Datasets:
sinonimayzer
/
mixed-data

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
text
stringlengths
7
335k
Markaziy bank-bank tizimi mavjud bo‘lgan barcha davlatlar pul-kredit tizimining asosini tashkil kiladi. Markaziy bankning moliya bozoridagi o‘rni mamlakatda bozor munosabatlarining rivojlanish darajasiga va xususiyatiga bog‘liq. Bu esa o‘z navbatida ikki pog‘onali bank tizimini shakllanishiga asosiy omil bo‘lib hisoblanadi. Chunki buning tepasida Markaziy bank bo‘ladi. Ikki pog‘onali bank tizimining zarurli bozor munosabatlarining qarama-qarshiliklaridan kelib chiqadi. Bir tomondan, bu xususiy moliya mablag‘laridan erkin foydalanish huquqini talab kiladi. Bu kuyi pog‘ona banklar-tijorat banklari orqali amalga oshiriladi. Ikkinchi tomondan, bu munosabatlarni ma’lum mikdorda tartibga solish nazorat qilish maqsadli yo‘naltirish zarur. Bunday maxsus mstitut sifatida Markaziy bank yuzaga chikadi. Kredit tizimi bu kreditning barcha xususiyatlarini o‘z ichida ichida nomoyon etadigan va kreditning mohiyatini belgilashga xizmat qiladigan elementlarining yig‘indisidir. Kreditning qaytarib berishlik, muddatlilik, foiz to‘lashlilik xususiyatlari hamda kredit munosabatlarini kredit beruvchi va kredit oluvchi o‘rtasida ixtiyoriy yuzaga kelishi kabi xususiyatlar amaliyotda o‘z aksini topgan bo‘lishi kerak. Kredit tizimi tarkibiy jihatdan 3 qisimdan iborat: 1. Bank tizimi 2. Nobank kredit tashkilotlari 3. Maxsus iqtisoslashgan kredit muassasalari Maxsus iqtisoslashgan kredit muassasalariga Faktoring kompaniyalari, Forfeyting kompaniyalari, lizing va trast kompaniyalarikiradi. Bu muassasa moliya bozorining ma’lum segmentida faoliyat ko‘rsatadi va tijorat banklari bilan raqobat qiladi. Masalan, Faktoring kompaniyalari Faktoring xizmatlari bozorida, Lizing kompaniyalari lizing bozorida tijorat banklari bilan raqobat qiladi. Lekin har qanday mamlakatda kredit tizimining yadrosini bank tizimi tashkil qiladi. Bu esa quyidagi sabablar bilan izohlanadi: 1. Markaziy bank kredit tizimini tartibga solish va nazorat qilish vakolatiga ega ekanligai; 2. Tijorat banklarini depozit qabul qilish va hilma xil moliyaviy xizmatalr ko‘rsatish vakolatiga ega ekanligi; 3. Tijorat banklari qudratli moliyaviy institutlar ekanligi. Kredit tizimi quyidagi elementlardan iborat: 302
J J j ""Qorong‘ida yo‘l topmay, hayron yurtim) Yomon bilan yaxshini farq qilolmay, Og‘zida ham qon, ham moy sarson yurtim Qarasam, ajabtovur yuzing sening, Nechun axir, aldamchi so‘zing sening? Donolarning hikmati pisand emas, G‘ofil qolgan, adashgan o‘zing sening: Tunda uyqung buzilar, kunduz– kulking, Dardingga em bo‘lmadi moling– mulking! Ochko‘zsan, tamakorsan, qurumsoqsan, Bor savlaging boshingga kiygan tulking... Biy bo‘ldi qiyqim boylar bosh-boshiga, Dog‘ soldi, zahar soldi yurt oshiga, Qo‘rqaman, asosi yo‘q ko‘r singari, Elim unar buzuqlar aldashigan.. Otalarga o‘xshamay qoldi turqing, Yopiray, muncha ketdi, elim, xulqing) Birlik yo‘q, baraka yo‘q, buzildi fe’l, Qani yig‘gan davlating, boqqan yilqing? OF hal
tt Tekгпиш (101. terminus chek, chegera, chegara belgisi). Fan, texnika va boshqa sohalarga oid narsa, voqeya-hodisa haqidagi tushunchalarni ifodalovchi, qo‘llanish doirasi shu sohalar bilan chegaralangan so‘z va birikmalar. Masalan, fonema, morfema, leksema, sema, sintagma tilshunoslik, roman, vazn, turoq, radif. bahr adabiyotshunoslik terminlari. Terminologiya (lor. terminus chek, chegera, chegara be/gisi i logos —so‘z, ta’limot). 1. Ma’lum sohaga oid terminlar majmui. 2. Tilshunoslikning terminlar yaratish tamoyillari, ularni tartibga solish muammolari bilan shug‘ullanuvchi, terminlarga doir ilmiy-nazariy va amaliy masalalarni o‘rganuvchi bo‘limi. Til satblari. Tilni tekshirish jarayonida, uni tahlil etishning turli usullarida belgilanadigan qatlamlari. Tilning asosiy sathlari: 1) fonetik sath; 2) leksik sath; 3) grammatik sath. Til shoxobchalari. Genetik jihatdan yaqinlik belgilariga ega bo‘lgan til oilalarining ichki guruhlari, shu oila ichidagi til guruhlari. Masalan, turkiy tillarning qarluq-uyg‘ur guruhi. Tillar oilasi. Kelib chiqish asosining umumiyligi, fonetik, leksik va grammatik jihatdan o‘zaro o‘xshashligi, yaqinligi bilan izohlanadigan tillar guruhi. Mas., fturkiy tillar oilasi. Tillar tasnifi. Tillarning muayyan belgilar asosida ma’lum oila va guruhlarga ajratilishi. Tillarning chatishuvi O‘zaro ta’sir etuvchi ikki tildan birining g‘olib chiqishi va ikkinchi tilning esa g‘olib tilda biror fonetik, leksik, sintaktik izlar qoldirishi, Mas., kelt tili, frank tili. Tillarning genealogik tasnifi — aд. Tillarning shajaraviy tasnifi. Tillarning morfologik tasnifi. Tillarni grammatik shakl hosil qilish usullarida farq qilishga ko‘ra guruhlarga ajratish. Bu tasnifga ko‘ra tillarniig quyidagi turlari ajratiladi: 7) amorf tillar (q.); 2) 178
Narvoni o'yinni davom ettirishga imkon berilmaydi. Shunday qilib, men hozir qotib qoldim
MADANIYAT | Termiz davlat universiteti Bosh sahifa / MADANIYAT Har bir o’zbеk raqs мaktabining o’zi bir оlaм. Farg’оna raqslari gоh sho’х va tеtik, gоh мayin оquvchi harakat, gavdani bir оz оldinga egib erkin, nafis tutish, хilмa-хil мaъnо kashf etuvchi chirоyli qo’l harakatlariga хоs bo’lgan. Buхоrо raqs мaktabining esa оdatda tоvоnini urib-urib, tizzani bukib, ayni chоg’da gavdani g’оz tutib, viqоr bilan kift titratib, aniq shaklli puхta qo’l хarakatlari bilan o’ynaganlar. Хоrazм raqsi uchun esa tizzalarni sal – pal bukib, kiftlarni tik tutib, butun tanani хarakatga kеltirib, bilak va barмоqlardan turli tuмan chirоyli shakllar yasab, o’ynоqi sho’х, оtashin o’ynash хarakatеrlidir. Хоrazмda qayrоq bilan o’ynash kеng rasм bo’lgan. O’zbеk raqsida оbrazlilik мazмundоrlik хal qiluvchi rоl o’ynaganki, bu хususiyat barcha мaktab va uslublarni bоg’lab yagоna o’zbеk raqsini мaydоnga kеltirgan. Raqs uslub va мaktablari bir-biriga taъsir ko’rsatib, iжоdiy хaмkоrlik tоrtishuv kеng tus оladi. Buning natiжasida iжrо мaktablarning мazмuni bоyib, aхaмiyati оshadi. Qo’qоn хоnligi, Buхоrо aмirligi va Хiva хоnligining bir qatоr shaharlarida yirik raqs to’plar (ansaмbllari) tashkil etilgan bo’lib, faqat O’rta Оsiyoda eмas undan tashqarida haм o’zbеk raqs sanъatini мunоsib naмоyish etdi.
miy ko‘chishlarda "to‘da quvvati" bilan instiktiv "ulkan bilim" –yo‘lchi yulduzga bog‘lanib, kerakli manzillarini adashmay yo‘l topishlariga, yashashlariga uyg‘un keladi. Olimlar to‘dasidan ajralgan "yolg‘iz" hamisha yo‘ldan adashib, "ulkan bilim"dan bebahra qolganligini kuzatishgan. Baxshi shoirning ham an’anadan chekinib, individual ijodga o‘tsa, o‘zi doston-qo‘shiq ijod qilsa, ko‘pincha "adashib" ora yo‘lda qolib ketishi shundan. Bunga ko‘pchilik baxshi shoirlarning sho‘ro davridagi mualliflik termalari yorqin misol bo‘lib turibdi. Yoki xalqona yo‘lga taqlidan yozilgan aksariyat asarlarning shaklni olib, qalbsiz qolishi, badiiy sayozligi ham sabab ushbu qonuniyatda izoh topadi. Xuddi shuningdek xalq ijodiyotida an’anadan uzilgan avlod va shaxs ham xalqona ramz va obrazlarni tushunmay qiynaladi. Shu ma’noda E.Fromm ramzlar mazmunini maktablarda chet tilini o‘rgatganday o‘qitish kerak, deganda haqlidir. Biz yuqorida ramz tushinchasi borasida qisman to‘xtaldik. Aytilgan fikr mulohazalar navbatdagi maqolalarda beriluvchi ramziy obrazlar ma’no mazmunini yaqindan anglashga yordam beradi, deb o‘yladik. Ramzlar qo‘shiqlar mazmunini tushunishda bir kalit. Kalit qopqani ochadi. Qopqadan kirish, xazinaga ega bo‘lish, ochguv-chiga bog‘liq. Har qanday boylik qadrlansa, bahosi bilinadi. Bahosini olgan nimaiki bor, yangidan tug‘ilib, qayta quvvatga kiradi. 2. ASHULLA (LIRIK QO‘SHIQ)LARDA RAMZ Xalq qo‘shiqlarining turlari ko‘p. Folklorshunoslik umumlashtirib xalq lirikasi, deb ataydi va marosim hamda nomarosim qo‘shiqlarga ajratadi. Nomarosim qo‘shiqlarining salmoqli qismini ashulla (lirik qo‘shiq)lar tashkil etadi. Bu o‘rinda folklorshunoslarimiz so‘ngi davrlarda "lirika" atamasini tor ma’noda 9
Urushda o‘lgan kinodramaturg va aktyor Ergash Hamroevning o‘g‘li Ali Hamroev o‘z otasi haqida fil’m suratga olmoqda
ni taqsimlash borasida bir qator ma’muriy vazifalarni o‘zlarida saqlab qolgan bo‘lib shu dastaklar orqali korxonalarning xo‘jalik faoliyatiga ko‘p aralashar edi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2003-yil 24-yanvardagi PF-3202-sonli "O‘zbekiston iqtisodiyotida xususiy sektorning ulushi va ahamiyatini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi Farmoni haqiqiy bozor uslublari foydasiga korxonalar-HA boshqarishda davlatning ma’muriy resurslardan foydalanishdan voz kechish masalasida burilish davri bo‘ldi. Davlat boshqaruvi vazifalarini ko‘plab tarmoq uyushmalari, konsern, xolding va kompaniyalarning xo‘jalik faoliyati vazifalari bilan qo‘shib yuborish ham dolzarb muammolardan biridir. U bozorning barcha ishtirokchilariga xo‘jalik yuritish uchun teng shart-sharoit yaratish, iqtisodni monopoliyadan chiqarishga yordam bermadi. Ko‘pgina xo‘jalik birlashmalari xo‘jalik vazifalari bilan bir qatorda davlat boshqaruvining ayrim vazifalarini ham bajarishdi. Xususan, korxonalarning qonunchilikka rioya qilishga oid faoliyatini inspeksiyaviy nazorat qilish, faoliyat yuritish uchun pitsenziya va boshqa turpi ruxsagnomagar berish shular jumlasidan. Bular bari toqat qilib bo‘lmas darajaga yetgandi, chunki iqtisodiy ispohotlar, xo‘jalik yurituvchi subyektlar va korxonalar egalarining tashabbuslari va tadbirkorligi yo‘liga g‘oye bo‘layotgan edi. Ha, davlat organlari ham o‘zlarida samarali va ochiq oydin biznes-muhitni shakllantirishga xalaqit beruvchi ko‘plab ruxsa: berish hamda taqsimlash vazifalarini saqlab qolgan edi. Jahon tajribasi shuni ko‘rsatadiki, jamiyatning ijtimoiy-Iqtisodiy borada muvaffaqiyatli rivojlanishi ko‘p jihatdan hokimiyatning ayrim bo‘g‘ingari o‘rtasidagi vakolatlarni cheklashga markaziy organ larning mahalliy boshqaruv organlari bilan o‘zaro munosabatlari xarakteriga bog‘liq. Boshqaruv apparati a’zolarining haddan ziyod ko‘pligi, vazifalarning takrorlanishi, boshqaruvning yaxshi tashkil qilinmaganligi, jamoatchilik nazoratining yetishmasligi davlat boshqaruv organlari byurokratizmining kuchayishiga, biznes rivojlanishi yo‘lida turli xil to‘siqlar ko‘payishiga asos bo‘ladi. Aynan shuning uchun ham bugungi kunda O‘zbekistonda mamlakat Prezidenti tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan ma’muriy islohot yo‘nalishlaridan biri -bu, davlat boshqaruvi tizimida vazifa-parni aniq bepgilab olish va nomarkazlashtirish sanaladi. U ustuvor yo‘nalish bo‘lib, davlat boshqaruvi vazifalarini nomar-kazlashtirish quyidagilarga imkon beradi: hukumatning umumdavlat ahamiyatiga molik strategik masalalarga e’tibor berishi. Bu davlatni boshqarish va strategik rejalashtirish samaradorligini oshirishga ko‘maklashadi, markaziy boshqaruv organlari tuzilmasini va sonini optimallashtirish uchun sharsit yaratadi, ularning xo‘jalik yurituvchi subyektlarning iqtisodiy faoliyatiga joriy aralashuvidan xalos qiladi;
" Hudaychi —podsho mehmonini kutib oluvchi mansabdor.
ir || Savodxon - oʻzbek tili imlo dasturi || Ўзбек тили имло дастури 85 475 237 Lugʻatimiz bazasida 971 171 soʻz jamlangan. Unga turdosh va atoqli otlar, soʻz asoslari va turlangan/tuslangan soʻzlar kiritilgan.
Bu faqat Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligining ishi emasligi, balki: – Sog‘liqni saqlash vazirligi talabni shakllantirishi va sifatli mahalliy dorilarni qidirib topishi; – Moliya vazirligi kafolatli davlat xaridlarini joriy qilib, mahalliy ishlab chiqaruvchilar ishtirokini kengaytirishi; –Investitsiya va tashqi savdo vazirligi yaratilayotgan keng imkoniyatlardan foydalanib, loyihalarni ko‘paytirishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. –Agar viloyat hokimlari 200 dan ziyod farmatsevtika korxonalari bilan uchrashib, masalani ichiga kirganida edi, ko‘p muammolar joyida hal bo‘lardi,– dedi Prezidentimiz. Farmatsevtika agentligida loyihalar bilan ishlash tizimini mutlaqo yangidan tashkil etish zarurligi qayd etildi. Buning uchun Investitsiya vazirligidan agentlikka birinchi o‘rinbosar – Ulug‘bek Egamov tayinlangani ma’lum qilindi. Unga agentlik tizimiga yangi investitsiya muhitini olib kirish shartligi ko‘rsatib o‘tildi. Agentlik va viloyat hokimlari oldiga joriy yilning o‘zida 80 million dollarlik 34 ta loyihani ishga tushirish vazifasi qo‘yilgan. Misol uchun, joriy yilda Toshkent farmatsevtika parkida 50 million dollarlik 2 ta loyihani ishga tushirish rejalashtirilgan. Jami ushbu klasterda 3 yilda 280 million dollarlik 6 ta korxonani ishga tushirish ko‘zda tutilgan. Yoki, Buxoro, Jizzax, Navoiy, Qashqadaryo, Surxondaryo va Xorazmda atigi 1 tadan eng oddiy dorilarni ishlab chiqaradigan korxona mavjud bo‘lsada, mazkur viloyatlar kelgusi 2 yilda bor-yo‘g‘i 2 tadan yangi loyihani amalga oshirishni reja qilgan. Mutasaddilarga yirik xorijiy kompaniyalar bilan muzokaralar o‘tkazib, kamida 10 ta brendni jalb qilish bo‘yicha kelishuvga erishish topshirildi. O‘zA
Rayhon egizaklarining bir yoshga to‘lishi munosabati bilan tabriklarni qabul qilishni boshladi Xonanda Rayhon o‘zining egizak farzandlari Islom va Imronning bir yoshga to‘lishi munosabati bilan tabriklarni qabul qilishni boshladi. Jumladan, xonanda Rashid Xoliqov bugun, 1-may kuni o‘zining Facebook’dagi sahifasi orqali tabrik yo‘llagan. Eslatib o‘tamiz, Islom va Imron 2014-yil 5-may kuni dunyoga kelgan edi. Rayhon fevral oyida bo‘lib o‘tgan konsert dasturida sahnadagi ulkan monitor orqali ilk marta farzandlari suratlarini ko‘rsatgan edi. Keyinroq, aprel oyida u Instagram’dagi sahifasida egizak o‘g‘illarining fotosuratlari bilan bo‘lishdi. Avvalroq, xonanda Rayhon va aktyor Yigitali Mamajonov munosabatlari tiklangani haqida ma’lumot berilgani xabar qilingan edi.
Va nihoyat, «Ma’naviyat asoslari» fani bizning katta bir guruh ijtimoiy hodisalarni shunchaki anglab olishimizgagina, tor ma’nodagi ma’rifiy vazifalargagina xizmat qilib qolmay, shuningdek, mustaqil O‘zbekistonning barkamol avlodini tarbiyalashga ham o‘z hissasini qo‘shish maqsadini oldiga qo‘yadi. Bu mazkur fanning pedagogika va pedagogik psixologiya fanlari bilan aloqa qilishini ta- " qozo etadi. (Ma’naviyat asoslari» fanini o‘rganish bizning dunyoqarashimizni boyitish, kengaytirish bilan bir qatorda, ijtimoiy jarayonlarda ongli ravishda faol qatnashish, yoshlarni yuksak ma’naviy omollar ruhida tarbiyalash imkonlarimizni yanada oshiradi. Bu nafaqat bo‘lajak pedagoglar, o‘qituvchilar uchun, shuningdek, barcha mutaxassislar—jurnalistlar, adiblar, san’atkorlar, olimlar, menejerlar, injenerlar, tashkilotchi rahbarlar va boshqalar uchun kerak. Yuqoridagi mulohazalardan Ma’naviyat asoslari» fanining gumanitar fanlar tizimidagi o‘rni va ahamiyatini qisman anglab olish mumkin. Eng avvalo «Ma’naviyat asoslari»ga o‘z predmetiga ega mustaqil fan sifatida qarash lozimligi namoyon bo‘ladi. j j j Taraqqiyotning «o‘zbek modeli» degan tushuncha fanga kirib keldi. Uning tarkibiy qismlari va yo‘nalishlarini nazariy tadqiq etish mamlakatimizda ijtimoiy va gumanitar fanlarni fivojlantirishga juda kuchli zarurat tug‘diradi. Bu zarurat yangi ilmiy nazariyalar, hatto yangi fanlar yaratishni taqozo etmoqda. Eng avvalo Islom Karimov boshchiligida, ilmiy rahbarligida O‘zbekistonda rejali iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llarini, tamoyillarini, qonuniyatlarini asoslaydigan yangi makroiqtisodiyot nazariyasi yaratilmoqda. Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi, mazkur dasturni amalga oshirishga qaratilgan davlat siyosatining tashkiliy va ilmiy masalalarining ishlab chiqilishi va rivojlanishi chet ellarda, xususan Rossiyada, Islom Karimov yaratgan nou-xau, deb baholanayotgani bejiz emas. Bu yo‘nalishda har bir fan bo‘yicha qanchalar ilmiy-uslubiy, pedagogik, psixologik tadqiqotlar olib borilayotir, ta’lim standartlari belgilanib, darsliklar yozilayotir.
O’zbekiston xalq shoiri Xurshid Davron bilan uchrashuv _ Xurshid Davron kutubxonasi 11 noyabr kuni soat 14 00 da Alisher Navoiy nomidagi O’zbekiston Milliy kutubxonasining kichik majlislar zalida taniqli shoir Xurshid Davron bilan uchrashuv o’tkaziladi Adabiyotshunoslar va san’atkorlar ishtirokida qatnashadigan uchrashuvga adabiyotimiz va shoir ijodi ixlosmandlarini taklif qilamiz
Dunyo adabiyotida A.P. Chexov o‘z ovozi va o‘z so‘ziga ega bo‘lgan noyob ijodkorlardan biri sifatida tan olingan. U hikoyalari orqali ushbu janrni yana bir taraqqiyot pog‘onasiga ko‘tarib berganligi ham bor gap. O‘zbek adabiyotida realistik hikoyalarning paydo bo‘lishiga ham ayni yozuvchining asarlari sabab bo‘lib, Abdulla Qahhor va undan keyingi bir qator yozuvchilarimiz hikoyalarining muvaffaqiyatida mazkur adibning maktabi alohida ahamiyat kasb etadi. Ushbu kitobda yozuvchining eng sara hikoyalari jamlangan.
Volkswagen konserni kuzatuv kengashi bir necha oy oldin “dizel mojarosi” deb nomlangan firibgarlik bilan bog‘liq holda hibsga olingan, Audi bosh direktori Rupert Shtadlerning ishdan bo‘shatilishini e'lon qildi Avvalroq u ishdan chetlatilgandi Shtadler, shuningdek, Volkswagen boshqaruv a'zosi va Audi boshqaruv raisi lavozimlarini ham tark etadi U kompaniyadan “sudgacha hibsga olingani sababli o‘z majburiyatlarini bajara olmasligi” sababli ketmoqda Avvalroq Automotive News nashri Volkswagen Shtadlerga shartnomaning muddatdan avval bekor qilinishi uchun tovon puli to‘lamoqchiligini ma'lum qilgan Volkswagen’ning fikricha, Audi markasining gumonlanuvchi nomi bilan bog‘lanishi brend imijiga zarar yetkazadi Shtadler iyunda politsiya tomonidan ushlanib, tergov izolyatoriga joylashtirilgan Myunxen prokuraturasi unga qarshi firibgarlik gumoni bilan ish qo‘zg‘atgan va uning kvartirasida tintuvlar o‘tkazgan Shtadler Audi’da 1990 yilddan boshlab ishlab kelgan 2003 yilda kompaniya boshqaruv kengashi a'zosi, 2007 yil 1 yanvardan esa kompaniya boshqaruv raisi bo‘lgan
UN Oз Yo Y 0; 8.1-rasm. Import tariflarining harakat mexanizmi. Narxning pasayishi oqibatida o‘sgan iste’mol esa importning o‘sishi bilan qondiriladi. (Q2-QI). Ichki ishlab chiqaruvchilarning qiziqishlarini himoya qilish maqsadida A mamlakat olma importiga (T) boji belgilaydi. Faraz qilaylik A mamlakat kichkina bo‘lib, olmaning jahondagi narxlariga ta’sir o‘tkaza olmaydi. Bu holatda olmaga ichki narx Rt belgilanadi qaysiki. Natijada, ichki ishlabchiqarish xajmi QI dan Q3 ga o‘sadi. Bojning o‘rnatilishi xorijiy tovarlarning narxining oshishiga olib keladi (bizning misolimizda olmaning). Milliy ishlab chiqaruvchilar aynan shunday tovarni (shu sort va sifatdagi) sotayotganligi uchun, tovarning narxini oshirishni foydali va mumkin deb hisoblashadi. Lekin bu narxning oshishi jahon narxining oshishi bilan to‘g‘ri kelmasligi mumkin. Bizning misolimizda to‘g‘ri kelishi tasavvur qilingan. Natijada, jahon narxida (Pw) tovarni ishlab chiqa-rishni o‘zi uchun foydasiz deb bilgan milliy ishlab chiqaruvchilar, o‘zlari uchun birmuncha foydali bo‘lgan Rt narxida tovarlarni sota boshlaydilar. Olma narxining oshishi A mamlakatda ushbu tovar iste’molini Q2 dan Q4 ga pasaytiradi va bu holat tovar importining ham pasayishiga olib keldi. Bu birinchidan, ichki ishlabchiqarishni oshiradi. Buning ta’sir doirasi ichki taklif egri chizig‘ining egiluvchanligidan kelib chiqgan holda har xil bo‘ladi. Ikkinchidan, bu tovarga bo‘lgan ichki iste’mol kamayadi. Bu kamayishning xajmi ham ichki talab egri chizig‘ining egiluvchanligidan kelib chiqqan holda har xil bo‘ladi. Natijada, importga bojning 162
ham, garchi asar asosan eng murakkab va mas’uliyatli insoniy faoliyat jabhasi bo‘lmish siyosatdan so‘zlasa-da, g‘oyat qiziqarli badiiy asar sifatida maroq bilan o‘qiladi. Boshqacha aytganda, muallif muhim siyosiy muammolar xususidagi fikrlariga badiiy yon bosib, ularning ma’qulligiga o‘quvchi ishonchini mustahkamlaydi, asar ibratini yanada kuchaytiradi. Buyuk istiqbolli mustaqil O‘zbekiston taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shish ishtiyoqida bo‘lgan har bir davlat arbobi, mas’ul shaxs, siyosatshunos olim, ziyoli, barcha vatandoshlarimiz mazkur kitobda bayon etilgan ajdodlar tajribasidan o‘z faoliyatlari uchun zarur saboq va ma’naviy quvvat olishlari aniq. SHARIF XOLMUROD
Boshlang'ich kurs O`rta Osiyo tabiiy geografiyasi O`zbekiston tabiiy geografiyasi O`zbekiston iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi Amaliy geografiya Shimoliy Amerika mamlakatlari Janubiy Amerika mamlakatlari Amaliy mashg`ulot 6-yanvar kuni Yamaykada Marunlar bayrami nishonlanadi Bu kuni sobiq qullarning avlodlari marunlarga ehtirom ko‘rsatadilar Bu bayram kapitan Kudjoe tavallud kuniga to‘g‘ri kelgan, u marun bo‘lgan Marunlar - ozodlik uchun kurashuvchilar, ular Britaniya kolonial qo‘shinlarining xujumlarini qaytarishgan Kudjoe Angliya armiyasi ustidan g‘alaba qozongan Shundan so‘ng, uning vositachiligida 1738-yilda Britaniya bilan tinchlik shartnomasi tuzilgan Bu shartnoma qullarga ozodlikni va anchagina yer egaligini kafolatlagan Bu kuni marunlar xotirasiga sobiq qullarning avlodlari katta ehtiromlar ko‘rsatadilar Yamayka aholisi marunlar sharofati bilan ularning ajdodlari ozod bo‘lganliklarini unitmaydilar va ular Yamaykada yashiringanlar Hozirda shu kuni Yamayka aholisi marunlar xotirasiga ehtiromlar aylashadi va bayram munosabati bilan festival o‘tkaziladi, unda an’anaviy qo‘shiqlar, raqs va udumlar ijro etiladi Orolda yashovchi ba’zi bir odamlar bu bayramni "Marun yangi yili” deb ham ataydilar
BBC jurnalisti Avaz Tohirov, unga Mustaqillik maydoni va “Yangi O‘zbekiston” bog‘ida suratga tushirishga ruxsat bermaganlari haqida post yozgan. Komil Allamjonov uning postiga munosabat bildirib o‘z fikrlarini bildirgan. “No Photo, No Video” muammosi mamlakatimiz ijtimoiy hayotidan allaqachon yo‘qotilishi kerak edi, ammo u qayta va yana qayta yuzaga kelmoqda. Suratga olish taqiqlanishini tartibga soluvchi biror bir hujjat yo‘q. 2018-yilda IIV tomonidan VML “O‘zbekiston Respublikasi hududida jamoat joylarini, bino va inshootlarni suratga olish va videotasvirga tushirish tartibi to‘g‘risidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi loyiha tayyorlanib, muhokama uchun e’lon qilingan, ammo qabul qilinmaganligicha qolib ketgan edi. Mamlakatning ochiqlik siyosatiga zid bo‘lgan, ayrim o‘zboshimchalik bilan joriy qilingan taqiqlar jamiyatga zarar keltirishi muqarrar. Agar Vazirlar Mahkamasining suratga olishni taqiqlash to‘g‘risidagi qarori bo‘lmasa, barcha idoralar xodimlariga, bunday holatlarda qanday yo‘l tutish kerakligi haqida ko‘rsatma berilishi kerak. Butun dunyoda, agar taqiq bo‘lmasa, demak ruxsat berilganligi nazarda tutiladi. Qonun bilan suratga olish taqiqlangan obyektlar ro‘yxati mavjud. Qolgan hamma joylarda – fotograflar, sayyohlar uchun ham, O‘zbekiston fuqarolari uchun ham, to‘liq erkinlik ta’minlanishi zarur”, – deb yozadi Allamjonov.
"Islom Karimov. Asosiy maqsadimiz—yurtimizda erkin va obod, farovon hayot barpo etish yo‘lini qat’iyat bilan davom ettirishdar. Prezident Islom Ka-rimovning O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 15-yilligiga bag‘ishlangan marosimdagi ma’ruzasi. yoXalq so‘zi, 2007-yil 8-dekabr. T Islom Karimov. Yuksak ma’naviyat—yengilmas kuch. –T.: = Ma’naviyat, 2008, 175-6.; Islom Karimov, "Kamolot; yoshlarimiz xalqimizning tayanchi va suyanchi bo‘lsin. Vatan ravnaqi uchun har birimiz mas’ulmiz. 9-jilp. –T: «O‘zbekiston", 2001. 186-65 «O‘zbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlag siyosatining asoslari to‘g‘risidayegi Qonuni (1991-yil 20 noyabrv, 2004-yildagi o‘zgarishlar bilan). 42
Suriyada qonli janglar, fuqaro va harbiylar o’lgan Suriyada armiya odamlarni o'qqa tutdi, Yevropa yana sanksiya qo’ydi Suriyada namoyishlar, o'lganlar bor Katta Sakkizlik Vashingtonda yig'ilgan, Suriya bosh mavzu
Prezidentimiz Islom Karimovning 2006 yil 5 yanvarda qabul qilingan “Yirik sanoat korxonalari bilan kasanachilikni rivojlantirish asosidagi ishlab chiqarish va xizmatlar o‘rtasida kooperatsiyani kengaytirishni rag‘batlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni ijrosi yuzasidan poytaxtimizda muayyan ishlar amalga oshirilmoqda. Joriy yilning o‘tgan oylari mobaynida bu yerda aholi bandligini oshirish maqsadida 58 mingdan ortiq ish o‘rni yaratildi. Uning qariyb 15 foizi uy mehnatining barcha shakllari, jumladan, kasanachilikni rivojlantirish hisobiga tashkil etildi. Toshkent shahar mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmasi tomonidan bu borada amalga oshirilayotgan ishlar o‘z samarasini bermoqda. Shahardagi ishlab chiqarish korxonalarida kasanachilik asosida mehnat qilayotgan yuzlab xotin-qizlar uy-ro‘zg‘or yumushlaridan ajralmagan holda qo‘shimcha daromad topish imkoniga ega bo‘layotir. Sobir Rahimov tumanidagi “Qays gilam” mas’uliyati cheklangan jamiyatida ayni kunda o‘ttiz nafardan ziyod xotin-qiz kasanachilik asosida ishlamoqda. Ularning biri – Shoira Yunusova. – Gilam to‘qishni yoshligimdan o‘rganganim bugun asqotmoqda, – deydi Sh. Yunusova. – Bu yerda men bilan birga mehnat qilayotgan qizlarga o‘z bilganlarimni o‘rgatayapman. Mehnatim orqali oilam va yurtimga naf keltirayotganimdan mamnunman.
Gaster, cardia; pars cardiaca Oshqozon, kardia; oshqozonning kardial qismi Жeлyдok, kapдиa; kapдиaлънaя чacтъ
“RIA Novosti” xabariga ko‘ra, Yevropa mudofaasining dastlabki strategiyasi bo‘yicha Ittifoq tashqi ishlar va mudofaa vazirlari Bryusselda uchrashishga kelishdi. Strategiya 24 mart kuni YeI yetakchilari sammitida tasdiqlanishi kutilmoqda. “Yevroittifoq kiberhujumga yaxshiroq tayyorgarlik ko‘rish uchun kiberdiplomatik vositalarni takomillashtirib, kiberhimoya hamda mudofaa va kosmosdagi xavfsizlik bo‘yicha strategiya ishlab chiqmoqchi”, deyiladi hujjatda.
AQSh mamlakatning Bag‘doddagi elchixonasiga namoyishchilar hujum qilgani munosabati bilan Yaqin Sharqqa zudlik bilan 750 nafar harbiyni yuboradi, deya ma’lum qildi Pentagon rahbari Mark Esper Fox News telekanali manbalarining ma’lum qilishicha, AQSh yaqin kunlar ichida mintaqaga yana 4 ming harbiyni yuborishga tayyorgarlik ko‘rmoqda “Taxminan 750 nafar askar zudlik bilan mintaqaga joylashtiriladi Qo‘shimcha kuchlari yaqin bir necha kun ichida yo‘lga chiqishga tayyor Bu Amerika xodimlari va obyektlariga nisbatan o‘sib borayotgan tahdidga javoban zaruriy va ogohlantiruvchi chora hisoblanadi”, — deb yozdi Esper Twitter’dagi sahifasida Uning qo‘shimcha qilishicha, fuqarolari qayerda bo‘lishidan qat’iy nazar, Amerika tomoni ularni himoya qiladi Ayni vaqtda, Fox News’ning Pentagondagi manbalarga asoslanib xabar berishicha, AQSh Yaqin Sharqqa taxminan 4 ming harbiyni yuborishga tayyorgarlik ko‘rmoqda Telekanal ma’lumotlariga ko‘ra, harbiylar allaqachon buyruq olib bo‘lgan Ular yaqin bir necha kun ichida Kuvaytga yuborilishi mumkin Mavzuga doir: Bag‘dodda namoyishchilar AQSh elchixonasida yong‘in keltirib chiqardiIroq prezidenti Barham Solih elchixonaga bo‘lgan hujumni qoralagan Uning fikricha, elchixonaga uyushtirilgan hujum — Iroqning o‘z suverenitetiga qilingan hujumdir AQSh prezidenti Donald Tramp esa ushbu hujum ortida Eron turgani haqida bayonot bergan U AQShning odamlari halok bo‘lsa yoki uning obyektlariga zarar yetsa, Eronga “katta haq to‘lattirish”ga va’da bergan “Bu ogohlantirish emas, tahdid Yangi yil bilan!”, — deb yozgan Tramp Twitter’dagi sahifasida Keyinroq jurnalistlar bilan muloqot vaqtida Tramp Eron bilan urush bo‘lishii istamasligini aytgan
Muallif Mavzu: Nima degan gap Toshkent-Qo'qon orasi?!Qadrdon forum birlashtirgan qadrdonlarimiz ( 6294 marta o'qilgan) Ko'rilgan: 11505 29 Sentyabr 2011, 01:23:48 Ko'rilgan: 84036 01 Iyun 2017, 19:45:14 Ko'rilgan: 150945 21 Dekabr 2012, 20:58:15 Ko'rilgan: 11288 03 Sentyabr 2010, 15:20:38 Ko'rilgan: 53792 01 Sentyabr 2013, 16:07:36
Nazorat savollari 1. Logistikada taqsimlashning mohiyati va ahamiyati. 2. Logistik tizimda taqsimotning asosiy kanallari va vositalari. 3. Logistika korxonalari va xizmatlarining tashkiliy tuzilishi. 4. Logistikaning turli xil vazifaviy xizmatlari va boshqaruv sohasida o‘zaro hamkorligi, 4-— N2 315 49
Yo‘qya -na men-dek bo-ri bir ich-ku - yar IV, par-vo - na-si. YO = 0 505
VATAN NIMA) Vatan—inson tug‘ilgan muqaddas zamin, bu zamin uning qalbida abadiy qoladi va hech qachon unutilmay-JIH. Vatan tushunchasi va unga bo‘lgan muhabbat ona suti, ona bag‘ri, ona mehr-muhabbati, ona allasi bilan bola yuragiga jo-bajo bo‘ladi. Vatanning ta’rif-tavsifi ham ko‘p: ona-Vatan, ona zamin, ona Yer, ota yurt, ona mamlakatim, ona tuprog‘im, jonajon o‘lkam, tug‘ilgan diyorim kabi o‘nlab nomlar bilan ataladi Vatan Buyuk mutafakkir Abdulla Avloniy: Har bir kishining tug‘ilib o‘sgan shahar va mamlakati shul kishining vatani deyilur» deb Vatanga ta’rif beradi. Vatan haqida «O‘zbek tilining izohli lug‘atizda esa quyidagicha tushuncha berilgan: «Vatan— 1) Qishi tug‘ilib o‘sgan va o‘zini uning grajdani hisoblagan mamlakat, ona yurt; 2) Qishining tug‘ilib o‘sgan o‘lkasi, shahri yoki qishlog‘i, yurt, diyor; 3) Turar-joy, boshpana, makon, uy». Vatan haqida berilgan bu izoh umumiy tarzda bo‘lib, inson tug‘ilib o‘sgan Vatan tushunchasi hududsiz mazmunga ega. Dunyoning barcha donishmand-u allomalari aytgan ta’rif-tavsiflarni jamlaganda ham Vatan tushunchasi ifodasini to‘liq topmaganday. tuyuladi. «Eshitgandan ko‘z bilan ko‘rgan yaxshi» deganlaridek, Vatan ta’rifini, uning hududsiz, chegara bilmas tuyg‘u ekanini har bir inson his etib, sevib ardoqlashi kerak, shunda Vatan tushunchasi yorqin ko‘rinadi. Mashhur faylasuf, shoir Maqsud Shayxzoda «Tosh-kentnoma» dostonida Vatan tushunchasini ezgu hislar bilan sodda va ravon ta’rif etadi. Mana o‘sha dilbar satrlar: Vatanning ma’nosi ulug‘vor, ulkan, Ha, Vatan so‘zining chegi bepoyon, Bu yerda tug‘ilgan, yashagan, o‘lgan. Yaratgan, ishlagan, kurashgan inson. Vatan mehri bilan o‘z qadrin bilgan, Vatansiz kimsalar darvish deyilgan. Yuraklar—yulduzlar, Vatan—koinot, Bir tilak, bir g‘oya, bir tan koinot. 1 Chipdan"da, ona zamindagi har bir yurak—Inson, har bir g‘oya, har bir yangilik, hatto kmo‘min binafshaning ko‘zyoshigacha —Vatandir. Shoir Vatanni keng ma’noda ta’rif-tavsif etarkan, ona yurtdagi har bir narsa Vatan ekanini pazardan qochirmaydi: Vatan—buvilardan nabiragacha, Cho‘pon surnayidan operagacha... Vatan—go‘zallikdan yaxshilikkacha, Qishdagi qorlardan yashillikkacha deb tarannum etadi. Vatai —opa zamindagi chang-g‘ubordan tortib, osmonidagi yulduzlari, Oy va Quyoshi, bulut-u shamollari "bilan go‘zal Vatandir. Kashf etilgan bir asbob, shoir yaratgan. bir yaxshi she’r, barpo bo‘lgan bog‘, asalari bergan bir tomchi bol, jar bo‘yida o‘zi o‘sib chiqqan bir nihol ham Vatandir. a «Vatan deganda nimani anglash kepak? —deb yozadi tarixchi va shoir Xurshid Davron o‘zining «Samarqand xayoli» kitobida. —Ona tuproq Vatanmi? Hijratda jon berayotgan musofir ko‘ksida necha yillar davomida yashirib yurgan dil to‘tiyosi—bir hovuch tuproqni boshi– tig‘a qo‘yishni vasiyat qiladi. O‘ljas Sulaymonov she’ri esingizdami) Oddiy tuproqmikan Vatan tuprog‘ i Qancha qon-u qancha qora ter, qancha kuz yosh-u Kang suti to‘kilgan bu tuproqqa. Qo‘zimizni osmondan u a yashaymiz-u, vujudimiz shu tuproqniki-V! «ayero 222 lar-u momolarimizning muqaddas xoki. mri i a tiklash, paxsa urish bilan o‘tgan keksa ustalarik 2522 batta, loy qorish oldidan xoki tuproqqa ayla ta AG dodlar ruhini yodlab, ulardan 5 izi, yo «n! gandek muqaddas kitobdan oyatlar o‘qiydilar 552 y Vatan deganda bobo-momolarimiz, butun 28– dodlarimiz o‘tgan, kindik qoni to‘kilgan 252 »! shunamiz. Avlod-ajdodlarini bilgan va kashrlar son uchun ular yashagan makon jonajon - Vatan degani—bu, Ona tili! Vatan degani—bu M gani — ona tuproq: n A —dilband va qarindosh HO Vatan degani —ona Yerdagi zarrada U osmongacha
Bugun kunduz kuni O`zbekiston bo`yicha yog`ingarchilik kutilmaydi, faqat Buxoro, Navoiy, Samarqand, Qashqadaryo viloyatlarida ba`zi joylarda biroz yomg`ir yog`adi. Ba`zi joylarga tuman tushadi. Shamol 7-12 m/s tezlikda esadi. Harorat 7-12° iliq, ba`zi joylarda 15° iliqgacha bo`ladi.Poytaxtimizda yog`ingarchilik kutilmaydi. Ertalab tuman tushishi mumkin. Shamol 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat 10-12° iliq bo`ladi.Tog` oldi va tog`li hududlarida ba`zi joylarda biroz yog`ingarchilik (yomg`ir, qor) bo`lishi mumkin. Ba`zi joylarga tuman tushadi. Shamol sharqdan 7-12 m/s tezlikda esadi. Harorat 2-7° iliq bo`ladi.
Aytib o’tish joizki bir yilda 150 ming tonna asal ishlab chiqarilgan Turkiyada 7 7 millionta asalari yashigi bor Qariyb 150 ming oila asalarichilik bilan shug’ullanadi
Nasos stansiyalarining turlari Hozirgi vaqtda suvni sug‘orish maydoniga ko‘tarishda nasoslarning ikki turi—markazdan qochirma va parrakli nasoslar keng tarqalgan. Alohida sharoitlarda, juda cheklangan miqdorda boshqa suv ko‘tarish qurilmalari: chuqur quduqlardan suv chiqaradigan maxsus nasoslar, porshenli nasoslar, gidravlikaviy taranlar, suv chiqarish g‘ildiraklari (charxpalaklar), noriyalar va erliftlar ishlatiladi. Suv ko‘tarish qurilmasining turini tanlashda: sug‘oriladigan maydonning o‘lchamlarini, mashinaviy kanalning suv sarfini, suvni ko‘tarish balandligini, sug‘orish manbaining xarakteri, energiyaning va mahalliy sharoitlarning borligini hisobga olish lozim. Nasos stansiyalari. doimiy va ko‘chma bo‘lishi mumkin (119, 120-rasmlar). Nasos stansiyasining turi: a) beriladigan suv sarfiga, b) manbadagi suv gorizontining o‘zgarish kattaligiga, v) ko‘tarish balandligiga, g) manba qirg‘oqlari geologiyasiga hamda d) joy relefiga bog‘liq bo‘ladi. 119-rasm. Qirg‘oqdagi nasos stansiyasi 1—suv keltir-u 4—so‘ruvchi truba kanal; 2— panjar 5— nasos kurilm
Jakartada Trampning qaroriga norozilik bildirish uchun 6 ming kishi to‘plandi Indoneziya poytaxti Jakartada 6 mingga yaqin kishi Trampning Quddusni Isroil poytaxti sifatida tan olish haqidagi qaroriga norozilik bildirish uchun AQSh elchixonasi yaqinida to‘plandi. Bu haqda “Gazeta.ru” xabar bermoqda. Namoyishchilarni Indoneziya muxolifati koalitsiyasiga kiruvchi “Taraqqiyot va adolat” partiyasi vakillari boshqargani bildirilmoqda. “Biz mazkur qarorni qabul qilmasligimz va qarshi ekanligimizni ko‘rsatish uchun to‘plandik. Dunyodagi aksariyat odamlar Trampning bayonotlariga qo‘shilmaydi, deb hisoblaymiz”, — ta’kidladi partiya vakillari.
35x252 294 A 30 A 2-masala. Ikki sonning yig‘indisi 90 ga, nisbati esa 8 ga teng bo‘lsa, bu sonlarni toping. x-y = 90 Yechish: Masala shartiga ko‘ra ix g 59 sistemani yechib x—80, y-10 ni hosil qilamiz. 3-masala. Shaxsiy korxona chiqargan mahsulotni 3348 so‘mga sotib 496 zarar ko‘rdi. Bu mahsulotning tannarxi qancha bo‘lgan? Yechish: Mahsulotning tannarxi 10096 deb qabul qilinadi, u holda ko‘rilgan zarar tannarxiga nisbatan hisoblanadi. Demak, 3348 so‘m tannarxining 100-4-969oini tashkil qiladi. Tannarxni x bilan belgilasak, uni topish uchun 3348:96-x:100 3348-100 96 sistemaga ega bo‘lamiz. Bu proporsiyaga ega bo‘lamiz, buni yechib x-— —3487,5 so‘mni topamiz. A 4-masala. Mahsulotning 1 kilogrammi 640 so‘m turar edi. Narxi tushirilganidan keyin u 570 so‘m bo‘ldi. Mahsulotning narxi necha foiz tushirilgan? Yechish: Mahsulot narxi 640-570-70 so“mga kamaytirildi. Bu 640-ning necha foizini (xYo) tashkil qilishini topish uchun 640:100—70:x proporsiyaga ega bo‘lamiz. Buni yechib x—ax 10,94 ni topamiz. A 5-masala. Mayiz quritiladigan uzum og‘irligining 3290ini tashkil qiladi. Necha kg uzum quritilganda 2 kg mayiz chiqadi? Yechish: Masala shartiga ko‘ra 2 kg mayiz quritiladigan uzumning 3290ini tashkil qiladi. Shuning uchun 2:32-x:100 bo‘lib, bundan x-—2- = 6,25 A 6-masala. Mahsulot 30905 ga arzonlashtirildi. Yangi narx yana 1590 ga kamaytirildi. Mahsulotning dastlabki narxi necha foizga arzonlashtirildi? Yechish: Mahsulotning dastlabki narxini x deb belgilaymiz. Uning narxi 3090 kamaygan bo‘lsa, endi x-0,3x—0,7x bo‘ladi. Bu narx yana 1590ga kamaytirilgan bo‘lsa, uning narxi 0,7x-0,15-0,7x—0,595x ni tashkil etadi. Avvalgi narx x, oxirgi narx 0,595x bo‘lsa, mahsulot narxi x-0,595x—0,405x ga arzonlashtirildi. Bulardan foydalanib, 0,405x ni necha foiz (P) ekanligini topamiz. P-19070,405x —49594 A x A 7-masala. Guruhdagi talabalarning 12901 matematikadan yozma ishni umuman bajarmagan, 3290i xatolar bilan bajargan, qolgan 14 tala-ba hammasini ishlagan. Guruhda nechta talaba bo‘lgan? 45
T I" ch N yo
O‘zbekistonda dam olish kunlari harorat pasayib, yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda O‘zbekiston bo‘yicha 10—14-iyunga ob-havo prognozini e’lon qildi. Unga ko‘ra, 10-iyun, juma kuni hududning katta qismida quruq va biroz issiq ob-havo saqlanib turadi. Faqat respublikaning shimolida, kunning ikkinchi yarmida Toshkent viloyatida va Farg‘ona vodiysi viloyatlarida qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Kunduzi havo harorati 34-39 daraja atrofida, janubda ba’zi joylarda 40-42 darajagacha bo‘ladi. 11-iyunda O‘zbekiston hududiga Kavkaz hududlaridan biroz nam va nisbatan salqin havo kirib keladi. 11-iyunda Qoraqalpog‘istonda, Xorazm, Buxoro, Navoiy viloyatlarida, 11—12-iyunda Toshkent, Samarqand, Jizzax, Sirdaryo viloyatlarida va Farg‘ona vodiysi viloyatlarida ba’zi joylarda qisqa muddatli yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. 13-iyunda faqat Toshkent viloyatida va Farg‘ona vodiysi viloyatlarida qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi va momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Respublikaning qolgan hududlarida yog‘ingarchilik kutilmaydi. 10—12-iyunda respublikaning ayrim joylarida shamol 17-22 metr/sekundgacha kuchayishi kutilmoqda, chang-to‘zonlari kuzatilishi mumkin. Respublikaning tog‘oldi va tog‘li hududlarida 10—14-iyunda vaqti-vaqti bilan qisqa muddatli yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq bo‘ladi, sel-suv toshqin hodisalari yuzaga kelishi mumkin. Ayrim joylarda do‘l yog‘ishi ehtimoli bor. Kunduzi havo harorati asta-sekin pasayadi va 12-iyunga kelib 31-33 darajani tashkil etadi.  O‘zbekistonning 9 ta viloyatida 10—14-iyun kunlari sel kelishi xavfi e’lon qilindi
Sabzi ushbu ro'yxatga karotin va vitamin Aga boy ekanligi uchun kiritildi Bu moddalar ko'rish qobiliyatini yaxshilaydi, shuning uchun o'sayotgan bolalar uchun sabzi muhim mahsulot hisoblanadi
Bu yerda tanqidchi bir jihatdan haq. Haqiqatan ham, har bir yozuvchi asardagi asosiy voqea va qahramonlarini oldindan umumiy yo‘nalishda belgilab oladi. Bu voqea va qahramonlar Abdulla Qahhor aytganidek, ona homilasi singari asta-sekin shakllanib boraveradi. Lekin Ona farzandining kim—o‘g‘ilmi, qizmi, qorami, yeariqmi —qanday tug‘ilishini oldindan bilmagani singari, yozuvchi ham qahramonning xarakteridagi barcha kechinmalarni, tashvishlarini, tevarak-atrofga munosabatlarini» (ta’kid bizniki —Q. Q.) avvaldan belgilab ololmaydi. Abdulla Qodiriy «O‘tgan kunlar» romanida Qumushbibining o‘limi epizodini yozayotganidagi holatini, yig‘lashini oldindan belgilab olgan, deb aytadigan bo‘lsak, juda kulgili gap bo‘lardi, albatta. Vaholanki, shu dalil «o‘tgan kunlar» romanining hayotiy chiqishida ijodkor tuyg‘usining ahamiyatini to‘liq namoyon qiladi. Binobarin, haqqoniy qahramon o‘zining xarakter mantig‘i bilan yozuvchini ming xil azoblarga duchor qiladi. Uning dunyoga kelishi jarayonini atoqli yozuvchimiz Abdulla Qahhor bekorga chaqaloqning tug‘ilishiga o‘xshatmagan. Farzandning tug‘ilishi hayotning umrboqiyligini belgilagani singari, qahramon ham ijodkorning katta g‘oyaviy-estetik maqsadini, nuqtayi nazarini o‘zida mujassamlashtiradi. Tanqidning vazifasi ana shunday haqqoniy qahramonlarning yaratilishi uchun kurash olib borishidan iboratdir. Adabiy tanqidning badiiy mahoratga oid izlanishlarida N. Fozilovning «Saraton», X. To‘xtaboyev-ning «Sariq devni minib», Yo. Shukurovning «Qasos», Q. Ikromovning «Mahmud dorboz», «Piyoda qo‘shin kapitani», M. Osimning Zulmat ichra nur», «O‘tror», «Temur Malik», Sh. Sa’dullaning «Komandirning boshidan kechirganlari» kabi asarlarga katta e’tibor berildi. Albatta, bu asarlar ham, ularning qahramonlari ham yozilish usuli va mavzu rang-barangligiga ko‘ra bir-biridan keskin farq qiladi. Chunonchi, «Ca-raton» qissasi Ulug‘ Vatan urushi davri front orqasidagi Xalqimizning vatanparvarlik tuyg‘ularini, dushmanni yengish uchunolib borgan tinimsiz kurashlarini To‘ra va Qamola kabi o‘smirlar hayoti va faoliyatining tasviri orqali ifodalovchi sof realistik tasvirdagi asar bo‘lsa, «Sariq devni minib», «Qasos» romanlari sarguzasht xarakteridagi asardir. Q. Ikromov va M. Osim asarida tarixiy mavzu tasvirlanadi. Adabiy tanqidchilik bu asar qahramonlarining hayotiyligi haqida so‘z yuritar ekan, har bir ijodkorning o‘z uslubidan kelib chiqib baholaganini ko‘rish mumkin. Jumladan, P. Shermuhamedov N. Fozilov ijodi haqida shunday deb yozadi. «Nosir Fozilov o‘smirlar bilan samimiy, yurakdan suhbat quradi. Yozuvchining asarlarida syujet puxta, keskin to‘qnashuv va kutilmagan voqealar mo‘l. Adib yaratgan eng yaxshi obrazlar hayotiyligi, ibrat kuchi bilan kitobxon diqqatini tortadi» 56. Taniqli yozuvchi Odil Yoqubov esa N. Fozilov ijodi uchun eng xarakterli xususiyatni shunday ifodalaydi: «Nosir Fozilov ijod qilishning eng qiyin sirlaridan biri —bir-ikki detal! orqali manzara yaratish sirini biladi»""7, Ko‘rinadiki, Odil Yoqubov N. Fozilov ijodi uchun eng xarakterli xususiyatlarni to‘g‘ri ko‘rsatib bergan. Darhaqiqat, N. Fozilovning «Saraton» qissasida ham, «Tosh», «Mening husnim» kabi hikoyalarida ham xuddi shu xususiyat —haqqoniy detallar asosida haqqoniy xarakterlar yaratish, shu orqali ma’lum g‘oyaviy-estetik mazmunni ilgari surish yetakchilik qiladi. Yosh tanqidchi S. Matchonov yozuvchi ijodiga xos bo‘lgan ana shu xususiyatlarni to‘g‘ri payqaydi. U asar konflikti, voqealar rivoji, kolxoz cho‘poni G‘iyos akaning harbiy xizmatga chaqirilishi, Zulayho xolaning suzmasini o‘g‘irlagani uchun Frantishekni urmoqchi bo‘lganda To‘ra va Qamolaning uni himoya qilishlari va boshqa voqealarni asardagi asosiy dramatizmning shakllanishi uchun turtki bo‘ladi, deb ta’kidlaydi. «Xullas, qahramonlarning odatdagi hayot tarzi o‘zgaradi. Bu o‘zgarish faqat tashki tomondan bo‘lmay, ayni paytda, ularning ma’naviy olamida ham sodir bo‘ladi. Adibning mahorati ham xuddi shu o‘rinda syujet tugunini ustalik bilan yaratishda ko‘zga tashlanadi. Shundan so‘ng o‘quvchini To‘ra va Qamolaning taqdiri jiddiy o‘ylantirib qo‘yadi. Demak, ularning hayotiga doir qiziqarli voqealar kutiladi. Buni yozuvchi ham yaxshi anglaydi va ikki yosh qalbida kurtak otib kelayotgan muhabbat tug‘yonini ijtimoiy foydali mehnat bilan bog‘lab, ularning xarakterini ochuvchi yangi sahifalar yaratadix"53, Adabiy tanqidning bu asar haqidagi kuzatishlari qanoatlanarli bo‘lsa-da, bir mulohazani aytib o‘tish
Neymar: Olimpiada o‘yinlari va Amerika Kubogida ishtirok etishni xohlayman » ELLO.uz - Скачать музыку бесплатно и слушать онлайн Neymar: Olimpiada o‘yinlari va Amerika Kubogida ishtirok etishni xohlayman Комментариев: 0 Просмотров: 352 Дата: 18-03-2016, 12:20 “Barselona” jamoasi hujumchisi Neymar Braziliya terma jamoasi safida futbol bo‘yicha Amerika Kubogida ham, Olimpiada o‘yinlarida ham ishtirok etishni xohlayotganini aytib o‘tdi, deb xabar beradi “Stadion.uz”. “Yozda bo‘lib o‘tadigan Olimpiya o‘yinlari hamda Amerika Kubogida ishtirok etishni xohlayman. Men 24 yoshdaman va kuchim yetarli. Futboldan yil bo‘yi lazzatlanmoqchiman”, – deydi braziliyalik futbolchi. Avvalroq, Braziliyaning milliy va olimpiya terma jamoasi bosh murabbiyi Karlos Dunga “Barselona” hujumchisi Neymarning har ikkala turnirda mamlakat termasi safida ishtirok etishini xohlayotgani, biroq “Barselona” rahbariyati bunga qarshilik qilayotgani haqida xabar berilgan edi. - deb xabar beradi Daryo nashri.
AQShning Texas universiteti olimlari odamning qomati uning shaxsiy sifatlariga va uning boshqalar tomonidan qabul qilinishiga ta’sir ko‘rsatishini aniqladi Bu haqda “Korrespondent net” xabar berdi Tadqiqotchilar jamoasi tajriba o‘tkazgan Ular 76 nafar talabaga turli odamlarning 140 ta suratini tasvirlab berishni taklif qilgan Suratlarda qomatlari turlicha bo‘lgan 70 nafar ayol va 70 nafar erkak bo‘lgan Talabalar odamni tasvirlash uchun xarakterning taklif qilingan 30 ta xususiyatidan foydalanishi mumkin bo‘lgan Barcha taklif qilingan so‘zlar shaxsiyatning beshta mustaqil xususiyatiga mansub bo‘lgan Bu odamning beshta nisbatan mustaqil xususiyatga ega bo‘lishini ko‘zda tutadigan psixologik model hisoblanadi Ularning qatoriga ekstraversiya, boshqalarga yaxshilik istash, vijdonlilik, neyrotizm va tajribalarga ochiqlik kiradi Tajriba natijalarining ko‘rsatishicha, to‘ladan kelganlar beshta xususiyatning uyg‘unligiga erinchoqlik bilan befarqlik bilan erishadi, qomati tik bo‘lganlar esa ishonch va ishtiyoq bilan bu ug‘unlikka erishadi Tajriba ishtirokchilari noksimon qomatga va keng yelkaga ega bo‘lganlarni nizokash va qo‘pol deb hisoblagan Nostandart qomat egalari uyatchan va ishonchli odamlar sifatida qabul qilinadi
string strstrstring berilgan. satr, string qidirilayotgan satr) strstrf) funksiyasi qidirilayotgan satrning birinchi uchraganidan boshlab berilgan. satr oxirigacha bo‘lgan qism satrni ajratib oladi. Masalan,
O‘polmadim marqadini, aziz xokipoyini ulug‘ bobomNING... So‘ng... o‘zim bilmay yuragim qattiq bo‘lib qoldi, do‘stlar. So‘ng haddan ziyod yopiq mamlakatda, tikanli simlar bilan o‘ralgan davlatda, bus-butun va boshdan-oyoq poligonga aylangan yerlarda yashayotganimizni angladim va yalinmay qo‘ydim so‘ng hech kimga. Chiqar bo‘ldim Turkiston tizmalari etaklariga– sershu-kuh, sarbaland qirlarga. Yigit deganning ko‘ksi shu qirlarday shu qirlarday baland va dov bo‘lsin deyman. Lekin nechundir hech yumshamas yuragim. G‘ijinaman o‘zimdan. –Chiqarib beringiz shu qo‘zini qirning ustiga. Kuchim yetmaydi ortiq. Baraka topingiz. Chiqarib bering. O‘sha yog‘ga boryapsiz chamasi axir. Sovlig‘i qirda... –deydi o‘n besh yasharlar navrasta qizcha qirning yarim belida. Men kuldim. Eshitmay o‘tdim. Birovning yukin ko‘tarib o‘z manzilingga yetmoq mushkul, dedim. Bo‘lmas har kim o‘z yukini ko‘tarmasa o‘zi... –Og‘a, ola keting qo‘zini. Jon og‘a... qulingiz bo‘lay. O‘lib qoladi. Onasi qirda... Ketaverdim o‘rlab qirga. Shunday bahavo. Turfa giyohlar isi mast qilar meni. Mast qilar nogahon bosib olganim Kiyiko‘t shoxi. Zog‘oza! Zog‘ozaning o‘tkir barglari burnimni qitiqlar, yana qilar mastona. Ter quyular. Oppoq shim, oppoq ko‘ylak jig‘ga ho‘l bo‘ldi. Tobora zaifroq eshitilar navrastaning ovozi. Xuddi nay sasi kelayotganday poyonsiz ko‘k bag‘ridan. Qo‘shilib ketar-u qulog‘imning shang‘illashiga. O‘-o‘-o‘, balanddan tushayotgan jildirab otilgan ingichka o‘qday tik ariq bo‘yida o‘tirdim. Suv ichdim mazali. Quyosh qizdirar. Sukunat. Qirlarning yelkalari azamat. Suv tovshin shimirar ular. 106
qiymatlar ED = 0 ga yaqinlashadi. Bundan tashqari, Asi A) = 2) «?! Jinjzil munosabat o‘rinli bo‘ladi. «O», «Sh?! sonlari va EY, ar) chegaraviy nuqtalarning ta’rifiga ko‘ra, sh"(6) = sh"(6) = shi, va Et =0, Yer =18 munosabatlar o‘rinli bo‘ladi. Bu xolda 10-teoremadan quyidagi muhim natijani olamiz. 2-natija, Quyidagicha munosabatlar o‘rinli bo‘ladi 1) M.b. = os, MavubA., )= 5; . A U. SA, ) it 25) ura Meva). 29 = 0). XULOSA Mazkur dissertatsiya ishi ikkita o‘z-o‘ziga qo‘shma chegaralanmagan 2x2operatorli matritsalar sinfi, A.!) umumlashgan Fridrixs modellari oilasi va uch o‘lchamli 27 panjaradagi soni uchtadan oshmaydigan zarrachalar sistemasi gamil’toniani bilan bog‘liq A, – 2x2 operatorli matripaning yepektral xossalarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Dissertatsiya ishining asosiy natijalari quyidagilardan iborat: 1) 4 =.4, U ko‘rinishidagi o‘z-o‘ziga qo‘shma chegaralanmagan 2x2 operatorli matritsalar sinfi uchun, 4 va A, operatorlar rezolBventalarining farqi chekli rangga ega bo‘lib, AA, operator muhim spektri chekli sondagi o‘zaro kesishmaydigan kesmalar birlashmasidan iborat bo‘lsa, A operator muhim spektrining bo‘shlig‘ida cheksiz sondagi xos qiymatlarga ega bo‘lishi uchunA, operator ham bu bo‘shliqda cheksiz sondagi xos qiymatlarga ega bo‘lishi zarur va starli ekanligi isbotlangan; 2) 4. (0)S.A. (2)) operator uchun muhim spektrning quyi (yuqori) chegarasi virtual sath bo‘lishi uchun zaruriy va yetarli shartlar topilgan; 3) A, operator matritsaviy elementlarining xossalaridan foydalangan holda uning I"(.A. ) sonli tasvirining yopig‘i, T" torning barcha o‘lchamlarida to‘la tahlil qilingan. I,) yopiq to‘plam bo‘ladigan xollar ajratilgan. Bundan tashqari, 4, operatorning spektri 77(,4,) to‘plam bilan ustma-ust tushish shartlari topilgan. .4, operator kvadratik sonli tasviri komponentalarining chegaralari uchun baholashlar olingan; 19
Jomboydagi ko‘p qavatli uylarda kanalizatsiya bo‘ladimi? O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublika iqtisodiyoti tarmoqlari va ijtimoiy sohalarini 2018—2019-yillar kuz-qish davrida barqaror ishlashga kompleks tayyorlashni ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori ijrosi yuzasidan joriy yil 21-iyulda Samarqand viloyati hokimining qarori qabul qilingan edi, deyiladi “Zarnews.uz” xabarida. Ushbu hujjatning 1-ilovasida 62 banddan iborat chora-tadbirlar rejasi bo‘lib, kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik bo‘yicha barcha yo‘nalishlardagi ishlar muddatlari bilan belgilab berilgan. Xususan, 1-oktabrga qadar ko‘p xonadonli uylarning tomini yopish, joriy va mukammal ta’mirlash ko‘zda tutilgan. Shuningdek, uy-joylarning kirish yo‘laklari, yerto‘lalardagi muhandislik kommunikatsiya tarmoqlari, fasad qismini ta’mirlash, bolalar maydonchasi qurish ishlari ham shu sanagacha tugatilishi lozim edi. Xo‘sh, Jomboy tumanidagi ko‘p qavatli uylarda kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik qanday? — degan masala ko‘tariladi xabarda. “Ochig‘i, o‘tgan yili ko‘p qavatli uylardagi ahvolni o‘rganganimizda ayanchli holat — barcha kanalizatsiya quvurlari yerto‘laga tushishiga guvoh bo‘lgandik. Xususan, Guliston mahallasidagi bir qator ko‘p qavatli uylardagi antisanitar holat chidab bo‘lmas darajaga kelib qolgan edi. Endi-chi, jomboyliklar hali ham kanalizatsiyasiz uylarda yashamoqdami yoki ahvol o‘zgardimi?”, — deyiladi xabarda. Tumandagi ko‘p qavatli uylarning aksariyatida tom qismi ta’mirdan chiqqan. Ayrim uylarda ta’mirlash ishlari hozirgacha davom etmoqda. Mutasaddilar ta’mirlash ishlari 1-noyabrgacha yakunga yetkazilishini ma’lum qildi. Misol uchun, “Jomboy Lolazor kommunal servis” uy-joy mulkdorlari shirkati tasarrufidagi 6-uyning  tom qismi to‘liq profnastil bilan qoplangan (o‘tgan yilgi eng xarob uylardan biri), fasad qismi, yo‘laklar ham ta’mirlangan. Ammo uning yonginasidagi 7-uyda bu ishlar hali davom etmoqda. “Jomboy shodlik kommunal servis” shirkatida 5 ta ko‘p qavatli uy bor. Ikkitasining tom qismi mukammal, barchasining fasad va kirish yo‘laklari kapital ta’mirdan chiqarilgan bo‘lib buning uchun 369 million so‘mlik bank krediti sarflangan. Uylarning old qismida salkam 1500 kvadrat metr joy beton bilan qoplangan. Shuningdek, “Ishonchli xizmat” shirkati hududidagi yana bir ko‘p qavatli uyning ham tom qismi mukammal ta’mirlangan. Umuman, tumanda kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik, ko‘p qavatli uylarning tom, fasad, yerto‘la, kirish yo‘laklari, old yo‘laklarini ta’mirlash kabi ishlarga 963 million so‘m mablag‘ sarflangan. Aholining bu yil yog‘in-sochinli kunlarda uyiga chakka o‘tishidan xavotiri yo‘q. – Tez fursatda uyimizda katta o‘zgarishlar bo‘ldi, — deydi 6-ko‘p qavatli uyda yashovchi Gulchehra Abdusamatova. – Eng avvalo, uylarda ichimlik suvi bor. Oldin bundan azob chekardik. Ikkinchidan, uylar oldidagi noqonuniy qurilmalar olib tashlandi. Tomdan suv o‘tmaydigan bo‘ldi. Uy hovlisiga beton yotqizildi. Tungi chiroqlar ham o‘rnatildi, xursandmiz. Ammo hali hamon kanalizatsiya muammosiga yechim bo‘larmikan deb kutib turibmiz. Jomboyda hamon yerto‘lasidagi barcha eshiklari-yu tuynuklari beton bilan yopib tashlangan, umuman havo kirmaydigan ko‘p qavatli uylar bor. Misol uchun, Guliston mahallasida joylashgan ikki qavatli 5-uyning yerto‘lasi – kanalizatsiya qudug‘i. Bir qator uylarda bundan 15 yil oldin muhandislik kommunikatsiya tarmoqlari ishdan chiqqach, yerto‘la chiqindiga to‘la boshlagan, yillar davomida murojaatlar hech qanday natija bermagach, aholi shunchaki yerto‘lani havo chiqmaydigan qilib yopib tashlagan. – Bu haqda matbuotda bong urilgandan so‘ng, juda katta o‘zgarishlar amalga oshirildi ,– deydi tuman uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish bo‘limi boshlig‘i Mahmud Abdurahimov. – Guliston mahallasiga xizmat ko‘rsatuvchi 4 ta uy uchun  kanalizatsiya qudug‘i qurib bitkazildi. Uylardan quvurlar ham tortib kelindi. Hozir foydalanishga topshirish arafasidamiz. Eng muhimi, tumandagi kanalizatsiya muammosini bartaraf etish, barcha uylardagi tarmoqlarni yangilash uchun 3 milliard so‘m mablag‘ ajratilgan. Tuman markazida butunlay shu muammoga barham berish uchun 3 kilometr kanalizatsiya tarmog‘i qurish rejalashtirilgan bo‘lsa, 2 kilometri tortib bo‘lindi. Aholini uzoq vaqt qiynab kelgan bu muammo shubhasiz bu yil hal etiladi. “Xullas, mazkur muammo yechimi bo‘yicha amalga oshirilgan ishlarni albatta qadrlaymiz. Hozircha esa, tahririyatni ham, aholini ham so‘nggi savol javobi qiziqtirib turibdi: qachon uylar kanalizatsiyaga ulanadi?” — deya maqolaga xulosa yasaladi.
etadigan tashqi voqialar yig‘indisi bo‘lib, u iqlim, o‘simlik va hayvon: dunyosi, goyegrafik sharoitlarni tashkil etadi. Fizikaviy omil-tabiatga, atrofimizda bo‘lib turadigan fiz hodisalar uning kelib chiqishi hamda natijalari ham ekologik tarbiya ta’sirini o‘tkazishga befarq bo‘lmaydi. Biologik omil –tabiatda o‘zgarishlar va uning komponentlari haqida ma’lumotlar bevosita ta’sir qiluvchi rolga ega. Mazkur omillar qurshovi asosida tabiiy hududlarni muhofaza qili orqali ekologik tarbiya berishning mazmuni kelib chiqadi. O‘quvchilarg tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiyalashning mazmun quyidagilardan iborat: uquvchilar bilan metodik ishlar olib borish, ya’ni boshlang‘ich ta’li urta ta’lim, kasb-xunar ta’limidagi fanlararo bog‘lanish hamda ekologi tarbiyalash; -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiyalashi o‘quvchilar bilan dars hamda darsdan tashqari mashg‘ulotlar o‘tkazish; -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiyaga oid ommaviy tadbirlar o‘tkazish;. -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali o‘quvchilarning ekologin mazmundagi ijodiy faoliyat ko‘rgazmalarini tashkil etish. Noan’anaviy uslublar o‘quvchilarning o‘rganilayotgan fanlar bo‘yich bilimlarini esga tushirish, yangi bilimlarni o‘zlashtirish hamda tabi hududlarni muhofaza qilish orqali tarbiya berishga aloqadorlikni tushunishga asos buladi. Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishda noan’anaviy uslublardan foydalanish quyidagilarda o‘z ifodasini topadi: -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali tarbiya berish darsining texnologik xaritasini tuzish; -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish mazmunini ifodalaydigan mavzularni tanlash; : tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish madsadi aniq bo‘lishi asosida noan’anaviy uslublardan o‘z o‘rnida to‘g‘ri foydalanish; -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishda fanlararo alodadorlikka erishish; -dars jarayonining tuzilshni va mazmuni darsning berish rejasiga mos kelishi; -dars rejasining optimallashuvini ta’minlash: -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish mamunidagi ta’lim vositalar bilan o‘quvchi bilish imkoniyatlarining o‘zaro (im:Liqligiga erishish; mazkur jarayonda o‘quvchining tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali tarbiya berishda faolligiga erishish; tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish yutsidan egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni o‘zlashtirish jarayonida yo‘l quyilgan xatolarni aniqlash va ularni bartaraf etish; o‘quvchilarning bilim sifatlarini xolisona baholash; tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish «pmdradorligiga erishish. O‘quvchilarga darsda tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishda noan’anaviy uslublardan foydalanish Chaqsadga muvofiq hisoblanadi. Uquvchi, o‘quv fani va kompyuterning o‘zaro aloqadorligini tashkil etish fanlararo ekologik tarbiya berishning shakllari va uslublari asosida olib (shriladi. Axborot texnologiyalaridan unumli foydalanish tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishga yo‘naltirilgan ta’lim maqsadi asosidadars ma’lumotlarini multimediada ishlab chiqish va uni joriy etish talab etiladi. Shuningdek, uzluksiz ta’lim jarayonida mul’-timsdia o‘quvchilarga tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish samaradorligini oshiradi. Multimediadan foydalanishda quyidagilar e’tiborga olinadi: -uzluksiz ta’lim jarayonida o‘quvchilarga tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berish mazmunini; -uzluksiz ta’lim jarayonida o‘quvchilarga tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishda dilaktik talablar va tamoyillarini; ma’lum obyektga mo‘ljallashni (ekologik mazmunda dars yoki test o‘tkazish); -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali fanlararo bog‘liklikni p’minlashni. Uzluksiz ta’lim jarayonida mulvtimedia quyidagilarni o‘z ichiga oluvchi metodik ta’minotni talab qiladi: -uzluksiz ta’lim bosqichlaridagi fan mavzulari asosida; : mavzuning zaruriy qirralarini ochib berish inobatga olinadi. Dars—ta’limning asosiy shakli, ya’ni o‘qituvchining sinf bilan olib boradigan ta’lim-tarbiya ishlarini tashkil qilish. Abdulla Avloniy dars xaqida: «Dars ila tarbiya orasida biroz farq bor bo‘lsa ham, ikkisi bir-biridan ayrilmaydurgan, birining vujudi biriga boylangan jon ila tan kabidur». — deb ta’riflagan. Dars butun ta’lim-tarbiya tizimida, o‘qitishning uslublari va vositalari majmui asosida amalga oshadi. Dars jarayonida o‘quvchilarda ekologik tarbiyani shakllantirish ishlari boriladi. Bu jarayonda darslarni tabiiy hududlarni muhofaza qilish o ekologik tarbiya berish mazmunda shakllangirish maqsadga muvofiq. Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya b darslarda o‘quvchilar fan dasturlariga muvofiq o‘qituvchi rahbarli ekologiyaga oid nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikma va malakalar oladi Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya mazmunid materiallarni o‘quvchilarga tushunarli bayon qilib, xilma-xil qurollar; foydalanib, noan’anaviy uslublar asosida o‘qituvchi tushuntirishini dars va qo‘shimcha adabiyotlar bilan mustaqil ishlash, o‘z bilimlarini am; foydalanish hamda tabiatta nisbatan ongli munosabatda bo‘lish shakllantirish kabi targ‘ibot ishlarini singdiriladi. Tabiiy hududlarni muhofaza qilish! orqali ekologik tarbiya berg texnologiyalari ekologik mazmundagi darslarning maqsadi va mazx ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi bo‘lib, ularning barchasida umum maqsad o‘quvchilarga tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekolog tarbiya berishni tushuntirish, fanlarni bog‘lashda o‘qituvchi o‘quvchilar ishi shunday tashkil qilishi kerakki, ular darsda o‘rganiladigan ekologiyaga o bilimlarni ilgari o‘tilganlar bilan bog‘lashni tushunsinlar hamda ekolog mazmundagi materialni ongli o‘zlashtirsinlar. . Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya ber mazmunda dars o‘tishda o‘qituvchi o‘quvchilarning faol ishlashlari uchun sharo yaratishga, ularda qiziqish uyg‘otishga intilishi uchun darslarni noan’anav uslubda olib bormoq lozim. Mazkur darsda ko‘rgazmali qurol va tajribalarni namoyish qilish bilyo birga hikoya, suhbat, amaliy ish uslublarining qo‘llanilishi tabi hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya mazmunida bo‘lishi lo zim. Darsda turli noan’anaviy uslublarning qo‘llanishi yangi mavzun tushunarli va ravshan yoritishga imkon beradi. Maqsad va mazmun jihatidan har xil bo‘lgan darslar turlicha sxemadi tuzilishi mumkin. Odatda, dars quyidagicha sxemada tuziladi: 1. Tashkiliy qism. 2.Uy vazifalarining bajarilishini tekshirish. 3.Yangi materialni o‘rganish. 4.Darsda o‘rganilgan materialni tekshirish va mustahkamlash. 5.Uyga vazifa berish. Yuqorida qayd etilgan dars tuzilishini fanlararo ekologik mazmunda tashkil etilgan darslarda foydalanish mumkin. Mazkur dars tuzilishi ketma-ketligi, izchilligi bilan xilma-xil bo‘lishi ini Bir xil darsda o‘quvchilarning mustaqil ishlari yangi bilimlarni qilishdan keyin o‘tkaziladi, boshqalarida esa undan oldin bo‘ladi va iz Uslubiy jihatdan to‘g‘ri tashkil etilgan tabiiy hududlarni muhofaza Shi orqali ekologik tarbiya berish, ekologik mazmundagi darsda barcha bu yilar o‘zaro bog‘liq. Har qanday tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali yyugik tarbiya berish dars tuzilishining to‘g‘ri bo‘lishi uchun shu har bir fan ina darslarning ko‘rnishini tasavvur qilish kerak. Bunday darslarni yoyenuplorligini oshirishda tabiiy hududlarni muhofaza qilishni ijlantirishda sifatli natijani ko‘rishda barcha o‘quv fanlarining o‘zaro fnNyypishiga erishish va shunga asoslanib, har bir fanlararo tashkil etilgan aning asosiy ta’limiy va tarbiyaviy vazifalari ekologik tarbiyani Fanliraro shakllantirish maqsadini hal qilishga imkon beradi. ) Muplliflar jamoasi tomonidan yaratilgan «Pedagogika» darsligida dars irtari quyidagicha tahlil etilgan: Ingi mavzu darsi: ma’ruza-dars, seminar-dars, kinodars, nazariy va amaliy shyuotaqil ishlar darsi, aralash dars. Umumlashtirish va tizimlashtirish darsi: chorak, yarim yil va yillik o‘quv insrilllarini o‘rganish darsi. Kombinatsiyalashgan dars-o‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorlash (uyuishtirish) darsi, o‘tilgan mavzularni takrorlash va o‘quvchilar bilimini baholash, muhim Iagan bilimlarni va bugungi o‘tilayotgan materialni anglash darsi, yangi iimu va o‘quvchilar qabul qilishi hamda anglashi asosida UMUmlashtirilishini o‘qituvchining joriy qilishi, yangi mavzu va uvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini amaliy qo‘llashni muyotahkamlash darsi, uyga vazifa berish va bajarish, yakunlash darsi. Shuningdek korreksiya va nazorot qilish darsi: og‘zaki savol, yozma ish, diktant, insho, bayon, misol va masalalarni yechish, sinov, amaliy (laboratoriya) mashg‘ulot sinovi, amaliy dars va mustaqil ishlar nazorati, imtihon. Mavzu asosida dars turlariga quyidagicha tavsiya berilgan: 1 Yangi mavzuni tushuntirish darsi. 2. O‘quvchilarning mustaqil ish jarayonlarida o‘quv materiallarini qayta ishlash seminar darsi. 3.Amaliy-laboratoriya mashg‘ulotlar darsi. 4.Mavzu asosida sinov darsi. 5.Jamoa tomonidan bajarilgan ijodiy ishlarni himoya qilish darsi. Darsning qaysi tipi tanlanmasin, uning muvaffaqiyatli ekologik tarbiya mimunida o‘tkazilishi o‘qituvchining tizimli va har tomonlama tyiyorlanishiga bog‘liq. O‘qituvchi har doim darsga tayyorlanishi -o‘qituvchi kasbining ma’nav hamda falsafiy negizidir. O‘quvchilarda tabiiy hududlarni muhofaza qil orqali ekologik tarbiyani darslarda shakllantirish lozim. Mazkur darsn asosiy vazifasi: o‘quvchilar oldida ekologiyaga did bilimlarni o‘zlashtir uchun o‘qituvchi ekologik jihatdan qurollanishi kerak. Dars-bu o‘qituvchin umumiy va pedagogik madaniyati o‘lchovi. Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik! tarbiya beri mazmundagi darslarga quyiladigan umumiy talablar quyidagi vazifalarda kelib chiqadi: –o‘quvchilarda tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarb berishda. tabiatdagi umumiy o‘zgarishlar to‘g‘risida tushunchalari shakllantirish; H —o‘z o‘lkasining tabiati to‘g‘risida, vatanimiz tabiatining xilma-xilli to‘g‘risida bilimlar berish; —tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida bilimlar bilan qurollantirish; -tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishd o‘quv materialni o‘zlashtirib olishga tayyorlashga Yordam berunchi bilim v ko‘nikmalarni shakllantirish; —o‘qitishning ekologik tarbiyaviy samaradorligini oshirish; —mavzuni fanlararo o‘rganishda qiziqishni shakllantirish. Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishd darsning mazmuni muhim ekologik tarbiyaviy ahamiyatga ega. Ekolog mazmundagi darsga ajratilgan vaqtdan odilona foydalanish, dars mavzusini ekologik jihatdan maqsadi va vazifalarini to‘g‘ri quyish bila ta’minlanadi. Tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarb berishda dars rejasi va dars ishlanmasini tuzishda o‘qituvchi har b o‘quvchining psixologik xususiyatlarini hisobga olishi kerak. Har bir dars mashg‘ulotdan joriy nazorat, oraliq nazorat va yakuni nazorat o‘tkazini shakllari bayon qilinadi. Dars o‘tish shakllaridan biri—ma’ruza. Yuqorida qayd etilgan mashg‘ulo mazmuni nazariy ma’lumotlarini ma’ruza orqali o‘quvchilarga beramiz Ma’lumki, ma’ruzalar bir necha turlarga bo‘linadi: ma’lumotnomali, muammoli, ko‘rsatmali, ikki kishilashib o‘tadigan ma’ruza, oldinda kamchiliklari rejalashtirilgan, matbuot-konferensiyali. Ya’ni o‘quvchilarga tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekologik tarbiya berishda, ekologik tarbiyani shakllantirishda, ma’ruzalarni o‘tish tartibi va ularning turlaridan foydalanish tarkibini ishlab chiqdik. O‘quvchilarga ekologik tarbiya berishda ma’ruzalar ko‘yidagicha tashkil etildi:
Ma’lumki, O‘zbekistonda jahon talablari darajasidagi vino ishlab chiqarish imkonini beradigan Pino nuar, Shardone, Sovinon-blan kabi uzum navlari yetishtirilmaydi O‘simliklar karantini davlat inspeksiyasi ularning ko‘chatlarini import qilishni taqiqlagan Chunki bu fillaksera, ya’ni tok ko‘chatlarini quritib yuboradigan zararkunanda hasharot tarqalishiga olib kelishi mumkin Shuning uchun mazkur navlar ko‘chatini emas, qalamchasini keltirib, qat’iy karantin sharoitida ko‘chatxonada o‘stirib, ko‘paytirish kerak Shundan kelib chiqib, O‘simliklar karantini davlat inspeksiyasiga vinochilik rivojlangan davlatlar tajribasini o‘rganish, sertifikatlangan uzum navlari qalamchalarini olib kelish bo‘yicha takliflar tayyorlash topshirildi
3.5 BOSMAGA TAYYORLASH Asosan ofset (rangli bosma), botiq bosmalar ishlatiladi. Chop etish vaqtida ham tekshirib turiladi va kamchiliklar to‘g‘rilanadi. Bosma oldidan kerakli sinov bosma qog‘ozi (priladka), oq qog‘oz, karton, jild materiali, bo‘yoq, lak, yelim, zar tayyorlanadi. Kerakli o‘lchamda qog‘oz, karton va x.k. lar kesiladi. Bu “gilyotina” deb yuritiladigan uskunada kesiladi. Qolip (tekis bosma), klishe (yuqori va chuqur bosma), shtansforma (shaklli kesish, bigovka) tayyorlanadi va uskunaga o‘rnatiladi. Nashriyot original-maketi bosmaxona talablariga moslab qolipga o‘tkaziladi. Eng zamonaviy usul «Somputer-to-plate yoki CtP » (tarjimasi– kompyuterdan to‘g‘ri qolipga) qo‘llanilib kompyuterdan qolipga o‘tkaziladi. Bu lazer nuri bilan bosma unsurlarini qolipga tushirish va kimyoviy ishlov berib, ularni bo‘yoq oladigan va olmaydigan elementlarga aylantirishdan iborat. Oraliq jarayonlardan ozod bo‘lish sababli imkon qadar bexato va sifatli bosishga erishiladi. Qolip 28-rasmda ko‘rsatilgan. Agar bosish uskunasi to‘rt rangli bo‘lsa biryo‘la bosiladi. Agar ikki rangli bo‘lsa avval ikki rang urilib, ranglar almashtiriladi va qolgan ranglar uriladi. Avval sinov qog‘oziga bosib ko‘riladi. Agar yaxshi chiqsa, toza qog‘ozga o‘tiladi.
145 SAKKINCHI BOB. AKUSTIKA Yurak ishi faoliyatining holatini diagnostika qilishda auskultatsiya metodiga o‘xshash bo‘lgan fonokardiografiya (FKG) metodi qo‘llaniladi. Bu usulning mazmuni, yurak tonlari va shovqinlarini grafik ko‘rinishda qayd qilish va ularni diagnostik analiz qilishdan, tushuntirishdan iboratdir. Fonokardiogrammani yozib olish fonokardiograf yordamida amalga oshiriladi (8.6-rasm). Fonokardiograf, mikrofon, kuchaytirgich, chastota filtrlardan va qayd qiluvchi qurilmadan iborat. 8.7-rasmda normal fonokardiogramma ko‘rsatilgan. 8.7-rasm. Yuqorida bayon etilgan usuldan tubdan farq qiluvchi yana bir usul perkussiya usuli bo‘lib, bunda tananing turli qismlariga urib ko‘rishda chiqayotgan tovush eshitib ko‘riladi. Faraz qilaylik, biror jism ichida havo bilan to‘ldirilgan berk soha berilgan bo‘lsin. Agar bu jismda tovush tebranishlari hosil qilinsa, tovush tebranishlarining ma’lum bir chastotasida bu berk sohadagi havo rezonanslana boshlab, shu berk sohaning o‘lchami va turish vaziyatiga mos keluvchi tonni ajratadi va kuchaytiradi. Odam tanasini ham sxematik ko‘rinishda gaz bilan to‘ldirilgan (o‘pka), suyuqliklar (ichki a’zolarda). qattiq jismlar (suyaklar) hajmlarining yig‘indisidan iborat deb tasavvur etish mumkin. Tanasirti bo‘ylab urib ko‘rilganda tebranishlarning keng diapazondagi chastotasi hosil bo‘ladi. Bu diapazon oralig‘idagi ayrim tebranishlar yetarlicha tez so‘nadi, boshqalari, ya’ni havo bo‘shlig‘ining xususiy chastotasi bilan mos kelgani esa rezonans tufayli kuchayib, eshituvchan bo‘lib qoladi. Tajribali vrach perkussiya tovushlari toniga qarab, ichki a’zolar holatini va topografiyasini aniqlaydi. 8.4-$. TO‘LQIN QARSHILIK. TOVUSH TO‘LQINLARINING QAYTISHI. REVERBERATSIYA Tovush bosimi p muhit zarrachalari tebranishlarining tezligi v ga bog‘liq. Hisoblashlar Ги = p-c yoK{ p = pco (8.5) " QQ ekanini ko‘rsatadi, bu yerda P—muhitning zichligi; e—to‘lqinning muhitdagi tezligi. P€ ko‘paytmani solishtirma akustik impedans deyiladi, yassi to‘lqin uchun esa uni to‘lqin qarshilik deb aytiladi. To‘lqin qarshilik—ikki muhit chegarasida to‘lqinning sinishi va qaytish shartlarini aniqlashda muhitning muhim xarakteristikalaridan biridir. 10—Tibbiy va biologik fizika
234 10-BOB STATIK NOANIQ RAMALARNI HISOBLASHNING TAQRIBIY USULLARI 10.1. Taqribiy usullar haqida tushuncha Hisoblash usullarini aniq va taqribiy usullarga bo‘lishning o‘zi shartlidir. Negaki, «aniq» usullarda ham ayrim farazlarga. yo‘l qo‘yiladi. Masalan, materialni ideal elastik va bir jinsli deb qaraladi, bunda ramaning fazovoy ishi hamda tayanchlarining qayishqoqligi e’tiborga olinmaydi va x.k. Taqribiy usullarda esa hisobni yengillashtiradigan faraz va soddalashtirishga ko‘proq o‘rin beriladi. Statik noaniq ramalarni hisoblashda taqribiy usullar keng qo‘llaniladi. Ma’lumki, qurilish konstruksiyalarining hisobi ularning ko‘ndalang kesimini dastlabki tanlovdan boshlanadi. Bu ishlarni tez va soz amalga oshirishda muhandisga taqribiy usullar juda qo‘l keladi. Taqribiy usullarning qo‘shimcha farazlari inshootning hisoblash sxemasini yanada soddalashtirishga, ichki kuchlar taqsimotiga, berilgan yuklarni soddaroq yuklar bilan almashtirishga va shuning singari qator amallarga asoslanadi. Bu borada hisoblash sxemasini yanada soddalashtirish asosiy yo‘llardan biri hisoblanadi. Agar hisoblash sxemasi qo‘pol farazlarga asoslansa, u holda hisob natijalari birinchi yaqinlashuv uchun tug‘pi deb qabul qilinadi, tanlangan kesim esa dastlabki nusxa sifatida qaraladi, zarurat tug‘ilsa, keyinchalik aniqroq sxema bo‘yicha qayta hisoblanadi. Masalan, rama rigelining ko‘ndalang kesimi o‘lchamlarini dastlabki tanlashda uni oddiy balka ko‘rinishida olish mumkin: bunda rigel momenti balka momenti Mo ning 0,6—0,7 ulushini tashkil etadi: M = (0,6—0,7) Mo Rama ustunlarining kesimini tanlashda rigellar ustunga sharnirli birikkan deb faraz etiladi va shu asosda ustunga ta’sir etuvchi bo‘ylama
Toshkent IIBB fuqarolar qabulini vaqtincha to‘xtatdi Koronavirus infeksiyasining tarqalishini oldini olish bo‘yicha joriy etilgan tartib munosabati bilan Toshkent IIBB Markaziy apparati va uning hududiy bo‘linmalari binolarida fuqarolar va yuridik shaxslar vakillarining qabullari vaqtinchalik to‘xtatildi. Barcha murojaatlar elektron ko‘rinishda (telegram bot) yoki telefon orqali qabul qilinishi ma’lum qilingan. Shuningdek, murojaatlar quyidagi telefon raqamlari orqali qabul qilinadi: 71−281−93−34, 71−281−94−18 yoki O‘zbekiston IIV «ishonch raqami» 1102 orqali. Toshkent IIBB huzuridagi Tergov boshqarmasi va uning tuman bo‘linmalari tergovchilariga jinoyat ishi bo‘yicha tergov jarayoni qatnashchilarini ichki ishlar organlariga faqatgina kechiktirib bo‘lmas tergov harakatlarini o‘tkazish uchun olib kelishlari mumkin. Texnik imkoniyatlar majud bo‘lgan taqdirda barcha tergov harakatlari Jinoyat-protsessual kodeksi talablariga muvofiq videokonferensiya tarzida, ichki ishlar organlarining ma’muriy binolariga jarayon qatnashchilari bo‘lmagan shaxslarni kiritmagan holda olib boriladi.
t; momentda ta’sirlangan zona x-—L qatlam o‘tkazmas chegarasiga yetganida, birinchi faza tamom bo‘ladi. Uning davom etishini aniqlash uchun quyidagi o‘zgartirishlarni amalga oshiramiz: (7.32) berilgan tenglamani koordinata va vaqt bo‘yicha ikki marta integrallab "11" ei dxdi —tini 1192 dtdx . (7.34) va (7.36) Chegaraviy i. qo‘llab, natijada —, 201 B, = Pin 2m, O‘ (7.41) ifodani hosil qilamiz. Bunda 1 , B, Jana, O‘rtacha bosimni ushbu tenglikdan 5 A a A ay gi Qa a aa 156
«Bordo» – «Zenit»: Tarkiblar! Uylanish arafasida turgan Ronaldu italiyalik model bilan SMS yozishmoqda (foto) [18110] «Real» skautlari Ronalduning o‘rnini bosa oladigan hujumchi topdi [11530] «Real» Neymarga taklif tayyorlayapti, «Barselona»da esa moliyaviy muammolar bor [11407] Messi va Pogba Salt Bae restoranida tushlik qilishdi (foto) [10537] Tarixdagi eng qimmat futbolchilar ramziy terma jamoasi (foto) [10446] «Real» Marseloga sovg‘a taqdim qildi (foto) [10374] Yulduzlar jangi: Kavani Neymarga qo‘pollik qildi, Neymardan jangga ishora (video) [8959] O‘zbekiston terma jamoasi noodatiy mashg‘ulot o‘tkazdi (foto) [8532] O‘zPFLda katta o‘zgarishlar yuz beradi. Omon G‘ofurov lavozimini tark etyapti [7545] FUTBOL TV va Uzreport TV telekanallarining 18 noyabr kungi ko‘rsatuvlar dasturi [7269] Yevropa ligasining 4-turidan o‘rin olgan “Bordo” – “Zenit” uchrashuvi boshlanmoqda. 01:00. Bordo – Zenit Bordo – Kostil, Yovanovich, Punje, Sabali, Pablo, Plashil, Sankare, Kalu, Lerager, Kamano, Kornelius. Zenit – Lunev, Mevlya, Mammana, Nabiullin, Netu, Paredes, Markizio, Yeroxin, Anyukov, Zabolotniy, Driussi. Kiritildi: 00:15, 09.11.2018. O'qildi: 318 marta. Fikrlar: 0 ta. YEL. Haftaning eng yaxshi futbolchilaridan tuzilgan ramziy terma jamoa (foto) «Bayer» – «Syurix» 1:0 (videosharh) «Seltik» – «RB Leypsig» 2:1 (videosharh) «Bordo» – «Zenit» 1:1 (videosharh) «Arsenal» – «Sporting» 0:0 (videosharh)
O‘zbekiston Erondan 12 ming tonna olma import qilgan. Bu haqda Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumot berdi. Qo‘mita xabariga ko‘ra, 2022 yilning yanvar-mart oylarida O‘zbekistonga 12ta xorijiy davlatdan qiymati 6,3 mln AQSh dollariga teng bo‘lgan 16,3 ming tonna olma import qilingan. Qayd etilishicha, olma importi hajmi o‘tgan yilning mos davri bilan solishtirilganda 15,5 ming tonnaga yoki qariyb 20 baravarga oshgan. 2022 yilning yanvar-mart oylarida O‘zbekiston eng ko‘p olma import qilgan davlatlar orasida Eron yetakchilik qilmoqda – 12 ming tonna. Ushbu ko‘rsatkich qolgan davlatlar kesimida quyidagicha ko‘rinish oldi: Ukraina – 1,4 ming tonna; Moldova – 1,2 ming tonna; Polsha – 1,1 ming tonna; Turkiya – 527 tonna. Bundan oldin O‘zbekiston importida eng yuqori ulushga ega 10ta davlat ma’lum qilingandi.
“MEDEYA” TRAGEDIYASIDAN PARCHA MUQADDIMA Enaga Mushkul erur Kolxidaga kirmoq yotlarga, Agar alar ishlatmasa hiyla va tadbir. Hali yetmay ikki qoya oralig‘iga Argonavtlar kabutarni uchiribdilar. Kabutarni siqib ikki lojuvard qoya? Qayta boshdan o‘z asliga qaytayotganda Yot kimsalar Kolxidaga kirib olibdi. Iolk shohi Peliy beku bekzodlarni Eshkaklar-la ta’min aylab, mudhish ajdaho Maskaniga qorako‘l-chun yubormaganda Oliymaqom sohibamiz Medeya bonu Aslo suzib bormas erdi o‘zga yurt sari Ham telbaday ko‘ngil qo‘yib ul alp Yasonga, Yot elatga oqko‘’ngillik Peliyzodlarga Padarkushlik san’atidan saboq bermasdi. Endi eri, bolalari birla Korinfda Yurmas erdi kulba izlab. Quvg‘indilikda El ko‘ziga ul boyaqish xush ko‘rinsa-da, ? Ikki lojuvard qoya—oltin yungli terini—qorako‘lni qo‘lga kiritish uchun Argoning kemasi Simplegaddan —dengiz qoyalari orasidan o‘tishi kerak edi. 107
natijada, Y = Paт, (11) ni hosil qilamiz. Integrallash jism bo‘yicha o‘tkazilishi kerak. To‘liq silindr uchun simmetriya o‘qiga nisbatan (11) integralni hisoblasak, quyidagi kelib chiqadi, n2 J 25 MR (12) Markazdan o‘tuvchi o‘qqa nisbatan bir jinsli sharning inersiya momenti: Y = m (13) Jismning massa markazidan o‘tuvchi o‘qqa nisbatan inersiya momentini bilgan holda, istalgan o‘qqa nisbatan inersiya momentini Shteyner teoremasi bo‘yicha hisoblash mumkin: Bu teorema quyidagicha: istalgan o‘qqa nisbatan qattiq jismning inersiya momenti /, jism massalar markazidan o‘tuvchi parallel o‘qqa nisbatan inersiya momenti va jism massasi bilan o‘qlar orasidan masofa / ning kvadrati ko‘paytmasi yig‘indisiga teng (14-rasm). Y= Л.т (14) Shteyner teoremasi parallel o‘qlar to‘g‘risidagi teorema ham Яe-yiladi. 21-$ TEBRANISHLAR VA TO‘LQINLAR Hozirgi davrda tebranishlar va й to‘lqinlarning tushunchalari nihoyatda 0 umumiy bo‘lib, u fizika doirasidan chiqib sinergetika yoki chiziqli bo‘lmagan jarayonlar uchun ham a o‘rinli ekanligi ko‘rsatib berildi. Shu = bois biz tebranishlar va to‘lqinlar to‘g‘risida batafsil to‘xtalamiz. Tebranish deb shunday jarayonga aytiladiki, bunda biror fizik kattalik 14-rasm. 59
tafakkurlarini o‘stirishda bir qancha intefaol usullardan foydalanish kutilgan natija berishini amalda sinab ko‘rdilar va uni o‘qituvchilarga taqdim etmoqdalar. Ana shunday metodlardan biri suhbat metodidir. Suhbat– og‘zaki bayon qilish uslubi bo‘lib, o‘quvchilarning bilimlarni asta-sekin o‘zlashtirishlariga olib keluvchi puxta o‘ylangan savollar tizimidir. Bu uslub materiallarni takrorlash, mustahkamlash va yangi bilimlarni bayon qilishda qo‘llaniladi. 1. Evristik suhbat (evristika yunoncha so‘z – peshvqKo – izlayman, topaman, kashf etaman demakdir). Maqsad–o‘qituvchining mohirlik bilan qo‘ygan savollari yordamida hamda talaba(yoki o‘quvchi)larning tirishqoqligi va mustahkam fikrlashlari tufayli ularni yangi bilimlarni jadal o‘zlashtirishlarini ta’minlash. Bu suhbatda o‘qituvchining bitta savoliga o‘quvchilarning ko‘plab javoblarini kutish mumkin. 2. Katexizik suhbat (katexizis yunoncha – katechesis-nasihat, o‘git, biron-bir ta’limot asoslarini savol-javob tarzidagi qisqacha bayoni). Maqsad – o‘quvchilarning bilimlarni tushungani va o‘zlashtirganini nazorat qilishdir. Bu uslub birinchi o‘rinda xotira va tafakkurni rivojlanishiga yordam beradi. Bu suhbatda o‘qituvchining bitta savoliga o‘quvchilar bitga aniq to‘g‘ri javob berishlari kerak". Suhbatning mohiyati shundan iboratki, o‘qituvchi mohirona berilgan savollar bilan o‘quvchilarni fikrlash, o‘rganilayotgan faktorning ma’lum mantiqiy ketma-ketligida tahlil va tegishli nazariy xulosa va umumlashtirishlar qilishga chorlaydi. Ko‘rinadiki, suhbat ma’lumot beruvchi emas, balki savol-javob tarzidagi o‘quv ish uslubi. Suhbatning asosiy mazmuni–o‘quvchilarni savollar yordamida fikrlash, materialni tahlil qilish va umumlashtirish, o‘zi uchun yangi xulosalarnvi mustaqil "kashf qilishga" da’vat etish. Shu bois suhbat o‘tkazganda savollar shunday berilishi kerakki, ular oddiy tasdiq yoki inkorni emas, balki keng fikrlar, ma’lum asoslash va "Ishmuhamedov R., Abduqodirov A. Padayev A. Ta’limda innovatsion texnologiyalar. –T.: 2008. "Iste’dod" jamg‘armasi 113-6. - 18-kiyoslashlarni talab etsin, natijada o‘quvchilar o‘rganilayotgan predmet va hodisalarning jiddiy belgi va xulosalarini bilib oladi. Shu yo‘l bilan yangi bilimlarni egallaydi. "Savol bera olish va javoblar murakkabligi va qiyinligini asta-sekin oshira borish pedagogik odatlarning eng asosiy va eng zarurlaridan biri"" Savsl-javob o‘tkazishda kuyidagicha interfaol usullardan foydalanish mumkin. "Tezkor savol-tezkor javob" usuli Bu usul alohida olingan bir yoki necha dars uchun ahamiyatli bo‘lmasdan aksariyat darslarda ishlatilganda, boshqacha aytganda, darsning atributi bo‘lib qolgandagina o‘quvchilarda hozirjavoblik, tezkorlik, mushohada, ijodiylik hosil qilish mumkin. «Tezkor savol –tezkor javob" usuli quyidagicha amalga oshiriladi: har bir o‘quvchiga o‘quvchilar qatori bo‘yicha o‘tilgan mavzular asosida tezlik bilan savollar beriladi. Ularning javobi tez bo‘lishi darkor. ya’ni topqir bo‘lishlari va javobni ikki sekund davomida topishlari kerak (javob topa olmagan o‘quvchi avtobusdan tushib qolishi mumkin-da, chunki "tezyurar" avtobus kutib turmaydi). Shunday qilib, javobni juda tez topa olmaganlar tikka qoladi, javob topganlar esa o‘tiradi. "Tez yurar" usulidagi savolga javob topa olmaganda tikka qolish, uning baho me’yori va uni o‘quvchi o‘zi bilib turishi, bilmagan o‘quvchi boshqalarning javoblarini e’tibor bilan tinglashi kabi holatlar bolalarda qiziqish uyg‘otadi. Qolaversa, eng asosiysi, o‘quvchi har bir javobi bilan o‘z bilimiga o‘zi baho ko‘yib boradi. O‘quvchilardagi qiziqish natijasida diqqat ortadi, bu esa his-tuyg‘uga ta’sir qiladi, esda qoldirish jarayoni ortadi. Yuqoridagilarni hisobga olganda, «Tezkor savol–tezkor javob"usulining yana bir psixologik ahamiyati shundaki, o‘quvchilarning nazariy va amaliy bilimlari yanada puxtalanadi. Ma’lum mavzu o‘tilgach, o‘sha mavzu atrofida 50-60 ta savolga E Bu haqda qarang: Kaldibekova A Xodjayev B. Uhuvchilarning bilish faolligini oshirish yullari-T.2006. -19-javob berish uchun uni to‘la idrok qilish kerak. Savollar qisqacha bo‘lishi mumkin: 1. Nima uchun sinonimlar ishlatiladi? 2. Uslubiy xato qanday xato? Z. Jumla deganda nimalarni tushunasiz? 4. "Odobli" so‘zining sinonimlarini ayting. 5. O‘zbek tilidagi ayrim lug‘at namunalarni ayting 7 b. Sinonimlarni nima uchun o‘rganamiz? 7. Uyadoshlik deganda nimalarni tushunasiz? 8. "Yaxshi", "tuzuk", "durust", "zo‘r" sinonimlarining dominantasini toping. E. Sinonimlarning shakli va ma’no farqlarini ayting. Ushbu o‘tilgan dars bo‘yicha savollardan tashqari 30-40 ta avval o‘tilgan mavzular bo‘yicha xam savollar beriladi. Yangi mavzu o‘tilgach, o‘sha mavzu (har darsda albatta oldin o‘tilgan mavzular) bo‘yicha savollar avvalgi savollarga qo‘shilgan holda beriladi. Shu zaylda har darsda albatta oldin o‘tilgan mavzularga ham "eksprom-ekskurs" qilinadi. Bu kabi takrorlash xotirada qoldirishning puxtaligiga ta’sir qiluvchi metodlardan sanaladi. Agar o‘quvchilarga uch marta savol berilsa-yu, o‘quvchi uch marta tikka qolsa, u o‘quvchi "yomon" baho oladi yoki uch marta to‘la javob bo‘lsa, "5" baho oladi. Bu usulni darsning uy vazifasini so‘rash qismida, yangi mavzu o‘tilgach, mustahkamlash bosqichlarida yoki takrorlash darslarida o‘tkazish mumkin. Tajriba shuni ko‘rsatadiki, bu usul natijasida o‘quvchi tez o‘ylashga — hozirjavoblikka o‘rganadi, "avtobusdan tushib qolmaslik uchun" har doim izlanadi. Bir o‘quvchining javobini boshqalari eshitib, o‘sha savol bo‘yicha nazariy ma’lumotlari mustahkamlanadi. Bu usul o‘quvchidan ham, o‘qituvchidan ham faollikni talab etadi. Darsda faollashtirish yo‘l-yo‘riqlaridan foydalanish jahon andozalari talablaridan biridir. "Tezkor savol—tezkor javob" usulida o‘quvchi bilimini o‘zi aniqlaydi, o‘zini o‘zi baholaydi, ya’ni bilimi qay darajada ekanligiga tashxis qo‘yiladi va keyingi yangi mavzu bayonida shu -20-tashxis asosida ularga bilim beriladi. Bu usulni o‘tkazish uchun o‘quvchilarga beriladigan savollar: a) tushunarli va aniq bo‘lishi; b) qisqa, aniq javob talab qiluvchi bo‘lishi; v) javobi "ha" yoki "yo‘q" so‘zlari bilan kelmasligi; g) savollar kitobi bo‘lmasdan amaliyotdan olingan bo‘lishi; d) yangi yoki eski o‘tilgan mavzular bo‘yicha tayyorlanishi-e ye) o‘quvchilarning mushohada asosida javob berishlarini ta’minlashi kerak. "Atoqli ot deb nimaga aytiladi", "Ravish deb nimaga aytiladi?! kabi savollar darslikda berilgan qoidani so‘zma-so‘z aytib berishni talab qiladigan savollar bo‘lib, nutq o‘stirishga yordam bermaydi. Chunki o‘quvchini mustaqil fikr yuritishga emas, qoidani o‘qiganda yoki eshitganda esda olib qolganini aytib berishga undaydi. Masalan, ot so‘z turkumi bo‘yicha olgan bilimlarini sinash va mustahkamlash uchun quyidagi savollar beriladi ("tezkor" usulda): ""Ko‘ylak" so‘ziga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda qanday o‘zgarish bo‘ladi? 2) Qaratqich kelishigi bilan tushum kelishigining qanday farqi bor? 3) -chi, -dosh, qor qo‘shimchalari qanday qo‘shimchalar jumlasiga kiradi? 4) "Uchburchak", "mingoyoq" so‘zlari nima uchun qo‘shib yoziladi 5) "Otlar yasaladi" deganda nimani tushunasiz? 6) "Taroq", "sanoq" so‘zlarining o‘zagi qaysi) Ushbu so‘rash katexizik suhbat usuli bo‘lib, o‘quvchining xotirasini mustahkamlashga. ular tafakkurini rivojlantirishga xizmat qiladi. Savol-javobdagi noto‘g‘ri javob o‘quvchining xatosini tuzatishga tinglab o‘tirgan o‘quvchilarni jalb qiladi, barcha o‘quvchilarning (suhbatda) so‘rashda faol ishtirok etishini ta’minlaydi. Bundan har bir o‘quvchi bilan alohida ishlash; o‘tilganlarni ko‘proq takrorlash va mustahkamlash mumkin bo‘ladi, ya’ni fikrlash tez o‘sadi. Ushbu usulning ahamiyati haqida fikr yuritilar ekan, kuyidagi jihatlar ona tili darsining samaradorligini ta’minlashiga ishonch hosil qilish mumkin: 91.
O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Tasviriy va amaliy san’at sohasi samaradorligini yanada oshirishga doir chora-tadbirlari to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Tasviriy va amaliy san’at sohasi samaradorligini yanada oshirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2020-yil 21-apreldagi PQ-4688-son qarori ijrosini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ilovaga muvofiq ayrim hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin. 2. O‘zbekiston Badiiy akademiyasi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari B. Musayev zimmasiga yuklansin. 1. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston iqtidorli yoshlarini taqdirlash va moddiy rag‘batlantirish to‘g‘risida” 2008-yil 13-oktabrdagi 226-son qarorida: a) 1-bandning oltinchi xatboshidagi “kasb-hunar kollejlari” so‘zlari “professional ta’lim muassasalari” so‘zlari bilan almashtirilsin; b) qarorga 4-ilovada: 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Badiiy akademiya qarorlariga ko‘ra o‘tkaziladigan respublika musobaqalarini: akademik litseylar, professional ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablari o‘quvchilarining umumta’lim fanlari bo‘yicha olimpiadalarini, o‘quvchilarning badiiy-ijodiy ixtisosliklar bo‘yicha tanlovlarini, sportning shaxsiy va komanda turlari bo‘yicha sport musobaqalarini tashkil etishning umumiy prinsiplarini belgilaydi”; 4-bandda: ikkinchi xatboshidagi “musiqa maktablari va san’at maktablari” so‘zlari “musiqa va san’at maktablari” so‘zlari bilan almashtirilsin; uchinchi va to‘rtinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “professional ta’lim muassasalari, ixtisoslashtirilgan san’at va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlari o‘quvchilarining ikkita guruhi o‘rtasida o‘tkaziladi. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi hamda Badiiy akademiya tanlov ixtisosliklari va shartlar ro‘yxatini va tanlovlar shartlarini tasdiqlaydi”; beshinchi xatboshidagi “musiqa maktablari va san’at maktablari” so‘zlari “musiqa va san’at maktablari” so‘zlari bilan almashtirilsin; o‘n birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Professional ta’lim muassasalari, ixtisoslashtirilgan san’at va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlari o‘quvchilarining ijodiy tanlovlari musiqa ijrochilari o‘rtasida har ikki yilda bir marta, uch turda o‘tkaziladi”; o‘n uchinchi xatboshiga “zimmasiga” so‘zidan keyin “Badiiy akademiyaga” so‘zlari qo‘shilsin; 5-bandning sakkizinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Sport musobaqalari bosqichlarini tashkil etish uchun mas’uliyat tegishli ravishda akademik litseylar, professional ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablari, O‘zbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport vazirligining hududiy bo‘linmalari, to‘rtinchi final bosqichi bo‘yicha esa — O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi rahbarlari zimmasiga yuklanadi”; 6-banddagi “kasb-hunar kollejlari” so‘zlari “professional ta’lim muassasalari” so‘zlari bilan almashtirilsin; 7-bandning birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Respublika musobaqalarini o‘tkazish bo‘yicha butun tadbirlar kompleksini bajarish uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi, Xalq ta’limi vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi, Badiiy akademiya hamda ularning hududiy bo‘linmalari o‘z buyruqlari bilan tashkiliy qo‘mitalar, jyurilar, hakamlar hay’atlari, apellatsiya komissiyalari va boshqa tuzilmalarni tashkil etadilar”; 9-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Akademik litseylar, professional ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablari o‘quvchilari musobaqalarini mablag‘ bilan ta’minlash O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Badiiy akademiya tomonidan tasdiqlanadigan, ushbu maqsadlar uchun nazarda tutilgan mablag‘lar doirasida tuzilgan smetalar bo‘yicha amalga oshiriladi”; 10-banddagi “Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi” so‘zlari “Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi” so‘zlari bilan almashtirilsin; 11-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Olimpiada, tanlov va musobaqaning har bir fani uchun xalqaro va respublika musobaqalari g‘oliblari test sinovisiz hamda qo‘shimcha imtihonsiz qabul qilinadigan, shuningdek, kasbiy (ijodiy) imtihonlarning fan majmualaridan biriga imtiyoz beriladigan soha ixtisosliklari ro‘yxati har yili O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasi tomonidan belgilanadi”; v) qarorga 5-ilovada: nomidagi “kasb-hunar kollejlari” so‘zlari “professional ta’lim muassasalari” so‘zlari bilan almashtirilsin; 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Ushbu Nizom umumta’lim fanlari bo‘yicha akademik litseylar, professional ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablari o‘quvchilarining rasmiy xalqaro va respublika olimpiadalari, badiiy-ijodiy ixtisosliklar bo‘yicha professional ta’lim muassasalari, ixtisoslashtirilgan san’at va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlari va umumta’lim maktablari o‘quvchilarining tanlovlari, sport musobaqalari (sportning olimpiya turlari, shu jumladan sportning texnik va amaliy turlari, “Kurash” milliy sport turi, shaxmat, shashka, avtomobil va mototsikl sporti, sportning aviamodel va raketamodel turlari bo‘yicha) g‘oliblariga tatbiq etiladi hamda ta’lim muassasalariga imtiyozli kirish va pul mukofotlari olish tartibini belgilaydi”; 2-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Respublika (1-o‘rin) va xalqaro tanlovlar va musobaqalarning (Olimpiya o‘yinlarida, Osiyo o‘yinlarida, jahon chempionatida va Osiyo chempionatida 1 — 3-o‘rinlar) individual turlarida g‘olib chiqqan akademik litseylar, professional ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablarining bitiruvchilari oliy ta’lim muassasasiga test sinovlarisiz va qo‘shimcha imtihonsiz qabul qilinadilar, tasviriy va amaliy san’at hamda dizayn yo‘nalishlaridagi tanlovlar bundan mustasno”; quyidagi mazmundagi 22-band qo‘shilsin: “Tasviriy va amaliy san’at hamda dizayn yo‘nalishlaridagi respublika (1-o‘rin) va xalqaro tanlovlarda (1 — 3-o‘rinlar) g‘olib chiqqan professional ta’lim muassasalari, ixtisoslashtirilgan san’at va madaniyat maktablari hamda maktab-internatlari va umumta’lim maktablarining bitiruvchilariga oliy ta’lim muassasalarining kasbiy (ijodiy) imtihonlarida soha bo‘yicha eng yuqori ball belgilangan fandan maksimal ball olish imtiyozi beriladi. Agar kasbiy (ijodiy) imtihonlarda eng yuqori ball bir nechta fanlardan belgilangan bo‘lsa, abituriyentga imtiyozli maksimal ball olish uchun fanlardan birini tanlash huquqi beriladi. Agar ayrim ta’lim yo‘nalishlarida 1 ta fandan kasbiy (ijodiy) imtihon o‘tkazish belgilangan bo‘lsa, abituriyentga mazkur fan bo‘yicha maksimal ball beriladi”; 8-bandning birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Xalqaro va respublika olimpiadalari, tanlovlari va musobaqalari g‘oliblarini test sinovlarisiz va qo‘shimcha imtihonsiz, shuningdek, kasbiy (ijodiy) imtihonlarning fan majmualaridan biriga imtiyoz orqali oliy ta’lim muassasasiga qabul qilish uchun hujjatlarni rasmiylashtirish Vazirlar Mahkamasining “Oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga kirish uchun hujjatlarni qabul qilish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning ma’muriy reglamentini tasdiqlash to‘g‘risida” 2019-yil 7-iyundagi 468-son qarorida nazarda tutilgan imtiyozlarni berish uchun mas’ul vakolatli organlar ta’sis etadigan maxsus guvohnoma asosida amalga oshiriladi”; 9 va 10-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Xalqaro olimpiadalar, tanlovlar va musobaqalarning g‘oliblari O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligiga, Madaniyat vazirligiga, Jismoniy tarbiya va sport vazirligiga hamda Badiiy akademiyaga o‘zlari erishgan natijalarni tasdiqlovchi diplomlarni (1 — 3-o‘rinlar) yoki jyuri qarorini, sertifikatlarni (4-5-o‘rinlar) maxsus guvohnomalar berilishi uchun asos sifatida taqdim etadilar. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Badiiy akademiya nazorat tartibida, g‘oliblarga berilgan maxsus guvohnomalarning reyestri bilan bitiruvchilar ro‘yxatini test sinovlari o‘tkaziladigan kundan oldin O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish bo‘yicha davlat komissiyasiga taqdim etadilar”; 13 va 14-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Olimpiadalar, tanlovlar va musobaqalar g‘oliblarini moddiy rag‘batlantirish uchun mablag‘lar O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Badiiy akademiya smetalarida nazarda tutiladi. G‘oliblarga diplomlar, maxsus guvohnomalar va pul mukofotlari O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Badiiy akademiya tomonidan tantanali vaziyatda topshiriladi”; 16-bandning birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Maxsus guvohnomalar ro‘yxatdan o‘tkazilgan tartib raqamiga ega bo‘lib, qat’iy hisobot hujjatlari toifasiga kiradi, imtiyozga ega bo‘lgan abituriyentlar toifasi hamda ularning reyestri Vazirlar Mahkamasining “Oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga kirish uchun hujjatlarni qabul qilish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning ma’muriy reglamentini tasdiqlash to‘g‘risida” 2019-yil 7-iyundagi 468-son qarorida nazarda tutilgan imtiyozlarni berish uchun mas’ul vakolatli organlar tomonidan shakllantirib boriladi”. 2. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 20-iyundagi 393-son qarori bilan tasdiqlangan Oliy ta’lim muassasalarining bakalavriatiga talabalarni o‘qishga qabul qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomning 23-bandida: a) birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston o‘quvchi yoshlarini rag‘batlantirish choralari to‘g‘risida” 1993-yil 5-fevraldagi PF-555-son Farmoniga muvofiq hamda Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston iqtidorli yoshlarini taqdirlash va moddiy rag‘batlantirish to‘g‘risida” 2008-yil 13-oktabrdagi 226-son qaroriga 5-ilova bilan tasdiqlangan Xalqaro va respublika olimpiadalari, tanlovlari, musobaqalari g‘oliblari bo‘lgan akademik litseylar, professional ta’lim muassasalari va umumta’lim maktablari o‘quvchilarini taqdirlash tartibi to‘g‘risidagi nizom hamda Respublika olimpiadalari, tanlovlari va sport musobaqalarini o‘tkazish to‘g‘risidagi nizomlar asosida xalqaro va respublika olimpiadalari, tanlovlari va musobaqalari g‘oliblari hamda Vazirlar Mahkamasining “Oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga kirish uchun hujjatlarni qabul qilish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning ma’muriy reglamentini tasdiqlash to‘g‘risida” 2019-yil 7-iyundagi 468-son qarorida nazarda tutilgan imtiyozlarni berish uchun mas’ul vakolatli organlar ta’sis etadigan maxsus guvohnomani olganlar Davlat komissiyasining qarori bilan tegishli oliy ta’lim muassasalarining mos ta’lim yo‘nalishlariga tanlovdan tashqari kirish imtihonlari (test sinovlari, kasbiy (ijodiy) imtihon, yozma imtihon)siz davlat grantlari asosida qabul qilinadilar”; b) yettinchi xatboshidagi “Badiiy akademiyaning tasviriy san’at bo‘yicha respublika tanlovi g‘oliblari” so‘zlari chiqarib tashlansin; v) quyidagi mazmundagi o‘n ikkinchi xatboshi qo‘shilsin: “Badiiy akademiyaning tasviriy va amaliy san’at hamda dizayn yo‘nalishlari bo‘yicha respublika tanlovi hamda mazkur yo‘nalishlardagi xalqaro tanlovlarning g‘oliblariga Davlat komissiyasining qarori bilan tegishli oliy ta’lim muassasalarining kasbiy (ijodiy) imtihonlarida soha bo‘yicha eng yuqori ball belgilangan fandan maksimal ball olish imtiyozi beriladi. Agar kasbiy (ijodiy) imtihonlarda eng yuqori ball bir nechta fanlardan belgilangan bo‘lsa, abituriyentga imtiyozli maksimal ball olish uchun fanlardan birini tanlash huquqi beriladi. Agar ayrim ta’lim yo‘nalishlarida bitta fandan kasbiy (ijodiy) imtihon o‘tkazish belgilangan bo‘lsa, abituriyentga mazkur fan bo‘yicha maksimal ball beriladi”. 3. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 1-dekabrdagi 957-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Badiiy akademiyasining ustavida: a) 3-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Badiiy akademiya o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Badiiy akademiyasini tashkil etish haqida” 1997-yil 23-yanvardagi PF-1701-son Farmoniga, shuningdek, “O‘zbekiston Badiiy akademiyasi faoliyatini rivojlantirish va yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2017-yil 16-avgustdagi PQ-3219-son hamda “Tasviriy va amaliy san’at sohasi samaradorligini yanada oshirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2020-yil 21-apreldagi PQ-4688-son qarorlariga muvofiq amalga oshiradi.”; b) 8-bandning o‘n birinchi — o‘n sakkizinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin: “O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasi hamda uning Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlardagi hududiy bo‘limlari; O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasining Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahri va viloyatlardagi galereyalari; Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti; ixtisoslashtirilgan san’at maktablari hamda maktab-internatlari; Rassomlik mahorat ustaxonasi (oliy rassomlik kursi); Badiiy ta’lim yo‘nalishlaridagi pedagog va mutaxassis kadrlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish markazi faoliyat olib boradi.”; v) 9-bandda: beshinchi xatboshidagi “Badiiy akademiyasi” so‘zlari chiqarib tashlansin; yettinchi xatboshidagi “maktab-internatlari va o‘rta maxsus ta’lim muassasalari” so‘zlari “maktablari hamda maktab-internatlari” so‘zlari bilan almashtirilsin; g) 10-bandda: “b” kichik bandda: uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “badiiy ta’limning izchilligini kuchaytirish, ta’limning uzviyligi va uzluksizligini ta’minlash maqsadida boshlang‘ich, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, oliy va undan keyingi ta’lim tizimini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi hamda tasviriy va amaliy san’at, dizayn, san’atshunoslik hamda muzeyshunoslik sohasida pedagog va mutaxassis kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish bo‘yicha ta’lim tizimini muntazam takomillashtirib boradi”; beshinchi xatboshiga “san’at” so‘zidan keyin “maktablari hamda” so‘zlari qo‘shilsin; “v” kichik bandning beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin: “dolzarb ilmiy-ijodiy muammolar hamda buyuk mutafakkirlar, mashhur fan, adabiyot va san’at arboblari sharafiga bag‘ishlangan, shuningdek, tasviriy va amaliy san’at, dizayn, san’atshunoslik, muzeyshunoslik hamda badiiy ta’lim sohalariga doir xalqaro ilmiy kongresslar, konferensiyalar, simpoziumlar, seminarlarni tashkil etishda ishtirok etadi”; d) 13-bandda: 7-kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Badiiy akademiya faoliyatining alohida yo‘nalishlariga rahbarlik qilish, markaziy apparat hamda Badiiy akademiya tizimiga kiruvchi tashkilotlar ishi yuzasidan shaxsiy javobgarlik darajasini belgilash, ularning faoliyatini muvofiqlashtirish, o‘rinbosar, bosh ilmiy kotib, matbuot kotibi — axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchi, markaziy apparat tarkibidagi bo‘lim va boshqarmalar rahbar va xodimlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi Badiiy akademiya tizimiga kiruvchi tashkilotlar, Badiiy ijodkorlar uyushmasi va uning hududiy bo‘limlari hamda ularning galereyalarining rahbar xodimlari faoliyatini nazorat qilish”; 18-kichik bandga “ilmiy kotib” so‘zlaridan keyin “matbuot kotibi — axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchi” so‘zlari qo‘shilsin; 19-kichik bandga “ilmiy kotib” so‘zlaridan keyin “matbuot kotibi — axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchini” so‘zlari qo‘shilsin; quyidagi mazmundagi 311-kichik band qo‘shilsin: “Badiiy akademiya huzuridagi Rassomlik mahorat ustaxonasi (oliy rassomlik kursi)ni boshqarish.”; e) 15-bandda: 29 — 31-kichik bandlar o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin; 34-kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti, Rassomlik mahorat ustaxonasi (oliy rassomlik kursi), Badiiy ta’lim yo‘nalishlaridagi pedagog va mutaxassis kadrlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish markazi, Ixtisoslashtirilgan san’at maktablari va maktab-internatlari, ularning o‘quv, ustuvor ilmiy yo‘nalishlari, normativ hujjatlari, loyihalari, dasturlari, ta’limni rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar amalga oshirilishini nazorat qilish”; j) 16-bandga quyidagi mazmundagi 21-kichik band qo‘shilsin: “Tashkiliy-tahliliy bo‘limga belgilangan muddatlarda tegishli topshiriqlar ijrosi yuzasidan hisobotlarni taqdim etib borish”; z) 21-banddagi “va Badiiy ijodkorlar uyushmasining” so‘zlari chiqarib tashlansin; i) 22-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Badiiy akademiyasi faoliyatini rivojlantirish va yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2017-yil 16-avgustdagi PQ-3219-son hamda “Ommaviy axborot vositalari mustaqilligini ta’minlash hamda davlat organlari va tashkilotlari axborot xizmatlari faoliyatini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2019-yil 27-iyundagi PQ-4366-son qarorlariga muvofiq Rais maqomi, moddiy, maishiy, transport va tibbiy xizmat ko‘rsatish shart-sharoitlari bo‘yicha vazirga, uning o‘rinbosari va bosh ilmiy kotib vazir o‘rinbosariga, shuningdek, matbuot kotibi — axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchi rais o‘rinbosariga tenglashtiriladi”; k) 31-bandning 2-kichik bandiga “Badiiy ijodkorlar uyushmasi” so‘zlaridan oldin “Badiiy akademiya raisi” so‘zlari qo‘shilsin. 4. Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 26-apreldagi 180-f-son farmoyishining rus tilidagi matnida: a) “Perechen kategoriy doljnostnix lits i sotrudnikov diplomaticheskix missiy, imeyuщix pravo na obslujivaniye v Zale VIP aeroporta “Tashkent” na besplatnoy osnove (Perechen № 1)” ro‘yxati quyidagi mazmundagi 8.5-kichik band bilan to‘ldirilsin: “8.5. Predsedatel Akademii xudojestv Uzbekistana”; b) “Perechen kategoriy doljnostnix lits i sotrudnikov diplomaticheskix missiy, imeyuщix pravo na obslujivaniye v Zale VIP aeroporta “Tashkent” na platnoy osnove (Perechen № 2)” ro‘yxatining 4.6.2-kichik bandi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
1-ilova O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI ISLOM KARIMOV NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI ISSIQLIK ENERGETIKASI FAKULTETI ATOM ELEKTR STANSIYALARI KAFEDRASI «PLAZMADA ODDIY JARAYONLAR» fanidan KURS ISHI Mavzu: Bajardi: ——guruh talabasi talabaning F.I.SH. Kurs ishining rahbari: o‘qituvchining lavozimi va F.I.SH. Kurs ishining himoyasi komissiya a’zolari: o‘qituvchining lavozimi va F.I.SH. o‘qituvchining lavozimi va F.I.SH. TOSHKENT-20—y. 21
m. Amirlikning oltin taxti izidan 259 BER j! kelganda uncha-buncha tilla buyumlar olib kelardi. Sotuvga qo‘yardik. Sotilgani sotilardi, o‘tmay qolganini o‘ziga qaytarib berardim. Mijozlarimiz orasida qadimiy zargarlik buyumlarini xohlaydiganlari ham uchrab turadi. Ko‘pchilik esa zamonaviy taqinchoqlarni xush ko‘rishadi. So‘nggi kelganlarida 12 dona tilla tanga olib kelgan ekan. Kerak bo‘lib qolar degan o‘yda o‘zimga olib qo‘ygandim. – Musurmonqul nima ish qiladi, uy manzili, telefon raqamini bera olasizmi2 – Musurmonqul – zargar, Termizda kichikroq do‘koni bor. Telefonini qayergadir yozib qo‘ygandim, hozir topib beraman, –Qosim o‘rnidan turib, stol ustidagi daftarchadan tegishli raqamni qog‘ozcha-ga yozib, tergovchiga uzatdi, –mana marhamat. Ammo, oshnamning qayerda yashashini bilmayman. –Norpo‘lat akasizga topshirgan buyumlarning ro‘yxati bormi? Ularni kimlarga sotgansiz2 –Albatta, –do‘kondor javondan qalin muqovali daftarni olib, guruh rahbariga uzatdi. –Bu yerda mijozlardan qachon, qanaqa buyumlarni qabul qilib olganligimiz aniq ko‘rsatilgan. Kerak bo‘lsa ro‘yxat qilib beramiz. Lekin zargarlik buyumlarini xarid qilgan kishilar noma’lum. Biz ularning shaxsini surishtirishga haqli emasmiz. –Oltin taxt haqida nimalarni bilasiz2 –beparvolik bilan so‘radi Faxriddin. –Tushunmadim, qanaqa taxt... unaqasini... –Javob berishga shoshilmang, bizda hamma ma’lumotlar bor, –guvohni yolg‘on gapirmaslikka undadi Sanjarbek. –Ha, anov... Bu-xo-ro ami-ri-ning t-t-t-ax-timi? –duduqlandi Qosim burnigacha qizarib. –Ha-ha, Amir Olimxonning oltin taxti –Norpo‘lat aka bir marta shu haqda gapirgandi, lekin o‘zini...
Shaydo - Asarlar - shaydo so'zi ishtirok etgan barcha asarlar
Belgilar ko'rinishida Belgilashni o'zgartirish Qo'shimcha sozlamalar Maksimal HTML5 mosligini ta'minlash maqsadida qo'shimcha manbalarni qo'shing: Yangi xabar qo'yilmagan
Bu haqda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Fan, ta’lim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi yig‘ilishida aytib o‘tildi. Unda maktabgacha ta’limda qamrovni oshirish, yangi bog‘cha o‘rinlarini yaratish, bog‘chalar sonini ko‘paytirish, ulardagi ta’lim-tarbiya sifatini tubdan yaxshilash bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar samaradorligi Andijon, Samarqand va Xorazm viloyatlari misolida nazorat-tahlil tartibida o‘rganish yakunlari muhokama qilindi.  Yig‘ilishda Maktabgacha ta’lim agentligi vakillari qayd etganidek, 2023-2027 yillarda Investitsiya davlat dasturi doirasida 295 ta 49 ming 140 o‘rinli yangi MTT qurish, 77 ming 180 o‘rinli 711 ta davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida rekonstruksiya ishlarini amalga oshirish, 69 ta davlat-xususiy sheriklik asosida, shuningdek, oilaviy nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari hamda 49 ta mobil guruhlar faoliyatini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Bu orqali bolalarni qamrab olish ko‘rsatkichini 2027 yil yakuniga qadar 80 foizga yetkazish ko‘zda tutilgan.Yig‘ilishda Andijon, Samarqand va Xorazm viloyatlaridagi o‘rganishlar natijalari viloyat mutasaddilarining onlayn ishtirokida keng muhokama qilindi.  – Andijon, Samarqand va Xorazm viloyatlarida bolalarni maktabgacha ta’limga qamrab olish ko‘rsatkichlari o‘rganilib, tahlil etildi, – dedi qo‘mita a’zosi Oydin Abdullayeva. – Andijon viloyatida 547 ta davlat, 19 ta xususiy, 203 ta DXSH asosidagi, 2 ming 239 ta oilaviy nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari mavjud. Ularga maktabgacha yoshdagi qariyb 276 yarim mingga yaqin bolalardan 225 mingga yaqini (81,4 foizi) qamrab olingan. Shuningdek, viloyatdagi maktabgacha ta’lim tashkilotlari mavjud bo‘lmagan hamda qamrov ko‘rsatkichlari past bo‘lgan 5 ta tumanning 11 ta mahalla fuqarolar yig‘inida “Aqlvoy” loyihasi doirasida 480 dan ortiq bolalarni qamrab oladigan qayta jihozlangan 5 ta avtobus negizida 30 ta mobil guruh tashkil etilib, 27 ta yangi ish o‘rinlari yaratilgan.[gallery-12202]Samarqand viloyatida esa 735 ta davlat, 68 ta xususiy, 127 ta DXSH asosidagi, 2 ming 705 ta oilaviy nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari mavjud bo‘lib, maktabgacha yoshdagi 357 mingga yaqin boladan 242 yarim mingga yaqini (68 foizi) qamrab olingan. Xorazm viloyatida maktabgacha yoshdagi 154 mingga yaqin boladan 121 mingdan ortig‘i (78,8 foizi) MTTga qamrab olingan. Ularning 77 mingdan ziyodi davlat, 11 mingga yaqini davlat-xususiy sheriklik asosidagi, 32,5 mingdan ortig‘i oilaviy, 488 nafari nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlariga qatnamoqda.Muhokamalarda har uchala viloyat vakillarining sohadagi mavjud muammolarni bartaraf etish bo‘yicha takliflari tinglandi. Vakillarning aytishicha, MTT rahbarlari va pedagog-tarbiyachilarning malakasini oshirish ishlarini poytaxtda emas, o‘z viloyatlarida tashkil etish lozim. Bu ortiqcha ovoragarchilik va xarajatlarning oldini oladi. Sohada oliy ma’lumotli kadrlarni ko‘paytirish maqsadida pedagogika oliygohlarida kvotalarni oshirish lozim. Hozirda 174 mingdan ortiq pedagog-tarbiyachining 34 foizi oliy ma’lumotli hisoblanadi.Shuningdek, yangi MTTlarni qurish, xususiy bog‘chalarni tashkil etish borasida ham fikrlar bildirildi. Agentlik mutasaddilarining aytishicha, 829 ta mahallada MTT mavjud emas. Dastur va hujjatlarda ko‘zda tutilgan MTTlarni tashkil etishda birinchi navbatda, mana shu mahallalarda barpo etish rejalashtirilgani ta’kidlandi.Deputatlar o‘rganishlar davomida aniqlangan muammo va kamchiliklar yuzasidan mutasaddilarga savollar bilan yuzlandi. Shuningdek, bir qator taklif-tavsiyalar berildi.  Muhtarama Komilova, O‘zA
Ishlamadi..., rasmni yuklay olmadim deb hatolik ko'rsatyabdi
Pokistonning qishloq hududlarida azal-azaldan ish yuritib keluvchi jirga yoki kengashlar tarkibiga esa, odatda, o'sha yerda yashovchi oqsoqollar kirishgan
oluvchi fakultet dekani yoki fakultet tuzilmasi bo‘lmagan oliy ta’lim muassasalarida o‘quv bo‘limi (o‘quv-uslubiy boshqarma) boshlig‘ining tavsiyasiga ko‘ra belgilangan tartibda rektorning buyrug‘i bilan ta’lim oluvchilar safidan chetlashtiriladi». 9. 25-banddagi «dekaniga» va «dekanining» degan so‘zlar tegishlicha «dekani yoki fakultet tuzilmasi bo‘lmagan oliy ta’lim muassasalarida o‘quv bo‘limi (o‘quv-uslubiy boshqarma) boshligiga» va «dekani yoki fakultet tuzilmasi bo‘lmagan oliy ta’lim muassasalarida o‘quv bo‘limi (o“quv-uslubiy boshqarma) bosh-lig“ining» degan so‘zlar bilan almashtirilsin; 10. 27-banddagi «daftarchasining» degan so‘z «daftarchasi yoki ta’lim oluvchilar reytingini hisobga olish elektron tizimining» degan so‘zlar bilan almashtirilsin. 11. 29-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan to‘ldirilsin: «ta’lim oluvchilar» reytingini hisobga olish elektron tizimi joriy etilgan oliy ta’lim muassasalarida ta’lim oluvchilarning fan bo‘yicha reytingi reyting qaydnomasi va ushbu tizimga qayd etiladi». 12. 32-band «dekanat» degan so‘zdan keyin «yoki fakultet tuzilmasi bo‘lmagan oliy ta’lim muassasalarida o‘quv bo‘limi (o‘quv-uslubiy boshqarma)» degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin. 13. Ushbu o‘zgartirish va qo‘shimchalar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi, Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo‘mitasi, O‘zbekiston Badiiy Akademiyasi, «O‘zbekiston temiryo‘llari» DAK, Davlat soliq qo‘mitasi, Tashqi ishlar vazirligi va Navoiy kon-metallurgiya kombinati DK bilan kelishilgan. 131 aa a YГMГИ a
bozlikka ustasi faranglarni, har qanday so‘fiy va imomlarni yoqtirmaydigan, ularni tekintomoq deb hisoblaydigan, biroq yangi podshoh ham, barcha saljuqiylar singari, o‘zi haqida qasidago‘ylik qilishlariga orzumandligini bilgan vazir qarmoq tashlab qo‘ydi. —O‘zimizniki Shoir Xoqonning xizmatida Nechun-u Buxoroga, yotlar mamlakatiga borib qolmish —Biroq, shohim, mening aytganlarimni janoblarining muborak fikrlari bema’ni shakkoklikka yo‘ymasin-u, —bu hammaga ayon! Basharti, aqlli va mutahhar odam o‘zinikilar-din qochib, o‘zgalar huzuriga borsa, demak, o‘zinikilar— o‘zga-lardin yomonroq bo‘lib chiqadir. Ayo shohim! Otga suvor bo‘lib mamlakatni zabt etsa bo‘lur. Biroq uni suvor bo‘lib boshqarib bo‘lmas. Bosqinchilig-u talonchilikni bas qilmoq lozim. Hokimiyatni oqilona negizda yuritmoq kerak. Yo‘qsa, xudo ko‘rsatmasin, hammasidin oson judo bo‘lmoq mumkin. Hayot-din ham. Shohimning muborak xotirlarida bo‘lsa, padari buzrukvorlari, shavkatli Alp Arslon bamisli arslon (9e-ha! Qarang-a, men ham shoir erkanmen-a) metin rumliklarni yen-tib, shon-shuhrat ila uyga eson-omon qaytib, loyqa Jayhun-din kechib o‘tar-o‘tmas, daydi o‘qdin halok bo‘lgandilar. jJjJjJj —Isfahonga: —Umar bir cho‘chib tushdi. —Rasadxona qurilishiga Yo xudo! Bu... o‘ylab yurganim-ku! Nizomulmulk... Ha, biz bir-birimizni tushuna olurmiz! Xoqon qovoq uyub dedi: —Falakiyotchilar bu yerda o‘zimizga ham kerak. Biz ham ikki taqvim orasida ovorai sarson ermasmizmuyo —So‘ng alam bilan dedi: — Malikshox — takabbur! Kekkaygan. Elchi qilib taniqli odamni, amaldorni yubormay, kulgi qilgandek, juldurvoqini jo‘natmish. Yo. g‘addor falak! Ne ko‘yga tushibmiz. —Xoqonim ko‘ngilga olmasinlar-u, bu haqda... avvalroq o‘ylamoq darkor edi. "Bunaqasi hech qayerda—Turonda ham, Eronda ham, Isfahonda ham, Hamadonda ham ildiz otolmaydir, —o‘yladi xoqon ijirg‘anib. —Juda ham sharttaki. Qo‘lidan qo‘ymaydir-gan chizg‘ichi singari to‘g‘ri. Dangalchi. Biroq yolg‘iz o‘zimiz qol-136
To'lov turlari Qo'llanmalar Agar biror muammo yoki savollaringiz bo‘lsa, «UZDIGITAL TV» kompaniyasi texnik yordam xizmatiga murojaat etishingiz mumkin Mutaxassislarimiz yuzaga keladigan muammolarni tez va sifatli bajarish hamda abonentlarning barcha savollariga javob berish vazifasini o‘z zimmasiga oladilar
yoki u (x) = –5957 = x «ai afv ari alan MIT bobdagi (111) ayniyatga asosan ushbu 1 ia)" (2——1)" 4 =n («) (49) tenglamaga ega bo‘lamiz, bu yerda d. ( ) N(x) D.— Sn 7 1895 rp? 7 ya (188 }l)" Shunday qilib, Trikomi masalasini unga ekvivalent bo‘lgan-u (x) funksiyaga nisbatan singulyar integral tenglamaga olib keldik. Ushbu — 11 )- «i 1 Te (B 1-j) 1 1-j ayniyatdan foydalanib, (49) tenglamani ! 1 vai aaa (2) = m (2) (50) 1 -) ko‘rinishda yozib olamiz, bu yerda 28 21014 » «l Ka) NE ga). (50) tenglamada o‘zgaruvchilarni 2x = u 21 =p 14x? "12 formulalar bilan almashtiramiz. U holda, 21 2x 2(1-x)1-k) noy 19721942— (1972 (19x2) 429
so‘ng, sud majlisining muzokara qis Muzokara JPKning 449-moddasida belgilanganidek, taraflarning tortishuvi asosida o‘tkaziladi. Sud muzokarasida prokuror, jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar va ularning vakillari bir tarafni tashkil etsa, ikkinchi tarafni mahkum, oqlangan shaxs, ularning to bapon) javobgar va uning vakillari tashkil etadi. Muzokara so‘zlari; tartibda chiqiladi. Sud majlisining borishi va mazmuni sud bayonnomasida aks ettirib boriladi. Sud bayonno an iltimos va e’tirozlar, so‘zga chiqqan ishtirokchilarning a a tlarning mazmuni, berilgan savollar va olingan javoblar, taraflarning chiqishlari va malikumning oxirgi so‘ziagarda u ishtirok etsa) bayon qilin: satsiya instansiya sudining ajrimi odilsudlovning muhim hujjati bo‘libgina qolmasdan, balki sud amaliyotini yaratishning, quyi sudlar tomonidan qonunchilikni ir xilda qo‘llashni ta’minlashning uslubi ham hisoblanadi. Sud ajrimida avvalo unga asos qilib olingan dalillarning tahlili keltiriladi, unda keyin shikoyat yoki protestda keltirilgan vajlarni rad qilganlik to‘g‘risidagi daliliy ma’lumotlar keltiriladi. Shikoyat yoki protestda keltirilgan. vajlar muhokama qilinib, ia aniqlangan va hukmda ko‘rsatilgan holatlar dalillar ke ajrimda bayon qilinadi.
organizm tomonidan o‘zlashtiriladi, sun’iy oziqlantirilganida— 85—90 Y4 gacha, katta yoshdagi bolalarda esa yog‘lar 95-97 Y ga o‘zlashtiriladi. Yog‘lardan yaxshi foydalanish uchun bolalarning ovqatlarida yetarli miqdorda uglevodlar ham bo‘lishi zarur, oziqlanishda uglevodlar taqchilligi natijasida yog‘larning to‘liq bo‘lmagan oksidlanishi yuz beradi va qonda almashinuvning kislotali mahsulotlari ko‘payadi. Bolalarning yoshi qanchalik kichik bo‘lsa, ular organizmining I kg tirik vaznga hisobiga yog‘ga bo‘lgan talabi shuncha yuqori bo‘ladi (13-jadval). 13-jadval 1 kg tirik vaznga zarur bo‘lgan yog‘ning miqdori (A. G. Xripkova bo‘yicha) Yoshi Yog‘ʻga bo‘lgan talab (g da) Emadigan bola 5,5—6 I yoshdan 4 yoshgacha 4—3,5 4 dan 7 yoshgacha 3—2,5 7 yoshdan katta 2.5—3 10—11 yoshgacha 1,5 10—18 yoshgacha 1 Yosh ulg‘ayishi bilan bolalarning mo‘tadil rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan yog‘larning mutlaq miqdori ortadi. 1! yoshdan 3 yoshgacha bir kecha-kunduzlik yog‘ga bo‘lgan talabi 32,7 g, 4 dan 7 yoshgacha—39.2 g, 8 dan 13 yoshgacha—38,4 g ni tashkil etadi. 12. 4. Uglevodlar almashinuvi Uglevodlarning organizmdagi roli. Odam hayoti davomida 10 tonnaga yaqin uglevodlarni iste’mol qiladi va ular organizmga asosan kraxmal shaklida tushadi. Ovqat hazmi traktida glukozaga-371
Respublika Ixtisoslashtirilgan akusherlik va ginekologiya ilmiy amaliy tekshirish markazi O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG`LIQNI SAQLASH VAZIRLIGI ILMIY-AMALIY TIBBIYOT MARKAZI» AKSIYADORLIK JAMIYATI Bo`sh ish o`rinlari Ilmiy bo`lim Bosh sahifa Jamiyat bo`limlari Tug`ruq bo`limlari Og`riqsizlantirish va jonlantirish bo`limi Chaqaloqlar reanimatsiyasi va intensiv davolash bo`limi Asosiy va qo'shimcha samaradorlik ko'rsatkichlari ro'yxati Hayotni biz bilan boshlang! Manzil: 100124, Toshkent, Mirzo-Ulug`bek tumani, Mirzo-Ulug`bek ko`chasi, 132-a uy (Mo`ljal: Tramvay deposi) ILMIY-TADQIQOT LOYIXALARI «RIAvaGIATM» AJ mamlakatimizdagi yagona yetuk tibbiy muassasa hisoblanib, doimiy ravishda onalar, ayollar, o‘smir qizlar reproduktiv salomatligini mustahkamlash maqsadida akusherlik va ginekologiya amaliyotidagi bir qancha kasalliklar profilaktikasi, tashxisi, davolash va reabilitatsiyasining zamonaviy innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqadi
murakkab cho‘zish. Shtamplashning asosiy ko‘rsatkichi oquvchanlik chegarasining mustahkamlik chegarasiga nisbati hisoblanadi , 0,65 dan oshmasligi kerak. Asosiy yuqori talablar sovuq jo‘valangan po‘lat listlarni sirt sifatiga qo‘yiladi. Tayyor list sirti xira yoki yaltiroq bo‘lishi zarur. List sirtida kuyindilar, timafishlar, g‘ovaklilar, pufaklar, qobiqlar, zanglanishlar va boshqalar bo‘lishiga yo"l qo‘yilmaydi. List sirti relefi shtamp ostida cho‘zish uchun katta ahamiyatga ega. Avtomobil ehtiyot qismlari uchun stan kesuvchi jo‘yalarida olingan xira yuzali list detallari tayyorlanadi. Bunday sirtda bo‘yoq yaxshi qabul qilinadi va list yaxshi shtamplanadi. Chuqur cho‘zish uchun listlar yuqori aniqlikda o‘lchanm va shaklga ega bo‘lishi kerak, aks holda shtamplanuvchi mahsulotda nuqson hosil bo‘ladi. 7.2. Texnologik jarayonning qisqacha tavsifi Sovuq jo‘valangan po‘lat listlarni ishlabchiqarish texnologik oqim va jihozlarning to‘yinganligi nuqtayi nazardan ancha murakkab ishlabchiqarish obyektlari bo‘lgan sovuq prokat sexlarida amalga oshiriladi. 7.1-rasmda turli texnologik jarayonlarni o‘z ichiga olgan sovuq jo‘valangan po‘lat listlarni ishlab chiqarishning texnologik jarayon! umumiy sxemasi tasvirlangan. 7.1-rasmda ko‘rsatilgan sxemalar asosida biz sovuq prokatlash sexida tovar mahsulotlarini olishni ta’minlaydigan muayyan operatsiyalarini o‘z ichiga olgan quyidagi texnologik jarayon turlarini ajratishimiz mumkin; 1-1-2-10 (yedirilgan issiq jo‘valangan list); I1-1-3-4-10 (ruhlangan list); ITI-1-35-6-7-8-9-10 (listdagi qalaylar); IV—1-3-5-6-7-9-10 (Sovuq jo‘va-tangan po‘lat listlar), V-11-3-5-6-7-8-10 (qalaylangan o‘ram), VI-1-36-7-9-10 (Sovuq jo‘valangan polat listlar). Sovuq jo‘valangan polat listlarni ishlabchiqarishning eng keng tarqalgan texnologik jarayoni VI—variantda ko‘rsatilgan. Ushbu sxema bo‘yicha biz sovuq jo‘valangan po‘lat listlarni ishlab chiqarish jarayonining barcha operatsiyalarini batafsil ko‘rib chiqamiz. 235
otobrajayutsya ne tolko poseщennыe veb-uzlы, no i uzlы vnutrenney seti, setevыe serverы i lokalnыe papki. Izbrannoye Pozvolyayet nayti i uporyadochit in­ formasi-yu, xranimuyu v faylax, pap­ kax ina veb-uzlax. Paket administ­ rirovaniya Internet Explorer (IEAK) Pozvolyayet sistemnыm administrato­ ram bыstro i effektivno proizvo­ dit mejplatformennoye razvertыva­ niye obozrevatelya Internet Explorer S.01 ustanavlivaya tolko vыbrannыe komponentы i spetsialnыe priloje­ niya — vse iz odnogo sentralnogo mesta. Sredstvo Avtoza­ polneniye (AutoComplete) Pri vvode neskolkix znakov v adresnoy stroke avtomaticheski predlagayet variantы adresa URL iz chisla nedavno vvedennыx ad­ resov. Sredstvo Intelli Forms Izbavlyayet ot skuchnoy rabotы po zapolneniyu veb-form, avtomatiche­ ski vvodya imya, adresi drugiye svede­ niya iz zaщiщennogo xraniliщa na vashem kompyutere. Sredstvo AutoCorrect Avtomaticheski ispravlyayet oshibki v naibolee rasprostranennыx tipax ad­ resov URL , takix kak http, .com, i .org. Avtomaticheskaya nastroyka proksi-servera Avtomaticheski naxodit proksi-server i nastraivayet obozrevatel Internet Explorer 5.01 dlya podklyucheniya k internet-u cherez etot server. Sovmestnoye is-Obespechivayet podklyucheniye domashney 54
a erishi vor bo‘lish ma’nosida. ’Mazxar bo‘lmoq—bu yerda erishish, sazo"
’u’— $a cul a E ш z Y i. бa 2 Шyни m. Ҳ / тиkлaй 293 1-rasm 2-rasm Ishni bajarish tartibi I. Idishlarga tekshiriladigan suyuqliklar quyiladi. Asbob shtativga vertikal joylashtiriladi. 2. Byuretkalardan biriga o, sirt taranglik koeffitsiyentli suyuqlikdan ma’lum V hajmda qo‘yiladi. Jo‘mrakni ochib, suyuqlik nechta tomchi bo‘lishi sanaladi. 3. 1-2 punktda aytilgan gaplar sirt taranglik koeffitsiyenti noma’lum bo‘lgan suyuqlik uchun 2-byuretkada bajariladi. 4. Qo‘llanma oxirida keltirilgan jadvallardan foydalanib 2, Pp, va p2lar yozib olinadi. So‘ngra (8) formula yordamida hisoblanadi. n/m nm ит a
XULOSALAR Aksiologik ta’limotdan pedagogika oliy o‘quv yurtlari hamda pedagoglarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutlarida foydalanish qator o‘quv fanlari, birinchi navbatda, pedagogik-psixologik fanlari, shu jumladan, pedagogik aksiologiya fanini o‘qitish asosida amalga oshiriladi. Pedagogika oliy o‘quv yurtlari hamida pedagoglarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutlarida ta’lim mazmunini takomillashtirish yo‘lida amalga oshirilayotgan faoliyat jarayonida ular ta’lim va tarbiyani samarali yo‘lga qo‘yishga xizmat qiluvchi pedagogik texnologiyalarining mazmunida o‘z aksini topa olgan. Ta’limiy qadriyatlar o‘z mohiyatiga ko‘ra ta’lim-tarbiya jarayoniga yangicha, innovatsion yondashuvning qaror toptirishni taqozo etadi. Ushbu jarayon aniq maqsadga muvofiq, ta’lim mazmunini ifoda etuvchi asosiy elementlar bilan bog‘liqlikda, o‘qituvchi va uning shaxsiga qo‘yilgan zamonaviy talablarga muvofiq amalga oshiriladi. Ta’limiy qadriyatlardan pedagogik jarayonni tashkil etishda foydalanish amaliyotchi o‘qituvchilarning nafaqat kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishga yordam beradi, balki ularni har tomonlama tarbiyalash sifatini oshiradi. Pedagogik texnologiya va metodik innovatsiyalardan ta’lim-tarbiya jarayonida foydalanish amaliyotchi o‘qituvchilarda intellektual-ijodiy faollikni qaror toptiradi va rivojlanishini ta’minlaydi, ularning mahorati va qobiliyatlarini takomillashtiradi, mustaqillik va kasbiy o‘zini takomillashtirishga bo‘lgan shaxsiy talablarini yuzaga keltiradi, dunyoqarashini kengaytiradi hamda amaliyotchi o‘qituvchilarda ijtimoiy-g‘oyaviy maqsadning qat’iylashuvini ta’minlaydi. Pedagog kadrlarni tayyorlash va malakasini oshirish tizimlarida ta’limiy qadriyatlar asosida pedagog kadrlar bilimini takomillashtirish, ularning kasbiy imkoniyatlarini aniqlash, pedagogik malakasini oshirish maqsadga muvofiqdir. 93
Janubiy Koreya KXDRning koreyalararo muloqotga tayyorligini ma'qullaydi, deb xabar bermoqda Reuters Koreya Respublikasi prezidentining rasmiy vakili KXDR va Janubiy Koreya o‘rtasida «qaynoq liniya» ochilishini katta, ijobiy o‘zgarish, deb atadi Eslatib o‘tamiz, avvalroq Shimoliy Koreya yetakchisi Kim Chen In Janubiy Koreya bilan oliy darajada muzokaralar o‘tkazishga rozi bo‘lgani, bu Pxanmunjomdagi qurolsizlantirilgan hududda maxsus aloqa vositasi yordamida ro‘y berishi xabar qilingandi
MARHAMAT": HOZIROQ MUROJAAT QILING; Tel.: 4998935417479 Tejrerpam: https://t.me/shuxrat eshmurodov R.5.. Keyingi darajalarni inshaalloh mana bu kanalimiz orqali bilib olishingiz mumkin bo‘ladi: https://t.me/trening kitob/1634 Yangi, foydali va rivojlantiruvchi ilmlarni
Raymond Murphy | AZAMAT.UZ Bosh sahifa / Video darslar / Raymond Murphy Raymond Murphy Raymond Murphy kitobi asosidagi video darslar Avgust 27, 2014 16 fikr 17,992 marta o'qilgan Video yuqori sifatli bo’lganligi sababli boshlang’ich yuklanishida bir oz kutishingizga to’g’ri kelishi mumkin. Sabrli bo’ling. Ushbu video dars Raymond Murphy muallifligidagi «Essential Grammar in Use» kitobi asosida tayyorlangan. Saytda kitob ... Fevral 13, 2014 35 fikr 27,279 marta o'qilgan Video yuqori sifatli bo’lganligi sababli boshlang’ich yuklanishida bir oz kutishingizga to’g’ri kelishi mumkin. Sabrli bo’ling. Ushbu video dars Raymond Murphy muallifligidagi «Essential Grammar in Use» kitobi asosida tayyorlangan. Saytda ... Dekabr 23, 2013 77 fikr 30,417 marta o'qilgan Video yuqori sifatli bo’lganligi sababli boshlang’ich yuklanishida bir oz kutishingizga to’g’ri kelishi mumkin. Sabrli bo’ling. Ushbu video dars Raymond Murphy muallifligidagi «Essential grammar in use» kitobi asosida tashkil etilgan. Saytda ... Savol-Javob "nargiza"gaHTML, CSS va JavaScript yordamida mobil ilovalar yaratish "Azamat Xodjakov"gaQanday qilib sayt tayyorlash "Azamat Xodjakov"gaQanday qilib sayt tayyorlash "Moonlight"gaQanday qilib sayt tayyorlash "Moonlight"gaTeliston.uz sayti sotiladi "Abduraxmon"gaHTML, CSS va JavaScript yordamida mobil ilovalar yaratish "Sherzod"gaSavol-Javob "hasan"gaKalit so’zlar nargiza: Assalomu alaykum mana bu textni tarjima qilib bera olasizmi... Azamat Xodjakov: Iltimos, Cordova dokumentini o'qib chiqing.... Azamat Xodjakov: Iltimos, umumiy savollaringizni saytning maxsus Savol-Javob... Moonlight: sayt yaratish bo'yicha video kusrlar xam bor lekin shulardan... Moonlight: assalomu alekum! menga saytyaratish bo'yicha ba'zi bir narsa... Biz Odnoklassniki saytida So’nggi fikrlar nargiza: Assalomu alaykum mana bu textni tarjima qilib bera olasizmi... Azamat Xodjakov: Iltimos, Cordova dokumentini o'qib chiqing.... Azamat Xodjakov: Iltimos, umumiy savollaringizni saytning maxsus Savol-Javob... Moonlight: sayt yaratish bo'yicha video kusrlar xam bor lekin shulardan... Moonlight: assalomu alekum! menga saytyaratish bo'yicha ba'zi bir narsa... Biz Facebook saytida Yangi maqolalar Avtonom Paynet tizimi g’oyasi So’nggi fikrlar nargiza: Assalomu alaykum mana bu textni tarjima qilib bera olasizmi... Azamat Xodjakov: Iltimos, Cordova dokumentini o'qib chiqing.... Azamat Xodjakov: Iltimos, umumiy savollaringizni saytning maxsus Savol-Javob... Moonlight: sayt yaratish bo'yicha video kusrlar xam bor lekin shulardan... Moonlight: assalomu alekum! menga saytyaratish bo'yicha ba'zi bir narsa... Eng qiziq maqolalar Matnga asoslangan ingliz tili testlarini bajarish Iyul 11, 2014 WordPress tizimining matn muharriri Iyul 18, 2015 2-dars. Sodda gaplar
Oq uy rasmiy vakili Shon Spayserning ma’lum qilishicha, u o‘zining Suriya prezidenti Bashar Asadni Adolf Gitlerga qiyoslash bo‘yicha o‘xshamagan urinishi bilan AQSh prezidenti Donald Trampga pand berdi. Bu haqda Reuters xabar bermoqda. “Men xato qildim. Buni boshqacha talqin qilib bo‘lmaydi. Men teginmasa ham bo‘ladigan mavzuni ko‘tarib, hammasini rasvo qildim”, — dedi AQSh prezidentining matbuot kotibi. Spayserning alohida qayd etishicha, u o‘zining muvaffaqiyatsiz chiqqan bayonoti bilan AQSh prezidenti Donald Trampga pand bergan. “Prezident so‘nggi ikki haftani aqlbovar qilmas darajada ajoyib o‘tkazgan edi, biroq men unga pand berib qo‘ydim”, — deya qo‘shimcha qildi Shon Spayser. Avvalroq Oq uy rasmiy vakili Shon Spayser Idlibda yuz bergan kimyoviy hujum haqida fikr bildira turib, Suriya prezidenti Bashar Asadni natsistlar Germaniyasi dohiysi Adolf Gitler bilan qiyoslagan edi. Trampning matbuot kotibi brifing vaqtida “hatto Gitler ham kimyoviy qurolni qo‘llashdek pastkashlikka qo‘l urmagan”ini aytgan. Brifingdan so‘ng jurnalistlarning: “Natsistlar Germaniyasi gaz kameralaridan foydalanganidan xabaringiz bormi?”, — qabilidagi savoliga Oq uy matbuot kotibi bu haqda bilishini, biroq u Gitler kimyoviy hujumni shaharlarga nisbatan qo‘llamaganini nazarda tutganini aytib o‘tgan. Uning bu so‘zlari keyinchalik jamoatchilik tomonidan keskin tanqid ostiga olindi. “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy kanali — @toshqindaryo’ga a’zo bo‘ling!
Muvofiqlikni sertifikatlashtirish deganda mahsulot (buyum, mol) yoki xizmat muayyan standartga yoki texnikaviy shartlarga mos kelishini tasdiqlash maqsadida o‘tkaziladigan faoliyat tushunilib, ushbu faoliyat natijasida mahsulot (buyum, molning) sifati xaqida iste’molchini ishontiradigan tegishli hujjat -sertifikat beriladi. Yana bir zarur atamalardan biri "sertifikatlashtirish tizimi" dir. Sertifikatlashtirish tizimi —muvofiqlikning sertifikatlashtirish faoliyatini. o‘tkazish uchunish tartibi qoidalariga va boshqarishiga ega bo‘lgan tizimdir. "Sertifikatlashtirish tizimi" atamasidan tashqari sertifikatlashtirish sxemasi kiritilib, u kuyidagicha ta’riflanadi: muvofiqlikning sertifikatlashtirilishini o‘tkazishlagi uchinchi tomon faoliyatining tarkibi va tartibi", Sertifikatlashtirish tizimlarida qatnashuvchi uchta tushuncha to‘g‘risida to‘xtalib o‘tamiz: Sertifikatlashtirish tizimidan foydalanish, sertifikatlashtirish tizimida katiashuvchi va sertifikatlashtirish tizimi a’zosi. Sertifikatlashtirish tizimidan foydalanish deganda sertifikatlashtirish tizimining qoidalariga muvofiq guvohnoma talabgoriga berilgan sertifikatlashtirishdan foydalanish imkoniyati tushuniladi. Sertifikatlashtirish tizimida qatnashuvchi deb ushbu tizimning qoidalariga binoan faoliyat ko‘rsatadigan, lekin tizimni boshqarish imkoniyatiga ega bo‘lmagan. sertifikatlashtirish idorasi tushuniladi. Sertifikatlashtirish tizimi a’zosi deganda ushbu tizimning qoidalariga binoan faoliyat ko‘rsatadigan va tizimni boshqarishda qatnashadigan ssrtifikatlashtirish idorasi tushuniladi. Sertifikatlashtirish ikki xil bo‘ladi. majburiy va ixtiyoriy. Mahsulotni u yoki bu ssrtifikatlashtirishga oidligi, uni tashqi muhitga, inson salomatligiga ta’siri asosiy mezon hisoblanadi. Ana shuning uchun tashki muhitga, inson salomatligiga ta’sir ko‘rsatuvchi mahsulotlar, albatta, majburiy sertifikatlashtirishga mansub bo‘ladi, qolgan mahsulotlar esa sertifikatlashtirilishi ixtiyoriylir. Majburiy sertifikatlashtirish deganda sertifikatlashtirish huquqiga ega bo‘lgan idora tomonidan mahsulot, jarayon, xizmatning standartlarlagi majburiy talablarga muvofiqligini tasdiqlash tushuniladi. Ixtiyoriy sertifikatlashtirish deganda ishlab chiqaruvchi (bajaruvchi), sotuvchi (ta’minlovchi) yoki iste’molchi tashabbusi bilan ixtiyoriy ravishda o‘tkaziladigan. sertifikatlashtirish tushuniladi Hozirgi sharoitda tashqi mamlakatlar bilan savdoni, mamlakatlararo iqtisodiy aloqalarni, fan va texnikani rivojlanishi uchun hamda chiqarilayotgan mahsulotlarni sifatini yaxshilash, ularning raqobatdoshlik qobiliyatini oshirish uchun muntazam ravishda sinovlardan o‘tkazish ehtiyoji ortib bormoqda. Sinovlarni ko‘pincha uchinchi tomon deb ataluvchi shaxs yoki tashkilot amalga oshiradi. U ko‘riladigan masalada qatnashayotgan. tomonlar odatda ta’minlovchining (birinchi tomon) va xaridorning (ikkinchi tomon). manfaatlarini himoya qilib, mutlaqo mustaqil ravishda ish ko‘radilar. Uchinchi tomon tarafidan qilinadigan sertifikatlashtirish ishlab chiqaruvchilarning ishonchiga sazovor bo‘lmoqda va shu sababli bunday yo‘l keng qo‘llanilib, salmoqli ravishda tarqalmoqda. Turli mamlakatlarda uchinchi tomon tarafidan bajarilayotgan sertifikatlashtirish tizimini tashkil etish amalda shuni ko‘rsatmoqlaki, uni turlicha tashkil qilish mumkin ekan: ishlab chiqaruvchi assotsiatsiyalar, yirik iste’molchilar, standartlashtirish milliy tashkilotlari tomonidan, masalan, Fransiya va Angliyada 60-yillar boshida iste’molchilar tomonidan harbiy maqsadlar uchun elektronika mahsulotlarini sertifikatlashtirish tizimi yaratildi. Ayrim olingan mamlakat miqyosida yaratilgan milliy tizimlar majburiy bo‘lgan standartlar doirasini qamrab oladi. Masalan, birinchilar qatorida milliy miqyosda qimmatbaho toshlarni sertifikatlashtirish tizimlari ko‘llanilgan
Birmingem universiteti (Buyuk. Britaniya) Magistr (2002) RIVOJLANAYOTGAN MAMLAKATLARDA TABIIY MONOPOLIYA SUBYEKTLARINI BOSHQARISH SIYOSATINING YANGI YO‘NALISHLARI. Tabiiy monopoliyalar va ularning hozirgi davrda boshqarilishi Hozirgi kunga kelib, tabiiy monopoliyalarni boshqarish yo‘nalishlari tubdan o‘zgardi. Tabiiy monopoliya subyekt (GMS)larini samarali boshqarish faqat TMSlar davlat mulki bo‘lgandagina sodir bo‘ladi deyilsa, endilikda, TMSlarni xususiylashtirish –ularning boshqarishning samarali yo‘li ekanligini ko‘pgina rivojla: mamlakatlar tajribalari ko‘rsatmoqda. Ilk TMSlarni. xususiylashtirish 1980-yillarda rivojlangan mamlakatlarda boshlandi. Ushbu tezis materiallarida TMSlarni boshqarishdagi yangi o‘zgarishlar tahlil qilinib, ularni O‘zbekistonda qo‘llash bo‘yicha takliflar keltiriladi. 1980-yillargacha TMSlar — azroport, temiryo‘l, kommunal (ichimlik suvi, elektr toki, gaz) xizmatlar, neft sanoati va boshqalar asosan davlat tomonidan. vertikal integrallashgan holda boshqarilib kelinmoqda. edi. Davlat tashkilotlarining xizmatlaridan. qoniqmaslik, davlat byudjetlarining qisqarishi va bu sohalarda investitsiyalarning roli o‘sishi TMSlarni boshqarishla xususiy mulkning ishtirok etishini taqozo qilib qo‘ydi. "Tabiiy monopoliya raqobat bilan samara larajasi. o‘rtasidagi ayrim kelishmovchiliklarni o‘sib borishiga. 131
Bu voqea mening hayotimda bo'lmagan aksincha eng yaqin do'stimning hayotini yozyapman hikoyani bosh davomi Jinsiy aloqa yo‘li bilan yuqadigan eng xavfli kasalliklar! TOP-11 (by Probel) Izi qoladimi? (real voqea) Bir kun qoldi (davomi) Saytdagi barcha turdagi materiallar 18+ yoshdagilar va undan kattalar uchun mo'ljallangan !
Shvetsiyaning Lunds universiteti biologiya fakultetida faoliyat yurituvchi doktorant Lina Nikoleris o‘zining doktorlik dissertatsiyasida homiladorlikdan saqlovchi dori vositalaridagi estrogen moddasining suv hayvonlariga salbiy ta'sir o‘tkazayotganini ta'kidladi Uning olib borgan izlanishlari etinilestradiola (EE2) gormonining baliqlar va ularning genetikasiga qanday ta'sir o‘tkazayotgani bilan bog‘liq Etinilestradiol gormoni ko‘plab oral kontratseptivlar tarkibida bo‘lib, u estrogenlar farmokologik guruhiga kiradi YeYe2 endometriy proliferatsiyasini chaqiradi, bachadonning hamda ikkilamchi ayol jinsiy belgilarining rivojlanishini ta'minlaydi, suyak to‘qimalarining mustahkamlashda ishtirok etadi Lina Nikolerisning ma'lum qilishicha, inson turmush tarzi natijasida YeYe2ning hattoki eng kam miqdorda atrof-muhitga chiqindi sifatida chiqishi gidrobiontlarning (suv jonzotlari) o‘zini tutishiga, genetikasiga ta'sir ko‘rsatishni boshlaydi Suv jonzotlarining yem topishlari qiyinlashadi, nasl qoldirishda muammolarga duch kelinadi Bularning barchasi, doktorning so‘zlariga ko‘ra, butun ekotizim uchun global ahamiyatga ega, xususan baliqlar populyatsiyasinig butkul yo‘qolishiga olib kelishi mumkin Baliqlar insonlarga qaraganda ko‘proq estrogenlarga ega, bu ularni suvdagi estrogenlarga sezuvchanligini oshiradi Ilmiy izlanishda uch xil baliq kuzatildi: bular losos, kumja va plotva baliqlari bo‘lib, ular iqtisodiy jihatdan eng ahamiyatli baliq turlari hisoblanadi Lina Nikoleris bu haqida akusher-ginekologlarni ham so‘roqqa tutib, ularning yetarli bilimga ega emasliklarini aniqladi Shuningdek, u insonning atrof-muhitga ta'siri ahamiyatga molik muammo ekanini ta'kidladi Shuning uchun ham doktor tug‘ilishni nazorat qilishda yuqoridagi omillarni ham inobatga olishni maslahat qildi
Kerri: AQSh Rostov-Dondagi Boeing halokatini tekshirishda yordam berishga tayyor Amerikalik mutaxassislar Rostov-Don aeroportidagi samolyot halokatini tekshirishda zarur yordamni ko‘rsatishga tayyor. Bu haqda AQSh davlat kotibi Jon Kerri ma’lum qildi, deb yozadi “TASS”. Kerri Putin bilan uchrashuvda AQSh prezidenti va xalqi nomidan Rostov-Donda samolyot qulashi yuzasidan ta’ziya bildirdi. Eslatib o‘tamiz, 24-mart kuni kechqurun Kremlda Rossiya prezidenti Vladimir Putinning AQSh Davlat kotibi Jon Kerri bilan uchrashuvi boshlandi. Avvalroq Dmitriy Peskov Rossiya Federatsiyasi prezidenti Vladimir Putin va AQSh davlat kotibi Jon Kerrining uchrashishini tasdiqlagan, uchrashuvning kun tartibida birinchi navbatda Suriya va Ukraina mavzulari turishini ta’kidlab o‘tgan edi. Keyinroq Kerri Moskvada yosh olimlar va fuqarolik jamiyati vakillari bilan uchrashgan edi. Eslatib o‘tamiz, 19-mart, shanba kuni FlyDubai aviakompaniyasiga tegishli Boeing 737-800 layneri Rossiyaning Rostov-Don shahri aeroportiga qo‘nish vaqtida halokatga uchradi. Hodisa oqibatida samolyot bortida bo‘lgan barcha yo‘lovchilar va ekipaj a’zolari halok bo‘lgan.
2019 yil 20-22 noyabr kunlari O‘zbekiston Mustaqil davlatlar hamdo‘stligiga a'zo davlatlar bojxona xizmatlari rahbarlari Kengashining 70-yig‘ilishiga mezbonlik qilmoqda Kengash yig‘ilishida Armaniston, Belarus, Ozarboyjon, Rossiya, Tojikiston, Qirg‘iziston, Qozog‘iston va O‘zbekiston bojxona xizmati rahbar va delegatsiyalari ishtirok etmoqda Yig‘ilishning asosiy tadbiri 21 noyabr kuni poytaxtdagi «O‘zbekiston» anjumanlar saroyida bo‘lib o‘tdi Yig‘ilish davomida bojxona sohasining turli yo‘nalishlari bo‘yicha xalqaro hamkorlikni yanada kuchaytirishga qaratilgan bir qator hujjatlar imzolandi Xususan:MDHga a'zo davlatlar bojxona organlari o‘rtasida transport va tijorat hujjatlariga tushiriladigan bojxona organlarining muhr va shtamplarini o‘zaro taqdim etish tartibi to‘g‘risidagi Kelishuv;Temir yo‘lda tashiladigan yuklarning bojxona operatsiyalarini (bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi) amalga oshirishda bojxona organlari va temir yo‘lda tashuvchilar o‘rtasida o‘zaro hamkorlikning texnologik Yo‘riqnomasi imzolandi Kun tartibdan joy olgan va ko‘rib chiqilgan masalalar yuzasidan Kengash qarori qabul qilindi MDHga a'zo davlatlar bojxona xizmatlari rahbarlari Kengashining 70-yig‘ilishi ko‘plab ikki tomonlama uchrashuvlar uchun ham o‘ziga xos muloqot maydoniga aylandi Mazkur uchrashuvlar natijasida:O‘zbekiston va Tojikiston bojxona xizmatlari o‘rtasida bojxona chegaralari orqali olib o‘tilayotgan tovar va transport vositalari haqida oldindan axborot almashinuvini yo‘lga qo‘yishga doir Bayonnoma;O‘zbekiston va Ozarboyjon bojxona xizmatlari o‘rtasida bojxona chegaralari orqali harakatlanayotgan tovar va transport vositalari haqida o‘zaro axborot almashinuvining Texnik shartlari;O‘zbekiston va Rossiya bojxona xizmatlari o‘rtasida bojxona chegaralari orqali harakatlanayotgan tovar va transport vositalari haqida o‘zaro axborot almashinuvi bo‘yicha Kelishuvga kiritiladigan qo‘shimcha va o‘zgartirishlar;O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasining Bojxona instituti va Rossiya Federal bojxona xizmatining Bojxona akademiyasi o‘rtasida 2020-2025 yillarda kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish bo‘yicha Hamkorlik rejasi imzolandi Yig‘ilish davomida kengash ishida alohida faollik ko‘rsatib kelayotgan va bojxona sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun bir qator mahalliy va xorijiy delegatsiyalar vakillari Kengashning 70-yubiley yig‘ilishi munosabati bilan ta'sis etilgan esdalik ko‘krak nishonlari bilan taqdirlandi
Yanvar-avgustda O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi 20,6 mlrd dollarni tashkil etdi Yanvar-avgustda O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi 20,6 mlrd dollarni, jumladan eksport — 8,6 mlrd dollar, import — 12 mlrd dollarni tashkil etdi. Tashqi savdo saldosi minus 3,4 mlrd dollar bo‘ldi, deya xabar qildi O‘zbekiston Davlat statistika qo‘mitasi. O‘tgan sakkiz oy davomida eksport tuzilmasi quyidagicha shakllandi: Import tuzilmasi quyidagicha shakllandi: MDH davlatlari o‘rtasida Rossiya (18,3%), Qozog‘iston (9,4%), Ukraina (1,4%), Belarus (1,2%), Qirg‘iziston (1,2%) va Tojikiston (1,2%) asosiy tashqi savdo sheriklar sifatida qolmoqda. Tashqi savdo aylanmasida MDHning ulushi 38,8 foizni tashkil etmoqda. Boshqa davlatlar qatorida Xitoy (19,1%), Turkiya (6,6%), Koreya Respublikasi (5,2%) va Germaniya (2,2%) asosiy savdo sheriklari hisoblanmoqda. Yanvar-avgust oylarida ularning tashqi savdo aylanmasidagi ulushi 5,6 foizga kamayib, 61,2 foizni tashkil etdi.
118 Sh bob. Integro-differensial tenglamalar :... 1-izoh. 3.5-masala (3.41) shartlarning ikkinchisi u (5) = fu (51) - dgu (22) =... FU (yoz) shart bilan almashtirilganda ham yuqoridagidek o‘rganiladi, bu yerda 4), 5; (7 = 1, p) –berilgan sonlar bo‘lib, 8; € (a,b), 7= 1,p va 7714 51. ia 2-izoh. 3.4-va 3.5-parag‘raflarda o‘rganilgan masalalarda (3.34) tenglama o‘rniga quyidagi tenglamalarni u" (2) = r. (t)u (2) = r2 (2) u (2) = 2» (2) 2,7 (=) u (2) = (2), u (2) ko r! (2) u (2) = r2 (2) u (2) - 4-r» (x) O2.sh (2) u (2) 4 ra (t) R",7 (x) u (2) = U(t) ham olish mumkin, bu yerda r; (=) (7 = 1,4), sh (2), 7 (s) -berilgan funksiyalar, a, 2 Ye (0,1) -berilgan haqiqiy sonlar. 3.,7-8. Kasr tartibli differensial operator ishtirok etgan integro-differensial tenglamalar uchun integral shartli masalalar Bu mavzuni ham misollar yordamida, bayon qilamiz. 1. Avval ikkinchi tur integral shartli masalani qaraymiz. 3.6-masala. (3.34) tenglamaning (a, 5) oraliqda, uzluksiz va quyidagi shartlarni qanostlantiruvchi yechimi topilsin: 8 yla)-ki, (0) = 9 Gi(2) 224. y, (346) bu YERDA-E., Yeg, 9, p, V-berilgan sonlar bo‘liba 5 ax y r. (3.46) dan ko‘rinib turibdiki 4 = 0 da 3.6-masaladan 3.4-masala kelib chiqadi. Agar 0 = 1415 1 vaa sa V h r bo‘lsa,
konfersnsiyi (Aktual’ims irobiyemi ipnovatsioinix texnologiy ximicheskoy, peftegazovoy y pishevoy prombileniostiz. 28-29 oktyabr 2010. Kungrad. 2010, —S. 222-223. 20. Ziyasv G.M., Usmanov M.X., Kurbaipbayev 1.3., Pityaga A.V.. Mullayanov Sh.R. Sovremeniaya texnologiya polucheniya tonkodisiyersnogo vermikulita Sh Materiati reg‘iopal-noy SPiyeptral’io-Aziatskoy msjduparodioy konfersensii 110 ximicheskoy texnologin. —Moskva, 2012. — S. 405-407. 21. Egamberdiyev K.B., Kurbaibayev Sh.Z)., Mirzayev S.Z., Krivorotov V.F. Izuchenis tslloizolyatsioptiax svoystv pokr’tiy pa ospovs Tebipbulakskogo minsrala – topkodisiyersnogo vermikulita « Fizika fanining rivojida iste’dodli yotlarpipg" o‘rpi» respublika iimiy-amaliy kopfersitsiyasi materiallari. "RILK-USHN" 2014-yil 16-may. – Toshkesh: 2014. –S. 95-98. 22, Kurbapbayev Sh.7., Mirzayev S.Z., Lityaga A.V., Mullayapov 1P.R. IK-sisktroskonicheskis yassisdovaniya modifitsirovanishx vermikulitov Tebinbulakskog‘o mestorojdasniya Y.LAktushtliyas problemm yipovatsionimx xnologiy ximichsskoy, isfte-gazovoy p pishevoy irom’ilennostiz, – ashkeng, 2014 .—S. 157-158. 23. Kurbaibasv Sh.E., Jumaniyazova T.A., Abdullayev Sh.U., Mirzayev S.Z. Novms effektivnme ogpezatitn’ia sostavi ya osiovs mestiogo mineral’nogo Chip I. sAktual’inis iroblemn inpovatsionnix texnologiy ximicheskoy, psfte-gazovoy i pishevoy prom’tilenpostiz, – Tashksit, 2014. S. 159-160. 24. Kurbaibayev 11,7). Effektivime ogiyetushashiyo sostavq y Material chetvsrtoy mejdularodnoy pauchpo-iraktichsskoy koiferensii «Nojarotushepis: problemi. texnologii, ipnovatsii». Akademiya GIPS MCHS Rossii. Chast’ 2, —Moskva, 2015. —S. 30-34. 25. Kurbanbaev Sh., Mirzaev 5. Xapoysha Based on Vermiculfitc Mincral 7 NM-P0600-MON, 45ih Worid chemistry Congress. August 9-14, 2015. Busan, Korea, 2015. — p. 89. 26. Kurbanbaey Sh.. Mirzaev S. The Method of Ohtaining New Modificd Vermiculites // «11 International Conierenee on Advanced Polymers via Macromolecular Enginevring». Yokohama, Japan, 2015.—p. 113. 27. Kurbaibasv Sh.». Muyalayapov Sh.R., Mirzayev SZ., Abdullayev Sh.U.. Yoqubov U. Shyujarobezopasnis materiali pa ospove mestiogo gaipisyotogo sari ON KProgressivims texnologiy polucheniya KOMPOZITSIOTTIX materialovo. 28-29 aprel 2015. GUP Fan va taraqqiyoti. – Tashkent, 2015. — S. 248-250. 28. Kurbanbasv Sh.Z., Mullayanov Sh.R., Olimov M.R., Mirzayev S.Z. Suxis teploizolyatsionins sostavi oyda oyenovs modifitsirovann’x vermikulitov 1 "Xatolautu Bto «a p5pooPagt joyihalash, barpo etish, texnik ekspluatatsiya qilish, rekonstruksiyalash va modernizatsiyalashning do!zarb muammolari” Respublika ilmiy-amaliy anjuman. — Farg‘ona, 2015.—0. 7-8. 29. Kurbaibayev Sh.E., Jumapiyazova T.A. Mirzasv S.Z. Osobenissti pkustichsekogo metoda disiyeyorgirovaniya smrogo vermikuliti 8
; soy (31-rasm). Bu daryolar tog‘larning baland qismlaridan. bosh- ; langanligidan suvlari may-iyun’ oyida ko‘payadi. v) Turkiston va Oloy tog‘laridan boshlanadigan daryolar. Bu- «lardan eng kattalari — Xo‘jabaqirg‘on, Isfara, So‘x, Shohimar- « donsoy, Isfayramsoy, Aravonsoy, Ohbura, Qurshob (32-rasm). Bu { daryolarning ko‘pchiligi Oloy tizmasining doimiy qor, muzlikla- = ridan to‘yinganligidan suvi iyul’-avgust oylarida to‘lib oqadi, mart-aprelda esa sayoz bo‘lib qoladi. Iyul’-sentyabr’ oylarida yillik suv miqdorining 40 foizi, ba’zi daryolarda So‘x, Isfara suvning hatto 60 foizi oqadi. Tekshirishlar shuni ko‘rsatadiki, okrugda juda katta yerosti —suv havzasi bo‘lib, bu suv turli xil jinslar (ayniqsa antropogen davrning qum, shag‘al, konglomeratlari) orasida qatlam-qatlam bo‘lib joylashgan. Bu suv qatlamlari okrugning relefiga, suv saqlovchi jinslarning qalin-yupqaligiga qarab bir necha metrdan 100—150 mgacha, ba’zan 300—350 mgacha va hatto 450—500 mgacha chuqurlikda joylashgan. 500—600 m chuqurliklardan ham hozir yaxshi sifatli suv chiqarilmoqda. Ayniqsa Markaziy Farg‘ona yerosti suviga juda boy bo‘lib, = kuchli bosimga ega. Shu sababli, u parmalansa yer betiga o‘zi otilib chiqishi mumkin. Shuning uchun ham bu yerda 400 dan ortiq artezian quduqlari qazilgan. Gidrogeologlarning ma’lumotiga ko‘ra, Farg‘ona okrugida yer osti suvlarining dinamik zapasi katta bo‘lib, sekundiga 257 m? ni tashkil etadi. Lekin hozirgacha shundan faqat sekundiga 13,0 m" miqdordagisi foydalanilmoqda. Farg‘ona okrugining 1500—3000 m chuqurliklaridan issiq mineral suvlar: Chortoq, Chust, Go‘rtepa, Qiziltepa kabi joylaridan chiqadi. Bu yerdagi termal yerosti suvlarining harorati 40— 757S ga yetadi. Minerallar miqdori juda ko‘p (xilma-xildir). Tarkibida yod, brom, sulfid, radon va boshqa moddalar bor. Bu esa okrug yerosti suvlaridan faqat sug‘orishda, shahar va ishchi posyolkalarni, qishloqlarni, kommunal xo‘jalikni suv bilan ta’minlashdagina emas, balki davolanishda ham foydalanish uchun imkon beradi (Chortoq kurorti). Okrug Uzbekistondagi eng muhim obikor dehqonchilik rayoni bo‘lib, tuproq qadim zamonlardan beri ishlab kelinganidan madaniy voha tuprog‘iga aylangan. Shu sababli, tuproqlar tabiiy holda ko‘proq okrugning chekka qismidagi o‘zlashtirilmagan yerlarda va ayniqsa Markaziy Farg‘onadagi Qoraqalpoq cho‘lida qisman saqlanib qolgan. Qoraqalpoq cho‘lida ko‘chib yuruvchi qumlar va soz (gilli), sho‘rxok tuproqlar hamda taqirlar uchraydi. Okrugning Sirdaryo vodiysida esa sho‘rtob, allyuvial-o‘tloq v botqoq tuproqlar ham mavjud. Okrugning adir bilan tutashgan qismlarida och yoki tipik bo‘z tuproq bo‘lib, vohani halqa kabi o‘rab olgan. Okrugning o‘simlik qoplami ham tabiiy holatini juda kam saqlab qolgan. Sug‘orilib dehqonchilik qilinadigan juda katta hududlarda tabiiy o‘simlik juda kam bo‘lib, faqat okrug 13—ning markaziy qismida va adirlarga yaqin rayonlarda ozmi-ko‘pmi uchraydi. Farg‘ona okrugining adirlarga tutashgan yerlarida rang, qo‘ng‘irbosh, shaytonkovush kabi o‘simliklar o‘sadi. Ko‘pyillik o‘simliklardanoq kuvrak, oqshuvoq, mingbosh, ba’zan qizilburgan kabilar ham mavjud. , Okrugning markaziy qismidagi sho‘rxok yerlarda pashmak, baliqko‘z, seta, sho‘ra ko‘p bo‘ladi. Bulardan tashqari, bu qismda yulg‘un va ayrim efemerlar ham o‘sadi. Qator-qator qumtepalari bo‘lgan yerlarda esa juzg‘un, quyonsuyak, qizilcha, tariqbosh, qizil-cho‘p, urg‘ochi selin o‘sadi. Sirdaryo qayirlarida yantoq, yulg‘un, grunt suvi yer betiga yaqin bo‘lgan joylarda hamda ariq bo‘ylarida qamishzorlar ko‘p. Dehqonchilik qilinadigan hududlarda yantoq, eshaksho‘ra, kakra kabi o‘simliklar o‘sadi. Okrugda eng ko‘p uchraydigan hayvon turlaridan kalamush, qo‘shoyoq, ko‘rsichqon, bo‘rsiq, bo‘ri, tulki, jayra, ilon, kaltakesaklar, qushlardan esa chumchuq, chug‘urchuq, so‘fito‘rg‘ay; to‘qay hayvonlaridan chiyabo‘ri, g‘oz, loyxo‘rak, o‘rdak, qirg‘ovullarni aytib o‘tish mumkin. Farg‘ona okrugining tabiati go‘zal, shifobaxsh va tabiiy resurslari xilma-xil bo‘lganligidan uni Turkistonning xdurdo- "nasij deb aytishadi. Farg‘ona okrugining muhim tabiiy resurslaridan biri, uning qazilma boyliklaridir. Bu yerda qazilma boy–yiklar ko‘p bo‘lib, eng muhimlari neft, tabiiy gaz, oltingugurt, tog‘ mumi, volfram, molibden, rux, marganes, dala shpati, o‘tga chidamli gil, har xil qurilish materiallari, kaliy tuzi va shifobaxsh yerosti suvlaridir. Okrugning ikkinchi muhim tabiiy resurslari uning iqlimi va hosildor yerlaridir. Okrugdagi daryo va soylar ham uning muhim tabiiy resurslaridir. Bu tabiiy resurslardan unumli foydalanish maqsadida okrugda Shimoliy Farg‘ona (uzunligi 133 km, sug‘oriladigan maydoni 70 mingga), Janubiy Farg‘ona (uzunligi 93 km, sug‘oradigan maydoni 71 mingga), Katta Farg‘ona (uzunligi 249 km, sug‘oradigan maydoni 270 mingga), Katta Andijon (uzunligi 109 km, sug‘oradigan maydoni 141 mingga) kabi magistral kanallar hamda Farg‘ona (Quvasoyda, suv sig‘imi 216,5 mln. m"), Kosonsoy (Qoson-soyda, suv sig‘imi 160 mln. m") suv omborlari qurilgan. Suv resurslaridan yanada samarali foydalanish maqsadida Qoradaryoning Qampirrovot darasida Andijon suv ombori, Poch-chaota soyida Zarkat suv ombori qurilgan. Vodiyda Chortoq, Chim-yon, Janubiy Olamushuk, Polvontosh, Shirmonbuloq, Qo‘tirbuloq kabi shifobaxsh va ma’danli suvlar bo‘lib, undan foydalanish uchun sanatoriy va davolanish muassasalari qurilgan. Farg‘ona okrugi o‘z navbatida Markaziy Farg‘ona va Adirlar deb ikkita tabiiy-geografik rayonga bo‘linadi. — 1. Markaziy Farg‘ona tabiiy-geografik rayoni o‘z ichiga vodiyning akkumulyativ tekislik qismini olib, atrofini adirlar o‘rab olgan. 194
Bu korxonada o‘tgan 2021 yil yakunida eshik va derazalar uchun zamonaviy jalyuzilar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan bo‘lsa, joriy yilda Evaks Fabric brendi ostida 3D ko‘rinishda zamonaviy gilamlar ishlab chiqarish loyihasi ham amalga oshirildi.Qiymati 1,5 million dollar bo‘lgan ushbu loyiha  tadbirkorning o‘z mablag‘lari hamda 350 ming dollar xorijiy bank krediti hisobiga hayotga tadbiq etildi.Yillik 150 ming kvadrat metr mahsulot quvvatiga ega korxonada ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar qo‘shni davlatlarga va Rossiyaga ham eksport qilinmoqda. Ushbu korxonada 50 dan ziyod doimiy ish o‘rni yaratilgan. Ishchi-xodimlar uchun xalqaro standartlarga mos mehnat sharoitlari yaratilgan.-Tadbirkor uchun barcha imkoniyatlar bor,-deydi korxona rahbari Iqboljon Mirahmatov.-Orzu qilish bilan ish bitmaydi. Harakat, tashabbus kerak. Buni o‘z faoliyatimda ko‘rdim. M.Sulaymonov, O‘zA
Лг5 =(0;0;0;0;1;0), Z 5(X5) = 0 M, = (0;0;0;0;0; 1), Z l(Xl) = 0 M . Endi Aj -Z j-C j ayirmani hisoblab chiqamiz: A, = -53 M\ Д4 =1-3 M-A2 = -35 M\ Д5 =0+OM ; Д з= -4-ЗЛ /; Д6 =0+0-Л/. Hisoblashlarni bajarib, Zj-Cj qiymatlarni topamiz va M ning chiziqli funksiya ekanligini aniqlaymiz. Bu yerda F0 va Alaming tarkibiy qismlari ikkita yig‘indidan ibo­ rat. Shuning uchun bu yig‘indilarning Mga bog‘liq bo‘lganlarini 1-simpleks jadvalning 3-satriga (m + 1 satriga), M ga bog‘liq bo‘lmaganlarini 4-satriga yozamiz. Natijada 1-simpleks jadval kataklari to‘ladi. 1-simpleks jad vali Bazislar Bazis koeffitsiyentlar p0 5341—M—M pip г Л Л P5 p6 1-M 31322102 p6 -M 3221101 m + 1 zr cj 0-5-3-4100 m + 2 ZJ ~ CJ -6-3-5-3-300 Jadvalning (m + 2) satrida manfiy sonlarning mavjudligi tayanch yechimning optimal emasligini bildiradi va uni yaxshilash mumkin bo‘ladi. Jadvalning (m + 2) satrida eng kichik son (—5) P2 vektor 33 bahosi bo‘lganligi uchun kalit ustun P2 ustuni bo‘ladi. min{— } = 1 ulaming kesishmasidagi 3 element bo‘lganligi uchun Ps vektor satri kalit satr, 3 yechuvchi (kalit) element bo‘ladi. Demak, P5 ni bazisdan chiqarib, o‘rniga P2 vektomi bazisga kiritamiz. 2-simpleks jadvalni tuzamiz.
barcha narsalarni tashkil etuvchi ashyo materiya bo‘lib, u mikroskop ostiga olib qaralganda harakatlanayotganligini ko‘rish mumkin bo‘lgan atomlar va molekulalardan iborat. XX asrning boshlarida Albert Eynshteyn (1955-yilda vafot etgan) materiyani energiyaga aylantirish mumkinligini va bu ikkisi atom darajasvda o‘zaro ichki bog‘langanligini nazariy jihatdan isbotladi.213 Bu yuqoridagi oyatda qayd etilganidek, ehtimol tirikdan o‘likni chiqarish yoki boshqacha qilib aytganda, atom darajasvda harakatda bo‘lgan materiyadan energiya olish demakdir. Jumladan, «chiqaradi» deb tarjima qilingan «yuxriju» so‘zi «dunyoga keltirmoq, taratmoq, tarqatmoq, chiqarmoq» degan (elektr to‘lqinli holatdagi kabi) ma’nolarga ham ega. Demak, bu oyatdagi jumlalar atomdan olinadigan energiya shaklini nazarda tutayotgan bo‘lishi mumkin. (Alloh hammadan ko‘p bilguvchvdir.) Olimlar hozirgi kunda atomni, uning yadrosini parchalash orqali bo‘la oladilar. Eynshteynning nazariyalaridan boshlanish nuqtasi sifatvda foydalanib, ular 1940-yilda yadrolarni parchalash (atom yadrosini bo‘lish jarayoni) orqali materiyadan energiya olishga muvaffaq bo‘ldilar. «An’om» surasining 95-oyatvda «yormoq» deb tarjima qilingan «faaliqu» so‘zi parchalashning lug‘aviy ma’no-sini- (atom yadrosini) bo‘lish jarayoniga ishora bo‘lishi mumkin. Bu jarayon sodir bo‘lganda juda katta miqdordagi energiya chiqa-riladi. «An’om» surasining 95-oyatidagi so‘zlar ma’nolari jihatidan juda salmoqlidir. Bu oyatda ta’riflangan hodisalar bilan atom energiyasini olish uchun atomning yadrosini bo‘lish o‘rtasida juda yaqin o‘xshashlik mavjud. Shundan kelib chiqib, bu oyat faqatgina XX asr texnologiyasi yordamida amalga oshirish imkoni bo‘lgan yadro parchalanishini nazarda tutadi, deyish mumkin. (Alloh hammadan ko‘p bilguvchidir.)
Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan ta’lim muassasalari, mahallalar, korxona va tashkilotlarda urush va mehnat faxriylari ishtirokida uchrashuvlar, davra suhbatlari hamda boshqa madaniy-ma’rifiy tadbirlar o‘tkazilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Davlat muzeyida Mudofaa vazirligi tomonidan tashkil etilgan shunday uchrashuvlardan biri bo‘lib o‘tdi. Unda Toshkent shahri va poytaxt viloyatidan tashrif buyurgan bir guruh Ikkinchi jahon urushi faxriylari, harbiy xizmatchilar, jamoat tashkilotlari vakillari, ommaviy axborot vositalari xodimlari qatnashdi. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vaziri, general-leytenant Q.Berdiyev yig‘ilganlarni bayram bilan muborakbod etdi. Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligida mamlakatimizda Ikkinchi jahon urushida o‘z jonini fido qilgan vatandoshlarimiz xotirasini e’zozlash, janglarda qatnashgan va bugungi dorilomon kunlarda umrguzaronlik qilayotgan faxriylar hamda nogironlarga hurmat-ehtirom ko‘rsatish hayotimizda muhim o‘rin tutishini ta’kidladi. Faxriylarimizga urush yillarida ko‘rsatgan jasoratlari, mamlakatimizda yosh avlodni tarbiyalashga qo‘shayotgan ulkan hissalari uchun chin yurakdan minnatdorlik bildirdi. Uchrashuv qatnashchilari O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Davlat muzeyi ekspozitsiyasi bilan tanishdi. Uchrashuvda poytaxtimizning Mirzo Ulug‘bek tumanida istiqomat qilayotgan, o‘z hayotini xalq xizmatiga bag‘ishlagan Madamin ota Hasanov ham qatnashdi. Otaxon 1995-yilda davlatimiz rahbarining farmoni bilan Ikkinchi jahon urushi yillarida ko‘rsatgan qahramonligi uchun «Jasorat» medali, 2004-yilda esa Vatan va xalq oldidagi ko‘p yillik samarali xizmatlari uchun «Mehnat shuhrati» ordeni bilan taqdirlangan. – Bugungi tinch va osuda hayotimizning qadriga yetish, el-yurt va xalqimiz xavfsizligini ta’minlash, farovonligini oshirish yo‘lida xizmat qilish har birimizning sharafli burchimizdir, – deydi M.Hasanov. – Bizning beg‘ubor yoshligimizga Ikkinchi jahon urushi rahna soldi. Bugun mamlakatimizda Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligida yoshlarning o‘zini namoyon etishi uchun barcha shart-sharoitlar yaratilgan. O‘sib kelayotgan yosh avlod buyuk ajdodlarimizga munosib vorislar, Vatanimiz taqdiri uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishga qodir shaxslar bo‘lib yetishishlari darkor. Faxriylar uchun bayram dasturxoni yozilib, konsert namoyish etildi.
22 — aaa 2. Basketbol to‘pi qanday tuzilishga ega? 3. Shu sport turi bo‘yicha yana qanday mashhur sportchilarni bilasiz? Oopshiriq 1. Basketbol to‘pini to‘g‘riga va bu-yumlararo bir qo‘l bilan yerga urib yurishni o‘rganing. Suzish Aslida suv— bu hayot. O‘ʻsimlik-lar va hayvonot dunyosi, insonlar uchun suv asosiy zaruriyatdir. U organizmni chiniqtiradigan eng foydali vositalardan biri. Chunki u tana, oyoq, yelka mushaklarining bir me’yorda rivojlanishiga imkon beradi. Ayniqsa, suzish jarayonida o‘pka juda yaxshi taraqqiy etadi, nafas olishda ishtirok etuvchi mushaklar mustahkamlanadi, nafas olish va nafas chiqarish chuqurlashadi. Bu, oqibatda, suzuvchi
I Individual tarbiya usullari ) iltimos
mevaga qizil, qizg‘ish rang beradigan buyoq moddasi. Masalan, uzum mevasini rangi qora yoki qizil bo‘lsa bularda antotsian buyog‘i boshqa buyoqlarga nisbatan ko‘proq bo‘lishligidan dalolat beradi. Lekin bu qora uzum oq uzumga qaraganda kasalliklarga chidamli bo‘ladi degani emas. Xususan, uzumda antotsian mavjudligi kasalliklarga chidamli yoki chidamsizligini ta’minlamaydi. Boshqa o‘simliklarda esa, masalan piyozda antotsian mavjudligi — qizil piyoz nazarda tutilmoqda —uning shunday havfli kasallik bo‘lmish antraknozga sust moyilligi bilan bog‘liq. Mikroorganizmlar uchun zaharli moddalar qatorida hujayralarni tarkibiga kiruvchi fenol moddalari ham o‘ziga xos rol o‘ynaydi. Ularning kimyoviy tarkibi turlicha bo‘lib, ular har xil organik birikmalarga kirishi mumkin. Endi unib chiqqan javdar maysasidan fuzarioz patogenlarini o‘sishini ancha cheklaydigan fenol moddasi ajratib olingan. Umuman olganda, xilma xil fitontsid moddalarning roli va o‘rni hali oxirigacha aniqlanmagan. Hozirgi kunda bitta narsa ma’lum bo‘ldi: fitontsid moddalar o‘simlik to‘qimalarida harakatsiz bo‘lmaydi, aksincha ular o‘simlik organizmida ro‘y beradigan ko‘p jarayonlarda faol qatnashadi va shu sababdan ularni faol immunitet omillaridan biri deb hisoblashga xaqlimiz. Sust immunitet omillari sifatida hujayra tarkibiga kiruvchi, tug‘rirog‘i hujayra shirasi tarkibiga kiruvchi boshqa moddalarni ham aytib o‘tishimiz o‘rinli. Masalan, hujayra shirasini kislotaligi o‘simlikni u yoki bu kasallikka moyilligini belgilaydi. Ma’lumki, bakteriyalar kislota miqdoriga ancha sezuvchan buladi. SHu tariqa tomatning pishgan mevalarida kislota kam bo‘ladi va shu bois bakteriyali dog‘lanish bilan kasallanmaydi. Aniqlanishcha, yashil pishmagan tomat mevasida kislota mikdori qizil tomat mevasiga qaraganda ancha yukori bo‘lib chiqqan. Bu esa pishmagan tomat mevasi ushbu kasallik bilan osonlikcha zararlanadi degani. Mevadagi rN ko‘rsatgichi ham ma’lum rol o‘ynaydi. Tomatning yashil mevalarida rN ko‘rsatgichi baland bo‘ladi (TN 5 dan ziyod), pishgan mevalarda esa, aksincha, past bo‘ladi (IN 4-4,5) va bu kasallik, ya’ni bakteriyali dog‘lanish rivojlanmaydi. Osmotik bosim. Odatda parazit zamburug‘ hujayralarida o‘simliklardagiga nisbatan bu ko‘rsatgich 2 barobar yuqori bo‘ladi (44 atm.-parazitda, 22 atm.-o‘simlikda). Bu holat esa ayrim o‘simliklarning chidamliligini ta’minlaydi. Masalan, uzum va shaftolining un shudring kasalligiga chidamliligi to‘qimalarida yuqori osmotik bosimi bo‘lgan navlarda kuzatilgan. Fitoaleksinlar. Fito —o‘simlik, alekso — xujumni qaytarish (grek tilidan). Hozirgi kunda fitopatologlar uchun eng dolzarb va muhim mavzu hisoblanadi. Fitoaleksinlar —o‘simlik organizmiga patogen kirgan zahoti kimyoviy tarkibi har xil, past molekulyar og‘irligiga ega bo‘lgan himoyalovchi antibiotik moddalardir. Ular patogen ta’sirida organizmning moddalar almashinuvining o‘zgarishi natijasida paydo bo‘ladi va o‘z navbatida ushbu o‘zgarishlarning oxirgi mahsuli ham. Keyingi yillarda o‘tkazilgan tajribalar shuni ko‘rsatdiki, fitoaleksinlar nafaqat zamburug‘larni, balki bakteriyalarni va hatto nematodalarni ham yo‘q kilish xususiyatiga ega. Fitoaleksinlarni 1940 yilda birinchi bo‘lib nemis professori K. Myuller topdi. U quyidagi tajriba utkazdi: kartoshka tugunagining kesimini o‘simlikning fitoftoraga chidamlilik ko‘rsatgan 1 raqamli rasasi bilan zararladi. Natijada nekroz paydo bo‘ldi, demak o‘simlik o‘zini o‘zi himoya qila boshladi. Bir kun o‘tgach shu tugunak kesimlarini o‘simlikning kasallikka moyillik ko‘rsatgan 2 rakamli rasasi bilan zararlasa, patogen o‘sib-rivojlanishdan to‘xtab qoladi. 24
Fathpur - Bhira. Ma’naviy zilzila 5 -Lekin ko‘ngilni imon-u insof ko‘chasidan yurgizish ти - kul. -Nechun? Komil insonlarda ruh hamisha ko‘ngilga yetakchilik qilgay, aql bilan dil juft qanotlardek birga parvoz etgay. -Demak, men hali kamolotdan juda uzoqdamen -dedi Akbar. -Ruhim mudom osmonga talpinur. Ammo tanamni ru-him ko‘tarilgan yuksaklikka olib chiqolmay, aro yo‘lda muallaq qo-lurmen. Akbar o‘zining ruhiy holatiga to‘g‘ri baho bera boshlaganida Hamida begim ichida «xayriyat!» deb qo‘ydi-yu, uni muallaq holatdan tezroq yerga qaytarib tushirgisi keldi. -Men o‘tgan hafta tushimda Humoy qushni ko‘ribmen, -dedi begim. -Qanotlari burgutnikidan ham bahaybat. Boshi-yu bo‘yni shertaxlit. Odamnikiday ikki ilki bor. Tog‘ etagida odamlar to‘plangan ekan. Humoy qush ilkida kattakon bir kitobni ko‘tarib o‘tib, tog‘ tepasiga borib qo‘ndi. Odamlar unga qarab yugurdilar. Humoy kitobni tashlab uchib ketdi. Toqqa oldinroq yetib borgan to‘rt-besh odam haligi kitobni «men olay, men olay!» deb talashib qoldilar. Bir-biriga bermagandan keyin uni to‘rt-besh bo‘lak qilib bo‘lib, turli tomonga olib keta boshladilar. Shundasiz paydo bo‘ldingiz. «To‘xtanglar, axir, yaxlit kitobni parchalab olib ketish gunoh-ku», deb ulami qaytarishga tushdingiz. Lekin ulaming birini qaytarsangiz, boshqasi tutqich bermaydir. Azbaroyi achinganimdan «oh!» tortib, uyg‘onib ketibmen. Akbar o‘ylanib turdi-yu: Yaxshi tush ko‘ribsiz, -dedi. -Kitob -haqiqat ramzi. Odamlar haqiqatni parcha-parcha qilib turli tomonga olib ketganlari rost. Ma’naviyat ham parchalangan. Har kim ilkidagi bir parcha haqiqat-u ma’naviyatni mahkam tutib olgan. Boshqalaming ilkida ham haqiqat-u ma’naviyat parchalari borligini tan olmaydilar. «Faqat men haqmen!» deb, boshqa xalqlami kamsitadilar. O‘zaro umshlar, din-u millat ayirishlar mudom shundan kelib chiqg‘ay... Siz tushingizda ko‘rgan kitobning parchalarini odamzod bir joyga yig‘ib, yaxlit holiga keltirmaguncha, dunyoda adolat o‘matib bo‘lmagay. Mening orzuyim sochilib ketgan o‘lkalarni bir davlat qilib birlashtirishgina emas, balki parchalanib ket-ANI A 489
Tréouergat Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir Finistère departamenti Brest tumani tarkibiga kiradi