Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
muammolarni o‘zlaricha mustaqil hal qilishga intilish kuchayadi. O‘zaro tortishuvlar, munozaralar, har xil muhokamalarda qatnashish o‘quvchining tabiiy ehtiyojiga aylanadi. Sinflar yuqorilab borgan saribolada tanqidiy mulohaza kuchayadi. Ma’lumki, darsga tegishli bo‘lmagan biror qiziqarli hayotiy mavzu va hodisalar, kino yoki futbol o‘yinlari kabilar muhokama qilinganda o‘quvchilarning tillari «echilib ketadi». Bunday vaziyatlarda ularning juda ko‘p narsa bilishlari ma’lum bo‘ladi. Shuning uchun darsliklarda bolalarning tabiati va yosh xususiyatlariga mos keladigan qiziqarli materiallar berilishi, matnlar yuzasidan taqdim etilgan savol-topshiriqlar biri ikkinchisiga o‘xshamaydigan tarzda turfa bo‘lishi o‘quvchilarni faollashtiradi. Maktab davrining bir bosqichidan ikkinchisiga o‘tish jarayonida bolalarda shunchaki evolyutsion o‘zgarish emas, balki sifat jihatidan bir yangilanish yuz beradi. Bu jarayonda o‘quvchi taraqqiyotiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi jihatlarni umumlashtirgan holda quyidagicha ko‘rsatish mumkin. Masalan, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari aqliy rivojlanishi bilan beriladigan bilim, ko‘nikma va malakalar nomutanosibligi, bilimlarning hamisha ham mantiqqa asoslarnimagani, oila bilan maktab tarbiyasi o‘rtasidagi tafovut, 5—7-sinf o‘quvchilariga xos bo‘lgan harakatchanlik bilan intizom tizimining nomutanosibligi, ishtiyoqning zo‘rligi, ayrim murakkab muammolarni mustaqil hal qilishga bo‘lgan moyillik, erkinlik, mustaqillik sart mtilishning balandligi bilan ta’lim-tarbiya jarayonidagi bir xillik, sustlik; 8—9-sinf o‘quvchilaridagi odamlarga, atrof-muhitga tanqidiy nazar bilan qarashning kuchayishi hamda ta’lim jarayonida bunday intilishlarni qondirish imkoniyatining yetishmasligi, tabiiy taraqqiyot bilan ta’limiy-tarbiyaviy jarayon orasidagi nomutanosiblik singari jihatlar ko‘zga tashlanadi. Ma’lumki, bolalar maktabgacha bo‘lgan davrida favqulodda ujodkorlik xususiyatiga ega bo‘ladilar. 5—6 yoshida ona tifini to‘liq o‘zlashtirib oladilar, o‘zlarining amaliy faoliyatlari va borliqni anglashlari uchun zarur bo‘lgan har xil ma’lumotlarga ega bo‘ladilar. Ularning bu davrdagi taraqqiyoti, odatda, muntazam o‘qitishishlarisiz, kattalar va tengdoshlari bilan tabiiy muloqoti jarayonida amalga oshadi. Bolalar maktab hayotiga kirib kelganlarida, ularning faoliyati dasturlar asosida tizimli bilim olishga o‘tganda bir qadar o‘zgaradi. Bu o‘qish-o‘rganish jarayonida tabiylikning buzilgani, unga sun’iylik aralashuvi tufayli sodir bo‘ladi. Bola maktabga kirgach, uning mustaqilligi, o‘z intellektual darajasidagi fikrlashi va ixtiyoriy faoliyati ma’lum darajada cheklanadi. U maktab talablariga muvofiq ravishda ishyuritishga majbur etiladi. Bolalarga bu tarzda singdirilgan bilim, ko‘nikma, malaka va ma’naviy sifatlar ularni doimiy ma’rifiy xizmat ko‘rsatilishga muhtoj iste’molchiga aylantirib qo‘yadi. Bunday ta’lim boladan bilimlarni mustaqil ravishda ijodiy o‘rganishni talab qilmaydi. Bir necha yillik shunday o‘qitish natijasida bola mustaqil fikrlamaydigan kimsaga aylanadi. U har qanday aqliy zo‘riqishdan o‘zini tortib, bunday yumushlarni yaqinlari bo‘lmish o‘qituvchi, ota-ona, o‘rtoqlarining zimmasiga orta boshlaydi. Bunday bolalar, tabiyki, biror ishni bajarishdan zavq, lazzat yoki qoniqish tuymaydilar. Adabiyot darslarida mustaqil fikrlashga o‘rgatishning o‘ziga xos xususiyatlari. Ma’naviy-ma’rifiy buloqlarimiz hisoblangan Qur’oni Karim va muborak Hadislarda ham, Imom al-Buxoriy, Imom Termiziy, Alimad Farg‘oniy, AbuNasr Forobiy, Mahmud Qoshg‘ariy, Abu Rayhon Beruniy, Ibn Sino, Yusuf Xos Hojib, Ahmad Yassaviy, Alisher Navoiy va boshqa allomalarning qarashlarida ham odam ma’naviy kamolotini ta’minlashga doir fikrlar ustuvorlik qiladi. Mustaqillik davrida adabiyot o‘qitish metodikasi sohasida tadqiqot olib borgan Q. Yo‘ldoshev, S. Matjonov va M. Mirqosimova singari olimlarning Hmiy ishlarida o‘quvchi tafakkuri mustaqilligi masalasiga ma’lum darajada e’tibor qaratilgan. Maktab davrida o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga o‘rgatishda adabiy ta’lim o‘ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. Ma’lumki, boshqa o‘quv fanlari bo‘yicha o‘tiladigan darslardagi izlanishlar natijasida o‘quvchilar avvaldan ayon bo‘lgan yagona xulosaga kelishadi. Masalan: to‘qqiz karra to‘qqiz dunyoning hamma burchagida, qaysi tilda, qanday yo‘llar bilan yechilishidan qat’i nazar, natija, to‘g‘ri javob bitta—sakson bir. Bu mutaxassislar tomonidan qat’iy belgilab qo‘yilgan haqiqat-xulosa. Yoki ona tili darslarida «kim?», «nima?» so‘roqlariga javob bo‘ladigan so‘z turkumi hamisha ot deyilishi qabul qilingan. O‘quvchilar gapning morfologik tahlili jarayonida qanday misol berilishidan qat’i nazar, bu so‘roqlarga javob bergan so‘zlarmi ot ekanligini aniqlaydilar. Bu ham avvaldan aniqlab qo‘yilgan yagona haqiqat. Ammo adabiy 74
PT.4.2.1 Mexanika Aylanma elastik to‘qnashuvda Qattiq jismning aylanma harakati burchak momentining saqlanishi Burchak momentining saqlanishi CASSY Lab 2 tomonidan tavsifnoma Namuna tajribalari va parametrlarni yuklash uchun CASSY Lab 2 help ma’lumotnomasidan foydalaning. ( ) Oby LD DIDACTIC GmbH - Leyboldstrasse 1 D-50354 Huerth : www.Id-didactic.com Шyтo пoлcтc Phone: 449-2233-604-0 - Fax: 449-2233-604-222 - E-mail: info(21d-didactic.de - Technical alterations reserved
Toshkent viloyatida noqonuniy valyuta savdosi bilan shug‘ullangan shaxslar qo‘lda olindi, deb xabar beradi Bosh prokuratura huzuridagi departament. Ma’lum qilinishicha, departamentning Toshkent viloyat boshqarmasi tomonidan valyuta qimmatliklarining noqonuniy muomalaga kiritilishining oldini olish yuzasidan tezkor tadbir o‘tkazilgan. Tadbir davomida fuqarolar D.U. va O‘.M. valyuta qimmatliklarini noqonuniy muomalaga kiritish orqali daromad orttirishni ko‘zlab, jami 10 ming AQSh dollarini fuqaro D.ga 107,5 million so‘mga sotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan. Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 177-moddasi (valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki o‘tkazish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda. Avvalroq Buxoroda 3 ming dollarni noqonuniy sotgan fuqarolarga jinoyat ishi qo‘zg‘atilgani, O‘zbekistonda 1 million dollarlik yaxlit kupyura sotayotgan shaxs ushlangani to‘g‘risida xabar berilgandi.
Innovatsiyalarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash davlat uchun jozibador bo‘lsa-da, aynan qulay muhit yaratishga ustuvorlik berilishi kerak. Innovatsion taraqqiyotda muvaffaqiyatlarga erishgan barcha mamlakatlar, qanday model! doirasida rivojlanmasin, birinchi navbatda, qulay innovatsion muhit yaratib olgan. Xorijiy mamlakatlarning rivojlanish tajribasini o‘rganish asosida innovatsiyani bugungi kunda farovonlik va raqobatbardoshlikning asosiy omili, innovatsiyalarni rivojlantirishni esa raqobat kurashidagi afzalliklarni qo‘shimcha tarzda kuchaytiruvchi vosita sifatida tavsiflasak bo‘ladi. Rivojlangan mamlakatlar bu omillarni oldindan hisobga olib, o‘z pozitsiyalarini xalqaro maydonda kuchaytirish yo‘lida foydalanmoqda. Unutmaslik kerakki, innovatsion faollikni boshqalarga nisbatan oldinroq ishga tushirgan davlat doimo yutib chiqadi. 1-jadval. O‘zbekiston iqtisodiyotini innovatsion rivojlantirish konsepsiyasi. Bos-o‘nalishlar { Amalga oshiriladigan chora-tadbirlar qichlar 1-Institutlar- { Respublika iqtisodiyotida bazaviy shart-sharoit-pog‘ona ning amal larni yaratish maqsadida jamoat, siyosiy va ik-kilishi tisodiy institutlarning samarali ishlashi. Ularga quyidagilarni kiritish mumkin: -o‘zgarmas soliq stavkalari va oddiy soliqqa tortish tartibi; –korxonalar innovatsiya faoliyatini imtiyozli soliqqa tortish; -mulk huquqini muhofaza qilish; –investorlar huquqini himoyalash; -intellektual mulkni himoya qilish; -eksportni qo‘llab-quvvatlash; -sifatli bank xizmati; -hukumatning barqaror siyosati va hokazolar. 2. pog‘ona Sifatli ta’lim Aholining intellektual salohiyatini yuksaltirish uchun sifatli ta’lim tizimini ta’minlash quyidagilar orqali tadqiqotlarga sharoitlar yaratadi: -ta’limga yuqori xarajatlar; -zamonaviy ta’lim standartlari; - xalqaro hamkorlikni rivojlantirish; -malaka oshirish va xususiy ta’lim markazlarini rag‘batlantirish; -texnik mutaxassislar va muhandislarni ko‘proq tayyorlash. 5! pog‘ona Tadbirkorlik madaniyati Aholi, olimlar va tadqiqotchilar orasida quyidagilar orqali tadbirkorlik madaniyatini oshirish: -innovatorlarning tadbirkorlik tashabbusini amalga oshirishlarini qo‘llab-quvvatlash; -olimlar va tadqiqotchilarning tadbirkorlik bilan bandligini ta’minlash; -biznes yuritishda huquqbuzarliklar uchun qonuniy javobgarlikning yumshoqligini ta’minlash; -aholi o‘rtasida tadbirkorlik va innovatsiya jarayonlarini faol targ‘ib qilish. 4-pog‘ona Rivojlangan infratuzilma Tadbirkorlik faoliyatini yuritishni yengillashtirish uchun rivojlangan infratuzilmani yaratish: - yuqori tezlikdagi Internet va aloqadan foydalanish; - muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarining elektr ta’minoti, gaz ta’minoti, texnik va ichimlik suv ta’minoti uzluksizligini ta’minlash; -avto va temiryo‘llardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish; -sifatli logistika xizmatlari. So pog‘ona Rivojlangan bozorlar Quyidagi imkoniyatlar mavjud ichki raqobat rivojlangan bozor: –kreditlar va venchur moliyasidan foydalanish; -bozorda innovatsion ishlanmalarni kommersiyalash; 562
Kuz-bahor tizimida o‘tkazilib kelinayotgan O‘zbekiston futzal chempionati o‘tgan yildagidan farqli o‘laroq, 12 ta (2021-2022 yilgi mavsumda 10 ta) jamoa g‘oliblik uchun bahs olib bormoqda. Har bir turda futzal klublari 2 guruhga bo‘lingan holda, 3 tadan o‘yinda ishtirok etadi. Bu galgi 3-tur bahslari 13 noyabr kuni Toshkent shahrida start oldi.Ushbu 3-turning dastlabki o‘yinida O‘zbekistonning amaldagi chempioni va kubogi sohibi Jizzax shahrining “Jizzax-Kenteks” jamoasi Qarshining “Nasaf” klubiga qarshi o‘tkazib, yirik – 7:3 hisobida g‘alaba qozondi.Gollarga jizzaxliklardan Elbek To‘lqinov (3 bor), Ixtiyor Ropiyev, Shahram Faxriddinov, Anasxon Rahmatov (1 martadan) mualliflik qilgan bo‘lsa, “Nasaf” futzalchisi Shohrux Ne’matov o‘z darvozasini ishg‘ol etib, avtogol muallifiga aylandi. Qarshiliklar tarkibida esa gollarni Oybek Polvonov, Mehroj Xudoyberdiyev hamda Jasur G‘aniyevlar kiritdi.Toshkentning BMB klubi futzalchilari o‘tgan yili 1-ligada g‘olib chiqib, yuqori elita jamoalari safiga qo‘shilgan bo‘lsada, birorta ham ochko yo‘qotmagan holda turnir jadvalida amaldagi chempion – “Jizzax-Kenteks” bilan tengma-teng bormoqda. Shu guruhdan joy olgan BMB futzalchilari ushbu turning dastlabki o‘yinini hamshaharlari “Lokomotiv” jamoasiga qarshi o‘tkazib, juda qiyin kechgan uchrashuvda 5:3 hisobida g‘alaba qozondi.Mazkur guruhdagi AGMK (Olmaliq) – “Paxtakor” (Toshkent) bahsida konchilar poytaxt futzalchilariga hech qanday imkoniyat qoldirmadi. AGMK – “Paxtakor” yakuniy hisob – 5:0.Bugun bo‘lib o‘tayotgan 3-turning 2-uchrashuvida “Jizzax-Kenteks” – “Lokomotiv”ni ham yirik – 8:3 hisobida dog‘da qoldirdi.Jizzaxliklar bosh murabbiyi Bahodir Ahmedov shogirdlaridan Dilshod Rahmatov, Elbek To‘lqinov, Ixtiyor Ropiyev hamda Shahram Faxriddinovlar “Temiryo‘lchi”lar darvozasini har biri 2 martadan ishg‘ol etdi. “Jizzax-Kantes” futzalchilarining 8 goliga “Lokomotiv” jamoasi 3 bor javob qaytardi. Bu gollarga poytaxt futzalchilaridan Sherzod Qodirov, Temur To‘raqulov hamda Shuhrat Ischanovlar mualliflik qildi.Joriy mavsumdagi chempionlikka asosiy da’vogarlardan biri sifatida qaralayotgan BMB klubi 3-turning 2-o‘yini, Toshkent “derbi”sida “Paxtakor” ustidan 7:2 hisobida ustun keldi.AGMK – “Nasaf” bahsi esa eng gollarga boy o‘yin bo‘lib, darvozalarga jami 14 ta gol kiritildi. Keskin va murosasiz kechgan ushbu o‘yinda olmaliqlik futzalchilar 8:6 hisobida “Nasaf”ni mag‘lubiyatga uchratdi.A.QAYUMOV, O‘zA
112) — Rimbey-Xomeglen = C 5.2.3-rasm. Alberta NGO ning «rif yo‘nalishli» neftgaz yig‘ilgan zonasi bo‘ylab ko‘ndalang kesim, (A.A.Bakirov, 1987 va U.Gassou bo‘yicha, 1954) 1— пeЛ; 2–gaz, 3— rif massivlari. 2400 5.3. Midkontinet neftgazli provinsiyasi va oblastlari NGP Shimoliy Amerika platformasining plita qismidagi katta maydonni egallagan va sharqda Appalachi gersin burmachanligi, g‘arb-56
Pamela Kasale-Telford (née Casale ; 1963-yil 20-dekabrda tugʻilgan) — AQSHlik sobiq professional tennischi . O'ng qo'l o'zining eng yuqori martaba reytingiga 1984-yil 15-oktabrda erishgan va u dunyoda o'n to'rtinchi o'rindan joy olgan. Uning "Katta Dubulg'a"dagi eng yaxshi natijasi 1986-yilda Rolan Garrosdagi Fransiya Ochiq chempionatidagi to'rtinchi raund edi. Amerikalik ayol tennischilar Yashayotgan insonlar 1963-yilda tugʻilganlar
Shu yilning 1-6 iyul kunlari Bolgariyaning Burgas shahrida o`tkazilgan maktab o`quvchilari o`rtasidagi matematika bo`yicha xalqaro musobaqada vakillarimiz 1 ta oltin, 2 ta kumush
CH; NH; SiH4 PH; Ceн, ASH; SnH4 SbH; Shu elementlarning boshqa birikmalari ham formulada guruh bo‘yicha o‘xshashlikni namoyish qiladi. Masalan birinchi guruhda CF, va SiF, ikkinchida esa NF, va PF;. Mendeleev o‘zining klassifikatsiyasida elementlarning kimyoviy xossalarini o‘rganib topiladi. Ana shu vaqtda nemis olimi L.Mayer elementlarning fizikaviy xossalrini o‘rganish jarayonida ushbu xossalar ham atom massa ortishi bilan darriy ravishda o‘zgarishini aniqladi. Mendellev davriy sistemani noma’lum elementlarning kimyoviy xossasini oldindan aytishda qo‘llash mumkinligini misollarda keltirdi. Davriy sistema asosida shunga o‘xshash xulosalar hozirgacha noorganik kimyogarlar tomonidan noma’lum birikmalarning sintez usullarini ishlab chiqishda, birikmalarning fizik-kimyoviy xossalarini, o‘zgarish qonunlarini tushuntirishda xanuz ishlatishmoqda. Masalan uglerod va kremniy davriy sistemada bir guruhda joylashgan va alkenlarga o‘xshash birikma mavjudligi haqida fikrlash mumkin. Qo‘sh bog‘li birikma kremniy, disilan, etilen haqiqattan mavjud bo‘lib, kimyogarlar uning mustahkam qator oilasini faqat 1981-yilda topishdi. D.I.Mendeleevdan avval olib borilgan ishlarning hech birida kimyoviy elementlar orasida o‘zaro uzviy boglanish borligi topilmadi. Chuqur ilmiy bashorat va taqqoslashlar asosida D.I.Mendelcev 1869-yilda tabiatning muhim qonuni kimyoviy elementlarning davriy qonunini ta’rifladi. D.I.Mendeleev ta’riflagan davriy qonun va uning grafik ifodasi-davriy sistema hozirgi zamon kimyo fanining poydevori bo‘lib qoldi. D.I.Mendeleev kimyoviy elementlarning ko‘pchilik xossalari shu elementlarning atom massasiga bog‘liq ekanligini aniqladi. U o‘sha zamonda ma’lum bo‘lgan barcha elementlarni ularning atom massalari ortib borishi tartibida bir qatorga qo‘yganida elementlarning xossalari 7 ta, 17 ta va 31 ta elementdan keyin keladigan elementlarda qaytarilishini, ya’ni davriylik borligini ko‘rdi. D.I.Mendeleev o‘zi kashf etgan davriy qonunni quyidagicha tarifladi: oddiy moddalarning 28 mentlarning) xossalari, shuningdek, elementlar birikmalarining k! va xossalari elementlarning atom massalariga davriy ravishda iq bo‘ladi. D.I.Mendeleev va Mayer shunday xulosaga ki elementlarning xossalari davriydir. D.I.Mendeleev davriy unni kashf etishda elementlarning atom massa qiymatlariga, imyoviy xossalariga e’tibor berdi. U barcha elementlar digan davriy qonunni to‘liq namoyon qildi va ba’zi tlar chunonchi, berilliy, lantan, indiy, titan, vanadiy, erbiy, uran, toriyning o‘sha vaqtda qabul qilingan atom massalarini 2 marta o‘zgartirish, ba’zi elementlarning ya’ni kobalt, tellur, ng joylashish tartibini o‘zgartirish lozimligini va nihoyat 11 entning (fransiy, radiy, aktiniy, skandiy, galliy, germaniy, iy, poloniy, texnetsiy, reniy, astat) kashf qilinishi oldindan aytib berdi. D.I.Mendeleev o‘z g‘oyalarini rivojlantirdi. O‘sha paytda noma’lum galliy va germaniyga dan joy qoldirdi. Ularning mavjudligini bashorat qildi. har qaysi elementning o‘zi tuzgan davriy sistemadagi i nihoyatda katta ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi. y va davriy sistema hozirga qadar bosib o‘tgan inish yo‘lini quyidagi uch davrga bo‘lish mumkin. I-davrda idelceev elementlarni sinflarga bo‘lishda ularning atom !! qiymatiga va kimyoviy xossalariga asoslanib davriy nni ta’rifladi. II-davrda D.I.Mendeleev elementning atom nnsi emas, balki uning davriy sistemasidagi tartib raqami atom nihoyatda katta ahamiyatga ega ekanligini aniq ko‘rsatib Keyinchalik boshqa olimlar (Mozli) olib borgan izlanishlar “g‘riligini tasdiqladi. TII-davrda davriy qonun va sistema 1da yaratilgan kvant mexanikasi asosida rivojlandi. Bu davr iynida barcha elementlarning atomlarida elektronlarning unishi aniqlanib, D.I.Mendeleev aytgan «davriylikning» tom i namoyon bo‘ldi. Rezerfordning atomning yadro modeli 1! otilgandan ikki yil o‘tib ingliz fizigi Mozle (1887-1915-yy.) tartib raqamlari konsepsiyasini rivojlantirdi. Har bir idan chiqadigan rentgen nurlari, shu elementning tartib nmiya bog‘liq. Ushbu konsepsiya atom massalardan kelib bir qancha muammolarni tushuntirdi. Masalan argonning um massasi K ning massasiga teng va uning xossalari Ne va Kr 29
B.G‘. Ziyomuhamedov bolaning birinchi bor boshqa muhit bilan to‘qnashuvi jamozt joylarida sodir bo‘ladi. Ularni toza va samimiy bo‘lishi bolaning bo‘lg‘usi ma’naviyatini belgilaydi. Biz kundalik hayotimizda o‘zaro munosabatlarimiz jarayoniga ko‘p ham e’tibor beravermaymiz. Agar nojo‘ya qilgan qiliqlarimiz va gaplarimizga biron-bir odam tanqidiy mulohaza bildirsa: "nima bo‘pti", "xafa bo‘lsa bo‘lar", "gapim yoqmasa eshitmay qo‘yaqolsin", "chorva odam biz-da" va hokazo gaplar bilan o‘zimizning qo‘pol muomalaligimizni, beadab va behayoligimizni oqlamoqchi bo‘lamiz. Aslida bu umumiy ma’naviyatimizning bir qismi bo‘lgan muomala darajasining pastligidir. Biz faqat o‘zimizni o‘ylaymiz-u, atrofimizdagi odamlarning kayfiyati bilan mutloq hisoblashmaymiz. Vaholanki juda ko‘p marotaba: "Ana u odamning muomalasi shirinligini ko‘r", "Odobi yaxshi kishi ekan-a", "Odobli odam ekan, so‘zlarining mazmuniga qara" va hokazo tahsin gaplarni ko‘plab eshitganmiz. Endi o‘zingiz o‘ylab ko‘ring, orqangizdan shunday maqtov gaplarni eshitganingiz yaxshimi yoki: "Muncha ham qo‘pol odam ekan", "Juda ham beadab ekan-u, turqi qursin—odam bo‘lmay, qilig‘i qursin" va shunga o‘xshash tanbeh gaplar eshitganingiz yaxshimi? Bu savolning javobini har kim o‘zi topib, tegishli xulosa chiqarsa yaxshi bo‘lur edi. Yuqorida aytib o‘tganimizdek, jamoat joylari ijtimoiy va ruhiy muhitining buzilishi, ko‘p jihatdan jamoa xizmatini ado etuvchilar tomonidan qilingan nojo‘ya harakatlar, qo‘pol muomalalar orqali kelib chiqadi. Masalan, mahallada tinchlik va osoyishtalikni saqlash, yaxshi urf-odat va an’analarni asrash, boyitish hamda ularni keng targ‘ibot qilish jamoatchilik tomonidan mahalla faollariga yuklatilgan. Bu juda ham baobro‘ va ma’suliyatli vazifa bo‘lib, xolis xizmatga bel bog‘lagan odamlar ishidir. Ammo ba’zi bir mahallalardagi faollari jamoatchilik tomonidan ularga yuklatilgan vazifalarni bajarish o‘rniga nopok ishlar bilan ham shug‘ullanadilar. Bunday mahallalarda ijtimoiy va ruhiy muhitlar buzilgan bo‘lib, ularda istiqomat qiluvchilar ma’naviyatiga salbiy ta’sir etib, iymon darajalarini ancha susaytiradi. 66 Ekologiya va ma’naviyat — Shunga yana choyxonachilar, bozor xizmatchilari, jamoat transportini haydovchi va pattachilar hamda boshqa jamoat xizmatini o‘tovchilarning qo‘pol muomalasi va nojo‘ya qiliqlarini qo‘shsak, jamoat joylaridagi buzuq ijtimoiy muhitning inson salomatligiga ko‘rsatgan ta’sirini anglay olamiz. Bularning ba’zilari aholiga xizmat qilishni tanlab olganlar-u, ammo shu kasblarning amalga oshirilish ma’na-riyatini egallab olishni unugib qo‘yganlar. Ular o‘z xaridorlari, yo‘lovchilari va mijozlarini risoladagidek, chin ko‘ngildan, astoydil xizmat ko‘rsatish harakatida shirinso‘z va ochiq chehra bilan kutib olish o‘rniga, ularga kalondimog‘lik bilan, ro‘yxush bermay, qo‘pol so‘zlar bilan muomala qiladilar. Bu sotsializmning 70-yillik tekischilik siyosatidan bizga meros bo‘lib qolgan qusurlardir. Hozirgi bozor munosabatlarining tamoyillari bunday harakatlarni inkor etadi. O‘zining mijozlari va xo‘randalariga avvalgidek qo‘pol muomalada bo‘lishsa ularning bozori kasod bo‘lishi mumkin. Zero, bozor iqtisodining asosiy belgilaridan biri raqobat. Insonning shirinso‘z va xushmuomalaga ham talabi kuchli. Odamlar muomalasi yo‘q sotuvchilarning molini olgandan ko‘ra, shu narxda yoki sal qimmatroq bo‘lsa ham, muomalasi yaxshi kishidan mol olishni afzal ko‘radilar. Ijtimoiy va ruhiy muhitning jamoat joylaridagi yana bir ko‘rinishi bu tadqiqot olib boruvchi ilmgohlar, ilmiy anjumanlar va ilmiy kengashlarda tarkib topadigan muhitdir. Bu yerlardagi ijtimoiy muhit, ba’zi o‘qituvchi va olimlarning yetarlicha ilmiy dalili bo‘lmagan holda o‘z fikrini ma’qullayverishi hamda ilmiy munozara yuritish ma’naviyati pastligi kishini ranjitadi va ijtimoiy muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu yerda shuni aytib o‘tish joizki, kishining farovon hayoti, faqatgina uni moddiy jihatlari bilan o‘lchanmay, balki ma’naviyati bilan ham belgilanadi. Masalan, kishini yeyish-ichish, kiyinish, zebi-ziynat va boshqa mol-dunyodan kamchiligi bo‘lmay, qilgan gunohlari evaziga ko‘ngli xotirjam bo‘lmasa, uning farovon hayoti to‘liq bo‘lmaydi. Shuning uchun 67
solishtirma (a) aktivlikning sochilgan katalizator miqdoriga ekstremal bog‘langanligini (egri chiziqning maksimum yoki minimumdan o‘tishini) ko‘rsatdi (137-rasm). Bu grafikda ordinatalar o‘qiga katalizatorning aktivligi, abssissalar o‘qiga esa qoplanish darajasi qo‘yilgan. Rasmdan ko‘rinadiki, katalitik aktivlik qoplanishning ma’lum darajasida maksimum qiymatga ega bo‘ladi va bu maksimum juda kuchli suyultirishda (odatda a = 0,001—0,01 da) namoyon bo‘ladi. Bu tajribalarning ma’lumotlariga asoslanib, N. I. Ko-bozev 1939 yilla o‘zining aktiv ansambl! nazariyasini yaratdi. Bu nazariya kataliz tajribasida kuzatilgan ko‘pgina faktlarning sababini tushuntirib berdi, le-T 1 { 1 1 G 1 kin bu nazariya hanuz takomil– " lashtirilmoqda. Sa (Mans) Sa (mans) LK Bu nazariyaga ko‘ra, aktiv markazlar ma’lum miqdordagi bir 137-rasm. Katalitik aktivlik. Qancha atomlar ansamblidan iboning yoyuvchidagi katalizator miq-rat bo‘ladi. Ansambl bir xil doriga ekstremal bog‘liqlik gra atomlardan (faqat katalizator figi. atomlaridan) yoki har xil atomlardan iborat bo‘lishi mumkin. U amorf holatda, ya’ni kristallanisholdi holatida bo‘ladi. Bunday aktiv markazlar yuzaning ma’lum joyiga adsorbsiya kuchi bilan bog‘langan. Amorf holatdagi ansambllarga nisbatan olganda kristall faza yoyuvchi vazifasini o‘taydi. Kristall faza, har qanday real yuza singari, mozaik tuzilishda bo‘ladi. Uning yuzasi ayrim katakchalardan tuzilgan bo‘lib, bu katakchalar siljish (migratsiya) katakchasi yoki siljish sohasi deb ataladi. Katakchalar bir-biridan geometrik va energetik g‘ovlar bilan to‘silgan. Shuning uchun, ma’lum temperaturada atomlarning gruppasi ma’lum katakcha ichidagina siljib yuradi, qo‘shni katakchaga esa o‘ta olmaydi. Bu nazariyaning matematik ifodasidan A va a ma’lum bo‘lsa, aktiv markazni hosil qilgan atomlarni, ma’lum temperaturadagi siljish sohalarining o‘rtacha yuzasini, bir aktiv markazning katalitik aktivligini va siljish sohalarining umumiy sonini hisoblab topish mumkin. Nazariyaning matematik ifodasiga muvofiq, katalizatordagi aktiv markaz (ma’lum p sondagi atomdan iborat ansambl uchun) ata,ah va AGA,h ning a ga qarab o‘zgarishi katalizatorning turiga, reaksiyaning xiliga, yoyuvchiga, muhitga, temperaturaga va boshqa faktorlarga bog‘liq bo‘lmaydi. Bir egri chiziq bu hollarning 436
4 Muqaddima alohida e’tibor qaratib kelgan. Farzaid dunyoga kelgan kundan boshlab munis onalar, mehribon buvilar, shuningdek ota buvalar uning tarbiyasi bilan hartomonlama y Shu o‘rinda bir rivoyatni eslash o‘rinli. Bir kuni yosh ota-ona o‘z farzamlini donishmand huzuriga olib kelishibdi va uydan so‘rashibli: —Ey. ulug‘ zog‘, biz farzandli bo‘ldik. uni endi qanday tarbiya qilaylik? Donishmand yosh ota-onadan farzand ko‘rganlariga qancha kun bo‘lganligini so‘rabdi. Ular «ikki oy bo‘ldi» deb javob qaytarishibdi. ITunda donishmand ularga qarata, farzand tarbiyasiga rosa ikki oyga kechikibsiz, deb javob qaytaribli. Demak, farzand tarbiyasiga u tug‘ilgan kunlanoq qirinish kerak ekan. Zero, komil insonni tarbiya qilish inhoyatda mas’uliyashi va ahamiyatli jarayondir. O‘tmishdagi qanchadan-qancha tariqat asoschilari, mug‘afakkirlar, olimlar, shoirlar insonning Komillikka qanday erishishi va bu yo‘lda nimalarga amal qilish rurligi borasida o‘zlarining nur hikmag fikrlarlin bayon eytanlar. Ular fikricha Inson komil bo‘lishi uchun avvalo tarbiya topishi. so‘ng ilm egallashi talab etilar ekan O‘ylaymizki, umuman yurtimiz. xususai ha?! bir mahallamizning ozod. 0bol va farovon bo‘lishish-u yur:. muayo-yan mahalla ahai, elohi. ri! shaxsning komill r millik esa ta’limga borldiqdir Shuning uchun ham yurtboshimiz barkamol 25: haqida taparar ekanlar, O‘zbekistonnishg kelajagi qo‘lida, deb ta’kidlamoqlalar. Komil inson tarbiyasi to‘g‘risida aytilgan buyuk a rimizning durdona fikrlari. ulariing komillikka da’vati Bbugini kunda— obol mahalla yilida ayniqsa lolzarblir. 3s-re, ota-onalar va ajlollar o‘gigi istiqlolimiyanIng is! liqbolini Va shu istiqbolni buiyol etuvchi komil far. lar yo‘lini yorituvchi mash Inshoolloh, bu mash’al va mustaqilligimiz abadiy bo‘lsin,
Zafarnoma Bu paytda fete”? lashkari Toshariq” da edi. Amir Sohibqiron yuz kishi bilan orada bir kecha o‘tkazib Xuzorga yetdi. Xuzor va Kesh lashkarlarini jamlab, Jigdolik”” tomonga yubordi. Ularga Toyxoja Salbariyni lashkar ketidan chig‘dovul qilib jo‘natdi. ShayxMuhammad lashkarning sakkiz qo‘shini bilan ularga borib qo‘shildi. Lashkarning barisi Jigdolik tomon yo‘l oldi. Shu o‘rtada amir Husaynqul lashkari bilan yetib keldi. Bundan qirq ikki kun oldin Qatlonda ajralib ketgan Sherbahrom ham ularga qo‘shildi. Hammalari Jigdolikda jam’ bo‘ldilar. Amir Husayn Amir Sohibqiron bilan uchrashib, zafarnishon lashkar bilan Xuzor tomonga ketdilar. Xoja Razmoz” mozorida uning ruhidan yordam tilab, ahdu paymonni yangiladilar. (26) O‘tmishdagi do‘stlik va ixlos (tugunlari)ni birlik va xoslik (izhori) bilan mustahkamladilar. Tangri taolo Amir Sohibqironni ulug‘ ishlarga mo‘ljallab qo‘yganligi uchun uni muhofaza qilib kelar va uning davlatu saodati asarlari kundan-kun ziyodroq namoyon bo‘lar edi. Shu boisdan (Alloh taolo) uning dilidagi haq ko‘magiga bo‘lgan ishonchni orttirishni istadi: kunlarning birida u choshgoh vaqtida bir fikr bilan mashg‘ul bo‘lib turganda: “Shod bo‘l, g‘am yema, Tangri taolo senga yordam va zafar karomat qildi”, degan ovozni eshitdi. Amir Sohibqiron: “Bu joyda biron kimsa so‘zladimi yoki yo‘qmi?” -deb so‘radi. U yerda hech kimsa yo‘qligi ma’lum bo‘lgach, bu so‘zlar uning idrok qulog‘iga g‘oyibdan kelganligini fahmladi. Uning dili ilohiy ko‘mak bilan quvvatlandi. Ilohiy odat shunday bo‘lib kelganki, agar u biror bandasiga inoyat nazari bilan qarasa, uni o‘z tarbiyasini qabul etishga loyiq qiladi: gohi-gohida unga olami g‘aybdan xushxabar beradi, toki bandasi undan quvvatlanib, u.vazifani qabul qilishga tayyor bo‘lsin. Chunonchi, hazrat payg‘ambar sallollohu alayhi vasallamga nisbatan shunday qilganki, Jabrail tushishi va payg‘ambarlik mansabiga tayin etilishidan ilgari g‘aybiy xotif-xabarchilar orqali uning diliga quvvat berib turgan: shu qabilda sekin-sekin (u zotning) muborak qalblarida bir necha suratlar joy olgan va ular quvvatdan amalga ko‘chgan paytda (u kishida) ularni qabul.qilishga layoqat paydo bo‘lgan edi. Amir Sohibqironda ham shunday holat sodir bo‘lgach, u bundan shod bo‘lib, amir Husayn xizmatiga shoshildi va ro‘y bergan voqeani unga aytdi. Buni yaxshi folga yo‘yib, (bo‘lajak) davlatdan umidvor 41
NaCl Ma" CГ. Ka,50, 6 2Ma" 4807. Bevosita bo‘yovchi moddalarning tola ichiga diffuziyasiga bo‘ladigan sterik va energetik omillar ta’sirini susaytirish maqsadida tolali materiallarni bo‘yashga tayyorlash: qaynatish, oqartirish, merserlash jarayonlarini to‘g‘ri 10 tashkil etish lozim. Bo‘yash eritmasiga tola bo‘kuvchanligini orttiruvchi modda qo‘shiladi, masalan, natriy karbonat. Ammo tola g‘ovaklari o‘lchamini cheksiz kattalashtirishning iloji yo‘q: u 10..30109 mni tashkil qilishi mumkin. Bevosita bo‘yovchi moddalarning o‘lchami esa 12...20: 10-9 mni tashkil qiladi. Shu sababli, bo‘yovchi moddaning tola ichiga diffuziya tezligiga sterik, energetik omillarning hamda uning eritmadagi holatining ahamiyati katta. Bo‘yovchi moddaning tolaga moyilligini bo‘yashning diffuziya bosqichida susaytirish jarayonni jadallashtirish imkonini beradi. Buning uchun: 1) harorat ko‘tariladi; 2) intensifikatorlar — jadallashtirgichlar qo‘shiladi, masalan, piridin, etanolaminlar va etilsellozolv. Bu jadallashtirishning solvat usuli deb ataladi. Harorat ko‘tarilsa, bo‘yovchi moddaning tolaga moyilligi susayadi va tola ichiga diffuziya tezligi ortadi. Odatda, uzluksiz bo‘yashda faqat shimdirish eritmasining harorati ko‘tarilmasdan, aksincha, mato shimdirishdan i
36 1. qiyom. Harbiy xizmatchilarning o‘zaro munosabatlari va maishiy ta’minoti uchun javob beradi: Brigada komandiri brigada butup shaxsiy tarkibining bevosita boshlig‘i sanaladi. 91. Brigada komandiri quyilagilarga majburlir: —brigada shaxsiy tarkibining jangovar tayyorgarligiga va tarbiyasiga rahbarlik qilishga, brigalani mohirona boshqarishga; — batalonlar bilan o‘quvlar o‘tkazish, brigada shtabi tayyorgarligini yuritish, batalonlar, batalon tarkibiga kirmaydigan rotalariing komandirlari, ularning o‘rinbosarlari va qo‘shin turlari va brigada xizmatlari boshliqlari bilan, shuningdek, brigada bo‘linmalari bilan mashkulotlar o‘tkaziiga; —brigadaning jangovar safarbarlik shayligi, jangovar tayyorgarligi rejalari ishlamiga va bajarilishiga rahbarlik qilipi —brigada shaxsiy tarkibi, qurol-as Asi. harbiy texnikasi va boshqa moddiy vositalarini Fuqarolar mudofaasi xususiyatlarini hisobga olgan holda yadroviy, kimyoviy va bakteriologik qurollardan himoyalash bo‘nicha tadbir. tarni tashkil etish va amalga oshirishga; —bo‘linmalarning har bir ofitseri, iraporichigi (michmani) va starshitsasining ishchanlik qobiliyati va axloqiy-ruhiy sifatlarini bilish, ofitserlar bilan Harbiycha tarbiya va kasb ta rgarligini takomillangirish bo‘yicha ishlarni muntazam ugka-zishga; —askariy 1oalarda oshkoralik, ijtimoiy adolat. harbiy xizmatchilar o‘rtasila o‘zaro ishoichii qaror toptirish, bo‘linmalarda kamchiliklar, loqaydlik va sustkashlikka murosasizlik vaziyatini yuzaga keltirishga: — Yangi kelgan madad kuchlarini bu. tipimalar bo‘yicha taqsimlashga rahbarlik qilish va uni 1-ilonada ko‘rsatilgan tartibda harbiy qasamyod qildirishga; —kadrlarni tanlash va jon-joyiga quyiliga rahbarlik qilish, harbiy xizmatga qabul qilish va harbiy bilim yurtlariga kirish uchun iomzodlarni belgilashga; —harbiy xizmatchilar ta’tili ro‘yxatini tasdiqlashga; —kun tartibi va xizmat vaqti tartibini belgilash, ichki tartibni saqlashii talab qilish, kiyim-kechak rusumini bajariladigan vazifalar va mashtulotlar jalvalini hisobga olgan holda belgilashga; —brigada qarortohini qo‘riqlashni, qorovullik va ichki xizmat pazoratitsi tashkil etish, ularning o‘talishini, bandi qilin-tanlarning gauptvaxtada saqlanishini shaxsan tekshirishga; —jinoyatlar va falokatlardas ogohlantirish bo‘yicha tadbirlar ko‘rish, ular solir etilgan hollarda esa katga komandirga (boshliqqa) xabar berish, harbiy prokurorga bildirish, jinoiy « qo‘zg‘atish yoxud ma’muriy tergov qilishii tayinlashga; odam-3-606. Komzilirlar va mansabdor shaxslarning majburiyatlari 37 larning halok bo‘lishi yoxul o‘ta og‘ir oqibatlarga olib kelgan katta halokat va boshqa holisalarni tergov qilishda, shuningdek, harbiy nizomlar belgi i Harbiy xizmatchilar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar qoilalari buzilgan hollarii tergov qilishda shaxsan ishtirok etishga; —jangovar tayyorgarlik, harbiy intizom va ichki tartib ahvo-lipi tahlil qilish, oyda kamida bir marta yakun chiqarish va ularii jamlash bo‘yicha talbirlar belgilash qurol laha, harbiy texiika va boshqa modliy vositalarning belgilangan zaxirasini saqlash, qo‘riqlash, shay holatda tugish va to‘g‘ri foydalanish bo‘yicha tadbirlar ko‘rish, vaqgi bilan ularning joy-joyidaligini, ahvolini va jangovar shayligini tekshirishga; yilda kamida ikki marta qurol-aslaha va harbiy texpika ko‘rigini o‘tkazish, ko‘rik pagijalarini brigada bo‘yicha buyruqda e’lon qilishga; —qurol-aslaha, harbiy texnika va o‘q-lori bilan muomalada, mashg‘ulotlar, otish mashqlari, o‘quvlar o‘tkazilayotganda va ishlar bajarilayotganda xavfsizlik talablari bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirishga; —harbiy xizmatchilar turmushini yaxshilash, ularning sog‘lig‘ini saqlash va mustahkamlash bo‘yicha tadbirlar qabul qilish, mahsulotlarning haftaga taqsimlanishini ko‘rib chiqish va tasdiqlash, taomlar sifati va tarqatish to‘liqligi ustidan har haf-galik pazoratii tashkil etish, tayyorlangan ovqatlarning sifa-gini har hafta shaxsan tekshirishga —moddiy boyliklar va pul mablag‘larining qopuniy va te-jamkorona sarflanishini ta’mig ay holda brigalaning moliyaviy va xo‘jalik faoliyatiga rahbarlik qilishg: —kazarma-turar-joy fondi, boshqa imoratlar va iishootlar, brigada hududining saqlanishi va to‘g‘ri foydalanishi, shuningdek, brigadadagi yong‘inga qarshi himoyaning ahvoli ustidan 11a30-rat qilib turishga; —o‘quvlar, jangovar tayyorgarlik va kundalik faoliyatning boshqa tadbirlari o‘tkazilayotganda brigada qarorgohi rayonida atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiat zaxiralaridan unumli Foydalanish bo‘yicha tadbirlar qabul qilishga; — xizmatlarlagi harbiy mulkning, pul mablag‘i va boyliklarning joy-joyilaligini shaxsan va mansabdor shaxslar, ichki tekshiruv hay’atlari va jamoatchilik vakillarini jalb etish bilan rejali va kugilmagan tekshirishlar o‘tkazishga; davlatga yetkazilgan moddiy zarar aniqlanganda, emuriy tergov qilishni gayinlash va aybdor shaxslarini javobgarlikka tortish to‘g‘risida o‘z vaqtida qaror qabul qilishga. 92. Brigada komandiri har bir ta’lim davri boshlanishidan oldin mazkur Nizomning va O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari garnizon va qorovullik xizmatlari Nizomining unga
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, yaxshi uyqu miyaga kun davomida to‘planuvchi zaharli moddalardan qutulish imkonini berar ekan, aynan shuning uchun ham 7-8 soatlik uyqu ruhiy va jismoniy salomatlik uchun juda muhim
441 Prelserdno-jeludochkovniy klapan leviy = Predvestnik bolezni; sin. prodrom —kasallik darakchisi— rgodgoshib. « Preddveriye —dahliz— uyeb Shshsh. = Preddveriye vlagalisha —qin dahlizi—v. vaginae. « Preddveriye gortani —hiqildoq dahlizi—u. laryngis. = Preddveriye nosa —burun dahlizi—U. pa). « Preddveriye rta —og‘iz dahlizi—U. oris. « Preddverno-ulitkoviy organ; sin. organ sluxa i ravnovesiya, uxo —eshituv va muvozanat a’zosi, quloq; As.t. Dahliz-chig‘ganoq a’zosi— oggapish vestibulocochleare. « Shredlejaniye ploda golovnoye —homila boshi bilan kelishi— praesentalio cephalica, p. capitis. " Predlejeniye ploda zatmlochnoye —homila ensasi bilan kelishi—r.osstriaTS5. "= Predlejaniye ploda kolennoye —homila tizzasi bilan kelishi—r. «yepiv. « Predlejaniye ploda lipevoye —homila yuzi bilan kelishi—r. (as. «g Shredlejaniye ploda lobnoye —homila peshonasi bilan kelishi—r. Yaopbz. « Shredlejaniye ploda nojnoye —homila oyog‘i bilan kelishi—r. refz. o Predlejaniye ploda perednegolovnoye; sin. predleja-niye ploda perednetemennoye —homila bosh tepasi bilan kelishi; sin. homila bosh tepa suyagi bilan kelishi—r. sera oap yetog. « Shredlejaniye ploda tazovoye —homila tosi bilan keliShi; sin. homila dumbasi bilan kelishi—r. pelvis. "= Predmenstrual’naya bolB —hayz oldi og‘rig‘i— doyug rgayeshep paSh5. g Shredserdiye —yurak bo‘lmachalari — appshsh sogdv. " Shredserdiye levoye —yurak chap bo‘lmachasi —a. «yope!pshp. " Shredserdiye pravoye —yurak o‘ng bo‘lmachasi —a. bextshp. « Predserdno-jeludochkoviy klapan levyuy; sin.: atri-oventrikulyarniy klapan leviy, dvustvor-chat’my klapan, mitral’nmy klapan—chap bo‘lmacha-qorincha qopqog‘i; sin: ikki tavaqali yurak KOIIKOFU — valva atrioventricularis sinistra. « Predserdno-jeludochkoviy klapan pravmy; sin. atri-oventrikulyarniy klapan praviy, trex-Predserdno-jeludochkovmiy klapan praviy 442 stvorchatiy klapan —o‘ng bo‘lmacha-qorincha qopqog‘i; sin. uch tavaqali yurak qopqog‘i—u.a. dexgga. « Prejdevremennoye otxojdeniye vod —qog‘onoq suvi oldin ketib qolishi. «g Prejdevremennoye posedeniye; sin. presenil’nos posedeniye —erta soch oqarish— sashyehv rgayeshashga. « Prejdevremennoye stareniye —erta qarish— senescentia. = Prepubertatshiy vozrast; sin. shkol’niy vozrast mladshiy —kichik maktab yoshi— rgayerifset(a». « Shrervavshayasya beremennostB —uzilgan homiladorlik. « Prerivistaya lomota —zirqiroq; sin. zirq-zirq og‘riq, zirqiroq og‘riq, sirqiroq, sirq-sirq og‘riq. « Prestarelaya staruxa —munkillab qolgan kampir. «" Shrestareliy starik —munkillab qolgan qariya. « Privivka —emlash. « Shrivkus —begona ta’m. g Privmikaniye —o‘rganish. « Privichiiy vivix —odatlangan chiqish— Shshxayo habitualis. « Privichniy zapor —odatlangan qabziyat; sin. odat qabziyati— sope ra 0 p. « Pridatki koji—teri ortiqlari— appendices cutis. « Pridatok —ortiq P. « Priyom —amal. « Prijiganiye —kuydirish— sashepvayso. « Prijiznenniye povrejdeniya —o‘limgacha yetkazilgan jarohatlar. » Shriznak —belgi; sin. alomat. « Shrikus —tishlar jipsligi; sin: tish jipslashuvi— oss! 1510. « Prilivi —qon yugurish; sin. qon quyilish 11. « Shrinudigelunoye lecheniye —majburiy davolash. g Priobretyoniiy —orttirma— asdsheya. g Shriobretyonniy svish —orttirma oqma; sin. orttirilgan oqma—5 Sha asash Ha. «g Pripadok —tutqanoq; sin: tutqaloq, quyonchiq— asse 515. « Pristenochnoye pishevareniye —devor hazmi. « Pristup —xuruj— asse5!iz.
Afrikaning ko‘plab mamlakatlarida internet foydalanuvchilari soni zo‘rg‘a 1 foizdan oshadi Albatta, bu umumiy qashshoqlik, past ta’lim darajasi va juda zaif kompyuterlashtirish bilan bog‘liq Bunday mamlakatlarga Kongo, Efiopiya, Liberiya, Niger, Gvineya kiradi
O`zbekistonning asosiy archasi 2016 yilda odatdagidek Mustaqillik maydoniga emas, balki poytaxtdagi “O`zbekiston temir yo`llari” AJga qarashli “Anhor-Lokomotiv” bog`i hududiga o`rnatilishi haqida xabar bergan edik. “O`zbekiston temir yo`llari” AJ Yangi yil bayramini o`tkazish uchun bog` hududida olib borilayotgan ishlar haqida ma`lumot berdi. Xalq sayli o`tkaziladigan maydondan avtoturargohga chiqib ketish mumkin. Bu tashrif buyuruvchilar uchun qulaylik yaratadi. Kelayotgan Yangi yil bayramiga tayyorgarlik ishlari bog` hududida keng ko`lamda olib borilmoqda. Bog` markazida 15 metrli archa o`rnatilmoqda. Shuningdek, bog`da Yangi yil sovg`alari va suvenirlar yarmarkasi tashkil etiladi, bolalarni esa sevimli multqahramonlar kiyimidagi animatorlar xushnud etadi. Dam olish joylari ham ochiq osmon ostida, ham yopiq binolarda mavjud. Jumladan, bog`da restoran, bir qancha qahvaxona, bolalar o`yin maydonlari, shuningdek, 320 tomoshabinga mo`ljallangan yozgi teatr bor. Joriy mavsumda eng ko`p odam tashrif buyuradigan usti yopiq zonada esa interaktiv ko`ngilochar attraksionlar va hordiq muassasalari joylashgan. Kartodromdan tashqari, bu erda o`yin markazlari mavjud. Kvest-Rum, Lazer-Tag, labirint, tir (ikki turdagi), Dahshat xonasi, o`yin avtomatlari, qahvaxonalar va do`konlar shular jumlasidandir. Bayram kunlari bog`da imtiyozli dastur hamda bolalar va yoshlar uchun chegirmalar tizimi amal qiladi. Masalan, talabalar va kollej o`quvchilari guvohnomalarini ko`rsatsa, ularga 25 foizlik chegirma taqdim etiladi. Bo`yi 130 santimetrdan past bo`lmagan 9–14 yoshdagi maktab o`quvchilariga bolalar kartingi uchun 25 foizlik chegirma taqdim etiladi. Bundan tashqari, to`rt kinozalda Yangi yil filmlari premeralari namoyish etilib, u erda ham chegirmalar tizimi ishlaydi. Bog` hududida 300 ta avtomobilga mo`ljallangan avtoturargoh mavjud.
Ushbu komissiyaning tuzilishi davlat va jamiyat boshqaruvida yoshlarning ishtirokini amaliy jihatdan ta’minlash orqali yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirish borasida Qonunchilik palatasining tutgan o‘rnini oshirish imkonini beradi Shu tariqa, xalq vakillari yoshlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ta’minlashda, ularning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy faolligini oshirishda bevosita ishtirok etadilar
Ega: Yolg‘on gapirish – insonning obro‘yini to‘kadi
boshqalari yotoqxonaga kelishgan. Aksiga olib, o‘shanda bu oyimcha yo‘q edi. Baloga men qoldim. Haligilar meni aldab pastga olib tushib, mashinaga o‘tqizishib, burnimni ho‘l latta bilan bekitishdi, men hushimdan ketib qolibman. Ko‘zimni ochganimda Chayonning dachasida ekanman. Chayon menga qo‘lini ham tekkizmay, yugurdaklariga tortiq qilib yubordi. O‘sha voqeadan uch oy oldin singlim yo‘qolib qolgandi. U go‘zallikla manavi tannozdan, — deya Shohsanam qo‘lini bigiz qilib Gulchiroyni ko‘rsatdi, — yuz chandon ortiq edi. Axtarmagan joyimiz qolmadi. Bir kuni Chayonning dachasida stol ustida bir dasta rasmlarga ko‘zim tushib qoldi. Ularni birma-bir ko‘rayo-tsam, ichida singlimning ham surati bor ekan. Uni oldim-da, o‘zimni go‘llikka solib, yugurdaklardan: «Bu qiz kim?» — deb so‘radim. Bilsam, qaysidir yugurdak singlimni Chayonga tortiq qilibdi. Ammo singlim Chayonning aytganini qilmay yuziga tupuribdi. Shundan keyin alamiga chidolmagan Chayon bechora qizning qorniga pichoq tortib yuboribdi... Shohsanamning ko‘zidan tinmay yosh oqardi. Biroq u o‘kirib yig‘lamadi. Bo‘g‘zidan toshib kelayotgan yig‘i sasini ichiga yutdi. —Men... men baribir Chayondan qasdimni olaman: —dedi u qo‘lini musht qilib tugib. —U hammasi uchun javob beradi. Men nima deb yupatishni bilmay, unga qarab qoldim. —Mening aybim nima? —dedi shu payt Gulchiroy yig‘lamsirab. —Sening aybing, —dedi Shohsanam, — "dugona"ngning sochidan burab, islovotxonaga itqitgan shu iflos bilan bitta to‘shakda yotganing, sening kasringga qolganim; —Bo‘ldi, qo‘yib yubor buni, nasib etsa, aybdorning o‘zidan qasdingni olasan, —dedim men Shohsanamning qo‘lidan ushlab. Keyin: —Ering qayerda hozir? —deb Gulchiroydan so‘radim. —Bilmayman, —dedi u yelka qisib. —Unda hozir seni o‘ldiraman-da, anavi darvozaxonada cho‘zilib yotgan ho‘kizning quchog‘iga tiqib qo‘yaman. Ertalab ering keladi-da, sharmandalikka chidolmay, sening murdangni maydalab, go‘shtingni itlarga tashlaydi. Agar shunga ko‘nsang ixtiyoring, deya men yonimdan pichoq chiqardim. — Yo‘q.. yo‘q. —dedi qo‘rqqanidan ko‘zlari olayib ketgan juvon, — dachadan telefon qilishib, uni so‘rashgandi. Menimcha, dachaga ketgan. Shunday odobli xotin ekaningizni bilardim. Endi o‘sha dachaga o‘zingiz yo‘l ko‘rsatib borasiz, xonim. Qani, yo‘lni boshlang, —deya miyig‘imda kuldim. Biz tashqariga chiqqanimizda, tongyulduzi charaqlab turardi. Ortimga burilib, bu hashamatli binoni ham yoqib yubormoqchi bo‘ldim. Ammo shashtimdan qaytdim. Chunki vaqti kelib, bu binoni yaxshigina bolalar bog‘chasi qilsa bo‘lardi. Darvozaga suyanib, hamon inqillab yotgan Ko‘rshapalakni ko‘chaga chiqarib tashladim. Gulchiroyni yonimga, Shohsanamni esa orqa o‘rindiqqa o‘tqazib, mashinani yurg‘azdim. Bir soatdan mo‘lroq yurganimizdan so‘ng, tog‘ga yetib keldik. Tong endi g‘ira-shira otayotgan edi. Mashinani ko‘zdan panaroq joyga to‘xtatdim-da, Shohsanamga: —Men biror ikki soat uxlayman, dugonangga qarab tur, —dedim. U "xo‘p", degandek bosh silkidi. Mashina o‘rindig‘ini tushirib, ko‘zimni yumishim bilan uyquga ketibman. Tushimga oppoq matoga o‘rangan onam kirdi. Uning yuzi mungli edi. Men onamga: "Kechiring: Kechiring"" —deb aytmoqchi bo‘laman. Ammo hech ovozim chiqmaydi. Onam bo‘lsa boshimni silaydi. Qo‘li biram yumshoqki, bolaligimdagiday
G‘OYIB BO‘LGAN MAMLAKAT QISSASI" 1 bob KAMELOT — Kamelot.. Kamelot..—deya takrorlardim o‘zimcha.—Bunaqa nomni hech eshitmagan ekanman. Ehtimol, -jiniihona shunday "atalsa ham ajab emas. Atrofimiz nihoyatda xushmanzara, osoyishta va xilvat joy edi. Anvoyi gullar atri, hasharotlarning chirillashi, qushlarning sayrashi bilan to‘yingan bu tabiat qo‘ynida na biron odam zoti-yu na biron ot-ulov ko‘ri-iadi. Biz odimlayotgan ilonizi so‘qmoq yo‘lda, ot tuyoqlari ostida yo‘l chetidagi o‘t-o‘lan ingichka tasma yanglig‘ . g‘ildirak izlari bilan bosilgan edi. To‘satdan ko‘zim qarshimizda kelayotgan, tillarang sochlari yelkalariga osilib tushgan o‘n yoshlardagi xush-chiroy bir qizchaga tushdi. U boshiga olovdek qipqizil lola gulchambar kiyib olgan edi. Gulchambar bu yoqimtoy qizga "juda yarashib turardi. U bamaylixotir odimlar, ma’sum chehrasida xotirjamlik aks etardi. Hamrohim unga e’tibor bergani yo‘q, hatto aftidan, sezmadi ham shekqilli. Qizcha esa go‘yo temir sovutli kishilarni har kuni qo‘raverib odatlanib qolgandek, uning g‘ayritabiiy libosiga ajablanmadi, oddiy bir narsani uchratgandek yonidan beparvo o‘tib ketazerdi. Biroq menga ko‘zi tushishi bilan qiziq ahvolga tushdi. Hayratdan qo‘llarini ko‘targancha dong qotib, ko‘zlari dahshatdan chaqchaygancha og‘zi ochilib qoldi, butun vujudi hayrat aralash dahshatda dong qotdi. Biz-yo‘l bo‘ylab o‘rmon muyulishiga burilib ketgunimizgacha tek qotgan ko‘yi angrayib turaverdi. Qizchaning hamrohimga emas, menga bu qadar hayratlanib qaraganining boisini hech anglolmadim, Nima uchun u hamrohimni emas, meni g‘ayrioddiy, ajabtovur zot hisobladi, nima uchun har qanday muruvvatdan mahrum, yoshlarga xos bo‘lmagan hayratomuz ko‘zlarini menga tikadi? Buning albatta bir sababi bo‘lishi kerakligini o‘ylab, uyqusiragan odamdek borar edim.
20:32, 24-Sentabr 2013 Rxy (munozara _ hissa) blocked 200 181 34 165 (munozara) with an expiration time of 1 kun (hisob ochish toʻxtatilgan) (Vandalism (global sysop action)) 12:06, 16-Iyul 2008 Spacebirdy (munozara _ hissa) blocked 88 253 100 242 (munozara) with an expiration time of 1 day (hisob ochish toʻxtatilgan) (x-wiki-vandal) Bosh sahifa
di», k"Ijtimoiy-madaniy kompleksni prognozlashtirishr fanlari qatori «Makroiqtisodiyot»= fani ham o‘rganadi. «Makroiqtisodiyot» inson resurslarining ijtimoiy-iqtisodiy yo‘nalishlarini tadqiq etish orqali ularni samarali boshqarishni maqsad qilib oladi. Chuyki, mehnat resurslari va ularning faol qismi bo‘lgan ishchi kuchi ishlabchiqarish kuchlarining eng asosiy qismidir. Ishchi kuchi yoki iqtisodiy faol aholi deganda mehnatga layoqatli yoshlagi ishlayotgan va ishsiz yurgan aholining umumiy soni tushuniladi. Mehnat resurslarini sifat jihatdan takomillashtirish iqtisodiyotning o‘sish sur’atlari bilan bevosita bog‘liqdir. Shuning uchun ham mamlakatda mehnat bozorini, mehnatni boshqarish institutlarini va uning iqtisodiy-xuquqiy mexanizmlarini yaratish eng asosiy vazifalardan biridir. Demak, mehnat bozori va uning maromida faoliyat ko‘rsatishi quyidagi omillarga bog‘liq: ye aholi soni, yoshi va jinsi tarkibining o‘zgarishlarga; Fish bilan bandlilikdagi hudud va tarmoq o‘zgarishlariga; F qo‘shimcha ishchi kuchini ishlabchiqarishga jalb etish mexanizmiga; F ishlabchiqarish hajmiga, uning o‘sish sur’atiga, ishlab chiqarish tarkibiga; = mehnat resurslarini boshqarish usuli va boshqalarga. Hozirgi sharoitda mehnat bozorida talab va taklif qonuni amal qiladi. Chunki, ishchi kuchi xam boshqa mehnat resurslari qatori, tovar shakliga ega bo‘lib, tovar-pul munosabatlariga faol jalb qilinadi. Uning bu xususiyati mehnat ko‘rsatkichlari tizimida o‘z aksini topadi. Ular orasida ish bilan bandlik va ishsizlik ko‘rsatkichlari muhim ahamiyatga ega. Ya’ni, ishbilarmonlar ishchi kuchidan shunday miqdorlarda foydalanadilarki, bunda mehnatning yuqori mahsuli real ish haqi bilan yoki ish haqi hajmining puldagi ifodasi mehnatning yuqori mahsuli qiymatiga teng bo‘lishi kerak. Agarda, real ish xaqi hajmi oshsa, ishbilarmon ishchi kuchiga bo‘lgan talabni qisqartiradi, agar rsal ish haqi hajmi kamaysa, ishchi kuchiga bo‘lgan talab ortadi, ishchi kuchini taklifi esa oshadi (4-chizma). 4-chizmadan ko‘rinib turibdiki, real ish haqini qisqartishi natijasida mehnatga bo‘lgan talab oshmoqda va aksincha, real ish haqi oshsa, mehnatga bo‘lgan talab kamayadi. Mehnatning taklif funksiyasida individ o‘z xizmatini ish haqining puldagi ifodasidan kelib chiqib emas, balki ish haqining o‘lchovlaridan kelib chiqib taklif qiladi. Buni biz 5-chizmada ko‘rishimiz mumkin. 32
Joriy yilning 22-23 fevral kunlarida litseyning faollar zali 3-kurs o'quvchilari va akademik litsey direktori Malyubov.A.A o'rtasida ochiq muloqot bo'lib o'tdi. Ushbu uchrashuvda direktor tomonidan kurs o'quvchilari gardanidagi mas'uliyatning qanchalik ulkanligi, ularni namoyish qiladigan ko'rsatkichlari nafaqat o'zlarining kelajagi balki, litsey mavqei uchun ham qanchalik ahamiyatliligi, ularni mukammal bilim olishlari uchun litsey tomonidan yaratilayotgan sharoitlar, direktor sifatida qo'lidan keladiga barcha sharoitlarni yaratib berishga harakat qilish, ulardan esa faqat astoidil mehnat qilib litsey jamoasi va ota-onasini yuzini yorug' qilish vazifasi turganligi ta'kidlab o'tildi. Muloqot davomida o'quvchilar o'zlarini qiziqtirgan savollarga, o'ylantirayotgan muammolarga javob oldilar.
Payshanba kuni O‘zbekiston Rossiya aviashirkatlarining konvertatsiya bilan bog‘liq maummolarini hal etgani haqida xabarlar olingan
O`zbekiston Respublikasi Milliy valutasi - so'm
162 Tоshkent shahar оbоdоnlashtirish bоsh bоshqarmasi Manzarali bоg’dоrchilik va gulchilik Xo’jalik hisоbidagi оbоdоnlashtirish оb’ektlarini nazоrat qilish bоshqarmasi Muhandislik kоmmunikatsiyalarini ekspluatatsiya qilish bоshqarmasi Irrigatsiya xo’jaligi va ko’kalamzоrlashtirish оb’ektlarini ta’mirlash bоsh bоshqarmasi Yo’llar va suniy inshооtlardan fоydalanish va ta’mirlash bоsh bоshqarmasi Drenaj va kоllektоrlar bo’yicha maxsus bоshqarma Davlat оb’ektlariga xizmat ko’rsatish bo’yicha maxsus bоshqarma Sug’оrish suv tarmоqlarini ta’mirlash va ishlatish bo’yicha maxsus bоshqarma Shahar Tresti “Shaharyo’lqurilish ta’mir” Tresti va “Maxsusta’miryo’lko’prik” ОAJ va TQBlar Markaziy maydоnlardan fоydalanishni tashkil etish va ishlatish bоshqarmasi Markaziy avariya-dispetcherlik xizmati Fuqarоlarga marоsim xizmatlari ko’rsatish bоshqarmasi 11 ta tuman оbоdоnlashtirish bоshqarmalari 6.2-rasm. Tоshkent shahar Оbоdоnlashtirish bоsh bоshqarmasining tashkiliy tuzulmasi
Yamayka terma jamoasi hujumchisi Deshorn Braun Amerika Kubogi-2015 musobaqasi guruh bosqichining 3-turida Argentinaga qarshi uchrashuvdan keyin argentinaliklar hujumchisi Lionel Messi bilan selfi tarzida suratga tushdi. Uchrashuvning 78-daqiqasida almashtirilgan “Volerengi” klubi futbolchisi Braun o‘yin tugashiga hushtak chalinishi bilanoq argentinalik superyulduz yoniga yugurib kelib, undan tabassum qilishni so‘radi hamda u bilan birga selfi tarzida suratga tushdi. Keyinroq Braun ushbu fotosuratni tribunaosti xonasida kameraga namoyish qildi. Uchrashuv 1:0 hisobida Argentina foydasiga hal bo‘ldi. Yamayka termasi birorta ham ochko yig‘a olmay, musobaqani tark etdi.
78 7-BOB. SHOVQINDAN SAQLANISH 7.1. Shovqin to‘g‘risida umumiy tushuncha Hozirgi zamon texnika taraqqiyoti davrida korxonalarda shovqinga qarshi kurash masalalari muhim yechim talab muammolar qatoriga kiradi. Shovqinning oqibatlari ma’lum. U birinchi navbatda mehnat qilayotgan kishilarni ma’naviy toliqtiradi hamda aholining tinch farovon hayot kechirishida ko‘plab noqulayliklarni keltirib chiqaradi. Katta shovqin ta’sirida insonning asab tizimlari charchab, eshitish faoliyati susayib ketadi. Shuning uchun hamkorxonalarda shovqinni kamaytirish chora-tadbirlarini belgilash inson salomatligini saqlashdek juda muhim ijtimoiy ahamiyatga molikdir. Odam uchun yoqimsiz bo‘lgan har qanday tovushlar shovqin deb ataladi. Jismlarning bir-biriga urilishi, ishqalanishi va muvozanat holatining buzilishi natijasida hosil bo‘lgan havoning elastik tebranish harakati qattiq, suyuq, va gazsimon muhitda to‘lqin hosil qilib tarqaladi. Bunda muhit zarralari muvozanat holatiga nisbatan tebranish hosil qiladi va bu tebranish tezligi to‘lqinlar tarqalish tezligidan ancha kichik bo‘ladi. Gazsimon muhitda shovqin tezligi quyidagicha aniqlanadi: Sgaz = √µRst /ρ Bunda: µ —gaz adiabati ko‘rsatkichi (havo uchun µ =1.4); Rst— gazning bosimi; ρ -gazning zichligi. Atmosferaning me’yoriy sharoitida (T = 293 °K va Rst = 1034 GPa) tovush tezligi S havoda 344 m/s ga teng. Tovush to‘lqinlari ma’lum chegaragacha tarqalishi tovush maydoni deb ataladi. Tovush maydonidagi har bir nuqtada havo zarralarining harakat tezligi vaqt birligida o‘zgarib turadi. Bir lahzada kuzatilgan havo to‘liq bosimining ta’sir kuchidan holi bo‘lgan havoning o‘rtacha bosimiga nisbati tovush bosimi deb ataladi vaR bilan belgilanadi. Tovush bosimining o‘lchov birligi Pa. Shovqin to‘lqinlari tarqalganda ma’lum miqdordagi energiya bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko‘chadi. Muhitning qandaydir nuqtasida vaqt birligidagi o‘rtacha energiya oqimi, to‘lqin tarqalishi yo‘nalishida yuza birligiga keltirilsa, unish-u nuqtadagi tovush tig‘izligi deb ataladi va I bilan belgilanib, Vt/m2 bilan o‘lchanadi. I = R2 /rs Tovushga qarshi kurash chora-tadbirlarini belgilashda keng qo‘llaniladigan tovush tig‘izligi va tovush bosimi birliklari juda katta chegaralarda o‘zgarib turadi (masalan, tig‘izlik 1016 marta, bosim esa 108
“Oltin to‘p” taqdimoti 11-yanvarda bo‘lib o‘tadi Futbol mavsumining 2015-yil yakunlariga bag‘ishlangan “Oltin to‘p” marosimi o‘tkaziladigan sana ma’lum bo‘ldi. “Uff.uz” xabariga ko‘ra, tantanali marosim 2016-yilning 11-yanvarida Shveysariyaning Syurix shahrida bo‘lib o‘tadi. Xalqaro futbol federatsiyasi — FIFA tomonidan mazkur marosimga bag‘ishlab tayyorlangan videorolikda Krishtianu Ronaldu, Lionel Messi, Neymar va boshqa mashhur futbolchi hamda murabbiylarni ko‘rish mumkin.
-49-barking ban k er ['bicqko] n 1) bankir, bank cgasi; 2) bank xizmatchisi. banket [baeq'ket] nkonch. tuproq 0 ’o ^ shag‘al) ko'tarma. banking fbaeqkiq] n bank ishi. banking-house ['ba.‘qkir\|haus] n bank, bank-note ['bxqknout] n qog'oz pul. b an k-rate ['basqkrcit] n bank hisobi. b an k ru p t ГЬагцкглрЛ 1. и qarzdor bo'lgan odam; 2. a qarzdor bo'lgan. b an k ru p tcy ['bicqkrAptsr] n sinish. bankseat ['bbenksiit] n ko'prik tirgagi. banksm an [ba-'qksmon] n tog', konning og'zida ishlaydigan ishchi. b an n er [’Ьагпэ] 1. a namunaviy; 2. n 1) bayroq; the ~ of peace (freedom ) tinchlik (ozodlik) bayrog'i; 2) ro'znomadagi yirik harflar bilan yozilgan sarlavha. b an n er-b earer \|'Ьа;п»,Ьсогэ] /z bayroqdor, bay-roqehi. ban ner-cry ['baenakrai] /j jangovar xilob, jango var chaqiriq. ban n erette [,baeno'ret] n bayroqeha, kichkina bayroq. bannock l'b $ n o k \| n shotl. kalta non {suit, ctrpa yoki no ‘xot uni Jew tayyorlangan). banns [btenz] n p! nikohdan o tadiganlar nom-larini cherkovda o'qib eshittirish. banquet [baeqkwit] n \ .n ziyofat, bazm;2. v(w/- tnaningdir sharofatigd) ziyofat bermoq. ban quette [,ba;q'kct] n ko'tarma, tcpalik. bantam ['bamtom) 1. a mayda, kichik, pakana; 2. n bantamka (mayda, katta bo Imaydigan tovuq). bantam-w eight fbaentamweit] n sport, eng yengil vazn. b a n te r ['bacnto] 1. n muloyim (yoqimli) hazil qilish 2. v muloyim (yoqimli) hazil qilmoq. ban ting ['baentii)] n parhez usuli bilan davolash. banyan f bsenjon] = banian, baobab [ 'beioubaeb] n baobab (tanasiyo'g'on tropik daraxt). bap [b<cp] n shotl. bulochka, bo'lka. bap tism ('baeptizm] n cho'qintirish (xristian diniga kiritish). baptism al [baep'tizml] a cho qintirishgaoid. baptist ['baeptistj n cho'qintiruvchi. baptize [baep'taiz] v 1) cho'qintirmoq; 2) nom qo'ymoq. b a r [ba:\| 1. n 1) metalning chizig'i; 2) to'siq; 3) bar; 4) bufet; 5) tamaddixona. b a rb [bo:b] n bot. qiltiq. qiltanoq. b a rb a ria n [ba: 'Ьеэпэп] 1. n no don. johil; 2. a vahshiyona. barbaric [ba:'baenk] a dag'al qo'pol. to'ng, xunuk. barb arism ['boibonzm]» johillik. b a rb a rity [bo:'baerotij n 1) qahri qattiqlik, berahmlik, yovuzlik, johillik; 2) qo'pollik. b arb aro u s ['bo:boros] a yow oyi. vahshiy. 4- Sh. Butayev, A. Irisqulov b arb ate fbo:beit] ягоо/. qiltiqli. serqiltiq, scrtuk, qiltiriqli, soqolli, mo'ylovli. barbecue ['ba:bikju:]z7 butunlay qovurilgan (qo ‘y yoki mol) go'shti; 2. v go'shtni butunligicha qovurmoq. b arb ed [bo:bd] n tikanakli; - w ire tikanli sim. b arb el ['ba:blj n zool. so'zan baliq. bar-bell I-ba:bel] n p i sport, shtanga. b a rb e r ['bo:bo] n sartarosh. barber(r)y [bo:bon] n bot. zirk (daraxti vamevasi). h ard [bo:d\| n tar. bard (qadimgi keltlarda: kuychi shoir, baxshi). b ard ic ['bu:dik] a tar. bardlarga oid. bare [beo] 1. a yalang'och, ochiq; 2. v yechmoq, ochmoq, mahrum (qilmoq). b areb ack ['beobsek] a egarlanmagan, egarsiz. barefaced [’bcofcist] a 1) ochiq yuz bilan, niqob-siz; 2) uyatsiz. barefoot ['bcofut] 1. a yalang oyoq; 2. ar/vyalang oyoq holda. bare-headed [,beo'hedid] boshyalang. bosh ki-yimsiz. barelegged [,bco'leqd] a yalang oyoq, oyoq kiyimsiz. barely ['bcoli] adv zo rg'a, bazo'r, arang. barenecked [,bco'nekt] a yalang'och (ochiq) bo'yin bilan. bareness [beams] n ochiqlik, yopilmaganlik, bcr-kitilmaganlik. b aresa rk ['beoso:k] a quturgan, achchig'i tcz. bar-fly [bo:llai] n so ‘zl. bar (mayxona) ning ho-zir-u noziri (doimiy mijoz). bargain [ba:gm] 1. n savdo shartnomasi (bitimi); 2. v savdolashmoq. b arg ain er ['ba:qmo] n savdogar, do'kondor. b arg e [bo:d3] n barja (shatakka olib yuriladigan yoki о ‘ziyurar yassi yuk kemasi). bargee [bo/dsi:] n barka {yuk tashiydiganyassi daryo kemasi)ga oid. b argem an ['boxljmon] n barja (barka) jamoasi a’zosi. b aric ['beonk] a 1) kim. bariyga oid. bariyli; 2) baromctrik (atmosfera bosimiga oid). b arito n e [ 'bacntoun] v mus. baritone (1. tenor bdan has oralig'idagi erkaklar ovozi; 2. shun day ovozh qo 'shiqchi: 3. pujlab chalinadigan musiqa asbobi). b arium [bconom] n kim. bariy. b a r k [ba:k] l.zz 1)daraxtpo'stlog'i;2) vovullash, akillash; 3) kema; 2. v 1) daraxtning po'stlog'ini shilib olmoq; 2) vovullamoq. akillamoq. barkeeper [ba:,ki:po]n amer. l)bar sohibi;2)bar xizmatchisi. b ark en [ba:kon] v oshlamoq, oshlab qo'ymoq. b a rk er [bo:ko] n baqiroq odam, c’lonchi. chopar. b a rk ery ['bo:kon] n teri oshlash zavodi. b ark in g ['birkiqj 1. n 1) shilish; 2) vovullash; 2. a vovullayotgan.
95 m .F 90 . 26,8 E . I 9 . 8 t = = = 33,5 soat. Ҷavob: 12,195 % , 33,5 soat. » aa Mas’ala va mashqho baroi halli mustaqilona 1. Hangomi kor burdani grafit ba sifati anod naqshai elektro-lizshavii mahluli namakhoi Ca(NO3)2, FeCl3, Na2S, ZnCl2, NaCl, MnSO4-ro ifoda kuned. 2. Agar nuqraro ba sifati anod girifta, mahluli AgNO3 elektroliz kunand, chӣ guna ҷarayon sodir megardad. Agar grafit anod boshad-chӣ? 3. Ba vositayi AgNO3 6 A nerӯi barqro dar davomi 30 daqiqa guzaronand, dar katod chӣ qadar nuqra, dar anod chӣ guna modda va ba chӣ miqdor ҷudo meshavand? 4. Hangomi elektrolizi gudoxtai NaSl dar anod chӣ guna modda ҷudo meshavad? Agar mahluli onro elektroliz kunand-chӣ? 5. Hangomi elektrolizi mahluli nitrati nikel (II) bo yoriy elektrodi inertӣ dar elektrodho chӣ guna ҷarayon sodir meshavad? Onro ezoh dihed. 6. Hangomi elektrolizi mahlulhoi obii namakhoi AuCl 3, K3PO4, Pt(NO3)2 dar elektrodi inertӣ chӣ guna moddaho dar elektrod ҷudo meshavand? 7. Hangomi elektrolizi mahluli nitrati nuqra dar elektrod-hoi inertӣ 12 g oksigen dar anod ҷudo meshavad. Massai nuqrayero, ki dar katod ҷudo shudaast, hisob kuned. Savolhoi testӣ a» rӯi mavzӯ’ho 1. Kadome a» metallhoi zerin bo tezobi sulfati g‘ilzatshuda ba reaksiya doxil nameshavad? A) Ti; B) Mg; C) Zn; D) Fe. 2. Dar 13,5 g arzi» chand atom mavҷud ast? A) 7,02.1023; B) 5,01.1023; C) 6,02.1023; D) 3,01.1023.
a) d 4—rasm 4—rasm, ada gumbazning chizmasi, b da esa uning meridianidagi egri chiziqning yasalishi ko‘rsatilgan. 250
uchun xarakterli bo‘lgan mashg‘ulot jarayonining eng umumiy tendenstiyalari o‘rtasidagi zarur muvofiqlikni ta’minlashdan iborat, To‘lqinsimon tebranishlar yuklamalarning hajmi dinamikasiga ham, intensivligi dinamikasiga ham xos, lekin hajm dinamikasi tebranishlari bilan intensivlik tebranishlari parametrlarining maksimal qiymati odatda bir-biriga mos kelmaydi. O‘rtacha va ayniqsa, katta «to‘lqin»larda dastlab hajm ko‘rsatkichlari (bir hafta va bir oyichidagi mashg‘ulot ishlarining umumiy miqdori) apogeyga etadi, keyin hajm stabillashadi va kamaya boradi, ana shu fondda esa, intensivlikning har xil ko‘rsatkichlari (mashg‘ulot-larning xarakterli zichligi, harakatlarning tezkorlik va kuch-quvvat xarakteristikasi va boshqalar) eng yuqori qiymatga etadi. Kichik «to‘lqin»larda odatda buning aksini ko‘ramiz: dastlab tezkorlik - kuch xarakteridagi (ya’ni intensivrok) mashg‘ulotlar, ke-yinroq esa hajmi ko‘proq mashg‘ulotlar o‘tkaziladi. Bu umumiy tendentsiyalar mashg‘ulot jarayonidagi u yoki bu mashqlarning o‘rni va roliga qarab turlicha namoyon bo‘ladi. Sport mashg‘ulotidagi yuklamaning to‘lqinsimon o‘zgarishi-ning sabablari ilgari jismoniy tarbiyaning umumiy printsip-larining bayon etilishi munosabati bilan qisman tushuntirib o‘tilgan edi. Bunda kichik «to‘lqin» lar avvalo charchash va kuch-quvvatni tiklash jarayonlarining o‘zaro aloqasi natijasida paydo bo‘lishini hisobga olish kerak. Bu jarayonlar sportchi organizmida mashg‘ulot ta’siri ostida hosil bo‘ladi va mikrotsikllarda yuklama hamda dam olishni almashtirib turish, shuningdek, yuklama miqdori va xarakterini o‘zgartira borish zaruratini ko‘rsatadi. Shu bilan bir qatorda hayot va faoliyatning umumiy rejimi, fiziologik jarayonlarning tabiiy ritmi tufayli organizm funkstional holati vaqti-vaqti bilan o‘zgarib turishi ham muhim rol o‘ynaydi. Katta va kichik «to‘lqin»lar avvalo kechikib sodir. bo‘ladigan transformastiya qonuniyatlari tufayli paydo bo‘ladi. Organizmdagi turli organlar va sistemalarning moslashuv o‘zgarishlari mashg‘ulot yuklamalari dinamikasidan orqada qolib ketayotgandek yuz beradi. Shuning uchun organizm funkstional imkoniyatlarini mutanosib orttirish maqsidada yuklamalarni sistematik o‘zgartirib 271
22.04.2022 Саҳарлик вақти – 04:10 Ифторлик вақти – 19:12 #RamazonMuborak
«Millatning tili yo‘qolsa, uning tafakkuri o‘zgaradi». Qozog‘istonlik o‘zbek bilan suhbat Bir millatning tili yo‘qolsa, bu degani, uning madaniyati ham, ma'naviyati ham yo‘qolgan holda tafakkuri o‘zgaradi, deydi qozog‘istonlik o‘zbek millatiga mansub Ikrom Hoshimjonov. Kun.uz muxbiri iyun oyida Qozog‘istonda yashab kelayotgan o‘zbek millatiga mansub qozog‘istonlik «Do‘stlik» o‘zbek etnomadaniy birlashmalari assotsiatsiyasi raisi Ikrom Hoshimjonov suhbatlashdi. Ushbu suhbat davomida Hoshimjonov Qozog‘istonda tug‘ilib o‘sgan, shu bilan birga o‘zbek tili va madaniyatini unutmagan o‘zbeklar haqida so‘zlab berdi. Har xil millat va elatlarning bir bayroq ostida ahil yashab kelayotganiga Ikrom Hoshimjonov shunday deb izoh berdi: «Har bir davlat mustaqillikka erishgandan so‘ng, davlat rahbarlarining oldida yagona maqsad bo‘ladi: xalqini ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy tanazzulga uchratmasdan, xalqni yorqin yo‘lga olib chiqish. Mana shu yo‘lga olib chiqishning eng avvalgi bosqichi - har bir davlatdagi millatlararo bo‘ladigan to‘qnashuv, nizolarning oldini olish. Shunday qilib, prezident Nursulton Abishevich Nazarboyev 1995 yil 1 mart kuni prezident devoni huzurida maslahat organini tuzish taklifini bildirdi. Bu organ amaliyotda yaxshi samara bergandan so‘ng, unga konstitutsion maqom berildi». Ma'lum qilinishicha, o‘zbek millati butun Qozog‘istonda aholi soni bo‘yicha uchinchi o‘rin, Janubiy Qozog‘istonda esa ikkinchi o‘rinda qayd etiladi. «Har bir millatning tili, madaniyati va an'analarini unut bo‘lmasligi uchun turli etno birlashmalar faoliyat yuritmoqda. Bir millatning tili yo‘qolsa, bu degani, uning madaniyati ham, ma'naviyati ham yo‘qolgan holda tafakkuri o‘zgaradi. Zero shunday ekan, bizning, qozog‘istonlik o‘zbeklar o‘z ona tilini sof va toza saqlab qolishgan. Bizning milliy urf-odatimiz ham saqlanib qolgan», deb qo‘shimcha qiladi u. Suhbatni to‘liq tarzda tomosha qilish uchun quyidagi havolaga bosing.
Tarz, fasad — meʼmorlikda bino, inshootning tashqi (old, orqa, yon hovli, bogʻ, koʻcha) tomondan umumiy koʻrinishi Bosh, yon, orqa T shakli, nisbati, qismlari bino, inshootning qanday maqsadga xizmat qilishiga, atrofdagi muhit, bino, ansamblga muvofiq boʻlishiga, qurilma xususiyatlariga qarab belgilanadi
Tuproq unumdorligini baholashda uning quyidagi xususiyatlari hisobga olinadi: —genetik xususiyati; —gumus miqdori; —mexanik tarkibi; —zichligi; —suv o‘tkazuvchanligi; —singdirilgan kationlar tarkibi; — melkozem qatlamining qalinligi; —sho‘rlanish darajasi; —eroziyaga uchraganlik darajasi; —gips miqdori va uning yer sathidan chuqurligi; —sho‘rtoblashganlik darajasi; —karbonatlar miqdori va shu kabilar. Tuproq unumdorligining shakllanishida, tuproq paydo bo‘lish jarayoni katta ahamiyat kasb etadi. Respublikamizning sug‘oriladigan maydonlari nisbatan katta maydonlarni egallamaydi, lekin ular tuproq-iqlim mintaqalarida joylashgan. Masalan, yillik yog‘in miqdori yoki samarali harorat yig‘indisi shimoliy va janubiy regionlarda sezilarli darajada farqlanadi. Iqlim sharoitining turliligi, tuproq paydo qiluvchi jinslarning tarkibi, yoshi, shakllanishi bilan bog‘liq holda, tuproqlarning har xil unumdorlik darajasiga ega bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Shuning uchun ham tuproq unumdorligi baholashda tuproq paydo qiluvchi jinslar genezisi, joylarning issiqlik resurslari bilan ta’minlanishi, tuproq grunt qatlamining drenlashganligi, yon-bag‘irlarning ekspozitsiyasi va nishabligi va shu kabilar hisobga olinmog‘i lozim. Tuzlarning miqdori va tarkibining qishloq xo‘jalik o‘simliklari va xususan, g‘o‘ʻzaning o‘sishi, rivojlanish va hosiliga ta’siri haqida ma’lumotlar ko‘plab topiladi. Ammo ularning natijalari har xil va bu o‘z navbatida ulardan bonitirovka maqsadida foydalanishni qiyinlashtiradi. Tuproqdagi tuzlarning miqdori, tarkibi va madaniy o‘simliklar orasidagi bog‘liklik juda murakkab va uning ko‘p qirralari haligacha to‘la o‘rganilmagan. Bu hol madaniy o‘simliklar o‘sishi, rivojlanishining turli bosqichlarida tuzlar ta’siriga har xil bardosh bera olish qobiliyati bilan ham bog‘liqdir. Masalan, g‘o‘za rivojlanishining boshlang‘ich davri, ya’ni 2-4 ta barg chiqqunicha, unga tuzlarning salbiy ta’siri juda kuchli bo‘ladi. G‘o‘za vvepetatsiya davrining oxiriga kelib tuzlarning yuqori konsentratsiyasiga ham unchalik reaktsiya ta’sir etmaydi. Ma’lumki, tuzlarning zaharligi ulami tashkil etgan ionlar bilan bog‘liq. Bizning 39
Milliy korrupsiya xususiyatlari yoxud O‘zbekistonda amaldorlar «biznesi»ni qanday yengish mumkinligi haqida Iqtisodiy yuksalishga ko‘maklashish markazi rahbari Yuliy Yusupov Kun.uz’ga taqdim etgan navbatdagi maqolasida eng og‘ir ijtimoiy illatlardan biri — korrupsiya, uning kelib chiqish sabablari, uni yengish vositalari va tamoyillari haqida so‘z yuritadi. Behzod Hoshimovning korrupsiya haqidagi intervyusi ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamalarga sabab bo‘ldi. Ushbu muhokamalar meni korrupsiya, uning biznes shaklini olgan jihati haqida mushohada yuritishga undadi. Umuman olganda, korrupsiyani «pullik xizmat ko‘rsatish» sifatida e'tirof etish mumkin. Ammo u odatiy emas — o‘ziga xos xizmatdir. Birinchidan, u qonunga xilof. Ikkinchidan, u boshqa bir turdagi xizmatdan kelib chiqadi — davlat xizmatlaridan. Jamiyat davlat xizmatlarini ko‘rsatishi uchun mansabdorlarni yollaydi. Ammo ba'zi holatlarda mansab egalari shundoq ham bajarishlari kerak bo‘lgan ishlar uchun manfaatdor tomondan qo‘shimcha to‘lov talab qila boshlashadi. Aksincha bo‘lishi ham mumkin: ular qilishi lozim bo‘lgan ishlarni qilmaslik uchun, qoidabuzarlikka «ko‘z yumish» yoki ruxsat bermaslik lozim bo‘lgan joyda ruxsat berishlari uchun pora olishadi. Davlat xizmatlarini ko‘rsatish jarayonida nega bunday holatlar yuz berishi va nega «qo‘shimcha» (korrupsion) xizmatlarga talab paydo bo‘lishini tushunib yetmoq kerak. Axir bu yerda gap faqat mansabdorning pora olish istagi haqida emas, kimdir o‘sha porani berishga tayyorligida hamdir. Aks holda, mansabdorning pora olish istagi havoda muallaq qolgan bo‘lardi. Tahlil qulayligi uchun davlat xizmatlarini ikki toifaga bo‘lamiz. Birinchisi — jamiyatga kerak bo‘lgan xizmatlar. Ular barcha rivojlangan mamlakatlarda ko‘rsatiladi. Masalan, mulk huquqini hisobga qo‘yish (registratsiya qilish), pasport (yoki uning o‘rnini bosuvchi hujjat) berish, tashkilotlarni tekshirish (soliq to‘lash, sanitar qoidalarga amal qilish va boshqa masalalari bo‘yicha), davlat ehtiyojlari uchun xaridlar qilish. Ikkinchi toifa — aksariyat hollarda mansabdorlarning o‘zlari tomonidan jamiyatga tiqishtirilayotgan xizmatlar. Rivojlangan davlatlarda bunday xizmatlar ko‘rsatilmaydi. Masalan, alohida korxonalarga turli-tuman individual imtiyozlar (soliq, kredit sohasida, rasmiy konvertatsiyadan foydalanish uchun imtiyozlar) berish. Yoki o‘ta qiyinlashtirilgan propiska. Yoxud jamiyat uchun aytarli zarar keltirmaydigan, shu uchun ham ularga ruxsat olish kerak bo‘lmagan, ammo, negadir, mansabdorlar tomonidan ularga ruxsat berish joriy qilingan xizmatlar. Yoki konkurs o‘tkazmasdan qurilish uchun yer berish amaliyoti (bunda mansabdor kimga yer berish keragu kimga bermaslik kerakligini o‘zi hal qiladi). Qanday holatlarda davlat xizmatlarini ko‘rsatish jarayonida korrupsiyaga talab paydo bo‘ladi? Birinchidan, bunday xizmatlar murakkablashtirilganda va shaffof bo‘lmaganida. Bu holda mansabdor o‘zining xizmatlarini tadbirkor yoki fuqaroga osonlik bilan «qo‘shimcha servis» sifatida tiqishtiradi: «ishing tez va oson bitishini xohlasang, mullajiringni cho‘z!» Yana biri — mansabdor murakkab va noshaffof jarayondan taqiq uchun, nimadir bermaslik uchun, nima uchundir jazolash uchun foydalanadi. Shunda mazlum taraf «chekka yo‘llarni» izlay boshlaydi — pora berish nimanidir isbotlashdan qulayroq bo‘lib qoladi. Ikkinchidan, mansabdorning qarori yordamida kimdir foyda ko‘rishi mumkin bo‘lganda korrupsiyaga talab paydo bo‘ladi. Masalan, soliq imtiyozlari yoki rasmiy konvertatsiyaga «yo‘l ochish» (2017 yil sentyabrigacha bizda shunday edi) yoki davlat xaridlari bo‘yicha tenderni yutib olish. Bunda manfaatdor tarafda ustunlikka ega bo‘lish uchun pora berish istagi paydo bo‘ladi. Endi bu holatga korrupsion «xizmatlar» sotuvchisi ko‘zi bilan qarab ko‘ramiz. Har qanday sotuvchi o‘zining tovariga bo‘lgan ehtiyoj oshishini istaydi. Talab kuchayishi uchun sotuvchilar turli marketing vositalarni ishga solishadi. Albatta, mansabdorlar o‘z xizmatlarini gazeta orqali ochiq reklama qilolmaydilar. Ammo ularda boshqa vositalar bor. Modomiki, korrupsiyaga talab jarayonlarning murakkabligi va noshaffofligidan kelib chiqyaptimi, demak ular jarayonni tobora murakkablashtirib, yanada noshaffof qilish kerak. Ya'ni, normativ hujjatlardagi ziddiyat va chalkashliklar, mansabdorlar tomonidan taqiq qo‘yish imkoniyati, turli ruxsatlar olish uchun talablar qanchalik ko‘p bo‘lsa, korrupsiyaga potensial talab ham shu qadar katta bo‘ladi. Binobarin, korrupsiyalashgan mansabdorlar me'yoriy bazani murakkablashtirish va taqiqlar, ruxsatlar hamda tekshiruvlar turlarini o‘ylab topish uchun maksimal kuch sarflashadi. Shu uchun ham ular ko‘zingizga qarab «afsusda ekanliklarini, me'yoriy bazaning nomukammalligi sababidan hech narsa qilolmasliklarini» izhor etsalar — ishonmang! Ular aslo afsusda emas. Yomon me'yoriy baza — ularning «noni» — korrupsion xizmatlarga talabni oshirish uchun hal qiluvchi vosita. Boshqa bir marketing vositasi — jamiyatga keraksiz (ortiqcha) xizmatlarni tiqishtirish. Bu yerda doim ezgu sabablar o‘ylab topiladi: individual imtiyozlar «milliy ishlab-chiqaruvchilarni rivojlantirish uchun kerak» (unda nega bu imtiyozlar individual — sohaning barcha ishlab-chiqaruvchilari uchun emas?), propiskani cheklash «xavfsizlikni ta'minlash uchun kerak», jamiyat uchun kerak bo‘lmagan ruxsat va litsenziyalar «xaridorlarning manfaatlarini himoya qilish uchun kerak» (har kim sotavermasin-da tovarlarni, biz tekshirganlar sotsin!). Qurilish uchun yerlarni tanlov asosida sotmaslik kerak (kim ko‘p to‘lasa, o‘shanga emas), balki shundoq (mansabdorga pora berganga) bo‘lib berish kerak. Shuning uchun ham turli, davlatning iqtisodiyot va ijtimoiy hayotga aralashuvini kuchaytiruvchi g‘oya, dastur, me'yoriy hujjatlarni ilgari surish ishlarida korrupsiyalashgan mansabdorlar birinchi safda. Jamiyatga zarar yetishi ular uchun ahamiyatsiz. Davlat (demakki, mansabdorlar) qo‘lida funksiya va vakolatlar, ruxsat berish va taqiqlash, biror-bir narsaga yo‘l ochish yoki ochmaslik, nimanidir boshqarish imkoni qanchalik ko‘p bo‘lsa, korrupsion xizmatlarga ham talab shunchalik ko‘p bo‘ladi. Boz ustiga, bu talab korrupsion marketing mahsuli bo‘lgan mutlaqo sun'iy talabdir. Endi bir o‘ylab ko‘raylik, jamiyat manfaatlari nuqtai nazaridan kelib chiqib, korrupsiyaga talabni qisqartirish, uning asoslaridan mosuvo qilish uchun nimalar qilish kerak? 1. Normativ hujjatlarni ishlab chiqishning, muhokama qilish va qabul qilishning maksimal shaffof va keng jamoatchilik muhokamasini nazarda tutuvchi mexanizmini yaratish. Hozir yana paydo bo‘lgan, me'yoriy hujjatlar loyihasi ommaga taqdim etmasdan, ustimizga qo‘qqisdan, «tomdan tarasha tushgandek» taqdim etilayotgan amaliyotdan mutlaqo voz kechish kerak. Shu bilan birga, loyihalar muhokamasini bir shaklga solib, bildirilayotgan takliflarga nisbatan hujjatlarni ishlab chiqqanlarning reaksiyasini shaffof qilish lozim. Bundan tashqari, barcha me'yoriy hujjatlarni mustaqil antikorrupsion ekspertizadan o‘tkazib borish kerak. Bu bizga qayerda korrupsion «mina»lar va samarasizlik yashiringanini ko‘rsatib beradi. 2. Davlatning qonun qabul qiluvchi va ijro etuvchi tarmoqlari tomonidan qabul qilinadigan me'yoriy hujjatlar nisbatini qat'iyan o‘zgartirish kerak. Hanuzgacha me'yoriy hujjatlarning aksariyati aynan ijroiya hokimiyat, ya'ni amaldorlar tomonidan qabul qilinyapti. Demak, korrupsionerlar qo‘lida me'yoriy bazani murakkablashtirish va jamiyatga kerak bo‘lmagan davlat xizmatlarini ilgari surish hamda o‘zlarining korrupsion majburiyatlarini (ayniqsa turli imtiyozlarni berish qismida) amalga oshirishning ulkan imkoniyatlari saqlanib qolmoqda. 3. Iqtisodiy va ijtimoiy hayot ustidan davlat boshqaruvi tizimini liberallashtirish lozim. Bu esa davlatdan ortiqcha funksiya va vakolatlarni olish bilan kechadi. Bu korrupsiyaga qaqshatkich zarba bo‘ladi. Masalan, 2017 yilda valuta bozorining erkinlashtirilishi mansabdorlarning valutani imtiyozli konvertatsiya qilish huquqini berishdek funksiyasini bekor qildi. Erkin konvertatsiya sharoitida konvertatsiya uchun kimgadir pora berish kerak emas. Talab yo‘qmi — taklif yo‘q — korrupsiya ham yo‘q. Iqtisodiyot liberalizatsiyasini yanada davom ettirish korrupsion «oxurlar»ning yo‘qolishiga, davlatning roli pasayishiga olib keladi. Bunda korrupsiyalashgan mansabdorlar va ularning (ixtiyoriy va beixtiyor) g‘oyaviy ittifoqchilari milliy ishlab chiqaruvchilar, mahalliy iste'molchilar, davlat manfaatlarini himoya qilish lozimligi va boshqa narsalar haqida hayqira boshlaydilar. Aslida, aynan korrupsion «oxurlar» himoyalanayotgan bo‘ladi. Ishoning. 4. Davlat xizmatlarini ko‘rsatishni mukammallashtirish lozim. Buni ularni soddalashtirish, keraksizlarini yo‘q qilish, shaffoflikni ta'minlash va davlat xizmatlarini qabul qiluvchilarini yetkazuvchilardan maksimal uzoqlashtirish (xususan, internet vositasida) bilan amalga oshirmoq kerak. Bu yerda normativ bazalarni qayta ko‘rib chiqish, yagona axborot bazalarini yaratish, xizmat ko‘rsatishni elektronlashtirish kabi ulkan ish yotibdi. Mazkur maqolada men korrupsion xizmatlarga talabni kamaytirish uchun nimalar qilish kerakligiga e'tibor qaratdim. Korrupsionerlarning xizmatlarini qisqartirish bo‘yicha chora-tadbirlar — alohida muhokama qilinadigan mavzu. Bu o‘rinda muhim hamda chuqur o‘ylab ko‘rish kerak bo‘lgan masalalar ko‘p. Masalan, davlat xizmatchilarini tayorlash, tanlash, xizmat pillapoyasidan ko‘tarish, malakasini oshirish mexanizmlarini takomillashtirish. Yoki ularning ishi ustidan nazorat o‘rnatish, ularni chog‘lantirish, maqsad tizimlarini shakllantirish. Xulosa o‘rnida. Korrupsiyaga qarshi kurashish uchun biz iqtisodiy islohotlarni davom ettirishimiz, davlatimizda keskin ma'muriy va boshqa, xususan sud (sudlar fuqarolarni korrupsionerlardan himoya qilmog‘i kerak) islohotlarini amalga oshirib, hokimiyatlarning bo‘linganligi borasida real mexanizmlarini yaratib, parlamentarizmni rivojlantirish, joylardagi davlat boshqaruvini isloh etishimiz lozim. Yuliy Yusupov
Yevroparlament 23—26-may kunlari Yevropa Ittifoqining 28 mamlakati qonunchilik organida o‘tkazilgan saylovlarning dastlabki taxminiy natijalarini e’lon qildi, deb xabar beradi Meduza. Bashoratga ko‘ra, eng ko‘p — 173 ta o‘rin Yevropa xalq partiyasiga nasib etadi. “Sotsialistlar va demokratlarning progressiv ittifoqi” 147 ta o‘rin bilan ikkinchi pog‘onaga ko‘tariladi. Uchinchi o‘rin esa — Fransiya prezidenti Emmanuel Makronning “Yevropa uchun liberallar va demokratlar ittifoqi” (102 o‘rin). “Yashillar” — 71 ta o‘rin. Shunday qilib, Yevropa tarafdori bo‘lgan partiyalar Yevropalamentdagi 751 ta o‘rindan 493 tasiga egalik qiladi. Fransiya va Italiyaning populistik va o‘ta o‘nglar partiyasi 57 ta o‘rinni qo‘lga kiritadi, bu esa 2014-yilgi saylovlardan 20 taga ko‘p demakdir. Fransiyada Marin Le Penning “Milliy birlik” o‘ng partiyasi Emmanuel Makronning “Olg‘a, Respublika!” partiyasidan bitta ko‘proq o‘ringa ega bo‘ladi: 24 ga qarshi 23.
87 Table 1. Five stages of microbiological process control within plants! Stage 1 Doubt Stage 2 Awareness Stage 3 Enlightenment Stage 4 Preventive Stage 5 Predictive Sampling Results No testing or only testing as required to meet regulatory requirements. Unfortunately, sampling is often conducted in a manner not to find Listeria. Contact surface and product positives Expanded and regular sampling of contact surfaces and environmental sites. Intermittent positives on contact surfaces. Routine positives on environmental sites. Early Preventive phase positive results are dominated by indicator sites such as post rinse. In final phase of Preventive, only rare contact surface positives. No product positives. Investigative facility-based positives dominate the ready-to-eat (RTE) processing area. No contact surface positives. Zone 4 positives predominate. Hurdle transfer point sampling produces rare positives. Control Methods Sample product. Recognition of environmental nature of Listeria. Recognize existence of growth niches. Sample contact surfaces and some floor and environmental areas. Starting the redesign phase. Potential growth niches mapped. Some scheduled intervention practices in place. Managing “critical factors” of the sanitation process. Engaged in equipment and facility redesign. Aggressive early warning sampling in place. Intervention practices in place with all RTE processing equipment. Focus on Zone 4 and facilities. Advanced phases of both equipment and facility redesign. Verification Sample product Sample product and contact surfaces. Sample product, contact surfaces and primary transfer vectors in the RTE area. Sample product, contact surfaces and transfer points (Zones 1, 2, 3) in the RTE area.
3 Siz ham Shavkat Mirziyoevning qator qadamlarini olqishladingiz, ammo siz kabi o’g’ri ishni olqishlash va boshqa ayrimlar kabi maddohlik qilish borasida qanday farq bor? Umuman, sizningcha, ana shu muvozanatni qanday ushlash kerak? 2 O’zgarishlar yaxshi, ammo bundan xursand bo’lgan ziyolilar, rahbarni o’ta maqtab, shu yo’l bilan yakkahokimlikka va diktaturaga yo’l ochib qo’yishlari ehtimoli yo’q emasmi? SAVOL: AQShda o’zbekistonlik olimlar va ilm-fan ahlini ko’rasizmi? Nega ular O’zbekistonda ilmiy ish qilishmaydi? Ma’mun kabi akademiyalar tuzilgan-ku? SAVOL: 1993 yil, O’zbekistonda mafiya va hokimiyat oldi-berdisi haqida mish-mishlar yuradi Bular qanchalik haqiqat? Ular qanday birlashib ketgan? Isbot dalil bormi ? SAVOL: 1992 yil Konstitutsiya qabul qilindi U qanchalik mukammal yo noqis edi? 1990 yilgi Mustaqillik Deklaratsiyasi qabul qilinishi qanchalik oson yo qiyin kechgan? Karimovning mavqei qanday bo’lgan? 1 BOSH SAHIFA 1 TURK DUNYOSI 2 KIM AYBDOR? 4 MARKAZIY OSIYO Abdulla Oripov haqida
Ular haqiqatni bilish va haqiqat bilan barcha ishlarni qaror chunki to'rtinchi xalifa Rasyidin chaqirdi
284 Maxsus qo‘shinlar esa jangovar harakatlarni operativ ta’minlash masalalarini hal etish uchun mo‘ljallangan. 1999-yilgacha chegara qo‘shinlari Milliy Xavfsizlik xizmati tarkibida bo‘lishgan. 1999-yil 13 yanvar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga binoan O‘zbekiston Respublikasi Davlat chegaralarini himoya Qiluvchi qo‘mita tashkil etildi (11), – Ushbu Farmon asosida belgilab qo‘yilganki O‘zbekiston Respublikasi Davlat chegaralarini himoya qiluvchi Qo‘mita davlat boshqaruvining markaziy organi hisoblanib, chegaraga doir. siyosatni amalga oshirishni Davlat chegaralarini himoya qilish va qo‘riqlashni tashkil etishni ta’minlaydi. Ichki qo‘shinlar Ichki Ishlar vazirligi tarkibida tashkil qilingan. Ularning asosiy vazifalari militsiya organlari bilan birgalikda shaharlarla, aholi yashaydigan joylarda, toifalangan xalq xo‘jaligi korxonalarida va boshqa jamoat joylarida jamoat tartibini saqlash, fuqarolarning huquqiy va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, tashkilotlar, ilora-lar, muassasalarni jinoyatchiliklan va boshqa jamiyatga qarshi. Harakatlarlan muhofaza qilishga qaratilgan. Milliy xavfsizlik xizmati, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va boshqa vazirliklar va tashkilotlarning harbiy tuzilMalarining asosiy vazifasi milliy xavfsizlikni ta’min-shning o‘ziga xos vazifalarini bajarish, tabiiy va texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarni oldini olish, ularning oqibatlarini tugatish va inson hayotini ta’minlovchi xalq xo‘jaligi korxonalarini qo‘riqlash hisoblanadi. B Qurolli Kuchlarni joylashtirish (dislokatsiya) O‘zbekiston Respublikasi hududlari, chegaralari va havo bo‘shliqlarini tahkam mudofaasi umumiy strategik maqsad asosida idan kelib chiqib belgilanadi va harbiy doktrina talablariga muvofiq strategik va operativ reja asosida, shuningdek qo‘shinlarni jang oldilan safarbar qilish rejalari bo‘yicha amalga oshiriladi. miya mamlakat byudjetidan ajratiladigan mablag‘ hisobiga ta’minlanadi. Har yili mudofaaga ajratiladigan mablag‘ miqdori Oliy Majlis tomonidan tasdiqlanadi. Qurollar, harbiy texnika, butlovchi qismlar va boshqa ashyolarni ishlab, chiqarish, yetkazib berish va ta’mirlash, mudofaani zarur oziq-ovqatlar bilan ta’minlash, shuningdek mudofaa manfaatlari-ta xizmat qiluvchi ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik va qurilishishlarini amalga oshirish, rivojlantirish va saqlash to‘liq hajmda davlat buyurtmasiga kiritiladi. Qurolli Kuchlarga Oliy boshqaruvni Prezident amalga oshi-rali, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 93 molda-siga muvofiq Prezident mamlakat Qurolli Kuchlarining Oliy. Bosh Qo‘mondoni hisoblanadi. = Mudofaa to‘g‘risilazgi Qonunga muvofiq. Prezident mamlakat mudofaa qobiliyatini ta’min-285
ni biror narsaga buyurishi yoki nimadandir qaytarishi orqali o‘z kechinma va tuyg‘ularini ifodalash san’ati. Alisher Navoiyning mashhur (Qaro ko‘zum...) g‘azalida lirik qahramonning ichki kechinmalari buyruq ko‘rinishida aks etgan bo‘lsa, Miskinning Ey dilbari jjonopim ko‘p noz-u itob etma; Yuz jabr-u jafo birlan xolimni xarob etma, baytida lirik qahramon tu tasida ifoda topmoqda, ANAKOLUF – (yunoncha apasogoshyoz –tarqoq, noto‘g‘ri) badiiy asar matnining grammatik jihatdan tarqoqligi, gap bo‘laklarining noto‘g‘ri joylashtirilishi. Bu xil uslubiy vositalar qahramon xarakterini individuallashtirish, tasvirlanayotgan vaziyat ruhini to‘laroq ifodalash niyatida adiblar tomonidan ataylab ishlatiladi. Masalan: «–
Posted on 01.07.2018 25.10.2018 Author get-money.uz 0 Предыдущий постInternetda pul ishlab topish uchun 500ta token tarqatayotgan AirDrop proekt Следующий постVkTarget: ijtimoiy tarmoqlar orqali pul ishlash va pul topish
Isroil Iordan daryosining G‘arbiy sohilida 1300ga yaqin uy qurilishi bo‘yicha tender e'lon qildi Bu haqda Reuters xabar bermoqda Tenderda falastinliklarning etnik yerlari – G‘arbiy sohilda yangi uylar qurish ko‘zda tutilgan Falastin tashqi ishlar vazirligi bu tinchlik muzokaralari uchun yomon oqibatlar keltirib chiqarishi mumkinligini bildirdi Bundan tashqari, kelgusi haftada Isroil hukumatining rejalashtirish qo‘mitasi G‘arbiy sohilda yana uch mingga yaqin uy qurish bo‘yicha takliflarni muhokama qiladi O‘z navbatida, AQSh davlat departamenti Isroilning bu rejalari keskinlikni kuchaytirishi mumkinligini bildirdi Eslatib o‘tamiz, may oyida Isroil va HAMAS o‘rtasida to‘qnashuvlar bo‘lib o‘tgan, 300ga yaqin kishi halok bo‘lgandi
чи" ЧИ" чи" a ГA д n б g - " 7 "YЧИ" б 4 - a a u-2-RI RI Y Г чи Y Б (4 i — a CГ Ne vasf aylayin, chunki har kim yetar. Taammul agar qilsa, ma’lum etar. Ki ganj. o‘yla yo‘qtur Faridung‘a ham. Faridun demay. balki Qorung‘a" ham. Va lekin beshinchida tab’i najand. Necha kun bo‘lub lahvg‘a poyband. Qadah durdig‘a qo‘l uzotibdurur, Ayog‘i bu loy ichra botibdurur. Ani tortmaog‘liqni bu joydin, Hamul bodai xotiroloydin. Necha o‘z qoshimdin qilurmen xayol, Xirad ul xayolimni aytur mahot. - ’’ - - po - # ’ TU NI A I A aA, oa, ia Uvyekim. vahaldin chekar vuz kishi. Ani chekmak ermasdurur mo‘rishi. n Bu ishdinki tab’im haroson erur. Agar Tengri lutf etsa oson erur. Qachon cheksa oni inoyat qo‘li. Hayinda ochsa hidoyat yo‘li, — U й A i . M "I 41 U I б TaтaБ yc"Идa 101pпa-Пгтaлa. Ne dushvor manzilg‘a yetmak yana? Chu Haqdin edi ul saodat manga, Bu dushvor ish ichra jalodat manga. Budam hamki, mushkilrak o‘lmish ishim. Erur Tengri ollinda-o‘q nolishim. Agar lurfini aylasa yovarini. Tilimni yozug‘larga uzrovarim. Chekib borcha oludalig‘din ayoq. Tutub bori behudalig‘din qiroq. o AA AAA o A A A O A Ai oi Б { AT HIR "Б YP I IRI KI II OYA u i тa. И қ a wa "OБ" "RA i u И ГAH ИT" .
Har zamon yore ketar, jonimni olg‘il, ey ajal, Kim hayot ahbobi dardi furqatiga arzimas. Kimsa birla tutmag‘il ulfat, Navoiy, nega kim, Ayrilurda menga bo‘lgan holatiga arzimas. 295 Qilding ofat barqidin jonimga o‘t yoqmoq havas. Tifl o‘t yoqmoq uchun qilgandek o‘t chaqmoq havas. Telba ko‘nglum sho‘lai ishqingni istar jon aro, Uylakim ahli junun aylarlar o‘t yoqmoq havas. Yo mizojing tund ekandin, yo raqibing vahmidin Boqa olmon, necha ko‘z aylar sanga boqmoq havas. Ishq jurmin bo‘ynuma tuttum vale bu jurm uchun Qilmading zulfung tanobin bo‘ynuma taqmoq havas. Sayli ashkim istaram ko‘rsang vale ko‘yung sari, Istamon vayron qilur andishadin oqmoq havas. Bazmi himmat ichra may ichsam qilurmen hazl uchun, Charxning farqi uza rad ilgini qoqmoq havas. Necha o‘t yoqmoq havas qilg‘ung Navoiy zaxmiga Anda bir qilsa bo‘lur marham dog‘i yoqmoq havas. 296 Xo‘blar ming bo‘lsalar, men xastaga bir yor bas, Anda mehr atvorining mnngdin biri gar bor bas. Antmonkim har vafo qilsam jafoye qilmasun, Har vafoga ming jafo, gar aylamas izhor bas. Har vafoga ming jafo ham qilsa qilsun munchakim, Yor anga mahrum-u mahram bo‘lmasa ag‘yor bas. Ey visol ahli, siz-u izzat harimikim, manga Hajr ko‘yi itlari ollida bo‘lmoq xor bas. Men kim-u no‘shi labingdin istamak obihayot, Aylasa g‘amzang sinoni qatl bu miqdor bas. Ey ko‘ngul, g‘amgin esang ko‘p quysa soqiy og‘zingga
foydalanishga topshirish, shuningdek suv obyektlarining tabiiy holatini buzuvchi boshqa harakatlar qilish-mansabdor shaxslarga eng kamish haqining bir baravaridan uch baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi. Suv quduqlarini qazishning belgilangan qoidalarini va texnologiyasini buzish, ishlatilayotgan va kuzatuv quduqlarini yo‘q qilib yuborish yoki shikastlantirish, suv o‘zi chiqadigan quduqlarni ularni tartibga soladigan qurilmalar bilan jihozlash, shuningdek ishlatishga yaroqsiz quduqlarni konservatsiyalash yoki yo‘q qilish choralarini ko‘rmaslik, sifatli yer osti suvlari hosil bo‘ladigan tegrada yer osti suvlarining ifloslanishi yoki ularning sifati yomonlashishi manbai bo‘lib qolishi mumkin bo‘lgan sanoat, qishloq xo‘jalik inshootlari va boshqa obyektlarni joylashtirish-fuqarolarga eng kamish haqining ikkidan bir qismidan bir baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa - bir baravaridan uch baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi. Ushbu moddaning birinchi, ikkinchi yoki uchinchi qismlarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar ma’muriy jazo chorasi qo‘llanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan bo‘lsa, - fuqarolarga eng kamish haqining bir baravaridan uch baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa-uch baravaridan yetti baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi. Mazkur Kodeksning 74-moddasida ham suv resurslaridan foydalanish va uni muhofaza qilish bilan bog‘liq bo‘lgan quyidagi huquqbuzarlik uchun ma’muriy javobgarlik belgilangan. Tabiiy suv manbaalaridan(daryo, ko‘l, buloq, er osti suvlaridan) suv olish qoidalari va limitlarini buzish, shuningdek loyihada nazarda tutilgan baliqlarni muhofaza qilish inshootlari va qurilmalari bo‘lmagan tabiiy suv manbaalaridan suv olishni amalga oshirish— 124
Kirish O‘zbekiston mustaqillikka erishgan kundan boshlab tariximizga bo‘lgan munosabat tubdan o‘zgarib, sovet davrida noto‘g‘ri baho berilgan yoki yuzaki ko‘rib chiqilgan masalalarga jiddiy ilmiy yondashuv kuchaydi. Ayniqsa, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998 yil 27 iyuldagi “O‘zRFA tarix instituti faoliyatini takomillashtirish haqidagi” qaroridan so‘ng haqqoniy tarixni yaratish, bu jarayonda birlamchi manbalarga asosiy e’tibor berish, qo‘yilgan muammoni soha mutaxassislari tomonidan hal etilishi, mavjud muammolar yechimini ilmiy asoslash borasida anchagina ishlar amalga oshirildi. SHunga qaramasdan, uzoq o‘tmishlarga borib taqaluvchi ulkan tariximizda yechimini kutayotgan muammolar talaygina. Ana shunday fundamental masalalardan biri— o‘zbek xalqi davlatchiligi hamda davlat boshqaruvi tarixidir. XIX asrning ikkinchi yarmidan boshlangan davlatchilik tarixini tadqiq etishda hozirgi kunga kelib jiddiy ilmiy yutuqlarga erishilgan bo‘lsa-da, davlatchilikning ilk shakllari, boshqaruv tizimining paydo bo‘lishi, unvonlar va mansablar, ilk shaharlar va ular bilan ilk davlatlar o‘rtasidagi dialektik bog‘liqlik masalalari to‘la yechimini topgan deb bo‘lmaydi. Undan tashqari, davlatchilik tarixi bo‘yicha Oliy ta’lim muassasalari bakalavr va magistrlari uchun hozirgi kunga qadar birorta darslik yaratilmagan. O‘zbek xalqi davlatchiligi bo‘yicha hozirga qadar nashr yuzini ko‘rgan turli-tuman tadqiqotlarni umumlashtirish, qiyosiy o‘rganish, muammo bo‘yicha turli kontseptsiyalarni tadqiq etish asosida yuqoridagi bo‘shliqni imkon qadar to‘ldirishga harakat qilish mazkur darslikning asosiy maqsadlaridan biri hisoblanadi. Darsliknini yaratishda avvalo, tarixchilar, arxeologlar, qolaversa, manbashunoslar, etnograflar, tangashunoslar, san’atshunoslar, huquqshunoslar,faylasuflar, lingvistlar tadqiqotlaridan keng foydalanildi. SHuningdek, jahon tsivilizatsiyasining ajralmas qismi bo‘lgan qadimgi O‘zbekiston davlatchiligi va boshqaruvi masalalarini hartomonlama tadqiq etish ham mazkur darslikning asosiy maqsadlaridan hisoblanadi. Ta’kidlash lozimki, qadimgi O‘zbekiston tsivilizatsiyasi o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmagan. O‘rta Osiyo, umuman, Qadimgi SHarqdagi qadimgi davrlarda bo‘lib o‘tgan tarixiy-madaniy jarayonlar karvon yo‘llari kesishgan hududlarda joylashgan qadimgi O‘zbekistonga ham o‘zining sezilarli ta’sirini o‘tkazgan. SHuningdek, o‘lkamiz hududlarida mavjud bo‘lgan qadimgi madaniyatlar qo‘shni o‘lkalarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazganligi shubhasizdir. Davlatning tarixiy ildizlarini, u qanday sharoitlarda paydo bo‘lganligi, qanday rivojlanganligini va zamonaviy voqelikda qanday mazmun kasb etganligini bilmasdan turib davlatni tsivilizatsiya hodisasi sifatida tushunish mumkin emas. SHu nuqtai nazardan ham mazkur darslikda o‘zbek xalqi davlatchiligining asoslari, 1 Aзaмaт Зиё. Ўзбek дaвлaтчилиги тapиxи. –T., 2000; Pтвeлaдзe 9.B.; Caидoв A.X., Aбдyллaeв E.B. Қaдимги Ўзбekиcтoн цивилизaцияcи: дaвлaтчилиk вa ҳyқyқ тapиxидaн лaвҳaлap. –T. 2001; Caбypoв H. Дaвлaт вa ҳyқyқ нaзapияcи. –T., 2005; Caгдyллaeв A., Maвлoнoв Y. Ўзбekиcтoндa дaвлaт вa бoшқapyв тapиxи. –T., 2006; Aбдyллaeв Y.И. Ўpтa Ocиёдa қaдимги бoшқapyв вa илk дaвлaтчилиk тapиxшyнocлиги. – Toшkeнт: Akaдeмия, 2009; Иcтopия гocyдapcтвeннocти Yзбekиcтaнa. Oтв.peд. Э.Pтвeлaдзe, Д. Aлимoвa. – Taшkeнт: Yзбekиcтaн, 2009 вa бoшқ. 7
AC, = (C.ж C.)- (C.т C.,) teng bo‘ladi, demak: AC,= (a, 465,74 c,TP) 1 (a. 15,74 c,17)} – (2,465,7-c. 72) 4 4 (2, 4 Б,7 4 c,72)} = Aд 4 AБT - AcT. AH, = AHЪ б (лak дa T 6 ACTT)aT =AЙyв T MASALALAR YECHISHGA DOIR MISOLLAR I. Quyidagi reaksiyaning issiqlik effekti (AZ) ni aniqlang. Fe,O,(q) = 2AKa) = 2Pe(a) 4 Al,O,(q) — AZ, A1,O, ning hosil bo‘lish issiqlik effekti—1670 kJ/ mol, Fe,O, ning hosil bo‘lish issiqlik effekti—821 kI/molga teng. Yechish. (11.3) tenglamaga muvofiq reaksiyaning issiqlik effekti: AH, SAT kм = 0AЙ м = 0 Ba (2п8. AH, = AH. ka лpo —A.л ниao, = (1—1670) – (821) = 849 Kyтд). 2. Yuqorida berilgan reaksiyaning 6507C dagi issiqlik effektini issiqlik sig‘imi ma’lumotlaridan foydalanib aniqlang. Reaksiyaning standart issiqlik effekti (—-1698)-106 J/mol. Ca 70,745444,89: 10-5 J/mol. Co, = 1,082417,410757—30,4, 10272 1yp: pгaд. Con = 0,31448103 T.Yввгaй. C. kyб, = 0,647442,1, 10—7—11,1: 10272 Yppвгaй, 24
—Bali!—dedi Sultonali.—Sizdan yana bir talab: ertadan boshlab meni o‘z huzuringizga oling, toki muftilar ertadan kechkacha g‘iybat so‘zlab, maymun bo‘lib vaqt kechirmasinlar. —Bu ham oson,.—deb kuldi Anvar,—ular men yo‘q vaqtdan foydalanib, yurak bo‘shatar edilar. Endi bundan ham bechoralarni mahrum etmakchisiz, bu qadar zulm... Sultonali yana kulmadi: — Qilg‘ang‘a qilamiz-da. Shundan keyin ketishka chog‘landilar. Anvar qo‘zg‘alar ekan, yonchig‘idan bir tillo olib, Toyir akaga uzatti. Toyir aka bilibmi, bilmasdanmi, har holda tilloni qo‘liga olgandan so‘ng, yana tez qaytarib berdi: —Uyat, uyat bo‘ladi. —Bu pul o‘zimga, deb o‘ylamang, —dedi Anvar Toyir akaning qo‘lini itarib,—siz bu pulga o‘tun, mag‘iz, ortib qolsa choy olasiz. Sultonali akam bilan kelganimizda gulxanni bundan ham katta qilib berasiz. —Sizlar kelsalaring hammasiyam o‘zimizdan topiladi. Anvar pulni olmadi. Toyir aka maslahat so‘ragandek Sultonaliga qaradi. Sultonali duo qilib oling, degan kabi ishorat qildi. Toyir akaning dussidan ksyin chiqdilar. 40. ALDASH UCHUN BOLA YAXSHI Bir necha kunlardan beri Safar bo‘zchi xursand edi. Mulla Abdurahmonning xizmatdan chiqishiga o‘zim sabab bo‘ldim, deb o‘ylar; o‘z so‘zi bilan mulla Abdurahmon kabi bir kishining suvga tushkan nondek shilqillab qolishiga: "Ko‘rpangga qarab oyog‘ uzat, mullavachcha"" deb o‘zicha kulib qo‘yar edi. Kecha Samad bo‘qoqni ko‘chada uchratib, piching otdi: "Mirzaboshimning tegiga suv kelipti-ya, gapingni to‘g‘ri chiqishiga qara, Samad?" —dedi. Chunki Anvarga 60-rib aytkan xabarni shu Samad bo‘qoqdan eshitkan edi. Samad bo‘qoq uning bu pichingidan qizardi: "Qulog‘imga yanglish kirgan ekan-da, ablah"" deb gapni kulgulikka burdi. Safar bo‘zchi ham "payrav" qildi. "Bir qo‘chqorning boshi ketkuncha, minglab qo‘yning boshi kesilar emish, deb ayt domlangga"" dedi. Samad bo‘qoq indamadi. Safar bo‘zchi mulla Abdurahmonning xizmatdan bo‘shatilganini eshitkandan beri "Mirzamni bir ko‘rsam" deb Anvarning oldiga borishqa chog‘lanib qoldi. Biroq, dastgoh yonidan qo‘zg‘alishqa ishni qizg‘andi. Bu kun ish 540
Parashyutchi sakrash vaqtida oyog‘idan chiqib ketgan krossovkaga yetib oldi - Gooper.uz Bosh sahifa Yangiliklar Dunyo Parashyutchi sakrash vaqtida oyog‘idan chiqib ketgan krossovkaga yetib oldi Parashyutchi sakrash vaqtida oyog‘idan chiqib ketgan krossovkaga yetib oldi 17:15 15/10/2016 Facebook Texaslik parashyutchi 3000 metr balandlikda krossovkasidan ayrildi, biroq o‘zini yo‘qotib qo‘ymay, poyabzaliga yetib olishga muvaffaq bo‘ldi. Meduza’ning yozishicha, krossovkani tutib olish jarayoni parashyutchining dubulg‘asiga o‘rnatilgan kamera orqali yozib olingan. Video qahramonlari “Mister Bill” tryukini bajarayotgan edi. Bunda odatda ikki parashyutchi bir-birini mahkam tutgan holda samolyotdan sakraydi. Ayni vaqtda, ulardan faqat bittasi parashyutini ochadi. Shundan so‘ng ular xohlasa ajralishi yoki bo‘lmasa bir parashyut ostida yerga qo‘nishi mumkin. Biroq bu safar hammasi ham o‘ylanganidek bo‘lmadi. Operator parashyutini ochgan vaqtda, uning hamrohi keskin uzoqlashib ketgan. U bilan birga operatorning krossovkasi ham uchib ketgan. Poyabzal taxminan bir kilometr masofa davomida quvib borilgan, oxir-oqibat parvoz hamma uchun muvaffaqiyatli tugagan. 10 savolga javob bering va psixologlar tavsiyasiga ko`z yugurtiring! 17:30 24/10/2016 10 dangasa mamlakat: eng ko’p dam oluvchi davlatlar 11:50 24/10/2016 Korzinka.uz supermarketlari rahbari Zafar Hoshimovning yoqilg’i narxi haqidagi mushohadalari 11:35 24/10/2016 Osiyoning eng badavlat insonidan 25 yoshlilarga 6 maslahat 17:00 23/10/2016 O‘zbekistonda benzin narxi o‘rtacha uchdan biriga oshirildi 15:00 23/10/2016 Soat nechada tug’ilgansiz(psixologiya) 22:06 21/02/2013 Tashkilotda moliyaviy rejalashtirishni tashkil etish 20:02 12/04/2014 Ertalab nonushta qilish shart! Mana, buning 9 sababi 13:00 11/10/2016 Ko`rish qobiliyatingiz pand berayaptimi? 08:45 27/09/2016 Baxtli oilalardagi biz ko`rmaydigan 10 ta jihat 21:15 23/09/2016 Ko'proq BIZ HAQIMIZDAGooper.uz bu o'zbek tilidagi eng keng qamrovli internet nashr. Gooper.uz har kuni inson hayotida muhim, qiziq va foydali bo'lgan ma'lumotlarni taqdim etib boradi. Biz haqimizda
Piario Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Bergamo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1 km2. 1060 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Manbalar Havolalar Rasmiy sayti Italiya kommunalari
hosil qilishda ishtirok etadi. Batsillalar ana agressin ajratadi, bu omil bakteriyanya fagotsitoz va antitelolar ta’siridan himoya qiladi. Aptigen tuzilishi. Kuydirgi qo‘zg‘atuvchisining kapsula (oqsil) va somatik (polisaxariddan iborat) antigenlari bor. Polisaxarid tabiatli, guruhga xos somatik antigen hujayra devorida joylashgan bo‘lib, alefa-glyukozamiya, 2-galaktoza va sirka kislotasining qoldig‘idan iborat. Bu antigen temiperaturaga chidamli, shuning uchun qaynatilganda ham bir necha vaqtgacha o‘z xususiyatini yo‘qotmaydi. Antigenning shu xususiyatiga asoslanib Askolining pretsipitatsiya reaksiyasi qo‘yiladi. Kapsula antigeni oqsildan tashkil topgan bo‘lib, tarkibiga poliglu-tamin kislota kiradi. Kasallik batsillasi o‘ziga xos himoya (protektiv) antigenni hosil qiladi. Bu antigen toksin tarkibiga kiradi, issiklikqa chidamsiz oqsil bo‘lib, zaharsiz, ammo immunogenlik xususiyati kuchli, shu sababli keyingi yillarda undan kimyoviy vaksipa tayyorlash ustida ish olib borilmoqda. Kuydirgi, antraqoid, soxta kuydirgi batsillalari va spora hosil qiluvchi sayrofitlarla umumiy antngen-gapten bo‘lib, u bir valentli antitelolarni hosil qiladi. Chidamliligi. Kuydirgi batsillasining vegetativ shakli tashqi muhitda uzoq yashamaydi, 557S qizdirilganda 40 daqiqada, 607S qizdirilganda 15 daqiqada. qaynatilganda esa, 1—2 daqiqada o‘ladi. Ammo, spora shaklida, tashqi muhitda uzoq vaqt saqlanadi. Quritilgan spora suvda 20-yilgacha, tuproqda 10—40- yilgacha saqlanadi. Sporalar issiqlikka chidamli, qaynatilganda 15—20 daqiqada, 1 109S hararatli avtoklavda 5-10 daqiqada o‘ladi. Dezitsfeksiyalovchi eritmalar, ya’ni 595 li karbol kislota, 1092li xloramin, 190 li formalin 2 saat davomida o‘ldiradi. Hayponlarga pisbatan patog‘genligi. O‘t bilan oziqlanadigan barcha hayvonlar kuydirgi batsillasiga moyil. Kuydirgi ko‘pincha qoramollar, QUy, zoki, ot, tuya va kiyiklarda bo‘ladi. Cho‘chqa, it, mushuk va yirtqich hayvoplarda bu kasallik kam uchraydi. Hayvonlar batsillaning siorasi tushgan yem-xashak, o‘tlarni yeganda kasallanadi. Patologik jarayon, asosan, ichakda rivojlanadi. Iifeksiya gransmissiv Ko‘l orqali (so‘nalar chaqqanda) ham yuqadi. Oq. sichkov, dengiz cho‘chqachalari, quyonlar qulay tajriba hayvonlari; kasallik yuqtirilganidan 2—4 kun o‘tgach ular o‘ladi. Material yuborilgan joylashish, qon quyilishi paydo bo‘ladi. Hayvonlarda holsizlik, ko‘karish kuzatiladi. Ichki a’zolari ayniqsa talog‘i kattalashadi, ichagi, og‘zi va burindan qon ketadi, sertitsimiaya rivojlanadi va hayvon nobud bo‘ladi. Kasallikning odamlardagi natogenezi, Kuydirgi odamlarga kasal hayvonlardan yoki uning yungi va terisi orqali yuqadi. Odamda kuydirgi kasb qasadligi bo‘lib, ko‘pincha hayvon yoki uning mahsulotlari bilan Osvosita aloqada bo‘ladigan kishilarda kuzatiladi. Kasallik Kasal hayvonning go‘shti yaxshi pisharilmasdan iste’mol qilinganda ham yuqishi mumkin. Bundan tashqari, kasallik chang, tuproq orqali, yozda esa qop so‘ruvchi hasharotlar chaqishi natijasida ham yuqadi. Kasallikiing yashirin davri bir necha soatdan 6-8 kungacha, o‘rtacha 2-—3 R kun. Mikrobning organizmga kirish yYao‘iiga ko‘ra kasallikning uch xil klinik shakli farq qilinadi. Kasallik septik holatda ham kechishi mumkini. Teri shakli boshqalariga nisbatan ko‘p uchraydi. Mikrob teridan kirsa u joy (tananing ochiq joylari –yuz, bo‘yin, qo‘l) dastlab qizaradi, keyin u yorda pufakcha hosil bo‘lib og‘riydi. Pufakchada tiniq yoki qon aralash suyuklik to‘planib, atrofi yallig‘lanadi. Pufakcha ista-sekin qorayib quriy boshlaydi, to‘qimalar nekrozga uchrab, yara hosil bo‘ladi. Kuydirgi chiqqan joning atrofi shishgan, nakrozlangan buladi. Bemorning harorati 39-40"S. gacha ko‘tarinishi mumkin, Yaraga yaqin joylashgan limfa bezlari shishadi. Kasallik tezda aniqlansa va o‘z vaqtishi davolansa, bemorning isitmasi 5—6 kundan so‘ng pasayadi, shishlar kamayadi, 2—2,5 haftadan keyin yara kotib, o‘rnida chandiq hosil bo‘ladi va bemor sog‘aya boshlaydi. Kasallik ba’zan sepsisga o‘tishi, bunda istallik holati kuzatilishi mumkni. O‘pka shakli. Kuydirgi batsillasining sporalari bilan zararlangan teri, yung va mo‘ynanar bilan muloqotda bo‘lganda sporalar kishilarning yuqori nafas yo‘llariga tushadi va natijada infsksiyanin o‘pka shakli rivojlanadi. Kasallikning bu shaklini og‘ir (og‘ir bronxonnevmoniya) kechadi va ko‘pincha o‘lim bilan tugaydi. Ichak shakli. Bu odatda, kasal Hayvonning go‘shti yoki sugi iste’mol qilinishi natijasida kelib chiqadi. Bunda ichak shilliq qavatlari og‘ir zararlanadi. Kuchli zaharlanish, ko‘ngil ayiyashi, qon qusish, qon aralash ich ketish hollari kuzatiladi. Kasallik 3—4 kun ichitsa yurak yetishmovchiligi hisobiga o‘lim bilan tugaydi. Banillalar bemorning pajasidan topiladi. Kuydirgi kasalligining teri shakli ko‘p uchrandi. ichak va o‘pka shakllari juda kam kuzatiladi. Immuniteti. Kuydirgi kasanligidan so‘yg‘ mikrob va toksinga qarshi immunitet hosil bo‘ladi, qayta kasallanish deirli uchramaydi. Kasallik immunitetida makrofaglar Bu Irotektiv antigenga qarshi antitelolar asosiy ahamiyatga ega. Bu antitelolar ta’sirida virulsitli kuydirgi batsillalari fagotsitar reaksiya yordamida yo‘q qilinadi. Sog‘aygan kishilar zardobidan kuydirgi batsillasining kapsulasini parchalovchi, agressin va toksinlarni neytri ovchi omillar topiladi. Kasanliqda sust giber ta’sirchanlik reaksiyasi rivojlanadi. Laboratoriya tashxisi. Kasallikning shakliga qarab tekshirish uchun har xil materiallar olinatsi. Teri shaklida yaradan olingan suyuqlik, o‘pka shaklida balg‘am, ichak shaklida pajas va siydik, sentipemiyada esi qon tekshiriladi. Patologik materialdan surtma tayyorlanadi, Gram, Lyofler, Gins-Burri va Romanovskiy-Gimza usullari bilan bo‘yaladi. So‘ngra mikroskop ostiga qo‘yib qaralganda zanjirga o‘xshab joylashgan, Kapsula bilan o‘ralgan. yirik-yirik grammusbat tayoqchalar ko‘rinadi. Ko‘zg‘atuvchinin morfologiyasiga ko‘ra dastlabki tashxisini qo‘yish mumkin. Bakteriologik usulda sof kul’turani ajratib olish uchun tekshiriluvchi material g‘o‘sht-pesitonli agar quyilgan kosachaga va go‘sht-psison Sulbonli — » «—
Ki: Husn ichra xurshidi tobon erur, Yana Zuhra yanglig‘“ xushilhon erur. Bu gaplarni qo‘ya turaylig-u, u jang maydonida shijoatli sipoh hamdir», —degan edi. O‘shanda maqtalgan bu qizning xuddi shu sifati Iskandarga yoqmagan edi. Uni husni behad-u poyon edi, lekin jangovar fazilati pinhon edi. Bugun o‘z ko‘zi bilan ko‘rdiki: go‘zal jangga kirib, dushmanini asir etdi. Tangri qudratiga yuz ofarinki, uning lutfi g‘alabani bizga tuhfa qildi. 4 Dedikim: «Jamoliga yopsun niqob, Chunki tun oqshomda ko‘rinmas oftob. Qorong‘uda turmay, uyga jo‘nasin, Shoh uyqusin anda xarob aylasin!» Qiz shu zahoti sham kabi shabistonga kirdi, go‘yo sarv bo‘stonga kirdi! Shoh majlis tuzdirib, jom ko‘tardi, keyin tutqunni majlisga olib kirishni, u bilan suhbatlashmoqchi ekanini aytdi. Ko‘p o‘tmay, qo‘llari bog‘liq devkashni majlisga olib kirishdi. Shoh buyrug‘i bilan, avvalo, ko‘p taom keltirishdi, yigit to‘yib yeb oldi. Keyin bir necha jom qizil may bilan mehmon qilishdi. U bir jomni, yana birini esa mezbon ichdi. Bu shohning lutfidan xursandlik ifodasi edi. Yana Kayoniy shoh katta qadahlarda jom tutdi va bu bilan devkashni rosa xursand qildi. Shoh har bir in’om qilganda, asir har lahza bosh qo‘yardi. Uni may beixtiyor qilgach, yer o‘pib, so‘z boshladi: «Men vahshiymen biyobo-nixod, atodin ato vahshiy-u vahshzod. Yo‘q andoq tilimkim, sanong aytsam, Sen etgonga loyiq duong aytsam. Lekin pinhoni yaxshi so‘zlar dilimda yuribdiki, deyin gar desangkim, «De oni manga». Shoh dediki: «Har ne kalomingni ayt, kalomingni, nomingni ayt». Davangir asir dediki: «Sendan shuncha lutf-marhamat ko‘rdimki, uni evazlashga ojizman. Lekin qo‘limdan shugina ish keladiki, oldingda o‘lguncha ish qila bilaman. Endi yoningdan ayrilmayman, ziyoningga ish qilmag‘ayman, lekin bilki, men bu ulus xoniman, tun-u kun ularning nigohboniman. Chumolilardek behisob sipohingni ko‘rgach, aholimga, fuqarolarimga qarshi zo‘r dushman kelayotganini anglab, ularning jafosini o‘zimga olib, maydonga o‘zim kirdim. Bo‘lib o‘tgan hamma ishlarning tomoshasini o‘zing ko‘rding. Senga asir bo‘lib tushganim ham mening baxtim bo‘ldi. Menga siyosat qilichini surib o‘ldirmading. Yana menga shuncha inoyatlar qilib, benihoyat yaxshiliklar qilding. Endi ijozat bersang, boray, biror ishing chiqib qolsa, bir ishingga yaray. Meni sog‘inib qavm-u elim motamdadur. Bo‘lgan so‘zlarni aytib, barini g‘ussadan ozod qilay», —deb ruxsat so‘radi. Bukilib yer o‘pdi, xuddi mast fillardek zo‘rg‘a oтти-dan turib oldi. Shohning bu qilgan ishiga har kim har narsa deb ajablanar, har kim o‘z ko‘nglida bir so‘zni aytardi. Hikmat ahli ham shohning bu ishidan hayron edi, chunki bu ish haqiqatan ham ajoyib ish bo‘lgan edi. Lekin shoh xandon-u xushhol edi. Bir necha zamon o‘tgach, eshik ochilib, ul vahshiy kirib keldi va o‘zi tutib asir qilgan pahlavonlarning
Telemarketing - marketing turi bo‘lib, uni amalga oshirish potensial iste’molchilarga tovar va xizmatlarni real va virtual bozorlardan izlash va xarid qilish imkonini beruvchi telekommunikatsiya vositalari va Internet tarmog‘idan foydalaniladi. Tijoratlashtirish -yangi mahsulotni ishlab chiqish boskichi; bozorga kirib borish vaqtini to‘g‘ri tanlash, turli bozorlarda faoliyat ko‘rsatish xajmi va ketma-ketligi, mahsulotni operativ xarakatlantirish va taqsimlash bo‘yicha samarali usullar, shuningdek, marketing rejasini ishlab chiqish jarayoni. Tovar - 1) eng umumiy ko‘rinishda bozorda sotiluvchi mahsulot sifatida ifodalanishi mumkin bo‘lgan iqtisodiy toifa, oldi-sotdi ob’ekti; 2) mahsulotning ma’lum bir xaridorlar ehtiyojini qondiruvchi asosiy iste’molchilik tavsifnomalari majmui; 3) iste’molchiga ko‘rsatiladigan, mahsulotni to‘ldiruvchi va uni sotishni yengillashtiruvchi xizmat va imtiyozlar; 4) mahsulotnini urab turuvchi “muhit” (mahsulot dizayni, sifati, markasi, urovi). Tovar variatsiyasi-ishlab chiqarilayotgan va bozorda mavjud bo‘lgan tovarni uning ayrim Xususiyatlari yoki ko‘ʻ’rsatkichlarini uzgartirish yuli bilan modifikatsiyalash. Tovarning tabiiy (materiali, sifati), estetik (dizayni, rangi, shakli), simvolik (tovar markasining nomi) xususiyatlari va firmaning bo‘linmalari faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan xususiyatlari uzgartirilishi mumkin. Tovar sifatini yaxshilash, uning foydaliligini oshirish, shakli va stilini yaxshilash strategiyasi tovar modifikatsiyasining muxim strategiyasi bo‘lishi mumkin. Tovar innovatsiyasi - 1) mahsulotni takomillashtirishning original, sifati yaxshilangan va modifikatsiyalangan mahsulot ishlabchiqarish bilan bog‘liq bo‘lgan uzluksiz jarayoni. Tovarning xayotiylik davri uzunligini va korxonaning rentabelligini ta’minlovchi choora-tadbirlar ichida alohida o‘ringa ega. o‘z ichiga mahsulotni differensiyalash va diversifikatsiyalashni kiritadi; 2) bozorga yangi mahsulotni yoki mahsulotlar guruhini olib kirish. Tovar siyosati -tadbirkorlik maqsadlarini belgilash va ularga erishishga yo‘naltirilgan tadbir va strategiyalar majmui, yangi tovar yoki tovarlar guruhini bozorga olib kirish (innovatsiya), bozorda mavjud bo‘lgan tovarlarni 348
O‘zbekiston Respublikasi Xalq demokratik partiyasi a'zosi
Qiyoslash metodidan umumiy psixologiya, ijtimoiy psixologiyada katta yoki kichik guruhlarni hamda ularning har xil toifalarini o‘zaro taqqoslash uchun, tibbiyot psixologiyasida— sog‘lom va bemor kishilarning psixik xususiyatlarini qiyoslash maqsadida, sport psixologiyasida sportchilarning holati, o‘“quvliligini va ishchanligini o‘zaro taqqoslash maqsadida foydalaniladi. Qiyoslash metodi turli yoshdagi odamlarning bilish jarayonlari shaxs xususiyatlari, bilimlarni o‘zlashtirishi, aqliy qobiliyati, salohiyati, rivojlanish dinamikasi, jinslarning tafovutlari va o‘ziga xosligini o‘rganishda qo‘llaniladi. Psixolog olimlardan L.S.Vigotskiy, P.P.Blonskiy, A.A.Smirnov, B.G.Ananev, D.B.Elkonin, P.Galperin va ularning shogirdlari olib borgan tadqiqotlar (chaqaloqlik, go‘daklik, ilk bolalik, kichik maktab yoshi, o‘smirlik, o‘spirinlik yosh dawrlarini o‘zaro solishtirish) shu metoddan foydalanib amalga oshirilgan. Longityud metodining boshqa metodlardan farqi bir yoki bir nechta sinaluvchilar uzoq muddat, hatto o‘n yillab tekshiriladilar. Longityud metodidan nemis psixologi V.Shtern, fransuz psixologi R.Zazzo, rus psixologlari N.A.Menchinskaya, A.N.Gvozdev, N.S.Leytes, V.S.Muxina va boshqalar ko‘p yillardan beri foydalanmoqdalar. Mazkur metod orqali bir xil jinsli (Hasan-Husan, Fotima-Zuhra yoki aralash jinsli Hasan-Zuhra, Fotima-Husan) egizaklar kuzatilgan. Longityud metodi yordamida subyektiv omillarning o‘ziga xosligini obyektiv shart-sharoitlari va ijtimoiy muhitning sinaluvchiga ta’siri o‘rganiladi. Chunonchi, egizaklarning o‘xshashligi va tafovuti, ta’sirlanishi, his-tuyg‘uning o‘zgarishi, kishilar o‘rtasidagi individual farqlar (ishchanligi, temperamenti, oliy nerv faoliyati tizimi va hokazo) bo‘yicha ma’lumotlar olish longityud metodi orqali amalga oshiriladi. Kompleks metodi yordamida o‘rganilgan obyektdagi o‘zgarishlar turli nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. yoki ularga har xil yondashiladi. Masalan, bolada oddiy bilimlarni o‘zlashtirish xususiyati psixologik jihatdan tekshirilayotgan bo‘lsa, kompleks yondashish ta’sirida ana shu o‘zlashtirish-142
Farg‘ona yo‘lini Nukus ko‘chasi bilan bog‘lovchi ko‘prikni qayta tiklash ishlari boshlandi Toshkentda Shimoliy vokzal yaqinida Kichik halqa avtomobil yo‘li orqali o‘tgan yo‘l o‘tkazgichning demontaj qilingan qismini qayta tiklash bo‘yicha qurilish ishlari boshlandi, deb yozadi UZ24. Farg‘ona yo‘li ko‘chasidan Istiqbol ko‘chasiga o‘tuvchi yo‘l o‘tkazgich turar-joy dahasini aylanib o‘tadi va shaharning sharqiy qismini markaz bilan bog‘laydi. Qurilish loyihasi bilan mart oxirida Prezident Shavkat Mirziyoyev tanishgan edi. Eslatib o‘tamiz, Mirobod tumanidagi bu ko‘prikning eni 30, uzunligi 346 metr bo‘lgan qismi rekonstruksiya qilinadi, eni 22, uzunligi 281 metr bo‘lgan qismi esa yangidan quriladi.
tartib bilan qo‘yilgan barcha harflardir", 3-sinf. 16-bet: "Tartib bilan berilgan barcha harflar alifbodir" kabi. Bunday takrorlarni mashq shartlari va nazariy materiallarni ifodalashda ham uchratamiz. Darsliklarda o‘quvchilarning grafik va orfografik ko‘nikmalarini uzviy va izchil tarzda tarbiyalash yuzasidan mashqlar tizimi yagona talab asosida ifodalanmagan. 3.Ona tilidan nazariy materiallarni uzviy ifodalash bilan bog‘liq nomutanosibliklar. 1-sinf ona tili darsligi (T.G‘afforova, E.Shodmonov,X.G‘ulomova)da mavzular «Tovushlar va harflar», «So‘z», Nutq. Gap-u ketma-ketligida joylashtirilishi bir qaraganda to‘g‘ridek tuyulsa-da, bizning nazarimizda, birinchi sinf o‘quvchilariga dastlab nutq va gan mavzulari yuzasidan elementar tushunchalarni singdirish, so‘ngra mazkur bilimlarning ajralmas tarkibiy qismlari sifatida ongli ravishda "Tovushlar va harflar" v3 "So‘z" mavzularini o‘rgatish mantiqan maqsadga muvofiq bo‘ladi. 2-sinf ona tili (K.Qosimova, S.Fuzaylov, A.Ne’matova) darsligida nazariy tushunchalar bilan ularni mustahkamlashga qaratilgan mashq va topshiriqlar uzviyligi buzilgan. Masalan, darslikda (5-bet) quyidagi tushunchalar berilgan: Gapning birinchi so‘zi bosh harf bilan boshlanadi. Ganning oxiriga nuqta(.), so‘roq (2), undov (1) belgisi qo‘yiladi. Biz anhorda cho‘mildik. Sen suzishni bilasanmi? Cho‘milish qanday maza 7-mashq. Bilim haqidagi maqollarni o‘qing. Bilim—aka chirog‘i. Bilim baxt keltiradi. Bilim davlatdan qimmat. Bilmasang, bilganlardan so‘ra. Oxirgi ikki maqolni ko‘chiring, mazmunini aytib bering. 8-mashq, O‘qing. Topishmoqlarning javobini toping. Yer tagida oltinqoziq, U hammaga bo‘lar oziq. Topishmoqni javobi bilan birga yozing. 9-mashq. O‘qing. Matnda nechta gap bor Shavkat kuchukcha boqdi. U kuchukchaga Ziyrak deb nom qo‘ydi Ziyrak yaxshi o‘syapti. Ko‘chiring. Kuchukchaga qo‘yilgan nomni bildirgan so‘zning tagiga chizing. 4. Ta’lim muvaffaqiyati uning subyektlari faoliyati bilan uzviy bog‘liq, u muayyan o‘quv materiallari mazmuni izchilligi va uzviyligi asosiga kuriladi. Professor B.To‘xliyev o‘qituvchi-o‘quvchi faoliyatini ona tili darslari mazmunining muhim tarkibiy qismi sifatida e’tirof etadi. Mazkur munosabat asosini tashkil qiluvchi o‘quv materiallari darslikda mavjud mashqlar va topshiriqlar hisoblanadi. Amaldagi darsliklardagi- o‘quv mashq va topshiriqlarining miqdori kamligi, matnlari mazmuni va shartlarining o‘xshashligi o‘quvchilarda mustaqil va ijodiy ishlash ko‘nikmalari uzviyligini muntazam tarbiyalash jarayoniga ma’lum miqdorda to‘sqinlik qiladi.
—— 1.17-rasm 22 = € 1.18-rasm 1.19-rasm Rezba profi! yuzasining g‘adir-budurlik belgisi umumiy qoidalarga muvofiq qo‘yiladi (1.19-rasm, a), shartli ravishda rezba o‘lchamining chiqarish o‘lcham chiziqlariga (1.19-rasm, b) yoki ularning davomiga qo‘yiladi (1.19-rasm, c). Detal konturini tashkil qiluvchi yuzalarning g‘adir-budurligi bir xil bo‘lsa, uning belgisiga qo‘shimcha aylana kiritilib, bir marta qo‘yiladi (1.20-rasm, a). Agar detal konturi egri sirt bo‘lsa, bu qo‘shimcha belgi kiritilmaydi (1.20-rasm, b). RA y BL s A yuzaning "ШY a Дaйy 2— 1.20-rasm 1.2 a 22
Sevgan qizimning shou-biznesga umuman aloqasi yo`q Uni qaerda istiqomat qilishini ayta olmayman, ammo — O`zbekistondan emas”,—deydi Yigitali
Alisher Navoiy nomidagi kino saroyi Toshkent sh
O‘zbekiston yoshlari Koreyada o‘tkazilgan xalqaro matematika musobaqasida ikkinchi o‘rinni egalladi Joriy yilning 21—26-iyul kunlari Koreya Respublikasining Tedjon shahrida maktab o‘quvchilari o‘rtasida xalqaro matematika musobaqasi bo‘lib o‘tdi. Unda o‘zbekistonlik o‘quvchilar ilk bor qatnashib, jamoaviy hamda yakka tartibdagi bahslarda ikkinchi o‘ringa sazovor bo‘ldi. Bu haqda O‘zA xabar berdi. Janubiy Koreyada bo‘lib o‘tgan musobaqaga yoshlarni saralash uchun har yili an’anaviy tarzda o‘tkazilayotgan “Bilimlar bellashuvi” g‘oliblari o‘rtasida ikki bosqichli tanlov o‘tkazilib, O‘zbekiston sharafini himoya qiluvchi o‘quvchilar ro‘yxati shakllantirildi. Terma jamoa a’zolariga matematik olimlar ishtirokida maxsus mashg‘ulotlar tashkil etildi. Unda o‘quvchilarga murakkabligi yuqori bo‘lgan algebra, geometriya, matematik mantiq, kombinatorika va to‘plamlar nazariyasiga oid masalalarni yakka tartibda va jamoa bo‘lib yechishning eng ilg‘or usullari o‘rgatildi. Ushbu nufuzli xalqaro musobaqada dunyoning 31 davlatidan 600 ga yaqin iqtidorli o‘quvchi qatnashdi. Jamoalar o‘rtasida o‘tkazilgan bilimlar bahsida Samarqand viloyati Bulung‘ur tumanidagi 15-umumta’lim maktabining 7-sinf o‘quvchisi Sardor Saidqulov, Farg‘ona viloyati Buvayda tumanidagi 2-ixtisoslashtirilgan maktab-internatining 7-sinf o‘quvchisi Jasurbek Imomov, Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi 1-ixtisoslashtirilgan maktab-internatining 8-sinf o‘quvchisi Yulduz Ne’matova, Buxoro viloyati Olot tumanidagi 31-ixtisoslashtirilgan maktab-internatining 8-sinf o‘quvchisi Davrbek Oltiboyev ikkinchi o‘rinni egalladi. Yakka tartibdagi musobaqada esa Jasurbek Imomov ikkinchi o‘ringa loyiq topilib, kumush medal bilan taqdirlandi. Yulduz Ne’matova hamda Davrbek Oltiboyev maxsus sertifikatni qo‘lga kiritdi. Shu tariqa intellektual musobaqada ilk bor qatnashgan O‘zbekiston yoshlari umumjamoa hisobida ikkinchi o‘rinni egalladi.
Тashqi ko’rinishi va ishlash prinsipiga ko’ra, monitor oddiy televizorga o’xshab ketadi, undan farqli ravishda teleko’rsatuvlarni qabul qiluvchi radiokanali bo’lmaydi Тelevizorga videomagnitofon ulash mumkin bo’lganidek, monitorga kompyuter ulanadi Kompyuter monitoridagi tasvir televizor ekranidagi tasvirdan ancha sifatli bo’lib, monitor bilan bir necha soat ishlash ham foydalanuvchini toliqtirmaydi
Muhammadali va Davron k - UzStar - GALEREYA - MASHHUR UZ SAYTIGA XUSH KELIBSIZ
5902 5903 3904 5905 5906 5907 5908 5909 5910 5911 Yana (shunday) tush bo‘ladi (ki), nazar sol, ta’biri – O‘zgalar uchun bo‘ladi, foydasi seniki bo‘lmaydi. Endi bu tush odamiga qarab ta’bir qilinadi, Unga yaxshi (ta’bir)ni (aytiladigan) bo‘lsa, farosat yaqinlashtiradi. Tush shundayki, nazar sol, uni (bir odam) ko‘rsa, beglik topadi, Shu tushning o‘zginasi boshqa bir (kishi)ni xasta qilib qo‘yadi. Bu (lar)ning barchasini bilish kerak, ey qarindosh, Shundan so‘ng tushni yo‘ysa (bo‘ladi), ey birodar. Qanaqa, o‘sha tushingni menga ochib ayt, Uni men ajratib, to‘g‘ri hal qilib ta’bir qilaman, nazar sol. Bob. O‘zg‘urmish O‘gdulmishga tush ko‘rganligini aytadi Javob berdi O‘zg‘urmish, (so‘zga) tilini ochdi, Aytdi: Men so‘zlayin, (sen) ko‘nglingga jo qil. Narvon ko‘rdim, uning pog‘onasi ellikta (edi), Tiklab qo‘yilgan, baland hamda keng (edi). Endi bir-bir pog‘ona bosib, unga ko‘tarildim, Boshigachayin bir nechta pog‘ona sanadim. (Narvonning) boshida bir otliq menga suv berdi, (Uni) olib, tugatib ichib, o‘zim qondim. Shundan so‘ng ko‘kka havolab uchdim, Yuqorilab, o‘zim singib ko‘rinmay ketdim. Bob. O‘gdulmish O‘zg‘urmishning tushiga ta’birini (qanday bo‘lishi) 5912 keragidek aytadi Javob berdi O‘gdulmish, aytdi: Bu tush, Juda yaxshi tushdir, ko‘r, foydasi ko‘pdir. 5913 Qanday qilib ta’birni o‘zingga nomunosib ravishda qilasan, 5914 Tush yo‘yishga boradi, ey ko‘ngli oq. Tushda barcha ko‘tarilish qadr bo‘ladi, (Odam) ko‘tarilishi barobarida ulug‘lik bo‘ladi.
O‘zbekiston va Qirg‘iziston yil oxirigacha bahsli chegara hududlarini aniqlashtirib oladi 9 avgust kuni Issiqko‘l viloyatining Cho‘lpon-Ota shahrida O‘zbekiston va Qirg‘iziston hukumat vakillari delegatsiyalari o‘rtasida ikki davlat o‘rtasidagi chegara qismlarini demarkatsiya qilish masalalari bo‘yicha muzokaralar boshlangan, deya xabar bermoqda 24.kg sayti. Qirg‘iziston Vazirlar Mahkamasining maxsus vakili Nazirbek Borubayevning aytishicha, tomonlar oldin kelishilmagan qirg‘iz-o‘zbek chegara qismlarini aniqlashtirishni maqsad qilishgan. Uning qayd etishicha, hozirgi kunda mamlakatlar chegarasining 1170 km qismi aniqlashtirilgan, endilikda qolgan qismlari masalasi hal qilinadi. Nazirbek Borubayevning ta’kidlashicha, ikki mamlakat hukumatlari chegara masalasi borasidagi barcha savollarni 2022 yilning o‘zida hal qilishni rejalashtirishmoqda. O‘zbekiston va Qirg‘iziston o‘rtasidagi chegara uzunligi 1378 kmni tashkil qiladi va shundan 85% qismi aniqlashtirilgan. Eslatib o‘tamiz, 2021 yilning 11 mart kuni Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov Toshkentga rasmiy tashrifi davomida Shavkat Mirziyoyev o‘zbek-qirg‘iz davlat chegarasini delimitatsiya qilish masalalarini uch oy ichida hal etish belgilanganini ma’lum qilgandi. «Odamlar [yechimini] kutayotgan ba’zi masalalarni biz yaqin kelajakda aniq hal etamiz. Byurokratiyasiz, fuqarolarimizga qulay va yaxshiroq bo‘lishi uchun jiddiy mas’uliyatni o‘z zimmamizga olishga qaror qildik», — deya ta’kidlagandi O‘zbekiston yetakchisi. Shundan so‘ng, o‘sha yilning 26 martiga kelib, ikki davlat hukumatlari vakillaridan iborat delegatsiyalar chegara hududida uchrashuv o‘tkazgandi. Qirg‘iz-o‘zbek chegaralaridagi barcha bahsli hududlar hal qilindi, deya ta’kidlagandi Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi raisi Qamchibek Tashiyev. 18 may kuni esa O‘zbekiston DXX Abdusalom Azizov va Qirg‘iziston MXDQ rahbari Qamchibek Tashiyev birgalikda vertolyotda o‘zbek-qirg‘iz chegarasining belgilanmagan qismini ko‘zdan kechirgandi.
Amerikaga nechta bomba kerak 21 o‘zaro bahs-munozaralari mazmunidan shu narsa ma’lum bo‘lardiki, bir guruhi «Koptok jinnisi», ikkinchi guruhi «Shatranj jinnisi»ga mansub odamlar ekan. Albatta, bu xiyobondan «It jinnisi» yoki «Xo‘rozboz»-larni chiroq yoqib topolmaysiz. Oradan arzimas vaqt o‘tgach, men ham shular qatori «jinni»lik dardiga mubtalo bo‘lib qolaman deb hech o‘ylamagandim. Bu dunyo-yu bebaqoda nimalar bo‘layotganini o‘qiyversang «Siyosat jinnisi» bo‘lib «maydon»ga tushib qolganingni o‘zing bilmay qolarkansan. Yaqin-yiroq og‘aynilarga falon mamlakatda shunday nohaqliklar bo‘lyapti deb gapirsang, qo‘ysang-chi siyosatni, bu masalada bosh qotiradigan odamlar bor, o‘shalar shug‘ullansin deya hafsalangni pir qilishadi. Nimaga bunday, kim haq, kim nohaqligi haqida o‘ylab o‘tirmaydilar. Bozor-o‘char, tirikchilik bilan ovora. Shunday bo‘lgach, shoir aytganidek «Sen yonmasang, men yonmasam, kim yonar, o‘rtada bu dunyo yonib, kul bo‘lar».... Biz uch kishimiz xolos. Atayin «Skver» xiyoboniga kelvolib, tarafkashlik bilan safsata sotib ketishga vaqtimiz yo‘q. BMTday mo‘tabar dargohning man-man degan siyosat qozikalonlari ayrim mamlakatlar orasidagi kelishmovchilikni oylab-yillab hal etolmasliklari mumkin. Biz esa ba’zan ko‘chada uchrashib qolsak, ba’zan telefon orqali bunday «muammo»ni darrovgina biryoqli qilamiz-qo‘yamiz. O‘shanda ham har kim o‘z tushunchasiga sodiq qolaveradi. Ayniqsa, «ikki dom» narida yashaydigan artist aka-xonni bu masalada insofga keltirish juda mushkul. Uni menga yon qo‘shnim-taniqli san’atkor Baxtiyor Ixtiyorov baland ovoz bilan: - «O‘zbekiston xalq artisti» Telman Tolipov! -deya tanishtirgandi-da, so‘ng ohista qo‘shib qo‘ygandi, -Lekin rol o‘ynamaydi, qo‘shiq ham aytmaydi. Faqat baqiradi xolos!
palimortt farmalarning hosil bo‘lishiga olib keluvchi tabiy tanlanishning bir shakli. DNK - dezaksiribaonuklain kislota—genetik informatsiyani tashuvchi, saqlovchi, ko‘chiruvchi dezoksiribonuklatid qoldiqlari qatoridan iborat polinuk-leotid. Dominant gan- gelarozigotali (Aa) holatda retsessiv allel (a)ga nis-bafan to‘liq ustunlik qiladigan gen alleli (A). E Ekalogik suksessiya - biogeolsenozlarda turlaming almashinishi, bir biogeslsenoz o‘miga ikkinchisining shakllanishi. Ekosfera (biosfera) -Quyosh bilan energiya almashinish holatida bo‘lgan Yerdagi hamma tirik organizmlar kompleksi. Ekotop – biogaotsenozning abiotik qismi. Ekasiziya (ingl. e.xecision -chiqib ketish) - prefagning baktenya genomidan chiqib ketish jarayoni. Ektodarma - hamilaning tashqi qavati. Elektroforez –molekulalarning elektr maydoniga joylashtirilgan maxsus qal ichida kattaligiga ko‘ra bir-biridan ajratish usuli. Embrialogiya (yunoncha embrion– тийak, юфya –fan) -organizmlarning embrional rivojini o‘rganuvchi fan. Embrional induksiya-homilaning bir qismi ikkinchi qismiga ta’sir qilib uning rivojlanishini boshqarishi. Emigratsiya- organizmlaming o‘z yashash joyidan boshqa joyga ko‘chishi. Endoderma -homilaning ichki qavati. Endonukleaza - ONK zanjirining kesuvchi fermentlari (restriktaza). Epistaz — allel bo‘lmagan genlaming orasidagi dominantlik hodisasi. Bunda bir genning alleli ikkinchi gen allellari (A»B) ustidan to‘liq dominantlik qiladi. 874
hayvonlar bir xil oziq bilan boqilsa, yoki ko‘pincha dag‘al xashaklar berilsa infuzoriyalarning soni kamayadi, natijada katta qorinda kletchatkaning parchalanishi su- { bayadi. Agar ratsionga makkajo‘xori silosi qo‘shilsa, katta qorindagi mikroblarning ko‘payishiga yaxshi sharoit yaratilgan bo‘ladi. Ichakda pektinaza fermenti borligi aniqlanmagan, shuning uchun pektin moddalarining parchalanishi ham pektinaza fermentini ishlab chiqaradigan mikroorganizmlarning faoliyati natijasida yuz beradi. Otlarning so‘lagida amilaza fermenti yo‘q, shu sababli kraxmal ham amilaza fermenti ishlab chiqaradigan mikroorganizmlarning ta’sirida parchalanadi. Oshqozondagi oqsil moddalarining asosiy qismi oshqozon shirasi va pepsin fermenti ta’sirida parchalanadi, qolgan qismini esa ichakdagi proteolitik fermentlar ishlab chiqaradigan bakteriyalar parchalaydi. Inakdagi aminokislotalar ichak bakteriyalari ishlab chiqadigan fermentlar (dezaminli va dekarboksilli) ta’sirida. parchalanadi. Aminokislotalarning parchala-dishidan hosil bo‘lgan mahsulotlarning ko‘pchiligini or-tanizm o‘zlashtirmaydi va ular ko‘p miqdorda to‘planib organizmga zaharli ta’sir etadilar. Ichakda oziq chirishi. natijasida vodorod sulfidi, metan, metilmerkan-tan, aminlar, indol, skatol moddalari paydo bo‘ladi. Bu. moddalarning bir qismi siydik bilan o‘zgarilgan holda tashqariga chiqarib tashlanadi, qolgan qismi jigarda. zararsizlantiriladi. OQSIL BIRIKMALARINI SINTEZLASHDA MIKROORGANIZMLARNING ROLI Hayvonlar ichagidagi bakteriyalar organik moddalarni oddiy birikmalarga parchalaydi va uning bir qismini hazm qiladi. Ichakdagi bakteriyalarning ko‘pchilik turi ammiak va aminokislotalarni hazm etishi aniqlangan. Kavsh qaytaruvchi hayvonlarning karbon suvlarga boy ra-siopi tarkibidagi oqsilning bir qismini oddiy azot birikmalari (ammoniy xlorid, mochevina, ammoniy atsetat), bilan almashtirish mumkin. Lekin ularning miqdori ko‘paytirilsa (bir kunda 100—2002) yoki karbon suvli oziqlarning miqdori ozaytirilsa, mochevina organizmning 3a-harlanishiga sababchi bo‘ladi, chunki hosil bo‘lgan ammiak
ga " "PЧA -— " ш" –— kж { ЮИPИPMEPP иeннтнцни 2.3.33-rasm. Isfaxondagi Maydoni Shox bog‘-kompleksi. Bosh xiyobonlar va sayrgohlar bilan chegaralangan muhit to‘g‘riburchakli kichik kataklarga bo‘linib, ularning har birida alohida navli mevali daraxtlar (o‘rik, anor, pista, bodom, anjir, olcha, olxo‘ri, uzum vash.o£.) ekilgan. Ularning chegaralariga tol, 54
Arab koalitsiyasi aviahujumi Yaman qishlog‘ining 25 nafar aholisi o‘limiga olib keldi _ Uzmuz TV 20:10 Roys to'rt oy maydonga tusha olmasligi mumkin 18:20 Akmal Tursunboev: «Metallurg» bilan o'yinda jamoamizga faqat g'alaba kerak 17:42 FIFA reytingi: O'zbekiston ayollar terma jamoasi 42-o'rinda qayd etildi Arab koalitsiyasi aviahujumi Yaman qishlog‘ining 25 nafar aholisi o‘limiga olib keldi Arab koalitsiyasining Yaman shimoli-g‘arbidagi qishloqqa aviahujumi oqibatida 25 kishi halok bo‘ldi, deb xabar beradi “TASS” Foto: “24 kz” Manbalarda ma’lum qilinishicha, Saudiya Arabistoni boshchiligidagi koalitsiya vertolyotlari Bani-Zela qishlog‘ini o‘qqa tutgan Yamanda hukumatga qarshi qurolli kurash olib borayotgan “Ansoralloh” harakatining asosiy tayanch punktlari joylashgan Joriy yilning mart oyida koalitsiya boshlagan harbiy operatsiyaga Yaman hududini o‘qqa tutishda birinchi marta vertolyotlar jalb etildi
Xususan, o‘z maktubini «dunyo savdo ahli ila obod bo‘lajak» degan so‘zlar bilan yakunlashi yuqoridagi fikrning tasdig‘i bo‘-tib xizmat qiladi. Fransiya qiroli Karl VI 1403-yil 15-iyunda Amir Temurga yuborgan xatida Sohibqiron takliflarini qo‘llab-quvvatlaydi. Amir Temur va uning o‘g‘li Mironshoh Mirzo Angliya qiroli bilan ham yozishmalarni amalga oshirishgan. Angliya qiroli Genrix IV ning (1399-1413) Amir Temur va Mironshoh Mirzoga lotin tilida yo‘llagan ikki- . . , b м б a = “. qa" a. , 456 O‘zni. (м "88 ’ yr, 4 i =. kA { Гг Aa б (мy P2 ни Y б PИ иa y ж ’ £ 8 = “n .’ 4
«Metallurg» bosh murabbiyi iste'foga chiqdi. Klubga yangi bosh murabbiy tayinlandi «Klub rahbariyati «Metallurg» jamoasida 2018-2021 yillar davomida faoliyat yuritgan mutaxassisning qarorini qabul qildi va uning iste'fosini rasman e'lon qildi. «Metallurg» PFK jamoasi Andrey Sergeyevichga Bekoboddagi samarali faoliyati uchun minnatdorlik bildiradi», - deyiladi xabarda. Uning o‘rniga taniqli mutaxassis Jasur Abduraimov «Metallurg» bosh murabbiyi etib tayinlangan. «Bugun «Metallurg» PFK rahbariyati Jasur Abduraimovni jamoa a'zolariga rasman bosh murabbiy sifatida tanishtirdi va Jasur Birodorovichning kelgusi faoliyatiga omad tiladi», - deyiladi klub xabarida. Jasur Abduraimov keyingi turdan boshlab klub bosh murabbiyi sifatida jamoani maydonga olib tushadi. U bungacha «Paxtakor» klubi murabbiylar shtabida faoliyat yuritayotgandi. Avvalroq, Tribuna.uz «Metallurg» bosh murabbiyi Andrey Shipilov iste'foga chiqqani va uning o‘rniga bugungi «Bunyodkor»ga qarshi uchrashuvda futbolchilarni jamoaning yordamchi murabbiyi Fevzi Davletov maydonga boshlab tushishi haqida xabar bergandi. Eslatib o‘tamiz, Superliga 1-turidan keyin «Metallurg»dan tashqari, «Navbahor» klubi ham bosh murabbiy No‘'mon Hasanovni iste'foga chiqargandi. Uning o‘rniga Viktor Jalilov Namangan klubi bosh murabbiyiga aylangandi.
tiriladi, bir qo‘g‘irchoqboz bir vaqtning o‘zida ko‘pgina qo‘g‘irchoqlarni o‘ynatishi mumkin (bu ruscha «teatr podvesnyux kukol» yoki «teatr marionetek» deyiladi); «soya qo‘g‘irchoq» teatri–qo‘g‘irchoqlarning o‘zi emas, balki soyasi namoyish qilinadi (bu ruscha «teatr teney) deyiladi). Ma’lumotlar Navoiy yashagan davrda Movarounnahr va Xurosonda qo‘g‘irchoq teatrining ushbu turlari bo‘lganidan dalolat beradi. «Qo‘l qo‘g‘irchoq» o‘zbek qo‘g‘irchoq teatrida kchodirjamol), «ip. qo‘g‘irchoq» – ««odirxayol» va «soya qo‘g‘irchoq» – «fonusxayol» deyiladi: Afsuski, «shodirjamol» va ««odirxayol» qo‘g‘irchoq o‘yini turlarining Navoiy davrida qanday nom bilan atalganini bilmaymiz, qo‘g‘irchoq teatrining kfonusxayol) turi esa xuddi shu nom bilan Navoiyning (S’Hayrat ul-abror) dostonining to‘qqizinchi maqolatida zikr etiladi. Navoiy davrida (undan oldin ham) qo‘g‘irchoq o‘yini haqida maxsus biron asar yaratilganini bilmaymiz. Lekin shunday bo‘lsa-da, xalq san’atining bu turi haqida turli manbalarda bevosita yoki bavosita ifodalangan ma’lumot va mulohazalar bor. Shunday manbalardan biri Husayn Voiz Koshifiyning Futuvvatnomai sultoniy) («Sultonlikning yigitlik nomasi») asaridir. Husayn Voiz (vafoti 1505-yil) zamonasining mashhur ulamo va fuzalolaridan biri bo‘lgan. Alisher Navoiy (Majolis un-nafois»da aytadi: «Mavlono Husayn Voiz– Koshifiy taxallus kilur. Sabzavorlikdurur, yigirma yilg‘a yaqin borkim (Hiri) shahridadur. Mavlono zufunun va rangin va purkor voqe’ bo‘lubtur: Oz fan bo‘lg‘aykim, daxli bo‘lmag‘ay. Xususan, va’z va insho va nujumki, aning haqidur va har qaysida mutayyin va mashhur ishlari bor: Va musannifotidin biri «Javohir ut-tafsir» durkim, «Al-baqara» so‘rasin bir mujallad bitibdur, munsaf 55
ISH MAZMUNI: = elektr va gaz payvandchisi detallar, bo‘g‘inlar va har xil shakldagi qurilmalarni elektr yoyi va gaz yordamida payvandlaydi. = payvandlangan choklarni diqqat bilan ko‘zdan kechiradi, nazorat qiladi va kerakli payvandlash rejimini o‘rnatadi, ish joyidagi tayyorlangan detal va uskunalarini yig‘adi va tartibga soladi. " payvandchi yupqa va rangli metallarni, cho‘yan va boshqa metallarni payvandlashda gaz alangasidan foydalanadi. -elektr gaz payvandchi har xil sharoitlarda, baland binolardagi turli xil payvandlash ishlarini olib boradi, u bino ichi va ochiq joylarda ham ishlaydi. = ish tartibi asosan ikki smenali bo‘ladi. Kasb 1-6 kasb razryadlariga (darajalar) ega. MUHIM KASBIY FAZILATLAR: 4 JISMONIY kuch; = eshitish va ko‘rish qobiliyatining rivojlanganligi. BILISHI ZARUR: " qora va rangli metallarni kimyoviy va fizikaviy xususiyatlarini; = detallarning o‘lchamiga asoslanib ularning payvandlash usullarini; 4 payvandlash uskunasining tuzilishini ishlash prinsipini, sozlashni va ishlatishni; « har-xil metallarini guruhlarga ajratishni va elektrodlar xususiyatlarini; »! detallar va tugunlarni payvandlashga tayyorlash qoidalarini; " payvandlanadigan buyumlarning deformatsiyasini va ichki kuchlanish-ning paydo bo‘lish sabablarini; = deffektlarni oldini olish choralari va ularni bartaraf etishni. KASBIY O‘SISH ISTIQBOLLARI ka o 05 Iidiand (m Yana a.dgga usta 30
“Oʻzbektelekom” yirik xalqaro kredit olish niyatida, bu haqda Yagona korporativ maʼlumotlar portali xabar bermoqda. Tegishli qaror 16-iyun kuni boʻlib oʻtgan aksiyadorlarning navbatdan tashqari yigʻilishida bir ovozdan maʼqullandi. Shuningdek, davlat kompaniyasining yangi tashkiliy tuzilmasi qabul qilindi. Bayonnomaga koʻra, “Oʻzbektelekom” Londondagi Credit Suisse filialidan 200 mln yevro oladi. Pul Huawei bilan hamkorlikda sharqiy hududlarning telekommunikatsiya infratuzilmasini modernizatsiya qilish loyihasiga sarflanadi. Davlat kompaniyasining ijro etuvchi organi kreditni jalb qilish bilan bogʻliq hujjatlarni rasmiylashtirish huquqini oldi. Shuningdek, u Credit Suisse-dan olingan pullarning maqsadli sarflanishini nazorat qiladi. Aprel oyida Shavkat Mirziyoyev “Oʻzbektelekom” faoliyatini oʻzgartirish va uning operatsion xarajatlarini kamaytirish boʻyicha topshiriq bergan edi. Yil oxirigacha operatorning kredit reytingini olish vazifasi qoʻyildi. Prezident “Oʻzbektelekom"ni eksport uchun ishlaydigan daromadli va yuqori texnologiyali kompaniyaga aylantirishga chaqirdi. 2023-yilning martiga qadar u IPO oʻtkazishi kerak. Avvalroq Spot UzAuto Motors Powertrain yangi dvigatellarni mahalliylashtirish uchun Credit Suisse va Raiffeisen xorijiy banklaridan $93 mln olishi haqida yozgan edi.
10. Tashqi savdo kompaniyalari tuzilgan shartnomalar, kontraktlar va mazkur Nizomning 9-bandida ko‘rsatilgan axborot asosida paxta tolasini yuklab jo‘natishga belgilangan tartibda eksport bildirishnomalarini rasmiylashtiradi va ularni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasiga taqdim etadi. 11. Davlat bojxona qo‘mitasi bir ish kuni mobaynida tashqi savdo kompaniyalari tomonidan yozib beriladigan paxta tolasini yuklab jo‘natishga eksport bildirishnomalar ro‘yxatdan o‘tkazilishini ta’minlaydi. 12. Tashqi savdo kompaniyalari yuklab jo‘natiladigan oy boshlanishigacha Davlat bojxona qo‘mitasida ro‘yxatdan o‘tkazilgan eksport bildirishnomalarni, kontraktlar nusxalarini, shuningdek yukxatlarini to‘ldirishga doir yo‘riqnomalarni “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalariga yuboradi. 13. “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalari tashqi savdo kompaniyalari eksport bildirishnomalari asosida ular olingan kundan 2 kundan kechikmay tegishli hajmdagi va assortimentdagi paxta tolasini eksportga yuklab jo‘natishga naryadlarni rasmiylashtiradilar va paxta zavodlariga yuboradilar. Naryadlar rasmiylashtirilgan kundan boshlab uch kundan kechikmay hududiy aksiyadorlik birlashmalari tashqi savdo kompaniyalariga yuklab jo‘natish uchun paxta zavodlariga berilgan naryadlar to‘g‘risida hududiy birlashma rahbarining imzosi qo‘yilgan va muhr bosilgan axborot yuboradilar, unda eksport bildirishnomaning, naryad va kontraktning tartib raqamlari, yuklab jo‘natilgan paxta tolasi hajmi, uning assortimenti va yukni jo‘natuvchi paxta zavodi ko‘rsatiladi. 14. “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalari tashqi savdo kompaniyalari hamda “O‘zbekiston temir yo‘llari” davlat-aksiyadorlik kompaniyasining joylardagi bo‘linmalari bilan shartnomalar asosida ekspeditorlik kodlari, vagonlar bo‘yicha yordamchi kodlar (“O‘ztashqitrans” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi orqali) olishga va paxta tolasi tashishga yaroqli vagonlar berilishiga buyurtmanomalar beradilar. 15. “O‘zbekiston temir yo‘llari” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalari bilan tuzilgan shartnomalar asosida ularga vagon va konteynerlar berish uchun rejalar beradi. Ko‘rsatilgan xizmatlar uchun to‘lovni kelishuvga ko‘ra “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalari yoki tashqi savdo kompaniyalari amalga oshiradilar. 16. “O‘ztashqitrans” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi tashqi savdo kompaniyalari bilan mavjud shartnomalar asosida bir sutka mobaynida ularga ekspeditorlik kodlari va vagonlar bo‘yicha yordamchi kodlar beradilar, tashqi savdo kompaniyalari ularni o‘z navbatida “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalariga berishadi. 17. O‘zbekiston “Sifat” markazi, uning mintaqaviy laboratoriyalari o‘zlari o‘tkazgan paxta tolasi sifatini toylar bo‘yicha baholash asosida ikki kun muddatda muvofiqlik sertifikatlari berilishini ta’minlaydilar. 18. Paxta zavodlari olingan naryadlarga muvofiq: O‘zbekiston Respublikasining amaldagi standartlariga muvofiq paxta tolasi partiyasini (vagon normasini) tanlab olishadi; O‘zbekiston “Sifat” markazining mintaqaviy laboratoriyasidan belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan, uning sifati va miqdori toylar bo‘yicha baholash asosida jo‘natilayotgan partiya og‘irligi ko‘rsatilgan muvofiqlik sertifikati olishadi; paxta tolasining tegishli partiyasi uchun, uni fumigatsiyalagan holda (zarur bo‘lganda), kelib chiqish sertifikati va fitosanitariya sertifikati rasmiylashtirilishini ta’minlashadi; “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmasiga paxta tolasini yuklash uchun yopiq vagonlar berilishi hamda ekspeditorlik kodlari va vagonlar bo‘yicha yordamchi kodlari olish uchun buyurtmanoma berishadi. 19. Eksport bildirishnomasi bojxona organlarida ro‘yxatdan o‘tkazilgach, ekspeditorlik kodlari va vagonlar bo‘yicha yordamchi kodlar olingach paxta zavodlari yukni joylardagi bojxona organlariga ko‘rsatadilar va paxta tolasini “O‘zbekiston temir yo‘llari” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi tomonidan berilgan paxta tolasini eksport qilishga yaroqli vagonlarga yuklaydilar va bojxona rasmiylashtiruvidan keyin ularni tashish uchun temir yo‘l stansiyasiga beradilar. 20. “Paxtasanoat” hududiy aksiyadorlik birlashmalari yuklab jo‘natilgandan keyin ikki kundan kechikmay tashqi savdo kompaniyalariga yuklab jo‘natilgan paxta tolasi to‘g‘risida, kontraktning eksport bildirishnomasining, vagon va yukxat tartib raqami, yuklab jo‘natilgan stansiya, yuk yetkazib beriladigan stansiya, yuklab jo‘natilgan sana, yukning (konditsion, brutto, netto) og‘irligi, sorti ko‘rsatilgan tezkor axborotni taqdim etishadi.
7000 b 00122.2—,—3 5 ==, 24.27-rasm. Atlantika okeanining formatsion QATORLARI-EE.0.asKzop, N.K. Pau, K.Ye.Vaguzag, I.O.Murdmal bo‘yicha Atlantika okeani, K.Ye. 5Bepdap, X.SoyuuspelKko, 2.G.Yettilg bo‘yicha, Bleyk platosi). 1— okeanik po‘st (gabbro, bazalt), 2— subokeanik po‘st (tokembriy metamorfik kompleks va daykalar). Qit’a po‘sti: 3— tokembriy magmatik va metamorfik formatsiyalar, 4— vulkanogen formatsiya, 5— ordoviq-devondagi terrigenlar, gillar, ohaktoshlar. Okeanik formatsiya: 6—pslag‘ik argellitlar, 7—pelagik gilli ohaktosh, 8— pelagik oq bo‘r, 9— pelagik qora bitumli slaneshlar, 10— iyeolitli gillar, — pelagik kremniyli karbonatlar, 12— gemipelagik gil va flish, 13– pelagiq karbonatlar, turbiditlar, 14— pelagik gillar, 15— pelagik karbonatlar. Kontinental chekka formatsiyalari: 16— evzaporitlar, karbonatlar, 17— barer riflari, 18—ohaktoshlar, dolomitlar, 19— pelagik ohaktoshlar, 20— sayozsuv ohaktoshlari, 21— terrigen-gillar. Doirada— formatsion qatorlar: 1—oksford, 2— oksford-kimmeridj, 3— titon-barrem, 4— apt-senoman, 5—quyi senoman-paleotsen, 6—kaynozoy, 7—yura, 8—quyi bo‘r, 9—yuqori bo‘r, 10—kaynozoy. hosil bo‘lgan. Ushbu okean hamma tomondan qit’alar (Amerika, Grenlandiya, Yevrosiyo qit’alari) bilan o‘ralgan (24:24-rasm). Triasda ushbu okeanik havza Lavraziya platformasining tarkibida bo‘lgan va uning maydonida riftogenez jarayonlari boshlangan. Ushbu jarayonlar bo‘lg‘usi okean maydonini va shaklini ham avvaldan belgilagan. Okeanning faol chekkasi Alozey-Oloy yoyi bilan ajralib turgan. Yura davrida geodinamik vaziyat deyarli o‘zgarmadi. Faqat kengayish jarayonlari kuchayib, Sharqiy Yevropa va Grenlandiya o‘rtasidagi rift tizimi vujudga keldi. Ammo riftogenez spreding darajasiga yetmagan. Shimoli-sharqda Lavraziyaga Oxota yoyi kelib qo‘shiladi va keyinchalik Omo-lon kichik qit’asi bilan to‘qnashadi. Xuddi shu davrda Kanada (Ameraziy) havzasi ochila boshlaydi. 24.23-rasm. Janubiy Atlantikaning mezozoyda ochilish bosqichlari (SM!.Sashrovz, G‘.S.Roje, K.Mshga): a— riftoldi bosqichi (T, —1,), 6— rift bosqichining boshlanishi (1, — neokom), 6—Qizil dengiz turidagi riftogenez okeanining boshlanishi (apt-alBb), 2– Janubiy Atlantikaning ochilishi (yuqori bo‘r). Gondvana dokembriy komplekslari: 1—kristallik poydevor, 2—burmalar, 3— qit’a d havzalari, 4— bazaltlar, trapp formatsiyasi, – 5— riftlar, 6— evaporit formatsiya, 7—dengiz terrigen yotqiziqlari, 8—okean YOTQIZIQLARI-E Ye! 2 «moy!!! Bi!» 8 277 G? ( (59 AZILIYA o‘ U
“Sog’liqni saqlash tizimi bilan bog’liq yuqumli kasalliklarning profilaktikasiga zamonaviy yondoshuvlar” nomli konferensiya ishtirokchilari kasalxonalarda infeksiyalarni yuqtirishning oldini olish borasidagi muammolarni hamda ularni hal etishga qaratilgan asosiy strategiyalarni muhokama qilishdi
SUMMARY On the dissertation work of Reymova Zuhra Atabayevna on the them: "Legal status of the self government bodies in Republic Karakalpakistan" Presented for the obtaining of a scientific degree - candidate of the juridical sciences on professions 12.00.02 - a state law and government; the administrative law; the financial law. The key words of research: selfgovernment, legal status, authorities, slope of the people, Kengash. The object of research: form the relations on determination of the legal status organ home rules of the people, as well as social-legal problems of the shaping and organizations to their activity. The purpose o£ the work: consists in diseribing normative-legal acts defining legal status organ home rules of the people and development recommendation on development forms and methods their authority. The method of the research: history, system, comparative, formaliy-iegal, logical, funetional, steady-state and other special methods of the cognition. "Fhe results and their innovation: reveal itself in that they for the first time discover the problems o£ the realization authority the self government bodies in Republic Karakalpakistan and way of their decision, giving them constitutional-lega!l estimation. The praetical importence! work reveals itself in that reached by her results possible to use such scholastic discipline under teaching as "Constitutional law of the Republic Uzbekistan", "Administrative law", as well as at study of activity the self government bodies in Republic Karakalpakistan, development corresponding to normative-legal acts, The level of the instillation: result of the work is expresscd in using them in praetical activity the self government bodies, scholastic process Karakalpakskogo state university of the name Berdak. The Other offers were recommended corresponding to‘state organ, realization which will raise efficriencey to activity (ho ’solf government bodies. The area of use: result of the work is defined by relations of the shaping and organizations to activity the self government bodies. y
10-noyabrdan boshlab aviachipta uchun haqni VISA bank kartalari orqali to‘lash mumkin
Bahrom Madrimov 7. JabborovA. Musiqiy drama va komediya janrlari o‘zbek kompozitorlarining ijodiyotida. -Toshkent: «G‘.G‘ulom», 2000, ... bet. 9.Jono Kornfeld. Music Notation and Theory for Intelligent Beginners, 2005. 10. Catherine Schmidt. Understanding Basic Music Theory. -Jones. Rice University, Houston, Texas, 2007, 11. Ibrohimov 0., Yunusov R. Solfedjio darsligi. Toshkent, «Musiqa», 2004. 12. K вoпpocy o kвocтoчнoм cимфoнизмeз. B cб.: Бopбaaдд й xyдoжecтвeннгe тpaдиций нapoдoв Цeнтpaлънoй и Пepeднeй Aзии, Дyшaнбe, 1990,...., 13. XX вek мeняeт мyзъгkaлънyю kapтy миpa. B cб.: Caнъaтшyнocлиk мacaлapи. -T., 1995, ... 14. Matyokubov 0. Maqomot. -Toshkent: “Musiqa”, 2004, ... bet. Mark Feezeel. Music Theory Fundamentals. -Texas University. //// 15. Myзмka E. Д., Kpитckaя, Г. П., Cepгeeвa, T. C. Шмaгинa. – Mockвa: k(Пpocвeшeниeз, 2007, ... 16. OdilovA. O‘zbek xalq cholg‘ularida ijrochilik tarixi. — Toshkent: “O‘qituvchi”, 1995, ... bet. 17. Rahimov Q. Musiqaning elementar nazariyasi. (Ma’lumotnoma), Toshkent, “Musiqa”, 2007. 18. Rahimov Q. Musiqaning elementar nazariyasi bo‘yicha mashq va vazifalar to‘plami. Toshkent, “O‘zbekiston”, 2006. 19. Rahimov Q. Garmoniya bo‘yicha mashq va masalalar to‘plami. «Aloqachi», 2005. 20. Poйтepштeйн M.И. Ocнoвъгт тeopeтичeckoгo мyзмkoзнaния. M., kAkaдeмap, 2003. 21. Sur la structure de la musique contemporaine de 221
is_in:province 15 Andijon Viloyati (6), Farg‘ona Viloyati (5), Namangan Viloyati (3), Toshkent Viloyati (1),
Rеspublika mustaqilligi dunyo iqtisodiyotiga olib boruvchi yo‘llardagi qiyinchiliklarni yеngib o‘tishni talab qiladi
[15]Karimov I A O'zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеnti Islom Karimovning mamlakatimizni 2015 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2016 yilga mo'ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo'nalishlariga bag'ishlangan Vazirlar Mahkamasi majlisidagi ma'ruzasi 19 yanvar2015 y
Qoraqurt chaqishidan ko‘pchilik hayvonlar, ayniqsa qoramollar zarar ko‘ragi. Otlar va tuyalar ham zaharga juda ta’sirchan. Qoraqurtning ayrim yillari ommaviy ko‘payishi chorvachilikka xavf soladi. Shuning uchun yaylovlar, o‘tloqlar vaqt-vaqtida nazorat qilinadi, agar ular soni ko‘p bo‘lsa, geksa-xloral va boshqa ximiyaviy preparatlar yoyeniladi. Bu oilaga kiruvchi turlarning ko‘pchiligi teridium avlodiga mansubdir. ebekistonda TlegIit lineatum, T. Shfegsshanit turlari uchraydi. Bulardan tashqari, bu oilaga yer yuzida keng tarqalgan va turarjoylarda uchraydigan sinantrop o‘rgimchak—Teshapa 2705-sa ham kiradi. Kpurbidaye— linifidalar oilasi. Bu oila barcha o‘rmonlarda keng tarqalgan mayda o‘rgimchak turlarini o‘z ichiga oladi. Ularning soni 1500 ga yaqin. Bu o‘rgimchaklar gorizontal soyabon shakldagi qalin to‘r to‘qishi bilan xarakterlanadi. O‘rgimchakning o‘zi to‘r tubida yotadi. Yuqoridagn vertikal tolaga kelib urilgan hasharot to‘r ostiga tushadi va o‘rgimchakka yem bo‘ladi. Tuxumli pillalari asosan uyada joylashadi. Tur jihatdan linifida avlodining vakillari ko‘pchilikni tashkil qiladi va birmuncha keng tarqalgan bo‘ladi. Ularni asosan o‘rmonlarda, daraxtlarda, butalarda va o‘t-o‘lan orasida ko‘plab uchratish mumkin. O‘zbekistonda D..riyaSha, 1..peBshoza turi uchraydi. Agapedaye— dsirasimon to‘r to‘quvchi o‘rgimchaklar oilasi. Bu oila 2500 dan ortiq turni bprlashtira-di. Uning tana tuzilishi va rangi xilma-xil bo‘ladi. Bu opladan ara-neidlar doira shaklida to‘r yozishi va uyasini doiraspmon to‘rdan tashqarida joylashtirishi bilan farq qiladi. Ularning areneus —butli o‘rgimchaklar avlodi yer yuzida keng tarqalgan bo‘lib, 1000 dan ortiq turni o‘z ichiga oladi. SSSR da ularnig o‘ndan ortiq turi bor. Qorincha qismida butsimon oq dog‘ bo‘lishi barcha turlariga xosdir. Butli o‘rgimchak degan nom ham shundan kelib chiqqan, Butli o‘rgimchaklar orasida keng tarqalish xusu-siyatnga ega bo‘lgan turlardan biri oddiy butli o‘rgimchakdir. Araneus diodematus — sddiy butli o‘rgimchak. Odatda, uning urg‘ochisi erkagidan yirik bo‘lib, 20—25 mm, erkagi 10—11 mm ga teng. Butli o‘rgimchakning keng yoyma to‘rlarini ko‘pincha yoz oxirlarida va kuzda uchratish mumkin. Ular o‘rmonlarda, bog‘larda, uy tomlarida va boshqa joylarda keng tarqapgan. Asosan ular kuzga borib tuxum qo‘ya boshlaydi. Pillaga o‘ralgan tuxumlarini daraxtlar po‘stlog‘i ostiga, har xil teshiklarga joylashtiradi va ko‘pincha osib qo‘yadi. Bahorda pilladagi tuxumlardan yosh o‘rgimchaklar chiqadi. Ularning jinsiy voyaga yetishi yozning oxirlariga to‘g‘ri keladi. Butli o‘rgimchaklarning ko‘pchiligi asosan o‘rmon va bog‘larni egallagan, lekin cho‘l zonalarda yashaydigan turlari ham uchraydi. Bizda boshqa avlod vakillaridan asosan o‘rmonlar-la Agriope bruennichi, A.lobata, Meta denti palpes, Cyelosa sp. Ba boshqa turlar uchraydi. Avegetdaye— voronkasimon, uya yasovchi o‘rgimchaklar oilasi. Bu oila o‘rtacha kattalikdagi va mayda 500 dan ortiq turni o‘z ichiga oladi, ularning barchasi parsimon tuklar bilan qoplangan. Agelena (abug‘t pesa —labirint o‘rgimchak. Kattaligi 13 —21 mm ga teng bo‘lib, bosh-ko‘kragi sarg‘ish, kulrang, ikkita qora yo‘li bor. Ularning yoyma to‘rlari o‘ziga xos bo‘lib, qalin gorizontal tartibda tortilgan labi-rintsimon tolalar yarim doira shaklida egilib, uchi o‘rgimchak yashirinadigan nayni hosil qiladi. Bu o‘rgimchak O‘zbekistonda ancha keng tarqalgan. 127
QUVONDIQ QODIROV O‘ZBEK TILI MORFOLOGIYASI TARIXI fani bo‘yicha mavruza mashg‘ulotlari uchun ta’lim texnologiyasi Yezbek tilinde. Nekis —2011 Redaktorlari" R. ABBAZOV T. PIRNAZAROVA.
K la 5 kAЛAДДЛA ДAЛA aлдaф вa an #3 t 3 ЖAЛA ЛA kaллa лa aёл дa ли aдa Ke t a 5 4 3 5 Дaлa aлap (aзa aa pд — 3 . { er t б Дypдy o { эp o n Bi гa "П. ж —– —— —–——–==——- ; -—= —ГK— — —. Korreksiya shkalasidan qanday foydalanilanish: 1. K korreksiya shkala bo‘yicha respondent tomonidan to‘plangan ball ko‘rilishi lozim. 2.Bu ballni K ustundan topamiz. 3. Topilgan ballning qarshisidagi ustunda respondentning mos shkalalar bo‘yicha xomaki ballariga qo‘yishiladigan zarur balla ko‘rsatilgan. Masalan: K korreksiya shkalasi bo‘yicha respondent 6 ball oldi. 6 ballni K ustunidan topamiz. Jadvaldagi mos ustunlarda quyidagicha yozilgan: . 7 va 8 shkalalarning xomaki ballariga 6 qo‘shiladi; - 1 shkala bo‘yicha xomaki ballga 3 ball qo‘shiladi; "4 shkala bo‘yicha xomaki ballga 2 ball qo‘shiladi; . 9 shkala bo‘yicha xomaki ballga 1 ball qo‘shiladi. 390
Qozog‘iston prezidenti Nursulton Nazarboyev olimpiya chempioni bilan “kuch sinashdi”, deb xabar bermoqda Qozog‘iston OAV. Oqo‘rdada mamlakat mustaqilligi kuni arafasida qozog‘istonliklarga davlat mukofotlari hamda unvonlarini topshirish marosimi bo‘lib o‘tdi. Davlat rahbari mashhur sportchi, olimpiya o‘yinlari chempioni Jaqsiliq Ushkempirovga "Qazaqstannyң Yeңbek Yerі" unvonini topshirdi. Nursulton Nazarboyev mashhur sportchining chiqishi vaqtida, uning qo‘lini mahkam qisib, kuchini sinab ko‘rdi. 66 yoshli Jaqsiliq Ushkempirov klassik yo‘nalishdagi kurashchi bo‘lib, Olimpiya o‘yinlari g‘olibi, jahon chempioni sanaladi. "Bugun Jaqsiliq Ushkempirov qishloq xo‘jaligini rivojlantirish bilan shug‘ullanadi hamda o‘z ovuli yuksalishiga katta hissa qo‘shib kelmoqda. U o‘z mablag‘lari hisobidan sport majmuasi, bolalar bog‘chalari, yosh oilalar uchun uylar qurib berdi va shu tariqa o‘z hamqishloqlari hurmati hamda minnatdorchiligiga sazovor bo‘ldi", - deya aytib o‘tdi Qozog‘iston prezidenti mukofotlarni topshirish marosimida.
a) 9 14 Ma ? I u u i = " — —7— 4—7-бoдoм — 2 1 I . i. 17 g }, 1 , A, KO g ГA литp epeч Фeтвop a БY eтa - Ng AIT puma o 5 5 3.14-rasm. Donador to‘ldiruvchili tez filtr: a) suvni filtrlash; b) filtrni yuvish; 1-filtrlovchi material; 2-tayanch qatlam; 3-karman; 4-filtrga suvni tarqatish lotogi; 5-filtrlangan suvni yig‘ib chiqarish quvuri. Filtrning ishlash parametrlari quyidagicha: filtrasiya tezligi 1...50 m/soat); filtrasiya davomiyligi 36...60 soat; yuvish uchun suv sarfi 0,5...0,790 gacha; yuvish davomiyligi 15 min.; bosim yo‘qolishi 20 mgacha. Tez filtrlarda filtrlanish vaqtida filtrlovchi material ustida suvning balandligi 2 m dan kam bo‘lmasligi kerak. Filtrlovchi materialda bosimning maksimal yo‘qotilishi 2,5...3,0 mgacha ruxsat etiladi. Odatda filtrlovchi qatlam sanitar talablarga javob beruvchi va yetarlik mexanik mustahkamlikka ega, sortirovka qilingan daryo kvarsli qumidan iborat bo‘ladi. Filtrlash davomida agressiv beqaror jinslarning filtrlovchi material zarrachalari yuzasiga so‘rilish jarayoni kuzatiladi. Filtrlovchi qatlam ichkarisiga iflosliklarning 55
Halol ishlamayotgan adliya xodimlariga majburiylik tamoyili qo‘llanadi. Kim bunga amal qilmasa, u bilan butunlay xayrlashiladi Adliya vaziri Ruslanbek Davletov adliya idoralarining kengaytirilgan hay’at majlisida shu haqda ma’lum qildi, deb xabar beradi O‘zA. Majlisda adliyaning fuqarolarga bevosita xizmat qiladigan tizimlaridan biri bo‘lgan notariat sohasida yo‘l qo‘yilayotgan kamchilik va nuqsonlar e’tibor markazida bo‘ldi. Notariat aholidan eng ko‘p e’tiroz tushayotgan soha ekani ta’kidlandi. Fuqarolar bilan ishlashda hanuzgacha qo‘pol muomalada bo‘lish, ularni sarson qilish, ko‘rsatilgan xizmatlar uchun ortiqcha pul undirish murosa qilib bo‘lmaydigan holatlar. Bunday kamchiliklarga yo‘l qo‘yganligi uchun 229 nafar notariat xodimiga nisbatan keskin choralar ko‘rildi. Ayrimlari bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan. “O‘zimizga savol berib ko‘raylik, faoliyatimizga chetdan baho beraylik. Shunda hammasi oydek ravshan bo‘ladi. Qachon xalqqa yaqinlashamiz? Nima qilsak xalq bizga ishonadi?”, deya vazirlik hamda videokonferensaloqa tizimi orqali majlisda ishtirok etayotgan hududiy adliya organlari rahbarlariga murojaat qildi vazir. Notarial idoralarda o‘tkazilayotgan reydlarda notariuslarning ishga surunkali ravishda kech kelishi ma’lum bo‘lmoqda. Bu fuqarolarning uzoq kutib qolishi, ishi vaqtida bitmasligiga va tabiiyki, noroziligiga sabab bo‘lgan. Ayrim adliya organlarida notarus axborot tizimlari talab darajasida yuritilmagan. Taqiq olib tashlangan holatlar tizimga vaqtida kiritilmagan. Bu fuqarolarning mulkini erkin tasarruf etishiga to‘sqinlik qiladi. Mamlakatda bugungi kunda 704 notarius faoliyat yuritmoqda. O‘z ishini puxta biladigan, vazifasiga vijdonan yondoshadigan noturiuslar ko‘pchilikni tashkil etadi. Biroq ularning ayrimlari o‘zlari uchun qoidalar yaratib, ixtisoslashib olgan. Biri faqat meros, yana biri faqat garov bilan bog‘liq harakatlarni rasmiylashtirgan. Ko‘pchiligi ipoteka kreditiga oid shartnomani tasdiqlashni asossiz ravishda rad etmoqda. Ammo bunga ularning mutlaqo haqqi yo‘q. Notarius davlat notarial idorasiga kelgan fuqaroga bir xil yondoshuv asosida bir xil xizmat ko‘rsatishi kerak. Mana shunday qonunga zid harakatlari tufayli Toshkent shahrida keyingi 4 oyda 26 notarus intizomiy javobgarlikka tortildi, 3 nafari ishdan bo‘shatildi. “Fuqarolarga xizmat ko‘rsatishni rad etadigan, ularni xafa qiladigan notariusdan ko‘ra o‘sha joy vakant bo‘lgani ma’qul”, ta’kidlab o‘tdi vazir. Adliya tizimidan norozi bo‘layotgan fuqarolar ko‘pligi sabab tizim xodimlaridan qonun doirasida ishlash bilan birga madaniyat bilan xizmat ko‘rsatish talabi qo‘yilayotgan bo‘lishiga qaramay bundan o‘ziga to‘g‘ri xulosa chiqarayotgan xodimlar juda ozligi taassuf bilan qayd etildi. Ayrimlar intizomiy jazo choralari qo‘llanilganiga qaramay insofga kelmagan. “2018-yilda yangicha ish olib boramiz. Fuqarolarga xizmat ko‘rsatishda qo‘yilayotgan talablarni bajarmaydigan, ya’ni halol ishlamaydigan xodimlarga majburiylik tamoyili qo‘llanadi. Kim bunga amal qilmasa, u bilan butunlay xayrlashishimizga to‘g‘ri keladi”, — deb qayd etdi vazir.
-chap kunjagini qaytarib o‘ng tarafidan og‘ziga tishlab, asta-asta qadam tashlab, mash’al-chirog‘in chap qo‘liga ushlab, bog‘ga ravona bo‘ldi. O‘zi o‘tadigan ro‘y darchasiga kelib, tashqaridan qulfini olib, ichkari tarafidan solib, bog‘ining yetti supasini ham ko‘rib chiqdi. «Kelmagan ekan-da, oshiqlikni bilmagan ekan. Ariq yoqasidagi go‘zal supamni ham bir ko‘ray»,—deb go‘zal supasiga o‘tdi. Gullarni bittalab chirog‘i bilan qarab, iskandar gulining tagida Zargarni ko‘rdi, Zargarxonga qo‘lini uzatib, o‘ng kiftidan turtdi, uyqusi qattiq go‘shtlik bachcha edi, u yoq, buyog‘iga o‘tib, har qancha harakat qildi, uyg‘onmadi. Tag‘in yarimta non, uchta oshiq, bir dastagulni qo‘yniga soldi va ikki yuzidan ikki bo‘sani olib, o‘z ko‘shkiga qaytib ketdi. Vaqt namozga yetdi, bilollar shovqin qip azonini aytdi. Alarning shovqini bilan Sheralixon uyg‘onsa, tong otibdi. Kiftini qisib, gullarning tagidan pisib, teshikdan chiqib, uyiga qaytib ketdi. Oqiloy: «Uxlab qoldimi ekan, ko‘rdimi ekan" —deb turgan vaqtida Sherali kelib yetdi. Shunda Oqiloy unga bir so‘z aytib turibdi: Yo‘lini o‘rgatdim sarvinozingni, Uyqulik qildingmi nargas ko‘zingni, Ziyorat aylasam bosgan izingni, Qo‘rdingizmi va’da etgan yoringni2 G‘aflat qilib yo hasratda keldingmi, Qo‘rgan bo‘lsang, chin ayt, o‘ynab-kuldingmi, Chin oshiqning oshiqligin bildingmi, Oftoboyday husndorni ko‘rdingmi) Qarchig‘ay chirqirar baland uyada, Oti Oftob, husnioydan ziyoda, Bunday toza yo‘qdir yoqti dunyoda Tozaligin yuziga boqib bildingmi? Oqiloydir otim, gulyuzli dilbar, Kuygan oshiq qon yig‘laydi.zor-zor, Qo‘rolmay kelibsan, o‘zing beqaror, To‘g‘risini menga gapir, kokildor! Zargarxon:—Erta bilangacha o‘tirdim, kelmadi. Meni, balodan baloga giriftor qilmoqchi ekan, kiprigim «e?
) hojilarga MadinaiMunavvaraga } borib Payg‘ambarimiz hazrati Rasuli akram (s.a.v.)ning sharafli qabrlarini ravzayi mutohharalarini ziyorat qilish farzmi? Farz emas. Lekin farz bo‘lmasa ham, g‘oyatda zarur mustahab amaldir, chunki hazrati Rasuli akram (s.a.v): Men vafot qilganimdan so‘ng har kim qabrimni ziyorat qilsa, go‘yo o‘zimni tirik holimda ziyorat qilgan hukmidadir, men-u kishini qiyomatda shafoat qilaman», deb va’da etganlar. Tanbeh: haj amallarini qilishda va ham MadinaiMunavvarada muborak joylarni va qabrlarni ziyorat qilishda rioya etish zarur bo‘lgan ko‘p odoblar va o‘qiladigan duolar bor. Ularning hammasini bu kitobda bayon qilishning imkoni yo‘q. Hajga boradigan kishilar (Hajnoma» va (Ma-nosiki haj nomli kitoblarni biror martaba o‘qib chiqishi va haj mavsumida o‘zi bilan hamroh qilib, ko‘rib yurishi lozim. Bunday kitoblar duolarni ta’lim beradi va ham ziyorat qilishningodoblarini bildiradi. BOLA TUG‘ILGANDA QILINADIGAN AMALLAR VA O‘QILADIGAN DUOLAR Bola tug‘ilganda nima qilinadi? Ushbu duo o‘qiladi: KA lai g ki ho aa (Allohum-maj’alhu barron va anbithu fil islami nabatan hasanan» «Yo Rabb, ushbu bolani solih qilgin va ham yaxshi o‘smoq birla Islom dinida o‘stirgin» Undan so‘ng bolaning o‘ng qulog‘iga azon, chap qulog‘iga iqomat aytiladi, undan so‘nt xurmo bilan yo biror shirin narsaning ta’mi bilan bola oziqlantiriladi. Bola tug‘gandan so‘ng ona hammadan ilgari xurmo yesa, yaxshi bo‘ladi. Yettinchi ko‘pi bolaga biror yaxshi ism qo‘yiladi. Sochini olib, sochi vaznicha oltin yoki kumush sadaqa qilinadi va ushbu kunda o‘g‘il bola bo‘lsa, ikki qo‘y, qiz bola bo‘lsa, bir qo‘y aqiqa qilinadi. Bolani kim emizadi" Albatta onasi emizadi, bolaga onasining suti nihoyatda foydalidir. Boshqa xotin emizsa ham, durust bo‘ladi, lekin tani sihat, xushxulqli va xushtabiat xotin bo‘lishi lozim. Chunki sut bergan xotinning xulqi va tabiati emgan bolaga ta’sir qiladi.
Samarqandda keksa kishining yuziga tepib qochgan yigitni maxsus muassasaga joylashtirish so‘raldi Samarqand shahrida keksa kishining yuziga tepib qochgan yigit va uning sherigini maxsus ta’lim-tarbiya muassasasiga joylashtirish uchun sudga iltimosnoma kiritilgan. Ularning ota-onasi esa jarimaga tortilgan. Bu haqda viloyat IIB axborot xizmati xabar bermoqda. Voqea 2022 yil 24 yanvar kuni soat 19:00 larda sodir bo‘lgan. Samarqand shahridagi Qo‘shchinor mahallasida yashovchi 2007 yilda tug‘ilgan O‘.A. o‘z mahalladoshi, 1968 yilda tug‘ilgan fuqaro F.R.ning yuz qismiga, tepib hodisa joyidan qochib ketgan. Ushbu jarayonni O‘.A.ning tanishi bo‘lmish 2006 yilda tug‘ilgan R.K. tasvirga olib, ijtimoiy tarmoqlarda tarqatgan. Qayd etilishicha, holat yuzasidan voyaga yetmagan O‘.A. va R.K.ning ota-onasiga nisbatan o‘rnatilgan tartibda hujjatlar rasmiylashtirilgan. Ular Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 47-moddasiga (bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik) asosan jarimaga tortilgan. O‘.A. va R.K.ga nisbatan Respublika o‘g‘il bolalar ta’lim-tarbiya muassasasiga joylashtirish uchun Jinoyat ishlari bo‘yicha Samarqand shahar sudiga iltimosnoma kiritilgan. Hozirda ular vaqtinchalik saqlash uchun Samarqand viloyatidagi voyaga yetmaganlarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish markaziga joylashtirilgan. Samarqandda keksa odamning yuziga tepib qochgan yigitning shaxsi ma’lum bo‘ldi Samarqandlik tiktoker yoshi keksa odamning yuziga tepgani tasvirlangan videoni ijtimoiy tarmoqlarga joyladi

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.