text
stringlengths
7
335k
Toʻnyuquq, Tunyuquq (taxminan 645726) — Turk xoqonligiaa davlat arbobi va sarkarda Ashida kabilasiga mansub Turk zodagonlarining Xitoy imperatori saroyida garov sifatida ushlab turilgan oʻgʻillaridan biri Uning ismi xitoy yilnomalarida Tunyuygu va Yuanchjen shakllarida uchraydi Ushbu ismning ikkinchi shakli xitoychada "birinchi gavhar" degan maʼnoni bildirib, u T ismi (qad turkchada "toʻngʻich gavhar")ga moye keladi U Tabgʻach (Xitoy)da tugʻilib, voyaga yetgan Imperator saroyida ishonch qozonib, maʼmuriy xizmatga yuborilgan T 680-yillarda Turk xoqonligini Xitoy asoratidan qutqarib, uni yangitdan barpo qilishda Eltarish xoqonning eng yaqin maslahatchisi boʻlgan U 3 xoqon: Qutlut Eltarish (680—691), Qapogʻon (691—716) va Bilga xoqon (716—734) hukmronliklari davrida bosh vazir va lashkarboshi boʻlgan Umrining katta qismini xoqonlikni mustahkamlash, turli qabilalar ahilligini saklash, tashqi dushmanlarga qarshi kurash bn oʻtkazgan Xitoy yilnomalarida xoqonlikning eng dono amaldori sifatida tilga olinadi Ularda bayon qilinishicha, Bilga xoqonning Xitoy ichkarisiga yurish qilib, turkiy qavmlarni shaharlarda joylashishi, budda diniga oʻtishi ularning jangovarligini yoʻqotishini, oʻtroq yashash tarzi turkiylarga toʻgʻri kelmasligini aytib, xoqonni bu yoʻldan qaytaradi Bu esa T ning nihoyatda aklli, tadbirkor va kelajakni koʻra oladigan shaxs boʻlganligini koʻrsatadi T lashkarboshi sifatida Xitoyning shimsharqidagi Shandun viloyatiga, Uzoq Sharqda qoraxitoylart&, Yenisey daryosi havzalaridagi qirgʻizlarga, Oʻrxun va Selenga daryosi boʻylaridagi oʻgʻuzlarga Yettisuvdagi turkashlarga qarshi yurishlar uyushtiradi va ularni tobe etadi U 719 y uygʻurlar, chinliklar va basmillarning Ikkinchi Turk xoqonligiga qarshi yurishini toʻxtatishga va Xitoy bn 10 yillik sulh tuzishga muvaffaq boʻladi U oʻlimidan oldin oʻzining hayoti va faoliyati haqida hikoya qiluvchi kitoba (yana q Toʻnyuquq bitiktoshi) barpo qildiradi Ushbu yodgorlik qad turk yozuvining ajoyib majmuasi hisoblanadi
Vengriya, Daniya va Chexiyada politsiya, ularning matbuot xizmatlariga ko‘ra, jinoiy guruhlardan Ukrainaga mo‘ljallangan qurollarni topmagan. Foto: Picture Alliance Yevropa Ittifoqining uchta davlati – Daniya, Chexiya va Vengriya politsiyasi o‘z davlatlari hududida Ukrainadan olib kelingan qurol-yarog‘ izlari qayd etilmaganini ma’lum qildi. Bu haqda 9 noyabr, chorshanba kuni ertalab bo‘limlarga tegishli so‘rovlar yuborgan RBK onlayn-nashri xabar berdi. Daniya politsiyasining O‘ta og‘ir jinoyatlarni tergov qilish boshqarmasi aloqa bo‘limi boshlig‘i Pia Bryuggerning so‘zlariga ko‘ra, Ukrainadan olib kelingan qurollar mamlakatda «ro‘yxatga olinmagan». Vengriya milliy politsiyasi, shuningdek, «bu mamlakatdagi jinoiy guruhlardan dastlab Ukraina uchun mo‘ljallangan birorta ham qurol olib qo‘yilmaganini» va Ukrainadagi harbiy mojaro xavfsizlikning umumiy darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaganini ta’kidladi. Chexiya politsiyasining kommunikatsiya va tashqi aloqalar bo‘limida Ukrainaga mo‘ljallangan qurol kontrabandasi ehtimoli haqidagi xabarlar «dezinformatsiya» deb topildi. Germaniya Federal jinoiy politsiya boshqarmasi ham Ukrainadan qurol-yarog‘ kontrabandasi ehtimoli haqidagi xabarlarni haqiqatga to‘g‘ri kelmaydi, deb atadi. Shu bilan birga, politsiya finlandiyalik hamkasblarining 1 noyabrdagi press-reliziga tayanib, huquq-tartibot idoralarida G‘arb tomonidan Kiyevga uzatilgan qurollar Finlandiya uyushgan jinoiy guruhlari qo‘liga tushgani haqidagi xabarlarga hech qanday tasdiq yo‘qligini ko‘rsatdi. Avvalroq, 30 oktyabr kuni Finlandiya Markaziy jinoiy politsiyasi jinoyat qidiruv departamenti komissari Krister Ahlgren Yle davlat mediakompaniyasiga bergan intervyusida Ukrainaga Rossiya bosqinidan himoya qilish uchun yuborilgan qurol-yarog‘lar Finlandiya jinoiy guruhlarining qo‘liga, xususan, xalqaro baykerlar klubi darajasidagi yordam bilan tushgan bo‘lishi mumkinligini aytgan edi. Unga ko‘ra, Ukraina uchun mo‘ljallangan qurollar Shvetsiya, Daniya va Niderlandiyada ham topilgan. Biroq, 1 noyabr kuni Finlandiya politsiyasi Ahlgrenning da’volarini amalda rad etdi. «Mutaxassisimiz bergan intervyuga asoslanib, qurol Finlandiyaga olib ketilgan degan taassurot paydo bo‘lishi mumkin. Biroq, bunday hodisaga dalil yo‘q. Bizning maqsadimiz Finlandiyada jinoyatchilar faoliyat yuritishi mumkinligini ta’kidlash edi. Ular nizo hududlaridan qurol olishga harakat qilmoqda», deyiladi politsiya boshlig‘i o‘rinbosari Markus Vyalimyaki bayonotida. Iyul oyida Germaniyaning SWR ommaviy huquq mediakompaniyasi Yevropa Ittifoqi politsiya xizmati (Yevropol) tomonidan Yevropa Ittifoqi Kengashiga yuborilgan maxfiy hisoboti haqida xabar berib, huquq-tartibot idoralari xodimlari Ukrainani o‘qotar qurollar bilan tark etishga urinish holatlaridan xabardor ekanliklarini ko‘rsatgan edi. Politsiya xizmati, shuningdek, ushbu hujjatdan kelib chiqqan holda, Ukrainaning Yevropa Ittifoqi bilan chegarasida kontrabandani tashkil qilish uchun maxfiy joylar tashkil etilganini taxmin qilmoqda. Yevropol matbuot kotibi Yan Op Gen Oort dpa axborot agentligiga o‘sha paytda Ukrainadan o‘qotar qurol va boshqa harbiy tovarlarning noqonuniy savdosi holatlari qorabozorda qayd etilganini aytdi. Ayrim Yevropa Ittifoqi davlatlarining huquq-tartibot idoralari og‘ir qurollar savdosini istisno qilmayapti. «U uyushgan jinoiy guruhlar yoki terrorchilar qo‘liga tushib qolish xavfi bor», — dedi Yevropol vakili. window.yaContextCb.push(()=>{ Ya.adfoxCode.create({ ownerId: 367651, containerId: 'adfox_163671557394827494', params: { pp: 'h', ps: 'feps', p2: 'hjmx' } }) })
Z48 Visual Basic 6,0; E!se X NOVCHICJ!itel End If End Property Public Property Let Znamenatel (ByVa! NovZnamenatel As Ooi!ye) t Ustanavlivayet znacheniye svoystva Znamenatel If IsNumeris(NovZnamenatel) Then Err. Number:=VbObjectError + 10144, :="Znamenatel doljen bыt chislom" Exit Property Elself NovZnamenatel Int(NovZnamenatel) Then Err. :=VbObjectError + 10145, Exit E!se End Nov3namenatel End Property ="Znamenatel doljen bыt selыm chislom" Public Sub Cymma{ByVa! Slagayemoye As Drob) • Metod, kotorыy drobi nribavlyayet druguyu drob With Slagayemoye X X * .Znamenatel + U * .Chislitel u u * .Znamenatel End Iith End Sub Public Sub Proizvedeniye{VuVa! Somnojitel As Drob) , Metod, kotorыy na drob umnojayet druguyu drob With Somnojitel X X * .Chislitel u = u * .Znamenatel End With End Sllb Pub!ic Sub , Netod, kotor".IY drob delit Iith Delitel X = X * .znamenatel u = u * .Chislitel End With End Sub Private Sub Initia!ize () , Initsializatsiya klassa
Xo‘jalik yurituvchi subyektlar moliyaviy hisobotlarining izohlari, hisoblari va tushuntirishlarida quyidagi ma’lumotlarni ko‘rsatishi lozim: – xo‘jalik yurituvchi subyektning moliyaviy hisoboti va hisob va qo‘llanilgani to‘g‘risida ma’lumot taqdim etish; aniq va haqqoniy taqdim etish uchun qo‘shimcha tahlil axborotlarini Amaliyotda ko‘pgina korxonalarning faoliyati ko‘p qirrali bo‘ladi qarorlar qabul qilishda qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi Yillik moliyaviy hisobotlar qo‘shimcha ravishda tuziladigan moliyaviy sharhni o‘z ichiga olishi kerak, chunki u korxonaning moliyaviy faoliyatini, moliyaviy ahvolini va ular duch kelgan asosiy noaniqliklarni bartaraf etadi
o‘simlikning qancha kaliyni tuproq-95
yo‘nalishda, ya’ni nanofan tabiiy-ilmiy muammolari, ya’ni qishloq xo‘jaligi, mikrobiologik sanoat, atrof muhitni muhofaza qilish sohalarida ilmiy-texnik taraqqiyotni ta’minlashda zaruriy asos bo‘lmish tabiiy va ijtimoiy jarayonlarni matematik modellashtirish, informatika va hisoblash texnikasi, molekulyar genetika, gen-hujayra injeneriyasi, biotexnologiya va nanotexnologiya sohalarida tadqiqotlar olib borilmoqda". Xulosa qilib aytganda, nanotexnologiyani falsafiy-metodologik jihatdan tahlil qilish asosida insonning bu sohaga qiziqishlari, talab va ehtiyojlari, shaxsiy manfaatlarini ko‘rish mumkin. Shuningdek hozirda nanotexnologiya imkoniyatlarini mutloqlashtirish ham ekologik va ijtimoiy vaziyatni murakkablashtirib ham qo‘yishi mumkin. 3,2. Nanotexnologiyani ijtimoiy jarayonlarga ta’siri XXG asrni nanotexnologiya sohasida keskin burilishlar sodir bo‘lgan davr deyish mumkin. Chunki postnoklassik fanning eng yuqori darajada rivojlangan sohasi sifatida nanotexnologiya imkoniyatlariga nafaqat mutaxassislar, balki turli soha olimlari, shu jumladan faylasuflar ham katta qiziqish bilan qaramoqda. Shuningdek, «nanotexnologiyasi» tibbiyot, elektronika, sun’iy intellekt, ishlabchiqarish va boshqa sohalarda katta o‘zgarishlar qila olmaymiz)". Darhaqiqat, hozirgi davrda nanotexnologiya yangi sivilizatsiyaga olib kiruvchi, yangi qadriyat va ideallarni yaratuvchi sohaga aylandi hamda fan va texnikani birlashishiga, yangi konseptual modellarni yaratilishiga sabab bo‘lmoqda. ch ". Qarang: Innovatsion texnologiyalar ilm-fan va ijtimoiy taraqqiyot: Respublika ilmiy-amaliy seminari materiallari. -Buxoro, 2010.— 154 b. 2 Red’ko V.G. Evolyutsiya, neyroninme seti, intellekt: Modeli i konsepsii evolyutsionnoy kibernetiki. - M.: Yeditorial URSS, 2005. –S.224.
«Ya. tib.sans — o — —
Obuna boshlanishi sanasi 2017 yil 5 dekabr, obuna yakunlanishi sanasi 2018 yil 3 aprel Buyurtma qondirilmagan xolda xaridorning pul mablag‘lari bitim ro‘yxatga olingandan so‘ng 15 kun ichida qaytariladi
Negadir onam o‘gay, singlim o‘gay, degan fikr uni bu oiladan nariga itarardi. Bunga ma’lum sabablar ham bor edi, Zaynabning bo‘yi cho‘zilgan sari o‘gay ona Tolibjon bilan ikkovining boshini qovushtirib,. qo‘yaman, begonaga ketmasin derdi. Ona zimdan shunga tayyorgarlik ko‘rardi. Tolibjon olti yoshligida onasi o‘lgan. Dadasi, bolam onasiz o‘smasin, deb xotinining yilini o‘tkazib to‘rt yashar qizi bilan qolgan bir beva xotinga uylangan edi. O‘sha beva xotin mana shu kampir, qizi shu Zaynab edi. Birga o‘sib katga bo‘lgan singlisiga uylanishga Tolibjon aslo rozi emasdi. Ana shu gap bo‘lgandan keyin qishloqdan ketib qolgandi. O‘qishni tugatib qishlog‘iga qaytmagan Tolibjonga onasi bir xat yozgandi... O‘shanda u: Bolam, nega kelmaysan, Zaynabni bo‘yningga osib qo‘ymasdim-ku’ — degan edi. Tolibjon endigina uylangan, obkomda bo‘lim boshligi bo‘lib ishlardi. Birso‘zliligi, o‘jarligi birovga yoqib, birovga yoqmay yurardi. Komsomol uni shunaqa qat’iy, birso‘zli qilib tarbiyalagan edi. To‘g‘riso‘z, fikrida sobit Tolibjon partiya safiga o‘tayotganda keksa kommunistlar: «Hamisha shunday bo‘ling, haqiqat yo‘lidan aslo chekinmanga deb kafolat berishgandi. I O‘shanda Stalinning shaxsiga sig‘inish oqibatlari butun mamlakat miqyosida tugatilib borayotgan, odamlarda hayotga buyuk bir ishonch paydo bo‘lgan paytlar edi. Ammo mayda «shaxschalar» tirik edi. Ular «xalqlar otasi»ga sadoqatlaridan voz kecholmasdilar. Ayniqsa, lavozimlarga o‘rnashib olgan bir necha «shaxs farzandlari» mamlakat bo‘ylab esgan toza shabadani o‘tkinchi, mavsumiy bir gap deb bilardilar. Ana shundaylardan biri respublika tepasiga mustahkam o‘rnashib oldi. U nihoyat qattiqqo‘l. ra’yiga ters yuradiganlarni, bir gapini ikki qiladiganlarni ayamasdi. Tolibjon bo‘layotgan ishlarni bilib, ba’zan tajang, ba’zan isyonkor tabiatini kuch bilan bosib yurardi. O‘sha kezlari Birinchi—Shavkat Rahimovich profsoyuz-lar liderini shunday badnom qildiki, inson bolasi bunaqa xo‘rliklarga chiday olmasdi. Uni o‘z qiziga o‘ynash, deb gap tarqatdi. Yo‘rig‘iga yurmagan professor Nurmatovning uyiga buldozer solib tekislatib tashladi. Tolibjon bu ishlarga guvoh edi. U o‘ziga o‘zi: shunchalik qonunsizliklarni ko‘ra-bilaturib indamasam, qanday kommunist bo‘ldim axir, deb kuyinardi. Oxiri uning ichidagi isyon portlab yuzaga otilib chiqdi. OblastB partiya konferensiyasida so‘z olib, Shavkat Rahi-movichning ko‘ziga qarab turib bor gaplarni aytdi. Yor-birodarlarini atrofiga to‘playotganini, bo‘ysunmaganlarini badnom qilayotganini, butun mamlakat bo‘ylab shaxsga sig‘inish oqibatlari tugatilayotgan bir paytda respublikada yangi bir shaxs paydo bo‘lganini ochiq-yoriq aytdi. O‘shanda qiziq bir holat ro‘y bergandi. Zal bo‘ylab gulduros qarsaklar yangrab ketdi. Bu qarsak tovushlari qaydan chiqayotganini bilib bo‘lmasdi. Odamlar stul tagiga qo‘llarini tiqib qarsak chalardilar. Ammo ularning yuzlaridan, ko‘zlaridan qarsak chalayotganlari sezilmas edi. Oradan uch oy o‘tib Tolibjonga Shavkat Rahimovich smehri-bon» chilik qilib, uni «Ona-Vatan topshirig‘i» deb chet elga jo‘natib yubordi. Tolibjon uch yil Mozambikda yashadi. O‘sha yerda bir farzand ko‘rdi. Misrga borganda o‘g‘li yo‘lga kirdi. O‘sha yerda to ovozi do‘rillab iyagiga tuk oralaguncha yashashdi. Tolibjon majburan jahongashta umr kechirardi. Yigitlik kuchi, ilmi, qobiliyati begona yurtlarda qolib ketdi. U necha marta Vatanga xat yozib, ona yurtiga qaytib kelish istagini bildirdi. Rad javobini oldi. Er-xotin maslahatlashib begona tuzum, begona axloq hukm surgan yurtlarda o‘g‘lilarining tarbiyasi o‘zgarib qolishidan qo‘rqib uni Vatanga jo‘natishdi. Sal fursat o‘tmay bolasidan, o‘z ixtiyorim bilan armiya xizmatiga ketdim, degan xat keldi. Bolasi el xizmatiga yarab qolgan onaning quvonchi uzoq cho‘zilmadi. Uni vabo olib ketdi. Begona yurtda, bolasi diydoridan uzoqda armon bilan ko‘z yumdi. Tolibjon ko‘p mashaqqatlarni birga kechirgan xotinini begona el tuprog‘ida qoldirdi. Tolibjon Vatanga qaytganda o‘g‘li armiya xizmatini o‘tayotgan edi. Unga onasi o‘lganini aytmadi. Dardini ichiga yutib, qulay bir paytda aytarman, deb yurgandi. Aytolmadi, o‘g‘li chegarada, xizmat vazifasini o‘tab turgan mahal halok bo‘ldi. Mana, Tolibjonning ko‘rgan-kechirganlari, sarguzashtlari... Hozir-u ona qishlog‘ining osmonida chaqnagan yulduzlarga tikilib, o‘tgan kunlarini eslab o‘tiripti. Ertalab boshiga oftob kelganda uyg‘ondi. Onasi ojiz ko‘zlarini belgisiz tarafga qadagancha peshonasini silayapti. Nevaralari atrofini to‘ldirib, avval hech qachon ko‘rmagan tog‘alariga qimirlamay tikilib o‘tirishiati. —. Turaqol, bolam, turaqol, —dedi kampir. Tolibjon ona ovozidan mast edi. Bolalik yillaridagidek ning bag‘rida erkalangisi, yuzlarini yuzlariga qo‘yib ishqa-Pngisi keldi. Butun xo‘rliklarini, alamlarini to‘kib solgisi
4 ball beriladi: -tik turgan va parter holatlarida barcha to‘liq bajarilgan tashlash usullari uchun hamda tik turgan holatdagi yiqitishlar uchun; -hujumni amalga oshirayotgan kurashchiga, agar uning raqibi tik turgan holatdan xavfli holatga barcha tashlash va yiqitish usullarining yordamida tushirilgan holatda. S5 ball beriladi: -tik turgan va parter holatlarida barcha to‘liq va yuqori amplitudada bajarilgan tashlash usullari, ya’ni yunon-rum kurashining chiroyli tashlash usullarini ko‘rsatib berganligi uchun. Yuqoridagi texnik ballarni ko‘rsatish uchun ko‘k va qizil rangdagi 1, 2, 4, 5 raqamli ko‘rsatgich taxtachalar bilan birga bitta oq ko‘rsatgich taxtacha yordamida baholanadi. Bu ko‘rsatgich taxtachalar yon hakamda va gilam boshqaruvchisida ham mavjud bo‘lishi kerak. Arbitr o‘ng qo‘liga ko‘k rangdagi va chap qo‘liga qizil rangdagi bog‘lam yordamida kurashchilarning harakatlarini barmoqlar, qo‘l ishoralari va baland ovozdagi buyruqlari yordamida bellashuvni olib boradi va baholaydi. VIII BOB. ARMRESLING QOIDALARI Armrestling—ingliz so‘zidan olingan bo‘lib arm wrestling (arm - "qo‘l", wrestle — "kurash"). AQShda yana boshqa bir nom bilan yuritadilar "ristresling" tarjimasi (bilaklar kurashi). Hozirda dunyoning xamma qit’alarida “armrestling” deb yuritiladi. 8.1.Umumiy qoidalar Yakkama-yakka kurashga sportchilar faqat sport kiyimida va sport oyoq kiyimida ishtirok etishga ruxsat etiladi. Qo‘llar elka o‘rtasigacha va qo‘l panjasigacha yalong‘och bo‘lishi kerak. Bilak va tirsaklarni har qanday himoyalovchi bintlardan va o"тoY1aгдaп foydalanish hamda nikoh uzuklarini bormoqlarga taqib chiqish taqiqlanadi. Ishtirokchilar qo‘llari toza, teri kasalliklarisiz va tirnoqlari olingan bo‘lishi kerak. Beysbol kepkalari echilgan yoki shapka soyaboni orqaga qayrilgan bo‘lishi kerak. Oyoq kiyimining tagcharmini qalinlashtirish ruxsat etiladi, tagcharm qalinligi cheklanmagan. Og‘izda saqich chaynash mumkin emas. O‘zbekiston chempionatlari va birinchiliklarida har bir ishtirokchi jamoa namoyon qilayotgan hududni shaharning nomini aks ettiruvchi yagona, shaxsiy sport kiyimida chiqishlari kerak. Kiyimda va oyoq kiyimda tijorat firmalari va tashkilotlarning faqat musobaqa tashkilotlarining ruxsati bilan tovar belgisidan foydalanish mumkin. Hakam-informator tomonidan sportchini jangga chiqish uchun ajratilgan vaqt hakam-informator tomonidan uning sportchini familiyasi e’lon qilingandan keyin ikki daqiqadan oshmasligi kerak. Aks holda sportchiga mag‘lubiyat yoziladi. Start boshlanishi holatda sportchilar qo‘llarini shunday ushlashi kerakki referi (hakam) katta barmoq bo‘’g‘’inlarini ko‘rib 112
2-rukn: mafoiylun (solim). 3-rukn: mafuvlun (axram). 4-rukn: fo (azall). Ko‘rinib turibdiki, mazkur vazn yuqoridagisidan oxirgi ruknning o‘ta cho‘ziq ekanligi bilan farqlanadi. Ruknlar tartibidan kelib chiqib hazaji musammani axrabi solimi axrami azall deb nomlaymiz. Taqtiyi quyidagichadir: maf’uvlu mafoiylun maf’uvlun fo —— YЛY ———1— ——/ — Hazaji musammani axrabi solimi axrabi ajabb Ushbu vazn ruknlari quyidagi tartibda tashkil topadi: 1-rukn: mafuvlu (axrab). 2-rukn: mafoiylun (solim). 3-rukn: maf’uvlu (axrab). 4-rukn: faal (ajabb). Ruknlar tartibidan kelib chiqib hazaji musammani axrabi solimi axrabi ajabb deb nomlaymiz. Taqtiyi quyidagichadir: maf’uvlu mafoiylun maf’uvlu (aш —-—-—V/V-—– 1 –– YTY – Hazaji musammani axrabi solimi axrabi ahtam Ushbu vazn ruknlari quyidagi tartibda tashkil topadi: 1-rukn: mafuvlu (axrab). 2-rukn: mafoiylun (solim). 3-rukn: maf’uvlu (axrab). 4-rukn: fauvl (ahtam). Ko‘rinib turibdiki, mazkur vazn yuqoridagisidan oxirgi ruknning o‘ta cho‘ziq ekanligi bilan farqlanadi. Ruknlar tartibidan kelib chiqib hazaji musammani axrabi solimi axrabi ajabb deb nomlaymiz. 74
Uning vafotiga infarkt asorati sabab bo‘lgan. Bu haqda shahar ma’muriyati xabar bergan. - Chuqur qayg‘u bilan barcha fuqarolarga, hamksblarimiz, do‘stlarimizga, Zagreb va butun Xorvatiya jamoatchiligiga shuni ma’lum qilamizki, bugun 28 fevral kuni kutilmaganda Zagreb shahrining 66 yoshli meri Milan Bandich infarkt oqibatida bu yorug‘ dunyoni tark etdi, - deyiladi hokimiyat bayonotida. - U butun faoliyati davomida o‘z shahri, zagrebliklar tashvishi bilan yashadi. Zero, hamshaharlari siyosatchi uchun eng birinchi o‘rinda turardi. Bandich doimo katta ishtiyoq bilan, bor kuch-quvvatini sarflab ishlardi. Marhum 21 yil mobaynida ana shunday, borlig‘ini kasbiga bag‘ishlab yashadi.
conducting research on the history of Uzbek and Persian classical literature, and writing monographs. Implementation o£ research results. Based on the scientific results obtained on a study of tradition and innovation in tadkirats devoted to women in the literature of the XV and XX centuries: Scientific information about the artists whose names arc mentioned in the Turkic and Persian tadkirats dedicaled to women in the Eastern literature o£the XV-XX centuries was used in the A-1-117 “Description of philological manuscripts in the (main) fund of the Center of Oriental Manuscripts named after Abu Rayhon Beruni under the Tashkent State Institute of Oriental Studies” (2015-2017) practical project (Reference o£ the Academy o£ Seiences of the Republic of Uzbekistan, August 14, 2020, N23 71255-1649). As a result, the literary environment ofthe XV and XX centuries in Herat was elarified tarough tadkirats, which became the basis for the identification o£ biographical information abont dozens of unnamced poets; From the scientitic-theoreticat conctusions on the SCope ot classica! images used in fiterary impact, art science and tadkirats dedicated to women were used in the preparation of the lecture materials and conference program with the topic of “Language is a mirror o£ the nation” organized by the Cammittee on International Relations and Friendship with Foreign Countries under the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan and the Tajik National Cultural Center of the Republic (Reference Ne01-72 of tbe Republican Tajik National Cultural Center o£ Ortober 9, 2019). As a result, it has served as a useful scientific material tor Uzbekistan to achieve scientific, spirituat and cultural prospects with foreign countries; From the scientific conchusions on tadkirats devoted to women in the literature ofihe XV-XX centuries: tradition and innovation were used in the preparation of the seript of the sciene “Yoshlar mehmonxonasi” (The guest room of the youth) in program of “Oqshomga qadar” (Until the evening) on the TV and radio channel “Yoshlar” ofthe National Television and Radio Company of Uzbekistan. (Reference No!4-03-393 of the National! Television and Radio Company of Uzbekistan “Yoshlar” TV and Radio Channel dated November 12, 2019) As a result, radio broadcasts have been enriched with seientific and theoretical information, and their scientific and educational level has inereased. Approbation of research results, The results of ihe research were discussed at 12 scientific and practical conferences, including 4 international and 8 national scientifiv and practical conferenccs. Publication of research results, 18 scientific papers on the topic of the dissertation have been published, a total o£ six, that is, five of which is in national and 1 of which is in international journals advised for publication by Scientific publications of the main scientific results o£ doctorat dissertations of the Tligher Attestation Commission under the Cabinet of Ministers o£ tbe Republic of Uzbekistan. The structure and seope of the research. The dissertation consists of an introduction, three chapters, a conclusion, a list o£ references, and the totat volume ofthe research is 181 pages. 30
Sikllarni tashkil etish Qator masalalarni yYechish uchun ko‘pincha bitta amalni bir necha marotaba bajarish talab qilinadi. Amaliyotda bu rekursiyalar va iterativ algoritmlar yordamida amalga oshiriladi. Iterativ jarayonlar—bu operatsiyalar ketma-ketligini zaruriy sonda takrorlanishidir. while operatori orqali sikllarni tashkil etish while operatori yordamida sikllarni tashkil etishda operatsiyalar ketma-ketligi siklning davom etish sharti «to‘g‘ri» bo‘lsagina uning navbatdagi operatsiyalari amalga oshiriladi. while operatori yordamida siklni tashkil etish include «iostream.h» int main() { 1пE coппCeтaд0; C"C" BигTaтпcит KтyмaCпл o‘zlashtirish while(counter«5)G‘G‘Sikl shartini tekshirish { counter QQ; cout «« “counter 177 «« counter «« “. g‘n” ; } cout«« “Tsikl tugadi.Counter:”««counter««“.g‘n”; return 0; NATIJA: counter 1 counter 2 counter 3 Counter 4 counter : 5 Tsikl tugadi.Counter: 5. while operatori orqali murakkab konstruksiyalarni tuzish while operatori shartida murakkab mantiqiy ifodalarni ham qo‘llash mumkin. Bunday ifodalarni qo‘llashda $$ (mantiqiy ko‘paytirish), JI (mantiqiy qo‘shish ), hamda ! (mantiqiy INKOR ) kabi operatsiyalardan foydalaniladi... while konstruksiyasidagi murakkab shartlar include «iostream.h» int main() { unsigned short kichik; unsigned long katta; const unsigned short MaxKichik-65535; cout «« “Kichik sonni kiriting:”; cin »» kichik; cout «« “Katta sonni kiriting:”; cin »» katta; cout «« “kichik son:” «« kichik «« “...”; G‘G‘Xar bir iteratsiyada uchta shart tekshiriladi. while (kichik«katta $$ katta»0 58 kichik« MaxKichik ) { if(kichik$5000qq0d) //Xar 5000 satrdan // keyin nukta chikariladi 72
bo‘ladi. Bu chuqurchalar og‘iz bo‘shlig‘i dahliziga bo‘rtib turadi vajuga alveola-ris deb ataladi. Chuqurchalar orasida to‘siqlar bo‘lib septa interalveolaria deb ataladi. Kichik va katta oziq tishlardagi ildizlar bir nechta bo‘lganligidan bu tishlar joylashadigan chuqurchalarning tubi septa interradiculari vositasida bo‘linib turadi. pit giotashdesgo Yashkesian chuqurchalarning orqasida alveolar bo‘rtiq— tuber alveolaris hosil bo‘ladi. Yuqori jag‘ suyagining havo saqlaydigan bo‘shlig‘i—sinus maxillaris burun bo‘shlig‘iga ochiladigan bo‘shliqlarning eng kattasi bo‘lib, to‘rtta devori bo‘ladi. Yuqori devori ko‘z kosasining pastki devoriga to‘g‘ri keladi. Bu devordagi ko‘z kosasining pastki egat va kanallari bo‘shliqdan yupqa plastinka bilan ajralib turadi. Bu kanallardan o‘tayotgan qon tomir va nervlar ba’zida faqat suyak ust pardasi bilan ajralishi ham mumkin. Bo‘shliqning ichki devori burun bo‘shlig‘i bilan ajralib turadi. Bu sohadagi o‘rta havo yo‘llariga bo‘shliqning tirqishi— hiatus maxillaris ochiladi. Bo‘shliqning oldingi va yon devorlari yuqori jag‘ suyagi tanasining shu sohalariga to‘g‘ri keladi. Uning ostki devorini yuqori jag‘ suyagining tanglay o‘simtalari va alveolar o‘simtalar tashkil etadi. 3.16. PASTKI JAG SUYAGI— MANDIBULA (31-rasm) Pastki jag‘ suyagi, kalla suyaklari bilan harakatchan birlashadi. Bu suyak gorizontal joylashgan tana— corpus mandibulae va vertikal yo‘nalgan shoxlar— ramus mandibulae dan iborat. Pastki jag‘ suyagining tanasi uning asosi— basis va tishlar joylashadigan alveolar qism— pars alveolaris lardan tashkil topadi. Suyak tanasi tashqi yuzasining o‘rtasida engak do“mbog‘i — protuberantia mentalis bo‘ladi. Bu qism o‘z navbatida ikkita tepalik— tuberculi mentales dan tashkil topadi. Bu tepaliklarning yon tarafida pastki jag‘ kanalining yakuni engak teshigi— foramen mentale ko‘rinadi. Ko‘pincha bu teshik 4-va 5-tishlar sohasida uchraydi. Pastki jag‘ suyagining tashqi yuzasida 5—6-tishlar sohasidan boshlanadigan va mushaklar birlashadigan qiyshiq chiziq— linea obliqua ko‘rinadi. Engak sohasining ichki yuzasida mushaklar birlashadigan o‘simtalar— spina mentalis superior va spina mentalis inferior uchraydi. Uning ostida va yon tomonida ikki qorinchali mushaklar birlashadigan chuqurchalar— fossa digastrica, bu chuqurchaning ustki qismida esa til osti so‘lak bezi ta’siridan hosil bo“lgan chuqurcha— fossa sublinqualis joylashadi. Buikki chuqurchalar orasida, 5—6-tishlar sohasidan boshlanadigan va mushaklar birikishi uchun xizmat qiladigan linea mylohyoide ko‘rinadi. Bu chiziq ostida, 5—7-tishlar sohasida jag‘ osti so‘lak bezi ta’siridan hosil bo‘lgan chuqurcha— fovea submandibularis ko‘rinadi. Yuqori jag‘ suyagining yuqori chekkasida tishlar ildizi joylashadigan katakchalar— alveoli dentales bo‘ladi. Ularni to‘siqlar— septa interalyeolaria bir-biridan ajratib turadi. Katakchalarning oldingi devorida, tish ildizlariga mos ravishda bo‘rtmalar bo‘lib— juga alveolaria deb 77
daxldor daxma daxmaza dashnom dasht dashtpiyoz deg degcha dev devkor devkorona devonI. devon II. devona devonavash devonavor devonbegi devonxona devor (23463) (4a50) (damuaduo) (2522) (asta) (355) 2422) (522) (42533) (922) (5322) (1920) (21923) (921442) (12341920) (i3 algan) ( a A) (43151322) ( 21923) arab-fors. 1) aloqador, tegishli, daxldor, aloqasi bo‘lgan; 2) sherik, ishtirok etuvchi, qatnashuvchi. fors. maqbara, sag‘ana, qabr ustiga o‘rnatilgan yodgorlik. fors. ortiqcha tashvish, dardisar, boshog‘rig‘i. fors. so‘kish, haqorat, koyish. fors. 1) cho‘l, sahro, biyobon; 2) keng, ochiq maydon, dala. fors. piyozning yovvoyi bir navi. fors. qozon. fors. kichik qozon. fors. 1) dev, shayton, iblis; 2) pahlavon, novcha, daroz odam, zabardast, bahaybat; 3) ig‘vogar, fitnachi, g“alamis. fors. o‘ta ishchan, serg‘ayrat, ishga layoqatli, charchashni bilmaydigan. fors. 1) devdek, pahlavondek; 2) ulug‘vorona, ulkan, g‘oyat katta. fors. devon, bir shoirga tegishli sherlar to‘plami. fors. 1) vazirlik; 2) idora, boshqarma. fors. 1) beaql, jinni, telba; 2) g‘alati, qiziq odam; 3) gadoy, tilanchi. fors. devonalardek, telbalardek, tentaknamo. fors. devonavashga qarang. fors-turk. 1) Buxoro xonligidagi yuqori mansablardan biri; 2) hukmdorlar saroyida moliya ishlarini yurituvchi shaxs; 3) Eronda fuqarolar sudi raisi. fors. 1) devon Ilga qarang; 2) sud, sud idorasi. fors. 1) devor, paxsa; 2) parda. jild, qobiq. 39
Axborot-tahlil funksiyasi. Uning asosiy vazifasi pedagogik tizimlar (pedagogik jarayon) to‘g‘risida uzluksiz ravishda axborotlar to‘plash va ularni chuqur o‘rganish hamda obyektiv baholashdan iborat. Bu vazifalarni bajarish asosida boshqaruv faoliyatining strategiyasi, rivojlanish omillari, bajarilishini tashkil etish va nazorat qilish yo‘llari aniqlanadi. Shuning uchun, axborotlar nafaqat ishonchli, balki yangi va foydali bo‘lishi ham zarur. Axloqiy xislatlar–odamiylik, qanoatlilik, jonkuyarlik, mehribonlik, olijanoblik, olihimmatlilik, baynalminal-lik, g‘oyaviy sodiqlik, kechirimlilik, andishalilik, shaxsiy manfaatdan ijtimoiy manfaatdorlikni yuqori qo‘ya olishlik. Bilim darajasi–rahbarning boshqaruv jarayonida eng zarur bo‘lgan asosiy shartlardan biri bo‘lib, boshqarish, nazorat qilish, qarorlar qabul qilish, buyruq va ko‘rsatmalar, nasihat hamda maslahatlar berishida ilmiy asoslangan ma’lumotlarga tayanishi zarur hisoblanadi. Ta’lim muassasasini rivojlantirish, boshqaruv jarayonini takomillashtirish va ta’lim samaradorligini oshirishda zamonaviy axborot texnologiyalari, kompyuterlashtirish va kompv’yuterlar tarmoqlari negizida ta’lim jarayonini axborotlar bilan ta’minlashni rivojlantirishi uchun texnika va texnologiyani bilishi va ulardan foydalana. olishi, iqtisodiyotni bilishi, boshqarish uslublarini, funksiyalari va strukturasini bilishi, istiqbolni belgilash hamda boshqaruv jarayonini loyihalash texnologiyalarini joriy eta olishini belgilaydi. 7 Bilish komponenti —boshqalarni va o‘z-o‘zini bilishga qaratilgan psixik jarayonlar: sezgi, idrok, tasavvur, xotira, tafakkur, xayol vah.k. Bioritmlar nazariyasi — ixtiyoriy ta’lim muassasasi «sharoitida faoliyat ko‘rsatuvchi pedagoglar va boshqa xodimlar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir va subyekt bilan obyektning o‘zaro ta’sirlari bilan bir qatorda tashqi muhit ta’siri mavjud bo‘ladi. Pedagog xodimlarga bo‘lgan tashqi muhitning ta’siri ularning o‘z faoliyatiga nisbatan moyilligini o‘zgartiradi. Mazkur nazariyaga ko‘ra mehnat faolligini oshirishning ikki cho‘qqisi mavjud bo‘lib, birinchisi soat 11 dan 12 gacha va ikkinchisi 16 dan 18 gachadir. Shundan kelib chiqib, kunning birinchi yarmida pedagoglarni asosiy faoliyati bo‘lgan ta’lim-tarbiya jarayoniga jalb etish, yig‘ilish va 212
GAROVI, shish sonin arini ordan ai narsa rna n ar rar arrani 131 QONUN BA ADOLAT USTUVORLIGINING HAYOTBAXSH MANVBAY .....-1—-sh yaxashani ish alinishigilgi 132 O‘ZBEKISTON XXI ASRSA INTILMOQDA. anvarni VATAN OZODLIGI – OYIY SAODAT. SORPOM AVLOD– HAYKIMIZ KELAJAGI O‘TOK VA OBOD VATAN, ERKIN VA FAROVON HAYOT–- PIROVARD MAQSADIMIZ. —..... ipining Ja O‘ZBEKISTON KONSTITUTSIYASINING 3 YILLIGIGA BARISHLANGAN TANTANADA MAROSIMDA SO‘ZLANGAK NUTQ... kishinin ining ishini No
OLX,avvalgi Torg e`lonlar taxtasi Taxiatosh: bepul e‘lonlar sayti Taxiatosh - foydalanishda bo‘lgan tovarlarni sotish/sotib olish OLX.uzda Uy va bog' 65 Elektr jihozlari 127 Moda va stil 67 Сендвич панель 100000 сум за 1 квадратный метр Taxiatosh 24 apr. Cobalt Авто договор Taxiatosh Bugun 00:26 2003 сонс трамблер Taxiatosh Kecha 23:45 Бетон блок сатылады. Taxiatosh Kecha 21:00 Шифанер и 2 комода в хорошем состоянии оригинал удобный Taxiatosh Kecha 20:42 Хороший комод в хорошем состоянии оригинал Стульчики 14 штук в хорошем состоянии удобный Taxiatosh Kecha 20:38 Taxiatosh Kecha 20:36 vilik.ural Taxiatosh Kecha 18:17 Taxyatash 1shi mikrayon dom 26 kv43 Taxiatosh Kecha 18:08 Taxiatosh Kecha 17:08 R 17 epika diska Taxiatosh Kecha 16:05 ventilyatr bar Taxiatosh Kecha 15:32 daroshka Taxiatosh Kecha 15:27 Taxiatosh Kecha 14:09 Taxiatosh Kecha 14:05 Madonna gilem Taxiatosh Kecha 13:40 Тико 1998 жыл Taxiatosh Kecha 11:42 Taxiatosh Kecha 11:36 Taxiatosh Kecha 09:23 Taxiatosh Kecha 08:24 Taxiatosh Kecha 01:00 Ps3 oyinlar lyuboy ps3ke Екы жаклама киетын дет! Красная куртка дет! Дубленка кожанка дет! Вязанный кардиган дет! Kitap juzik satiladi Zamsh tufli satiladi Обмен телевизор хайсенс меняю на двухспальную кровать. Буфет сатылады матиз сатилади договоргада бериледи Ласетти 1.8 галовка колен вал сатылады бахасы келисимли O‘zbekiston bepul e‘lonlari taxtasi Taxiatosh. O‘zbekiston bepul e‘lonlari OLX.uz (avvalgi torg.uz) sayti - bu yerda qidirganingizni topasiz! "E‘lon berish" tugmasiga bosib, siz xar qanday mavzudagi, shu jumladan, ish qidirish,xizmatlar, avtomobil, kvartira, uy,telefonlar savdosi va boshqalar bo‘yicha, bepul e‘lon joylashtirishingiz mumkin. OLX Taxiatosh sayti yordamida, siz deyarli xamma narsani sotishingiz yoki sotib olishingiz mumkin.Qidirish funksiyasidan foydalanib,siz hech bir qiyinchiliksiz mavjud e‘lonlar ichidan o‘zingizni qiziqtirgan mavzudagi e‘lonlarni topishingiz mumkin. OLX O‘zbekistonda - sizning ishonchli va tengiyo‘q yordamchingiz.
1655 Bu ba’zi qo‘shimchalar bilan «Proletariat va chig‘atoy adabiyoti» nomi ostida «Maorif va o‘qitg‘uvchi» jurnalining 1928-yil 4-sonida bosilgan. 166 O‘sha joyda, 5-bet. 1677 Qizil O‘zbekiston. 1929. 13, 14 va 15- may; Baybula-tov Dj. Panturkizm pod flagom «Literaturnogo naslediya» uz-bekov, jurnal «SAAPP» 1931. Ms!. Bu maqola keyin alohida broshyura qilib ham bosilgan.
Ukrainaning sobiq prezidenti Pyotr Poroshenkoga hibsga olingan deputat Sergey Pashinskiy qismati xavf solmoqda Bu haqda Ukraina ommaviy axborot vositalariga sobiq prezident Viktor Yanukovich ma'muriyatida ishlagan Andrey Portnov aytib o‘tdi Portnov Poroshenkoga hibsga olinishi bilan tahdid qilmoqda U buning uchun barcha sa'y-harakatlar amalga oshirilishiga va'da bergan Portnov Poroshenko tergov izolyatorining navbatdagi “mijozi” bo‘lishi uchun barcha ishni qilishini ta'kidlab o‘tgan “Hukumatda bundan boshqa chora qolmasligi uchun barcha ishni qilamiz”, deb qo‘shimcha qilgan Portnov Ukrainada Poroshenkoga nisbatan bir nechta jinoiy ish ochilgan
Birlashgan Arab Amirliklarining Etihad Airways milliy aviakompaniyasining bortida 329 nafar yo‘lovchi bo‘lgan samolyoti mamlakat poytaxti Abu-Dabi shahri aeroportiga favqulodda qo‘nishni amalga oshirdi, deya xabar qilmoqda Associated Press agentligi. Ma'lumotlarga ko‘ra, hodisa 27 sentabrda yuz bergan. O‘shanda, Abu-Dabi-Sidney yo‘nalishi bo‘yicha EY450 reysini amalga oshirayotgan Boeing-777 havo kemasi Abu-Dabidan havoga ko‘tarilgach, ko‘p o‘tmay BAA poytaxtiga qaytgan. Bunga dvigatelning ishdan chiqqani sabab bo‘lgan. Biroq, hozircha, dvigatel nima sababdan ishlamay qolganiga oydinlik kiritilmagan.
He went to the shop. U do‘konga ketdi. He went into the shop. U do‘konning ichiga kirdi. TOWARDS PREDLOGI 1. -ga tomon, -ga qarab ma’nosida: He was walking towards the sea. U dengizga tomon borayotgan edi. The ship sailed towards the south. Kema janub tomonga suzib ketdi. This was the first step towards Bu yarashishga tomon birinchi qa-гecoпcшaйoп. dam edi. 2. -ga, -ga nisbatan ma’nosida: His attitude towards this Uning bu masalaga munosabati matter is favourable. yaxshi. He 15 пeпШy towards me. U menga nisbatan do‘stona munosabatda. 3. -ga yaqin, -gacha ma’nolarida vaqtni ifodalaydi va biror vaqtdan oldin, biror vaqtga yaqinni bildiradi: The rain stopped towards Yomg‘ir ertalabga yaqin to‘xtadi. morning. We expect to recerve the goods Biz may oyining oxirigacha mol (to-towards the end of May. var) larni olishga umid qilamiz. UNDER PREDLOGI 1. tagida, ostida ma’nosida joyni bildiradi (overning antonimi): He was Iying under a tree. U daraxt tagida yotar edi. He put the basket under the table. U savatni stol ostiga qo‘ydi. 2. ostida (ko‘chma ma’noda) quyidagi birikmalarda ishlatiladi: Under the guidance (control, rahbarligi (nazorati,boshqaruvi, qo‘-management, command) mondonligi) ostida under the title (heading) sarlavha ostida under the name nomi ostida, nomi bilan under fire o‘t (olov) ostida, ichida, o‘q ostida under the influence ta’siri ostida 3. -dan kamroq, -ga yaqin ma’nosida kamaytirilgan miqdorni bildiradi (above ga teskari ma’noda): There were under fifty people there. U yerda ellikka yaqin odam bor edi. He is under fourty. U qirq yoshlarga borgan edi. U qirqdan past. 239
. F») FAM-E Ye, =! 261}, (8.92, a) bu yerda «. —materialning elektron yaqinlik energiyasi; M. —o‘tkazuvchan zonadagi holatlar zichligining effektiv qiymati. 8.20-rasmda keltirilgan strukturada bu effektiv kuchning yo‘nalishi shundayki, u elektrostatik maydon bilan birgalikda 1—,5 mexanizm bilan bog‘liq bo‘lgan foto-elektronlarning siljishiga to‘sqinlik qiladi. Material xossalarida keskin yoki silliq o‘zgarish mavjud bo‘lganda valent zonadagi kovakka ta’sir qiluvchi effektiv kuch quyidagicha aniqlanadi: d i !«pAu «p = yo (», } V.a) –K. 1 , (8.92, 6) da dx bu yerda (JO-EE.) kovakning yaqinlik energiyasi, M-u— valent zonadagi holatning effektiv zichligi. Yuqorida muhokama qilinganlarga ko‘rar—p geteroo‘tishning to‘la tok zichligini quyidagicha yozish mumkin: o B = VA ye { Kishi V.ye ({ K.yx-0 bo o 2 Ne Qil B. —ye { yayx—ye { S.ix. (8.93) ! 0 F (8.93) ifodadaigi 4 dan 9 gacha bo‘lgan hadlar zaryad tashunchilar rekombinatsiyasi bilan bog‘liq 1—9 o‘tishlar hosil qilgan isrof toklarini xarakterlaydi. Ifodaning oxirgi ikki hadi 1 va 2 yarimo‘tkazgichlarda fotogeneratsiya tufayli qo‘shimcha zaryad tashuvchilarning paydo bo‘lishini, ya’ni optik qo‘zg‘otishni ifodalaydi. (8.93) formula quyosh elementlari xarakteristikasini baholashda qo‘llanilishi mumkin. Modomiki, I kuchlanishning hosil qilgan umumiy tok zichligi { bir-biri bilan raqobatlashuvchi ikki jarayonning sodir bo‘lishi bilan, ya’ni zaryad tashuvchilar fotogeneratsiyasi va rekombinatsiyasi bilan aniqlanar ekan, (8,93) ifodani quyidagicha yozish mumkin: = (105, I) —1,i (10, I); (8.94) bu yerda 1,, —namunaga tushayotgan fotonlar oqimi. (8.94) dan ko‘rinadiki, I kuchlanishga mos kelgan umumiy tok zichligi { ni fototok 1, bilan shu tok yo‘nalishidagi 1— 257
Joriy yil 6-mayda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.Umurzakov rahbarligidagi ishchi guruh Andijon viloyatining iqtisodiy va sanoat rivojlanishining bugungi holatini oʻrganish maqsadida ushbu hududga joʻnab ketdi. Joylarga amalga oshirilgan tashrif davomida infratuzilmaning joriy holati, mahalliy sanoat korxonalari va ular tomonidan chiqarilayotgan mahsulotlar oʻrganildi. Tadbirkorlar va eksportchilar bilan ishlab chiqarish jarayonining amaliy jihatlari, ishlab chiqarish hajmini oshirish va mahsulotlarning yangi turlarini oʻzlashtirish orqali korxonalar faoliyatini kengaytirish istiqbollari muhokama qilindi. Toʻgʻridan-toʻgʻri muloqot korxonalarning hozirgi holatini, texnologik jarayonini hamda yuzaga kelayotgan muammoli masalalarni oʻrganishga imkon berdi. Muammolar har tomonlama tahlil qilindi, shundan soʻng aniq yechimlar ishlab chiqildi, ularni amalga oshirish muddatlari va masʼul ijrochilar belgilandi. Tadbirkorlar va eksportchilar ishchi guruh aʼzolari bilan korxonalarni yanada kengaytirish va modernizatsiya qilish, ichki va tashqi bozorlarda talabgir va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega mahsulotlarning yangi turlarining ishlab chiqarishini oʻzlashtirish rejalari bilan oʻrtoqlashdi. Bevosita joylarda tegishli vazirliklar, idoralar, tijorat banklari va mahalliy hokimiyat organlari tomonidan tadbirkorlarga zarur boʻlgan koʻmak koʻrsatish boʻyicha choralar belgilandi. Shu bilan birga, korxonalarga tashrif davomida foydalanilmagan zaxiralarni ishga solish hamda ishlab chiqaruvchilar va eksportchilar bilan yangi loyihalarni amalga oshirishda ularga har tomonlama amaliy yordam koʻrsatish maqsadida ular bilan yaqin hamkorlik qilish orqali hududda investitsiyaviy, sanoat va eksport faoliyatini yanada kengaytirish istiqbollari oʻrganildi. Shu nuqtayi nazardan, ishchi guruh aʼzolari – vazirliklar, idoralar va mahalliy hokimiyat organlari rahbarlariga innovatsion texnologiyalardan foydalaniladigan toʻliq siklli ishlab chiqarish obyektlar sonini koʻpaytirish, tarmoqlararo kooperatsiyani kengaytirish va eksport hajmini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish topshirildi. Shuningdek, infratuzilmaviy va ijtimoiy obyektlarning bugungi holati tahlili ham oʻtkazilgan tashrif yakunlari boʻyicha mutasaddi rahbarlarga oʻz faoliyatini ishbilarmon doiralar bilan toʻliq va uzluksiz hamkorlik qilishga, ishlab chiqarish obyektlarining toʻliq quvvatda ishlashini taʼminlashga, yangi ish oʻrinlari yaratishga va tadbirkorlikni rivojlantirishga yoʻnaltirish boʻyicha tegishli koʻrsatmalar berildi, deb xabar beradi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi matbuot xizmati.
shakllangan tahlil harakatlari, sintez, umumlashmalikni talab etadi'. Bunday bolalarda nutqning sensomotor darajasi turlicha kechadi. Yuqori‘ sinflarga borib ko‘pchilik o'quvchilarda nutqning fonetik nuqsonlari, * motor darajalarining buzilishlarining yo'qolishi ro‘y beradi. Shu bilan bir vaqtda bu bolalarda til va semantik darajalarning rivojlanishi me’yorga (normaga) yetmay qoladi. Aqli zaif bolalarda nutqning buzilishi turli ko‘rinishlarda bo'ladi va ularni tahlil etishda differensial yondoshishni talab etiladi. Simptomatika (kasallik belgilarining yig'indisi) va nutq buzilishining mexanizmi faqatgina miya sistemasining umumiy rivojlanmay qolishidagina emas, balki, nutqqa bevosita aloqador bo'lgan sistemaning lokal patologiyasi tomonidan belgilanadi. Bu esa aqli zaif bolalarda nutq buzilishlari ko'rinishini yanada murakkablashtiradi. Shu sababli oligofreniyaning ikki guruhi ajratib ko'rsatiladi (G.Ye. Suxaryova, R.I. Belova-David): l)nutq rivojlanmagan oligofreniya; 2)nutq kam chiliklari bilan m urakkablashgan, atipik oligofreniya. Normal bolalardagi singari, aqli zaif bolalarda ham nutq buzilishining barcha shakllari uchraydi (dislaliya, rinolaliya, dizartriya, alaliya, disleksiya, disgrafiya, duduqlanish, afaziya va boshqalar). Nutq buzilishi tizimining strukturasida semantik nuqson (defekt) asosiy o'rinni egallaydi. Aqli zaif bolalarda nutq buzilishi o'zining uzoq vaqt saqlanishi bilan xarakterlanadi va yordamchi maktablarning yuqori sinflargacha bo'lgan davr oralig'ida saqlanib, qiyinchilik bilan bartaraf qilinadi. Aqli zaif o'quvchilar nutqining fonetik tomondan buzilishi va ularni bartaraf etish yuzasidan logopedik ishlar Yordamchi maktablarda tovush talaffuz qilishdagi nuqsonlar o'rta maktablarga qaraganda ko'proq uchraydi. Ular asosida bir emas, balki qator sabablar borki, bular: idrok qilish faoliyatining rivojlanmay qolishi, nutq-eshitish differensiatsiyasining shakllanmasligi, nutqiy motorikaning buzilishi, artikulatsion apparatning tuzilishidagi buzilishlardir. M e’yorida rivojlangan bolalar singari, aqli zaif bolalarda ham talaffuz qilish murakkab bo'lgan tovushlarda buzilishlar ko'proq uchraydi ( L va R kabi titroq va portlovchi-sirg'aluvchi tovushlar). Boshqa tovushlarga nisbatan R to v ushining buzilgan sh ak llari k o 'p ro q uchraydi (M.A.Aleksandrovskaya m a’lumotiga ko'ra). Bu hoi, V.I.Beltyukovning fikriga ko'ra, sirg'aluvchi tovushlarning akustik jihatdan bir-biriga yaqinligi bilan izohlanadi. Aqli zaif bolalarda og'zaki nutqni qabul qilishdagi buzilish va nutq eshitish, analiz va sintezining to'la rivojlanmasligi sirg'aluvchi tovushlarni talaffuz qilishdagi buzilishlar miqdorini belgilaydi. Aqli zaif o'quvchilarda nutq tovushlarini buzib talaffuz qilish bilan
O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga binoan, zarur bo'lgan vaqtda, xizmat ko'rsatish, aloqa qamrovi va qo'shimcha xizmatlarga tegishli bo'lgan murojaatlarni ko'rib chiqish vaqti 30 kalendar kunigacha yetishi mumkin; “Ucell bilan bog'lanish” formasidan barcha Internet foydalanuvchilari foydalanishlari mumkin
badiiy matn pyhini, mohiyatini ochishda bebaho manbadip. Tiypak talqinchi acap opqali yozyvchi holati haqida ko‘p napcalapni co‘zlab bepadi" (10, 19). 2. Myallif pamon. Badiiy acapda qayci davp va mintaqada codip bo‘lgan voqealapni tacviplanayotganligidan qat’i nazap ynda myallif ham o‘z nyqtai nazapi bilan ishtipok etadi. Aniqpog‘i, myallifning o‘zi ham qaycidip ma’noda acapdagi myhim obpazlapdan bipi hicoblanishini icbotlaydi. 3. Tapixiylik. Biogpafik metod opqali badiiy acapni o‘pganish natijalapi shyni ko‘pcatdiki, myallif tapixiy mavzyga qanchalik badiiy to‘qima yncyplapini qo‘llamacin, bynda acl haqiqatni bytynlay o‘zgaptipa olmaydi. Cababi myallifning biogpafiyaci ham acap g‘oyaci bilan bog‘liq bo‘ladi. 4. Haqiqat. Biogpafik metodning eng myhim jihatlapidan bipi — ynda myallifning "yolg‘on co‘zlolmacligi" dip. Bynga cabab qilib shyni ta’kidlash mymkinki, yozyvchi acapdagi hicciyotni kitobxondan oldin hic qiladi, cyujet chiziqlapi va voqealap pivojini hammadan oldin biladi. Shy cababdan ham y na o‘zini, na o‘qyvchicini alday oladi. Chynki "Adabiyotshynoclik metodlapidan hech bipi aclida ynivepcal emac. Bipoq ylap opacida biogpafik metod mazmyn-mohiyatida incon shaxciyati typganligi bilan kishilik tafakkypi opqali shakllantipilgan bapcha fanlapga oid bilimlapga, mavjyd oqimlap va qapashlapga tayanib ish ko‘padiki, shy jihatiga ko‘pa, y ma’lym ma’noda ynivepciallik kacb etadi va o‘ziga xoc yaxlit tizim shaklida namoyon bo‘ladi" (13, 12). Biz ham shy fikpni ma’qyllaymiz. Adabiyotlap: 1. Timofeev L.I., Typaev C.B. ClovapB litepatypovedcheckix tepminov. — M: Ppocveshenie 1974. – Ct. 137. 2. Litepatypniy ensiklopedicheckiy clovap’, –M., 1987. Ct. 154. 3. Bopev Yu.B. Ickycctvo intepppetasii i osenki: Opit ppochteniya (KMednogo vcadnika). -M., 1981. -C. 156. 4. Jepebilo T.B. Metod’g iccledovaniya v filologii: Clovap’-cppavochnik. — Hazpan’: Piligpim), 2013. –C.41. 5. Jon Golcyopci. Adabiyotda xapaktep yapatish. Jahon adiblapi adabiyot haqida. –T.: Ma’naviyat. 2010. – B. 95. 6. Pajabova J. "Bobypnoma"da qahpamon poptpeti va pyhiy holat ifodaci. O‘zbek tili va adabiyoti. –T.: Fan. X02, 2010. – B. 128 7. Kapim Bahodip. Biogpafik metod. { Pyhiyat alifboci. –T., 2016. – B. 175. 8. Kapimov H. XX acp adabiyoti manzapalapi. –T.: 2008. – B. 125. O. Qodipiy H. Otam haqida. –T., 1983. – B. 113 10. Pacylov A.P. Hozipgi o‘zbek tanqidchiligida tahlil va talqin myammoci: filol. fanlapi doktopi ... dicc. avtopef. –T., 2002. –5.68. 1. Yo‘ldoshev B. O‘zbek adabiyotshynocligi va adabiy tanqidchiligida tapixiy-biogpafik metod { O‘zbek adabiyotshynocligi va adabiy tanqidchiligida yclyb va mahopat myammolapi (60-70-yillap): filol. fan. doktopi... dicc. avtopef. — Toshkent, 2000. – B. 42. 12. Opipov A. Ehtiyoj fapzandi. –T., 1988. – B. 168 13. Adizova O. I. Adabiyotshynoc Aziz Qayumov tadqiqotlapida biogpafik metodning o‘pni: filol. fan. nomzodi... dicc. avtopefepati. — Qapshi, 2018. AYRIM TOPONIMLARNING TARKIBI VA SEMANTIKASI HAQIDA DOT: 10.53885/edinres.2021.92.46.025 Bayramali Kilichev BuxDU o‘zbek tilshunosligi kafedrasi dotsenti. Intizora Axmatova BuxDU o‘zbek tilshunosligi kafedrasi 145
bo‘lib usta.—O‘zimga qolsa u yerdan qimirlamoqchi emasdim. Qadrdon joy, o‘rgangan odamlar deganday. Biroq yoshing ulg‘aygan sari murvatlar bo‘shashib borarkanmi, bir oz xastalanib... —Ana xolos—dedi gapga aralashib Asad,—hali beri bo‘sh keladigan anoyi yo‘q demabmidingiz boyagina, ustajon2 Gapning dangaliga ko‘chavering, bu bola ham o‘zimizniki... — Yo‘q, yo‘q, asosiy sabab betoblikda bo‘ldi. Keyin opang qo‘ymasdan buyoqqa ko‘chirib keldi—o‘z qishlog‘iga tortib. — Opamlani bilasanmi, Qamolyo Xayrixon G‘aybullayeva. Bu kolxozda rais muovinilar. O‘g‘ilchangni yasliga to‘g‘rilab bergan o‘sha kishi! —Nega shuni vaqtida aytmading, o‘lguday beparvosan-da,—dedim Asadni koyib.— Opamlaga katta rahmat aytib qo‘yasiz, usta aka 1 —Opangga o‘zing aytasan rahmatni. Uyga kiramiz,—dedi usta, mototsiklni yetaklab Tinchlik ko‘chasiga yetganimizda. Muyulishdagi yashil rangga bo‘yalgan uy ustaniki ekan. Tegrasi devorsiz, faqat tollar bilangina ajratilgan uchastka juda serfayz, gashtli ko‘rindi: ichi to‘la tok, olma, anor, anjir. Kuzak kirishiga qaramay, anvoyi gullar gurkirab turibdi. «Sening hovlingga o‘xshab ketarkan, a!» dedim Asadning qulog‘iga. U kinoya qilyapti, deb o‘yladi shekilli, o‘qrayib qo‘ydi. p Men endi muddaoga o‘tib, avvalgi yili ustaxonani qayta qurish to‘g‘risida ustaning tuzgan loyihasini so‘radim. Usta o‘ylab-o‘ylab xotiriga keltirdi: loyihaning bir nusxasini o‘sha vaqtda kolxozimizning buxgalteriga bergan, bir nusxasini o‘zida qoldirgan ekan. Uni qog‘ozlar ichidan topib qo‘yadigan, men ertalab olib ketadigan bo‘ldim. Qenjaboy aka uyiga ko‘p qistadi. Biz kechkirib qolgani sababli uzr so‘radik. —Quruq ketmanglar, axir. To‘qaydan tustovuq ovlab kelgan edim, oshga bosib berardim,—dedi. —Juda ko‘nglingiz bo‘lmasa oshking xomini tugib berib qo‘ya qoling,—deb Asad ustani ichagi uzilguday kuldirdi. —Shuni shaldir-shuldurligiga borman-da, uka) Bo‘lmasa bemalol o‘tiradigan bo‘b kelinglar, bir otamlashaylik. Qo‘lbola musallasdan ham bor, ha—deb Asadning og‘zining suvini keltirdi. Keyin menga qaradi—Nimaiki yordam kerak bo‘lsa tayyorman, asti tortinmasdan so‘rayver, xo‘pmi2 Ustaning bu qadar ochiq, yalxak muomalasidan, to‘g‘risi, erib ketdim. Ko‘nglimdagi boshqa bir tugunni yechgim kelib qoldi. U ham bo‘lsa terim mashinasiga kerakli zarur qismlar masalasi edi. Bularni O‘rinboy bugun o‘lganining kunidan sotib olib kelganiga yuragim achishib ketayotgan edi. Kim biladi, qaysi bir muttaham sodda O‘rinboyning qancha pulini shilib oldiykind Yuzimni sidirib ustaga bu hangamani ayta qoldim. Qenjaboy aka bo‘lsa afsus chekib: —E, attangga— dedi. —Shuncha tashvish chekmasdan to‘g‘ri o‘zimizga kela qolsa bo‘lmasmidi» Bola yosh-da. Biz boshqa qo‘shnilarga bunaqa lash-lushlardan qarashib turamiz. Raisimiz Sotvoldiyev fe’li keng, xiyla do‘lob odam. Yordam so‘raganni noumid qaytarmaydi. Faqat negadir bitta Toshmatov kelmaydi, kelishga or qiladimi deyman-a? U kelmasa o‘zlaring kelaverlaring, o‘z uyingday. Ertalab-chi, yaxshisi Urinboy kela qolsin. Qerakli materiallarni o‘zi tanlab oladi. Akavi qog‘ozlarni undan berib yuboraman. Innaykeyin,—dedi usta nimanidir eslab kularkan— Urinboyda boshqa gapim ham bor... - Men qiziqib, nima gapi borligini so‘ray deb turgan edim, shu vaqt tepamizdagi radio karnay qattiq yangrab, e’lon eshittirib qoldi: — «Diqqat Diqqat «Kommunizm» kolxozi radiouzelidan gapiramiz. Bugun Madaniyat saroyi sahnasida kolxoz xalq teatri artistlari ijrosida katta konsert qo‘yiladi..» E’lon qaytarildi. Qenjaboy aka bizga: —Vaqtlaringiz bo‘lganda konsert ko‘rib ketardinglar-da—dedi. Biz tomosha ko‘rishni ham keyingi galga qo‘ydik, xayrlasha turib, Asad: —Ungacha tustovuqlar tarkana bo‘b ketmasa bo‘lgani, usta--jon!— deb hazil qotishni ham unutmadi. Yo‘l-yo‘lakay biz bu kolxozdan olgan ajoyib taassurotlarimizni o‘rtoqlasharkanmiz, Asad: — «Jannat» deganimcha bor ekanmi? —deb pisanda qilib qo‘ydi. O‘zi bir necha marta ko‘rgan badiiy havaskorlarning san’atini, Madaniyat saroyida bo‘lib turadigan boshqa tomoshalar, tantanalarni og‘iz ko‘pirtirib gapirdi. Bu yerga oblast, respublika artistlari ham tez-tez kelib turishar ekan. Rayonning katta-katta yig‘inlari, slyotlari ko‘pincha shu saroyda o‘tar ekan. Hatto bu kolxozga chet ellardan mehmonlar kelib turar ekan. —Ishqilib—dedi Asad hikoyasini davom ettirib— "hammaning og‘zida dongdor Qommunizme kolxozi-yu, uning qahramon raisi Sotvoldiyev: majlislarda ham, radio, gazetalarda ham... Ana shunga; Toshmatovning ichi kuyib, havasi kelgani kelgan. Butun xayoli, qanday qilib bo‘lsa-da, tezroq bularday dong chiqarib olish.. O‘ngida ham shuni o‘ylaydi, tushida ham! —Chittak g‘oz yurishini qilaman deb, chatanog‘i yirilgan-day-a?— degan gap keldi tilimga. Asad buni eshitmaganga oldi. Har holda Asadning so‘nggi gapi menga yangilik bo‘ldi— Toshmatovning ba’zi xatti-harakati, haybarakallachiligi nima maqsadga qaratilganligi ustida jiddiyroq o‘ylashga majbur qilib qo‘ydi meni... ishloq yerda gap mingoyoqday tez o‘rmalarkan. Xotinim haqidagi ayrim so‘zlar allaqachon raisning qulog‘iga yetibdi. O‘rinboy Qenjaboy akadan keltirgan materiallarni necha kun urinib qaytadan tartibga soldim-da, idoraga borsam, rais o‘tiribdi. Qovog‘i soliq. Salomimga alik ham olmasdan, o‘pkalashga o‘tdi: b —Seni ukam degan edim-a, Qamoljon. Nahotki boshingga tushgan mushkuldan og‘iz ochmasang menga?— Ganpning tagiga yetgunimcha yo‘q edi, rais ochig‘iga ko‘chdi— Kelin bola to‘g‘risida xunukroq gap eshitdim. Eskilar: oshsiz uy borki, urishsiz . uy yo‘q, deganlar. Nima, oralaringdan ola mushuk o‘tdimi» Aytgin, biron davosini topaylik. Isitmam chiqib ketdi. Raisning betiga qarayolmadim. U chindan achinib, kuyunib muomala qilayotgan bo‘lsa-da, sirni ochiq aytishga tilim bormasdi. Tengdosh o‘rtog‘im Asadga ochmagan nozik oilaviy sirimni qanday qilib raisga ochayt Na rais, na boshqasi qanchalik istamasin, bu dardimga davo to-polarmidiF O‘zimning shaxsiy tashvishlarimga birovni sherik qilishim insofdanmiyo Har kim o‘z boshiga yog‘gan qorni o‘zi kuraydi-da, axir! —Otasinikida. Betob,—dedim raisga ham yolg‘onlab. Rais hushyor ko‘zlarini ko‘zimga sinovchan tikib turdi-da: — Shunaqami?— dedi ishonar-ishonmas.—Agar chindan betob bo‘lsa doktor chaqirtiraylik, kasalxonaga joylashtiraylik. Aytgin —Tuzalib qolar. O‘zim xabar dlaman,—dedim qisqa, dudmol qilib, 4 — Rostdan-a?— dedi yana gumonsirab.—Unaqa bo‘lsa beparvolik qilma. Shofyorga tayinlab qo‘yaman, xohlagan vaqtingda mashinada borib kelaver,—dedi. Keyin gumonini oshkor qildi.—Men bo‘lsam hayron edim: bu kelin bizga ishga kirmoqchi edi-ku, nima sababdan bunaqa bedarak ketdi, deb. Men hozircha buyog‘iga o‘tmoqchi emasdim. Chunki gap chalg‘isa, raisning oldiga kirishda mo‘ljallangan asosiy ishim qolib ketish xavfi bor edi. Hamonki o‘zi gap ochdimi, fasodni yorishim kerak bo‘lib qoldi. Unga ochiqdan ochiq: «Xotinimning o‘zi turmushidan fe’li aynib, niyati buzilib yuruvdi. Sizning unga qilgan dag‘al muomalangiz bahona bo‘lib birato‘la boshi og‘ib ketdi», degim kelsa ham, bu o‘rtaga turmush mojarosini tiqishni or bildim. —To‘g‘ri, xotinimga aytgan vazifangiz yog‘gan ekan. Ammo, kechirasiz-u, keyin cho‘chitib yuboribsiz. —Iya, qanday qilib cho‘chitibman2 —U sizga bir qator talablarni qo‘ygan ekan: Siz bo‘lsangiz: «Og‘zingga chaynab solib qo‘yolmayman debsiz. —Unchalikmas, uka,—dedi rais achchig‘ini bosib,—senga kim yetkazgan bo‘lsa ham to‘n kiygizibdi. —Xotinimning o‘zi aytdi. dedim raisni «to‘n kiygizuvchi» Asaddan badgumon qilmaslik uchun. —To‘g‘ri gapni egri tushunibdi. Kechirasan-u, ayolingning o‘zi jizzakiroq ekan. Sal sabr qilsa, aytganlarini muhayyo qilardim. v —Ochig‘i, rais aka, bunaqa va’dalarni ko‘p eshityapmiz-da. Hammasini qo‘ying-u, ozginasidan keling. Uning qo‘ygan talablari juda oddiy, juda jo‘n talablar emasmiyo Axir u o‘zi uchun yoki begona uchun so‘rayaptimi? Kolxozchilar o‘z farzandlaridan moli-yu jonini ayasharmikin2 Men qo‘ygan dangal savollar zamirida nimalar borligi, mening buncha kuyinishim sababini rais payqab turardi. Chunki Shakarning talablari ketidan Qurbon ota ham yaslilarni tuzatish haqidagi o‘z rejasini raisga aytgan. Rais bo‘lsa, odatdagicha «yo‘q» demagan-u, «kengashib olaylik», deb galga solgan. Shuning uchun-u, savollarimni chetlab turib, aylanma yo‘lga o‘tishni afzal ko‘rdi. — Qamoljon Men seni o‘ng qo‘lim deb bilaman. Ishonaman. Sen ham menga ishonarsan, deb o‘ylardim. Nahotki yanglishgan bo‘lsam-ag— dedi. Men tushunolmay, yelkamni qiyedim. U davom etdi.—Haligina aytdingki, xotinim kasal bo‘lib otasinikida yotibdi, deb. Hozirgi gaplaringdan ham, ba’zi mish-mishlarga qaraganda ham jillayam unaqaga o‘xshamaydi-ku Otasinikiga ketishining asosiy sababini bilsam "bo‘la-DIMIY. Bu savol hali o‘zimga ham qorong‘iroq bo‘lgani, oilaviy masalaga chatinishni istamaganim uchun qisqacha qilib: —Sababi ko‘p, rais aka...—deb qo‘ya. qoldim. Bu haqda boshqa savol qo‘zg‘almasin uchun qo‘ltig‘imdagi papkani raisning oldiga qo‘ydim. —Bu nima ekan" — Rais papkani ochib, undagi ustaxonani qayta qurishga tegishli loyiha, smetalarga ko‘zi tusharkan, avzoyi o‘zgarib, mo‘ylovi silkinib, ko‘z qorachig‘lari torayib ketdi. Ensasi qotganini bildirmay,—xo‘p, durust, anchagina bosh qotiribsan. Faqat mashina ilmiga emas, qurilish texnikasiga ham xiyla korafta ekansan. Buni bamaslahat hal qilamiz albatta,—deb qo‘ydi. Papkani stolning pastki tortmasiga soldi-da, o‘zim kutganday mashinalar remontidan so‘z ochdi. Men ustaxonada O‘rinboy bilan birga mashinalarni ko‘zdan kechirib, ma’lumotlarni aniqlab kelgan edim: o‘n olti terim mashinasidan to‘qqiztasi tayyor bo‘lganini aytarkanman, ransning ko‘zlari qinidan chiqayozdi. —To‘faxonniki bitdimi27 — Bitirashyapgi. —Qachon tayyor bo‘ladi2 — Kechgacha tayyor bo‘lib qolar. —Menga anig‘i kerak-da, ukajon. «Bo‘lib qolar»ni eshitganimga qancha bo‘ldi. Lanj gap— Rans zardaga o‘tdi. Kecha men yo‘g‘imda To‘faxon kelib: «Nima uchun meniki Norbuvinikidan keyinga qoldi? Kim shunday qildi?» deb katta g‘avg‘o ko‘taribdi. Boshqarma vakiliga ham arz qilibdi. Shu voqeani rais xuddi favqulodda hodisa ro‘y berganday vahimali qilib aytdi. —Mashinasi tayyor bo‘lsa ham, dalasi tayyor bo‘la qolmas hali, — degan edim, raisning zardasi qaynab ketdi. —U yog‘ini bizga qo‘yib ber,—dedi jerkib. Keyin boshqa mashinalarni so‘radi. —Yana uchtasi chalaroq, zapas qismga qarab turibmiz. Agar o‘z kuchimiz, imkoniyatimizga qarab ish qiladigan bo‘lsak, qolganlari biron haftaga cho‘zilib ketishi ehtimol, bu ishni tezlatishning birdan bir chorasi qo‘shni «Qommu-HAJM» kolxozining ustaxonasidan foydalanish, dedim. Qo‘shnilar bilan gaplashganim, ular bunga rozi bo‘lishganini bildirib, raisni xursand qilishni istagandim. Aksincha, qo‘shnilar nomini eshitgach, raisning mo‘ylovi titrab, so‘zlarimni eshitmaganga oldi. Birdan telefon trubkasini qulog‘iga tutib, Sel’xoztexnikaz bo‘limini chaqira boshladi. Ulardan mashina remontini tezlatishga yordam so‘radi. U yoqdan: «Faqat remont zavodiga olib borish mumkin», degan javob bo‘ldi. Zavod qayerda desang, rayonning eng narigi boshida ekan. Cho‘ldagi rayonlarning chegarasini bilasan-ku, yo‘lning o‘zigagina uzzukun ketadi. Raisning peshanasi tirishib turgan edi, telefon jiringlab, ishlabchiqarish boshqarmasidan terim va remont svodkasini so‘radi. Bunday talab kuniga bo‘lsa ham, rais shoshib qoldi. Oldidagi qog‘ozlarni titkiladi. Knopkani bosdi. Sekretar qizdan Asadni so‘radi. Asad topilmadi. Rais trubkaga: Bir ozdan so‘ng o‘zim qo‘ng‘iroq qilaman», dedi. Shundan bildimki, men bergan ma’lumotlarga raisning ko‘ngli to‘lmadi. U faqat Asad tuzgan svodkagagina suyanarkan. Men chiqishga ruxsat so‘ragan edim, yana telefon jiringladi. Rais trubkadagi buyruqni tinglab olgach, menga: —Bir soatdan so‘ng boshqarma partkomiga borarkanmiz. Uzoqqa ketmay turgin,—dedi. Raisni partkom bekorga chaqirmagandir. Lekin meni olib borib nima qiladi? Balki u yerda qattiqroq gap eshitadigan bo‘lsa, aybiga meni sherik qilmoqchimikin? Yusuf otanikiga ketganimda Farmonov meni o‘zboshimchalikda ayblab yanib qo‘ygan ekan, o‘sha chaqirtirib ta’zirimni berdirmohchimiking Har xil xayollar bilan ustyoxonada yurgan edim, ko‘p o‘tmay rais meni olib ketgani keldi. Partkom sekretari Abrorov bizni iliqqina qabul qildi. Uning kabineti Sardorovnikiga, hatto o‘z ransimiznikiga qaraganda oddiy edi. Abrorov ham odmigina kiyingan, muomalasi jo‘n, tez singishimli yigit ekan. Raisimiz meni unga: Bosh injenerimiz Kamol To‘ychiyev, deb tanishtirdi. Sekretar o‘zining yaqinida o‘tirgan Sardorovdan: Bu yigit bilan suhbatlashganmisize deb so‘ragan edi, Sardorov yengil bosh silkib s’haz deb qo‘ydi. Uning hozirgi harakatida birinchi ko‘rganlarimdagi salobat, aftidan esa avvalgidek zahar tomib turmas edi. Bunaqa majlis vaqtida jo‘rttaga o‘zini oddiy tutarkan shekilli. Uncha ko‘p odam chaqirilmagan ekan. Sekretar darrov majlisni ochdi. Kolxozlarda paxta terimining borishi, mashina terimiga tayyorlik haqida axborot uchun so‘zni Sardorovga 8—421 berdi. Kolxozlardagi ahvolni birma-bir tasvirlagan Sardorov, ayrim kolxozlarda mashina terimiga tayyorlik sustligini tanqid qila ketdi. Hozir bizning kolxozga gal kelar, rosa do‘pposlar, deb yuragim po‘killab turibdi. Bordi-yu, qoloqligimizning sabablarini surishtirsa, men bilgan gaplarimni aytib qolaman, zora shu bahona bilan o‘pirilgan tomonlarimizni ko‘tarishga e’tibor berib qolishsa, deb ko‘z tutgan edim. Yo‘q, bizning kolxozga boshqalar qatori umuman tegib o‘tishdi, xolos. Gap orasida mashinada teriladigan paxta maydonimizni eski plandagicha 500 tektar, remontdan chiqarilgan terim mashinalarini esa o‘n uchta qilib ko‘rsatdi. To‘qaydagi dongdor brigada boshlig‘i, mexanizator To‘faxonni ertadan mashina terimiga kirishadi, deb yubordi. Sekretar rais bilan ikkimizga qarab, kshunaqami?e degan edi. Rais «yoshunaqa» deb javob berarkan, mendan «to‘g‘gri-a» deb tasdiqlatgan bo‘ldi. Men unga «hali ganlashganimiz boshqacha edi-ku» degan edim, raisning rangi oqarib ketdi. Men ungagina eshitarli qilib gapirgan bo‘lsam ham, Abrorov tuyg‘unlik bilan fahmlabdi. —Ha, rais, boshqacha ekanmi?— deb so‘rab qoldi. Rais beixtiyor o‘rnidan turdi, shoshib-pishib kitelining ko‘krak cho‘ntagidan daftarchasini olib varaqlagancha uzr so‘rayotganday dedi: b —Svodkamizda qittay noaniqlikka yo‘l qo‘yilibdi. Remontdan chiqqan mashinalarga remonti chalalari ham aralashib ketdi. Ayb bizda, hisobchimizda. To‘g‘rilab qo‘yamiz, o‘rtoq Abrorov Hamma, «bu qanaqasi bo‘ldi», deb bir-biriga qarab oldi. —Turg‘un Toshmatovich.——dedi Abrorov norizo ohangda— shu qittay noaniqlikmi Faqat hisob-kitobingizda emas, ishlaringizda ham chalkashliklar, kemtiklar bor. Men o‘tgan hafta kolxozingizni aylanganimda qisman ko‘rsatgan edim. O‘shanda ham «darrov to‘g‘rilaymiz, bajaramiz degan edin-giz-a? Axir quruq va’da bilan xirmon ko‘tarilib qoladimig Rais ko‘pchilik oldida muztar bo‘lib, «ayb bizda» deb qo‘lini qovushtirgancha turardi. Sekretar Gulistonening svodkalarini boshqatdan ko‘rib chiqishni Sardorovdan so‘radi, Toshmatovga «o‘tiring» degandan so‘nggina, Toshmatov stanbeh-larni hisobga olamiz», deb joyiga o‘tirdi. Yana luqma tushib qoladimi deb, biroz nafasini ichiga yutib turdi, Sardorov bo‘linib qolgan nutqini ulab, boshqa kolxozlarga o‘tgandan keyin, Toshmatov chuqur xo‘rsinib ichini bo‘shatdi. Men bo‘lsam
(Izoh: Qisqa tutashuv xarakteristikada ham yakor reaksiyasi induksion xarakteristikadagi kabi mashinaning bo‘ylama o‘qi bo‘yicha :mag-nitsizlovchi ta’sir qiladi). Un, Ego g 2120 Te 2" 4 I БA c м M 1 = Ди (07– 4 7 { My 23 I d / { 1,4 н o? 3 IAR u 1 i7 ’ Cyл, y / M qoz 1,0 eнг 32222 4.11-rasm. Sinxron generatorning: 1 -salt ishlash xarakteristikasi (S.I.X) va 2-uning boshlan ich (magnit zanjiri to‘yinmagan olatdagi. ya’ni to‘ri chiziqli) qismini davom qildirib osil qilingan S.I.X; 3-induksion yuklanish (I.Y.X) va 4-simmetrik qisqa tutashuv (Q.T.X) xarakteristikalaridan boshlanmay, balki absissalar o‘qidagi birorta «A» nuqtadan boshlanadi. SG ning induksion yuklanish xarakteristikasi (I.Y.X), yakor reaksiyasining bo‘ylama o‘q bo‘yicha magnitsizlovchi ta’siri (kamquvvatli sinxron generatorlarda yakor zanjiri aktiv qarshiligi r; ni ham e’tiborga olganda undagi kam miqdordagi kuchlanish tushishi) tufayli S.I.Xdan pastroqda joylashadi (4.11-rasm, 2). SG ning salt ishlash, yuklanish va qisqa tutashuv xarakteristikalari mashinaning parametrlari (induktiv qarshiliklari)ni aniqlashda muhim ahamiyatga egadir. 4.11-rasmda punktir chiziq bilan ko‘rsatilgan qo‘shimcha ordinatalar o‘qi keyingi amaliy diagrammalarni qurishda zarur bo‘ladi (bunda qoldiq magnit oqimining qiymati kichikligidan, u e’tiborga olinmaganda mashinaning salt ishlash xarakteristikasi koordinatalar boshidan boshlanib, amaliy diagramma qurish va uni tahlil qilish ancha osonlashadi). 185
nomda, «Karakalpakstan» nashriyoti esa 928 ming nus 39 nomda kitob chop etgan. Qoraqalpog‘istonda reklama. Davlat teleradioko) paniyasi va 8 ta respublika, tuman gazeta va jurna tahririyati reklama bilan shug‘ullanadi. Reklama e’ larining asosiy qismi «Vesti Karakalpakstana» va «Ye kin Karakalpakstan gazetalarida e’lon qilinadi. Qog‘oz-1—asr boshlarida Xitoyda paydo bo‘lgan. 1 boshlarida yangi ashyolar paydo bo‘lishi sababli uni i. chiqarish ancha takomillashtirildi. 11 asrda u Xitoyni o‘ va boshqa davlatlarda ham keng tarqaldi. Ammo Yevrs qog‘oz faqat X.i —X!1 asrlarda paydo bo‘ldi. Xitoyda atrofida yog‘ochga o‘yilgan tasvirlardan nusxa olish, tenbergdan bir necha yuz yil burun harakatdagi iyer lifli shrift yaragilgandi. Hatto Yevropada hindtushi bilan ma’lum bo‘lgan kukun bo‘yog‘i ham Xitoyda kashf et gandi. Ushbu omil va kashfiyotlarning barchasi nashr m sulotlarini chiqarishga imkon berdi. Xitoyda 10— yo larga kelib ko‘chma iyeroglifli shrift va 12—asrda rangli bosma paydo bo‘ldi. Harakatdagi belgilar loy keyinroq yog‘och, metall, sopoldan yasalib, asosan katta mdagi kitoblarni chop etishda ishlatilgan. XX asr o‘r larida ksilografiya va harakatdagi shrift asta seki o‘rnilarini poligrafiya ishlabchiqarishining zamon usullariga bo‘shatib berdi. Qurilgan dasturiy ta’minlov — kompyuterga kir tilgan va avtomatik tarzda ishga tushadigan kompyuter sturi. Bunday dasturlar gazeta va jurnal vyorstkasida K yordam ko‘rsatadi. Qo‘mita– fr., amerika parlamenti palatalaridagi 4 imiy guruhlar, AQSH Kongressi faoliyatining asosiy { nalishlari bo‘yicha tuzilgan. Mamlakatning oliy qonun ch qaruvchi organi faolyatida katta ahamiyatga ega. Va palatasida — 22 ta, AQSH senatida — 16 doimiy qo‘p faoliyat ko‘rsatadi. Qo‘shimcha auditoriya—ma’lum nashrning obunat bo‘lmagan, tasodifiy o‘quvchilari. «Qo‘shma Shtatlar abstrakt statistikasi» — «V shington post» gazetasi fikricha, mazkur statistik lumotlar o‘rin olgan kitob 1900—1999 y.y. eng yaxshi hu
XX ASR: TAQDIRLARDA AKS ETGAN TARIX kechiktirish sharti bilan hukm qiladilar. Ammo ikki oydan keyinoq unga «Davlat xizmatchisiga xizmat vazifasini ado etayotgan vaqtda hujum qilganlik» ayblovini qo‘yadilar. 1978-yilning mart oyigacha Gavelni qamoqxonada saqlaydilar, lekin ishning to‘xtatilishi bilanoq u Adolatsiz ta’qib qilinayotganlarni himoya qilish qo‘mitasining tashkilotchilaridan biri bo‘ladi va uning ishida juda jonbozlik bilan 1979- yilning 29-mayigacha ishlaydi. Aynan o‘sha kuni qo‘mitaga nisbatan jazo choralari qo‘llana boshlaydi: Gavelni yana hibsga oladilar, mavjud tuzumni ag‘darishga urinishda ayblaydilar va 23-oktyabrda hukm ijrosini kechiktirmaslik sharti bilan to‘rt yil qamoqqa hukm qiladilar. Ozod qilinishi bilan Gavel darhol ijtimoiy hayotga qo‘shilib ketadi: «Xartiya»ning hujjatlari ostiga imzo chekadi, g‘arblik muxbirlarga inter-vByu beradi, qamoqxonadagi xotiralari asosida Xatoj pesasini yozadi. Gavelning omma oldida birinchi bor paydo bo‘lishi 1988-yilga to‘g‘ri keladi: sentyabrda u Lipnitsda folklor sahnasiga chiqadi, dekabrda teatrning o‘ttiz yilligini bayram qilishda ishtirok etadi. 16-yanvarda uni yana qamoqqa oladilar va xalqaro jamoatchilikning noroziligiga qaramasdan qo‘poruvchilik faoliyati uchun yana to‘qqiz oyga hukm qiladilar. 1989-yilning 17-noyabridan keyin aynan Gavel kommunistik rejimning qulashiga olib kelgan voqealarning markaziy siymosi bo‘lib qoldi. Gavelning chaqirig‘idan so‘ng va uning tashabbusi bilan «Fuqarolik harakati» tashkiloti paydo bo‘ladi. Gavel uning yetakchisi sifatida prezidentlikka yagona real nomzod bo‘lib qoladi va 1989-yilning 29- dekabrida uni bu lavozimga saylaydilar. O‘zining ikkinchi prezidentlik muddatiga saylanganidan (1990-yil 5 iyul!) so‘ng ham Gavel ko‘pchilik uchun tirik afsona, inqilobning tarovatli va tortinchoq, adolatli va sabr-toqatli ramzi bo‘lib qolaverdi. U mamlakatni boshqargan davrda har qanday tanbal o‘zini —prezident bilan taqqoslaganda— jasur inqilobchi deb his etishi mumkin edi. Chexoslovakiyani ikki davlatga ajratish jarayoni ketayotgan 1992-yildan prezidentga bo‘lgan ishtiyoq pasaya boshladi: 1992-yil 20-iyulda Gavel iste’foga chiqdi. Gavelning siyosiy hayotida o‘z parvozlari va inqirozlari bor edi. 1992- yilda Chexoslovakiya prezidentligiga bo‘lgan saylovlarda unga 20 ta ovoz yetishmadi, shundan so‘ng u prezidentlik lavozimini tark etdi va siyosiy hayotdan uzoqlashdi. Ammo Chexoslovakiya bo‘linib ketganidan so‘ng u yana prezidentlikka—endi mustaqil Chexiya prezidentligiga saylandi. Oradan besh yil o‘tgandan keyin, respublika prezidentligiga qayta saylovlarda u faqat uchinchi turdagina g‘alabaga erishdi. 93
Tog‘amiz el qatori o‘g‘il-qizli bo‘ldi, nevara-chevara ko‘rdi. Shu birgina chap qo‘libilanro‘zg‘or-u xonadonni eldan ziyoda qilib qo‘ygan bo‘lsa qo‘ygandirki, asti kam emas. Shu juftsizginasi bilan qo‘lidan kelmaydigan ish yo‘q edi xisob. Ro‘za: ramazon kunlari shirindan shirin nisholda pishiradi, alomat shakllar berib to‘y-hashamga rang-barang holva-yu qandolat yasaydi. Doshqozon boshida turib olib, yakka-yu yolg‘izqo‘lida shop tayoq, gird aylantirib cho‘lpi urganida qiyomning bixi ko‘pirishini ko‘rgan qo‘shqo‘llilar beixtiyor chapak chalib yubormasa, mana, meni aytasiz. Salom chapdast el orasidagi laqabi, birgina qo‘li bilan ana shunday mirishkor edi. Shu odam biroq shom chorpoyada yonboshlab yotib kampiriga maslahat soldi. -Mayramboybicha men bilan shuncha yil ro‘zg‘or qilib biror kamlik ko‘rdingmi? Hovli joying, bola-chaqangdan gapir! —Xudoga shukur, hammasi binoyi, esli-xushli. -Bo‘lmasa, gap bunday Mayramoy. Bizni endi biruylantiribqo‘ysangiz! -Tuzukturingchol, siznibirbalourama? Shu yoshgakirib-a? -Ho‘-o” bir vaqtlar o‘zing va’da qilib eding. “Sizni uylantirmoqqa bir uylantiraman. Dunyoga kelib, siz ham axir bunday ko‘rib keting-da degansan, esingdami? -Aytgan bo‘lsam aytgandirman—til qurg‘ur suyaksiz. Lekin kelib-kelib endimi? Xo‘p, kimni olib beraylik ayting? —deb so‘raydikampir ham ermakka. -Guloyni olib berasan! Guloy deganlari Mayram yangamizga jiyan—opasining qizi, ko‘zi tug‘ma ojiz, qirq yoshlarni qoralagan, lekinoq-oppoqqina, so‘lqillamabirnarsa, eng muhimi — erkak zotining nafasi tegmagan; otasi o‘lib, onasi bilan yolg‘iz yashaydi. -Tur, taraddudingni ko‘r, ertaga opangnikiga so‘rab borasan, tamom, deydi tog‘amiz. Cho‘nqayib o‘tirgan yangamiz o‘rnidan turolmay birato‘la yerga yalpayib qoladi. 304
eshitdi. Shunda qalbini qandaydir achinish hissi cho‘lga-di, negadir o‘zini biroz gunohkordek sezdi. «Ishxonaga qaytarib olib kelganimda balki o‘zini o‘nglab olar-midiyo —o‘yladi u. Har holda besh yil birga ishladik. Haliyam bo‘lsa bir gaplashib ko‘rsammikan Shunday xayolga borib yurgan kunlarning birida Raufning o‘zi kutilmaganda idoraga kirib keldi. U Tolibjon bilan so‘rashib divanga yastanib o‘tirarkan: — Yordaming kerak bo‘lib qoldi, —dedi tomdan tarasha tushgandek. — Tinchlikmiyo —Qarz berib tur. —Qancha. —Yuz ming. Tolibjon uning anchadan buyon dazmol tegmagan, uniqqan shimiga, bo‘g‘riqqan zahil yuziga zimdan tikildi. (Adoyi tamom bo‘libdi-ku. Ertalabdan otvol-ganga o‘xshaydi. Tavba, go‘yo unga o‘tqazib qo‘ygandek dag‘allik bilan pul talab qilishi-chi; O‘zini xuddi qarz so‘rabmas, qarzini talab qilib kelgan odamdek tutadi-ya». Tolibjon shularni xayolidan o‘tkazarkan birdan g‘ashi keldi. —Hozir ilojim yo‘q, —dedi sovuqqonlik bilan. —Ilojim yo‘q; Seni ilojing yo‘qmi —Rauf zaharxandalik bilan tirjaydi. Keyin Tolibjonga ko‘zini lo‘q qildi. —Besh yil birga ishladik. Korxona ko‘rgan daromadda meniyam hissam bordir! —Ishlagan bo‘lsang haqingni ortig‘i bilan olgansan. Raufning surbetligi Tolibjonning jahlini chiqardi. — Esingdami, ketayotib uch yuz ming mening bo‘ynimda to‘layman deganding! Kechdim o‘sha puldan, tushundingmi Bo‘ldi endi, vaqtimni olma. — Haydayapsanmiyo —Rauf o‘rnidan turdi: —Xo‘p tavba qildik, —dedi kinoya bilan. So‘ngra eshikni ocharkan orqaga o‘girildi. — Hovliqma, hali sen bilan bir hisob-kitob qilishim bor. Hayvon Tolibjon yolg‘iz qolgach miyasida og‘riq sezdi. Insoniylik qiyofasidan butunlay chiqib ketgan ekan-ku. Men ahmoq unga achinib o‘tiribman-a, battar bo‘lmaysanmi. Shu payt telefon jiringladi. (Allo, Ahror, assa-101
– tadi." s b. Buxgalteriya" hisobining vazifalarini. yaxshi "tushunib olish uchun uning obyektlarini-bilib olish Lozim bo‘ladi. Subyekt- « lardagi buxgalteriya hisobining obyektlarini quyidagi. to‘rt » Guruhga bo‘lish mumkin: hujjatlar bilan asoslangan holda ro‘yxatga olish va pulda baholab umumlashtirilgan tarzda yoppasiga va bevosita kuzatish tizimidir. U. subyektning xo‘jalik faoliyatini boshqarish va unda xo‘jalik. hisobini. joriy ettirishning (muhim vositasi hisoblanib, subyektning mablag‘laridan to‘g‘ri. «va unumli foydalanish va uning bug‘ligini ta’minlash ustidan ham dastlabki, ham joriy (kundalik) va kelgusi nazoratni »? yuritish imkonini beradi.. N Buxgalteriya hisobi . yordamida mavjud. «! moddiy qiymatliklar, pul mablag‘larining harakati kuzatiladi va nazorat qilinadi, mahsulot ishlabchiqarish va sotish bilan bog‘liq Xarajatlar aniqlanadi, xo‘jalik faoliyatining mo- . liyaviy natijalari va subyektlarning umumiy. mulki haqidagi ma’lumotlar yig‘iladi. Buxgalteriya hisobi har qanday tizimda ham quyidagi uchta– funksiyani bajaradi: 1) axborot berish, 2) nazorat-Qilish, 3) boshqaruv yechimlarini ishlab chiqish: Bu, funksiyalarni bajarishda buxgalteriya hisobi har xil usullar, texnika"va shakllardan foydalanishi mumkin. "Shuning bilan birga; "Buxgalteriya hisobi har xil ijtimoiy tizimlarda muayyan ijtimoiy TIZIMNING maqsadlariga "qarab har xil vazifalarni bajarishi mumkin. » "Keyingi. paytlarda ba’zi IQTISODIY adabiyotlard bilan vazifa tushunchasi chalkashtirilib talqin qilinmoqda, vaholanki funksiya so‘zi lotincha yo‘nalish, faoliyat; majburi— yat yoki ishni anglatib, u yoki bu narsa nima uchun xizmat qiladi "degan. savolga javob beradi, vazifa esa funksiya emas, balki – amalga. oshirilishi yoki yechilishi lozim. bo‘lgan narsani. angla-1. Subyektning-mablar. (resurs)lari: mehnat vositalari, tovar-moddiy boyliklar, pul mablag‘lari, tayyor mahsulot; ustav fondi (kapitali), boshqa har xil jamg‘armalar; kelgusidagi. xarajatlar va to‘lovlarning zaxiralari, subyektlarning jamg‘argan foydasi hisobidan Yaratilgan har xil zaxira (rezervlar)lar va hokazolar-Bu mablag‘lar ishlabchiqarish jarayo-Sh ni uchun. tegishli sharoit. yaratib beradi. bizlar, aa ad. TI 4. si —
POXITITEAB DETEY zakrmil glaza, naslajdayasv teplom, rasxodyashimsya po vsemu telu. Ogon’ v ochage dogoral, neskol’ko Dvyavolov potyanulis’ kustlannim solomoy kletkam. Orkestr umolk, i Sekeu s Ab-raxamom prinyalis’ tasit’ fakelm. —Duma-yu, eto namek, — skazala Sverchok. — Idem, Nik. Nado tebya ustroitv-Nik otkrvl glaza. — Chto2 No Sverchok s Danni uje shli k kletkam. Neoxotno pol-nyavshis’ na nogi, Nik dvinulsya sledom, Sverchok ukazala na kletku po soselstvu so svoyey. — Kar naschet etoy2 — Konechno, Nik opustilsya na chetverenvki i polez v kletku, no tut je ostanovilsya, osoznav, naskol’ko eto absurdno — spat’ B kletke. — Sverchokt — Chego2 — Zachem im, chtob m’ spali v kletkax2 Sverchok rassmeyalas’-— Chtob’ piksi ne dostavali tebya vsyu nochv. Na, —ona podala Niku kusok brezenta. — Nakroy kletku, chtob oni ne pisali sverxu. Kons’g mojno svyazatv snizu, no eto ne-vajno — HET takogo uzla, s kotor’im oni b’g ne spravilisv. — Aga, yesli oni do tebya doberutsya, to v’sosut vsyu krovv, — skazal Denni. — Proshloy noch’yu sodnim patsapom TAK i v’ilo. Hur v ujase ustavilsya na Hero, no vovremya zametil usmeshku na gubax Sverchka. — Nu-nu, — skazal Nik. Danni rasxoxotalsya. Nakrmv kletku brezentom, Nik lolez vnutrv. Spat’ vkletke vse yeshe kazalos’ strann’m, nok etomu vremeni on slishkom ustal, chtob’gobrashatv HA eto vnimaniye. 165
Aviatsiya fakulteti shuningdek BOEING Company, AIRBUS Industries, HANWA Corporation korxonalari bilan aloqalar o'rnatgan Yosh professor-o'qituvchilar BOEING Company, AIRBUS Industries kabi korxonalarda malaka oshirib qaytganlar
rrrrlrHL_1h lJrl€E)dP|\o r lr fir.ll\lrJ) JJtPy(lpr\oit atrH,I\dL€ rlhlt\t..lr.Ja ]|I]llljjjt|.HoxJl|HlldPL.Jj,it?lI{}J.r.)1L-|l,\do||f]-lneL.!)0rllYtlHJj]Jl|.Jlro]-dP-()nl}lt.tlda.lHH|ldelrHJN rii siis* * ffgL€’#fftrTj ’f#’ sie ii:igsg, 5r i+;sii ii i+;iT : ii’ r ii; rl;rs+i i; risrus ’ii s;iil; i 5’if ’ ;iiiili;F;si F= iiFi;i ’,* *+sgF;, *;il i ;;;:;iis,#i ; =**f; *,;#iili ’iii’
MUNDARIJA Kил...) шишиши шишa шинни aди ининг 8 1-BOB. MARKETING TADQIQOTLARIDA STATISTIK TAHLIL FANINING MOHIYATI 1.1. Marketing tadqiqotlarining asosiy tushunchalari ........... 16 1.2. Marketing tadqiqotlari tasnifl..................................iss052 22 1.3. Marketing tadqiqotlari jarayoni va yo‘nalishlari............ 26 1.4. Marketing tadqiqotlarida statistik tahlilning shamiyati..32 1.5. Marketing tadqiqotlarining statistik ta’minoti................ 41 2-BOB. MARKETING TADQIQOTLARI MUAMMOSINI ANIQLASH VA UNI O‘TKAZISHGA YONDASHUVLARNI ISHLAB CHIQISH 2.1. Marketing tadqiqotlari muammosini aniqlashning ahamiyati...................o..... oi. iiiy osin ranoni n i no yon n oo o o o non no sas iranin nin 46 2.2. Yondashuvlarni ishlab chiqish va muammolarni aniqlash jarayoni ш.ни шишиши nn nani n rniga И; 2.3. Tadqiqot muammolarini aniqlash bilan bog‘liq masalalar......... oo nI nn nn noon nonini iron n asian anin annaning 58 2.4. Boзпдaгиy ya тaгkeйиe тиaттoaт иши 61 3-BOB. MARKETING TADQIQOTLARI LOYIHASI VA JARAYONI 3.1. Marketing tadqiqotlari jarayonining mohiyati va ahamiyati... IDI anna иишaишшиaнингиниги 68 3.2. Marketing tadqiqotlarining dastlabki bosqichlari........... 73 3.3. Tadqiqot loyihasini olib borish yondashuvlari............... 78 3.4. Tadqiqot loyihasini olib borish byudjeti va jadvalini shakllantirish ................iuiil iii iiiiil ooo onni ono nr nn i a nr ns sn saninin 83 3,5. Tadqiqot o‘tkazish to‘g‘risidagi taklif va axborotga chuyojni amqlash nuni Ioanna noan ши 85
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning joriy yil 30-iyuldagi “Koronavirus pandemiyasi davrida ijtimoiy himoyaga va yordamga muhtoj aholi qatlamlarini moddiy qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” farmoni ijrosini taʼminlash yuzasidan Orolboʻyida ham keng koʻlamli xayriya tadbirlari amalga oshirilmoqda. Jumladan, pandemiya sharoitida moddiy yordam va koʻmakka muhtojlar roʻyxatiga kiritilgan oilalarga 10 milliard soʻmdan ziyod mablagʻ ajratilmoqda. Muqaddas Qurbon hayiti bayrami arafasida xalqimizning tarixiy va maʼnaviy qadriyatlaridan hisoblangan muhtojlar holidan xabar olinib, ularga naqd pul, oziq-ovqat mahsulotlari berilmoqda. Xoʻjayli tumani hokimligi Axborot xizmatining maʼlum qilishicha, “Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasiga jami 817 million soʻm mablagʻ ajratilgan boʻlib, shundan joriy yilning mart oyidan “temir daftar”ga kiritilgan 1398 ta ogʻir sharoitdagi va oʻzini-oʻzi boqish imkoniyati yoʻq oilalardagi 6352 nafar fuqaroga, yolgʻiz yashovchi 89 ta fuqaroning har biriga 350 ming soʻmdan, 2-5 nafar aʼzosi bor 958 ta oilaning har biriga 550 ming soʻmdan, 6 nafar va undan koʻp aʼzosi bor 351 ta oilaning har biriga 750 ming soʻmdan, jami 817 million soʻm naqd pul bugun tuman faollari ishtirokida tarqatib chiqildi. Shuningdek, koronavirus infeksiyasining kirib kelishi va tarqalishining oldini olish boʻyicha shtab tomonidan bemorlarni davolashda hayotini xavf ostiga qoʻyib jonbozlik koʻrsatayotgan tuman tibbiyot birlashmasi 18 nafar xodimining 84 million soʻm ish haqilari naqd pulda topshirildi. Musulmon olamidagi eng katta bayramlardan biri Qurbon hayiti ayyomi arafasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori Farhod Allambergenov, Beruniy tumani hokimi Atabek Saparbayev hamda sektor rahbarlari birgalikda tumandagi kam taʼminlangan va ehtiyojmand 12 ta xonadonda boʻlib, ularga pul mablagʻi, oziq-ovqat mahsulotlari berildi. Pandemiya sharoitida boquvchisini yoʻqotgan va ehtiyojmand oila vakillari holidan xabar olish boʻyicha har bir hududda roʻyxatlar shakllantirilgan boʻlib, ayyom arafasida 1208 ta xonadonga 706 million soʻm pul mablagʻi, shuningdek oziq-ovqat mahsulotlari tarqatildi. Koronavirus pandemiyasi inson salomatligiga jiddiy xavf solayotgan bir vaqtda Ellikqalʼa tumanida aholini ushbu ofatdan asrash va karantin sababli qiynalib qolgan oilalarga yordam koʻrsatish borasida bir qator rejali ishlar olib borilmoqda. Tumanda Hayit ayyomi munosabati bilan 624 ta oilaga 534 million soʻm pul mablagʻi, oziq-ovqat mahsulotlari va qoʻy-qoʻzi berildi. Jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori Farhod Allambergenov, tuman hokimi Seydamat Avezov yordamga muhtoj ehtiyojmand 12 ta xonadonga tashrif buyurdilar. Ularga 1 million soʻmdan pul mablagʻi,12 turdagi oziq-ovqat mahsuloti va qoʻy-qoʻzi sovgʻa qilindi. Prokuror shu joyning oʻzida oilalarning murojaatlarini oʻrganib, ularni yechish boʻyicha tegishli masʼul rahbarlarga topshiriqlar berdi. Mehr-muruvvat, xayr-saxovat kabi ezgu amallar xalqimizning azaliy qadriyati hisoblanadi. Zero, yaxshilik, oqibat, rahm kabi ulugʻ fazilatlar doimo insonga ziynat boʻlib kelgan. Binobarin, kimki ezgulik yoʻlida saʼy-harakat qilsa, umriga, rizqiga baraka kiradi, hayoti osuda, qalbi xotirjam boʻladi. – Mamlakatimizda hech bir xonadon eʼtibordan chetda qolayotgani yoʻq,–deydi “Qirqqiz” ovul fuqarolar yigʻinida istiqomat qiluvchi Nargiza Madrimova. – Erimning vafotidan soʻng uch nafar farzandim bilan qolib, uy-joydan qiynalayotgan edim. Hozir qarindoshimning uyida vaqtincha yashab kelyapman. 1-sektor rahbari homiyligida menga besh xonali yangi uy-joy qurib berilmoqda. Bayram munosabati bilan hol-ahvolimdan xabar olib, 1 million soʻm pul, oziq-ovqat mahsulotlari va bir bosh qoʻy berishdi. Kam taʼminlangan, ehtiyojmand oilalarga koʻrsatayotgan bunday gʻamxoʻrligi uchun davlatimiz rahbariga minnatdorlik bildiraman. Darhaqiqat, davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan tashkil etilgan “Saxovat va koʻmak” umumxalq harakati bugungi kunda tom maʼnoda qudratli kuchga aylandi. Asosiy maqsad xalqning roziligidir. Har qanday sharoitda ham fuqarolarni qoʻllab-quvvatlash, ularning hayotga, yashashga boʻlgan umidini soʻndirmaslikdir. Bunday saxovat tadbirlari Orolboʻyida davom etmoqda.
Turizm sohasidagi tadbirkorlik sub’ektlarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida mehmonxonalar, ular bo‘yidagi yo‘l, muhandislik va kommunikatsiya infratuzilmalarini qurish bo‘yicha investitsiya loyihalarini birgalikda moliyalashtirish uchun turizm sohasi tadbirkorlik sub’ektlariga kredit mablag‘larini ajratish maqsadida O‘zbekiston Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasining kredit liniyalarini ochish nazarda tutilgan
Uchrashuv davomida 2017-yil sentabrda Nyu-York shahrida bo‘lib o‘tgan BMT Bosh Assambleyasi 72-sessiyasi va noyabr oyida Samarqand shahrida bo‘lib o‘tgan xalqaro konferensiyada O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan taklif etilgan tashabbuslarni amalga oshirishning amaliy masalalari muhokama qilindi
Davlat rahbari  raisligida o`tkazilayotgan videoselektor yig`ilishida pillachilik va junchilik salohiyatidan yanada keng foydalanish zarurligi ta`kidlandi, deya xabar bermoqda  Prezident Matbuot kotibi. Shu munosabat bilan Toshkent viloyatida 15 ming gektar, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo, Xorazm viloyatlarida 10 ming gektardan, Qoraqalpog`istonda, Andijon, Namangan, Navoiy, Sirdaryo, Farg`ona viloyatlarida 5 ming gektardan aholi yashash joylariga yaqin lalmi va yaylov maydonni o`zlashtirib, pilla klasterlarini tashkil qilish zarurligi qayd etildi. Bu erlar Vetnam tajribasi asosida aholiga 1-2 gektardan ham tut, ham oziq-ovqat ekish uchun beriladi. Shuningdek, Oltinsoy, Sho`rchi, Konimex, Nurota, Muborak, G`uzor, Kattaqo`rg`on, Nurobod, Forish, Tuproqqal`a tumanlarida aholi yashash joylariga yaqin 10 ming gektardan lalmi va yaylov maydonda jun klasterlarini tashkil qilish topshirildi.
Uchqun Qutliyev, Anvar Matnazarov IKA” FANIDAN LABORATORIYA ISHLARI” (O‘quv-uslubiy qo‘llanma)
21 vozvraщalas dusha v telo, to delo tabiba zaklyuchayetsya v soxranenii dushi v bolnom tele, izlechivat ot bolezni telo. Yego kajdoye dыxaniye i lecheniye Kajdыy shag‘ yego – isseleniye Yego litso pochitayetsya kak Iisus Sherbet, kotorыy on dayet Napominayet jivuyu vodu». Znamenitomu vrach-u Vostoka perioda rannego srednevekovya AbuAli Ibn Sino pripisыvayut izrecheniye: «Vrach doljen obladat vzglyadom sokola, rukami devushki, mudrostyu zmei i serdsem lva». Ibn Sino dayet opredele-niye ponyatiyu «Mizoj» –na rovne s prirodoy cheloveka. On razlichayet gorya-chiy, xolodnыy, suxoy i vlajnыy mizojы. Naprimer, pri naznachenii bol-nom-u kakogo-libo lekarstva neobxodimo imet v vidu yego mizoj, yesli je ne uchtetsya, to deystviye lekarstva ne budet. Alixantura Soguniy v svoyey knige «Shifo-ul ila» opisal o simpto-max i tipax mizojov. V nem opisыvayut 4 vida mizojov: 1) Mizojnыy krovyanoy chelovek (goryachiy, vlajnыy) – telo tverdoye, litso krasnoye, polnolitsыy, dobrojelatelnыy, radostnыy, xrabrыy i sil-nыy. 2) Mizojno nebesnыy chelovek (goryachiy, suxoy) – chaщe koja sveta zerna, litso tonkoy koji, sam tolstыy, ne dobrojelatelnыy, vspыlchivыy, legkostoykiy i boltlivыy. 3) Mizoj xolodnыy chelovek (xolodnыy, suxoy) – svet temnыy, litso bezjilistoye, sam xudoy, nevejliv, trusliv. 4) Chelovek s mokrыm mizojem (xolodnыy, mokrыy) – belolitsiy, ko-jistыy, sonlivыy, sidyache-stoyachee polojeniye, tyajeloye, bezobidchivыy, za-vidlivыy, jivot bolshoy, tolstыy. Naibolee vыdayuщimisya sochineniyami Drevnego mira, v kotorыx sta-vyatsya voprosы deontologii, yavlyayutsya: «O prirode jizni» kitayskogo vracha
aldamoqchi bo‘lishadi. Imoratlar qurishadi, katta xudoyilar o‘tkazishadi, kimlargadir xayr-sadaqa berishadi... —Sening boshqalarga ishing bo‘lmasin, osiy banda. Har kim o‘zi uchun o‘zi javob beradi. Olloh barcha narsaga guvohdir. U oshkor narsalarni ham, pinhon narsalarni ham biladi. U hamma narsani eshitguvchi, bilguvchidir".. Shu asnoda farishtalardan biri qo‘lini havoga cho‘zgan edi, qo‘lida vazmin-garon gurzi paydo bo‘ldi. Farishta zarb bilan gurzini Abdullaning boshiga tushirdi. Jasad tilka-tilka bo‘lib ketdi. Ajablanarli joyi: jasad qolib, kavakda biqinib o‘tirganicha—u, shunday bayoysiz bir azobni tuydiki, xasta bo‘lgan paytlarida ham, hayotida necha bor kaltak yeganida ham, o‘limga ro‘para kelganida ham bunday azob borligini tasavvur qilmagan edi. Es-hushidan ayrilib, kavak devoriga qapishib qoldi. 12 Qabr boshiga goh bolalarini yetaklab Halima, goh Burhon Sharifning qarindosh-urug‘lari, goh idoradagilar kelib turishar, ba’zan saharlar yoki shomlarda kimdir marhumning gunohlarini xudodan tilab, mungli ohangda Qur’on tilovat qilar edi. U qabr ichida, qorong‘i, zax kavakda yotganiga qaramay, buning barini his etar edi. Uning ayrim kunlar qabrdan tashqariga chiqqisi kelar, ammo qimirlashga majoli yo‘q edi. U yuz yillik bemordan ham yomonroq holatni sezar, o‘zining biroz madorga kirishini kutar edi. Kunlar shu yo‘sinda o‘tayotib, rutubatli kuzning qaysidir bulutli oqshomi nogoh—unga nihoyatda tanish, qadrdon oyoq sharpalari qabristonda eshitilgandek bo‘ldi. U sergaklanib-jonlandi. Qabrdagi teshik-tuynuklardan urinib-surinib, tashqariga otildi. Bu orada qabr boshiga yetib kelgan, ko‘zlarida jig‘ga yosh—xushqomat, chiroyli, mag‘rur kishi, —ohista tiz cho‘kdi. Keyin, ko‘zlaridan hamon yosh og‘ganicha, kaftiga bir hovuch tuproq olib, g‘amgin pichirladi:
Zangiotada daraxtlarni noqonuniy kesgan fuqaro 300 mln. so‘mlik moddiy zarar yetkazdi Toshkent viloyati Zangiota tumanida daraxtlarni noqonuniy kesish holati aniqlandi. Bu haqda viloyat prokuraturasi xabar bermoqda. Xususan, Toshkent tumanida yashovchi B.S. Zangiota tumani “Darxon” mahallasidagi (sobiq Dendropark hududi) 240 tup turli xildagi manzarali daraxtlarni noqonuniy tarzda kesib olib ketib, o‘simlik dunyosiga jiddiy ziyon keltirgan.   B.S. tomonidan yetkazilgan moddiy zarar miqdori 300 mln. so‘mdan oshiq baholanmoqda. Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 198-moddasi (ekinzor, o‘rmon va boshqa dov-daraxtlarga shikast yetkazish va ularni nobud qilish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari ichki ishlar organlari tomonidan olib borilmoqda. Jinoyat ishi tergovi viloyat prokuraturasi nazoratiga olingan.
Dam olish kunini ko`chirish to`g`risida Prezident qarori imzolandi Афиша Jamiyat Dunyo Futbol Mutolaa Jinoyat Savol-javob Shou-biznes Hi-tech Lady Salomatlik Мозийдан садо Hidoyat sari Dam olish kunini ko`chirish to`g`risida Prezident qarori imzolandi 19:03, 12 fevral 2016 2016 yil 5 mart shanba dam olish kunini 2016 yil 7 mart dushanba kuniga ko`chirish to`g`risida O`zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori imzolandi. Xalqaro xotin-qizlar kunini nishonlash munosabati bilan hamda aholining dam olishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish va ish vaqtidan oqilona foydalanish maqsadida 2016 yil 5 mart shanba dam olish kuni 2016 yil 7 mart dushanba kuniga ko`chirildi. 2016 yil 5 mart shanba kuni ish kuni deb e`lon qilindi.
Ga Chiqti paykoning ko‘nguldin ohi dardolud ila, Shu’la o‘ttin ayrilib andoqki chiqqay dud ila. Yuz qo‘yub tufroqqa gardolud etar yuz ahli din, Har qayon yuz qo‘ysang ul ruxsori gardolud ila. Zulfi savdosi meni sud-u ziyondin qildi fard, Men-u–ul savdo, ishim yo‘qtur ziyon-u sud ila. Ayshi ravshan subhi vasl ahliga bo‘lsun, chunki men Mehnat ichra o‘rganibmen shomi qiyrandud ila. Yeussa gardidin yetar el joniga farsudalig‘, Har qayon mayl aylasam bu jismi g‘amfarsud ila. Bud ila nobud chun huzn-u tarabqa arzimas, Shod bo‘lma bud ila, g‘am ham yema nobud ila. Mayga ohang et, Navoiykim, mug‘anniy har zamon Aysh tahrisin ayon aylar lisoni ud ila. "7 ku) J "7 U J – KUM «M an h, ka B.m J "5, — Kun .. 5 » kiy 7 M-U ga « p g «m XRRR II III, 4 538
sollar mavjud. Donishmand debdiki: «Men ilm topa olmagan odam nima topganini, ilm topgan odam esa nima yo‘qotganini bilsam edi...» Ilm olishda diqqat qilish lozim bo‘lgan jihat bu dunyoda bilmaslikdan emas, noto‘g‘ri bilishdan hazar qilmoq shart. Zotan, bu barcha yomonliklarning avvalboshi hisoblanadi. Yana bir toifa do‘stlarimiz borki, ular farzandlari to maktabni (yoki litseyni) tugatgunlaricha ularning ilm olishga munosabatlari bilan qiziqmaydilar. Maktabni tugatish arafasida uni biron oliy o‘quv yurtiga kiritish harakatini boshlaydilar. «Farzand azizdir», degan hikmatga amal qilib pullarini ayamaydilar. Mazkur hikmatning «odobi undanda aziz», degan ikkinchi qismini unutadilar. Odob faqat ilm orqali kamolga yetajagini o‘ylab ko‘rmaydilar. Farzandni biron joyga o‘qishga berishdan avval kelajakda qanchalik Moddiy manfaat bo‘lishini hisob qiladilar. Kamdan kam birodarlarimiz «Farzandimni Alloh roziligi uchun o‘qitishim kerak», degan ahdda bo‘ladilar. So‘fi Ollohyor hazratlarining bu hikmatlari ehtimol ularga ibrat bo‘lar: Zamona ahli aksar tolibi qadr, Bo‘lay deb sadri majlis, qon qilur sadr. Deyilmoqchikim, bu zamondagi ilm istaguvchilarning ilm hosil qilishdan (ya’ni ilm olmoqlikdan) maqsadlari xalq ichida hurmat-u obro‘ topishdir. Bunday maqsad bilan oxirat majlisining to‘rida o‘tirmoqqa ular qanday qilib muyassar bo‘lsinlar Albatta, bunday niyat bilan oxirat martabasini topib bo‘lmaydi. Deydilar: «farzandimni Sharqshunoslik institutida o‘qitmoqchiman». So‘raysiz: «nechunyo» Javob berarlarki: «Xorij mamlakatlariga borib ishlasa, ko‘proq pul topib keladi». Deydilar: «Farzandimni huquqshunoslikka o‘qitmoqchiman». So‘raysiz: «Nechunyo» Javob berarlarki: «Bu sohada pul topib, boyimoq osondir». Demaslarki: «Farzandimni Alloh roziligi uchun o‘qitgum, farzandim Alloh roziligi uchun ilm olsin, so‘ng ilmiga amal qilib, xalq xizmatini bajarsin-u, elning duosiga yetishsin. Navoiy hazratlari bu xususda shunday deganlar: Ilm o‘rganmoq— e’tiqodni mustahkamlamoq uchundir. Ammo boylik orttirish uchun emas. Saxovatsiz boy yog‘insiz bulutga o‘xshaydi. Ilmiga amal qilmagan olim ustiga kitob ortilgan eshakka o‘xshaydi. Hammol nafis raxt ila gar ursa qadam, Yo‘q naf’ anga g‘ayri muzd bir, ikki diram». (Ma’nosi: hammol qimmatbaho yuk tashisa ham, unga bir, ikki dirhamli ish haqidan bo‘lak foyda yo‘q.) Ilmli odamni oltinga, bilimsizni esa sariq chaqaga qiyoslaydilar va deydilarki: Ilm agar dilga urar–yoring erur, Ursa tanga, shubhasiz, moring erur. «» 0292
Tadqiqi muntazami uqyonus a» oxiri asri XGX og‘oz yoft. A’zo-yoni kishtii «Chellencher», ekspeditsiyai ilmiy baynalxalqii uqyonusi Hind, ki solhoi 1960—1965 bo tashabbusi YUNESKO tashkil shuda bud, dar boray uqyonus ma’lumothoi mukammali ilmi Cham’ ovardand. Relefi qa’ri uqyonus. Dar qa’ri uqyonusi Hind qatorko‘h mav-chud, ki base shoxa taqsim shudaast. Inho ko‘hhoi Arabiston-Hinduston, g‘arbiy Hind va balandii Avstraliya-Antarktida me-boshand. Dar qismi sharqiy uqyonus furo‘xamihoi Avstraliyai Markazi va G‘arbi mavchud ast. Onhoro a» hamdigar ko‘hhoi Hindi Sharqiy chudo karda meistad. Vase’gii qatorko‘hho 400— 800 km buda, balandii onho 2—3 km ast. Chuqurtarin choyi uqyonus Yava (Zond) 7729 km-ro tashkil medihad. Iqlim. Dar qismi shimoliy uqyonus harorati sathi ob baland (25 "S, 428 "S buda, dar chanub past ast. Darachai sho‘rnokii ob a» sho‘rnokii miyonai uqyonusi Chahony baland ast. Sho‘rnokii balandtarin dar bahri Surx (42 ",,), shirintarin ob dar xalichi Bengaliya (30—3499) act. Miqdori borishot dar mintaqahoi ekvatoriali ziyod (to 3000 mm), ba samti qutbho tadrichan kam meshavad. Kamtarin borishot dar qismi shimoli-g‘arbi (100 mm) mushohida shudaast. Dar qismi shimoliy uqyonus mintaqahoi iqlimiy subtropiki, tropiki, subekvatori, ekvatori dar qismi chanuby boshad subekvatory, tropiki, subtropikiy, mo‘tadil subantarktika va antarktika tarkib yoftaand. Olami organiki. Dar mintaqahoi tropikii uqyonusi Hind planktonho ziyodand. Dar bayni onho planktone, ki shabona nur meafkanad, mavchud ast. Dar uqyonus a» mohiho sardinella, skum-briya, nahang, kit, dar obhoi mo‘tadil sangpushthoi azimi obi, morhoi obi, molyuskaho (kalmarho) zindagy mekunand. Dar tun-u-kobai bahrho, dar atrofi obsanghoi marchony organizmhoi ziyo-de pahn shudaand. Dar in choyho obsabzahoi haqiqiy zeriobiro duchor omadan mumkin ast. Mintaqahoi tabiyi uqyonus. Dar mintaqai ekvatorialii uqyonus sharoiti iqlim dar davomi sol xele kam tag‘yir meyobad. Harorati sathi ob 20—28 "S, miqdori solonayi borishot 2000— 3000 mm-ro tashkil medihad. Machmo‘ai tabiat muvofiqi hamin tashakkul yoftaast. 66
chavandoz M.Ismoilov, qilichboz S.Ro‘ziyev kabilar munosib himoya qilishdi. 80-yillar boshida respublika va ittifoqqa tanilgan sportchilar viloyatlardagi jamoalarda ko‘paydi. Mamlakatda jismoniy tarbiya va sport ishlarini yanada ommalashtirishga qaratilgan (1972. 1981. 1985) GTO (MMT) majmuasini yangi pog‘onaga ko‘tarish, aholining barcha tabaqalarini ommaviy sportga jalb etish va ayniqsa, madaniy-sportt. majmuasi inshootlarini yangidan qurish, ularni yanada kengaytirishga qaratildi. Toshkentdagi «Fraktor», «To‘qimachi», «Temir yo‘lchi», «Start», «O‘z milliy banki» sport inshootlari va barcha viloyatlardagi sport inshootlari yangi talab asosida KSK (madaniyat sport majmuasi) deb ataldi. Bu o‘sha davrning balandparvoz ishlari edi, xolos. Lekin stadion peshtoqida KSM deb yozilgani bilan uning atrofi va ichkarisida deyarli hech narsa yo‘q edi. Sovetlar mustamlakachiligiga xos ravishda O‘zbekistonda jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish bo‘yicha turli komissiyalar tashkil etila boshladi. Bunda Respublika bosh rahbari Sh.R.Rashidov ancha tashabbus ko‘rsatdi. O‘sha davrdagi asosiy rahbarlar sportning u yoki bu turiga mas’ul etib tayinlandi. Bu faoliyatlar viloyatlar va tuman, shaharlarda ham aynan shu maqsadda tashkil etildi. Natijada, viloyatlar va chol hududlaridagi xo‘jaliklarda o‘nlab stadionlar, suv havzalari, yuzlab futbol maydonlarining qurilishini ta’minladi. O‘zbekiston sportchilarining Butunittifoq spartakiadalaridagi ishtiroklari (1956—1991) Eng avvalo e’tirof etish lozimki, o‘sha davrlarning taniqli sportchilari va rahbar xodimlari O‘zbekiston sportchilarining SSSR xalqlari spartakiadalaridagi ishtiroki haqida maxsus qo‘llanmalar yaratishgan. Ular orasida Yu.S.Sholomitskiy, R.Ismoilov vaK.P.Ten kabilarning ishlari e’tiborga loyiqdir. Ularning eng asosiy tomonlari yuqorida bayon etildi. 245
mina" deb atalishiga olib kelgan edi. O‘zbek tili va klqining shakllanishiga asos bo‘lgan ushbu qayd etib kelingan uch etnik qatlamning o‘troqlashib, aralashib ketishi va ularning Har jihatlag‘ "bir-biriga ta’siri "1-ISH asrlardan kuchayib ketgan edi. Garchi arablar tomonilan Urta Osiyoning bosib olinishi turkiy-o‘zbek urug‘ va qabilalarining birlashishini bir muncha sekinlashtirgan pulsa-da, lekin o‘zbek elatining shakllanish jarayonini guxtata olmadi. Uz navbatida GX asrlarla tashkil tepgan Somoniylar pavlati tarkibida karluq-chigil, uyg‘ur, tuxsi, imo, yaboku, tangut, arg‘u urug‘lari va qisman o‘g‘uz-xorazm hamda turkiylashgan sug‘diylar 1sug‘daklar) mavqen ko‘tarilib, turkiy o‘zbek tilining shakllanish jarayoni davom etdi. Avniksa, X. asrda shimolda qarluq, yag‘mo. chigil qabilalar ittifoqining kuchayishidan Yettisuvda kudr:lli Qoraxoniylar davlati barpo etiladi va ular Somoniylar davlatini, umuman, Movarounnahrni bosib olib, turkiy" qabila va urug‘larni birlashtirib oladi. Bu davrda turkiy urug‘ va qabilalar hamda ularning tillari bir-biriga ancha iqinlashali. Natijada o‘sha davrlarda qarluq-chigil-uyg‘ur iyalekti asosida shakllangan Sharqiy Turkiston adabiy tili bilan sal keyinroq Xorazm vohasidagi o‘g‘uz-kipchoq pahjasi negizida rivojlangan G‘arbiy adabiy tilning uzaro (yug‘lanishidan (74146-bet) umumturkiy adabiy til yuzaga kelgan. Xuddi ana shu umumturkiy adabiy tilni o‘zida aks itirgan Mahmud Koshg‘ariyning "Devon-u lug‘otit turk", Yusuf Xos Hojibning "Qutadg‘u bilig", Ahmad Yugnakiyning "Hibatul hakoyiq" asarlarini ko‘rsatish mumkin. Bu asarlar umumturkiy adabiy tilning yana ham. taraqqiy etingida, uning adabiy til me’yorlarining ishlanilishi, ma’lum bir qolirga Ashaklga kelishida katta ahamiyatga ega bo‘ldi. Bu Asarlar umumturkiy adabiy til namunasi sifatida o‘zbek adabiy tilining ilk shakllanishida bevosita ta’siri kuchli bo‘lgan. Shuningdek, ikkinchi tomondan Xorazmda yaratilgan ug‘uzo‘zbek dialektida yozilgan adabiy-badiiy asarlarda jumladan, Rabg‘uziyning "Qisas-ul ambiyo", Durbekning
Bugun mamlakatimizdagi umumta’lim maktablarida Bilimlar kuni tadbirlari bo‘lib o‘tdi – MILLATLARARO MUNOSABATLAR VA XORIJIY MAMLAKATLAR BILAN DO'STLIK ALOQALARI QO`MITASI 2-sentabr kuni barcha maktablarda istiqlolimizning 26-yilligi munosabati bilan «Fidoying bo‘lgaymiz seni, O‘zbekiston!» shiori ostida «Mustaqillik darsi» hamda Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov xotirasiga bag‘ishlangan «Xotira darslari» o‘tkazildi. Ushbu darslarga adib va shoirlar, olimlar, ma’naviyat targ‘ibotchilari, mahalla faollari keng jalb etildi. O‘quvchilar bilan samimiy muloqot tarzida o‘tkazilgan «Mustaqillik dars»larida istiqlolimizning tarixiy, ma’naviy asoslari, bu yo‘lda ko‘rsatilgan chinakam ma’naviy jasoratlar, Vatanga sadoqat, el-yurtga sidqidildan xizmat qilishdek ezgu intilishlar Birinchi Prezidentimizning ibrat bo‘lishga arzigulik hayot yo‘li, faoliyati misolida bayon etildi. Ulug‘ inson hayoti va faoliyatiga bag‘ishlangan film o‘g‘il-qizlarning Vatan, istiqlol, tarixiy qahramonlar haqidagi fikrini yanada teranlashtirdi.
Valsaceae - Diaporthales tartibiga mansub zamburug'lar oilasiga kiradi. Manba
Foydalanish uchun so‘zlar: bog‘chaga, ukamni, onamning, uyda, maktabdan, piyolalarni, dasturxonni, likopcha, qoshiq, artmoq, faxrlanmoq, xursand bo‘lmoq. 250-mashq. Nuqtalar o‘rniga kelishik qo‘shimchalaridan mosini qo‘yib o‘qing. Matnga reja tuzing. Xushbo‘y so‘ziga qarama-qarshi ma’noli so‘z toping. YALPIZ
2) ikki kishi bo‘lib suhbat o‘tkaza olish treningi (eshita bilish, ishontira olish, suhbat chog‘ida boshqara olish, ta’sir eta olish san’ati); 3) jamoa guruh oldida muloqot qilish treningi (jamoani fikrini hisobga olish, munosabatlar dinamikasiga ta’sir etish); 4) yangi tayinlangan rahbar o‘z faoliyati davomida duch kelishi mumkin bo‘lgan psixologik qiyinchiliklarni tashkil etish; 5) bu kursda bo‘lg‘usi rahbar o‘zining kasbiy faoliyatida xato qilishi mumkin bo‘lgan vaziyatlarni o‘z ko‘zi bilan ko‘radi, shunga psixologik jihatdan tayyor bo‘lib boradi. Ushbu treningdan keyin rahbarlik faoliyatiga hali tayyor yoki tayyor emasligi haqida taxminiy xulosa qilishimiz mumkin: —rahbarlik faoliyatiga tayyor lekin, o‘zining ustida hali ishlashi kerak (qaysi tomonlama ko‘rsatish kerak); —rahbarlik faoliyatiga tayyor, lekin birinchi navbatda, quyidagilarga e’tibor qaratilishi kerak, deb aytib o‘tish lozim. Shunday qilib, bo‘lg‘usi rahbar qo‘l ostidagi xodimlar va jamoani boshqarish uchun shaxsiy psixologik bilimlari bilan bir qatorda, yuridik, pedagogik, falsafiy, mantiqiy bilimlar ham muhim hisoblanadi. Bu bilimlarni amaliyotga tadbiq etish, avvalo, rahbarning o‘ziga, uning tarbiyasiga va qobiliyatiga bog‘liq. Rahbarni jamoani boshqarishidagi eng asosiy maqsadlaridan biri, jamoani muvaffaqiyatli boshqarishidir. Boshqarish faoliyatiga psixologiya fani allaqachon asosiy kerakli fan sifatida kirib kelgan. Rahbarda ham, odamda ham uning o‘ziga yarasha yutuq va kamchiliklari mavjud, lekin kamchilik hech bir vaqt jamoaning faoliyatiga ta’sir qilishi kerak emas. To‘g‘rirog‘i, rahbar bilan qo‘l ostidagi xodimni munosabati, ish faoliyatiga ta’sir qiladigan darajada bo‘lishi mumkin emas. 9.6. Rahbarning muhim shaxsiy-kasbiy sifatlari Tinglovchilarni rahbarning shaxsiga qo‘yiladigan ijtimoiy-psixologik talablar, axloqiy-ma’naviy sifatlari, kasbiy tafakkuri, ma’suliyat hissi, irodaviy sifatlari, obro‘si va hokimiyati, ularning o‘zaro nisbati, obro‘sini oshirishning psixologik shart-sharoitlari hamda rahbar xulq-atvorining psixologiyasi va shaxsiy sifatlarini diagnostika qila olish kabi bilimlar bilan qurollantirishdan iborat. K.Makiavelli ,,davlat, hokimiyat, qonunlar va kuch yordamida boshqariladi“ —deb ko‘rsatadi. Uning o‘zi davlatni qonunlar yordamida boshqarish tarafdoridir. Ammo tarixiy taraqqiyotdagi tajribalarni o‘rganish va saroy tajribalarini kuzatish uni qonunlar ham har doim 230
Shunday sharsimon yulduz to‘dalaridan eng kattasi, yuqorida ham qayd etib o‘tilgan M13 obyekti, ya'ni, Gerkules yulduz to‘dasidir Lekin, ungacha bo‘lgan masofa juda uzoq Bizga, Yerimizga yaqinroq joylashgan sharsimon to‘dalarni qarash kerak Bunday nomzodlardan biri Sentavr omegasi bo‘lib, u Yerdan 22000 yorug‘lik yili narida joylashgan Uni tungi osmonda oddiy ko‘z bilan ham aniq ko‘rish mumkin bo‘lib, beshinchi kattalikdagi obyekt hisoblanadi Tungi osmonda ushbu sharsimon to‘da xira dog‘ ko‘rinishida namoyon bo‘ladi Chunki, hatto diametri 100 yorug‘lik yili bo‘lgan ushbu sharsimon to‘da, bunday ulkan masofadan Yerda atiga 1,5 minut uzunlikdagi yoy sifatida ko‘rinadi xolos
(O’ZB) Har qanday qonun va qoida loyihalarini yozib taklif berishdan oldin bitta juda oddiy savolga javob berilishi kerak deb o’ylayman: bu hujjat odamlarning hayotini osonlashtiradimi? Agar siz o'zingizga "shubhasiz yo’q” deb javob bersangiz, lekin u baribir kuchga kirsa, unda pirogning (mamlakat iqtisodiyoti va xalqining boyligi deb atalmish) hajmi nima uchun kattalashish o’rniga kichrayib ketayotgani sabablarining birini topgan bo’lasiz. Va nihoyat, yana bir (ritorik) savol tug’iladi: bunday loyihalar ostida qoldirilgan izoh va takliflar e'tiborga olinadimi? (РУС) Прежде чем писать и принимать какие-либо законы и правила, необходимо ответить на один самый простой вопрос: облегчит ли это жизнь людей? Если вы ответите себе «очевидно нет», как в данном случае например, но все же он вступает в силу, то я вас поздравляю. Потому что вы только что нашли одну из причин, по которой размер пирога (называемый экономикой страны и благосостоянием ее населения) не увеличивается, а уменьшается. Возникает (риторический) вопрос: «Были ли учтены какие-либо комментарии, оставленные в рамках проектов такого рода»?
2.5.4-rasm. Elektr kontakt usulida sim eritib qoplash. Yuzada oldindan tishlar hosil kilish, sim yoki detalda relyeflar yuzaga keltirish (issiqlik ajralib chiqishi mahaylliylashtiriladi), simni toksiz rolik bilan oldindan sovuqlayin deformatsiyalash (diffuzion jarayonlar, chunonchi, qayta kristallanish faollashadi) yo‘li bilan jarayon jadallashtiriladi va birikmaning mustahkamligi oshiriladi. Tekshirish uchun savollar I. Qalinligi har xil detallarni payvandlashda ishonchli birikma hosil qilishning qanday usullari bor? 2. Bir tomonlama payvandlashning asosiy afzalliklari va kamchiliklarini aytib bering. 3. Mikropayvandlash deb nimani aytiladi? 4. Mikropay vandlash qaysi sohalarda qo‘llaniladi? 95
bilan keluvdim, kechga qoldim. Avtobus yo‘q, paktaga ketgan deydi. Bitta-yarimta tanish-panish uchrab qolar, deb pgu yerga chiqib turuvdim. —Xolmat yaxshi yuriptimi? Mashinasida olib kela qomapti-da. —Jo‘rangiz yo‘q. Novosibirga ketgan. U shunday deb chuqur uh tortdi. Bu uh zamirida juda ko‘p dard-alam bor ediki. uni Salimaning o‘zidan boshqa bilmaydi. —U yoqda nima qiladi? —qiziqib so‘radi Sa’dulla. —Nima qilaydi, bilasiz-ku jo‘rangizdi odatini. X,ar yil bir-ikki shahlarga borib kemasa, ko‘ngli o‘rniga tushmaydi. Quying shu ishingizni, yana bir palakat bosmasin, desam quloq somaydi. «Seni nima ishing bor! Bolangga qarab, ovqatingni pishirib o‘tiraver», deydi. Xolmatning bu hunaridan Sa’dulla bexabar edi. X,ozir Salimadan eshitib hayron qoldi. «Unga bu ish ning nima zarurati bor ekan. X,amma narsasi yetarli, otasi rais—aytgani aytgan, degani degan. Otasi itsdamasmikan? Yoki shu ish bilan shug‘ullanuvchi bitta-ikkita oshna topgan bo‘lsa, ular bilan birga ko‘ngil ochish uchun borib kelarmikan?» —Ancha bo‘ldimi ketganiga? —Bir oyga yaqinlashdi. Na xat, na xabar bor. Har kuni ko‘zim yo‘lda. —Otasining xabari bormi? —Bor. So‘rasam, kep qoladi, erkak odam ro‘zg‘or uchun temtinishi’ kerak-da, deydi. Satdulla shuvillab mashina tagiga kirib ketayotgan asfalt yo‘ldan ko‘zini uzmas, xayoli esa Salimada, uning eri—sinfdosh do‘sti Xolmatda edi. Kimsan, falonchi raisning o‘g‘li Sibirda savdogarchilik qilib yursa-ya! Nahotki, buni Xolmatning o‘zi, otasi o‘ylab ko‘rmagan bo‘lsa? —Bolalar nechta, Salima? —dedi gap o‘rovini boshqa tomonga burmoq maqsadida. —Ikkita, Ikki o‘g‘il. — O‘-ho‘, juda zo‘r-ku, —dedi Sa’dulla hayajonini bosolmay—Xolmat baxtli ekan. Bu suhbatdan so‘ng Sa’dulla o‘zini biroz erkinroq tutdi. To‘g‘risi, boya mashinani to‘xtattirgandan keyin
o‘rovi va boshqa tavsiflar); b) narxi (belgilangan chakana narx, katta buyurtmalarga chegirmalar, kredit shartlari); v) tovarni ilgari surin va g) sotuv tarmog‘i. Marketing vositalarining xar bir elemeyatining samaradorligi va ularning bozorga aloqasi marketing tadkikotlarn bilan baholanadi. Marketing vositalarini ishlab chiqishda asosiy narsa uning yaxlitligi hisoblanadi. Raqobat - u3 mahsulotini sotish, xaridorlar ehtiyojlarini qondirish va eng katta foyda olish uchun eng yaxshi imkoniatlarni ta’minlash maqsadida bozor ishtirokchilari o‘rtasidagi kurash, uzaro aloqalar, uzaro bog‘liklik iqtisodiy jarayoni. Kredit riski- kar» oluvchi tomonidan qarzni va kredit uchun foizlarni tulamaslik xavfi. Kredit riski, shuningdek, emitentning qarzdorlik kogozlarini chiqarishi ularga tulanadigan foizni yoki qarzning asosiy miqdorini tulamasliklari mumkin bulgan bunday xodyasaning riskini xam uz ichiga oladi. Ishlab chiqarish imkoniyatlari egri chizig‘i - berilgan texnologiyalar rivojlanishi darajasida mavjud resurslardan tulik foydalanishdagi iqtisodiyot imkoniyatlarini ko‘rsatadi Kriptovalyuta—virtual valyuta turi, emissiya (kriptografiya algoritmlarini kultashga asoslanadigan «ishlab topish», mayning) Juda muhim texnologiya-strategik umummilliy maqsadlarga javob beradigan, davlatning mudofaa qobiliyati va raqobatbardoshligini oshirishga qodir bulgan texnologiya Listing- kimmatli kogozlarni kotirovka qiymatiga kiritish Litsenziya shartnomasi-faoliyatning litsenziyalanadigan turini amalga oshirish uchun litsenziatning litsenziya olishi va undan foydalanishi borasidagi litsenziyalovchi organ bilan litsenziya da’vogari o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solib turadigan va ular o‘rtasida tuziladigan shartnoma. Litsenziya shartnomasi litsenziyalovchi organ va litsenziatning uzaR° xukuklari va majburiyatlarini belgilovchi hujjatdir. Litsenziya shartnomasi kuyidagilarni uz ichiga olgan bo‘lishi lozim: shartnomani imzolagan shaxslarning familiyasi, ismi va otasining ismi, lavozimi; taraflarning rekvizitlari; amalga oshirilishi uchun litsenziya berilayotgan faoliyat turining nomi; litsenziatga quyiladigan litsenziya talablari va shartlari; litsenziyaning amal qilish muddati; litsenziya shartnomasining talablari va shartlarini buzganlik uchun taraflarning javobgarligi; litsenziya shartnomasining talablari va
Rustam Qosimjonov Fabiano Karuanani jahon chempionligi uchun uchrashuvga olib chiqdi Joriy yilning 10-28 mart kunlari Germaniyaning Berlin shahrida shaxmat bo‘yicha Toj talabgorlari musobaqasi bo‘lib o‘tdi. Musobaqa amaldagi jahon chempioni Magnus Karlsen bilan jahon shaxmat toji uchun uchrashuvga chiquvchi talabgorni aniqlovchi eng nufuzli musobaqalardan biri hisoblanadi.  Shaxmat federatsiyasi xabariga ko‘ra, musobaqada 8 nafar jahon shaxmat yulduzi: Shahriyor Mamedyorov (Ozarboyjon), Vladimir Kramnik (Rossiya), Uesli So (AQSh), Levon Aronyan (Armaniston), Fabiano Karuana (AQSh), Din Lijen (Xitoy), Aleksandr Grishchuk (Rossiya), Sergey Karyakin (Rossiya) ishtirok etdi. Musobaqa ikki davra tizimida o‘tkazildi. Yakuniy natijalarga ko‘ra, hamyurtimiz Rustam Qosimjonov yordamchi murabbiyligi ostida musobaqada ishtirok etgan amerikalik Fabiano Karuana 9 ochko bilan 1-o‘rinni egalladi. Keyingi o‘rinlarni ozarboyjonlik Shahriyor Mamedyorov hamda rossiyalik Sergey Karyakin egalladi.  Fabiano Karuana joriy yilning noyabr oyida Buyuk Britaniyaning London shahrida norvegiyalik Magnus Karlsen bilan jahon shaxmat toji uchun bo‘lib o‘tadigan bahsda ishtirok etadi.
O‘TISH DAVRI: TARAQQIYOT NAZARIYASIGA ASOS SOLINISHI Shu bois, Islom Karimov tomonidan yaratilgan islohotlar konpepsiyasi iqtisodiy va ijtimoiy sharoitlarni hisobga olib, radikal, inqilobiy usullarni rad etdi. Islohotlarni bosqichma-bosqich amalga oshirish tamoyilini asoslashda O‘zbekistonning o‘tish davridagi iqtisodiy ahvoli va imkoniyatlari, demografik vaziyati, aholining mentaliteti va urf-odatlari, tarixiy an’analari e’tibordan chetda qolmadi. Obyektiv talablar, eng avvalo, xalq xo‘jaligining muhim ustuvor tarmoqlarini—yetakchi sohalarni rivojlantirishni, iqtisodiyotda tarkibiy o‘zgarishlar qilishni va uni ko‘proq tayyor mahsulot ishlabchiqarishga yo‘naltirishni, eksport hajmi va turini sezilarli ko‘paytirishni, yangi tashqi bozorlarni o‘zlashtirishni, ichki bozorni zarur mahsulot va xizmatlar bilan ta’minlashni, bozor munosabatlarini, yangi texnologiyalarni o‘zlashtirgan kadrlar safini kengaytirishni taqozo etadi. Bunday chora-tadbirlar islohotlarning huquqiy asoslari va kafolatlarini yaratish, aholini ijtimoiy himoyalash va uning yangicha iqtisodiy tafakkurini shakllantirishishlari bilan chambarchas bog‘liqlikda olib borilishi lozim. Faqat farmonlar, farmoyishlar chiqarish bilan bozor iqtisodiyotini barpo etib bo‘lmaydi. U uzoq tarixiy taraqqiyotning natijasi bo‘lib, tegishli infrastrukturani va huquqiy asosni yaratishnigina emas, shu bilan birga, qadriyatlar tizimida chuqur o‘zgarishlarni, xo‘jalik faoliyati va amaliy munosabatlarni asoslashni ham ko‘zda tutadi»", O‘zbekistonda aynan shunday yo‘l tutildi. Bu, birinchidan, mablag‘lardan samarali foydalanish, ularni islohotlarning muhimligi o‘ta dolzarb bo‘lmagan yo‘nalishlariga, chora-tadbirlariga sochilib ketishining va natijada hamma sohalarda mablag‘ yetishmay islohotlar chala qolishining oldini olish imkonini berdi. Ikkinchidan, odamlarning islohotlarga nisbatan xayrixohligini kuchaytirdi, ularning safarbarligi va faolligini "O‘sha asar, 315-b. 85335
Qo'shilgan qiymat solig'i 29 12 2017 yildagi «O'zbekiston Respublikasining 2018 yilgi asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari prognozi va Davlat byudjyeti parametrlari to'g'risida»gi PQ–3454-son qarorda belgilangan va 20%ni tashkil etadi QQS avtomobil qiymati, bojxona boji va aksiz solig'i summasidan hisoblab chiqariladi
Portlash to'lqini ta 'sirida ichki a 'zolarda kelib chiqadigan ozgarishlar Portlash ta'sirida kishi organizmida o'ziga xos buzilishlar kuzatiladi Bu buzilishlar «kontuziya» yoki «karaxtlik» iborasi bilan yuritiladi
Agar qarorda axborot manbaiga havola keltirilgan bo'lsa, uning bibliografiya ma’lumotlarini ko'rsatishda ushbu Qoidalarning 181-bandida ko'rsatilgan shartlarga amal qilinishi lozim
ichida nima ma’no topasan" —Aljimay o‘l! —dedi Gulshan. —Senlardan, albatta, ma’no topmayman... Senlarning o‘ylaganlaring faqat... —Bo‘lmasa sen nimani o‘ylaysan" —Men tiriklik to‘g‘risida o‘ylayman. Senlar to‘qliqqa sho‘xlik qilasanlar. Bir vaqt men ham xonim oyimlarga cho‘ri edim. Biroq senlardek... Hamma qizlarning quloq-ko‘zi Gulshanning og‘zida edi. O‘runni yozib bitirgan Tuhfa so‘radi: —Sen o‘ylamasmiding? Gulshan biroz javobsiz, kulimsirab turdi. —O‘ylasam ham senlarcha har kimning oldida valdiramas edim... Bu o‘zi shaytonning ishi. Namoz o‘qusang, ro‘za tutsang, xayolingga bu narsa hech kelmas. Mana bittasi Zarifa, senlardek uyat so‘zga og‘iz ochmaydir. — Va-xa-xa-xa: —deb kulib yubordi Qumri. —Ayt-chi o‘zing, Zarifa, sen kecha qanday tush ko‘rding —Qurib ket, —dedi Zarifa yuzini chetka o‘gurib. —Kishini ko‘rgan tushi bilan ayblamakchi... Qizlar birin-birin kelib o‘runlari ustiga o‘lturdilar. O‘run qator va bir-biriga taqashtirib solingan edi. Gulshan o‘zi uchun chetroqdagi o‘runni tanladi. —Ko‘ylak yoshar: —dedi Qumri turgan ko‘yi va ko‘ylagini yeshib tashladi. —Ishton solar) Qizlardan to‘rttasi Nozikni ta’qib etdilar va shart-shurt bir-birining yalang‘och etiga urishib shartak olishdilar. Qip-yalang‘ach qizlar bilan kulgi boshlandi. —Senlarning yoningda yotqan kishi gunohkor bo‘ladi, —dedi Gulshan boshini ko‘rpaga burkab. —Agar bilsanglar, har qaysing ikkita, uchta bolaning onasi bo‘ladigan yoshdasanlar. —To‘g‘ri aytasiz, aylanay Gulshan, —dedi Qumri yalang‘och o‘zini sham’ga solib. —Menga yana bir qarab ko‘ring-chi, balki beshbolaning onasi bo‘lsam ham arzir. Hamma kulishib yubordi. Ko‘rpani biroz ochib qaragan Gulshan ham bu holdan ichi qotib kuldi. — Sham’ni o‘chir. Qumri toqchadag‘i sham’ni o‘chirdi. Uy qorong‘ilandi. Endi "nari yot, beri yot" bilan bir-birlarini itarib, surib ko‘rpani to‘rt tomonga tortishib janjallasha boshladilar. —Uxlatasanlarmi, yo‘qmi? —dedi Gulshan jekirinib. —Jim, jim, —dedi yarim tovush bilan Qumri. —Gulshan bizning uyga uxlag‘ali kelgan ekan. —Uyida eri uxlatmagan bechorani. —Men shuning uchun ham erga tegmayman-da, —dedi Qumri. —Er deganning oti o‘chsin, kishini uxlatmaydi. —Uxla, bechora, uxla, —dedi Tuhfa, — "Qirq qizlar"dan saranjomingni olib ket. Yana kulgi ko‘tarildi. Gulshan harchand o‘zini ushlasa ham yana qizlarning kulgisiga tortildi. —Gap-so‘zda ham bir ma’ni bo‘lishi kerak, —dedi Gulshan, — bo‘shdan-bo‘shka hiring-hiring, bundan ko‘ra tinch uxlagan yaxshi. —Ma’ni o‘zi nima, Gulshan opa" —Ma’nining ma’nisini so‘rama, Tuhfa, —dedi Qumri, —Gulshan opam javob bersin, bizning shu "qirq qizlar" da qamalib yotqanimizda ham ma’ni bormikin2 —Uni qo‘yavur, —dedi qizlardan yana biri, —Gulshan opam erini yolg‘iz tashlab, biz ma’nisizlarning ichida yana bir ma’nisiz bo‘lib yotipti; shunda ham bir ma’ni bormikin? —Tovushlaring o‘chsin. —Bor, bor, —dedi allakim. —Bizga hamroh topib keladi. 73
Manzil: 100000, Toshkent sh , Beruniy ko'chasi, B1 uy Rad etish Obuna bo‘lish
445 SHunday qilib, yuqori ishonchlilik vositalari kompleksini qurishning asosiy masalalari etarlicha samarli hal qilinadi: − uchinchisi ishdan chiqqanda, ikkita komplektning tuzuk ishlashi bilan kafolatlanuvchi buzilmasdan ishlashi; − to‘xtatib qo‘yadigan xalaqitdan himoyalanganlik, unga har bir aloxida operasiya natijalarini «ovozga qo‘yib» komplektlaridan birida xalaqitlarni yo‘qotish natijasida erishiladi; − komplektning ayrim qurilmalarini uzluksiz avtomatik nazorat qilish hisobiga bir vaqtda nosoz komplektni aniqlab, uchta bir xil signalni taqqoslash natijasida ta’mirlashga yaroqliligi yuqoriligi. TA-100 ning ikkinchi xususiyati shundaki, avval qarab chiqilgan vositalarga nisbatan tuzilishi soddaligidir. Bu soddalik natijasida apparatura xarajatlari qisqarib, kompleksning narxini kamaytirishga imkon beradi. TA-100 ning tuzilishini soddalashtirish quyidagilar hisobiga erishilgan: - mashina buyruqlari sonini qisqartirish; - tashqi qurilmalar bilan aloqa kanallarini soddalash tirish; - matematik buyruqlar formatlari sonini qisqartirish (bunday formatlar 2 ta); - kiritish-chiqarishni boshqarish apparaturasini sodalashtirish; - verguli ko‘chuvchi o‘zgaruvchi sonlar ustida arifmetik operasiyalarning dastur orqali bajarilishiga o‘tish. Sanab o‘tilgan soddalashtirishlar texnologik jarayon (TJ) ni boshqarishning quyi bosqichida ishlaydigan texnik vositalar uchun to‘la yaroqlidir. Kompleksning ishlash tezligi uncha yuqori bo‘lmasa ham (taxminan 50000 ta mantiqiy va qisqa (+, - ) arifmetik operasiya/s, taxminan 5000 ta ko‘paytirish va bo‘lish), u algoritmik universallikka ega, ya’ni istagan algoritmni amalga oshirish uchun yaroqli. Va, nihoyat, TA-100 vositalari kompleksining uchinchi xususiyati uning telemexanika bilan organiq birikib ketganligidir. 3 km gacha masofada joylashtirilgan kompleks apparaturasi aloqalari uchun axborotni xalaqitlardan himoyalangan holda zichlashtirib uzatish uchun bloklar mavjud. Katta masofalarda uzoq masofaga ta’sir ko‘rsatuvchi telemexanikadan yoki PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
“Nasaf”ning moliyaviy ahvoli chatoqmi? Jamoa o‘rinbosarlari va futzal jamoasi safar o‘yinlariga bormaydi Kecha, 23-aprel sanasida “Sports.uz” nashri “Nasaf” futbol maktabining 2002-yilda tug‘ilgan tarbiyalanuvchilari ota-onalar kengashi raisi Baxtiyor Norqobilovning murojaatini e’lon qilgandi. Unda Qarshidagi futbol akademiyasi ish faoliyati to‘xtatilgani, yosh futbolchilar turar joyi yopilgani va oziq-ovqat bilan ta’minlash to‘xtatib qo‘yilgani, tarbiyalanuvchilar esa stadion hududidagi futbol maydonlariga uylaridan qatnab mashg‘ulot o‘tkazayotganliklari aytilgan. “2017-yilgi mavsumda O‘FA tomonidan mamlakatning eng yaxshi akademiyasi deb topilgan «Nasaf” futbol maktabi bugun mana shunday qarovsiz ahvolda tursa… O‘zbek futboli dovrug‘iga hissa qo‘shgan Odiljon Hamrobekov, Azizjon G‘aniyev, Sharof Muhitdinov, Bobir Abdiholiqov, Islom Rashidxonov, Doniyor Narzullayev va yana boshqa bir qator iste’dodlarni yetkazib bergan akademiyaning bugungi ahvoliga shunchaki ko‘z yumib bo‘lmaydi. Shu vaqtga qadar akademiyani klub o‘z budjetidan moliyalashtirib kelgan, ammo yaqin vaqt ichida “Nasaf”ning ahvoli ham tang ahvolga kelib qoldi. Klubning o‘rinbosarlari ham umuman ta’minotdan uzilib qolgan, ular istiqomat qilayotgan bazaning faoliyati ham to‘xtatilgan. Yoshlar ligasida o‘ynaydigan futbolchilar ham akademiya tarbiyalanuvchilari kabi uydan o‘yinlarga qatnashmoqda, Qolaversa Superliga 8-turida “Nasaf” safarda AGMK klubiga qarshi o‘ynaydi. Ushbu o‘yindan bir kun avval o‘tkazilishi rejalashtirilgan Yoshlar ligasi bahsida “Nasaf” yoshlari klubdagi inqiroz sabab bora olmasliklari ehtimoli katta. Hattoki, klubning ikkinchi avtobusga yoqilg‘i to‘ldirishga ham qurbi yetmay qolganiga nima deysiz? Klubning asosiy tarkibi esa o‘yinlarga qarz evaziga borayotgani ham kishini havotirga solmoqda. Bundan ko‘rinib turibdiki, bosh homiy ham Qashqadaryoning Superligadagi yagona va bosh jamoasini moliyalashtirmay qo‘ygan» — deyiladi murojaatda. Bugun, 24-aprel sanasida esa nashr “Nasaf” o‘rinbosarlari va futzal jamoasi safar o‘yinlariga bormasligi haqida xabar chop etdi. Qayd etilishicha, “Nasaf” Superliga 8-turi doirasidagi AGMKga qarshi safar o‘yiniga o‘rinbosarlar jamoasisiz boradi. Shuningdek, “Nasaf” futzal jamoasi ham “So‘g‘diyona”ga qarshi safar o‘yiniga bora olmaydi. Qolaversa, asosiy tarkib futbolchilarining Olmaliqdagi o‘yiniga matbuot xizmati ham olib ketilmaydi. PFL reglamentiga binoan esa klub bu ishi uchun moliyaviy jazoga tortiladi. “Nasaf”dek katta klubning qisqa vaqt ichida bunday tang ahvolga tushib qolishi achinarli bo‘ladi. Agar vaziyat shunday davom etsa, Superliga ham “Nasaf”siz davom etishi mumkin. Bu esa rivojlanish bosqichidagi o‘zbek futboli uchun chinakam yo‘qotish bo‘ladi, deyiladi xabarda.
o‘zingdan qo‘rqishini, zor titrab turishini orzu qilarding, ularning ojizligi va nochorligi senga huzur bag‘ishlardi. Ular hayotda o‘z tashvishlaridan ham muhim narsalar borligini xayollariga ham keltirmasdi, sen buni bilarding, bilib turib qilarding barcha yaramasliklarni. Sendan yovuz odamni bu tog‘lar hali ko‘rmagan... tuf... Endi ham ko‘rmasin... Sen oxirgisi bo‘l Sening qilayotgan ishlaringga qarab turib har doim o‘lik senmi yoki menmi deb o‘ylardim, tani o‘lgandan so‘nggina odamning o‘lik yoki tirikligi ma’lum bo‘ladi. Xomtama bo‘lma, lekin sen fanoda biror marta ham tiriklarga xos ish qilganing yo‘q, sen nimaikn qilgan bo‘lsang, o‘zing uchun qilding. Shunday! O‘lim—mangu tiriklik! Sen o‘liklar orasida qayta tirilar ekansan, hatto oddiygina, anyma uchun yashadim Degan savolga ham javob berolmaysan. Seni hatto oddiy o‘liklar ham o‘z saflariga qo‘shmaydi, sen qum quyuni qoplab olgan sahroda yolg‘iz o‘zing abadiy kezib yurasan, abadiy! Bu sahro hech qachon tugamaydi; oylar, yillar, avlodlar tugaydi, lekin bu sahro hech qachon tugamaydi; ana shunaqa. Hu, ana, qorayib ko‘rinayotgan g‘or —o‘sha sahroning eshigi... Yo‘ling seni to‘g‘ri o‘sha yog‘ga olib boradi. Yaqinlashib ham qoldik. Men seni o‘sha yergacha kuzatib qo‘yaman. Dadil bo‘l. Hechqursa g‘ordan o‘tayotib meni uyaltirma, shusiz ham mening yuzim shuvut bo‘lib qolgan... — .. Anavi qiz kim! Nega to‘qayzorda yolg‘iz o‘zi yuribdi Qadam tashlashlari ham bemo. —Ne’mat cho‘ponning to‘ng‘ich qizi. Har doim shu to‘qayda qo‘zi boqib yuradi. —Nega qo‘lini oldinga cho‘zib yuradi {1 Ko‘rinishi abgor, nima, esi pastroqmiyo —Esi — ku joyida, unda balong‘ing esi bor. Lekin u baxtiqaro bo‘lib tug‘ilgan. Hamma balo shunda. Bo‘lmasa bunday suluv qiz bu o‘rtada topilmaydi. Uning ko‘zlari basir. Chippa ko‘rmaydi. Ona qornidan shunday bo‘lib tushgan. Shuning uchun ham qo‘llarini oldinga cho‘zib yuradi... —U hech kimning kuzatuvisiz yuradimi {1 Shu holida —ya! —E-z uni kim ham kuzatib yurardi. Otasining bundan boshqa olti qizi bor, tashvishi shusiz ham yetarli... Bu esa 79
imkoniyatlari, sintaktik razmetkalangan korpuslarning dasturiy ta’minotlari xususida fikr yuritiladi. Bobning "Jahon tilshunosligida sintaktik teglash nazariyasi va amaliyoti xususida "deb ataluvchi birinchi faslida sintaktik teglash borasida jahon kompyuter lingvistikasida qilingan ishlarning umumiy tavsifi keltiriladi. Sintaktik teglash — matnning sintaktik tahliliga tegishli teglar majmui, morfologik tahlil asosiga quriladigan parsing natijasi. Razmetkaning bu ko‘rinishi leksik va boshqa sintaktik qurilmalar (sodda gap, qo‘shma gap, ko‘chirma gap) orasidagi sintaktik aloqani ko‘rsatadi». Ilk korpuslarni yaratishda sintaktik razmetkalash noavtomatik bo‘lsa, keyingi avlod korpuslarining sintaktik razmetkasi parsing dasturi asosida, avtomatikyarim avtomatik tarzda amalga oshirilgan. Sintaktik razmetkaning turli usullari mavjud: biri gapda so‘z bog‘lanishining shajara usuli bo‘lsa, ikkinchisi matn birliklariga sintaktik teg biriktirish orqali amalga oshiriladi. 1993-yilda Lankaster-OsloGBergen (LOB) va Britaniya milliy korpusi (BNC) muallifi J.Leich tomonidan 1993-yilda tuzilgan annotatsiyalash postulatlardan biri-til belgilarini aniq, tushunarli tavsiflash prinsipi e’tiborga molik. Uning fikriga ko‘ra, umumfoydalanishga mo‘ljallangan korpusning razmetkasi uch prinsipga muvofiq kelishi kerak. 1. Razmetka (korpus annotatsiyasi) foydalanuvchi uchun qo‘llanma yoki ko‘rsatma shaklida mavjud bo‘lgan tahlil sxemasiga asoslangan bo‘lishi hamda har bir parametr undan joy olishi kerak. 2. Foydalanuvchi uchun ochiq korpus razmetkasi "nazariy jihatdan neytral" bo‘lishi lozim: razmetka parametrlari barcha uchun tushunarli bo‘lgan tushunchalar tizimidan iborat bo‘lishi talab etiladi. Agar korpus aniq bir loyiha uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, uni razmetkalashda maxsus, aynan muallifga xos hamda umumqabul qilingan tasnifdan foydalanish lozim: bunda ham tuzuvchidan-u yoki bu til nazariyasiga tayanish talab qilinadi. 3. Korpus annotatsiyasi sxemasi kim tomonidan, qaysi auditoriyaga mo‘ljallanganligi aniq, ravshan ko‘rsatilishi lozim, chunki korpusdan foydalanishda turli yuridik va texnik chegaralar mavjud"", Demak, sintaktik teglar tizimini ishlab chiqish uchun kompyuter texnologiyalari yutuqlari bilan birga o‘zbek tilshunosligida sintaksis bo‘yicha yaratilgan nazariyalar asosida korpusning parser dasturini ishlab chiqish mumkin. Bobning "Sintaktik razmetka va uning turli korpuslardagi imkoniyatlari" nomli ikkinchi faslida sintaktik annotatsiya (razmetka) turlari tadqiq etiladi. J.Lich tomonidan yaratilgan sintaktik annotatsiyalash prinsipi haqidagi nazariy materiallarni kuzatishimiz shuni ko‘rsatdiki, sintaktik annotatsiyasi mavjud korpusning auditoriyasi
150 Istoriografiya Sleduyet otmstit i poyavleniye v pechati poslednix let vozrastayuщego kolichestva rabot, posvyaщennыx otdelnыm aspektam konkretnoy deyatelnosti partiynыx organiza­ siy pri reshenii tex ili inыx zadach nekapitalisticheskogo perexoda narodov Sredney. Azii k sotsializm-u!8. V nastoyaщee vremya bolshoy kollektiv uchenыx Moskvы i drugix gorodov, a takje soyuznыx respublik Sredney Azii i Kazaxstana rabotayet nad podgotovkoy kapitalnogo dvuxtomnogo truda «Istoricheskiy opыt KPSS po stroitelstvu sotsializma v respub­ likax Sredney Azii i Kazaxstane», izdavayemogo Institutom marksizma-leninizma pri SK KPSS. Taqim obrazom, usiliyami mnogix deyateley obщestvennыx nauk-—-istorikov, eko­ nomistov, filosofov, pravovedov sozdana vesma obshirnaya i v svoyey sovokupnosti na­ dejnaya osnova dlya dalneyshego, yeщe bolee glubokogo i vseoxvatыvayuщego osveщeniya problemы perexoda narodov Sredney Azii k sotsializm-u, minuya kapitalizm, i posle­ duyuщey borbы za sozdaniye razvitogo sotsialisticheskogo obщestva i osuщestvleniye postepennogo perexoda k kommunizm-u v respublikax Sovetskogo Vostoka. £. V. Lunin *8 M. F. A n der s on . Iz istorii partiynogo stroitelstva v Sredney Azii, Du­ shanbe, 1966, 222 str.; M. S. D j un u s ov . Iz opыta borbы KPSS za osuщestvleniye nekapitalisticheskogo razvitiya ranee otstalыx narodov SSSR, Voprosы istorii KPSS, M., 1964, № I, str. 100—109; A. I. 3 yov yel yov I V. M. U s t in ov. O nekotorыx oso­ bennostyax partiynogo stroitelstva v Sredney Azii (1918—1924 gg.), Voprosы istorii KPSS, M., 1967, № 10, str. 112—121; S. A. Na z ar ov . Iz istorii deyatelnosti Sredazbyuro SK RKP (b), Tashkent, 1965, 118 str.; P. M. P a smur n ы y . Osobennosti obrazovaniya Kommunisticheskix partiy v rayonax, ne proshedshix kapita­ listicheskoy stadii razvitiya (Srednyaya Aziya, Kazaxstan), v kn. «Voprosы istorii Kom­ partii Kazaxstana», vыp. 6, Alma-Ata, 1969, str. 102—130; A. A. R os lyak ov . Istori­ cheskiye osobennosti stroitelstva sotsializma i kommunizma v Turkmenistane, Trudы Instituta istorii partii pri SK KPT, vыp. 6, Ashxabad, 1968, str. 47—72; T. U. U m arov. K istorii borbы partiynoy organizatsii Tadjikistana za osuщestvleniye neka­ pitalisticheskogo puti razvitiya kulturы tadjikskogo naroda, Uchenыe zapiski Kulyab-skogo pedagogicheskogo instituta, 1966, vыp. 5, str. 23—38; V. M. U s t in ov . Leninskaya politika partii na Vostoke, Frunze, 1963, 171 str.; ye g o je. K voprosu o sozdanii Sredazbyuro SK RKP (b) i yego roli v organizatsii ekonomicheskogo sotrudnichestva Tur­ kestana, Buxarы i Xorezma, Voprosы istorii KPSS, M., 1964, № 7, str. 94—98; yego je. V. I. Lenin i nekotorыe problemы politiki partii v usloviyax perexoda narodov Sovetskogo Vostoka k sotsializm-u, minuya kapitalizm, v kn. «Voprosы istorii Kompar­ tiy Kazaxstana», vыp. 7, Alma-Ata, 1970, str. 54—97; K-X a s a n ov. SK VKP(b) z borbe za postroyeniye sotsializma v Sredney Azii (1924—1937 gg.), Tashkent, 1968, 219 str., i dr.
1960-yillarda musiqachilar elektrogitarani yanada mukammalashtirish uchuun effekt beruvchi qismlardan foydalana boshlashdi Bu qismlar ovozga turli xil effektlar qoʻsha oladi Efekt beruvchi qismlarning turi juda koʻp Eng keng tarqalgan qismlarda pedal (inglizcha „stomp box“ yoki „pedal“) boʻladi Pedal elektrik qismlar oʻrnatilgan metal yoki plastmassa qutidir U gitarachining oldida polga qoʻyiladi Gitaradan kelayotgan signal pedaldan oʻtadi Quti bir yoki ikki oyoqni ishlatib boshqariladi
Shundan so‘ng mahkama jarayonida tanaffus e‘lon qilingan va uning ertaga mahalliy vaqt bilan soat ertalabki 10:00 da davom etishi kutilmoqda
stansiyasi, ORS-oraliq radiorele stansiyasi, XKKP-Q-traktlari qayta ulanadigan xizmat ko‘rsatiladigan kuchaytirish punkti. —periferiya (chekka) punktlardan markazga televizion dasturlarni uzatish uchun shaharlararo kanallarni tashkil qilish. Televizion eshittirishlar magistral tarmog‘i daraxtsimon shaklga ega, shoxlovchi strukturaviy prinsipda taqsimlanish bo‘yicha quriladi. Olislangan punktga (tarmoq uzeliga) boradigan asosiy «stvol»dan, asosiy trassadan chetda joylashgan punktlarga shoxlar (televizion kanallar) chiqadi, bu punktlardan yana boshqa tarmoqlanish davom etadi (6.47-rasm). RTUS larning xizmat ko‘rsatish zonalarini kengaytirish uchun televizion retranslyatorlar qo‘llaniladi. Televizion retranslyator (TR) –televizion eshittirishlar radiosignalini qabul qilish va uni takroriy uzatish uchun mo‘ljallangan qurilmadir. Zona ichi televizion eshittirishlar tarmog‘i radiorele liniyalari va koaksial kabel magistrallarida tashkil etilgan shaharlararo kanallar bazasida quriladi. Magistral va zona ichi aloqa tarmoqlarida maxsus qurilmalar yordamida televideniye kanallari ajratiladi yoki qo‘shiladi. Tovush eshittirishlari tarmog‘ining tuzilish prinsipi. Tovush eshittirishlar vazifasi bo‘yicha ichki (mamlakat hududida) va tashqiga ajratiladi. Ichki eshittirish markaziy va mahalliy eshittirishlarga bo‘linadi. Tovush eshittirishlar dasturlari maxsus markazlarda shakllantiriladi. Dasturlarni shakllantirish markazining strukturaviy sxemasi 6.48-rasmda keltirilgan. Dasturiy Tovush evitgirish Teatr ! TrA appratxona g tariati
Bodom (2. Д I —bodom shaklidagi naqsh. I I h) 2 { 7 I i ГA = Bшaдoг — buta No shaklidagi naqsh. Guli shashbarg — olti parragi guldan tashkil topgan islimiy naqsh turi. Guli quyosh—xalq amaliy san’atida ishlatiladigan naqsh turi. Gulqalam —naqqoshlikda yumshoq qalam turi; naqshlarni bo‘yash va pardozlash uchun ishlatiladi. Jiydagul—jiydagul shaklidagi naqsh. Jingala —jingalak turidagi naqsh. Naqshdagi to‘ldiruvchi qism vazifasini o‘taydi.
ALISHER NAVOIY y 1
? Takrorlash uchun savollar I. Proteksionizm siyosatining mohiyatini tushuntirib bering? 2. Kotirovkalash deb nimaga aytiladi? 3. Valuta kursi qanday aniqlanadi? 4. Milliy valuta kursining pasayishi nimaga olib keladi? 5. Tashqi iqtisodiy operatsiyalar nechta katta guruhga bo‘linadi? 6. Valuta nima? Mavzularni o‘zlashtirishni nazorat qilish uchun test savollari I. Pu A) barcha boshqa tovarlar singari o‘zining qiymatiga ega; B) barcha boshqa tovarlar uchun umumiy ekvivalent vazifasini bajaradi; C) barcha tovarlarni xarid etish vositasi bo‘lib xizmat qiladi; D) noto‘g‘ri javob yo‘q. 2. Qiymatni o‘zida ifodalashga ko‘ra pullar nechta turga bo‘linadi? A) 5 ta; B) 4 ta; C) 2 ta; D) 3 ta. 3. O‘zbekistonda milliy valuta ,so‘m “ning muomalaga chiqarilishi: A) 1993-yil 1-iyuldan; B) 1994-yil 1-iyuldan; C) 1995-yil 1-iyundan; D) 1996-yil 1-iyundan; E) 1993-yil 1-noyabrdan. 4. O‘zbekiston Respublikasida nechta pog‘onali bank tizimini jahon tajribasida qabul qilingan tamoyillarga muvofiq shakllantirish ko‘zda tutilgan. A) 2 pog‘onali; B) 3 pog‘onali; C) 1 pop"oпaй; D) 4 pog‘onali; E) 5 pog‘onali.
Sobiq ittifoq sobiq prezidenti Mixail Gorbachyov o‘zining “Optimist bo‘lib qolaman” degan yangi kitobi taqdimotida uning G‘arbda mashhurligi haqidagi gaplarni izohladi, deb yozadi “Gazeta ru” Taqdimot mehmonlari siyosatchiga u G‘arbda yanada taniqliroq ekanligi haqidagi keng tarqalgan fikrni eslatdi “Biroq men G‘arbga ko‘chib ketmayman, men Rossiyada yashab qolaman”, — dedi Gorbachyov U ushbu kitob “terma solyanka” (ruslarga xos sho‘rtak taom) ekanligini, unda u turli yillardagi voqealarni esga olishini qo‘shib qo‘ydi “Shuning uchun uni terma solyanka deb atayapman Mazali, qiziqarli — bunga hali o‘zingiz baho berasiz, hammaning didi har xil, balki siz umuman boshqacha solyankani yoqtirarsiz”, — dedi Gorbachyov
Bugun hozircha respublikaning 6 hududida tana harorati ko‘tarilganligi bois profilaktika maqsadida hamda koronavirusga chalingan bemorlar bilan muloqotda bo‘lganligi sababli namuna olingan fuqarolar orasida 234ta yangi holat aniqlangan Yangi holatlar (+234)Tuzalganlar (+263)O‘lim holatlari (+3)_x000D_ Bugun hozircha 3ta o‘lim holati qayd etilib, rasmiy statistikaga ko‘ra O‘zbekistonda koronavirus qurbonlari soni 323 nafarga yetdi Hozirda mamlakatimizning 14 hududidagi davolash muassasalarida 2266 nafar bemorga shifokorlarimiz tomonidan belgilangan standartlar bo‘yicha davo choralari ko‘rilmoqda
qisqargan, keyingi 300 yil mobaynida esa Yer yuzi bo‘yicha o‘rmonlar maydoni 3 barobarga kamaygan (L. 1. Kurakov, Ye. V. Milonova, 1974). Hamma joyda o‘rmonlarning bu xilda yoppasiga yo‘qotilishi o‘z navbatida iqlimga va yer yuzasi landshaftiga ta’sir qilmay qolmaydi, albatta. uzoq yillar davomida Mesopotamiya,. Gretsiya, Kichik Osiyoda va boshqa joylarda haydaladigan ekin maydonlarini kengaytirish maqsadida ko‘plab o‘rmon daraxtlarini kundakov qilib yo‘qotish katta maydonlar cho‘l-biyobonga aylanib qolishiga sabab bo‘lgan. R Atrof-muhitning o‘zgarishigaa faqat o‘rmonlar emas, balki o‘tsimon o‘simliklar ham katta ta’sir ko‘rsatadi. F.V.Venti ma’lumotiga ko‘ra (1962), yer yuzining o‘simliklar qoplami yil davomida atmosferaga 175 mln t efir moylari ajratadi, radiatsiya ta’sirida ular oksidlanadi va parchalanadi, shu tufayli bituminoz moddalarni hosil qiladi. Efir moylarining oksidlanishi va parchalashshi jarayonida yiliga 7,3 1010 J atrofida energiya ajraladi. Bu energiya Y sathiga nisbatan doimiy ravishda atmosferada musbat zaryad hosil etib turadi. Bu zaryad yil davomida bir necha bor ro‘y beradigan momaqaldiroq vaqtida yo‘qotiladigan zaryadlar yig‘indisi (6,31010) ga teng bo‘ladi. 12.4. Tabiatni muhofaza qilishning huquqiy jihatlari O‘simliklar ekologiyasi va atrof-muhitni muhofaza qilish masalasiga atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish masalasiga alohida bo‘lim ajratilgan bo£lib, unda “Tabiatni muhofaza qilish tadbirlarining samaradorligi oshirilsin. Kam chiqindili va chiqindisiz texnologik jarayonlar keng joriy etilsin. Tabiiy resurslar, xomashyo va materiallardan to‘la va kompleks foydalanishni ta’minlaydigan, atrof-muhitga zararli ta’sir ko‘rsatishga barham beradigan yoki uni jiddiy ravishda kamaytiradigan kombinatsiyalashgan ishlabchiqarishlar rivojlantirilsin” deyilgan. Ko‘rinib turibdiki, tabiatni muhofaza qilish va uning boyliklaridan oqilona foydalanish butun g‘oyaviy-tarbiyaviy ishimizda muhim o‘rin egallashi kerak. “Oldimizda tabiatni muhofaza qilish va uning resurslaridan 190
Jarlik ustidagi quvurlardan mashinada o‘tgan haydovchi jarimaga tortildi 8 aprel kuni Spark avtomobilining jarlik ustidagi suv quvurlaridan o‘tgani tasvirlangan videoyozuv ijtimoiy tarmoqlarda tarqaldi. O‘zbekiston IIV YHXBB matbuot xizmatining xabar qilishicha, rolik 4 aprel kuni Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida tasvirga olingan. Haydovchi J.A.ga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 128−5-modda (transport vositalari haydovchilarining xalaqit berishi yoki avariya holatini yuzaga keltirishi) 2-qismiga ko‘ra bayonnoma tuzilib, BHMning 10 baravari (2,23 mln so‘m) miqdorida jarima belgilandi. YHXBB yo‘l harakati ishtirokchilarini o‘z hayotlarini xavf ostiga qo‘ymaslik hamda yo‘l harakati qoidalariga amal qilishga chaqirdi. Foto: IIV YHXBB. 9 aprel kuni tuman YHXB xodimlari sa’y-harakatlari bilan kelgusida boshqa haydovchilar ham shu kabi xavfli harakatlarni sodir etmasliklari uchun quvurlar ustiga to‘siq o‘rnatildi.
U holda bir oraliq uchun yozilgan (12.10) ifodadagi integral uchta matritsalarning ko‘paytmasiga teng bo‘ladi:
Buyuk Britaniya Qosim Sulaymoniyga nisbatan sanksiya muddatini uzaytirdi Britaniya Eronning «Al Quds» maxsus guruhi qo‘mondoni general Qosim Sulaymoniy uchun joriy qilingan iqtisodiy sanksiyani o‘z kuchida qoldirdi. Bu haqda Britaniya moliya vazirligi e'lon qilgan hujjatda keltirilgan. Hujjatda terrorizm va uni moliyalashtirgani uchun 5 kishiga nisbatan sanksiyalar muddati uzaytirilgani aytilgan. Ro‘yxatda quyidagi nomlar bor: Qosim Sulaymoniy, Hamid Abdullohi, Mahmud Arbabsiar, Ali G‘ulom Shakuri va Abdul Rizo Shahlai. Ularning barchasi Eron fuqarolari. Qirollik moliya vazirligi e'lon qilgan hujjatda bu besh nafar eronliklarning barchasi 2010 yil o‘ziga xos TAFA (Terrorism and terrorist financing) sanksiyasiga tushgan va 6 iyul kuni ularga nisbatan e'lon qilingan sanksiya muddati uzaytirilgan. Hujjatda bir narsa e'tiborni tortadi. Qosim Sulaymoniy unda 10 xil ism-sharif bilan keltirilgan. Ularning barchasi bir-biridan bir nechta harf bilan farq qiladi. «Al Quds» generalining aynan mana shu nomlarga ochilgan va Britaniyaga ma'lum hisob raqamlari mavjud bo‘lishi mumkin. Britaniya moliya vazirligi e'lon qilgan ro‘yxatda sanksiyasi uzaytirilgan 5 kishining barchasi Yevropa Ittifoqining ham sanksiya ro‘yxatidan o‘rin olgani alohida keltirilgan. Oldinroq BMT Qosim Sulaymoniyning AQSh tomonidan o‘ldirilishi noqonuniy bo‘lgani, u hech kimning hayotiga to‘g‘ridan to‘g‘ri xavf tug‘dirmaganini ma'lum qilgandi. O‘z navbatida Eron hukumati Interpolga murojaat qilib AQSh prezidenti Donald Trampni qidiruvga berishni so‘ragan va rad javobini olgan. Eron tomoni Sulaymoniyga suiqasdda ishtirok etgan 36 kishining shaxsini aniqlaganini ham ma'lum qilgan. Eron inqilob muhofizlari korpusi qoshidagi «Al Quds» maxsus bo‘linmasi yetakchisi bo‘lgan general Qosim Sulaymoniy 2020 yil 3 yanvar kuni AQSh prezidenti Donald Trampning shaxsan topshirig‘i bilan amerikalik harbiylarning havo zarbalari oqibatida halok bo‘lgandi. Uning o‘limidan so‘ng Eronda motam e'lon qilingan va eronlik harbiylar AQShning Iroqdagi aviabazalariga raketa zarbasini amalga oshirgandi.
Jiddiy tayyorgarlik va puxta o’ylangan strategiya Sizga yuqori ballni ta’minlaydi Imtihondagi muvaffaqiyat esa, birinchi navbatda, AQShning nufuzli oliy ta’lim muassasalari eshiklari kalitlari bilan taqdirlaydi, bevosita “zo’rlar” dunyosiga yo’l ochadi, cheksiz imkoniyatlarni in’om etadi
2019 yil 23 may kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasining Xo‘jayli tumanida yashovchi, 41-sonli o‘rta maktabning 10-sinf o‘quvchisi D.A., T.Ibragimov ko‘chasida o‘zaro janjal tufayli shu ko‘chada yashovchi, 2-sonli o‘rta maktabning 8-sinf o‘quvchisi F.J.ning yuziga qo‘li bilan urgan. O‘zbekiston Respublikasi IIV Jamoatchilik va OAV bilan aloqalar boshqarmasi xabariga ko‘ra, shu vaqtda F.J. boshi bilan yerga yiqilib, jarohat olgan. Natijada F.J. kasalxonaga yotqizilib, D.A. qo‘lga olingan. Holat yuzasidan jinoyati ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
O‘zbekiston milliy terma jamoasi Quvayt termasiga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvini o‘tkazadi Shu yilning 10-dekabr sanasida O‘zbekiston milliy terma jamoasi Quvayt termasiga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvini o‘tkazadi. Bu haqda O‘zbekiston futbol federatsiyasi rasmiy sayti tarqatgan ma’lumotga asoslanib, Uff.uz xabar bermoqda. O‘yin O‘zbekiston termasining Dubay shahrida bo‘ladigan o‘quv-mashg‘ulotlari paytida o‘tkaziladi. Bundan tashqari, Mirjalol Qosimov shogirdlari Falastin (13-dekabr) va Iroq (28-dekabr) termalari bilan ham o‘ynaydi. Umuman, O‘FF O‘zbekiston terma jamoasi uchun kerakli bir qator o‘quv-yig‘inlari va o‘rtoqlik o‘yinlarini tashkil qilmoqda. Eslatib o‘tamiz, Avstraliya davlatida o‘tadigan Osiyo chempionatida O‘zbekiston termasi “B” guruhidan o‘rin olgan bo‘lib, Saudiya Arabistoni, Xitoy va KXDR bilan o‘ynaydi.
g keng ma’no kasb etuvchi atama bo‘lib, uning tutqanoq xurujlari va tutqanoq xurujlarisiz kechadigan turlari mavjud. Absanslar tutqanoq xurujlarisiz kechadigan epilepsiyadir. Savol: Siz absanslarning turi ko‘p deb aytdingiz. Absanslarning eng ko‘p uchraydigan oddiy turiga ta’rif bersangiz. Absans xurujlari paytida nimalar ro‘y beradi? Javob: Absansning eng ko‘p uchraydigan turi–bu bir nuqtaga qarab qotib qolishdir. Bu oddiy absans. Bu paytda bemorning qorachiqlari kengayadi, yorug‘likka ta’sirlanmaydi, yuzi oqarib ketadi. U nima ish qilayotgan bo‘lsa shu holatda qotib qoladi, ya’ni gapirayotgan bo‘lsa, gapirishdan to‘xtaydi, yozayotgan bo‘lsa yozishdan, rasm chizayotgan bo‘lsa rasm chizishdan to‘xtaydi vah.k. Biroq bemor muvozanatini yo‘qotmaydi, yiqilib tushmaydi. Demak, xuruj paytida bemor qanday vaziyatda bo‘lsa, shu holatda haykaldek qotib qoladi. Bu holat bir necha soniya, odatda, 5-15 soniya davom etadi. Absans xuruji o‘tib ketgach, bemor yana o‘zishini davom ettiraveradi. Oddiy absanslar qanday tezlikda paydo bo‘lgan bo‘lsa, xuddi shunday tezlikda darrov to‘xtaydi. U hozirgina o‘zida nima bo‘lganini sezmaydi yoki atrofdagilardan bilib oladi. Oddiy absanslar paytida ko‘z olmasi bir-ikki aylanib olishi yoki bosh orqaga qimirlab ketishi mumkin. Oddiy absansning qanday bo‘lishini yaxshiroq bilib olmoqchi bo‘lsangiz, bir epizodni ko‘z oldingizga keltiring. Ayrim qizlar biror yigitga ko‘zi tushsa, unga qarab turgan joyida qotib qoladi. Bu paytda uning ko‘zlari katta-katta ochilgan, qorachiqlari kengaygan, kiprikla-ripirpirab turgan bo‘ladi. Go‘yoki yigit ushbu qizning hushini bir necha soniyaga o‘g‘irlab qo‘yadi. Yonidagi dugonasi "Hey, senga nima bo‘ldi?" deb, uning ko‘zlarioldidan qo‘llarini o‘tkazsa ham, qiz buni bilmaydi. Bir nechasoniyadan keyin o‘ziga keladi. Aynan mana shu holat oddiy absansga o‘xshashdir. Savol: Absans bolalarda ko‘p uchraydi deb aytdingiz. Absanslar qaysi yoshda ko‘p uchraydi va bir kunda necha marta ro‘y beradi" Javob: Absanslar eng ko‘p boshlanadigan davr–bu 4-6 yoshlardir. Biroq absanslar juda erta, ya’ni 2 yoshda yoki biroz kechroq, ya’ni 1214 yoshda ham boshlanaveradi. Absans xurujlari, ya’ni absanslar bir kunda 20-40 marotaba kuzatiladi. Ba’zi bolalarda absanslar soni bir kunda 100 taga yetadi. Ularning sonini to‘g‘ri sanab aytib berish juda qiyin. Buning uchun 24 soat bolaning yonida kuzatib o‘tirishingiz kerak. Absanslarning bir kunda necha marotaba bo‘lishini bilish uchun EEG videomonitoring tekshiruvi o‘tkaziladi. Buning uchun bemorning boshiga 16 yoki 24 ta elektrod taqib qo‘yiladi va 24 soat mobaynida kompeyuterga EEG yozuvi tushiriladi. Maxsus videokamera esa absans = nan yozib boradi.
«Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan sayyohlar uchun maxsus belgilar joriy qilindi. «Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan sayyohlar uchun maxsus belgilar joriy qilindi. Qoyaga chiqish va kemping uchun mo‘ljallangan joylarga Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi qoshidagi «Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan maxsus belgilar joriy etildi.   Qoyaga chiqish bilan shug‘ullanish va chodirlarni o‘rnatish (kemping)ga mo‘ljallangan joylarga tegishli belgilar o‘rnatilishi ko‘pdan beri dolzarb edi. Shu munosabat bilan, Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi qoshidagi «Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan Oʻz DSt 3331:2018 «Turizm xizmatlari. Turizm sohasida navigatsiya tizimining axborot belgilari. Umumiy talablar» davlat standartiga o‘zgartirish kiritildi. Standartga navigatsiya tizimining ikkita qo‘shimcha axborot belgilari kiritildi.  «Kemping uchun joy» belgisi kemping joylashgan joyni ko‘rsatadi. Mazkur belgi magistrallar, avtomobil yo‘llari, shuningdek turizm xaritalari va yo‘l ko‘rsatkichlari, navigatsiya taxtachalari, tarqatma-axborot nashrlari, yo‘nalishni aniqlash posterlarida qo‘llaniladi. «Qoyaga chiqish joyi» belgisi o‘z navbatida qoyaga chiqish bilan shug‘ullanish mumkin bo‘lgan tog‘larning joylashgan joyiga ishora qiladi. Ushbu belgini turizm ob’ektlari hududi, turizm xaritalari va yo‘l ko‘rsatkichlari, navigatsiya taxtachalari, tarqatma-axborot nashrlari, yo‘nalishni aniqlash posterlarida qo‘llash mumkin.   Mazkur navigatsiya va yo‘nalish tizimi sayyohlarning ko‘zlangan manzillariga oson yetib borishi uchun qo‘llaniladi, deb xabar beradi Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi matbuot xizmati.
Prezidentimiz Islom Karimovning 2006 yil 10 oktabrda qabul qilingan “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatini qo‘llab-quvvatlash va uning faoliyat samaradorligini yanada oshirish to‘g‘risida“gi qaroriga muvofiq Xorazm viloyatida ham sezilarli ishlar olib borilmoqda. “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatining Urganch shahri, Shovot va Hazorasp tumanlari bo‘limlari qoshida ochilgan Yoshlar ijtimoiy xizmat markazlarining ish ko‘lami kengayib borayotir. Ularning faoliyati yigit-qizlarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazish, kam ta’minlangan oilalar farzandlariga kasb-hunar o‘rgatish, yoshlarga va yosh oilalarga tibbiy, huquqiy va boshqa sohalarda zarur maslahatlar berish, sportga jalb etish va zamonaviy axborot texnologiyalarini o‘zlashtirishiga ko‘maklashishdan iborat. Hozirgacha ushbu markazlarda ikki ming nafarga yaqin yigit-qiz kasb-hunar egalladi. “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatining Urganch shahar bo‘limida faoliyat ko‘rsatayotgan markazda yigit-qizlar tikuvchilik, zardo‘zlik, pazandalik, qandolatchilik, sartaroshlik hamda kompyuter savodxonligi bo‘yicha bilim va ko‘nikmaga ega bo‘lishi uchun barcha sharoit yaratilgan. O‘tgan davrda bu yerda uch yuzdan ziyod yosh kasb-hunarli bo‘ldi. Shuningdek, yana yuzlab yoshlarga turli ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatildi. Bunday markazlarni barcha tumanlarda tashkil etish mo‘ljallanyapti.
Hozirgi paytda relyatsion MBBTni taraqqiyotida yangi til QBE tili ishlamoqda. Bu tilda relyatsion algebra va relyatsion hisoblashlarda ko‘zda tutilmagan bir qancha imkoniyatlar kirgan. Bu tilni xususiyati shundan iboratki, u terminallarda ishlashga muljallangan. So‘rovlarni yaratish uchun maxsus ekran redaktoridan, munosabat va redaktorlaridan foydalanamiz. QBE tilida foydalanuvchi o‘zi olishini mo‘ljallagan natijani so‘rov ko‘rinishida tasvirlaydi va MBBT uni kerakli amallar ketma-ketligiga aylantirib beradi. Ma’lumot modelini rivojlanish konsepsiyasi 5 ta bosqichni ko‘rsatishi mumkin: 1. 60-yillarning 2—yarmida, bunda asosan ierarxik modellarga e’tibor berilgan; . 70-yillarni 1—yarmi, tarmoqli modellar; . 70-yillarning 2—yarmi, relyatsion modellar; . 80-yillarning 1—yarmi, semantik modellar; . 80-yillarning 2—yarmi, obyektga mo‘ljallangan sistema. (лoм Nazorat savollari 7. Relyatsion ma’lumotlar bazasini asosiy tushunchalari. 8. Munosabat xossalari qanday? 3. Munosabatlar sxemasiga misollar keltiring. 4. Relyatsion algebra amallarini aytib o‘ting. 5. Relyatsion hisoblash amallarini ayting va misol keltirmg. 2.4. Ma’lumotlar bazasini rejalashtirish, loyihalash va administratorlash 1. Ma’lumotlar bazasini hayot siklini tashkil etish 2. Ma’lumotlar bazasini rejalashtirish 3, Ma’lumotlar bazasini loyihalash 4. Ma’lumotlar bazasini administratorlash 5. Ma’lumotga samarali murojaatni tashkil qilishda bazalar o‘zaro aloqasi fayl tuzilmalaridan foydalanish 6. Ma’lumotlar bazasida aloqadorlik chegaralari va xavfsizlik choralarini tasvirlash Tayanch so‘zlar: administratorlash, rejalashtirish, birlashtirish, loyihalash, konseptual model, fizik model, mantiqiy model. 40
Dastro‘molini peshonasiga qo‘yib yotdi. Ko‘zlarini yumib yotdi. U endi zamonaviy o‘yladi. Qayta quruvchilarcha o‘yladi. Demokratlarcha o‘yladi. «Zamon senga boqmasa, sen zamonga boq, deydilar, —dedi. — Xo‘p, anavi qayta quruvchi shoirlarcha o‘ylaylik, deylik. Chin, Ulug‘ Oktyabr revolyutsiyasi... qaysi bir yurtlar uchun inqiroz bo‘ldi, qaysi bir xalqlar uchun fojia bo‘ldi. Masalan, Boltiqbo‘yi respublikalari uchun... inqiroz bo‘ldi. Boltiqbo‘yi xalqlari uchun... fojia bo‘ldi. Boisi, Boltiqbo‘yi yurtlari Yevropa mamlakatlari edi, sivilizatsiya o‘lkalari edi. Litva nemisdan qolishmas edi. Latish inglizdan, eston fransuzdan kam emas edi. Sovet tuzumi ana shu sivilizatsiyali Boltiqbo‘yi respublikalarini... ko‘p qatori qilib qo‘ydi. Sovet tuzumi sivilizatsiyali latish bilan... o‘z yozuvi yo‘q chukchani... bab-baravar etib qo‘ydi. Sovet tuzumi Sankt-Peterburgdan Saxalingacha yoyilgan mamlakatni... bir xil etib qo‘ydi. Sankt-Peterburgdan Saxalingacha yoyilgan turli darajadagi xalqlarni... tenglar ichra teng etib qo‘ydi. Vaholanki, Ulug‘ Oktyabr revolyutsiyasigacha yolg‘iz... Sankt-Peterburg Yevropa sivilizatsiyasi darajasida edi. Sovet tuzumi kelgunicha O‘zbekiston... feodal o‘lka edi, feodal! Sovet tuzumi o‘zbek xalqi turmushiga... sivilizatsiya olib keldi! Chin, bizda oldinlari-da sivilizatsiya bor edi. Buxoroda sivilizatsiya bor edi. Samarqandda sivilizatsiya bor edi. Xivada sivilizatsiya bor edi! Ammo-lekin u... osiyocha sivilizatsiya edi! Sovet tuzumi... yevropacha sivilizatsiya olib keldi! Ilg‘or sivilizatsiya olib keldi! O‘zi, imperiya—sivilizatsiya, demak! Imperiya azal-azaldan sivilizatsiya tarqatadi. Imperiyani imperiya etib turuvchi qudratlardan biriyam–sivilizatsiyadir. Shu bois, imperiyani qadami borgan joyga sivilizatsiya-da boradi. Masalan, Iskandar Zulqarnayn zabt etgan el-yurt madaniyati gullab-yashnadi. Ikki-uch asr yashnadi! Ushbu barq urib gullagan
Rasmiy sayti http://www moosbach de (olm ) Moosbach (Oberpfalz) haqida Vikiombor sahifasi Moosbach (Oberpfalz) Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir Neustadt an der Waldnaab tumani tarkibiga kiradi Maydoni – 63,74 km2 Aholisi – 2487 kishi (2010)
Navoiy shahrida “Xotin-qizlar o‘rtasida tadbirkorlikni rivojlantirishda banklarning o‘rni” mavzusida tadbir bo‘lib o‘tdi. Unda mahalla fuqarolar yig‘inlari raislari va maslahatchilari, tadbirkor ayollar, kasb-hunar kollejlarida bank-moliya sohasida ta’lim olayotgan talaba-yoshlar ishtirok etdi. Ma’lumki, xotin-qizlarni ish bilan ta’minlash, tadbirkorlikni rivojlantirishda bank muassasalarining moliyaviy madadi katta o‘rin tutadi. Banklardan kredit olib, tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan, yuqori natijalarni qo‘lga kiritayotgan tadbirkor ayollar Navoiy viloyatida ham ko‘payib borayotir. – Mamlakatimizda xotin-qizlarni ish bilan ta’minlash, ular o‘rtasida tadbirkorlikni rivojlantirish masalasiga qaratilayotgan e’tibordan xursandmiz, – deydi Karmana tumanidagi “Vohid Muso” fermer xo‘jaligi rahbari Yulduz Yorqulova. – O‘tgan yili “Asakabank“ning viloyat bo‘limidan olgan 15 million so‘mlik kredit evaziga 1500 bosh parranda olib, parrandachilikni yo‘lga qo‘ydik. Besh nafar xotin-qizni ish bilan ta’minladik. Tadbir doirasida tadbirkor, hunarmand va fermerlar tomonidan ishlab chiqarilgan va yetishtirilgan mahsulotlar ko‘rgazmasi tashkil etildi. Undan milliy hunarmandchilik buyumlari, dehqon-fermer xo‘jaliklarining eng sara mahsulotlari o‘rin oldi. Tadbirkorlik yo‘nalishida ish olib borib, yuqori natijalarga erishgan, banklardan olgan kredit evaziga xotin-qizlar uchun yangi ish o‘rinlari tashkil etib, mahsulot ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ygan tadbirkor ayollarga esdalik sovg‘alari topshirildi. Tadbirda Navoiy shahar madaniyat uyi, “Farhod” madaniyat saroyi, Madaniyat va san’at kolleji san’atkorlari o‘zlarining dilrabo kuy-qo‘shiqlari, raqslari bilan yig‘ilganlarni xushnud etdi.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev tashabbusi bilan o’tkazilayotgan “Tinchlik jarayoni, xavfsizlik sohasida hamkorlik va mintaqaviy sheriklik” mavzuida Afg’oniston bo’yicha yuqori darajadagi Toshkent xalqaro konferentsiyasi doirasida 26 mart kuni poytaxtimizda &ldqu Lord Muhammad Iltaf Shayx: “Ulug‘bek hayot bo‘lganida o‘zbeklar birinchi bo‘lib oyga safar qilardi Davlatimiz rahbari shu yil 16 fevral kuni Buxoro viloyatiga tashrifi davomida Bahouddin Naqshband yodgorlik majmuasini ziyorat qilib, o‘tgan qisqa fursatda yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada katta islohotlar, ijobiy o‘zgarishlar ro‘y bergani, O‘zbekiston Islom akademiyasi, Mir Arab oliy madrasasi, Sodiq Imomiy: “Shavkat Mirziyoyev yuritayotgan siyosat tufayli mintaqamizda katta o‘zgarishlar yuz bermoqda” O‘zbekiston bilan Tojikiston o‘rtasidagi o‘zaro manfaatli va samarali hamkorlik izchil rivojlanmoqda, barcha darajada, jumladan, chegaraoldi hududlar hamda ishbilarmon doiralar o‘rtasida muloqot faollashgani kuzatilmoqda O‘zaro anglashuv va birgalikdagi sa’y-harakatlar tufayli mamlakatlarimiz va Tojikiston va O‘zbekiston Respublikalari Prezidentlari Imomali Rahmon va Shavkat Mirziyoyevning oqilona siyosati sharofati bois, azaldan etu tirnoq bo‘lib kelgan ikki qondosh va jondosh – tojik va o‘zbek xalqlari o‘rtasidagi azaliy do‘stlikning uzilmas rishtalari kundan-kunga mustahkamlanib O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Kamilov Hindiston Tashqi ishlar vaziri bilan uchrashuv O‘zbekiston Respublikasidagi iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy voqyealarga doir ma'lumotlar Prezidentimiz Abul-Mu'iyn An-Nasafiy ziyoratgohidagi bunyodkorlik ishlari bilan tanishdi Qarshi tumanidagi Qovchin qishlog‘ida joylashgan Abul-Mu'iyn an-Nasafiy qadimiy ziyoratgohlardan sanaladi Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev 2017 yil 24-25 fevral kunlari Qashqadaryo viloyatiga tashri O‘zbekiston Respublikasidagi iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy voqealarga doir ma’lumotlar O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasida sayyohlar almashinuvi yo‘lga qo‘yilishi mumkin O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati va Qonunchilik palatasida Gruziya parlamenti raisi Irakliy Kobaxidze boshchiligidagi delegatsiya a'zolari bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi
Abduvali Rajabov - Alamim mani qo'shig'ini bepul ko'chirib olish
—Vatan, yurt ozodligi va mustaqilligini e’zozlovchi, ardoqlovchi, uni himoya qilishga tayyor fuqaroni tarbiyalashishiga keng jamoatchilik e’tiborini jalb etish; —bolalarda fuqarolik tarbiyasini tashkil etishda shaxsning Davlat Konstitutsiyasida ko‘rsatilgan huquqlaridan foydalanish hamda burchlarining bajarilishi xususida ma’lumotlar berish, ularda ijtimoiy faoliyatni tashkil etishda huquqlaridan foydalanish va burchlarini bajarish bo‘yicha ko‘nikma va malakalarni hosil qilish maqsadga muvofiqdir. 13.2. Davlat ramzlari va ularga nisbatan hurmat hissini shakllantirish Davlatimiz ramzlari—bayroq, gerb, madhiya O‘zbekiston xalqlarining shon-sharafi, g‘ururi, tarixiy xotirasi va intilishlarini o‘zida mujassamlashtiradi. Mana shu ramzlarni e’zozlash o‘zining qadr-qimmatini, o‘z mamlakatiga va shaxsan o‘ziga bo‘lgan ishonchni mustahkamlash demakdir. O‘z mamlakati bilan faxrlanadigan inson juda ko‘p narsalarga qodirdir. Bu esa oilaning ham, o‘z Vatanining ham shon-shuhratini oshiradi. Davlat ramzlari muayyan millatning etnopsixologik xususiyatlari, qarashlari, orzu-umidlari, intilishlari hamda maqsadini, hududiy, siyosiy-ijtimoiy birlik mohiyatini ajratishga xizmat qiluvchi tasviriy belgilar majmuyidir. Muayyan davlatning bayrog‘i, gerbi hamda madhiyasi davlat ramzlari majmuyini ifodalaydi. Davlat ramzlari o‘zlarida chuqur siyosiy va ijtimoiy mazmun ifoda etadi. Davlat ramzlarida (bayroq, gerb) tasvirlangan ranglar, tasivrlar shu xalq, millat o‘tmishi, qadim an’analari, xalqning turmush tarzi, orzu-umidlari, maqsadi, g‘oyalarini ifodalashiga xizmat etadi. Davlat madhiyasida esa xalq, millat, davlat va jamiyatning yagona maqsadi, birligi, g‘oyalari tarannum etiladi. Davlat ramzlari davlat mavjudligini ko‘rsatuvchi belgilardan sanaladi. Ramzlar shartli belgilar bo‘lib, ular qadim davrlardayoq turli xalqlarda u yoki bu hodisa, olam, mavjudot, odamlar tasvirini, ularning qarashlarini ifodalagan. Davlat bayrog‘i, gerbi ham jahon miqyosida mavjud bo‘lgan muayyan davlatning o‘z xalqi, millati nomidan faoliyat yuritish imkoniyatiga ega ekanligini anglatadi. Shu bois, 1991-yil 15-fevralda 124
Mavzuga Oid Boshqa Yangiliklar: Toshkentda eng sovuq qish bundan 100 yil oldin kuzatilgan Toshkentda “odamfurush” ayol qo‘lga olindi 20-apreldan 9- va 13-tramvay yo‘nalishlari yopiladi Yulduz Usmonova - Osmonimga olib ketaman (Jonli ijro 2018) Xo'ja Guruhi - Esingdami