda Oliy Majlisning vakolatlarini kengaytirish, Prezidentning ayrim vakolatlarini Oliy Majlisga o‘tkazish bo‘yicha takliflar bildirildi. Hokimlar bir vaqtning o‘zida xalq deputatlari kengashlariga ham boshchilik qilishi haqidagi qoidani Konstitutsiyadan chiqarib tashlash vaqti kelgani ta’kidlandi. Davlatimiz rahbari Konstitutsiyaga qonunchilik takliflarini kiritish institutini joriy etishni taklif qildi. Bu qoida orqali xalq bevosita tashabbus ko‘rsatish huquqini qo‘lga kiritadi. 100 ming kishidan kam bo‘lmagan miqdordagi fuqarolar o‘z qonunchilik takliflarini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Hukumat vakolatlarini ham kengaytirib, Vazirlar Mahkamasi va hokimliklarning ekologiya, yoshlar, oilani qo‘llab-quvvatlash, nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy himoya qilish, jamoat transportini rivojlantirish, aholining dam olishi uchun zarur sharoitlar yaratish, fuqarolik jamiyati institutlarini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha mas’uliyatini Konstitutsiyada belgilash lozimligi qayd etildi. Jahonda tub o‘zgarishlar yuz berayotgan hozirgi sharoitda, O‘zbekiston tashqi siyosatining konseptual-huquqiy asoslarini yangilash va takomillashtirish muhimligi ham ta’kidlandi. Ma’lumki, Konstitutsiyaviy komissiya tomonidan umumlashtirilgan takliflarni endi Qonunchilik palatasi deputatlari qonunchilik tashabbusi tartibida Parlament quyi palatasiga kiritadi. Parlamentda ular chuqur muhokamadan o‘tkazilib, yangilangan Konstitutsiya loyihasi tayyorlanadi. Qonunchiligimizga ko‘ra, parlamentning o‘zi ham Konstitutsiyaga o‘zgartish kiritish vakolatiga ega. Lekin Prezidentimiz Konstitutsiya loyihasini umumxalq muhokamasida ko‘rib chiqishni hamda referendum o‘tkazish yo‘li bilan qabul qilishni taklif etdi. – Konstitutsiyaviy islohotni fuqarolarimiz fikri va qo‘llab-quvvatlashi asosida, referendum orqali amalga oshirsak, bu tom ma’noda xalqimiz xohish-irodasining ifodasi – haqiqiy xalq Konstitutsiyasi bo‘ladi, – dedi davlatimiz rahbari. Shu bois, Prezident xalqimizga murojaat qilib, konstitutsiyaviy islohot jarayonida yanada faol qatnashishga chaqirdi. – Betakror yurtimizda barqaror jamiyatni va bardavom taraqqiyotni ta’minlash – barchamizning bosh maqsadimizdir! Men butun xalqimizni ana shu buyuk maqsadga erishishda o‘zaro birdamlikka va hamjihatlikka chaqiraman, – deya ta’kidladi Shavkat Mirziyoyev. Uchrashuv samimiy muloqot tarzida davom etdi. Konstitutsiyaviy komissiya a’zolari so‘zga chiqib, aholining takliflari, islohotlar zarurati haqida o‘z fikrlarini bildirdi.
|
13.6.2. Dutor
Dutor chalish tanbur chalishga qaraganda yengil bo‘lgani uchun
bu cholg‘u xalq orasida tanburga ko‘ra ko‘proq tarqalgan. Pardasi
ba’zi o‘rinlarda o‘n uch, ba’zi o‘rinlarda o‘n to‘rtta. Pardalarning
ozligi uchundir-kim, maqom kuylari dutor bilan chalinmaydi.
Chalinishga majburiyat sezilsa, kuyning pardalarini o‘zgartirib,
dutorda bor pardalarga moslab chalinadi.
Shashmaqomning ba’zi sho‘ʻbachalarini, ufarlarini hamda xalq
kuylarini dutor bilan chalish mumkin. Dutorning xaraki juda past
bo‘lgani uchun ko‘p dutorchilarimiz qo‘llarini taxtaga tekkizib,
dutorning mazasini qochiradi. Mashhur dutorchimiz samarqandlik
Hoji Abdulaziz qo‘lini taxtaga urmay chalgani uchun uning ijrosi
havas bilan tinglanadi.
13.6.3. Rubob
«Musiqa tarixchasi»da rubob sultonMuhammad Xorazmshoh
davrida Xorazmda paydo bo‘lgani yoziladi. Darvesh Aliy «Risolai
musiqa»sida bu cholg‘uning Balxda yasalgani, Muhammad
Xorazmshoh zamonida Xorazmda rivoj topgani ko‘rsatiladi. Bu
cholg‘uning gavdasini to‘rt asos qismga bo‘lish mumkin: qorin,
ko‘krak, bo‘yin, bosh qorin; ko‘krak ham bo‘yin qismlarining uchalasi
bir bo‘lak tut yog‘ochidan «qazma» yo‘li bilan yasaladi. So‘ngra bosh
yasalib, sopg‘a yopishtiriladi. Rubobning qorni bilan ko‘kragi bo‘g‘oz
bilan bir-biriga bog‘langan ikki chuqur idishga o‘xshaydi. Qorin ham
bo‘g‘ozning usti kiyik yo echki terisi bilan qoplanadi. Ko‘krak bilan
bo‘yinning ustini esa, ingichka taxta bilan qoplaydilar. Xaraki tubdan
to‘rt barmoq enliligida yuqorida turadi. Ichakdan yasalgan bosh tori
borkim, «skripka» torlariga o‘xshash, yo‘g‘onlikda farqlidir. Bundan
boshqa o‘n ikkita «tor osti» torlari bor. Bular tanbur simidandir.
Cholg‘uchi rubob chalganda bularni chertmaydi, bularning xizmati
asl torlar chertilishi ta’siri bilan titrab, asl tor tovushiga o‘zlarining
mungli, titroq tovushlarini qo‘shadi.
|
O‘zbekiston TIVda KOICA prezidenti bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi
5 oktabr kuni O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligida Koreya xalqaro hamkorlik agentligi (KOICA) prezidenti Kim In Sik bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Bu haqda TIV matbuot xizmati xabar bergan.
Kim In Sik Samarqand shahrida Professional ta'lim markazining ochilish marosimida ishtirok etish uchun KOICA delegatsiyasiga bosh bo‘lib O‘zbekistonga tashrif buyurgan.
Muloqot davomida O‘zbekiston va KOICA o‘rtasidagi hamkorlikning hozirgi holati va rivojlanish istiqbollari ikki mamlakat o‘rtasidagi strategik sherikchilikning umumiy ustuvor yo‘nalishlari nuqtai nazaridan muhokama qilindi.
KOICA delegatsiyasining tashrifi doirasida O‘zbekiston hukumatida, qator vazirlik va idoralarda uchrashuv va muzokaralar o‘tkazish hamda Samarqand shahrida bo‘lish rejalashtirilgan.
Uchrashuvda Koreya Respublikasi Elchisi Kvon Yon U ishtirok etdi.
|
O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi Qoraqalpog‘iston hududiy boshqarmasi tashabbusi bilan Nukus shahrida uy bekalari uchun amaliy o‘quv mashg‘ulotlari tashkil etildi.
Xotin-qizlar o‘rtasida tadbirkorlikni rivojlantirish, ularni ish bilan ta’minlash, muayyan kasbga yo‘naltirib, jamiyat hayotidagi faolligini oshirish maqsadida tashkil etilgan mazkur o‘quv mashg‘ulotlarida shahar mahallalarida yashovchi 15 nafar xotin-qiz hunar o‘rgandi. Ularga o‘z kasbining ustalari, tajribali hunarmandlar saboq berdi.
- Mashg‘ulotlarda ayollarimizga tabiiy xomashyodan iste’mol mollari ishlab chiqarish sirlarini o‘rgatdik, – deydi hunarmand Zarifaxon Bahodirova. – Seminar ishtirokchilari mashg‘ulotlar davomida turli savatlar to‘qish, uy-ro‘zg‘or buyumlari yasash sirlaridan voqif bo‘ldilar. Shuningdek, ayollarga tadbirkorlik ishini tashkil etish, biznes-rejalar tuzish borasida ham zarur maslahat va tavsiyalar berildi.
O‘quv-seminari yakunida ishtirokchilarga maxsus sertifikatlar topshirildi.
|
A to‘plam M to‘plam uchun
ε to‘r deyiladi. Agar ixtiyoriy ε > 0 son
uchun M to‘plamning chekli ε to‘ri mavjud bo‘lsa, M to‘la chegaralangan
to‘plam deyiladi.
Har qanday to‘la chegaralangan to‘plam chegaralangan bo‘ladi, lekin teskari-si o‘rinli emas. Metrik fazolarda to‘plamning nisbiy kompakt bo‘lishligi haqida
quyidagi tasdiq o‘rinli.
17.1-teorema. (X, ρ) to‘la metrik fazodagi M to‘plam nisbiy kompakt
bo‘lishi uchun, uning to‘la chegaralangan bo‘lishi zarur va yetarli.
C[a, b] fazoda F funksiyalar oilasi berilgan bo‘lsin. Agar shunday C > 0
mavjud bo‘lib, ixtiyoriy φ ∈ F va barcha x ∈ [a, b] lar uchun | φ(x) | ≤ C
tengsizlik bajarilsa, u holda F funksiyalar oilasi tekis chegaralangan deyiladi.
Agar ixtiyoriy ε > 0 son uchun shunday δ > 0 son mavjud bo‘lib, |x1 − x2| <
δ tengsizlikni qanoatlantiruvchi ixtiyoriy x1, x2 ∈ [a, b] hamda barcha φ ∈ F
lar uchun | φ (x1) − φ (x2) | < ε tengsizlik bajarilsa, F funksiyalar oilasi tekis
darajada uzluksiz deyiladi.
17.2-teorema (Arsela teoremasi). M ⊂ C [a, b] to‘plam nisbiy kompakt
bo‘lishi uchun uning tekis chegaralangan va tekis darajada uzluksiz bo‘lishi
zarur va yetarli.
Endi biz Rn yoki Cn fazoda to‘plamning kompaktlik va nisbiy kompaktlik
kriteriysini beramiz.
17.3-teorema. Rn( Cn ) metrik fazodagi K to‘plam kompakt bo‘lishi uchun,
uning chegaralangan va yopiq bo‘lishi zarur va yetarli.
17.1-natija. Rn( Cn ) metrik fazodagi K to‘plam nisbiy kompakt bo‘lishi
uchun, uning chegaralangan bo‘lishi zarur va yetarli.
17.1. X metrik fazoda A va B nisbiy kompakt to‘plamlar bo‘lsa, A∪B,
A∩
B to‘plamlar ham nisbiy kompakt bo‘lishini isbotlang.
Isbot. A va B nisbiy kompakt to‘plamlar bo‘lgani uchun, 17.1-teorema-264
|
UCHINCHI QISM
1
Afifaning ko‘zlari yozuvli taxtachalarda, yo‘lakda ketib
borardi. Hamma yoq suv va balchiqqa to‘lgan. Yo‘ldan o‘tgan
mashinalar sachratgan suvdan saqlanishga harchand urinmasin, baribir ust-boshiga suv sachrardi.
Yaxshiki, odmi kiyingan. Oyog‘ida botinka, ko‘zida rangli ko‘zoynak.
Havo sovuq bo‘lishiga qaramay, ko‘chada odam selday oqardi. Kimdir u yog‘ga. kimdir buyoqqa shoshadi.
Yo‘ldagi mashinalarning keti uzilmaydi.
«Endi bu yer Qiziloy-da, –deb o‘yladi Afifa.
–Har doim
odam ko‘p, tirband-.
Anqara aholisi tobora ko‘payib borardi.
Bir yozuv diqqatini tortdi:
«Prof., doktor Mamad Jo‘shqinsel.
Tug‘ruq va ayol xastaliklari mutaxassisiya.
"Ajabo, unga uchrashsammikan)
–deb o‘yladi.
yeki ayol
doktor izlasammikan?q
Biroz taraddudlanib turdi.
"Nima qipti{ Shu yerga kira qolay. Hech kimni tanimayman-ku. So‘rab ham o‘tirmayman: Kimga borsam ham baribir
emasmi?!
Binoga kirdi. Beshinchi qavatga chiqishi kerak edi. Lift
tomonga yurdi. Chaqiruv tugmasini bosdi.
Ancha vaqtdan keyin lift tushdi. Eshikni ochib, kirdi.
Undan keyin kelgan keksaroq kishi ham liftga kirdi. U olam:
"Nechanchi qavatga, xonim afandi",
-deb Afifadan so‘radi.
–Beshinchi.
-dedi Afifa.
Keksa oldin uchinchi, so‘ng beshinchi qavat tugmasini
bosdi. U uchinchi qavatda tushib ketdi. Afifa beshinchi qavatga yolg‘iz o‘zi chiqdi. Izlayotgan joyi tomon yurdi.
Sal ikkilanib turgach, qo‘ng‘iroq tugmasini bosdi.
Eshikni yoshgina qiz ochdi.
–Keling, afandim!
– Xalig‘i.. Doktor Mamad Jo‘shqinsel bormi?
75
|
Miloddan avvalgi asrlarda sodir bo‘lgan voqealar
|
2. Bir
qarzdorga
beriladigan
kreditning hajmini
kamaytirish. Bu usul mijozning kreditga layoqatliligiga
to‘liq amin bo‘lmagan hollarda qo‘llaniladi.
Z. Kreditlarni sug‘urtalash. Kreditni sug‘urtalash
uning qaytmaslik riskini to‘liq sug‘urtalash
bilan
shug‘ullanuvchi tashkilot zimmasiga yuklanishini ko‘zda
tutadi. Sug‘urtalash bilan bog‘liq barcha xarajatlar
ssuda oluvchilar tomonidan to‘lanadi.
4. Yetarli ta’minlanishni talab qilish. Bunday
usul
bankdan berilgan
summaning
qaytishini
va
= foiz
olinishini
kafolatlaydi.
Kredit
riskidan
himoyalanishda
asosiy
e’tibor zararlarni qoplash
1 uchun
mo‘ljallangan
yetarli
ta’minotni
jal
qilishga
emas,
balki
ushbu
zararlarga
yo‘l
ko‘ymaslik
uchun
qarzdor
kreditga
layoqatliligini
tahlil qilishga qaratadi.
5. Diskontli ssudalar berish. Diskontli ssudalar
unchalik
katta
bo‘lmagan
darajada
kredit
riskini
pasaytirishga
yordam
beradi.
Bunday
usulda
kredit
berish kreditga minimum to‘lov olishni ta’minlaydi.
Agar kredit riskidan himoyalanishning boshqa usullari
qo‘llanilmasa, uning qaytishi muammolar bilan bog‘liq
bo‘lishi mumkin.
Biz
oldingi
boblarda
riskning
turlari
to‘g‘risida
to‘xtalganimiz
uchun
hozir
ba’zi
bir
risklarni kamaytirish yo‘llari to‘g‘risida gapirib
o‘tmoqchimiz. Banklarda
foiz riski quyidagi usul
vositasida pasaytirilishi mumkin:
1. Foiz
riskini
quyi
bo‘g‘indagi
tegishli
sug‘urta
tashkilotiga
o‘tkazish
yo‘li
bilan
sug‘urtalash.
2. Kreditlarni suzuvchi foiz stavkasida berish.
Bu
narsa
bangga
berilgan
kreditlarining
foiz
stavkasiga
bozordagi
foiz
stavkalarining
tebranishni
hisobga
olib
tegishli
o‘zgarishlar
kiritishga
imkoniyat
beradi
va
bank
ssuda
207
|
Majoziy ertaklar hayvonlar haqidagi ertaklar zaminida vujudga
kelib, tanqidiy vazifani ado etishga bo‘ysundiri!di. Bir vaqtlar totem sanalgan hayvonlar ijtimoiy-siyosiy mazmunni aks ettiruvchi
ko‘chma ma’nodagi personajlarga aylanadi. Bunday ertaklarning
g‘oyaviy mazmuni va obrazlar talqinida majoz asosiy o‘rinda turadi.
Majoziy ertaklarning pedagogik ahamiyati katta.
O‘zbek xalq ertaklari orasida sehrli ertaklar alohida turkumni
tashkil etadi. Sehrli ertaklarning yuzaga kelishi qadimiy tarixga ega
bo‘lib, ularning ildizi ibtidoiy jamiyatga bog‘lanadi.
Sehrli ertaklarda personajlar, voqea va hodisalar odatdan tashqari, g‘ayritabiiy holda tasvirlanadi. Sehrli ertaklardagi har bir epizod
qahramonlarning xatti-harakatlari, sehr, jodu, mo‘jiza, xayoliy obrazlar bilan bog‘lanadi.
Sehrli ertaklarda u yoki bu totem hayvon asosiy personaj bo‘lib,
bosh qahramon yordamchisi sifatida hal qiluvchi rolni o‘ynaydi.
Sehrli ertaklar poetikasida tilsim alohida o‘rin tutadi. Tilsim va tilsimli hodisalar ta’sirchanlikni orttirib, ertaklarga xos tabiat yaratadi,
voqea va hodisalar mazmunini ochadi, qahramon ruhini belgilaydi.
Tilsim syujetning asosiy bezagi, ertak poetikasining tarkibiy qismidir. Chunki sehr-jodu va tilsim vositalari ertak syujetini harakatga
keltiradi, qahramonlar xarakterini belgilaydi.
Maishiy ertaklarning tematikasi, g‘oyaviy mazmuni sehrli ertaklardan farq qiladi. Aqlni sinash, vafodorlik, jangovarlik, o1-laviy tortishuvlar, ayyorlik va tentaklikni tanqid qilish bu xildagi
ertaklarning asosiy tematikasini
tashkil
etadi. Shuning uchun
ularda ijtimoiy tengsizlik, adolatsizlik, zulm va zo‘rlik qoralanib,
ezgulik
va haqiqat ulug‘lanadi.
Ertak qahramonlari
—hayotning faol kishilari, ular ajoyib va g‘aroyib yordamchilarsiz ish
ko‘radilar, aq! kuchi, tadbirkorlik, chidam, jasorat, iroda kuchi,
do‘stga vafodorlik, sadoqat, adolatsizlikka nisbatan murosasizlik
ularning asosiy sifatlaridir. Maishiy ertaklarda voqealar harakati
nisbatan hayotiy. Ertak syujetini asosan sotsial-maishiy motivlar
tashkil qiladi.
:
151
|
Bir podachining o‘g‘li daryo bo‘yida mol boqib yurar ekan
Bir to‘da baliqchi daryoga to‘r solibdi
Podachi bola baliqchilarga yig‘lab, bunday debdi:
Chol bilan o‘g‘li qizga haligi baliqdan pishirib berishibdi
So‘ngra qiz so‘rabdi:
— Ota, sizning kasbingiz nima, o‘g‘lingizning kasbi nima?
— Men podachi edim
Endi qarib qoldim
O‘g‘lim podachilik qiladi
Qiz suyunib aytibdi:
— Men endi murodimga yetdim
Sizga qiz bo‘laman
Xohlasangiz meni o‘g‘lingizga olib bering
|
» Bernd Leno "Arsenal"da qaysi raqamda o'ynaydi?
» Mesut Ozil endi "Arsenal"da yangi raqamda o'ynaydi
» Sokratis "Arsenal"da qaysi raqamda o'ynaydi?
» Obameyyang "Arsenal"da qaysi raqamda o'ynaydi?
|
Teorema. Parallelogramm diagonallari
bir nuqtada kesishadi
va kesishish
nuqtasida teng ikkiga bo‘linadi (67-rasm).
Isbot. AC va BD diagonallari o‘tkazamiz. Diagonallar bir nuqtada kesishadi.
67-rasm
|
O‘zbekiston Prezidenti Ozarbayjon Bosh vazirining oʻrinbosarini qabul qildi
16.07.2021
Toshkent xalqaro konferensiyasi doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Ozarbayjon Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Shaxin Mustafoyev bilan uchrashuv oʻtkazdi.
O‘zbekiston va Ozarbayjon oʻrtasidagi oʻzaro manfaatli hamkorlikni rivojlantirish, mamlakatlarimizning an’anaviy yaqin va doʻstona munosabatlarini yanada mustahkamlash masalalari muhokama qilindi.
Shaxin Mustafoyev davlatimiz rahbariga Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevning samimiy salomi va eng ezgu tilaklarini yetkazdi.
Suhbat chogʻida ikki tomonlama amaliy hamkorlikni kengaytirish, eng avvalo savdo, sanoat, qishloq xoʻjaligi, transport va logistiki loyihalarini ilgari surish hamda madaniy-gumanitar almashinuv dasturlarini amalga oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Boʻlajak oliy darajadagi sammitga tayyorgarlik doirasida Hukumatlararo komissiya va Ishbilarmonlar kengashining navbatdagi yigʻilishlarini oʻtkazish, birinchi Hududlararo forumni tashkil etish yuzasidan kelishuvga erishildi.
|
O‘zbekiston BMTning 50 yilligiga bag‘ishlangan tantanalarda faol qatnashdi
Mamlakatimiz Prezidenti I
Karimov BMT Bosh Assambleyasining 1995-yil 22—24-oktabrda bo‘lgan yubiley sessiyasida qatnashib nutq so‘zladi
|
1863 yil 15 noyabr kuni Hirotdan 2000 kishilik karvon bilan Mashhadga qarab jo‘naydi
O'n ikki kun yo‘l yurib, 27 noyabr kuni Mashhadga yetib keladi va bu Eron shahrida birinchi qilgan ishi - Mashhad shahrining gubernatori bo‘lib turgan ingliz polkovnigi Dolmaj qabulida bo‘ladi
Mana shu kundan boshlab Rashid afandi o‘zining darvish niqobini olib tashlab, yana Armin Vamberi qiyofasiga kiradi
Ingliz polkovnigi Dolmaj uni 1863 yil 25 dekabr kunigacha mehmon qiladi
Vamberining o‘zi iqror bo‘lishicha, yangi yil - mavludni mehmondo‘st polkovnik bilan o‘tkazib, 1863 yil 26 dekabr kuni Tehronga qarab yuradi
Bu safar u karvonsiz, o‘zbek yo‘ldoshi mulla Ishoq bilan otda yo‘lga chiqadi
A
Vamberidan u to‘plagan O'rta Osiyoga oid dastlabki ma'lumotlar bilan tanishgan ingliz polkovnigi Vamberi va mulla Ishoqni ikki yaxshi ot va yetarli yo‘l anjomlari va xarajat bilan ta'minlaydi
|
43
(Ey Muhammad), Alloh sizni afv qildi
(Lekin) nima uchun to sizga rostgo‘y kishilar aniq bo‘lib, yolg‘onchilarni ham aniq bilguningizcha, (ya’ni, ularning yolg‘on qasamlariga ishonib) ularga (jihodga chiqmaslik uchun) izn berdingiz?!
45
Balki faqat Allohga va oxirat kuniga ishonmaydigan va ko‘ngillarida shakshubha bo‘lgan kimsalargina sizdan (qolish uchun) izn so‘raydilar
Chunki ular o‘z shubhalarida ikkilanib yuradilar
|
gan yoki sekinroq o‘sgan holatda, milliy iste’molchi uchun chetdan xorijiy tovarlarni olib kelishni foydali qilib qo‘yadi.
O‘z navbatida, mazkur mamlakat tovar va xizmatlarini xorijiy
iste’molchilar tomonidan xarid qilish hajmi ham qisqaradi.
Natijada bu mamlakatning eksport hajmi kamayadi. Eksport hajmining kamayishi va import hajmining oshishi sof eksportning va pirovardida, yalpi talab umumiy hajmining qisqarishiga olib keladi.
Tashqi va ichki talabning ortishi va xo‘jalik yuritish sharoitlarining yaxshilanishi sanoatning barqaror rivojlanishga
ijobiy ta’sir ko‘rsatib kelmoqda. Jumladan, sanoat mahsulotlarini ishlabchiqarish hajmi 2007-yilda oldingi yilga nisbatan 12,196ga ortdi va 18314,7 mlrd. so‘mni tashkil etdi. 2008-yilda esa bu ko‘rsatkich 12,796ga oshdi. Sanoatning yuqori sur’atlar
bilan rivojlanishida korxonalarni modernizatsiyalash va tarkibiy o‘zgartirish, tarmoqlar boshqaruv tizimini isloh qilish,
iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlarining
amalga oshirilishi sabab bo‘ldi. Sanoatning YAIM tarkibidagi
ulushi 2000-yildagi 14,296 dan 2008-yilda 22,395 ga oshdi. Qo‘shilgan qiymat o‘sishining yarmidan ko‘prog‘i tayanch tarmoqlarda ishlabchiqarishning kengayishi hisobiga yuz berdi.
Yalpi talab hajmiga narxdan tashqari omillar ham ta’sir
ko‘rsatadi. Quyida ulardan eng muhimlarini ko‘rib chiqamiz.
1. Iste’mol sarflaridagi o‘zgarishlar. Narx darajasining
o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lmagan holda, narxdan tashqari bir yoki
bir nechta omillar ta’sirida iste’molchilar xaridi hajmida
o‘zgarish ro‘y berishi mumkin. Bu iste’molchi farovonligi, iste’molchining kutishi, iste’molchining qarzlari va soliqlarning o‘zgarishi natijasi hisoblanadi.
Iste’molchining farovonligi uning moliyaviy aktivlarga
(aksiya va obligatsiya) hamda uy va yer kabi ko‘chmas mulklarga egaligiga bog‘liq bo‘ladi. Ular real qiymatining keskin kamayishi
tovar xarid qilish hajmining kamayishiga olib keladi. Iste’mol sarflarining qisqarishi natijasila yalpi talab kamayadi.
Aksincha, moddiy va moliyaviy boyliklar real qiymatining
oshishi natijasida, narxlarning mavjud darajasida iste’mol
sarflari o‘sadi. Bunga aksiya kursining keskin oshishi. hatto
narxlar darajasi o‘zgarmay qolganda iste’molchi farovonligining o‘sishiga olib kelishini misol qilib keltirish mumkin.
YA Ba ep real qiymatining keskin kamayishi narx umumiyda-403
|
o
yu
TU
Xo
a
Iz
y
le ILI
Vim
amin
IR
INN
ZU
QZ
U
2
IF
14
19
54
b
amfy jin
va
2
123
3$
EE
|
126
xorijiy investitsiyalar hisobiga amalga oshiriladigan investitsiya
loyihalari kiritiladi.
Dasturning aniq ro‘yxati quyidagilardan iborat bo‘ladi:
- iqtisodiѐtni, ijtimoiy sohani va mamlakat mudofaa qudratini
tarkibiy o‘zgartirishni ta’minlovchi respublika
iqtisodiѐti ustuvor
yo‘nalishlarinirivojlantirish
dasturlarinimoliyalashtirishga
yo‘naltiriladigan markazlashtirilgan investitsiyalar limitlaridan;
-xorijiy investitsiyalar va hukumat kafolati ostida kreditlarni jalb
etgan
holda
amalga
oshiriladigan
investitsiya
loyihalarining
aniq
dasturidan;
-to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar va kreditlarni jalb etgan
holda amalga oshiriladigan investitsiya loyihalarining aniq dasturidan;
-ustuvor investitsiya takliflarining yig‘ma ro‘yxatidan iborat bo‘ladi.
Ijtimoiy
soha
obyektlarining
prognozlashtirilaѐtgan
hajmlari
dasturga
yiriklashtirilgan,
buyurtmachilar
va
obyektlar
bo‘yicha
taqsimlanmagan holda kiritiladi.
Quyidagilar loyihalarni amalga oshirishning birinchi yilda ularni
aniq dasturga kiritishning majburiy shartlari hisoblanadi.
-belgilangan
tartibda
tasdiqlangan
loyihaning
(investitsiyaloyihasining
texnik-iqtisodiy
asoslashlari,
texnik-iqtisodiyhisob-kitoblari) mavjud bo‘lishi;
-moliyalashtirish
manbalarining
va
kreditlarning
shartnomada
belgilangan muddatda qaytarilishining tasdiqlanishi.
Aniq dasturni shakllantirish jaraѐni har bir loyiha bo‘yicha batafsil
axborot tayѐrlash, loyihani ustuvorligi bo‘yicha tanlab olish va ro‘yxatni
shakllantirishdan iborat bo‘ladi.
4.
Investitsiya
dasturlari
asosida
kapital
qo‘yilmalarni
moliyalashtirish (markazlashgan va markazlashmagan investitsiyalar).
―O‘zbekiston Respublikasining 2016-yilga mo‘ljallangan investitsiya
dasturi to‘g‘risida‖gi Prezident qarorining bajarilishi yo‘lida qishloq va
suv xo‘jaligi tizimini yanada rivojlantirish uchun tegishli vazirlik va
idoralar bilan birgalikda 2015-2015-yillarda amalga oshirilishi ko‘zda
tutilgan 27 ta istiqbolli loyiha bo‘yicha 990 million AQSH dollarilik
moliyalash manbai belgilandi. XXR hukumati, Jahon banki, Osiѐ taraqqiѐt
banki, Islom taraqqiѐt banki va Fransiya hukumati ushbu loyihalarni
moliyalash uchun potensial xorijiy investorlar hisoblanadi.
Mazkur tadbirlarning amalga oshirilishi natijasida 500 ming gektardan
ortiq sug‘oriladigan hudud suv bilan ta’minlanib, 100 ming gektardan ortiq
yerning meliorativ holati yaxshilanadi. Alohida ta’kidlash joizki, 2010-
yilda O‘zbekiston 1976-yil 13-iyunda imzolangan Xalqaro qishloq xo‘jaligini
rivojlantirish fondi (IFAD)ni tashkil etish to‘g‘risidagi kelishuvga
qo‘shildi, bu qishloq va suv xo‘jaligi sohasidagi investitsiya loyihalarini
moliyalashning qo‘shimcha manbai hisoblanadi.
|
hisoblanadi.
va
ta’sir
va
qarshi
ta’sir
kuchlari
har
xil
jismlarga
qo‘yilganligi tufayli ularni qo‘shish, ta’sir qiluvchi kuchlarni esa—teng
ta’sir qiluvchi kuchlar bilan almashtirish mumkin emas.
Yuorida aytilganidek, odam harakat amalini amalga oshirar ekan,
murakkab harakatda ishtirok etadi, ushbu murakkab harakat ancha oddiy
—ilgarilanma va aylanma harakatlardan tarkib topadi. Ularning har biri
uchun bir-biridan farq qiladigan tavsiflar mavjud. Ushbu harakatlarning
kuchi va natijalarini ilgarilanma harakatga qo‘llash mumkin.
Aylanma harakat paytida kuchning o‘zi ahamiyatga ega bo‘lmaydi,
balki uning momenti ahamiyatli. Kuch momenti kuchning modulini, uning
yelkasiga (d) ko‘paytmasiga teng:
M— Fd.
Kuchning yelkasi—bu, aylanish o‘qidan toki kuchning ta’sir chizig‘iga
qadar bo‘lgan
qisqa masofa.
Agarda,
kuch perpendikulyar o‘qning
yassiligida yotmagan bo‘lsa, unda uning momentini, ushbu yassilikda
yotgan tarkib toptiruvchi kuch yuzaga keltiradi. Qolgan tarkibiy qismlar
kuch momentining kattaliklariga ta’sir ko‘rsatmaydi. O‘q bilan to‘g‘ri
keladigan yoki unga parallel bo‘lgan kuch o‘qqa nisbatan yelkaga ega
bo‘lmaydi va shundan kelib chiqqan holda, kuch momentini yuzaga
keltirmaydi, faqatgina o‘q mustahkamlangan holatda bo‘lsa.
Agarda,
jism
erkin
bo‘lsa
va
o‘zining
biron-bir
qismida
mustahkamlanmagan bo‘lsa, unga ta’sir ko‘rsatadigan har qanday kuch,
bir lahzada ixtiyoriy yuzaga keladigan nisbiy kuch momentini yuzaga
keltiradi.
Ilgarilanma
harakatda
jismning
inertliligi
o‘lchami
—
massa
hisoblanadi. Aylanish paytida, harakatning xarakteri faqatgina jismning
massasiga umuman oddiygina bog‘liq bo‘lib qolmasdan, balki aylanish
o‘qiga nisbatan uni taqsimlanishiga ham bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun,
aylanma harakat uchun inertlikning o‘zini o‘lchami kiritiladi va u, inersiya
momenti deb ataladi. Aylanish o‘qiga nisbatan jismning inersiya momenti
(J) jismning barcha moddiy nuqtalari massalarini, ushbu nuqtalarni o‘qdan
bo‘lgan masofasining kvadratiga ko‘paytmasining algebraik yig‘indisiga
teng:
J-Xmn.
133
|
Ravshan Ermatov Avstraliya - BAA uchrashuvini boshqaradi
O`zbekistonlik FIFA referisi Ravshan Ermatov boshchiligidagi hakamlar brigadasi Osiyo Kubogi yarim finalidan o`rin olgan Avstraliya va BAA terma jamoalari o`rtasidagi uchrashuvni boshqarib boradi. Bu haqda uz24.uz nashri xabar beradi.
27 yanvar kuni bo`lib o`tadigan uchrashuvda Ermatovga qanotlarda Abduhamidillo Rasulov (O`zbekiston) hamda Bahodir Qo`chqorov (Qirg`iziston) yordam berishadi.
Eslatib o`tamiz, o`zbekistonlik referi bungacha Osiyo Kubogi-2015 bahslarida uchta uchrashuvda, jumladan musobaqaning ochilish o`yini Avstraliya - Kuvayt, 2-tur doirasida Qatar va Eron hamda 3-tur doirasidagi Yaponi hamda Iordaniya terma jamoalari o`rtasidagi uchrashuvlarni boshqargan edi.
|
deyiladi (21.7-ta’rifga qarang). To‘plam nisbiy kompakt bo‘lishi uchun uning
to‘la chegaralangan bo‘lishi zarur va yetarli (21.5-teoremaga qarang). Chekli
o‘lchamli fazolarda to‘plam kompakt bo‘lishi uchun (21.4-teoremaga qarang)
uning chegaralangan va yopiq bo‘lishi zarur va yetarlidir. Asosiy funksional
fazolardan biri Cfa,
b) fazodir. Bu fazodagi to‘plamning nisbiy kompaktlik
kriteriysi Arsela teoremasi (21.6-teoremaga qarang) yordamida bayon qilingan. y, p
27
1 fazoda to‘plam nisbiy kompakt bo‘lishining zarur va yetarli
shartlari 21.8-teoremada keltirilgan.
Chekk o‘lchamli fazolarda aniqlangan chiziqli operatorlardan farqli o‘laroq,
cheksiz o‘lchamli fazolardagi ixtiyoriy chiziqli operatorning spektrini to‘la o‘rganish ancha qiyin masaladir. Lekin kompakt operatorlarning spektrini to‘laroq o‘rganish mumkin. Kompakt operatorlar xossalariga ko‘ra chekli o‘lchamli
operatorlarga o‘xshab ketadi va ularning spektri yetarlicha aniq tavsiflanadi.
Bundan tashqari, kompakt operatorlar ko‘plab tatbiqlarga ega, masalan integral tenglamalar vazariyasida. Bu nazariyaning bir qismini biz keyingi 37—
40-paragraflarda keltiramiz.
35.1-ta’rif. Agar AE L(X, Y)
va dim mA « oo
bo‘lsa, u holda A ga
chekli o‘lchamli operator deyiladi. Agar dimim
A
—7
bo‘lsa, u holda A ga
n o‘lchamli operator deyiladi.
35.2-ta’rif. Bizga A: X—Y operator berilgan bo‘lsin. Agar A operator
X
dagi har qanday chegaralangan to‘plamni Y dagi nisbiy kompakt to‘plarga
akslantirsa, u holda.
A kompakt operator yoki to‘la uzluksiz operator deyiladi.
Chekli o‘lchamli fazolarda to‘plam kompakt bo‘lishi uchun (21.4-teorema,)
uning chegaralangan va yopiq bo‘lishi yetarli va zarurdir. Demak, chekli o‘lchari-li fazodagi har qanday chegaralangan to‘plam nisbiy kompaktdir va aksincha
(21.1-natijaga qarang).
35.1-tecrema. A: (CC? — €?
chiziqli operator kompaktdir.
373
|
U
3
Ey husnunga zarroti jahon ichra tajalli,
mazhar sanga ashyo,
Sen lutf bila kavnu makon ichida mavli,
olam sanga mavlo.
Haryon kezaram telba sifat toki yashunding,
ko‘zdin pari yanglig‘,
Majnundin o‘zin toki nihon qilmadi Laylo,
ul bo‘lmadi shaydo.
Uryon badanim zaxmlari ichra emas qon,
yuz pora ko‘nguldur,
Bu ravzanalardin qiladur har biri ya’ni
husnungg‘a tamosho,
Haryon nazarim tushsa sen ollimda turubsen
ko‘rmas vale ag‘yor,
Ravshandurur ushbuki, emas qobili a’mo
nazzorai bayzo.
Ul nodiradinkim, laqabin hur demishlar
husnung erur ahsan,
Ul manzaradinkim, otidur jannati a’lo,
ko‘yyung erur a’lo.
Zuhd ichida topmadi Navoiy chu makome,
emdi qilur ohang,
Kim bulg‘ay ul-u boda-yu bir turfa mug‘anniy,
mug‘ kulbasi ma’vo.
Har gavhari tufrog‘ uza bir qatra suv yanglig‘
tushkach adam ulg‘ay.
Gar qilmasa ishfoq etibon Xisravi G‘ozi
nazmi sori parvo.
|
va o‘ngga surish amallari. Baytdagi
bitlar
qiymatini
yoki o‘ngga surish uchun, mos ravishda “«€” va “3”
qo‘llaniladi. Amaldan keyingi son bitlarning nechta o‘rin
yoki o‘nga surilishini bildiradi. Masalan,
“ tnsigned char A—I2; — //4-000011003-0x0C 16;
qa
yo
7
;
Razryadlarni n ta chapga (o‘nga) surish, sonni 2" soniga
paytirish (bo‘lish) amali bilan ekvivalent bolib, bu nisbatan tez
hadi.
Shuni e’tiborga olish kerakki, operand ishorali son
Pa,
u holda chapga surishda eng chapdagi ishora razryadi
orlanadi (ishora saqlanib qoladi) va manfiy sonlar ustida bu
jal bajarilganda matematik nuqtai-nazardan xato natijalar yuzaga
ladi:
unsigned char
|
Bulutlar karvonining yo‘nalishini yaqinda payqab qoldi Sizif
Uvada-uvada bo‘ladimi, sidirg‘asiga osmonni qoplagan bo‘ladimi, charog‘on yoxud tund-qoramtir bo‘ladimi, qat’i nazar, bulutlar Sizif ishg‘ol etishga urinayotgan tog‘ cho‘qqisi tepasida birrov yig‘ilib, bamisoli qiz mammini tavof qilgachgina dengiz tomon yo‘l olishar ekan
Bulut oqimi yaqinlashgani sayin esa dengiz sathi harakatga tushar – to‘lqin izidan to‘lqin kelib qirg‘oqqa urilar, oppoq ko‘piklar favvora yasab havoga sochilar, Sizifning nigohi ilg‘amaydigan olislarga borib esa bulutlar o‘ynoqi dengiz mavjlari og‘ushiga singib ketishardi
|
1 Oʻzbekcha (uz)
Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q
Adabiyotlar roʻyxati
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.