Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Volf onasining yolvorgudek o‘ziga uzatilgan qo‘lini sezmadi ham Shunda Emma eng so‘nggi chorani ishga soldi
Xulosa o'rnida aytish joizki, ushbu qarorning izchil ijrosi, shak-shubhasiz, g'allachilikda er maydonlaridan samarali foydalanish va yuqori hosildorlikka erishish, fermer xo'jaliklari mas'ullari mas'uliyatini yanada oshirish hamda ularning moddiy manfaatdorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi
Alibaba - bu texnologiyani ishlab chiqaruvchi kompaniya Afsuski, ushbu veb-saytdan ma'lumotlarni olib tashlashning hech qanday usuli yo'q Amazon va eBaydan farqli o'laroq, Alibaba o'z foydalanuvchilariga mahsulot, rasm, tavsif va narxlar haqida ma'lumot berishni qiyinlashtirdi 2015-yilda, Alibaba-dan ma'lumotni osonlikcha siqib chiqaradigan bir qator vositalar jamoatchilikka tanishtirildi Aksariyat vositalar to'lanadi va ishga tushirishni kutishmaydi Alibaba butun dunyo bo'ylab keng miqyosli biznesni amalga oshiradi va etkazib beruvchilar bilan bog'laydi Shu bilan birga, bu ularning maxfiyligini ta'minlaydi va hech kimning ma'lumotlarini olib qo'yishiga yo'l qo'ymaydi 2017-yil oktabrdan boshlab Alibaba o'z platformasidan 500 milliondan ortiq oylik faol foydalanuvchilarga ega Alibaba hatto Amazon, Google va Microsoft kabi yirik bulutli o'yinchilarni ham bulutli daromadlar o'sishida ustunlik qildi Ta'minlovchilarning maxfiyligini ta'minlash va barcha shubhali IP manzillarini bir necha soniya ichida blokirovka qilish bo'yicha eng yaxshi strategiyalarni amalga oshirdi
Yangi yil arafasida ezgu niyatlar, yaxshi tilaklar yarashadi An’anaga sodiq qolgan holda barchangizni yana bir bor kirib kelayotgan 2018 yil bilan muborakbod etaman Yangi yilda mustahkam sog‘liq, oilaviy baxt va ishingizda, о‘qishingizda ulkan zafarlar tilayman Yangi yil barchamizga qut-baraka, omad va yangi zafarlar olib kelsin! Boshlang`ich ta`lim Masofaviy ta`lim ©2018 Toshkent Davlat pedagogika universiteti Saytdagi ma'lumotlardan foydalanilganda saytga ilova ko`rsating Xato topsangiz e-mail:siteadmin@tdpu uz xabar bering (4)
Tadbirda “Tasviriy oyina” ijodiy uyushmasining viloyatlar bo‘limlari rahbarlari, viloyat, shahar va tuman hokimliklari, nodavlat notijorat tashkilotlari vakillari, mahalla faollari, maktab va kasb-hunar kollejlari o‘qituvchilari ishtirok etdi
1993 — Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasi loyihasi asosida referendum oʻtkazildi; Davlat Dumasiga deputatlar saylandi Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyasi qabul qilindi
USH BOB. Noaniqlik va tavakkalchilik 179 tuxumlarni bitta savatga qo‘yish mumkin emasligini isbotlaganim uchun menga ushbu mukofotni berishdi" ,— deb javob qilgan edi. Misol. A shaxs naflik funksiyasi O,, ni maksimallashtirmoqchi. Uning oylik maoshi (000 so‘m. U karta o‘ynasa bir xil ehtimol bilan daromadi 1500 so‘mga oshishi, yoki 500 so‘mga kamayishi mumkin. Uning naflik funksiyasi grafigi quyidagi 8.7-rasmda keltirilgan:
Kichkintoylar shunday she’rlarni kuylab ulg‘aysa, albatta, uning mazmun-mohiyati ham qulog‘iga singib boradi. Yoki R.Farhodiyning “Tonggi so‘z” hikoyasida qator taqlid so‘zlar ishlatilgani e’tiborga loyiq. Ya’ni, “Miyov-miyov!”, “G‘uv-g‘uv”, “Chiriq, chiq-chiriq!”, "Moy-yoy-yoy1", "C"0д4-2"04-9"0д41", “G‘a-g‘ʻa-g‘a!”- bular tongda uyg‘ongan Ahmadning yo‘lda uchratgan do‘stlari — mushuk, shamol, Qoplon, g‘oz va o‘rdaklarning erta tongda aytgan so‘zlari-“Assalomu-alaykum!”—degani ekan. Darhaqiqat, bunday hikoyalar jajji kichkintoylarga estetik zavq berish bilan birga tarbiyaviy vazifaga ham ega. Shu sababli kichkintoylarga bag‘ishlangan she’r va hikoyalar ularda hayotni anglash, vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllantirish, mavhum tushunchalarining reallashuvi, so‘z boyliklarining muttasil boyib borishiga xizmat qilishi asosiy tamoyillardan hisoblanadi. Kichik maktab yoshidagi bolalar kitobxonligi ham o‘ziga xos tafovutlarga ega. Chunki bu yoshdagi bolalarning ichki olami nihoyatda boy. Ular hali ko‘p narsani bilmasa-da, lekin bilishdan iborat ma’naviy ehtiyoj jarayonini boshdan kechiradi. “Bolalarga o‘zlari sezgan va o‘ylaganlarini gapirib berish g‘oyat qiyin, chunki ularni so‘zda ifodalashga to‘g‘ri keladi”, —deb yozgan edi Yanush Korchak taxallusi bilan butun dunyoga tanilgan polyak adibi Genrika Goldshmit. —Bundan ham og‘irrog‘i esa yozish. ...lekin bolalar shoir va faylasufdirlar.” Anglashilishicha, adiba o‘zining pedagogik tajribasi, bolalar shifokori sifatidagi bilimi, betakror yozuvchilik iqtidori orqali bolalik dunyosining ko‘pgina sir-asrorlarini ilg“ay olgan; xususan, bola qalbining erkinligi qushga, kapalakka va gulga qiyoslanishini, hamchunin ular o‘zlariga jonivorlar, hasharot-u hayvonlarni aka-uka, yoxud, tengqur do‘stdek tutishini ta’kidlaydi. Chindan ham shunday. Bolalar tabiatidagi “shoirlik”—ularning hamma narsadan hayratlanishlari, har bir hodisadan hayajonlanishlari bo‘lsa, “faylasuflik” hayratni va hayajonni qo‘zg‘agan shu narsalar va hodisalarning asl mohiyatiga qiziqishlaridir. “Bu nima?”, “Bu nega bunaqa?”, “U nima deydi?”, “U nega katta yoki nega kichik?”, “U qanday o‘sadi?”, “Nega qattiq?”, “Nega yumshoq?”, “Suv nega qotadi?”, “Quyosh qanday qizitadi?”, xullas, shu xildagi sanoqsiz savollar bu yoshdagi bolalarning qiziqishlari hosilasi bo‘lib, ana shu savollarga topgan va topolgan javoblari —olamni o‘zlashtirish yo‘llaridir. Olam ular uchun jumboqqa aylanarkan, ularning o‘zlari ham “nimavoy”ga aylanishlari tabiiydir. Shu ma’noda, rus bolalar yozuvchisi N.Nosov yaratgan Pochemuchka ( yoki, Nimavoy —o‘zbek tilida Bilmasvoy tarzida tarjima qilingan) —-bu yoshdagi bolalarning umumlashma obrazi darajasiga ko‘tarilgan. Bunday umulashma obrazni Q.Muhammadiyning “Tabiat alifbesi” turkumiga kiruvchi lirik qahramon timsolida ham ko‘rish mumkin. U ham butun vujudi bilan “Yong‘oqni nega yong‘oq deymiz?”, yoki “Yong‘oqning qobig‘i nega qattiq?”, “Olcha negaqip-qizil?”, “O‘rik nega sarg‘ayib pishadi?”, “Jiydaning shoxi nega egik?”, “Shaftolining bargi nega achchiq?”, “Sada nega meva qilmas?”, “ Dada, bog‘bon nega tokni qirqib turadi?”, yoki, “Tok daraxti bir xil-u uzumlari nega har xil?”, “Mol nega kavsh qaytaradi?”, “Chittak nega chittak?” singari son-sanoqsiz savollarga aylangan. Q.Muhammadiy bu savollarga poetik javob berish maqsadida nima to‘g‘risida asar yaratmasin, nima haqda gapirmasin, doim o‘sha narsadan 21
Zohid uning maqsadini Sharif Namozov yashaydigan ko‘chaga burilishganda angladi. Lola ko‘chasida ko‘krak kerib turgan imoratlar qatorida bostirmaga o‘xshab g‘aribgina ko‘rinuvchi uyoldi qurilish maydoniga aylangan edi. Yog‘ochlari chiriy boshlagan eski darvoza endi temirdan bo‘libdi. Suvoqdan chiqqan boloxona esa savlat to‘kib turibdi. Peshtoqsiz uy tomi ochib tashlangan, oftobning o‘tli nafasiga qaramay, ustalar ishlashyapti. Mashina uy qarshisidan o‘tayotganida sekinladi, ammo Hamdamning buyrug‘i bilan to‘xtamadi. Darvoza oldida Nasiba qo‘shni ayol bilan suhbatlashib turar edi. Eri qamalib chiqqanidan beri, ayniqsa katta qurilish boshlanganidan beri atrofdagi har bir harakatga cho‘chibroq qaraydigan bo‘lib qolgan bu ayolning sekinlab o‘tayotgan Volgazni sezmasligi, 30-hid bilan Hamdamni ko‘rmasligi mumkin emasdi. Nasiba ularni ko‘rdi, tanidi. Gapirayotgan gapidan adashdi, rangi o‘zgardi. Qo‘shni ayol buni sezdi. Nima-ni ko‘rib bunchalik o‘zgardi) degan muammo bilan orqasiga o‘girildi. Hamdamning rejasida Nasibaga duch kelish ko‘zda tutilmagan edi. —Bizni ko‘rgani yaxshi bo‘ldi, —dedi u. —Eri kelishi bilan aytadi. Namozovning tinchi buziladigan bo‘ldi. —Bugun nechta arining uyasiga cho‘p suqding o‘zi?— dedi Soliyev kulib, —Men manovi odil prokurorga haqiqat qanaqa bo‘lishini ko‘rsatib qo‘ymoqchi edim. Bu odam olim ekan», deb bino qo‘ygan edi. Mana, olimning ahvoli. Olimda ham jig‘ildon bor, jigarim. Senga maslahatim: buni ham tinch qo‘yma. Burchakka siqib olib boraver. Shunday sayrab beradiki... Asalbek qafasga tushib qolganini o‘zi ham bilmay qoladi. —Sening ishing oson, —dedi Soliyev. — Ko‘rding, giribonidan bo‘g‘ding, qafasga tiqding. —Hamdam aka qadim zamonda mirshab bo‘lishlari kerak edi, —dedi Zohid, mayorni quvvatlab. —O‘g‘rini ushlardilar-u qo‘llarini kesardilar, tamom-vassalom. —Qadim zamonda sen o‘ylaganchalik bo‘lmagan, — deb e’tiroz bildirdi mayor Soliyev. —Jinoyatchini qozi so‘roq qilgan, guvohlarni eshitgan. Gunoh aniq isbotlanganidan keyin jazo bergan. Kattagina pod-82
-yor-birodarlaridan egniga bitta to‘n, boshiga bitta dastyor, tagiga qirchang‘i bir eshak so‘rab oldi, otasidan qolgan-qutgan giyohlarni, suyuqliklar solingan shisha-chalarni xuprjunga joylab, tabib Abu Halim ibn Fay-sal nomi bilan sahronishinlar ovullarini kezib ketdi... Shu-shu, birda och bo‘lsa, birda to‘q, birda shoh-u birda gado, yillar o‘tdi. Yuziga ajin, soch-soqoliga oq oraladi. U taqdirga tan berib, boriga shukur qiladigan bo‘ldi. Faqat bir narsa ba’zi-ba’zida tinchini buzib, yuragini tuz sepganday achitar, u ham bo‘lsa, yana o‘sha eski raqibi AbuAli edi Abu Shilqim goho-goho biror sabab bilan dongdor haqimlar yoxud xorijiy sayyohlar majlisiga kirib qolgudek bo‘lsa, aksar hollarda yana o‘sha, bir mahallar kitobdorlar va giyohvandlar do‘konlarida ivirsib yur-guvchi yosh tabibning nomi tilga olikar, cheksiz hurmat va iftixor bilan tilga olinardi) Emish, go‘yo bu xayolparast tabib tibbiyot bobida tengsiz alloma bo‘lgan emish, ajaldan boshqa neki kasal bo‘lsa, hammasiga davo topar emish Go‘yo «gl-Qonun»ch degan bir kitob bitgan emishkim, bu kitobni oltinga ham topib bo‘lmas emish!. O, bu ibn Sino! Yoshlik chog‘laridayoq yuragida hasad o‘tini yoqib, halovatini buzgan, tinch, beg‘ubor hayotini raqobat og‘usi bilan zaharlagan ibn Sino ..Abu Shilqim ibn Shahvoniy peshonasini devorga gurs-gurs urib, yana yer tirnashga kirishdi. Shu payt to‘satdan G‘aznaga kelib, bu zindonga tushishga sabab bo‘lgan g‘aroyib bir voqea esiga tushdi, tushdi-yu, o‘zi ham sezmagan holda yana xayol daryosiga sho‘ng‘idi. . Bu g‘aroyib voqeaning sodir bo‘lganiga mana, o‘n yildan oshdi. Xuddi hozirgiday ilk bahor edi. Abu Shilqim, tagida xachir, egnida ko‘k movut to‘n, boshida yangi simobiy salla —bu mahalda u Buxoro tevaragidagi qishloqlarda ancha-muncha ixlosmandlar orttirib,- qorni to‘ygan, qirchang‘i eshagini xachirga, eski choponini ko‘k movut to‘nga almashtirgan edi; Hurmiton bozori kaydasen, deb yo‘lda yo‘rtib borardi. Hurmiton —Buxoro asilzodalari, arkoni davlat va arkoni harb, vazir-u vuzaro, ayon-u boyonlarining yozgi qarorgohi. Ayniqsa, qafasday tor shahar hovlilariga o‘rganolmagan turkiy beklar Hurmiton tevaragidagi bepobi dashtlarni xush ko‘rishar, ko‘klam chiqishi bilan mol-mulklarini tuyalarga ortib, turnaqator bo‘lib qir va adirlarga ko‘chib chiqishar edi. Bu payt Hur-miton bozorlari ham gullab ketar, Xurosonu Shosh,
Bosh sahifa Ro`yxatdan o`tish Kirish Bosh sahifa O'zingizni qaysi dinga mansub, deb bilasiz? Faraz qilaylik-ki, asosiy dinlarimizda tasvirlangan, e'tiqod markazi bo'lmish xudo haqiqatan ham bor Xo'sh, uning e'tiqodi qanday? U nimaga ishonadi? Kimga topinadi? Bu savollarga musulmonlarimiz "La ilaha ilalloh", ya'ni "Allohdan boshqa iloh yo'q", degan monoteistik mantra bilan javob qilishadi Turgan gapki, ularning Allohi, Al-Ilohi, xudosi o'zidan boshqa xudolar yo'qligidan boxabardir Demak, u hech kimga topinmaydi, hech kimga sig'inmaydi
83 unshudring, soxta unshudring, alternorioz, perenosporioz va boshqa zamburug‘li hamda bakterial kasalliklarga qarshi yuqori samara beruvchi preparat bo‘lib, 1gektar maydonga 2.5-3.0 kgdan sarflanadi. KURZAT R preparati sepilgandan so‘ng yomg‘ir yog‘sa xam, uning tasiri kamaymaydi. Ishlov berishni iloji boricha ikki marotabadan oshirmasdan 10-12 kun ichida amalga oshirish lozim. Preparat ishqoriy muhitda tez parchalanadi. KURZAT R preparati sepilgan vaqtdan boshlab ta’sir qilishni boshlaydi. Preparat tarkibidagi misning xlorik oksidi barg yuzasida himoya qavat hosil qilib, zambrug‘ va bakterialarning ichki qavatiga kirishiga yo‘l qo‘ymaydi, ikkinchi ta’sir etuvchi moddasi Simakosanil esa barg og‘izchalari orqali ichiga singib, mavjud zambrug‘larni zararini to‘xtatadi. Basf kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan fungitsidi REKS DUO g‘alla kasalliklariga qarshi kompleks kurashishida qo‘llaniladi. Ta’sir qiluvchi moddasi: Epoksikonazol 187 g/l + Tiofanat –metil 310 g/l. REKS DUO– havo harorati pasayib, nisbiy namlik yuqori bo‘lganda xam ishonchli fungitsiddir. Preparatning shakli: suspenziya konsentrati (SK). REKS DUO preparati g‘alla kasalliklariga qarishi kurashda qo‘llaniladigan yuqori samarali fungitsid bo‘lib, qo‘ng‘ir zang, unshudring, septorioz va barglarning dog‘lanish kasalliklariga qarshi kurashishda qo‘llaniladi.Preparat qo‘llanilgandan so‘ng 35 kun mobaynida o‘z ta’sir kuchini saqlab turadi. REKS DUO proyeparati tarkibida ikki xil ta’sir etuvchi modda bo‘lib, bu moddalar turlicha ta’sir etish mexanizmiga egadir. Bu esa o‘z navbatida kasallikning preparatga nisbatan rezistentligini oldini oladi.
Moskva Qozog‘iston Prezidenti Qosim-Jomart To‘qayev qayta saylanganidan so‘ng ilk xorijiy tashrifini Rossiyaga qilganini yuqori baholaydi. Bu haqda bugun, 28 noyabr kuni Kremlda qozog‘istonlik mavqedoshi bilan muzokaralarni boshlagan Rossiya Prezidenti Vladimir Putin aytdi. “Bugungi tashrif alohida ahamiyatga ega: bu Qosim-Jomart Kemelevich Qozog‘iston Prezidenti etib qayta saylanganidan keyingi birinchi tashrif bo‘lib, ramziy ma’noga ega, u munosabatlarimizning o‘ziga xos xususiyatini ifoda etadi. Biz buni juda qadrlaymiz”, deydi Rossiya rahbari. Putin To‘qayev bilan uchrashuvlari muntazam o‘tkazilayotganiga e’tibor qaratdi, ular yaqinda Yerevanda Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti sammitida uchrashgan. “Biz har doim uchrashuvlarimizdan dolzarb masalalarni muhokama qilish uchun foydalanamiz. Va birinchi navbatda, albatta, biz iqtisodiyot haqida gaplashamiz, chunki bu barcha sohalardagi muvaffaqiyatlarimizning asosidir”, deydi Putin. Prezident Orenburgda bo‘lib o‘tayotgan Rossiya Federatsiyasi va Qozog‘iston o‘rtasidagi Mintaqalararo hamkorlik forumi ishtirokchilari sezilarli, aniq natijalarga erishishiga ishonch bildirgan. Chunki tovar ayirboshlashning muhim qismi chegara hududlari orqali o‘tadi. Rossiya Prezidentining so‘zlariga ko‘ra, bir-biri bilan yaqindan muloqotda bo‘lgan ikki davlatning chegaradosh viloyatlari aholisi markazdagidan ko‘ra bir-birining imkoniyatlari haqida vaziyatni yaxshiroq biladi va bu munosabatlarni rivojlantiradi. “Biz 2021 yilda tovar ayirboshlash hajmi oshganini qayd etdik, 2022 yilda ham u barqaror o‘sib bormoqda. Biz an’anaviy yo‘nalishlarimizda, yuqori texnologiyali yo‘nalishlarda ham ishlayapmiz, bu kelajak uchun juda muhim”, deydi Rossiya davlat rahbari.
OLMA SHARBATI Olma sharbati tabiiy holda etsiz, tindirilgan va tindirilmagan ko‘rinishda ishlab chiqariladi. Kislotaliligi baland xomashyoni ishlatganda (Boltiqbo‘yi, Belorussiya olmalari), sharbatga 590 miqdorida qand qo‘shiladi. Olmadan tabiiy, qand yoki qand siropi qo‘shilgan turdagi etli sharbatlar ishlab chiqariladi. Olma sharbatini boshqa sharbatlar, xususan rezavorlar sharbati bilan kupajlash keng qoMlaniladi. Tabiiy olma sharbatida quruq modda miqdori (tovar naviga qarab) 9,0—11,09oni tashkil etadi, qand yoki sirop qo‘shilgan sharbatda—13— 1690, yowoyi olmalar mahsulotida— 890dan kam emas. Sharbatning umumiy kislotaliligi 0,2—1,290, yowoyi olmalar sharbatida— 1,1 — 1,690. Et miqdori 3090gacha bo‘ladi, siropli sharbatda esa—massasidan 409oni tashkil etadi. Sharbat ishlab chiqarish uchun olmaning Antonovka, Ranet-lar, Titovka, Beliy naliv, Qish oltin parmeni, Korichnoye, Shafran rangli Pepin, Osenneye polosatoye, Mekintosh, Suyslep-skoye, Belfler, Oq Rozmarin, Djirgarji, Sari-Tursh, Kend-Olma, Shirvan-Gazedi, Yo‘l-yo‘l Anis, Kalvil, Vagnera prizovoye, Sariq-sinap va boshqa navlari ishlatiladi. Etsiz sharbat olish uchunolma yuviladi, inspeksiyalanadi, ishqalovchi-kesuvchi maydalagichda bo‘tqa holatiga yetguncha maydalanadi. Mezgadagi sharbat gidravlik yoki lentali pressda qisib olinadi, separatsiyalanadi va matoli filtrda suziladi. Tindirilmagan sharbatning sifati filtrlashdan ilgari tez isitib-sovitish jarayonini amalga oshirib yaxshilanadi. Juda (kristall) shaffof sharbat olish uchun u tindiriladi. Olma sharbatini aralash usulda, fermentlash va jelatin bilan ishlov berishni qo‘llab tindirish yaxshi natija beradi. Tindirilgan sharbat separatsiyalanadi va filtrdan o‘tkaziladi. Olmaning hujayralar oralig‘i bo‘shlig‘ining 209oni havo egallagan. Meva maydalanganda havo kislorodi uchun mevadagi tez oksidlanuvchi moddalarga yo‘l ochiladi. Olma tarkibi fermentlarga boy, ularning ta’siri ostida sharbatning polifenol birikmalari oksidlanadi va jigarrang moddalar hosil qiladi. Shuning uchun sharbatga ishlov berish jarayonida uning tarkibiga havo kirishining oldini olish katta ahamiyatga ega. Mahsulot qadoqlanishidan ilgari deaeratsiyalanishi kerak. 261
Yarim kechada darvozani bolta bilan urib, sindirib, bir necha o‘g‘ri bostirib kiribdi, Husnbonu va uning qarindoshlari bu to‘polondan uyg‘onib, kkimsan ) deb shov-shuv ko‘taribdilar. O‘g‘rilar uydagilarning ikki-uchtasini o‘ldirib, bor narsalarni olib, otlarga ortib, jo‘nab qolibdilar. Husnbonu bir vaqt o‘rnidan turib qarasa, oppoq soqolli o‘g‘rilarning boshlig‘i qo‘lida qamchi, o‘g‘rilarga buyruq berib turgan emish. Husnbonu tikilib qarab, bu oq soqolli chol podshoning o‘sha ichi nurga to‘lgan eshoni ekanligini tanibdi. Shunda Husnbonuning yuragi «shuv» etib, lablari titrab ketibdi, peshonasiga bir urib: — Voy iching nurga to‘lmay o‘lgur eshon" Sen qip-qizil o‘g‘ri ekansan-ku) Men kelib-kelib, sen o‘g‘riboshiga ixlos qo‘ydimmi? —debdi ichida. O‘g‘rilar Husnbonuning uyini shipshiydam qilib ketibdilar- Husnbonu «dod!» deb podsho qoshiga borib arz qilibdi: —Mening butun bor narsalarimni o‘g‘rilar olib ketishdi. Shunda podsho: —O‘g‘rini tanidingmi" —deb so‘rabdi. Husnbonu: — Tanidim, shohim, —debdi. Podsho: — Kim ekan ular? —deb so‘rabdi. Husnbonu: —Ular orasida faqat eshoningizni tanidim. U kishi oppoq soqollarini selkillatib, hamma narsalarimizni o‘g‘irlab, xalfalariga buyruq berib, butun narsalarimizni otlarga orttirib olib ketdilar, —debdi. Shunda podsho g‘azablanib ketibdi: — Sen mening ichi nurga to‘lg‘an eshonimni o‘g‘ri qilyap-sanmi? sJallod —deb baqiribdi. Shu onda jallod qilichini yalong‘ochlab yetib kelibdi. Podsho jallodga: — Bu qizning kallasini shartta ol! —deb buyuribdi. Shunda podshoning o‘ng qo‘l vaziri: —Shohim, o‘ldirmang, yosh qiz ekan, zindonga tashlang, chirib ketsin, —debdi. Podsho Husnbonuni zindonga tashlabdi. Husnbonuning onasi kdod "2 deb yig‘lab, zindonga kelibdi. Jallodlar uning 46
81 Xorijiy tarixshunoslikda Turkiston Muxtoriyati tugatilishi oqibatlariga ham alohida to‘xtalib o‘tilgan. Chunonchi, Boymirza Hayitning fikricha, “muxtoriyat va uning hukumati bolshevistik qizil gvardiyachilar tomonidan qurolli kuch yo‘li bilan ag‘darilganidan so‘ng birinchi marta Turkiston mustaqilligi g‘oyasi vujudga kelgan”143. Mustafo Cho‘qay esa mustaqillik uchun kurash boshlanishini ta’sis majlisining tarqatib yuborilishi bilan bog‘laydi. Uning yozishicha, ta’sis majlisi mahv etilishi bilan federatsiya to‘g‘risidagi umidlar ham abadiy yo‘qolgan, ular milliy ozodlik, to‘liq milliy istiqlol kurashi yo‘liga va mustaqil Turkiston davlati uchun kurash yo‘liga tushganlar!44. Yana bir Turkistonlik muhojir Abdulla Boysun esa Turkiston Muxtoriyati hukumatining ag‘darilishi va Qo‘qon shahrining vayron etilishi milliy maqsadlarni amalga oshirish uchun kurashning yanada keng tus olishiga olib kelganligini ta’kidlaydi!45. Xulosa qilib shuni qayd etish joizki, kommunistik mafkura tazyiqidan xoli bo‘lgan xorijiy tarixshunoslikda Turkiston xalqlarining milliy davlatchilik g‘oyalari uchun kurashi o‘zining butun murakkabliklari bilan aks etgan va bunda xorijda muhojirlikda bo‘lgan 1917-yilda Turkiston voqealari ishtirokchilarining xotiralari katta o‘rin egallagan. Xorijiy mualliflar Turkiston Muxtoriyati turkistonliklarning manfaatini himoya qilishni maqsad qilib qo‘ygan edi, degan fikrni yakdillik bilan ma’qullaydilar. Turkiston Muxtoriyati hukumati ag‘darilishi bilan muxtoriyatchilik g‘oyasi tugadi va to‘la milliy mustaqillik uchun kurash boshlandi, degan xulosaga keladilar. Ular o‘sha davrda turkistonliklar o‘z taqdirlarini o‘z qo‘llarida ushlab qola bilmaganlarining asosiy sabablari sifatida bir tomondan milliy tashkilotning kuchli emasligi, milliy rahbarlarning yetarli bo‘lmagani hamda siyosiy tomondan to‘la pishib yetilmaganligi, milliy ziyolilar orasida birlikning to‘la yaratilmagani, ayniqsa bu sohada o‘sha zamondagi ruhoniy kuchlar tug‘dirgan qiyinchilik va to‘sqinliklaridan iborat ekanligini, ikkinchi tomondan Sovetlarning kuchli qurolli qo‘shinga tayanganini ko‘rsatadilar.
moiy dialogiga asoslangan, muvofiqlashgan strategiyasiga aylanishidadar. Jahon banki mutaxassislari tomonidan iqtisodiy integratsiyaning vujudga kelishi jahon xo‘jalik tizimining manfaatlariga qanchalik mos bo‘lishini baholash imkonini beradigan bir qator xossalari tariflab berildi: -savdo bitimlari iqtisodiyotning barcha tarmoqlarini qamrab olishi kerak; utish davri muddati cheklangan bo‘lishi va alohida tarmoqlarda savdoni erkinlashtirishning aniq jadvaliga ega bo‘lishi shart; –mumkin qadar qulaylik berish tartibi sharoitlarida savdo erkinlashuvi, ayniqsa, azaldan tariflar yuqori bo‘lganda, har qanday yangi integratsiya guruhining yuzaga kelishi bilan birga kuzatilishi lozim; –bojxona ittifoqi doirasida joriy etilgan umumiy bojxona tarifi mamlakatda mavjud bo‘lgan muvofiq tarmoqning eng past yoki mumkin qadar qulaylik berish tartibi doirasida eng past bo‘lgan tarifidan yuqori bo‘lmasligi kerak; –integratsiya shartnomalariga yangi a’zolarni qabul qilish qoidalari nihoyatda erkin bo‘lishi va ularni kengayishiga to‘sqinlik qilmasligi kerak; –tovar ishlab chiqarilgan mamlakatni aniqlash qoidalari aniq bo‘lishi va guruhlar ichida proteksionizm quroliga aylanmasligi kerak; –ishlabchiqarish omillaridan foydalanish va ularni oqilona taqsimlash imkonini beruvchi integratsiyaning nisbatan rivojlangan shakllariga jadal o‘tish zarur; –integratsiya guruhi qaror topgandan so‘ng uning a’zolari o‘rtasida antidemping qoidalar qo‘llanilmasligi lozim, uchinchi mamlakatlarga nisbatan esa ularni qo‘llashning aniq qoidalari ishlab chiqilishi shart. { Preferensial savdo shartnomasi, erkin savdo 30-nasi, bojxona ittifoqi, umumiy bozor, iqtisodiy ittifoq va valyuta ittifoqi integratsiya jarayoni rivojlanishining asosiy bosqichlari hisoblanadi. 408
Musulmon mamlakatlarida ta’lim tizimi — ISHtirok etadigan tashkilotlar bilan o‘zaro hamkorlik qilishga alohida e’tibor qaratadi. Akademiyaning ishchi til ihind, urdu, arab va ingliz tillaridan iborat. IFA nashriyoti 2008-yilda foyda olish maqsadida Islomiy fiqh akademiyasining moliyaviy manbai sifatida tashkil etilgan. Hozirgi kunga qadar, nashriyot turli xil mavzularda, shuningdek turli tillarda 125ta kitobni nashr etdi. Hozirgi kunga qadar ingliz tilida Eta kitob, urdu tilida 111ta kitob, hind tilida 2ta kitob va arab tilida Ata kitob chop etilgan. Takrorlash uchun savollar: 1. Hindistondagi Fiqh akademiyasi qachon tashkil etilgan va uning faoliyat yo‘nalishlari qanday? 2. Devbanda ta’lim markazi tarixi va uning islom olamidagi faoliyati haqida nimani bilasiz? 3. Hindiston Respublikasidagi ta’lim muassasalar: Fan va Texnologiya islom universiteti haqida nimani bilasiz2 4. Bangladesh uzluksiz ta’lim tizimi, Bangladesh texnologiya islom universiteti, Bangladesh islom universiteti to‘g‘risida nimani bilasiz2 Adabiyotlar ro‘yxati: 1. Al-Jamia. Abdulaziz Tuvayjiriy. –Rabot. AYSESKO matbaasi. 2010. 2. Guide to ISESCO. — Pabor. AHCECKO matbaasi. 2017. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti vazifasini bajaruvchi Shavkat Mirziyovning Islom Hamkorlik tashkiloti tashqi ishlar vazirlari kengashi 43-sessiyasining ochilish marosimidagi nutqi. Turkiston gazetasi. Oktyabr soni. 1-4-betlar. –Toshkent. 2016. 4. Ad-davrotul Ishrun lil majlisit tanfiziy. – Ar-Riyod. FUIW. 2015. 5. O‘zbekiston islomning haqiqiy izdoshlari uchun eng yaxshi namunadir. Xalq so‘zi, 2017-yil 2-may. 3-bet. –Toshkent. Sharq.
O‘zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 20-yilligiga bag‘ishlanadi Posvyashayetsya 20-y godovishine Nezavbisimosti Respubliki Uzbekistan
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitob tizimini rivojlantirishni rag‘batlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2010-yil 19-apreldagi PQ-1325-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritilsin. 2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S.Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 11-son, 71-modda) bilan tasdiqlangan Ulgurji va chakana savdo faoliyatini ro‘yxatdan o‘tkazish va amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomda: a) 19-bandning ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Turg‘un savdo shoxobchalarida bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda to‘lovlarni qabul qilish bo‘yicha hisob-kitob terminalining mavjudligi ta’minlanishi kerak”; b) 30-bandning ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Turg‘un savdo shoxobchalarida bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda to‘lovlarni qabul qilish bo‘yicha hisob-kitob terminalining mavjudligi ta’minlanishi kerak”. 2. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalarini hamda O‘zbekiston Respublikasida umumiy ovqatlanish mahsulotlarini (xizmatlarini) ishlab chiqarish va sotish qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida” 2003-yil 13-fevraldagi 75-son qarorida (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2003-y., 2-son, 15-modda): a) O‘zbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalari 21-bandining ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Turg‘un savdo shoxobchalarida bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda to‘lovlarni qabul qilish bo‘yicha hisob-kitob terminalining mavjudligi ta’minlanishi kerak”; b) O‘zbekiston Respublikasida umumiy ovqatlanish mahsulotlarini (xizmatlarini) ishlab chiqarish va sotish qoidalari 14-bandining to‘rtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin: “Barcha umumiy ovqatlanish obyektlarida bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda to‘lovlarni qabul qilish bo‘yicha hisob-kitob terminalining mavjudligi ta’minlanishi kerak”.
Komsomolskoe ( — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Qorasuv tumaniga qarasli qishloq. Ilyichevsk qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi - 395247100 . Aholi 1999- yilda qishloq aholisi 695 kishi (346 erkak va 349 ayol) edi. 2009 -yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 649 kishi (317 erkak va 332 ayol) yashagan . Manbalar
“Kosonsoy-farm” erkin iqtisodiy zonasida ilk loyiha - “SPRING PHARMASEUTIC ” korxonasi foydalanishga topshirildi.Mazkur tadbirkorlik subyektiga oʻtgan yili erkin iqtisodiy zona hududidan 1,7 gektar yer ajratib berilgandi. Qisqa vaqt ichida umumiy qiymati 18 milliard soʻm boʻlgan katta loyiha amalga oshirildi. - Korxonamizda 70 ga yaqin ishchi mehnat qiladi,-deydi MCHJ rahbari Shokirjon Mamadaliyev. - Bu yerda oʻrnatilgan xorijiy texnologiya yordamida yiliga 60 nomda 25 milliard soʻmlikdan ziyod tabletka va kapsula shaklidagi dori vositalari ishlab chiqariladi. Uning 23 turi eksport oʻrnini bosuvchi dori darmonlardir. Taʼkidlash lozimki,Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yildagi maxsus qarori bilan tashkil etilishi belgilangan “Kosonsoy-farm” erkin iqtisodiy zonasida umumiy qiymati 51 million AQSH dollaridan ortiq 13 ta loyihani amalga oshirish koʻzda tutilgan. Ular ijrosida xorijiy investorlar ham ishtirok etishmoqda. 2021-yilga borib barcha loyihalar yakunlanishi bilan yillik ishlab chiqarish hajmi 100 milliard soʻmdan ortiq boʻlgan qator zamonaviy korxonalar tashkil topadi va mingdan ortiq yangi ish oʻrinlari yuzaga keladi.
1 Zahro Lari, Birlashgan Arab Amirliklari sportchisi, Yaponiyada o'tayotgan Osiyo chempionatida qatnashmoqda
Endi bo‘lsa, kutilmagan voqea: Kamolovaning o‘zi shu yerda! Xonzodaning miyasida bir fikr chiqinday IINLT etdi: (Hozir erimning oldiga kiryoman, Qamolovaning kelganidan uni ogoh qilaman va Zeboning iltimosini ham unga yetkazib, uchoviki shu yerda uchrashtiraman: hamma ish bitadi-qo‘yadi». U derazadak yana bir bor qara), Qamolovaning buloqboshida hamon xayol surgancha cho‘qqayib o‘tirganini ko‘rdi va xosxonadan chiq.,6, kenggina nimqorong‘i salqin hujra orqali ikkiichi xonaga —erining kabinet qilib jihozlatib olgan xsnisiga oyoq uchida asta kirib bordi. Afzalov deraza oldidagi kattagena yozuv stoli orqasida, xonaga kiriladigan eshik tomonga nim o‘girilgancha allanimalarni yozib o‘ltirardi. —Mumkinmi, xo‘jayin? — Xokzoda erining yoniga kelib, chakkalarida siyrak sochi sqara boshlagan go‘shtdor tepakal boshini yumshoq qo‘llari bilan asta siladi. —Ish... ish... ish... Namuncha? Biz bechoraga ham jichcha vaqtlarini beradilarmi2 Afzalov qog‘ozdan boshini ko‘tarib, katta burni ustidan ko‘zoynagini oldi-da, binafsharang shifon ko‘ylagining yoqasidan fransuz atirining nafis xushbo‘yi anqib, oqi oqqa, qizili qizilga ajralgan jilvali yuzi yashnab turgan xotinini belidan ushlab, bag‘riga tortdi. Xonzoda qip-qizil ipak gilamga cho‘kkalab, sil" liq taralgan qalin sochi hamon timqora boshini erining tizzasiga qo‘yib erkalandi. Afzalov uning optoq bo‘ynidan, jajji quloqlaridan, shahlo ko‘zlaridan o‘par ekan, sirli bir narsani fosh etayotgan fitnachiday: —Bir syu ixki kun qoldi, —dedi. —Qo‘ying, esimga seolmang — Xonzoda erining bag‘rida to‘lg‘anib tantiqlandi.—Hamma meni kampirga chiqarib qo‘yadi... —Qirq bahor deymiz.. Yo‘q, yaxshisi yoshingizii aytmaymiz. Oilaviy yubiley... —Afzalov xotinining ikki o‘rim yumshoq sochlarinch siladi. —Mana shu bog‘da besh yuz kishiga dasturxon yozamiz, Onangiz sizni men uchun tug‘gan kunni nishonlaymiz. Nima deldingiz2 — Rahmat... — Xonzoda uzun barmoqlari bilan erining mo‘lgina sepkil toshgan yalpoq yuzini beozorgina siladi. —Baxtimga siz borsiz!— Keyin eri o‘tirgan yumshoq kresloning yoniga stul qo‘yib o‘tirdi-da, kulgichlaridagi jilva so‘nib, eriga tashvishli tikildi. —Yangilik... Habibaxon bog‘da, buloqboshida o‘tiribdi. — Habibaxon? —Afzalov parvosizgina so‘radi. — Qaysi Habibaxon2 Habiba Qamolovna.. Xonzoda shunday deyishi bilan Afzalovning qisiq qo‘yko‘zlari katta ochilib, xotiniga qattiq tikildi: — Qachon keldi! Sen kutib oldingmi? Nega u bog‘da yolg‘iz o‘tiradi? —Men ham shu tobda derazadan ko‘rib qoldim... Sizdan bemaslahat.. nima qilishni bilmay, oldingizga kirdim... — Qamolovaning nomini eshitishi bilan erida bunday o‘zgarish bo‘lishini kutmagan Xonzoda Afzalov to bir qarorga kelguncha singlisining iltimosini aytib olishga jazm etdi: — Qamolova maktabga boribdi, ancha narsalarni surishtiribdi, imtihonlarda qatnashibdi. Zebo menga telefon qilib, siz bilan darhol uchrashtirishni so‘radi. — = Ha-ha... —Afzalov tepakal boshini qashidi. — Bundoq qilamiz... Qamolova meni ko‘rmasin... Men bu yerga kelganim yo‘q... Hozir orqa eshikdan chiqib, idoraga boraman. Ha-ha... O‘sha yerdan maktabga telefon qilib, Zeboni chaqirtirib olaman. Vaqt ziq... Soat beshda pravleniye majlisi... «Birinchi» keladilar Ha, masala katta.., Men ketgach, sen bog‘ga chiq, Qamolovani choyga taklif qil. Qushtilini qush biladi... A, labbay2 Afzalov xotinini bag‘riga bosib, takror tayinladi: —Uning gatsini eshit, O‘zing gapirma. Uqdingmi2 —Uqdim... Afzalov yozuv stoli ustidagi qog‘ozlarini yig‘gishti-rib, taxlar ekan, xotiniga mug‘ambironia tikilib jilmaydi: !—Senga yana ham kattaroq baxt, ulug‘roq davlat kulib boqadi, chamamda —Farishtalar omin devorsing —Xonzoda erining bag‘ridan chiqar ekan, qiqirlab kuldi. — Habibaxon-dan xotirjam bo‘ling, o‘zim tinchitaman. — Donosang Senga taraf yo‘q... Afzalov shunday deb kuldi-da, ziyofat tayyorgarligi ko‘rilayotgan hovli orqall yurib, orqa eshikdan ko‘chaga chik: 16 ketdi. Ko‘chada uchta mashina: Afzalovning bugun xotiniga berib qo‘ygan Volgazsi, o‘zi tongda minib ketgan «GAZ-b9» mashinasi va Qamolovaning xuddi shunaqa, lekin ancha eskirib qolgan «Gazigi» qator turar, uch shofyor tol tagidagi ariq bo‘yida suhbatlashib o‘tirn-shardi. Afzalov o‘zini Qamolovadan chetga olib, orqa hovlidan ko‘chaga chiqqanida uning shofyoriga duch kelishini va bu shofyor raiski ko‘rganini Qamolovaga aytishi mumkinligini xayoliga ham keltirmagan edi. Ancha 110-shib qoldi. Hatto, bog‘ga qaytib, Qamolova bilan ko‘rishishdan boshqa iloji yo‘qligini ham o‘yladi. Biroq, u Volgazga yaqinlashib, uning oldingi ESHIGINI OCHISH uchun ko‘l uzatgach, shofyori Turdiali ham arih bo‘yidan chaqqon turib kelib, o‘rnini egallab bo‘lgan edi. Rais mashinaga chiqib o‘tirdi va ichida: «Bo‘lar ish bo‘ldi», dedi-da: «Idoraga hayda» — deb buyurdi Turdialiga. Kolxoz idorasi Fazilmonga juda yaqin, bor-yo‘g‘i yarim chaqirimcha masofada—saraton issig‘ida dimiqib yotgan daraxtzor ichidagi ikki qavatli ko‘rimsizgina binoda. Mashiqa temir panjara bilan o‘ralgan shu kenggina sahnga ochiq darvozadan kirayotgan Dfzalov shofyorning yelkasiga go‘shtdor kaftini qo‘yib: —To‘xta, uka: —dedi-da, mashina eshigini ochayotib —Maktabga bor, direktor Kodirevani og‘och kel — deb tayinladi. Turdiali mashinani orqasiga berib, daraxtzordan yo‘lga chiqib ketdi. Idora oldidagi sahn yog‘ tushsa yalaguday toza supurilib, asfalt yo‘l va yo‘laklarga ko‘loblatib suv sepilibdi. Ammo, qilt etgan shabada yo‘q. Qun ayni qizigan payt bo‘lgani uchun sepilgan suvdan hammayoq hammomning issiqxonasiday bug‘lanib, nafasni qaytaradi. Afzalov idoraga kirishi bilan uzun yo‘lakdan kelayotgan partkom sekretari Aziz Abdullayevga duch keldi-da: —Maslahatli ish chiqib qoldi, Mahmudov shattami? —deb so‘radi. —Ha.
Dunyo Dunyo aylanadi, aylanadi. Bag‘rida nolalar, qo‘rquvlar, yo‘qsillar bilan aylanadi. Hamon aylanadi. Yer shari -anduhlarni yelkasiga ortmoqlab aylanadi. Hayo Hayo — bu kimyodir. Uning har qatrasi tuproqni dur qilur. Hayosi bor qiz —kimyoga, javohirga teng qizdir. Qiz husni, bu — yarim boylik, Lekin qizning hayosi, ibosi esa butun boyligidir. Husn –qizning seviliniga kafil bo‘la olar. Ayekin uning bir umr baxtli bo‘lishi uchun husn emas, aql chirog‘i kerak. AKA chirog‘i bilan turmushning eng qorong‘u so‘qmoqlarini ham yorig‘ib yashagan qiz baxtli bo‘lishga haqli. Daraxt Kuyib, kusovga aylangan daraxtlar... Daraxtlar qabristoniga o‘xshaydi. Tillaqo‘ng‘iz Bovimizda shaftoli pishdi. Tillaqo‘ng‘iz shaftoliga yopishib olib, bol so‘rib yotibdi.. Shaftolini uzib oldim, sezmaydi. Shaftolini ikkiga bo‘ldim, sezmaydi. Og‘zi bolda bo‘lgach, dunyoni sel olsa unga nima! Olamning eng yovuz dushmani Odamning eng yovuz dushmani — yalqovlik, irodaning bo‘shlig‘idir. jan Odamzod ilgari o‘ziga ovqat izlab butun kuni bo‘yi yut-u-rar, mehnat qilardi. Endi restoran, kafelar chiqdi. Anft, avtomobil, shohona mebel, kompyuter, internet vah.k. Endi odam ovqat izlab emas, tinchlik, sog‘lik, asablarini tinchlantirish, orom izlab ovora. 239
6. “Axborot” so‘zi qanday ma’noni anglatadi? A. lotincha informatio —tushuntirmoq, bayon etmoq B. forscha informatio —so‘zlashmoq, fikrlamoq C. arabcha informatio —bilmoq, tushuntirmoq D. inglizcha informatio —aloqa bog‘lamoq, egallamoq E. fransuzcha informatio —anglamoq, bayon etmoq 7. Axborot vositalaridan g‘arazli maqsadda foydalanish, siyosiy va iqtisodiy hukmronlikka erishish, aholi ongiga salbiy ta’sir o‘tkazish yo‘llaridan biri bu... A. Axborot urushi B. Axborot asri C. Ommaviy madaniyat D. Ma’naviy tahdid E. Axborot tahdidi 8. “WhatsApp” messenjeri asoschisi kim? A. Kimberli Yong B. Yan Borisovich Kum C. Djeyms Barns D.Yanus Fritsom E. Kevin Sistrom 9. “Telegram” kim tomonidan tuzilgan? A. Kimberli Yong B. Yan Borisovich Kum C. Nikolay va Pavel Durovlar D. Kevin Sistrom va Mayk Krigerlar E. Kevin Sistrom 10. “Instagram” asoschilari kim? A. Kevin Sistrom va Mayk Krigerlar B. Nikolay va Pavel Durovlar C. Yan Borisovich Kum D. Niklas Zennstryom va Yanus Friisomlar E. Kevin Sistrom 11. Eng ommaviy qidiruv tizimi. A. Google.com B. Yandex.ru 128
Yangi Zelandiya o‘z chegaralari bosqichma-bosqich ochilishini e’lon qildi Yangi Zelandiya bosh vaziri Jasinda Ardern Avstraliyadagi emlangan yangi zelandiyaliklar 27-fevraldan vataniga qaytishi mumkinligini, boshqa mamlakatlarning emlangan fuqarolariga esa 13-martdan Yangi Zelandiyaga kirishga ruxsat berilishini ma’lum qildi, deb xabar beradi BBC News. Mamlakatga kelayotgan barcha fuqarolar mustaqil ravishda o‘zini 10 kunga yakkalashi kerak bo‘ladi, biroq ularni davlat karantin muassasalarida joylashtirish majburiyati bekor qilinadi. 12-apreldan boshlab mamlakatga 5 minggacha xorijlik talabalar kirishi mumkin. Yangi Zelandiyaga vizasiz tashrif buyura oladigan avstraliyaliklar va boshqa davlat fuqarolari mamlakatga uzog‘i bilan iyuldan boshlab kirishi kutilmoqda. Oktabrdan boshlab esa odatda viza talab etiladigan boshqa toifadagi xorijlik va talabalarning Yangi Zelandiyaga kirishiga ruxsat beriladi. Yangi Zelandiya chegaralari pandemiya sabab qariyb ikki yildan buyon yopiq. Mamlakatda pandemiya boshlanganidan buyon salkam 17 ming kishida koronavirus aniqlangan va 53 kishi vafot etgan. Avvalroq Yangi Zelandiyada majburiy emlash va lokdaunga qarshi norozilik namoyishlari bo‘lib o‘tgani haqida xabar berilgandi. Yangi Zelandiya bosh vaziri COVID-cheklovlari tufayli to‘yini bekor qildi
Bundan tashqari ispan tilining tez sur’atlarda tarqalishi ortidan Amerika xalqining ingliz va ispan tilida so’zlashuvchi ikki yirik jamiyatga bo’linishi kuzatilmoqda Umumiy qilib aytganda esa, Amerika xalqi milliy o’zlik inqirozi yoqasida turibdi
bыlo vosmigrannoye krыtoye kupolom soorujeniye iz jjenogo kir picha, s nishami na kajdoy stene i dveryu, obitoy jelezom!. Sudya po opisaniyu (nishi vo vsex stenax, verxnee osveщeniye), eto zda niye, kak i predpolagayet ryad issledovateley, deystvitelno moglo slujit odnim iz zalov biblioteki. Yeщe odna postroyka so‘fiya, izvestnaya nam tolko po literatu re- banya Xodja Porso nachala XV v. bыla vozvedena im v kvarta le Kuyi Murgkush. Eto soorujeniye, suщestvovavshee yeщ yov nachale XX v., takje pochitalos kak odna iz svyatыn kvartala, i potomu bыlo snabjeno tugom2. Vo vremya svoyego pravleniya Ulug‘bek vыstroil v Mavarannaxre tri medrese - v Buxare, Samarkande i Gijduvane. Samыm rannim iz nix i samыm drevnim iz soxranivshixsya v Sredney Azii yavlya yetsya medrese Ulug‘beka v Buxare (1417-1419), vozvedennoye, sudya po nadpisi na timpane portala, zodchim Ismailom ibn Taxirom ibn Maxmudom Isfaxan i. Na yego vxodnoy dveri bыlo nachertano: "Stremleniye k znaniyam - obyazannost kajdogo musulmanina i musulmanki", chto otvechalo duxu prosveщeniya, sarivshemu pri Ulugbeke. V svoyey osnove eto bыlo tipichnoye dlya Sredney Azii medrese dvorovoy kompozitsii: pryamougolnыy plan (41,6 * 50 m) vklyuchal vnutrenniy dvor (25 x 25 m), zastroyennыy po perimetr-u xudjrami v dva etaja; na prodolnoy osi vo dvore razmeщalos dva portalnыx ayvana (vo vxodnoy chasti vo dvor i naprotiv vxo da- v konse dvora). Odnako zdes vpervыe v Sredney Azii yarko i zrelo dlya svoyego vremeni bыli proyavlenы chertы samobыtnoy bu xarskoy shkolы v selom, i v tipe medrese v chastnosti. Tak, vo vxodnoy chasti pryamoy proxod vo dvor bыl zabran chugunnoy reshet koy, i vo dvor vel ne pryamoy vxod s ulitsы, a rasxodyaщiyesya po sto ronam ot kupolnogo vestibyulya kolenchatыe koridorы. Po uglam vxodnoy chasti medrese raspolagalis dvuxsvetnыe zalы - mechet i darsxona. Eti pomeщeniya blagodarya chetыrem glubokim arochnыm nisham po ix osyam poluchili krestovidnoye ochertaniye. Na glavnom fasade izыskannыx i stroynыx proporsiy po sto ronam ot vыsokogo portala razmeщenы znachitelno ponijennыe 1 Stenograficheskiy otchet vtoroy konferensii Uzkomstarisa. 1936. Smena 25, 8/1 vecher. Arxiv GlavNPU OIOKN pri MKS ro‘z. S. 58. 2 Suxareva O. A. Uka». soch. S. 72. 382
Futbol bo‘yicha Italiya A Seriyasining 2-turidan o‘rin olgan markaziy uchrashuv Turindagi “Alyans Stedium” mezbonlik qiladi Unda amaldagi chempion “Yuventus” Karlo Anchelotti qo‘l ostidagi “Napoli” bilan bahsga kirishadi Xo‘sh, turning markaziy uchrashuvi haqida bizga nimalar ma’lum? Bugungi bahs haqiqiy futbol spektaklini muxlislarga taqdim eta oladimi?“Yuventus”: Shesni — De Shilyo, De Ligt, Bonuchchi, Aleks Sandro — Rabio, Pyanich, Xedira — Ronaldu, Iguain, Kosta“Napoli”: Meret — Di Lorenso, Manolas, Kulibali, G‘ulom — Allan, Zyelinski, Ruis — Kalyexon, Insinye, MertensA Seriya2-tur bahsi31-avgust, shanbaYanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @daryo_sport’ga obuna bo‘ling!
Men ham bu savolni juda ko'p o'yladim, eng ohirida ishoratlagan savollarimdan biri bo'ldi, desam adashmayman
U o‘z mulohazalarini dushanba kuni Ostonadan bo‘lib o‘tgan Qozog‘istonning neyrojarrohlar kongressi doirasida bildirib o‘tdi
kerak. Shponka hosil qilishi uchun, plitani bo‘ylama tashqi qobirg‘asida yuzasi 150x!00x!5 mm bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak chuqur joy loyihalanadi. Hamma plitalar orasidagi bo‘ylama choklari, ko‘ndalang choklar bilan kesiladigan joyida yopmani yotiq yuk ko‘taruvchi konstruksiyasi to‘sin yoki fermaga nisbatan simmetrik ravishda diametri 8 mm sinfli A-I, qadami 200 mm bo‘lgan yakka ikki oraliqli tekis payvandlangan karkas joylashtirilishi kerak. Agar yopmaning gorizontal yuk ko‘taruvchi elementi segmetli ferma bo‘sa, u holda binoning bo‘ylama koordinatsion o‘qlaridan 3 masofada yopma plitalari orasida keng yuo‘ylama chok hosil bo‘ladi. U chokka quyma temirbeton quyilib shibbalanadi. Quyilgan temirbeton zilzilaga qarshi qo‘yilgan kamar rolini bajaradi. Plitalar orasida hosil bo‘lgan kamarga binoning uzunligi bo‘yi na uzluksiz bir-biri bilan payvandlangan karkas qo‘yilib, u fermadagi bog‘lovchi elementlarga payvandlanadi. Karkasning bo‘ylama armaturasi diametri 12 mm, A-III sinfli po‘latdan. Binoning oralig‘i 30 m va undan ko‘p bo‘lsa hisobiy zilzilabardoshligi kuchi 7 ball, 12 m va undan ko‘p bo‘lsa, hisobiy zilzilabardoshligi 8 ball bo‘lganda quyidagi choralar amalga oshirilishi kerak: -bo‘ylama koordinatsion o‘qdagi ustunlarga strapil ostidagi konstruksiya quyilmagan bo‘lsa, u holda yopma yotiq yuk ko‘taruvchi temirbeton elementlari/ to‘sin yoki ferma/ning ustunga tayangan nuqtalari qadamlari orasiga metalldan bog‘lovchi ferma va tirgovuchlarning pastki kamari /poyas/ ustunning ustki qismidagi bog‘lovchi elementga payvandlanadi. Bo‘ylama koordinatsion o‘qdagi ustunlarga stropila ostidagi konstruksiya qo‘yilmagan bo‘lsa, u holda yopmani yotiq yuk ko‘taruvchi temirbeton to‘sin “balka” yoki fermaning ustun tayangan nuqtalari orasiga metalldan tik bog‘lovchi ferma va tirgovich qo‘yiladi. Bu holda, bog‘lovchi ferma va tirgovchilarning pastki belbog‘ni bog‘lovchi elementlarga payvandlanadi. Qurilish konstruksiyalarining tayanch nuqtalar orasidagi bog‘lovchi fermalar soni, bo‘ylama koordinatsion o‘qga joylashgan, enidagi plita qavirg‘alari hisobiy payvandlash choklarining mustahkamligi bilan aniqlanadi, lekin bog‘lovchi ferma, bino yoki bino bo‘linmasi (otseki)da ikkitadan kam bo‘lmay, binoning chekka qadamlariga qo‘yiladi. Hisobiy zilzilabardoshligi 9 ball bo‘lganda binoning oralig‘i 12m va undan ko‘p bo‘lsa, temirbeton (to‘sin, balka yoki fermalarni) tayanish nuqtasi qadamlari orasiga qo‘yiladigan bog‘lovchi ferma (svyaz) va tirgovchilar bir–birlari bilan almashtirib qo‘yiladi. Hisobiy zilzilabardoshligi 9 ball bo‘lgan binolarda temirbeton stropil konstruksiyalarni bog‘lashda stropil konstruksiyalarning tayanch
2 Tuzuvchilar: J.E.Kurbanbayev, R.R.Obidov “Buxgalteriya hisobining axborot tizimlari”. O‘quv uslubiy qo‘llanma. T.:, 2018, 204 bet. Ushbu uslubiy qo‘llanma “Buxgalteriya hisobining axborot tizimlari” fanining bakalavr ta’lim yo‘nalishlarining o‘quv rejasi va dasturiga muvofiq tayyorlangan bo‘lib 5111000–Kasb ta’limi (5230900-Buxgalteriya hisobi va audit), 5230900–Buxgalteriya hisobi va audit (tarmoqlar bo‘yicha) mutaxassislilari bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalariga mo‘ljallangan. Mazkur uslubiy qo‘llanma buxgalteriya hisobi va audit ta’lim yo‘nalishida ta’lim olayotgan talabalar uchun mutaxassislarni tayyorlashda asosiy uslubiy qo‘llanma hisoblanadi. Uslubiy qo‘llanmada talabalarga zamonaviy avtomatlashtirilgan iqtisodiy axborot tizimlari orqali xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining dastlabki hujjatlari asosida yuritish, moliyaviy, statistik va soliq hisobotlarini tayyorlash va topshirish bo‘yicha bilim va amaliy masalalarni qamrab olishga qaratilgan. Ushbu uslubiy qo‘llanma Toshkent moliya instituti qoshidagi Oliy o‘quv yurtlararo Ilmiy-uslubiy Kengash majlisida (2018-yil “__” _______) muhokama qilingan va nashrga tavsiya etilgan. Taqrizchilar: Mamatqulov M.,-Toshkent Irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti “Buxgalteriya hisobi va audit”kafedrasi mudiri i.f.n.dos. Muxammedova D., – TMI “Buxgalteriya hisobi” kafedrasi katta o‘q.
Adabiyotlar Aql aqldan quvvat oladi. Hikmatli so‘zlar. T.: 1967. Ipak yo‘li afsonalari. T.: 1993. Mahmud Sattor. O‘zbekning gapi qiziq. T.: 1994. M.Abdurahmonov. O‘zbek topishmoqlari. T.: 1991 N.M.Mallayev. O‘zbek adabiyoti tarixi. T.: 1976. O.Madayev, T.Sobitova. Xalq og‘zaki poetik ijodi. T.2001. 7. Oz-oz o‘rganib dono bo‘lur. T.: 1998. 8. S.Mo‘min. So‘zlashish san’ati. Farg‘ona. 1997. 9. T.Malik. Shaytanat. 1-II-II-IV kitob. T.: 1997. 10.Tafakkur chechaklari. O‘zbek xalq qo‘shiqlari. T.: 1992. 11.Sh.Shomaqsudov, Sh.Shorahmedov. Ma’nolar mahzani. T.: 2001. XURUNoNI KAYKOVUS NUTQ VA NOTIQLIK SA’NATI HAQIDA Savollar 1. Sharq allomalarining axloqiy-tarbiyaviy asarlaridan qaysilarini bilasiz? 2. Kaykovus qachon va qayerda tug‘ilgan? 3. «Qobusnoma» qachon yozilgan? 4. Kaykovus «Qobusnoma»ni kimga bag‘ishlab yozgan? 5. «Qobusnoma» qaysi tillarga va kimlar tomonidan tarjima qilingan? 6. «Qobusnoma» necha bobdan iborat va unda qanday voqealar beriladi? 7. Asarda kishilar necha toifaga ajratilgan? 8. So‘zlar necha toifaga ajratilgan? Topshiriqlar 1, «Qobusnoma»ni sinchiklab o‘qib chiqing. 2. Hayotdan «to‘rt nav so‘zlarga» misol yozing. 94 3. «Xaloyiq ham to‘rt nav»iga hayotdan misol yozing. 4. Asarning yettinchi bobini sinchiklab o‘qing va gapirib bering. 5. Badiiy adabiyotlardagi nutq odobi haqidagi hikoyalardan ko‘chirib yozing. 6. Asaming yettinchi bobidagi hikoyalarni ko‘chirib yozing. — Kavkovus «Qobusnoma». Kaykovus qalamiga mansub «Qobusnoma» asari sharq xalqlari orasida ma’lum va mashhurdir. Asardagi mo‘jaz rivoyatlar, ixcham latifalar, kichik-kichik hikoyatlar uni yanada jozibali, o‘qishli bo‘lishini ta’minlagan. — —— XI asrning 82-83-yillarida g‘arbiy Eron podshohining nabirasi Kaykovus ibn Iskandar o‘z o‘g‘li Gilonshohga bag ishlab «Nasihatnoma»sini yaratadi va o‘sha davr an’anasiga ko‘ra uni bobosi podshoh Shamsulmaoliy Qobus sharafiga «Qobusnoma» deb ataydi. «Qobusnoma» asrlar mobaynida G‘arb va Sharq mutafakkirlarining e’tiborini o‘ziga jalb etib kelgan. Olimlar «Qobusnoma»ni diqqat bilan o‘rgandilar va o‘z tillariga tarjima qildilar. Masalan: 1702-1705 -yillarda turk tiliga, 1786-1787 -yillarda Muhammad Siddiq Rashidiy tomonidan tatar tiliga tarjima qilinadi. б Bundan tashqari 1886 -yilda rus tiliga, shu yili fransuz tiliga, 1811 —yilda nemis tiliga, Ye.Ye.Bertels tomonidan 1953 -yilda ikkinchi marta rus tiliga tarjima qilinadi. Demak, XIX asrdanoq asar ingliz, farang, olmon, rus tillariga tarjima qilinadi. 1935 -yilda Tehronda Said Nafisiy tomonidan bosmadan chiqarildi. I 1860-yilda «Qobusnoma» ilk bor o‘zbek tiliga buyuk shoir va mutaffakir Muhammad Rizo Ogahiy tomonidan tarjima qilindi. Ogahiy tarjimalari ichida «Qobusnoma» alohida 0 rinlardan birini egallaydi. Bu nodir asar 1965-1973 va 1986-yillarda adabiyots unos olim Subutoy Dolimovning katta sa’y-harakatlari tufayli uch marta nashr qilingan edi. 1994-yilda «Qobusnoma» Muham пaй o Ogahiy tarjimasi asosida hozirgi amon p zbek adabiy tilida yana .Doli idan nashrdan chiqarildi. . " тpaдa " yettinchi bobi: Suxandonlik bila baland martabali bo‘lmoq zikrida. 8 Qarang. Qobusnoma, 3-9 betlar. 95
Yuqori sport natijasi, sportni shu kundagi rivojlanishida inson imkoniyatlarini etaloni bo‘lib hisoblanadi. Ularga taqqoslab har bir inson o‘zining sport natijalarini solishtirib ko‘rishi mumkin va shunga asoslanib, natijalarni yaxshilashni rejalashtirishi mumkin. Yuqoridagilardan sport natijalarini etalonlik va rag‘batlantiruvchi roli yaqqol ko‘rinadi. Sport natijalari har doim ko‘p omillik hodisadir (bu esa ko‘pgina sabablarga bog‘liq). Jamiyatdagi sport natijalari taraqqiyotiga ta’sir etuvchi omillar bo‘lib hisoblanadi. 1) Sportchining individual talanti va yuqori natijaga tayyorgarlik darajasi. 2) Sportga tayyorgarlik tizimining samaradorligi, uni mazmuniga, tahlil etilishiga va material –texnik tomondan ta’minlanganligiga. 3) Sport harakatining kengligiga va uni rivojlanishining umumiy ijtimoiy sharoitlariga bog‘liq. Sport musobaqalarining xususiyatlarini o‘rganish, sport sohasidagi mutaxassislarni qiziqtirib kelgan va hozirgi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotgani yo‘q. Birinchidan - musobaqa sportni asosiy mazmunini tashkil etadi. Ikkinchidan – sport musobaqalari, sport mashg‘ulotidan genetik va bo‘ysunishi bo‘yicha "kattadir". Ma’lumki, inson ma’naviyati va madaniyatini rivojlanishida, har xil yakkama yakka kurash va sport elementlari o‘rtasida o‘yinlar birinchi bo‘lib tashkil topgan. Keyinchalik esa ularni shakllari, uslublari va elementlari tashkil topa boshlagandan keyin tayyorgarlik kurash yo‘llari aniqlana boshlandi. Hozirgi kunda sportda
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI 1998-yil 29-avgust 670-I-son XO‘JALIK YURITUVCHI SUBYEKTLAR FAOLIYATINING SHARTNOMAVIY-HUQUQIY BAZASI TO‘G‘RISIDA (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi. 1998, 9-son, 170-modda:) Ko‘chirma Ш. XO‘JALIK SHARTNOMASI BO‘YICHA TALABNOMALAR VA DA’VOLAR BILDIRISH 17-modda. Talabnoma bildirish tartibi Huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilgan xo‘jalik yurituvchi subyekt mazkur huquq va manfaatlarni buzgan xo‘jalik yurituvchi subyektga nisbatan talabnoma bildirishga haqlidir. Talabnoma yozma shaklda bildiriladi. Talabnomada quyidagilar ko‘rsatiladi: talabnoma bildirgan xo‘jalik yurituvchi subyektning va talabnoma bildirilayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektning nomi; talabnoma bildirilgan sana va uning raqami; talabnoma bildirish uchun asos bo‘lgan holatlar; talabnomada bayon etilgan holatlarni tasdiqlovchi dalillar; arz qiluvchining talablari; talabnoma summasi va uning hisob-kitobi, arz qiluvchining to‘lov va pochta rekvizitlari; talabnomaga ilova qilinayotgan hujjatlarning ro‘yxati. Talabnoma xo‘jalik yurituvchi subyektning rahbari yoki rahbarning o‘rinbosari tomonidan imzolanadi. Talabnoma buyurtma yoki qimmatli xat tarzida, telegraf, teletayp orqali, shuningdek talabnoma jo‘natilganligini qayd etadigan, qabul qilib oluvchini ogohlantiradigan boshqa aloqa vositalaridan foydalanilgan holda jo‘natiladi yoxud tilxat olib topshiriladi. Yuklarni tashish va aloqa xizmatlari ko‘rsatishga doir operatsiyalardan kelib chiqadigan talabnomalarni transport va aloqa xo‘jalik yurituvchi subyektlariga bildirish tartibi va muddatlari qonun hujjatlarida belgilab qo‘yiladi. 18-modda. Talabnomani ko‘rib chiqish tartibi va muddatlari O‘ziga talabnoma bildirilgan xo‘jalik yurituvchi subyekt talabnomani olgan kundan boshlab bir oy muddat ichida unga javob qaytarishi shart. 137
takrorlash va mustahkamlash maqsadida quyidagi so‘roqlarga javob olinadi: —Aniqlovchi deb nimaga aytamiz? —Aniqlovchi necha turga bo‘linadi? —Aniqlovchi qanday so‘roqlarga javob bo‘ladi? 1. Gapdagi biror bo‘lakning belgisini yoki bir narsa-buyumning boshqasiga qarashli ekanligini bildirgan ikkinchi darajali bo‘laklardan biri aniqlovchidir. Masalan: 1. Halol ish-lazzatli emish. 2. Odamning husni— mehnatda. Mazkur misollarda halol, lazzatli, odamning aniqlovchi vazifasida kelib, sh, emish, husni so‘zlariga tobelanish yo‘li bilan bog‘langani aniqlanadi. Birinchi gapdagi halol, lazzatli — sifatlovchi-aniqlovchi, keyingi gapdagi odamning qaratqich-aniqlovchi bo‘lib keladi. “Aniqlovchi” mavzusini o‘rganishda quyidagi amaliy-ijodiy topshiriqlar sistemasidan foydalanish maqsadga muvofiq: 1-topshiriq. So‘z birikmalarida tobe va hokim so‘zni aniqlash (“halol ish” -halol-tobe so‘z, ish-hokim so‘z), hokim so‘zdan tobe so‘zga so‘roq berish orqali aniqlovchili birikmalar hosil qilish, ularning qaysi so‘z turkumi bilan ifodalanayotganini aniqlash. 2-topshiriq. Gapdan qaratqichli va ifodalovchili birikmalarni ajratib, izohlang. 3-topshiriq. Sifatlovchi-aniqlovchining sifat, son, olmosh, ravish, sifatdosh, ot (narsa-buyum materialini bildiruvchi ot) bilan ifodalanishi yuzasidan amaliy-ijodiy mashg‘ulotlarni tashkil qiling va bajaring. 4-topshiriq. Aniqlovchining belgili va belgisiz kelishi holatlarini izohlang. 5-topshiriq. Aniqlovchining so“z birikmasi, kengaytirilgan birikmalar bilan ifodalanishiga, ular tarkibidagi nisbiy so‘zlar va tinish belgilarining ishlatilishiga e’tiborni qarating. 6-topshiriq. Aniqlovchi vazifasida kelgan gaplarni kengaytirilgan birikmalar bilan almashtiring va hokazo. 157
Ba’zi joylarda, chunonchi, daryo, jar va boshqalar bo‘ylab poligonometriya o‘tkazilganda poligonometriya yo‘lining yo‘nalishiga simmetrik kilib bazis olish qiyin bo‘ladi. Bunday vaktda punkt oralab bazis olinadi. Bu bazis (b; va b») lar poligonometriya yo‘li burilish burchagining bissektrisasi bo‘yicha (4-rasm, b) joylashtiriladi. b; bazisdan poligon yo‘lining d; va d2, tomonlari uzunligini, b» bazisdan esa d3 va d4 tomonlar uzunligini hisoblashda foydalaniladi. Har-bir poligon bo‘laklarining bazislaridan tashqari paralaktik burchaklar, bazis yon burchaklari (0) hamda poligon tomonlari yo‘nalishlari orasidagi gorizontal burchaklar o‘lchanadi. Bunday —poligonometriyada poligon tomonlarining uzunligi quyidagi formula yordamida hisoblab chiqariladi: b, — . Б, " Coя Uz ? 4, = ; Cos, d Poligon tomonlarining direksion burchaklari punktlarning koordinatalari formulalar yordamida topiladi. 4.6-rasm. Qisqa bazisli parallaktik poligonometriyani sovet olimi, prof. A. S. Filonenko (1884-1963) taklif etgan. Bu poligonometriyada parallaktik poligonometriya tomonining uzunligini aniqlashda qisqa bazis olinadi. Masalan, poligonometriya yo‘lining AB tomoni uzunligi d; ni bilish uchun joyda M nuqta tanlanadi (4-rasm, v). M va B nuqtalar orasidagi katta bazis (b )ga simmetrik qilib qisqa bazis (1) belgilanadi. Ko‘pincha qisqa bazis sifatida maxsus
Tushib kelar buloqqa. Oqshom tushib, tog‘-u toshga Tun pardasin tortadir. Oshiq-ma’shuq paymonlari Sir-u sinoatdadir. Bog‘ sirtida cho‘pon yigit, , Bog‘ ichinda qizgina, Bir-biriga talpinadi Sharpa-shamolsizgina. Shu payt kuz, yoz bahorga, Aylandi bog‘ ichinda. Gul ochilar chaman-chaman, Bulbul chorbog‘ ichinda. Qiz qizarib lov-lov yonar, Yigit uquvsizgina. Lekin bir kuy yaralgandi Savt-u savdosizgina. Boltiqbo‘yi, 1986-yil, oktyabr. MING TANGA (Ertak emas) Zamondin bir zamonda Qut yuluzi tomonda Dovrug‘i ellar osha O‘tgan ekan bir podsho. Yov bilan yovlasharkan, Dov bilan dovlatarkan, Qironqush, qarg‘a uchib Kelolmaskan eliga. Chang sola bilmas ekan 12
Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi xodimlari Qirg‘izistonning terrorchilarni moliyalashtirishda gumon qilingan fuqarosini qo‘lga oldilar. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmatida ma'lum qilindi. Ta'kidlanishicha, qo‘lga olingan gumonlanuvchi O‘sh viloyatilik 32 yoshli shaxs bo‘lib, u 2012 yilda Misr va Suriyaning diniy muassasalarida o‘qigan. U o‘sha yerlarda xalqaro terrorchilik tashkiloti yetakchilari bilan tanishib qolgan. 2012 yilda gumonlanuvchi ular bilan arab davlatlaridan birida terrorchilik guruhlarini moliyalashtirish uchun biznes tashkil qilgan. 2015 yil yanvarda u Qirg‘izistonga qaytgan. Bu yerda gumonlanuvchi o‘z ishini ochib, terrorchilarga pul jo‘natishni davom ettirgan. Ushbu holat yuzasidan tergov olib borilmoqda.
oqibatida o‘chganini xotirladi. Ha, chakki bo‘ldi, chakki, dedi, chakki bo‘lganini o‘ylab o‘rnidan qo‘zg‘aldi, chakki bo‘lganini o‘ylab hovliga tushdi, chakki bo‘lganini o‘ylab chelakni o‘choqboshiga eltdi, ketmonni bostirmaga tashladi, u yerdan ayrili yog‘ochni olib chiqib so‘ridagi to‘rqovoqlarni pastga tushirdi. «Anvar kitoblarni shu bugun kelib opketsa yaxshi bo‘lardi, shu bugundan qoldirmay», deya fikr qildi. Bedanalarning suvdonidagi suvini almashtirdi, ayvondagi tokchadan shisha idishni olib tushib, ichidagi tariqdan to‘rqovoqlarga soldi. Keyin esa, «Nega endi shu bugun— deb o‘zini so‘roqqa tutdi. «Har qalay, shu bugun op-ketganda yomon bo‘lmasdi-da», deb savoliga javob oldi, xayoli yana Abdulazizga ko‘chdi, xayoli Abdulazizga ko‘chdi-yu urush yillari ko‘z oldida tajassumlandi. Ularning batalroni «Tuya» tepaligiga joylashib olgan nemislarni yo‘q qilib, tepalikni qo‘lga kiritishi kerak edi. O‘ris kombat u yerga olib boradigan yo‘l minalashtirilgan-minalashtirilmaganini bilish, so‘ng dushman tepalikning qaysi qismiga, qay tartibda joylashganini aniqlash uchun osiyolik yigitlarni tekshiruvga yuborishga qaror qilgandi. Saken, Shokir, Abdulaziz borishi kerak edi. Oxirgi daqiqalarda Abdulaziz o‘zining ahvoli chatoqligini, tumov bo‘lib qolganini ro‘kach qilib oldi. Uni hech kim ayblamadi. O‘rniga Moldaxmat jo‘nadi. Lekin o‘sha tekshiruv Moldaxmatga qimmatga tushdi—ikki yeridan o‘q yedi. «O‘shanda Mol-daxmat nima degandiyo Qoshida aybdorlardek yelkasini qisib turgan Abdulazizga nima degandiyo —deb eslashga tutindi Appon chol. — «Sen xijolat chekma, Abdaz, hecham o‘zingga olma!» degandi, bu yaramasning qo‘rqoqligini, buning o‘rniga borib o‘q yeb kelganini yuziga solmagandi. Bu esa... uyalmay-netmay o‘zini qahramon qip ko‘rsatyapti...) Ushularni yodga olib turgandi hamki tashqarida kimdir uni yo‘qlab qoldi. Appon chol ko‘cha eshikka yurdi. Ostonada yigirma besh bilan o‘ttizlar oralig‘idagi, oq-sariqdan kelgan, o‘rta bo‘y, mutanosib yelkali, kulcha yuz, qo‘ng‘irrang, to‘lqinsimon va andak siyrak sochli, chuqur qorako‘zlaridan o‘ychan va mulohazali ekani ko‘rinayotgan yigit turardi. Yuz bichimining o‘ziyoq uning Shokir bazzozning nevarasi ekanidan
ЮTA ii y laa I Holing bilib, menga hiyla qilmagin, Ayyorlik qip, kofir bo‘lib yurmagin. Bu so‘zimni, qalmoq, hazil bilmagin. Ajal kelsa, tebranadi tanda jon, Ketgay boshimizdan qayg‘uli tuman, Mo‘minqulga egam bo‘lgay mehribon, Bekoriga o‘lib ketma, Qorajon, Kalma aytib bildir menga bu zamon. Sen bilmaysan mening qilar ishimni, Ko‘zdan tokay munda sening yoshingni, Dushman bo‘lsang, men kesarman boshingni, Kalma aytib sen chiqargin dovshingni. Qalmoqni ahmoq, deb ahmoq bo‘lmagin, Hiyla qilib bul oldimda turmagin, Behuda o‘zingni abgor qilmagin, Bir kalmani jariy qaytar, Qorajon, Sen behuda kofirlikda o‘lmagin. Bu so‘zni eshitib, Qorajon kalma jariy aytib, ikkovi bo‘lakdan ko‘rishib, do‘st bo‘lib, Alpomishni mehmon qilmoqchi bo‘lib, chodiriga ergashtirib borayotgandagi so‘zi: Azamatlar olmos boylar dastiga, Beklar mindi bedov otning ustiga, Davlatli shunqomi olib jo‘nadi. G‘amli qullar tortadikan ohu voy, O‘n to‘rt botmon birinchdandir parli yoy, Egarning qoshiga solib boradi, Ko‘rgan qalmoq bunga hayron qoladi. Qorajon yugurib xizmat qiladi, Mahramlari yo‘l boshqarib boradi. Davlat qo‘nsa bir chibinning boshiga, Semurg‘ qushlar salom berar qoshiga, Yetsam deydi yana gul buvushiga, Beklar rozi bo‘lar taqdir ishiga. Eshitgandir Hakimbekning so‘zini, Kuchuk bosmas yo‘lbars-sherning izini, Esi bor biladi gapning tuzini, Izlab kelgan Boysarining qizini. Borayotgan Qo‘ng‘irot elning botiri, Qorajonning qirq aymoqli chotiri. Shovqimg"a irg‘iydi arabi tulpor, Borayotgan shunday davlatli shunqor, Ot chopadi yo‘l boshqarib mahramlar,
yetolmaslik natijasida paydo bo‘ladigan ko‘ngil qolishi, ixlosini qaytishi natijasida paydo bo‘ladigan ruhiy holat. Konflikt chegarasi — konfliktning tashqi tarkibiy-dinamik chegarasi: subyektlararo (asosiy ishtirokchilar soni); fazoviy (konflikt amalga oshadigan hudud); vaqtga bog‘liqlik (konfliktning davomiyligi). Konfliktli guruh - umumiy manfaatlar, maqsadlar va vazifalar birlashtirgan va boshqa raqib guruh manfaatlari, maqsadlari va vazifalariga qarama-qarshi bo‘lgan insonlar to‘plami. Kompromiss -opponent tomonidan qisman yon berishlar hisobiga aniq yon berishlarga qaratilgan konfliktdagi subyektning xatti-harakatidagi strategiya. Konfliktogenlar — o‘zaro munosabatdagi bir yoki ikkala tomonning konfliktli holatni paydo bo‘lishiga va uni real konfliktga aylanishiga olib keluvchi so‘zlar, imo-ishoralar, baholashlar, mulohaza, harakat yoki harakatsizlik. Konfliktologiya —obyekti konfliktlarni o‘rganish va ularning jamiyat va shaxs hayotidagi ahamiyatini fanlararo yondashuvga tayangan holda o‘rganadigan ilmiy bilim sohasi. Mediatsiya—shunday jarayonki, uning borishida konflikt ishtirokchilari neytral vositachi (ya’ni mediatr) yordamida muammoni rejali oshkor qilishadi va uni yechish yoki muqobil yo‘llarini izlashadi hamda ularning manfaatiga to‘g‘ri keluvchi kelshuvga erishishga harakat qilishadi. Nomoyishkor tip -aloqalarni osonlikda o‘rnatishi, liderlikka, shon-shuhrat va amalga intilishi bilan farqlanadigan, fitnaga moyil tip. Pedant tip -ishda vijdonliligi, tartibliligi, jiddiyligi bilan farqlanadigan, xizmat munosabatlarida — byurokrat, rasmiyatchilikka berilgan, boshqalarga liderlikni osongina berib qo‘yadigan tip. Ta’sirchan tip -muloqot jarayonida past kontrastliligi bilan farqlanadigan, zerikarli, xo“mraygan, surbetlikka va janjallashishga moyil tip. Tolerantlik - insonni qanday bo‘lsa shundayligicha qabul qilishga tayyorligi va boshqa insonlar bilan kelishuvchanlik asosida o‘zaro harakatlanadi. 119
Intizomiy jazo bekor qilindi — Ishonch Gazetasi Intizomiy jazo bekor qilindi Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Surxondaryo filiali ma`muriyati shifokor Asatillo Ismatovga joriy yil 18 aprel kuni o'rtacha oylik ish haqining 30 foizi miqdorida jarima intizomiy jazosi tayinlagan. Bundan norozi bo'lgan A.Ismatov Surxondaryo viloyati kasaba uyushma tashkilotlari birlashmasiga murojaat etdi. Mehnat kodeksining 182-moddasi, 3-bandida «Intizomiy jazoni qo'llanishda sodir etilgan nojo'ya xatti-harakatning qay darajada og'ir ekanligi, shu xatti-harakat sodir etilgan vaziyat, xodimning oldingi ishi va xulq-atvori hisobga olinadi» deb ko'rsatilgan. Ish beruvchi A.Ismatovga esa sodir etilgan nojo'ya xatti-harakatning qay darajada og'ir ekanligi, harakatning kelib chiqish sabablari, sodir etilgan vaziyat xodimning ishchanlik obro'si va xulq-atvorini inobatga olmasdan og'ir jazo tayinlagan. Bundan tashqari, Mehnat kodeksining 184-moddasida shunday deyilgan: «Intizomiy jazo ustidan yakka mehnat nizolarini ko'rish uchun belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin. Mehnat nizosini ko'rib chiqayotgan organ sodir etilgan nojo'ya xatti-harakat qanday vaziyatda yuz berganligini, xodimning oldingi xulq-atvorini, mehnatga bo'lgan munosabatini, intizomiy jazoning sodir etilgan nojo'ya xatti-harakatning og'irlik darajasiga qanchalik mos kelishini, ish beruvchining intizomiy jazo berish tartibiga rioya qilganligini hisobga olib, xodimga nisbatan qo'llanilgan intizomiy jazoni g'ayriqonuniy deb topish va uni bekor qilish to'g'risida qaror chiqarishga haqli». Bayon etilgan qonun talablariga asosan, ish beruvchiga jarima intizomiy jazosini bekor qilish haqida taqdimnoma kiritildi. 30 aprel kuni taqdimnoma qanoatlantirildi va A.Ismatovga nisbatan tayinlangan jarima intizomiy jazosi bekor qilindi. Zarif Xolov, Surxondaryo viloyati kasaba uyushma tashkilotlari birlashmasining Yaxshi bilan yomon O'zlikka yo'l
Maftuna Jo‘rayeva-1993- yil Qarshi shahrida tug‘ilgan. Yoshligidan she’rlar, maqolalar yozib turadi. Uning ijodiy ishlari respublika va viloyat nashrlarida
Respublika Gidrometeorologiya markazining xabar berishicha, 23 yanvar kuni Toshkentda havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Sharqdan sekundiga 3-8 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 2-4, kunduzi 12-14 daraja iliq bo‘ladi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Sharqdan sekundiga 7-12 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 0-5, kunduzi 9-14 daraja iliq bo‘ladi. Buxoro va Navoiy viloyatlarida havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Sharqdan sekundiga 7-12 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 2-7, kunduzi 14-19 daraja iliq bo‘ladi. Toshkent, Samarqand, Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Sharqdan sekundiga 7-12 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 0-5, kunduzi 10-15 daraja iliq bo‘ladi. Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Sharqdan sekundiga 7-12 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 2-7, kunduzi 14-19 daraja iliq bo‘ladi. Andijon, Namangan va Farg‘ona viloyatlarida havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Ayrim joylarda tuman tushishi mumkin. Sharqdan sekundiga 5-10 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 3 daraja sovuq, 2 daraja iliq, kunduzi 5-10 daraja iliq bo‘ladi. Respublikamizning tog‘li hududlarida havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Sharqdan sekundiga 7-12 metr tezlikda shamol esadi. Kechasi 3 daraja sovuq, 2 daraja iliq, kunduzi 5-10 daraja iliq bo‘ladi.
Xioniya Alekseyevna qaddini rostladi va eriga dramatik teatr aktrisalari singari o‘qrayib qaradi. So‘ngra kiborlarcha so‘z qotdi: —Agar men yo‘g‘imda bu yerga Agrippina Filipevna kelib qolsa, bugun uning yoniga albatta borishimni aytib qo‘ying... Tushundingizmi? —Tushunmay o‘libmanmi: axir endi Agrippina Filipevna bilan asosiy ishingiz, o‘zgalar ziyofatida maishat qilish-ku... Zaplatinlar orlasming Ural tog‘lari yonbag‘ridagi Uzle shaharchasida bo‘lishi tabiiy va o‘ziga xos hodisa hisoblanardi. Bu mavjud voqelik natijasida yuzaga kelgan sabablar va oqibatlarning mantiqiy natijasi edi. Ushbu oila o‘z asrining haqiqiy vakili sifatida, o‘sha davrning intilishlari, yutuqlari va kamchiliklari ifodasi o‘laroq xizmat qilardi. Viktor Nikolayich iste’fodagi qo‘riqchi askarning o‘g‘li edi. Bir amallab savod chiqardi va yoshligidanoq tuman sudiga ishga joylashdi. O‘ttiz yoshga kirganida 15 rubl maosh oluvchi xodimga aylangandi. O‘sha davr hisobiga ko‘ra bu daromad ko‘rkam kiyinish va amaldorlar uchun mo‘ljallangan kamtargina uyda yashash uchun yetarli mablag‘ edi. O‘z mohiyatiga ko‘ra ahamiyatsiz bo‘lgan so‘nggi voqealar Zaplatinning hayotida muhim ahamiyat kasb etdi. Amaldorlar uchun. mo‘ljallangan so‘ngg! ziyofatlardan birida u nihoyatda dadil xonimni uchratdi. To‘g‘ri, bu xonimning o‘tmishi haqida shubhali gap-so‘zlar yurar, biroq uch ming rubl qalin puli barcha gumonlarni tarqatib yubordi. Zaplatin aqlli kishi edi, shu bois, bir yuz sakson rubl ish haqi uning uchun buyuk kelajak garovi bo‘la olmasligini tushunib, o‘tmish bilan ko‘p ham qiziqmagan ma’qul, degan qarorga keldi. Shunday qilib ular turmush qurdilar. Buning natijasi o‘laroq, janob Zaplatinning avvalgi o‘n besh rubl maoshi yigirma besh rublga aylandi. Shuningdek, qiymati kamida o‘n besh ming rublga teng boshpana, chopag‘on ot, ekipajlar, xizmatkorlar, ajoyib sharoit va saqlash bo‘lmasidagi mo‘maygina daromad sohibi bo‘ldi. Bir so‘z bilan aytganda, Zaplatinlarning mavqeyi mustahkamlanib, yiliga uch ming rub! sarflaydigan oilalardan biriga aylanishdi. Bu orada Viktor Nikolayich turnan sudida emas, balki yerni o‘rganish !dorasida topograf bo‘lib ishlashiga qaramay, yiliga uch yuz rubl maoshini olishda davom etdi. Albatta, atrofdagilarning barchasi Vik-tor Nikolayichning daromadi ozligini bilar, shuning uchun odatda
Izotonlar (izo... va yun. tovos - kuchlanish) — yadrolaridagi neytronlar soni bir xil boʻlgan turli kimyoviy elementlarning atomlari (qarang Atom yadrosi). Yadrolarida 3 ta neytroni boʻlgan 2 Ne, 3Li, 4Be, 5V atomlari I.ga misol boʻla oladi. Manbalar
Ma’naviy-ma’rifiy tadbirda taniqli san’atkorlarning chiqishlari yig‘ilganlarga ko‘tarinki kayfiyat baxsh etdi
-DOG‘ISTON ADABIYOTI- Rasul Gamzatov (1923-yilda tug‘ilgan) Dog‘iston shoiri Rasul Gamzatovich Gamzatov Dog‘istonning Xunzax rayoniga qarashli Sada qishlog‘ida xalq shoiri Gamzat Sadasa oilasida dunyoga keldi. U bir necha yil o‘qituvchilik qildi va keyinchalik 1945—1950-yillarda Moskvada M. Gorkiy nomidagi adabiyot institutida tahsil oldi. Rasul Gamzatovning ijodi 1937-yildan lirik she’rlar yozishdan boshlandi. Ushu vaqtga qadar kitobxonlarga «Haroratli ishq va kuydiruvchi g‘azab» (1943), «Mening Vatanim» (1950), «Bizning tog‘lar» (1947), «Akam qissasi» (1952), «Dog‘iston bahori» (1955), «Tug‘ilgan yilim» (1950), «Qalbim tog‘larda» (.1959) singari o‘nlab she’riy to‘llamlarini, shuniigdek, «Tog‘ qizi» (1958) va «Otam bilan suhbat» (1953) dostonlarini taqdim etdi. Bu she’r va dostonlarnnng tematikasi xilma-xildir. Ularda shoir Vatanga bo‘lgan muhabbatni, Dog‘iston xalqlarining qaynoq va quvnoq hayotini zo‘r ko‘tarinki ruh bilan tarannum etdi. Rasul Gamzatov «Tug‘ilgan yilim» she’rlar to‘plami uchun 1952-yilda Davlat mukofoti bilan taqdirlandi. 1963-yilda «Yuksak yulduzlar» nomi bilan ko‘p tillarda bosilib chiqqan she’rlar to‘plami uchun-u Lenin mukofoti laureati unvoniga sazovor bo‘ldi. Iste’dodli tarjimon Rasul Gamzatov A. S. Pushkin, M. Yu. Lermontov, V. V. Mayakovskiy va N. S. Tixonov asarlarini avar tiliga muvaffaqiyat bilan tarjima qildi. U katta jamoat arbobi va yosh adiblarni tarbiyalab yetishtiruvchi murabbiy sifatida ham Kavkaz xalqlari adabiyoti taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shib kelmoqda. Rasul Gamzatovning «Yuksak yulduzlar» she’rlar to‘plami 1964-yilda M. Boboyev tarjimasida o‘zbek tilida bosilib chiqdi. TOKI BU ER AYLANAR EKAN… Quyosh ichdim suvdek, tashnalab, Yillar osha tashlarkan qadam: Tongda yonib chiqqandan boshlab, Oqshom yonib botganga qadar. Odamlari serg‘ayrat, bardam Va tog‘lari mag‘rur o‘lkamda Tiniq irmoq, muz chashmalardan Yulduzlarni ichdim qadamda. Ko‘kning zumrad piyolasidan Vodiylarda ko‘ksimni kerib— Orombaxsh tog‘ havolaridan To‘ygunimcha ichdim simirib. So‘qmoqlardan o‘tarkan, tog‘da— Cho‘kka tushib kappaladim qor. Mehr bilan men o‘pgan chog‘da Yo‘llarimda erib ketdi qor.
Konferensiyada Respublikamiz oliy ta’lim muassasalari va akademik liseylari hamda universitetdan 100 ga yaqin prorektorlar, lisey direktorlari va professor-o’qituvchilar ishtirok etdi
Ehtiyot bo‘ling – judayam qaynoq takliflar sizni kutmoqda! 6, 7 va 8 dekabr kunlari NEXT savdo-hordiq majmuasida qishning «issiq» aksiyasi #Chegirma_sale bo‘lib o‘tadi! Sizlarni 70% gacha bo‘lgan chegirmalar kutmoqda! Baxt uchun ko‘p narsa kerakmi? Yo‘q, albatta! Foydali xaridlar va super-chegirmalar – bir olam xush kayfiyat baxsh etishga qodir! Faqat 3 kun «Birinchi oilaviy» barchaga – 10% dan 70% gacha bo‘lgan ajoyib chegirmalarni hadya qiladi Ushbu aksiyada majmuamizdagi 59 ta do‘kon ishtirok etmoqda Ularning ichida:6, 7 va 8 dekabr kunlari barchangizni NEXT savdo-hordiq majmuasidagi #Chegirma_sale aksiyasida kutamiz Foydali xaridlarni amalga oshirishingiz kafolatlangan! Manzilimiz: Toshkent shahri, Bobur ko‘chasi, 6 Qo‘ng‘iroq qiling: 71 231-20-10Facebook: fb com/nextmallInstagram: @next_mallTelegram: t me/nextmallReklama huquqi asosida
Oradan 16-yil o‘tdi. 1909-yili Qiyev oblastining Qa-nevskiya rayonidagi Martinovka qishlog‘idan yana bir xazina topildi, bu xazina eramizning U! asriga mansub bo‘lib, otlar va kishilar qiyofasidagi turli shakllar, to‘qalar vajuda ko‘p boshqa xil buyumlardan i50-rat edi. Buyumlarning ko‘pchiligi mahalliy ustalar qo‘-olidan chiqqan, juda oz qisminigina vizantiyali ustalar yasagan. Mahalliy ustalar qo‘lidan chiqqan buyumlar orasida o‘yib belgilar tushirilgan kumush kamarbandlar ham bor edi. Akademik B. Ribakov, kamarbandlardagi tamg‘a (emblema)lar qadimgi ruslarga mansub, degan xulosaga keldi. Kamarbandlardagi tasvirlar «Ryurikovichlar tamg‘asizga borib ulanishi lozim bo‘lgan zanjirning navbatdagi halqasigina edi. Afsuski, Shimoliy Qora dengiz bo‘yidan topilgan belgilarni va erta o‘rta asrga mansub belgilarni «Ryurikovichlar tamg‘asizga ulaydigan zanjirning hamma halqalari qo‘limizda emas. Juda muhim bitta halqa yetishmayapti, o‘sha halqa mazkur belgilarni Qiyev Rusi kiyazlarining tamg‘a (gerb)lariga bevosita ulagan bo‘lardi. Ba’zi bir slavyan tamg‘alari shu yerning o‘zida yasalgan bo‘lishi ham mumkin. Pripyat daryosining qadimgi zamonlarda slavyanlar yashagan rayonlaridan keyichgi vaqtlarda trapetsiya shaklidagi to‘g‘nog‘ichlar ko‘p miqdorda topildi, bu to‘g‘nog‘ichlarga uch shoxli hassaga o‘xshaydigan tamga o‘yib tushirilgan. Ularning hammasi eski era bilan yangi era chegarasida bunyodga kelgan. Glagolitsa va kirillitsa Kirill va Mefodiy... Slavyan alifbosining ijodchilari, yaratuvchilari Makedoniyaning Soluni degan doimo gavjum va serchang shahrida (hozirgi Gretsiyaning Saloniki shahri) tug‘ilgan. Mefodiy 820-yilda, Konstantin (Kirill) 826-yilda tavallud topgan. Ularning otalari bolgariyalik, onalari esa yunonistonlik bo‘lgan. Bu vaqtda shahar aholisining yarmini slavyan xalqi tashkil etgan, shunga ko‘ra bu aka-uka slavyan tilini yaxshi bilishgan. Ona ikkala o‘g‘lining, ham bilimdon bo‘lishi uchun harakat qilgan. 1 Qadimgi slavyanlarning ikki xil alifbosidir. O‘limi oldidan o‘zini Kirill deb atagan Qonstantin xususan qiziq shaxs bo‘lgan. U bolalik chog‘idayoq iste’dodliligi bilan muallimlarini hayratga solgan. Kirillni ota-onasi 14 yoshida QonstantinopolB (Istam-bul)ga o‘qishga yuborgan; bu yerda u astronomiya va matematika, ritorika (notiqlik san’ati nazariyasi)ni, muzika, filosofiya va antik adabiyotni, teologiya (ilohiyot)ni o‘rgangan. Martabaga erishmoq uchun imkoniyat tug‘ilgan bo‘lsa-da, u patriarx kutubxonasi xodimi lag‘o-zimida ishlay boshlagan, lekin tezda bu ishni tashlab, o‘zini filosofiyaga bag‘ishlagan. Keyinchalik u missionerlik faoliyati bilan qiziqib qolgan. 1X asrning 60-yillari boshida Kirill xazarlar yurtiga missionerlik ishi bilan ketaturib, yo‘lakay Qrimning janubiy sohilidagi Qorsun’ (Xersones) shahrida to‘xtagan. Bu yerda u bir kishi bilan uchrashgan, uning uyida allaqanday ruscha bitik bilan yozilgan diniy kitoblar qo‘lyozmasi: Injil va Zabur bor ekan. Kirill bukishining o‘z tiliga, ya’ni bulg‘orlar-makedoniyaliklar tiliga juda o‘xshaydigan tilda gaplashishini eshitishi bilanoq u bilan suhbatlasha ketgan, bir muncha vaqtdan keyin o‘zi ham rus tilida bemalol so‘zlay olgan. I. Sreznevskiyning taxminiga qaraganda, Kirill ko‘rgan kitoblar slavyan tiliga moslashtirilgan yunon harflari bilan yozilgan ekan. Kirillning slavyan alifbosini yaratishiga ana shu uchrashuv turtki bo‘lgan bo‘lsa ajab emas. 863-yilda mahalliy kiyazning iltimosiga muvofiq, Qonstantinopoldan Moraviyaga Kirill va Mefodiy boshchiligida elchilar yuborilgan. Elchi yuborishdan maqsad —Buyuk Moraviya kiyazligini tobe qilishga umid bog‘lovchi nemis feodallari hartomonlama mustahkamlashga urinayotgan katolizmga qarshi o‘laroq pravoslaviyeni qo‘llab-quvvatlashdir. Elchilar safarga quruq qo‘l jo‘nagan emas. Ular safar oldidan tuzilgan slavyan alifbosini olib ketishgan." Kirill bilan Mefodiy kelgandan keyin Moraviyada toat-ibodat ona tilida olib borila boshlaydi. Yunon tilidagi kitoblar slavyan tiliga tarjima qilinadi. 869-yil fevral oyining boshida Kirill kasal bo‘lib yotib qoladi, 14-fevralda hayot bilan vidolashadi... Alifbo tuzish, kitoblarni slavyan tiliga tarjima qilish bilan o‘tkazilgan og‘ir, mashaqqatli yillar, ko‘p martalab safarga chiqishlar uning sog‘ligiga jiddiy zarar yetkazgan ekan. Mefodiy ukasidan keyin 16-yil yashaydi. U hayogi-ning so‘nggi yillarini slavyan tiliga kitoblar tarjpma qilish bilan o‘tkazadi. Mefodiy 885-yilda vafot etadi. F KIRILLITSA. ABVGDeJT?T, PNKLMMOP RstofFXxul uTSUSH’Bi; TOFMIGAXA EKEJOM Aka-uka boshlagan ishni ularning sodiq shogirdlari davom ettiradi. Buning uchun xususan Bolgariyada juda qulay sharoit bo‘lgan. Aka-ukaning faoliyati Morariya bilan Chexiyada ham unutilmagan—ba’zi joylarda X— XP asrlarda davom ettirilgan. Kirill bilan Mefodiy-ning uzluksiz mehnati zamirida slavyan adabiyoti, qadimgi slavyan adabiy tili vujudga keldiki, bu til keyinchalik slavyan xalqlari hayotida juda katta rol o‘ynadi. Qarillitsaning o‘zi nima» Bu—43 harfdan iborat alifbo. Bu alifbo yunon alifbosi asosida tuzilgan. Slavyan va yunon tillaridagi bir xil (o‘xshash) tovushlar uchun yunon harflari ishlatilgan. Faqat slavyan tiliga xos bo‘lgan tovushlar uchun 19 belgi yaratilgan; bu belti-lar oddiy shaklda va yozish uchun qulay bo‘lib, Kirill alifbosi, ya’ni kirillitsaning umumiy grafik uslubiga mos tushgan. Kirillitsada qadimgi slavyan tilining fonetik tarkibi nazarda tutilgan vajuda to‘g‘ri berilgan. Biroq slavyan tili uchun hojati bo‘lmagan oltita yunon harfining alifboga kiritilishi kirillitsaning jiddiy kamchiligi hisoblanadi. GLAGOLITSA Jon O‘R 95 4’ 9 068, 9 5R F.b Ar 588 2R 9 / Pa 2a F poyi ish 8 BERMA Y « es ev «« «! yo X asrda kirillitsa bilan bir qatorda slavyan alifbosining yana bir turi— glagolitsa bo‘lgan. Glagolitsadagi harflar soni kirillitsadagidan uchtaga kam, uning dastlabki variantida esa 38—39 harf bo‘lgan. Alifbodagi harflar, ularning o‘rni (joylanishi), jaranglashi va harflarning nomlari jihatdan glagolitsa kirillitsadan farq qilmasa-da, harf (bsl-gi)larning shakli murakkabligi bilan undan keskin ajralib turgan. Glagolitsa harflari raqam o‘rnida ham ishlatilgan. Birinchi to‘qqiz harf—birliklarni, ulardan keyingi to‘qqiz harf—o‘nliklarni va oxirgi to‘qqiz harf—yuzliklarni, bir harf — «I» harfi (kcherv’o) minglikni bildirgan. Harflar raqam o‘rnida ishlatilganida har bir harf tepasiga to‘lqinsimon chiziqcha («titlo») tortilgan, yon tomonlariga esa oddiy nuqtalar qo‘yilgan. Glagolitsadagi harflar allaqanday jingalak, qovuzloq va boshqa murakkab shakllarni eslatgan. Bu harflarning kelib chiqishni hozirgacha qizg‘in munozaralarga sabab bo‘lmoqda. Bu tabiiy, albatta. Harf bo‘lgandan keyin, hatto murakkab bo‘lsa ham, biror narsaga o‘xshatilgan-da. Lekin nimaga o‘xshatilgan Olimlar glagolitsaning negizini boshqa alifbolar sistemasidan, masalan, yunon yozuvidan, suriyaliklar alifbosidan, skandinaviyaliklar yozuvidan va boshqa alifbolardan izlay boshlaydilar. Juda ko‘p nazariyalar kelib chiqadi, lekin shulardan faqat uchtasi keng tarqaladi. Birinchi nazariya tarafdorlari, glagolitsa Vizantiya shikasta xatidan kelib chiqqan, deb ta’kidlamoqda. To‘g‘ri, ularda o‘xshashlik bor, ammo arzimaydigan darajada; buning ustiga, Vizantiyada shikasta xat diniy kitob uchun ishlatilmagan, undan turmushdagi va xizmatga doir yozuvlar uchungina foydalanilgan. Boshqa tadqiqotchilar, glagolida xristian dini kelib chiqishidan oldingi davrda bo‘lgan mahalliy slavyanlar yozuvidan kelib chiqqan, deyishmoqda. Uchinchi faraziyaga ko‘ra, glagolitsani Kirill bilan Mefodiyning shogirdlari yoki kirillitsa asosida Kirillning o‘zi yaratgan; bizningcha eng to‘g‘risi shu. Bu faraziya yana shuning uchun ham maqbulki, mazkur alifbo juda jimjimador va sun’iy bo‘lib, bizga ma’lum alifbo sistemalarining birontasiga ham o‘xshamaydi. Glagolitsa ma’lum shaxs tomonidan olib borilgan sun’iy ish natijasi ekanligini olimlarning keyingi yillardagi tadqiqotlari ham tasdiqladi. Xo‘sh, Kirill qaysi alifboni yaratgan? Ko‘pchilik olimlarning fikricha, Kirill glagolitsani yaratgan, kirillitsa esa slavyanlar yozuvini dabdabali Vizantiya yozuviga yaqinlashtirish maqsadida 1X asr oxirida Bolgariyada yaratilgan. Kim haq ekanligini vaqtning o‘zi ko‘rsatib beradi... Harflarning Rus’ bo‘ylab safari Smolensk shahri yaqinida katta majusiylar qabristoni bor. Arxeologiyada uni Gnezdovo qabristoni deb atash qabul qilingan. Bu qabriston ikki yarim mingdan ko‘proq qo‘rg‘on, go‘rtepalardan iborat. Bu yerlarga sla’yan-lar ham, varyaglar ham dafn etilgan. Navbatdagi arxeologik qazishlarni o‘tkazish uchun 1949-yilda arxeolog D. Avdusin Gnezdovoga jo‘naydi. Arxeologlar qo‘rg‘onlardan birini tanlab, uning tegishli joylarini o‘lchab chiqadilar, shundan keyin sermashaqqat qazuv ishlari boshlab yuboriladi. Qazish natijalari kutilganidan ham ajoyibroq bo‘lib chiqadi. Bundan bir ming yil muqaddam bu qo‘rg‘onga bir jangchi dafn etilgan ekan. Jangchining jasadi qayiqcha-ga joylanib gulxanda kuydirilgan. Buni gulxan kulidan topilgan mixparchinlardan bilib olishgan. Jangchining qilichi sindirilib gulxanga qadalgan. Bundan tashqari, qo‘rg‘ondan buklama tarozi, ayollarning ziynat buyumlari (shu yerga dafn etilgan cho‘riniki bo‘lsa kerak), arab tangalari ham t0-pilgan. Tevarak-atrofda idish-tovoq siniqlari sochilib yotgan ekan. Ularni sinchiklab ko‘zdan kechirayotganda yozuv bitilgan sopol parchasi chiqib qoladi: yozuvning slavyan harflari bilan yozilganligini ko‘rib arxeologlar hayron bo‘lishadi. Sopol parchasiga kgoroxushaz deb yozilibdi. Hozirgi «u» harfi qadimgi rus tilida ikki harf bilan «Oy» deb yozilar ekan. Eng oxirgi harfdan oldingi ikki harfni «xsh»v deb ham, «Shn» deb ham o‘qish mumkin. buni qarang, a! So‘z va harflar slavyancha, aftidan ruscha-yu, ammo o‘qib tushunish juda qiyin. Mazkur yozuv keyinchalik akademik M. Tixomirovga ko‘rsatildi, akademik yozuvda kirillitsadagi rus harflari ishlatilganligini tasdiqladi. Bu X asrning birinchi yarmiga oid yozuv ekan. Yozuvchi to‘g‘ri tarjima qilishning katta ahamiyati bor edi. Tilshunos P. Chernix bu yozuvni «goroshna», ya’ni «gorchich-nne zerna» («xantal donlari») deb o‘qish kerak degan fikrni aytdi. Yozuvni birinchi bo‘lib topgan D. Avdusin bilan akademik M. Tixomirov butunlay boshqacha fgur-da edilar, ularning nazaricha, bu «gorouxsha» — «gorchitsa» («xantal») degan ma’noni anglatar edi. Sopol parchasida yozuv qanday paydo bo‘lgan? Ehtimol, birov xantal (gorchitsa) solingan xumchani sotib olganidan keyin boshqa xumchalar bilan adashtirab yubormaslik uchun unga yozib belgi qo‘ygandir. Unday bo‘lsa, xantal solingan xumcha jangchining qabriga qanday kelib qolgan! Har holda Gnezdovoga yetib kelgunicha xumcha ko‘p kishilarning qo‘lidan o‘tgan bo‘lsa kerak. Ba’zi tadqiqotchilar yozuvning yuqoridagicha talqin qilinishiga qo‘shilmadilar. Masalan, bir chex olimi uni «Goroux psa», ya’ni «Gorux pisal» («Gorux yozgan») deb izohladi. Arxeolog G. Qorzuxina yozuvni butunlay o‘zgacha ma’noda tushundi. Uning fikricha, bu yozuv «goryusha» yoki «goryasha», ya’ni «goryuchee» («yonilg‘i») degan ma’iuo-ni anglatadi. Janubiy shaharlarda 1X—X asrlarga mansub tuproq qatlamlaridan neft yuqi qolgan idishlar tez-tez 10-pilaverdi. Neftning xususiyatlari qadimgi odamlarga xam ma’lum bo‘lgan; murdani kuydirish uchun xususan ob-havo yomon paytlarda gulxan yoqish oson bo‘lmagan, axir. Ma’qul taxmin. Agar xumcha olovga tushmagan bo‘lsa edi, ximiyaviy analiz bizga katta yordam bergan bo‘lardi. Hozircha olimlar o‘z fikrlarida qolishdi. Mazkur idishning siri hali to‘la ochilganicha yo‘q. Sopol parchasidagi yozuvning tagida lotincha «K» harfini eslatadigan belgi bor. D. Avdusin, bu belgi xum egasi ismining bosh harfi bo‘lsa kerak, degan fikrni aytdi. Hozircha bu to‘g‘rida boshqa fikr yo‘q. Kim biladi deysiz, vaqti kelib bu belgiga ham navbat yetar. Eng m-u-ximi — kirillitsa asosida yozilgan haqiqiy rus yozuvining topilganligidir; bu yozuv bizgacha yetib kelgan shunday yozuvlarning eng qadimgisi hisoblanadi. 15—273 Bizga arab sayyohi Ibn Fadlan ma’lum qilgan ruslar yozuvining ravshi to‘g‘risidagi masalani hal etishda xumchadagi xat ancha yordam berdi. Ibn Fadlan safarda chog‘ida bir rusni majusiylar urf-odati bo‘yicha dafn qilish marosimini ko‘rgan; marosimni u quyidagicha ta’riflagan. Marhumning jasadi gulxanda kuydirilayotganda u gulxan oldida turib bir rus bilan suhbatlashgan. Ibn Fadlanga bu rus bunday degan: «Siz, arablar, tentaksizlar.. Sizlar qadrdon, aziz ko‘rgan odamingiz jasadini qadrlab qo‘lda ko‘tarib olib borasizlar-da... yerga tashlaysizlar.. ko‘masizlar, keyin uni gazandalar, chuvalchanglar, qurtlar yeb ketadi; bizlar esa uni birpasda kuydiramizki, uning joni shu ondayoq jannatga kiradi..» «Marhumning jasadi kuyib kul bo‘lgandan keyin— davom etadi Ibni Fadlan,—ular gulxan ustiga tuproq tortib baland tepalik qildilar, tepalikning qoq o‘rtasiga katta xoda (oq terak) tikib, unga marhumning hamda ruslar podshosining nomlarini yozdilar, keychi tarqalishib ketdilar. Afsus, Ibn Fadlan xodaga bitilgan yozuvdan nusxa ko‘chirmagan. Akademik M. Tixonov, xodadagi yozuv ki-rillitsa asosida yozilgan bo‘lishi kerak, degan xulosaga keldi. Axir, hikoya qilingan dafn marosimi Gnezdovo-dan topilgan xumchaga yozuv bitilgan davrga to‘g‘ri keladi. Boshqa arab olimi —Ibn al-Nadimning hikoyasi ham bizgacha yetib keldi. Uning hikoyasidagi voqea 987- yilga mansub. Bir kishi Kabk tog‘ (Qavkaz —V. D.) shohlaridan biri uni ruslar podshosi huzuriga yuborganligini menga so‘zlab berdi; ruslarda yog‘ochga o‘yib yoziladigan harflar borligini ta’kidladi. Uning so‘zlari haq ekanligiga imonim komil. U menga allanimalar tasvirlangan oq yog‘och parchasini ko‘rsatdi, bu tasvirlar yozuvmi yoki ayrim harflarmi, bunisini bilmay-manj. Mazkur yozuvning tadbirkor sayyoh ko‘chirgan nus" xasi bizgacha saqlanib qolgan, lekin hozircha uni o‘qash-ning yo‘li topilmayotir. Qadimgi rus solnomalari to‘plami (mashhur «Po-vestr vremennix let»)da yana bir yozuv eslatib o‘tilgan, u ham kirillitsa asosida yozilgan bo‘lsa kerak. X asr oxirida knyaz Vladimir Svyatoslavich Xersopes shahrini qamal qilgan. Qamal vaqtida bu shaharning bir fuqarosi Vladimir lageriga kamondan o‘q otgan; kamon o‘qiga mana bu so‘zlar yozilgan ekan: Qladezi yeje sut’ za toboyu ot vostoka, iz togo voda idet po trube» (yozuvning ma’nosi: «orqa tomoningda, sal sharqroqda quduq bor, shu quduqdan quvur bo‘ylab shaharga suv ke-Jan»). Bu yozuv Qadimgi Rus’ tarixining yana bir ajoyib sahifasini ochib berdi. Krim afsonalaridan birida bu voqealar bunday hikoya qilingan. Qiyev knyazi Vladimir Svyatoslavich Vizantiya bilan qarindosh bo‘lish niyatida imperatorning singlisi Annaga uylanishga ahd qiladi. Lekin Vizantiya imperatori Vasiliy P butparastlar bilan qarindosh bo‘lishchi pastkashlik hisoblab, rus kiyaziga g‘ururlik bilan rad javobi yuboradi.. Vladimir Svyatoslavich rad javobini olgach, o‘z amaldorlari, saraskarlari va zodagonlarini to‘plab, o‘zining xristian diniga o‘tishga ahd qilganligini ularga aytadi, Vizantiyani o‘zi bilan hisoblashishga majbur etish maqsadida Xersonesni zabt etmoqchi ekanligini ma’lum qiladi. Vladimir 988-yili yozda yurish boshlaydi. Rus lashkarlari tushgan kemalar Qora dengizda suzib borib, Xersones yaqinidagi Tavriya sohillarida to‘xtaydilar. Ularni uzun qora kiyim kiygan, bo‘yniga krest taqqan kishi kutib oladi. —Qimsan o‘zing Oting nima —so‘raydi undan kYa3’ Vladimir. —Men Xersonesli kashishman, ismim Anastasiy. Ijozat bersang, men ham so‘ray, knyaz, nega biznikiga shamshir bilan tashrif buyurdingiz" Axhir, siz ruslar bilan kelishgan edik-ku! Qnyaz’ nima maqsadda yurish qilganligini unga tushuntiradi. Shundan keyin kashish unga Xersones aholisini shahar darvozasini ochishga ko‘ndirishni maslahat beradi. Ammo xersonesliklar darvozani ochmaydilar. Qiyaz’ shaharga shiddat bilan hujum qiladi, shahar-pish-u yo‘l bilan egallamoqchi bo‘ladi. Lekin ruslar kamonlardan o‘q yog‘dirilishiga va toshbo‘ronlarga bardosh berolmay har gal qal’adan chekinadilar. Shundan keyin rus qo‘shinlari Xersones shahrini qamal qilib, shaharda oziq-ovqat mahsulotlari hamda suv zapasi tugashini kuta boshlaydilar. Ana shunda Anas-tasiy o‘zidan darak beradi: rus qo‘shinlari qarorgohiga kamon o‘qi uchida maktub yo‘llaydi. Ruslar quduqdan quvurga suv o‘tishini to‘xtatib qo‘yadilar, shu tarzda shaharni taslim bo‘lishga majbur etadilar. Vizantiya imperatori Vasiliy P Xersones shahrining taslim bo‘lganligidan xabar topgach, shaharga elchilarni va ularga qo‘shib o‘z singlisi Annani ham jo‘natadi. QiyazB Vladimir xristian dinini qabul qiladi va Anna bilan nikohdan o‘tadi. Undan keyin amaldorlar va qo‘shin ham xristian dinini qabul qiladi. Knyazching vataniga, ya’ni Rusga knyaz! bilan birga yunon muallimlari, ruhoniylari, rassomlari, hunarmandlari ham jo‘nab ketadi. Ruslarning cho‘qintirilishi yozuv-chizuvning rivojlanishiga olib keldi, Rusga xilma-xil adabiyotlar ko‘plab keltirila boshlandi. Savodxonlik oddiy hodisa bo‘lib qoldi. Xat-savod chiqarish va bilim olish uchun hatto maktablar tashkil etildi. HUT asrga oid adabiy asarlardan birida: kbundan oldin ham Rossiya podsholigida Moskvada ham, Buzoq Povgorodda ham, boshqa shaharlarda hammaktablar ko‘p edi, juda ko‘p odamlar o‘qish-yozishni, qo‘shiq aytishni bilardi, podsholikning hamma yerida shungacha ham ashulachilar, badiiy so‘z ustalari va xattotlar juda ko‘p edi» deyilgan. Bu yerda so‘z mo‘g‘ullar istilosidan oldingi Rus’ to‘g‘risida bormoqda. Xristian diniga o‘tilgandan keyin davlatga birdaniga juda ko‘p miqdorda o‘qimishli odamlar kerak bo‘lib qolgan. Yilnomalarda aytilishicha, ba’zi odamlar rus tilinigina emas, hatto chet tillarni ham bilganlar. Masalan, Vladimir Monomaxning otasi besh tilni bilgan, Pechyora monaxi Nikita esa latin, yunon va qadimgi yahudiy tillarida yozilgan kitoblarni o‘qiy olgan. Demak, X! asrda Rusda ruscha kitoblar bilan bir qatorda boshqa tillarda yozilgan kitoblar ham bo‘lgan. Yaroslavning fransuz qiroli bilan turmush qurgan qizi Anna juda o‘qimishli bo‘lgan. Qnyaz Vsevolodning qizi Anna 1086- yili tarki dunyo qilib monastirga ketganidan keyin so‘s-pirin qizlardan bir nechtasini yig‘ib, ularga o‘qish, yozishni, hunar, qo‘shiq va bichish-tikishni o‘rgatgan». Buni monastir! qoshida tashkil etilgan birinchi qizlar maktabi hisoblash mumkin. 1885-yilda Kiyevda Desyatinnaya cherkovi o‘rnida arxeologik qazishlar o‘tkazilayotganda aylanasiga «Pot-vorin pryaslen’ deb yozilgan o‘rtasi teshik kichkina yog‘och gardish, ya’ni cho‘k topilgan. Qadim zamonlarda ip yigirganda urchuq vazminroq bo‘lib ravon aylanmog‘i uchun urchuqning uchiga shunday gardish—cho‘k kiygizilar ekan. Xo‘sh, bunisi tushunarli. Lekin undagi yozuv qayoqdan kelib qolgan? Faraz qiling, qizlar davrasi; ular ashula aytib, ip yigirib o‘tirishipti. Urchuqlar bir chekada qolib, qizlar raqsga tushib ketishdi. Raqsdan keyin har kim o‘z urchug‘ini topib olishi kerak-ku. Ana shunday vaqtda qizlar o‘z urchug‘ini uning yog‘och gardishidagi yozuvdan bilib oladilar, bunday yozuvlar oldindan yozib qo‘yiladi. Urchuq gardishiga qanday so‘zlar yozilmagan deysiz «Qallig‘im» —buni biror yigit o‘z qallig‘ining uryachu-giga yozgan bo‘lsa kerak. Yoki: «Buni o‘zining yakka-yagsna qizi uchun Ivanko yasab berdi».
13.16— pacm: Mathcad 2000 Resoure Center matiymotnomaci Qo‘shimcha ma’lumotlar olish Foylalanuvchini qiziktiraligan matlumotlarni Mayksay 2000 Resource Center nat 13.16-p: dagi ma’lumotnomalanolish mumkin. Bunda matematika va fizikada uchraydigan turli xil masalalar yechilgan holda keltirilgan. MashSay 2000 ning afzal tomonlaridan biri birdaniga hisoblash. ishlari va maqola yoki biror bir hujjatni tayyorlash mumkin. Foydalanuvchi xohlagan formatda va dizaynda bemalol bosmadan chiqarib olishi mumkin.
137 JAHON ADABIYOTI cho‘zilib yotgan mayor Farfanni ko‘rgandan keyingina xotirjam bo‘ldi. − Mo‘jizani qarang-a! Biz g‘ariblardan hazar qilmasdan... − Nimalar deyapsiz, donya Chon!.. − Ayni vaqtida keldingiz! Men g‘am-g‘ussaga o‘ralib qolib, barcha aziz avliyolarga iltijo qilib chiqdim. Mana, sizni Xudo yetkazdi! − Xizmatingizga doim tayyorligimni bilasiz-ku... − Sizga rahmat. Boshimga katta tashvish tushdi, hozir aytib beraman. Avval bir qultumgina ichib oling!.. − Siz tashvish tortmang... − Nimasi tashvish bo‘larkan! Bir qultumgina, nimani yoqtirasiz, qarab ko‘ring-chi, sizga nima ma’qul kelarkin? Bizni ma’zur tutasiz! Yaxshi viski xohlarsiz. Yaxshisi, menikiga kiraqolaylik. Mana buyoqqa, buyoqqa. Uyning bir chekkasidagi xona donya Chonniki bo‘lib, alohida bir olamga o‘xshardi. Stollar, qutilar, marmar kursilarning usti turli haykalchalar, suratlar, har xil ilohiy buyumlarga to‘la edi. Turli hajmdagi muqaddas oilalar tasviri yetuk ishlangani bilan ajralib turardi... Diniy suratlardan keyin donya Chonning yigirma yasharligida − hatto Respublika Prezidenti ham unga shaydo bo‘lib yurgan va Parijga, Fransiyaga ketishga taklif qilgan paytida ishlangan surati, undan keyin Oliy sudning ikkita hakami va yarmarkada bir-birini pichoqlab qo‘ygan uchta qassobning portreti qo‘yilgan edi. − Divanchaga o‘tiring, don Migelito, bu yersizga juda qulay. − Xonangiz chiroyli ekan, donya Chon. − Ko‘p mehnatim singgan... − Xuddi ibodatxonaning o‘zi! − Bunaqa dahriylik qilmang! Ilohiy avliyolar ustidan kulish yaxshi emas. − Sizga qanday foydam tegadi? − Avval viskini ichib oling! − Sizning sog‘lig‘ingizga, donya Chon! − Siz qila olasiz, Migelito. Siz bilan icha olmaganim uchun kechiring, shamollaganga o‘xshayman. Qadahni mana bu yerga qo‘yaqoling. Mana bu yerga, stol ustiga... menga beraqoling... − Tashakkur... − Sizga boya aytdim-ku, don Migelito, juda kalavamni yo‘qotib qo‘ydim. oyimtilla qizlarimdan biri betoblanib qolib, boshqasini izlashga to‘g‘ri keldi, bir tanishimdan “Yangi uy”da xushro‘ygina qiz borligini eshitib qoldim, − prokurorning o‘zi qamagan ekan. G‘irt ahmoq bo‘ldim deng. Himoyachim don Xuan Vidalitas − u menga qizlarni yetkazib turadi, − senor prokurorga iltimosimni yetkazdi va shu ayol uchun o‘n ming peso va’da qildi. − O‘n ming peso? Nima deyapsiz o‘zi? − Endi buyog‘ini eshiting. Prokuror ham oldi-orqasini o‘ylab o‘tirmasdan pulni oldi, o‘zim stoliga qo‘ydim, − u ana shu qizni menga berish haqida qog‘oz yozib berdi. Menga siyosiy mahbus deyishdi. Aytishlaricha, u general Kanalesning uyida... − Nima? Qara de Anxel Oltin Tishning gaplarini parishonholda eshitdi; xayoli butunlay boshqa yoqda − mayor Farfan ketib qolmasin degan xavotirda edi. Bu ish Kanalesga aloqadorligi qulog‘iga kirgach, yelkasida chumoli yurgandek bezovta bo‘la boshladi. U baxtiqaro ayol albatta Chabelona bo‘lsa kerak, Kamila alahsirab bir necha marta uni tilga olgan edi. − Gapingizni bo‘lganim uchun uzr... U hozir qayerda? − Hammasini bilib olasiz, bir boshidan aytib beray. –Xo‘sh, men prokurorning buyrug‘ini olib, uning oldiga bordim, yonimda ikki qiz ham bor edi. Aks holda mushukni kim qopga joylab beradi deysiz? Savlatli bo‘lsin deb kareta yolladik. Yetib bordik, buyruqni ko‘rsatdim, ular o‘qib chiqishdi, qayerdaligini ko‘rib kelishdi, keyin olib chiqib menga
O‘LIM Ko‘rpa-to‘shak qilib yotgan shoir o‘qtin-o‘qtip ihrab, quruqshagan lablarini qimirlatib qo‘yardi: Shunda uning yonida o‘tirgan Sohib Doro paxta bilan og‘ziga suv tomizar, shoirning oqarib ketgan yumaloq yuziga, yumilgan ko‘zlariga qarab xo‘rsinardi. Navoiyning uyi suv quygandek jimjit, uning yaqinlari tovush chiqarmay, oyoq uchida yurar edilar. Betobii 329
Sarraj: Liviyaning 67 mlrd dollar mablag‘i g‘arb mamlakatlari banklarida muzlatilgan Ayni vaqtda Liviyaning g‘arb mamlakatlaridagi banklarida muzlatib qo‘yilgan mablag‘lari 67 mlrd dollarni tashkil etmoqda. Bu haqda Tripolidagi milliy birlik hukumati rahbari Fayoz Sarraj RIA Novostiga bergan intervyusida bayonot berdi. "U yerdagi (g‘arb banklarida) pul mablag‘lari 67 mlrd dollarga yaqin. Ular orasida Liviya investitsiya kompaniyalari va Markaziy banki mablag‘lariyam bor. Mazkur muzlatilgan aktivlar Liviya davlatiga tegishli", — degan Liviya bosh vaziri va prezidentlik kengashi rahbari. Ma'lumki, Liviyaga nisbatan qurol-yarog‘ embargosi, hisob raqamlarini muzlatish va safar qilishga doir muddatsiz taqiq amal qiladi. Avvalroq, Liviya hukumati Xavfsizlik kengashiga murojaat qilib, Liviya investitsiyalar idorasi (Libyan Investment Authority)ning yo‘qotishlari haqida xabar qilgan edi. Ular BMT XKdan muzlatilgan hisob raqamlaridan yangi hisob raqamlariga mablag‘larni o‘tkazish, hisob raqamlari ochish va yopishga ruxsat so‘ragan. BMT XK esa, iqtisodiy cheklovlarni o‘z kuchida qoldiruvchi rezolyutsiyani qabul qildi. Milliy birlik hukumati rahbarining so‘zlariga ko‘ra, hukumat Liviya aktivlarini muzlatishni so‘ramagan. Vazirlar mahkamasi, Sarrajning qayd etishicha, "ushbu mablag‘lardan samarali foydalanish maqsadida ularni tasarruf etish huquqini berishni so‘ragan". "Mazkur mablag‘lar yetarli boshqarilmagani sababli Liviya davlatchiligining yillik yo‘qotishi 1 mlrd dollarni tashkil etmoqda. Buni qabul qilib bo‘lmaydi. Ushbu mablag‘larni boshqarishni muzlatish emas, Liviya hukumatiga qaytarish kerak", — degan Sarraj.
Bosh prokuratura Termizdagi portlash yuzasidan axborot berdi O‘zbekiston Bosh prokuraturasi Termizdagi ko‘p qavatli uy yerto‘lasida yuz bergan portlash yuzasidan ma’lumot berdi. Termiz shahar IIO FMB 2-sonli IIB navbatchilik qismining xabariga ko‘ra, 2019-yil 8-aprel kuni soat taxminan 11:30 larda Termiz shahri, “Do‘stlik” mahallasi, A.Navoiy ko‘chasi, 10-uy yerto‘lasida fuqaro I.B.ga tegishli bo‘lgan “Fasad Diyor” MChJga qarashli bo‘lgan yerto‘laga I.B.ning amakisi I.R. va fuqaro R.A. bilan birgalikda omborxonada saqlanayotgan hojatxona qog‘ozi va boshqa tovarlarni ko‘zdan kechirish maqsadida tushgan. Yerto‘la qorong‘i bo‘lganligi sababli elektr chirog‘ini yoqqan vaqtda yer to‘lada to‘plangan is gazi va elektr energiyasining o‘zaro kimyoviy reaksiyasi natijasida portlash holati kelib chiqqan. Natijada, hodisa joyida bo‘lgan fuqarolar I.R. va R.A.lar vafot etgan. Hodisa joyiga, viloyat prokurorining 1-o‘rinbosari, viloyat IIB boshlig‘i va Termiz shahar prokurori va boshqa tezkor tergov guruhi a’zolari chiqishgan. Ushbu holat yuzasidan hozirda viloyat prokuraturasi o‘ta og‘ir jinoyatlarni tergov qilish bo‘limi tomonidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari olib borilmoqda.
Ayon bo‘lishicha, yig‘in chog‘ida "Tojikiston Islom Uyg‘onish" partiyasi ta‘sirining kuchayib borayotgani, buning oldini olish yo‘llari, partiya rahbarlari va a‘zolari ortidan nazorat o‘rnatish, qator masjidlarni yopish, ularning o‘rniga choyxona yoki partiya idoralarini ochish kabi qator masalalar muhokama etilgan
emas. balki tubidagi toshlar ustida muz hosil bo‘ladi, vaqti-vaqti bilan ular ko‘chib, suv oqimi bilan bir joydan ikkinchi joyga olib boriladi. Bir xil tezlikda va suv qatlamlari aralashib turadigan suvning harorati deyarli bir xil bo‘ladi, bunga gomatermiya holati deb aytiladi. Daryo suvi chuqur va tinch oqadigan bo‘lsa, u yerda suvning yuza qatlamida harorat 2-3 m chuqurlikdagi suv haroratiga qaraganda 1-2-37 ga yuqori bo‘ladi. Volga daryosi suvining harorati 15-167 ga ko‘tarilsa, suv omborlari bilan bog‘langan joylarda 18-207gacha yetadi. Suvni 15-16 m chuqurligida esa 8-97 ni tashkil qiladi. Oktyabr oyining oxirida suv harorati 3-45 gacha pasayib, kuzning oxirida daryo yuzasi 60-70 (100) sm li muz bilan qoplanadi. Turkistonning eng katta daryolari Amudaryo va Sirdaryo shimolga qarab oqadi. Ularning suvlari tog‘oldi mintaqalariga chiqishi bilan ular suvining harorati asta-sekin ko‘tariladi, keyin daryolar shimolga qarab yo‘nalishi bilan suvning harorati pasayadi. Masalan, Termez shahri atrofida Amudaryo suvining ko‘p yillik o‘rtacha harorati 13,57, Kerki va Chordjouda 14,6", To‘rtko‘l va Chatli atrofida esa 12,57 ni tashkil qiladi. Daryo uzunligi va uning joylashishiga qarab, suv harorati o‘zgarib boradi. Yana bir narsa xarakterlidir, ya’ni qor va yomg‘irlardan boshlanadigan daryolarda bahorda suvning sarflanishi va quyosh radiatsiyasining ortishi bilan harorat ham ortib boradi. Ammo, yoz va yoz oxirlarida daryolarda suvning sarflanishi pasayadi. Lekin, suvning harorati kuz-kuz oxirigacha o‘sib boradi, keyin pasayadi, daryo suvning harorati 07 ga tushib, daryo chetlaridan boshlab muz hosil bo‘ladi. Butun suv yuzasi muz bilan qoplanadi. Daryoning muz bilan qoplanishi. Turkistonning 3,5 km balandligida joylashgan daryolar (Gunt, Bartang) uzoq vaqt (150-180 kun) muz bilan qoplanib yotadi. 2,2-3 km balandlikda joylashgan daryolar Anjandaro. Langar, Bartang‘ pastki Murg‘ob qishlog‘i atrofida vaqti-vaqti bilan muz bilan qoplanadi. 2 km balandlikdan pastda joylashgan daryolarda muz bilan qoplanish deyarli kuzatilmaydi. Pandj daryosi Ishqashim qishlog‘i atrofida har yili 88 kun muz bilan qoplansa, Vomar qishlog‘i yonida daryoda muzning bo‘lishi 20 kun davom etadi. Qalay Xum qismida (daryo etagidan 467 km yuqori) za undan pastda muzlash ayrim hollardagina kuzatiladi. 78
aaa y iya havd garm $odeast —Havo isib ketdi. Эp 8 y y bahar hava garm misavad —Bahorda havo isiydi. 2. Havoning harorat darajasi quyidagi usullar bilan aniqlanadi: a) miqdor songa bitishuv usuli yordamida 4—7» daraje-daraja so‘zi biriktiriladi: 4273 Cu bist daraje —yigirma daraja (20”). kor 35 qaq panj daraje —besh daraja (5”). Shuningdek, haroratning issdiq yoki sovuq ekanligini aniqroq ifodalash uchun bunday birikma ichiga quyidagi birikmalarni ham qo‘shish mumkin: AP IV bala-ye sefr —nol darajadan yuqori (issiq). 24,2 ajzir-e sefr —nol darajadan past (sovuq). Masalan: JB SIY 42 Qa bist daraje bala-ye sefr —Yigirma daraja issiq. JAR y) 4212 Cat bist daraje zir-e sefr —Yigirma daraja sovuq. b) Haroratning issiq yoki sovuqligini, shuningdek, issiqlik ma’nosini ifodalovchi y—g garmi yoki b g garma so‘zlari va sovuqlik ma’nosini ifodalovchi $3 y sardi, v ye sarma yoki 23) н borudat so‘zlari yordamida ham ifodalash mumkin: i B3 Ka su (7,5) (garmi-ye ) garma-ye hava bist daraje ast-Havoning issiqligi yigirma daraja (yoki havoning harorati yigirma daraja issiq). "unti 4922 (ини 192 (912 yн (152 y «3 yl) (borudat-e, sardi-ye) sarmda-ye hava bist daraje ast-Havoning sovuqligi yigirma daraja (yoki havoning harorati yigirma daraja sovuq). 255
LITSENZIYALAShNI BEKOR QILISh HAMDA ISTE’MOL TOVARLARINI OLIB KELISh VA O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING IChKI BOZORIDA SOTIShNI TAKOMILLAShTIRISh ChORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA
Buning oqibatida yoshlar jinoyatga qo‘l urishining oldi olinmayapti Joriy yilning o‘tgan davrida sodir etilgan 17,5 ming jinoyatning qariyb 31 foizi yoshlar hisobiga to‘g‘ri kelishi buning tasdig‘idir Mamlakat bo‘yicha jinoyat sodir etgan 22 ming shaxsning 11 ming nafarini yoshlar tashkil etib, bu ko‘rsatkich Andijon, Buxoro, Samarqand, Farg‘ona viloyatlari va Toshkent shahrida, ayniqsa, yuqoriligicha qolmoqda
ganda va bukayotganda, to‘piq, tizza va tos-son bo‘g‘inlarida taranglik his etishlari kerak. Buning ketidan barcha oyoq bo‘g‘inlarini faol to‘g‘rilashga erishish kerak. Vositalar: 1. Turgan joyda tosni depsinish nihoyasidagi kabi olg‘a chiqarib va silkinch oyoq tizzasini ko‘tarib, depsinishdagi harakatlarga taqlid qilish. 2. Turgan joydan bir oyoqda depsinib sakrash va silkinch oyoqda yerga tushib, yugurib ketish. 3. Turgan joydan bir oyoqda depsinib, ikkala oyoqda yerga tushish. 4. 2 va 3 qadamdan yugurib kelib sakrash. 5. Sekin yugura turib, ikki qadamdan keyin uchinchi qadamda yoki tezroq yugurayotganda to‘rt qadamdan keyin beshinchisida «qadamlab» sakrash. 6. Taxta bilan sakrab tushadigan joyning qoq o‘rtasida 50—60 sm balandlikda qo‘yilgan planka ustidan uzunlikka qisqa yugurib kelib sakrash. 7. Shuning o‘zi lekin 3—5 kg li kamar bog‘lab sakrash. 8. 30—50 m masofada oyoqdan oyoqqa sakrash. Shuning o‘zi, lekin belgilangan masofani mumkin qadar oz qadamda o‘tish. Metodik ko‘rsatmalar. Depsinishda silkinch oyoqning ahamiyatini sezish uchun, o‘rganish boshida, turgan joydan bir oyoqda depsinib sakraladi. Buning uchun depsinuvchi oyoqni chuqur chetidan 1,5 metr beriroq (oyoq uchi sal ko‘tarilgan) qo‘yiladi. Silkinch oyoq yarim qadam orqaga tortiladi. Shu holatdan silkinch oyoqni bukib, qo‘llar bilan baravar tez oldinga chiqariladi. Bir vaqtda depsinuvchi oyoqni to‘g‘rilab depsiniladi. «Qadamlab» uchib chiqqandan keyin, ikkala oyoqda yerga tushiladi. Depsinish to‘g‘ri bajarilishiga e’tibor berib, depsinuvchi oyoq to‘la to‘g‘rilanishiga va ikkinchi oyoq tez yuqori ko‘tarilishiga erishmoq kerak. Depsinishni o‘zlashtirishdagi asosiy mashq 3—5 qadamdan yugurib kelib sakrashdir. Ayniqsa depsinish paytida zo‘r bera olishni o‘rgatish juda muhimdir. Buning uchun asta-sekin balandlatadigan biron to‘siq yoki planka ustidan o‘tib uzunlikka sakraladi. To‘siq-269
MENING ELIM TOzi istarali, kiyimi odmi, Ko‘ngli muhabbatli shu el meniki. Andisha rohlarin suyar qadami. Qo‘li muruvvatli shu el mepiki. Olam deb anglagan kichik kishlogin, Uchirmay yashaydi ota chirog‘in. Oysuluvi tikib bergan belbog‘in Sevgan saodatli SHU L meniki. Ketmondan binolir rizqin chiroyi. Shamolda shovullab o‘sar bug‘doyi. Dalasi quyoshining «suygan saroyi. Bag‘ri barokatli shu el meniki. Orzusin saflasa sig‘mas osmopga. Dil yozsa o‘xshashib ketar iaysonga. Mushkulin ko‘p ko‘rgan. chopmas osoiga. Sabr-kanoatli shu el meniki. Tafakkuri tipik aqli orifim. Sezdim, tanidingiz tinglab ga’rifii. Ha, to‘g‘ri topdingiz ismi sharifin. Ulug‘ o‘zbek otli shu el meniki
Yaponiya O'zbekistonga berilayotgan beg'araz moliyaviy yordam qanday sarflanayotgani yuzasidan ilgari biror tekshiruv o’tkazgani yoki loyiha ijrosidan shikoyat qilgani ma’lum emas Bunday moliyaviy yordamning O'zbekistonga qanday maqsad va shartlar bilan berilayotgani haqida Yaponiyaning O’zbekistondagi elchixonasi saytidan quyidagi ma’lumotlarni o’qish mumkin: “Barqarorlikni saqlash va O'zbekistonning rivojlanishi uchun mamlakatda islohotlar o'tkazilishi kerak O'zbekiston hukumatining islohotlar o'tkazish va jamiyatni demokratlashtirish harakatlarini qo'llash maqsadida Yaponiya hukumati isohotlar jarayonidagi qiyinchiliklarni bartaraf etish va rivojlanish asoslarini yaratishda yordam ko'rsatadi Bundan tashqari, Yaponiya hukumati sog'liqni saqlash, ta'lim sohasiga, bozor iqtisodiga o’tish davri qiyinchiliklarini boshdan kechirayotgan ijtimoiy muhtoj qatlamga bevosiya yordam ko'rsatadi”, - deyiladi Yaponiya elchixonasi veb sahifasida
Zuhra Ochilovaning tuman, viloyat, respublika matbuotlarida nazmiy, nasriy, publitsistik asarlari eʼlon qilingan Xususan, “Mangulik daʼvati”, “Qashqadaryo bayozi”, “Teran ildizlar”, “ Hayot chashmalari”, “Kengliklar shovuri” kabi jamoaviy toʻplamlarida ijodidan namunalar oʻrin olgan
ma’lum qismini ish bilan ta’minlash imkonini beradi. Natijada qishloq aholisining ijtimoiy-iqtisodiy sharoiti yanada yaxshilanadi. e Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish va mehnat resurslarini joylashtirishni maqsadga muvofiq tashkil qilish kerak. Tekshirishlar shuni ko‘rsatdiki, Farg‘ona vodiysida paxtachilik bilan birga don, sabzavot, meva, uzum, chorvachilik va boshqa xo‘jalik tarmoqlarini kompleks rivojlantirish mumkin. Kelajakda Farg‘ona vodiysi respublikaning asosiy paxta bazasi bo‘libgina qolmay, Markaziy Osiyoning sabzavot, meva, uzum mahsulotlarini yetkazib beradigan yirik regioniga aylanishi mumkin. Buning uchun vodiyda hamma imkoniyatlar mavjud. U tabiiy,iqtisodiy, ortiqcha mehnat resurslari, moddiy ! texnika va boshqa qulay imkoniyatlarga egadir. Bu imkoniyatlardan oqilona foydalanish bilangina aholini ma’lum darajada ish bilan ta’minlash mumkin bo‘ladi. 3. Aholining ish bilan bandligini ta’minlash va qishloq xo‘jalik mahsulotlarini ko‘plab yetishtirish Farg‘ona vodiysida yakka tartibda shaxsiy xo‘jaliklarni yanada rivojlantirishni taqozo etadi. Jumladan, dehqon, ishchi Va xizmatchilarga yer uchastkalari berishni orttirish maqsadga muvofiq. Bu ishlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonidan so‘ngancha oldinga surildi. Yer uchastkasi 1992-yili 1990- yilga qaraganda 290 ming gektarga ortdi, hozir 138.8 ming gektarni tashkil etadi. U har bir oila xo‘jalikka O.13 gektarga, ayrim tumanlarda O.09-0L0 gektarga to‘ri keladi. Lekin mavj Vo uchastkalari haydaladigan yerlarning faqat 66-68 foizini = ay akad. Vodiydagi o‘rtacha har bir qishloq oilasiga O.9 gektar ekinzor yer to‘g‘ri keladi. Yana shuni eslatib o‘tish o‘rinliki, vodiy bo‘yicha «asab (1990- yil) 24.2 foizi, sabzavotning 65,4 foizi, kartoshkaning 47.8 oizi mevaning 57,4 foizi, aholi xususiy tarmoqlarida alishari yoki vodiyda boqiladigan yirik qoramollarning 69.9 foizi, qo‘y va o 74.4 foizi aholining xususiy xo‘jaligiga to‘g‘ri keladi. Shularni hisobga olib, bizning fikrimizcha-e ye = chastkasin yilga nisbatan 1,5 -2 marta oshi ia i kelajakda 1990 rish yoki har bir xo‘ uchastkasini O.12 -013 gektar emas, balki 050 Vo ay oilasiga yer maqsadga muvofiqdir. 429 gektarga yetkazish 4. Farg‘ona vodiysida qishloq xo‘jaligini ya aholining ish bilan bandligini yaxshila nada rivojlantirish va Va mavjud yer fondidan yerlarni topishni ham taqozo etadi. B YASA izning tekshiri g ishlari o‘zdashtiriladigan yerlar Mar) rimi» shuni taxminan 150 ge sn ». geografi ktarni tashkil qiladi. Bunda yerl ud bo‘lib, ular rafiq sharoitlarda: adiplart d rlar har xil tabiiy - ko Ayda da to cha poymalarda, markaziy va FAS, TOF OLDIlari va daryo vodiylarida, T m USA joylashgan. Kollektor olish hamda kollektor-zovurlarni rezerv
Dunyoda eng og‘ir ayol hisoblanuvchi misrlik Imon Ahmad Ab Al Atiy Hindistondagi shifoxonada 3 hafta ichida 100 kg ga ozdi. Bu haqda 7 mart kuni Hindustan Times nashri ma'lum qildi. Ayol bariatrik (semizlikni jarrohlik yo‘li bilan davolash) operatsiya oldidan o‘tkazilgan oqsil va oziqa to‘qimalariga boy suyuq parhez hisobiga vazn tashlashga muvaffaq bo‘ldi. Shifokorlar 36 yoshli ayolni irsiy tahlil natijalari olingandan keyin operatsiya qilishmoqchi. Operatsiya, parhez va fizioterapiya evaziga ayol 6 oy ichida 200 kg ga ozishi kutilmoqda. Davolash yakuniga kelib u yana o‘tira olishi va mustaqil ravishda ovqatlana olishi kerak. 2016 yil dekabrda Hindiston tashqi ishlar vaziri Sushma Svaraj Imonga viza olishda ko‘mak bergani ma'lum qilingandi. Ayol haddan ziyod semizligi tufayli ko‘p yillar davomida karavotdan tura olmagan va Hindistonning Misrdagi elchixonasiga shaxsni tasdiqlash uchun bora olmagan. Shunda Svaraj xayrixohlik ko‘rsatib, Imonga viza olishda yordam ko‘rsatgan. Joriy fevralda ayol Hindistonga davolanish uchun yuk samolyotida yetkazilgan. Ayolning bezlari yaxshi ishlamasligi sababli uning tanasi haddan ko‘p suyuqlik to‘playdi. Bundan tashqari, ayol parazitik nematodalar (qurtlar) bilan chaqirilgan elefantiazdan (fil kasalligi) aziyat chekadi. Imon 11 yoshligidayoq 500 kg tosh bosgan. Shu sababli u harakatlanish qobiliyatini yo‘qotib, o‘shandan beri Iskandariyadagi uyidan tashqariga chiqmagan.
ment makrofag antigen tanishtiruvchi 9 ! limfa a murtaklar hujayralar —. taloq " } NK tugaumlari (retikulyar. Ч Ж = Laupgergans va .. . a’ hoshqalar tabiiy ko‘r timus ko‘mik й killerlar ichak
Ha, qarilik Alini ancha holdan toydirgandi. Kecha Istambulga borib kelishga chipta olgan edi. Oxirgi kuch-quvvatini to‘plab, shaharga borib kelolsa edi. Ali ustoz samolyotda birinchi marta uchishi edi. O‘zini bo‘lakcha olamda his etdi. Shaharning eng mashhur kitobdoriga borib uchradi. Do‘konga qadam qo‘yar ekan, dimog‘iga hid urildi. Qadimiy kitoblar hidi... Yillar shamoli sarg‘aytirgan va Istambulning nam havosi urgan qog‘oz hidi. Alining ichiga titroq kirdi. Umr bo‘yi farzandiday ardoqlagan kitoblari yaqinda shu yerga keladi. Kirgan joyi o‘zining xonasidan ancha katta edi. Do‘konda uch nafar kitobdor bor edi. Oralarida yoshi ulug‘i Ali Sharafiddinni darrov tanidi. U ham ashaddiy kitob ishqibozi edi. Noyob kitoblar bo‘lsa, oxirgi tiyini ketsa ham sotib olar edi. Ali ham ko‘p zahmatlar bilan nodir kitoblarni yig‘ganini bilar, uni yaxshi tanib qolgandi. Hozir ham ostonada Ali ustozni ko‘rishi bilanoq darrov unga peshvoz chiqdi. –Marhamat, Ali ustoz; Xush kelibsiz Ali ustoz atrofni kuzatar ekan, hamon ko‘zlari kitobda edi. Kitobdor Mahmud bilan so‘rashgach, cho‘ntagidan kitoblar nomi
Endi ikkita vektorning vektorial ko‘paytmasi deb, ataladigan yangi amalni o‘rganamiz. a va ’ vektorlar berilgan bo‘lsin. Ta ’ r i f . a vektorning ’ vektorga vektorial ko‘paytmasi deb, quyidagicha aniqlangan uchinchi s vektorga aytiladi: 1. s vektorning uzunligi a va ’ vektorlar uzunliklarining ular orasidagi f burchak sinusi bilan ko‘patmasiga teng, ya’ni \|s\| = \|aMb\|81Pf (7) bo‘ladi. Bundan ko‘rinadiki, s vektorning uzunligi a va ’ vektorlardan yasalgan parallelogrammning yuzini ifodalovchi songa teng. 2. s vektorning yo‘nalishi a va ’ vektorlardan yasalgan parallelogramm tekisligiga perpendikulyar bo‘lib, s ning uchidan qaraganda a vektordan ’ vektorga burilish soat mili yo‘nalishiga teskari bo‘lsin (2-chizma). a vektorning ’ vektorga vektorial 2-chizma ko‘paytmasi [ a • ’ ] yoki a ■ ’ ko‘rinish-► -*■ -» larda belgilanadi. Demak, s = [a-]. Vektorial ko‘paytma kommutativlik qonuniga bo‘ysunmaydi, ya’ni Ga] = - [ ’ a ] . (8) —► —► Agar a va ’ vektorlar o‘zaro parallel bo‘lsa yoki bir to‘g‘ri chiziqda yotsa, u holda ularning vektorial ko‘paytmasi nolga teng bo‘ladi: [a-] = 0. (9) Vektorial ko‘paytma distributivlik qonuniga bo‘ysunadi: [(a + ’)]s= [a s] + [’ • s]. (10) 36
Vazirlar Mahkamasining “Sirdaryo viloyatida Biznes-akselerator o‘quv-amaliy markazi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida"gi qarori qabul qilindi.Qarorga muvofiq, Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Innovatsion ishlanmalarni joriy etish ilmiy-amaliy markazi huzurida davlat muassasasi shaklidagi maktabgacha yoshdagi bolalar uchun innovatsion texnoparkni ham o‘z ichiga oluvchi “Biznes-akselerator” o‘quv-amaliy markazi tashkil etiladi.Markazning asosiy vazifalaridan etib quyidagilar belgilandi: zamonaviy axborot va innovatsion texnologiyalar bo‘yicha o‘quv kurslarini tashkil etish;yoshlarning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda ularning mustaqil tadqiqotchilik va tadbirkorlik faoliyati ko’nikmalarini shakllantirish va ularni rivojlantirish, shuningdek, innovatsion ishlanmalarni rag’batlantirish;yoshlarda mustaqil tadqiqotchilik va tadbirkorlik ko‘nikmalarini shakllantirish va uni rivojlantirish, shuningdek, innovatsion ishlanmalarni rag‘batlantirish;Kichik tadbirkorlik subyektlarini tashkil etishga ko’maklashish va kichik tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda venchur fondlarini jalb qilishda amaliy yordam berish;yosh tadbirkorlarga o‘z biznesini samarali yo‘lga qo‘yish orqali qo‘shimcha ish o‘rinlarini yaratishga ko‘maklashish. Markaz faoliyati Sirdaryo pedagogika kollejiga qarashli bo‘lgan 1 va 2-son talabalar yotoqxonasida tashkil etiladi.
belgilanayotgan paytda uning radiuslari har xil bo‘lgan deb ta’kidlashdir». Qonun bu – umuman olganda, barcha kishilarni boshqarib turuvchi insoniy ongdir, —deb ta’kidlaydi Monteskye. Shuning uchun "har bir xalqning siyosiy va grajdanlik qonunlari ushbu ongning alohida bo‘g‘inlari bo‘lishi kerak». Bunday yondashuvni ilgari surish jarayonida Monteskye, jamlanmasi «qonunlar ruhini), ya’ni ijobiy qonun talablarining ongliligi, huquqiyligi, Ma’lumki har qanday jamiyatda huquq davlat bilan fuqaro o‘rtasida bog‘lovchilik rolini o‘tab kelgan. Shunga muvofiq xolda, mazmun-mohiyatiga ko‘ra ikki xil boshqarish tarkib topgan. Bu haqda qadimgi mutafakkirlar ham keng gapirib o‘tishgan. Hukmdorning manfaatiga xizmat qiluvchi jamiyatda fuqarolarga nima qilish mumkin yoki mumkin emasligi qonunda aniq, maydalab belgilab qo‘yiladi va kfaqat qonunda ruxsat berilgan harakatlarnigina sodir etish mumkin) degan prinsip amal qiladi. Hozirgi kunda O‘zbekiston jamiyati huquqiy davlat qurish va fuqarolik jamiyatini shakllantirish maqsadida kelajak sari intilmoqda. Xapqimizning bu ezgu intilishi O‘zbekistonning Asosiy Qonuni–Konstitutsiyamizda o‘zining ifodasini topgan. TAYANCH IBORALAR: Yevropa ma’rifatparvarlari, erkinlik, mehnat erkinligi, vijdon erkinligi, fuqaro erkinligi, shartnomaviy nazariya, hokimiyat taqsimlasnish tamoyillari, "Qonunlar Ruhi".
Manjuriya, Saxalin va Shimoliy Amerikada tarqalishi tufayli uning bir qancha irqlari(rasalari) paydo bo‘lgan. Biologik alohidalanish. Tur ichidagi individlarni o‘zaro chatishmasligiga olib keladi. Biologik alohidalanishning bir necha xillari mavjud. Ulardan biri jinsiy alohidalanishdir: Bu xil organizmlarda jinsiy organlar o‘zaro farq qilishi, chatishishdan keyin hosil bo‘lgan embrionning rivojlanishini normal ta’minlamaydi yoki organizm ko‘payish organlarining har xil tuzilishi yoki ularning katta-kichikligi ularda o‘tadigan chatishishga to‘sqinlik qiladi. O‘simliklarda esa, gullarning changlatuvchilarga moslashishi ana shunday fiziologik alohidalanishga olib keladi. Genetik alohidalanish organizmlarning o‘zaro chatishishiga o‘ta to‘sqinlik qiladi. Masalan, genetik alohidalanishga gametalarning bir-birini qabul qilmaslik hodisasini (ne sovmestimost) yoki urug‘lanishdan keyin zigota-larning halok bo‘lishini yoki duragaylarning sterilligi hamda kam hayotchanligini misol qilib olish mumkin. Ekologik alohidalanish. Yashash joyi, oziqa tarkibi, har xil mavsumlarda ko‘payishi, parazitlarda esa har xil tur organizmlardan xo‘jayin sifatida foydalanishlar ekologik alohidalanishga olib keladi. Masalan, Moldavi-yada bir-biri bilan aralashmaydigan sichqonlarning ikkita papulyatsiyasi bor: sariq tomoqli (joltogorlaya) va dasht (stepnaya) sichqonlari ularni alohidalanishga olib kelgan omillar bu ovqat tarkibidir. Uzoq vaqtgacha davom etib kelgan alohidalanish asta-sekin papulyat-siya divergensiyasiga (belgilarning ajralishiga) va pirovardida yangi turlar hosil bo‘lishiga olib keladi. Masalan, cho‘chqa va odam askaridasi bir-biriga morfologik tuzilishi jihatidan o‘xshash bo‘lib, umuman bir avloddan kelib chiqqan. Cho‘chqa go‘shtini eyish man etilgandan keyin ana shunday ikki xil odam va cho‘chqa askaridalari paydo bo‘lgan bo‘lishi mumkin. Hayvonlarda yana xatti-harakat bilan bog‘liq etologik alchidalanish ham mavjud. Masalan, ba’zi bir qushlarning o‘ziga xos sayrashi, urg‘ochisini o‘ziga jalb qilishi bir-biridan farq qiladi. Evolyutsiya to‘g‘risida hozirgi zamon tushunchalari. Evolyutsiyani tasdiqlovchi omillar (paleontologik, taqqoslovchi, embriologik va biokimyoviy). Ch.Darvin va A.Uolleslarning evolyutsion nazariyasi hozirgi zamon fan yutuqlari (genetika, paleontologiya, molekulyar biologiya, ekologiya, embriologiya) bilan boyitilgan va to‘ldirilgan bo‘lib, bu nazariya neodarvi-nizm deb ataladi. Neodarvinizm tabiiy tanlanish yo‘li bilan (genetik sabablarga ko‘ra) organik evolyutsiya nazariyasidir. Bu sohadagi Ch.Darvinning asosiy xizmati evolyutsiyaning mexanizmini aniqlab berganligi edi. Unga ko‘ra, tabiiy tanlanish aslida tashqi muhitga ko‘proq moslashgan organizmlarning saqlanib qolinishidir. Demak, Men-179
Ha asin ala OSHA 225 Aa ETA «2229 der arda i A ni ri i 200 (Yer 5 Ay Aa BESHINCHI PORA. 24. Yana, erli xotinlar (nikohi ham harom qilindi), magar qaramog‘ingizdagi joriyalar. (bundan mustasno)". Bu (mazkurlarning hamma-4 Niso surasi si) Allohning bitigi (farzi)dir. Ana shulardan boshqa ayollarga zinokorona emas, (balki) moplaringiz (mahr) bilan uylanishingizsizlarga halop qilindi. Ular bilan (nikoh orqali) yaqinlik qilishingiz bilanoq, belgilangan. mahrlarini beringiz. (Mahr) belgilanganlan keyin o‘zaro kelishsangiz (xotin o‘z mahridan kechsa), sizlar uchun gunoh yo‘qlir. Albatta, Alloh ilm va hikmat egasidir. 25. Sizlardan kimda-kim ozod-mo‘mina ayollarga uylanish imkoniyatiga ega bo‘lmasa, qo‘p ostingizlagi mo‘mina joriyalardan biriga (uylanaversin). Alloh imoningizni biluvchiroqdir. Sizlar biringiz biringizlandirsiz (ya’ni, siz ham, joriyalar ham bir insonsiz). Bas, ulardan o‘zlarini tutgan, fohishalik qilmaydigan va maxfiy o‘ynashlari yo‘qlariga xojalarining ruxsati bilan uylanaveringiz va mahrlarini me’yorida beringiz. Erga tegganlaridan keyin, agar buzuqlik qilsalar, ularga ozod ayollarga (beriladigan) jazoning yarmi (berilur). Bu (joriyalarga uylanish) qiyinchilik (buzilib ketishdan qo‘rqqanlaring uchundir. Agar (joriyaga uylanishlan) sabr qilsangiz, o‘zingiz uchun yaxshiroqdir. Alloh mag‘firatli va rahmli zotdir. 26. Allohsizlarga (shariat ahkomlarini). bayon qilish, sizlarni ilgari o‘tgan (haq yo‘lla-ti) zotlarning yo‘llariga hiloyat etish va tavbalaringizni qabul qilishni xohlaydi. Alloh, dono va hakimlir.
Lukka qishlog‘ida uzumchilik bilan shug‘ullanadigan boshqa bir fermer esa, bu topshiriq bilan tuman Fermerlar kengashining raisi qo‘ng‘iroq qilganini aytdi: - O‘rol aka degan, raisimiz bor O‘zi biz bug‘doy ekmaganimizni, o‘zimiz bug‘doyni sotib olishimizni yaxshi biladi Aka, qaerdan topib beramiz, hali uzum pishgani yo‘qki sotib olib bersak”, desak, “menga ham hokim shunday topshiriq bergan, topib bermasalaring bo‘lmaydi”, deb aytdi, deydi fermer
38 satalarni xuddi eshitganim kabi noma’lum bir og‘izdan chiqqanini tekshirishim kerak edi. Ha, yana yaxshi eshitib, shubhadan qutulish, yanglish eshitish kasalligiga chalinmaganimni bilishni istardim. Hozir nima qilaman? Bu uyda kayfingga ko‘ra o‘zingni tutish yaramaydi. Har doim bir ko‘zingni ko‘r va birquloqni kar etasan. Men ikki ko‘zimni ko‘r va ikki qulog‘imni kar qildim. Ammobu ajoyibotlarni eshitmaslik mening qo‘limdan kelmas edi. Eski hikoyalarda aytilgan pari saroylari kabi, har teshikdan, har tirqishdan turli-tuman ovoz chiqadi. Qani qo‘lingdan kelsa, bularni eshitma, tinglama... O‘ydadim, o‘yladim... Butun tomirlarimda qaynagan kuchli qiziqish tuyg‘usini yenga olmadim. Ko‘shkning ikki xonasini bir-biriga bog‘lagan o‘tish yo‘li bor edi. Qo‘limda shamdon bilan o‘sha tomonga yurdim. Hardamda, balki o‘n marta:Izn bering deya qadam bosdim. Yo‘lak oxirida bir eshik chiqdi. Qarasam, qulflangan ekan. Quloq soldim. Hech narsa eshitilmadi. Ortga qaytdim. Shu yerda yana birxona bor edi. Xonaning eshigini turtdim, ochildi. Ammo menga berilgan tavsiyalarga ko‘ra bu xonaga kirish qat’iyanman etilgan edi. Shamdonni ichkariga tutib mo‘raladim. Bo‘m-bo‘sh, chang bosgan katta birxona... (Tur-i qushiyyag‘ duosini o‘qib, bor jasoratni jamladim. Zotan, men bu jinlarninguyida yo aqldan ozaman, yobir kun parilar jahliga duchor bo‘lib harom o‘laman. Hidli o‘tlarni sepa-sepa ichkariga kirdim. Na pari bor va na jin... Butun vujudim aylandi. U ovoz endi ancha yaqindan eshitilar edi. Quloq soldim. Barchasi avval eshitilgan bema’ni gaplarga o‘xshaydigan gaplar. Bu ovoz ko‘shkning qaysi joyidan kelmoqda? Yurak yutib, biroz ana ilgariladim. Bir derazaga yaqinlashdim. Shamni yerga qo‘ydim. Deraza pallasini ochdim, bog‘ga qaradim. Bog‘ni o‘rtadan bo‘lgan katta devorning ustiga qaragan birxonada ekanimni bildim. Tashqari yangi chiqqan oynuri bilan yorishgan edi. Katta daraxtlar ko‘rinadi. Ular ham qo‘rqinchli edi. Ko‘shkning o‘ng tarafiga ko‘z yugurtirdim. Notanish bor juda sirdi edi. Balki bu parilar har doim kezib to‘planadigan joydir
Dunyoga larzaga solgan fojia yuz berganiga ham besh yil to‘ldi Ana shu o‘tgan davr mobaynida minglab insonlarni yorug‘ olamdan olib ketgan teraktlar xususidagi bahslar tinmadi va turli qarashlarni ilgari suruvchi munozaralar hozir ham davom etmoqda So‘nggi paytlarda Qo‘shma Shtatlarda Bush ma’muriyati va josuslik xizmati 11 sentyabr portlashlari xususida oldindan xabardor bo‘lgan degan fikr bilan chiqayotganlar ko‘payib bormoqda Xo‘sh, haqiqatan ham, razvedka xizmati teraktlar haqida ma’lumotga ega edimi? Unda nima uchun qo‘poruvchilik oldi olinmadi? Nega haqiqat yashirildi? Buyuk Britaniyaning “Deyli telegraf” (Daily Telegraph) gazetasida e’lon qilingan Indiana universiteti professori Maykl ShYeLDYeNning quyidagi maqolasida shu haqda fikr yuritiladi
mo‘ralar, goho oyoqlarining uchida turib ichkariga ko‘z yugurtirar edi. Voqea bir zumda qishloqqa yoyildi. Juma kuni bo‘lishiga qaramay, bolalar, ularning onalari maktabga chopib kelar, maktabning yopilishidan FAM chekishardi. Men bolalarni maktabga o‘xshash o‘zimga ham qarshi, yot-u begona, hissiz deb hisoblab yurardim. Endi ular qo‘limni yig‘lab o‘pishar, bu esa menga qattiq ta’sir qilardi. Xaticha xonim boshiga kattakon bir jaketni yopib olib uyiga kirib ketdi. Men ham yomon ahvolga tushib qoldim. Haq gapni aytganda, bu baxtsizlik tog‘i u bechoraning boshiga ag‘darilgan edi. Kechqurun oqsoqolning xotini bilan doya xola yana maktabga kelishdi. Ikkovi ham xafa edi. Doya xola menga ma’noli-ma’noli qarab uh tortar: –Mening boshqa tilagim ham bor edi, lekin Haq taolo yordam qilmadi, – deyar edi. Bu qayg‘uga men ham yasama bir qayg‘u bilan javob qilishim kerak edi. Ko‘zlarimni yerga tikib turib: –Nachora, doya xola, nasib bo‘lmadi, –dedim. Xullasi, u yakka ko‘zoynakli mitti afandi bir so‘z bilan Zaynilar qishlog‘ini ostin-ustin qilib ketdi. Qishloqilarning dudi osmonga chiqdi. Yer yuzida Zaynilardan ham rasvoroq qishloq borligini xayolga keltirish mumkin emasligini bilganim holda, bu qayg‘u menga ta’sir qila boshladi. Faqat bulardan Munisagina mustasno edi. U yaramas, suyunchi ichiga sig‘may uchar, (Qachon ketamiz, opajon27 Ikki kundan keyin ketamizmi» deb qushday talpinardi. 260
233 1. Indekslar mohiyati dan: h jihat- (1. Dinamika bo‘lishi mumkin; . Hududiy indekslar bo‘lishi mumkin; ar bo‘li 3. O‘zgarmas va o‘ o‘zgaruvchan tarkibli indekslar, bu mumkin; r! bo‘lishi 4. Noto‘g‘ri javob yo‘q. indekslari 348-javobga qarang, P. Quyila qayd etilgan mulalarning qaysi bir), mehnat unumdorligining alohida indeksidir: g
ruknini o‘ta cho‘ziqqa aylantirish orqali hosil qilinadi va bu rukn o‘ziga teng mafoilonga almashtiriladi. Mustafilun ——7V-— 11 {1 Mustaf ilon = MaюйПoп Y--Y-Mustaf’ilun aslining quyidagi tarmoqlari mavjud: No / Rukn nomi Afoyili Taqtiyi 1 (Mи2o Mия aҒ Пoп ——Y-2 { Makлy Mийa шип Y Y-3 ) Maxbun Mafoilun V-V-4 { Maxoши muzol Mafoilon V-V-Biz ushbu qo‘llanmada rajaz bahrining barcha vaznlariga to‘xtalib o‘tirmaymiz, balki turkiy she’riyatda, xususan Alisher Navoiy she’riyatida qo‘llanilgan vaznlarnigina o‘rganamiz. Rajazi musammani solim Mazkur vazn musfafilun (solim) asliy ruknining har bir misrada to‘rt marta, bir baytda sakkiz marta takrorlanishidan hosil bo‘ladi. Taqtiyi quyidagichadir: mustaf”ilun mustafilun mustaf”ilun mustaf”ilun —Y-) ––Y-) ––Y–1–—V-Yer uzra tim-tim qon yoshim go‘yoki tommas dam-badam Kim, naqdi vasling bay’ig‘a ko‘zlar sanar bir-bir diram. 87
Bir soha to‘g‘risidagi kitobni o‘qigan odam shu sohaga doir bitta so‘z eshitishi bilan avval o‘qiganlarini eslaydi Chunki u bu darajaga yetish uchun kechalari (mijja qoqmay o‘qigan, mehnat qilgan Qur’onda: «(Ey Muhammad), Biz sizning qalbingizni iymon va Qur’on nuri bilan) keng munavvar qilib quymadikmi?»[52] deya buyurilganidek, u ham bir ishorat bilan ko‘p ma’nolarni anglaydi Yangi boshlovchi kishi esa aytilgan so‘zninggina ma’nosini tushunadi, xolos Chunki u voqeadan hali xabardor emas
o‘lasi qilib urardi, koshki bir yomonlik qilgan bo‘lsam) O‘zi xotinbozlik qilib, alamini mendan olardi. Tong yorishganda uyga qaytardi, alamimga chidolmay yig‘lardim, betiga solib gapirsam, qo‘li qichib uraverardi... A’zoyi badanim momataloq bo‘lib, bir oygacha ketmasdi. Shunday bo‘lsa ham chidadim, bolalarimni katta qildim, lekin biron marta uydan ketaman deb og‘iz ochmadim. Men Grishkani maqtamayman, aybi ko‘p, lekin u bilan murosa qilish mumkin. Anavi kasofat ilon bo‘lmaganda, qishloqning oldi odami o‘sha bo‘lardi. Bolamni o‘sha jodugar o‘ziga isitib olgan. Natal’ya ancha joygacha o‘ylanib, indamay keldi, nihoyat: —Oyijon, endi bu gapdan og‘iz ochmaylik, —dedi,— Grigoriy kelsin, u yog‘ini ko‘ramiz.. Balki o‘zim ketarman, balki u meni haydab yuborar, keyin ma’lum bo‘ladi, hozirchalik uyingizdan hech yog‘ga ketmayman. —Ana endi o‘zingga kelding, bolam 1—kampir suyunib ketdi.—Xudo xohlasa, apoq-chapoq bo‘lib ketasiz. Ula qolsayam u seni haydamas, buni xayolingga keltirma! O‘zi seni suysa, bolalaridan jonini ayamasa-yu, qanday qilib seni haydasin2 Yo‘q-yo‘q! Aksin’yani deb sendan kechmaydi, bunga yo‘l qo‘ymaydi u: Er xotin orasida har xil gap o‘tishi mumkin... Ishqilib boshi omon qaytsin... —Men o‘lishini sira istamayman.. Hali kuyganimdan galirvordim.., Buni yuzimga solmang... Uni hech vaqt ko‘nglimdan chiqarolmayman, lekin shu za-yilda yashash ham qiyin-da, oyijon —Ey, jigargo‘sham) Qiynalganingni onang bilmaydi deysanmiyo Bilaman, lekin to‘satdan biron ish qilib qo‘ymagin, deyman. Rost aytasan, endi bu gapni qo‘yaylik. Cholga bu gapdan zinhor og‘iz ochma, tuzukmi2 Unga daxli yo‘q. —Sizga bir narsa demoqchi edim... Grigoriy bilan turamanmi, yo‘qmi, bu ma’lummas, lekin undan bola tug‘mayman endi. Borini eson-omon katta qilib olsam ham katta gap.. Hozir homiladorman, oyi... —Qancha bo‘ldig
Internet tarmog‘ida joylashtirilgan F.Yo‘ldoshevaning murojaati yuzasidan bayonot - zarnews.uz Fuqaro Sh.Mamayev spirtli ichimlik iste’mol qilib, mast holda 2017 yil 15 iyunda A.Amanov bilan o‘rtalarida bo‘lgan o‘zaro kelishmovchiliklari uchun undan qasd olish maqsadida A.Amanovning yashash uyiga kelib, u bilan bo‘lgan qisqa suhbatdan keyin o‘zi bilan olib kelgan oshxona pichog‘i bilan uning bo‘yin sohasiga zarba berib, voqea joyidan yashiringan. A.Amanov esa olgan tan jarohatlari oqibatida vafot etgan. Shu kuni Payariq tumani prokuraturasi tomonidan JKning 97-moddasi 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov natijasiga ko‘ra, Sh.Mamayevga ayb e’lon qilingan holda to‘plangan hujjatlar ayblov xulosasi bilan ko‘rib chiqish uchun jinoyat ishlari bo‘yicha Payariq tumani sudiga yuborilgan. Sud 2017 yil 10 oktyabrda Sh.Mamayevni aybli deb topib, unga 12 yil muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlagan. Marhum A.Amanovning onasi F.Yo‘ldosheva sud hukmidan norozi bo‘lib keltirgan shikoyati asosida jinoyat ishi 2017 yil 15 noyabrda jinoyat ishlari bo‘yicha Samarqand viloyati sudi apellyasiya instansiyasida ko‘rilib, sud hukmi o‘zgarishsiz qoldirilgan. Shuningdek, A.Amanovning qasddan o‘ldirilganligi holatiga Sh.Safarov va A.Ergashevlarning aloqadorligini tekshirish va boshqa holatlarga baho berish uchun sud ajrimi bilan ishning shu qismi alohida material tariqasida ajratilib, prokuratura organlariga yuborilgan. Material yuzasidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari o‘tkazilib, A.Amanovning qasddan o‘ldirilganligi holatida Sh.Safarov va A.Ergashevlarning aloqadorligi aniqlanmaganligi hamda F.Yo‘ldoshevaning murojaatlaridagi vajlar biron-bir ob’yektiv dalillar bilan tasdiqlanmaganligi sababli oxirgi marotaba 2019 yil 4 iyulda Samarqand viloyati prokuraturasi tomonidan jinoyat ishi qo‘zg‘atish rad etish haqida qaror qabul qilingan va bu borada F.Yo‘ldoshevaga yozma ravishda xabar qilingan. Shu bilan birga, F.Yo‘ldoshevaning Payariq tumani sudining 2017 yil 10 oktyabrdagi hukmidan norozi bo‘lib qilgan shikoyatlariga asosan jinoyat ishi sudining yuqori instansiyalarida bir necha bor ko‘rilib, Payariq tumani sudining Sh.Mamayevga nisbatan bo‘lgan hukmi o‘zgarishsiz qoldirilgan.
12-fevral kuni uzoq yog‘gan yomg‘irdan keyin Buxoro ko‘chalari suv ostida qoldi Holat aks etgan suratlar Bukhara news Telegram-kanaliga joylandi Avvalroq tinimsiz yog‘gan yomg‘ir sabab Qarshi shahrining markaziy ko‘chalarini suv bosgani xabar berilgan edi
46-rasm Suv tezligi: 9. —2,12 H co506; Sarf: O=a 9. = uw,)/22H cosQ0. Sarf koeffistentini yuqoridagiday aniqlab, Q-f (H ) grafigini keltirish mumkin: QOF
Bashar Asad Rojdestvo bayramida ayollar monastiriga tashrif buyurdi Suriya prezidenti Bashar Asad va uning oilasi Rojdestvo bayrami munosabati bilan Damashq yaqinidagi Saidnoya ayollar monastiridagi yetim bolalar boshpanasiga tashrif buyurishdi. Bu haqda davlat rahbari devoni rahbari o‘zining Twitter’dagi sahifasida xabar qildi. Ma'lumotlarga ko‘ra, Asad va uning rafiqasi Asma bolalar bilan iliq suhbatlashishgan hamda ularga sovg‘alar ulashishgan. Monastir boshlig‘i oliy darajadagi mehmonlarga bunday g‘amxo‘rlik uchun minnatdorchilik bildirdi. Saidnoya monastiri Yaqin Sharqdagi xristian diniga mansub kishilarning yirik ziyoratgohi sanaladi. U yerda bibi Maryam ikonasi (VIII asr) saqlanadi. Suriyada 2011 yilda mojarolar boshlanishiga qadar bu yer Qudusdan so‘ng ikkinchi eng yirik ziyoratgoh edi. Prezident Asad va uning rafiqasi esa an'anaga ko‘ra diniy va milliy bayramlar vaqtida maktablar, kasalxonalar va yetimlar boshpanasiga borishadi. Suriyada ularning tashabbusi bilan urush nogironlari va ularning oilasiga yordam dasturi amalga oshirilmoqda.
— E, men qayerdan bilay, buncha baqirasan 1—dedi Nikolay.—Bo‘lsa bordir. —Baribir qamataman!— baqirdi Turg‘un va shart-kiyindi-da, jo‘nab qoldi. : Uning ketidan, unga yetib olish uchun Volodya shoshildi. — Men boya, bug‘uning joni uzilgan paytidan boshlanib, olatasir to‘polonda to‘xtagan ko‘ngil aynashim qo‘zg‘ala boshladi. O‘zimni behuzur sezdim, kiyikning ko‘zlarini nazarimdan ketkazolmadim. Garchi u bug‘-u bo‘lsa ham ichimda o‘ylaganimda negadir kiyik derdim, balki «kiyik» so‘zi chiroyli bo‘lgani uchundir. Uning ko‘zlaridagi: «Nima bo‘ldi o‘zi?» degan savoli, bizga qaratilganday, «Menga nima bo‘ldi o‘zi, odamlar?» degandek bo‘laverardi. Bayram buzilgandi. Biz ikkitadan-uchtadan bo‘lib yoyilib qaytardik. Turg‘un bilan Volodya oldinda ketishar, ko‘rinmasdilar ham. Abduvahob goh-u to‘daning oldiga borar, goh bunisining oldiga kelarkan: —Aytinglar, gapirmasin,—derdi elanib.— Qolya, sen ayt, sening gapingga ko‘nadi Aka, siz ayting, gapirmasin,— Abduvahob hammaga bir-bir, shu jumladan menga ham tinmay yalinardi. Bizning ulfatxonaga yig‘ilgach, hammamiz Turg‘unni o‘rtaga oldik. Respublikaning sha’niga yaxshi bo‘lmasligini, yana allanimalarni gapirib-gapirib quloq-miyasini yedik. Tundlashib indamay o‘tirgan Turg‘un birdan portladi: —Nima, rostdan ham meni aytadi, deb o‘ylayapsizlarmi"1 Biz yengil tortdik. —Lekin bir kun bir chekkaga chaqirib berasanlar. Rosa koptok qilaman. Bo‘ptimi?— dedi u Nikolayga. — Bo‘pti,—dedi Nikolay. Kechqurun bo‘lib qolgandi. Biz Zvyozdniyning markaziga yo‘l oldik. Haqiqiy bayram edi bu yer. Miting
Eichenbühl Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Miltenberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,24 km2. Aholisi — 2632 kishi (2010). Geografiyasi Hududi Eichenbühlning hududi kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan. Demografiyasi Manbalar Havolalar Rasmiy sayti Germaniya shaharlari
Oqqizning qiziqchiligi tutib ketdi: Xonzoda xonimning do‘ppaygan qorniga qulog‘ini qo‘ydi-da, shivirladi: —Hozir... bir so‘zlashib olay polvon yigit bilan... Omonmisiz, esonmisiz Ana, ana, murg‘ak yurakchasi urib turibdi.. Eshityapman... Ha... Ana... Voy: — qichqirib yubordi birdan Oqqiz. —Qulovimga oyoqcha-si bilan bir tepdi-ku! Qulog‘imga bir tepdi! Voy, qulog‘im).. — havosat qila boshladi Oqqiz yerda yumalagancha... Maroq bilan kulish navbati endi Xonzoda xonimga yetdi: —Ana, jazongni oldingmuyo Ajab qildimi! Xo-xo-xo!.. Kimsaning so‘ziga ne quloq solasenyo.. Oqqiz o‘rnidan turib Xonzoda xonimga quvonch bilan dedi: —Malikani, juda sho‘xi chiqib ketyapti polvon yigitni). –Polvon yigitmikin-a, Oq... —Bo‘lmasam-chi) Voy, biram pitir-pitir qiladiki).. Taqin bir oy bor-da... Ishqilib, Ollohning o‘zi yorug‘lik bersin Xonzoda xonimni negadir ma’yuslik chulg‘ab oldi: —Aytganing kelsin-da, Oq... Har xil tushlar ko‘ramen... Sh Amir Temur qo‘shini Xorazm sari ilgarilab borarkan, Qot shahridan o‘tib Xos mavzeiga yetganda nafas rostladi. Xorazmshoh Yusuf So‘fining Qot, Xe-vaq, Buxoro shaharlariga takror bosqinlar uyushtirgani sabr kosasi to‘lgan Amir Temurni yana safarga chiqishga majbur qildi.. Samarqanddan endi jo‘nay deb turganlarida Amir Temur huzuriga Xo‘jandda xiyonat qilmoqchi bo‘lgan ShayxMuhammad Bayon sulduzni tutib keldilar. Amir Temur uning otasi Amir Bayon sulduz bilan yaxshi muomalada bo‘lgan, necha bor Hisori shodmonga mehmonga borgan. Qolaversa, ShayxMuhammad Bayon sul-duz ishonimli, bosiq, sadoqatli bir yigit edi, ammo so‘ngi paytlarda shayton yo‘ldan ozdirib badniyatlarga qo‘shilib qoldi. — Valene’mat sohibqiron! Shu ondayoq qatl etmak
taradigan birorta erkak paydo bo‘lishi mumkin, dedi. Ammo Go‘zal Remedios, hatto shahzodalardan ham jozibali da’vogarga o‘ylamay-netmay rad javobini berganida, Amarantaning so‘nggi umidi puchga chiqdi. Fernanda bolsa, hatto Go‘zal Re-mediosni tushunishni ham istamas edi. Uni qonli karnaval kuni qirolicha libosida ko‘rgan Fernan-da Remedios bu dunyoga begona, degan xulosaga kelgan edi. Lekin uning ovqatni qol bilan yeyishini va barcha gaplari telba-teskariligini ko‘rgach, Buendia avlodida telbalar juda ko‘pligidan afsuslanib ketdi. Polkovnik Aureliano Buendia Go‘zal Remedios o‘zi bilgan va ko‘rgan odamlar orasida eng aqli teran insonligiga ishonar va buni odamlarni mazax qilishdek g‘aroyib qobiliyati orqali isbotlasa-da, qarindoshlari allaqachon qizni Xudo izmiga topshirib qo yishgan edi. Go‘zal Remedios yolg‘izlik sahrosida qoldi, lekin bundan zarracha azoblanmadi, u o‘zining sokin tushlari, uzoq cho‘milishlari, tartibsiz ovqatlanishi-yu, har neki xotiradan xoli umri davomida ulg‘ayib borardi. Bu hol to Fernanda bog‘dagi ipga osilgan choyshablarni yig‘ishtirib olishga ko‘maklashish uchun ayollarni chaqirgan bahor kuniga qadar davom etdi. O‘shanda, hali ish boshlanmay turib; Amar anta nogahon Go‘zal Remediosning yuzi oqarib, hatto allaqanday shaffof tus olganini sezdi. –yoping qochdimi? —deb so‘radi u qizdan. Choyshabning narigi chetini tutgan Go‘zal Re-medios ma’yus jilmaygancha: 3—Aksincha, men hech qachon o‘zimni buqa-ar yaxshi sezmagandim, —dedi. N Fernanda Go‘zal Reme . dios gapini tugatgani amon mayin nurga yo‘ Sap garb grilgan shamol qo‘lida-298
Modelning asosiy ob’ektlarini bog’lovchi qonunlarni ifodalash
Nishonov bizning SSSR Oliy Sovetiga saylov mojaromizni yaqindan kuzatib borgandi Ikkinchi kotib Anishchev va Toshkent shahar kotibi Satinlarning saylovda menga to'siq bo'lish uchun ko'p g'ayrat sarflaganlarini ham bilardi
 Bachadonning noto‘g‘ri holati, bachadon va uning ortiqlaridagi operatsiya yoki yallig‘lanishdan keyingi paydo bo‘lgan chanoq peritoneal bitishmalar tufayli tuxumdonlar disfunksiyasi  Genital infantizm, bachadon gipoplaziyasi  Chanoq asosi mushaklari bo‘shligi  Kuchanganda siydikni tuta olmaslik  Yo‘g‘on ichak va siydik pufagining yo‘ldosh kasalliklari  Og‘riq sindromi  Klimakterik buzilishlar  Gipodinamiya bilan bog‘liq ish qobiliyatini pasayishi  Reaktiv nevrozsimon holatlar Qarshi ko‘rsatma  Ayollar jinsiy a’zolarini o‘tkir va o‘tkir osti kasalliklari  Surunkali jarayonni xuruji (harorat ko‘tarilgan, ECHT ko‘tarilishi, qorin pardasi zararlanish belgilari)  Kichik chanoq va qorin bo‘shlig‘idagi o‘smalar  Xaltalangan yiringli jarayonlar  Saktosalpinks  Bachadondan qon ketishlar  Siydik pufagi-ichak-qin oqmalari DB vazifalari:  Kichik chanoq a’zolarrida qon va limfa aylanishni yaxshilash.  Bachadon bog‘lam apparati, qorin pressi, bel, chanoq son bug‘imi va chanoq asosi mushaklarini musaxkamlash  Yallig‘lanish jarayonlari qoldiq asoratlarini bartaraf qilish  Endokrin tizim va almashinuv jarayonlarni optimizatsiyalash  Ichak va siydik pufagining motor evakuator funksiyasini yaxshilash  Yurak qon tomir va nafas tizimi ishini yaxshilash  Ruhiy emotsional holatini yaxshilash Davolovchi badantarbiya kompleksi (DBK) turlari:
ITLAR HURABERAR –KARVON O‘TADI" Iyevo bo‘tqasini qaynatar kaslar... Ma’naviy noqis– uhimmati pastlar: «Uch tiyindi tuz’, (Gugurt bir tiyin O‘tish davri ekan, Qiyinmi? Qiyin! Vis-visu mish-mishlar yetar, janoblar, Bu kabi safsata meni azoblar... So‘zlaringizning do‘ndadir sharhi: Din-u diyonatning qanchaydi narxi Nega narx qo‘ymaysiz Cho‘lponlariga"1 Istiqlol-chun to‘langan o‘lponlariga 1. Julqunboy uvoli bir kun tutadi, Ko‘zyoshi daryo bo‘b sizni yutadi). Juvonmarg bo‘lganda Usmon Nosiring Qiyilmaganmidi sening nosiring 1. Huvaydo kmistikyuz-u, Xaziniy kso‘fi", Soyada qoldilar ularning ko‘pi Fitrat-u Avloniy xoklari qayda2 Bu dardlar oldida seniki maydan. Qatag‘on qilingach hatto marhumlar, Ilohiy ne’matdan qoldik mahrumlar) Beiymon toptalgach milliardlab kitob, Jonimiz o‘rtanib, bo‘ldik jingirtob. Unutmang, olgani» paxtaga uch pul, Tillangiz tekindi, gazingiz bepul " Asqad Muxtor satri Oltin qayga ketdi, qani pullari? Xalqimiz ataldi: «Paxta qullari»Y.. Nazdimda, yoqmadi sizga bu hisob, Allohdan tilayman diyonat, insof) .. Istibdod davrining asoratlari, Ishga xalal berar kasofatlari. Suiiste’mollar-u, nafsiy xurujlar, O‘tish davri ekan, ha, bizda uchrar: Bor gap shu, janoblar– ibnul g‘arazlar! Yetarmish-mishlar-u, basdir g‘arazlar. Siz xohlang-xohlamang, buyuklik eshdur, Yeoyasi cho‘ng elning ishlari beshdir! Ulkan yutuqlarimiz ko‘rmaysiz atay... Gapning indallosin men sizga aytay: «In ham guzarad»dir– «Bu ham o‘tadi" Itlar huraverar–karvon o‘tadi USTOZ ALISHER NAVOIYGA Lola tuxmichalik g‘ayrating yo‘qmi, Ipak qurtichalik himmating yo‘qmugr Alisher Navoiy Assalom, hazratim, quyosh tal’atim, Ziyo ul-Haq-v-a-d-din v-a-d-dunyoSizsiz." Milliy iftixorim, shamsul millatim," Yearib bo‘larmidi dunyomizSizsiz... Oltin qafaoze bitdi, hazratim, bugun, Endi qafaslarda unmagay gullar! Bugun yurt bog‘idan haydalgan zog‘lar, Istiqlol navosin kuylar bulbullar. Murid-u muxlisman bir umrSizga, "Mazmuni: (Alloh, din va dunyo ziyosiz–hazrat Navoiyga berilgan unvonlardan biri. " YeSHShamsul millat» –millat quyoshi. 101
“Manchester Yunayted” klubi bosh murabbiyi Ole-Gunnar Sulsher iste’foga chiqarildi. Bu haqda ingliz klubi matbuot xizmati rasman ma’lum qildi. Klubni keyingi o‘yinga yordamchi murabbiy Maykl Kerrik boshlab tushadi. Jamoa mavsum oxirigacha vaqtinchalik murabbiy topishni maqsad qilgan. Norvegiyalik mutaxassis 2018-yilning dekabrida jamoani qabul qilib olgandi. Mazkur vaqt ichida “Manchester Yunayted” birorta sovringa ega chiqolmadi. “Manchester Yunayted”ning Sulsher davridagi eng yaxshi natijalari 2020/21-yilgi mavsumda qayd etilgandi. O‘shanda jamoa APLda ikkinchi o‘rinni olgan, Yevropa Ligasida esa finalga qadar yetib borgandi. Mankunianlar Premyer Liganing joriy mavsumida 12-turdan keyin 17 ochko to‘plagan holda 7-o‘rinda bormoqda. Jamoa chempionat doirasidagi so‘nggi 7 o‘yinning beshtasida mag‘lub bo‘ldi. Xabarlarga ko‘ra, “Yunayted” Sulsherga 7,5 million funt miqdorida kompensatsiya to‘laydi.
Turshak (100 g) = 241 kkal 7299) 9 4 Asosiy tarkibiy qismlari: suv =: 18,0–20,0 g 96, oqsil = 3,39 mg Yo, yog‘ = 0,51 mg 96, uglevod = 62,64 mg 96, oziqa tolalari = 3,5 g 96, erkin organik kislotalar = 2,0 g 90, kaliy = 1781 mg 76, kalsiy =: 166 mg 90, magniy =: 109 mg 96, fosfor == 152 mg 96, temir 1: 12 mg "4, mis 2: 0,6 mg 90, kobalt = 8,4 mkg 96, A provitamini = 3,5 mg Yo, V, vitamini =: 0,10 mg 90, V, vitamini == 0,20 mg 70, RR vitamini = 3,0 mg 90, S vitamini = 4,0 mg 74, makro-mikro va ultramikrozlementlar. " BA 7 2,11. ICHIMLIKLAR Achitqi va achitqili ichimliklar (100) = 85 kkal Asosiy tarkibiy qismlari: suv = 75,0 mg 96, oqsil = 12,5 mg 96, yog‘ = 0,4 mg 96, uglevod = 8,3 mg 96, oziqa tolalari = 1,9 mg «0, kaliy = 560 mg 36, fosfor = 385 mg 96, magniy = 64 mg 96, kaletsiy = 27 mg 96, temir = 3,1 mg 96, RR vitamini =: 11,4 mg 76, V, vitamini == 0,60 mg 96, V, vitamini = 0,68 mg 96, R, N vitaminlari, folat, para-aminobenzoy kislotasi, makro-mikro va ul’tramikrozlementlar == 8 mg 75, meti-onin = 190 mg 96, letsitin = 500 mg 26. Biz, TARI
O‘zA - Sog‘lom va bilimli yoshlar kelajagimiz poydevori Toshkent shahar hokimligida o‘quvchi-yoshlarni ta’limga to‘liq qamrab olish va davomatini ta’minlash masalalariga bag‘ishlangan matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.