text
stringlengths 7
335k
|
|---|
3-–jadvalning
davomi
1
2
3
Z.
“F3-Edit”
Faylni ko‘zdan kechirish
4.
“F4-EDIT”
Faylni tahrir qilish
5.
"G‘E5-Sor-u"
Fayl yoki fayllar guruhidan nusxa ko‘chirish
b.
"G‘Eb-KepMoch"
Kataloglarni qayta nomlash va boshqa
katalogga ko‘chirish
7.
“EF?-Mkdir”
Ichki katologlar tashkil etish
8.
“F8-Delete”
Fayl, fayllar guruhi yoki katologlarni
o‘chirish
9.
“F9-Pult Dn”
MS menyusi
10.
“F!0-Quit”
MSdan chiqish
11.
“Shift-F3”-View
Faylni ko‘zdan kechirish
Faylning nomi so‘raladi
12.
“Shift-F4”-Edit
Faylni tahrir qilish
Faylning nomi so‘raladi
13.
“Shift-F5”-Copy
Fayl yoki fayllar guruhilan nusxa olish
Qaysi faylni qayerga ko‘chirish so‘raladi
14.
“Shift-F6”-Renmov } Fayllar yoki katologlarni qayta nomlash va
boshqa katologga ko‘chirish. Qaysi fayl yoki
katologni qanday, qayerga ko‘chirish
lozimligi so‘raladi
15.
“Shifr-F9”
MS da mavjud rejimni saklash
16.
“ANIt-F3”-View
MSning maxsus dasturi yordamida
–
fayllarni ko‘zdan kechirish
17.
“Alt-F4”-Edit
Alternativ muharriri yordamida faylni
tahrir qilish
18.
“AIt-F?”-Search
Diskdagi faylni qidirish
19.
“Alt-F8”-History
Oldindan kiritilgan buyruqlarni ko‘zdan
kechirish va qayta bajarish
20.
"AN-Ye9?-Yevapp
Ekranda 25 talik satrdan 43 talik satrga
o‘tish
21.
“AIt-FI0”-Tree
Boshqa katologga zudlik bilan o‘tish
8.7. Leksikon matnli muharriri
1VM RS komp’kyuteridan foydalanuvchilarning har biri amaliy
ish faoliyatida har xil hujjatlar–maqola, xat, hisobot, tijorat
xabarlari va shunga o‘xshash matnli ma’lumotlar tayyorlashga duch keladi, ularni albatta yozuv mashinkalari ko‘magida ham bajarish mumkin. Ammo ularni kompyuterda tayyorlash birmuncha qulay. Shunday
matnlarni tahrir qilishga mo‘ljallangan LEKSIKON muharriri
235
|
“Yangi O‘zbekiston” gazetasida Prezident Shavkat Mirziyoyevning O‘zbek tili bayrami kuni munosabati bilan O‘zbekiston xalqiga bayram tabrigi e’lon qilingan. “Vatanga ehtirom va sadoqat ramzi” maqolasida ham davlat tili va unga ehtirom aks etgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning rasmiy tashrif bilan Turkmanistonda bo‘lib turgani va bugun o‘zbek-turkman muloqotlariga bag‘ishlangan asosiy tadbirlar o‘tishi haqidagi ma’lumotlar bilan tanishasiz. Mahallalardagi o‘zgarishlar, “yashil” innovatsiya va texnologiyalar, bag‘rikenglik, taraqqiyot mezoni, shijoat va matonat kabi maqolalarda jamiyatdagi ijobiy o‘zgarishlar manzarasi aks etgan.
“Xalq so‘zi”da e’lon qilingan “Milliy g‘urur, yuksak sharaf va qadr ayyomi” sahifasi ham til bayramiga bag‘ishlanadi. “Yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro ishonchga asoslangan hamkorlik” maqolasida o‘zbek-turkman do‘st-qadrdonligi xususida so‘z boradi. “O‘zbekiston o‘zgarayotgan dunyoning tinchlik elchisi sifatida namoyon bo‘lmoqda” maqolasida Samarqand sammitining aks-sadolarini ko‘rasiz. “Geografik ob’ektlarga nom berish bilan bog‘liq yangiliklar nimalardan iborat?”, “Ulkan ma’naviy qadriyat, faxru iftixorimiz ramzi”, “Atmosfera havosini ifloslantiruvchi asosiy manbalar”, “Oziq-ovqat xavfsizligi nafaqat mahalliy, balki global masala” kabi maqolalarda muhim va jiddiy masalalarga yechim, faxr-iftixor tuyg‘ulari aks etganini ko‘rasiz.
“Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati” gazetasidan davlat rahbarining O‘zbek tili kuni bayrami munosabati bilan O‘zbekiston xalqiga bayram tabrigi e’lon qilingan. Mirtemirning ona tili madhiga bag‘ishlangan samimiy she’ridan ko‘nglingiz ravshan tortadi. O‘zbekiston Qahramoni Ibrohim G‘afurov tarjimasida angliyalik adib Dante Gabriyel Rosettining “Jodugar bog‘i” o‘zbekona yangraydi. Shodmonqul Salomning gazetadan joy olgan bir turkum she’rlari sizning ham ko‘nglingizdan joy topadi. Markaziy Osiyo yosh ijodkorlari anjumani sahifasi ham e’tibordan chetda qolmaydi.
“Adolat”da ham O‘zbek tili bayramiga keng e’tibor qaratilgan. Atoqli shoir Abdulla Oripovning “Ona tilim” she’rini o‘qiysiz, “Til borki, millat barhayot!” maqolasida chinakam bayram ruhi ustuvorlik qiladi. “Til “qabriston”i kengaymoqda..(mi?) yoxud til bayrami arafasidagi o‘ylar maqolasi ham o‘quvchilarni befarq qoldirmaydi. “Ayolga qalb ko‘zi kerak”, “Merosga oid huquqingizni bilasizmi?”, “Moziyga yashiringan xazinalar” kabi maqolalar ruhida hayotiy muhabbat, haq-huquq, ko‘ngilga xitob bor.
“Milliy tiklanish”ning bugungi O‘zbek tili bayramiga bag‘ishlangan soni chinakamiga bayramona bo‘lgan. Gazeta to‘liq lotin alifbosida nashr bo‘lgan. “...Andishadan uzoqlashyapmiz”, “O‘qituvchining yoqasidan qo‘lingni tort, nomard!” maqolalari, taniqli shoira Oydinnisoning ustoz shoir, tarjimon Odil Ikrom bilan “Adabiyot taqiq mevasi...” nomli suhbati, hamma-hammasi sizni befarq qoldirmaydi.
“Vatanparvar”dagi “Kembriya patruli: o‘zbekistonliklar 2-o‘rinda” sahifasi ko‘glingizga g‘urur bag‘ishlaydi. “Polvonlar yurtiga safar”, “Ona tili – umummillat mulki”, “Tinchlik jangchisi, olg‘a!” “Vatannning sheryurak bahodiri” kabi maqolalar zamirida ona tili, hayotga, Vatanga bo‘lgan samimiy muhabbat borligini his etib turasiz.
bugungi gazetalarni o‘qing...
A.Narzulloyev, O‘zA
|
egallayotgan engzamonaviy bilim va ko‘nikmalarni
amalda joriy etishi uchun ularni kichik biznes va
tadbirkorlik sohasiga keng jalb qilish masalasiga
printsipial ahamiyat berilishi va bu vazifa dasturda
o‘zining munosib o‘rnini topishi darkor («Inson va
qonun», 2009 yil 15 dekabr. 1-bet).
Bitta jumla
tarkibida
to‘rt
o‘rinda
va
bog‘lovchisi
qo‘llangan. Birinchi va to‘rtinchi o‘rinda, va bog‘lovchisi
o‘rnida vergul,
ikkinchi
va
bog‘lovchisi
o‘rnida hamda
bog‘lovchisi qo‘llansa mantiqqa hech qanday putur etmaydi.
Bunday qaytariqqa yo‘l qo‘yish fikrni chuvalashtirib yuboradi,
o‘quvchini zeriktiradi.
Mulohaza yuritganda, imkon darajasida uni soddalashtirish, qisqa jumlalar bayon qilishga erishish malakasini egallash muharrir uchun ayniqsa muhimdir. Shunda har bir mazmuniy birlik o‘ziga xos mantiqiy nuqtaga aylanadi, ular orasidagi bog‘liqlikni aniqlash osonlashadi, butun qism ixcham
va lo‘nda holga keladi.
Muharrir matnning boshidan to oxirigacha, uning ayrim
qismi ichidagi, garchi bu qismlar
bir-biridan ancha narida
joylashgan bo‘lsa-da, mazmuniy bo‘g‘inlararo muvofiqlik,
uyg‘unlikni qiyoslash malakasiga ega bo‘lishi, tushib qolgan
mazmuniy bo‘g‘inni tiklayolishi zarur. Fikrni bayon qilishda
matnning individual talqin etish ehtimoli yo‘q emas. Shunga
ko‘ra, muallifning
o‘z nuqtai
nazari,
o‘z fikrlash
tarzini
o‘zlashtirish
oson bo‘lmaydi.
Chetga chiqilgan
o‘rinlarni
mazkur jarayonda to‘g‘rilash anchagina oson kechadi.
Quyida,
ancha
murakkab
bo‘lgan
matnga
e’tiboni
qaratamiz.
85
|
“Qoraxon” atamasi xususida “xon” ma’lum tushuncha, ya’ni hukmdor “Qora” ning asli
“Qaro” bir necha ma’noda qo‘llanishi ta’kidlangan holda, biz ko‘rayotgan misolda
“Buyuk”, “Ulug‘” tushunchasini beradi. “Buyuk” xon, “Ulug‘xon”. Shunday qilib X
asrning ikkinchi yarmida qoraxoniylar sharqiy yo‘nalishda Balxash ko‘’li-Chergen
daryosiga (Sharqiy Turkiston) bo‘lgan yerlarni bo‘ysundirishga muvaffaq bo‘lib, G
“arbiy yo‘nalishda Isfijob, O‘zgan, Murg‘ob daryosi quyi oqimlariga bo‘lgan hududni
0"2 ta’sir doirasiga kiritib oladi. 1005 yili Somoniylar siyosiy saxnadan butunlay tushib
ketdi,
shu
vaqtdan
boshlab
Qoraxoniylar
En
va
Buxoro,
Samarqand umuman
Amudaryogacha bo‘lgan hududlarni boshqara boshladilar. Boshqacha aytganda XI asr
boshlarida Turkiston bir qancha siyosiy kuchlar tomonidan idora etilgan. Sharqiy
Turkiston, Toshkent, Isfijob, Farg‘ona, Samarqand, Buxoro, Chag‘oniyon, Xuttalon
viloyatlari
Qoraxoniylar
Amudaryoning
chap
sohilidagi
yerlar
to
G‘aznagacha
Xuroson, Seyiston viloyatlari g‘aznaviylar, Xorazm esa, Xorazmshohlar, Orol dengizidan sharq va shimoldagi yerlar o‘g‘’izlar ittifoqi tomonidan boshqarilar edi.
Qoraxoniylar davri iqtisodiy hayotiga e’tibor bersak, dexqonchilik qishloq xo‘’ja-lik ishlarini bir maromda olib borilishi, sun’iy sug‘orish inshootlarini qilinishi, savdo—
sotiq va hunarmandchilik sohasida tahsinga sazovor ishlar qilingan. Yuqoridagi ishlarni
inobatga olgan holda tangashunoslik sohasida ham Qoraxoniylar tahsinga sazovor
ishlarni amalga oshirishgan. Qoraxoniylar tangasi somoniylar tangasidan yozuvining
nafisligi va umuman bezaklarning xilma —xilligi hamda sifatliligi bilan ajralib turadi.
Kamdan-kam hollarda fil, yo‘lbars, arslon, qoplan, quyon, qushlar, hatto baliq tasvirlangan. Qoraxoniylar mavjudodni tasvirlashni islom dinida ma’qul ko‘rilmasligidan
yaxshi xabardor bo‘lganliklari uchun mavjudod rasmlari ichki bozorda ishlatish uchun
chiqariladigan chaqalardagina berilgan.
Qoraxoniylar mis, kumush tangalar, XII asrning o‘rtalariga kelib oltin tangalar
ham zarb qilganlar. Ayni vaqtda Qoraxoniylar davridan 40 dan ortiq zarbxonalar fanga
malum emas. Masalan: Axsikent, Bolasog‘“un, Barob, Barsxon (Issiqko‘l janubida) va
boshqalar. Shuni ta’kidlash joizki, bir zarbxona bir necha nomlarda tanga zarb qilgan
bo‘lishi mumkin. Masalan: Ko‘zo‘rda va Bolasog‘“un nomi bitta shaharga tegishli.
Lekin, Somoniylar davriga nisbatan Mavorounnahrda zarbxonalarni ko‘payganligi
91
|
Drew Goldberg (1991-yil 24-mayda tugʻilgan), Drew Binsky taxallusi bilan mashhur boʻlib, dunyoning barcha mamlakatlariga tashrif buyurgan amerikalik sayohatchi blogger va vlogger. Binskiy sayohatlarini YouTube kanali va boshqa ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlarida yoritib boradi. U 24 soat ichida YUNESKOning Jahon merosi ob’ektiga eng koʻp (12) tashrif buyurgan va chamadonni eng tez yigʻish boʻyicha Ginnesning rekordlarini qayd etgan.
2021-yil 29-oktyabrda Binskiy Saudiya Arabistoniga qilgan sayohati orqali Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan tan olingan Yer yuzidagi har bir davlatga tashrif buyurdi. 2021-yil holatiga koʻra, ijtimoiy tarmoqlarda 9 milliondan ortiq obunachiga ega va kanallari 4 milliarddan ortiq koʻrilgan.
Hayoti va taʼlimi
Binskiy Drew Goldberg Texas shtati Dallas shahrida tugʻilgan va Arizona shtatining Skotsdeyl shahrida oʻsgan. „Binskiy“ning oilasi yahudiy nemislaridan boʻlgan. Uning xorijga birinchi safari 2009-yilda Isroilga boʻlgan. U Wisconsin-Madison universitetida tahsil olib, 2013-yilda iqtisod va tadbirkorlik fakultetini tamomlagan. Universitetning uchinchi yilida u Chexiya Respublikasining Praga shahrida chet elda oʻqish dasturiga kirdi. U yerda 1 semestr tahsil oldi va Yevropa boʻylab 20 dan ortiq mamlakatlarga sayohat qildi, oʻshanda u sayohat qilishga qaror qildi.
Faoliyati
Kollejni tugatgandan soʻng, Binskiy Janubiy Koreyaning Seul shahrida ingliz tilidan dars berish bilan shugʻullanadi. U u yerda 18 oy yashagan va shu vaqt ichida Osiyoning 20 ta davlatiga sayohat qilgan. U 2015-yil yanvar oyida oʻqituvchilik ishini tashlagan va shundan soʻng toʻliq vaqtini sayohat qilishga qarata boshlagan. 2015-yil oktabr oyiga kelib u jami 73 davlatga tashrif buyurgan. U shuningdek, „The Hungry Partier“ (keyinchalik nomi „Drew Binsky“ deb oʻzgartirildi) deb nomlangan blogni ochdi va Instagram va Snapchatda sayohatlarini videoga olishni boshlaydi.
2017-yilda uning qiz doʻsti Dinna Sallao unga kamera sotib olib beradi, bu esa uni oʻzining YouTube kanaliga video yaratish va joylashtirishni boshlashga undadi. 2017-yilning may oyida u YouTube va Facebookdagi kanallarida Shimoliy Koreyaga uyushtirilgan safari aks etgan videoni joylagan. Videoni 10 milliondan ortiq kishi tomosha qiladi. Binsky shuningdek, YouTube va Facebook tarmoqlarida reklama daromadlaridan pul ishlashni boshlaydi va turli brendlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyadi. Uning ijtimoiy tarmoqlarida millionlab obunachilarga va ikkita Ginnesning rekordlariga ega. 2018-yilda u Tailandning Bangkok shahrida ish boshlaydi.
2019-yilda Binskiy oʻsha paytda Afgʻonistonda yashayotgan yagona yahudiy deb hisoblangan Zablon Simintov bilan uchrashdi va uni 1 milliondan ortiq tomosha qilingan videoda uni qanday insonligini tasvirlab beradi.
2020-yilda Binskiy oʻzining sayohatlari haqida "Chegara 197 " nomli hujjatli filmni eʼlon qildi. U 24 soat ichida eng koʻp tashrif buyurilgan YUNESKOning Butunjahon merosi obyektlari va eng tez chamadon yigʻish (35,59 soniya) boʻyicha Ginnesning rekordlarini qayd etgan.
Binskiyning maqsadi 2021-yil oxirigacha Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan dunyoda tan olingan barcha 197 davlatga sayohat qilish edi. U 2021-yil 29-oktyabrda Saudiya Arabistoniga tashrif buyurib, oʻz maqsadiga erishdi. 2021-yil holatiga koʻra, uning ijtimoiy tarmoqlarda 9 milliondan ortiq obunachisi bor va uning videolari 4 milliarddan ortiq koʻrilgan.
Just Go — bu Binskiyning tovar belgisi hisoblanadi.
Shaxsiy hayoti
Binskiy 2021-yilning may oyida Deanna Sallaoga uylanadi. Kollejni tugatgach, u professional golfchi boʻlishga intiladi. Sayohati davomida u butun dunyo golf maydonlarida oʻynaydi. 2020-yildan boshlab u Arizonada istiqomat qiladi.
Manbalar
Havolalar
Border 197 official website
Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
Blogerlar
Amerika
|
uchun birinchi galda milliy qadriyatlar ustun bo‘lmog‘i lozim. Biz, eng
avvalo, milliy o‘zligimizni anglamog‘imiz, o‘z tafakkurimizni kashf
etmog‘imiz lozim. O‘tmishimizda unutilgan shunday ulkan
sarchashmalar borki, ularni puxta, atroflicha o‘rganmoq birinchi galdagi
vazifadir.
VII—XTI asrlar davomida Markaziy Osiyoda madaniyat, ilm-fan begi-yos rivojlandi. Ayniqsa, aniq fanlarga qiziqish keskin orta boshladi. O‘sha
tarixiy davrda al-Xorazmiy, Forobiy, al-Farg‘oniy, al-Beruniy, Ibn Sino,
az-Zamaxshariy singari qomusiy olimlar dunyoga keldi. O‘sha ulug‘ mutafakkirlar inson ma’naviy va tafakkur dunyosini boyitishda, insoniyat
ongini, madaniy-ma’rifiy qarashlarini o‘stirishda o‘z davrida va keyinchalik ham ulug“ xizmat qildilar, inson kamolotiga doir beqiyos ta’limotlar
yaratdilar. XV—XVI asrlarga kelib qadimiy Turkiston jahonga Qozizoda
Rumiy, Ulug‘bek, Ali Qushchi, Haydar Xorazmiy, Hofiz Xorazmiy, Lutfiy, Navoiy, Bobur, Abulg‘oziy Bahodirxon singari allomalarni voyaga
etkazdi. Bu davrda Markaziy Osiyo shaharlarida yirik madaniy va ilmiy
markazlar vujudga keldi.
Oktabr to‘ntarishidan keyin, ya’ni 1917-yildan boshlab Turkiston
mintaqasida sho‘ro hokimiyati o‘rnatila boshladi. Bu tuzum kommunistik
firqa mafkurasini targ‘ib va tashviq qildi.
Sho‘ro hokimiyatining dastlabki yillarida Turkistonda yangi maktablar ochish va ularni mustahkamlash vazifasi qo‘yilib, yoshlar ongiga «yangi
jamiyat» g‘oyalarini singdiradigan pedagog xodimlar tayyorlashga jiddiy
e’tibor berildi. Bu ishlarni amalga oshirishda Russiya xalq ta’limi yo‘nalishi
asos bo‘lgan. Tarixdan ma’lumki, qaysi davlat o‘zga mamlakat ustidan
hukmron bo‘lsa, u o‘z mafkurasini, ma’naviyatini, axloqini singdirishga
harakat qiladi.
1924-yil oktabrida Turkistonning parchalanishi oqibatida milliy
madaniyatning yo‘li asta-sekin to‘sila boshladi. Asrlar osha amalda qo‘llanib kelingan, qomusiy ilmlar bitilgan yozuvman etildi. Avval lotin grafikasi, keyin rus grafikasi asosida tuzilgan yozuvga o‘tildi. Bu tadbir
Markaziy Osiyo xalqlarini o‘z madaniyat tarixini o‘rganish imkoniyatidan
mahrum etdi.
Maktablarda dunyo fanini rivojlantirishga munosib hissa qo‘shgan
o‘zbek fani va madaniyatining asoschilari, musulmon olamining ulug‘
zotlari emas, balki o‘zbek xalqi kamolotiga aloqasi bo‘lmagan shaxslar
faoliyati o‘rgatildi. Ahmad Yassaviy, Bedil singari so‘z ustalari va tafak-- kur gulshani bog‘bonlari xalq ta’limidan chiqarildi.
8
|
Shu yo‘l bilan orttirilgan sabr-toqatni odamlarga nisbatan ham qo‘llash mumkin, oldingi tajribamiz bu yerda qo‘l keladi, axir yo‘lingda uchragan toshdan xafa bo‘lish tentaklik-ku
“Men uni o‘zgartira olmayman, lekin undan foydalanish mumkin”, – degan fikrga kelish aqlli odamning ishidir
|
TOSHKENT, 6 sen — Sputnik
Bugun Oʻzbekiston-Qirgʻiziston chegarasidagi "Doʻstlik" chegara oʻtkazuv punktining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi
Bu haqda AKIpress xabar qildi
|
siga borish kerakligini talab qiladi. Onasi, qizimni uyga qo‘yaylik, keyii mayli, boraman, lekin bu qandaydir anglashilmovchilik, deydi. Politsiya xodimlari rozi bo‘ladilar. Qiz uyda qoladi. Ammo tuni bilan mijja qoqmay chiqadi. Onasi kelmaydi.
Ertalab uonasini qidirib, politsiya idoralarini aylana boshlaydi. Onasini olib ketgan politsiya xodimlarini qidira-qidira topadi. Ammo ular bundan tonadilar va qizni idoradan haydab chiqaradilar. Uning bormagan joyi, murojaat qilmagan odami qolmaydi. Ammo hech kim uni eshitmaydi. Oxiri prezident
qabuliga yoziladi. Bir necha kundan keyin prezident yordamchisi
uni qabul qiladi. Eshitib, yordam beramiz, deydi-k) chiqib ketayotganda xikkinchi bu qizni kiritmanglar), deb telefonda buyruq
beradi. Qiz buni eshitib qoladi. Uyga kelib, o‘zini osadi.
Zuhra kinodan yig‘lab chiqdi. Kambag‘al, qo‘li kalta odamga
hamma yerda qiyin ekan. Jannat degan o‘sha Amerikalarida odamga munosabat shunday bo‘lgandan keyin... Zuhra bundan buyon nima
qilishi kerakligini diliga tugib qo‘ydi. Yo‘q, u negr qizga o‘xshab
o‘zini osmaydi. Haqiqat yo‘lida qurbon bo‘lib ketsa-da, hech kimga yalinmaydi. Qurbon bo‘lsa, tezroq Fotimaga yetishadi, adasi,
onasini ko‘radi.
Zuhra sumkasini ochib, olvolgan narsalarini bir ko‘zdan kechirib qo‘ydi. Gugurt, kichkina sellofanda aviabenzin, ezsa otiladigan sovun ko‘pik, bir bog‘lam ingichka ipak arqon–hammasi
joyida edi. Anna opa sovg‘a qilgan pichoq ham shu narsalarning
tagida yotardi.
Zuhra darvoza eshigini sekin itardi. Eshik zanjirlog‘liq edi)
Qiya ochildi-yu, zanjiri tortilib qoldi. Zuhra chap qo‘lini sekin
suqdi. Bilagigacha bordi qo‘li. Ishqilib, ilgakdan chiqarolsin-da. Qulf solib qo‘yilgan bo‘lsa, eplay olmaydi. Unda oshib tushishiga to‘g‘ri keladi. Timirskilab ko‘rdi. Yo‘q. qulf solinmagan ekan. U ehtiyotlik bilan zanjirning uchini ilgakdan ko‘tara
boshladi. Ammo butunlay chiqarolmadi. Ilgakning boshi keng
edi. Oxiri yo‘lini topganday bo‘ldi. Bilagini burmasdan zanjirning so‘nggi halqasini itargan edi, zanjir ilgakdan chiqib,
shiriq etib pastga tushdi. Zuhra hech kim eshitmadimikan deb,
birpas kutib turdi. Yo‘q, sezishmadi. Ammo uyda odam borligi
aniq edi. Uch joyda chiroq yoqib qo‘yilgan edi.
214
|
Belarusning eshik ishlab chiqarish bilan shug‘ullanuvchi kompaniyasi yog‘och velosipedlar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ydi. Ramasi oq qayindan yoki shumtoldan yasalgan velosiped dastaki usulda ishlab chiqarilmoqda, deb xabar bermoqda TASS axborot agentligi.
Yog‘och faqatgina ramada ishlatiladi, rul, karetka va boshqa qismlarni tayyorlash uchun po‘lat quymalar qo‘llanadi.
Oq qayindan yasalgan ramali velosiped 1890 Belarus rubli (ming dollarga yaqin), shumtoldan yasalgan ramalisi esa 2290 Belarus rubli (1210 dollar) turadi. Shuningdek, narx buyurtmachining istaklari va velosiped butlanishiga ham bog‘liq bo‘ladi. Minimal narxdagi velosipedda old tormozlar yo‘q bo‘lib, minimal miqdorda qo‘shimcha elementlar ko‘zda tutilgan. Yog‘och ramaga 5 yil kafolat beriladi. Velosipedning o‘zi esa 21 kg ni tashkil qiladi.
Bunday velosipedlar dastaki usulda yig‘iladi. Kompaniya bonus sifatida o‘rindiq ostida joylashadigan, biror yozuv yoki logotip tushirib beriladigan shaxsiy tablichkani taklif qilmoqda.
Belarusda yog‘och velosipedlar o‘tgan asrning birinchi yarmida ishlab chiqarilishi boshlangan. 1933 yilda to‘liq yog‘ochdan yasalgan velosipedlardan biri Belarusdagi muzeylardan birida saqlanadi. U yarmarkaga kelgan dehqon odamdan sotib olingan. Dehqon qimmatbaho temir velosiped sotib ololmagani sabab, yog‘och velosiped yaratishga qaror qilgan. Muzey xodimlarining aytishicha, ushbu velosipedni hali ham minsa bo‘ladi.
|
312
8. Yalpi talab egri chizig’i va yalpi taklif egri chizig’i kesishgan nuqta
umumiqtisodiy muvozanatni ifodalab, bu holatga narxning muvozanatli darajasi va
milliy ishlab chiqarishning muvozanatli real hajmi orqali erishiladi.
9. Iqtisodiyot doimiy ravishda makroiqtisodiy muvozanat tomon harakat qiladi
va ma’lum darajada bu tenglik ta’minlab turiladi. Biroq, yalpi talab va yalpi taklifga
ta’sir etuvchi omillarning o’zgarib turishi natijasida muvozanat buziladi va iqtisodiyot
yangi muvozanat tomon harakat qiladi.
Asosiy tayanch tushunchalar:
Yalpi talab – barcha iste’molchilar, ya’ni aholi, korxonalar va davlat tomonidan
narxlarning muayyan darajasida turli tovarlar va xizmatlarni sotib olish mumkin
bo’lgan milliy iqtisodiyotdagi real pul daromadlari hajmi.
Yalpi taklif – mamlakatda narxlarning muayyan darajasida ishlab chiqarilgan va
sotishga tayyor bo’lgan barcha tovarlar va xizmatlar hajmi.
Xrapovik samarasi – yalpi talab oshganda narxning o’rtacha darajasi ko’tarilishi,
lekin talab kamayganda, qisqa davr ichida narx pasayish tamoyiliga ega bo’lmasligini
ifodalovchi ko’rsatkich.
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar:
1. Yalpi talab va yalpi taklifni tahlil qilish nima uchun zarur?
2. Yalpi talab nima? Nima uchun yalpi talab egri chizig’i o’zgaradi?
3. Yalpi talabga qanday omillar ta’sir ko’rsatadi?
4. Yalpi talab egri chizig’ining pasayuvchan shaklda bo’lishiga foiz stavkasi,
boylik va import tovarlar xaridi samaralarining ta’sirini tushuntirib bering.
5. Yalpi taklif nima? YAlpi taklif egri chizig’idan uchta kesmani tasvirlang va
ular nimani ko’rsatishini tushuntiring?
6. Yalpi taklifga qanday omillar ta’sir ko’rsatadi?
7. Hozir sharoitda O’zbekistonda yalpi taklifning o’zgarishiga ko’proq qaysi
omillar ta’sir ko’rsatmoqda?
8. O’zbekistonda yalpi taklif hajmini oshirishda davlat tomonidan qanday
choralar ko’rilmoqda?
9. Huquqiy me’yorlarning o’zgarishi yalpi taklif hajmiga ta’sir ko’rsatishi
borasida Respublikamiz tajribasidan misollar keltiring.
10. Nima sababdan xrapovik samarasi ro’y beradi? Bu samaraning real hayotda
amal qilishiga misollar keltiring.
11. Yalpi talab va yalpi taklif muvozanatining ahamiyati nimada? Bunday
muvozanatga erishish yo’llarini izohlab bering.
|
Suv xo‘jaligi vazirining birinchi o‘rinbosari lavozimidan ozod qilindi
Iste'fo sababi, Ro‘ziboyevning kelgusi faoliyati va uning o‘rniga kutilayotgan tayinlov bo‘yicha hozircha ma'lumot yo‘q.
Suv xo‘jaligi vazirligi 2018 yil fevral oyida tashkil etilgan, o‘sha yil may oyida Bahodir Qo‘chqorovich vazirning birinchi o‘rinbosari etib tayinlangan edi.
Bunga qadar u Xorazm viloyatida suv xo‘jaligi sohasida qator vazifalarda ishlagan; 2008 yildan Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligida rahbarlik lavozimlarida, 2014–2018 yillarda «UZGIP» MChJ direktori sifatida faoliyat ko‘rsatgan.
|
ra
ashk
lar
soch
DIM, Ra.MI
–
din
——
»
—
|
Aspidistra (Aspidistra) – mar-varidguldoshlar oilasi (convallariaceae)ra mansub koʻp yillik oʻtlar turkumi. Himolay togʻlari va uning sharqiy to-monlarida tarqalgan. 7 turi bor. A. po-yasi ostidan boʻgʻizbarglar hosil qiladi. Gullari mayda. Oʻzbekistonda bir turi (A. clatior) xushmanzara oʻsimlik sifatida xona va oranjereyalarda oʻstiriladi.
Adabiyotlar
OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
|
Toshkentda Respublika bolalar kutubxonasi binosi rekonstruksiya qilinmoqda
Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi Respublika bolalar kutubxonasi binosini rekonstruksiya qilish bo‘yicha tasdiqlangan loyihani taqdim etdi. Bu haqda Madaniyat vazirligi matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, XIX asrda qurilgan mazkur binoning yangilanishi va unda yangi ta’lim va madaniyat muassasasining tashkil etilishi jamg‘armaning O‘zbekistonda metsenatlik faoliyatini rivojlantirishdagi sa’y-harakatlari bilan amalga oshirildi. Madaniy meros obyektlarini saqlash, muhofaza qilish va ulardan foydalanishda metsenatlarni jalb qilish “Metsenatlik to‘g‘risida”gi qonunda nazarda tutilgan.
Loyiha Ludi Architects (Sankt-Peterburg) arxitektura byurosi tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, u kutubxonalar va kitob fondlari bilan ishlashga ixtisoslashgan. Me’morlarning fikriga ko‘ra, rejalashtirilgan rekonstruksiya ishlari ichki elementlar interyeriga va joylashuviga minimal darajada ta’sir qiladi. Shu bilan birga, kutubxonada 16 yoshgacha bo‘lgan bolajonlar uchun kovorking maydoni, laboratoriyalar, ma’ruzalar va mahorat darslari uchun ko‘chma zal tashkil etiladi.
“Loyiha bo‘yicha bolalar kutubxonasi texnologlari ham ish olib bormoqda, ular muassasaning tuzilishini jahon standartlariga javob beradigan darajaga olib chiqishda o‘z yordamlarini beradi. Ular kitob fondi ishlarini tashkil qilish, nazorat qilish va nashrlarni izlash tizimini yo‘lga qo‘yishadi, bunday nashrlardan 200 ming nusxasi mavjud bo‘lib, bu mintaqamizdagi bolalar kitoblarining eng yirik to‘plamidir. Bundan tashqari, kutubxona barcha inklyuziv talablarga javob beradigan qulayliklarga ega bo‘lishi rejalashtirilgan”, — deyiladi vazirlik xabarda.
|
Nitragin — Nitragin —dukkakli ekinlarning hosilini oshirish
uchun
ishlatiladigan
bakterial
o‘g‘it. Nitragin ekin turiga qarab
tayyorlanadi.
Nitrifikatsiya — Nitrifika-siya — nitrifikatsiya
bakteriyalari
yordamida
azotning
qaytarilgan birikmalarini
(ammiak)
oksidlangan shakllarga aylantirilishi
(pitrat). Nitrifikatsiya
tuproq unumdorligini oshirishda
katta ahamiyatga ega.
Nitrofili —Azot
sevuvchilar,
nitrofi.glar
—azot
ko‘p
bo‘lgan tuproqlarda o‘suvchi o‘simliklar.
Nomogenez — Nomogenez —tirik
organizmlar
evolyutsiyasi
ichki
qonuniyatlar asosida rivojlanadi
deb
tushuntiruvchi
nazariya.
L. S. Berg atamasi.
Noosfera — Noosfera,
idrok
doirasi
—biosfera
rivojlanishining eng yuqori pog‘onasi.
Bunda odam aqliy faoliyati biosfera
rivojlanishining
asosiy
omili bo‘lib qoladi. V. I. Vernads-kiy atamasi.
Noradrenalin
—
Noradrena-lin — neyromediator.
Qon
tomirlarni
toraytirishda
kuchli
ta’sir qiladi.
Nukleaza — Nukleaza — nuklein
kislotalarni nukleotidlarga parchalovchi fermentlar.
Nukleinovme
kisloti — Nuk-lein
kislotalar—nukleotidlardan
tashkil
topgan
yuqori
molekulali organik birikmalar.
Tirik
organizmlarda
irsiy
belgilarni
saqlaydi
va
oqsil
biosintezida
ishtirok
O
Obez’yani —Maymunlar—odamsimon
maymunlar
(primatlar)
turkumini tashkil qiluvchi yuksak
darajada tuzilgan sut emizuvchilar. Kengburunli
va torburunli
guruhlarga bo‘linadi.
92
etadi. Ayrim nuklein kislotalar
fermentativ faollikka
ega. Tirik organizmning barcha hujayralarida uchraydi. Ularning makromolekulalari bir yoki qo‘sh polimer
zanjirdan
iborat
bo‘lib,
monomer nukleotidlardan tashkil
topgan.
Nukleozidi. — Nukleozidlar
—
azot asoslari
va uglevod komponentlaridan tashkil topgan organik birikmalar. Masalan, adeno-zin, uridin.
Nukleoplazma
—
Nuklesplaz-ma —1)
yadroning xromosomalar
va yadrochadan tashqari tarkibiy
qismlari; 2) bakteriya, ko‘k-yashil
suvo‘tlari
hujayrasining
yadro
vazifasini bajaruvchi qismi.
Nukleoproteini — Nukleopro-teinlar — nuklein
kislota
va
aminokislotalardan tashkil topgan murakkab oqsillar.
Nukleosoma — Nukleosoma,
yad-po
tanachasi
—xromosomaning asosiy struktura elementi.
Nukleotidi—Nukleotidlar—
azot
asoslari,
uglevod
komponentlari
va fosfor kislotadan
tashkil topgan organik birikmalar. Irsiy informatsiyaning elementar struktura birligi hisoblanadi.
Fermentlarning
kofer-mentlari sifatida muhim ahamiyatga ega.
Nutatsiya — Nutatsiya —ko‘pgina
chirmashuvchi o‘simliklarning
buralma,
aylanma
harakatlanib
o‘sishi.
Nutsellus
—
Nutsellus
—
urug‘
kurtakning markaziy qismi. Me-ristema
hujayralar
va
yupqa
pardadan iborat.
Oblegchennaya
diffuziya—Soddalashtirilgan
diffuziya—
moddalarni
ko‘chirilishini
ta’minlovchi
oqsillar
ishtirokida
energiya sarflamasdan moddalarni biologik membranalar orqali
ko‘chirish.
|
577
Friends
You pour your heart out to some friends,
And they don’t listen as you twist your lips.
But other friends, they know your mind,
Your thoughts; no signs needed, no scripts.
A Joke
A woman is a well of problems,
To manage her requires pluck.
All the headaches, he will survive,
But if she’s pretty – that’s bad luck.
Есть друзья
Есть друзья, им сердце с болью открываешь
Они не слышат, и кривят губой.
Есть друзья, без слов твоих и без намёковзнаешь
Все мысли слышат, и всегда с тобой.
Шутка
Для мужчины женщина большущая проблема,
Чтоб с неюсправиться отважным ведь быть надо.
С проблемой справиться, конечно, не дилемма,
Но красота, ум женщины – бедовая преграда.
|
q"
f
——
ko‘tariladi: bu yerda u
—sistemaning f. i. k.
—0,8. i—suv
berish
koeffitsiyenti. hajmga nisbatan 96—1896;
2. Kanallarda suvning shimilishiga qarshi
kurash va
sistemaning f.
i.
k.
ni har taraflama ko‘tarish;
3. Kuz-qish davrida sistemaning ishini butunlay (yoki
ma’lum
cheklangan muddatga) to‘xtatish, chunki bu
davrda
temperatura past
bo‘lganligi sababli suv deyarli bug‘lanmaydi, hamma
Nobudgarchnlik
sizot suvlarini ta’minlashga ketadi;
4. Sistema yoki xo‘jalik ichidagi suvdan
foydalanish
planiga
qat’iy amal qilgan holda sug‘orish;
5. Sug‘oriladigan yerlardagi sizot suvlari zapasining sholipoyalarda va uchastkalarni yuvishda suvning shimilishi
hisobiga ko‘tarilishining oldini olish quyidagi usullar
bilan
amalga oshiriladi:
a) g‘o‘za almashlab ekiladigan maydon ichida sholi ekishni taqiq-an
sholi
uchun
sistemaning
uzoq, past uchastkalarini ajratish
ilan;
b) sho‘r. yuvishni belgilangan normalarda,
kichik-kichik massivlarda, sho‘r suvlarni chiqarib yuborishni ta’minlagan
holda
o‘tkazish
bilan;
6. Sho‘r suvlar chiqib ketadigan
drenaj
(zovur)
lar
va suv
tashlash kanallari qurish.
Drenaj—sizot suvlari
sathini
pasaytirishda
va
rejimini
rostlashda
eng
aktiv
vosita
hisoblanib,
asosiy
ko‘rsatkichlari
bo‘yicha
ularni
quyidagi
xillarga
bo‘lish
mumkin
(123
va
124-rasmlar).
b
A. O‘zi vujudga keladigan tabiiy drenaj:
1) gorizontal va vertikal
yo‘nalishlarda
yer
ostidan
chiqib
1
ketishi;
2) suvning bug‘lanish
va o‘simliklar tomonidan
transpiratsiyala-nishi natijasida atmosferaga chiqib ketishi:
B. Inson tomonidan yaratiladigan sun’iy drenaj:
1) biologik nam
yoqtiradigan
o‘simliklar
ekishga
asoslangan
I
biologik
drenaj,
u ishlash xarakteriga ko‘ra
quyidagilarga
bo‘linadi:
a) ma’lum maydonga
ko‘pyillik o‘tlar va daraxtlar ekish;
6) kanallar bo‘yiga o‘rmon daraxtlari o‘tqazish;
2. Kovlab qurilgan gidrotexnikaviy
drenajlar, ular
ishlash
xarakteri va tuzilishiga ko‘ra:
a) gorizontal ochiq muvaqqat yoki doimiy, sayoz yoki chuqur;
6) gorizontal yopiq drenaj, trubali yoki mahalliy materiallardan
yas
B)
Be rtikal bo‘lishi mumkin.
1
Drenajning-u yoki bu turini qo‘llashning maqsadga muvofiqligi
gidrogeologik sharoitlar, joy relefi, qurilish materiallarining
,
va energetika resurslarining, qurilishishlarini
bajaradigan mashinalarning mavjudligiga, yerosti surlarining
sifatiga,
ekiladigan ekinning fiziologik xossalariga,
tuproq
va ostki
qatlam
|
INSONNING TASHQI VA ICHKI QIYOFASINING
PSIXOLOGIK TAHLILI
Tasviriy san’at asarlarini tomosha qilar ekansiz, ular unsiz so‘zlaydi. Ularda
bir dunyo ma’nolar yashiringanligiga guvoh bo‘lasiz. Lekin ularni o‘qish va anglash
uchun inson badiiy estetik ma’lumotga ega bo‘lishi kerak. Asarlarni tahlil qilish
ma’lum mezonlar asosida amalga oshiriladi. Chunonchi, Isfahon miniatyura maktabiga
mansub Anor ushlagan o‘smir» asari o‘ziga xos ma’no va mazmunga egadir.
Isfahon miniatyura maktabi XUPY asr musavvirlarini insonning ruhiy olami
qiziqtira boshlashi, manzaralar bilan boyitilgan porgretlar, chiziqlarga e’tibor
qaratilgan rasmlarni yaratishga olib kelgan.
Tasvirda tiz cho‘kib o‘tirgan va o‘ng qo‘lida qizil anorni ushlab shirin xayolga
cho‘mib o‘tirgan o‘smirning psixologik holati aks ettirilgan. Miniatyura Isfahon
uslubida bajarilgan bo‘lib, boshqa miniatyura maktablaridan farq qiladi (46-rasm).
Musavvir o‘smirning psixologik xususiyatini chiziq, rang va shakllar orqali
mohirona tasvirlagan.
Tizza bilan o‘tirgan o‘smir sharq kishisi va ayni vaqtda musulmon ekanligiga
salla orqali ishora qilingan. Chap qo‘lini oyog‘iga tirab o‘tirishi o‘z kuchiga, o‘ziga
ishonch ramzini bildiradi. O‘ng qo‘lida ko‘ksigacha ko‘tarilgan holda qizil anorni
ushlab o‘tiribdi. O‘smir qo‘lidagi anor ezgulik, to‘qchilik, yetuklik va muhabbat ramzida
ifodalangan. Musavvir o‘smirning yoshlik xususiyatini katta mohorat bilan aks ettirgan.
O‘smirlik yoshida bolalikdan kattalik holatiga ko‘chish jarayoni sodir bo‘lishi,
o‘smirlarda psixologik jarayonlar keskin o‘zgarishi bilan aqliy faoliyatida ham
burilishlar
seziladi.
Biogenetik
o‘sishning
biologik
omillari,
ya’ni
jinsiy
yetilishning ikkilamchi alomatlari o‘sa boshlaydi, ovozning yo‘g‘onlashishi, mo‘ylov va
soqol paydo bo‘lishi hamda orzu xohish, nozik tuyg‘u, sog‘inch iztirob, muhabbat kabi
kechinmalar paydo bo‘lishini, o‘smir tasvirini makon bilan uyg‘unligini musavvir
mohirona mukammal
aks ettira olgan. Kiyimidagi qora rang (to‘q gunafsha rang)
zaminida ritmik holda oqgullarni kontrast aks ettirilishida inson ruhiyatiga xos
bo‘lgan ziddiyat va qarama-qarshilikni his etish mumkin. O‘smirning o‘tirgan holati
orqali
o‘z kuchiga ishonchini qizil belbog‘
va qo‘lini oyog‘iga tirab suyanib turishi
ko‘rsatib turibdi. O‘ng ko‘lida to‘q qizil rangdagi anorni qalbi ustiga qo‘yib turishi
anor, ya’ni muhabbat olamiga cho‘mib beixtiyor A" nuqtadan A" nuqtaga, ya’ni xayolot
nuqtasiga tikilib turgan holatini musavvir mohirona aks ettirgan. Ushbu tuyg‘uni
har bir insonda bo‘lib o‘tishi yoki bo‘lib o‘tganligiga ishora qilinadi. Muhabbat olami
naqadar go‘zal olam ekanligiga ishonch bildiriladi. Ushbu tasviriy san’at asarini
ko‘zdan kechirar ekan, yoshi ulug‘ insonlar yoshligini, ota-onasini, Vatan tuyg‘usini
qalbdan his qiladi.
Asarni sinchkovlik bilan tomosha qilar ekansiz, o‘smirning shirin xayol surayotgan psixologik holati aks ettirilgan. Musavvir o‘smirni ko‘z nurini anorga emas,
balki shirin xayol nuqtasiga qaratgan. Aslida o‘smir avval anorga qarab turib beixtiyor shirin xayol nuqtasi A? nuqtaga ko‘chgan. Shu shirin xayol nuqtasida o‘smir turli
tuman xayollar olamiga kirgan.
Asarni tahlil qilayotgan tomoshabin: xayol nima? Uning qanaqa turlari borligi
haqidagi bilimlarga ega bo‘lishi lozim.
Xayol– nson tomonidan idrok etilgan tasavvur va xayoliy holatlarning vujudga
kelishidan iborat psixik faoliyatdir. Xayol inson ongida vujudga kelib borliqning
qiyofasini o‘zgartirishga yo‘nalgan bo‘ladi. Xayolning tasavvur xayoli, ijodiy xayol,
ixtiyorsiz va ixtiyoriy xayol kabi turlari mavjud. Amalga oshmaydigan va ko‘pincha
amalga oshirib bo‘lmaydigan ish-harakat rejalarini belgilaydigan xayolni passiv
xayol deb yuritiladi.
59
|
e) bashorat metodikasini tanlash (bashoratni metodik ta’minlash);
f) bashoratning ishonchliligini ta’minlash.
Geografik bashoratlarni amalga oshirishda quyidagi usullardan foydalaniladi: tizimlararo tahlil; baholash; landshaft indikatsiyasi; paleogeografik; statistik; ekstropolyatsiya; ekspertiza;
modellashtirish; o‘xshatish vah. k.
Tizimlararo tahlil usuli. Bunda ma’lum bir tizimning bo‘lajak
faoliyati boshqa tizimning faoliyatiga qarab aniqlanadi. Mazkur
usulni qo‘llaganda ikkala tizim ham bir-biri bilan qator
ko‘rsatkichlari bilan, hamda to‘g‘ri vateskari aloqalar bilan
bog‘langan bo‘ladi deb faraz qilinadi. Ushbu usul XX asrning
20-yillarida A.L.Chijevskiy tomonidan bir-biri bilan davriy
bog‘langan jarayonlar, ya’ni Quyosh faolligi va Yerdagi jarayonlar
uchun ishlab chiqilgan. Quyosh faolligini o‘zgarishi bilan Yerdagi
jarayonlar uzviy bog‘langan. Quyosh faolligini 11-yillik davri
bilan falokatli qor ko‘chkilari, sellarni va boshqa tabiiy jarayonlarni sodir bo‘lishi bog‘liq. Hatto 1959-yildayoq yillar bo‘yicha
Quyosh dog‘larining o‘zgarishi va surilmalarni rivojlanish davrlari
jadvali tuzilgan.
Geografik baholash usuli. Ushbu usul yordamida tabiiy sharoitning hozirgi holati baholanib, uning natijalari asosida kelajakdagi holati bashorat qilinadi. Bunda asosan insonning faoliyatini tabiatga ta’sirining turli jihatlari baholanadi. Mazkur
usulni qo‘llanganda avval quyidagi ko‘rsatkichlar aniqlanadi:
baholash obyekti; baholash jihatlari; baholash o‘“lchamlari. Tabiiy
muhitning holatini baholashni asosiy obyektlari bo‘lib tabiiy va
sun’iy omillarni landshaftlarga ta’sirini hozirgi va kelajakdagi
chegaralari va ushbu ta’siriga landshaftlarning aks ta’siri
hisoblanadi. Bunda landshaftlarning hozirgi holati bashorat
uchun dastlabki asos bo‘lib xizmat qiladi. Geografik baholash
jihatlari turlicha bo‘lishi mumkin: texnologik, muhandislik, 1j-timoiy-iqtisodiy, ekologik vah.k. Mazkur jihatlarning muhim
maqsadi tabiiy muhitni ifloslanishi, biologik mahsuldorligi va
barqarorligi hisoblanadi. Baholash o‘lchamlari asosan iqtisodiy
bo‘ladi, ular xo‘jalikni atrof-muhitga ta’sirini xo‘jalik va ijtimoiy ahamiyatini aniqlab beradi.
Tabiiy muhitni hozirgi va bo‘lajak holatini baholash uchun
quyidagilar aniqlanadi (boshlang‘ich asos): tabiiy muhitga ta’-242
|
mustahkamlashga intilganlar
Shu bois turli tarixiy bosqichlarda turli
rnatganlar
Masalan, mil
av
VI-IV asrlarda Eron Axomaniylari,
mil
av
IVasrda esa makedoniyalik Iskandar, mil
av
II-I asrlarda Rim-
boiadi
Buyuk Sohibqiron Amir Temur davriga kelib, uning qudratli
Mil
av
II asr boshlarida Davan va Qan davlatlariga tashrif
ishlab chiqarish, zargarlik, zotdor, uchqur otlar Xitoy hukmdor-
keltirilaboshlangan
Shuningdek, Hindistondan ip gazlama, ziravor
larovonligi masalalari har doim uning diqqat markazida turgan
Shu
vazifalardan deb hisoblagan
|
mperfaollik, qo‘zg‘aluvchanlikning kuchliligi, tez charchash va hokazolami e’tiborga
oladi.
Bolaning psrxik nvojlanishining xususiyatlarini yanada chuqurroq o‘rganish,
psixikadagi
buzilishlaming
darajasi
va
o‘ziga
xos
tomonlarini
aniqlash
uchun
eksperimental tadqiqot metodlarini qo‘llash zarur. Bu metod ko‘p hollarda ta’limiy
eksperiment
ko‘nrnishida
o‘tkaziladi.
Ta’limiy
eksperiment
metodi
bolaning
o‘rgatilishini
aniqlash
maqsadida
metodning
tuzilishiga
turli yordam
charalarini
kiritilishini
nazarda
tutadi.
Tekshirish
jarayonida
quyidagi
yordam
turlaridan
foydalaniladi:
harakatni
taqlid
asosida
bajarish,
harakatmi
taqlid
asosida
imo-ishoradan
foydalanib,
nutqiy
ko‘rsatma
yordamida
bajansh.
O‘rganish,
ya’ni
bolaning noadekvat harakatlardan
adekvat harakatlarga
o‘tishi
uning saqlangan
potensial (ichki) imkoniyatlarni mavjudligidan darak beradi.
Psixologik-pedagopik tekshirishni o‘tkazishga qo‘yiladigan talablar
Psixologik-pedagogik
va
logopedik
tekshinshni
tibbiy
tekshirishdan
so‘ng
o‘tkazish maqsadga muvofiq
bo‘ladi,
chunki
psixik
rivojlanishdagi
buzilishlarni
tashxis
qilishda
anamnestik
ma’lumotlar,
statik,
nevralogik
va
psixik
holatlar,
ko‘rish, eshilish fiumksiyalarnining saqlanganligi, shuningdek harakat buzilishlanning
xarakteri va darajasi muhim ahamiyatga ega bo‘ladi, Bunday ma’lumotlami
iahlil
qilish
psixolog
va
logopedga
tekshirishda
kerakli
yo‘nalishni,
tekshirish
metodikalarini to‘g‘n tanlashpa imkon beradi.
Tekshinish
metodi
va
metodikalarini
tanlash
bolaning
yoshi,
uning
molor,
sensor, aqliy imkoniyatlari, nutqning mavjudligi yoki yo‘qligiga bog‘liq bo‘ladi.
Tik yoshdagi bolalami psixologik-pedagogik tekshirish bir qator xususiyatlarga
ega bo‘ladi. Chunki
bu yoshdagi bolalar eksperimentator bilan doimo ham oson
aloqaga kinshmaydilar, topshiriqlarni bajarishga intilmaydilar. Bular 2-9 oylikdan 2
yoshgacha bolalarda kuzatiladigan notanish odamlar, notanish vaziyatga nisbatan
qo‘rquv, uyalishga,
taortinishga;
ikkinchidan, o‘ziga xos qo‘rquvlar (oq xalatdan,
bolaga temshdan,
o‘mini
o‘zgartirishdan
va
hokazolardan),
depressiv
kayfiyat,
o‘jarlik, negativizm bilan bog‘liqdir. Bola o‘jarlik qilganda, charchaganda, toliqqanda
tekshirishni to‘xtatish zarur, Dastlabki qabulda bolaga uning yoshidan kelib chiqib 34 topshiriq taklif etiladi.
Tekshirishni ona yoki ota bilan suhbatdan boshlash lozim. Suhbat vaqtida bolani
ota-onasidan ajratmasdan, unga yangi
vaziyatga, notanish odamlarga ko‘nikishga
vaqt benladi.
1! yoshdagi
bolani, shuningdek, harakatlarida og‘ir nuqsoni bo‘lgan
bolalarni tekshinshga ovoz chiqaradigan o‘yinchoqlar, erkalatib gapirish kabi ta’sirlar
yordamida jalb etiladi. Yoshi kattaroq bolalar esa turli topshiriqlarning syujetini billa
umumiy o‘yinga o‘tkazish orqali tekshinsh vaziyatiga kiritiladi.
198
|
Afifa divan ustida tizzalari bukilgan holda chalqancha
yotaverdi. Ko‘zlari yumuq.
Mustafo uning oyoq uchida o‘tirdi. U boshini qo‘llari
bilan changallab o‘tirardi. Pushaymon bo‘layottandi. Uyalayotgandi. Afifadan ham, o‘z-o‘zidan ham uyalayotgan edi;
Afifa uxlab qolganga o‘xshardi. Aslida u uyg‘oq edi. His-tuyg‘ulari yo‘q bo‘lgan, kallasiga hech qanday o‘y-fikr kelmas, keltira olmasdi. Miyasi ishlamay qolganday edi.
Anchagacha shu alpozda qoldilar.
So‘ng Mustafo o‘rnidan turli. Ishtoni va shimini kiydi. Hech narsa demay tashqariga chiqib ketdi.
y
shya
Afifa shu ko‘yi ancha yotdi.
Oxiri qaddini rostladi. Mustafo chiqib ketganini
shundagina payqadi.
Butun vujudi qaqshab og‘riyotgandek tuyulardi.
Chuqur nafas oldi. Nelar bo‘lib o‘tganini endigina anglay boshlagandi. O‘g‘liday yaxshi ko‘rgan, o‘z o‘g‘liday bilgan
Mustafoning xatti-harakatidan ma’no qilirdi, topolmadi.
Mustafoning istagiga qarshi chiqmagan, qarshi chiqa
olmagan edi. Jahli ham chiqmadi. Aniqrog‘i, hamma ish shtu
qadar oniy va qisqa vaqt ichida bo‘lib o‘tdiki, jahli chiqib ham ulgurmadi.
Yig‘lay boshladi. Anchagacha, to‘yib-to‘yib yig‘ladi.
6
Keyingi kunlar Afifa uchun juda qiyin o‘tdi.
Bo‘lib o‘tgan voqeaning ma’nosini chaqishga harchakd urinmasin, uddasidan chiqolmadi. Qayta-qayta o‘ylasa-da, bir
qarorga kelolmadi.
Mustafodan xafa emasdi. Nuqul o‘zidan ayb qidirardi.
Kunlar o‘tgan sayin yillarcha ko‘rib kelgan ro‘yosini vo-62
|
Mazkur seminarda qaror bilan belgilab berilgan 3 ta eng muxim tadbirlarni 2018-2021 yillarda yangi tartib asosida, zamonaviy texnologiyalarni jalb qilgan xolda, kosmik suratlar va dronlar yordamida yuqori sifatli qilib o‘tkazish maslasi belgilab olindi, bular:
Birinchidan, ma’muriy xududiy birliklar, ya’ni Qoraqalpog‘iston Respubilkasi, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullar chegaralarini belgilash;
Ikkinchidan, respubilkamizdagi barcha toifadagi va turdagi yer resurslarini to‘liq va yalpi xatlovdan o‘tkazish;
Uchinchidan, mavjud barcha yaylov va pichanzorlarda geobotanik tadqiqot ishlarini o‘tkazish
|
Amriddin BERDIMURODOV
JAHONGIR
TARIX VA TAQDIR
Bundan ronpa-rosa 656-yil muqaddam, 1336-yilning
E aprelida mo‘g‘ullar istilosidan vayron bo‘lgan Turonning
Kesh
tumani
Xo‘jailg‘or
qishlog‘ida,
amir
Tarag‘ay bahodir xonadonida bir go‘dak dunyoga keldi.
Unga Temur deb ism qo‘ydilar. U o‘sib-ulg‘aygach, butun
olamga dong‘i ketdi. Oradan necha asrlar
o‘tib, hozir
ham o‘zining buyuk bunyodkorlik va xaloskorlik ishlari
bilan avlod-ajdodlari xotirasida abadiy yashab kelmoqda...
Sharqshunoslarning yozishlaricha,
Tarag‘ay bahodir
turklarning barlos urug‘idan bo‘lib, e’tiqodli, imonli inson bo‘lgan. Ilm-u urfonli kishilarni qadrlagan,
shayxlar, olimlar va darveshlar bilan muloqot qilishni yoqtirgan, ahvoli nochor olim-u fuzalolarga doimo
ko‘mak
berib,
ularga rahnamolik
qilgan.
O‘sha
davr
an’analariga ko‘ra u o‘g‘liga otda yurishni, ov qilishni,
xat-savodni,
dini
islomning
tartib-qoidalarini
o‘rgatgan. Temur bolaligidanoq aql-u farosati va jasurligi bilan tengdoshlaridan ajralib turgan. Unda
yoshligidanoq tengqurlarini uyushtirish va orqasidan
ergashtirish, qaltis vaziyatlarda aqlli tadbirlar topish kabi noyob qobiliyat namoyon bo‘lgan. Lekin jahongirning o‘smirlik va yigitlik davri haqida juda kam
ma’lumot saqlangan. O‘sha davrda Temur haqida turk
tilida she’riy yilnoma yozgan noma’lum muallifning
ta’kidlashiga
qaraganda,
sohibqironning
o‘zi
1360-yillargacha bo‘lgan hayot yo‘lini, kelgusi avlodlar
nazarida haqiqatdan yiroq bo‘lib tuyulmasligi uchun
yilnomalarga qo‘shmasliklarini aytgan ekan. Shunday
bo‘lsa-da, Temur to‘g‘risidagi shov-shuvlar, haqiqat
va
afsonalar asrlardan asrlarga o‘tib, bizning kunlargacha yetib keldi. Shular asosida tarixiy va ilmiy asarlar yaratildi, ayrim tarixchilar tomonidan esa, bo‘hton
va nafratlarga to‘la kitoblar, maqolalar yozildi. Sovet
tarixshunoslik ilmida uning serqirra,
qarama-qarshiliklarga boy faoliyatiga faqat bir tomonlama baho
berildi.
Oqibatda
ko‘pchilik
ongida
Amir
Temur
www.ziyouz.doaekutubxonasi
|
OG‘IR YUK
So‘qir bo‘lib qolsa hamki, seni ko‘rib,
Soqov bo‘lib qolsa hamki, seni uqar.
Sen bo‘lmasang, bu jahon motamsaro,
Sen qaytsaing, volidang qayta tug‘ar...
Otalarga xos erur vallomatlik,
O‘lchab bo‘lmas ularning mehr kuchin.
«Buni tinch qo‘y, meis ol» deydi otang,
Ajalga
ham
peshvoz
chiqar
sening
uchun.
Yaralganmiz unnig jigar-bag‘ridan,
Kuylash mushkul saxovat-u-tarzini.
Ammo qanday uzisharkan farzandlar
Ota-ona oldidagi qarziiy.
59
|
Kitob o`qish haqida
Afg’on qizlari robot yasashda yana yetakchi bo’ldi
Qur’onni to’g’ri o’qish
“Imom Buxoriy saboqlari”: “Ota-ona haqlarini ado etish”
Kembrij universiteti eshiklari o’zbekistonlik tadqiqotchilar uchun ochildi
Toshkent islom universiteti va “Nur Muborak" universiteti o’rtasida hamkorlik yo’lga qo’yildi
Savr tog’ida obodonlashtirish ishlari
Din ravnaqi va xalq manfaatini o’zida mujassam etgan Farmon
Butun dunyo musulmonlari Imom Buxoriy hurmati haqqi o’zbeklar bilan hamkorlik qilishga tayyor
QARDOSH DAVLATLAR O’RTASIDAGI TARIXIY MEMORANDUM
"Javhar ar-Rashid" mehmonxonasiga yo‘l oldilar
Madina shahridagi O`zbekistonlik talabalar bilan uchrashuv
Madina shahridagi O`zbekistonlik talabalar bilan uchrashuv3
|
196
ushbu so‘z ostida davlatni tashkil etuvchi asosiy unsurlar; to‘r-u–
hokimiyat / qonun, ulush–mamlakat, budun –xalq tushunilgan. Mafkuraviy jihatdan davlat xalqning mustaqilligini saqlash, umuman olganda, jamiyat barqarorligini muhofaza qiluvchi tashkilot
sifatida bo‘lgan va xoqonlar uning kafolati hisoblanib, Tangri
(tangri) tomonidan unga davlatni asrab qolish uchun maxsus vakolat
berilgan deya e’tirof etilgan;
–G‘arbiy Turk xoqonligida dastlabki paytlarda «yabg‘u», so‘ngra,
«yabg‘u-xoqon», keyinchalik esa «xoqon» davlat boshlig‘i hisoblangan.
Davlat boshqaruvchilarining bunday farqli unvonlarga ega bo‘lishi
ushbu xoqonlikning davlat sifatida shakllanish bosqichlari bilan
bog‘liq bo‘lib, dastlab uning boshqaruvchisi– yabg‘u oliy hokimiyat
maqomidagi Turk xoqonligi (ya’ni Sharqiy Turk xoqonligi) oliy
hukmdori bo‘lmish xoqonga bo‘ysungan. Keyinchalik, uni yabg‘u-xoqon
unvonli hukmdorlar boshqarib,ular Sharqiy turk xoqonlariga
nisbiy bo‘lsa-da, bo‘ysunishda davom etganlar. Nihoyat, Sharqiy
xoqonlik barham topib, G‘arbiy Turk xoqonligi alohida mustaqil
davlatga aylangach, uning davlat boshlig‘i xoqon unvoniga ega bo‘lgan;
–G‘arbiy xoqonlikda ham Sharqiy xoqonlikda bo‘lganidek davlat boshqaruvi qadimgi turklarning ashina qabilasiga mansub
boshqaruvchi xonadonining umumiy mulki sifatida qaralib, ushbu
xonadon 10 nafar ittifoqdosh turkiy qabila («O‘n O‘q» tuzilmasi)
bilan hamkorlikda boshqaruv ishlari, davlat xavfsizligi, mudofaa
va harbiy harakatlar olib borilgan;
–xoqonlikda hokimiyat merosiy bo‘lib, Ashina xonadoniga mansub vakillar (yabg‘u, shad, tegin) taxtga chiqish huquqiga ega
bo‘lganlar. Taxtga asosan xonadonning eng yoshi ulug‘ a’zosi o‘tirib,
davlat boshlig‘i vafot etgach, uning o‘rniga o‘g‘li emas, amakisi yoki
aka-ukalaridan biri o‘tirgan. Xoqonlikda davlat boshlig‘i maxsus
yig‘in–to‘y / qurultoyda saylanib, uni saylashda xonadon vakillari, hukumat kengashi (buyruq–vazirlar, o‘ga –davlat maslahatchilari,
saroy ahli) va «O‘n O‘q» tuzilmasiga mansub ittifoqchi qabilalar
boshliqlari ishtirok etishgan;
–G‘arbiy Turk xoqonligi davlat boshqaruvida o‘ziga xos tajriba va malakaga ega bo‘lgan. Xususan, u o‘zidan oldin Markaziy Osiyo
mintaqasida mavjud bo‘lgan ko‘chmanchi va yarim ko‘chmanchi vasfdagi
|
IC 3496 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Havolalar
IC 3496 Yangi umumiy katalog asl nashrida
IC 3496 Yangi umumiy katalog asl nashrida
IC 3496 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot
IC 3496 SIMBAD omborida
IC 3496 Vizier omborida
IC 3496 NASA Extragalactic Database omborida
NGC/IC obyektlari ombori
IC 3496
|
—
AE
–
AP = —5
-qutblanish fluktuatsiyasi.
Bundan tashqari elekt maydon kuchlanganligini Ё = Ee
qE
104
deb olish mumkin. Bu yerda Ee". tushuvchi to‘lqin maydoni, €,e
« sochiluvchi to‘lqin maydoni.
£, ««E, bo‘lganligi tufayli, AP-ning ifodasida, oldindan (6.2)-da
Ae
-kichik kattalik ishtirok etganligi tufayli, Ae £,
-hadni hisobga
olmaymiz. Shuning uchun qutblanish fluktuatsiyasi
AP
= At
lot
47
Qutblanish fluktuatsiyaga ega bo‘lganligi tufayli ixtiyoriy kichik
v-hajmga to‘g‘ri keluvchi qo‘shimcha dipol momenti
pEV-AP
Qo‘shimcha dipol momenti P
-ga nisbatan
r» -masofada bo‘lgan dS —
yuzadan o‘tuvchi tebranuvchi dipol P orqali sochiluvchi elektromagnit
to‘lqin
energiyasining
oqimi
elektrodinamikada
ma’lum
bo‘lgan
formulaga asosan
AT =
(sin? v)dS 2 (Aв)" 5 aгaт" y
63
Anor?
(4m0) 7?
(6.3)
Bu yerda:
v-tushuvchi va sochiluvchi to‘lqin orasidagi burchak.
Xuddi
shunday
d$
yuzaga
tushuvchi
elektromagnit
to‘lqin
energiyasining oqimi:
Cl
G
C
2
, =.
148 = 2
гaз
(6.4)
(6.4)
-ni hosil qilishda M,Ve £,; H, 1£,
munosabati hisobga
olindi. Bu ikki kattalik (6.3) va (6.4) -larning bir-biriga nisbati
205
|
Viloyatda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada rivojlantirish maqsadida jami 31 banddan iborat “Buxoro viloyatida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada rivojlantirish bo‘yicha 2016 yilda amalga oshirilishi rejalashtirilgan loyihalarning manzilli dasturi” qabul qilingan bo‘lib, mazkur dastur:
- Viloyat tadbirkorlik sub’ektlari va aholini kompyuter savodxonligini oshirish va “Elektron xukumat” tizimini rivojlantirish bo‘yicha “Bunyodkor 2016 – kompyuter savodxonligi” o‘quv kurslarini tashkil qilish;
- Viloyatdagi davlat va xo‘jalik boshqaruvi hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari xodimlarini “Elektron hukumat”, “Axborot xavfsizligi”, “Zamonaviy AKTni egallash, kompyuter texnikasi va Internet tizimida ishlash” va boshqa AKT sohasiga oid turdosh o‘quv kurslarida o‘qitish;
- Yagona portal va Buxoro viloyati hokimligi rasmiy veb-sayti orqali “Nodavlat ta’lim muassasalarining chet tillarni o‘rganish bo‘yicha o‘quv kurslarini tashkil etish sohasidagi faoliyatini litsenziyalash” interaktiv xizmatini ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish;
-Buxoro viloyati hokimligi rasmiy veb-saytini elektron raqamli imzodan foydalangan holda foydalanuvchilarni identifikatsiyalashning bepul foydalaniladigan yagona axborot tizimi bilan integratsiya qilish;
- Buxoro viloyati hokimligi rasmiy veb-saytining “Ochiq ma’lumotlar” bo‘limini takomillashtirish va ochiq ma’lumotlar to‘plamlari sonini 30 taga yetkazish;
-O‘zbekiston Respublikasining “Elektron hukumat to‘g‘risida”gi Qonunining mazmun va mohiyatini tushuntirish ishlarini olib borish kabi loyiha va tadbirlarni uz ichiga olgan
|
—jahon miqyosida savdoning imkon doirasida erkin amalga oshirilishiga ko‘maklashish;
—muzokaralar yo‘li bilan savdo faoliyatining bosqichma-bosqich yanada liberallashuvi-ta erishish;
—ziddiyatlarni hal qilishning oqilona usullarini yaratish va amaliyotga joriy etish.
Xalqaro savdo munosabatlariga doir bitimlar savdo muzokaralarining Urugvay Yakuniy aktida o‘z ifodasini topgan. Ushbu bitimlar asosida quyidagi tamoyillar yotadi:
kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik (ko‘proq qulaylik yaratish tamoyili), savdoning yanada
erkinlashuvi, raqobatni rag‘batlantirish,
shuningdek, kam taraqqiy etgan mamlakatlar uchun alohida shartlarning belgilanishi. Butunjahon savdo tashkilotining maqsadlaridan biri yo‘l qo‘yilayotgan qonunbuzarliklarga barham berish. Uning 1998 yilgi byudjeti 80 million dollarni tashkil
etgan
Butunjahon savdo tashkilotining rahbar organi ikki yilda bir marta chaqiriladigan vazirlar Konferensiyasidir. Kundalik ishlar
bilan esa umumiy kengash shug‘ullanadi.
BUTUNJAHON INTELLEKTUAL MULK
TASHKILOTI
-
1970-yilda tashkil etil-tan. Uning maqsadi butun dunyoda hamkorlik
asosida
169 a’zo davlatda intellektual
mulkni saqlash va himoya qilishga ko‘maklashish, bu borada tuzilgan ma’muriy organlar ittifoqlari hamkorligini ta’minlashdan iboratdir.
Ulardan asosiylari–Parij va Bern ittifoqlaridir. Birinchisi Xalqaro sanoat mulkini qo‘riqlash, ikkinchisi Adabiyot va san’at
asarlarini saqlash xalqaro ittifoqi deb ataladi.
Intellektual mulk ikki asosiy sohani qamrab oladi: sanoat mulki, ixtirochilik ustuvorligi, tovar belgilari, adabiyot, musiqa,
badiiy buyumlar, suratlar va audiovizual
yozuvlarga oid mualliflik huquqi.
Butunjahon intellektual mulk tashkilotining uchta rahbarlik organi mavjud: Parij
va Bern ittifoqlari tarkibidagi san’at
vakillarining Bosh assambleyasi (assambleya
ikki yilda bir marta chaqiriladi); barcha a’zo
302
=
=
|
qo‘shish bilan chokning issiqlikka chidamliligini oshirish mumkin,
u germetiklikni oshiradi, tolali to‘ldirgichlar (asbest,
shisha tola) choklarda hosil bo‘ladigan siljituvchi kuchlarga qarshilik ko‘rsatadi, temir qirindilar esa mustahkamlikni oshiradi. Epoksid yelimlar ftoroplastlarni, polietilen va kapronni
yaxshi yopishtirmaydi.
Eng ko‘p tarqalgan yelim poliefir smolasidan (PN-1) tarkib
topgan. Unga initsiator sifatida gidroperoksid izopropilenben-zol
(3
96)
va qotishni tezlatuvchi kobalet naftenatning
10 «yoli
eritmasi
(8
96) qo‘shiladi. Bunday yelimlar betonlarni yopishtirish uchun ham ishlatiladi. Fenolformal’degid yelim ko‘proq ma’lum bo‘lib, yaxshi o‘zlashtirilgan. U bilan faner, plastmassa, temir va boshqa ashyolar yelimlanadi. Fenolformal’degid yelimlardan VIAM-V-V-3 (zaharli),
KB-3 (kam zaharli), SP-2 suvda
eriydigan yelim yog‘ochlarni yelimlash uchun ishlatiladi, shuningdek, BF-2, BF-4 kabi yelimlar buyum yopishtirishda ko‘p tarqalgan.
Temirlarni yelimlash uchun fenolepoksid yelimi
eng yaxshi
hisoblanadi. Undan tashqari, korbinolB yelim (unga 3096)ga xlor-peron qo‘shganda oyna va rezinkani yelimlashi mumkin. Karbamid,
kauchukli, kremniy-organik poliamidli, poliuretanli va poli-vinilatsetatli (betonni ta’mirlash uchun) yelimlar ko‘p uchrab turadi. Pardasimon yelimlarni ishlatish va tashish oson, ular yuqori
harorat, ya’ni
150—180"S da
va 1—2 MPa solishtirma bosimda
eriydi va bir-biriga yaxshi moslashtirilgan sirtlarni yelimlaydi.
Bakelit parda (yupqa qog‘ozga surkalgan fenolformal’degid
yelim) bilan qayin daraxtidan ishlanadigan suv o‘tkazmaydigan
fanerlar yelimlanadi.
Yo‘l qurilishibop plastmassalar
Yo‘l qurilishida yerosti sho‘r suvlari hamda yo‘l yuzasi yaxlaganda sepiladigan tuz eritmalari yo‘l qatlamidagi ashyolarning
bog‘lovchilik kuchini kamaytiradi va uni buzilishga olib keladi.
Yo‘l qatlamining ostki yoki ustki qismidan keladigan zararli
suyuqliklarning yo‘lini to‘sish uning uzoqqa chidamliligini ta’minlaydi. Buning uchun yo‘l qatlamining quyi va yuqori qismiga
polietilen yoki polimer pardasini yotqizib keyin uning ustiga
yo‘lbop ashyolarni (qum, shag‘al, bo‘sh beton) tashlab zichlansa, zararli muhit ta’siridan muhofaza qilinadi. Pement-beton yoki as-fal’t-beton ostidagi polizetilen yoki poliamid (qalinligi 0,2—
0,12 mm) pardalari quyosh nuridan xoli bo‘lganda uzoqqa chidaydi.
Sement-betonli yo‘l yuzasida hosil bo‘ladigan yirik darzlar,
474
|
bu yerda:
FE, —mamlakat eksportida tovar (tarmoq tovarlari yig‘indisi)ning solishtirma
зa тop "1;
Em—jahon eksportidagi shu turdagi tovarlarning solishtirma salmog‘i.
Agar nisbat birdan katta bo‘lsa, bu tarmoq yoki tovarni xalqaro jihatdan
ixtisoslashgan tarmoq yoki tovarlarga kiritish mumkin va aksincha.
Eksport bo‘yicha kvota milliy sanoatning
tashqi bozor uchun ochiqlik
darajasini ifodalaydi:
K, —E/YaIM,
bu yerda: E—eksport qiymati.
Eksport buyicha kvotaning ko‘payishi ham mamlakatning xalqaro mehnat
taqsimotidagi
ishtirokining,
ham
mahsulot
raqobatbardoshligining
o‘sib
borishidan darak beradi.
Mamlakatdagi
aholi jon boshiga
to‘g‘ri
keluvchi
eksport hajmi
uning
iqtisodiyotining «ochiqligi» darajasini ifodalaydi. Eksport salohiyati (eksport
imkoniyatlari)
—
bu
mazkur
mamlakat
tomonidan
ishlab
chiqarilgan
mahsulotning o‘z iqtisodiyoti manfaatlariga putur yetkazmagan holda jahon
bozorida sotishi mumkin bo‘lgan qismi.
Tovarlar eksporti va importi summasi tashqi savdo aylanmasi yoki tashqi
tovar aylanmasini
tashkil
etadi. Qandaydir mamlakat ishlab chiqaruvchi
mamlakatdan tovarni o‘z iste’moli uchun emas, balki uchinchi mamlakatga
qayta sotish uchunolgan taqdirda reeksport ro‘y beradi. Reeksport bilan
reimport uzviy bog‘liq. Reimport iste’molchi mamlakatdan reeksport tovarni
sotib olishni bildiradi.
O‘zbekistonda
tashqi
savdo
aylanmasi
va
uning
tarkibi
quyidagi
ma’lumotlar bilan tavsiflanadi (3-jadval).
3-jadval.
O‘zbekistonda tashqi savdo aylanmasi va uning tarkibi, foiz hisobida."
Yillar
Ko‘rsatkichlar
2000 { 2002 { 2003 { 2004 { 2005 { 2006 { 2007 { 2008
Tashqi savdo
100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0
aylanmasi
Eksport
52,5
52,4
55,7
56,0
56,9
59,2
63,2
60,7
Import
47,5
47,6
44,3
44,0
43,1
40,8
36,8
39,3
Eksport—jami
100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0
shu jumladan:
Tovarlar
86,3
84,1
85,6
88,2
87,8
87,9
89,3
89,6
Xizmatlar
13,7
15,9
14,4
11,8
12,2
12,1
10,7
10,4
Import—jami:
100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0 { 100,0
shu jumladan:
Tovarlar
91,5
89,4
89,8
88,9
89,6
90,9
92,6
89,0
Xizmatlar
8,5
10,6
10,2
11,1
10,4
9,1
7,4
11,0
Manba: O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari.
! O‘zR Davlat Statistika qo‘mitasi ma’lumotlari.
231
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
|
Shuningdek, mato
uz ishga tushirilgach, uning chet eldagi marketing va reklama ishlariga ham katta e’tibor qaratilishini kutish mumkin
Bu esa mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun yana bir bepul imkoniyat
|
Numbeo tadqiqot servisi tomonidan tuzilgan, hayot sifati bo‘yicha dunyoning 226ta eng yaxshi shaharlari reytingida Markaziy Osiyodan faqat bitta shahar bor - Olmaota
Servis shaharlarni tanlashni aholining sotib olish qobiliyati (qancha yuqori bo‘lsa, shuncha yaxshi), ifloslanish indeksi (qancha past bo‘lsa, shuncha yaxshi), uy-joy narxining fuqarolar daromadiga nisbati, hayot kechirish minimumi indeksi (qancha past bo‘lsa, shuncha yaxshi), xavfsizlik indeksi, sog‘liqni saqlash indeksi, yo‘l trafigi indeksi (qancha past bo‘lsa, shuncha yaxshi) va iqlim indeksini hisobga oluvchi formula yordamida amalga oshirdi
Reytingda birinchi o‘rinni Kanberra (Avstraliya) egalladi
Ikkinchi o‘ringa Eydxoven (Niderlandiya) munosib ko‘rildi, uchinchi - Roli (Shimoliy Karolina, AQSh)
Shuningdek, birinchi o‘nlikdan Adelaida (Avstraliya), Tsyurix (Shveytsariya), Medison (Viskonsin, AQSh), Brisben (Avstraliya), Vellington (Yangi Zelandiya), Kolambus (Ogayo, AQSh) va Sharlott (Shimoliy Karolina, AQSh) joy oldi
|
1103-topshiriq. Matnni o‘qing. Savollar tuzing.
NAVRO‘Z–YANGI KUN
Navro‘z bayrami 21-martda nishonlanadi. 21-mart-da kechasi bilan kunduzi teng bo‘ladi. Quyosh shu
kundan boshlab baland ko‘tariladi. Kunlar uzayadi.
Hamma yerda xalq sayillari boshlanadi. Biz ham
bayram tantanalarida qatnashdik. O‘yin o‘ynab,
raqsga tushdik. Katta qozonda sumalak pishdi. Biz
sumalak yedik. Bayram tomoshalarini ko‘rdik va
xursand bo‘ldik.
LUG‘AT
nishonlamoq– îòìå÷àòü sayil– íàðîäíîå
yangi kun– íîâûé äåíü ãóëÿíèå
teng bo‘lmoq– óðàâíè-tinglamoq – ñëóøàòü
âàòüñÿ
uzaymoq– ïðîäëèòüñÿ
qadimdan– ñ äðåâíèõ
xursand– ðàäîñòíûé
âðåì¸í
1-mashq. Tasvirlangan narsalar nomini yozib,
matnni to‘ldiring.
Navro‘zda ekadilar. tozalaydilar.
Ko‘k pishiradilar. Hamma raqsga tushadi,
o‘ynaydi. Dalada ochiladi. uchib keladi.
Navro‘z bayrami uzoq vaqt davom etadi. Hamma
xursand bo‘ladi.
|
Ertalabki
gigiyenik
gimnastika, ishlab
—chiqarish
gimnastikasi, yugurish,
sayohat
va
sport
turlarining
odam
tanasini mastahkamlashdagi
Doimo
Metodis
t, trener,
o‘quv-ch
ilar
Sport
haqida
maxsus
filmlami namoyish etib turish
6. HISOBGA OLISH VA HISOBOT TUZISH
Jamoada
hisobga
olishning yagona
shakllarini
olib
—borish JXYaSh - FEUK)
Yil
boshida
JXYasSh -1. Shug‘ullanuvchilar
ko‘ngilli
sport
jamiyati
(KSJ)
a’zolarining ro‘yxati.
JXYash
-
2.
2
raziyadlilar,
nishondorlar
va
jamoatchi
instruktorlar
haqida
rasmiy
hujjatlar
(protokollar,
jurnallar,
buyraqlar).
JIXYaSsh
—
3.
Yuqori
natijalar
kartochkasi
va
ular
haqidagi
hujjatlar.
JIXYa sh
—
4.
Jismoniy
madaniyat
xodimlarining
shaxsiy
kartochkasi (ma’lumoti,
malaka
oshirganligi vah.k.).
JXYaSh -5.
Sport inshootlari
hisobga olish kartochkasi (soni,
hajmi va holati).
дaлacи-П-П-JMJ
(jismoniy madaniyat jamoasining raqamli hisobotini tuzish
pr
Qikngan barcha ishlar bo‘yicha
yozma hisobot tuzish
358
VII. MOLIYAVIY VA XO‘JALIK ISHLARI
i
Jamoaning
bir
yillik
Yil
Jamoa
moliyaviy daromadlari va
oxшдa } rahbari,
xarajatlar smeta-sini tuzish va
kasaba
tasdiqlash
uyushma
2
Sport
jihozlari
va
Yil
Jamoa
buyumlarini xarid qihsh, ularni
davomid)
keng.
3
Jish joyi, yotoqxonalar oldida
Yil
Tash-kil
od-diy o‘yin va sport maydonlarini
Jl davomid ) ot-chilar
qurish va jihozlash
a
,
trenerlar
4
JTibbiy-jismoniy
tarbiya
Yil
Jamoa
mah-kamasini tashkil qihsh.
davomid ) rahbari
S 1 Sport jihozari, buyumlari va
Har J Kengash
in-shootlarini saqlash, ehtiyot
kvartald
fg. raisi
6
{ Co0Б
komandalar
va-П-Kotib
sport-chilarni
taqdirlash
uchun
yor-liqlar,,
’’ mukofotlar
kubok—
va boshqalarni xarid
7 TA oШK badallarini yig‘ish
Б.
Kotib
Jismoniy
madaniyat
kengashi
bir
yillik
ish
rejasini
kengash a’zolari, jamoa rahbari, kasaba uyushmasi, yoshlar
«Kamolot» uyushmasi bilan kelishilgan holda ishlab chiqadi
va umumiy yig‘ilishda (kengashida) tasdiqlaydi.
Har
bir jamoa
yil davomida
o‘tkaziladigan ommaviy
sog‘lomlashtirish va sport tadbirlari bo‘yicha o‘tkazilayotgan
musobaqalarni ham aniq rejalashtirish zarur bo‘ladi.
Bu o‘rinda quyidagi rejaning namunasini tavsiya etish
mumkin:
Jismoniy madaniyat kengasnining jismoniy tarbiya
sog‘lomlashtirish va sport tadbirlari bo‘yicha bir yillik taxminiy kalendar rejasi
t.
Tadbirlarning nomi Muddati O‘tka-Qatna-
Bajaruv-Baja-zishjoyilshuvchilarj chilar
rilgan
I. SOG‘LOMLASHTIRISH TADBIRLARI
11 Ishlab
Bahor
Har bir
chiqarish
Stadi
Tashkilo sinf
gimnastikasi——
359
|
Formula
bo‘yicha
aniqlangan
nishablik
001»7»0005
shartni
qanoatlantirishi kerak.
Kamera
boshlanishdagi
tindirgich
tubi
oxiridagiga
ko‘ra
Ah etli 70,0085. 110
# 0,930 qiymatga baland bo‘ladi va kamera boshlanishida
suv chuqurligi quyidagicha bo‘ladi
ДA
0,93
H.H. –754,16–—
= 4.3т
(10.8)
va kamera oxirida
ah
0,93
H. = H., 9— = 4361—52,
(10,9)
Tindirgich boshlanishida va oxirida suv oqimi tezligini aniqlaymiz:
Davriy. yuviladigan tindirgichni loyqa bosishga hisoblash. To‘g‘ri
loyihalangan tindirgich sutkasiga ikki marta va kamdan
-kam hollarda
ikki
sutkada
bir
marta
yuviladi.
Shuning
uchun
loyqa
bosishga
hisoblash tekshiruvchi xarakterga ega. Tindirgich kamerasi boshlanishi
va oxirida chuqurliklar bir xil emas, sekin o‘zgaruvchan notekis harakat
ro‘y beradi. Tindirgich tubiga cho‘kindilarni uzluksiz tushishi va buning
natijasida
jonli
kesimni
kamayishi
bu
harakatni
nobarqaror
qiladi.
Hisobiy sxemani soddalashtirish uchun kamera boshlanishida va oxirida
suv chuqurliklarini doimiy hisoblab va har bir davr oxirida cho‘kindilar
qatlamining
yotishi tufayli ularning kamayishini hisobga olinadi, loyqa
bosishga hisoblashni alohida vaqt intervallari bo‘yicha olib boriladi.
Vaqt intervali ikkidan besh soatgacha va ba’zi bir holatlarda sakkiz
soatgacha qabul qilinadi.
To‘g‘on
oldidagi
tindirgichlarda
muallaq
zarralar
kameraga
kirishida
oqimning
jonli
kesimi
bo‘yicha
tekis
tarqalgan
deb
hisoblanadi.
Bu
holatda
har
bir
fraksiya
tubga
tushishda
doimiy
qalinlikdagi qatlamni hosil
qiladi (10.2-rasm). Har bir guruh fraksiyasi
qatlamining qalinligi quyidagi bog‘lanishlar bo‘yicha aniqlanadi:
ai
(10.10)
10008,1
L
389
|
8
qachon eskirmaydi. Vaqt o‘tishi bilan ularni kimyoda qo‘llash uslublari,
ayrim masalalarni bayon qilishning o‘zaro nisbatlari va ularni amaliyotga
unumli qo‘llash sohalari o‘zgaradi, xalos.
“Fizikaviy
kimyo”
fanining
ta’rifi
birinchi
bor
1752-
yil
M.V.Lomonosov (1711-1765) tomonidan berilgan: fizikaviy kimyo fani
kimyoviy hodisalarni fizika fani yordamida o‘rganuvchi va bu hodisalarning
qonuniyatlarini nazariy jihatdan ochib beruvchi hamda tushuntiruvchi
fandir. M.V.Lomonosov fizikaviy kimyoni “kimyoning falsafasi” deb
aytgan. Uning nazariy va tajribaviy tadqiqotlari hozirgi kunlarda ham o‘z
ahamiyatini yo‘qotmagan kashfiyotlarga olib kelgan. U materiya va
harakatning saqlanish prinsipini to‘g‘ri talqin qilishga juda yaqinlashgan.
Lomonosovning atomistik tushunchalari issiqlikning kinetik tabiati
haqidagi xulosaga olib keldi va u “eng katta va oxirgi sovuqlik darajasi”
mavjudligini taxmin qildi, ya’ni zarrachalarning harakati to‘liq to‘xtashiga
mos keluvchi juda kichik temperatura borligini ta’kidladi hamda
termodinamika ikkinchi qonunining ta’riflaridan biri bo‘lmish “issiqlik
sovuqroq jismdan issiqroqga o‘z-o‘zidan o‘ta olmasligini” ta’kidlagan.
XIX asrning boshlarida Angliyada Daltonning (1801), Fransiyada Gey-Lyussakning (1802), Italiyada Avogadroning (1811) ishlari natijasida
gazsimon holatning qonunlari ochildi va atomistik tushunchalar keng
rivojlandi. Ushbu davrga Gessning termokimyo bo‘yicha qilgan ishlari ham
tegishlidir. Galvanik elementlar, elektroliz, elektrolitlarda tokni
tashib o‘tish tadqiqotlari tufayli elektrokimyoning asoslari tashkil
topgan. 1799-yilda Italiyada Galvani va Volt galvanik element
yaratdilar. 1802-yil V.V.Petrov elektr yoyi hodisasini ochdi. 1805-yil
Grotgus (Rossiya) elektroliz nazariyasining asoslarini ishlab chiqdi. 1800-
yil Devi moddalarni ta’sirlashishining elektrokimyoviy nazariyasini
ilgari surdi va kimyoviy tadqiqotlarda elektolizni keng qo‘lladi. Devining
o‘quvchisi
Faradey
1833-1834-
yillarda
elektrolizning
miqdoriy
|
Shavkat Mirziyoev Vengriya Bosh vaziri bilan muloqot qildi
14 aprel kuni O`zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban bilan telefon orqali muloqoti bo`lib o`tdi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar bermoqda.
Ma`lum qilinishicha, suhbat avvalida O`zbekiston etakchisi Vengriya Hukumati rahbarini “FIDES” – Xristian-demokratik xalq partiyasi koalisiyasi ushbu mamlakat parlamentiga saylovda g`alaba qozongani bilan samimiy tabrikladi.
Tomonlar ikki mamlakat o`rtasida diplomatik munosabatlar o`rnatilganining 30 yilligi bilan bir-birini tabrikladilar.
Strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash masalalari, Vengriya Bosh vazirining o`tgan yili mart oyidagi O`zbekistonga tashrifi yakunida erishilgan kelishuvlar ijrosining borishi batafsil muhokama qilindi.
Farmasevtika, qishloq xo`jaligi, chorvachilik, oziq-ovqat sanoati, qurilish materiallari ishlab chiqarish tarmoqlarida kooperasiya loyihalarini amalga oshirish, bank-moliya sohasidagi o`zaro manfaatli hamkorlikni kengaytirish masalalariga alohida e`tibor qaratildi.
Xalqaro va mintaqaviy ahamiyatga molik dolzarb masalalar yuzasidan fikr almashildi. Bo`lajak oliy darajadagi tadbirlar rejasi ko`rib chiqildi.
Suhbat har doimgidek samimiy va do`stona ruhda o`tdi.
|
XORAZM VA XORAZMLIKLAR
P
Shu
tariqa
xorijda
ta’lim
olgan
birinchi
o‘zbek
irrigatori,
boshqaruv
sohasidayam
tajribali
bo‘lgan
Muhammad
hoji
sinfiy
dushman
sifatida
chetga
surib
qo‘yiladi...
Natijada aynan suv xo‘jaligi tizimida katta kamchilik
va
nuqsonlar
ro‘y
beradi.
Davlatning
millionlab
mablag‘lari o‘zlashtirib yuboriladi. 1928-yilning bahorida,
Toshkentda bo‘lib o‘tgan O‘rta Osiyo suv xodimlarining sud
jarayoni katta shov-shuvlarga sabab bo‘ladi. Ushbu sudda shu
davrdagi O‘rta
Osiyo
suv inshooatlarining qurilishidagi
katta kamchilik, nuqsonlar, salbiy jihatlar fosh qilingan
edi.
Sudda davlat ayblovchisi, prokuror Kondurushkin O‘rta
Osiyo
"mirob"larining ishida
"bosqinchilik,
zararkunda-chilik
va
sabotaj"ning
barcha
qonuniy
belgilari
bor
ekanligini
isbotlagan
edi.
Buning
ustiga,
Moskvadagi
Davlat reja qo‘mitasi
suv seksiyasi rahbarlari Novatsdi,
Kenig,
Seydler
va
Rizenkampflarning
O‘rta
Osiyo
Suv
boshqarmasi boshliqlari kommunistlar Rikuvov, Proxorov
va Mor bilan birga to‘la rejalashtirilgan va texnikaviy
hamkorlikda
rivojlangan
faoliyatlari
haqida
gapirar
ekan, Kondurushkin shunday dahshatli so‘zlarni tilga oladi:
5 Sudda, biz tashkiliy qarshilikka, ustamonlar to‘dasining
fitnasiga duch kelib turibmiz..
Ushbu suddagi tergov materiallari salkam
50 tomni
tashkil etgan, ayblov fikri esa mayda bosmada yozilgan 162
sahifada bayon qilingan
edi. Ish Toshkentda bo‘lib o‘tgan
Moskvadagi
Oliy
Sudning
sayyor
yig‘ilishida
besh
hafta
mobaynida ko‘rib chiqildi. Suddagi qora kursida yuqorida
komi tilga olingan-Rikunov, Proxorov va Mordan tashqari,
ularning
o‘rinbosarlari-Riskin,
Shugayevskiy
va
Sharov,
shunindek, O‘rta Osiyo suv xo‘jaligi Boshqarmasining ma’sul
lavozimlarini egallagan
17
nafar
sudlanuvchi
(jami-23
kishi) o‘tirib, javob berishdi.
Sudda
ayblangan
kishilarning
ism-shariflaridan
ko‘rinib turibdiki, o‘lkadagi yer, suv sharoitini bilmay, bu
tizimga rahbarlik qilgan mustamlakachilar endigina qad
72
|
lizing munosabatlari sharoitida egalik qilish, foydalanish,
tasarruf etish huquqi mulkdorlik huquqidan farqlanadi. Agar
lizing oluvchi mazkur mol-mulkning sotuvchisini o‘zi tanlaydigan bo‘lsa, uning bir o‘zi
qarz oluvchi, ijarachi
va xaridor
vazifasini bajaradi.
Kreditlash sharoitida qarz beruvchining investitsiyalari o‘z
risklariga ega bo‘lgan bank krediti hisobidan amalga oshiriladi, lizing sharoitida
esa, investitsiyalar lizing beruvchi
tomonidan
amalga oshiriladi,
qarz oluvchi
esa foyizlar
va
amortizatsiya
ajratmalari
(vositachilik
haqi,
qo‘shilgan
qiymat solig‘i, lizing beruvchining qo‘shimcha xizmatlari) tarzidagi joriy chiqimlarni bo‘yniga oladi. Kreditlash sharoitida kreditni qoplash pul shaklida amalga oshiriladi, lizing
sharoitida bu ish kompensatsiya xizmatlari ko‘rsatish, mahsulot
berish
tarzida
amalga
oshirilishi
mumkin.
Kreditlash
qoplanish manbalari jihatidan ham lizingdan farq qiladi.
Kredit munosabatlaridan farqli
o‘laroq lizing sharoitida
uning
qatnashchilari
o‘rtasida
boshqa
huquqiy
munosabatlar
kelib chiqishi mumkin. Lizing munosabatlari o‘zining risklari tarkibi va yig‘indisi bilan ham kredit munosabatlaridan farq qiladi. Lizing munosabatlari sharoitida risklarining tarkibi va yig‘indisi kredit munosabatlari sharoitidagi risklari tarkibidagi yig‘indisiga nisbatan torayadi.
Lizing
munosabatlari
xodimlarni
yollashdan
ham
farq
qiladi. Yollashda faqat mehnatdan foydalanish munosabatlari
vujudga kelsa, lizingda mol-mulkdan foydalanish, unga
egalik qilish, uni qisman tasarruf etish sodir bo‘ladi. Lizing
o‘z obyektlari jihatidan yollashdan farq qiladi, xodim, uning
qobiliyati
yollash
obyekti
bo‘lsa, lizingda
ko‘char
va
ko‘chmas
mulk
obyekti
bo‘ladi.
Yollashda
mehnat
munosabatlarini
huquqiy tartibga solish ko‘zda tutiladi, lizingda esa mulkiy,
kredit, ijara va tijorat huquqi munosabatlari amalga oshiriladi. Tadbirkorlik faoliyatini ko‘zda tutuvchi lizing munosabatlari tashkiliy
shakli jihatidan
ham
xodim
yollashdan
farq qiladi, chunki xodim yollashning tashkiliy shakli faqat
yollanma mehnatdir.
Shunday qilib, bizning e’tiqodimizga ko‘ra, lizing munosabatlari tadbirkorlikni rivojlantirishga, KUB korxonalarini oyoqqa turg‘izishga ko‘maklashuvchi iqtisodiy munosabatlarning
murakkab, o‘zaro chambarchas qovushgan, o‘zaro bog‘langan tizimidir.
Odatda lizing munosabatlari bir necha tomonning ishtiroki-49
|
Qizim esa yig’ib-to’plab yurarkan… Darvoqe, 1-jildning «Yozilmagan so’zboshiga ilova» degan izohotida bular bari — tarixi bilan yozilgan
Balki o’qigandirsiz? Qizimdan
— O, korrektura o’qiyapsizmi? — dedi u yayrab
— Eshitdim
«Sharq»qa qo’ng’iroq qiluvdim
«Adangiz obketdi», deyishdi
|
1. 881158-33012 sm”; 1041158-36780 sm”;
2. 881158-881146-185 sm”; 881158-33012 sm”;
3. 961146-34058 sm”; 1041170—39925 sm”;
g)
hisoblab
topilgan
natijalar
bo‘yicha
1-jadval
to‘ldiriladida
va
natijalar
solishtirilib, texnik shartlardagi songa yaqini aniqlanadi.
1-jadval
–
Andaza sathi
5
=.
–
Aralash usuli
мa
=
=
=
=
"дa
=
=
2
2
8
5
Б
8
o
=
==
Qo
—
x
o
жo
o
=
5
жoм
i
3
м
"2
0
2
"5
=
5
8
=
2
g
8
u
8
5
3
19
(25
5
=
ap
1211—55
o
б
5
Ф
2
Oo
2
O
B
722
1
2
3
4
5
6
7
8
Izoh: andazalar 1:5 masshtabda bajarilgan.
HISOBOTGA QO‘YILGAN TALABLAR
Bajarilgan ish bo‘yicha xisobotga quyidagilar bo‘lishi kerak:
. Berilgan modelni tasviri;
. Modelni tashqi ko‘rmish ifodasi;
. Berilgan modelni bichiqlar ro‘yhati;
1
2
3
4.
5
6
Berilgan modelni texnik xujjatidan olingan andazalar sathining jadvali;
. Andazalar sathini o‘lchash usullari bo‘yicha qizqacha ma’lumot;
. O‘lchash natijalarining jadvali.
NAZORAT SAVOLLARI:
I .Andazalar satxi nima uchun hisoblanadi?
2.Geomenrik usulda satx qanday aniqlanadi?
3. Kombmnatsiyalashtirilgan usulga tasnif bering.
10
|
O`zbekiston terma jamoasi Filippin termasi ustidan g`alaba qozondi
JCh-2018 va OK-2019 musobaqalariga 2-saralash bosqichining 9-turida O`zbekiston terma jamoasi o`z maydonida Filippin termasiga qarshi maydonga tushib, 1:0 hisobida g`alaba qozondi.
Uchrashuvdagi yagona gol muallifi Anzur Ismoilov bo`ldi. Uchrashuvning 59 daqiqasida zaahiradan maydonga tushgan Aleksandr Geynrxning uzatmasidan so`ng terma jamoamiz himoyachisi gol kiritib, termamizga muhim 3 ochkoni olib keldi.
O`zbekiston – Filippin 1:0
Gol: 1:0 – 59 Ismoilov
O`zbekiston: Aleksandr Lobanov, Egor Krimes, Anzur Ismoilov, Server Jeparov (Geynrix, 57), Odil Ahmedov, Sardor Rashidov (Bikmaev, 81), Igor Sergeev, Javohir Sohibov, Vitaliy Denisov, Islom To`xtaxo`jaev, Eldor Shomurodov (Hasanov, 52).
Filippin: Nil Eterij, Simone Rota, Xuan Girado, Lyuk Vudland, Ian Remzi, Sato Daysuke, Amani Aguinaldo, Patrik Reychelt, Xaver Patino, Martin Shtubl, Porteria.
Ogohlantirish: Martin Shtubl, 8
Chetlatish: Xose Elmer Porteria, 10
|
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, kecha, 2022 yil 2 may soat 14:30 larda Toshkent shahar, Shayxontohur tumani, Mannon Uyg‘ur ko‘chasida haydovchilar:1991 yilda tug‘ilgan U
N
boshqaruvidagi "Matiz" rusumli;
1987 yilda tug‘ilgan M
Sh
boshqaruvidagi "Lacetti" rusumli;
1969 yilda tug‘ilgan A
A
boshqaruvidagi yana bir "Matiz" rusumli;
1980 yilda tug‘ilgan N
M
boshqaruvidagi "Nexia-3" rusumli transport vositalari ishtirokida to‘qnashuv sodir bo‘lgan va haydovchi U
N
boshqaruvidagi “Matiz” avtomobili ag‘darilgan
Hodisa natijasida tan jarohati olganlar yo‘q
Holat yuzasidan Toshkent shahar IIBB YHXB mas’ul xodimlari tomonidan surishtiruv harakatlari olib borilmoqda
|
bajariladigan
mashqlar.
Mashqlarning
turkumlanishi
ko‘rsatib
turibdiki, P.F. Lesgaft klassifikatsiyasi didaktik prinsiplarga
yo‘naltirilgan. Lekin buham jismoniy tarbiya tarixiy omillarini
to‘laqonli o‘z tarkibiga sig‘dira olmagan.hozirgacha to‘liq ilmiy
asoslangan jismoniy mashqlar klassifikatsiyasi mavjud emas. Sobiq
sovet jismoniy tarbiya tizimiham bu vazifani uddalamadi.
6.1.2. Jismoniy mashqlarni tarixiy klassifikatsiyasi
Tarixan jismoniy mashqlar–o‘yinlar tarzidagi, gimnas-tika
ko‘rinishidagi, sport va turizm mashqlariga turkumlangan edi.
O‘yinlar, gimnastika, sport, turizm jismoniy tarbiya tizimining
asosiy omillari sifatida tan olinib kelingan vahozirgi kundaham
mashqlar klassifikatsiyasi tarkibida o‘z a’amiyatini yo‘qotgani yo‘q.
Ko‘pchilik
olimlarning
fikriga
qarama-qarshi
ularoq,har
doim
o‘zgarishda. Tarixiy qabul qilingan jismoniy mashqlar turkumi davr
o‘tishi bilan o‘z o‘rnini o‘zidan progressiv bo‘lganlarga bo‘shatib bermoqda
yoki o‘sha mashqlar rivojlanmoqda, takomillashtirilmoqda. Jismo-niy
tarbiya jarayonida ularning asosiy omilligi tarbiya tizimlarida ilmiy
asoslangan. Demak, o‘yin, gimnastika, sport, turizm tarkibiga kirgan
jismoniy mashqlar turkumi deyish bizda ayrimhollarda noto‘g‘ri fikr
tug‘dirishi mumkin. Chunki, sport turkumiga kirgan yugurish, yurish,
sakrashlar jismoniy mashq sifatida o‘yinlarda, gimnastika tarkibida,
turizm mashq-lari tarzidaham uchrashi mumkin. Mashqlar bir-biri bilan
o‘zaro uzviy bog‘liqholda foydalaniladi.
O‘yin atamasi xilma-xil faoliyatni ifodalaydi. Tabiat o‘yini,
kuch o‘yini va boshqalar. Madaniyat so’asi bo‘yicha esa, aktyor o‘yini,
olimpiada o‘yinlari yoki sport o‘yini, bularninghammasi xilma-xil
maono beradi. O‘yin tarixiy to‘plangan ijtimoiyhodisa sifatida
faoliyatning
ayrim
turihisob-lanadi.
O‘zininghayotiy
a’amiyati
orqaligina jamiyatda o‘ziga qiziqish uyg‘otadi va ayrim odamlarni o‘ziga
tortadi.
O‘yin faoliyatida odam o‘zini o‘rab olgan mu’it bilan o‘zgacha
aloqada,
bir
maqsadga
yo‘naltirilgan
faoliyatda
bo‘ladi
vaham
jismoniyham
aqliy
qobiliyatini
mashq
(trenirovka)
qildiradi.
Me’natdan farqli o‘laroq, o‘yin paytida moddiy neomat yaratilmaydi.
O‘zhayoti uchun tabiat inoomlaridan bevosita foydalanmaydi. O‘yin
sharoitida
xilma-xilharkatni
tanlash
imkoniyati
bor.
Bu
esa
o‘ynovchining o‘zhis-’ayajonini, ijodiy qobiliyatini, faolliginihamda
tashabbusini ishga solishga majbur qiladi.
’ozirgi kunda o‘yinchilar soniga qarab yakkama-yakka jamoa bo‘lib,
ko‘pchilik (omma bilan) o‘ynaydigan o‘yinlar mavjud. Bu esa pedagogika
|
F
Y
—»?
40909
289
«!!! «»? «? G
«»? ari 3888846969
kir IYI!»
FILINI
MOH
MIRI DA
1s
HAS O 2555
1
«Ip!
Bu borada ham salafi solihlarimizdan o‘rgansak arziydi. Ibn Avnning aytishicha, Muhammad ibn Sirinni onasi chaqirganda, u kishining javobi onasining nidosidan balandroq
chiqibdi. Shunda u kishi kafforatiga ikkita
qul ozod qilgan ekanlar.
Keyingi paytda ota-onalari qarib, kuchdan
qolganlarida qarovsiz tashlab qo‘ygan oilalar-"
ni ham uchratib turibmiz. Ular, avvalambor,
unutmasinlarki, ertaga farzandlaridan
xuddi shunday muomalani ko‘radilar. Undan
keyin Rasulullohning (s.a.v.) ham qattiq tahdidlari bor. U zot bir majlisda: "Burni ishqalansin", deb uch marta qaytardilar. "Kimning burni ishqalansin
2"
deb so‘rashdi sahobalar. "Ota-onasining birontasini yoki ikkalasini ham qarilik paytlarida topib, jannatga kira olmagan odamning", dedilar-u zot
(Imom Muslim rivoyati).
Imom Hasan (r.a.) qarigan chog‘larida ota-onani qarovsiz tashlab qo‘yishni va ularga yaxshilik qilmaslikni oq bo‘lish deb aytganlar.
Farzand ota-ona uchun ne’mat ekan, ota-ona
ham farzand uchun ne’matdir. Ayniqsa, ularning qarigan chog‘larida duolarini olib qolish
ko‘p yaxshpiliklarga eshik ochadi. Zero, ota-onaning farzand haqqiga qilgan duosi ijobat.
–Endi ota-onalik burchlari haqida ham
gapirib o‘tsangiz.
—Nabiy (s.a.v.): "Har birlaringiz cho‘ponsiz, qo‘l ostingizdagilardan mas’ulsiz", deb
aytganlar. Shunday ekan, har bir ota-ona qiyomatda farzandlaridan, ularga qanaqa tarbiya
berganidan, nimalarga o‘rgatganidan, qanday ulg‘aytganidan so‘raladi. Demak, ayniqsa, otalar
otalik burchlarini tom ado etmoqlari, farzandlariga go‘zal tarbiya bermoqlari, yaxshi amallar
qilishga ko‘niktirmoqlari lozim. Shunda
farzandlari tufayli bu dunyoda ham, qiyomatda
–marhamatga erishadilar. Zero, bir hadis-
: "Yaxshilik qilishda o‘g‘liga yordam bergan
ia Alloh rahmat qildi", deyilgan.
Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.): "Otada
o‘g‘ilning haqqi uchtadir: yaxshi ism qo‘yish, aqli
kirsa, Qur’on o‘rgatish, balog‘atga yetsa, uylantirish", deganlar.
Anas ibn Molik (r.a.): «Agar ota farzandiga yomon yo‘llarni o‘rgatgan bo‘lsa, farzandining gunohi kamaymagan holda otaga ham borib
turadi", deydilar. Shunga qiyosan aytish mumkinki, ota farzandiga yaxshi amallarni o‘rgatsa, farzand topgan savoblar kamaymagan holda
otani ham bahramand etadi, inshaalloh.
Abdug‘afur ISKANDAR
suhbatlashdi.
|
Sun'iy marmardan qo'rqish vaqti ham bor - Ma'lumot - Eaststar Machinery Co
, Ltd
Kichkina qattiqligi tufayli, sun'iy marmar ba'zan qasddan o'yilgan, bir marta zarar ko'rganidan qo'rqadi, hech qachon qaytib kelmaydi; sun'iy marmar ham kuyishdan qo'rqadi, ba'zida tasodifan sun'iy marmarni bo'g'ib qo'ydingiz, chandiqlar brendga aylanadi; Bunga qo'shimcha ravishda, sun'iy marmar ham bo'yoq bilan bo'yalgan, bundan keyin ham vujudni yo'q qilish ehtimoli juda kam bo'ladi
Hayotning chiroyi bizni yiqitishga, zarba berishga imkon bermaydi
|
26!
Tohir Malik
—Sen bu gaplaringni qo‘y. Ma’ruza qilasanmi?
—Yo‘q, qo‘limdan kelmaydi.
—Unda komitetda o‘zingni muhokama qilamiz.
—Qanday qilib? Axir men hali komsomolga a’zo emasman-ku?
— Yo‘g‘-e, nimaga o‘tmading?
—Hali qabul qilganingiz yo‘q, -Asror shunday deb istehzo bilan kuldi-da, uning yonidan o‘tib, hovliga chiqdi. Baqateraklar orasiga qo‘yilgan o‘rindiqqa borib o‘tirdi. Shamol
terak barglarini beayov yulib xiralik qilardi. Qirq yildan beri
charchamay turgan barabanchi pioner haykali atrofida chang
to‘zitadi. Baraban cho‘plari o‘n yillar avval sinib ketgan, har
yili kumushrangga bo‘yaluvchi bola nigohini uzoq ufqqa
tikkanicha shamolning qilig‘iga pisand qilmaydi. Shu yerga
o‘rnatilgandan beri necha bo‘ronni, do‘l-yomg‘irni ko‘rmagan
bu haykal. Xashaki shamol nima degan gap uning ko‘rganlari
oldida,
Tanaffusga qo‘ng‘iroq chalingach, Asror «sinfga kirsammi-kirmasammi, yo uyga ketaversammikin» deb ikkilandi. Endi turib yurgan paytda shoshilib kelayotgan sinfdoshi
Otaullani ko‘rib, to‘xtadi. Sochi jingalak, o‘ziga oro berib yurishni yaxshi ko‘radigan Otaulla o‘zini Asrorga yaqin tutardi.
Hozir shoshilib kelishi ham shundan.
Nima qilib qo‘yding, boss? -dedi u Asrorni yelkasiga
turtib.
—Qilig‘ingni boshqa o‘qituvchiga qilmaysanmi? Bu
geografiya, bu yil oxirgi marta kiradi. Baho attestatga keta-di-yat Shunga o‘chakishasanmi?
—Nima qipti, -dedi Asror yelka qisib, U hozir bu haqda
gaplashishni istamasdi. Shu sababli gapini qisqa qilmoqchi
edi, aksincha bo‘lib, Otaullaning gap xaltasini ochishga sabab
tug‘dirib berdi.
— Bass, bu nima deganing? Institutda hisobga olishadi
o‘rtacha bahoni.
—Institutga kirsam uning bahosisiz ham kiraman.
—Ha, senga gapirish oson. Kallang bor. Ammo... xafa
bo‘lma-yu, sen uchun kechirim so‘rab qo‘ydim.
|
a
n S.Malikov
e
Byudjet mablag‘ni qayerdan oladi? Ijtimoiy himoya
qilinishdan umidvor bo‘lganlar bu savolga ham to‘gri javob
berishlari kerakmi yoki yo‘qmi? Haqiqiy javob nimadan 100-rat?
гa
Havas hamda soliq va imtiyoz o‘rtasidagi dialektik
bog‘iqlik masalasida nimalar nazarda tutilishi mumkin?
e
“Byudjetga shuncha soliq to‘layapmiz. Bu mablag‘lar
qayoqqa ketayapti? Hech kim bizga hisobot bermayapti-kul”
tarzidagi “e’tiroz” hamda soliq va imtiyoz o‘rtasidagi dialektik
bog‘liqlik orasida qanday uzviylik mavjud?
e
“Qancha soliq summalarini to‘ladik?” va “Davlat tomonidan menga qancha (qanday) yordam ko‘rsatildi?” savollari o‘rtasidagi masala haqiqatda kimning foydasiga hal
bo‘layapti (bo‘lishi mumkin)?
s8
Davlat soliqlar ma’lum bir qismining qayoqqa ketganligi to‘g‘risida hisobot bermadi, deb hisoblaylik. Xo‘sh, davlatning shunday yo tutishiga haqqi bormi yoki yo‘qmi?
e
Hozirgi paytda amalda qo‘llanilib kelinayotgan soliq
qonunchiligiga biror-bir o‘zgarish kiritmasdan ularda mavjud bo‘lgan imtiyozlardan
10095 foydalanilsa,
xo‘jalik yurituvchi
subyektlardan
byudjetga
olinadigan
soliqlarning
miqdorini (summasini) qariyb 5090 ga kamaytirishni imkoni
bor ekan. Soliq va imtiyoz masalasi muhokama etilayotgan
paytda bu holatning yoki vaziyatning mavjud ekanligi ham
nazardan chetda qolmasligi kerakmi?
e€
«Soliqlar bo‘yicha bizga imtiyoz berilsa yaxshi bo‘lar
edi»,
-degan fikrga borishdan oldin «Bizga soliqlar bo‘yicha
berilgan imtiyozlarning hammasidan to‘liq foydalanib bo‘ldikmi?» -deb fikr qilinsa, maqsadga muvofiq bo‘lmaydimi?
e
Soliq schasida ma’lum bir o‘zgarishlar kiritilsa, haqiqatdan
ham,
iqtisodiy
hayotimizdagi
muammolar
o‘z-o‘zidan hal bo‘lib ketadimi?
e
lqtisod
nazariyasi,
marketing,
menejment,
iqtisodning alohida tarmoqlari, xalqaro valyuta-kredit munosabatlari, tashqi iqtisodiy aloqalar, buxgalteriya hisobi, informatika, biznes, rejalashtirish, baho va hokazo sohalarning ayrim mutaxassislari, ayrim iqtisodchilar va iqtisodchi-olimlar
2.
ИИИ TИЛИ.
SI
Byudjet-soliq siyosati
ma’lum darajada, besamar ketayotgandir?! Iqtisodiy siyosat
ta’sirchanligini ta’minlash va uni oshirishning ma’lum bir
(katta) zaxiralari shu yerda emasmikan?!..
Bahs-munozara yoki nazorat uchun savollar
aз
Soliq imtiyozlarini qanday qilib oqilona taqdim etish
mumkin? Bu nimaga bog‘liq?
e
Soliq imtiyozlarini berishda nimalarga e’tibor bermoq
kerak, qanday asosiy prinsiplarga rioya etmoq lozim?
e
lqtisodiy hayot sinovlaridan muvaffaqiyatli o‘tgan va
o‘zining hayotiychanligini hamon
saqlab kelayotgan
soliq
imtiyozlarini taqdim etish prinsiplarning eng asosiylari nimalardan iborat?
es
Soliq imtiyozlarini berish masalasida inobatga olinishi lozim bo‘lgan prinsiplar biron-bir iqtisodchi olim ijodining mahsulimi yoki...?
e
Soliqlar bo‘yicha imtiyozlarni
oqilona taqdim
etish
masalasi qanday bir necha savollarning aniq javobiga ega
bo‘lishni taqozo etadi?
зa
Soliqlar
bo‘yicha imtiyozlarni oqilona taqdim
etish
masalasini imtiyozni olayotgan tomonning soliq va imtiyoz
o‘rtasidagi dialektik bog‘liqlik mavjudligini qanday idrok etishisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Bu nima degani? Uning zamirida nima yotibdi?
e
Soliqlar bo‘yicha imtiyozlarning oqilona taqdim etilishini
o‘zbekona aytilgan va aksioma sifatida turmush tarzimizga
qabul qilingan qanday maqollar bilan qiyoslash mumkin?
e
Soliq imtiyozlarini oqilona taqdim etish uchun hisobga olinadigan amaliy holatlar nimalardan iborat?
e
Shu kecha-kunduzda istalgan, har bir tadbirkorga,
faqat tadbirkorga emas,
aslida har birimizga «Faoliyatingizning ko‘ngildagidek emasligiga nima sabab? Nima sizga
xalaqit berayapti? Nima qilinsa, sizning faoliyatingizsiz istagan tarzda rivojlanishi murmkin?»,
-degan mazmunda savol
berilsa, uning javoblari qanday bo‘lishi mumkin?
e
Oddiy tarzda aytiladigan bo‘lsa, soliq imtiyozlari nimalar uchun berilmaydi?
|
ValiyevA.N.
85.15
Perspektiva:
Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik
,
v 19
A.N. Valiyev,
O‘zR Oliy va o‘rta-maxsus ta’lim vazirligi.
—T.: «Voris-nashriyot», 2012.. —320 b.
YДK 745(075)
KБK 85,15a73 2
A’ZAMJON NE’MATOVICH VALIYEV
PERSPEKTIVA
5
1
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan 5151200 (5211200) —
«Amaliy san’at “ ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan
talabalar uchun darslik sifatida tavsiya etilgan
«Voris-nashriyot “
Toshkent—2012
Muharrir
N. G‘oipov
Musahhih
55 Akramov
Kompyuterda sahifalovchi
F. Hasanova
L
Nashriyot litsenziyasi AIN» 19528.08.2011. Original-maketdan bosishga
ruxsat etildi 27.07.2012. Bichimi 60X84!/, Kegli
11 shponli. Tayms garn..
Ofset bosma usulida bosildi. Bosma t. 20,0. 500 nusxada bosildi.
Buyurtma Ne 435.
5,Voris-nashriyot“, Toshkent, Navoiy ko‘chasi, 30-uy.
»Niso-paligraf“ Toshkent sh, H. Bayqaro 41-uy.
|
chi, na tirik jop ko‘rinadi. Uning bitta-yu-bitta xizmatkori—nemis xotin bo‘lardi, o‘sha pazanda ham edi. Men
magazinni
aylanib
o‘tdim; qarasam
ular o‘tirgan
xonaning eshigi berk: eshik eski, ichkaridan ilgak solib qo‘yilgan. Yuragim gurs-gurs uradi, to‘xtab quloq soldim:
nemis tilida
g‘o‘ng‘ir-g‘o‘ng‘ir ovozlar keldi.
Jon-jahdim bilan bir tepgandim eshik ochilib ketdi. Ne ko‘z bi-nan ko‘ray: dasturxon yozig‘liq; stolda qahva qayiatadigan
chovgum spirt alangasida shaqillab qaynayapti. Bir laganda quritilgan non, boshqasida esa bir grafin aroq, sel’d
balig‘i,
kolbasa
va allaqanday vino.
Yasan-tusan qilib
olgap Luiza bilan xolasi divanda o‘tirishibdi. Ularning
ro‘parasidagi kursida
kuyov, o‘sha nemisning
o‘zi,
akam
sochlarini yaxshilab taragan, tik yoqali frakda qaqqayib
o‘tiribdi. Uning yonidagi stulda esa yana bir biqqa semiz
nemis, u churq etmay o‘tiribdi. Xonaga bostirib kirishim
bilanoq Luizaning rangida rang qolmadi. Xolasi o‘rnidan irg‘ib turayozdi-yu, ammo sekin joyiga o‘tirdi. Nemis
esa tumshayib oldi. Shunchalar darg‘azab:
u o‘rnidap
turib yo‘limni to‘sdi.
—Sizga nima kerak o‘zi, dedi.
Men g‘azabim qaynab-toshganidan hatto xijolat
ham
bo‘lmadim.
—Nima kerak, nima kerak dedim, dabdurustdan. Sen
undan ko‘ra mehmonni dasturxonga taklif qil, aroq bilan siyla. Men mehmon bo‘lib keldim.
Nemis o‘ylab ko‘rdi-da, taklif qildi.
—O‘tiring.
—Qani bo‘laqol, deyman unga, aroqni ol.
—Mana aroq, dedi u: ichavering.
—Sep menga
durustrog‘idan
uzat,
deymap.
—Chaparasta jahlim chiqib borardi.
—Bu juda yaxshi aroq.
Mevi shuvchalar pastga urayotganidan xafa bo‘lib ketdim. Buyam mayli, hammasidan ko‘ra Luizani oldida shunday qilayotgani alam qildi. Zahrimga ichib olgach, shunday
dedim:
—Menga qara, nemis, nega menga dag‘dag‘a qilib qol-ding? Sen menga ulfat bo‘l. Men do‘st, deb senikiga keldim.
—Sizniki oddiy zoldat, shuning uchun men sizni do‘stingiz bo‘lolmayman,
—dedi,
Endi jonim hiqildog‘imga keldi.
—Sepi qara-yu, tasqara, kelbasaxo‘r. Bilasanmi, hozir mana shu daqiqadan boshlab, seni nima qilsam ixti-371
|
BBC O‘zbek xizmati bilan Whatsapp, Telegram va Viber orqali bog‘lanishni istasangiz, telefonimiz: +44 78-58-86-00-02
Bu hikoyani baham ko'ring Baham ko'rish haqida
Saudiya Arabistonining "Islomiy davlat"ga qarshi jihodi
"Islomiy davlat" saflarida qurbon bo‘layotgan markaziy osiyoliklar soni ortmoqda
"Islomiy Davlat" yana 45 kishini tiriklayin yoqib o‘ldirdi"
"Islomiy Davlat", Mulla Umar va Markaziy Osiyo
"Islomiy Davlat" mintaqaga qadam qo‘ydi
"Islomiy Davlat" endi qo‘shni "Afg‘onistonga kirmoqchi"
Rossiya "Islomiy Davlat"ni terrorchi deb topdi
Jihod mavsumi: "Islomiy Davlat"ning oyog‘i Markaziy Osiyoga yetadimi?
Shaxsiy ma'lumot siyosati
|
Shu hayotbaxsh quyosh haqi, etgum qasamyod,
Men ketarman muloziming
–askaring bo‘lib.
Ne buyursang, shuni bajo aylagum sodiq,
Urushmi yo yarash
–sening amringga bog‘liq.
Kleopatra
(Xarmianaga)
Chizimchani bo‘shat, issiq. Tegma, kerakmas)1
Dam bo‘shatar, dam terlatar lohaslik meni,
Antoniyning sevgisidek.
Antoniy
Hoy, hushingni yig‘r,
Barcha og‘ir sinovlarga bardosh berguvchi
Muhabbating qudratiga, malikam, ishon.
Kleopatra
Ha, Ful’viya tasdiqlardi, lekin so‘zingni.
Yuzing o‘gir, marhumani yod etib, yig‘rla
So‘ng men bilar xayrlasha turib, bemalol
Kleopatra hijroniga yig‘ladim, deb ayt.
Ha, shundoq qil, ko‘rsata qol shundoq bir o‘yin,
Ki yolg‘oning haqiqatga jindak o‘xshasin.
Antoniy
Ortiq bardosh berolmayman. Jim bo‘m
Kleopatra
Yomonmas.
Ammo bundan ham balandroq kelsayding biroz.
Antoniy
Ontichaman qilichimga..
Kleopatra
Va qalqonimga..
|
...» mavzusi
..ning
sinfda o‘tgan darsi muhokamasining bayoni:
Qatnashuvchilar:
. Dars oЧшycб
. Kuzatuvchi
|
32-chizma
390
.
:
|
Boyitish fabrikalarida olinuvchi toza konsentrat—uni pechlarda
pishirish va qo‘shimcha boyitishsiz kelgusida ishlatish uchun
mo‘ljallangan.
Dag‘al konsentrat qimmatbaho boyitish uskunalarisiz oddiy
texnologiya bo‘yicha olinadi, ko‘pchitilgandan so‘ng qo‘shimcha boyitiladi.
Issiqlik izolatsiya materiallar ishlabchiqarishni rivojlaritirish va
vermikulitni boshqa iste’molchilari talablarini bajarish uchun kuchli
xomashyo bazasi mavjud.
6.7. Ko‘pchitilgan vermikulitli mahsulotlar texnologiyasi
Ko‘pchitilgan vermikulitdan, bog‘lovchi moddalar qo‘shib, ikki
turdagi issiqlik izolatsiya mahsulotlar tayyorlash mumkiri:
a) kuydirilmaydigan—qo‘llash harorati 6009C gacha bo‘lgan
asbestovermikulitli va vermikulitobetonlar;
b) kuydiriladigan—qo‘llash harorati 11009C gacha bo‘lgan
keramikali vermikulit.
Bunday mahsulotlarning ikkala turini
ishlab chiqarishda
ishlatilgan vermikulit donalarining qimmatli sifatlaridan: o‘ziga xos
g‘ovak, past hajmiy og‘irlik, elastiklik, yuqori haroratga chidamlilik
va boshqa sifatlaridan to‘liqroq foydalanish lozim.
Bunday mahsulotlarda ko‘pchitilgan vermikulit yuqori g‘“ovak
toldiruvchi vazifasini bajaradi. U mahsulot shakllanuvchi xomashyo
qorishmalarining asosiy komponenti hisoblanadi: bu qorishmalardagi
ko‘pchitilgan vermikulitning mavjudligi va uning donalari saqlanishi
mahsulot xususiyatlariga katta ta’sir ko‘rsatadi.
6.8. Kuydirilmaydigan asbest vermikulit mahsulotlar
Asbest
va bog‘lovchi moddalar qo‘shilgan ko‘pchitilgan
vermikulitdan plita, qobiq va segmentlar shakllanadi.
Plitalar uzunligi 500 va 100 mm, eni 500 mm, qalinliga 30, 40 va
50 mm. Bu mahsulotlar quyidagi ko‘rsatkichlar bilan xaralikterlanadi:
hajmiy og‘irligi 250 dan 350 kg/m? gacha, egilishdagi mustahkamlik
chegarasi 2 dan 2,5 kg/sm? gacha, issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsienti
259C da 0,08—0,09 kkal/m : soat » grad dan ko‘p emas.
Uzunligi 500 mm bo‘lgan qobiq va segmentlar diametri 45 dan
84
|
«Milliy ittihod» tashkiloti a’zolari bilan hamkorlikda ayblanib, ikki marta qatag‘on etilgan (1937-43, 1949-54)
Hamid Olimjon, Fotih Niyoziy, Muzayyana Alaviya, Razzoq Hamroyev, Tolibjon Sodiqov, Voxid Abdullayev singari fan va madaniyat arboblari Ismatulla Rahmatullayevrahbarlik qilgan bilim yurtida ta’lim olganlar
|
Sohibqiron bobomizning Fransiya, Angliya, Ispaniya, Vizantiya, Misr, Xitoy, Hindiston, Usmoniylar imperiyasi kabi ko‘plab davlatlarning hukmdorlari bilan olib borgan diplomatik aloqalari va yozishmalari buni yaqqol tasdiqlaydi
|
Ko'krak qafasining lat yeyishi yo'l-transport falokatlari oqibatida to'g'ridan-to'g'ri urilish, har xil nurashlar, balandlikdan yiqilish natijasida sodir bo'ladi
Ko'krak qafasi lat yeganda teriosti qavati va qovurg'alar orasidagi muskullarga qon quyilishi natijasida og'riq paydo bo'lib, bosib ko'rilganda va nafas olganda va chiqarganda u kuchayadi
Og'riq taxminan bir hafta ichida sekin-asta kamayib boradi va izsiz yo'qoladi
Qovurg'alar singanda uzoqroq davolash zarur bo'ladi
|
Behruzning g‘amgin kayfiyatini kuzatib, Farhod hayron bo‘ldi
Uyiga kirib, bir ozdan so‘ng kiyinib qaytib chiqqan Farhodni Behruz mashina tomon boshladi
|
Mahalliy hokimliklar, O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi maktab yarmarkalarida savdosi tashkil etilayotgan mahsulotlarning mamlakatimizdagi amaldagi standartlar talablariga javob berishini va ularning sifatini nazorat qiladi
|
etishi qayd qilingan bo‘lsa) o‘tkazma vekselni akseptlash xususida importyorning bankiga ko‘rsatma beradi.
6. Inkasso operatsiyasida qatnashuvchi importyorning banki
(«inkassalovchi bank») importyorga («to‘lovchiga») hujjatlarni
tekshirish hamda bitimga muvofiq to‘lovni amalga oshirish yoki
vekselni akseptlash maqsadida inkassa topshirig‘ini va hujjatlar
majmuyini taqdim qiladi.
Agar eksportyorning banki bilan importyorning banki o‘rtasida
bevosita vakillik munosabatlari o‘rnatilmagan bo‘lsa, eksportyorning banki importyorning mamlakatida joylashgan va vakillik munosabatlari o‘rnatilgan boshqa bir uchinchi bankka murojaat qiladi.
Bunday holatda uchinchi vositachi bank «inkassolovchi bank» hisoblanadi va u bevosita o‘zi yoki importyorning banki orqali hujjatlarni to“lovchiga taqdim qiladi. Hujjatlarni to‘lovchiga taqdim
qilgan bank «taqdim qiluvchi bank» deb yuritiladi.
:
БEБ —
0
Remitent
8
Inkassolovchi
bank
4
)
bank
1919
(7
19
1)
Eksportyor
ai
Importyor
Yuk tashuvchi
tashkilot
7-chizma
100
|
vishda o‘zbek agamasini qo‘llab kelgan edik. Endilikda
bu (o‘zbek) nomi Movarounnahr va unga qo‘shni viloyatlar (Xorazm) uchun rasmiy ravishda umumiy nom bo‘lib
qoladi.
Mamlakat siyosiy jihatdan uchta mustaqil davlatlarga bo‘linib ketishi yaxlit bir xalqni—mahalliy
o‘zbek xalqini ham uchta davlat tarkibiga bo‘linib ketishiga olib keladi.
Bu siyosiy o‘zgarishlar o‘zbek elatining butunligiga
putur yetkazolmagan albatta. O‘zbek xalqi siyosiy jihatdan bo‘lingan bo‘lsa hamki ammo siyosiy chegaralar bularning o‘zaro munosabatlarini uzib qo‘yolmagan. Uch davlat tarkibidagi o‘zbek aholi bir-birlari bilan doimo
etnik, iqtisodiy va madaniy hamkorlikda bo‘lib kelganlar. Bu o‘zaro aloqalar o‘zbeklarni, yuqorida tilga
olingan uch davlat tarkibida bo‘lishlaridan qat’iy nazar,
bu xalq—o‘zbek xalqi bo‘lganligidan dalolat
beradi.
419
|
— Yopayalti, —pichirladi" to‘pchilar rahbari,
—yongan-
"Da qanloq.
So‘ng uning dengizdek ko‘kko‘zlari katta ochil-rama osmonga
qarab
qoldi.
—Demak, yonayapti.. — Volkov shundaya deya
labida
(nim tabassum bilan jonberdi.
Latviyadagi— LeyyasvilBi
qishlog‘idagi olishuv shunday tugadi. Volkov
va uning she-
. riklari
qismlarimiz
kelguncha Jop
fido
qilib,
o‘z
pozitsiyalarini saqlab qoldilar.
jo
Volkov
va
uning jangovar do‘stlarining muborak ja-sadn Latviyaning Vyauskiy rayonidagi. Virdeva qishlog‘ida--gi qabristoniga
dafn. etildi.
.
Aleksandr Ivanovich Volkovga vafotidan
keyin, SSSR
Oliy Kengashi Prezidiumining
1945-yil 24-martdagi Farmoni bilan
Sovet Ittifoqi
Qahramoni unvoni
berildi.
Dushman
o‘tolmadi jasadin bosib,
Aziz
qonin
to‘kib, fidb
etdi
jon.
Fashist yo‘llarini
ko‘ydilar to‘sib,
—
5
Volkovdek dovyurak yuz minglab Inson
,"
Minomyotchilar komandiri
Fashist xalqqa berganda azob,
Jangga kirdi har yurt, har. insop.
Kuchli
edi dillarda
g‘azab,
:
Tomirlarda gupirardi
qon:
Qul
bo‘lmayman!
— dedi
Vatanim,
—
—-Gitleriga egmayman bo‘yin.
Niyatiga yetmadi g‘anim,
Nishonladik G‘alaba to‘yin.
Vatanimizga
xiyonatkorona
bostirib
kirgan,
bir
haftada
Moskvada
bo‘laman,
deb
maqtangan
Gitler urushning
dastlabki
kunlaridanoq xalqimizdan
shunday zabardast
musht
yediki,
boshiga
tayoq
yegan
ilondek to‘lg‘onib
qoldi.
"Bu zarbali
musht kechalari uyqusyii qochirdi. Qaysi
pahlavon xalq bilan maydonga tushganini
tushundi. "Ammo kech
edi. XALQIMIZ-E«Ye,
hayot,
yo.-mamot»;
deya. jangga otlandi.
Shumtaka
Gitler xalqimizning
ko‘p
mpllatliligiga
va
ular orasida
nizo chiqarishga umidvor bo‘lgandi. Xalqimiz
"esa
nizo o‘rniga
bu urush tufayli bir" birlari bilan yanada do‘st va inoq bo‘lib
ketgandi.
,
–538—
—
5—
«p!!!»
|
— Yo‘-o‘q. Adashtirayotganim yo‘q. Menda hammasi
yozilgan. Xohlasangiz
tergovchining xulosasini o‘qib
beraman.
Xo‘-o‘sh,
Andrey
Kotel’nikov
degan
shaxs
gredaksiya
oldida
sizlarni
haqoratlab,
to‘polon
ko‘-.
targan...
—
Iv,
bu qanaqasiy
—
achchig‘i chiqdi Normatov-ning.
—
Bizni
emas,
Brejnevning
suratini
so‘kib,
tahqirlagan. Urib pachag‘ini chiqargan. Bo‘lgan voqeani yozish kerak edi. Qolaversa, avval, nima bo‘lganini
bizdan so‘rash lozim...
Shu payt telefon ustma-ust jiringladi. Telefon
dastagini
olgan
Rahmatov sakrab
o‘rnidan
turib
ketdi.
v
—Assalomu alaykum... vish Rahmat, ming rahmat)
Soyai davlatingizda
A-a-a! Xin! Tushundim)... Bo‘ladi.. Yo‘q!
(Pravda)
yoki k(Kommunizmeda... Xo‘sh.. Topamiz...
Xotirjam
bo‘ling...
Chiqmaydi..
Tushundim.
–Gap yo‘q. Xo‘p, Xayr Salomat bo‘ling Rahmat
Ming
rahmat. Qo‘ng‘iroq qilaman. Xo‘p!.
«?
.
Sud raisining
qarimsiq,
rangpar
yuzi battar
oqarib ketdi. Qaltirayotgan qo‘llarini stolga tirab,
bir
zum qarshisida o‘tirganlarni unutgandek bo‘ldi.
Qo‘li beixtiyor
piyolaga tegganda
choy
esiga
kelib,
yutoqib ichdi. O‘ziga kelgandek bo‘lib, ko‘zini qisgancha
bizga birma-bir tikilib
chiqdi. Eshik
va deraza
tomonga qarab
qo‘yib, boshini xam qilgancha stoliga
termilib qoldi. So‘ngra turib, xona bo‘ylab yura boshladi.
Nazarimda,
u
biz
bilan
qanday
gaplashishni
bilmay qiynalar,
biror
qaltis
gap
aytib
qo‘yib,
s betgachopar gazetachilardan baloga qolmaslikni o‘ylar
va yana bizga ma’lum bo‘lmagan boshqa gaplar bor ediki, u bularning hammasini qisqa fursatda aql tarozisida
chamalab,
lozimini
aytib,
qolganini
ichg‘gda
saqlashi
kerak
edi.
Bizni
ertaroq xonaga
taklif
etib qo‘yganiga afsuslandi shekilli,
soatiga
qarab,
uzr so‘ragancha chiqib ketdi.
Ko‘p o‘tmay,
u xonaga qaytib
kirdi. Ammo xayoli
hamon joyida emas edi.
—
Endi,
hurmatli Hayitqul
aka,
gap bunday,
—,
dedi sud raisi yalinchoq
va qo‘rquv to‘la ohangda.
—
Sudni
bu binoda
emas,
(Kommunizm)
kolxozining
idorasida qilamiz. Shunday ko‘rsatma bo‘ldi. O‘zimiz
olib borib, olib kelib qo‘yamiz.
—Biz bormasak gazeta chiqmaydi, o‘rtoq Rahmatov.
Maynavozchilikning
hech keragi yo‘q,
—
dedi achchig‘i
www.ziyouz.com KA holat
|
VIT bob. O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI — FUQAROLIK
HUQUQIY MUNOSABATLAR SUBYEKTI SIFATIDA
1-8. Davlat toʻgʻrisida umumiy qoidalar
O`zbekiston Respublikasining mustaqil davlat deb e'lon qilinishi,
uning xalqaro huquq subyekti, mustaqil suveren davlat sifatida tan
olinishi Oʻzbekistonning oʻz boyligini oʻzi mustaqil tasarruf qilish
imkoniyatini berdi. Hozirgi kunda bozor iqtisodiyoti sharoitiga oʻtgan
Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy aloqalarning turlari va shakllarini
mustaqil belgilash imkoniyatiga ega boʻldi.
Ma'lumki, bizning yaqin o'tmishimizda jamiyatda, iqtisodiyotda,
ijtimoiy-ma'naviy sohalarda davlat deb atalmish tuzilmaning oʻrni va
roli shu qadar beqiyos ediki, buni faqat «gegemon», «hukmron» atama-lari bilangina izohlash mumkin edi.
Ta'kidlash joizki, ijtimoiy munosabatlar tizimida huquqiy munosa-batlar oʻziga xos oʻrin egallaydi. Umumiy qoidaga koʻra,
ijtimoiy
munosabatlarning huquq normalari bilan tartibga solinadigan qismigina
huquqiy munosabatlar hisoblanadi. Aynan huquq normalari yordamida
ijtimoiy munosabatlarning eng asosiy jihatlari tartibga solinadi va
ijtimoiy munosabatlar ishtirokchilari oʻrtasidagi oʻzaro amalga oshiri-ladigan holatlar ham huquq normalari bilan mustahkamlanadi.
Huquqiy munosabat — o`zaro obyektiv huquq va majburiyat bilan
bogʻliq bo`lgan shaxslar, ya'ni huquq sohibi oʻrtasidagi huquq normalari
va muayyan yuridik faktlar asosidagi aloqadir. Har qanday ijtimoiy munosabat
kabi huquqiy munosabat ham shaxslar oʻrtasidagi oʻzaro aloqadir.
Bunday aloqa shaxslarning qandaydir oʻzga manfaatlari bilan emas,
faqat subyektiv huquq va majburiyatlar bilan bogʻliqdir. Shu bilan birga,
shaxslar oʻrtasidagi oʻzaro aloqa huquq normalari va shaxsga nisbatan
huquq va majburiyatlarni vujudga keltiruvchi, o`zgartiruvchi va bekor
qiluvchi harakatlar (yuridik faktlar) asosida amalga oshirilishi lozim.
Shu ma'noda fuqarolik-huquqiy munosabat shaxslar oʻrtasidagi
aloqalarning kengligi, xilma-xilligi va qolaversa, murakkabligi bilan
huquqiy munosabatlarning boshqa turlaridan ajralib turadi.
Umumiy qoidaga koʻra, fuqarolik-huquqiy munosabat ishtirokchilari
— fuqarolik-huquqiy munosabat subyektlari deb yuritiladi va bir
148
|
Magistratura ta'lim dasturini tugatgan bitiruvchilarga yakuniy davlat attestatsiyasi natijalariga ko'ra ta'lim yo'nalishining aniq mutaxassisligi bo'yicha «magistr» akademik darajasi to'g'risidagi davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi diplom beriladi
|
Mavjud dastur ta’minot bilan muvofiqligi - WINDOWS MS DOS ning
barcha amaliy paketlari, taxrirlagichlari, elektron jadvallari ishini
tula ta’minlaydi.
Ko‘p masalaligi-WINDOWS bir paytning o‘zida bir necha masalani
hisoblaydi, bir dasturdan boshqasiga utishni ta’minlaydi.
Mavjud operativ xotiradan tulik foydalanish imkoniyati-WINDOWS
mavjud
operativ
xotiradan
tula
foydalana
oladi.
Kurilma
resurslaridan xam tula foydalanadi. Bu qurilmalar bilan muloqotni o‘zi
ta’minlaydi.
Ma’lumotlar almashuvi-WINDOWS dasturlararo ma’lumotlar almashish
imkoniyatiga ega. Bu maxsus Clipboard (ma’lumotlar buferi), ѐki DDE
(ma’lumotlarning dinamik almashuvi, ya’ni boshqa dastur natijalaridan
foydalanish), ѐki OLE (ma’lumotlardan ularni tahrirlangan xolda
foydalanish) ѐrdamida amalga oshiriladi.
Aqliy hujum uchun savollar:
1.Operatsion sistema deganda nimani tushunasiz?
2. WINDOWS operatsion sistemasi xakida.
3. WINDOWS kobik dasturi qaysi firma tomonidan yaratilgan?
4. WINDOWS qanday yuklanadi?
5. WINDOWS ning ishlash shartlari?
6. WINDOWSda faylni tahrir qilish uchun dastlab qaysi tugmacha bosiladi?
7. WINDOWS ning ѐrdamchi dasturlari?
8. WINDOWS operatsion muhiti imkoniyatlarini sanang?
Tayanch tushunchalar:
1.Operatsion sistema-kompyuterdan foydalanishni osonlashtiruvchi sistema,
dasturlarning yadrosi.
2.WINDOWS -oynalar, lavhalar.
Adabiѐtlar:
1. A.Abduqodirov va boshqalar. Informatika (kiskacha kurs),T-2002
2.T.X.Xolmatov, N.I. Taylakov, U.A.Nazarov Informatika va hisoblash
texnikasi. Toshkent "Uzbekiston milliy ensiklopediyasi", 2001
3.M.M.Aripov,
T.Imomov
va
boshqalar
Informatika.
Axborot
texnologiyalari. Uquv kullanmasi, 1-2-kismlar, Toshkent-2002
4.M.Aripov Informatika va hisoblash texnikasi asoslari. Toshkent
"Universitet" 2001.
5.Informatika. Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat Pedagogika
Universiteti (ma’ruza matnlari) Toshkent-2001
6.M.Aripov, A.Haydarov Informatika asoslari, Toshkent 2002.
7.S.I.Raxmonkulova." IBM PC shaxsiy kompyuterida ishlash". Toshkent,
1996 y.
|
Joylashishning og‘ishi— ko‘rilayotgan element real jo
hishir
nominal joylashishidan og‘ishi. Joylashishning
og‘ishlari,
i ko‘rilayotgan elementlar shakli va asoslarining og‘ishlari Aa,
Shunda
reat yuzalar (profillar) yondosh yuzalar (profillar) bilan almashtirilmaydi, o‘qlar, simmetriya tekisliklari
va real
yuz:
yoki profillarning markazlari o‘rnida yondosh elementlarning o‘qlasi, sirsuratriya
tekisliklari
va markazlari qabul qilinadi.
buy,
ado
Nominal joylashish— Ko" rilayotgan elementning (yuza yoki {
ofi
ning) joylashishi
bo‘lib, element bilan asoslar orasidag kamin
berilmagan bo‘lsa, ko‘ tilayotgan elementlar o‘rtasidagi n
minal
va burchak o‘lchamlar
bilan aniqlanadi.
(AMИH
a
ha
Real joylashish—ko‘rilayotgan elementning
;
joylashishi bo£lib, u element bilan asoslar, yoki
sosla
138
|
qo‘yildi. 336 ml (n. sh.) vodorod ajralib chiqqandan keyin plastinka massasi
1,68% ga kamaygan. Plastinka qaysi metalldan yasalgan?
82. Kumush nitrat eritmasiga massasi 80 g boMgan mis plastinka tushirildi.
Kumush batamom siqib chiqarilgandan keyin plastinkaning massasi 3,8% ga
ortdi. Eritmada qancha kumush nitrat boMgan?
83. Tarkibida 30% qo‘shimchalar boMgan 654,28 g gausmanit (Mn30 4)
dan alyuminotermiya usuli bo‘yicha necha gramm marganes olish mumkin?
84. Kaliy sulfitning 0,1 n. eritmasi bor. 40 ml eritmadagi tuzni oksidlash
uchun har litrida 31,6 g KMn04 tutgan eritmadan qancha hajm (ml) zarur?
Reaksiya kislotali muhitda boradi.
85.240
ml 0,5M kaliy permanganat eritmasini kislotali sharoitda qaytaris
uchun qancha gramm vodorod sulfid kerak?
86. Konsentratsiyasi 19% li sulfat kislota eritmasi bilan moM miqdorda
olingan ruxning o‘zaro reaksiyasi natijasida hosil boMgan tuzning massa
ulushini (%) aniqlang.
87. Mis (II) sulfatning 0,1M eritmasining 200 ml miqdoriga massasi 10,11
g boMgan temir boMagi tushirildi. Eritmadagi misning hammasi siqib
chiqarilgandan keyin plastinka massasi qancha (g) boMadi?
88. Massasi 32,4 g boMgan kumush bilan sulfat kislota orasidagi reaksiyada
hosil boMgan gaz moddaning hajmini (1) toping.
89. Fosfoming hajmi cheklangan havo ishtirokida yonish natijasida 24,8 g oq
fosfor reaksiyaga kirishgani maMum boMsa, reaksiyada necha litr havo ishtirok etgan?
Shu sharoitda hosil bolgan oksidning massasi (g) qanday boMadi? [q>(02) =0,2]
90. Massasi 32 g boMgan to‘rt valentli element oksidning xlorid kislota
bilan reaksiyasida EC12 tuzi va 10,561 xlor (32 °C, 96 kPa) yigMb olingan.
Reaksiya uchun olingan oksid tarkibidagi metallni aniqlang.
91. Magniy va uning nitrati ochiq havoda yuqori haroratda qizdirilgandan
keyin massasi o‘zgarmagan. Aralashmadagi boshlangMch moddalar tarkibini
(%) aniqlang.
92. Neytral sharoitda kaliy sulfitning 6 g miqdorini kaliy sulfatgacha
oksidlash uchun necha gramm kaliy permanganat talab etiladi?
93. Xlorid kislota bilan tarkibiga metall xoldagi rux aralashgan texnik rux
fosfid reaksiyaga kirishganda 81 fosfm va 21 vodorod (n. sh.) olingan. Texnik
mahsulot tarkibidagi ruxning massa ulushini (%) toping.
94. Etilbenzol sulfat kislota ishtirokida kaliy permanganat bilan
oksidlanganda, uglerod (IV) oksid hosil boMsa etilbenzolningekvivalent molyar
massasini aniqlang.
260
|
Fotogalereya: Dunyo prezidentlari qanday sport turini tanlagan
Shiddatli ish sur’atiga bardosh berish va doimiy ravishda yaxshi ko‘rinishda bo‘lish uchun prezidentlar sport bilan shug‘ullanishi kerak. Kaktakto nashri prezidentlar sport uslubida qanday ko‘rinishi va qaytarzda o‘zlarini yaxshi formada saqlashiga e’tibor berdi.
Gurbanguli Berdimuhamedov
Turkmaniston rahbari sport avtomobillarining ishqibozi va o‘zining misolida hukumatni sog‘lom turmush tarzini yuritishga undaydi.
Sooronbay Jeenbekov
Yoshligida Qirg‘iziston prezidenti voleybolga, shuningdek milliy sport turlari — Kok Boru va Alaman Bayge o‘yinlariga qiziqqan.
Shavkat Mirziyoyev
Kaktakto’ning yozishicha O‘zbekiston Prezidentining qanday sport turi bilan shug‘ullanishi noma’lum. Ammo Turkmaniston prezidenti bilan Avazadagi suratlariga e’tibor beriladigan bo‘lsa, Shavkat Mirziyoyev velosipedda o‘zini juda yaxshi tutadi.
Nursulton Nazarboyev
Markaziy Osiyoning eng yoshi katta prezidenti sportga ishqiboz prezidentlardan biri sanaladi. Yoz vaqtlarida Nursulton Abishevich katta tennis va golf o‘ynaydi, qishda esa tog‘ chang‘isi bilan shug‘ullanadi.
Emomali Rahmon
Tojikiston prezidenti u qadar ham sportga qiziqmaydi. U haqda faqat futbol va sayrni yaxshi ko‘rishi ma’lum.
Vladimir Putin
Rossiya Prezidenti sportning bir nechta turlari bilan shug‘ullanadi: dzyudo, karate, xokkey, poyga, dayving, suzish, ot sporti.
Aleksandr Lukashenko
Belarus prezidenti qishki sport turlarini — shayba va chang‘ili xokkeyni yaxshi ko‘radi.
Donald Tramp
Maktab davrida AQSh prezidenti New York Military Academy jamaosi bilan beysbol, futbol va sokker o‘ynagan. Hozirda esa golf bilan shug‘ullanadi .
Angela Merkel
Germaniya kansleri futbolni yaxshi ko‘radi, ammo uni o‘zi o‘ynash yoki o‘ynamasligi noma’lum. Ammo barcha futbol o‘yinlarini bajonidil ko‘radi.
|
I daga a
Aa
u a
a d
Ў.a
“
i dass
rul ogi y K.a
AI
a
Я.ни
235 EHH
yili ўcиб 222 бa ing
py
KETИБ aga IA AA GAN u
fou (Gaal Ma) ин
1) Ш.A ar
AB Y) Y 45
OШ Maн Yшa
A.K
GA
NB
2
das SuY И
T иkcиpтpy ycт
y тили
гa
u
354
|
160
Obretet dush-u moye mertvoye telo, kogda podruga pridet.
V ogne revnosti, slovno motml’ka, sjigayet menya revnost’,
Qogda vokrug etogo svetocha dushi soperniki sobirayutsya.
Pechali mira doljim otnyat’ moy-u dush-u:
o, yesli big‘
Sdelal
ya yee vikupom za jestokuyu podrugu, kogda ona pridet
Ax, kakoye veselye obrashayet svoy lik ko mne, ee pechalrnomu drugu,
Kogda
v chas otchayan’ya prixodit ko mne vlad’gchitsa serdsa!
Ne pokazmvay svoye iskusstvo kajdomu prezrennomu,
Na ne pryach’ svoy tovar, kogda pridet dostoyniy pokupatelv,
Munis, obshenne
s bednyakami
— eto blagaya svyaz’,
Qajdiy ship stanet rozovim sadom, yesli eto blago pridet.
Sh. MUSTAZODI NAVO
Habibi
Krasavitsa, tvoy vzor polon dostoinstva,
obo mne uje ti eznayeshr
vse.
Skol’ko grusti i ocharovaniya, skol’ko koketstva
v
tvoyey
pesne!
Kajdiy den’
tim poyavlyayeshBeya svetushaya,
kak
poza, prichesannaya
i
prekrasnaya,
Izumitel’no prinaryajennaya,
s zolotimi ukrasheniyami
is eolotim
poyasom.
Shemchujniye zubki, rubinovme gubki
i chernaya
rodinka
tvoi — sovershenneyshaya
krasota.
V kajdiy mig i dlya kajdogo ti predstayosh’
charuyushey,
pleniteloyenoy
jJemchujinoy.
S polnoluniyem v nochi is solniyem v poldenr
sravnivayut lyudi
tvoyu
krasotu.
Ti, kak solitse i luna, den’
i nochB proxodish’
cherez
serdsa.
Terzayutsya dushi, kogda
t’u raskrivayesh’ usta
in rass’layeyosh jemchujin’
slov,
T»
— moye goryachee dixaniye, ti neseshr
v sebe
ogon»
i
plamenv.
Povsyudu
vse serdna budut podchinyat’sya
tebe,
v
etom
net
somneniya,
V tvoix slovax dlya Habibi yest’ sahar i med,
oni-to
i prinosyat tebe pobedu.
TALKINCHAI MUSTAZODI NAVO
Autfi
O stroynaya, kak topolr, krasavitsa, ne zastavlyay
menya,
nishego,
Stradat’
v razluke i goret’ v plameni strasti.
|
Bosh sahifa
Qo'shiqlar matni
|
S8. «... ta ko‘p» va «... takam» munosabatlari.
a va b
an (A), b-n (B) bo‘lgan nomanfiy зoшaғ yaaБ ekam
aniqlangan
bo‘lsin.
Demak,
B
to‘plamda unmg
A to‘plamga teng
quvvatli B; qism to‘plamini ajratish mumkin va BAB; to‘plam bo‘sh
emas.
n (BYWj) —
€ (c40) bo‘lsin. U holda B to‘plamdaA to‘plamda
qancha element bo‘lsa, shuncha va yanac ta element bo‘ladi. Bunday
holdaa soni b sonidan etakam yoki b soni a sonidan c ta ko‘p deyiladi.
B, B da c—n (BYB)), bo‘lgani uchun e-b-a bo‘ladi. Demak, bir son
ikkinchi sondan nechta kam yoki ko‘p ekanim bilish uchun katta sondan
kichik sonni ayirish kerak.
Masalan: Maktaboldiga 4 tup olma va 9 tup olcha o‘tqazildi. Necha
tup ortiq olcha o‘tqazildi?
Ifodalangan qoidaga ko‘ra savolga ayirish yordamida javob topildi:
9-4-5 (tup). Biroq tushunmovchilik vujudga keladi. 9 tup olchadan 4
tup
olma
ayiriladi.
Bunga
ishonch
hosil
qilish
uchun
olmalarni
doirachalar bilan, olchalarni esa kvadratchalar bilan tasvirlaymiz.
6. Yig‘indidan sonni ayirish qoidasi
Yig‘indidan sonni ayirish uchun yig‘indidagi ko‘shiluvchilardan
biridan
shu
sonni
ayirish
va
hosil
bo‘lgan
natijaga
ikkinchi
qo‘shiluvchini qo‘shish yetarli.
Bи qoidalarni simvollardan foydalanib yozamiz:
a) a»c Бo paпдa (a"Б) -c = (a-c) Б БoЧaф.
b»c bo‘lganda (atb) -c= a
(Б-c) Бo" Пaй;
a”c va b»c bo‘lganda yuqoridagi formulalarning ixtiyoriy bittasidan
foydalanish mumkin.
Sondan
yig‘indini
ayirish
qoidasi:
Sondan
sonlar
yig‘indisini
ayirish uchun bu sondan ko‘shiluvchilarning birini, ketidan ikkinchisini
ketma
-ket ayirish etarli, ya’ni agar a, b, c
-butun nomanfiy sonlar
bo‘lsa, u holda a»btc bo‘lganda a- (b4c) -(a-b)-c ga ega bo‘lamiz.
Yozma mashq
111
n(A)
=7,
n(ByY3
yozuvlarni
o‘qing.
Bu
shartlarni
qanoatlantiruvchi A va B to‘plamlarga misol keltiring.
1.2. Quyidagi shartlar o‘rmli bo‘lgan M va N to‘plamlarni toping.
a) п(M)= (M), M = Yya MПM=
0
Б) (M)
(Y), MAM ya MOM=O
y) г(M)=
Y), M=M
ckanligini ko‘rsatmg.
67
|
Ispaniya termasi Turkiyaga hech qanday imkoniyat qoldirmadi - Спорт - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017
Ispaniya termasi Turkiyaga hech qanday imkoniyat qoldirmadi
Комментариев: 0 Просмотров: 121 Дата: 18-06-2016, 12:30 Yevro-2016 musobaqasining guruh bosqich 2-turidan o‘rin olgan Ispaniya hamda Turkiya klublari o‘rtasidagi uchrashuvi nihoyasiga yetdi. Bu haqda "Fut.uz" xabar berdi.Unda 3:0 hisobi qayd etilib, ispanlarning g‘alabasi bilan yakunlandi.Morata ikkita gol urib, dubl qayd etgan bo‘lsa, yana bir gol Nolito hisobiga yozildi. Mazkur g‘alabadan keyin Ispaniyaning ochkolari soni 6taga yetdi va amalda keyingi bosqich maslasini hal qildi.Yevro-2016, "Ye" guruhiIspaniya – Turkiya 3:0 (2:0, 1:0)Gollar: 1:0 – 34 Morata, 2:0 – 37 Nolito, 3:0 – 48 Morata. Ispaniya – De Xea, Pike, Alba (Aspilikueta, 81), Xuanfran, Ramos, Inesta, Buskets, Silva (Soriano, 64), Fabregas (Koke, 71), Nolito, Morata.Turkiya – Bobojon, Bolta, Erkin, Genyul, Inan (Malli, 70), Oz’yakup (Shaxan, 62), Topal, Turan, Tufan, Chalxanoglu (Shaxin, 46), Yilmaz.Ogohlantirishlar: Ramos (1), Yilmaz (9), Tufan (40).
|
“O‘zbekiston havo yo‘llari” Mustaqillik bayrami munosabati bilan respublika ichidagi barcha aviaqatnovlarga chegirmalar e’lon qildi
“O‘zbekiston havo yo‘llari” mustaqillikning 28 yilligi nishonlanishi munosabati bilan respublika ichidagi barcha aviaqatnovlar chiptalariga chegirmalar e’lon qildi. Bu haqda Uz24 xabar berdi.
Chegirmalar 31-avgustdan 3-sentabrgacha amal qiladi.
Yakka yo‘lovchilarga 30 foizlik, sayyohlik guruhlari (besh va undan ortiq kishi), maktab, kollej, litseylar o‘quvchilari va OTMlar talabalari, IIV, Mudofaa vazirligi, Davlat soliq qo‘mitasi, Davlat bojxona qo‘mitasi va boshqa idoralar tizimidagi maxsus o‘quv muassasalari tinglovchilariga 40 foizlik chegirmalar taqdim etiladi.
Ikki va undan ortiq kishidan iborat oilalar — er va xotin; er, xotin va ularning 18 yoshgacha bo‘lgan bolalari; 18 yoshgacha farzandlari bo‘lgan ota-onalar; nafaqaxo‘r va nogironlar 50 foizlik chegirmadan foydalanishi mumkin.
1941—1945-yillardagi urush qatnashchilari va ularga tenglashtirilgan shaxslar, shuningdek Chernobil AES fojiasi oqibatlarini bartaraf etishda ishtirok etgan fuqarolarga ham 50 foizlik chegirmalar taqdim etiladi.
|
231
o‘rtacha 197,7 ga yer va 18 kishidan ishchi to‘g‘ri keladi!. Bu katta raqamlar
mintaqalar miqѐsida taqqoslaganda ko‘proq qo‘shni Navoiy viloyatiga yaqin
turadi. Fermer xo‘jaliklari viloyat qishloq xo‘jaligi mahsulotining 28,9
foizini ta’minlaydi. Bu borada ayniqsa Qorovulbozor tumani oldinda–
59,7 %. Shuningdek, Romiton tumanida ham ularning mavqei kattaroq,
Qorako‘l va Kogon tumanlarida esa bunday xo‘jaliklar nisbatan sust
rivojlangan.
Ijtimoiy sohalar. Har qanday hududning to‘liq, atroflicha (kompleks)
rivojlanishi ijtimoiy sohalarga ham bog‘liq, chunki shu sohalar
kishilarning haѐt kechirishi, ta’lim, sog‘lig‘ini yaxshilash, dam olishi va bo‘sh
vaqtidan samarali foydalanishga qaratilgan. Buxoro viloyatida nomoddiy
ishlabchiqarishda jami band aholining 31,7 foizi xizmat qiladi.
Aholi, mehnat resurslari, ulardan samarali foydalanish, yangi ish
o‘rinlarini yaratish, turli xil xizmatlarni amalga oshirish kabilar
ijtimoiy rivojlanish doirasiga kiradi. Masalan, 2009-yilda viloyatda 72,9
ming, 2010-yilda 73,2 ming,2013-yilda 74,3 mingyangi ish o‘rinlari yaratilgan,
uning yarmiga yaqini KB va XT-ga to‘g‘ri keladi. Bu esa hududlar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi, “Qishloq” Davlat dasturini amalga oshirishda
katta ahamiyat kasb etadi.
Kishi
jon
boshiga
hisoblanganda
chakana
savdo
aylanmasi
Qorovulbozorda eng yuqori ko‘rsatkich qayd etiladi. Hududiy tarkibda esa,
Buxoro shahrini hisobga olmaganda (chunki, u ayni vaqtda muhim savdo
markazi bo‘lganligi sababli, bu ko‘rsatkich yuqori bo‘lishi mumkin), G‘ijduvon
tumani oldinda–18,0 %. Pullik xizmatlar ham asosan viloyat markazida
yuqori, qishloq tumanlarida esa o‘rtacha darajadan past. Buxoro shahriga jami
pullik xizmatlar hajmining 36,4 %, G‘ijduvon tumaniga uning 12,1 foizi
to‘g‘ri keladi Qorovulbozor, Kogon, Olot tumanlarida esa bu soha kamroq
rivojlangan (36-ilova).
Aholining salomatligi, uy-joy sharoiti ko‘p jihatdan tabiiy gaz, toza
ichimlik suvi bilan ta’minlanganligiga bog‘liq. Ayniqsa, cho‘l sharoitida
suv masalasi nihoyatda muhimdir. Viloyatda markazlashgan suv tarmog‘i
bilan 85,0 % aholi ta’minlangan. Bu ko‘rsatkich Qorovulbozor tumanida 100
foiz bo‘lgani holda, u Qorako‘l, Jondor, Olot, G‘ijduvon tumanlarida ancha
past. Mazkur holat, xususan, ushbu tumanlarning cho‘l hududlarida nochorroq.
Bu, o‘z navbatida, nosog‘lom nozogeografik vaziyatni ham keltirib chiqaradi.
Ma’lumki, qadimdan Buxoroga xos endemik kasalliklar aynan suv muammosi
orqali kelib chiqqan (bezgak, teri kasalliklari va b.). Shuning uchun ham
viloyatda hovuz madaniyati, sardobalarni qurish azaldan rivojlangan bo‘lgan2.
Tabiiy gaz bilan ta’minlanish o‘rtacha 98,8 % va bu ko‘rsatkich, umuman
|
Mohinur HOMIDOVA,
2-sonli Farg‘ona ijtimoiy-iqtisodiy
kolleji o‘quvchisi
KUCH–ADOLATDA
Sokin tun...
Hamma shirin uyquga ketgan bir paytda men xonamning nur sochib turgan chiroqlari ostida ertangi
tanlovga tayyorgarlik ko‘rmoqdaman. Atrof
suv
quygandek, jim-jit. Uzoqdan chigirtkalarning chirillashi eshitilmoqda. Derazamning pardalari ortidan xushbo‘y, qiyg‘os ochilgan gullarning nafis hidi
taralmoqda. Sharqirab oqayotgan, toshdan toshga urilayotgan suvlar tovushi kishi xayolini beixtiyor o‘ziga rom
etadi. Bularning barchasi Vatanimizdagi tinchlikdan,
haqiqat va adolat barqarorligidan dalolat beradi.
Adolat
bor
yerda
jamiyat,
davlat
poydevori
mustahkam bo‘ladi. Adolatsizlik bor joyda esa bunga sababchi bo‘lgan kishilar boshqalarga yaxshilikni
emas, yovuzlikni ravo ko‘radilar. Ko‘nglini g‘arazli
niyatlar chulg‘ab oladi. Bundaylar o‘z Vatanini, kelajagini
rivojlantirish,
dunyoga
tanitish
yo‘lidan
to‘xtab qoladi, maqsadidan adashadi. Vatanimda adolatlilik, birdamlik barqarorligi sababli, u bugun
barchaning ko‘z o‘ngida kundan kunga chiroy ochmoqda.
O‘tmishdan biz o‘zimizda buyuk ajdodlarimizdan adolat va insonparvarlik kabi insoniy hislarni meros
qilib kelmoqdamiz. Bunga yaqqol dalil Amir Temur
bobomizning tuzuklarida "Kuch–adolatda" deb yozilgan so‘zlaridir. Buyuklar safida tarixda nomi olamga
ketgan bobomiz markazlashgan kuchli davlatni idora
qilishda haqiqatgo‘ylik va odillikni asosiy ustun
deb bilgan."
Inson yaralibdiki, hamisha olamni anglashga, tur-42200
|
1 Anbah
—Hindistonda
mashqur
bo‘lgan
daraxt
va
o‘shaning
shiriy,
xushbo‘y
mevasi;
mango.
|
Qochqinlar bo'yicha oliy komissariat eng ko’p qochqinlarni Germaniya qabul qilganini e'tirof etmoqda
AQSh ikkinchi o’rinda
Germaniya 722 ming, AQSh 262 ming ariza qabul qilgan
|
8281 (61= 1, 2, 3,
...) lar uchun
s
“sinfi aa
847
J
sin
|
va gul") va "Maro babus" ("Meni o‘p") bu to‘plamning eng yaxshi
hikoyalaridandir.
Maniru
Ravonshur
(133311954)
"Kaniz-u"
(13671988),
"Sangho-y)
Shayton"
("Shayton
toshlari")
(1369/1990)
hikoyalar to‘plamlarida sehrli realizm 1exiikasidan foydala
nib, bolalik yillari xotiralari asosida qashshoq va jaholatga
botgan
janub
(Bushaxr
va
boshqalar)
xalqi
va
muhngining
ruhiyagini tasvirladi. "Ahl-e g‘arq! (O‘G‘arq ahli") (13681989).
romanida ham "Neft g‘opilishi va montaj sapoatining rivojlanishi nobud etgan sehrlangan va parisifag janubni sog‘inadi.
Uning
yana "Dal-e fulod" ("PUunat torak") (1369,1990). "Ku
y yunor-e ogash" ("Olov yopidagi lo‘li") (13641985) va "Zan-)
rudgoh-e Froikfurt" ("Frankfurt
azroportidagi ayol")
(13802001) romanlari o‘sha ayollar ruhiyati va ruhshuneslik usu-anda nashr etilgan
|
96
I. RAHIM
Haqiqatan ham Viktor Grishani qidirib kelgan
va ularnikida
mehmon bo‘lgandi. Viktor odatdagidek
Grisha
bilan baham
ko‘rish
uchun yarimta arog‘ini qo‘ltiqlab kelishni ham unutmagandi.
—Gazagi sendan,
—
dedi qo‘ynidan
yarimtalikni
olib.
—
Sibir’
bug‘doyining suvi. Ichganni mard
qilib
yuboradi.
—Ovora bo‘libsan
Vitya, boboyning xumi yaqinda ochildi, antiqa
bo‘zasi bor. Tashqarida gugurt chaqsang idishning ichida tursa ham yonib
ketadi.
Quyosh o‘rmon tepasida charaqlab turar, uning selida ol’xa yaproqlari tovlanardi.
:
—Shunday
havo
bekorga
ketmasin,—dedi
Viktor
—Stol,
stul
shaharda ham
bor. Yur, Grisha, polyankada yonboshlab, sof havoda
maishat qilganga ne yetsin.
Ular Viktor aytganiday, ko‘kalamzor maydonning quyosh nuri yog‘ilib turgan movut ko‘rpasiga yonboshlab olib qittay-qittayni boshladilar. Viktorning yarimtalik shishasi bo‘shadi. Shishasini Grisha chetga
olib qo‘ymoqchi edi. Viktor uning qo‘lidan yulib oldida, «eng baland
ol’xadan ham oshirish» uchun kuchanib tepaga otdi. Shisha sal naridavi
daraxtning qoq beliga tegib, parchalanib ketdi. Uning siniqlari
beg‘ubor o‘tloqqa
yong‘oq
po‘choqlariday
shuvillab
to‘kildi.
—Bu joylarda, odam yuradi,
—dedi-da, Grisha siniqlarni savat
shlyapasiga yig‘a boshladi.
—O‘rmonda yuradigan odamning ko‘zi bordir,
—dedi
Viktor
yonboshlab yotgan joyida.
—O‘rmonda yurgan odam
yerdan ko‘ra ko‘proq
daraxtga
qaraydi.
Huv olmaxonlarga qara; Muncha sho‘x bo‘lmasa ular...
Hamrohi ko‘rsatgan
daraxtda
bir
Juft
olmaxon
shoxdan shoxga
sakrab,
goh doira
yasab pirillab
aylanardi. Viktor
bir
oz qarab
turdida, Grishaning qo‘lidan shlyapani tortib olmoqchi bo‘ldi.
I
—Buyoqqa ber.
s
—Nima qilasan2
.
—Olmaxonlarni urib tushiraman.
—Bu ishingni dadam ko‘rib qolsa ikkimizni ham o‘rmonga yo‘latmay qo‘yadi.
—Nega?
—Bu ishing—qaroqchilik. Olmaxonga ozor berish, ayniqsa og‘ir
jinoyat.
—Ko‘rib o‘tiribdimi, otang)
—Ko‘rishi shart emas. Beozor jonivorga tegib nima qilasan
— Bo‘pti,
ke, bo‘zani maydalaylik-chi, o‘rmon qorovulining didini
ham bilib olamiz.
Grisha bitta qo‘ymay terib olgan shisha siniqlarini ko‘ziga yaqin
joyga yashirib qo‘ydi-da, sopol xumchada olib kelgan bo‘zaning og‘zini
ochdi,
uning ichidan
buriqsib chiqqan bo‘za
hidi gupillab dimog‘iga
urdi.
-
—Rosa yetilibdi, ozroq ichish kerak.
Bu sabil yetilsa
quturgan
ko‘ppakday ilikdan oladi".
—Lo‘li folbin
kartasini maqtaganday sen xom-xatala bo‘zangni
ko‘kka ko‘taryapsan. Quy, to‘ldiribroq quyaver. Il’ya Murometsning odamlari ko‘zasi bilan ko‘targan, sen esa, stakanni ham to‘ldirishga qo‘rqyapsan.
—Avvaliga razvedka. Qo‘shimchasi qochmaydi.
Grisha uning odatini yaxshi bilardi. Viktorning og‘ziga teksa, bas,
keyin uni to‘xtatib bo‘lmasdi. Ayniqsa, u ichayotganda sergap bo‘lib qolardi. Kayfi taroq bo‘lganida esa, janjalkashligi tutib, kim bilandir urishgisi, janjal chiqargisi kelaverardi. Bu gal ham shunday bo‘l-OQIBAT
97
di.
Gap aylanib Nadejdaga borib taqaldi-da, Nabijonni
ayblashga
tutindi.
«
Nabijon to‘g‘risida Grishaning o‘z fikri bor edi.
— Nabijonda nima xusumating bor, nega uni ko‘rolmaysan" —so‘radi Grisha.
—Ko‘rgani ko‘zim yo‘q.
— Nadejda xususidami2
—Ha.
—Rashk. Baribir sendan Otello chiqmaydi.
.
—Chiqadi. Ro‘para kelsa po‘stagini qoqardim.
—Bu gaplar o‘zingniki emas, Vitya, bu gaplarni boyagi shishadagi
bilan xumchadagilar gapiryapti.
Viktor o‘ylanib qoldi. Nabijonni tepaman, deb. yiqilib tushganini,
yana uyiga
ikki qo‘lda ko‘tarib
kirib, sharmandalarcha divanga
yotqizib ketganini eslab, g‘ijindi.
—Menga yordaming kerak, Grisha.
—Jonim bilan. Qanday yordam kerak?
— Yo‘q, demasang aytaman.
—Sendan nimani ayabmanki, yordamimni ayardim.
—Qo‘lingni ber, deb Viktor unga kaftini tutdi. Grisha o‘ng qo‘lini uning kaftiga bosdi. Bundan quvvat olgan Viktor o‘rnidan turib,
kiyim-boshlarini to‘g‘riladi-da, yur boramiz, hozirning o‘zida bajo qilamiz, dedi. Grisha hech narsadan bexabar edi. Nimani bajo qilishlarini ham so‘ramadi. Viktorning orqasidan boraverdi.
—Biz unga ko‘rsatib qo‘yamiz
—dedi Viktor yo‘l-yo‘lakay.
Grisha hushyor tortib, so‘radi:
— Qimga2
— Kimga bo‘lardi,
o‘sha
yaramasga)
Nabi
valati Nadejdani
qaytarib bersin)
Grisha yo‘lidan to‘xtadi.
»
—Bu ishingga sherik bo‘lmayman.
:
Ancha olislab qolgan Viktor orqasiga qaytib keldi
va Grishaga
tikilib,
zaharxandalik
bilan
dedi:
— Qo‘rqoq!
—Jinoyatga sherik bo‘lolmayman, vassalom!
,
—Nimasi jinoyat) O‘cholamiz. U mening sharmandamni chiqarsa-yu,
senday do‘stim o‘zini chetga olsa, nimalar deyishim mumkin
O‘cholish
kerakmi, yo‘qmi? Revansh..
—Mast bo‘libsan, Viktor...
b
—Mastlik-rostlik.
Rostn bilan revansh Lekin
sen yonimda
bo‘lishing kerak!
b
—Aqlingni yedingmi, Vitya. Ikkimiz qo‘shilib bir kishiga yopishsak, bilasanmi, keyinidan qanaqa loyqa chiqadi? Mehmon yigitni ko‘plashib kaltaklash
—kechirilmas ayb. Adliyadan ham savoding yo‘q ekan
seni.
—U bola hech kimga arz qilmaydi.
—Davlatning o‘zi da’vogar bo‘ladi.
Bu fe’lingdan qayt.
Viktor indamay qoldi. Grisha ham boshqa so‘z aytmadi. Ikkalasi
ham so‘zsiz tarang vaziyatda o‘rmon chetiga chiqqanlarida tasodifan Na-bijonning mashinasi duch kelib qoldi. Viktor bu mashinani Nabijon
boshqarayotganini
ham
faraz qilmay, yo‘lovchilik da’vati bilan hushtak chalib uni to‘xtatdi.
Nabijon.
yo‘li bir bo‘lsa olib keta qolay, degan maqsadda kabinasidan boshini chiqarib dedi:
—Yo‘l
bo‘lsin,
yigitlar, Privoljsk tomonga
borsalaring,
marhamat
qilib tezroq chiqinglar, eltib qo‘yaman.
{
7 Sharq
yulduzi
B
98
I. RAHIM
Grisha Nabijonga eshittirmay,
Viktorga, «biror nojo‘ya harakat
qila ko‘rma» dedi. Keyin, Nabijonga tabassum bilan minnatdorchilik
bildirdi:
—Ketavering do‘stim,
Viktorning
yo‘li
sizning yo‘lingizga
teskari tomonda.
Nabijonni Qudratov kutmoqda edi.
U indamay jo‘nab ketdi. Vik-tor uning ketidan so‘kinganicha qoldi.
Nabijon katta yo‘lda tezlab
borib, Privoljsk yaqinida,
boya Qudratov e’tibor berib, nimadandir xursand bo‘lib, nimalardandir ranjigan
va
shu tufayli
avzoyi
buzilgan
joydan sekinlab o‘tdi. Traktorlar.
ekskavatorlar
maydon
o‘rtasida
vistavkaga
qo‘yilganday
qotib turardi. Privoljsk — Ples toshyo‘li muyulishida—yangi
yo‘l qurilishida ish davom etmoqda, ammo negadir Rahmonqulovning skreperi
chetda turar. uning o‘zi ko‘rinmasdi. «Bularni Qudratov chaqirib
ketganga o‘xshaydi. Boya uning avzoyini shular buzgan edi-da. Ha, Qudra;
TOB
jazzasini
olmaguncha
qo‘yvormaydi
bularni).. Nabijon
Pri-voljekka yetib kelganida xuddi shu mojaroning ustidan chiqdi.
F. Un
yettinchi
bob
I
Privoljekning
markaziy
binolaridan
birida
joylashgan PMK
boshlig‘ining shtab-kvartirasi papiros tutunidan tuman bosganday g‘ira-shira bo‘lib ketgandi. O‘tirganlar aran;
ko‘rinardi. Vaziyat shunday
tarang
ediki,
Qudratov ishlabchiqarish
kengashi
borayotgan
kabinetning hamma eshik
va derazalarini taqa-taq berkitib qo‘ygandi. Bu yerga faqat jarimachilargina to‘plangan bo‘lib, Qudratov masalani juda
qat’iy va ko‘ndalang qilib qo‘ygandi.
—Vijdonan ishlamagan
kishi
darhol
orqasiga
jo‘nab
ketsin"
Ketganda
ham osonlikcha
emas.
Unday odamning
bu
yerdan olib
ketadigan matosi bitta,
u ham bo‘lsa—isnod!..
Qudratov
sigaretasini
ustma-ust
tutatib,
achchiq-achchiq
yutdi-da,
davom etdi:
—Birodarlar maydoniga isnod orttirgani kelganmidik?! Isnod
keltiruvchilar bizning qatorimizda
go‘rmasligi kerak.
Qani, har
biringiz o‘z vijdoningizda g‘ul-u qilgan gapdan gapiring!
Hech
kim,
men
gapiray, demasdi.
To‘g‘risi,
hech
kim
Qudratovning
to‘qmog‘iga birinchi bo‘lib yuz tutgisi kelmasdi. Hamma jim.
Bu jimlikni sigareta
qutisining qitirlashi, zajigalkalarning chiqillashi
buzib turardi.
—Eson Xidirov) Qani sen gapir"
—Nima ham der edim. Gunohkorman..
— Tunohing nimada, o‘shandan gapir!
—Qirg‘og‘iga borolmadim, zovurdan uzoqroq yerlarni haydadim...
— Palexga bordingmi2
—Bordim.
—Lak miniatyurasi san’atini ko‘rdingmi
— Qo‘rdim. Ko‘rgandayam kuni bo‘yi aylanib yurib tomosha qildik.
— Xo‘sh2
—Juda antiqa san’at ekan
—Bu bahoni sendan avval ham, sen bilan bizdan boshqalar ham
bergan. O‘zing qanday xulosa chiqarding, demoqchiman. Qo‘rding-ku,
gu-—
|
Facebook’dagi munozara vaqtida odamlarni “kaltafahm” degan Chirchiq shahar hokimligi matbuot kotibi Faxriddin Qodirov ishdan olindi. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi ma’lum qildi.
AOKA Chirchiq shahar hokimligi matbuot kotibi Faxriddin Qodirov ijtimoiy tarmoqlardagi ommaviy munozara paytida davlat xizmatchisining maqomiga xos bo‘lmagan tarzda o‘z fikrini noto‘g‘ri shaklda bildirib, muloqot madaniyatining umumqabul qilingan me’yorlarini buzganini ma’lum qildi.
Chirchiq shahar hokimligi matbuot kotibi Faxriddin Qodirov Facebook’dagi munozara vaqtida: “Men o‘ylamagan edim odamlar bunchalik kaltafahm deb. Men tarqatgan xabar o‘qimishli inson uchun oddiy hol, (tupoy) yoki o‘zidan (tupoy) yasab olgan kaltafahmlar uchun buni tushunish qiyin”, deya yozib qoldirgandi.
Xabarda Agentlik barcha matbuot kotiblarini so‘zga mas’uliyatli bo‘lish, o‘z vazifalariga jiddiy yondashish, shuningdek, aholi so‘rovlariga tezkorlik bilan javob berishga chaqiradi.
|
Mejdunarodnoye
prav
di
Tod
red.
G.I.Tunkin.:
M.:
Yurid.
lit.,
1994,
str.
123
matqulov
A
|
saodatki, o‘shanday tahlikali damlarda ham chaqmoqdek Aql
to‘g‘ri yechimlar topishdan adashmagan edi. Bobomiz shaxsiyatidagi jami unsurlar o‘sha Buyuk Aqlga xizmat qilgan
va zamon so‘roqlariga asrlar taqdirini belgilab bergan
to‘g‘ri javoblar topilgan. Bu mavqe shunchalik balanlki,
uning mohiyatini «Buyuk Temur» deb atalgan ikki ramziy so‘z nisbatan ifodalashi mumkin va bu cho‘ng haqiqat
qarshisida Shaxsga berilgan jami ta’riflar nisbiy bo‘lib
qolaveradi.
Shu aqidani e’tirof etib, qayd qilish yaozimki, Sohibqiron vasfi o‘z davrining daholari qalami ila kuylanmasligi mumkin emas edi. Bu borada. haqiqatan, davomi (uzluksiz) zanjir mavjud. «Zafarnoma»ning muallifi Sharafiddin Ali
Yazdiy
to‘rt yoshli bolakay
Alisherni manglayidan o‘pib, yorug‘ iqbol tilagan chol-da.
Alisher Navoiy ijodida bu muborak mavzuning aks etmasligi yoki xira aks etishi mumkin emas. Hozircha biz
daho shoirimizning Sohibqiron haqida a... agarchi nazm
aytmoqqa iltifot qilmaydurlar...» deb boshlanuvchi izhorini aksariyat takrorlaymiz. Binobarin, so‘z sultoni
nafis abadiyotga bag‘ishlangan maxsus asarining ijolkor
Temuriy shahzodalarga atalgan alohida faslini ixlos va
ehtirom bilan Sohibqiron nomi bilan boshlaydimi,
demak, buning zamirida teran mehr yashirin. Shoir ijodida bu buyuk zot timsoliga ko‘p bora murojaat qilgani
shubhasiz. Oddiy bir qayd. Farhod obrazini ko‘p tadqiqotchilar Navoiyning ideali, hatto o‘zining timsoli, deb
Talqin qiladilar. Ana shu suyukli qahramon sevgilisi
Shirinning yurti Armanistonda tog‘ qazib, ariq o‘tkazadi. Obodonchilik ishlarini amalga oshiradi. Tarixda
shunday ish qilgan bizning biror qondoshimiz bormi"
Bor. Bu
—Amir Temur hazratlari. Sohibqiron Tog‘li
Qorabog‘da bir necha qishni o‘tkazgan.
Bu zaminda ariq
(«Barlos arig‘i») qazib, ko‘plab oliy inshootlar barpo
etgan. (Buyog‘ini sharhlash muhtaram adabiyotshunoslarimizga havola). Yoki Temur Malik, Najmiddin
Kubro,
Sulton Jaloliddin va boshqalar boshlagan ozodlik kurashini kim oxiriga yetkazdi? Sind daryosi bo‘yida shafqatsiz tahqirlangan, lekin irodasi bukilmay kurashni
|
topshirilgan vaqtdan boshlab vujudga
kelgan hisoblanadi
(agar
qonun hujjatlarida
yoki mulkdorning qarorida boshqacha tartib
belgilanmagan bo‘lsa).
Xo‘jalik yuritish yoki operativ boshqarishda bo‘lgan mol-mulkdan foydalanishdan olingan daromadlar, hosil
va mahsulotlar,
shuningdek unitar
korxona
yoki
muassasa
shartnoma bo‘yicha
yoxud
boshqa
asoslarda
olgan
mol-mulk
qonunda
belgilab
qo‘yilgan
tartibda korxona muassasasining xo‘jalik yuritishga yoki operativ
boshqarishga o‘tadi.
Xo‘jalik
yuritish
yoki
operativ
boshqarish
huquqi
asosida
korxona yoki muassasaga biriktirib qo‘yilgan mol-mulk mulkdorning
qarori bilan korxona yoki muassasaning mol-mulki qonuniy suratda
olib
qo‘yilgan
hollarda
bekor
bo‘ladi.
Ayni
vaqtda
xo‘jalik
yuritish
yoki operativ boshqarish huquqi
mulk huquqining bekor
bo‘lishi qonuniy asoslari vujudga kelgan hollarda (mulk huquqining bekor bo‘lish tartibi) bekor bo‘lishi mumkin.
Mulkiy kompleks sifatida davlat korxonasiga bo‘lgan mulk
huquqi davlat mol-mulkining boshqa mulkdorga o‘tgan vaqtda bunday
korxona o‘ziga qarashli mol-mulkka xo‘jalik yuritish huquqini ham
saqlab qoladi. Operativ boshqarish huquqiga ega bo‘lgan muassasa
yoki korxonaga mulk huquqi boshqa shaxsga o‘tganida bu muassasa va
korrxona
o‘ziga
biriktirib
qo‘yilgan
mol-mulkning
operativ
boshqarish
huquqini o‘zida saqlab qoladi.
16.3. Meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod
egalik qilish huquqlari
Meros qilib qoldiriladigan
yer uchastkasiga egalik qilish
huquqi bu ashyoviy huquqning bir turi bo‘lib, fuqaroning belgilangan o‘lchamdagi va qonunda nazarda tutilgan hollarda ehtiyojlarni
qondirish
maqsadida
yer
uchastkasiga
nisbatan
bevosita
egalik
qilish huquqidir.
Bunday
ashyoviy
huquq
turi
fuqarolarga
ishlab
chiqarish
ehtiyojlarini
qondirish
uchun
(dehqon
xo‘jaligi,
bog‘dorchilik,
chorvachilik, milliy xalq hunarmandchiligi), shaxsiy ehtiyojlarni
qondirish uchun (turarjoy, dalahovli qurish va ta’mirlash uchun)
noxo‘jalik faoliyat yuritish uchun berilishi va turarjoyni meros
sifatida qabul qilish bilan vujudga keladi. Meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqining obyekti
–beriladigan
maqsadlardan
kelib chiqib,
o‘lchami
qonun bilan
244
|
qoladigan daromad, va aksincha, o‘z majburiyatlarini bajarmaganlarning Temur
tomonidan qattiq jazolanishi haqida yozadi. Movarounnahrda barcha shaharlar va
qishlog‘lardan soliklarning o‘ndan bir qismi hamda rentaning choragi olinar edi.
Manbashunsslik ocherkimizda temuriylar va undan keyin o‘tgan mualliflarning
Temur haqidagi asarlari ustida ham so‘z yuritishimiz lozim. Bunday asarlar ko‘p
sonli bo‘lib, ularning qar biri manbashunoslik nuqtayi nazaridan turli qimmatga
ega. Biz uchun esa eng keraklisi Temur va uning davri haqida kam ma’lum bo‘lgan
ma’lumotlardan xabar qilatsiganlaridir. Yana bir holatni qayd qilish kerakki,
mazkur asarlar o‘z ahamiyati jihatidan Temur davri mualliflarining asarlariga
teng kela olmaydi. Chunki bularning aksarisida ilgari ma’lum bo‘lgan voqealar
qaytariladi yoki bo‘lmasa ular ba’zan buzib, noaniq ko‘rsatiladi. U mualliflarning
kitob
va risolalari ko‘pincha har joy-har joydan olingan ma’lumotlarning
to‘plamidan iborat bo‘lib, ularda ko‘proq xalq orasida keng tarqalgan afsonalardan
keltiriladi. Shuning uchun biz quyida shunday asarlarning Temur davriga yaqin
paytlarda, ya’ni "issiq iz bosilmasdan" yozilganlariga qisqa to‘xtalamiz. Masalan,
1412-1414-yillar atrofida, Temur vafotidan ko‘p o‘tmay, uning nevarasi fors
hokimi sulton Iskandarga atalib umumiy tarix bo‘yicha muallifi noma’lum asar
tuziladi ("Iskandar anonimi"). Bu asar ichida Temur tarixining qisqa norasmiy
rivoyati ham bor edi. Bu taxminni boshqa tadqiqotchilar ham tan oladi). "Iskandar
anonimi"ning muallifi Muinid-din Natanziydir."
Bu asardan katta parcha
1957-
yili J. Oben tomonidan Tehronda nashr
qilinadi. "Iskandar anonimi"ning Temur haqidagi qismining mazmuni Abdurazzoq
Samarqandiyning asari matnidan bizga ma’lum. Natanziy asarida Temur vafoti
to‘g‘risida qimmatli hikoya mavjud. Forsiyda Temur nabirasi Sulton Iskandar uchun
yozilgan "Tarixi hayrat", "Yaxshi ishlar solnomasi" asarining muallifi Muhammad
bin Fazlulloh Musaviy Nizomiddin Shomiy, Sharafuddin Yazdiy, Hofizi Abro‘ning
Temur haqidagi asarlari bilan yaxshi tanish edi. Musaviyning asarida Temur
davridagi voqealar juda qisqa berilgan, lekin uning kitobida Temurning rasmiy
tarixida bo‘lmagan hikoyalar bor". Bu asar 1428-yildan oldin yoki keyin yozilgan.
Musaviy Hofizi Abro‘ning asaridan ham foydalangan. Yana bir ahamiyatga molik
1. Bartol’d V.V. Opredelenis "Anonima Iskandera" (Bartol’d V.V. Sochineniya. Tom USH, M.,
1973, s. 481-482. Yeshyo ob "Anonime Iskandera" (tam je s. 491-503) va boshq. Bartol’d
"Muntahab ut-tavorix" Muiniy asari "Iskandar anonimi"ning asosini tashkil etadi, deya
aniqlagan: "Noveyshiye soobrajeniya kasatel’no avtorstva "Anonima Iskandera" (Muiniddin
Natanzi?) qarang: Mikluxo-Maklay N.D. Opisaniye persidskix i tadjikskix rukopisey...,
Vip.3, 1975, s. 76-80.
2. Bartol’d V.V. Istorik Musevi kak avtor "Tarix-i hayrat" Bartol’d V.V. Sochineniya. Tom
USH, M., 1973, s. 323-327.
23
|
Lombard, garovxona — garovga qoʻyilgan muayyan buyumlar evaziga maʼlum muddatga pul (mablagʻ) berib turadigan muassasa
Buyumning qiymati tomonlarning kelishuviga koʻra baholanadi, garovga qoʻyilgan buyum egasiga nomi yozilgan lombard tilxati beriladi
Olingan pul oʻz vaqtida qaytarilmasa, qoʻyilgan buyum lombard mulkiga aylanadi va lombard qoʻyilgan buyumlarni sotishga haqli bo'ladi
Shuningdek, lombard qimmatbaho uy-roʻzgʻor buyumlarini saqlab berish uchun ham qabul qiladi
Lombardga buyumlar faqat mablagʻ olish uchun emas, baʼzan mazkur buyumning ishonchli saqlanishini taʼminlash uchun ham qoʻyiladi
Buyumlarni garovga qoʻyib kredit berish birinchi marta XV asrda Italiyaning Lombardiya viloyatidan chiqqan sudxoʻrlar tomonidan joriy etilgan ("lombard" soʻzi ham shundan kelib chiqqan)
Oʻzbekistonda ham lombardlar faoliyat koʻrsatadi
Masalan, Toshkent shahida lombardlar birlashmasi (birlashma tarkibida 3 lombard mavjud, 1966-yilda tashkil etilgan) ishlaydi
[1]
↑ OʻzME
Birinchi jild
Toshkent, 2000-yil
Ushbu maqolani yozishda Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan
|
gapni nimadan boshlashning chorasini qidirayotgandek ko‘rinardi. Nima desam ekan-a? Qiynalyapmiz shu uchun Pokini sotamiz»
deyinmi? «Farzandimizni puli ko‘proq biror kishiga boqib
olinglar, deb aytamiz» deyinmi? Nima desam, Sanobar rozi bo‘lar-kin2 Yo oilani boqa olmayotganligimni ochiq tushuntirib aytsam-mikan? deya uzoq bosh
qotirdi. Oxiri
bir to‘xtamga
kelgach,
tutila-tutila xotiniga shu mavzuda sekin gap ochdi.
—Sanobar, bugun men bozorda... —deya tomog‘ini qirib oldida, so‘ng bozorda ko‘rgan bilganlarini xotiniga batafsil aytib
berdi.
—Bolasini sotdimiR —Sanobar hayrat bilan erining hikoyasini eshitdi-da, achinish bilan ko‘zidagi yoshini artdi, —Eh,
tavba) Hali
bizning odamlar shunaqa tubanlikka ham
borib
yetishdimi-a? O‘g‘lini-ya? Bu
kunidan o‘lgani
yaxshi
emasmi2
Bizga o‘xshaganlar o‘g‘ilga zormiz-ku, eh, odamlar... O‘sha la’nati
qanday bemehr ayol bo‘ldi ekan.
—Yo‘q,
ssn
meni tushunmading. Gap shundaki... —Haydar
xotinining gapini bo‘ldi, —men demoqchimanki, shunday qilsa
ham bo‘lar ekan: Biz ham...
—Nima? —Sanobarning ko‘zlari katta-katta ochildi. —Siz
hali...
—Yo‘q. Men bunday demoqchi emas edim. Shoshilmasdan meni
ESHIT va to‘g‘ri tushun. Ko‘rib turganingday, biz nihoyatda qiynalib qolganmiz. Yetti qizimiz ham kun sayin o‘sib, yetilib boryapti. Bularni boqishning o‘zi bo‘lmaydi. Nima qilibdi, biz ham
Pokizani boyvachcha kishilarga farzandlikka bersak? Qaytaga,
Hech narsadan kamchiligi bo‘lmay, hech narsaga zoriqmay o‘sadi, —
dedi u nihoyatda muloyim ohangda xotiniga masalani ko‘ndalang
qo‘yib,
Sanabarning og‘zi erining gaplariga lang ochildi. Ko‘zlari
hali yumulmayoqQ «dur» etib yoshlar dumalab ketdi. Tili kalimaga
kelmay, pishillabgina uxlab yotgan qizchasiga qaradi. Uni
begona kishilar hozirning o‘zida olib ketayotgandek tasavvur qilib
yubordi-yu, yuragining bog‘i «chirtg‘» yutib uzilib ketgandek bo‘lib,
ho‘ngrab yig‘lab yubordi.
—Yo‘q-yo‘q. Hecham bunga
yo‘l qo‘ymayman. Axir, ota-onasi
tirik bo‘la turib... Shu gaplarni chindan ham o‘zingiz aytyapsizmi? Ochimdan
o‘lib qolsam ham, Pokizamni hech kimga berib
qo‘ymayman... –Sanobar lablarini tishlab ho‘ng-ho‘ng yig‘ladi.
Xotinining bu gaplariga Haydarning ham yuragi ezilib,
266
|
O‘zbekiston Milliy olimpiya qo‘mitasi qoshida Respublika sport tibbiyoti ilmiy-amaliy markazi ish boshladi
Yangi muassasa zamonaviy yuqori texnologiyali tibbiy asbob-uskunalar bilan ta'minlangan
Ayni kunlarda personalda o‘qitish va xizmat ko‘rsatishga tayyorgarlik ishlari davom etmoqda
Markaz nafaqat sportchilarga va sport jamoalariga, balki aholiga ham xizmat ko‘rsatadi
|
Obburdon — Mascho tumani Navbahor QFYga qarashli qishloq. Obburdondan tuman markazigacha 12 km. Aholisi 38775 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Manbalar
Tojikiston maʼmuriy boʻlinishi — D : SIEMT, 2017. — 580 b. — ISBN 978-99947-33-68-2
|
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videoda evakuatorga ortilayotgan mashina yonida YPX inspektoridan kechirim so‘rab, yalinayotgan haydovchi vaziyatdan qutulish uchun yolg‘on gapirganini tan oldi. Bu haqda voqea tafsilotlarini o‘rgangan “Daryo” muxbiri Farhod Norbo‘tayev ma’lum qildi.
“O‘sha kuni haqiqatan ham kirakashlik qilayotgan edim, — deydi videodagi haydovchi Orzu Abdullayev. — Ko‘chaga chiqsam, bir kishi yonimga kelib manziliga olib borishimni so‘radi. U odam mast ekan. Uning mast ekanligini o‘sha yerdagi taksichilar ham ko‘rdi. Mast fuqaro taksi izlab, katta yo‘lga chiqib ketdi. Hatto mashina urib yuborishiga sal qoldi. Shu bois uni manziliga olib borib qo‘ymoqchi bo‘ldim. Yo‘lda YPX inspektori to‘xtatdi. Inspektorga mashinadagi odamni amakim deb aytdim, keyin qo‘shnimning amakisi, dedim. Vaziyatdan qutilish uchun yolg‘on gapirdim. To‘g‘risi, bunaqa reyd bo‘layotganini bilmagandim. Xabarim yo‘q edi”.
Joriy yil 9-may kuni ijtimoiy tarmoqlarda tarqalib, jamoatchilik muhokamasiga sabab bo‘lgan videoda haydovchi Orzu Abdullayev YPX inspektoriga kirakashlik qilmayotganini, mashinasidagi fuqaro qo‘ng‘iroq qilganligi uchun manziliga yetkazib qo‘yayotganini aytgan. Shuningdek, turmush o‘rtog‘i operatsiya bo‘lganligini, sharoiti og‘irligini ma’lum qilgan.
Samarqand shahri, “Rasadxona” mahallasi, O‘rmon xo‘jaligi guzarida istiqomat qiluvchi Orzu Abdullayev otasi, turmush o‘rtog‘i va bir nafar farzandi bilan yashaydi. Rossiyada ishlab topgan puli evaziga ro‘zg‘or boqadigan Orzu Abdullayev mashinani qarzga olganligini, qarzidan yaqinda qutulganligini aytdi.
“Uyda to‘rt oylik farzandim bor. Uning ovqati, ‘pampers’i uchun pul kerak edi. Dadam ishlamaydi, nafaqaxo‘r. Qolaversa, qand kasali bor. Men majburlikdan ko‘chaga chiqdim”, — deydi Orzu Abdullayev.
Jamoatchilik muhokamasiga sabab bo‘lgan videoda haydovchi turmush o‘rtog‘ining salomatligi yaxshi emasligini, hozirda Samarqand viloyat onkologiya dispanserida muolaja olayotganligini ham aytgan. “Daryo” muxbiri bilan suhbatda Orzu Abdullayev bu gapni inkor qildi.
“Turmush o‘rtog‘im shifoxonada emas. To‘rt oy avval, aniqrog‘i, 2020-yilning 11-yanvar kuni farzandimiz jarrohlik yo‘li bilan tug‘ilganligi uchun ayolimning operatsiya qilingan joyi shamollagan ekan. Davolash uchun ko‘p xarajat qildim. Bor pulim turmush o‘rtog‘imni davolashga ketdi. Men aslida o‘shani nazarda tutgandim, — deydi Orzu Abdullayev. — Turmush o‘rtog‘im onkologiya dispanserida yotganligi haqida kim xabar tarqatganini bilmayman”
“Rasadxona” mahallasi raisi Zokir Safarovning ta’kidlashicha, Orzu Abdullayevning oilasi kam ta’minlangan oilalar qatoriga kirmaydi.
“Oilaning 10 sotix yeri va mashinasi ham bor. Amaldagi qonunlarga ko‘ra, bunday fuqarolar kam ta’minlangan yoki ehtiyojmand oilaga kirmaydi, — deydi mahalla raisi Zokir Safarov. — Bugungi kunda koronavirus pandemiyasi sabab oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, tomorqachilikni rivojlantirish talabi qo‘yilgan. Shu sabab oila tomorqadan unumli foydalanib, daromad qilsa bo‘ladi. Ish masalasi muammo bo‘layotgan bo‘lsa, vaqtinchalik ish bilan ta’minlashimiz mumkin. Istasa, hozirning o‘zida o‘sha ishga joylashtirib qo‘yamiz. Ammo bu fuqaro biror marta bizga sharoitim og‘ir deb, ish so‘rab murojaat qilmagan”
Voqeani tasvirga olib, ijtimoiy tarmoqda tarqatgan Samarqand viloyat transport boshqarmasi avtotransport tashuvlarini muvofiqlashtirish sektori inspektori Mehriddin Alimov qilgan ishi uchun uzr so‘radi.
“O‘sha kungi videoni hech kimga sezdirmasdan men tasvirga olgandim. Ehtiyotsizligim sabab video boshqarma xodimlarining Telegram’dagi guruhida tarqaldi. Keyin bilsam, video ijtimoiy tarmoqlarda ham tarqab ketgan ekan. Bundan mening xabarim yo‘q edi. Agar o‘sha fuqaro meni kuzatib turgan bo‘lsa, undan uzr so‘rayman. Men bunday bo‘lishini bilmagandim. Haydovchilardan iltimosim, karantin qoidalarini buzmasin. O‘sha avtomashina haydovchisidan yana bir bor kechirim so‘rayman”, — deydi Mehriddin Alimov.
Ta’kidlanishicha, 8-may kungi reydda Orzu Abdullayevga karantin qoidalariga rioya qilmasdan yo‘lovchi tashish aybi qo‘yilib, haydovchiga nisbatan viloyat Sanitariya-epidemiologiya nazorati davlat inspeksiyasi xodimi tomonidan ma’muriy bayonnoma rasmiylashtirilgan.
“Fuqaroning oilaviy sharoitini e’tiborga olamiz. Agar haqiqatan ham turmush o‘rtog‘i operatsiya bo‘lib, bugungi kunda sharoiti og‘irlashib qolgan bo‘lsa, biz, albatta, yordam beramiz”, — deydi Samarqand viloyat Sanitariya-epidemiologiya nazorati davlat inspeksiyasi boshlig‘i Sherzod Shomurodov.
|
TIAISV - Amalga oshirilayotgan islohotlarni izchil rivojlantirish – xalqimiz farovonligini yuksaltirishning muhim omilidir
Asosiy\Yangiliklar\O'zbekiston yangiliklar\Amalga oshirilayotgan islohotlarni izchil rivojlantirish – xalqimiz farovonligini yuksaltirishning muhim omilidir Amalga oshirilayotgan islohotlarni izchil rivojlantirish – xalqimiz farovonligini yuksaltirishning muhim omilidir
24.06.2017 y. | 14:58
Avval xabar qilinganidek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev joylarda amalga oshirilayotgan bunyodkorlik ishlari, investitsiya loyihalari ijrosining borishi bilan yaqindan tanishish, xalq bilan muloqot qilish maqsadida 22-23-iyun kunlari Farg‘ona viloyatida bo‘ldi. Davlatimiz rahbari tashrifning birinchi kuni qishloq xo‘jaligi korxonalari tashkil etish, ish o‘rinlari yaratish, ilm-fan va madaniyatni rivojlantirish, viloyat eksport salohiyatini oshirish bo‘yicha yangi loyihalar bilan tanishib, mutaxassislar, tadbirkorlar, fermerlar bilan suhbatlashdi. Farg‘ona viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholi farovonligini oshirish bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazdi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tashrifining ikkinchi kuni Farg‘ona shahridagi Nuroniylar maskanini borib ko‘rdi. Mamlakatimizda nuroniylarga hurmat-ehtirom ko‘rsatish, ularni ijtimoiy muhofaza qilish, turmush sharoitini yanada yaxshilashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Davlatimiz rahbarining 2016-yil 28-dekabrdagi “O‘zbekiston faxriylarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash “Nuroniy” jamg‘armasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni bu borada muhim dasturilamal bo‘lmoqda. Joylarda faxriylarning vaqtini mazmunli o‘tkazishi uchun barcha sharoit yaratilmoqda. Farg‘onadagi Nuroniylar maskani Al-Farg‘oniy nomidagi madaniyat va istirohat bog‘ida barpo etilgan. Bu yerda keksalar uchun zarur bo‘ladigan barcha jihatlar e’tiborga olingan. O‘zbek va jahon adabiyoti namunalari bilan boyitilgan kutubxona, zamonaviy jihozlangan sport zali, tibbiyot xonasi, fitobar, choyxona nuroniylar xizmatida. Mohir hunarmandlar qo‘lida sayqal topgan ayvonlar, naqshinkor ustunlar ijtimoiy markaz husniga husn qo‘shgan. Prezidentimiz bu yerdagi sharoitlarni yanada yaxshilash, xususan, keksalar uchun avtobus ajratish zarurligini ta’kidladi. Nuroniylar yoshlar bilan ishlashining izchilligini ta’minlash, jamiyatimiz ma’naviy barqarorligini mustahkamlashda ularning o‘rnini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berdi. Davlatimiz rahbari Farg‘ona mexanika zavodi hududida kichik sanoat zonasi tashkil etish, yangi mahsulotlar ishlab chiqarish loyihalari bilan tanishdi. Hozirgi kunda korxonada 36 turdagi sanoat mahsuloti va 31 turdagi xalq iste’moli tovarlari ishlab chiqarilmoqda, 330 ishchi mehnat qilmoqda. Korxonaning bo‘sh turgan bino va inshootlarini tadbirkorlarga imtiyozli shartlarda berish, ichki va tashqi bozorda raqobatbardosh mahsulotlar tayyorlashni kengaytirish va yangi ish o‘rinlari yaratish maqsadida bu yerda kichik sanoat zonasi tashkil etilmoqda. Sanoat zonasida yiliga 300 tonna antifriz, 200 tonna oyna yuvish suyuqligi, 10 ming dona tormoz kolodkasi ishlab chiqarish ko‘zda tutilgan. Qiymati 38,5 milliard so‘m bo‘lgan ushbu loyihani 2018-yilning uchinchi choragida to‘liq ishga tushirish mo‘ljallanmoqda. Ishlab chiqarilgan mahsulotlarning 45 foizi eksportga yo‘naltiriladi. Loyihaning birinchi bosqichida 200 ish o‘rni yaratiladi. Bozor talablaridan kelib chiqib, kelgusida qo‘shimcha ish o‘rinlari tashkil etiladi. Farg‘ona shahridagi “Madad” mas’uliyati cheklangan jamiyati tomonidan suyultirilgan gaz uchun sisternalar va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini tashishga mo‘ljallangan tirkamalar ishlab chiqarish loyihasi taqdimoti o‘tkazildi. Loyiha qiymati 40 milliard so‘m bo‘lib, 30 milliard so‘mi "Kapitalbank" aksiyadorlik tijorat banki krediti, qolgani korxonaning o‘z mablag‘idir. Korxona 2018-yilda to‘liq quvvatda ishga tushiriladi. 2020-yilda bu yerda eksport hajmini yiliga 1,5 million dollarga yetkazish mo‘ljallangan. Davlatimiz rahbari mazkur korxona mahsulotlari namunalarini ko‘zdan kechirdi. Suyultirilgan gazni iste’molchilarga yetkazib beruvchi moslama va tirkamalarni ishlab chiqarishni kengaytirish, mahsulotlarni tashqi bozorga ham yo‘naltirish zarurligini ta’kidladi. Mamlakatimiz iqtisodiyot tarmoqlari jadal rivojlanishi natijasida elektr energiyasiga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Farg‘ona politexnika instituti viloyatdagi ishlab chiqarish korxonalari bilan hamkorlikda MikroGES ilmiy-ishlab chiqarish korxonasi loyihasini taklif etmoqda. MikroGES xalqaro tasnifga asosan quvvati 0,1 kVtdan 100 kVtgacha bo‘lgan gidroenergetik qurilma bo‘lib, u asosan gidroturbina, tasmali va reduktorli uzatmalar hamda asinxron generatordan iborat. MikroGES ekologik tozaligi, arzonligi, texnologik jihatdan tayyorlash va ekspluatatsiya qilish osonligi bilan ajralib turadi. Loyihada mikroGESlar ishlab chiqarishni tashkil qilish va hayotga tatbiq etish, Farg‘ona politexnika institutida gidroenergetika sohasi mutaxassislarini tayyorlash ko‘zda tutilgan. MikroGESning quvvati 50 kVt bo‘lgan 2 tajriba nusxasi institut olimlari tomonidan “Farg‘onaazot” AJ va Marg‘ilon traktor ta’mirlash korxonasi bilan hamkorlikda Farg‘ona shahridan o‘tuvchi Marg‘ilonsoyga qo‘yilib, tajriba-sinovdan o‘tkazilmoqda. MikroGESlardan olinayotgan elektr energiyasi shaharning Kashtanzor ko‘chasi, "Marg‘ilonsoy" tantanalar uyi va “Hamkorbank” hududlarini yoritishda ishlatilmoqda. Farg‘ona viloyati suv xo‘jaligi mutaxassislari bilan birgalikda viloyat hududidan o‘tuvchi soy va kanallarning gidrologik tasniflari o‘rganilib, dastlabki bosqichda 230 joyda quvvati 50 kVtlik mikroGESlar o‘rnatish rejalashtirilgan. Reja amalga oshgach, ushbu mikroGESlardan olingan quvvat viloyatda bir yilda sarflanayotgan elektr energiyasining 2 foizini tashkil etadi. Bu yiliga 17 milliard so‘mlik elektr energiyasi tejaladi, deganidir. Davlatimiz rahbari ushbu loyiha ilm-fan yutuqlarini amaliyotga joriy etish borasida olib borilayotgan izlanishlarning yaqqol namunasi ekanini ta’kidlab, mikroGESlar ishlab chiqarishni ko‘paytirish va boshqa hududlarga ham joriy etish bo‘yicha tavsiyalar berdi. Shu yerda Farg‘ona shahridagi “Osiyo olmos fayz” korxonasining lok-bo‘yoq, temir va beton kesish moslamalarini tayyorlash, “Turon mega fayz” jamiyatining gipsokarton, PVX granulalar, PVX plyonka va plastmassa buyumlar, “Uzsalaman” qo‘shma korxonasining erkaklar, ayollar va bolalar poyabzallari, “Big Bilding Capital Group” korxonasining sanoat changini ushlab qoluvchi filtr materiallari, issiqxona karkas qismlari ishlab chiqarish loyihalari, "O‘zfarmsanoat" aksiyadorlik konserni tomonidan 2017-2018-yillarda viloyatda farmatsevtika sanoatini rivojlantirish manzilli dasturi taqdimotlari o‘tkazildi. Prezidentimiz barcha loyihalar bo‘yicha fikr bildirib, ularni yanada takomillashtirish, amalga oshirish jarayonlarini tezlashtirish, ish o‘rinlari yaratishga alohida e’tibor qaratish zarurligini ta’kidladi. Mamlakatimizning barcha hududlarini yaxlit transport-kommunikatsiya tizimiga bog‘lash masalasiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Aholiga keng qulaylik yaratish maqsadida yangi temir yo‘llar qurilib, yangi yo‘nalishlar tashkil etilmoqda. 22-iyun kuni Marg‘ilon va Qo‘qon shaharlari o‘rtasida ilk bor elektrichka qatnovi yo‘lga qo‘yildi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ushbu poyezdda Marg‘ilondan Qo‘qonga keldi. Bu turdagi zamonaviy transport harakati Farg‘ona vodiysi hayotida tarixiy voqea bo‘ldi. Prezidentimiz tashabbusi bilan yo‘lga qo‘yilgan ushbu elektrichka harakati yaqin kunlarda yanada kengayadi va Qo‘qon, Marg‘ilon, Andijon shaharlari o‘rtasida qatnay boshlaydi. Bu aholi uchun juda katta qulaylik yaratadi. Ushbu transport zamonaviy, tezyurar, qulay, xavfsiz. Qishda issiq, yozda salqin, har qanday ob-havo sharoitida barqaror yuradi. Soatiga 120 kilometrgacha tezlikda harakatlana oladi. Har bir elektrichka 6 vagondan iborat. Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimiz temir yo‘l tarmog‘ini modernizatsiya qilish, aholiga qulay, arzon va xavfsiz transport xizmati ko‘rsatish yo‘lida izchil ishlar amalga oshirilmoqda. Farg‘ona vodiysining yirik shaharlari o‘rtasida elektrichkalar harakati yo‘lga qo‘yilayotgani bu boradagi muhim qadamlardan bo‘ladi. “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyati tomonidan ushbu yo‘nalishlar uchun 5 elektrichka modernizatsiya qilindi. Natijada transport vositalarining tashqi va ichki qiyofasi butunlay o‘zgargan. Vagonlarga konditsioner, zamonaviy o‘rindiqlar o‘rnatilgan. Xorijdan yana 10 elektropoyezd keltirish rejalashtirilgan. Joriy yilda Farg‘onadan Marg‘ilongacha bo‘lgan temir yo‘lni elektrlashtirish ishlari yakunlanadi. Prezidentimiz mazkur turdagi temir yo‘l transporti qatnovining yo‘lga qo‘yilishi Farg‘ona vodiysi aholisining turmush darajasi va sifatini oshirishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi. Ilgari Farg‘ona vodiysida elektropoyezd qatnaydi desa, birov ishonmasdi. Endi Qo‘qondan Andijonga bir soatda yetib borish mumkin. Bu ham xalqimizning uzog‘ini yaqin qilish borasidagi, odamlar manfaatini ko‘zlab amalga oshirilayotgan islohotlarimiz samarasidir, dedi Shavkat Mirziyoyev. Bu boradagi ishlarni izchil davom ettirish, Farg‘ona shahar vokzali binosi qurilishini nihoyasiga yetkazish yuzasidan mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berildi. Davlatimiz rahbarining Farg‘ona viloyatiga tashrifi davomida belgilab berilgan ulkan bunyodkorlik ishlari, yirik loyihalar viloyat ijtimoiy-iqtisodiy rivojini yangi bosqichga ko‘tarishga xizmat qiladi. Manbaa:UzA
|
Matn Creative Commons Attribution-ShareAlike litsenziyasi boʻyicha ommalashtirilmoqda, alohida holatlarda qoʻshimcha shartlar amal qilishi mumkin (batafsil)
|
17—6983
RIZO QILADUR
Ona farzandlarin duo qiladur,
Hojatin doimo ravo qiladur,
Og‘risa mehridan davo qiladur,
Na kerak bo‘lsa bajo qiladur,
Onalik burchini ado qiladur.
To‘qqiz oylab ko‘targan onaizor,
U tug‘ilgach bo‘lib misoli bahor,
Parvarishlab hamisha laylu nahor,
Ko‘z-u qosh-u oyog‘-u qo‘li mador,
Bo‘libon qomatin raso qiladur.
Onaga jonidan shirin bu shirin,
Baxsh etar unga yaxshilikni barin,
Ayamasdan mato u siym-u zarin,
Ayamay jon-u dilni ham jigarin,
Hammasin sarf etib fido qiladur.
Tomchi farzand erur ona daryo,
Qiz-o‘g‘il mis esa ona tillo,
Barcha a’lodanam ona a’lo,
Tengi yo‘qdir ona ulug‘ siymo,
Bebaholarni kim baho qiladur.
Mehribonlarning mehriboni ona,
Qahramonlarni qahramoni ona,
Jonajonlarni jonajoni ona,
Oy-u osmonning oftobi ona,
Kimki inkor etar xato qiladur.
Guli xushbo‘-yu betikan onadir,
Jon desam balki jon-u tan onadir,
Bizni farzandijon degan onadiz,
Ona mehri Vatan, Vatan onadir,
Yaxshi farzand unga vafo qiladur.
Onani ko‘zga ilmagan nodon,
Unga boshi egilmagan nodon,
Ona so‘zini qilmagan nodon,
Ona qadrini bilmagan nodon,
Doim o‘zjoniga jafo qiladur.
Ona rozi el-u zamon rozi,
Sevgili yori mehribon rozi,
Ona rozi butunjahon rozi,
Bo‘lg‘usi yer-u osmon rozi,
Chustiy jon boricha rizo qiladur.
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.