text
stringlengths 7
335k
|
|---|
Toʻnyuquq, Tunyuquq (taxminan 645726) — Turk xoqonligiaa davlat arbobi va sarkarda
Ashida kabilasiga mansub
Turk zodagonlarining Xitoy imperatori saroyida garov sifatida ushlab turilgan oʻgʻillaridan biri
Uning ismi xitoy yilnomalarida Tunyuygu va Yuanchjen shakllarida uchraydi
Ushbu ismning ikkinchi shakli xitoychada "birinchi gavhar" degan maʼnoni bildirib, u T
ismi (qad
turkchada "toʻngʻich gavhar")ga moye keladi
U Tabgʻach (Xitoy)da tugʻilib, voyaga yetgan
Imperator saroyida ishonch qozonib, maʼmuriy xizmatga yuborilgan
T
680-yillarda Turk xoqonligini Xitoy asoratidan qutqarib, uni yangitdan barpo qilishda Eltarish xoqonning eng yaqin maslahatchisi boʻlgan
U 3 xoqon: Qutlut Eltarish (680—691), Qapogʻon (691—716) va Bilga xoqon (716—734) hukmronliklari davrida bosh vazir va lashkarboshi boʻlgan
Umrining katta qismini xoqonlikni mustahkamlash, turli qabilalar ahilligini saklash, tashqi dushmanlarga qarshi kurash bn oʻtkazgan
Xitoy yilnomalarida xoqonlikning eng dono amaldori sifatida tilga olinadi
Ularda bayon qilinishicha, Bilga xoqonning Xitoy ichkarisiga yurish qilib, turkiy qavmlarni shaharlarda joylashishi, budda diniga oʻtishi ularning jangovarligini yoʻqotishini, oʻtroq yashash tarzi turkiylarga toʻgʻri kelmasligini aytib, xoqonni bu yoʻldan qaytaradi
Bu esa T
ning nihoyatda aklli, tadbirkor va kelajakni koʻra oladigan shaxs boʻlganligini koʻrsatadi
T
lashkarboshi sifatida Xitoyning shimsharqidagi Shandun viloyatiga, Uzoq Sharqda qoraxitoylart&, Yenisey daryosi havzalaridagi qirgʻizlarga, Oʻrxun va Selenga daryosi boʻylaridagi oʻgʻuzlarga Yettisuvdagi turkashlarga qarshi yurishlar uyushtiradi va ularni tobe etadi
U 719 y
uygʻurlar, chinliklar va basmillarning Ikkinchi Turk xoqonligiga qarshi yurishini toʻxtatishga va Xitoy bn 10 yillik sulh tuzishga muvaffaq boʻladi
U oʻlimidan oldin oʻzining hayoti va faoliyati haqida hikoya qiluvchi kitoba (yana q
Toʻnyuquq bitiktoshi) barpo qildiradi
Ushbu yodgorlik qad
turk yozuvining ajoyib majmuasi hisoblanadi
|
Vengriya, Daniya va Chexiyada politsiya, ularning matbuot xizmatlariga ko‘ra, jinoiy guruhlardan Ukrainaga mo‘ljallangan qurollarni topmagan.
Foto: Picture Alliance
Yevropa Ittifoqining uchta davlati – Daniya, Chexiya va Vengriya politsiyasi o‘z davlatlari hududida Ukrainadan olib kelingan qurol-yarog‘ izlari qayd etilmaganini ma’lum qildi. Bu haqda 9 noyabr, chorshanba kuni ertalab bo‘limlarga tegishli so‘rovlar yuborgan RBK onlayn-nashri xabar berdi.
Daniya politsiyasining O‘ta og‘ir jinoyatlarni tergov qilish boshqarmasi aloqa bo‘limi boshlig‘i Pia Bryuggerning so‘zlariga ko‘ra, Ukrainadan olib kelingan qurollar mamlakatda «ro‘yxatga olinmagan».
Vengriya milliy politsiyasi, shuningdek, «bu mamlakatdagi jinoiy guruhlardan dastlab Ukraina uchun mo‘ljallangan birorta ham qurol olib qo‘yilmaganini» va Ukrainadagi harbiy mojaro xavfsizlikning umumiy darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaganini ta’kidladi.
Chexiya politsiyasining kommunikatsiya va tashqi aloqalar bo‘limida Ukrainaga mo‘ljallangan qurol kontrabandasi ehtimoli haqidagi xabarlar «dezinformatsiya» deb topildi.
Germaniya Federal jinoiy politsiya boshqarmasi ham Ukrainadan qurol-yarog‘ kontrabandasi ehtimoli haqidagi xabarlarni haqiqatga to‘g‘ri kelmaydi, deb atadi. Shu bilan birga, politsiya finlandiyalik hamkasblarining 1 noyabrdagi press-reliziga tayanib, huquq-tartibot idoralarida G‘arb tomonidan Kiyevga uzatilgan qurollar Finlandiya uyushgan jinoiy guruhlari qo‘liga tushgani haqidagi xabarlarga hech qanday tasdiq yo‘qligini ko‘rsatdi.
Avvalroq, 30 oktyabr kuni Finlandiya Markaziy jinoiy politsiyasi jinoyat qidiruv departamenti komissari Krister Ahlgren Yle davlat mediakompaniyasiga bergan intervyusida Ukrainaga Rossiya bosqinidan himoya qilish uchun yuborilgan qurol-yarog‘lar Finlandiya jinoiy guruhlarining qo‘liga, xususan, xalqaro baykerlar klubi darajasidagi yordam bilan tushgan bo‘lishi mumkinligini aytgan edi.
Unga ko‘ra, Ukraina uchun mo‘ljallangan qurollar Shvetsiya, Daniya va Niderlandiyada ham topilgan.
Biroq, 1 noyabr kuni Finlandiya politsiyasi Ahlgrenning da’volarini amalda rad etdi. «Mutaxassisimiz bergan intervyuga asoslanib, qurol Finlandiyaga olib ketilgan degan taassurot paydo bo‘lishi mumkin. Biroq, bunday hodisaga dalil yo‘q. Bizning maqsadimiz Finlandiyada jinoyatchilar faoliyat yuritishi mumkinligini ta’kidlash edi. Ular nizo hududlaridan qurol olishga harakat qilmoqda», deyiladi politsiya boshlig‘i o‘rinbosari Markus Vyalimyaki bayonotida.
Iyul oyida Germaniyaning SWR ommaviy huquq mediakompaniyasi Yevropa Ittifoqi politsiya xizmati (Yevropol) tomonidan Yevropa Ittifoqi Kengashiga yuborilgan maxfiy hisoboti haqida xabar berib, huquq-tartibot idoralari xodimlari Ukrainani o‘qotar qurollar bilan tark etishga urinish holatlaridan xabardor ekanliklarini ko‘rsatgan edi. Politsiya xizmati, shuningdek, ushbu hujjatdan kelib chiqqan holda, Ukrainaning Yevropa Ittifoqi bilan chegarasida kontrabandani tashkil qilish uchun maxfiy joylar tashkil etilganini taxmin qilmoqda.
Yevropol matbuot kotibi Yan Op Gen Oort dpa axborot agentligiga o‘sha paytda Ukrainadan o‘qotar qurol va boshqa harbiy tovarlarning noqonuniy savdosi holatlari qorabozorda qayd etilganini aytdi. Ayrim Yevropa Ittifoqi davlatlarining huquq-tartibot idoralari og‘ir qurollar savdosini istisno qilmayapti. «U uyushgan jinoiy guruhlar yoki terrorchilar qo‘liga tushib qolish xavfi bor», — dedi Yevropol vakili.
window.yaContextCb.push(()=>{
Ya.adfoxCode.create({
ownerId: 367651,
containerId: 'adfox_163671557394827494',
params: {
pp: 'h',
ps: 'feps',
p2: 'hjmx'
}
})
})
|
Z48
Visual Basic 6,0;
E!se
X
NOVCHICJ!itel
End If
End Property
Public Property Let Znamenatel (ByVa! NovZnamenatel As Ooi!ye)
t
Ustanavlivayet znacheniye svoystva Znamenatel
If
IsNumeris(NovZnamenatel) Then
Err.
Number:=VbObjectError + 10144,
:="Znamenatel doljen bыt chislom"
Exit Property
Elself NovZnamenatel
Int(NovZnamenatel) Then
Err.
:=VbObjectError + 10145,
Exit
E!se
End
Nov3namenatel
End Property
="Znamenatel doljen bыt selыm chislom"
Public Sub Cymma{ByVa! Slagayemoye As Drob)
• Metod, kotorыy
drobi nribavlyayet druguyu drob
With Slagayemoye
X
X *
.Znamenatel + U *
.Chislitel
u
u *
.Znamenatel
End Iith
End Sub
Public Sub Proizvedeniye{VuVa! Somnojitel As Drob)
,
Metod, kotorыy na drob umnojayet druguyu drob
With Somnojitel
X
X *
.Chislitel
u =
u *
.Znamenatel
End With
End Sllb
Pub!ic Sub
,
Netod, kotor".IY drob delit
Iith Delitel
X = X *
.znamenatel
u = u *
.Chislitel
End With
End Sub
Private Sub
Initia!ize ()
,
Initsializatsiya klassa
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektlar moliyaviy hisobotlarining izohlari,
hisoblari va tushuntirishlarida quyidagi ma’lumotlarni ko‘rsatishi lozim:
– xo‘jalik yurituvchi subyektning moliyaviy hisoboti va hisob
va qo‘llanilgani to‘g‘risida ma’lumot taqdim etish;
aniq va haqqoniy taqdim etish uchun qo‘shimcha tahlil axborotlarini
Amaliyotda ko‘pgina korxonalarning faoliyati ko‘p qirrali bo‘ladi
qarorlar qabul qilishda qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi
Yillik moliyaviy
hisobotlar qo‘shimcha ravishda tuziladigan moliyaviy sharhni o‘z ichiga
olishi kerak, chunki u korxonaning moliyaviy faoliyatini, moliyaviy
ahvolini va ular duch kelgan asosiy noaniqliklarni bartaraf etadi
|
o‘simlikning qancha kaliyni tuproq-95
|
yo‘nalishda,
ya’ni
nanofan
tabiiy-ilmiy
muammolari,
ya’ni
qishloq
xo‘jaligi,
mikrobiologik
sanoat,
atrof
muhitni
muhofaza
qilish
sohalarida
ilmiy-texnik
taraqqiyotni
ta’minlashda
zaruriy
asos
bo‘lmish
tabiiy
va
ijtimoiy
jarayonlarni
matematik
modellashtirish,
informatika
va
hisoblash
texnikasi,
molekulyar
genetika,
gen-hujayra
injeneriyasi,
biotexnologiya
va
nanotexnologiya
sohalarida
tadqiqotlar olib borilmoqda".
Xulosa
qilib
aytganda,
nanotexnologiyani
falsafiy-metodologik jihatdan tahlil qilish asosida insonning
bu
sohaga
qiziqishlari,
talab
va
ehtiyojlari,
shaxsiy
manfaatlarini
ko‘rish
mumkin.
Shuningdek
hozirda
nanotexnologiya imkoniyatlarini mutloqlashtirish ham ekologik
va ijtimoiy vaziyatni murakkablashtirib ham qo‘yishi mumkin.
3,2. Nanotexnologiyani ijtimoiy jarayonlarga ta’siri
XXG
asrni nanotexnologiya sohasida keskin burilishlar
sodir bo‘lgan davr deyish mumkin. Chunki postnoklassik fanning
eng
yuqori
darajada
rivojlangan
sohasi
sifatida
nanotexnologiya imkoniyatlariga nafaqat mutaxassislar, balki
turli
soha olimlari,
shu jumladan faylasuflar
ham
katta
qiziqish
bilan
qaramoqda.
Shuningdek,
«nanotexnologiyasi»
tibbiyot,
elektronika,
sun’iy
intellekt,
ishlabchiqarish
va
boshqa sohalarda katta o‘zgarishlar qila olmaymiz)". Darhaqiqat,
hozirgi
davrda
nanotexnologiya
yangi
sivilizatsiyaga
olib
kiruvchi, yangi qadriyat va ideallarni yaratuvchi sohaga aylandi
hamda
fan
va
texnikani
birlashishiga,
yangi
konseptual
modellarni yaratilishiga sabab bo‘lmoqda.
ch
". Qarang: Innovatsion texnologiyalar ilm-fan va ijtimoiy taraqqiyot:
Respublika ilmiy-amaliy
seminari materiallari.
-Buxoro, 2010.—
154 b.
2 Red’ko V.G. Evolyutsiya, neyroninme seti, intellekt: Modeli i konsepsii evolyutsionnoy kibernetiki.
-
M.: Yeditorial URSS, 2005. –S.224.
|
«Ya. tib.sans
—
o
—
—
|
Obuna boshlanishi sanasi 2017 yil 5 dekabr, obuna yakunlanishi sanasi 2018 yil 3 aprel
Buyurtma qondirilmagan xolda xaridorning pul mablag‘lari bitim ro‘yxatga olingandan so‘ng 15 kun ichida qaytariladi
|
Negadir onam o‘gay, singlim o‘gay, degan fikr uni bu oiladan
nariga itarardi. Bunga ma’lum sabablar ham bor edi, Zaynabning bo‘yi cho‘zilgan sari o‘gay
ona Tolibjon bilan ikkovining boshini qovushtirib,. qo‘yaman, begonaga ketmasin derdi.
Ona zimdan shunga tayyorgarlik ko‘rardi.
Tolibjon
olti
yoshligida
onasi
o‘lgan.
Dadasi,
bolam
onasiz o‘smasin, deb xotinining yilini o‘tkazib to‘rt yashar
qizi bilan qolgan bir beva xotinga uylangan edi. O‘sha beva
xotin
mana
shu
kampir,
qizi
shu
Zaynab
edi.
Birga
o‘sib
katga
bo‘lgan
singlisiga
uylanishga
Tolibjon
aslo
rozi
emasdi. Ana shu gap bo‘lgandan keyin qishloqdan ketib qolgandi.
O‘qishni tugatib qishlog‘iga qaytmagan Tolibjonga onasi
bir xat yozgandi... O‘shanda u: Bolam, nega kelmaysan, Zaynabni
bo‘yningga osib qo‘ymasdim-ku’
—
degan edi.
Tolibjon
endigina
uylangan,
obkomda
bo‘lim
boshligi
bo‘lib ishlardi. Birso‘zliligi, o‘jarligi birovga yoqib, birovga yoqmay yurardi. Komsomol uni shunaqa qat’iy, birso‘zli
qilib tarbiyalagan edi. To‘g‘riso‘z, fikrida sobit Tolibjon
partiya safiga o‘tayotganda keksa kommunistlar: «Hamisha shunday
bo‘ling,
haqiqat yo‘lidan
aslo chekinmanga
deb
kafolat
berishgandi.
I
O‘shanda Stalinning shaxsiga sig‘inish oqibatlari butun
mamlakat miqyosida tugatilib
borayotgan, odamlarda
hayotga
buyuk
bir ishonch
paydo
bo‘lgan
paytlar
edi. Ammo
mayda
«shaxschalar» tirik edi. Ular «xalqlar otasi»ga sadoqatlaridan voz kecholmasdilar. Ayniqsa, lavozimlarga o‘rnashib olgan
bir
necha «shaxs farzandlari» mamlakat bo‘ylab esgan
toza
shabadani o‘tkinchi, mavsumiy bir gap deb bilardilar.
Ana shundaylardan biri respublika tepasiga mustahkam
o‘rnashib oldi. U nihoyat qattiqqo‘l. ra’yiga ters yuradiganlarni, bir gapini ikki qiladiganlarni ayamasdi.
Tolibjon bo‘layotgan ishlarni bilib, ba’zan tajang, ba’zan isyonkor tabiatini kuch bilan bosib yurardi.
O‘sha
kezlari
Birinchi—Shavkat
Rahimovich profsoyuz-lar liderini shunday badnom qildiki, inson bolasi bunaqa
xo‘rliklarga chiday olmasdi. Uni
o‘z qiziga o‘ynash, deb
gap
tarqatdi.
Yo‘rig‘iga yurmagan professor Nurmatovning uyiga buldozer solib tekislatib tashladi.
Tolibjon bu ishlarga guvoh edi. U o‘ziga o‘zi: shunchalik
qonunsizliklarni ko‘ra-bilaturib indamasam, qanday kommunist
bo‘ldim axir, deb kuyinardi. Oxiri uning ichidagi isyon portlab yuzaga otilib chiqdi.
OblastB partiya konferensiyasida so‘z olib, Shavkat Rahi-movichning ko‘ziga qarab turib bor gaplarni aytdi. Yor-birodarlarini atrofiga to‘playotganini, bo‘ysunmaganlarini
badnom qilayotganini, butun mamlakat bo‘ylab shaxsga sig‘inish
oqibatlari tugatilayotgan bir paytda respublikada yangi bir
shaxs paydo bo‘lganini ochiq-yoriq aytdi.
O‘shanda qiziq bir holat ro‘y bergandi. Zal bo‘ylab gulduros
qarsaklar yangrab ketdi. Bu qarsak tovushlari qaydan chiqayotganini bilib bo‘lmasdi. Odamlar stul tagiga qo‘llarini tiqib
qarsak chalardilar. Ammo ularning yuzlaridan, ko‘zlaridan
qarsak chalayotganlari sezilmas edi.
Oradan uch oy o‘tib Tolibjonga Shavkat Rahimovich smehri-bon» chilik qilib, uni «Ona-Vatan topshirig‘i» deb chet elga jo‘natib yubordi.
Tolibjon uch yil Mozambikda yashadi. O‘sha yerda bir farzand ko‘rdi.
Misrga borganda
o‘g‘li
yo‘lga
kirdi.
O‘sha
yerda
to ovozi do‘rillab iyagiga tuk oralaguncha yashashdi.
Tolibjon majburan jahongashta umr kechirardi. Yigitlik
kuchi, ilmi, qobiliyati begona yurtlarda qolib ketdi. U necha
marta Vatanga xat yozib, ona yurtiga qaytib kelish istagini
bildirdi. Rad javobini oldi. Er-xotin maslahatlashib begona tuzum, begona axloq hukm surgan yurtlarda o‘g‘lilarining
tarbiyasi o‘zgarib qolishidan qo‘rqib uni Vatanga jo‘natishdi.
Sal fursat o‘tmay bolasidan, o‘z ixtiyorim bilan armiya xizmatiga ketdim, degan xat keldi.
Bolasi el xizmatiga yarab qolgan onaning quvonchi uzoq cho‘zilmadi. Uni vabo olib ketdi. Begona yurtda, bolasi diydoridan uzoqda armon bilan ko‘z yumdi.
Tolibjon ko‘p mashaqqatlarni birga kechirgan xotinini begona el tuprog‘ida qoldirdi.
Tolibjon Vatanga qaytganda o‘g‘li armiya xizmatini o‘tayotgan edi. Unga onasi o‘lganini aytmadi. Dardini ichiga yutib,
qulay bir paytda aytarman, deb yurgandi. Aytolmadi, o‘g‘li chegarada, xizmat vazifasini o‘tab turgan mahal halok bo‘ldi.
Mana,
Tolibjonning
ko‘rgan-kechirganlari,
sarguzashtlari...
Hozir-u ona qishlog‘ining osmonida chaqnagan yulduzlarga
tikilib, o‘tgan kunlarini eslab o‘tiripti.
Ertalab boshiga oftob kelganda uyg‘ondi. Onasi ojiz ko‘zlarini belgisiz tarafga qadagancha peshonasini silayapti. Nevaralari atrofini to‘ldirib, avval hech qachon ko‘rmagan tog‘alariga qimirlamay tikilib o‘tirishiati.
—. Turaqol, bolam, turaqol,
—dedi kampir.
Tolibjon ona ovozidan mast edi. Bolalik yillaridagidek
ning bag‘rida erkalangisi, yuzlarini yuzlariga qo‘yib ishqa-Pngisi keldi. Butun xo‘rliklarini, alamlarini to‘kib solgisi
|
4 ball beriladi:
-tik turgan va parter holatlarida barcha to‘liq bajarilgan tashlash usullari uchun hamda
tik turgan holatdagi yiqitishlar uchun;
-hujumni amalga oshirayotgan kurashchiga, agar uning raqibi tik turgan holatdan
xavfli holatga barcha tashlash va yiqitish usullarining yordamida tushirilgan holatda.
S5 ball beriladi:
-tik turgan va parter holatlarida barcha to‘liq va yuqori amplitudada bajarilgan tashlash
usullari, ya’ni yunon-rum kurashining chiroyli tashlash usullarini ko‘rsatib berganligi
uchun.
Yuqoridagi texnik ballarni ko‘rsatish uchun ko‘k va qizil rangdagi 1, 2, 4, 5 raqamli
ko‘rsatgich taxtachalar bilan birga bitta oq ko‘rsatgich taxtacha yordamida baholanadi.
Bu ko‘rsatgich taxtachalar yon hakamda va gilam boshqaruvchisida ham mavjud
bo‘lishi kerak. Arbitr o‘ng qo‘liga ko‘k rangdagi va chap qo‘liga qizil rangdagi
bog‘lam yordamida kurashchilarning harakatlarini barmoqlar, qo‘l ishoralari va baland
ovozdagi buyruqlari yordamida bellashuvni olib boradi va baholaydi.
VIII BOB. ARMRESLING QOIDALARI
Armrestling—ingliz so‘zidan olingan bo‘lib arm wrestling (arm
- "qo‘l", wrestle —
"kurash"). AQShda yana boshqa bir nom bilan yuritadilar "ristresling" tarjimasi
(bilaklar
kurashi).
Hozirda
dunyoning xamma
qit’alarida
“armrestling”
deb
yuritiladi.
8.1.Umumiy qoidalar
Yakkama-yakka kurashga sportchilar
faqat
sport kiyimida va
sport oyoq
kiyimida ishtirok etishga ruxsat etiladi. Qo‘llar elka o‘rtasigacha va qo‘l panjasigacha
yalong‘och bo‘lishi kerak. Bilak va tirsaklarni har qanday himoyalovchi bintlardan va
o"тoY1aгдaп
foydalanish
hamda
nikoh
uzuklarini
bormoqlarga
taqib
chiqish
taqiqlanadi.
Ishtirokchilar qo‘llari toza, teri kasalliklarisiz va tirnoqlari olingan bo‘lishi
kerak. Beysbol kepkalari echilgan yoki shapka soyaboni orqaga qayrilgan bo‘lishi
kerak. Oyoq kiyimining tagcharmini qalinlashtirish ruxsat etiladi, tagcharm qalinligi
cheklanmagan. Og‘izda saqich chaynash mumkin emas.
O‘zbekiston
chempionatlari
va birinchiliklarida
har
bir
ishtirokchi jamoa
namoyon qilayotgan hududni shaharning nomini aks ettiruvchi yagona, shaxsiy sport
kiyimida
chiqishlari
kerak.
Kiyimda
va
oyoq
kiyimda
tijorat
firmalari
va
tashkilotlarning
faqat musobaqa
tashkilotlarining
ruxsati
bilan
tovar belgisidan
foydalanish mumkin. Hakam-informator tomonidan sportchini jangga chiqish uchun
ajratilgan
vaqt
hakam-informator
tomonidan
uning
sportchini
familiyasi
e’lon
qilingandan keyin ikki daqiqadan oshmasligi kerak.
Aks holda sportchiga mag‘lubiyat yoziladi. Start boshlanishi holatda sportchilar
qo‘llarini shunday ushlashi kerakki referi (hakam) katta barmoq bo‘’g‘’inlarini ko‘rib
112
|
2-rukn: mafoiylun (solim).
3-rukn: mafuvlun (axram).
4-rukn: fo (azall).
Ko‘rinib turibdiki, mazkur vazn yuqoridagisidan oxirgi ruknning o‘ta cho‘ziq
ekanligi bilan farqlanadi.
Ruknlar tartibidan kelib chiqib hazaji musammani axrabi solimi axrami
azall deb nomlaymiz.
Taqtiyi quyidagichadir:
maf’uvlu mafoiylun maf’uvlun fo
—— YЛY ———1—
——/ —
Hazaji musammani axrabi solimi axrabi ajabb
Ushbu vazn ruknlari quyidagi tartibda tashkil topadi:
1-rukn: mafuvlu (axrab).
2-rukn: mafoiylun (solim).
3-rukn: maf’uvlu (axrab).
4-rukn: faal (ajabb).
Ruknlar tartibidan kelib chiqib hazaji musammani axrabi solimi axrabi
ajabb deb nomlaymiz.
Taqtiyi quyidagichadir:
maf’uvlu mafoiylun maf’uvlu (aш
—-—-—V/V-—–
1
–– YTY –
Hazaji musammani axrabi solimi axrabi ahtam
Ushbu vazn ruknlari quyidagi tartibda tashkil topadi:
1-rukn: mafuvlu (axrab).
2-rukn: mafoiylun (solim).
3-rukn: maf’uvlu (axrab).
4-rukn: fauvl (ahtam).
Ko‘rinib turibdiki, mazkur vazn yuqoridagisidan oxirgi ruknning o‘ta cho‘ziq
ekanligi bilan farqlanadi.
Ruknlar tartibidan kelib chiqib hazaji musammani axrabi solimi axrabi
ajabb deb nomlaymiz.
74
|
Uning vafotiga infarkt asorati sabab bo‘lgan. Bu haqda shahar ma’muriyati xabar bergan.
- Chuqur qayg‘u bilan barcha fuqarolarga, hamksblarimiz, do‘stlarimizga, Zagreb va butun Xorvatiya jamoatchiligiga shuni ma’lum qilamizki, bugun 28 fevral kuni kutilmaganda Zagreb shahrining 66 yoshli meri Milan Bandich infarkt oqibatida bu yorug‘ dunyoni tark etdi, - deyiladi hokimiyat bayonotida. - U butun faoliyati davomida o‘z shahri, zagrebliklar tashvishi bilan yashadi. Zero, hamshaharlari siyosatchi uchun eng birinchi o‘rinda turardi. Bandich doimo katta ishtiyoq bilan, bor kuch-quvvatini sarflab ishlardi. Marhum 21 yil mobaynida ana shunday, borlig‘ini kasbiga bag‘ishlab yashadi.
|
conducting research on the history of Uzbek and Persian classical literature, and
writing monographs.
Implementation o£ research results. Based on the scientific results obtained
on a study of tradition and innovation in tadkirats devoted to women in the literature
of the XV and XX centuries:
Scientific information about the artists whose names arc mentioned in the
Turkic and Persian tadkirats dedicaled to women in the Eastern literature o£the XV-XX centuries was used in the A-1-117 “Description of philological manuscripts in
the (main) fund of the Center of Oriental Manuscripts named after Abu Rayhon
Beruni under the Tashkent State Institute of Oriental Studies” (2015-2017) practical
project (Reference o£ the Academy o£ Seiences of the Republic of Uzbekistan,
August 14, 2020, N23 71255-1649). As a result, the literary environment ofthe XV
and XX centuries in Herat was elarified tarough tadkirats, which became the basis
for the identification o£ biographical information abont dozens of unnamced poets;
From the scientitic-theoreticat conctusions on the SCope ot classica! images
used in fiterary impact, art science and tadkirats dedicated to women were used in
the preparation of the lecture materials and conference program with the topic of
“Language is a mirror o£ the nation” organized by the Cammittee on International
Relations and Friendship with Foreign Countries under the Cabinet of Ministers of
the Republic of Uzbekistan and the Tajik National Cultural Center of the Republic
(Reference Ne01-72 of tbe Republican Tajik National Cultural Center o£ Ortober 9,
2019). As a result, it has served as a useful scientific material tor Uzbekistan to
achieve scientific, spirituat and cultural prospects with foreign countries;
From the scientific conchusions on tadkirats devoted to women in the literature
ofihe XV-XX centuries: tradition and innovation were used in the preparation of the
seript of the sciene “Yoshlar mehmonxonasi” (The guest room of the youth) in
program of “Oqshomga qadar” (Until the evening) on the TV and radio channel
“Yoshlar” ofthe National Television and Radio Company of Uzbekistan. (Reference
No!4-03-393
of the National!
Television
and Radio Company
of Uzbekistan
“Yoshlar” TV and Radio Channel dated November
12, 2019) As a result, radio
broadcasts have been enriched with seientific and theoretical information, and their
scientific and educational level has inereased.
Approbation of research results, The results of ihe research were discussed
at 12 scientific and practical conferences, including 4 international and 8 national
scientifiv and practical conferenccs.
Publication of research results,
18 scientific papers on the topic of the
dissertation have been published, a total o£ six, that is, five of which is in national
and
1 of which is in international journals advised for publication by Scientific
publications of the main scientific results o£ doctorat dissertations of the Tligher
Attestation Commission under the Cabinet
of Ministers
o£ tbe Republic
of
Uzbekistan.
The structure and seope of the research. The dissertation consists of an
introduction, three chapters, a conclusion, a list o£ references, and the totat volume
ofthe research is 181 pages.
30
|
Sikllarni tashkil etish
Qator masalalarni yYechish uchun ko‘pincha bitta amalni bir necha marotaba bajarish talab
qilinadi. Amaliyotda bu rekursiyalar va iterativ algoritmlar yordamida amalga oshiriladi. Iterativ
jarayonlar—bu operatsiyalar ketma-ketligini zaruriy sonda takrorlanishidir.
while operatori orqali sikllarni tashkil etish
while
operatori yordamida sikllarni tashkil etishda operatsiyalar ketma-ketligi siklning
davom etish sharti «to‘g‘ri» bo‘lsagina uning navbatdagi operatsiyalari amalga oshiriladi.
while operatori yordamida siklni tashkil etish
include «iostream.h»
int main()
{
1пE
coппCeтaд0;
C"C" BигTaтпcит
KтyмaCпл
o‘zlashtirish
while(counter«5)G‘G‘Sikl
shartini
tekshirish
{
counter
QQ;
cout
««
“counter
177
««
counter
««
“.
g‘n”
;
}
cout«« “Tsikl tugadi.Counter:”««counter««“.g‘n”;
return
0;
NATIJA:
counter
1
counter
2
counter
3
Counter
4
counter
:
5
Tsikl
tugadi.Counter:
5.
while
operatori orqali murakkab konstruksiyalarni tuzish
while operatori shartida murakkab mantiqiy ifodalarni ham qo‘llash mumkin. Bunday
ifodalarni qo‘llashda $$ (mantiqiy ko‘paytirish),
JI
(mantiqiy qo‘shish ), hamda
! (mantiqiy
INKOR
) kabi operatsiyalardan foydalaniladi...
while konstruksiyasidagi murakkab shartlar
include «iostream.h»
int
main()
{
unsigned
short
kichik;
unsigned
long
katta;
const unsigned
short
MaxKichik-65535;
cout
««
“Kichik
sonni
kiriting:”;
cin
»»
kichik;
cout
««
“Katta
sonni
kiriting:”;
cin
»»
katta;
cout
««
“kichik
son:”
««
kichik
««
“...”;
G‘G‘Xar
bir iteratsiyada uchta
shart tekshiriladi.
while
(kichik«katta
$$
katta»0
58
kichik« MaxKichik
)
{
if(kichik$5000qq0d)
//Xar
5000
satrdan
//
keyin nukta chikariladi
72
|
bo‘ladi. Bu chuqurchalar og‘iz bo‘shlig‘i dahliziga bo‘rtib turadi vajuga alveola-ris deb ataladi. Chuqurchalar orasida to‘siqlar bo‘lib septa interalveolaria deb
ataladi. Kichik va katta oziq tishlardagi ildizlar bir nechta bo‘lganligidan bu tishlar
joylashadigan chuqurchalarning tubi septa interradiculari vositasida bo‘linib
turadi. pit giotashdesgo Yashkesian chuqurchalarning orqasida alveolar bo‘rtiq— tuber alveolaris hosil bo‘ladi. Yuqori jag‘ suyagining havo saqlaydigan
bo‘shlig‘i—sinus maxillaris burun bo‘shlig‘iga ochiladigan bo‘shliqlarning
eng kattasi bo‘lib, to‘rtta devori bo‘ladi. Yuqori devori ko‘z kosasining pastki
devoriga to‘g‘ri keladi. Bu devordagi ko‘z kosasining pastki egat va kanallari
bo‘shliqdan yupqa plastinka bilan ajralib turadi. Bu kanallardan o‘tayotgan qon
tomir va nervlar ba’zida faqat suyak ust pardasi bilan ajralishi ham mumkin.
Bo‘shliqning ichki devori burun bo‘shlig‘i bilan ajralib turadi. Bu sohadagi o‘rta
havo yo‘llariga bo‘shliqning tirqishi— hiatus maxillaris ochiladi. Bo‘shliqning
oldingi va yon devorlari yuqori jag‘ suyagi tanasining shu sohalariga to‘g‘ri
keladi. Uning ostki devorini yuqori jag‘ suyagining tanglay o‘simtalari va alveolar
o‘simtalar tashkil etadi.
3.16. PASTKI JAG SUYAGI— MANDIBULA
(31-rasm)
Pastki jag‘ suyagi, kalla suyaklari bilan harakatchan birlashadi. Bu suyak
gorizontal joylashgan tana— corpus mandibulae va vertikal yo‘nalgan shoxlar— ramus mandibulae dan iborat. Pastki jag‘ suyagining tanasi uning
asosi— basis va tishlar joylashadigan alveolar qism— pars alveolaris lardan
tashkil topadi. Suyak tanasi tashqi yuzasining o‘rtasida engak do“mbog‘i —
protuberantia mentalis bo‘ladi. Bu qism o‘z navbatida ikkita tepalik—
tuberculi mentales dan tashkil topadi. Bu tepaliklarning yon tarafida pastki
jag‘ kanalining yakuni engak teshigi— foramen mentale ko‘rinadi. Ko‘pincha
bu teshik 4-va 5-tishlar sohasida uchraydi. Pastki jag‘ suyagining tashqi yuzasida
5—6-tishlar sohasidan boshlanadigan va mushaklar birlashadigan qiyshiq
chiziq— linea obliqua ko‘rinadi. Engak sohasining ichki yuzasida mushaklar
birlashadigan o‘simtalar— spina mentalis superior va spina mentalis inferior
uchraydi. Uning ostida va yon tomonida ikki qorinchali mushaklar birlashadigan
chuqurchalar— fossa digastrica, bu chuqurchaning ustki qismida esa til osti
so‘lak bezi ta’siridan hosil bo“lgan chuqurcha— fossa sublinqualis joylashadi.
Buikki chuqurchalar orasida, 5—6-tishlar sohasidan boshlanadigan va mushaklar
birikishi uchun xizmat qiladigan linea mylohyoide ko‘rinadi. Bu chiziq ostida,
5—7-tishlar sohasida jag‘ osti so‘lak bezi ta’siridan hosil bo‘lgan chuqurcha—
fovea submandibularis ko‘rinadi. Yuqori jag‘ suyagining yuqori chekkasida
tishlar ildizi joylashadigan katakchalar— alveoli dentales bo‘ladi. Ularni to‘siqlar— septa interalyeolaria bir-biridan ajratib turadi. Katakchalarning oldingi
devorida, tish ildizlariga mos ravishda bo‘rtmalar bo‘lib— juga alveolaria deb
77
|
daxldor
daxma
daxmaza
dashnom
dasht
dashtpiyoz
deg
degcha
dev
devkor
devkorona
devonI.
devon II.
devona
devonavash
devonavor
devonbegi
devonxona
devor
(23463)
(4a50)
(damuaduo)
(2522)
(asta)
(355) 2422)
(522)
(42533)
(922)
(5322)
(1920)
(21923)
(921442)
(12341920)
(i3 algan)
( a A)
(43151322)
( 21923)
arab-fors. 1) aloqador, tegishli, daxldor, aloqasi
bo‘lgan; 2) sherik, ishtirok etuvchi, qatnashuvchi.
fors. maqbara, sag‘ana, qabr ustiga o‘rnatilgan
yodgorlik.
fors. ortiqcha tashvish, dardisar, boshog‘rig‘i.
fors. so‘kish, haqorat, koyish.
fors.
1) cho‘l, sahro, biyobon; 2) keng, ochiq
maydon, dala.
fors. piyozning yovvoyi bir navi.
fors. qozon.
fors. kichik qozon.
fors. 1) dev, shayton, iblis; 2) pahlavon, novcha,
daroz odam, zabardast, bahaybat; 3) ig‘vogar,
fitnachi, g“alamis.
fors. o‘ta ishchan, serg‘ayrat, ishga layoqatli,
charchashni bilmaydigan.
fors.
1) devdek, pahlavondek; 2) ulug‘vorona,
ulkan, g‘oyat katta.
fors. devon, bir shoirga tegishli sherlar to‘plami.
fors. 1) vazirlik; 2) idora, boshqarma.
fors. 1) beaql, jinni, telba; 2) g‘alati, qiziq odam;
3) gadoy, tilanchi.
fors. devonalardek, telbalardek, tentaknamo.
fors. devonavashga qarang.
fors-turk.
1) Buxoro xonligidagi yuqori
mansablardan biri; 2) hukmdorlar saroyida moliya
ishlarini yurituvchi shaxs; 3) Eronda fuqarolar sudi
raisi.
fors. 1) devon Ilga qarang; 2) sud, sud idorasi.
fors. 1) devor, paxsa; 2) parda. jild, qobiq.
39
|
Axborot-tahlil
funksiyasi.
Uning
asosiy
vazifasi
pedagogik
tizimlar
(pedagogik
jarayon)
to‘g‘risida
uzluksiz
ravishda axborotlar to‘plash
va ularni chuqur o‘rganish hamda
obyektiv baholashdan iborat. Bu vazifalarni bajarish asosida
boshqaruv
faoliyatining
strategiyasi,
rivojlanish
omillari,
bajarilishini
tashkil
etish
va
nazorat
qilish
yo‘llari
aniqlanadi. Shuning uchun, axborotlar nafaqat ishonchli, balki
yangi va foydali bo‘lishi ham zarur.
Axloqiy xislatlar–odamiylik, qanoatlilik, jonkuyarlik, mehribonlik, olijanoblik, olihimmatlilik, baynalminal-lik,
g‘oyaviy
sodiqlik,
kechirimlilik,
andishalilik,
shaxsiy
manfaatdan ijtimoiy manfaatdorlikni yuqori qo‘ya olishlik.
Bilim darajasi–rahbarning boshqaruv jarayonida eng zarur
bo‘lgan asosiy shartlardan biri bo‘lib, boshqarish, nazorat qilish,
qarorlar
qabul
qilish,
buyruq
va
ko‘rsatmalar,
nasihat
hamda
maslahatlar berishida ilmiy asoslangan ma’lumotlarga tayanishi
zarur hisoblanadi. Ta’lim muassasasini rivojlantirish, boshqaruv
jarayonini takomillashtirish va ta’lim samaradorligini oshirishda
zamonaviy
axborot
texnologiyalari,
kompyuterlashtirish
va
kompv’yuterlar tarmoqlari negizida ta’lim jarayonini axborotlar
bilan ta’minlashni rivojlantirishi uchun texnika va texnologiyani
bilishi
va
ulardan
foydalana.
olishi,
iqtisodiyotni
bilishi,
boshqarish uslublarini, funksiyalari
va strukturasini bilishi,
istiqbolni
belgilash
hamda
boshqaruv
jarayonini
loyihalash
texnologiyalarini joriy eta olishini belgilaydi.
7
Bilish komponenti
—boshqalarni
va o‘z-o‘zini bilishga
qaratilgan psixik jarayonlar:
sezgi,
idrok, tasavvur, xotira,
tafakkur, xayol vah.k.
Bioritmlar
nazariyasi
—
ixtiyoriy
ta’lim
muassasasi
«sharoitida
faoliyat
ko‘rsatuvchi
pedagoglar
va
boshqa xodimlar
o‘rtasidagi
o‘zaro
ta’sir
va
subyekt
bilan
obyektning
o‘zaro
ta’sirlari bilan bir qatorda tashqi muhit ta’siri mavjud bo‘ladi.
Pedagog xodimlarga bo‘lgan
tashqi muhitning ta’siri ularning o‘z
faoliyatiga nisbatan moyilligini o‘zgartiradi. Mazkur nazariyaga
ko‘ra mehnat faolligini oshirishning ikki cho‘qqisi mavjud bo‘lib,
birinchisi soat
11 dan
12 gacha va ikkinchisi
16 dan
18 gachadir.
Shundan kelib chiqib, kunning birinchi yarmida pedagoglarni asosiy
faoliyati bo‘lgan ta’lim-tarbiya jarayoniga jalb etish, yig‘ilish va
212
|
GAROVI,
shish
sonin arini ordan
ai narsa rna n ar rar arrani 131
QONUN
BA
ADOLAT
USTUVORLIGINING
HAYOTBAXSH
MANVBAY .....-1—-sh yaxashani ish
alinishigilgi
132
O‘ZBEKISTON XXI ASRSA INTILMOQDA.
anvarni
VATAN OZODLIGI
– OYIY SAODAT.
SORPOM AVLOD– HAYKIMIZ KELAJAGI
O‘TOK VA OBOD VATAN, ERKIN VA FAROVON HAYOT–-
PIROVARD MAQSADIMIZ. —.....
ipining Ja
O‘ZBEKISTON
KONSTITUTSIYASINING
3
YILLIGIGA
BARISHLANGAN TANTANADA MAROSIMDA SO‘ZLANGAK
NUTQ...
kishinin
ining
ishini No
|
OLX,avvalgi Torg e`lonlar taxtasi Taxiatosh: bepul e‘lonlar sayti Taxiatosh - foydalanishda bo‘lgan tovarlarni sotish/sotib olish OLX.uzda
Uy va bog' 65
Elektr jihozlari 127
Moda va stil 67
Сендвич панель 100000 сум за 1 квадратный метр
Taxiatosh 24 apr.
Cobalt Авто договор
Taxiatosh Bugun 00:26
2003 сонс трамблер
Taxiatosh Kecha 23:45
Бетон блок сатылады.
Taxiatosh Kecha 21:00
Шифанер и 2 комода в хорошем состоянии оригинал удобный
Taxiatosh Kecha 20:42
Хороший комод в хорошем состоянии оригинал
Стульчики 14 штук в хорошем состоянии удобный
Taxiatosh Kecha 20:38
Taxiatosh Kecha 20:36
vilik.ural
Taxiatosh Kecha 18:17
Taxyatash 1shi mikrayon dom 26 kv43
Taxiatosh Kecha 18:08
Taxiatosh Kecha 17:08
R 17 epika diska
Taxiatosh Kecha 16:05
ventilyatr bar
Taxiatosh Kecha 15:32
daroshka
Taxiatosh Kecha 15:27
Taxiatosh Kecha 14:09
Taxiatosh Kecha 14:05
Madonna gilem
Taxiatosh Kecha 13:40
Тико 1998 жыл
Taxiatosh Kecha 11:42
Taxiatosh Kecha 11:36
Taxiatosh Kecha 09:23
Taxiatosh Kecha 08:24
Taxiatosh Kecha 01:00
Ps3 oyinlar lyuboy ps3ke
Екы жаклама киетын дет!
Красная куртка дет!
Дубленка кожанка дет!
Вязанный кардиган дет!
Kitap juzik satiladi
Zamsh tufli satiladi
Обмен телевизор хайсенс меняю на двухспальную кровать.
Буфет сатылады
матиз сатилади договоргада бериледи
Ласетти 1.8 галовка колен вал сатылады бахасы келисимли
O‘zbekiston bepul e‘lonlari taxtasi Taxiatosh. O‘zbekiston bepul e‘lonlari OLX.uz (avvalgi torg.uz) sayti - bu yerda qidirganingizni topasiz! "E‘lon berish" tugmasiga bosib, siz xar qanday mavzudagi, shu jumladan, ish qidirish,xizmatlar, avtomobil, kvartira, uy,telefonlar savdosi va boshqalar bo‘yicha, bepul e‘lon joylashtirishingiz mumkin. OLX Taxiatosh sayti yordamida, siz deyarli xamma narsani sotishingiz yoki sotib olishingiz mumkin.Qidirish funksiyasidan foydalanib,siz hech bir qiyinchiliksiz mavjud e‘lonlar ichidan o‘zingizni qiziqtirgan mavzudagi e‘lonlarni topishingiz mumkin. OLX O‘zbekistonda - sizning ishonchli va tengiyo‘q yordamchingiz.
|
1655 Bu ba’zi qo‘shimchalar
bilan «Proletariat
va
chig‘atoy
adabiyoti» nomi ostida «Maorif va o‘qitg‘uvchi» jurnalining
1928-yil
4-sonida bosilgan.
166 O‘sha joyda, 5-bet.
1677 Qizil
O‘zbekiston.
1929.
13,
14
va
15-
may;
Baybula-tov Dj.
Panturkizm
pod
flagom
«Literaturnogo
naslediya»
uz-bekov,
jurnal
«SAAPP»
1931.
Ms!.
Bu
maqola
keyin
alohida
broshyura qilib ham bosilgan.
|
Ukrainaning sobiq prezidenti Pyotr Poroshenkoga hibsga olingan deputat Sergey Pashinskiy qismati xavf solmoqda
Bu haqda Ukraina ommaviy axborot vositalariga sobiq prezident Viktor Yanukovich ma'muriyatida ishlagan Andrey Portnov aytib o‘tdi
Portnov Poroshenkoga hibsga olinishi bilan tahdid qilmoqda
U buning uchun barcha sa'y-harakatlar amalga oshirilishiga va'da bergan
Portnov Poroshenko tergov izolyatorining navbatdagi “mijozi” bo‘lishi uchun barcha ishni qilishini ta'kidlab o‘tgan
“Hukumatda bundan boshqa chora qolmasligi uchun barcha ishni qilamiz”, deb qo‘shimcha qilgan Portnov
Ukrainada Poroshenkoga nisbatan bir nechta jinoiy ish ochilgan
|
Birlashgan Arab Amirliklarining Etihad Airways milliy aviakompaniyasining bortida 329 nafar yo‘lovchi bo‘lgan samolyoti mamlakat poytaxti Abu-Dabi shahri aeroportiga favqulodda qo‘nishni amalga oshirdi, deya xabar qilmoqda Associated Press agentligi.
Ma'lumotlarga ko‘ra, hodisa 27 sentabrda yuz bergan. O‘shanda, Abu-Dabi-Sidney yo‘nalishi bo‘yicha EY450 reysini amalga oshirayotgan Boeing-777 havo kemasi Abu-Dabidan havoga ko‘tarilgach, ko‘p o‘tmay BAA poytaxtiga qaytgan. Bunga dvigatelning ishdan chiqqani sabab bo‘lgan.
Biroq, hozircha, dvigatel nima sababdan ishlamay qolganiga oydinlik kiritilmagan.
|
He went to the shop.
U do‘konga ketdi.
He went into the shop.
U do‘konning ichiga kirdi.
TOWARDS PREDLOGI
1. -ga tomon, -ga qarab ma’nosida:
He was walking towards the sea.
U dengizga tomon borayotgan edi.
The ship sailed towards the south.
Kema janub tomonga suzib ketdi.
This was the first step towards
Bu yarashishga tomon birinchi qa-гecoпcшaйoп.
dam edi.
2. -ga, -ga nisbatan ma’nosida:
His attitude towards this
Uning bu masalaga munosabati
matter is favourable.
yaxshi.
He 15 пeпШy towards me.
U menga nisbatan do‘stona munosabatda.
3. -ga yaqin, -gacha ma’nolarida vaqtni ifodalaydi va biror vaqtdan oldin,
biror vaqtga yaqinni bildiradi:
The rain stopped towards
Yomg‘ir ertalabga yaqin to‘xtadi.
morning.
We expect to recerve the goods
Biz may oyining oxirigacha mol (to-towards the end of May.
var) larni olishga umid qilamiz.
UNDER PREDLOGI
1. tagida, ostida ma’nosida joyni bildiradi (overning antonimi):
He was Iying under a tree.
U daraxt tagida yotar edi.
He put the basket under the table.
U savatni stol ostiga qo‘ydi.
2. ostida (ko‘chma ma’noda) quyidagi birikmalarda ishlatiladi:
Under the guidance (control,
rahbarligi (nazorati,boshqaruvi, qo‘-management, command)
mondonligi) ostida
under the title (heading)
sarlavha ostida
under the name
nomi ostida, nomi bilan
under fire
o‘t (olov) ostida, ichida, o‘q ostida
under the influence
ta’siri ostida
3. -dan kamroq, -ga yaqin ma’nosida kamaytirilgan miqdorni bildiradi
(above ga teskari ma’noda):
There were under fifty people there.
U yerda ellikka yaqin odam bor edi.
He is under fourty.
U qirq yoshlarga borgan edi. U
qirqdan past.
239
|
.
F»)
FAM-E
Ye, =! 261},
(8.92, a)
bu yerda
«. —materialning elektron yaqinlik energiyasi;
M. —o‘tkazuvchan
zonadagi
holatlar zichligining effektiv qiymati.
8.20-rasmda
keltirilgan
strukturada
bu
effektiv
kuchning yo‘nalishi shundayki, u elektrostatik maydon bilan
birgalikda
1—,5
mexanizm
bilan
bog‘liq
bo‘lgan
foto-elektronlarning siljishiga to‘sqinlik qiladi. Material
xossalarida keskin yoki silliq o‘zgarish mavjud bo‘lganda
valent
zonadagi
kovakka
ta’sir
qiluvchi
effektiv
kuch
quyidagicha aniqlanadi:
d
i
!«pAu
«p
=
yo
(»,
}
V.a)
–K. 1
,
(8.92,
6)
da
dx
bu yerda
(JO-EE.)
kovakning yaqinlik energiyasi, M-u—
valent zonadagi
holatning effektiv
zichligi. Yuqorida
muhokama qilinganlarga ko‘rar—p geteroo‘tishning to‘la
tok zichligini quyidagicha yozish mumkin:
o
B
=
VA ye
{ Kishi V.ye ({ K.yx-0
bo
o
2
Ne Qil B.
—ye
{ yayx—ye { S.ix.
(8.93)
!
0
F
(8.93)
ifodadaigi
4
dan
9
gacha
bo‘lgan
hadlar
zaryad
tashunchilar rekombinatsiyasi bilan
bog‘liq 1—9 o‘tishlar
hosil qilgan isrof toklarini xarakterlaydi. Ifodaning
oxirgi ikki hadi
1
va 2 yarimo‘tkazgichlarda fotogeneratsiya
tufayli qo‘shimcha zaryad tashuvchilarning paydo bo‘lishini,
ya’ni optik qo‘zg‘otishni ifodalaydi. (8.93) formula quyosh
elementlari xarakteristikasini baholashda qo‘llanilishi
mumkin. Modomiki,
I kuchlanishning hosil qilgan umumiy
tok
zichligi
{
bir-biri
bilan
raqobatlashuvchi
ikki
jarayonning sodir bo‘lishi bilan, ya’ni zaryad tashuvchilar
fotogeneratsiyasi va rekombinatsiyasi bilan aniqlanar ekan,
(8,93) ifodani quyidagicha yozish mumkin:
=
(105, I) —1,i (10, I);
(8.94)
bu
yerda
1,, —namunaga
tushayotgan
fotonlar
oqimi.
(8.94) dan ko‘rinadiki,
I kuchlanishga mos kelgan umumiy
tok zichligi
{ ni fototok 1, bilan shu tok yo‘nalishidagi
1—
257
|
Joriy yil 6-mayda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.Umurzakov rahbarligidagi ishchi guruh Andijon viloyatining iqtisodiy va sanoat rivojlanishining bugungi holatini oʻrganish maqsadida ushbu hududga joʻnab ketdi.
Joylarga amalga oshirilgan tashrif davomida infratuzilmaning joriy holati, mahalliy sanoat korxonalari va ular tomonidan chiqarilayotgan mahsulotlar oʻrganildi.
Tadbirkorlar va eksportchilar bilan ishlab chiqarish jarayonining amaliy jihatlari, ishlab chiqarish hajmini oshirish va mahsulotlarning yangi turlarini oʻzlashtirish orqali korxonalar faoliyatini kengaytirish istiqbollari muhokama qilindi.
Toʻgʻridan-toʻgʻri muloqot korxonalarning hozirgi holatini, texnologik jarayonini hamda yuzaga kelayotgan muammoli masalalarni oʻrganishga imkon berdi. Muammolar har tomonlama tahlil qilindi, shundan soʻng aniq yechimlar ishlab chiqildi, ularni amalga oshirish muddatlari va masʼul ijrochilar belgilandi.
Tadbirkorlar va eksportchilar ishchi guruh aʼzolari bilan korxonalarni yanada kengaytirish va modernizatsiya qilish, ichki va tashqi bozorlarda talabgir va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega mahsulotlarning yangi turlarining ishlab chiqarishini oʻzlashtirish rejalari bilan oʻrtoqlashdi.
Bevosita joylarda tegishli vazirliklar, idoralar, tijorat banklari va mahalliy hokimiyat organlari tomonidan tadbirkorlarga zarur boʻlgan koʻmak koʻrsatish boʻyicha choralar belgilandi.
Shu bilan birga, korxonalarga tashrif davomida foydalanilmagan zaxiralarni ishga solish hamda ishlab chiqaruvchilar va eksportchilar bilan yangi loyihalarni amalga oshirishda ularga har tomonlama amaliy yordam koʻrsatish maqsadida ular bilan yaqin hamkorlik qilish orqali hududda investitsiyaviy, sanoat va eksport faoliyatini yanada kengaytirish istiqbollari oʻrganildi.
Shu nuqtayi nazardan, ishchi guruh aʼzolari – vazirliklar, idoralar va mahalliy hokimiyat organlari rahbarlariga innovatsion texnologiyalardan foydalaniladigan toʻliq siklli ishlab chiqarish obyektlar sonini koʻpaytirish, tarmoqlararo kooperatsiyani kengaytirish va eksport hajmini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish topshirildi.
Shuningdek, infratuzilmaviy va ijtimoiy obyektlarning bugungi holati tahlili ham oʻtkazilgan tashrif yakunlari boʻyicha mutasaddi rahbarlarga oʻz faoliyatini ishbilarmon doiralar bilan toʻliq va uzluksiz hamkorlik qilishga, ishlab chiqarish obyektlarining toʻliq quvvatda ishlashini taʼminlashga, yangi ish oʻrinlari yaratishga va tadbirkorlikni rivojlantirishga yoʻnaltirish boʻyicha tegishli koʻrsatmalar berildi, deb xabar beradi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi matbuot xizmati.
|
shakllangan tahlil harakatlari, sintez, umumlashmalikni talab etadi'.
Bunday bolalarda nutqning sensomotor darajasi turlicha kechadi. Yuqori‘
sinflarga borib ko‘pchilik o'quvchilarda nutqning fonetik nuqsonlari, *
motor darajalarining buzilishlarining yo'qolishi ro‘y beradi. Shu bilan
bir vaqtda bu bolalarda til va semantik darajalarning rivojlanishi me’yorga
(normaga) yetmay qoladi.
Aqli zaif bolalarda nutqning buzilishi turli ko‘rinishlarda bo'ladi va
ularni tahlil etishda differensial yondoshishni talab etiladi. Simptomatika
(kasallik belgilarining yig'indisi) va nutq buzilishining mexanizmi faqatgina
miya sistemasining umumiy rivojlanmay qolishidagina emas, balki, nutqqa
bevosita aloqador bo'lgan sistemaning lokal patologiyasi tomonidan
belgilanadi. Bu esa aqli zaif bolalarda nutq buzilishlari ko'rinishini yanada
murakkablashtiradi. Shu sababli oligofreniyaning ikki guruhi ajratib
ko'rsatiladi (G.Ye. Suxaryova, R.I. Belova-David): l)nutq rivojlanmagan
oligofreniya; 2)nutq kam chiliklari bilan m urakkablashgan, atipik
oligofreniya.
Normal bolalardagi singari, aqli zaif bolalarda ham nutq buzilishining
barcha shakllari uchraydi (dislaliya, rinolaliya, dizartriya, alaliya,
disleksiya, disgrafiya, duduqlanish, afaziya va boshqalar). Nutq buzilishi
tizimining strukturasida semantik nuqson (defekt) asosiy o'rinni egallaydi.
Aqli zaif bolalarda nutq buzilishi o'zining uzoq vaqt saqlanishi bilan
xarakterlanadi va yordamchi maktablarning yuqori sinflargacha bo'lgan
davr oralig'ida saqlanib, qiyinchilik bilan bartaraf qilinadi.
Aqli zaif o'quvchilar nutqining fonetik tomondan buzilishi va ularni
bartaraf etish yuzasidan logopedik ishlar
Yordamchi maktablarda tovush talaffuz qilishdagi nuqsonlar o'rta
maktablarga qaraganda ko'proq uchraydi.
Ular asosida bir emas, balki qator sabablar borki, bular: idrok qilish
faoliyatining rivojlanmay qolishi, nutq-eshitish differensiatsiyasining
shakllanmasligi, nutqiy motorikaning buzilishi, artikulatsion apparatning
tuzilishidagi buzilishlardir.
M e’yorida rivojlangan bolalar singari, aqli zaif bolalarda ham talaffuz
qilish murakkab bo'lgan tovushlarda buzilishlar ko'proq uchraydi ( L va
R kabi titroq va portlovchi-sirg'aluvchi tovushlar). Boshqa tovushlarga
nisbatan R to v ushining buzilgan sh ak llari k o 'p ro q uchraydi
(M.A.Aleksandrovskaya m a’lumotiga ko'ra).
Bu hoi, V.I.Beltyukovning fikriga ko'ra, sirg'aluvchi tovushlarning
akustik jihatdan bir-biriga yaqinligi bilan izohlanadi. Aqli zaif bolalarda
og'zaki nutqni qabul qilishdagi buzilish va nutq eshitish, analiz va
sintezining to'la rivojlanmasligi sirg'aluvchi tovushlarni talaffuz qilishdagi
buzilishlar miqdorini belgilaydi.
Aqli zaif o'quvchilarda nutq tovushlarini buzib talaffuz qilish bilan
|
O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga binoan, zarur bo'lgan vaqtda, xizmat ko'rsatish, aloqa qamrovi va qo'shimcha xizmatlarga tegishli bo'lgan murojaatlarni ko'rib chiqish vaqti 30 kalendar kunigacha yetishi mumkin;
“Ucell bilan bog'lanish” formasidan barcha Internet foydalanuvchilari foydalanishlari mumkin
|
badiiy matn pyhini, mohiyatini ochishda bebaho manbadip. Tiypak talqinchi acap opqali
yozyvchi holati haqida ko‘p napcalapni co‘zlab bepadi" (10, 19).
2. Myallif
pamon. Badiiy acapda qayci davp va mintaqada codip bo‘lgan
voqealapni tacviplanayotganligidan qat’i nazap ynda myallif ham
o‘z nyqtai nazapi
bilan ishtipok etadi. Aniqpog‘i, myallifning o‘zi ham qaycidip ma’noda acapdagi myhim
obpazlapdan bipi hicoblanishini icbotlaydi.
3.
Tapixiylik. Biogpafik metod opqali badiiy acapni o‘pganish natijalapi
shyni
ko‘pcatdiki,
myallif
tapixiy
mavzyga
qanchalik
badiiy
to‘qima yncyplapini
qo‘llamacin, bynda acl haqiqatni bytynlay o‘zgaptipa olmaydi. Cababi myallifning
biogpafiyaci ham acap g‘oyaci bilan bog‘liq bo‘ladi.
4.
Haqiqat.
Biogpafik
metodning
eng
myhim
jihatlapidan
bipi
—
ynda
myallifning "yolg‘on co‘zlolmacligi"
dip. Bynga cabab qilib shyni ta’kidlash mymkinki,
yozyvchi acapdagi hicciyotni kitobxondan oldin hic qiladi, cyujet chiziqlapi va voqealap
pivojini hammadan oldin biladi. Shy cababdan ham y na o‘zini, na o‘qyvchicini alday
oladi. Chynki "Adabiyotshynoclik metodlapidan hech bipi aclida ynivepcal emac. Bipoq
ylap opacida biogpafik metod mazmyn-mohiyatida incon shaxciyati typganligi bilan
kishilik tafakkypi opqali shakllantipilgan bapcha fanlapga oid bilimlapga, mavjyd
oqimlap
va qapashlapga tayanib ish ko‘padiki, shy jihatiga ko‘pa,
y ma’lym ma’noda
ynivepciallik kacb etadi va o‘ziga xoc yaxlit tizim shaklida namoyon bo‘ladi" (13, 12). Biz
ham shy fikpni ma’qyllaymiz.
Adabiyotlap:
1.
Timofeev
L.I.,
Typaev
C.B.
ClovapB
litepatypovedcheckix
tepminov.
—
M:
Ppocveshenie
1974. – Ct. 137.
2.
Litepatypniy ensiklopedicheckiy clovap’, –M., 1987. Ct. 154.
3.
Bopev
Yu.B.
Ickycctvo
intepppetasii
i
osenki:
Opit
ppochteniya
(KMednogo
vcadnika). -M., 1981. -C. 156.
4.
Jepebilo
T.B.
Metod’g
iccledovaniya
v
filologii:
Clovap’-cppavochnik.
—
Hazpan’: Piligpim), 2013. –C.41.
5.
Jon Golcyopci. Adabiyotda xapaktep yapatish. Jahon adiblapi adabiyot haqida. –T.:
Ma’naviyat. 2010. – B. 95.
6.
Pajabova J. "Bobypnoma"da qahpamon poptpeti va pyhiy holat ifodaci. O‘zbek
tili va adabiyoti. –T.: Fan. X02, 2010. – B. 128
7.
Kapim Bahodip. Biogpafik metod. { Pyhiyat alifboci. –T., 2016. – B. 175.
8.
Kapimov H. XX acp adabiyoti manzapalapi. –T.: 2008. – B. 125.
O.
Qodipiy H. Otam haqida. –T., 1983. – B. 113
10.
Pacylov A.P. Hozipgi o‘zbek tanqidchiligida tahlil va talqin myammoci: filol.
fanlapi doktopi ... dicc. avtopef. –T., 2002. –5.68.
1.
Yo‘ldoshev
B.
O‘zbek
adabiyotshynocligi
va
adabiy
tanqidchiligida
tapixiy-biogpafik metod { O‘zbek adabiyotshynocligi va adabiy tanqidchiligida yclyb va mahopat
myammolapi (60-70-yillap): filol. fan. doktopi... dicc. avtopef. — Toshkent, 2000. – B.
42.
12.
Opipov A. Ehtiyoj fapzandi. –T., 1988. – B. 168
13.
Adizova O. I. Adabiyotshynoc Aziz Qayumov tadqiqotlapida biogpafik metodning
o‘pni: filol. fan. nomzodi... dicc. avtopefepati. — Qapshi, 2018.
AYRIM TOPONIMLARNING TARKIBI VA SEMANTIKASI HAQIDA
DOT: 10.53885/edinres.2021.92.46.025
Bayramali Kilichev
BuxDU o‘zbek tilshunosligi kafedrasi
dotsenti.
Intizora Axmatova
BuxDU o‘zbek tilshunosligi kafedrasi
145
|
bo‘lib usta.—O‘zimga qolsa u yerdan qimirlamoqchi emasdim.
Qadrdon joy, o‘rgangan odamlar deganday. Biroq yoshing ulg‘aygan sari murvatlar bo‘shashib borarkanmi, bir
oz xastalanib...
—Ana xolos—dedi gapga
aralashib
Asad,—hali
beri
bo‘sh keladigan anoyi yo‘q demabmidingiz
boyagina, ustajon2
Gapning dangaliga ko‘chavering, bu bola ham o‘zimizniki...
— Yo‘q, yo‘q, asosiy sabab betoblikda bo‘ldi. Keyin opang
qo‘ymasdan buyoqqa ko‘chirib keldi—o‘z qishlog‘iga tortib.
— Opamlani bilasanmi, Qamolyo Xayrixon G‘aybullayeva.
Bu kolxozda rais muovinilar. O‘g‘ilchangni
yasliga to‘g‘rilab
bergan o‘sha kishi!
—Nega
shuni
vaqtida
aytmading,
o‘lguday
beparvosan-da,—dedim Asadni koyib.— Opamlaga katta
rahmat
aytib
qo‘yasiz, usta aka 1
—Opangga o‘zing aytasan rahmatni. Uyga kiramiz,—dedi
usta, mototsiklni
yetaklab Tinchlik
ko‘chasiga
yetganimizda.
Muyulishdagi yashil rangga bo‘yalgan uy ustaniki ekan. Tegrasi
devorsiz, faqat tollar bilangina ajratilgan uchastka juda
serfayz, gashtli ko‘rindi: ichi to‘la tok, olma,
anor,
anjir.
Kuzak kirishiga qaramay, anvoyi gullar gurkirab turibdi.
«Sening hovlingga o‘xshab ketarkan, a!» dedim Asadning qulog‘iga. U kinoya qilyapti, deb o‘yladi shekilli, o‘qrayib
qo‘ydi.
p Men endi muddaoga o‘tib, avvalgi yili ustaxonani qayta
qurish to‘g‘risida ustaning tuzgan loyihasini so‘radim. Usta
o‘ylab-o‘ylab xotiriga keltirdi:
loyihaning
bir
nusxasini
o‘sha vaqtda kolxozimizning buxgalteriga bergan, bir nusxasini o‘zida qoldirgan ekan. Uni qog‘ozlar ichidan topib
qo‘yadigan, men ertalab olib ketadigan bo‘ldim.
Qenjaboy aka uyiga ko‘p qistadi. Biz kechkirib qolgani
sababli uzr so‘radik.
—Quruq ketmanglar, axir. To‘qaydan tustovuq ovlab kelgan edim, oshga bosib berardim,—dedi.
—Juda ko‘nglingiz bo‘lmasa oshking xomini tugib berib
qo‘ya qoling,—deb Asad ustani ichagi uzilguday kuldirdi.
—Shuni shaldir-shuldurligiga borman-da, uka) Bo‘lmasa
bemalol o‘tiradigan bo‘b kelinglar, bir otamlashaylik. Qo‘lbola musallasdan ham bor, ha—deb Asadning og‘zining suvini
keltirdi.
Keyin menga qaradi—Nimaiki yordam
kerak
bo‘lsa tayyorman, asti tortinmasdan so‘rayver, xo‘pmi2
Ustaning
bu qadar
ochiq, yalxak muomalasidan,
to‘g‘risi,
erib ketdim. Ko‘nglimdagi boshqa bir tugunni
yechgim
kelib
qoldi. U ham bo‘lsa terim mashinasiga kerakli zarur qismlar masalasi edi. Bularni O‘rinboy bugun o‘lganining kunidan sotib olib kelganiga yuragim achishib ketayotgan edi. Kim
biladi, qaysi bir muttaham sodda O‘rinboyning qancha pulini
shilib oldiykind Yuzimni sidirib ustaga bu hangamani ayta
qoldim. Qenjaboy aka bo‘lsa afsus chekib:
—E, attangga— dedi. —Shuncha tashvish chekmasdan to‘g‘ri o‘zimizga kela qolsa bo‘lmasmidi» Bola yosh-da. Biz boshqa qo‘shnilarga bunaqa lash-lushlardan qarashib turamiz. Raisimiz Sotvoldiyev fe’li
keng,
xiyla
do‘lob
odam.
Yordam
so‘raganni noumid qaytarmaydi. Faqat negadir
bitta Toshmatov kelmaydi, kelishga or qiladimi deyman-a?
U kelmasa
o‘zlaring kelaverlaring,
o‘z uyingday.
Ertalab-chi,
yaxshisi
Urinboy kela qolsin. Qerakli
materiallarni
o‘zi
tanlab
oladi. Akavi qog‘ozlarni undan berib yuboraman. Innaykeyin,—dedi usta nimanidir eslab kularkan— Urinboyda boshqa gapim ham bor...
-
Men qiziqib, nima gapi borligini so‘ray deb turgan edim,
shu vaqt tepamizdagi radio
karnay qattiq
yangrab,
e’lon
eshittirib qoldi:
— «Diqqat Diqqat «Kommunizm»
kolxozi
radiouzelidan gapiramiz. Bugun
Madaniyat
saroyi
sahnasida
kolxoz
xalq teatri artistlari ijrosida katta konsert qo‘yiladi..»
E’lon qaytarildi. Qenjaboy aka bizga:
—Vaqtlaringiz bo‘lganda konsert ko‘rib
ketardinglar-da—dedi.
Biz tomosha ko‘rishni ham keyingi galga qo‘ydik, xayrlasha
turib, Asad:
—Ungacha tustovuqlar tarkana bo‘b ketmasa bo‘lgani, usta--jon!— deb hazil qotishni ham unutmadi.
Yo‘l-yo‘lakay biz bu kolxozdan olgan ajoyib taassurotlarimizni o‘rtoqlasharkanmiz, Asad:
— «Jannat» deganimcha bor ekanmi?
—deb pisanda qilib
qo‘ydi. O‘zi bir necha marta
ko‘rgan
badiiy havaskorlarning
san’atini, Madaniyat saroyida bo‘lib turadigan boshqa tomoshalar, tantanalarni og‘iz ko‘pirtirib gapirdi. Bu yerga oblast, respublika
artistlari
ham
tez-tez
kelib
turishar
ekan. Rayonning
katta-katta
yig‘inlari,
slyotlari ko‘pincha
shu saroyda o‘tar ekan. Hatto bu kolxozga chet ellardan mehmonlar kelib turar ekan.
—Ishqilib—dedi Asad
hikoyasini
davom
ettirib—
"hammaning og‘zida
dongdor
Qommunizme
kolxozi-yu, uning
qahramon raisi Sotvoldiyev: majlislarda ham, radio, gazetalarda ham... Ana shunga; Toshmatovning
ichi
kuyib,
havasi
kelgani kelgan. Butun xayoli, qanday qilib
bo‘lsa-da,
tezroq
bularday dong chiqarib olish.. O‘ngida ham shuni o‘ylaydi, tushida ham!
—Chittak g‘oz yurishini qilaman deb, chatanog‘i yirilgan-day-a?— degan gap keldi tilimga.
Asad buni eshitmaganga oldi.
Har holda Asadning so‘nggi gapi menga yangilik bo‘ldi—
Toshmatovning ba’zi xatti-harakati, haybarakallachiligi nima maqsadga
qaratilganligi
ustida
jiddiyroq
o‘ylashga
majbur qilib qo‘ydi meni...
ishloq yerda gap mingoyoqday tez o‘rmalarkan. Xotinim haqidagi ayrim so‘zlar allaqachon raisning qulog‘iga yetibdi.
O‘rinboy Qenjaboy akadan keltirgan materiallarni necha
kun urinib qaytadan
tartibga
soldim-da,
idoraga
borsam,
rais o‘tiribdi. Qovog‘i soliq. Salomimga alik ham olmasdan,
o‘pkalashga o‘tdi:
b
—Seni ukam degan edim-a, Qamoljon. Nahotki boshingga
tushgan mushkuldan og‘iz ochmasang menga?— Ganpning tagiga yetgunimcha yo‘q edi, rais ochig‘iga ko‘chdi— Kelin bola to‘g‘risida xunukroq gap eshitdim. Eskilar: oshsiz uy borki, urishsiz
.
uy yo‘q, deganlar. Nima, oralaringdan ola
mushuk
o‘tdimi»
Aytgin, biron davosini topaylik.
Isitmam chiqib ketdi. Raisning
betiga
qarayolmadim.
U
chindan achinib, kuyunib muomala qilayotgan
bo‘lsa-da,
sirni
ochiq aytishga tilim bormasdi. Tengdosh o‘rtog‘im Asadga ochmagan nozik oilaviy sirimni qanday qilib raisga ochayt Na
rais, na boshqasi qanchalik istamasin, bu dardimga davo to-polarmidiF O‘zimning shaxsiy tashvishlarimga birovni
sherik qilishim insofdanmiyo Har kim o‘z boshiga yog‘gan qorni
o‘zi kuraydi-da, axir!
—Otasinikida. Betob,—dedim raisga ham yolg‘onlab.
Rais hushyor ko‘zlarini ko‘zimga sinovchan tikib turdi-da:
— Shunaqami?— dedi ishonar-ishonmas.—Agar chindan betob bo‘lsa doktor chaqirtiraylik, kasalxonaga joylashtiraylik. Aytgin
—Tuzalib qolar. O‘zim
xabar
dlaman,—dedim
qisqa,
dudmol qilib,
4
— Rostdan-a?— dedi yana gumonsirab.—Unaqa
bo‘lsa
beparvolik qilma. Shofyorga tayinlab qo‘yaman,
xohlagan
vaqtingda mashinada borib kelaver,—dedi. Keyin gumonini oshkor qildi.—Men bo‘lsam hayron edim: bu kelin bizga ishga
kirmoqchi edi-ku, nima sababdan bunaqa bedarak ketdi, deb.
Men hozircha buyog‘iga o‘tmoqchi emasdim. Chunki gap chalg‘isa, raisning oldiga kirishda mo‘ljallangan asosiy ishim qolib ketish xavfi bor edi. Hamonki o‘zi gap ochdimi, fasodni
yorishim kerak bo‘lib
qoldi. Unga
ochiqdan ochiq: «Xotinimning o‘zi turmushidan fe’li
aynib, niyati buzilib
yuruvdi.
Sizning unga qilgan dag‘al muomalangiz bahona bo‘lib birato‘la boshi og‘ib ketdi», degim kelsa ham, bu o‘rtaga turmush
mojarosini tiqishni or bildim.
—To‘g‘ri, xotinimga aytgan vazifangiz yog‘gan ekan. Ammo,
kechirasiz-u, keyin cho‘chitib yuboribsiz.
—Iya, qanday qilib cho‘chitibman2
—U sizga bir qator talablarni qo‘ygan ekan: Siz bo‘lsangiz: «Og‘zingga chaynab solib qo‘yolmayman debsiz.
—Unchalikmas, uka,—dedi rais achchig‘ini bosib,—senga
kim yetkazgan bo‘lsa ham to‘n kiygizibdi.
—Xotinimning o‘zi aytdi. dedim raisni «to‘n kiygizuvchi» Asaddan badgumon qilmaslik uchun.
—To‘g‘ri gapni egri tushunibdi. Kechirasan-u, ayolingning
o‘zi jizzakiroq ekan. Sal sabr qilsa, aytganlarini muhayyo
qilardim.
v
—Ochig‘i, rais aka, bunaqa va’dalarni ko‘p eshityapmiz-da.
Hammasini qo‘ying-u, ozginasidan keling. Uning qo‘ygan talablari juda oddiy, juda jo‘n talablar emasmiyo Axir
u o‘zi
uchun yoki begona uchun so‘rayaptimi? Kolxozchilar
o‘z farzandlaridan moli-yu jonini ayasharmikin2
Men qo‘ygan dangal savollar zamirida nimalar borligi,
mening buncha kuyinishim sababini rais payqab turardi.
Chunki Shakarning talablari ketidan Qurbon ota ham yaslilarni tuzatish haqidagi o‘z rejasini raisga aytgan. Rais
bo‘lsa, odatdagicha «yo‘q» demagan-u, «kengashib olaylik», deb
galga solgan. Shuning uchun-u, savollarimni chetlab turib, aylanma yo‘lga o‘tishni afzal ko‘rdi.
— Qamoljon Men seni o‘ng qo‘lim deb bilaman. Ishonaman. Sen ham menga ishonarsan, deb o‘ylardim. Nahotki yanglishgan bo‘lsam-ag— dedi. Men tushunolmay, yelkamni qiyedim.
U davom etdi.—Haligina aytdingki, xotinim
kasal
bo‘lib
otasinikida yotibdi, deb. Hozirgi gaplaringdan
ham,
ba’zi
mish-mishlarga qaraganda ham jillayam unaqaga o‘xshamaydi-ku Otasinikiga ketishining asosiy sababini
bilsam "bo‘la-DIMIY.
Bu savol hali o‘zimga ham qorong‘iroq bo‘lgani, oilaviy masalaga chatinishni istamaganim uchun qisqacha qilib:
—Sababi ko‘p, rais aka...—deb
qo‘ya. qoldim.
Bu
haqda
boshqa savol qo‘zg‘almasin uchun qo‘ltig‘imdagi papkani raisning oldiga qo‘ydim.
—Bu nima ekan"
—
Rais papkani ochib, undagi ustaxonani
qayta qurishga tegishli loyiha, smetalarga ko‘zi tusharkan,
avzoyi o‘zgarib, mo‘ylovi silkinib, ko‘z qorachig‘lari torayib
ketdi. Ensasi qotganini bildirmay,—xo‘p, durust, anchagina
bosh qotiribsan. Faqat mashina ilmiga emas, qurilish texnikasiga ham xiyla korafta ekansan. Buni bamaslahat hal qilamiz albatta,—deb qo‘ydi.
Papkani stolning pastki tortmasiga soldi-da, o‘zim kutganday mashinalar remontidan
so‘z ochdi.
Men
ustaxonada
O‘rinboy bilan birga mashinalarni ko‘zdan kechirib,
ma’lumotlarni aniqlab kelgan edim: o‘n olti terim mashinasidan
to‘qqiztasi tayyor bo‘lganini aytarkanman,
ransning ko‘zlari
qinidan chiqayozdi.
—To‘faxonniki bitdimi27
— Bitirashyapgi.
—Qachon tayyor bo‘ladi2
— Kechgacha tayyor bo‘lib qolar.
—Menga anig‘i kerak-da, ukajon. «Bo‘lib qolar»ni eshitganimga qancha bo‘ldi. Lanj gap— Rans zardaga o‘tdi.
Kecha men yo‘g‘imda To‘faxon
kelib:
«Nima
uchun
meniki
Norbuvinikidan keyinga qoldi? Kim
shunday qildi?»
deb
katta g‘avg‘o ko‘taribdi. Boshqarma vakiliga ham arz qilibdi.
Shu voqeani rais xuddi favqulodda
hodisa ro‘y
berganday
vahimali qilib aytdi.
—Mashinasi tayyor bo‘lsa ham, dalasi tayyor bo‘la qolmas
hali,
—
degan edim, raisning zardasi qaynab ketdi.
—U yog‘ini bizga qo‘yib ber,—dedi jerkib.
Keyin
boshqa mashinalarni so‘radi.
—Yana uchtasi
chalaroq,
zapas
qismga
qarab
turibmiz.
Agar
o‘z kuchimiz, imkoniyatimizga qarab ish qiladigan bo‘lsak, qolganlari biron haftaga cho‘zilib ketishi ehtimol, bu
ishni
tezlatishning
birdan bir
chorasi
qo‘shni
«Qommu-HAJM» kolxozining ustaxonasidan foydalanish, dedim. Qo‘shnilar bilan gaplashganim, ular bunga rozi bo‘lishganini bildirib, raisni xursand qilishni istagandim. Aksincha, qo‘shnilar nomini eshitgach, raisning mo‘ylovi
titrab,
so‘zlarimni
eshitmaganga oldi. Birdan telefon trubkasini qulog‘iga tutib, Sel’xoztexnikaz bo‘limini
chaqira
boshladi.
Ulardan
mashina
remontini
tezlatishga
yordam
so‘radi.
U yoqdan:
«Faqat remont zavodiga olib borish mumkin», degan javob
bo‘ldi. Zavod qayerda desang, rayonning
eng narigi
boshida
ekan. Cho‘ldagi rayonlarning chegarasini bilasan-ku, yo‘lning
o‘zigagina uzzukun ketadi.
Raisning peshanasi tirishib turgan edi, telefon jiringlab, ishlabchiqarish boshqarmasidan terim
va remont svodkasini so‘radi. Bunday talab kuniga bo‘lsa ham, rais shoshib
qoldi.
Oldidagi
qog‘ozlarni
titkiladi.
Knopkani
bosdi.
Sekretar qizdan Asadni so‘radi. Asad topilmadi. Rais trubkaga: Bir ozdan so‘ng o‘zim qo‘ng‘iroq qilaman», dedi. Shundan
bildimki, men bergan ma’lumotlarga raisning ko‘ngli to‘lmadi. U faqat Asad tuzgan svodkagagina suyanarkan.
Men chiqishga ruxsat so‘ragan edim, yana telefon jiringladi. Rais trubkadagi buyruqni tinglab olgach, menga:
—Bir soatdan so‘ng boshqarma partkomiga borarkanmiz.
Uzoqqa ketmay turgin,—dedi.
Raisni partkom bekorga chaqirmagandir. Lekin meni olib
borib nima qiladi? Balki u yerda qattiqroq gap eshitadigan
bo‘lsa, aybiga meni sherik qilmoqchimikin? Yusuf otanikiga
ketganimda Farmonov
meni o‘zboshimchalikda
ayblab yanib
qo‘ygan ekan, o‘sha chaqirtirib ta’zirimni berdirmohchimiking
Har xil xayollar bilan ustyoxonada yurgan
edim,
ko‘p
o‘tmay
rais meni olib ketgani keldi.
Partkom sekretari Abrorov bizni iliqqina qabul qildi.
Uning kabineti
Sardorovnikiga,
hatto
o‘z
ransimiznikiga
qaraganda oddiy edi. Abrorov ham odmigina kiyingan,
muomalasi jo‘n, tez singishimli yigit ekan. Raisimiz meni unga: Bosh injenerimiz Kamol To‘ychiyev, deb tanishtirdi. Sekretar o‘zining yaqinida o‘tirgan Sardorovdan: Bu yigit bilan suhbatlashganmisize deb so‘ragan edi,
Sardorov
yengil
bosh silkib s’haz deb qo‘ydi. Uning hozirgi
harakatida
birinchi ko‘rganlarimdagi salobat, aftidan esa avvalgidek zahar tomib turmas edi. Bunaqa majlis vaqtida jo‘rttaga o‘zini oddiy tutarkan shekilli.
Uncha ko‘p odam chaqirilmagan ekan. Sekretar darrov majlisni ochdi. Kolxozlarda paxta terimining borishi, mashina
terimiga tayyorlik haqida
axborot uchun
so‘zni
Sardorovga
8—421
berdi. Kolxozlardagi ahvolni birma-bir tasvirlagan Sardorov, ayrim kolxozlarda mashina terimiga tayyorlik sustligini tanqid qila ketdi. Hozir
bizning kolxozga
gal kelar,
rosa do‘pposlar, deb yuragim po‘killab turibdi. Bordi-yu, qoloqligimizning sabablarini surishtirsa, men bilgan gaplarimni aytib qolaman, zora shu bahona
bilan o‘pirilgan
tomonlarimizni ko‘tarishga e’tibor berib
qolishsa,
deb
ko‘z
tutgan edim. Yo‘q, bizning kolxozga boshqalar qatori umuman
tegib o‘tishdi, xolos. Gap orasida mashinada teriladigan paxta maydonimizni eski plandagicha 500 tektar, remontdan chiqarilgan terim mashinalarini esa o‘n uchta qilib ko‘rsatdi.
To‘qaydagi dongdor brigada boshlig‘i, mexanizator To‘faxonni
ertadan mashina terimiga kirishadi, deb yubordi. Sekretar
rais bilan ikkimizga qarab, kshunaqami?e
degan
edi.
Rais
«yoshunaqa» deb javob berarkan, mendan
«to‘g‘gri-a»
deb
tasdiqlatgan bo‘ldi. Men unga «hali
ganlashganimiz
boshqacha
edi-ku» degan edim, raisning rangi oqarib ketdi. Men ungagina eshitarli qilib gapirgan bo‘lsam ham, Abrorov tuyg‘unlik bilan fahmlabdi.
—Ha, rais, boshqacha ekanmi?— deb so‘rab qoldi.
Rais beixtiyor o‘rnidan
turdi,
shoshib-pishib
kitelining
ko‘krak cho‘ntagidan daftarchasini olib varaqlagancha uzr so‘rayotganday dedi:
b
—Svodkamizda qittay noaniqlikka yo‘l
qo‘yilibdi.
Remontdan chiqqan mashinalarga remonti chalalari ham
aralashib ketdi. Ayb bizda, hisobchimizda. To‘g‘rilab
qo‘yamiz, o‘rtoq Abrorov
Hamma, «bu qanaqasi bo‘ldi», deb bir-biriga qarab oldi.
—Turg‘un Toshmatovich.——dedi Abrorov norizo ohangda—
shu qittay noaniqlikmi Faqat hisob-kitobingizda emas, ishlaringizda ham chalkashliklar, kemtiklar
bor.
Men
o‘tgan
hafta kolxozingizni aylanganimda qisman ko‘rsatgan edim.
O‘shanda ham «darrov to‘g‘rilaymiz, bajaramiz
degan
edin-giz-a? Axir quruq va’da bilan xirmon ko‘tarilib qoladimig
Rais ko‘pchilik oldida muztar bo‘lib, «ayb bizda» deb qo‘lini qovushtirgancha turardi. Sekretar Gulistonening svodkalarini boshqatdan ko‘rib
chiqishni
Sardorovdan
so‘radi,
Toshmatovga «o‘tiring» degandan so‘nggina, Toshmatov stanbeh-larni hisobga olamiz», deb joyiga o‘tirdi. Yana luqma tushib
qoladimi deb, biroz nafasini ichiga yutib turdi, Sardorov
bo‘linib qolgan nutqini ulab, boshqa kolxozlarga o‘tgandan
keyin, Toshmatov chuqur xo‘rsinib ichini bo‘shatdi. Men bo‘lsam
|
(Izoh: Qisqa tutashuv xarakteristikada ham yakor reaksiyasi induksion xarakteristikadagi kabi mashinaning bo‘ylama o‘qi bo‘yicha :mag-nitsizlovchi ta’sir qiladi).
Un,
Ego
g
2120
Te
2"
4
I
БA
c
м M
1 = Ди
(07–
4
7
{
My
23
I
d
/
{
1,4
н
o?
3
IAR
u
1
i7
’
Cyл,
y
/
M qoz
1,0
eнг
32222
4.11-rasm. Sinxron generatorning:
1
-salt ishlash xarakteristikasi (S.I.X) va 2-uning boshlan
ich (magnit zanjiri to‘yinmagan olatdagi. ya’ni to‘ri chiziqli) qismini davom qildirib osil
qilingan S.I.X; 3-induksion yuklanish (I.Y.X) va 4-simmetrik qisqa tutashuv (Q.T.X)
xarakteristikalaridan boshlanmay, balki absissalar o‘qidagi birorta «A» nuqtadan boshlanadi.
SG ning induksion yuklanish xarakteristikasi (I.Y.X), yakor reaksiyasining bo‘ylama o‘q bo‘yicha magnitsizlovchi ta’siri (kamquvvatli
sinxron generatorlarda yakor zanjiri aktiv qarshiligi r; ni ham e’tiborga
olganda undagi kam miqdordagi kuchlanish tushishi) tufayli S.I.Xdan
pastroqda joylashadi (4.11-rasm, 2).
SG ning salt ishlash, yuklanish va qisqa tutashuv xarakteristikalari
mashinaning parametrlari (induktiv qarshiliklari)ni aniqlashda muhim
ahamiyatga egadir.
4.11-rasmda punktir chiziq bilan ko‘rsatilgan qo‘shimcha ordinatalar o‘qi keyingi amaliy diagrammalarni qurishda zarur bo‘ladi (bunda
qoldiq magnit oqimining qiymati kichikligidan, u e’tiborga olinmaganda
mashinaning salt ishlash xarakteristikasi koordinatalar boshidan boshlanib, amaliy diagramma qurish va uni tahlil qilish ancha osonlashadi).
185
|
nomda, «Karakalpakstan» nashriyoti esa 928 ming nus
39 nomda kitob chop etgan.
Qoraqalpog‘istonda reklama. Davlat teleradioko)
paniyasi va 8 ta respublika, tuman gazeta va jurna
tahririyati reklama bilan shug‘ullanadi. Reklama e’
larining asosiy qismi «Vesti Karakalpakstana» va «Ye
kin Karakalpakstan gazetalarida e’lon qilinadi.
Qog‘oz-1—asr boshlarida Xitoyda paydo bo‘lgan.
1
boshlarida yangi ashyolar paydo bo‘lishi sababli uni i.
chiqarish ancha takomillashtirildi. 11 asrda u Xitoyni
o‘
va boshqa davlatlarda ham keng tarqaldi. Ammo Yevrs
qog‘oz faqat X.i —X!1 asrlarda paydo bo‘ldi. Xitoyda
atrofida yog‘ochga o‘yilgan tasvirlardan nusxa olish,
tenbergdan bir necha yuz yil burun harakatdagi iyer
lifli shrift yaragilgandi. Hatto Yevropada hindtushi
bilan ma’lum bo‘lgan kukun bo‘yog‘i ham Xitoyda kashf
et
gandi. Ushbu omil va kashfiyotlarning barchasi nashr m
sulotlarini chiqarishga imkon berdi. Xitoyda 10—
yo
larga kelib ko‘chma iyeroglifli shrift va 12—asrda
rangli bosma paydo bo‘ldi. Harakatdagi belgilar loy
keyinroq yog‘och, metall, sopoldan yasalib, asosan katta
mdagi kitoblarni chop etishda ishlatilgan. XX asr
o‘r
larida ksilografiya va harakatdagi shrift asta seki
o‘rnilarini poligrafiya ishlabchiqarishining zamon
usullariga bo‘shatib berdi.
Qurilgan dasturiy ta’minlov
— kompyuterga kir
tilgan va avtomatik tarzda ishga tushadigan kompyuter
sturi. Bunday dasturlar gazeta va jurnal vyorstkasida
K
yordam ko‘rsatadi.
Qo‘mita– fr., amerika parlamenti palatalaridagi
4
imiy guruhlar, AQSH Kongressi faoliyatining asosiy
{
nalishlari bo‘yicha tuzilgan. Mamlakatning oliy qonun ch
qaruvchi organi faolyatida katta ahamiyatga ega. Va
palatasida
—
22 ta, AQSH senatida
—
16 doimiy qo‘p
faoliyat ko‘rsatadi.
Qo‘shimcha auditoriya—ma’lum nashrning obunat
bo‘lmagan, tasodifiy o‘quvchilari.
«Qo‘shma Shtatlar abstrakt statistikasi»
—
«V
shington post» gazetasi fikricha, mazkur statistik
lumotlar o‘rin olgan kitob 1900—1999 y.y. eng yaxshi hu
|
XX ASR: TAQDIRLARDA AKS ETGAN TARIX
kechiktirish sharti bilan hukm qiladilar. Ammo ikki oydan keyinoq
unga «Davlat xizmatchisiga xizmat vazifasini ado etayotgan vaqtda hujum
qilganlik» ayblovini qo‘yadilar.
1978-yilning mart oyigacha Gavelni
qamoqxonada saqlaydilar, lekin ishning to‘xtatilishi bilanoq
u Adolatsiz ta’qib qilinayotganlarni himoya qilish qo‘mitasining tashkilotchilaridan biri bo‘ladi va uning ishida juda jonbozlik bilan 1979-
yilning 29-mayigacha ishlaydi. Aynan o‘sha kuni qo‘mitaga nisbatan jazo
choralari qo‘llana boshlaydi:
Gavelni yana hibsga oladilar, mavjud tuzumni ag‘darishga urinishda ayblaydilar va 23-oktyabrda hukm ijrosini
kechiktirmaslik sharti bilan to‘rt yil qamoqqa hukm qiladilar. Ozod
qilinishi bilan Gavel darhol ijtimoiy hayotga qo‘shilib ketadi: «Xartiya»ning hujjatlari ostiga imzo chekadi, g‘arblik muxbirlarga inter-vByu beradi, qamoqxonadagi xotiralari asosida Xatoj pesasini yozadi.
Gavelning omma oldida birinchi bor paydo bo‘lishi
1988-yilga to‘g‘ri
keladi: sentyabrda
u Lipnitsda folklor sahnasiga chiqadi, dekabrda
teatrning o‘ttiz yilligini bayram qilishda ishtirok etadi.
16-yanvarda
uni yana qamoqqa oladilar
va xalqaro jamoatchilikning noroziligiga
qaramasdan qo‘poruvchilik faoliyati uchun yana to‘qqiz oyga hukm qiladilar.
1989-yilning
17-noyabridan keyin aynan Gavel kommunistik rejimning qulashiga olib kelgan voqealarning markaziy siymosi bo‘lib
qoldi. Gavelning chaqirig‘idan so‘ng va uning tashabbusi bilan «Fuqarolik harakati» tashkiloti paydo bo‘ladi. Gavel uning yetakchisi sifatida
prezidentlikka yagona real nomzod bo‘lib qoladi
va
1989-yilning 29-
dekabrida uni bu lavozimga saylaydilar. O‘zining ikkinchi prezidentlik muddatiga saylanganidan (1990-yil
5 iyul!) so‘ng ham Gavel ko‘pchilik uchun tirik afsona, inqilobning tarovatli
va tortinchoq, adolatli
va sabr-toqatli ramzi bo‘lib qolaverdi.
U mamlakatni boshqargan
davrda har qanday tanbal o‘zini
—prezident bilan taqqoslaganda—
jasur inqilobchi deb his etishi mumkin edi. Chexoslovakiyani ikki davlatga ajratish jarayoni ketayotgan 1992-yildan prezidentga bo‘lgan ishtiyoq
pasaya boshladi:
1992-yil 20-iyulda Gavel iste’foga chiqdi.
Gavelning siyosiy hayotida o‘z parvozlari va inqirozlari bor edi. 1992-
yilda Chexoslovakiya prezidentligiga bo‘lgan saylovlarda unga 20 ta ovoz
yetishmadi, shundan so‘ng
u prezidentlik lavozimini tark etdi va siyosiy
hayotdan uzoqlashdi. Ammo Chexoslovakiya bo‘linib ketganidan so‘ng
u yana
prezidentlikka—endi mustaqil Chexiya prezidentligiga saylandi. Oradan besh yil o‘tgandan keyin, respublika prezidentligiga qayta saylovlarda
u faqat uchinchi turdagina g‘alabaga erishdi.
93
|
Tog‘amiz el qatori o‘g‘il-qizli bo‘ldi, nevara-chevara ko‘rdi. Shu birgina chap
qo‘libilanro‘zg‘or-u xonadonni eldan ziyoda qilib qo‘ygan bo‘lsa qo‘ygandirki, asti
kam emas. Shu juftsizginasi bilan qo‘lidan kelmaydigan ish yo‘q edi xisob.
Ro‘za: ramazon kunlari shirindan shirin nisholda pishiradi, alomat shakllar berib
to‘y-hashamga rang-barang holva-yu qandolat yasaydi. Doshqozon boshida turib
olib, yakka-yu yolg‘izqo‘lida shop tayoq, gird aylantirib cho‘lpi urganida qiyomning
bixi ko‘pirishini ko‘rgan qo‘shqo‘llilar beixtiyor chapak chalib yubormasa, mana,
meni aytasiz.
Salom chapdast el orasidagi laqabi, birgina qo‘li bilan ana shunday mirishkor
edi.
Shu odam biroq shom chorpoyada yonboshlab yotib kampiriga maslahat soldi.
-Mayramboybicha men bilan shuncha yil ro‘zg‘or qilib biror kamlik ko‘rdingmi?
Hovli joying, bola-chaqangdan gapir!
—Xudoga shukur, hammasi binoyi, esli-xushli.
-Bo‘lmasa, gap bunday Mayramoy. Bizni endi biruylantiribqo‘ysangiz!
-Tuzukturingchol, siznibirbalourama? Shu yoshgakirib-a?
-Ho‘-o”
bir
vaqtlar
o‘zing
va’da
qilib
eding.
“Sizni
uylantirmoqqa
bir
uylantiraman. Dunyoga
kelib,
siz ham
axir bunday ko‘rib keting-da degansan,
esingdami?
-Aytgan bo‘lsam aytgandirman—til qurg‘ur suyaksiz. Lekin kelib-kelib endimi?
Xo‘p, kimni olib beraylik ayting? —deb so‘raydikampir ham ermakka.
-Guloyni olib berasan!
Guloy deganlari Mayram yangamizga jiyan—opasining qizi, ko‘zi tug‘ma ojiz,
qirq yoshlarni qoralagan, lekinoq-oppoqqina,
so‘lqillamabirnarsa,
eng muhimi
—
erkak zotining nafasi tegmagan; otasi o‘lib, onasi bilan yolg‘iz yashaydi.
-Tur, taraddudingni ko‘r,
ertaga opangnikiga so‘rab borasan, tamom, deydi
tog‘amiz.
Cho‘nqayib
o‘tirgan yangamiz o‘rnidan turolmay birato‘la yerga yalpayib
qoladi.
304
|
eshitdi. Shunda qalbini qandaydir achinish hissi cho‘lga-di, negadir o‘zini biroz gunohkordek sezdi. «Ishxonaga qaytarib olib kelganimda balki o‘zini o‘nglab olar-midiyo —o‘yladi u. Har holda besh yil birga ishladik.
Haliyam bo‘lsa bir gaplashib ko‘rsammikan
Shunday
xayolga
borib
yurgan kunlarning birida
Raufning o‘zi kutilmaganda idoraga kirib keldi.
U Tolibjon bilan so‘rashib divanga yastanib o‘tirarkan:
—
Yordaming kerak bo‘lib
qoldi, —dedi tomdan
tarasha tushgandek.
— Tinchlikmiyo
—Qarz berib tur.
—Qancha.
—Yuz ming.
Tolibjon
uning anchadan
buyon dazmol tegmagan,
uniqqan shimiga, bo‘g‘riqqan zahil yuziga zimdan tikildi.
(Adoyi tamom
bo‘libdi-ku.
Ertalabdan
otvol-ganga o‘xshaydi. Tavba, go‘yo unga o‘tqazib qo‘ygandek dag‘allik bilan pul talab qilishi-chi; O‘zini xuddi qarz
so‘rabmas, qarzini talab qilib kelgan odamdek tutadi-ya». Tolibjon shularni xayolidan o‘tkazarkan birdan g‘ashi keldi.
—Hozir ilojim yo‘q, —dedi sovuqqonlik bilan.
—Ilojim yo‘q;
Seni ilojing yo‘qmi
—Rauf
zaharxandalik bilan tirjaydi.
Keyin Tolibjonga
ko‘zini lo‘q qildi.
—Besh yil birga ishladik. Korxona ko‘rgan daromadda meniyam hissam bordir!
—Ishlagan bo‘lsang haqingni ortig‘i bilan olgansan. Raufning surbetligi Tolibjonning jahlini chiqardi.
—
Esingdami,
ketayotib
uch
yuz
ming mening
bo‘ynimda to‘layman deganding!
Kechdim o‘sha
puldan,
tushundingmi Bo‘ldi endi, vaqtimni olma.
— Haydayapsanmiyo —Rauf o‘rnidan turdi: —Xo‘p
tavba qildik, —dedi kinoya bilan. So‘ngra eshikni
ocharkan orqaga o‘girildi. — Hovliqma, hali sen bilan bir hisob-kitob qilishim bor.
Hayvon Tolibjon yolg‘iz qolgach miyasida og‘riq sezdi.
Insoniylik qiyofasidan
butunlay chiqib
ketgan
ekan-ku. Men ahmoq unga achinib o‘tiribman-a, battar
bo‘lmaysanmi.
Shu payt telefon jiringladi. (Allo, Ahror, assa-101
|
–
tadi."
s
b.
Buxgalteriya" hisobining vazifalarini. yaxshi "tushunib olish
uchun uning obyektlarini-bilib olish Lozim bo‘ladi. Subyekt- «
lardagi buxgalteriya hisobining obyektlarini
quyidagi. to‘rt »
Guruhga bo‘lish mumkin:
hujjatlar bilan
asoslangan
holda ro‘yxatga olish
va
pulda
baholab umumlashtirilgan tarzda yoppasiga
va bevosita kuzatish
tizimidir.
U. subyektning
xo‘jalik
faoliyatini
boshqarish va unda xo‘jalik. hisobini. joriy
ettirishning
(muhim vositasi hisoblanib, subyektning mablag‘laridan to‘g‘ri.
«va unumli foydalanish va uning bug‘ligini ta’minlash ustidan ham dastlabki, ham joriy (kundalik) va kelgusi nazoratni
»?
yuritish imkonini beradi..
N
Buxgalteriya
hisobi
. yordamida
mavjud.
«!
moddiy
qiymatliklar, pul mablag‘larining harakati kuzatiladi va nazorat qilinadi, mahsulot ishlabchiqarish
va sotish bilan
bog‘liq Xarajatlar aniqlanadi, xo‘jalik faoliyatining
mo-
. liyaviy natijalari va subyektlarning umumiy. mulki haqidagi
ma’lumotlar yig‘iladi.
Buxgalteriya hisobi har qanday tizimda ham quyidagi uchta–
funksiyani bajaradi:
1) axborot berish, 2) nazorat-Qilish, 3)
boshqaruv yechimlarini ishlab chiqish: Bu, funksiyalarni bajarishda buxgalteriya hisobi har xil usullar, texnika"va shakllardan foydalanishi mumkin. "Shuning bilan birga; "Buxgalteriya hisobi har xil ijtimoiy tizimlarda muayyan ijtimoiy
TIZIMNING maqsadlariga "qarab har xil vazifalarni bajarishi
mumkin.
»
"Keyingi. paytlarda ba’zi IQTISODIY adabiyotlard
bilan vazifa tushunchasi chalkashtirilib talqin qilinmoqda,
vaholanki funksiya so‘zi lotincha yo‘nalish, faoliyat; majburi—
yat yoki ishni anglatib, u yoki bu narsa nima uchun xizmat qiladi
"degan. savolga javob beradi,
vazifa esa funksiya emas, balki
–
amalga. oshirilishi yoki yechilishi lozim. bo‘lgan
narsani. angla-1.
Subyektning-mablar. (resurs)lari: mehnat vositalari,
tovar-moddiy boyliklar, pul mablag‘lari, tayyor mahsulot; ustav fondi (kapitali), boshqa har xil jamg‘armalar; kelgusidagi. xarajatlar va to‘lovlarning zaxiralari,
subyektlarning
jamg‘argan foydasi hisobidan Yaratilgan har xil zaxira (rezervlar)lar va hokazolar-Bu mablag‘lar ishlabchiqarish jarayo-Sh
ni uchun. tegishli sharoit. yaratib beradi.
bizlar,
aa
ad. TI
4.
si
—
|
POXITITEAB DETEY
zakrmil glaza, naslajdayasv teplom, rasxodyashimsya po vsemu
telu.
Ogon’ v ochage dogoral, neskol’ko Dvyavolov potyanulis’
kustlannim solomoy kletkam. Orkestr umolk, i Sekeu s Ab-raxamom prinyalis’ tasit’ fakelm.
—Duma-yu, eto namek, — skazala Sverchok. — Idem, Nik.
Nado tebya ustroitv-Nik otkrvl glaza.
— Chto2
No Sverchok s Danni uje shli k kletkam. Neoxotno pol-nyavshis’ na nogi, Nik dvinulsya sledom,
Sverchok ukazala na kletku po soselstvu so svoyey.
— Kar naschet etoy2
— Konechno,
Nik opustilsya na chetverenvki i polez v kletku, no tut
je ostanovilsya, osoznav, naskol’ko eto absurdno — spat’
B kletke.
— Sverchokt
— Chego2
— Zachem im, chtob m’ spali v kletkax2
Sverchok rassmeyalas’-— Chtob’ piksi ne dostavali tebya vsyu nochv. Na, —ona
podala Niku kusok brezenta. — Nakroy kletku, chtob oni
ne pisali sverxu. Kons’g mojno svyazatv snizu, no eto ne-vajno — HET takogo uzla, s kotor’im oni b’g ne spravilisv.
— Aga, yesli oni do tebya doberutsya, to v’sosut vsyu
krovv, — skazal Denni. — Proshloy noch’yu sodnim patsapom
TAK
i v’ilo.
Hur
v ujase ustavilsya na Hero, no vovremya zametil
usmeshku na gubax Sverchka.
— Nu-nu, — skazal Nik.
Danni rasxoxotalsya.
Nakrmv kletku brezentom, Nik lolez vnutrv. Spat’
vkletke vse yeshe kazalos’ strann’m, nok etomu vremeni on
slishkom ustal, chtob’gobrashatv HA eto vnimaniye.
165
|
Aviatsiya fakulteti shuningdek BOEING Company, AIRBUS Industries, HANWA Corporation korxonalari bilan aloqalar o'rnatgan
Yosh professor-o'qituvchilar BOEING Company, AIRBUS Industries kabi korxonalarda malaka oshirib qaytganlar
|
rrrrlrHL_1h lJrl€E)dP|\o
r lr fir.ll\lrJ) JJtPy(lpr\oit atrH,I\dL€ rlhlt\t..lr.Ja
]|I]llljjjt|.HoxJl|HlldPL.Jj,it?lI{}J.r.)1L-|l,\do||f]-lneL.!)0rllYtlHJj]Jl|.Jlro]-dP-()nl}lt.tlda.lHH|ldelrHJN
rii siis* * ffgL€’#fftrTj ’f#’
sie ii:igsg, 5r i+;sii ii i+;iT : ii’ r
ii; rl;rs+i i; risrus ’ii s;iil; i 5’if ’
;iiiili;F;si F= iiFi;i ’,* *+sgF;, *;il i
;;;:;iis,#i ;
=**f; *,;#iili ’iii’
|
MUNDARIJA
Kил...)
шишиши шишa шинни aди ининг 8
1-BOB. MARKETING TADQIQOTLARIDA STATISTIK
TAHLIL FANINING MOHIYATI
1.1. Marketing tadqiqotlarining asosiy tushunchalari ........... 16
1.2. Marketing tadqiqotlari tasnifl..................................iss052 22
1.3. Marketing tadqiqotlari jarayoni va yo‘nalishlari............ 26
1.4. Marketing tadqiqotlarida statistik tahlilning shamiyati..32
1.5. Marketing tadqiqotlarining statistik ta’minoti................ 41
2-BOB. MARKETING TADQIQOTLARI MUAMMOSINI
ANIQLASH VA UNI O‘TKAZISHGA YONDASHUVLARNI
ISHLAB CHIQISH
2.1. Marketing tadqiqotlari muammosini aniqlashning
ahamiyati...................o.....
oi. iiiy osin ranoni n
i no yon n oo o o o non no sas
iranin nin 46
2.2. Yondashuvlarni ishlab chiqish va muammolarni
aniqlash jarayoni ш.ни
шишиши nn nani
n rniga И;
2.3. Tadqiqot muammolarini aniqlash bilan bog‘liq
masalalar.........
oo
nI nn nn noon nonini iron n asian anin annaning
58
2.4. Boзпдaгиy ya тaгkeйиe тиaттoaт иши 61
3-BOB. MARKETING TADQIQOTLARI LOYIHASI VA
JARAYONI
3.1. Marketing tadqiqotlari jarayonining mohiyati va
ahamiyati...
IDI
anna иишaишшиaнингиниги 68
3.2. Marketing tadqiqotlarining dastlabki bosqichlari........... 73
3.3. Tadqiqot loyihasini olib borish yondashuvlari............... 78
3.4. Tadqiqot loyihasini olib borish byudjeti va jadvalini
shakllantirish ................iuiil
iii iiiiil ooo onni ono nr nn
i a nr ns sn saninin
83
3,5. Tadqiqot o‘tkazish to‘g‘risidagi taklif va axborotga
chuyojni amqlash nuni
Ioanna noan
ши
85
|
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning joriy yil 30-iyuldagi “Koronavirus pandemiyasi davrida ijtimoiy himoyaga va yordamga muhtoj aholi qatlamlarini moddiy qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” farmoni ijrosini taʼminlash yuzasidan Orolboʻyida ham keng koʻlamli xayriya tadbirlari amalga oshirilmoqda.
Jumladan, pandemiya sharoitida moddiy yordam va koʻmakka muhtojlar roʻyxatiga kiritilgan oilalarga 10 milliard soʻmdan ziyod mablagʻ ajratilmoqda. Muqaddas Qurbon hayiti bayrami arafasida xalqimizning tarixiy va maʼnaviy qadriyatlaridan hisoblangan muhtojlar holidan xabar olinib, ularga naqd pul, oziq-ovqat mahsulotlari berilmoqda.
Xoʻjayli tumani hokimligi Axborot xizmatining maʼlum qilishicha, “Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasiga jami 817 million soʻm mablagʻ ajratilgan boʻlib, shundan joriy yilning mart oyidan “temir daftar”ga kiritilgan 1398 ta ogʻir sharoitdagi va oʻzini-oʻzi boqish imkoniyati yoʻq oilalardagi 6352 nafar fuqaroga, yolgʻiz yashovchi 89 ta fuqaroning har biriga 350 ming soʻmdan, 2-5 nafar aʼzosi bor 958 ta oilaning har biriga 550 ming soʻmdan, 6 nafar va undan koʻp aʼzosi bor 351 ta oilaning har biriga 750 ming soʻmdan, jami 817 million soʻm naqd pul bugun tuman faollari ishtirokida tarqatib chiqildi. Shuningdek, koronavirus infeksiyasining kirib kelishi va tarqalishining oldini olish boʻyicha shtab tomonidan bemorlarni davolashda hayotini xavf ostiga qoʻyib jonbozlik koʻrsatayotgan tuman tibbiyot birlashmasi 18 nafar xodimining 84 million soʻm ish haqilari naqd pulda topshirildi.
Musulmon olamidagi eng katta bayramlardan biri Qurbon hayiti ayyomi arafasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori Farhod Allambergenov, Beruniy tumani hokimi Atabek Saparbayev hamda sektor rahbarlari birgalikda tumandagi kam taʼminlangan va ehtiyojmand 12 ta xonadonda boʻlib, ularga pul mablagʻi, oziq-ovqat mahsulotlari berildi.
Pandemiya sharoitida boquvchisini yoʻqotgan va ehtiyojmand oila vakillari holidan xabar olish boʻyicha har bir hududda roʻyxatlar shakllantirilgan boʻlib, ayyom arafasida 1208 ta xonadonga 706 million soʻm pul mablagʻi, shuningdek oziq-ovqat mahsulotlari tarqatildi.
Koronavirus pandemiyasi inson salomatligiga jiddiy xavf solayotgan bir vaqtda Ellikqalʼa tumanida aholini ushbu ofatdan asrash va karantin sababli qiynalib qolgan oilalarga yordam koʻrsatish borasida bir qator rejali ishlar olib borilmoqda. Tumanda Hayit ayyomi munosabati bilan 624 ta oilaga 534 million soʻm pul mablagʻi, oziq-ovqat mahsulotlari va qoʻy-qoʻzi berildi.
Jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori Farhod Allambergenov, tuman hokimi Seydamat Avezov yordamga muhtoj ehtiyojmand 12 ta xonadonga tashrif buyurdilar. Ularga 1 million soʻmdan pul mablagʻi,12 turdagi oziq-ovqat mahsuloti va qoʻy-qoʻzi sovgʻa qilindi. Prokuror shu joyning oʻzida oilalarning murojaatlarini oʻrganib, ularni yechish boʻyicha tegishli masʼul rahbarlarga topshiriqlar berdi.
Mehr-muruvvat, xayr-saxovat kabi ezgu amallar xalqimizning azaliy qadriyati hisoblanadi. Zero, yaxshilik, oqibat, rahm kabi ulugʻ fazilatlar doimo insonga ziynat boʻlib kelgan. Binobarin, kimki ezgulik yoʻlida saʼy-harakat qilsa, umriga, rizqiga baraka kiradi, hayoti osuda, qalbi xotirjam boʻladi.
– Mamlakatimizda hech bir xonadon eʼtibordan chetda qolayotgani yoʻq,–deydi “Qirqqiz” ovul fuqarolar yigʻinida istiqomat qiluvchi Nargiza Madrimova. – Erimning vafotidan soʻng uch nafar farzandim bilan qolib, uy-joydan qiynalayotgan edim. Hozir qarindoshimning uyida vaqtincha yashab kelyapman. 1-sektor rahbari homiyligida menga besh xonali yangi uy-joy qurib berilmoqda.
Bayram munosabati bilan hol-ahvolimdan xabar olib, 1 million soʻm pul, oziq-ovqat mahsulotlari va bir bosh qoʻy berishdi. Kam taʼminlangan, ehtiyojmand oilalarga koʻrsatayotgan bunday gʻamxoʻrligi uchun davlatimiz rahbariga minnatdorlik bildiraman.
Darhaqiqat, davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan tashkil etilgan “Saxovat va koʻmak” umumxalq harakati bugungi kunda tom maʼnoda qudratli kuchga aylandi. Asosiy maqsad xalqning roziligidir. Har qanday sharoitda ham fuqarolarni qoʻllab-quvvatlash, ularning hayotga, yashashga boʻlgan umidini soʻndirmaslikdir.
Bunday saxovat tadbirlari Orolboʻyida davom etmoqda.
|
Turizm sohasidagi tadbirkorlik sub’ektlarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida mehmonxonalar, ular bo‘yidagi yo‘l, muhandislik va kommunikatsiya infratuzilmalarini qurish bo‘yicha investitsiya loyihalarini birgalikda moliyalashtirish uchun turizm sohasi tadbirkorlik sub’ektlariga kredit mablag‘larini ajratish maqsadida O‘zbekiston Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasining kredit liniyalarini ochish nazarda tutilgan
|
Uchrashuv davomida 2017-yil sentabrda Nyu-York shahrida bo‘lib o‘tgan BMT Bosh Assambleyasi 72-sessiyasi va noyabr oyida Samarqand shahrida bo‘lib o‘tgan xalqaro konferensiyada O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan taklif etilgan tashabbuslarni amalga oshirishning amaliy masalalari muhokama qilindi
|
Davlat rahbari raisligida o`tkazilayotgan videoselektor yig`ilishida pillachilik va junchilik salohiyatidan yanada keng foydalanish zarurligi ta`kidlandi, deya xabar bermoqda Prezident Matbuot kotibi.
Shu munosabat bilan Toshkent viloyatida 15 ming gektar, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo, Xorazm viloyatlarida 10 ming gektardan, Qoraqalpog`istonda, Andijon, Namangan, Navoiy, Sirdaryo, Farg`ona viloyatlarida 5 ming gektardan aholi yashash joylariga yaqin lalmi va yaylov maydonni o`zlashtirib, pilla klasterlarini tashkil qilish zarurligi qayd etildi.
Bu erlar Vetnam tajribasi asosida aholiga 1-2 gektardan ham tut, ham oziq-ovqat ekish uchun beriladi.
Shuningdek, Oltinsoy, Sho`rchi, Konimex, Nurota, Muborak, G`uzor, Kattaqo`rg`on, Nurobod, Forish, Tuproqqal`a tumanlarida aholi yashash joylariga yaqin 10 ming gektardan lalmi va yaylov maydonda jun klasterlarini tashkil qilish topshirildi.
|
Uchqun Qutliyev, Anvar Matnazarov
IKA” FANIDAN LABORATORIYA ISHLARI”
(O‘quv-uslubiy qo‘llanma)
|
21
vozvraщalas dusha v telo, to delo tabiba zaklyuchayetsya v soxranenii dushi v
bolnom tele, izlechivat ot bolezni telo.
Yego kajdoye dыxaniye i lecheniye
Kajdыy shag‘ yego – isseleniye
Yego litso pochitayetsya kak Iisus
Sherbet, kotorыy on dayet
Napominayet jivuyu vodu».
Znamenitomu vrach-u Vostoka perioda rannego srednevekovya AbuAli
Ibn Sino pripisыvayut izrecheniye: «Vrach doljen obladat vzglyadom sokola,
rukami devushki, mudrostyu zmei i serdsem lva». Ibn Sino dayet opredele-niye ponyatiyu «Mizoj» –na rovne s prirodoy cheloveka. On razlichayet gorya-chiy, xolodnыy, suxoy i vlajnыy mizojы. Naprimer, pri naznachenii bol-nom-u kakogo-libo lekarstva neobxodimo imet v vidu yego mizoj, yesli je ne
uchtetsya, to deystviye lekarstva ne budet.
Alixantura Soguniy v svoyey knige «Shifo-ul ila» opisal o simpto-max i tipax mizojov. V nem opisыvayut 4 vida mizojov:
1) Mizojnыy krovyanoy chelovek (goryachiy, vlajnыy) – telo tverdoye,
litso krasnoye, polnolitsыy, dobrojelatelnыy, radostnыy, xrabrыy i sil-nыy.
2) Mizojno nebesnыy chelovek (goryachiy, suxoy) – chaщe koja sveta
zerna, litso tonkoy koji, sam tolstыy, ne dobrojelatelnыy, vspыlchivыy,
legkostoykiy i boltlivыy.
3) Mizoj xolodnыy chelovek (xolodnыy, suxoy) – svet temnыy, litso
bezjilistoye, sam xudoy, nevejliv, trusliv.
4) Chelovek s mokrыm mizojem (xolodnыy, mokrыy) – belolitsiy, ko-jistыy, sonlivыy, sidyache-stoyachee polojeniye, tyajeloye, bezobidchivыy, za-vidlivыy, jivot bolshoy, tolstыy.
Naibolee vыdayuщimisya sochineniyami Drevnego mira, v kotorыx sta-vyatsya voprosы deontologii, yavlyayutsya: «O prirode jizni» kitayskogo vracha
|
aldamoqchi bo‘lishadi. Imoratlar qurishadi, katta xudoyilar o‘tkazishadi, kimlargadir xayr-sadaqa berishadi...
—Sening boshqalarga ishing bo‘lmasin, osiy banda. Har kim o‘zi uchun o‘zi javob beradi. Olloh barcha
narsaga guvohdir.
U oshkor narsalarni
ham,
pinhon
narsalarni ham biladi. U hamma narsani eshitguvchi,
bilguvchidir"..
Shu
asnoda
farishtalardan
biri
qo‘lini
havoga
cho‘zgan edi, qo‘lida vazmin-garon gurzi paydo bo‘ldi.
Farishta
zarb
bilan
gurzini
Abdullaning
boshiga
tushirdi. Jasad tilka-tilka bo‘lib ketdi.
Ajablanarli joyi: jasad qolib, kavakda biqinib
o‘tirganicha—u, shunday bayoysiz bir azobni tuydiki,
xasta bo‘lgan paytlarida ham, hayotida necha bor kaltak
yeganida
ham,
o‘limga
ro‘para
kelganida
ham
bunday
azob borligini tasavvur qilmagan edi.
Es-hushidan
ayrilib,
kavak
devoriga
qapishib
qoldi.
12
Qabr boshiga goh bolalarini yetaklab Halima, goh
Burhon Sharifning qarindosh-urug‘lari, goh idoradagilar kelib turishar, ba’zan saharlar yoki shomlarda
kimdir marhumning gunohlarini xudodan tilab, mungli ohangda Qur’on tilovat qilar edi.
U qabr ichida, qorong‘i, zax kavakda yotganiga qaramay, buning barini his etar edi.
Uning ayrim kunlar qabrdan tashqariga chiqqisi
kelar, ammo qimirlashga majoli yo‘q edi.
U yuz yillik bemordan ham yomonroq holatni sezar,
o‘zining biroz madorga kirishini kutar edi.
Kunlar
shu
yo‘sinda
o‘tayotib,
rutubatli
kuzning
qaysidir bulutli oqshomi nogoh—unga nihoyatda tanish, qadrdon oyoq sharpalari qabristonda eshitilgandek bo‘ldi.
U sergaklanib-jonlandi. Qabrdagi teshik-tuynuklardan urinib-surinib, tashqariga otildi.
Bu orada qabr boshiga yetib kelgan, ko‘zlarida jig‘ga yosh—xushqomat, chiroyli, mag‘rur kishi, —ohista
tiz cho‘kdi.
Keyin, ko‘zlaridan hamon yosh og‘ganicha, kaftiga bir
hovuch tuproq olib, g‘amgin pichirladi:
|
Zangiotada daraxtlarni noqonuniy kesgan fuqaro 300 mln. so‘mlik moddiy zarar yetkazdi
Toshkent viloyati Zangiota tumanida daraxtlarni noqonuniy kesish holati aniqlandi. Bu haqda viloyat prokuraturasi xabar bermoqda.
Xususan, Toshkent tumanida yashovchi B.S. Zangiota tumani “Darxon” mahallasidagi (sobiq Dendropark hududi) 240 tup turli xildagi manzarali daraxtlarni noqonuniy tarzda kesib olib ketib, o‘simlik dunyosiga jiddiy ziyon keltirgan.
B.S. tomonidan yetkazilgan moddiy zarar miqdori 300 mln. so‘mdan oshiq baholanmoqda.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 198-moddasi (ekinzor, o‘rmon va boshqa dov-daraxtlarga shikast yetkazish va ularni nobud qilish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari ichki ishlar organlari tomonidan olib borilmoqda.
Jinoyat ishi tergovi viloyat prokuraturasi nazoratiga olingan.
|
Dam olish kunini ko`chirish to`g`risida Prezident qarori imzolandi Афиша
Jamiyat Dunyo Futbol Mutolaa Jinoyat Savol-javob Shou-biznes Hi-tech Lady Salomatlik Мозийдан садо Hidoyat sari Dam olish kunini ko`chirish to`g`risida Prezident qarori imzolandi 19:03, 12 fevral 2016 2016 yil 5 mart shanba dam olish kunini 2016 yil 7 mart dushanba kuniga ko`chirish to`g`risida O`zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori imzolandi.
Xalqaro xotin-qizlar kunini nishonlash munosabati bilan hamda aholining dam olishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish va ish vaqtidan oqilona foydalanish maqsadida 2016 yil 5 mart shanba dam olish kuni 2016 yil 7 mart dushanba kuniga ko`chirildi.
2016 yil 5 mart shanba kuni ish kuni deb e`lon qilindi.
|
Ga
Chiqti paykoning ko‘nguldin ohi dardolud ila,
Shu’la o‘ttin ayrilib andoqki chiqqay dud ila.
Yuz qo‘yub tufroqqa gardolud etar yuz ahli din,
Har qayon yuz qo‘ysang ul ruxsori gardolud ila.
Zulfi
savdosi
meni
sud-u ziyondin qildi fard,
Men-u–ul savdo, ishim yo‘qtur ziyon-u sud ila.
Ayshi ravshan subhi vasl ahliga
bo‘lsun, chunki men
Mehnat ichra o‘rganibmen shomi qiyrandud ila.
Yeussa
gardidin yetar el joniga farsudalig‘,
Har qayon mayl aylasam bu jismi g‘amfarsud ila.
Bud ila nobud chun huzn-u tarabqa arzimas,
Shod bo‘lma bud ila, g‘am ham yema nobud ila.
Mayga ohang et, Navoiykim, mug‘anniy har zamon
Aysh tahrisin ayon aylar lisoni ud ila.
"7
ku)
J
"7
U J
–
KUM «M
an
h,
ka
B.m
J
"5,
—
Kun
..
5
»
kiy
7 M-U
ga
«
p
g «m
XRRR
II III,
4
538
|
sollar mavjud. Donishmand debdiki:
«Men
ilm topa olmagan
odam
nima topganini, ilm topgan odam esa nima yo‘qotganini bilsam edi...»
Ilm olishda diqqat qilish lozim bo‘lgan jihat
bu dunyoda bilmaslikdan emas, noto‘g‘ri bilishdan hazar qilmoq shart. Zotan, bu barcha
yomonliklarning avvalboshi hisoblanadi.
Yana bir toifa do‘stlarimiz borki, ular farzandlari to maktabni
(yoki litseyni)
tugatgunlaricha ularning ilm olishga munosabatlari
bilan qiziqmaydilar.
Maktabni tugatish arafasida uni
biron oliy o‘quv yurtiga kiritish harakatini boshlaydilar. «Farzand
azizdir», degan hikmatga amal qilib pullarini ayamaydilar. Mazkur
hikmatning «odobi undanda aziz», degan ikkinchi qismini unutadilar. Odob faqat ilm orqali kamolga yetajagini o‘ylab ko‘rmaydilar.
Farzandni biron joyga o‘qishga berishdan avval kelajakda qanchalik
Moddiy manfaat bo‘lishini hisob qiladilar. Kamdan kam birodarlarimiz «Farzandimni Alloh roziligi uchun o‘qitishim kerak», degan
ahdda bo‘ladilar.
So‘fi
Ollohyor
hazratlarining
bu
hikmatlari
ehtimol
ularga
ibrat bo‘lar:
Zamona ahli aksar tolibi qadr,
Bo‘lay deb sadri majlis, qon qilur sadr.
Deyilmoqchikim,
bu zamondagi
ilm istaguvchilarning ilm hosil
qilishdan
(ya’ni ilm olmoqlikdan)
maqsadlari xalq ichida hurmat-u
obro‘ topishdir.
Bunday
maqsad bilan
oxirat majlisining to‘rida
o‘tirmoqqa ular qanday qilib muyassar bo‘lsinlar
Albatta, bunday niyat bilan oxirat martabasini topib bo‘lmaydi.
Deydilar: «farzandimni Sharqshunoslik institutida o‘qitmoqchiman».
So‘raysiz: «nechunyo» Javob berarlarki: «Xorij mamlakatlariga borib
ishlasa,
ko‘proq
pul
topib
keladi».
Deydilar:
«Farzandimni
huquqshunoslikka o‘qitmoqchiman». So‘raysiz: «Nechunyo» Javob berarlarki: «Bu sohada pul topib, boyimoq osondir». Demaslarki: «Farzandimni Alloh roziligi uchun o‘qitgum, farzandim Alloh roziligi
uchun ilm olsin, so‘ng ilmiga amal qilib, xalq xizmatini bajarsin-u,
elning duosiga yetishsin.
Navoiy hazratlari bu xususda shunday deganlar: Ilm o‘rganmoq—
e’tiqodni
mustahkamlamoq
uchundir.
Ammo
boylik
orttirish
uchun
emas. Saxovatsiz boy yog‘insiz bulutga o‘xshaydi. Ilmiga amal qilmagan
olim ustiga kitob ortilgan eshakka o‘xshaydi.
Hammol nafis raxt ila gar ursa qadam,
Yo‘q naf’ anga g‘ayri muzd bir, ikki diram».
(Ma’nosi: hammol qimmatbaho
yuk tashisa
ham,
unga
bir,
ikki
dirhamli ish haqidan bo‘lak foyda yo‘q.)
Ilmli odamni oltinga, bilimsizni esa sariq chaqaga qiyoslaydilar
va deydilarki:
Ilm agar dilga urar–yoring erur,
Ursa tanga, shubhasiz, moring erur.
«» 0292
|
Tadqiqi muntazami uqyonus a» oxiri asri XGX og‘oz yoft. A’zo-yoni kishtii «Chellencher», ekspeditsiyai ilmiy baynalxalqii
uqyonusi Hind, ki solhoi 1960—1965 bo tashabbusi YUNESKO
tashkil shuda bud, dar boray uqyonus ma’lumothoi mukammali
ilmi Cham’ ovardand.
Relefi qa’ri uqyonus. Dar qa’ri uqyonusi Hind qatorko‘h mav-chud, ki base shoxa taqsim shudaast. Inho ko‘hhoi Arabiston-Hinduston, g‘arbiy Hind va balandii Avstraliya-Antarktida me-boshand. Dar qismi sharqiy uqyonus furo‘xamihoi Avstraliyai
Markazi
va G‘arbi mavchud
ast.
Onhoro
a» hamdigar ko‘hhoi
Hindi Sharqiy chudo karda meistad. Vase’gii qatorko‘hho 400—
800 km buda, balandii onho
2—3 km
ast. Chuqurtarin choyi
uqyonus Yava (Zond) 7729 km-ro tashkil medihad.
Iqlim. Dar qismi shimoliy uqyonus harorati sathi ob baland (25 "S, 428 "S buda, dar chanub past ast. Darachai sho‘rnokii
ob a» sho‘rnokii miyonai uqyonusi Chahony baland ast. Sho‘rnokii
balandtarin dar bahri Surx (42 ",,), shirintarin ob dar xalichi
Bengaliya (30—3499)
act. Miqdori borishot dar mintaqahoi
ekvatoriali ziyod (to 3000 mm), ba samti qutbho tadrichan kam
meshavad. Kamtarin borishot dar qismi shimoli-g‘arbi (100 mm)
mushohida shudaast. Dar qismi shimoliy uqyonus mintaqahoi
iqlimiy subtropiki, tropiki,
subekvatori,
ekvatori dar
qismi chanuby boshad subekvatory, tropiki, subtropikiy, mo‘tadil subantarktika va antarktika tarkib yoftaand.
Olami organiki. Dar mintaqahoi tropikii uqyonusi Hind
planktonho ziyodand. Dar bayni onho planktone, ki shabona nur
meafkanad, mavchud ast. Dar uqyonus a» mohiho sardinella, skum-briya, nahang, kit, dar obhoi mo‘tadil sangpushthoi azimi obi,
morhoi obi, molyuskaho (kalmarho) zindagy mekunand. Dar tun-u-kobai bahrho, dar atrofi obsanghoi marchony organizmhoi ziyo-de pahn shudaand. Dar in choyho obsabzahoi haqiqiy zeriobiro
duchor omadan mumkin ast.
Mintaqahoi tabiyi uqyonus. Dar mintaqai ekvatorialii
uqyonus sharoiti iqlim dar davomi sol xele kam tag‘yir meyobad.
Harorati sathi ob 20—28 "S, miqdori solonayi borishot 2000—
3000 mm-ro tashkil medihad. Machmo‘ai tabiat muvofiqi hamin
tashakkul yoftaast.
66
|
chavandoz M.Ismoilov, qilichboz S.Ro‘ziyev kabilar munosib
himoya qilishdi.
80-yillar
boshida
respublika
va
ittifoqqa
tanilgan
sportchilar viloyatlardagi jamoalarda ko‘paydi.
Mamlakatda jismoniy tarbiya va
sport
ishlarini yanada
ommalashtirishga
qaratilgan
(1972.
1981.
1985)
GTO
(MMT)
majmuasini
yangi
pog‘onaga
ko‘tarish,
aholining
barcha tabaqalarini ommaviy sportga jalb etish va ayniqsa,
madaniy-sportt.
majmuasi
inshootlarini
yangidan
qurish,
ularni
yanada
kengaytirishga
qaratildi.
Toshkentdagi
«Fraktor»,
«To‘qimachi»,
«Temir
yo‘lchi»,
«Start»,
«O‘z
milliy banki» sport inshootlari va barcha viloyatlardagi sport
inshootlari
yangi
talab
asosida
KSK
(madaniyat
sport
majmuasi) deb ataldi.
Bu o‘sha davrning balandparvoz ishlari edi, xolos. Lekin
stadion peshtoqida KSM deb yozilgani bilan uning atrofi va
ichkarisida deyarli hech narsa yo‘q edi.
Sovetlar mustamlakachiligiga xos ravishda O‘zbekistonda
jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish bo‘yicha turli komissiyalar tashkil etila boshladi. Bunda Respublika bosh rahbari
Sh.R.Rashidov
ancha tashabbus
ko‘rsatdi.
O‘sha
davrdagi
asosiy rahbarlar sportning
u yoki bu turiga mas’ul
etib tayinlandi. Bu faoliyatlar viloyatlar va tuman, shaharlarda ham
aynan
shu maqsadda
tashkil
etildi.
Natijada,
viloyatlar
va
chol
hududlaridagi
xo‘jaliklarda
o‘nlab
stadionlar,
suv
havzalari,
yuzlab
futbol
maydonlarining
qurilishini
ta’minladi.
O‘zbekiston sportchilarining Butunittifoq spartakiadalaridagi
ishtiroklari (1956—1991)
Eng avvalo e’tirof etish lozimki, o‘sha davrlarning taniqli
sportchilari va rahbar xodimlari O‘zbekiston sportchilarining
SSSR
xalqlari
spartakiadalaridagi
ishtiroki
haqida
maxsus
qo‘llanmalar
yaratishgan.
Ular
orasida
Yu.S.Sholomitskiy,
R.Ismoilov vaK.P.Ten kabilarning ishlari e’tiborga loyiqdir.
Ularning eng asosiy tomonlari yuqorida bayon etildi.
245
|
mina"
deb
atalishiga
olib
kelgan
edi.
O‘zbek
tili
va
klqining
shakllanishiga
asos
bo‘lgan
ushbu
qayd
etib
kelingan
uch
etnik
qatlamning
o‘troqlashib,
aralashib
ketishi
va ularning Har jihatlag‘ "bir-biriga ta’siri
"1-ISH asrlardan kuchayib ketgan edi. Garchi arablar tomonilan
Urta
Osiyoning
bosib
olinishi
turkiy-o‘zbek
urug‘
va
qabilalarining birlashishini
bir
muncha
sekinlashtirgan
pulsa-da,
lekin
o‘zbek
elatining
shakllanish
jarayonini
guxtata
olmadi.
Uz
navbatida
GX
asrlarla tashkil
tepgan
Somoniylar pavlati tarkibida karluq-chigil, uyg‘ur,
tuxsi,
imo,
yaboku, tangut,
arg‘u urug‘lari
va qisman
o‘g‘uz-xorazm
hamda turkiylashgan sug‘diylar 1sug‘daklar) mavqen ko‘tarilib,
turkiy
o‘zbek
tilining shakllanish
jarayoni
davom
etdi.
Avniksa,
X.
asrda shimolda qarluq, yag‘mo. chigil qabilalar
ittifoqining
kuchayishidan
Yettisuvda
kudr:lli
Qoraxoniylar davlati barpo etiladi
va ular Somoniylar
davlatini,
umuman, Movarounnahrni
bosib
olib,
turkiy"
qabila va urug‘larni birlashtirib oladi. Bu davrda turkiy
urug‘ va qabilalar hamda ularning tillari bir-biriga ancha
iqinlashali.
Natijada
o‘sha
davrlarda
qarluq-chigil-uyg‘ur
iyalekti
asosida
shakllangan
Sharqiy
Turkiston
adabiy
tili
bilan
sal
keyinroq Xorazm
vohasidagi o‘g‘uz-kipchoq
pahjasi negizida rivojlangan G‘arbiy adabiy tilning uzaro
(yug‘lanishidan
(74146-bet)
umumturkiy
adabiy
til
yuzaga
kelgan. Xuddi
ana shu umumturkiy adabiy tilni o‘zida
aks
itirgan
Mahmud
Koshg‘ariyning
"Devon-u
lug‘otit
turk",
Yusuf Xos Hojibning "Qutadg‘u bilig", Ahmad Yugnakiyning
"Hibatul hakoyiq" asarlarini ko‘rsatish mumkin. Bu asarlar
umumturkiy
adabiy
tilning
yana
ham. taraqqiy
etingida,
uning adabiy til me’yorlarining ishlanilishi, ma’lum
bir
qolirga Ashaklga kelishida
katta ahamiyatga
ega bo‘ldi.
Bu
Asarlar umumturkiy
adabiy
til
namunasi
sifatida
o‘zbek
adabiy tilining ilk shakllanishida bevosita ta’siri kuchli
bo‘lgan. Shuningdek, ikkinchi tomondan Xorazmda yaratilgan
ug‘uzo‘zbek
dialektida
yozilgan
adabiy-badiiy
asarlarda
jumladan,
Rabg‘uziyning
"Qisas-ul
ambiyo",
Durbekning
|
Bugun mamlakatimizdagi umumta’lim maktablarida Bilimlar kuni tadbirlari bo‘lib o‘tdi – MILLATLARARO MUNOSABATLAR VA XORIJIY MAMLAKATLAR BILAN DO'STLIK ALOQALARI QO`MITASI
2-sentabr kuni barcha maktablarda istiqlolimizning 26-yilligi munosabati bilan «Fidoying bo‘lgaymiz seni, O‘zbekiston!» shiori ostida «Mustaqillik darsi» hamda Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov xotirasiga bag‘ishlangan «Xotira darslari» o‘tkazildi. Ushbu darslarga adib va shoirlar, olimlar, ma’naviyat targ‘ibotchilari, mahalla faollari keng jalb etildi.
O‘quvchilar bilan samimiy muloqot tarzida o‘tkazilgan «Mustaqillik dars»larida istiqlolimizning tarixiy, ma’naviy asoslari, bu yo‘lda ko‘rsatilgan chinakam ma’naviy jasoratlar, Vatanga sadoqat, el-yurtga sidqidildan xizmat qilishdek ezgu intilishlar Birinchi Prezidentimizning ibrat bo‘lishga arzigulik hayot yo‘li, faoliyati misolida bayon etildi. Ulug‘ inson hayoti va faoliyatiga bag‘ishlangan film o‘g‘il-qizlarning Vatan, istiqlol, tarixiy qahramonlar haqidagi fikrini yanada teranlashtirdi.
|
Valsaceae - Diaporthales tartibiga mansub zamburug'lar oilasiga kiradi.
Manba
|
Foydalanish
uchun
so‘zlar:
bog‘chaga,
ukamni,
onamning,
uyda,
maktabdan,
piyolalarni,
dasturxonni,
likopcha,
qoshiq,
artmoq,
faxrlanmoq,
xursand
bo‘lmoq.
250-mashq.
Nuqtalar
o‘rniga
kelishik
qo‘shimchalaridan
mosini
qo‘yib
o‘qing.
Matnga
reja
tuzing.
Xushbo‘y so‘ziga
qarama-qarshi
ma’noli
so‘z
toping.
YALPIZ
|
2) ikki kishi bo‘lib suhbat o‘tkaza olish treningi (eshita bilish,
ishontira olish, suhbat chog‘ida boshqara olish, ta’sir eta olish san’ati);
3) jamoa guruh oldida
muloqot qilish treningi
(jamoani fikrini
hisobga olish, munosabatlar dinamikasiga ta’sir etish);
4) yangi tayinlangan rahbar o‘z faoliyati davomida duch kelishi
mumkin bo‘lgan psixologik qiyinchiliklarni tashkil etish;
5) bu kursda bo‘lg‘usi rahbar o‘zining kasbiy faoliyatida xato
qilishi mumkin bo‘lgan vaziyatlarni o‘z ko‘zi bilan ko‘radi, shunga
psixologik jihatdan tayyor bo‘lib boradi.
Ushbu treningdan keyin rahbarlik faoliyatiga hali tayyor yoki
tayyor emasligi haqida taxminiy xulosa qilishimiz mumkin:
—rahbarlik faoliyatiga tayyor lekin, o‘zining ustida hali ishlashi
kerak (qaysi tomonlama ko‘rsatish kerak);
—rahbarlik faoliyatiga tayyor, lekin birinchi navbatda, quyidagilarga e’tibor qaratilishi kerak, deb aytib o‘tish lozim.
Shunday qilib, bo‘lg‘usi rahbar qo‘l ostidagi xodimlar va jamoani
boshqarish uchun
shaxsiy psixologik bilimlari bilan bir qatorda,
yuridik, pedagogik,
falsafiy, mantiqiy bilimlar ham muhim hisoblanadi. Bu bilimlarni amaliyotga tadbiq etish, avvalo, rahbarning
o‘ziga, uning tarbiyasiga va qobiliyatiga bog‘liq.
Rahbarni jamoani boshqarishidagi eng asosiy maqsadlaridan biri,
jamoani muvaffaqiyatli boshqarishidir. Boshqarish faoliyatiga psixologiya fani allaqachon asosiy kerakli fan sifatida kirib kelgan. Rahbarda
ham, odamda ham uning o‘ziga yarasha yutuq va kamchiliklari mavjud,
lekin kamchilik hech bir vaqt jamoaning faoliyatiga ta’sir qilishi kerak
emas. To‘g‘rirog‘i, rahbar bilan qo‘l ostidagi xodimni munosabati,
ish faoliyatiga ta’sir qiladigan darajada bo‘lishi mumkin emas.
9.6. Rahbarning muhim shaxsiy-kasbiy sifatlari
Tinglovchilarni rahbarning shaxsiga qo‘yiladigan ijtimoiy-psixologik talablar, axloqiy-ma’naviy sifatlari, kasbiy tafakkuri, ma’suliyat
hissi, irodaviy sifatlari, obro‘si va hokimiyati, ularning o‘zaro nisbati,
obro‘sini oshirishning psixologik shart-sharoitlari hamda rahbar xulq-atvorining psixologiyasi va shaxsiy sifatlarini diagnostika qila olish kabi
bilimlar bilan qurollantirishdan iborat.
K.Makiavelli ,,davlat, hokimiyat, qonunlar va kuch yordamida
boshqariladi“ —deb ko‘rsatadi. Uning o‘zi davlatni qonunlar yordamida boshqarish tarafdoridir. Ammo tarixiy taraqqiyotdagi tajribalarni
o‘rganish va saroy tajribalarini kuzatish uni qonunlar ham har doim
230
|
Shunday sharsimon yulduz to‘dalaridan eng kattasi, yuqorida ham qayd etib o‘tilgan M13 obyekti, ya'ni, Gerkules yulduz to‘dasidir
Lekin, ungacha bo‘lgan masofa juda uzoq
Bizga, Yerimizga yaqinroq joylashgan sharsimon to‘dalarni qarash kerak
Bunday nomzodlardan biri Sentavr omegasi bo‘lib, u Yerdan 22000 yorug‘lik yili narida joylashgan
Uni tungi osmonda oddiy ko‘z bilan ham aniq ko‘rish mumkin bo‘lib, beshinchi kattalikdagi obyekt hisoblanadi
Tungi osmonda ushbu sharsimon to‘da xira dog‘ ko‘rinishida namoyon bo‘ladi
Chunki, hatto diametri 100 yorug‘lik yili bo‘lgan ushbu sharsimon to‘da, bunday ulkan masofadan Yerda atiga 1,5 minut uzunlikdagi yoy sifatida ko‘rinadi xolos
|
(O’ZB)
Har qanday qonun va qoida loyihalarini yozib taklif berishdan oldin bitta juda oddiy savolga javob berilishi kerak deb o’ylayman: bu hujjat odamlarning hayotini osonlashtiradimi?
Agar siz o'zingizga "shubhasiz yo’q” deb javob bersangiz, lekin u baribir kuchga kirsa, unda pirogning (mamlakat iqtisodiyoti va xalqining boyligi deb atalmish) hajmi nima uchun kattalashish o’rniga kichrayib ketayotgani sabablarining birini topgan bo’lasiz.
Va nihoyat, yana bir (ritorik) savol tug’iladi: bunday loyihalar ostida qoldirilgan izoh va takliflar e'tiborga olinadimi?
(РУС)
Прежде чем писать и принимать какие-либо законы и правила, необходимо ответить на один самый простой вопрос: облегчит ли это жизнь людей?
Если вы ответите себе «очевидно нет», как в данном случае например, но все же он вступает в силу, то я вас поздравляю. Потому что вы только что нашли одну из причин, по которой размер пирога (называемый экономикой страны и благосостоянием ее населения) не увеличивается, а уменьшается.
Возникает (риторический) вопрос: «Были ли учтены какие-либо комментарии, оставленные в рамках проектов такого рода»?
|
2.5.4-rasm. Elektr kontakt usulida sim eritib qoplash.
Yuzada oldindan tishlar hosil kilish, sim yoki detalda relyeflar
yuzaga keltirish (issiqlik ajralib chiqishi
mahaylliylashtiriladi),
simni toksiz
rolik bilan
oldindan sovuqlayin deformatsiyalash
(diffuzion jarayonlar, chunonchi, qayta kristallanish faollashadi)
yo‘li bilan jarayon jadallashtiriladi va birikmaning mustahkamligi
oshiriladi.
Tekshirish uchun savollar
I. Qalinligi har xil detallarni payvandlashda ishonchli birikma
hosil qilishning qanday usullari bor?
2.
Bir tomonlama
payvandlashning
asosiy
afzalliklari
va
kamchiliklarini aytib bering.
3. Mikropayvandlash deb nimani aytiladi?
4. Mikropay vandlash qaysi sohalarda qo‘llaniladi?
95
|
bilan keluvdim, kechga qoldim. Avtobus yo‘q, paktaga
ketgan deydi. Bitta-yarimta tanish-panish uchrab qolar,
deb pgu yerga chiqib turuvdim.
—Xolmat yaxshi yuriptimi? Mashinasida olib kela
qomapti-da.
—Jo‘rangiz yo‘q. Novosibirga ketgan.
U shunday deb chuqur uh tortdi. Bu uh zamirida
juda ko‘p dard-alam bor ediki. uni Salimaning o‘zidan boshqa bilmaydi.
—U yoqda nima qiladi? —qiziqib so‘radi Sa’dulla.
—Nima qilaydi, bilasiz-ku jo‘rangizdi odatini.
X,ar yil bir-ikki shahlarga borib kemasa, ko‘ngli
o‘rniga tushmaydi. Quying shu ishingizni, yana bir
palakat bosmasin, desam quloq somaydi. «Seni nima
ishing bor! Bolangga qarab, ovqatingni pishirib o‘tiraver», deydi.
Xolmatning bu hunaridan Sa’dulla bexabar edi.
X,ozir Salimadan eshitib hayron qoldi. «Unga bu ish
ning nima zarurati bor ekan. X,amma narsasi yetarli,
otasi rais—aytgani aytgan, degani degan. Otasi
itsdamasmikan? Yoki shu ish bilan shug‘ullanuvchi bitta-ikkita oshna topgan bo‘lsa, ular bilan birga ko‘ngil
ochish uchun borib kelarmikan?»
—Ancha bo‘ldimi ketganiga?
—Bir oyga yaqinlashdi. Na xat, na xabar bor. Har
kuni ko‘zim yo‘lda.
—Otasining xabari bormi?
—Bor. So‘rasam, kep qoladi, erkak odam ro‘zg‘or
uchun temtinishi’ kerak-da, deydi.
Satdulla shuvillab mashina tagiga kirib ketayotgan
asfalt yo‘ldan ko‘zini uzmas, xayoli esa Salimada,
uning eri—sinfdosh do‘sti Xolmatda edi. Kimsan,
falonchi raisning o‘g‘li Sibirda savdogarchilik qilib
yursa-ya! Nahotki, buni Xolmatning o‘zi, otasi o‘ylab
ko‘rmagan bo‘lsa?
—Bolalar nechta, Salima? —dedi gap o‘rovini
boshqa tomonga burmoq maqsadida.
—Ikkita, Ikki o‘g‘il.
— O‘-ho‘, juda zo‘r-ku, —dedi Sa’dulla hayajonini
bosolmay—Xolmat baxtli ekan.
Bu suhbatdan so‘ng Sa’dulla o‘zini biroz erkinroq
tutdi. To‘g‘risi, boya mashinani to‘xtattirgandan keyin
|
o‘rovi va boshqa tavsiflar); b) narxi (belgilangan chakana narx, katta
buyurtmalarga chegirmalar, kredit shartlari); v) tovarni ilgari surin va g)
sotuv
tarmog‘i.
Marketing
vositalarining
xar
bir
elemeyatining
samaradorligi va ularning bozorga aloqasi marketing tadkikotlarn bilan
baholanadi. Marketing vositalarini ishlab chiqishda asosiy narsa uning
yaxlitligi hisoblanadi.
Raqobat
-
u3
mahsulotini
sotish,
xaridorlar
ehtiyojlarini
qondirish va eng katta foyda olish uchun eng yaxshi imkoniatlarni
ta’minlash maqsadida bozor ishtirokchilari o‘rtasidagi kurash, uzaro
aloqalar, uzaro bog‘liklik iqtisodiy jarayoni.
Kredit riski- kar» oluvchi tomonidan qarzni va kredit uchun
foizlarni tulamaslik xavfi. Kredit riski, shuningdek, emitentning
qarzdorlik kogozlarini chiqarishi ularga tulanadigan foizni yoki qarzning
asosiy miqdorini tulamasliklari mumkin bulgan bunday xodyasaning
riskini xam uz ichiga oladi.
Ishlab
chiqarish
imkoniyatlari
egri
chizig‘i
-
berilgan
texnologiyalar rivojlanishi darajasida mavjud resurslardan tulik
foydalanishdagi iqtisodiyot imkoniyatlarini ko‘rsatadi
Kriptovalyuta—virtual valyuta turi, emissiya (kriptografiya
algoritmlarini kultashga asoslanadigan «ishlab topish», mayning)
Juda muhim texnologiya-strategik umummilliy maqsadlarga javob
beradigan, davlatning
mudofaa qobiliyati
va raqobatbardoshligini
oshirishga qodir bulgan texnologiya
Listing- kimmatli kogozlarni kotirovka qiymatiga kiritish
Litsenziya shartnomasi-faoliyatning litsenziyalanadigan turini
amalga
oshirish
uchun
litsenziatning
litsenziya
olishi
va
undan
foydalanishi borasidagi litsenziyalovchi organ bilan litsenziya da’vogari
o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solib turadigan va ular o‘rtasida
tuziladigan shartnoma. Litsenziya shartnomasi litsenziyalovchi organ va
litsenziatning
uzaR°
xukuklari
va
majburiyatlarini
belgilovchi
hujjatdir. Litsenziya shartnomasi kuyidagilarni uz ichiga olgan bo‘lishi
lozim: shartnomani imzolagan shaxslarning familiyasi, ismi va otasining
ismi, lavozimi; taraflarning rekvizitlari; amalga oshirilishi uchun
litsenziya berilayotgan faoliyat turining nomi; litsenziatga quyiladigan
litsenziya talablari va shartlari; litsenziyaning amal qilish muddati;
litsenziya shartnomasining talablari va shartlarini buzganlik uchun
taraflarning javobgarligi; litsenziya shartnomasining talablari va
|
Rustam Qosimjonov Fabiano Karuanani jahon chempionligi uchun uchrashuvga olib chiqdi
Joriy yilning 10-28 mart kunlari Germaniyaning Berlin shahrida shaxmat bo‘yicha Toj talabgorlari musobaqasi bo‘lib o‘tdi. Musobaqa amaldagi jahon chempioni Magnus Karlsen bilan jahon shaxmat toji uchun uchrashuvga chiquvchi talabgorni aniqlovchi eng nufuzli musobaqalardan biri hisoblanadi.
Shaxmat federatsiyasi xabariga ko‘ra, musobaqada 8 nafar jahon shaxmat yulduzi: Shahriyor Mamedyorov (Ozarboyjon), Vladimir Kramnik (Rossiya), Uesli So (AQSh), Levon Aronyan (Armaniston), Fabiano Karuana (AQSh), Din Lijen (Xitoy), Aleksandr Grishchuk (Rossiya), Sergey Karyakin (Rossiya) ishtirok etdi.
Musobaqa ikki davra tizimida o‘tkazildi. Yakuniy natijalarga ko‘ra, hamyurtimiz Rustam Qosimjonov yordamchi murabbiyligi ostida musobaqada ishtirok etgan amerikalik Fabiano Karuana 9 ochko bilan 1-o‘rinni egalladi. Keyingi o‘rinlarni ozarboyjonlik Shahriyor Mamedyorov hamda rossiyalik Sergey Karyakin egalladi.
Fabiano Karuana joriy yilning noyabr oyida Buyuk Britaniyaning London shahrida norvegiyalik Magnus Karlsen bilan jahon shaxmat toji uchun bo‘lib o‘tadigan bahsda ishtirok etadi.
|
O‘TISH DAVRI: TARAQQIYOT NAZARIYASIGA ASOS SOLINISHI
Shu bois, Islom Karimov tomonidan yaratilgan islohotlar konpepsiyasi iqtisodiy va ijtimoiy sharoitlarni hisobga olib, radikal, inqilobiy usullarni rad etdi.
Islohotlarni bosqichma-bosqich amalga oshirish tamoyilini asoslashda O‘zbekistonning o‘tish davridagi iqtisodiy ahvoli va imkoniyatlari, demografik vaziyati, aholining mentaliteti va urf-odatlari, tarixiy an’analari
e’tibordan chetda qolmadi.
Obyektiv talablar, eng avvalo, xalq xo‘jaligining
muhim ustuvor tarmoqlarini—yetakchi sohalarni rivojlantirishni, iqtisodiyotda tarkibiy o‘zgarishlar qilishni
va uni ko‘proq tayyor mahsulot ishlabchiqarishga yo‘naltirishni, eksport hajmi va turini sezilarli ko‘paytirishni,
yangi tashqi bozorlarni o‘zlashtirishni, ichki bozorni
zarur mahsulot va xizmatlar bilan ta’minlashni, bozor
munosabatlarini, yangi texnologiyalarni o‘zlashtirgan kadrlar safini kengaytirishni taqozo etadi. Bunday chora-tadbirlar islohotlarning huquqiy asoslari va kafolatlarini yaratish, aholini ijtimoiy himoyalash va uning
yangicha iqtisodiy tafakkurini shakllantirishishlari
bilan chambarchas bog‘liqlikda olib borilishi lozim.
Faqat farmonlar, farmoyishlar chiqarish bilan bozor
iqtisodiyotini barpo etib bo‘lmaydi. U uzoq tarixiy taraqqiyotning natijasi bo‘lib, tegishli infrastrukturani va huquqiy asosni yaratishnigina emas, shu bilan birga, qadriyatlar tizimida chuqur o‘zgarishlarni, xo‘jalik faoliyati va amaliy munosabatlarni asoslashni ham ko‘zda
tutadi»",
O‘zbekistonda aynan shunday yo‘l tutildi. Bu, birinchidan, mablag‘lardan samarali foydalanish, ularni islohotlarning muhimligi o‘ta dolzarb bo‘lmagan yo‘nalishlariga, chora-tadbirlariga sochilib ketishining va natijada hamma sohalarda mablag‘ yetishmay islohotlar chala
qolishining oldini olish imkonini berdi. Ikkinchidan, odamlarning islohotlarga nisbatan xayrixohligini kuchaytirdi, ularning safarbarligi va faolligini
"O‘sha asar, 315-b.
85335
|
Qo'shilgan qiymat solig'i 29
12
2017 yildagi «O'zbekiston Respublikasining 2018 yilgi asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari prognozi va Davlat byudjyeti parametrlari to'g'risida»gi PQ–3454-son qarorda belgilangan va 20%ni tashkil etadi
QQS avtomobil qiymati, bojxona boji va aksiz solig'i summasidan hisoblab chiqariladi
|
Portlash to'lqini ta 'sirida ichki a 'zolarda kelib chiqadigan ozgarishlar
Portlash ta'sirida kishi organizmida o'ziga xos buzilishlar kuzatiladi
Bu buzilishlar «kontuziya» yoki «karaxtlik» iborasi bilan yuritiladi
|
Agar qarorda axborot manbaiga havola keltirilgan bo'lsa, uning bibliografiya
ma’lumotlarini ko'rsatishda ushbu Qoidalarning 181-bandida ko'rsatilgan shartlarga
amal qilinishi lozim
|
ichida nima ma’no topasan"
—Aljimay o‘l! —dedi Gulshan. —Senlardan, albatta, ma’no topmayman... Senlarning
o‘ylaganlaring faqat...
—Bo‘lmasa sen nimani o‘ylaysan"
—Men tiriklik to‘g‘risida o‘ylayman. Senlar to‘qliqqa sho‘xlik qilasanlar. Bir vaqt men
ham xonim oyimlarga cho‘ri edim. Biroq senlardek...
Hamma qizlarning quloq-ko‘zi Gulshanning og‘zida edi. O‘runni yozib bitirgan Tuhfa so‘radi:
—Sen o‘ylamasmiding?
Gulshan biroz javobsiz, kulimsirab turdi.
—O‘ylasam ham senlarcha har kimning oldida valdiramas edim... Bu o‘zi shaytonning ishi.
Namoz o‘qusang, ro‘za tutsang, xayolingga bu narsa hech kelmas. Mana bittasi Zarifa, senlardek
uyat so‘zga og‘iz ochmaydir.
— Va-xa-xa-xa: —deb kulib yubordi Qumri. —Ayt-chi o‘zing, Zarifa, sen kecha qanday tush
ko‘rding
—Qurib
ket, —dedi Zarifa yuzini chetka o‘gurib. —Kishini ko‘rgan tushi bilan
ayblamakchi...
Qizlar
birin-birin
kelib
o‘runlari
ustiga
o‘lturdilar.
O‘run
qator
va
bir-biriga
taqashtirib solingan edi. Gulshan o‘zi uchun chetroqdagi o‘runni tanladi.
—Ko‘ylak yoshar: —dedi Qumri turgan ko‘yi va ko‘ylagini yeshib tashladi. —Ishton solar)
Qizlardan to‘rttasi Nozikni ta’qib etdilar va shart-shurt bir-birining yalang‘och etiga
urishib shartak olishdilar. Qip-yalang‘ach qizlar bilan kulgi boshlandi.
—Senlarning yoningda yotqan kishi gunohkor bo‘ladi, —dedi Gulshan boshini ko‘rpaga
burkab. —Agar bilsanglar, har qaysing ikkita, uchta bolaning onasi bo‘ladigan yoshdasanlar.
—To‘g‘ri aytasiz, aylanay Gulshan, —dedi Qumri yalang‘och o‘zini sham’ga solib. —Menga
yana bir qarab ko‘ring-chi, balki beshbolaning onasi bo‘lsam ham arzir.
Hamma kulishib yubordi. Ko‘rpani biroz ochib qaragan Gulshan ham bu holdan ichi qotib
kuldi.
— Sham’ni o‘chir.
Qumri toqchadag‘i sham’ni o‘chirdi. Uy qorong‘ilandi. Endi "nari yot, beri yot" bilan bir-birlarini itarib, surib ko‘rpani to‘rt tomonga tortishib janjallasha boshladilar.
—Uxlatasanlarmi, yo‘qmi? —dedi Gulshan jekirinib.
—Jim, jim, —dedi yarim tovush bilan Qumri. —Gulshan bizning uyga uxlag‘ali kelgan
ekan.
—Uyida eri uxlatmagan bechorani.
—Men shuning uchun ham erga tegmayman-da, —dedi Qumri. —Er deganning oti o‘chsin,
kishini uxlatmaydi.
—Uxla, bechora, uxla, —dedi Tuhfa, — "Qirq qizlar"dan saranjomingni olib ket.
Yana
kulgi
ko‘tarildi.
Gulshan
harchand o‘zini ushlasa
ham
yana qizlarning kulgisiga
tortildi.
—Gap-so‘zda ham bir ma’ni bo‘lishi kerak, —dedi Gulshan, — bo‘shdan-bo‘shka hiring-hiring, bundan ko‘ra tinch uxlagan yaxshi.
—Ma’ni o‘zi nima, Gulshan opa"
—Ma’nining ma’nisini so‘rama, Tuhfa, —dedi Qumri, —Gulshan opam javob bersin,
bizning shu "qirq qizlar"
da qamalib yotqanimizda ham ma’ni bormikin2
—Uni qo‘yavur, —dedi qizlardan yana biri, —Gulshan opam erini yolg‘iz tashlab, biz
ma’nisizlarning ichida yana bir ma’nisiz bo‘lib yotipti; shunda ham bir ma’ni bormikin?
—Tovushlaring o‘chsin.
—Bor, bor, —dedi allakim. —Bizga hamroh topib keladi.
73
|
Manzil: 100000, Toshkent sh
, Beruniy ko'chasi, B1 uy
Rad etish Obuna bo‘lish
|
445
SHunday qilib, yuqori ishonchlilik vositalari kompleksini qurishning asosiy
masalalari etarlicha samarli hal qilinadi:
− uchinchisi ishdan chiqqanda, ikkita komplektning tuzuk ishlashi bilan
kafolatlanuvchi buzilmasdan ishlashi;
− to‘xtatib qo‘yadigan xalaqitdan himoyalanganlik, unga har bir aloxida operasiya
natijalarini «ovozga qo‘yib» komplektlaridan birida xalaqitlarni yo‘qotish
natijasida erishiladi;
− komplektning ayrim qurilmalarini uzluksiz avtomatik nazorat qilish hisobiga bir
vaqtda nosoz komplektni aniqlab, uchta bir xil signalni taqqoslash natijasida
ta’mirlashga yaroqliligi yuqoriligi.
TA-100 ning ikkinchi xususiyati shundaki, avval qarab chiqilgan vositalarga
nisbatan tuzilishi soddaligidir. Bu soddalik natijasida apparatura xarajatlari qisqarib,
kompleksning narxini kamaytirishga imkon beradi.
TA-100 ning tuzilishini soddalashtirish quyidagilar hisobiga erishilgan:
- mashina buyruqlari sonini qisqartirish;
- tashqi qurilmalar bilan aloqa kanallarini soddalash tirish;
- matematik buyruqlar formatlari sonini qisqartirish (bunday formatlar 2 ta);
- kiritish-chiqarishni boshqarish apparaturasini sodalashtirish;
- verguli ko‘chuvchi o‘zgaruvchi sonlar ustida arifmetik operasiyalarning
dastur orqali bajarilishiga o‘tish.
Sanab o‘tilgan soddalashtirishlar texnologik jarayon (TJ) ni boshqarishning
quyi bosqichida ishlaydigan texnik vositalar uchun to‘la yaroqlidir. Kompleksning
ishlash tezligi uncha yuqori bo‘lmasa ham (taxminan 50000 ta mantiqiy va qisqa (+, -
) arifmetik operasiya/s, taxminan 5000 ta ko‘paytirish va bo‘lish), u algoritmik
universallikka ega, ya’ni istagan algoritmni amalga oshirish uchun yaroqli.
Va, nihoyat, TA-100 vositalari kompleksining uchinchi xususiyati uning
telemexanika bilan organiq birikib ketganligidir. 3 km gacha masofada joylashtirilgan
kompleks apparaturasi aloqalari uchun axborotni xalaqitlardan himoyalangan holda
zichlashtirib uzatish uchun bloklar mavjud.
Katta masofalarda uzoq masofaga ta’sir ko‘rsatuvchi telemexanikadan yoki
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
|
“Nasaf”ning moliyaviy ahvoli chatoqmi? Jamoa o‘rinbosarlari va futzal jamoasi safar o‘yinlariga bormaydi
Kecha, 23-aprel sanasida “Sports.uz” nashri “Nasaf” futbol maktabining 2002-yilda tug‘ilgan tarbiyalanuvchilari ota-onalar kengashi raisi Baxtiyor Norqobilovning murojaatini e’lon qilgandi.
Unda Qarshidagi futbol akademiyasi ish faoliyati to‘xtatilgani, yosh futbolchilar turar joyi yopilgani va oziq-ovqat bilan ta’minlash to‘xtatib qo‘yilgani, tarbiyalanuvchilar esa stadion hududidagi futbol maydonlariga uylaridan qatnab mashg‘ulot o‘tkazayotganliklari aytilgan.
“2017-yilgi mavsumda O‘FA tomonidan mamlakatning eng yaxshi akademiyasi deb topilgan «Nasaf” futbol maktabi bugun mana shunday qarovsiz ahvolda tursa… O‘zbek futboli dovrug‘iga hissa qo‘shgan Odiljon Hamrobekov, Azizjon G‘aniyev, Sharof Muhitdinov, Bobir Abdiholiqov, Islom Rashidxonov, Doniyor Narzullayev va yana boshqa bir qator iste’dodlarni yetkazib bergan akademiyaning bugungi ahvoliga shunchaki ko‘z yumib bo‘lmaydi.
Shu vaqtga qadar akademiyani klub o‘z budjetidan moliyalashtirib kelgan, ammo yaqin vaqt ichida “Nasaf”ning ahvoli ham tang ahvolga kelib qoldi. Klubning o‘rinbosarlari ham umuman ta’minotdan uzilib qolgan, ular istiqomat qilayotgan bazaning faoliyati ham to‘xtatilgan. Yoshlar ligasida o‘ynaydigan futbolchilar ham akademiya tarbiyalanuvchilari kabi uydan o‘yinlarga qatnashmoqda, Qolaversa Superliga 8-turida “Nasaf” safarda AGMK klubiga qarshi o‘ynaydi. Ushbu o‘yindan bir kun avval o‘tkazilishi rejalashtirilgan Yoshlar ligasi bahsida “Nasaf” yoshlari klubdagi inqiroz sabab bora olmasliklari ehtimoli katta.
Hattoki, klubning ikkinchi avtobusga yoqilg‘i to‘ldirishga ham qurbi yetmay qolganiga nima deysiz? Klubning asosiy tarkibi esa o‘yinlarga qarz evaziga borayotgani ham kishini havotirga solmoqda. Bundan ko‘rinib turibdiki, bosh homiy ham Qashqadaryoning Superligadagi yagona va bosh jamoasini moliyalashtirmay qo‘ygan» — deyiladi murojaatda.
Bugun, 24-aprel sanasida esa nashr “Nasaf” o‘rinbosarlari va futzal jamoasi safar o‘yinlariga bormasligi haqida xabar chop etdi. Qayd etilishicha, “Nasaf” Superliga 8-turi doirasidagi AGMKga qarshi safar o‘yiniga o‘rinbosarlar jamoasisiz boradi. Shuningdek, “Nasaf” futzal jamoasi ham “So‘g‘diyona”ga qarshi safar o‘yiniga bora olmaydi. Qolaversa, asosiy tarkib futbolchilarining Olmaliqdagi o‘yiniga matbuot xizmati ham olib ketilmaydi. PFL reglamentiga binoan esa klub bu ishi uchun moliyaviy jazoga tortiladi.
“Nasaf”dek katta klubning qisqa vaqt ichida bunday tang ahvolga tushib qolishi achinarli bo‘ladi. Agar vaziyat shunday davom etsa, Superliga ham “Nasaf”siz davom etishi mumkin. Bu esa rivojlanish bosqichidagi o‘zbek futboli uchun chinakam yo‘qotish bo‘ladi, deyiladi xabarda.
|
o‘zingdan qo‘rqishini, zor titrab turishini orzu qilarding,
ularning ojizligi va nochorligi senga huzur bag‘ishlardi.
Ular hayotda
o‘z tashvishlaridan
ham muhim
narsalar
borligini xayollariga ham keltirmasdi, sen buni bilarding,
bilib turib qilarding barcha yaramasliklarni. Sendan yovuz
odamni
bu tog‘lar
hali
ko‘rmagan...
tuf...
Endi
ham
ko‘rmasin... Sen oxirgisi bo‘l Sening qilayotgan ishlaringga
qarab turib har doim o‘lik senmi yoki menmi deb o‘ylardim,
tani o‘lgandan so‘nggina odamning o‘lik yoki tirikligi
ma’lum bo‘ladi. Xomtama bo‘lma, lekin sen fanoda biror
marta ham tiriklarga xos ish qilganing yo‘q, sen nimaikn
qilgan bo‘lsang, o‘zing uchun qilding. Shunday! O‘lim—mangu
tiriklik! Sen o‘liklar orasida qayta tirilar ekansan,
hatto oddiygina, anyma uchun yashadim Degan savolga ham
javob berolmaysan. Seni hatto oddiy o‘liklar ham
o‘z
saflariga qo‘shmaydi, sen qum quyuni qoplab olgan sahroda
yolg‘iz o‘zing abadiy kezib yurasan, abadiy! Bu sahro hech
qachon tugamaydi; oylar, yillar, avlodlar tugaydi, lekin
bu sahro hech qachon tugamaydi; ana shunaqa. Hu, ana, qorayib
ko‘rinayotgan g‘or
—o‘sha sahroning eshigi... Yo‘ling seni
to‘g‘ri o‘sha yog‘ga olib boradi. Yaqinlashib ham qoldik. Men
seni o‘sha yergacha kuzatib qo‘yaman. Dadil bo‘l. Hechqursa g‘ordan
o‘tayotib meni uyaltirma, shusiz ham mening yuzim shuvut
bo‘lib qolgan...
— .. Anavi qiz kim! Nega to‘qayzorda yolg‘iz o‘zi yuribdi
Qadam tashlashlari ham bemo.
—Ne’mat cho‘ponning to‘ng‘ich qizi. Har doim shu to‘qayda
qo‘zi boqib yuradi.
—Nega qo‘lini oldinga cho‘zib yuradi {1 Ko‘rinishi abgor,
nima, esi pastroqmiyo
—Esi
— ku joyida, unda balong‘ing esi bor. Lekin u
baxtiqaro bo‘lib tug‘ilgan. Hamma balo shunda. Bo‘lmasa
bunday suluv qiz bu o‘rtada topilmaydi. Uning ko‘zlari basir.
Chippa ko‘rmaydi. Ona qornidan shunday bo‘lib tushgan.
Shuning uchun ham qo‘llarini oldinga cho‘zib yuradi...
—U hech kimning kuzatuvisiz yuradimi
{1 Shu holida —ya!
—E-z uni kim ham kuzatib yurardi. Otasining bundan
boshqa olti qizi bor, tashvishi shusiz ham yetarli... Bu esa
79
|
imkoniyatlari,
sintaktik
razmetkalangan
korpuslarning
dasturiy
ta’minotlari xususida fikr yuritiladi. Bobning "Jahon tilshunosligida
sintaktik teglash nazariyasi va amaliyoti xususida "deb ataluvchi birinchi
faslida sintaktik teglash borasida jahon kompyuter lingvistikasida
qilingan ishlarning umumiy tavsifi keltiriladi. Sintaktik teglash
—
matnning sintaktik tahliliga tegishli teglar majmui, morfologik tahlil
asosiga quriladigan parsing natijasi. Razmetkaning bu ko‘rinishi leksik va
boshqa sintaktik qurilmalar (sodda gap, qo‘shma gap, ko‘chirma gap) orasidagi
sintaktik
aloqani
ko‘rsatadi».
Ilk
korpuslarni
yaratishda
sintaktik
razmetkalash noavtomatik bo‘lsa, keyingi avlod korpuslarining sintaktik
razmetkasi
parsing
dasturi
asosida,
avtomatikyarim
avtomatik
tarzda
amalga oshirilgan. Sintaktik razmetkaning turli usullari mavjud: biri
gapda so‘z bog‘lanishining shajara usuli bo‘lsa, ikkinchisi matn birliklariga
sintaktik teg biriktirish orqali amalga oshiriladi. 1993-yilda Lankaster-OsloGBergen (LOB) va Britaniya milliy korpusi (BNC) muallifi J.Leich
tomonidan 1993-yilda tuzilgan annotatsiyalash postulatlardan biri-til
belgilarini aniq, tushunarli tavsiflash prinsipi e’tiborga molik. Uning
fikriga ko‘ra, umumfoydalanishga mo‘ljallangan korpusning razmetkasi
uch
prinsipga muvofiq kelishi kerak.
1. Razmetka (korpus annotatsiyasi) foydalanuvchi uchun qo‘llanma yoki
ko‘rsatma shaklida mavjud bo‘lgan tahlil sxemasiga asoslangan bo‘lishi
hamda har bir parametr undan joy olishi kerak.
2. Foydalanuvchi uchun
ochiq korpus razmetkasi
"nazariy jihatdan
neytral" bo‘lishi lozim:
razmetka parametrlari barcha uchun tushunarli
bo‘lgan tushunchalar tizimidan iborat bo‘lishi talab etiladi. Agar korpus
aniq bir loyiha uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, uni razmetkalashda maxsus, aynan
muallifga xos hamda umumqabul qilingan tasnifdan foydalanish lozim:
bunda ham tuzuvchidan-u yoki bu til nazariyasiga tayanish talab qilinadi.
3. Korpus annotatsiyasi sxemasi kim tomonidan, qaysi auditoriyaga
mo‘ljallanganligi
aniq,
ravshan
ko‘rsatilishi
lozim,
chunki
korpusdan
foydalanishda turli yuridik va texnik chegaralar mavjud"",
Demak, sintaktik teglar tizimini
ishlab chiqish uchun kompyuter
texnologiyalari yutuqlari bilan birga o‘zbek tilshunosligida sintaksis
bo‘yicha yaratilgan nazariyalar asosida korpusning parser dasturini ishlab
chiqish mumkin.
Bobning
"Sintaktik
razmetka
va
uning
turli
korpuslardagi
imkoniyatlari" nomli ikkinchi faslida sintaktik annotatsiya (razmetka)
turlari
tadqiq
etiladi.
J.Lich
tomonidan
yaratilgan
sintaktik
annotatsiyalash prinsipi
haqidagi
nazariy
materiallarni
kuzatishimiz
shuni ko‘rsatdiki, sintaktik annotatsiyasi mavjud korpusning auditoriyasi
|
150
Istoriografiya
Sleduyet otmstit i poyavleniye v pechati poslednix let vozrastayuщego kolichestva
rabot, posvyaщennыx otdelnыm aspektam konkretnoy deyatelnosti partiynыx organiza
siy pri reshenii tex ili inыx zadach nekapitalisticheskogo perexoda narodov Sredney.
Azii k sotsializm-u!8.
V nastoyaщee vremya bolshoy kollektiv uchenыx Moskvы i drugix gorodov, a takje
soyuznыx respublik Sredney Azii i Kazaxstana rabotayet nad podgotovkoy kapitalnogo
dvuxtomnogo truda «Istoricheskiy opыt KPSS po stroitelstvu sotsializma v respub
likax Sredney Azii i Kazaxstane», izdavayemogo Institutom marksizma-leninizma pri
SK KPSS.
Taqim obrazom, usiliyami mnogix deyateley obщestvennыx nauk-—-istorikov, eko
nomistov, filosofov, pravovedov sozdana vesma obshirnaya i v svoyey sovokupnosti na
dejnaya osnova dlya dalneyshego, yeщe bolee glubokogo i vseoxvatыvayuщego osveщeniya
problemы perexoda narodov Sredney Azii k sotsializm-u, minuya kapitalizm, i posle
duyuщey borbы za sozdaniye razvitogo sotsialisticheskogo obщestva i osuщestvleniye
postepennogo perexoda k kommunizm-u v respublikax Sovetskogo Vostoka.
£. V. Lunin
*8 M. F. A n der s on . Iz istorii partiynogo stroitelstva v Sredney Azii, Du
shanbe, 1966, 222 str.; M. S. D j un u s ov . Iz opыta borbы KPSS za osuщestvleniye
nekapitalisticheskogo razvitiya ranee otstalыx narodov SSSR, Voprosы istorii KPSS,
M., 1964, № I, str. 100—109; A. I. 3 yov yel yov I V. M. U s t in ov. O nekotorыx oso
bennostyax partiynogo stroitelstva v Sredney Azii (1918—1924 gg.), Voprosы istorii
KPSS,
M.,
1967,
№ 10,
str.
112—121;
S. A. Na z ar ov .
Iz
istorii
deyatelnosti Sredazbyuro SK RKP (b), Tashkent, 1965, 118 str.; P. M. P a smur n ы y .
Osobennosti obrazovaniya Kommunisticheskix partiy v rayonax, ne proshedshix kapita
listicheskoy stadii razvitiya (Srednyaya Aziya, Kazaxstan), v kn. «Voprosы istorii Kom
partii Kazaxstana», vыp. 6, Alma-Ata, 1969, str. 102—130; A. A. R os lyak ov . Istori
cheskiye osobennosti stroitelstva sotsializma i kommunizma v Turkmenistane, Trudы
Instituta istorii partii pri SK KPT, vыp. 6, Ashxabad, 1968, str. 47—72; T. U. U m arov. K istorii borbы partiynoy organizatsii Tadjikistana za osuщestvleniye neka
pitalisticheskogo puti razvitiya kulturы tadjikskogo naroda, Uchenыe zapiski Kulyab-skogo pedagogicheskogo instituta, 1966, vыp. 5, str. 23—38; V. M. U s t in ov . Leninskaya
politika partii na Vostoke, Frunze, 1963, 171 str.; ye g o je. K voprosu o sozdanii
Sredazbyuro SK RKP (b) i yego roli v organizatsii ekonomicheskogo sotrudnichestva Tur
kestana, Buxarы i Xorezma, Voprosы istorii KPSS, M., 1964, № 7, str. 94—98; yego
je. V. I. Lenin i nekotorыe problemы politiki partii v usloviyax perexoda narodov
Sovetskogo Vostoka k sotsializm-u, minuya kapitalizm, v kn. «Voprosы istorii Kompar
tiy Kazaxstana», vыp. 7, Alma-Ata, 1970, str. 54—97; K-X a s a n ov. SK VKP(b) z
borbe za postroyeniye sotsializma v Sredney Azii (1924—1937 gg.), Tashkent, 1968,
219 str., i dr.
|
1960-yillarda musiqachilar elektrogitarani yanada mukammalashtirish uchuun effekt beruvchi qismlardan foydalana boshlashdi
Bu qismlar ovozga turli xil effektlar qoʻsha oladi
Efekt beruvchi qismlarning turi juda koʻp
Eng keng tarqalgan qismlarda pedal (inglizcha „stomp box“ yoki „pedal“) boʻladi
Pedal elektrik qismlar oʻrnatilgan metal yoki plastmassa qutidir
U gitarachining oldida polga qoʻyiladi
Gitaradan kelayotgan signal pedaldan oʻtadi
Quti bir yoki ikki oyoqni ishlatib boshqariladi
|
Shundan so‘ng mahkama jarayonida tanaffus e‘lon qilingan va uning ertaga mahalliy vaqt bilan soat ertalabki 10:00 da davom etishi kutilmoqda
|
stansiyasi, ORS-oraliq radiorele stansiyasi, XKKP-Q-traktlari
qayta ulanadigan xizmat ko‘rsatiladigan kuchaytirish punkti.
—periferiya (chekka) punktlardan markazga televizion dasturlarni uzatish uchun shaharlararo kanallarni tashkil qilish.
Televizion eshittirishlar magistral tarmog‘i daraxtsimon
shaklga ega, shoxlovchi strukturaviy prinsipda taqsimlanish bo‘yicha
quriladi.
Olislangan
punktga
(tarmoq
uzeliga)
boradigan
asosiy «stvol»dan, asosiy trassadan chetda joylashgan punktlarga
shoxlar (televizion kanallar) chiqadi, bu punktlardan yana boshqa
tarmoqlanish davom etadi (6.47-rasm).
RTUS
larning xizmat ko‘rsatish
zonalarini kengaytirish
uchun televizion retranslyatorlar qo‘llaniladi. Televizion retranslyator (TR)
–televizion eshittirishlar radiosignalini qabul
qilish va uni takroriy uzatish uchun mo‘ljallangan qurilmadir.
Zona ichi televizion eshittirishlar tarmog‘i radiorele liniyalari va koaksial kabel magistrallarida tashkil etilgan shaharlararo kanallar bazasida quriladi.
Magistral
va zona ichi aloqa tarmoqlarida maxsus qurilmalar yordamida televideniye kanallari ajratiladi yoki qo‘shiladi.
Tovush eshittirishlari tarmog‘ining tuzilish prinsipi.
Tovush eshittirishlar vazifasi bo‘yicha ichki (mamlakat hududida)
va tashqiga ajratiladi. Ichki eshittirish markaziy va mahalliy
eshittirishlarga
bo‘linadi.
Tovush
eshittirishlar
dasturlari
maxsus markazlarda shakllantiriladi. Dasturlarni shakllantirish
markazining strukturaviy sxemasi 6.48-rasmda keltirilgan.
Dasturiy
Tovush evitgirish
Teatr !
TrA
appratxona
g
tariati
|
Bodom
(2. Д
I
—bodom shaklidagi naqsh.
I
I
h)
2
{
7
I
i ГA
= Bшaдoг
—
buta
No
shaklidagi
naqsh.
Guli shashbarg
—
olti
parragi
guldan
tashkil
topgan islimiy naqsh turi.
Guli quyosh—xalq amaliy san’atida ishlatiladigan
naqsh turi.
Gulqalam
—naqqoshlikda yumshoq
qalam
turi;
naqshlarni bo‘yash va pardozlash uchun ishlatiladi.
Jiydagul—jiydagul shaklidagi naqsh.
Jingala —jingalak turidagi naqsh. Naqshdagi
to‘ldiruvchi qism vazifasini o‘taydi.
|
ALISHER NAVOIY
y
1
|
? Takrorlash uchun savollar
I. Proteksionizm siyosatining mohiyatini tushuntirib bering?
2. Kotirovkalash deb nimaga aytiladi?
3. Valuta kursi qanday aniqlanadi?
4. Milliy valuta kursining pasayishi nimaga olib keladi?
5. Tashqi iqtisodiy operatsiyalar nechta katta guruhga bo‘linadi?
6. Valuta nima?
Mavzularni o‘zlashtirishni nazorat qilish uchun
test savollari
I. Pu
A) barcha boshqa tovarlar singari o‘zining qiymatiga ega;
B) barcha boshqa tovarlar uchun umumiy ekvivalent
vazifasini bajaradi;
C) barcha tovarlarni xarid etish vositasi bo‘lib xizmat
qiladi;
D) noto‘g‘ri javob yo‘q.
2. Qiymatni o‘zida ifodalashga ko‘ra pullar nechta turga bo‘linadi?
A) 5
ta;
B)
4 ta;
C)
2 ta;
D)
3 ta.
3. O‘zbekistonda milliy valuta
,so‘m “ning muomalaga chiqarilishi:
A)
1993-yil
1-iyuldan;
B)
1994-yil
1-iyuldan;
C)
1995-yil 1-iyundan;
D)
1996-yil
1-iyundan;
E)
1993-yil 1-noyabrdan.
4. O‘zbekiston Respublikasida nechta pog‘onali bank tizimini jahon
tajribasida qabul qilingan tamoyillarga muvofiq shakllantirish ko‘zda
tutilgan.
A)
2 pog‘onali;
B)
3 pog‘onali;
C)
1 pop"oпaй;
D) 4 pog‘onali;
E) 5 pog‘onali.
|
Sobiq ittifoq sobiq prezidenti Mixail Gorbachyov o‘zining “Optimist bo‘lib qolaman” degan yangi kitobi taqdimotida uning G‘arbda mashhurligi haqidagi gaplarni izohladi, deb yozadi “Gazeta
ru”
Taqdimot mehmonlari siyosatchiga u G‘arbda yanada taniqliroq ekanligi haqidagi keng tarqalgan fikrni eslatdi
“Biroq men G‘arbga ko‘chib ketmayman, men Rossiyada yashab qolaman”, — dedi Gorbachyov
U ushbu kitob “terma solyanka” (ruslarga xos sho‘rtak taom) ekanligini, unda u turli yillardagi voqealarni esga olishini qo‘shib qo‘ydi
“Shuning uchun uni terma solyanka deb atayapman
Mazali, qiziqarli — bunga hali o‘zingiz baho berasiz, hammaning didi har xil, balki siz umuman boshqacha solyankani yoqtirarsiz”, — dedi Gorbachyov
|
Bugun hozircha respublikaning 6 hududida tana harorati ko‘tarilganligi bois profilaktika maqsadida hamda koronavirusga chalingan bemorlar bilan muloqotda bo‘lganligi sababli namuna olingan fuqarolar orasida 234ta yangi holat aniqlangan
Yangi holatlar (+234)Tuzalganlar (+263)O‘lim holatlari (+3)_x000D_
Bugun hozircha 3ta o‘lim holati qayd etilib, rasmiy statistikaga ko‘ra O‘zbekistonda koronavirus qurbonlari soni 323 nafarga yetdi
Hozirda mamlakatimizning 14 hududidagi davolash muassasalarida 2266 nafar bemorga shifokorlarimiz tomonidan belgilangan standartlar bo‘yicha davo choralari ko‘rilmoqda
|
qisqargan,
keyingi
300
yil
mobaynida
esa
Yer
yuzi
bo‘yicha
o‘rmonlar maydoni
3 barobarga kamaygan (L.
1. Kurakov, Ye. V.
Milonova, 1974). Hamma joyda o‘rmonlarning bu xilda yoppasiga
yo‘qotilishi o‘z navbatida iqlimga va yer yuzasi landshaftiga ta’sir
qilmay qolmaydi,
albatta.
uzoq
yillar davomida Mesopotamiya,.
Gretsiya, Kichik Osiyoda
va boshqa joylarda haydaladigan ekin
maydonlarini kengaytirish maqsadida ko‘plab o‘rmon daraxtlarini
kundakov qilib yo‘qotish katta maydonlar cho‘l-biyobonga aylanib
qolishiga sabab bo‘lgan.
R
Atrof-muhitning o‘zgarishigaa faqat o‘rmonlar emas, balki o‘tsimon o‘simliklar ham katta ta’sir ko‘rsatadi. F.V.Venti ma’lumotiga
ko‘ra
(1962),
yer
yuzining
o‘simliklar
qoplami
yil
davomida
atmosferaga 175 mln
t efir moylari ajratadi, radiatsiya ta’sirida ular
oksidlanadi va parchalanadi, shu tufayli bituminoz moddalarni hosil
qiladi.
Efir moylarining oksidlanishi
va parchalashshi jarayonida
yiliga
7,3
1010
J
atrofida
energiya
ajraladi.
Bu
energiya Y
sathiga nisbatan doimiy ravishda atmosferada musbat zaryad hosil
etib turadi. Bu zaryad yil davomida bir necha bor ro‘y beradigan
momaqaldiroq
vaqtida
yo‘qotiladigan
zaryadlar
yig‘indisi
(6,31010) ga teng bo‘ladi.
12.4. Tabiatni muhofaza qilishning huquqiy jihatlari
O‘simliklar ekologiyasi va atrof-muhitni muhofaza qilish masalasiga atrof-muhitni muhofaza qilish,
tabiiy resurslardan oqilona
foydalanish
masalasiga
alohida
bo‘lim
ajratilgan
bo£lib,
unda
“Tabiatni muhofaza qilish tadbirlarining samaradorligi
oshirilsin.
Kam chiqindili
va chiqindisiz texnologik jarayonlar keng joriy
etilsin.
Tabiiy
resurslar,
xomashyo
va
materiallardan
to‘la
va
kompleks foydalanishni ta’minlaydigan, atrof-muhitga zararli ta’sir
ko‘rsatishga barham beradigan yoki uni jiddiy ravishda kamaytiradigan
kombinatsiyalashgan ishlabchiqarishlar rivojlantirilsin” deyilgan.
Ko‘rinib turibdiki, tabiatni muhofaza qilish va uning boyliklaridan
oqilona foydalanish butun g‘oyaviy-tarbiyaviy
ishimizda muhim
o‘rin egallashi kerak.
“Oldimizda
tabiatni
muhofaza
qilish
va
uning
resurslaridan
190
|
Jarlik ustidagi quvurlardan mashinada o‘tgan haydovchi jarimaga tortildi
8 aprel kuni Spark avtomobilining jarlik ustidagi suv quvurlaridan o‘tgani tasvirlangan videoyozuv ijtimoiy tarmoqlarda tarqaldi.
O‘zbekiston IIV YHXBB matbuot xizmatining xabar qilishicha, rolik 4 aprel kuni Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida tasvirga olingan.
Haydovchi J.A.ga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 128−5-modda (transport vositalari haydovchilarining xalaqit berishi yoki avariya holatini yuzaga keltirishi) 2-qismiga ko‘ra bayonnoma tuzilib, BHMning 10 baravari (2,23 mln so‘m) miqdorida jarima belgilandi.
YHXBB yo‘l harakati ishtirokchilarini o‘z hayotlarini xavf ostiga qo‘ymaslik hamda yo‘l harakati qoidalariga amal qilishga chaqirdi.
Foto: IIV YHXBB.
9 aprel kuni tuman YHXB xodimlari sa’y-harakatlari bilan kelgusida boshqa haydovchilar ham shu kabi xavfli harakatlarni sodir etmasliklari uchun quvurlar ustiga to‘siq o‘rnatildi.
|
U holda bir oraliq uchun
yozilgan
(12.10)
ifodadagi
integral
uchta
matritsalarning ko‘paytmasiga teng bo‘ladi:
|
Buyuk Britaniya Qosim Sulaymoniyga nisbatan sanksiya muddatini uzaytirdi
Britaniya Eronning «Al Quds» maxsus guruhi qo‘mondoni general Qosim Sulaymoniy uchun joriy qilingan iqtisodiy sanksiyani o‘z kuchida qoldirdi. Bu haqda Britaniya moliya vazirligi e'lon qilgan hujjatda keltirilgan.
Hujjatda terrorizm va uni moliyalashtirgani uchun 5 kishiga nisbatan sanksiyalar muddati uzaytirilgani aytilgan. Ro‘yxatda quyidagi nomlar bor: Qosim Sulaymoniy, Hamid Abdullohi, Mahmud Arbabsiar, Ali G‘ulom Shakuri va Abdul Rizo Shahlai. Ularning barchasi Eron fuqarolari. Qirollik moliya vazirligi e'lon qilgan hujjatda bu besh nafar eronliklarning barchasi 2010 yil o‘ziga xos TAFA (Terrorism and terrorist financing) sanksiyasiga tushgan va 6 iyul kuni ularga nisbatan e'lon qilingan sanksiya muddati uzaytirilgan.
Hujjatda bir narsa e'tiborni tortadi. Qosim Sulaymoniy unda 10 xil ism-sharif bilan keltirilgan. Ularning barchasi bir-biridan bir nechta harf bilan farq qiladi. «Al Quds» generalining aynan mana shu nomlarga ochilgan va Britaniyaga ma'lum hisob raqamlari mavjud bo‘lishi mumkin.
Britaniya moliya vazirligi e'lon qilgan ro‘yxatda sanksiyasi uzaytirilgan 5 kishining barchasi Yevropa Ittifoqining ham sanksiya ro‘yxatidan o‘rin olgani alohida keltirilgan.
Oldinroq BMT Qosim Sulaymoniyning AQSh tomonidan o‘ldirilishi noqonuniy bo‘lgani, u hech kimning hayotiga to‘g‘ridan to‘g‘ri xavf tug‘dirmaganini ma'lum qilgandi. O‘z navbatida Eron hukumati Interpolga murojaat qilib AQSh prezidenti Donald Trampni qidiruvga berishni so‘ragan va rad javobini olgan. Eron tomoni Sulaymoniyga suiqasdda ishtirok etgan 36 kishining shaxsini aniqlaganini ham ma'lum qilgan.
Eron inqilob muhofizlari korpusi qoshidagi «Al Quds» maxsus bo‘linmasi yetakchisi bo‘lgan general Qosim Sulaymoniy 2020 yil 3 yanvar kuni AQSh prezidenti Donald Trampning shaxsan topshirig‘i bilan amerikalik harbiylarning havo zarbalari oqibatida halok bo‘lgandi. Uning o‘limidan so‘ng Eronda motam e'lon qilingan va eronlik harbiylar AQShning Iroqdagi aviabazalariga raketa zarbasini amalga oshirgandi.
|
Jiddiy tayyorgarlik va puxta o’ylangan strategiya Sizga yuqori ballni ta’minlaydi
Imtihondagi muvaffaqiyat esa, birinchi navbatda, AQShning nufuzli oliy ta’lim muassasalari eshiklari kalitlari bilan taqdirlaydi, bevosita “zo’rlar” dunyosiga yo’l ochadi, cheksiz imkoniyatlarni in’om etadi
|
2019 yil 23 may kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasining Xo‘jayli tumanida yashovchi, 41-sonli o‘rta maktabning 10-sinf o‘quvchisi D.A., T.Ibragimov ko‘chasida o‘zaro janjal tufayli shu ko‘chada yashovchi, 2-sonli o‘rta maktabning 8-sinf o‘quvchisi F.J.ning yuziga qo‘li bilan urgan.
O‘zbekiston Respublikasi IIV Jamoatchilik va OAV bilan aloqalar boshqarmasi xabariga ko‘ra, shu vaqtda F.J. boshi bilan yerga yiqilib, jarohat olgan.
Natijada F.J. kasalxonaga yotqizilib, D.A. qo‘lga olingan.
Holat yuzasidan jinoyati ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
|
O‘zbekiston milliy terma jamoasi Quvayt termasiga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvini o‘tkazadi
Shu yilning 10-dekabr sanasida O‘zbekiston milliy terma jamoasi Quvayt termasiga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvini o‘tkazadi. Bu haqda O‘zbekiston futbol federatsiyasi rasmiy sayti tarqatgan ma’lumotga asoslanib, Uff.uz xabar bermoqda.
O‘yin O‘zbekiston termasining Dubay shahrida bo‘ladigan o‘quv-mashg‘ulotlari paytida o‘tkaziladi. Bundan tashqari, Mirjalol Qosimov shogirdlari Falastin (13-dekabr) va Iroq (28-dekabr) termalari bilan ham o‘ynaydi.
Umuman, O‘FF O‘zbekiston terma jamoasi uchun kerakli bir qator o‘quv-yig‘inlari va o‘rtoqlik o‘yinlarini tashkil qilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, Avstraliya davlatida o‘tadigan Osiyo chempionatida O‘zbekiston termasi “B” guruhidan o‘rin olgan bo‘lib, Saudiya Arabistoni, Xitoy va KXDR bilan o‘ynaydi.
|
g
keng ma’no kasb etuvchi atama bo‘lib, uning tutqanoq xurujlari
va
tutqanoq xurujlarisiz kechadigan turlari mavjud. Absanslar tutqanoq
xurujlarisiz kechadigan epilepsiyadir.
Savol: Siz absanslarning turi ko‘p deb aytdingiz. Absanslarning
eng ko‘p uchraydigan oddiy turiga ta’rif bersangiz. Absans xurujlari paytida nimalar ro‘y beradi?
Javob: Absansning eng ko‘p uchraydigan turi–bu bir nuqtaga qarab
qotib qolishdir. Bu oddiy absans. Bu paytda bemorning qorachiqlari
kengayadi, yorug‘likka ta’sirlanmaydi, yuzi oqarib ketadi. U nima ish
qilayotgan bo‘lsa shu holatda qotib qoladi, ya’ni gapirayotgan bo‘lsa,
gapirishdan to‘xtaydi, yozayotgan bo‘lsa yozishdan, rasm chizayotgan bo‘lsa
rasm chizishdan to‘xtaydi vah.k. Biroq bemor muvozanatini yo‘qotmaydi, yiqilib tushmaydi. Demak, xuruj paytida bemor qanday vaziyatda
bo‘lsa, shu holatda haykaldek qotib qoladi. Bu holat bir necha soniya,
odatda, 5-15 soniya davom etadi. Absans xuruji o‘tib ketgach, bemor yana
o‘zishini davom ettiraveradi. Oddiy absanslar qanday tezlikda paydo
bo‘lgan bo‘lsa, xuddi shunday tezlikda darrov to‘xtaydi. U hozirgina
o‘zida nima bo‘lganini sezmaydi yoki atrofdagilardan bilib oladi.
Oddiy absanslar paytida ko‘z olmasi bir-ikki aylanib olishi yoki bosh
orqaga qimirlab ketishi mumkin.
Oddiy absansning qanday bo‘lishini yaxshiroq bilib olmoqchi bo‘lsangiz, bir epizodni ko‘z oldingizga keltiring. Ayrim qizlar biror
yigitga ko‘zi tushsa, unga qarab turgan joyida qotib qoladi. Bu paytda
uning ko‘zlari katta-katta ochilgan, qorachiqlari kengaygan, kiprikla-ripirpirab turgan bo‘ladi. Go‘yoki yigit ushbu qizning hushini bir necha
soniyaga o‘g‘irlab qo‘yadi. Yonidagi dugonasi "Hey, senga nima bo‘ldi?" deb,
uning ko‘zlarioldidan qo‘llarini o‘tkazsa ham, qiz buni bilmaydi. Bir
nechasoniyadan keyin o‘ziga keladi. Aynan mana shu holat oddiy absansga
o‘xshashdir.
Savol: Absans bolalarda ko‘p uchraydi deb aytdingiz. Absanslar
qaysi yoshda ko‘p uchraydi va bir kunda necha marta ro‘y beradi"
Javob: Absanslar eng ko‘p boshlanadigan davr–bu 4-6 yoshlardir.
Biroq absanslar juda erta, ya’ni 2 yoshda yoki biroz kechroq, ya’ni 1214 yoshda ham boshlanaveradi. Absans xurujlari, ya’ni absanslar bir
kunda 20-40 marotaba kuzatiladi. Ba’zi bolalarda absanslar soni
bir kunda 100 taga yetadi. Ularning sonini to‘g‘ri sanab aytib berish
juda qiyin. Buning uchun 24 soat bolaning yonida kuzatib o‘tirishingiz
kerak. Absanslarning bir kunda necha marotaba bo‘lishini bilish uchun
EEG videomonitoring tekshiruvi o‘tkaziladi. Buning uchun bemorning
boshiga 16 yoki 24 ta elektrod taqib qo‘yiladi va 24 soat mobaynida
kompeyuterga EEG yozuvi tushiriladi. Maxsus videokamera esa absans
=
nan yozib boradi.
|
«Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan sayyohlar uchun maxsus belgilar joriy qilindi.
«Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan sayyohlar uchun maxsus belgilar joriy qilindi.
Qoyaga chiqish va kemping uchun mo‘ljallangan joylarga Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi qoshidagi «Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan maxsus belgilar joriy etildi.
Qoyaga chiqish bilan shug‘ullanish va chodirlarni o‘rnatish (kemping)ga mo‘ljallangan joylarga tegishli belgilar o‘rnatilishi ko‘pdan beri dolzarb edi. Shu munosabat bilan, Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi qoshidagi «Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi» DUK tomonidan Oʻz DSt 3331:2018 «Turizm xizmatlari. Turizm sohasida navigatsiya tizimining axborot belgilari. Umumiy talablar» davlat standartiga o‘zgartirish kiritildi. Standartga navigatsiya tizimining ikkita qo‘shimcha axborot belgilari kiritildi.
«Kemping uchun joy» belgisi kemping joylashgan joyni ko‘rsatadi. Mazkur belgi magistrallar, avtomobil yo‘llari, shuningdek turizm xaritalari va yo‘l ko‘rsatkichlari, navigatsiya taxtachalari, tarqatma-axborot nashrlari, yo‘nalishni aniqlash posterlarida qo‘llaniladi.
«Qoyaga chiqish joyi» belgisi o‘z navbatida qoyaga chiqish bilan shug‘ullanish mumkin bo‘lgan tog‘larning joylashgan joyiga ishora qiladi. Ushbu belgini turizm ob’ektlari hududi, turizm xaritalari va yo‘l ko‘rsatkichlari, navigatsiya taxtachalari, tarqatma-axborot nashrlari, yo‘nalishni aniqlash posterlarida qo‘llash mumkin.
Mazkur navigatsiya va yo‘nalish tizimi sayyohlarning ko‘zlangan manzillariga oson yetib borishi uchun qo‘llaniladi, deb xabar beradi Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi matbuot xizmati.
|
Prezidentimiz Islom Karimovning 2006 yil 10 oktabrda qabul qilingan “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatini qo‘llab-quvvatlash va uning faoliyat samaradorligini yanada oshirish to‘g‘risida“gi qaroriga muvofiq Xorazm viloyatida ham sezilarli ishlar olib borilmoqda.
“Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatining Urganch shahri, Shovot va Hazorasp tumanlari bo‘limlari qoshida ochilgan Yoshlar ijtimoiy xizmat markazlarining ish ko‘lami kengayib borayotir. Ularning faoliyati yigit-qizlarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazish, kam ta’minlangan oilalar farzandlariga kasb-hunar o‘rgatish, yoshlarga va yosh oilalarga tibbiy, huquqiy va boshqa sohalarda zarur maslahatlar berish, sportga jalb etish va zamonaviy axborot texnologiyalarini o‘zlashtirishiga ko‘maklashishdan iborat. Hozirgacha ushbu markazlarda ikki ming nafarga yaqin yigit-qiz kasb-hunar egalladi.
“Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatining Urganch shahar bo‘limida faoliyat ko‘rsatayotgan markazda yigit-qizlar tikuvchilik, zardo‘zlik, pazandalik, qandolatchilik, sartaroshlik hamda kompyuter savodxonligi bo‘yicha bilim va ko‘nikmaga ega bo‘lishi uchun barcha sharoit yaratilgan. O‘tgan davrda bu yerda uch yuzdan ziyod yosh kasb-hunarli bo‘ldi. Shuningdek, yana yuzlab yoshlarga turli ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatildi.
Bunday markazlarni barcha tumanlarda tashkil etish mo‘ljallanyapti.
|
Hozirgi paytda relyatsion MBBTni taraqqiyotida yangi til QBE tili
ishlamoqda. Bu tilda relyatsion algebra va relyatsion hisoblashlarda
ko‘zda tutilmagan bir qancha imkoniyatlar kirgan. Bu tilni xususiyati
shundan iboratki, u terminallarda ishlashga muljallangan. So‘rovlarni
yaratish
uchun
maxsus
ekran
redaktoridan,
munosabat
va
redaktorlaridan foydalanamiz. QBE tilida foydalanuvchi o‘zi olishini
mo‘ljallagan natijani so‘rov ko‘rinishida tasvirlaydi va MBBT uni
kerakli amallar ketma-ketligiga aylantirib beradi.
Ma’lumot
modelini
rivojlanish
konsepsiyasi
5
ta
bosqichni
ko‘rsatishi mumkin:
1. 60-yillarning 2—yarmida, bunda asosan ierarxik modellarga
e’tibor berilgan;
. 70-yillarni
1—yarmi, tarmoqli modellar;
. 70-yillarning 2—yarmi, relyatsion modellar;
. 80-yillarning 1—yarmi, semantik modellar;
. 80-yillarning 2—yarmi, obyektga mo‘ljallangan sistema.
(лoм
Nazorat savollari
7. Relyatsion ma’lumotlar bazasini asosiy tushunchalari.
8. Munosabat xossalari qanday?
3. Munosabatlar sxemasiga misollar keltiring.
4. Relyatsion algebra amallarini aytib o‘ting.
5. Relyatsion hisoblash amallarini ayting va misol keltirmg.
2.4. Ma’lumotlar bazasini rejalashtirish, loyihalash va
administratorlash
1. Ma’lumotlar bazasini hayot siklini tashkil etish
2. Ma’lumotlar bazasini rejalashtirish
3, Ma’lumotlar bazasini loyihalash
4. Ma’lumotlar bazasini administratorlash
5. Ma’lumotga
samarali murojaatni
tashkil
qilishda
bazalar
o‘zaro aloqasi fayl tuzilmalaridan foydalanish
6. Ma’lumotlar bazasida aloqadorlik chegaralari va xavfsizlik
choralarini tasvirlash
Tayanch
so‘zlar:
administratorlash,
rejalashtirish,
birlashtirish,
loyihalash, konseptual model, fizik model, mantiqiy model.
40
|
Dastro‘molini peshonasiga qo‘yib yotdi. Ko‘zlarini yumib yotdi.
U endi zamonaviy o‘yladi. Qayta quruvchilarcha o‘yladi.
Demokratlarcha o‘yladi.
«Zamon senga boqmasa, sen zamonga boq, deydilar, —dedi. —
Xo‘p, anavi qayta quruvchi shoirlarcha o‘ylaylik, deylik. Chin,
Ulug‘ Oktyabr revolyutsiyasi... qaysi bir yurtlar uchun inqiroz
bo‘ldi, qaysi bir xalqlar uchun fojia bo‘ldi. Masalan,
Boltiqbo‘yi respublikalari uchun... inqiroz bo‘ldi. Boltiqbo‘yi
xalqlari uchun... fojia bo‘ldi. Boisi, Boltiqbo‘yi yurtlari
Yevropa mamlakatlari edi, sivilizatsiya o‘lkalari edi. Litva
nemisdan qolishmas edi. Latish inglizdan, eston fransuzdan
kam emas edi. Sovet tuzumi ana shu sivilizatsiyali Boltiqbo‘yi
respublikalarini... ko‘p qatori qilib qo‘ydi. Sovet tuzumi
sivilizatsiyali latish bilan... o‘z yozuvi yo‘q chukchani... bab-baravar etib qo‘ydi. Sovet tuzumi Sankt-Peterburgdan
Saxalingacha yoyilgan mamlakatni... bir xil etib qo‘ydi. Sankt-Peterburgdan Saxalingacha yoyilgan turli darajadagi
xalqlarni... tenglar ichra teng etib qo‘ydi. Vaholanki, Ulug‘
Oktyabr revolyutsiyasigacha yolg‘iz... Sankt-Peterburg Yevropa
sivilizatsiyasi darajasida edi. Sovet tuzumi kelgunicha
O‘zbekiston... feodal o‘lka edi, feodal! Sovet tuzumi o‘zbek
xalqi turmushiga... sivilizatsiya olib keldi! Chin, bizda
oldinlari-da sivilizatsiya bor edi. Buxoroda sivilizatsiya bor
edi. Samarqandda sivilizatsiya bor edi. Xivada sivilizatsiya
bor edi! Ammo-lekin u... osiyocha sivilizatsiya edi! Sovet
tuzumi... yevropacha sivilizatsiya olib keldi! Ilg‘or sivilizatsiya
olib keldi! O‘zi, imperiya—sivilizatsiya, demak! Imperiya azal-azaldan sivilizatsiya tarqatadi. Imperiyani imperiya etib
turuvchi qudratlardan biriyam–sivilizatsiyadir. Shu bois,
imperiyani qadami borgan joyga sivilizatsiya-da boradi.
Masalan, Iskandar Zulqarnayn zabt etgan el-yurt madaniyati
gullab-yashnadi. Ikki-uch asr yashnadi! Ushbu barq urib gullagan
|
Rasmiy sayti http://www
moosbach
de (olm
)
Moosbach (Oberpfalz) haqida Vikiombor sahifasi
Moosbach (Oberpfalz) Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir
Neustadt an der Waldnaab tumani tarkibiga kiradi
Maydoni – 63,74 km2
Aholisi – 2487 kishi (2010)
|
Navoiy shahrida “Xotin-qizlar o‘rtasida tadbirkorlikni rivojlantirishda banklarning o‘rni” mavzusida tadbir bo‘lib o‘tdi.
Unda mahalla fuqarolar yig‘inlari raislari va maslahatchilari, tadbirkor ayollar, kasb-hunar kollejlarida bank-moliya sohasida ta’lim olayotgan talaba-yoshlar ishtirok etdi.
Ma’lumki, xotin-qizlarni ish bilan ta’minlash, tadbirkorlikni rivojlantirishda bank muassasalarining moliyaviy madadi katta o‘rin tutadi. Banklardan kredit olib, tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan, yuqori natijalarni qo‘lga kiritayotgan tadbirkor ayollar Navoiy viloyatida ham ko‘payib borayotir.
– Mamlakatimizda xotin-qizlarni ish bilan ta’minlash, ular o‘rtasida tadbirkorlikni rivojlantirish masalasiga qaratilayotgan e’tibordan xursandmiz, – deydi Karmana tumanidagi “Vohid Muso” fermer xo‘jaligi rahbari Yulduz Yorqulova. – O‘tgan yili “Asakabank“ning viloyat bo‘limidan olgan 15 million so‘mlik kredit evaziga 1500 bosh parranda olib, parrandachilikni yo‘lga qo‘ydik. Besh nafar xotin-qizni ish bilan ta’minladik.
Tadbir doirasida tadbirkor, hunarmand va fermerlar tomonidan ishlab chiqarilgan va yetishtirilgan mahsulotlar ko‘rgazmasi tashkil etildi. Undan milliy hunarmandchilik buyumlari, dehqon-fermer xo‘jaliklarining eng sara mahsulotlari o‘rin oldi.
Tadbirkorlik yo‘nalishida ish olib borib, yuqori natijalarga erishgan, banklardan olgan kredit evaziga xotin-qizlar uchun yangi ish o‘rinlari tashkil etib, mahsulot ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ygan tadbirkor ayollarga esdalik sovg‘alari topshirildi.
Tadbirda Navoiy shahar madaniyat uyi, “Farhod” madaniyat saroyi, Madaniyat va san’at kolleji san’atkorlari o‘zlarining dilrabo kuy-qo‘shiqlari, raqslari bilan yig‘ilganlarni xushnud etdi.
|
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev tashabbusi bilan o’tkazilayotgan “Tinchlik jarayoni, xavfsizlik sohasida hamkorlik va mintaqaviy sheriklik” mavzuida Afg’oniston bo’yicha yuqori darajadagi Toshkent xalqaro konferentsiyasi doirasida 26 mart kuni poytaxtimizda &ldqu
Lord Muhammad Iltaf Shayx: “Ulug‘bek hayot bo‘lganida o‘zbeklar birinchi bo‘lib oyga safar qilardi
Davlatimiz rahbari shu yil 16 fevral kuni Buxoro viloyatiga tashrifi davomida Bahouddin Naqshband yodgorlik majmuasini ziyorat qilib, o‘tgan qisqa fursatda yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada katta islohotlar, ijobiy o‘zgarishlar ro‘y bergani, O‘zbekiston Islom akademiyasi, Mir Arab oliy madrasasi,
Sodiq Imomiy: “Shavkat Mirziyoyev yuritayotgan siyosat tufayli mintaqamizda katta o‘zgarishlar yuz bermoqda”
O‘zbekiston bilan Tojikiston o‘rtasidagi o‘zaro manfaatli va samarali hamkorlik izchil rivojlanmoqda, barcha darajada, jumladan, chegaraoldi hududlar hamda ishbilarmon doiralar o‘rtasida muloqot faollashgani kuzatilmoqda
O‘zaro anglashuv va birgalikdagi sa’y-harakatlar tufayli mamlakatlarimiz va
Tojikiston va O‘zbekiston Respublikalari Prezidentlari Imomali Rahmon va Shavkat Mirziyoyevning oqilona siyosati sharofati bois, azaldan etu tirnoq bo‘lib kelgan ikki qondosh va jondosh – tojik va o‘zbek xalqlari o‘rtasidagi azaliy do‘stlikning uzilmas rishtalari kundan-kunga mustahkamlanib
O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Kamilov Hindiston Tashqi ishlar vaziri bilan uchrashuv
O‘zbekiston Respublikasidagi iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy voqyealarga doir ma'lumotlar
Prezidentimiz Abul-Mu'iyn An-Nasafiy ziyoratgohidagi bunyodkorlik ishlari bilan tanishdi
Qarshi tumanidagi Qovchin qishlog‘ida joylashgan Abul-Mu'iyn an-Nasafiy qadimiy ziyoratgohlardan sanaladi
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev 2017 yil 24-25 fevral kunlari Qashqadaryo viloyatiga tashri
O‘zbekiston Respublikasidagi iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy voqealarga doir ma’lumotlar
O‘zbekiston va Gruziya o‘rtasida sayyohlar almashinuvi yo‘lga qo‘yilishi mumkin
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati va Qonunchilik palatasida Gruziya parlamenti raisi Irakliy Kobaxidze boshchiligidagi delegatsiya a'zolari bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi
|
Abduvali Rajabov - Alamim mani qo'shig'ini bepul ko'chirib olish
|
—Vatan, yurt ozodligi va mustaqilligini e’zozlovchi, ardoqlovchi, uni himoya qilishga tayyor fuqaroni tarbiyalashishiga
keng jamoatchilik e’tiborini jalb etish;
—bolalarda fuqarolik tarbiyasini tashkil etishda shaxsning Davlat Konstitutsiyasida ko‘rsatilgan huquqlaridan foydalanish
hamda burchlarining bajarilishi
xususida ma’lumotlar
berish, ularda ijtimoiy faoliyatni tashkil etishda huquqlaridan foydalanish va burchlarini bajarish bo‘yicha ko‘nikma
va malakalarni hosil qilish maqsadga muvofiqdir.
13.2. Davlat ramzlari va ularga nisbatan hurmat
hissini shakllantirish
Davlatimiz ramzlari—bayroq, gerb, madhiya O‘zbekiston
xalqlarining shon-sharafi, g‘ururi, tarixiy xotirasi va intilishlarini
o‘zida mujassamlashtiradi. Mana shu ramzlarni e’zozlash o‘zining qadr-qimmatini, o‘z mamlakatiga va shaxsan o‘ziga bo‘lgan
ishonchni mustahkamlash demakdir. O‘z mamlakati bilan faxrlanadigan inson juda ko‘p narsalarga qodirdir. Bu esa oilaning ham,
o‘z Vatanining ham shon-shuhratini oshiradi.
Davlat
ramzlari muayyan millatning etnopsixologik xususiyatlari, qarashlari, orzu-umidlari, intilishlari hamda maqsadini, hududiy, siyosiy-ijtimoiy birlik mohiyatini ajratishga xizmat
qiluvchi tasviriy belgilar majmuyidir. Muayyan davlatning bayrog‘i, gerbi hamda madhiyasi davlat ramzlari majmuyini
ifodalaydi.
Davlat ramzlari o‘zlarida chuqur siyosiy va ijtimoiy mazmun
ifoda etadi. Davlat ramzlarida (bayroq, gerb) tasvirlangan ranglar, tasivrlar shu xalq,
millat o‘tmishi, qadim an’analari, xalqning turmush tarzi, orzu-umidlari, maqsadi, g‘oyalarini ifodalashiga xizmat etadi. Davlat madhiyasida esa xalq, millat, davlat va jamiyatning yagona maqsadi, birligi, g‘oyalari tarannum
etiladi.
Davlat ramzlari davlat mavjudligini ko‘rsatuvchi belgilardan
sanaladi. Ramzlar shartli belgilar bo‘lib, ular qadim davrlardayoq
turli xalqlarda
u yoki bu hodisa, olam, mavjudot, odamlar tasvirini, ularning qarashlarini ifodalagan.
Davlat bayrog‘i, gerbi ham jahon miqyosida mavjud bo‘lgan
muayyan davlatning o‘z xalqi, millati nomidan faoliyat yuritish
imkoniyatiga ega ekanligini anglatadi. Shu bois, 1991-yil 15-fevralda
124
|
Mavzuga Oid Boshqa Yangiliklar:
Toshkentda eng sovuq qish bundan 100 yil oldin kuzatilgan
Toshkentda “odamfurush” ayol qo‘lga olindi
20-apreldan 9- va 13-tramvay yo‘nalishlari yopiladi
Yulduz Usmonova - Osmonimga olib ketaman (Jonli ijro 2018)
Xo'ja Guruhi - Esingdami
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.