Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Hindistondan keltirilgan Rangi ozgarmaydi Sifatli Jami 18ta har xil usulda taqishiz mumkin
Tashqi kuch ta’siridan brusning kesim yuzasidagi material zarracha-Markaziy 1) axialtension ! Цeнтpaлънoe тaнa os : lari bir xil masofaga 81 ) cho‘zilish va ! and pressing ! pacтяжeниcи ; Жo . kи ko‘chadi, ya’ni brusning siqilish cжaтиe б 5 u { kesim yuzasi o‘q Бo"y-lab chiziqli qisqaradi yoki ortadi. Kuch bilan deformatsi-i ya bog‘lanishining gra-82 / Guk qonuni Elonkets Jam Зakoн Гyka fikasi to‘g‘ri chiziq qonuniyatga bo‘ysunishini tavsiflovchi nazariya Tashqi kuch ta’siridan : longitudinal brus uzunligini o‘q 83 Rostin a strain Naaangg bo‘ylab chiziqli uzay-y дeфop ishini nisbiy (absolyut) miqdori Tashqi kuch ta’siridan z lateral brus ko‘ndalang kesim Ko‘ndalang g Пoпepeчнaя bii B ur n 84 deformatsiya deformation eфopмaция yuzasining o‘zgarishini y ДEeЧюp absolyut (nisbiy) miqdori. Elastiklik modulus of Moдyлъ Fizik konstanta, 85 ; 5u oo g иa moduli elasticity элacтичнocти { тaeпaт turiga bog‘liq Puasson Po1550п гaйo { Koзффициeнт BИ Ko qala n8 aa 86 ; ; yuzasining qisqarishini koeffitsiyenti Пyaccoнa ; ; tavsiflaydi. Kuch bilan deformat- ; : ; siya bog‘lanishini koor-87 ) Diagramma Diagram Диaгpaммa dinata-o‘dlarida grafik» aviy usulda ifodalanishi Mexanik mechanical )/ Mexaничeckaя Material mustahkam 88 era — aнд aтиa ligini xarakterlovchi pгop kuchlanishlar to‘plami Brus materialining elas-89 Elastiklik border of Пpeдeл tiklik xossasida-defor-chegara elasticity элacтичнocти matsiya so“nuvchan bo‘ladi. Kuch bilan deformat-Proporsional border of Пpeдeл siya bog lanishining 90 : pгopoйoп пpoпopциaлБ- { grafikasi to‘g‘ri chiziq, lik chegara Sa koн HOCTH ya’ni Guk qonuniyatiga bo‘ysunadi. 316
Xorijlik mehmonlar Oqsaroy maydonida OСzbekistonning tarixi va madaniyatini ifoda etuvchi teatrlashtirilgan sahna koСrinishlari, hunarmandlar, milliy liboslar koСrgazmasi va yarmarkasi, dorbozlar, folklor jamoalarining chiqishlarini zavq-shavq bilan tomosha qildilar
Yunusobod tumani DSI katta inspektori va Buloqboshi tumani DSI bosh inspektori jinoyat ustida qo‘lga olindi. Bu haqda DXX matbuot xizmati Kun.uz'ga xabar berdi. Toshkent shahar Yunusobod tuman davlat soliq inspeksiyasi katta inspektori mahalliy MChJ ta'sischisidan 3,5 ming AQSh dollari miqdorida pora olgan vaqtida ushlandi. Aniqlanishicha, mazkur mansabdor shaxs ushbu pul evaziga MChJda amalga oshirilishi rejalashtirilayotgan kameral tekshiruvda ijobiy xulosa berilishini va'da qilgan. Tezkor tadbir DXX Toshkent shahar boshqarmasi hamda shahar prokuraturasi va departament tomonidan o‘tkazilgan. Andijon viloyati Buloqboshi tuman davlat soliq inspeksiyasi bosh inspektori 15 mln so‘m olgan vaqtida ushlandi. U mahalliy fuqaroga tegishli bo‘lgan 33 sotix yer maydonining aslida soliqdan qarzdorligi bo‘lmasa-da, 30 mln so‘m qarzi borligini aytib, ushbu qarzdorlikni bartaraf qilib berish evaziga 15 mln so‘m talab qilgan. Tezkor tadbir DXX Andijon viloyati boshqarmasi hamda Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining hududiy boshqarmasi xodimlari tomonidan o‘tkazilgan. Hozirda mazkur shaxslarga nisbatan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda. Avvalroq Namangan va Jizzaxda ikki nafar hokim o‘rinbosari qo‘lga olingani xabar qilingandi.
Toshkent kimyo-texnologiya institutida ham bu yilgi qabul uchun yangi qadamlar qo‘yildi 2017/2018 o‘quv yilida bakalavriat bosqichi uchun 840, magistratura bosqichida 181 nafar maqsadli kadrlar tayyorlash kvotalari ajratildi
Portalning ta’kidlashicha, Niinistyo milliy mudofaa bo‘yicha kurslar ochilishi marosimida so‘zga chiqib, "hech kim finlarga bunday qurolni taklif etayotgani yo‘q", degan. Finlandiya yetakchisining qo‘shimcha qilishicha, "yadro quroli NATO tiyib turish kuchlarining ajralmas qismi hisoblanadi", lekin u "maqsad emas, balki profilaktika vositasidir".
adaptatsiyadan o‘gayotgan testni uning muallifi qanday xarakterlashini aniqlaydi: -nazariy bilimlarni nazorat qilish uchun o‘zlashtirish testlari; -berilgan fan (o‘quv va mugaxassislmk) bo‘yicha bilim va malakalarini nazorat qilish testlari; -o‘qitish testlari (ma’lum fan yoki uning sikli bo‘yicha o‘quv imkoniyatlarining diagnostikasi); 4. Nazorat bosqichlari bo‘yicha yo‘nalish: qirish nazorati- (oliy o‘quv yurtiga kirishdagi yoki kursni, fan iqlimini va o‘qitish bosqichining boshlanishidagi nazorat); ko‘ndalik (joriy) nazorat-har kuni amalga oshiriladigan yoki o‘quv jarayoni mavzulari bo‘yicha; –chegaraviy nazorat-ma’lum kurs alohida bo‘limining tugashi munosabati bilan o‘gkaziladi; -yakuniy nazorat ma’lum kursning tugashi munosabati bilan o‘gkaziladi (yoki fan sikli, o‘qitish bosqichi hamda o‘quv yurtini tugatish munosabati bilan). 5. Testlashtirishning diagnostik darajasi, berilgan testdan ko‘zlangan maqsad: -simptomatik diagnostikaga -ya’ni bilim va o‘zlashtirishning "yuqori qatlamlariga" qaratilishi (ya’ni ma’lum qonuniyat yoki formulalarni bilish bilmasligi yoki tanish-notanishligi va boshqalar); -etiologik diagnostikaga, tekshiruv aloqa sababi (nima uchun aynan o‘sha bilimlarni bilmasligi va buning qay darajada boshqa bilimlarni bilishga bog‘liqligi)ga qaratilishi; -tipologik diagnostikada esa o‘quvchining o‘tilayotgan dars va bilimlarni o‘zlashtirish va uddalay olishida qanday pozitiv g‘oyalarni kuchaytirish kerakligiga qaratilgan bo‘ladi. 99
Insoniyatning mavjud bo‘lishini va uning taraqqiyotini ta'minlaydigan asosiy faoliyat moddiy va manaviy ne'matlarni yaratish xamda xizmat ko‘satish xisoblanadi -Istemol tovarlari va xizmat ko‘rsatish soxalari tuli-tuman bo‘lganligi uchun iqtisodiy faoliyat xam turlicha bo‘ladi ularning turi av soni juda ko‘pdir
I1TD3 —fosforli, TIBKI, ПBK2, ПBK3 —yuqori sifatli. Marka xuddi quyma cho‘’yanniki kabi tarkibidagiSi miqdori bilan aniqlanadi, lekin Si qayta ishlanadigan cho‘yanlarda ancha kam bo‘ladi. Bundan tashqari, qayta ishlanadigan cho‘yanlar Mn bo‘yicha gruppalarga, P bo‘yicha klasslarga va S bo‘yicha kategoriyalarga bo‘linadi. Tabiatan legirlangan cho‘yanlar uch turga bo‘linadi: xrom-nikelli (TY 14-15-84-79), titanli va titan-misli (TY 14-15-4-74), Xrom-nikelli cho‘yanning 19ta markasi chiqariladi: JIXHI (Ni 4 Co 0,296; Cr 0,4— 1,24) dan JIXHI0 (Ni 4 Co 196; Cr 2,3—3,296) gacha. Titanli cho‘yan (BTJI3-EBTJI7) tarkibida 0,3-1,29 Ti, titan-misli cho‘yan (BTMJI3—BTMJI7) tarkibida 1—396 Cu va 0,3-1,29 Ti bo‘ladi. Ular shixtaga qo‘shilsa, kam legirlangan konstruksion cho‘yanlarni suyuqlantirib olish uchun imkon tug‘iladi. Ikkilamchi qora metallar (TOCT 2787-75). Ular jumlasiga cho‘yan va po‘latning temir-tersagi, po‘lat va cho‘yan qirindisi, metall qirqmasi, shtampovka qiligan detal va shunga o‘xshashlar kiradi. Ikkilamchi qora metallar klassifikatsiyasi 51-rasmda tasvirlangan. Ular kategoriyalarga (A—uglerodli va B—legirlangan), klasslarga (po‘lat va cho‘yan) va turlarga bo‘linadi. Turi fizik holati va sifat ko‘rsatkichlari bilan aniqlanadi: bo‘lak-bo‘lak, presslangan, qirindi; gabaritli, no-gabarit va h.k. Domnaga kiritiladigan qo‘shimcha, metall zaki (kuyindi) va payvand shlaki klassga bo‘linmaydi, ular suyuqlantirishda quymakorlikda ishlatilmaydi. Legirlangan chiqindilar va temir-tersak kimyoviy tarkibi bo‘yicha 67 ta gruppaga bo‘linadi. Ferroqotishmalar. Metall shixta materiallarining bu keng gruppasi bitta yoki bir nechta legirlovchi elementlari bo‘lgan temir qotishmalarni o‘z ichiga oladi. Asosiy legirlovchi element, odatda, qotishmalarning nomida ko‘rsatiladi: ferrosilitsiy— Si, ferromarganes — Mn, ferroxrom — Cr vah.k. Ferromarganes (TOCT 4755-80) kam uglerodli (C—0,596), o‘rta uglerodli (C—1—296) va ko‘p uglerodli (C—796) qotishmalarga bo‘linadi. Kam uglerodli, o‘rtacha uglerodli ferromarganesning tarkibida 8594 Mn (tarkibidagi Mn miqdori 7594 bo‘lgan Mu 2,0 dan tashqari) bo‘ladi. Kam uglerodli ferromarganes markasining raqamli belgisida tarkibidagi uglerodning o‘rtacha miqdori ko‘rsatiladi (masalan, PMna 1,5 tarkibida 1,596 C bo‘ladi). ko‘p uglerodlida esa marganesning o‘rtacha miqdori (masalan, Ma 75 tarkibida 7596 Mn bo‘ladi) ko‘rsatilgan. Ferromarganes markasida A harfi tarkibdagi fosfor miqdorining kamligini (masalan, Ma 78A tarkibida 0,052 P bo‘ladi), K harfi tarkibdagi kremniy miqdorining kamligini (kremniy 196 gacha), C€ harfi tarkibdagi kremniy miqdorining yuqorligini ifodalaydi, C harfidan keyingi raqam kremniy miqdorini ko‘rsatadi (masalan, DMa 75AC6 tarkibida 696 kremniy bo‘ladi). 164
i (2) p O‘nli kasrdagi vergulga e’tibor berilmaydi va natural sonlarni 8 bo‘lish qoidasiga rioya qilinadi. yo 16 O‘nli kasrning kasr qismidagi raqamlar nechta bo‘lsa, natijaning 16 chap tomonidan shuncha raqam ajratilib, vergul qo‘yiladi. 0 NN Y гa 695 SH Guruhlarda ishlaymiz: 1-9. 2 1. Hisoblang. a) 7,672 6) 4,8 = 4 c) 14,49 = 7 д) 12,8 = 4 e) 6,3 = 3 P 3,9 = 3 a) 17,9 = 3 П) 111,6 = 9 2. Baykal ko‘li chuqurligi 1,61 km, Ladoga ko‘lining chuqurligi esa undan 7 marta kam. Ladoga ko‘lining chuqurligi qancha? 3. Hisoblang. a) 16,414 b) 45214 c) 35,515. d) 9,7515 (g) 2-usul 6272,48. 27,3. 21278184784 O‘nli kasr oddiy kasr ko‘rinishiga a 100 100 keltiriladi, kasrlarni natural songa 71 bo‘lish qoidasiga rioya qilinadi. 2,13 =3 = 213 32131 710,71 100 1 100 "20100 4. Arqonning uzunligi 11,6 em. Uni 4 ta teng bo‘lakka bo‘lish mumkinmi? 53. Hisoblang. a)1,4-7 b)0,30-5 c) 0,66 = 3 a) 2,5 –2 e) 8,9—5 P 1,8 =9 9) 0,45 = 9 П) 0,21 = 7 6. Birdona mevaning og‘irligi qancha?
Meningitni tashxislash bemorni ko’rikdan o’tkazish va anamnez yig’ish bilan boshlanadi va bir yoki bir nechta quyidagi tadqiqot usullarini o’z ichiga olishi mumkin: Umumiy qon tahlili; Meningitni davolash kasallikka shubha qilingach darhol boshlanishi kerak Davolash har qanday holatda ham shifoxonaning infektsion bo’limida olib boriladi, kasallikni davolashga mustaqil urinishlar yoki kunduzgi statsionar sharoitida o’tkazilishiga yo’l qo’yilmaydi
122-rasm. Uch qutbli avtomatik uzgichlar: a— AP-50, 6—4—3100, v–A—2000, g— A— matining sxemasi; 1—asos, 2—qopqoq, i lanmaydigan Kontakt, 4—harakatlanadigan KONTVET, 5—8) uchirish kamerasining plastinkasi, 6 — SHOSLA muyayan birikma) 7 = kiopka (dasta), 8—elektr mag-MAT ajra iCh, 9 = ISSIQLIK a 10—elektr magint ajratgichning prujinasi, I—YOY o‘chirish kamerasi, 12—erkin ajraladigan mexanizm, 13—boshqarish dastasi, 14—minimal kuchlanish relesining g‘altagi, 1522 qismalar, 16—maksimal tok relesining g‘altagi, 17—ajratish prujinasi, 18—lo‘kidon, 19—rele prujinasi, 20—turtkich, 21—rele yakori, 22—masofadan uzish knopkasi, 23—qo‘shimcha rezistor, 24— blokq-kon- taktlar. Kuchlanishi 1000 V tacha bo‘lgan elektr qurilmalarida AP, A-3100 va A-2000) seriyalaridagi avtomatik uzgichlarning turli xil nominal toklarga va tok ustavkalariga hisoblangan modifikatsiyalari eng ko‘p ishlatiladi. Nagruzka toklari uncha katta bo‘lmagan elektr zanjirlarini va quvvatlari katta bo‘lmagan elektr dvigatellarni boshqarish AP seriyadagi o‘ 173
ichki hissiyotlarini yo‘qotib jamiyat mashinasining bir zarra- «isiga aylanib qolmoqda. Demak, ekzistensionalistlar fikricha, inson jamiyatda o‘zining qandaydir rolini bajarib boradi. Bu xilma-xil niqoblar ortida insonning asl qiyofasi yashirinib yotadi. Bu asl qiyofa qachon ochilishi mumkin. Bu qiyofa zaminida yotgan inson mohiyati qachon yuzaga chiqadi? Bu masala ekzistensionalizmni nihoyatda qiziqtirib keldi. Ekzistensionalizm falsafasi inson o‘z hayotining mohiyati va ma’nosini anglashi uchun-u erkinlikka va erkin tanlash huquqiga ega bo‘lishi kerak, degan fikrlarni ilgari surdi. Lekin inson bu erkinlikni suiiste’mol qilib, bilim mevasidan tatib ko‘rdi va shu bilan gunohkor bandaga aylandi. Uning gunohi bilimga ega ekanligidir. Shu bilim orqali inson o‘zining fojiasiga o‘zi sabab bo‘ldi. Demak, inson hayot mohiyatini bilishga emas, balki shu hayotda yashash, mavjud bo‘lishga intilishi kerak. Borliqdagi barcha jarayonlar Sartr ta’limotiga ko‘ra, «narsa o‘zida» bo‘lib qolaveradi va biz ularning sirini ocholmaymiz. Hatto, ilm-fan ham narsa va hodisalarni faqat yuzaki hodisa sifatida o‘rganadi. Ularni harakatga keltiruvchi birlamchi kuchlarni va birlamchi sabablarni metafizika, deb atab, nazarga ham ilmadi. Natijada olamdagi barcha voqea va hodisalar inson tomonidan sir, maxfiy «shifr»larga aylanib qoldi. Bu sirlar, maxfiy shifrlar ichida insonning o‘zi ham bir katta sir bo‘lib qoldi. Xaydegger fikricha, inson ichki mohiyatining ochilishiga yordam beruvchi vositalar tasviriy san’at va musiqadir. Aynan shu sohalarda inson tabiatida yashirinib yotgan ijodkorlik kuchlari yuzaga chiqadi. Ijod qilish, yangilik yaratish inson tabiatidagi eng katta mo‘jizadir. Inson jamiyatda o‘z o‘rnini topa olmasa, bu ijodkorlik kuchini yuzaga chiqara olmaydi. Uning qalbida yashirinib yotgan marvarid, xuddi dengiz tubida yashirinib yotgan marvaridday o‘z nurini hech kimga yog‘dira olmaydi. Inson qalbi yashirin qolar ekan, undagi nur ham xiralashadi. Qalbi yashirin insondan tashkil topgan jamiyat esa yopiq jamiyatga aylanib qoladi. Bunday jamiyatda inson ijod qilishdan mahrum bo‘lib qoladi. U faqat moddiy manfaatlarga intilib yashaydi. Uning moddiy manfaatlari va ehtiyojlari birin-ketin paydo bo‘lib, hech vaqt tugamaydi. Bu manfaatlar ketidan intilgan shaxs hech vaqt o‘z maqsadiga erisha olmaydi. Ekzistensial faylasuflar fikricha, hozirgi jamiyatdagi inson hayotga bo‘lgan qiziqishini tobora yo‘qotib bormoqda. U tabiatning go‘zalligini ham, boshqa insonlar kayfiyatini ham his qilmaydi. Inson faqat aqli bilan yashar ekan, aql uni faqat o‘z manfaatlarini ko‘zlashga undaydi. Natijada inson hayotidan ezgulik o‘rniga faqat foyda axtaradi. Bunday odamning ongi dasturlashtirilgan mashinaga, kompyuterga o‘xshab 261
Muhammad Solih, Xurshid Davron va Usmon Azim- o‘zbek she‘riyatida "yangi to‘lqin"ni namoyon qilgan uch ismdir Ushbu "yangi to‘lqin"ning darakchisi esa Rauf Parfi hisoblanadi Men adabiyotning darvishi bo‘lgan bu inson bilan do‘stlashish sharafiga muyassar bo‘lganman 80-yillarning ikkinchi yarmi-she‘riyatning oltin davri sanaladi Men Muhammad Solihning 1989 yilda "Yosh gavardiya" nashriyotida chop etilgan "Prozrachnыy dom" ("Shaffof uy"-BBC) kitobiga muharrirlik qilganman Bu kitobdagi she‘rlarni mening ikki do‘stim-Viktor Sosnora va Aleksey Parshchikovlar tarjima qilishgan Bu ikki tarjimon Muhammad Solih she‘rlarining tarjimasi uchun eng ko‘p mos keladigan shoirlar, deb bilaman Ular rus she‘riyatining buyuk vakillari edi Tarjimon esa tarjima qilinayotgan muallifning darajasiga to‘g‘ri kelishi kerak O‘sha paytlar Alesha Parshikov Toshkentga kelgan va biz u bilan juda ko‘p suhbatda bo‘lgan edik Men uni so‘nggi marta ham Toshkentda ko‘rganman Fikrimcha, "Prozrachny dom" Muhammad Solihning Toshkentda chop etilgan so‘nggi kitobi edi Ming afsuslar bo‘lsinkiim, bu so‘nggi kitoblar va so‘nggi uchrashuvlar edi
Gastrointestinal — me’da-ichak tizimning turli bo’linmalarida yashovchi gijjalar Ichak parazitlarining 100 ga yaqin turi va ichakning har bir qismi uchun o’nlab tur mavjud Ingichka ichakda askaridlar, antilostlar, keng tasmalilar va boshqa ularning «qarindoshlar»i yashaydi Ingichka ichak kichik tasmali ostritsalar va boshqalar bilan «yashash joyini bo’lishadi» Tibbiy adabiyotda bir kishi turli xil parazit turlari bilan bir vaqtning o’zida zararlanganligi hollari ham bayon qilingan
156 moddalarni uzoq muddat iste’mol qilganda kishi unga o‘rganib qoladi. Bemorlar ko‘proq og‘riq qoldiruvchi dorilar (promedol, morfin, omnopon, barbituratlar)ni qabul qilgandan keyin unga organizm o‘rganib qoladi. Agar bemorlar bunday dorilarni qabul qilmasa, organizmda abstinensiya (xumor tutish) belgilari paydo bo‘ladi. Bular boshog‘riq, lanjlik, tajanglik, yurak o‘ynashi, kayfiyat va ruhiyatning yomonlashuvi, ich ketish, uyqusizlik va vahima bosish belgilari paydo bo‘ladi. Abstinensiya davrida bemorlar giyohvand moddalarni qo‘lga kiritish uchun harakat qiladilar va jinoiy ishlar ham qiladilar. Ba’zi bemorlar darddan qutilish uchun shifoxonaga yotib oladilar. Og‘riqqa chidolmasdan morfin qilishlarini so‘raydilar. Vaqt o‘tishi bilan morfin miqdori kamlik qiladi va qondirmay qo‘yadi. Giyohvandlikga o‘rganib qolgan bemorlarning ishtahasi yo‘qoladi, terisi quruq, shilviragan, qo‘l barmoqlarda titrash (tremor), bo‘g‘im-mushaklarda og‘riq, uyqusi buzilgan, yurakning o‘ynab turishi, ish qobiliyatining susayishi va irodaning pasayishi kuzatiladi. Bemorlarda ko‘pincha yolg‘on gapirish, kulish yoki yig‘lash hamda xotiraning pasayishi namoyon bo‘ladi. Agar nasha chekilganda eyforiya, fikrlashning tezlashishi, hirsning kuchayishi, illuziyalar (kichik ariq xuddi katta ariq bo‘lib ko‘rinadi), bachkanalik, kulguli holatlar, tashnalik, ochlik paydo bo‘ladi. Giyohvandlikda kuchli asteniya— xavotirlanish, mushaklar uchishi, ich ketish, tutqanoq xurujlari, talaffuzning buzilishi, titroq, muvozanat yo‘qolishi holatlari kuzatiladi. Toksikomanlar. Bularda tabiiy va sun’iy zaharlovchi moddalarni iste’mol qilish natijasida organizmda shu moddalarga nisbatan moyillik, xumor tutish holatlari kuzatiladi. Bu holat ko‘pincha psixotrop dorilar bilan uzoq davolangan bemorlarda kuzatiladi. Bu dorilardagi xumor holatlarida boshog‘riq, bosh aylanish, yurak urishining tezlashishi, titroq bosish, behushlik holatlari, tutqanoq xurujlari va psixoz holatlari kuzatiladi. Psixotrop dorilar uzoq muddat iste’mol qilinganda ularga chidamlilik oshadi, xumor holatlari (qo‘rquv, uyqusizlik, ko‘p terlash, titroq) paydo bo‘ladi. Miya faoliyatini tetiklashtiruvchi dorilar (kofein) iste’mol qilganda, bemorlarda tetiklashish, kuchga to‘lish, yengillashish kabi holatlar kuzatiladi. Bu holatlar qisqa vaqtdan keyin bo‘shashish, tushkunlik, boshog‘riq, tananing qaqshashi bilan tugallanadi. Shuning uchun, bemorlar qayta shu dorilardan olishga majbur bo‘ladilar. Bundan tashqari, bemorlarda vasvasalar, eshitish, ko‘rish gallutsinatsiyalari ham kuzatiladi. Parkinsonizmga beriladigan dorilar (sik-lodol, parkopan, romparkin, artan) ko‘p dozada berilib borilganda bemorlarda eyforiya, mastlik, gallutsinatsiyalar bo‘lishiga olib keladi. Bu moddalarning dozasi oshib ketganda qo‘rqinchli ko‘rish gallutsinatsiyasi, deliriy yoki ovoz eshitish gallutsinatsiyasi, o‘tkir sezish, ta’qib qilish vasvasasi bilan o‘tadigan psixozlar kuzatiladi. Xumor holatida qo‘l va tananing titrashi, mushaklardagi og‘riq hamda tortishishlar, yurakning tez urishi, bo‘g‘im va umurtqa pog‘onasidagi og‘riqlar, xavfsirash, qo‘rqish belgilari namoyon bo‘ladi. Benzin, bo‘yoq, lok erituvchilar, yelimlar, kremlar ko‘pincha hidlaganda nafas yo‘li orqali o‘tkir zaharlanishga, mastlik holatiga olib keladi. Bunda eyforiya, gallutsinatsiyalar paydo bo‘ladi. Agar bemorlar bu moddalarni 2—3 kun
Prezidentning “Issiqxona xo‘jaliklari faoliyatini samarali tashkil etish, ularni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori loyihasi e’lon qilindi. Vazirlar Mahkamasi, Qishloq xo‘jaligi vazirligi, Bog‘dorchilik va issiqxonalarni rivojlantirish agentligi, Toshkent viloyati hokimligi, Kadastr agentligi, “Elektron onlayn-auksionlarni tashkil etish markazi” davlat unitar korxonasi 2022-2023 yillarda davlat dasturlari doirasida hamda davlat qarzi evaziga jalb qilinadigan resurslar hisobidan: Toshkent viloyatining Zangiota, Ohangaron, Toshkent, Yuqori Chirchiq, Yangiyo‘l, O‘rta Chirchiq va Qibray tumanlarida 415 gektar sug‘oriladigan yer maydonlarida zamonaviy sanoat usulida bir xil tipdagi issiqxonalarni va logistika markazlarini qurish uchun salohiyatli tashabbuskorlarga ochiq elektron tanlovlar orqali ajratib berilishini; ochiq elektron tanlov natijasi bo‘yicha g‘olib deb topilgan tashabbuskorga ajratilgan maydonlarda “tayyor holda topshirish” mexanizmi asosida zamonaviy sanoat usulida bir xil tipdagi issiqxonalarni va logistika markazlarini qurib tadbirkorlarga topshirilishini ta’minlaydi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi, Bog‘dorchilik va issiqxona xo‘jaligini rivojlantirish agentligi bilan birgalikda 2022 yil 1 avgustga qadar: tadbirkorlarga mineral o‘g‘it, sertifikatlangan urug‘ va kimyoviy vositalari bilan savdo qiluvchi maxsus do‘konlarni ochishda amaliy yordam ko‘rsatadi; mineral o‘g‘it, urug‘ va kimyoviy vositalar sifatini tekshirish va o‘simliklar kasalliklarini aniqlash tizimini tashkil etish choralarini ko‘radi; issiqxona xo‘jaliklariga sifatsiz urug‘ va kimyoviy o‘g‘itlar yetkazib berilishini, mahalliy va xorijiy agronomlar tomonidan sifatsiz xizmatlar ko‘rsatilishini qisqartirish maqsadida elektron reyting tizimi joriy etadi; O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi grant mablag‘lari hisobiga meva-sabzavot mahsulotlarining fitosanitar holatini tahlil qilish, sifatini baholash, organik xavfsizligini ta’minlash, virus va zamburug‘li kasalliklarni, zararkunandalarni tezkor aniqlash, ularni bartaraf etish bo‘yicha ta’sirchan choralar ko‘rish hamda ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish maqsadida maxsus laboratoriya tashkil etish bo‘yicha takliflarni ishlab chiqadi. Belgilab qo‘yilishicha, 2024 yil 1 yanvarga qadar: zamonaviy issiqxona komplekslari, ularning butlovchi qismlari va gofralangan kardon idish ishlab chiqarishda foyda solig‘i, yagona soliq to‘lovi va qo‘shilgan qiymat solig‘i stavkalari 50 foizga kamaytiriladi. Bunda, bo‘shaydigan mablag‘lar ishlab chiqarishni texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash, modernizatsiya qilish va rivojlantirish maqsadlariga yo‘naltiriladi; issiqxona xo‘jaliklari tomonidan to‘lanadigan mulk solig‘i stavkasi 50 foizga kamaytiriladi; O‘zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan issiqxona asbob-uskunalari, xomashyo, materiallar, ehtiyot qismlar, butlovchi buyumlar, kimyoviy preparat hamda himoya vositalari, o‘simliklarni changlatuvchi arilar uyalari (shmel) bojxona to‘lovlaridan ozod etiladi hamda qo‘shilgan qiymat solig‘i stavkasi 50 foizga kamaytiriladi; issiqxona xo‘jaliklariga jihozlar, asosiy va yordamchi ishlab chiqarish uchun butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar olib kirishda bojxona to‘lovlari hamda qo‘shilgan qiymat solig‘ini 120 kunga kechiktirish imkoniyati beriladi.
Indoneziyada dvigateli ishdan chiqqan kema g‘arq bo‘lmagani ma’lum qilindi Bortida 122 kishi bo‘lgan kema Indoneziya qirg‘oqlari yaqinida g‘arq bo‘lmagan. Qidiruv otryadi rahbari Bambang Soyelistuoning ma’lum qilishicha, kemaga qutqaruvchilar jo‘natilgan, biroq baland to‘lqinlar ularga kemaga yaqinlashish uchun xalaqit bermoqda. Bu haqda “Gazeta.ru” xabar berdi. Kolakodan Janubiy Sulavesi shahriga yo‘l olgan kema bilan po‘rtana paytida dvigatel ishdan chiqqandan so‘ng aloqa uzilgan. Qurbonlar va jarohatlanganlar haqida ma’lumot berilmagan.
Joriy yilning 27 oktabr kuni Markaziy harbiy okrugiga qarashli Samarqand, Jizzax hamda Navoiy garnizonidagi Safarbarlik chaqiruvi rezervi batalonlarida 27 o‘quv kuni davomida harbiy tayyorgarlikdan o‘tgan 1000 nafardan ziyod chaqiriluvchilarga harbiy guvohnoma topshirildi Bu haqda Kun uz’ga Markaziy harbiy okrug matbuot xizmati ma'lum qildi Jumladan, Samarqand garnizonida o‘tkazilgan tantanali tadbirda okrug qo‘mondonligi, davlat va jamoat tashkilotlari vakillari, mehnat faxriylari, nafaqadagi harbiylar hamda chaqiriluvchilarning ota-onalari va yaqinlari ishtirok etdi Dastlab, askarlar bo‘linma tarkibida yangi tahrirdagi Vatanga Qasamyod matnini o‘qib, jangovar bayroq va ota-onalari, yaqinlari guvohligida yigitlik ontini ichishdi Shundan so‘ng, batalon komandiri podpolkovnik Sanjar Javliyev, oddiy askar Temur To‘xtayevning onasi Hurram aya va “Nuroniy” kengashi Samarqand viloyati bo‘limi mas'ul xodimlari tomonidan samimiy tilaklar bildirildi SChR xizmati afzalliklari haqida, shuningdek, harbiy xizmatdagi ilg‘or chaqiriluvchilar, jahon chempionlari e'tirof etildi Shu kuni Jizzax, Navoiy va Samarqand viloyatlaridagi SChR batalonlarida 1000 nafardan ziyod askarlarga harbiy guvohnomalar topshirildi Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, SChR batalonlarida xizmat qilgan askarlarni ish joyi (lavozimi) va ish joyidagi o‘rtacha ish haqi saqlanib qoladi Mazkur shaxslar bilan tuzilgan mehnat shartnomasi chaqiruv qog‘ozi olingan kundan harbiy yig‘inlardan qaytilgunga qadar bo‘lgan davrda ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilinishi mumkin emas, korxona, muassasa va tashkilot tugatilgan hollar bundan mustasno
Bugungi kunga kelib, o’zining kurash turlari va uslublarini takomillashtirib geosiyosiy o’yinlarni davom ettirayotgan qabih niyatli kimsalar endi biror-bir davlatni bosib olib, uning tabiiy boyliklariga erishish uchun avalgidek millionlab mablag’ sarflamasdan, qurol yarog’ ishlatib hujum qilayotgani yo’q Balki, o’sha mamlakatning fuqorolari ongini zaharlab, ularni ma’naviyati, tarixi va o’zligidan ayirib, ularni manqurtga aylantirish orqali o’z maqsadlariga yetishni ko’zlamoqdalar Shu sababli ham XXI asrni “inson ongi uchun kurash asri” deb atasak mubolag’a bo’lmaydi Insonni boshqa maxluqlardan ajratib turuvchi ongini egallashga qaratilgan harakatlar turli xil ko’rinishlarda namoyon bo’lmoqda Chunki, ongini o’g’irlatgan insonni hoxlagan kuyga solish mumkin Bu kabilarni esa dono xalqimiz “manqurt” deb hisoblab kelgan
O‘z fikringizni bavon eting. C) I. Aniq misollar asosida zamonaviy inson uchun ekologik bilimlar zarurligini tushuntiring. 2. Insonning sanoat, ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi, transport sohasi va tabiatni muhofaza qilishda atrof-muhitga oid bilimlardan foydalanishiga misollar keltiring. 3. Ekologiya nafaqat fan, balki yangi turmush tarzi va hayotning yangi ko‘rinishi ham, degan fikr bor. Uning ma’nosini tushuntiring. (2) Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar. Jadvalni to‘ldiring.
277 1.Viloyatda 50 ming ga maydonga kuzgi bug’doy ekish kerak. 2.CHillaki navi rayonlashtirilgan 3.Nav yangilashni quyidagicha tartibi qabul qilingan. Har yili 1,3 qismi elita fermer xo’jaliklarida (urug’lik maydonga nisbatan ekiladi).Urug’chilik fermer xo’jaliklari I,II,III,IV,V avladini oladi. Umumiy maydonda I,II,III,IV,V avlodi hosil yetishtiradilar. 5 yildan keyin esa ularni xammasi ilmiy tadqiqot institutidan elita urug’ini xamma maydoni uchun olib ekadilar. 4.Ekish normasi 2 ts\ga. 5.1 gadan 14 ts\ga urug’chilik fermer xo’jaliklari, 18 ts\ga. Ilmiy tadqiqot tashkilotlari oladi. 6.Zaxira fondi elita uchun 30%, avlod uchun 25 % umumiy urug’lik talabdan. Umumiy maydonga 50.000 ga x 2 ts =100.000 ts. Bundan tashqari 25 % zaxira fondi 100.000:4= 25000 ts. Demak 100.000 ts+25000 ts=125.000 ts. Talab qilinadigan urug’. Bu urug’likni urug’chilik fermer xo’jaliklari yetishtirishi kerak. 7.Endi necha gektar maydon kerakligini aniqlaymiz. YA’ni har gektaridan 14 ts konditsion urug’likdan chiqar edi. Bizga jami bo’lib 125.000 ts kerak. SHuni 125000 ts: 14ts=8928,5 ga maydon kerak ekan. 8.Ilmiy tadqiqot institutlari shu (8928,5 ga) maydonni 1,5 bo’lagida elita urug’i yetishtirishlari kerak. 8928,5:5=1785,7 ga. Bunga qancha urug’ kerak xisoblaymiz.Norma 2 ts 1785,7 gax 2ts=3571,4 ts. Bunga 30 % zaxirani qo’shamiz. Bu 1071,4 ts tashkil etadi. Demak 3571,4+1071,4=4642,8 ts kandittsion elita urug’i yetishtirish kerak. Ilmiy tadqiqot institutlari gektaridan 18 ts kondittsion elita urug’i yetishtirsa 4642,8ts:18ts=257,9 ga gektar maydon kerak bo’lar ekan. Bu urug’likni yetishtirish uchun kadrlar, quritish va saqlash uchun omborlar sartirovka uchun jixoz (apparatlar) bo’lishi kerak. Urug’larni ekish normasini aniqlashda ancha aniqlik talab etiladi. CHunki u har bir nav uchun har xil bo’lib urug’larning biologik xususiyatiga bog’liq. Navlarning urug’lari bir xil og’irligi bo’yicha normada ekilganda, ekish normasiga, urug’ning yaroqlilik darajasiga qarab tuzatishlar kiritiladi va seyalka har bir nav uchun aloxida moslanadi. Ekish normasini gektariga million dona o’lchovi hisobida aniqlash jaxon miqyosida qo’llanilib kelmoqda. Ishlab chiqarish sharoitida ekish normasini million xisobidan kilogrammga aylantirilishi kerak. Buning uchun quyidagi formula qo’llaniladi. X = ; x = = 94 %; K = ; M = bunda: A – urug’ni tozaligi; V– urug’ning laboratoriya unuvchanligi; M– million hisobida urug’ soni; М  а 1000 К  100 а А  В 100 99  278 K – ekish me’yori; a –1000 dona urug’ vazni. Agar gektariga 3 mln bug’doy urug’i ekishni tavsiya etilganda 1000 dona urug’ vazni 40 g, ekishga yaroqliligi 94% bo’lganida ekish me’yori gektariga kilogramm hisobida quyidagicha bo’ladi: K = = 120 kg, ekishga yaroqliligini hisobga olgan holda bir gektarga ekish normasi quyidagicha aniqlanadi: = 127 kg. Gektariga million hisobida unuvchan urug’ bo’ladi: M = = 3,17 mln. Urug’lik maydon paykalida ko’karib chiqishini aniqlash ham muhim ahamiyat kasb etib, bu ko’rsatkich quyidagi formula aniqlanadi. Masalan, bug’doyni ekish normasi 140 kg/ga , 1000 dona urug’ vazni 36 g, urug’ni laboratoriya sharoitida unuvchanligi 98%. Bunda unuvchan urug’ miqdori gektariga = 137,2 kg bo’ladi. Har bir m2 yerga 13,7 g yoki 380 dona urug’ to’g’ri keladi. Masalan, ko’karib chiqqan nihollar soni 1 m2 bug’doyzorda o’rtacha 336 dona. Buni dalada ko’karib chiqishi: = 88,4 % Gektar hisobida bug’doyning tup soni 3360000 bo’ladi. 3. Ishni bajarish tartibi: Berilgan formulalar asosida ekish me’yorini hisoblash kerak bo’ladi. Buning uchun 1000 dona urug’ vaznini, ekishga yaroqliligini har bir nav bo’yicha yoziladi. Alohida misollar yordamida har bir talaba o’z xo’jaligida ekiladigan donli ekinlardan ba’zilarini ekish normasini hisoblab topadi. Topshiriq: 1-asosiy ekinlar to'g'risida tuhuncha olish. 2-Urug'lik ekinlarning moydoni xaqida bilish Muhokama uchun sovollar: 1-Asosiy ekinlar deganda nimani tyshinasiz?. 2-Urug'lik ekinlarning moydoni qanday bolish kerak? 3-Urug'likning zaxirasi avlodlarda necha poizdah iborat bo'ladi? 3000000  40 1000 120  100 94 127  100 0,040 140  98 100 336  279 8-Laboratoriya ish Mavzu: "Urug’lardan o’rtacha namuna olish qoidalari." Donli ekinlardan namuna olish Darsning maqsadi: Talabalarga Donli ekinlardan namuna olish tanishtirish. Kerakli jixozlar: tarozi, paket, probirka Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, aqliy hujum, keys-stadi, pinbord, paradokslar. Adabiyotlar: A1;A2; A3; A4; Q1; Q2 Q3; Q4; Darsning ma'zmuni Urug'dan o'rtacha namuna olish. Urug'ning ekish sifatlari davlat urug' inspeksiyasiga (davlat nazorat markaziga) xo'jaliklar yuborib turadigan o'rtacha namuna bo'yicha aniqlanadi. o'rtacha namuna tayyorlangan, ya'ni tozalangan, saralangan, quritilgan va tegishli etiketkaga ega b¢lgan urug' partiyasi deb, biror ekinning, navning, reproduksiyaning, navlilik kategoriyasining aniq miqdordagi tegishli Namunalar qo’yidagi miqdorda olinadi. Urug’lardan namuna olish uchun ishlatiladigan shchuplar: 1– beda shchupi; 2– xaltasimon shchup va uning g’ilofi; 3– tsilindrsimon shchup; 4– konussimon shchup; hujjatlar bilan rasmiylashtirilgan, kelib chiqishi bir xil, bir yilda yetishtirilgan urug'ga aytiladi. Urug' partiyasidan o'rtacha namuna olish juda mas'uliyatli ish bo'lib, uni maxsus tayyorgarlikdan o'tgan agronomlar va tayyorlov korxonalarning xodimlari davlat standartida ko'rsatilgan qoidalarga qat'iy rioya qilgan holda bajariladi. o'rtacha namuna olishda urug'ning egasi bo'lgan xo'jalikning vakili va urug'ni saqlashga javobgar bo'lgan shaxs ishtirok etadi. o'rtacha namunani olishga kirishishdan oldin urug' partiyasidagi urugning rangiga, tusiga, hidiga, namligiga, tozaligiga baho berib shu urug'ga tegishli hujjatlar tekshiriladi. Urug'dan o'rtacha namuna olingan paytdan to shu namunani tekshirish tugallangungacha o'tgan davr ichida mazkur urug' partiyasini hech qanday o'zgartirish mumkin emas.
xorazmshohlar davlatiga nisbatan aholining noroziligiga sabab bo‘lar edi. Soliqlar miqdori bir me’yorda turmas, mehnatkash ommaning ahvoli ancha og‘ir edi. Chingizxon o‘zining rivojlangan tizimga asoslangan ayg‘oqchilar tarmog‘i orqali xorazmshohlar davlatidagi ushbu ahvoldan boxabar edi. Shuningdek, u ushbu qadimiy madaniyat va yuqori salohiyatga ega Movarounnahr ahlini osonlikcha bo‘ysundirib bo‘lmasligini ham yaxshi bilib, bo‘lajak mahorabaga jiddiy tayyorgarlik ko‘rdi. O‘tror voqeasidan avvalroq Chingizxon qo‘shinlarining Yettisuvga qilgan harbiy yurishlari sultonMuhammadni tashvishga solib qo‘ygan edi. Garchi Xorazmshoh katta qo‘shinga ega bo‘lsa-da, o‘zaro ixtiloflar, sarkardalarga nisbatan ishonchsizlik, o‘z atrofidan xavfsirash xorazmshoh qo‘shinining zaiflar shuvi, harbiy intizomning pasayishiga olib kelgan edi. 2. Movarounnahrga mo‘g‘ul bosqinining amalga oshirilishi. Chingizxon 1219-yili o‘z o‘g‘illari boshliq 200 mingga yaqin asosiy harbiy kuchlari bilan anchadan beri puxta tayyorlangan Xorazmshoh-Anushtageniylar davlati ustiga harbiy yurishni boshladi. Bu kuchlar yozni Trtish daryosi bo‘yida o‘tkazib, sentabr oyida chegaradan o‘tadi. Chingizxonga uyg‘ur ediquti (xoni) Baurchak, qarluqlar xoni Arslonxon va Olmaliq hukmdori Sig‘noqteginlar ham o‘z qo‘shini bilan kelib qo‘shilishdi. Chegaradan o‘tgan Chingizxon o‘z qo‘shini bilan Janubiy qozoq cho‘llarining Sirdaryoga tutashgan joyidagi O‘tror shahri yaqinida to‘plab uni 4 qismga bo‘ldi. Chig‘atoy va O‘“qtoy qo‘shinning bir qismi bilan O‘trorni qamal etib, egallash uchun qoldirildi. Ikkinchi qism esa Jo‘chi boshchiligida Sirdaryoning yuqori oqimidagi Jand, Yangikent, Borchig‘lig‘kent 59 пoд shaharlarni bosib olish uchun yuborildi. Uchinchi qismiga besh ming chog‘li qo‘shinga Uloq no‘yon va Suketu cherbi bosh bo‘lib O‘trordan Janubga yurish, Xo‘jand va Banokatni egallash vazifasi topshirildi. Chingizxon o‘zi bosh bo‘lgan to‘rtinchi, asosiy qism (uning tarkibida taniqli sarkardalar Jebe va Subutoy ham bor edi) Zarafshon vohasi tomon—Buxoro hamda Samarqandni istilo etish uchun yo‘l oldi. Shunday qilib, mo‘g‘ul bosqini boshlangach Muhammad Xorazmshoh mo‘g‘ullarga zarba berish xususida Urganchda (Gurganj) harbiy kengash chaqiradi. Unda ko‘zga ko‘ringan davlat arboblari aslzodalar, harbiy sarkardalar ishtirok etishadi. Asti Xivalik mashi 300 Ф— fikhishunos hamda davlat arbobi Shahobiddin a!-Xivaqiy bor qo‘shinni Minlaryo bo‘yiga to‘plab, uzoq yo‘l bosib kelayotgan mo‘g‘ul qo‘shiniga shegara bo‘yidayoq hal qiluvchi zarba berish to‘g‘risida yagona va har-hiy jihatdan haq fikrni bildirdi. Shahzoda Jaloliddin ham aslida shu ikrga qo‘shilgan edi. Lekin, Xorazmshoh o‘z sarkardalariga, ayniqsa, qipchoq harbiylariga ishonchsizlik bilan qarar, katta qo‘shinni bir joyga to‘plashdan, qo‘shin yig‘ilganda esa o‘zini taxtdan ag‘darib tashlash-juri mumkin ekanligidan cho‘chir edi. Shuning uchun, sulton va uning onasi tazyiqi bilan kengash mudofaa usuliga o‘tishni ma’qul deb topdi. Jimi 450 taga yaqin shahar (qal’a) va viloyatlardan iborat bo“lgan dav-иa qo‘shin katta jangga kirib, vatan sharafini himoya qilish o‘rniga shahar va qal’alarga bo‘lib tashlandi. Ba’zi markaziy shaharlar, jumla-ilan «Buxorova Samarqand mudofaasini mustahkamlash zarur», degan likrga kelindi xolos. Ammo, bu mudofaa tizimi ham qoniqarli darajada tashkil etilmadi. Chegaradagi O‘tror mustahkam shahar qal’a bo‘lib, mo‘g‘ʻullarga ulli oy davomida mardonavor qarshilik ko‘rsatdi. O‘tror hokimi Inalxon (G‘oyirxon) qo‘lida 20.000 chog‘li suvoriy bo‘lib, xorazmshoh unga yordam tariqasida 50.000 kishilik «lashkari birun»ni ham yuborgan edi. Qamal davomida qo‘shimcha tarzda yana Qoracha Hojib boshchiligidagi 10.000 kishilik otryad ham yuborildi. O‘tror hokimi jasur va mard sarkarda Inalxon unga mahorat bilan boshchilik qilar edi. Ammo, ayrim zotlarning xiyonatkorligi tufayli, mo‘g‘ullar shaharga yorib kirdilar. Besh oylik qamaldan so‘ng Inalxon deyarli bir oy davomida o‘z otryadi bilan shahar qal’asida qarshilikni davom ettiradi. Oxir-oqibatda Inalxon deyarli bir o‘zi qolib, qal’a tomiga chiqib, yo‘liga tushgan narsasi bilan mo‘g‘ullarga hujum qilgan. Mard sarkardani mo‘g‘ullar tiriklayin qo‘lga tushirib, Samarqandga Chingizxon huzuriga yuborishgan. Chingizxon esa manbalarning yozishiga ko‘ra, «kumushni eritib o‘z huzurida sarkardaning quloq va ko‘ziga quyishni buyurgan». Inalxon shu tariqa vahshiyona ravishda o‘ldirilgan. O‘tror shahri o‘z jasorati evaziga mo‘g‘ullar tomonidan butkul buzib tashlandi. Buxoro yo‘nalishida ketayotgan Chingizxonga esa Zarnuq (Zerinuh) va Nur qal’alari jangsiz taslim bo‘ladi. Chingizxon 1220-yilning fevral oyi boshlarida (ba’zi adabiyotlarda 7-fevralda deyiladi), Sharqdagi islom dini gumbazi, «butun musulmon shaharlari onasi» nomini olgan «islomiy ilmlar markazi» Buxoro yaqinida paydo bo‘ldi. Uch kunlik 301
joningiz- zaniniz/s, qolingiz- qolunuz/s, ko‘nglingiz- konyniintiz, ishinglar— i:Siylii, qolinglar— qolinla (Xorazm), uyinglar— ojijli, bolg‘angiz— bolydijiz (Toshkent vil.). Ш shaxs birlik va ko‘pligida—t // f, -si 757, Бa"xaп —яи И sii (Qorabuloq) affiksilari qatnashadi: bolasi- balasi, inisi-inisi, ali (qo‘li) -— dili, jon- zani, tulkisi— Шй, дoyт – дoyш. Egalik affikslari singarmonizmning palatal va labial turlari qonuniyatlariga to‘la boyʻsunadi, lekin shevalarda muayyan qonuniyat bilan bog‘lash mumkin bo‘lmagan xususiyatlar ham uchraydi va uni nutq qulayligi, iqtisodi hamda til tarixi bilan bog‘lash mumkin bo‘ladi, masalan, Toshkent shevasida I shaxs ko‘pligida-vuz // vuzti affiksi qatnashadi: kitobimiz — Kitapuvuz, IL shaxs ko‘pligida esa-i:z // ijiz // jlti affiksi qatnashadi: kitobingiz— kitapi:z, kitoblaring— kиapиa. Kelishik kategoriyasi. Ma’lumki, turkiy tilning dastlabki taraqqiyot davrida 7ta kelishik shakli bo‘lgan, hozirgi o‘zbek adabiy tili 6ta kelishik shakliga asoslanadi. O‘zbek shevalarida esa ba’zan bu raqam to‘rttagacha kamayishi mumkin. Faqat qipchoq hamda shimoliy o‘zbek shevalaridagina 6ta kelishik shakli to‘liq saqlanadi. O‘g‘uz lahjasining aksariyat shevalarida, Toshkent, Farg‘ona shevalarida 5ta kelishik qo‘llanadi, ya’ni qaratqich va tushum kelishiklari bir 667 y shevalarida 4ta kelishik qayd qilinadi, ya’ni qaratqich va tushum kelishiklari bir xil ko‘rsatkich bilan ifodalanadi. Qarshi, Buxoro, Surxondaryoning “j” lovchi ko‘rsatkich bilan, jo‘nalish va o‘rin-payt kelishigi ham bir xil ko‘rsatkich bilan ifoda qilinadi. Bosh kelishik. Ko‘rsatkichi yo‘q. Qaratqich kelishigi. Bu kelishik qarluq lahjasining aksariyat shevalarida, o‘g‘uz lahjasining ayrim shevalarida funksional emas, ya’ni to‘rt va besh kelishikli shevalarda bu kelishik affikslari qo‘llanmaydi. Bu kelishik amalda bo‘lgan shevalarda quyidagi affikslar qatnashadi: -nin // nin affiksi ko‘proq unli va sonor undoshlar bilan tugagan so‘zlarga qo‘shiladi: ena— endiniy, otaning - atanin (qipchoq), otangning —-afayniy, 50
movatsion texnologiyalarning barcha jarayonlarini 2) yangiliklar yuzaga keltirish bosqichi; 3) yangiliklar kiritishni amalga oshirisi 4) yangiliklarni mustahkamlash bosqichi, Yangi g‘oyalar izlash bosqichi «innovatsion pedagogika» asoslari kursi bo‘yicha axborot innovatsion sharoitni yuzaga keltirish, maktab muammo va talablarini dolzarblashtirish, maqsad, yangilik yaratish g‘oyalarini ifoda etish bo‘yicha dastlabki ishlar, bo‘lajak maktab sharoitini tasavvur etishdan iborat. Yangilik adini shakili Бaнaн): HA Kaмa Бaй kийиб loyihalashtirish, tanlangan yangiliklarni sinab ko‘rish, maktabda yangiliklarni
vыsotu. Jl. I. Rempel izuchil obraz verblyuda v sogdiyskom iskusstve i numizmatike togo perioda. Uchitыvaya i tolko chto privedennыy fakt, on prishel k takomu vыvodu: obraz verblyuda imeet ne tolko mifologicheskiy, no i simvoli cheskiy smыsl. Izobrajeniye verblyuda priobretayet i uzkodi-nastiynoye znacheniye. Etim praviteli Sog‘da podcherkivali is toricheski preemstvennuyu svyaz mejdu nimi i predыduщimi dinastiyami. Etot simvol vpervыe ispolzovali kushanы, za tem eftalitы i, nakones, kanskiye praviteli (vse oni bыli tyurkami). V deystvitelnosti izobrajeniye dvugorbogo verb lyuda yavlyalos simvolom Doma Kan (po kitayskim traditsi yam, Dom oznachayet vladeniye, gosudarstvo, dinastiyu). Nadpisi na nekotorыx monetax s izobrajeniyem verblyuda (po vsey ve royatnosti, buxarskoy chekanki V—VII vv.) prochitanы uchenы mi (M. M. Yavichem) kak «Kan». Odin iz vыdayuщixsya vostokovedov XX v. akademik N. I. Konrad, otsenivaya mesto nashego regiona v istorii mirovoy kulturы, otmechayet, chto on trijdы —v period Aleksandra Makedonskogo, kushanskogo yabgu (sarya) Kanishki, v epoxu Alishera Navoi — stanovilsya sotsialno-politicheskim i kul turno-duxovnыm sentrom mira. Posledniy sluchay uchenыy spra vedlivo svyazыvayet s imenem Amira Temura. «Na etot raz dux Iskandera i Kanishki proyavilsya v Timure. Ya ne ogovorilsya: dux Iskandera i Kanishki, a ne Chingisxana»1, — pisal on. Ibo Iskander (Aleksandr Makedonskiy) i Kanishka bыli ne tolko pravitelyami mirovogo znacheniya, no i velikimi sozidatelyami i nositelyami, rasprostranitelyami kulturы, duxovnosti. Temur sыgral v istorii takuyu je rol. Yestestvenno, utverjdeniya N. I. Konrada ne sleduyet abso lyutizirovat. Odnako v nix soderjitsya takaya glubokaya isti na: narodы Sentralnoy Azii ne yavlyalis passivnыmi na blyudatelyami obщemirovogo sotsialno-kulturnogo protses sa, —oni bыli odnim iz samыx aktivnыx yego tvorsov. Prevraщeniye nashego regiona v sotsialno-politicheskiy i
soblanadi, shuning uchunI. M. Sechenov ko‘r
deb o‘ylashi mumkin edi-da Dalavoy go‘rkov. —Makiyon bilan yengdim deb uydirma gap tarqatibdi-ya, kaltafahm, — u bu jumlani yengil koyiganday tarzda talaffuz etdi. Ichida esa: «Apponni medsanchastga yelkamda opichib obordim», deb obro‘ orttirmoqchi bo‘ldi-miyo Ha, xat... «Bedanasini makiyon bilan yengdim!» deb yurt o‘rtasida obro‘sizlantirganday bir gap-da! Xo‘jaali—Alixo‘ja.. Lekin nima uchun qariganda bu ishni qilyapti Yo umr bo‘yi shunday ish qip kelgan-u men sezmaganmikinman! Nahotki shunday bo‘lsayo.. O‘zimning dardim o‘zimga yetardi-ku!..2, deb mulohazalandi, keyin go‘rkovga qaradi. Dalavoy ayni damda Appon choldan bir narsani so‘ragandi-yu, ammo Appon chol ham o‘z navbatida nimani so‘raganini payqolmagandi. Shu vajdan «savolingni qaytar» mazmunida go‘rkovga nigoh qadadi. —Nega bu ishni qildiykin, Abdaz akayo —so‘radi Dalavoy go‘rkov, Appon cholning haligi Sodir ota deganning qabri tepasida turib aytgan ushbu so‘zlarini esladi: KAbdaz ham mendan keyin uziladi) Mazkur jumla bilan yuqoridagi gaplari orasida qandaydir bog‘liqlik ko‘rdi, ammo bu bog‘liqliku qadar e’tibor berarli tuyulmadi, shuning uchun unga diqqatini qaratganini tezda faromush qildi. —Hayronman, — Appon chol o‘zining hayron emasligini aytishni lozim topmadi. So‘ngra qo‘shib qo‘ydi:—Hazillashgisi kelgandir-da.. Dalavoy go‘rkov kbu bahonamas-da endi» deganday unga boqdi. — Obba Abdaz aka-e! Xo‘p g‘alati ish qipti-ku, ayo—dedi. — Yealati ish, g‘alati; —uning gapini ma’qulladi Appon chol. — Ralati bo‘lmasa so‘zlab o‘tirarmidim, — u anchagacha jim qoldi, keyin tizzasiga shappatilab urdi. Bu harakati orqali kqani, turamizmi ishorasini qilgan bo‘ldi. —Menam tilovat qivoray, —dedi Dalavoy go‘rkov. —Yaxshi bo‘lardi, — sevinib ketdi Appon chol, yuziga fotiha tortish tadorikini ko‘rib qo‘llarini juftladi. Go‘rkov Qur’on o‘qidi. Uni marhumlar ruhiga ba-Rishladi. Bu safar Appon chol unga some edi.
Arxiv surat Respublika maxsus komissiyasi qaroriga muvofiq joriy yilning 1-aprelidan boshlab Toshkent, Nukus shaharlari va viloyatlar markazlarida “oʻzini yakkalash” (samo izolyatsiya) hayot tarzi joriy etiladi. Bu haqda “Huquqiy axborot“ telegram kanali xabar bermoqda. Unga koʻra, 65 yoshdan yuqori boʻlgan fuqarolarga uyidan tashqariga chiqish qatʼiyan man etiladi, zarurat boʻlgan taqdirdagina yaqin atrofdagi dorixona, oziq-ovqat va birinchi galdagi tovarlar doʻkoniga chiqishga ruxsat etiladi.
larni aniq bajarilishiga e’tiborni qaratish kerak emas. Mashqlarni to‘g‘ri bajarayotgan bemorlardan birortasini harakatlarini namunaviy kamayishi orqali mashqlarni bajarishdagi xatoliklar bartaraf etiladi. Harakatlarni noto‘g‘ri bajarganga tanbeh berish kerak emas. Mashg‘ulot o‘tkazishning o‘yinlar usulini, keng qo‘llash lozim. Uslubiyotchining ovozi va musiqa jo‘’rligi qizg‘in, tetik bo‘lishi kerak. Oromgoh va kurortlarda psixasteniya belgilari bo‘lgan bemorlarni o‘yinlar, sport bilan shug‘ullanishiga jalb qilishi lozim. Turg‘un qo‘zg‘alish o‘choqlari bo‘lgan bemorlarni mashg‘ulot vaqtida patologik fikrlardan chalg‘itish mashg‘ulotdagi mashqlar bilan qiziqtirish kerak. Jismoniy mashqlar bilan tizimli ravishda shug‘ullanish markaziy asab tizimini funksional buzilishlarida bemorlar sog‘lig‘ini sezilarli darajada yaxshilanishiga olib keladi. Harbiy harakatlar vaqtida asab tizimini zo‘riqishi tufayli kelib chiqadigan kasalliklar, jarohatlar nevrotik belgilar bilan bir-гa namoyon bo‘lishi mumkin. Jarohatlanganlar uyquni buzilishidan shikoyat qiladilar, ularda emotsional o‘zgaruvchanlik, serzardalik va yuqori qo‘zg‘aluvchanlik yoki aksincha, tormozlanish va ruhiy tushkunlik holatlari kuzatiladi. Bunday vaziyatda asosiy kasallik (arohat)ini davolash bilan birga asab tizimini funksional holatini me’yorlashtirish uchun davolovchi jismoniy tarbiya vasitalarini qo‘llash kerak. Kuchli ruhiy jarohat tufayli harbiy davr nevrozlarining boshqa shakllari ham uchrashi mumkin. Ko‘pincha, bu harakatlanish (isterik kontraktura, shollar va boshqa funksiyalari (isterik soqovlik) buzilishi bilan uchraydigan isteriya belgilaridir. Bunday bemorlar davolovchi jismoniy tarbiya yo51-talarini qo‘llash bilan kompleks davo kursini o‘tish kerak. Mashg‘ulotlarda umumiy mustahkamlovchi mashqlar bilan birgalikda buzilgan funksiyalarni tiklashga yordam beruvchi mashqlarni qo‘llash lozim. Bunda bemor e’tiborini kasallik belgilaridan chalg‘itish va unga doimo psixoterapevtik ta’sir o‘tkazish, ya’ni maxsus mashqlarni qo‘llash natijasida uni holati yaxshilanishi va buzilgan funksiyalari tiklanishini uqtirish kerak. 128
Mudofaaga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy kengashining “Ommaviy jismoniy tarbiya va sport tadbirlarining 2021-yilgi kalendar rejasi”ga asosan 14-16-may kunlari oʻtkazilgan musobaqada Toshkent shahri va viloyatlardan tashrif buyurgan 100 nafar sportchi ishtirok etdi. Ular dvigatel hajmi 50, 61.5, 125, 250 sm. kub boʻlgan kartinglarda kuch sinashdilar. Yakuniy natijalariga koʻra, 1-oʻrinni Toshkent shahri jamoasi egalladi. 2- 3 -pogʻonalar Namangan va Toshkent viloyatlari jamoalariga nasib etdi. Uchqoʻrgʻondagi kartodromda oʻtkazilgan Oʻzbekiston kubogi 1-bosqich musobaqasi ishtirokchilarining yakdil fikri shunday boʻldi: “Sportning texnik-amaliy turlariga eʼtibor, yaratilgan sharoit boʻyicha Namangan Respublikada birinchi”,
Markaziy bank birinchi chorakda narxlar barqarorlashganini ma’lum qildi 2018-yilning birinchi choragida O‘zbekistonda iste’mol tovarlarining asosiy turlari narxlari o‘rtacha 1 foizga oshdi. Bu haqda Markaziy bank xabar berdi, deb yozadi “Gazeta.uz”. Respublika hududlaridagi narxlar dinamikasi kuzatuvi umuman olganda narxlar barqarorlashganidan dalolat bermoqda, deyiladi xabarda. Martda kuzatilayotgan tovarlar narxining o‘rtacha darajasi pasaygani qayd etilgan, yanvar va fevralda esa tegishli ravishda 0,6 va 0,7 foizga o‘sish kuzatilgan edi. Yanvar-martda piyoz 46,4 foizga, tuxum — 23,3 foizga, shakar — 10 foizga, kartoshka — 6,2 foizga, guruch — 4,2 foizga, o‘simlik yog‘i — 3,2 foizga, bug‘doy uni — 2,2 foizga, sabzi — 1,8 foizga arzonlashdi. Shu bilan birga, go‘sht narxi 1,1 foizga o‘sdi. Nooziq-ovqat iste’mol tovarlari orasida kiyim-kechaklar — 4,9 foizga, oyoq kiyimlari — 3,8 foizga, televizorlar — 7,8 foizga, changyutgichlar — 4,4 foizga va sovitgichlar — 3,5 foizga arzonlashgan. Inflyatsiya jarayonlarining bosilishiga va iqtisodiyotning iste’mol sektoridagi narxlar darajasining barqarorlashishiga birinchi chorakda ayirboshlash kursining barqarorligi saqlanishi va pul massasi o‘sishining past sur’atlari kabi omillar ta’sir qildi. Yanvar-martda ayirboshlash kursi 0,5 foizga mustahkamlandi, o‘tgan yilning shu davrida esa u 10 foizga qadrsizlangan edi. Pul massasi 1 foizga oshdi (2017-yilning shu davrida — 7,6 foizga oshgan). Muomaladagi naqd pul hajmi 6 foizdan ortiqqa kamaydi, o‘tgan yilning shu davrida esa 21 foizga oshgan edi.
Shuni ham aytib o‘tish kerakki, fizikada ko‘pincha «harakat miqdori» termini o‘rniga «impul!s» termini ishlatiladi. Quyidagi Ft —ta, —to, formuladan ko‘rinib turibdiki, kuch impulsi va harakat miqdorining o‘lchamliklari mos kelishi kerak (kuch impulsi harakat miqdorining o‘zgarishiga teng). Haqiqatan: IF = 1MT—-T —1,M?—1, (791 = M.17——1,M?—1, Harakat miqdorining birliklari SI, SGS va MQGSS sistemalarida mos holda quyidagicha: kg.M!S; g-yem 12; i-m)S = kgk-s. Birliklar orasidagi nisbatlar esa quyidagicha: 1 kg-mus = 105 g-.sm)s, 1 kgk-s = 9,81 kg-muS. Harakat miqdori momenti (impulsi). Biror o‘q atrofiDa aylanayotgan moddiy nuqtaning harakat miqdori momenti deb, shu nuqta harakat miqdorining aylanish o‘qigacha bo‘lgan masofa nisbatiga aytiladi: L— mur. Aylanish vaqtida chiziqli tezlik burchak tezlik orqali formula « — og‘ bilan ifodalangani tufayli, harakat miqDori momenti bu holda quyidagi formula bilan ifodalanadi: 1 = Jon. Bu Formulalardan ko‘rinib turibdiki, harakat miqdori momenti va moment impulsi o‘lchamliklari quyidagiga teng ekan: Sh = O‘MT-, Harakat miqdori momenti hamda impuls momenti birliklari SI, SGS va MKGSS sistemalarida mos holda quyidagilarga teng: UM2S = kgom:m)S = kg: MUS (kilogramm-metr kvadrat taqsim sekunda). Diy-smos = tg-yem-sm)s = G-Sm"o‘s (gramm-santimetr kvadrat tahsim sekunda). kgk-mes = I-M-m)s = i-m")s (inerta-metr kvadrat taqsim sekunda). 96
CNC to'qimachilik markazi T3 Mahsulot ta'rifi Shlangi markaz mashinasi SYIL T3 seriyali Yuqori mahsuldorlik, yuqori aniqlik, yuqori mahsuldorlik va nozik kichik qismlarga yuqori tezlikda ishlaydigan kichik mashinalar uchun juda mos keladi Yuqori tezlikda ishlov berishga erishish uchun, to'xtovsiz ishlab chiqarish samaradorligi bo'yicha T3-ni kuzatish Besleme tezligi
O‘zbekiston mustaqil bo‘lgandan beri oradan 22 yil vaqt o‘tdi. Bir avlod tug‘ilib, voyaga yetgulik fursat bu. Demak, Istiqlol davrida dunyoga kelgan farzandlarimiz hozir balog‘atga yetib, avlod bo‘lib shakllandi, safga turdi. Ayni damda, katta avlodlar ham bu vaqt mobaynida Istiqlol mafkurasi asosida o‘z dunyoqarashiyu maqsad-muddaolarini Vatanimiz manfaatlariga rostlab, belni mahkam bog‘lagan ko‘yi xizmat qilmoqdalar. Zero, ikki o‘n yildan mo‘lroq davr ichida yurtimizda amalga oshirilgan, oshirilayotgan islohotlar har bir fuqaroning turmush va ongida ulkan o‘zgarishlarni sodir etgani ko‘z yumib bo‘lmas haqiqatdir. Hayotimizning hamma sohalarida jadal sur’atlarda borayotgan modernizatsiya jarayonlarini oling. Jamiyatni demokratlashtirish, iqtisodni erkinlashtirish kabi ildizli islohotlar salmog‘ini, jamiyat a’zolari ongu qalbiga ta’siri ko‘lami va teranligini tasavvur eting. Yoki ona tilimizga o‘sha murakkab 1989 yilda Davlat tili maqomi berilishi bilan milliy o‘zlikni anglash sari dadil qadam qo‘yilganiniyu qishloq xo‘jaligi sohasida yer islohoti siyosati natijasidagi azim o‘zgarishlarni issiq tanangizga tafakkur aylab ko‘ring. Bu jarayonlarning barchasi Mustaqillikning ilk kunlaridan to hozirga qadar – bir kun bo‘lsin, to‘xtagani yo‘q. Binobarin, bugun yurtimizda istiqomat qilayotgan har bir kishining ongida Istiqlol mafkurasidan kuchliroq, ta’sirliroq, ko‘lamliroq va ahamiyatliroq o‘zga bir mafkura yo‘q. Ana shu omillarning barchasi birlashib esa, ijodkor badiiy tafakkurida ham jiddiy evrilishlarni sodir etib ulgurdi. O‘zgarishlarning mohiyati shundaki, ijodkor tafakkuri millat mentalitetiga yot mafkura asoratidan ozod bo‘ldi. Ayni damda, u bir tomondan, sobiq Ittifoq zamonida taqiqlangan Qur’on, Injil, Tavrot, Zabur kabi muqaddas kitoblarni, muazzam Sharq durdonalarini, boshqa tomondan, G‘arb va umuman, butun dunyo falsafasi va adabiyotining noyob bitiklarini o‘qib o‘zlashtirdi, o‘zlashtirmoqda. Qolaversa, mavzu tanlash va ifoda qilish erkinligini his etdi. Natijada, Istiqlol davri ijodkorlari Mustaqillik bergan ulug‘ ne’mat – ozod tafakkur mevasi hisoblanmish asarlarini yoza boshladilar. Bu asarlarning asosiylari, albatta, an’anadan uzilgan g‘uddalar emas, aksincha, o‘sha silsilaning davomi o‘laroq dunyoga keldilar, kelmoqdalar. Shu bilan birga, erkin badiiy tafakkur mahsuli sifatida o‘zini (olam ichra olam, ya’ni bir butun tizim o‘laroq) namoyon qilayotgani kishini behad quvontiradi. Bugun yurtimiz ijodkori o‘z nuqtai nazarini, ko‘hna Sharq adabiyotida bo‘lgani kabi, olami sug‘ro – mukarram Insonga, uning qalbiga qaratgan. Hamda botindagi murakkab jarayonlarni bayonchilik yo‘li bilangina emas (bunday usul bor, bo‘ladi va bu g‘oyat tabiiydir), ayni paytda, umuminsoniy va umumzamoniy mezonlarga suyangan holda Majoz vositasida ham qog‘ozga tushirmoqdalar, san’atga aylantirmoqdalar. Muhimi ham shu, aslida! Chunki adabiyot o‘z tabiatiga ko‘ra, masalan, tarix predmetidan ajralib turadi. Tarix – davlatlar va jamiyatlar faoliyatining, asosan, tashqaridan ko‘rinishi solnomasi bo‘lsa, adabiyot ko‘proq ana shu davlatlar va jamiyatlar fuqarosi – Inson faoliyatining ichkaridan olingan suvratlaridir. Shu ma’noda ular o‘zaro bir-birlaridan quvvat olganlaridek, o‘rni kelganda, bir-birlarini to‘ldiradilar ham. Bugungi Istiqlol davri o‘zbek adabiyotining umumiy manzaralari nafaqat oddiy o‘quvchini, balki sohaning eng talabchan mutaxassisining ham dilini ravshan torttira oladi. Chunki u g‘oyat xilma-xil va umidbaxshdir. Xilma-xilligi – adabiyotdagi turfa yo‘nalishlarning o‘zaro bag‘rikenglikka asoslangan uyg‘unlikda yashashi bo‘lsa, umidbaxshligi – ana shu rang-baranglikni vujudga keltirgan ijodkorning ozod tafakkuri bilan belgilanadi. Biroq yo‘nalishlar haqida gap ketganda, masalaning nazariy jihatiga oid bir gapni alohida ta’kidlab qo‘yishga ehtiyoj tuyadi, kishi. U ham bo‘lsa, adabiyot, ayrim avangard oqimlar da’vo qilayotganidek, boshqotirma o‘yinlardangina iborat emas. To‘g‘ri, unda o‘yinlik xususiyati bor, lekin “o‘yin” adabiyotning o‘nlab sifatlaridan bittasi, xolos. Chinakam adabiyot hamisha odamlar bilan birga bo‘ladi, ularning quvonchu tashvishini tarannum etadi va shu tarzda ularga yelkadosh, taqdirdosh, dildosh bo‘ladi, bo‘lishi kerak. Ya’ni adabiyot ermak emas, aslo! Shu ma’noda, mening qanoatimcha, hayot haqiqatiga tayangan realizm bu – adabiyotning Shoh Ko‘chasiga o‘xshaydi. Qolgan barcha yo‘nalishlaru “izm”lar, agar ta’bir joiz esa, mana shu Shoh Ko‘chaga tutashgan taqdirdagina yuziga qon yugurishi, ya’ni ahamiyat kasb etishi mumkin. Yo‘qsa, ularning tomirlarida qon ivib, alaloqibatda halokatga yuz tutgusi. Demak, realizm zamin bo‘lsa, qolgan barcha yo‘nalishlar shu tuproq bag‘ridan o‘sib, ko‘kka bo‘y cho‘zguvchi turli-tuman, katta-kichik daraxtlardir. Kecha – sho‘rolar zamonida adabiyotda shakl mazmun(g‘oya)ga qurbon qilinayozgan edi. Modernizmda esa, ko‘pincha, buning teskarisiga duch kelamiz: shakl ketidan quvilib, mazmun boy beriladi. Aslida, har ikkovi o‘rtasidagi zargarona mutanosiblik hamda buning oqibatida kelib chiqadigan buzilmas muvozanat badiiy asarning yaroqliligi va zavq ila o‘qishliligini ta’min etadi. Bunday asarlarga davrlar va ulardagi o‘zgarishlar juda kam ta’sir qiladi. Mumtoz adabiyot namunalarini oling, ular bir davrga emas, hamma davrlarga xizmat qiladi. Istiqlol davri ijodkori ham xuddi shunday asarlar yozish imkoniyatiga ega bo‘lib turibdi, deya yaxshi niyat qilgim keladi mening: chunki ozod tafakkur alaloqibatda o‘z mevasini mutlaqo berajakdir! Shu ma’noda bugun men yurtimizda yozuvchiga ijtimoiy buyurtma berilayapti deb bilmayman, aksincha, badiiy tafakkur erkinligi bor deb ishonaman va buni chinakam ijod uchun birlamchi sharoit deb hisoblayman. Xuddi shu erkin ijod iqlimi negizida Mustaqillik davri o‘zbek adabiyotining talay namunalari yaratildi, yaratilmoqda. Lekin ular qanday asarlar, mazmun-mohiyatiyu shaklu shamoyili nimadan iborat, qaysi buloqlardan suv ichib, qaysi o‘zanlarga qarab oqayapti? – bularning barini chuqur va keng tahlillar asosida tushunib olmog‘imiz zarur bo‘ladi. Zero, 2009 yilda O‘zbekiston Prezidenti “Adabiyotga e’tibor – ma’naviyatga, kelajakka e’tibor” risolasi bilan o‘zbek adabiyoti zimmasiga, barcha ijodkorlaru olimlar uhdasiga azim mas’uliyat yuklagan edi. Shuni hisobga olib, jurnalimiz sahifalarida Istiqlol davri o‘zbek adabiyoti haqida davra suhbati (“Yangi avlod ovozi”) tashkil etdik. Axir, o‘tgan qariyb yigirma yillik adabiyotimizdagi mazmuniy va shakliy izlanishlarga sarhisob nigohini tashlab olmog‘imiz kerak edi. Suhbatga adabiyotimizning barcha jonkuyarlarini taklif qildik hamda aks-sado bildirganlarning shaxsiy fikr-mulohazalariga hurmat ko‘rsatdik. Qarashlar turli-tuman bo‘ldi, bo‘layapti. Qaysidir mulohazalarga qo‘shilish, qaysi birlari bilan jiddiy bahslashish mumkin. Bu ham tabiiy, albatta. Lekin muhimi, adabiyot haqida, uning muammolari, tadriji, qonuniyatlari to‘g‘risida, kechagi va bugungi manzarasi, ertasi borasida qatnashchilarning hammasi dilidagi o‘y-fikrlarini bemalol izhor aylamoqda ekan, mana shu erkinlikning o‘zi tengsiz bir ne’mat ekanligini chuqur tushunmog‘imiz, uning qadriga yetmog‘imiz kerak, deb o‘ylayman. Chunki ijodkor va olim uchun o‘z fikrini erkin bayon etishdan, asarlarining esa o‘qilishidan ortiq baxt yo‘q bu dunyoda. Tafakkurdagi ozodlik bu – chinakam mustaqillik degani. Ulug‘ o‘zbek adabiyoti va bu adabiyot haqidagi ilm ham aynan mana shunday iqlimdagina o‘sib-unadi, kamol topadi. Biroq erkin tafakkur degani xayolga nima kelsa, shuning bariga eshikni ochib qo‘yish degani emas. Erkinlik – mas’uliyat, u, sohamiz tabiati va mantig‘idan kelib chiqib aytadigan bo‘lsak, avvalambor, millatimiz va adabiyotimiz manfaatlariga xizmat. Turli mafkuraviy kurashlar jadal kechayotgan bugungi ziddiyatli dunyoda chegaradagi askar kabi xushyor turmoq, millat ruhiyati, an’analari, urf-odatlari va maqsad-muddaolarini ichdan yemiradigan oqim va ularning g‘ayriinsoniy g‘oyalariga qarshi o‘z milliy mentalitetimiz va qadriyatlarimizni har tomonlama qo‘rib-asraydigan hamda qo‘llab-kuchaytiradigan tamoyillar haqida ko‘proq qayg‘urmoq – davr talabigina emas, vijdon amri ham. Xuddi shu ma’noda, viloyatlardagi adabiy uchrashuvlardan birida adabiyot ixlosmandi aytgan mana bu gap mening yodimdan sira chiqmaydi: “Navoiyning etagidan mahkam ushlamasa, o‘zini modernistman deyayotganlarning barchasini zamonlar shamoli chirpirak qilib uchirib yuboradi”. Haqqu rost! Zero, badiiy tafakkurdagi erkinlik degani bu – sobiq Ittifoq davridagi sots.realizm tushovlaridan va umuman, shu yanglig‘ boshqa qoliplardan, yengil-elpi “izm”larga o‘tkinchi mahliyolik kasalidan mustaqil degani, aslo mumtoz Sharq va milliy adabiyotimiz hamda ularning jonbaxsh an’analaridan, xususan, Navoiyyu Bobur, Mashrabu Ogahiy, Qodiriyyu Cho‘lponlardan meros qolgan hayotbaxsh adabiyotdan mustaqil degani emas! Risolada “...yozuvchilarimiz o‘z iste’dodi bilan odamlarning ongi va dunyoqarashi, madaniy saviyasini yuksaltirish, xalq qalbining kuychisi bo‘lishdek og‘ir va murakkab, ulug‘ bir vazifani zimmasiga olgan ekan, avvalo el-yurt oldidagi farzandlik burchini, grajdanlik pozitsiyasi va mas’uliyatini chuqur sezishi, anglashi hal qiluvchi ahamiyatga ega” deyiladiki, bu so‘zlar zamiridagi ma’nolarni, o‘zini ijodkorman degan har bir shoir, yozuvchi va dramaturg jiddiy tarzda mushohada qilib ko‘rishi, ulardan tegishli xulosalar chiqarishi barchamizning mushtarak maqsadimizga muvofiqdir. Zero, chinakam iste’dodlar yaratgan adabiyot bu – millat ko‘ngli va badiiy tafakkurining tarixi bo‘lib yodlarga muhrlanadi, kitoblarga darj etilib, avloddan avlodga o‘tib yashaydi. Biz millat sifatida ko‘ngil tariximizning yuksak va boqiy bo‘lishini xohlaymiz.
Qizuchgantepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X—XIII asrlar. Jizzax viloyatining Forish tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Osmonsoy” MFY, Sayyod qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan. Manbalar Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
P= Bunda: R-plunjer kuchi (quvvati), N; F-press yashikning kesim yuzasi, m”. Presslash zichligi -deb zichlangan tola yoki momiqning hajmiy birligidagi massaga aytiladi. Presslash zichligi kg/m” hisobida aniqlanadi. Presslash zichligi pressning asosiy sifat ko‘rsatkichi hisoblanadi va uning qiymati tola uchun 1000 kg/m” dan oshmasligi kerak. Aks holda tolaning fizik-mexanik xususiyati yomonlashadi. O‘tkazilgan tajribalarning ko‘rsatishicha, tola 1500 kg/m” gacha qisilganda tola yorila boshlaydi. Eshiklari ochilgan pressning yuqori plitasi o‘rtasida qisilgan po‘lat belbog‘lar bilan bog‘langan toy plunjer pastga tushirilib, presslash silindri. ichidagi bosim kamaygach, qisilgan tolaning elastik kuchi ta’sirida kengayadi, natijada toyning zichligi presslash oxiridagi zichligiga nisbatdan past bo‘ladi, o‘lchamlari esa o‘zgarmaydi. 13.4. Gidropressning shibbalash qismi va gidronasos sistemalari, ularni ishlatish Press yashigiga uzatiladigan tolani oldindan qisman zichlash va uni tik nov yordamida yashikka uzatish uchun maxsus tola uzatgich (IIIIB) moslamasi kondensor bilan press o‘rtasiga o‘rnatiladi. Bunday tola uzatgichlardan foydalanish tolani press yashigiga bir tekisda tushishini ta’minlaydi va shibbalagichning ishini tezlatadi. Tola uzatgichdan tushib kelayotgan tolaning biroz zichlangan bo‘lishiga qaramasdan, uning boshlang‘ich zichligi ancha kam bo‘ladi. Agar tola bunday holda presslansa hajmiy massasi juda kam bo‘lgan toylar chiqqan bo‘lar edi. Shuning uchun shibbalagichda tolalar dastlabki zichligi 200 kg/m” gacha zichlanadi. Gidravlik presslarda shibbalash jarayoni shibbalagich porshenining doim bir Xil yo‘l bosib harakat qilishi natijasida bajariladi. Bunda shibbalash jarayoni boshlanishida kam kuch sarf qilinadi. Shibbalash davom etgan sari ko‘proq kuch talab qilinib, oxirgi harakatida maxsimum kuch sarf qilinadi. Yashikdagi tola miqdori mo‘ljallangan bir toy og‘irligiga yetganda shibbalash to‘xtatiladi. Shibbalagich porshenining yo‘li o‘zgarmas bo‘lgani uchun yashik ichidagi zichlanayotgan tola hajmi ham o‘zgarmas bo‘ladi, lekin uning zichligi asta-sekin orta boradi. 166
Olimlar koronavirusdan tuzalgan bemorlarning immun tizimida muammolar kuzatilayotganini ma’lum qildi - Zamin.uz Olimlar koronavirusni boshdan kechirgan bemorning immunitet tizimida uzoq buzilishlar paydo bo‘lishini aniqladi. Bu haqda Uxan virusologiya instituti olimlari tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotlarda so‘z boradi, deb xabar qildi medRxiv. Tadqiqotchilar koronavirus bilan kasallangan turli yosh va jinsdagi 55 nafar bemorning sog‘lig‘ini organgan. Ular ushbu bemorlarda immunitetga javob beruvchi qon hujayrasi — limfotsitlar darajasi kamayganini aniqlagan. Limfotsitlar bemor sog‘ayganidan 11 hafta o‘tgan bo‘lsa ham qayta tiklanmagan. Maqola mualliflarining so‘zlariga ko‘ra, bu SARS-CoV-2 virusining qon hujayrasiga jiddiy ta’siri va immunitetning potensial buzilishi haqida ma’lumot beradi. Iyul boshlarida Garvard universiteti professori Tobias Kurt koronavirusga chalinganlarda uzoq vaqt davomida kasallik asoratlari qolishini ma’lum qilgandi. Kurtning ta’kidlashicha, asoratlar, jumladan, COVID-19’ning o‘tib ketmayotgan belgilari oldinlari sog‘lig‘ida muammo bo‘lmagan yosh bemorlarda ham kuzatilmoqda. «Biz virus bir vaqtning o‘zida bir necha organning ishiga ta’sir ko‘rsatishini bilamiz, biroq hozircha uning asoratlari surunkali kasallikka aylanishi yoki vaqt o‘tishi bilan yo‘qolib ketishini ayta olmaymiz», — deydi olim. Bunga qadar britaniyalik olimlar koronavirus miya faoliyatiga, braziliyalik stomatologlar esa virusning bemor og‘iz bo‘shlig‘iga zarar yetkazishi to‘g‘risida ma’lum qilgandi. Janubiy Koreyada selfi-stikdan foydalanish taqiqlandi Olimlar: Koronavirusdan tuzalgan bemorlarda bir nechta yangi kasalliklar paydo bo‘ladi 21.06.20, Jamiyat 14.06.20, Jamiyat
I.N.Ismanon Beta Po filosofii po ekonomicheskim naukam (PhD) A D.Kudbiyev Predsedatel nauchnogo seminara pri nauchnom sovete po prisujdeniyu uchenix stepeney, doktor ekonomicheskix nauk, professor
90 Quyida Jahon bankining faoliyati turlari va yo‘nalishlari, taqdim etadigan kreditlari, grantlari va boshqa xizmatlari xususida alohida to‘xtalib o‘tamiz.70 Jahon bankining faoliyati turlari va yo‘nalishlari: Xalqaro Tiklanish va Taraqqiyot Banki tomonidan beriladigan qarzlar asosan jahon moliyaviy bozorlarida “AAA” ishonch reytingiga ega bo‘lgan obligatsiyalarni sotish hisobiga moliyalashtirish orqali rivojlanayotgan mamlakatlarga taqdim etiladi. Xalqaro Tiklanish va Taraqqiyot Bankining kapitali a’zo-davlatlarning badallaridan iborat bo‘ladi. Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi dunyodagi kambag‘al davlatlarni foizsiz qarzlar va grantlar orqali moliyalashtiruvchi asosiy yirik manba sanaladi va uning kapitali har uch yilda donor-mamlakatlar tomonidan to‘ldiriladi. Jahon banki tomonidan taqdim etiladigan kreditlar: Xalqaro Tiklanish va Taraqqiyot Banki va Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi orqali Jahon banki ikki asosiy turdagi kreditlarni taqdim etadi: investitsion kreditlar va rivojlanish maqsadlari uchun kreditlar. Jahon banki grantlari: Jahon banki grantlar ko‘rinishidagi moliyaviy ko‘maklarni amalga oshiradi. So‘nggi yillarda Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasining grantlari quyidagi maqsadlarga yo‘naltirilmoqda:  yuqori qarzdorlik darajasidagi mamlakatlarning qarz yukini yengillashtirish uchun;  kanalizatsiya va suv bilan ta’minlash xizmatlari samaradorligini oshirish;  bezgak singari infeksion kasalliklar oldini olish maqsadlarida immunizatsiya va vaksinatsiya dasturlarini qo‘llab-quvvatlash uchun;  OIV/OITS kasalligi bilan kurashish maqsadida;  fuqarolik jamiyatini tashkil etishni qo‘llab-quvvatlash.  Jahon bankining boshqa xizmatlari:71
Muhamnd ibn Iso at-Termiziy 850-yildan ko‘p mamlakatlarga safar — Hijoz shahrida bo‘lib, Makka va Madina shaharlarini ziyorat qiladi. o hamda Xurosonda hadis, fiqh, qiroat, bayon, tarix va boshqa ilmlarni ygganadi. Mazkur safarda Muhamad ibn Iso at-Termiziy ustozi Imom imon! al-Buxoriy bilan uchrashadi. Alloma ustoziga nisbatan alohida Kurmatda bo‘lib, uning yordamida hadis ilmidan to‘la xabardor bo‘ladi. Manbalarda o‘tirof etilishicha, ImomMuhammad ibn Iso at-Termiziy Yatonining vafoti tufayli ko‘p yig‘laganidan ko‘zi ko‘r bo‘lib qolgan. Muhammad ibn Iso at-Termiziy zehnining o‘tkirligi, xotirasi, va yod uh qobiliyatining kuchliligi tufayli Imom Ismoil al-Buxoriy uni faqatgina joni kifatida emas, balki hamkor, hamfikr va do‘st sifatida ham omat qilgan Muhammad ibn Iso at-Termiziy uzoq safarda manbalardan o‘qigan ki muhaddislardan eshitgan hadislarni to‘plab, kitoblar ta’lif qilishga Bn UB rili o‘z vataniga qaytadi va o‘zi ham shogirdlarga ta’lim yadi, ayni vaqtda kitoblar ham yozadi. Alloma tomonidan o‘ndan ortiq asar yaratilganligi ma’lum. Bular Yatoridan «Al-jom as-sahih» («Ishonchli to‘plam»), «Ash-shamoil an-Kuabayiya» («Payg‘ambarning alohida fazilatlari»), «Al-ilal fi-I-hadiys»
2 Aholi tomonidan jo‘natiladigan elеktron pul o‘tkazmalari (EPO‘)* Pul o‘tkazmasi summasi: (so ‘mda): Avtomatlashtirilgan ish joylari o‘rtasida EPO‘ uchun to‘lov miqdori 110 000 so‘um EPO‘ni jo‘natishda ikkinchi intеrvalning tarifi qo‘llaniladi (100 001 so‘mdan 200 000 so‘mgacha) 2-misol Aholi tomonidan 280 000 so‘m EPO‘ni jo‘natishda to‘lov miqdorini hisoblash: 280 000 so‘m EPO‘ni jo‘natishda uchinchi intеrvalning tarifi qo‘llaniladi (200 001 so‘mdan 500 000 so‘mgacha) O'zbekiston Pochtasi saytidagi tarifikator bilan foydalanish
132 2.3. Fenilalaninga nitrit kislota ta’sir ettirilganda qaysi modda hosil bo‘ladi? -H2O HNO2 tautomeriya H2N CH C CH2 OH O C6H5 HOOC CH NH-N=O CH2 C6H5-N2 HOOC CH N=N-HO CH2 C6H5 HOOC CH HO CH2 C6H5 Xulosa: Fenilalaninga nitrit kislota ta’sir ettirilganda β-fenil sut kislota hosil bo‘ladi. 2.4. Lizin va leysinning teng hajmdagi bir xil konsentratsiyali eritmalariga nitrit kislota ta’sir ettirilganda birinchi probirkadan ikkinchisiga nisbatan ikki marta ko‘p hajmda azot ajralgan. Qaysi probirkada lizin eritmasi bo‘lgan? H2N CH C CH2 OH O CH CH3 CH3 HO CH C CH2 OH O CH CH3 CH3 +N2 HNO2 H2N CH C (CH2)4 OH O NH2 OH CH C OH O-N2 HNO2 HNO2 OH CH C (CH2)4 OH O-N2 NH2 (CH2)4 OH Xulosa: Leysinda 1 ta NH2 guruh bo‘lganligi uchun 1 mol N2 ajraladi. Lizinda esa 2 ta NH2 bo‘lganligi uchun, undan 2 mol N2 ajraladi. Demak 1-probirkada lizin eritmasi bo‘lgan. 2.5. Aminokislotaning oksidlanib dezaminlanishidan pirouzum kislota olingan, qaysi aminokislota dezaminlanishga uchragan?
Kecha dunyo boʻyicha 2,58 million kishida koronavirus infeksiyasi Kasallanish holatlari 14-yanvarga nisbatan qariyb 900 mingtaga pasaygan. Eng yuqori kunlik koʻrsatkichlar quyidagi mamlakatlarda qayd etildi: — AQSH — 419 ming, — Fransiya — 325 ming, — Hindiston — 271 ming, — Italiya — 193 ming, — Avstraliya — 113 ming, — Argentina — 96 ming, — Buyuk Britaniya — 80 ming, — Turkiya — 64 ming, — Braziliya — 48 ming, — Germaniya — 44 ming, — Meksika — 41 ming.
KULRANG KULRANG CHO‘YAN (seriy chugun)— oq. Cho‘yan. — KULTIVATOR (lat. siSh to—ishlov beraman)—yerni yumshatadigan va begona o‘tlarni yo‘qotadigan Q. x. quroli. Yoppasiga ishlov bera - digan K.ning shudgorga ishlov beradigan va tuproqqa ekish oldidan ishlov beradigan (rasmga q.); shamol eroziyasiga uchragan tuproqni yumshatadigan yassi-kesuvchi; tuproqni yumshatadigan va ildizpoyali begona o‘tlarni yo‘qotadigan shtangali; maxsus ishlar (bog‘, o‘rmon va b.) ga mo‘ljal-laygan xillari bor. Choniq K.-i (qator oralariga ishlov beradigan K.) dan tuproqni yumshatish va begona o‘tlarni yo‘qotishda hamda ekinlarni oziqlantirishda (oziqlantirgich-kul’tivator) foydalaniladi. O‘ni versal K. tuproqqa yoppasiga ishlov berish va ekinlarni parvarish qilishga moslashtirilgan. K. tirkama va osma qilib tayyorlanadi. SSSRda ishlab chiqariladigan K. qamrovi 1—5,6 m.
S.11-rasm. Rekultivastiya ishlarining mexanizatsiyalash sxemasi: a, b-mos ravishda g‘ildirakli skreper va avtosamosvallarni qo‘llash bilan; v—konveyer transportidan foydalangan holda; 1—ekskavator; 2—lentali konveyer; 3— avtosamosval; 4— skreper; 5—buldozer; 6—ag‘darma hosil qilgich; 7—tekislash maydoni; 8—qora er tashlangan maydon; 9— qoryaer pog‘onasi; 10— yuklagich. 222
15.5-rasm. "eStat 2.0" statistika hisobotlarini elektron ko‘rinishda taqdim etish oynasi Tizimni yaratishdan quyidagi maqsadlar ko‘zlangan: " davlat statistika hisobotlarini taqdim etish va yig‘ishda dasturiy va telekommunikatsion vositalar yordamida axborot almashinuvi uslublarini joriy etish; " yuridik shaxslar tomonidan statistika hisobotlarini elektron ko‘rinishda tashkiliy ravishda taqdim etish; » elektron raqamli imzo (ERI)dan foydalangan holda foydalanuvchilarni indentifikatsiyalash va avtorlashtirish bo‘yicha zamonaviy texnologiyalar va yechimlarni qo‘llash va foydalanish. Bac пpивeтcтвyeт Macт Y ycтaнoвkи eбгaгc cтaнoвka eбгa: ycпeшнo зaвepшeнa Ycтaнoвka eб a aъпoлнeнa. e Гoтoвo для юмxoдa из пpoгpaнмea ycтaнoвkи.
M-2512-VII ro‘yjo Shahrisabz. M zsrning birinchi yarmi. ™’ gazlama, kashta- ipak iplar. 260x!50 sm. M-2512-VII M-2512-VII Ruijo - bed sheet for newlyweds Shakhrisabz. First half of 20th century. Cotton fabric, embroidery - silk threads. 260x!50 cm. novobrachnыx Shahrisabz. Pervaya polovina XX v. Xlopchatobumajnaya tkan, vыshivka shelkovыe niti. 260x!50 sm. 217
o‘ngdan chapga, i mol nitrat ion esa chapdan o‘ngga o‘tadi. Elektrodlardagi bu jarayonlar eritmalar konsentratsiyasi tenglashguncha davom etadi. Eritmalarning konsentratsiyasi tenglashgach jarayon to‘xtaydi, ya’ni elementda elektr yurituvchi kuch hosil bo‘lmaydi. Birinchi xil konsentratsion elementlarning elekgr yurituvchi kuchini quyidagicha hisoblab topish MUMKIN-E Ye= Tao Te, bu yerda, x. va x., elektrodlarda hosil bo‘lgan potensiallar. Bu potensiallarning qiymatlarini (X.10) tenglamadan topib, yuqoridagi tenglamaga qo‘ysak, quyidagi ifoda kelib chiqadi: E-E, «Tin 20 2E a, 6y epza, a; Ba 22 ionlarning eritmalardagi o‘rtacha aktivligi. Agar a =a; bo‘lsa, n bo‘ladi. Demak, bu VAQTDA-E= Yeo. Lekin a) = ag a, bo‘lganda ham Ye – 0 bo‘ladi. Shunday qilib, ion tashib ishlovchi elementlarning elektr yurituvchi kuchi BU?! 9) (X.18) bo‘ladi. Ion tashimasidan ishlovchi konsentratsion elementlarni quyidagi galvanik element misolida tushuntirib o‘tamiz: rE (N2) (HCI, AgCl 1Av bu yerda, q–qattiq holat (cho‘kma). Bu elementda bir qutb vodoroddan, ikkinchi qutb esa AG‘S! ning to‘yingan eritmasiga tushirilgan kumushdan iborat. Agar bu elektrodlar sim bilan tutashtirilsa, ularda quyidagi jarayon boradi: kumush elektrodda: ar-ee– AYO yoki ARSio Ar 4 SG ve –Ar- SG vodorod elektrodda: 7 N; EN" ve Elektrodlarda boradigan bu reaksiyalarning tenglamalari qo‘shilsa, elementda boradigan umumiy reaksiya tenglamasi kelib chiqadi: Ar 412 N; 7 Avr-N" yoki ARS!-12 N; –Ar NG 8 SG 2 Ar. 4 NST N" va SG ionlar birlashib NST hosil qiladi. Agar ikkita bunday element bir-biri bilan qarama-qarshi tutashtirilsa, quyidagi galvanik element hosil bo‘ladi: AVASTNSKSNRCH rN )NS(S2),AVSSAB QZ —————— 1-element 2-element Bu elementlarning elekgr yurituvchi KUCHI-E; va Ye; birlashgan elementning elektr yurituvchi KUCHI-YE-E YE-E; bo‘ladi. Bu ikki elementda 260
Mamlakatimiz Prezidenti Shavkat Mirziyoyev oʻz rahbarligining ilk kunlaridanoq yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot yoʻlini belgilab berar ekan, asosiy eʼtiborni taʼlim-tarbiya tizimiga qaratib kelmoqda. Avvalo, tizim majburiy mehnatdan xalos qilindi, oʻqituvchi ham, oʻquvchi ham oʻz ishi, oʻqishi bilan mashgʻul boʻldi. Olib borilayotgan keng koʻlamli islohotlar natijasida oʻqituvchining nafaqat moddiy manfaatdorligi oshmoqda, balki uning ustoz sifatida qadri, masʼuliyati kuchaydi. Davlatimiz rahbarining Oliy Majlisga va xalqimizga yoʻllagan Murojaatnomasida ham taʼlim sohasiga yana bir bor alohida urgʻu berib oʻtildi. Yilning nomlanishi ham aynan ushbu sohaga daxldor nom bilan bogʻlandi. Chunki, elu yurt suyanchigʻi boʻladigan, biz ertaga Vatan taqdirini ishonib topshiradigan oʻgʻil-qizlarning kamoli va kelajagi bevosita taʼlim tizimi bilan oʻlchanadi. Murojaatnomani tinglar ekanman, juda katta hayajonda oʻtirdim. Chunki, unda taʼlim tizimi xodimlariga boʻlgan eʼtibor koʻlami yildan-yilga oshib borayotgani yana bir bora yaqqol koʻrindi. Ayniqsa, chekka qishloqlarga borib, dars beradigan oʻqituvchilarning oylik maoshiga 50 foiz ustama berilishi, viloyatdan boshqa viloyatga borib dars berayotgan oʻqituvchining oyligiga 100 foiz ustama berilishi, oʻqituvchilarning yaxshi dars berishiga, qolaversa, yoshlarning oʻqituvchilik kasbiga boʻlgan qiziqishi oshishiga zamin yaratadi. Oʻqituvchilarga toifa berish va ularning malakasini oshirish, mashaqqatli mehnatini ragʻbatlantirishga alohida eʼtibor qaratilishi har bir pedagog xodimni ruhlantiradi, desam, aslo mubolagʻa boʻlmaydi. Davlatimiz rahbari Murojaatnomada bola tugʻilgandan boshlab to 30 yoshgacha boʻlgan davrigacha ularni har taraflama qoʻllab-quvvatlaydigan, hayotda munosib oʻrin topishi uchun koʻmak beradigan yaxlit va uzluksiz tizim yaratamiz, deb alohida taʼkidladi. Bundan kelib chiqib shuni aytishimiz mumkinki, bolaning aynan oʻsmirlik chogʻida har xil oqimlarga kirib ketish va jinoyatchilik qilish holatlarining oldi olinadi, taʼlim tarbiyasida boʻshliq hosil qilmaslik choralari koʻriladi. Xulosa sifatida Prezident Murojaatnomasida ilgari surilgan vazifalar xalqimiz taqdirida tarixiy burilishga asos boʻladi, deb aytishga haqlimiz.
Polietilen quvurlar, sanoat plyonkalari, maishiy buyumlar ishlab chiqaruvchi «Rustam Plasteks» kompaniyasi 15 yil avval tashkil etilgan. «Samarkandskiy vestnik» nashrining yozishicha, bu vaqt mobaynida kompaniya nafaqat faoliyatini davom ettirishga, balki ishlab chiqarish hajmini kengaytirib, mahsulotlar sotish uchun doimiy bozorlarni topishga muvaffaq bo‘ldi. Mahsulotlarga qo‘shni viloyatlarda - Buxoro, Navoiy, Qashqadaryo, Xorazmda ham talab bor. Bunga sabab oddiy - hozirgi kunda mamlakatda turli binolar, jumladan, uy-joylar qurilishi tezligi yuqori sur'atdadir. Qurilish bor ekan, qurilish materiallariga bo‘lgan talab ham mavjuddir. Bundan tashqari, sanoat plyonkasi qishloq xo‘jaligi, xususiy issiqxonalar uchun zarur. Zavod xomashyoning bir qismini «Sho‘rtan» gaz-kimyo majmuasidan (Qashqadaryo) oladi, boshqa bir qismi esa Rossiyadan import qilinadi. Eng katta plyus - bu yerda chiqindilar qayta ishlanadi. Kuniga 800 kilogrammgacha eski plyonka va plastmassa mahsulotlari. Korxona hududida ishlatilgan sellofan paketlar, plyonkalardan tashkil topgan katta «tog‘ni» ko‘rganingizda, uning rahbarlariga minnatdorlik izhor qilish istagi paydo bo‘ladi - bu chiqindilarning bari hammasi oyoqlarimiz ostida, ko‘chalarda, ariqlarida yotishi ham mumkin edi. Bu yerda esa bularning bariga ishlov berilmoqda hamda u yaxshi daromad keltiryapti. Bu bilan korxona atrof-muhit muhofazasiga katta hissa qo‘shmoqda. Rahbariyat biron bir turdagi mahsulotga uchun bozor kon'yunkturasiga bog‘liq bo‘lishni xohlamay, kapital yo‘naltirish va daromad olishning boshqa usullarini izlamoqda. - Yaqin kelajakda meva va sabzavot mahsulotlarini saqlash uchun muzlatgich qurishni rejalashtirmoqdamiz, - deydi bosh hisobchi Dilshod Rafiqov. - Bu eksportni yo‘lga qo‘yish maqsadi uchun mo‘ljallangan. Asosiy mahsulot turiga kelsak, hozirda 12 metr kenglikdagi plyonkalar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Bungacha ularning kengligi 3 metr edi. Faqat joriy yilning birinchi choragida «Rustam Plastekc» XK 1 milliard 903 million so‘mlik mahsulot ishlab chiqardi. Hozirgi kunda bu yerda 50 kishi doimiy asosda ishlaydi.
Voqea 9 iyun kuni Xuray-Xobok qishlog‘ida ro‘y berdi Erkak bu jinoyatga mast xolatda, extiyotkorsizligi sababqo‘l urgani aytilmoqda
lardan biri bo‘lsa, qasoskorlik, jang-u jadallar mavzun ertaklarga nisbatan keyin kirib kelgan. Qahramonning tug‘ilishidan tortib pahlavonsifatida g‘alaba qilishigacha, qayliq izlab yo‘lga chiqishdan tortib, uni topishigacha, sehrli narsalarni qidirishdan ularni olib kelishigacha yuz beradigan har bir hodisa, to‘qnashuvlar fantastik uydirmalar qobig‘ida beriladi. Qahramon sehr-jodu yoki tilsim vositasi bilan emas, balki sehrli kuchi va qudrat natijasida g‘alabaga erishadi. U magik kuchga ega: shu tufayli o‘tda yonmaydi, qilich o‘tmaydi, suvda cho‘kmaydi. v . Qahramonning pahlavon bo‘lishi ona qornidayoq ma’lum bo‘ladi: «Chol oltmish yoshga kiribdi, kampir ellik yoshga kiribdi, lekin bolalari bo‘lmabdi. Kunlardan bir kun kampir homilador bo‘lib, oykuni yaqinlashib, ajoyib bir o‘g‘il tug‘ibdi. Bu buvakning og‘irligi bir botmon... ekan». Qahramonning ona qornida paydo bo‘lishi ham mo‘jizali. Afsonaviy qahramon g‘ayritabiiy holda o‘sib yetiladi: «bola soatlab o‘sibdi», «tug‘ilgan bola oyiga emas kuniga o‘sa boshlabdi». Yosh qahramonning notabiiy o‘sishi uning tengi yo‘q pahlavon bo‘lib yetishishidan darak beradi. Pahlavon qudratini sinab ko‘rish qahramonlik ertaklarining asosiy belgisidir. Sinash musobaqa shaklida talqin etiladi. Sinov esa, asosan, aka-ukalar yoki qahramon bilan raqiblar o‘rtasida bo‘lib o‘tadi. Sinab ko‘rish motivi va uning ildizi ibtidoiy jamiyat urf-odatlari bilan bog‘lanadi. Demak, qahramonning jasorati sinov musobaqalari jarayonida namoyon bo‘ladi. Masalan, «Bektemir to‘g‘ri maydonga bordi-yu, bor kuchini to‘plab turib, qirqquloqli oltin sog‘gani dast ko‘tarib, osmonga irg‘itib yubordi» («Bektemir botir»). Bu jihatdan «Lo‘nda polvon» ertagi xarakterlidir. «Lo‘nda polvon ketayotsa, ro‘parasida ikki qo‘liga tegirmon toshi kiygan bir kishi katta tog‘ni minib kela beribdi. Lo‘nda polvon: Qani, ikkovimiz kurashib ko‘raylik-chi2 Agar meni yiqitsang, Lo‘nda polvonni ham yiqitasan,—debdi. Lo‘nda polvon tog‘ mingan polvonni chunon ko‘tarib uribdiki, u bir qarich yerga kirib ketibdi». Pahlavonning ruhiy kechinmalari murakkab emas. U faqat kuch ishlatib g‘alaba qilishni biladi. Lekin g‘alaba qilishning boshqacha yo‘li— ustamonlik qilish haqida fikr yuritmaydi, qarshi tomon mayllarini chuqur mulohaza qilmaydi. Qahramonning bunday soddadilligi dushman uchun qo‘l keladi, uning makr-hiylasiga uchib, tuzog‘iga ilinadi. Qahramonlarning ikkinchi xil namunasi magik kuchga ega bo‘lmaydi. Balki joni biror narsa yoki hodisalarda saqlanadi. Shu tufayli ularni yengish mumkin emas. Qahramonning uchinchi xil namunasi esa yuqoridagilardan biroz farq qiladi. Una magik kuchga ega, na joni sirli joyda saqlanadi, faqat oddiy jodugar yoki sehrli predmetlar yordamida harakat qiladi. Qahramonlarning uch xil namunasi ham xalqning idealini aks ettirib, doimo g‘alaba qiladilar. «Pahlavon Rustam», «Qilich botir», «Qilich qora», 199
Muhammad ibn Yusuf ibn Matar ibn Solih ibn Bishral-Farabriy (Abu Abdulloh) - muhaddis. U milodiy 846-yil (hijriy 231-yil)da tavallud topgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Muhammad al-Farabriy milodiy 932-yil (hijriy 320-yil) shavvol oyining 20-sanasida 90 yoshdan o‘tib vafot qilgan. Manbalar
Ayni vaqtda bularning barchasi zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini tatbiq etish bo‘yicha kelgusi yillarda amalga oshirishimiz zarur bo‘lgan keng ko‘lamli chora-tadbirlar tizimidagi dastlabki qadamlar bo‘lib, bu ishlarni izchil davom ettirishimiz lozim
Jumladan, 1914-yilda "Chxonchxun" ("Yoshlik") jurnalida Li Gvan Su shu mavzulardagi o‘z romanlarini e’lon qila boshlagan. Bu yozuvchining asarlari zamonaviy koreys adabiyotining rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan. Umuman, hozirgi davrga qadar roman koreys badiiy adabiyotining asosiy janri bo‘lib qolmoqda. Janubiy Koreyaning yangi davr adabiyoti bevosita 1950-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab jo‘shqin rivojlana boshladi. Ana shu davrda davlatlari ikkiga parchalangan va Koreya Respublikasi tashkil topganidan keyin shu zaminda badiiy adabiyot bilan shug‘ullanayotgan yangi avlod o‘z asarlarini e’lon qila boshladilar. Ularning ko‘pchiligi o‘sha paytdagi urushda ishtirok etishgan, janggohlarda orttirgan shaxsiy hayotiy tajribalarini ijodlarining asosiy mavzusiga aylantirgan edilar. Janubiy Koreya yangi davri adabiyotining ana shu vakillari qatorida O San Von (1930—1985), So Gi Von (1930-yilda tug‘ilgan), Chxve In Xun (1936- yilda tug‘ilgan), Son Chxam Sop (1922—1959) nomlari ajratib ko‘rsatiladi. Ushbu yozuvchilar urushning dahshatli fojealari va buning millatdoshlari hayotidagi ayanchli oqibatlarini badiiy ifoda etish uchun noan’anaviy adabiy uslub va vositalarni qo‘llay boshladilar. Koreyadagi urushdan avvalgi adabiyot uchun ham tanish bo‘lgan ekzis-tensializm bu mamlakatning 1960-yillardagi badiiy adabiyotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Shu yillar Janubiy Koreya badiiy adabiyotining asosiy xususiyati – "sunsu munxak"dan ("sof adabiyot"dan) qochish va voqelik hayotda ko‘ndalang qo‘yayotgan mavzularga murojaat etishdir. Bunga yorqin misol sifatida Chan Yon Xakning (1921-yilda tug‘ilgan) "Ioann pozziyasi"ni (1955) ko‘rsatish mumkin. Unda tasvirlangan mahbuslar qamoqxonasi — shaxs eng oddiy huquqlardan ham mahrum qilingan urushdan keyingi jamiyatning o‘ziga xos ramzidir. Ekzistensializm uslubini qo‘llagan yana bir yozuvchi Son Chjan Sop (1922-yilda tug‘ilgan) bu mavzuni rivojlantirib, o‘z asarlarida har qanday axloqiy qoidalarni pisand qilmaydigan, jirkanchlik botqog‘iga botgan shaxslarni ta’sirchan obrazlarini yaratgan. Janubiy Koreya badiiy adabiyotida hurlikka talpinayotgan, o‘zligini izlayotgan shaxslar davr qahramonlari sifatida tasvirlangan asarlar ham paydo bo‘la boshladi. Bunday yondashuvni Chxvi In Xuning (1936-yilda tug‘ilgan) "Maydon" romanida (1961) ko‘rish mumkin. Ushbu asarda ham Janubiy Koreyadagi urushdan keyingi hayotning og‘riqli muammolari ko‘tarib chiqilgan. O‘sha yillari ko‘pchilik koreyslar, ayniqsa, ziyolilar oldida nihoyat sulhga erishilgandan so‘ng bir qarorga kelish nihoyatda murakkab bo‘lgan masala: endi vatan sifatida sobiq yagona 678
–Buyuk Skvayr, –xotirjam davom etdi Terens, –birinchi xatlarni men jo‘natganman. Men qirt maydonlarining katta qismiga ega bo‘lsam, Trantorga o‘z shartlarimni qo‘yib, sarkliklarni o‘z sayyoramizdan haydab chiqara olaman, deb o‘ylagandim. –Siz aqldan ozibsiz? –Balki. Har holda bundan hech narsa chiqmadi. Koinot tadqiqotchisiga o‘zimni Fayf deb tanishtirdim. Chunki, u sayyoradagi eng katta odam Fayf ekanligini bilar va meni shu kishi deb tanisa ochiq-oydin gapirishi ma’lum edi. Afsuski, uning sabr-toqati menikidan ham kam ekan. U YUKTB xodimi bilan uchrashtirsan, deb turib oldi. Men uni tinchlantira olmay ruhiyat zondini ishlatishga majbur bo‘ldim. Ruhiyat zondini amallab topdim. Uning qanday ishlatilishini kasalxonalarda ko‘rgan edim. Bu sohadagi bilimim juda sayoz edi. Baxtga qarshi, shunday bo‘lib chiqdi. Men zondni uning ongi yuqori qatlamlaridagi qo‘rquv va xavotirlik hissini olib tashlashga mo‘ljallab mosladim. Bu juda oddiy operatsiya edi. Nima bo‘lganini haligacha tushunmayman. Ehtimol, qo‘rquv va xavotirlik ancha pastki qatlamlarda yotgan bo‘lsa kerag-u, zond esa ularni qidirib, yo‘l-yo‘lakay aqlni ham vayron qilib ketgan. Natijada, mening qo‘limda aqlsiz jonzot paydo bo‘lib qoldi... Rik, meni kechir, juda afsuslanaman... Shunday qilib koinot tadqiqotchisi butunlay ojiz kimsaga aylanadi. Uni biror kimsa tanib qolishi mumkin bo‘lgan shart-sharoitdan asrash lozim edi. O‘ldirib ham bo‘lmasdi. Uning bilimlari menga kerak edi, es-hushining qaytishiga ishonardim. Meni Florinaga Rezident sifatida jo‘natishlariga erishdim-da, qalbaki hujjatlar bilan koinot tadqiqotchisini ham ola ketdim. Keyin, uni daladan topib olishlarini uyushtirdim va Lonaning qo‘liga topshirdim. U hakim bilan uchrashmaguncha hech qanday xavf tug‘ilgani yo‘q. Shunda men Yuqori shaharning kuchlanish stansiyalariga borishga majbur bo‘ldim. U yerdagi injenerlar sarkliklardan iborat edi, lekin kirish-chiqish nazoratini florinaliklar egallagandilar. Sarkda yurgan paytimda quvvat olish yo‘llarini yetarli darajada bilib olganim uchun kuchlanish simlarini tutashtirish qiyin bo‘lmadi. O‘shandan beri odam o‘ldirishga ko‘nikib qoldim. U paytda hakimning qog‘ozlari nusxasi ham saqlanishini bilmasdim. Bu haqda o‘ylab ko‘rish kerak ekan. Keyin, yuz soatcha avval. –nazarimda yuz yilga o‘xshaydi. – Rikning es-hushi qayta boshladi. Bor gap shu. Juns janoblari to‘g‘ri aytdilar. Endi bir narsaga e’tibor qiling. Rikning qog‘ozlari qayordaligini faqat men bilaman. Hech bir sarklik, hech bir trantorlik ularni topolmaydi. Agar o‘sha hisob-kitoblarsizga kerak bo‘lsa, menga siyosiy boshpana berishingiz zarur. Sarklar yoki trantorlik o‘zini vatanparvar deb atashi mumkin-u, nega florinalik bunday qilmasligi kerak? –Biz sizni Sarkka bermaymiz, –dedi Juns. –Siz koinot tadqiqotchisiga yetkazgan jismoniy zahmatingiz uchun sud qilinasiz. Natija qanday tugashini bilmayman, lekin hozir bizga yordam bersangiz, bu aybingizni yengillashtiradi. Terens Junsga sinovchan nigoh tashladi. –Doktor, sizga ishonishga harakat qilaman... Koinot tadqiqotchisining gapiga qaraganda, Florinaning quyoshi yangi yulduz portlashi davriga kirgan. – Yo‘g‘-yes– Bu xitob Valonadan bo‘lak barchaning og‘zidan chiqdi. –Quyosh paq etib portlashga tayyor turibdi, –istehzo bilan jilmaydi Terens. – Bu ro‘y berishi bilan Florina tamaki tutunidek yo‘q bo‘lib ketadi. –Men koinot tadqiqotchisi emasman, lekin yulduzning qachon portlashini oldindan aytish mumkin emas, deb eshitgandim, –so‘z qotdi Ebl. –Juda to‘g‘ri. Ayting-chi, Terens, sizga Rik nega shunday xulosaga kelganini tushuntirmaganmidi) –so‘radi Juns. –Ehtimol, bu narsa uning qog‘ozlarida yozilgandir. Mening yodimda faqat uglerod oqimlari to‘g‘risidagi gaplar qolgan. –Nima deyapsiz) –U doimo bir gapni qaytarardi: "Uglerodli koinot oqimi. Uglerodli koinot 13—–K-oqimi". Bundan tashqari, qandaydir "katalik effekt" haqida ham so‘zlagandi. Boshqa hech narsa bilmayman. Stin hiringladi, Fayf xo‘mraydi. Junsning ko‘zlari katta-katta ochildi. Keyin Juns g‘o‘ldiradi: –Meni kechiring. Men hozir qaytaman. –U uch o‘lchamli tasvirni tark etdi. Juns chorak soatdan so‘ng qaytdi. Hayratlanib atrofga boqdi. Xonada faqat Ebl bilan Fayf o‘tirishardi. –Biz sizni kutayotgandik, doktor Juns, –dedi Ebl. –Koinot tadqiqotchisi bilan qiz elchixonaga yo‘l olishdi. Majlis tugadi. – Tugadi? Yo Buyuk Koinot, biz endi boshladik-ku Men sizga yangi yulduz portlash shart-sharoitlarini tushuntirmoqchi edim. Ebl xijolatdan qimirlab qo‘ydi. –Buning zaruriyati yo‘q, doktor. –Bu juda muhim. Menga besh daqiqa vaqt bering. –Mayli, gapira qoling, –so‘z qotdi Fayf. U jilmayardi. –Boshidan boshlay qolay. Galaktika taraqqiyotining dastlabki ilmiy maqolalarida ta’kidlanganki. yulduzlar quvvatni o‘z tarkiblaridagi yadroviy o‘zgarishlardan oladilar. Shuningdek ma’lum ediki, bu quvvatning vujudga kelish sharti faqat ikki xil yadroviy reaksiya natijasidir. Ikkala holda ham vodorod geliyga aylanishi kerak. Birinchi reaksiya to‘g‘ridan to‘g‘ri ro‘y beradi, vodorodning ikki yadrosi ikki neytron bilan birlashib, geliyning bitta yadrosiga aylanadilar. Ikkinchisi esa bilvosita, bir necha jarayonni bosib o‘tadi. Bu holda ham vodorod geliyga aylanadi, lekin oraliq jarayonlardagi o‘zgarishlarda uglerod yadrolari ham ishtirok etadi. Bu yadrolar biron-bir o‘zgarishga uchramaydi, uning uchun oz miqdordagi uglerod ham juda ko‘p vodorodning geliyga aylanishi jarayonida qayta-qayta ishtirok etaberadi. Boshqacha qilib aytganda, katalizator bo‘lib xizmat qiladi. Bu narsalar tarixiy davrlarda, insoniyat faqatgina bir sayyorada yashayotgan paytida ham ma’lum edi. –Bu hammaga ma’lum bo‘lsa, –e’tibor qildi Fayf, –siz vaqtni behuda o‘tkazyapsiz. –Biroq, biz bundan boshqa hech narsa bilmaymiz. Yulduzlarda bu ikki xil reaksiyaning qaysi biri ro‘y berishi hech qachon ma’lum bo‘lmagan. U yoki bu yo‘nalishni asosiy deb olgan turli ilmiy yo‘nalishlar doimo mavjud bo‘lgan. Lekin, odatda umuman fikr oddiy bir xulosaga–vodorodning geliyga aylanishiga kelib taqalgan. Menimcha. Rikning nazariyasi mana bunday bo‘lgan. Vodorodning geliyga aylanishi jarayonida, ba’zan shunday shart-sharoit vujudga keladiki, bunda uglerod ham ishtirok eta boshlaydi. Natijada, aytilgan reaksiya jarayoni tezlashib, yulduz qiziy boshlaydi. Koinotda turli oqimlar mavjud. Buni yaxshi bilasiz. Ularning ba’zilari uglerodlidir. Yulduzlar bu oqimlarga duch kelib qolganda, ulardan katta miqdordagi atomlarni yulib oladilar. Lekin bu atomlarning umumiy miqdori yulduzning moddalari miqdori oldida bilinmas darajada kam, va ular yulduzga hech qanday ta’sir o‘tkaza olmaydilar. Biroq. ugleroddan tashqari! Uglerodga boy oqimlar orasidan o‘tgan yulduz muvozanatdan chiqadi. Men, uglerod atomlarining yulduz bag‘riga kirib olishi uchun necha yil–yuz yilmi yoki million yilmi ketishini bilmayman, lekin har holda, ancha vaqt kerak bo‘ladi. Bu narsa ro‘y berishi uchun, oqim juda keng bo‘lishi, yulduz esa unga kichik burchak hosil qilib kirishi lozim. Yulduz bag‘riga o‘rnashgan uglerod miqdori ma’lum to‘yinish darajasiga yetgandan so‘ng, yulduzning nurlanishi to‘satdan va keskin ko‘payadi. Tashqi qatlamlar dahshatli portlashdan uchib ketadilar va yangi yulduz tug‘iladi. Ho‘sh, bunga nima deysiz) Juns javob kutdi. "Katalik effekt-biron-bir fizik yoki kimyoviy jarayonni tezlatuvchi effekt. JAHON ADABIYOTI 124
To‘lqin Qorayev: O‘zbekiston Inson Huquqlari Jamiyati (O‘IHJ) o‘zining tashkil topgan dastlabki kunlaridanoq turli ta‘qiblar va bo‘linishlarni boshidan o‘tkazib keladi Ayni hozirgi damda xoh O‘zbekiston ichkarisida bo‘lsin, xoh tashqarisida, faoliyat ko‘rsatayotgan barcha inson haqlari tashkilotlari aynan mana shu O‘IHJ dan ajralib chiqqan tashkilotlardir Demoqchiman, ularning barchasining asosi O‘IHJ dir Savolda "Sizning va Tolib akaning tashkiloti " degan jumla kelayapti va uni men mutloq noto‘g‘ri deb hisoblayman Balki savol beruvchi shaxs o‘zi berayotgan savolining jumlalarini to‘g‘ri ishlata bilmagan bo‘lishi ham mumkin Abdujalil aka Boymatov O‘IHJ Frantsiyaning Andjers shahrida ro‘yxatdan o‘tganidan so‘ng saylangan birinchi prezidentidir Avvallari tashkilotimiz rahbari rais maqomida bo‘lgan bo‘lsa, biroq Frantsiya qonunlariga ko‘ra, jamoat tashkilotlari rahbari o‘sha tashkilotning prezidenti sanaladi va shunga ko‘ra 2009 yilda O‘IHJ da prezident lavozimi ham ta‘sis etildi
Bu mahalda Filka xarrakda o‘tirib olib, bosh qotirar edi. —Xo‘sh,—dedi oxiri Pankrat qog‘ozga o‘rab chekib bo‘lgan tamakisini oyog‘i bilan ezg‘ilay turib,—vaqting tugadi. Qani, bo‘l! Qo‘shimcha muddat berilmaydi. —Men-chi, bobojon,—dedi Filka,—tong otishi bilan qishloqdagi bolalarning hammasini chaqirib chiqaman. Biz qo‘limizga lom, misron, bolta ko‘tarib olamiz-da, tegirmon to‘g‘onidagi muzni sindiramiz, to suvga yetmagunimizcha, to suv g‘ildirakka qarab oqmaguncha sindiraveramiz. Suv oqa boshlagandan keyinsiz tegirmonni yurgizib yuborasiz! G‘ildirakni yigirma marta aylantirsangiz, u qiziydi-da, un torta boshlaydi. Shundan keyin un ham, suv ham bo‘ladi, odamlarimiz ham omon qoladi. —Usta ekansan-ku sen juda!—dedi tegirmonchi.—Muzning tagida suv borlikka bor-a. Lekin, muz judayam qalin, bir qulochcha, eplay olarmikinsizlar? —Qo‘ysangiz-chi!—dedi Filka.—Qancha qalin bo‘lsa ham, sindiramiz muzni! —Sovuq urib ketishidan qo‘rqmaysizlarmi? —Gulxan yoqamiz. —Nahotki bolalar sening ahmoqona fikringga ko‘nishsa? Ular: «Qo‘ysang-chi! O‘zi gunohkormisan, marhamat qilib endi o‘zing yoraver muzni»,—deyishmaydimi? —Unday deyishmaydi. Men ularga yalinib-yolvoraman. O‘rtoq,- larim yaxshi bolalar. —Qani, zing‘illa bo‘lmasam, bolalarni yig‘. Men dariyalar-ning qo‘yniga ham qo‘l solib ko‘ray-chi. Zora chollarning ham qo‘llariga qo‘lqop kiydirib, ularga lom tutqaza olsak. Sovuq kunlarda quyosh qizarib, quyuq tutun ichidan chiqadi. Bugun ertalab ham Beryojki ustida ana shunday quyosh ko‘tarildi. Daryo tarafdan lomlarning tez-tez taq-taq qilib muzga urilishi eshitilib turardi. Gulxanlarda o‘tin charsillar edi. Bolalar-u chollar sahar-mardondanoq tegirmon boshida muz sindirishardi. Ish bilan bo‘lib, tushdan keyin osmon past bulutlar bilan qoplanganini, oppoq tollar oralab bir tekis ilik, shamol esib o‘tganini hech kim sezmadi. Ular havo ancha tashlaganini sezgan paytlari tollarning shoxlaridagi qorlar erib bo‘lgan, daryo ortidagi ho‘l qayinzor esa, guvillay boshlagan edi. Havodan ko‘klam, go‘ng hidi anqib qolgan edi. Shamol janubdan esardi. Havo soat sayin isib borardi. Tomlardan sumalaklar chirsillab uzilib, charsillab tushar, mayda-mayda bo‘lib ketar edi. Qarg‘alar bo‘g‘otlardan chiqib, tag‘in mo‘rilarda ko‘rinar, o‘zaro urinib-surinib, bir-birlarining pinjiga suqilar, qag‘illar edi. Faqat qari hakka yo‘q edi. U kechga tomon uchib keldi, bu paytda muzlar issiqdan ko‘cha boshlagan, tezlashib, daryoning muzlab ulgurmagan joylaridagi loyqa suv ham ko‘rinib qolgan edi.
Koreya Eksimbanki O‘zbekistonda zamonaviy tibbiyot markazi barpo etish bo‘yicha loyihani amalga oshiradi Prezidentning “Koreya Eksimbankining Iqtisodiy rivojlanish va hamkorlik jamg‘armasi bilan moliyaviy hamkorlikda "Kattalar uchun ko‘p tarmoqli zamonaviy tibbiyot markazini barpo etish" loyihasini amalga oshirishning ustuvor chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori loyihasi e'lon qilindi. Qayd etilishicha: Koreya Respublikasi hukumati tomonidan Koreya Eksimbankining Iqtisodiy rivojlantirish va hamkorlik jamg‘armasi (EDCF jamg‘armasi) tomonidan "Kattalar uchun ko‘p tarmoqli zamonaviy tibbiyot markazini barpo etish" loyihasini amalga oshirish uchun O‘zbekistonga o‘n yillik imtiyozli davr bilan 40 yil muddatga jami 124,0 million dollar miqdorida imtiyozli qarz mablag‘lari ajratilgan; O‘zbekiston qonun hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda xalqaro moliya institutlari qarzlari va hukumat tashkilotlarining xalqaro qarzlari hisobidan olib kiriladigan tovarlar (shu jumladan transport vositalari) va xizmatlar bojxona to‘lovlari (bojxona rasmiylashtiruvi uchun yig‘imlardan tashqari) hamda qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod etiladi. Belgilanishicha: Sog‘liqni saqlash vazirligi EDCF jamg‘armasi qarzidan maqsadli foydalanish hamda loyihani samarali amalga oshirish uchun mas'ul ijro etuvchi vazirlik hisoblanadi; “O‘zmilliybank” AJga EDCF jamg‘armasi qarzi bo‘yicha hisob-kitoblarni amalga oshirish bo‘yicha moliyaviy agent hisoblanadi; EDCF jamg‘armasi bo‘yicha qarzni to‘lash bilan bog‘liq xarajatlar, shuningdek, komission va boshqa xarajatlar bo‘yicha to‘lovlar respublika budjetidan qoplanadi. Vazirlar Mahkamasi: "Kattalar uchun ko‘p tarmoqli zamonaviy tibbiyot markazini barpo etish" loyihasining texnik-iqtisodiy parametrlariga asosan texnik-iqtisodiy asoslarini tasdiqlaydi; Sog‘liqni saqlash vazirligi, Mudofaa vazirligi hamda Toshkent shahar hokimligi tomonidan Toshkent shahar hududida joylashgan 21,28 ga yer maydoniga ega 56-sonli harbiy shaharchani va 48238-sonli harbiy qismni Chirchiq shahridagi 23-sonli harbiy shaharchaga ko‘chirish va bo‘shagan yer maydonlarini Toshkent shahar hokimligiga beg‘araz tarzda boshqaruv huquqi asosida o‘tkazish taklifiga rozilik beradi. Bunda, Mudofaa vazirligining 23-sonli harbiy shaharcha infratuzilmasini takomillashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar rejasida qurilish va rekonstruksiya ishlarini amalga oshirish bo‘yicha xarajatlar Toshkent shahar hokimligining davlat rivojlanish dasturlari va boshqa moliyaviy manbalari hisobidan moliyalashtirilishi ko‘zda tutiladi.
N. D. Zelinskiy va B. A. Kazanskiylarning ko‘rsatishicha, asetilen hamda uning gomologlari (masalan, metilasetilen) aktivlangan ko‘mir katalizatorligida qizdirilganda aromatik uglevodorodlarga aylanadi: CH . ФY HCEeCH CH HC CH HC= CH " 1, 7 HC Ди y/ CH benzol Ishlatilishi. Asetilen sanoatda ko‘pchilik kimyoviy sintezlarda boshlang‘ich xomashyo sifatida ishlatiladi. Undan sirka kislota, sintetik kauchuk, polivinilxlorid smolalar olinadi. Tetraxloretan CHCl, — CHCl, — asetilenga xlorning birikish mahsuloti yog‘lar va ko‘pchilik organik moddalarni yaxshi erituvchisi hisoblanadi va eng muhimi o‘t olish xavfi yo‘qligi qulaydir. Asetilendan metallarni avtogen payvandlashda ham foydalaniladi. ra a) 13.6. Diyen uglevodorodlar. Kimyoviy xossalari o Uzlerod zanjirida ikkita qo‘shbog” bo‘ladigan uglevodorodlar diyen uglevodorodlari deyiladi. Ularni asetilen uglevodorodlarining izomeri deyish mumkin. Diyen uglevodorodlar molekulasida vodorod atomlarining umumiy soni tegishli to‘yingan uglevodorodlardagidan 4 takam bo‘ladi. Shu sababli diolefinlarning tarkibi umumiy CH formula bilan ifodalanadi. Diyen uglevodorodlar molekulasidagi qo‘shbog‘larning joylashgan o‘rniga qarab, uch gruppaga bo‘linadi: agar ikkala qo‘shbog‘ bitta uglerod atomiga tutashgan bo‘lsa, ular kumulatsiyalangan, agar ikkala qo‘shbog‘ uglerod atomlariga bitta oddiy bog‘ orqali birikkan bo‘lsa, u holda ular konugirlangan, agar ikkala qo‘shbog‘ uglerod atomlariga ikki va undan ortiq oddiy bog‘lar orgali birikkan bo‘lsa, ular ajratilgan qo‘shbog‘li uglevodorodlar deyiladi. Olinish usullari. 1,3-butadiyen, ya’ni divinil CH, # CH— CH # CH, sanoatda sintetik kauchuk olish uchun muhim xomashyo bo‘lganligi sababli, uning turli xil olinish usullari ishlab chiqilgan. Neft mahsulotlari va toshko‘mir piroliz qilinganda ham oz miqdorda divinil hosii bo‘ladi. Sanoat miqyosida divinil olish usulini 5. V. Lebedev ishlab chiqqan bo‘lib, bu usulga ko‘ra, etil spirt yuqori temperaturada (400—500 “C) bug‘ga aylantiriladi va qizdirilgan katalizator ustidan o‘tkaziladi. Reaksiya natijasida divinil, suv va vodorod hosil bo‘ladi: 208 2п-2
Keyingi vaqtlarda benzinli va dizel motorlarda propan-butan gaz yonilg‘isi hamda turli spirtlar asostdagi bioyonilg‘i yoki bioyonilg‘ini benzin va dizel yonilg‘isi bilan aralashmalari tobora keng qo‘llanilmoqda. Mamlakatimizda /13 va ДЛ markali dizel yonilg‘ilari ishlab chiqariladi, 3—qishki , JI —yozgi navlaridir. Dizel silindriga purkalgan yonilg‘i birdaniga alangalanmaydi, oldin uning tomchilari bug‘ga aylanadi. Kislorod va yonilg‘i uglevodorodlarining chidamsiz birikmalari— perekis hosil qilib kevin yonadi. Yonilg‘i purkalgandan keyin atangalanguncha o‘tadigan vaqt—alangalanishning tutilish (kechikish) davri yonilg‘ining sifatiga, to‘zitilish darajasiga va yonish kamerasining haroratiga bog‘liq. Alangalanishning tutilish davri qancha uzoq bo‘lsa. alangalanishdan oldin silindrda shuncha ko‘p yoпи to‘planadi va tezlashib yonadi. Natijada bosim keskin ko‘tarilib, motor detallariga zo‘r keladi, ular o‘ziga xos taqillagan ovoz chiqarib ishlaydi va tez yeyiladi, ya’ni dizel «qattiq» (baland ovoz chiqarib) ishlaydi. Alangalanishning tutilish davri qisqa bo‘lsa, dizel (muloyim, ravon) ishlaydi. Dizel yonilg‘isining yoki dizelning «yumshoq» ishlashiga sababchi bo‘lgan xususiyati uning setan soni bilan aniqlanadi. Setan soni yonilg‘ini ma’lum miqdordagi metan va metil naftalin uglevoderodlar aralashmasiga taqqoslaganda shu aralashmadagi setanning miqdorini ko‘rsatadi. Dizel yonilg‘ilarning setan soni 40-—45 ga teng. Barcha yonilg‘ilar juda toza Бo 8; shart. Yonmilg‘ida suv, suvda eriydigan kislota, ishqor va mexanik qo‘shimchalarning bo‘lishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Dizel yonilg‘ilari ishlatishdan avval tindiriladi va filtrlanadi. 2-$. Yonuvchi aralashmaning tarkibi va uning motor ishiga ta’siri Yonilg‘i elementlarining kislorod bilan kimyoviy birikib issiqlik chiqarishi yonish deyiladi. Yonilg‘i bug‘larining va to‘zitilgan tomchilarining havo bilan aralashmasi yonuvchi aralashma deyiladi. Yonuvchi aralashma silindrda oldingi sikldan qolgan gazlar bilan aralashib 57 aralashma hosil qiladi. Aralashmadagi yonilg‘i bilan havoning nisbati aralashma tarkibi deyiladi. Neftdan olingan yonilg‘i (og‘irligi bo‘yicha) taxminan 8596 uglerod va 1592 vodoroddan iborat, havoda 2396 kislorod bor. Bu elementlarning kimyoviy birikma hosil etishidagi molekular og‘irliklarini 70
So'ngi Foydalanuvchilar NISO SURASI Bu sura ham Madinada nozil bo‘lgan uzun suralardan bo‘lib, bir yuz yetmish olti oyatdan tashkil topgan U musulmonlarning ichki va tashqi ish faoliyatlariga doir shariat ahkomlari bilan to‘la bir suradir Unda ayol, uy, oila, davlat, jamiyatga aloqador bo‘lgan muhim masalalarga javob beriladi hamda birovlarning qaramog‘idagi yetim-esirlar va ularning haq-huquqlari to‘g‘risida so‘z boradi Bu surada shuningdek, meros hukmlari ham batafsil bayon qilindi Bulardan tashqari, er-xotin o‘rtasidagi aloqalar — ularning bir-birlari oldidagi huquq va burchlari hamda er oilada boshliq ekani va bu huquqdan u qanday foydalanishi lozimligi haqida yo‘l-yo‘riqlar beriladi So‘ngra oila doirasidan jamiyat miqyosiga chiqib, jamiyat mustahkam bo‘lishi uchun kishilar o‘rtasida birdamlik va mehr-shafqat, xolislik va bag‘rikenglik barqaror bo‘lishi zarurligi o‘ziga xos uslubda uqtiriladi Bu surada boshqalardagiga nisbatan ayollarga oid shariat hukmlari ko‘p va batafsil bayon etilganligi sababli unga «Niso» nomi berilgan
BAHOR VALSI Bahor valsi—bu kuy M. Mirzayev tomonidan nih tufayli, ijrochi bu asarni tez o‘zlashtirib yodlaydi. Ijrod cho‘zimini uzmasdan me’yoriga yetkazishni cholg‘uvchi e’tib oyatda nafis lirik ohangda yozilganligi a rez usullari qo‘llanilib, liga tovush orga olishi lozim. M. Mirzayev musiqasi, X. Mamadaliyev O‘rtacha tez, shoshilmay fortepiano va qashqar rubobiga moslagan OИД Y n 114
4-variant 10-вapиaнт = : 2 Kuzatuv nuqtasidan olingan ma’lumotlar = = 1 Yirik qatlamli ohaktoshlar (yoshi-O). Qatlamning yotish azimuti 38? yotish burchagi 30”. 2 Yirik qatlamli ohaktoshlar (yoshi-O). Qatlamning yotish azimuti 40? yotish burchagi 30”. 3 To‘q kulrang gillar (yoshi-S). Qatlamning yotish azimuti 30”, yotish burchagi 27”. 4 To‘q kulrang gillar (yoshi-S). Qatlamning yotish azimuti 30”, yotish burchagi 257. 5 Sinklinal o‘qi, Bu yerda och kulrang qumtoshlar (yoshi-D) tarqalgan. 6 5-nuqtadagi sinklinalning davomi. Qatlam och kulrang qumtoshlar (yoshi-D) dan tashkil topgan. 7 Och kulrang qumtoshlar (yoshi-D). Qatlamning yotish azimuti 27”, yotish burchagi 23", 8 Och kulrang qumtoshlar (yoshi-D). Qatlamning yotish azimuti 32”, yotish burchagi 257. 9 Qizg‘ish rangli konglomeratlar (yoshi-C). Qatlamning yotish azimuti 55", yotish burchagi 28". 10 Qizg‘ish rangli konglomeratlar (yoshi-C). Qatlamning yotish azimuti 80", yotish burchagi 31", 11 Qizg‘ish rangli konglomeratlar (yoshi-C). Qatlamning yotish azimuti 20", yotish burchagi 287. 12 Och kulrang qumtoshlar (yoshi-D). Qatlamning yotish azimuti 377, yotish burchagi 262. 13 Och kulrang qumtoshlar (yoshi-D). Qatlamning yotish azimuti 377, yotish burchagi 262. 14 Och kulrang qumtoshlar (yoshi-D). Qatlamning yotish azimuti 41”, yotish burchagi 282. 15 Och kulrang qumtoshlar (yoshi-D). Qatlamning yotish azimuti 90", yotish burchagi 31”. 16 To‘q kulrang gillar (yoshi-S). Qatlamning yotish azimuti 80”, yotish burchagi 27”. Toчkи нaблю-Гeoлoгичeckиe дaннътe тoчek нaблюдeний дeний 1 Aлeвpoлитъг (вoзpacт - нижний пepм). Aзимyт пaдeния 270", yгoл пaдeния 30", 2 Глинъ (вoзpacт - вepxний kapбoн). Aзимyт пaдeния 277", yгoл пaдeния 307, 3 Paзлoм. Bocтoчнee oт тoчkи нaблюдeния pacпpocтpaнeнъ Пecчaниkи (вoзpacт - вepxний дeвoн), нa зaпaдe – Koнглoмepaт (вoзpacт - cpeдний kapбoн). 4 Koнглoмepaт (вoзpacт - cpeдний kapбoн). Aзимyт пaдeния 273", yгoл пaдeния 31", 5 Aлeвpoлитъг (вoзpacт - нижний пepм). Aзимyт пaдeния 285", yгoл пaдeния 307, 6 Глинъг (вoзpacт - вepxний kapбoн). Aзимyт пaдeния 285", yгoл пaдeния 30", 7 Aлeвpoлитъг (вoзpacт - нижний пepм). Aзимyт пaдeния 350", yгoл пaдeния 27", 8 Koнглoмepaтъг (вoзpacт - cpeдний kapбoн). Aзимyт пaдeния 285", yгoл пaдeния 30", 9 Paзлoм. Aзимyг пaдeния 270", yгoл пaдeния 70". Bocтoчнee oт тoчkи нaблюдeния pacпpocтpaнeнъyг Пecчaниkи (вoзpacт - вepxний дeвoн), нa зaпaдe-– Koнглoмepaтъг (вoзpacт - cpeдний kapбoн). 10 Paзлoм. Aзимyт пaдeния 270", yгoл пaдeния 70". Bocтoчнec oт тoчkи нaблюдeния pacпpocтpaнeнии Гpaвeлитъг (вoзpacт - нижний kapбoн), нa зaпaдe - Koнглoмepaтъ (вoзpacт - cpeдний kapбoн). 11 Глинъ (вoзpacт - вepxний kapбoн). Ocъ cинkлинaли 12 Глинъ (вoзpacт - вepxний kapбoн). Ocъ cинkлинaли 13 Paзлoм. Aзимyт пaдeния 255", yгoл пaдeния 70". Bocтoчнee oт тoчkи нaблюдeния pacпpocтpaнeнии Гpaвeлитъг (вoзpacт - нижний kapбoн), нa зaпaдe - Koнглoмepaтъ (вoзpacт - cpeдний kapбoн). 14 Paзлoм. Aзимyт пaдeния 290", yгoл пaдeния 70". Bocтoчнee oт тoчkи нaблюдeния pacпpocтpaнeнъг Гpaвeлитъг (вoзpacт - 30 211
Ihudoy DU 6; 1 TIA umaman I Ing Y bai ———— 9) инти Жийёx z oxпoш"7) ФA и 3 22 - == == чи = == 2 Бaд. 2 TOKOИPГOHИ ЧИ БYPЧ
O‘zbekiston xukumati mamlakatning xar bir viloyatida ana shunday ayollar guruxlari tashkil qilgan va bu guruxlar kunning istalgan paytida, xar qanday shaxarning istalgan burchagida paydo bo‘lishadi va ko‘rsatilgan odamning “aqlini kirgizishadi”…
Saylovlarning yakuniy natijalari, qonunga binoan, 10 kun ichida e’lon qilinadi
shug‘ullangan. U Eyler gipotezasiga qo‘shimcha qilib, “oziq-ovqat mahsulotlari arifmetik progressiya bo‘yicha ortib boradi” degan. Eslatib o‘tamizki, aholi sonining (umumiy holda mehnat resurslari hajmining) eksponensial! o‘sish qonuni vaqti-vaqti bilan va qisqa vaqt oralig‘ida rivojlangan mamlakatlarda sodir bo‘ladi hamda o‘sish tezligi vaqt o‘tishi bilan barqarorlashadi. Bunda ma’lum vaqt oralig‘ida egn chiziqning qavariq qismi botiq, aksincha, botiq qismi qavariq qismga o‘tadi (9.6-chizma). Umuman, o‘sish biror botiq egri chiziq yaqinida S-simon egri chiziq bo‘ylab sodir bo‘ladi. Tegishli botiq egni chiziq o‘sish tezligining barqarorlashishini aпp1aaФ (дaгaпp: P.Фocтep. Oбнoвлeниc пpoизвoдcтвa: aтakyюшиe виигpмвaют. M., Пpoгpecc, 1978, гл.4, c.78-94) (9,5-9,7-caшaтaгaг). LO) LO) 1) Lo
108-rasm. Azrotarnon qurilmasining stemasi: 1—o‘n bo‘ylab joylashgan ventilyatar; 2– Eshffuzar; 3–saqlagich panjara; 4—havo taqsimlovchi panjara yoting‘achasiman elak), 5— danni tashish uchun kanal; b—havoni taqsimiyash uchun kanal; 7— tprmozlovchi qurilma; 8—–pastki gilereyaning tasmasimon konveberi; 9— chiqarish varonkasi Sig‘imi 3200 t bo‘lgan namunaniy omborxonaga uzunasiga 24 tadan jami 48 ta azrotarnov O‘rnatiladi. Azrtarnovlar ikkitomonlama hisoblanadi, ularda kanal uzunligi 8 metr. Omborxonada ustunlar va kontrorostlar (g‘isht tirgovichlar)ning joylashuniga qarab azrotarnon o‘qlari arasidagi masofa 2 mdan 3 mgacha qilib olinadi. Azrotarnovlar omborxona o‘rtasiga chiqarish veronkalari bilan birlashtirilgan. Don massasi azrotarnovlar bo‘ylab bir tekis va to‘liq oqib o‘tishi uchun omborxonadagi tarnovlar o‘rtasiga konussimon skatlar kurish ko‘zda tutilgan. Azratarnovlarni omborxonaga joylashtirish rejasi 109-rasmda keltirilgan. Azroltarnovlar namligi 15,5 9a gacha bo‘lgan don massalarini yaxshi tashiydi. Don massalarining sochiluvchanligi pasayishi uning ko‘chish qobiliyatiga ta’sir qiladi. Namlik o‘zgarishi bilan uyumning oxirgi balandligi ham o‘zgaradi. 14 «2 namlikda guruch uchun balanl-lkk 5 m, bug‘doy na kungaboqar uchun 5,5 m bo‘ladi. Namlik 16 "5 ga oshishi bilan uyum balandligi guruch uchun 3,6 mgacha. bug‘doy uchuq 4,7 m va kungaboqar uchun 5,5 mgacha bo‘lishi kerak. 309
"Islomda sunnatning o‘rni va "Qur’oniylar" nomi ostida O‘zbekistonda o‘tgan ilmiy-ma’rifiy anjumanga yig‘ilgan taniqlik din peshvolari va marhum shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning shogirdlari keyingi paytlarda "safida o‘zbekistonlik musulmonlar paydo bo‘lgan" "Qur’oniylar" nomli bir jamoani tanqid qildilar
1525 Veb server Ya э BA PHP-harakat HTML gay ob i orib rov Domenga ulanish HTTP-so‘rov HTTP-jav ob Foydalanuvchi
joylashgan?.Gretsiya esa cheklangan infrastrukturasi tufayli 2 mingdan ortiq qochoqni qabul qilish imkoniga ega emas. Shu bois. qochoqlar va migrantlar u yerdan Makedoniya. Serbiya va Vengriyaga qarab yo‘l olmoqdalar. 2015- yilning iyun! oyi so‘ngidagi ma’lumotlarga ko‘ra, hozirda har kuni o‘rtacha 1 ming nafar qochoq Gretsiyadan Makedoniyaga o‘tmoqda. Jenevada o‘tgan brifing chog‘ida MXT ning rasmiy vakili Jozl Millman shunday bayonot berdi: "Gretsiya hozirda yirik qabul qiluvchi punktga aylangan, bu esa mamlakat iqtisodiyotini oxirgi o‘n yillikdagi eng yomon ahvolga solib qo‘ymoqda""", Vengriya tashqi ishlar vaziri Peter Siyyarto fikricha, o‘z chegaralarini nazorat qila olmayotgani uchun migrantlarning ommaviy oqimi uchun Gretsiyada katta mas’uliyat bor, biroq u amalda o‘z chegaralarini qo‘riqlay olmayabdi. "Ha, albatta, bu Gretsiyaning mas’uliyati, -deydi vazir, -chunki u chegarani himoya qilmayabdi. Shuningdek, u hatto migrantlarni ro‘yxatga ham olmayabdi. Shu sababli ham Vengriyaga avval ro‘yxatga olinmagan migrantlar kirib kelmoqda. Bu katta muammo. EIning barcha a’zolari hamjamiyatning nizomiga qat’iy amal qilishi lozim". EIning amaldagi migratsion reglamenti ("Dublin-3")ga MUVOFIQ-EYY mamlakatlari o‘z tashqi chegaralarini qo‘riqlashi. qochoqlar esa mamlakatga kirish maqomini olish uchun ariza bilan murojaat qilishlari va shu yo‘l bilan ular kiritilishi lozim.O‘n minglab suriyaliklar Yevropaga o‘tganlaridan so‘ng Bolqon orqali Germaniyaga tomon harakatlanmoqda va Vengriyada to‘planib qolmoqda.Vengriya esa EY talablariga rioya etib, ro‘yxatga olinmagan qochoqlarni Avstriya va Germaniyaga o‘tkazmaslik pozitsiyasida turibdi. Vengriyadagi ro‘yxatga olish jarayonida ko‘plab migrantlar EIning boshqa davlatlariga o‘tish huquqini beruvchi maqomni ololmaganliklari uchun mazkur mamlakatning o‘zida yig‘ilib qolmoqda. Migrantlarning 4 Europe or Dreath. The Old World does not know how to‘stop the Alood of migrant from Africa /19.05.2015/ — http://regionplus.az/en/articles/view/4472 4“ hitp://tass.ru/infographics/ fikrlashlaricha, Vengriyada arizalarni ko‘rib chiqish jarayoni murakkab va uzoq davom etuvchi jarayondir. Bu esa, ularni hukumat qochoqlarni qabul qilishni maksimal darajada qulaylashtirishga va’da bergan Germaniyaga qo‘yib yubormayabdi. Ayni vaqtda, qochoqlar soni Avstriya va Germaniya rahbariyati bashorat qilgan mo‘ljallardan uch barobar ortiqchadir. Germaniya ko‘plab qochoqlarni qabul QILGAN-EYY mamlakati bo‘ldi. Angela Merkel’ mamlakat qochoqlarni qabul qilishni hoxlashi va bunga tayyorligi haqida bayonot berganidan"" so‘ng yuz minglab insonlar qonuniy va noqonuniy yo‘l bilan Germaniyaga intilishni boshladi. Germaniyaning "TA" internet redaksiyasi rahbari Daniyel Krechmar bergan ma’lumotlarga ko‘ra, hozirda qochoqlar uchun tashkiletilgan lagerlarga qariyb 4 mln. kishi joylashtirilgan. Germaniyaning o‘zida noyabr oyining so‘ngigacha qochoqlar soni qariyb 1 mln. kishini tashkil etgan. Ularning 30 "bi suriyaliklar bo‘lsa, qolganlari — albanlar, afrikaliklar va boshqa mamlakatlar fuqarolari bo‘ldi. Ayni VAQTDA-EYY migratsion to‘lqinning bunday ko‘lamini qarshi olishga ojiz ekanligi ko‘rinmoqda"", Germaniya yuqori doiralari bu vaziyatda nima qilarini bilmay tahlikaga tushib qolgan. RFAning Yevropa Instituti nemis tadqiqotlari Markazi rahbari V.Belov shunday fikrni bildirib o‘tadi: "Germaniyaning moliya vaziri bu hodisani qaysi bosqichda: sodir bo‘lib bo‘lganmi yoki butun dahshati hali oldindami, aniqlab bo‘lmaydigan butun bir halokatli ko‘chkiga o‘xshatdi". Germaniyaliklar migrantlarning bunday oqimga qanday munosabatda) Daniyel Krechmar shunday ma’lumotlarni keltiradi: 2076 germaniyaliklar qochoqlar oqimidan tashvishda, 4076 iesa bundan hech qanday xavf ko‘rmayotganini ta’kidlashgan. 5 http://ru.curonews.com/2015/12/22/migrants-more-than-a-million-arrive-in-the-cu/ “http://ru.euronews.com/2015/12/22/migrants-more-than-a-million-arrive-in-the-si 4796 tub aholi Merkelning siyosatidan norozi ekanliklarini bildirganlar. Shu bilan birga migrantlarning kirib kelishi Yevropaning barcha mamlakatlarida ham tub aholi tomonidan ijobiy kutib olinayotgani yo‘q. RFdagi Qochoqlar bo‘yicha "Fuqaroviy yordam" tashkiloti raisi O‘RINBOSARI-EE.Bo‘rtina fikricha, Rossiya, Vengriya va yana bir qator mamlakatlarda aholi qochoqlarga nisbatan salbiy kayfiyatda. Bunday kayfiyatning paydo bo‘lishiga sabab nimada? Buning sababi shundaki, OAV tomonidan bir qator jinoyatlarga oid xabarlar tarqatilganda muttasil jinoyatchilarning millati ko‘rsatiladi. Bu esa o‘z navbatida, aslida, jinoyatning yosh, jins yoki milliy xususiyatlar bilan aloqadorligi bo‘lmasa-da, OAV ta’sirida jamoatchilik orasida hamma o‘g‘rilar, qotillar va zo‘ravonlar–kelgindilar, mehnat migrantlari va qochoqlardir, degan noto‘g‘ri fikrni shakllantirib qo‘ygan. Darhaqiqat, migrantlar oqimining miqyosi juda katta va BU-EY mamlakatlarini boshi berk ko‘chaga olib kirib qo‘ydi. Endi bu mamlakatlar ikki yo‘ldan birini tanlashi lozim: qochoqlarni qabul qilish siyosatini davom ettirish yoki to‘xtatish. Agar bugun qochoqlarni o‘z vatanlariga ko‘chirish kerak bo‘lsa, shunday savol tug‘iladi: ularni qayerga ko‘chirish lozim Suriyalik qochoqlar o‘z vatanlari urush girdobida qolgan, ularni yana u yerga qaytarib bo‘lmaydi. Germaniyani tark etib kishilar qayerga boradi? Bu kabi savollarga hech qanday javob yo‘q. Ikkinchi muammo–logistika: Mamlakat qochoqlarning bunday ko‘lamini qabul qilish va o‘z hududlari bo‘ylab taqsimlashga qodir emas. Germaniyada «millatning keksayishi? bilan bog‘liq ishchi kuchi yetishmovchiligi muammosi mavjud. Biroq bir qator tahlilchilar fikricha, 300—400 ming nafar ishchi kuchi bu taqchillikni to‘ldiradi, qochoqlar soni esa me’yordan bir necha barobar ortiqdir. Shuncha qochoqni mamlakat hududiga joylashtirgan taqdirda ham ularni ish bilan ta’minlash, jamiyatga moslashib, uning to‘laqonli a’zosiga aylantirish 94
dan ajrashganlar, yolg‘iz onalarga) va muddatli harbiy xizmatni o‘tayotgan harbiy xizmatchilarning xotinlariga; 1 va P guruh nogironlariga; 1941-1945-yillardagi urush qatnashchilariga va imtiyozlari bo‘yicha ularga tenglashtirilgan shaxslarga; o‘n sakkiz yoshga to‘lmagan shaxslarga; ta’lim muassasalarida ishlabchiqarishdan ajralmagan holda o‘qiyotganlarga (250-modda); jamoa shartnomasi, kelishuvida nazarda tutilgan boshqa hollarda. Ishlayotgan erkaklarga yillik ta’til ularning xohishlariga binoan xotinlarining homiladorlik va tug‘ish ta’tili davrida beriladi. Ta’tildan foydalanishning jadvalda belgilangan vaqgi xodim bilan ish beruvchining kelishuviga binoan o‘zgartirilishi mumkin. 145-modda. Ta’tilni uzaytirish yoki uni boshqa muddatga ko‘chirish Xodimlar quyidagi hollarda ta’tilni uzaytirish yoki boshqa muddatga ko‘chirish huquqiga egadirlar: vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik davrida; homiladorlik va tug‘ish ta’tili muddati boshlanganda; yillik ta’til o‘quv ta’tiliga to‘g‘ri kelib qolganda; davlat yoki jamoat vazifalarini bajarayotganda, basharti qonunlar va boshqa normativ hujjatlarda bunday vazifalarni bajarish uchun xodimni ishdan ozod etish nazarda tutilgan bo‘lsa. Agar ta’tildan foydalanishga to‘sqinlik qiluvchi sabablar ta’til boshlangunga qadar kelib chiqqan bo‘lsa, xodim bilan ish beruvchi o‘rtasidagi kelishuvga binoan ta’tildan foydalanishning yangi muddati belgilanadi. Bunday sabablar ta’til davrida kelib chiqqan hollarda ta’til tegishli kunlar soniga uzaytiriladi yoki xodim bilan ish beruvchining kelishuviga binoan ta’tilning foydalanilmay qolgan qismi boshqa muddatga ko‘chiriladi. Xodim ta’tildan foydalanishga to‘sqinlik qiluvchi sabablar to‘g‘risida ish beruvchini xabardor qilishi shart. Agar xodim belgilangan muddatda ta’tilning boshlanish vaqti to‘g‘risida o‘z vaqtida xabardor qilinmagan 76
Rossiyada Amur daryosidan ko‘tarilgan muz bo‘laklari qirg‘oqqa chiqib, to‘siqlarni buzib tashladi (video) Rossiya hududidan o‘tuvchi Amur daryosida muz siljishi paytida ko‘tarilgan ulkan muz bo‘laklari Xabarovskdagi Utes posyolkasi qirg‘og‘iga chiqib, temirbeton panjarani buzib tashladi. Bu haqda “Interfaks” xabar berdi. Xabarga ko‘ra, hodisa qirg‘oq bo‘yida yurgan mahalliy aholi guvohligida yuz bergan. Muz bo‘laklari piyodalar yo‘lagi bo‘ylab yoyilgan. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, jabrlanganlar yo‘q. Xabarovskda aprel oyi oxiri uchun g‘ayritabiiy iliq ob-havo prognoz qilinmoqda. Havo harorati selsiy bo‘yicha 23 darajagacha isiydi. Bir necha kun oldin daryo deyarli butunlay muzdan tozalandi, ammo vaqti-vaqti bilan Amurning yuqori qismidan muz oqib kelishi davom etmoqda. Bundan tashqari, Utes yaqinidagi qirg‘oqda muzlar to‘planib qolgan. Uzoq Sharq gidrometeorologiya markazi xodimi Natalya Efremovaning so‘zlariga ko‘ra, qish qorsiz kelgani va suv sathi yuqori bo‘lgani sababli Amur qirg‘og‘iga muz chiqadi. “Bu yil Amur sathi me’yordan 4 metr yuqori, odatdagi balandligi esa 1,5 ga teng. Shu va qorning ozligi tufayli daryo suvi 1,5 metr chuqurlikda muzlab qoldi”, — dedi u. Xabarovsk o‘lkasining prokuraturasi qirg‘oq yuzasiga muz massalarining chiqishi, to‘siqlarning buzilishi hamda aholi hayoti va sog‘lig‘iga tahdid paydo bo‘lishi munosabati bilan tekshiruv o‘tkazishni ma’lum qildi.
Kurtlar Vadisi Pusu 234-bolum - www.Voydod.net Kurtlar Vadisi Pusu 234 Bolum Kurtlar Vadisi Pusu 234-bolum Bo'limi: Kurtlar Vadisi Pusu \| Teglar: Kurtlar Vadisi Pusu 234 Bolum \| 1 5 3GP MOBIL TURINI KO'CHIRISH (94 MB) SIFATLI TURINI KO'CHIRISH (540 MB) Barcha izohlar: 3 sadulla2122 yozdi: \| 22.11.2014 \| 23:32 #3 Спам 232 bilan bir hil bob qobdimi Like \| 0 voooooo yozdi: \| 01.11.2014 \| 14:37 #2 Спам 235 чи кисмини качон корамиз Like \| 0 Guzalya yozdi: \| 31.10.2014 \| 23:26 #1 Спам tamom bumaydimi bu kino Like \| 0 Faqat Ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirish mumkin. Iltimos, 1 minut vaqtingizni ayamay ro'yhatdan o'ting. [ RO'YHATDAN O'TISH \| KIRISH ]
XKS menejeri Stefan Hanterning ma’lum qilishicha, vaqt o‘tish bilan printerlar “muzey eksponatlari”ga aylangan
Demak, har bir km” yuzadan 7,6 l/sek. Daryoning egri bugriligi (K) deb, daryoning umumiy uzunligini (L) uning boshlanish joyi bilan quyar joyini birlashtiruvchi eng qisqa masofa (to‘g‘ri chiziq) ga (E) nisbatiga aytiladi. U quyidagicha aniqlanadi: L Ker Daryoning oqim koeffitsenti (D) —bu uning havzasiga yoqqan yog‘in (M) miqdorining qancha qismi daryoga kelib quyilganligi (Q) bo‘lib, u quyidagi formula yordamida aniqlanadi: Ox 100 7 м Masalan, ma’lum daryoning yillik oqimi 1,2 km", uning havzasidagi yillik yog‘in miqdori 600 mm yoki 0,0006 km”, suv yig‘adigan havzasining maydoni 5000 km” bo‘lsa, unda yillik tushgan yog‘in miqdori (5000x0,0006 km”-—3,0 km”) 3,0 km” bo‘ladi. U holda oqim koeffitsenti 1,2x100 —3 en kub Javob, oqim koeffitsenti 4090. Demak, o‘lka daryo havzasiga tushgan yillik yog‘in miqdorining 4094 i to‘planar ekan. = 4096 5.4. Daryo deltasi Daryolarning quyar joyi, ya’ni mansabida ham o‘ziga xos jarayonlar ro‘y beradi. Mazkur jarayonlar daryo suvi bilan daryo quyiladigan suv havzasining o‘zaro ta’siri hamda qattiq oqiziqlarning yotqizilishiga bog‘liqdir. Qulay sharoitda daryolarning quyar joyida daryo tagida dumalab kelgan jinslar toplanadi? va suvdagi muallaq oqiziqlar cho‘kadi, ular asta-sekin to‘planib, tekisliklarni hosil qiladi. Bu tekisliklar shakli uchburchakka ya’ni, grekcha A (delta) shaklida bo‘ladi. Shuning uchun daryolar quyar joyida keltirma yotqiziqlardan hosil bo‘lgan keng tekisliklar delta deyiladi. Daryo o‘zani deltada ko‘pdan-ko‘p tarmoq va o‘zanlarga bo‘linib ketadi. Qirg‘oqlar shakli va quruqlikning balandligi bilan dengiz shi chuqurligi farqiga qarab deltalar turii shaklda rivojlanadi. U quyidagi bosqichlarda shakllanadi: 242
1I.Matematik o‘yin, "ZO‘R". b Bu o‘yin o‘quvchilarii ko‘paytirish va bo‘lishni og‘zaki, tez. bajarishga o‘rgatadi, ulardagi diqqatsi barqaror bo‘lishiga, hushyorlikka, xotirani mustaxkam-lapga yordam beradi. Bundan tashqari, bu o‘yinni o‘quvchilar juda qiziqib, aslo zerikmay, qayta-qayta o‘ynaydilar. O‘yin tartibi quyidagicha olib boriladi. Bir nechta o‘quvchilar terilib turadilar va sonlarni 27
Xulq cholg‘ularida ijrochilik (Яшop prima) TOSHKENT
13. y =arcsinx. 14. >>=arccosx. 15. y =arctgx. 16. y — arcctgx. 17. y =secx. 18. y — cosecx. 19. y=shx. 20. y=chx. 21. y=th x. 22. y=^cthx. 23. y=Arshx. 24. y =Archx 25. y =Arthx 26. y=Arcthx. 27. y -x x. l ' '-I « '- / s in X . 2 ^ = = sin x • sec x. cos x COS* sin2x y' =ehx. y' =shx. 1 > = ch2* / -1 ^ s h V 11 I l-x 2 ‘ y /=x JC( 1 H-ln x). 6 . Funksiyaning differensiali. y=f(x) funksiya (a\b) oraliqda berilgan bo‘lsin. x0e(a\b) nuqtani olib, unga Ax(Ax>0 yoki Ax<0) orttirma beramiz (x0+Axe(fl;/>). Natijada berilgan funksiya ham shu nuqtada orttirma oladi va u kabi ifodalanadi. 300
Bojxonachilar tomonidan bojxona qonunbuzilishi holatlariga qarshi samarali kurash olib borilmoqda. Toshkent viloyati bojxona boshqarmasi tomonidan fuqarolar qonunbuzilishi holatlarini sodir etmasliklari uchun muntazam ravishda profilaktik tadbirlar olib borilmoqda. Lekin, ayrim fuqarolarning xorijda ishlab chiqarilgan, ammo bojxona rasmiylashtiruvidan o`tganligi va sifatini tasdiqlovchi hujjatlari bo`lmagan tamaki mahsulotlarni respublikamizga yashirincha olib kirishga bo`lgan urinishlari hamon uchramoqda. Ana shunday holatlarning biri “Navoiy” chegara bojxona posti xodimlari tomonidan aniqlandi.Ushbu postga piyoda holda kirib kelgan fuqaro N.E.ning qo`l yuklari bojxona ko`rigidan o`tkazilganda, ushbu shaxsning yuklari orasidan yo`lovchi bojxona deklarasiyasida yozib ko`rsatilmagan va og`zaki so`rovida aytilmagan qiymati 17,1 million so`mlik, 760 quti tamaki mahsulotlari va 110 quti elektron tamaki mahsulotlari borligi fosh qilindi. Shuningdek, mazkur post xodimlari tomonidan yana bir shunday holat o`z vaqtida bartaraf qilindi. Qo`shni mamlakatdan o`zining “Jentra” rusumli avtotransport vositasini boshqarib kelgan fuqaro N.A. belgilangan tartibda xolislar ishtirokida bojxona ko`rigidan o`tkazildi. Natijada, uning yuklari orasida yo`lovchi bojxona deklarasiyasida yozib ko`rsatilmagan va bojxonachilarning og`zaki so`rovida aytilmagan, qiymati 22,2 million so`mlik 10 dona tamaki chekish uchun qurilma va 950 quti elektron tamaki mahsulotlarini borligi aniqlandi. “S.Najimov” chegara bojxona posti xodimlari tomonidan ham tamaki mahsulotlarining noqonuniy olib o`tilishi xolati fosh etildi. Ushbu postga piyoda holda kirib kelgan fuqaro X.M.ning qo`l yuklari bojxona ko`rigidan o`tkazilganida, ushbu shaxs umumiy qiymati 1,6 million so`mlik 90 quti tamaki mahsulotlarini qo`shni davlatdan noqonuniy olib kirishga uringan vaqtida to`xtatib qolindi. Hozirda mazkur holatlar yuzasidan bojxona tekshiruvlari davom ettirilmoqda.
chegaraviy shartlarni qanoatlantiruvchi i (x, {) funksiyani topish talab qilinadi (issiqlik o‘tkazuvchanlik uchun aralash masala). Buning uchun t—07 almashtirish orqali (11) teng— = di 02i i { L X, lama——— ko‘rinishga – ot Oh" keltiriladi. Shunga ko‘ra keyingi mulohazalarda a—1 Iye rama deb qabul qilinishi mumkin. Aytaylikki, Yoi0, 0 = 5 h =5 yarim tekislikda ; ikkita x = y, «= N (51 1) —0, 1, 2, ...) parallel to‘g‘ri chiziqlar oilasi kub - rilgan bo‘lsin (11-chizma). -1,1) i, i) (211) Biz Ari ih, Yo, =! i (x; 1.) = sh;, belgilashlarni kiritamiz va har qaysi (X;, gr ichki tugun uchun xosi o H (1,1) ar 1, lalarni mos ayirmalar bilan almashtiramiz: 12-chizma (Osh –, shar agar ali, –! « O‘.G Sh (14) 13-chizma o oi ot ir o‘ i o: u 5; —1) N (=) m 9. (14) dE 1; d a = 1 bo‘lgan holda (11) tenglama quyidagicha almashti-lishi mumkin: “Fa = shar 2 1—1,, (15) { ha . shu (— –y 2 UAG (15") 1 . 82 yoki a = 12 belgilash. kiritilsa: yona (1—20) shi. ov (i U; y?) (16) (12-chizma (1-120) U;; —0 (iari "B y; 0 (17) (13-chizma Keyin o shunday tanlanishi lozimki, natijada ayirma: tenglama turg‘un va xatosi eng kichik bo‘lsin. (17) tenglax har qanday oda, (16) tenglama esa 0 = a =: 0,5 da turg‘u: dir. 6 = M2 va s—1,6 da (16) tenglama = -Shu 2 ga keladi. Bu tenglamalar va (17) tenglama 0 =—x. = 0 = { = T sohada mos ravishda 1 ri (joy 5 Yuz Boshi) ko‘rinish— 2 — T i—i = EM AR, Ashir = « Jar", – 7 "y y = — = y ju —I T B «IN M, xatoga ega bo‘ladi, bunda I, = tax PA" (2), 19" (0), 4" (0). 0=i=7, 0=x=5, M, = tax 19 (20), 18" (21, 1V" (0P, Osh T, 0—x=: Bir jinsli bo‘lmagan parabolik tenglama uchun arala! - di fi", masala to‘rlar usuli bilan yechilganida «P! en? F(x, 1 x differensial tenglama shu, 1=(1—20) iga (sharga; 1)-— (Yer,, yoki o—112 va sa —176 bo‘lganda = 1 y Shunl = ir aa.) – IF; (17 ayirmali tenglamaga almashtiriladi. Keyingi ikki ayi mali tenglamaning xatosi quyidagicha baholanadi: ju—ul =! (M. 4— M.) h?, M = 57 (mum) RAY B r bunda { 02i } di ( Hu) M, = sh ki et T—ish a?! — a a ax { 52) Ma — max 55) . M. = tax Vaxt) 12—M. = tax (=) aJ 3-misol. 9—0,5 bo‘lgan hol uchun (16) tenglamadan 3dalanib, -–—, i (52. 0) — «tlh(o«=x=, «O, 8 i (B) = 0, (0 =: = 0,025) masala yechilsin. Yechish: x argument bo‘yicha qadam x = 0,1 bo‘lsin. 6 = y. = 0,5. Shunga ko‘ra G‘ argument bo‘yicha qadam 1—0,582— 2 0,005 bo‘ladi. Chegara qiymatlari simmetrik. Shu sababli dvalga x = 0; 0,1; 0,2; ...; 0,5 ga mos qiymatlarni ki-LA amiz. Hisoblashlar «,!!! = —n? ich formula bo‘yicha sariladi. Hisoblashlardan namunalar: 0 uchun shu! = 0,5 (izo-im) —0,5 (0,587840) —0,2939, y = 0,5 (izo 45 ish) —0,5 (0,809040,3090) —0,5590. isolga To‘rlar usuli bi ia, 0 170,1 0,2 0,3 { 0,4 10,5 0 0 0,3090 { 0,5878 { 0,8090 { 0,951111,0000 0,005 0 0,2939 { 0,5590 } 0,7699 { 0,9045 (0,9511 0,010 0 0,3795 { 0,531610,7318 ( 0,8602 (0,9045 0,015 0 0,2658 { 0,5056 0,6959 10,8182 (0,8602 0,020 0 0,2528 { 0,4808 { 0,6619 { 0,7780 10,8182 0,025 { 0 { 0,2404 { 0,4574 { 06294 { 0,7400 (07780 O 0,025 0 0,2414 } 0,459310,6321 { 0,7431 10,7813 «} 0,025 0 0,0010 { 0,0019 { 0,0027 } 0,0031 (0,0033 {ssiqlik o‘tkazish tenglamasi uchun haydash usuli. Bu 10 x=a, 0 = 1 = T yarim tekislikda di 021 i!!! 18 dg‘ dx? gi lamaning y (x, 0) = R (2), i (0, } = (E, i (0, 7— (0, pang‘ich va chegaraviy shartlarni qanoatlantiruvchi yechi- { topish talab qilinadi. Buning uchun h va Yo argument-bo‘yicha p. va { qadamlar tanlanadi, hosilalar har qaysi –tugunga mos ravishda chekli ayirmali ifodalar bilan almashtiriladi va { (X), F (2), f (1) funksiyalarning chegarg‘ viy nuqtalarda qiymatlari hisoblanadi. 5— PU{ almashtirit kiritib, ushbu sistemaga ega bo‘lamiz: ini (259) ia ili 5i = 0, (15 (1 = G.p, } = 0, 1,2, ..) ir = (x), (20 «i», (21 «i». (22 Bu sistemani yechish uchun dastlab (19) tenglama Shia ar aa (B "R Sh.luda) (23 ko‘rinishiga keltiriladi, bunda a; u 8; sonlar a.ga = 12–9), B, = F «ia? «u (24 11417 (2—8— aa), bug‘ = ar ud b; da. 7 A4 suz, (1—27) (25 formulalar bo‘yicha topiladi. So‘ng (22). chegaraviy shartla bo‘yicha –F (..). (23) formula bo‘yicha «r,! ketma-ke aniqlanadi (bunda «= p—1, p—2, ..., 1). Masalani yechi tartibi: G Tag‘ri yurish: (21) chegaraviy shartlar va (24), (25) for mulalar bo‘yicha a, bur aa Buni (1 == 2,1) sonla topiladi. . Teskari yurish: (22) chegaraviy shartlardan «dim =? O.i. aniqlanadi. So‘ng (23) formula bo‘yicha quyidagilar hisob lanadi: Ili 7 (Haji –ba tadan) ini «du» («la !uAl b—2,14 u A2, (26 Uzga shuni bura) burni y o‘ ib K»? teng A4-misol. Haydash usuli qo‘llanilib, m aka lamani va i (x, 0) = 4x (1—x), i (0, 2) = i (1, 1) = 0 shar arki qanoatlantiruvchi yechimi topilsin. - itar sh; Aytaylik, y = 0,1, 1 = 0,01 bo‘lsin. Und 17
Buyuk mudabbir pildiroq sog‘ga o‘yiniga o‘tirgan qin morbozga, qimorboz bo‘lgandayam nuqul raqamiga pul tikib dovini birpasda o‘ttiz olti baravar qilib yutishni mo‘ljallagan xomxayol qimorbozga o‘xshardi. Ahvol bundan ham battar edi: xazinatoparlar gardkam qilgan pildiroq o‘yinda o‘n ikkita raqamning o‘n bittasi yutmaydigan nolB raqamidan iborat edi. Qolaversa, bu-nisiyam ishkal. Shu o‘n ikki raqamdan bittasining izi yo‘qolgan, orziqib kutilgan yutuq ehtimol shuning o‘zidir, lekin, afsuski, u qayergadir gumdon bo‘lgan. Shu tariqa Ostap ich-etini yeb o‘tirgan edi, bosh sarkor kelib, uning xayolini bo‘ldi. Uni ko‘rishi bilan Ostap-ning battar ta’bi tirriq bo‘ldi. —Hay-hay—dedi amaliy sarkor.—Ancha epaqaga kelib. qolibsiz-ku. Qo‘ying, meni kalaka qilmang. Stulni nega olib kiravermaysiz) Meni laqillatmoqchi-MISIZ2 —O‘rtoq Bender,—dedi g‘o‘ldirab sardor. — Uh, asabimni buzib nima qilasiz-at! Tezroq olib kiring, tezroq! Mana, ko‘rdingizmi, tagimdagi shu stul topildig‘ingizning qimmatini o‘n chandon oshirib yubordi. Ostap xiyol boshini qiyshaytirib, ko‘zini qisdi. —Odamni xunob qilmang, bas,—dedi u oxiri o‘shqirib,—qani stul? Nega olib kelmadingiz2 Ippolit Matveevichning tutilib-sutilib boshlagan hisobot ma’ruzasi baqiriq ovozlar, kinoyador chapak-dar hamda ilmoqli savollar hisobiga bo‘linib turdi. Vorob’yaninov kulgi ostida ma’ruzasini tugatdi, —Mening pand-nasihatlarim zoye ketibdi-da?— o‘dag‘aylab dedi Ostap.—O‘g‘irlik qilmang, Gunoh bo‘ladi, deb necha marta aytganman sizga Ho‘v o‘sha Stargorod-da jufti halolim bo‘lmish madam Gritsatsuyevani shilmoqchi bo‘lganingizdayoq bachkana bir o‘g‘rivachcha ekaningizni «sezgan edim, Bu qobiliyatingiz bilan narp borsa olti Oy yotib chiqasiz, xolos. Sizdek saromad donishmand, sizdek rus demokratiyasining otaxoni uchun olti oy arzimagan bir muddatga o‘xshaydi-yu, lekin mana natijasi. Qo‘lingizdagi stulni oldirib o‘tiribsiz. Bu ham yetmagandek, oson ishni qiyinlashtirib qo‘ydingiz! Yana qayta borib ko‘ring-chi, u yerga. O‘sha Avessalom deganingiz endi sog‘ qo‘ymaydi sizni. Bema’ni tasodif qo‘l kelibdi, shukr qiling, naq bo‘lmasa panjaraxonaga tiqib qo‘yishardi, shu topda mendan sovg‘a-salom kutib o‘tirgan bo‘larmi-214
Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy — muhaddis, Imom. (vaf. 841 yil). Tarjimai holi Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy vafoti 226/841. Oʻz davrida Madina shahrining mashhur imomlaridan hisoblangan. Ustozlari Ismoil ibn Fbu Uvays Imom Nofiydan qurʼon ilmini mukammal oʻrgangan. Molikiy mazhabi sohibi Molik ibn Anas muhaddisning togʻasi boʻlgan va asosan hadislarni undan olgan. Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy Abdulaziz ibn Mojishin, Sulaymon ibn Bilol, Salma ibn Virdon va boshqa koʻplab ishonchli roviylardan hadis oʻrgangan. Shogirtlari Ismoil ibn Abu Uvaysdan sihohi sitta mualliflaridan Imom Nasoiydan boshqa barchasi — Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Termiziy, Imom Abu Dovud, Ibn Mojja hadis [rivoyat]] qilishgan va Muhammad ibn Nasr Soigʻ, Ali ibn Jabla Isbahoniy]], Abu Muhammad Dorimiy, Hasan ibn Ali Sirriy va boshqa koʻplab muhaddislar Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniydan hadis oʻrgangan. E’tiroflar Ahmad ibn Hanbal: „Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy ishonchli muhaddis boʻlgan. Uning hadislarida kamchilik uchramaydi“, — degan fikrni bildirgan. Abu Hotam: „Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy rivoyat qilgan hadislarning hammasi toʻgʻri“, -degan. Adabiyotlar Shukurillo Umarov “Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi” Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil. Manbalar muhaddislar
Ё C) Co “(I 2 tar Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish omillari hozori Nazorat uchun savollar. 1. Bozor iqtisodiyotida narx siyosati va narxga ta’sir etuvchi omillar nimalardan iborat? 2. Narxning shakllari va funksiyalari haqida tushuncha bering. 3. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlabchiqarish omillari tarkibi va ularga ta’sir etuvchi asosiy mezonlar nimalardan iborat? 4. Bozor iqtisodiyoti sharoitida qishloq xo‘jalik mahsulotlari ishlabchiqarish omillarining o‘ziga xos xususiyatlarini tushuntiring. Foydalanish uchun adabiyotlar 1. Debertin, Dr David IL: Agricultural Production Economics. Second Edition 2012, GreateSpase. 2. Kotler, Keller, Opresnik: Marketing-Menegment, Germany 2015. 3. Abduganiev A., Abulqosimov H. va boshqalar Davlatning agrar siyosati Toshkent “Akademiya” 2006—200 b. 4. Agrar sohada islohotlarni yanada kengaytirish va chuqurlashtirish muammolari va echimlari. Toshkent, “Mehnat”, 2003 5. Raxmonaliev A., Jo‘raev A. va boshqalar “Qishloq xo‘jaligini intensiv rejalashtirish”-Toshkent. 1999. 225
21 Shunday qilib, Allohning (qayta tiriltirish haqidagi) va’dasi haq ekanini va Qiyomat soatining (kelishi) shak-shubhasiz ekanini bilishlari uchun (odamlarni g‘ordagi yigitlarning ahvolidan) ogoh qildik O’shanda (ya’ni, g‘ordagi yigitlar uyqularidan uyg‘onib, odamlar bu mo‘‘jizaning guvohi bo‘lganlaridan keyin, ular ajallari yetib vafot qilishgach) o‘zaro ularning ishlari haqida talashibtortisha boshladilar Bas, (ayrim kishilar): «Ularning ustiga uylar bino qilinglar Parvardigor ularning (qaysi joyda, qanday holda yotganlarini) juda yaxshi bilur», dedilar Ularning ustida hukmron bo‘lgan (podshoh va saroy a’yonlari esa); «Albatta, siz ular (ya’ni, Ashobul-Kahf) qabrining ustida bir masjid qurib olurmiz», deyishdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev “Raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishni yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorni imzoladi, deb xabar beradi Telegram’dagi “Huquqiy axborot” kanali. Qarorga ko‘ra, 2024-yil 1-yanvargacha, jumladan, 82 turdagi xomashyo va yarim tayyor mahsulotlarga import bojxona boji “nol” stavkada qo‘llaniladi: sun’iy mo‘yna; zig‘irpoya tolasidan to‘qilgan gazlamalar; sun’iy tolalardan tayyorlangan gazlamalar; shisha iplar; shisha tolali matolar va boshqalar. Avvalroq O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatish sohasidagi ayrim tovarlar 3 yilga, shuningdek, 676 turdagi texnologik uskunalar import boji va QQSdan ozod qilingani, banan, ananas, kivi, avokado, finiki va shu kabi boshqa tovarlar bojxona bojidan ozod qilinishi to‘g‘risida xabar berilgandi.
olingan. Kobalt va nikel gidridlari SoN, va MN, ham xudli shunday hosil qilingan. Temir ReO, G‘e Ou. YeezO, oksidlar hosil qiladi. Odatdagi sha?-itda Re,O, nihoyatda barqaror modda, qizdirilganda Re,O, ga, yuko-i temperaturada G‘eO ga aylanadi. Kobalt va nikelning kislorod bilan oksidlanish tezligi temirnikidan kichik, ular yeng npda SoO va KYU hosil bo‘ladi. Kobaltning SoO, So,O., SoO,, S0,O, oksidlari ma’lum, bulardan eng barqarori So0 dir. Nikelning ham xuddi kobalet oksidlari kabi oksidlari bot. M,O, ni 300 — 4009C ra kadar qizdirilganda parchalanib avvel «O, ga so‘ngra MKO ga aylanadi. M«O, va «(ON)»! kuchli oksidlovchi bo‘lganligi uchun ishqorli akkumulyag‘gorlarda ishlatilaln. Akkumulyatorga tok berilganida uning anodida XON), hosil bo‘ladi; akkumulyator ishlagan vaqtida QON), qaytarilib QON), ga aylanadi: 2’{ON), -Re 2 Ni(OH), 4 Fe(OH), Akkumulyator zaryadlanayotganida bu: reaksiya teskari yo‘nalishda S0-radi. Bu akkumulyatorda manfiy elektrod sifatida preslangan temir kukuni, musbat elektrod sifatida esa nikel gidroksid xizmat qiladi; elektrolit sifatida KONning 3095 in eritmasi olinadi. Bu akkumulyator qo‘rg‘oshinli akkumulyatordan aicha yengil va chidamlidir. Temir, nikel! va kobalit oksidlariing hosil bo‘lish issiqliklari kuyidagi qiymatlarga ega: kkil «KDA ANgse" —63,2 MMODB ANsoo = B—57, 2 ri , – kkal kkal ANqio = — 38,4 MODB , ANEed, = —196,5 MODB , kkal . kkal AN.o, ——266,9 MONA e ANs,o; ——204 MOAb 5 Temir, kobal’ut va nikel oksidlar vodorod ta’sirida qaytarilib metallarga aylanadi. G‘e, So va M. ning Me (OP), va Me(ON), tarkibli gidroksid-lari o‘sha metallarning tuzlari eritmasiga ishqorlar va oksidlovchilar ta’siridan hosil bo‘ladi, masalan: FeSO, -t 2KOH — Fe(OH), –K.5O, 2N!(OH), 4 Ch, -k 2KOH — 2Ni(OH), 4 qa Temir, kobalt va nikel gidroksidlar suvda erimaydi; bularning har qaysisi o‘ziga xos rangga ega, ba’zilari asos, ba’zilari amfoter xossalar namoyon qiladi; masalan: G‘e(ON), —rangsiz modda bo‘lib, asos xususiyatiga ega; So(ON), —pushtirangli amfoter modda; QON), —yashil tusli amfoter modda; So(ON)., va UQON). lar qora tusli asos xossali moddalardir. Olti valentli temir gidroksid N.YeeO, (ferrat kislota) erkin holda olinmagan, lekin uning tuzlari (K.ReO,, VaG‘eO, va xoka - lar) olingan. 26" 403 www.Orbita.Uz kutubxonas
O‘zbekiston Respublikasining Biologik rang-baranglik to‘g‘risidagi Konvensiyaga qo‘shilishi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Dunyo miqyosidagi ekologik jamg‘armaning moliyaviy va PROONning texnik yordami bilan O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, Davlat o‘rmon qo‘mitasi, Fanlar akademiyasi va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda ishlab chiqilgan O‘zbekiston Respublikasining Biologik rang-baranglikni saqlash bo‘yicha milliy strategiyasi va harakatlar rejasi ma’qullansin. Milliy strategiya va harakatlar rejasini amalga oshirish va ularning o‘tkazilishini nazorat qilish bo‘yicha ishlarni tashkil etish uchun ilovaga* muvofiq tartibda Biologik rang-baranglik milliy komissiyasi tuzilsin. 2. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirliklar, idoralar, tashkilotlar ko‘rsatib o‘tilgan hujjatlarda nazarda tutilgan tadbirlarning bajarilishida Biologik rang-baranglik milliy komissiyasiga yordam ko‘rsatsinlar. 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari I.H.Jo‘rabekov zimmasiga yuklansin.
Germaniya Kubogining 1/32 finalidan o‘rin olgan o‘yinda “Bavariya” mehmonda 5-divizion jamoasi “Bremer”ga qarshi bahs olib bordi. Uchrashuvda myunxenliklar raqib darvozasiga javobsiz 12 ta to‘p kiritdi. Erik Maksim Shupo-Moting poker qayd etgan bo‘lsa, Jamal Musiala dublga erishdi. Malik Tillman, Leroy Sane, Mikael Kyuizans, Buna Sarr va Korenten Tolisso bir martadan raqib darvozasini ishg‘ol etdi. Shuningdek, Shupo-Moting o‘z hisobida to‘rtta golli uzatmani ham yozdirib qo‘ydi. Qayd etish kerak, bu uchrashuv 6-avgust sanasida bo‘lib o‘tishi kerak edi. Ammo Bremen jamoasi karantinda bo‘lgani bois uchrashuv kechiktirilgandi.
Antoni MartialSh: «Termada hali o‘zligimni topmadim» » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017 Antoni MartialSh: «Termada hali o‘zligimni topmadim» Комментариев: 0 Просмотров: 233 Дата: 4-07-2016, 10:17 Frantsiya terma jamoasining 20 yoshli hujumchisi Antoni Martial Evro-2016 guruh bosqichi o‘yinlarida o‘rtacha taassurot uyg‘otdi. Misol uchun, u albanlar bilan bahsdagi xatti-harakatlari bilan ko‘plab muxlislari hafsalasini pir qildi. Biroq Antoni Martial va uning potentsial imkoniyatini yaxshi biladiganlar sabr qilish lozimligini ta’kidlashdi. Umumiy xulosaga ko‘ra, yosh iqtidorning milliy jamoa ruhiga singib ketishi uchun ozgina vaqt kerak, baribir. Esingizda bo‘lsa, avvalgi yoz Antonining «Monako»dan «Manchester Yunayted» safiga o‘tishi chinakam «bomba» transferga aylangandi. Axir inglizlar 19 yoshli yigitchaning transfer huquqi uchun 50 million evro to‘lashdan tiyilishmadi. Boz ustiga, «qizil iblislar» Monte-Karlo klubi g‘aznasiga yana 30 million to‘kishadi, agarda ma’lum shartlar bajarilsa: 1. Qo‘shimcha 10 million - 4 mavsumga mo‘ljallangan shartnoma ostiga imzo chekkan Martial «MYu»ning rasmiy o‘yinlarida 25ta gol ursa; 2. Qo‘shimcha 10 million - Frantsiya milliy jamoasida 25 marta maydonga tushsa (har birida kamida 45 daqiqa o‘ynashi lozim); 3. Qo‘shimcha 10 million - «Oltin to‘p» sovrini uchun da’vogarlar ro‘yxatiga kirsa. Aynan shu uchinchi shartning hayotga muvofiq kelishi uchun Antoni Evropa chempionatida yorqin nur sochishi kerak. Ammo Frantsiya terma jamoasi bosh murabbiyi Dide Desham hozircha 20 yoshli hujumchiga to‘liq ishonishga tayyor emasdek. «Antoni ko‘p jihatdan tabiatan kuchli va yuksak iqtidor bilan siylangan. Endi barchamiz uning shu iqtidorni to‘la-to‘kis ishga solishini sabrsizlik bilan kutamiz, - deydi Frantsiya terma jamoasi sobiq a’zosi Sabri Lamushi. - Lekin yigitcha hali juda yosh ekanligini ham unutmaylik. Bunday yoshda kuchli bosimga bardosh berish oson emas. Shaxsan men Antonining yaqin vaqt ichida o‘zini baralla namoyon etishiga shubhalanmayman». Bunga qo‘shimcha qilish joiz, uning o‘zini ko‘rsatishi bevosita Dide Deshamga ham bog‘liq. Ya’ni murabbiy ixtiyoridagi futbolchilarni yaxshi va yomon yoki yoqimtoy va yoqimsizga ajratmasa, bas. Nima bo‘lishidan qat’iy nazar, ayni payt Martial uchun asosiy va bosh kriteriya bitta - har bir muayyan o‘yinga shay turish. Qani, o‘qiylikchi, Martialning o‘zi Evro-2016 guruh bosqichi yakunida bergan intervyusida nimalar xususida gapirgankin? - Frantsiya milliy jamoasida bir yil oldin debyut qilgan edingiz. Xo‘sh, ayni payt termada o‘zingizni qanday his etyapsiz? - Tobora yaxshiroq, ammo tan olib aytishim joiz, hali uning to‘laqonli futbolchisiga aylanganimcha yo‘q. Endi gol urishni ham boshlashim kerak va imkon qadar o‘yin vaqtini ko‘paytirishim zarur. Shunda hammasi tabiiy ravishda rivojlanadi, ishonch o‘z-o‘zidan ortib boradi. Meni quvontirayotgan tomoni shuki, tajribali futbolchilar jamoaga moslashishimda katta yordam berishyapti. Bu g‘oyat muhim. Aynan iliq munosabat tufayli o‘zimni begonadek his qilmayapman va zimmamdagi vazifalarga ham xotirjamroq qarayapman. - Evro-2016da gol urishdan umidvor bo‘lsangiz kerak (suhbat avvalgi hafta bo‘lib o‘tgan)... - Albatta, har qanday futbolchi kabi men ham raqib darvozasini nishonga olishni istayman. Biroq shaxsiy ko‘rsatkichlar ikkinchi darajali masala hisoblanadi. Zero, terma jamoaga imkon boricha ko‘proq naf keltirish va uning g‘alabasiga sezilarli ulush qo‘shish ishtiyoqi muhimroqdir. - Albaniya terma jamoasiga qarshi o‘yin tanaffusida sizni Pol Pog-ba bilan almashtirishdi. Bir qarashda, Dide Deshamning bu qaroridan ranjigandek bo‘ldingiz... - Ha, tabiiyki, o‘yinning oxirigacha maydonda qolishni istagandim, ammo murabbiy qarori muhokama qilinmaydi... Darvoqe, faoliyatim davomida bu borada bir safar xunuk vaziyatga ham tushganman. Ya’ni ikkinchi bo‘limda zaxiradan maydonga tushgan bo‘lsamda, murabbiyimiz oradan chamasi 25 daqiqa o‘tgach, meni qayta almashtirgandi (Frantsiya chempionati doirasidagi «Nant» - «Monako» uchrashuvida shunday holat kuzatilgan). Albatta, o‘sha payt norozi bo‘lib, g‘azabim qo‘zigan. Lekin o‘yin videoyozuvini qayta tomosha qilgach, murabbiy to‘la haq bo‘lganini tushunganman. Chunonchi, maydonda darhaqiqat, o‘ta sust harakatlangan ekanman. Aynan o‘sha vaziyat men uchun o‘ziga xos saboq vazifasini o‘tagan. - O‘tgan yilning dekabr oyida obro‘li sovrinni qo‘lga kiritdingiz - Italiyaning Tuttosport gazetasi sizni Evropaning 21 yoshdan kichik futbolchilari orasida eng kuchlisi sifatida e’tirof etdi. Aytgancha, Lionel Messi, Ueyn Runi, Mario Gyottse va Pol Pogba kabi bugungi yulduzlar ham vaqtida shu sovrin laureati bo‘lishgan... - Nima demoqchi ekanligingizni tushundim. Albatta, kelajakda ulardan-da yuqoriroq darajaga chiqishga intilaman. Yana tan olishim kerak, meni e’tirof etishgan payt futbolda shunday sovrin borligidan bexabar edim, ammo o‘ta baxtiyorlik hissini tuydim. To‘g‘ri, yana o‘z joyida takrorlaymanki, men uchun individual sovrinlardan ko‘ra, jamoaviy yutuqlar ancha muhim sanaladi. - Navbati bilan Frantsiya o‘smirlar va yoshlar terma jamoalarida o‘ynadingiz. Mana, endi milliy jamoa a’zosisiz. Mamlakatning turli yosh toifasidagi termalarida farq katta emasmi? - O‘rtada sezilarli tafovut bor, albatta. Lekin umumiy yondashuv, munosabat qanchalik farqlanmasin, bosh jamoada o‘ynashni orzu qiladigan har bir futbolchi uchun yoshlar termalarida tajriba oshirish g‘oyat muhim ahamiyatga ega. Misol uchun, men doimo Frantsiya milliy jamoasi libosini kiyishni o‘ylaganman va o‘smirlar hamda yoshlar tarkibidagi davrlar bu orzu yo‘lidagi bosqichlar vazifasini o‘tab berdi. Endi asosiy farqqa kelsak, milliy jamoada barchasi ancha jiddiy. - Bosh murabbiy - Dide Desham bilan o‘zaro munosabatlaringiz qanday shakllanyapti? - Eshitishimcha, u buyuk futbolchi bo‘lgan ekan (Desham jahon chempionatida g‘oliblikni nishonlagan vaqt Martial 3 yoshli kichkintoy edi) va shu bois, unga katta hurmat bilan yondashaman. Muhimi, Dide yosh futbolchilarni juda yaxshi tushunadi. Umuman, Deshamning maslahatlari va o‘gitlari shaxsan men uchun juda qadrli. - Qiziq, Monakodan Manchesterga ko‘chib o‘tayotganingizda ham, u bilan maslahatlashganmidingiz? - Yo‘q, biz asosan o‘yin haqida suhbatlashamiz. Ya’ni Desham faqat futbol doirasida maslahat berishi mumkin. - Evropa chempionatidek yirik turnir «zayavka»sidan joy olib, keyin zaxira o‘rindig‘ida qolish aql bovar qilmas darajada alam uyg‘otsa kerak-ov... - Yo‘q, meni izdan chiqarishga urinmang. Ayni payt umumiy holatni xotirjam qabul qilyapman. Axir 20 yoshda 23talik ro‘yxatga kirishning o‘zi katta gap. O‘ynasam - nur ustiga a’lo nur. Zaxirada o‘tiribmanmi, demak, sabr qilishim kerak. Zero, hammasini murabbiy hal qiladi. - Desham sizni asosan chap qanotga qo‘ymoqda. Salohiyatingizni markaziy zonada ham sinab ko‘rishni xohlarmidingiz? - Nima farqi bor? Asosiysi - maydonga tushish va o‘ynash. Ehtimol, markazda harakatlansam, ko‘proq gol urarmidim...? Lekin murabbiy meni qanotga qo‘ymoqdami, demak, jamoaga shu joyda kerakman va ko‘proq foyda berishim mumkin. To‘g‘ri, o‘z o‘rnida ochiq aytaman, o‘ng qanotda o‘ynashni aslo xohlamayman. Chunki bu erda o‘zimni mutlaqo noqulay sezaman. - Zayniddin Zidan sizning yoshingizda endi-endi «Kann»dan «Bordo»ga o‘tish taraddudini ko‘rayotgan bo‘lgan, Mishel Platini ikkinchi divizion, Frank Riberi esa hattoki, uchinchi divizionda o‘ynagan... - Ehtimol o‘sha vaqtlar yosh futbolchilar uchun hozirgidek imkoniyatlar bo‘lmagandir. Balki selektsionerlar yosh iqtidorlarni topishda oqsagandirlar. Lekin nima bo‘lishidan qat’iy nazar, bitta fakt bor: Platini ham, Zidan va Riberi ham buyuk futbolchi sifatida ko‘plab sov-rinlarni yutishgan. Men ham ko‘plab yosh futbolchilar kabi ularning yo‘lidan borishni xohlayman. - Umuman, nima haqda orzu qilasiz? - Imkon boricha ko‘proq g‘alaba qozonishni. Shuningdek, yil o‘tgani sayin mukammallashib borishim zarur. Aks holda, futbol o‘ynashdan qanday ma’no bor?! - Sizni ko‘pincha Nikolya Anelka bilan qiyoslashadi. Bu yoqimlimi? - Ha, albatta. Bunday taqqoslashlarga aynan Anelka uslubiga o‘xshash tarzda harakatlanishim sabab bo‘lsa, ajabmas. Deylik, o‘yin payti to‘pni olganim hamono oldinga talpinaman. Lekin oramizda katta farq ham bor - Anelka barchasini isbotlab qo‘ygan buyuk futbolchi bo‘lsa, men endi shu yo‘l boshida turgan yigitman. Unga o‘xshashlik uchun hali ko‘p narsalarni ko‘rsatishim kerak. Shunday ekan, o‘xshatishlar hozircha nisbiylik kasb etadi, xolos. - Futboldagi kumirlaringiz... - ...Zayniddin Zidan, Ronaldo va Ronaldino. Aynan shu yulduzlarga havas bilan boqib, futbol o‘ynay boshlaganman. Bilasiz, Zidan ham, Ronaldo va Ronaldino ham maydonda barchasini uddalardilar. - Hozirgi yulduzlardan-chi, kimni e’tirof etasiz? - Lionel Messiga teng keladigani yo‘q. U jahonda eng yaxshisi! Leoning jamoa uchun qanday o‘ynashiga bir qarang - fantastika. - Kamtarin yigitdek taassurot uyg‘otish barobarida maqsadi ulkan va ishtiyoqi kuchli futbolchidek ko‘rinasiz. - Futbolda aynan kamtar bo‘lish kerak - o‘z manfaatingizni jamoanikidan ustun qo‘ymaslik uchun. Lekin kuchli istaksiz hech narsa yutolmasligingiz ham tayin! - O‘tgan mavsum «MYu» uchun 55ta o‘yinda 18ta gol urdingiz. Shaxsan o‘zingiz yakunni qanday baholaysiz? - Turlicha qarash mumkin. Klubimiz ChLdan guruh bosqichidayoq chiqib ketdi, lekin biz shuning barobarida kelasi mavsum turnirda ishtirok etish huquqini qo‘lga kiritdik. Shuningdek, Angliya kubogini yutganimizni ham unutmaslik kerak. - Shaxsiy ko‘rsatkichlaringiz-chi? - Angliya futboliga sekin-asta moslashyapman. APLdagi umumiy holatga gap yo‘q. Doimo aynan shu ligada o‘ynashni orzu qilganman. «Manchester derbisi»ga qarang - maydonda faqat yulduzlar. Har bir futbolchi bunday o‘yinda ishtirok etish va g‘alaba qozonishni orzu qiladi. - 18 yoshli Markus Rashford sizni qariya o‘rnida ko‘rmayaptimi? - Yo‘q. «MYu»da yosh futbolchilar ko‘p va bu holat alohida muhitni ta’minlaydi. Rashford - qoyilmaqom yigit. Mana, boshqa futbolchilar jarohati tufayli yuzaga kelgan imkoniyatdan ajoyib tarzda foydalandi. - «MYu» siz uchun «Monako»ga 50 million evro to‘ladi, boz ustiga, yana bonuslar ham bor. Klubda shu qimmatbaho shartnomangizni eslatib turishadimi? - Aslo. Harqalay, kiyinish xonasida bu mavzuda kimdandir bir og‘iz gap eshitganim yo‘q. Ha, transfer narxi o‘zimni ham uncha o‘ylantirayotgani yo‘q. Ota-onam esa umuman boshqachalar. Ular boshida shunchaki, «shok» holatiga tushib qolishdi, chunki ma’lum vaqt atrofda faqat mening shartnomam haqida gapirishdi, uni rosa muhokama qilishdi. - O‘tgan yilning 12 sentyabr kuni «MYu»da debyut golingizni nishonladingiz. Bu hozircha siz uchun eng yorqin xotira bo‘lib turibdimi? - Ehtimol. O‘shanda manchesterlik muxlislar qarshisida ilk marta namoyon bo‘ldim. Ular meni umuman tanimasdilar. Tabiiyki, boshida juda hayajonlandim. Gol urganimda esa, cheksiz quvonch hissini tuydim. Ha, o‘sha vaziyat men uchun hozircha eng yorqin lahzalardir... - Fikringizcha, «MYu»da qaysi jihatlar bo‘yicha yaqqol kuchaydingiz? - Jismoniy tayyorgarlik tomonlama o‘zgarish katta. Endilikda maydonda to‘liq 90 daqiqa o‘ynashim mumkin. Deylik, «Monako»da odatda 60-70 daqiqalik harakat bilan cheklanardim. - «MYu» afsonasi Rayan Giggzning e’tirofi: «Martial ijrosidagi o‘yin men uchun «yangi qon tomchisi»dek bo‘lyapti». Bunday gaplarni eshitish yoqimlidir... - Shubhasiz. Albatta, bildirilayotgan ishonchga muvofiq bo‘lishga intilaman. Ha, Angliyadagi ikkinchi mavsum men uchun birinchisiga nisbatan og‘ir kechishi tayin. Lekin bundan vahimaga tushmayman. Chempionat boshlanishiga qadar esa terma jamoada o‘zimni ko‘rsatishni xohlardim. ma’lumot uchun Antoni MARTIAL Tug‘ilgan sanasi: 1995 yil 5 dekabr Ampluasi: hujumchi Klubi: «Manchester Yunayted» Bo‘yi: 184 sm. Vazni: 78 kg. Yutug‘i: Angliya kubogi sohibi Frantsiya terma jamoasi safida 10 marta maydonga tushdi Manba: «SSF», S.RAHMONOV tayyorladi Manba: Stadion.uz
Navoiysi qatorida turadigan atoqli lirik shoir bo‘lgan. Uning «Mubayyin» nomli boshqa bir asari ham she’riy shaklda yozilgan va iqtisodiy-ijtimoiy tartib qoidalarga bag‘ishlangan bo‘lib, u ham o‘ziga xos qimmatli tarixiy asardir. Boburning «Muxtasar» nomli yana bir asari o‘zbek va boshqa turkiy xalqlarning she’riyat nazariyasi hamda tarixini o‘rganishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Bulardan tashqari, uning davlatni idora qilishga, harbiy san’atga, musiqa ilmiga bag‘ishlangan asarlari ham borki, ularning ayrimlarini izlab topish va ilmiy o‘rganish boburshunoslikning kelajakdagi vazi-falarilandir. Inshoolloh, Bobur Mirzo merosini o‘rganish va uning tabarruk xotirasi oldida chinakamiga ta’zim bajo keltirish hali oldinda. 73
Yodgor Mirzajonov - Onalar (Qo’shiq matni, so’zi) Yodgor Mirzajonov - Qizaloq (Qo’shiq matni, so’zi) Yodgor Mirzajonov - Seni qizg’onaman (Qo’shiq matni, so’zi) Yodgor Mirzajonov - Yigirma yil (Qo’shiq matni, so’zi)
Bu hikoyani baham ko'ring Baham ko'rish haqida Shaxsiy ma'lumot siyosati
Oʻzbekiston Respublikasida biznes muhitini yanada yaxshilash va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash borasida qator islohotlar amalga oshirilmoqda. Shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 05.02.2019-yildagi “Jahon banki va Xalqaro moliya korporatsiyasining “Biznes yuritish” yillik hisobotida Oʻzbekiston Respublikasining reytingini yaxshilashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4160-sonli qarori hamda 20.11.2019-yildagi “Mamlakatda biznes muhitini yanada yaxshilash va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4525-sonli qarori mamlakatdagi ishbilarmonlik muhitini yaxshilashda katta ahamiyat kasb etdi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-4525-sonli qarorida qurilish uchun ruxsatnomalar berish, elektr taʼminoti tizimiga ulanish, koʻchmas mulkni roʻyxatdan oʻtkazish, kredit berish hamda toʻlovga qobiliyatsizlikni hal etish yoʻnalishlaridagi islohotlarning amaliyotga tatbiq etilishi yetarli emasligi natijasida “Biznes yuritish” yillik hisoboti tegishli indikatorlari boʻyicha mamlakatning reytingdagi oʻrni pastligicha qolayotganligi qayd etib oʻtilgan. Darhaqiqat, soʻnggi yillarda barcha sohalar kabi, qurilish sohasida ham qator islohotlar amalga oshirilishiga qaramasdan, ularning mazmun-mohiyati joylardagi ijrochilarga hamda fuqarolar va tadbirkorlarga yetib bormayotganligi, qonun hujjatlarini amaliyotda notoʻgʻri qoʻllash natijasida Oʻzbekiston qurilish sohasida “Biznes yuritish” (“Doing Business-2020”) yillik hisobotida bor yoʻgʻi ikki pogʻonaga koʻtarila oldi (134-oʻrindan 132-oʻringa), holbuki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning amaliyotga toʻliq va toʻgʻri tatbiq etilishi bilan ancha yaxshi koʻrsatkichlarga erishish mumkin edi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2020-yilda ustuvor yoʻnalishlar boʻyicha islohotlarni jadallashtirish, bu boradagi maqsadli parametrlarni belgilash va taʼminlash masalalariga bagʻishlangan yigʻilishda ham qurilish sohasida bugungi kunga qadar eski standart va meʼyorlar saqlanib qolayotganligi, yangi innovatsion yechimlar va loyihalar ustida ishlovchi mutaxassislar tayyorlashga umuman eʼtibor qaratilmayotganligi, shuningdek loyiha-smeta hujjatlarini ekspertizadan oʻtkazish, qurilishga ruxsatnomalar berish va kelishish jarayonlari qogʻoz shaklida amalga oshirilayotganligi, mutasaddi tashkilotlarda oʻzaro elektron hamkorlik yoʻlga qoʻyilmaganligini tanqid ostiga olgan edi. Shunga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-4525-son qarorida 2020-yilning 1-yanvariga qadar qurilish-montaj ishlarini boshlash uchun tadbirkorlik subyektlari tomonidan xabarnoma yuborish tartibini bekor qilish (markazlashtirilgan manbalar hisobidan moliyalashtiriladigan qurilish obyektlari bundan mustasno) hamda obyektning zilzilaga bardoshliligi va yongʻin xavfsizligi boʻyicha loyiha hujjatlari yuzasidan ijobiy ekspertiza xulosasi va qurilish ishtirokchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotni davlat xizmatlari markazlari tomonidan bir vaqtda tadbirkorlik subyektlari va hududiy qurilish sohasidagi nazorat inspeksiyalariga obyektni roʻyxatdan oʻtkazish uchun yuborishni nazarda tutuvchi Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasini kiritish vazifasi belgilanganligi bu sohada yanada keng koʻlamli islohotlarni amalga oshirish imkoniyatini yaratdi. Mazkur topshiriqning toʻgʻri va sifatli, amaliyotdagi muammolarni hisobga olgan holda ijro etilishi qurilish sohasida olib borilayotgan islohotlarning samaradorligini oshirish, mamlakatdagi biznes muhitini yaxshilash (bugungi kunda qurilish sohasining mamlakat iqtisodiyotidagi koʻlami juda katta ahamiyatga ega), shuningdek respublikaning xalqaro reytinglardagi, shu jumladan “Doing Business” yillik hisobotidagi mavqeini yaxshilashga katta taʼsir koʻrsatadi. Shunga muvofiq, Davlat xizmatlari agentligi tomonidan qurilish sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlar bazasini yaxshilash va ruxsat berish tartib-tamoillarini soddalashtirish maqsadida quyidagilar taklif qilinadi: – shaharsozlik normalari va qoidalarini zamonaviy texnologiya imkoniyatlaridan va xorijiy tajribadan kelib chiqib qayta koʻrib chiqish va qisqa fursatda tasdiqlash; – qurilish maydonining topografik suratini tayyorlash, chegara belgilash va arxitektura rejalashtirish topshirigʻini ishlab chiqish davlat xizmat larini murojaatchilarning ixtiyoriga koʻra kompozit tartibda koʻrsatish tizimini joriy etish; – keraksiz tartib taomillar (loyihalash topshirigʻini tasdiqlash, ishchi umumiy rejani tasdiqlash va h.z.)ni toʻliq yoʻqotish; – loyiha-smeta hujjatlarini kelishish davlat xizmatining oʻrniga, tayyor loyiha-smeta hujjatlarini hamda ijobiy ekspertiza xulosalarini Davlat xizmatlari markazlari orqali yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali hududiy qurilish boshqarmasiga hamda qurilish sohasida nazorat boʻyicha hududiy inspeksiyalarga yuborish orqali qurilish-montaj ishlarini boshlashga ruxsat berish tartibini joriy etish; – loyiha-smeta hujjatlarini ekspertiza qilish jarayonini optimallashtirib, ishchi loyiha va ekspertiza xulosalarini parallel ravishda bir vaqtning oʻzida vakolatli organlar bilan kelishish (talab etilganda) tartibotini amaliyotga tatbiq etish (qonunchilikda ekspertiza qilish muddati 15 kun qilib belgilangan boʻlsada, jarayonlar zanjirining uzilganligi, har bir biznes protsess ketma-ketlik asosida amalga oshirilganligi sababli xizmat koʻrsatish muddati 45 kundan 64 kungacha choʻzilishi mumkin); – davlat tasarrufidagi ekspertiza tashkilotlari tomonidan loyiha-smeta hujjatlarini ekspertizadan oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini ishlab chiqish; – davlat xizmatlari koʻrsatish biznes jarayonini BPR texnologiyalaridan foydalangan holda optimallashtirish va “G2G” modelini (davlat idoralarining oʻzaro axborot almashinuvi) rivojlantirish. Yuqoridagi chora-tadbirlarning amaliyotga tatbiq etilishi bilan qurilishga ruxsat berish tartib-taomillarini tubdan soddalashtirishga, korrupsiagen va sansalorlik holatlarining oldi olinishiga, davlat xizmatlari koʻrsatish jarayonlari (3 taga) va muddatlarining keskin qisqartirilishiga, eng muhimi “Doing Business” yillik hisobotida mamlakatning aynan qurilishga ruxsat berish indikatori boʻyicha birinchi 30 talik davlatlar qatoriga kirishiga erishiladi. X.Ochilov, Davlat xizmatlari agentligi Toshkent shahar boshqarmasi boshligʻi
454 Taqribiy usullar VIII Bob 1-va 2-tasdiqlarga ko‘ra, Xn, , nuqtadan xn, nuqtagacha h— b- (-1)" i qadam bilan oshib borsa 4 qadamda borish mumkin. Shuning uchun, ravshanki, a ha 121, —7, 15 45 = 4 2A Bu baho va (8.2.7) tengsizlikka ko‘ra, b-a oc 45 O‘z navbatida 3-tasdiqqa ko‘ra, KY пk 12 5 п-4 2 — 47 4 tengsizlikka ega bo‘lamiz. Shunday ekan, b-a 2,72 Ba Yл = (8—9) va demak, talab qilingan (8.2.6) baho isbotlandi. Shuni aytish joizki, o‘rganilgan usul o‘zining qo‘llanishi soddaligi bilan ajralib turadi. Chunki bu usulni amalda qo‘llash uchun biz funksiya qiymatini navbatdagi nuqtada hisoblab, uni oldingi qadamda hisoblagan qiymat bilan solishtirishimiz yetarlidir.
bilan kirib borishni mo‘ljallayotgan hududning tabiiy-iqlim, tarixiy, ijtimoiy-siyosiy, huquqiy va boshqa hayot sharoitlari bilan o‘rnatiladigan barcha cheklashlarni tahlil qilish va miqdoriy baholashlari lozim. Agar, aniqlangan cheklashlarni muvaffaqiyatli yengishga va xarajatlarni qoplash hamda foyda olishga imkoniyat bo‘lsa, u holda haqiqiy erkin tadbirkorlik haqida gapirish mumkin bo‘ladi. Umuman olganda, QK larda marketing ishlarini tashkil qilish va uning mazmuni boshqa xo‘jalik tuzilmalaridagiga qaraganda kam farq qiladi. Lekin, har bir aniq yo‘nalish har doim o‘ziga xosdir. Bu yerda tashqi bozorning xususiyatlari bilan birga, mamlakatimizning xorijiy investitsiyalar haqidagi qonunlarida o‘rnatilgan huquqiy munosabatlarga xos jihatlarni hisobga olish lozim. Masalan, QK larga quyidagi omillar moliyaviy qulayliklar tug‘diradi: soliqqa tortish bazasining kamaytirilishi; soliqlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kamaytirish yoki ulardan ozod qilish; ma’lum bir vaqt mobaynida soliqlardan ozod qilish yoki ularni to‘lashni orqaga surish ko‘rinishidagi soliq kanikullari; QK lar faoliyatiga qulaylik tugdiruvchi maxsus hududlarning, erkin iqtisodiy zonalarning ochilishi vash.k. Marketing dasturlari ishlab chiqish nuqtayi nazaridan QK larning eng muhim imtiyozlaridan bir o‘z moddiy ishlabchiqarishini ta’minlash maqsadida xorijdan keltirilayotgan mulkning bojxona poshlinasi va soliq to“lashdan ozod etish hisoblanadi. Ular tomonidan olib kelinayotgan texnologik uskunalar va ularning ehtiyot qismlari ham, shuningdek, QK eksport qilayotgan bir qator tibbiy dorilar ishlabchiqarish va birgalikdagi ilmiy ishlar o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan materiallar ham qo‘shimcha qiymat solig‘iga tortilmaydi. O‘zbekiston Respublikasining chet el investitsiyalari to‘g‘risidagi qonuniga muvofiq to‘laligicha xorijiy investorlarga tegishli korxonalar va ustav mablag‘ida xorijiy investitsiyalar 30 99dan ko‘proqni tashkil qilgan korxonalar import poshlinasi to“lamay turib, ustav mablag£i sifatida kiritishi uchun mo‘ljallangan materiallari va butlovchi mahsulotlar olib kirishga haqlidirlar. Shuningdek, ularning mahsulot yetkazib berish to‘g‘risidagi bitimlari 1993-yil 1-yanvarga qadar tuzilgan bo‘lsa, ishlabchiqarish uchun mo‘ljallangan mahsulotlarga ham poshlina to‘lashdan ozod qilinadilar. Sanab o‘tilgan va boshqa bir qator imtiyozlar QK lar uchun juda keng imkoniyatlar beradi. Lekin, mavjud imkonityalarni amalga oshirish uchun yana QK tuzishda uning faoliyatini barcha tashkiliy-iqtisodiy 207
Botsman (gollandcha Bootsman, boot — qayiq, kema va man — odam) — kema ekipajidagi kichik komandirlik lavozimi, bevosita paluba komandasi boshligʻi. Yirik harbiy kemalarda bir necha B. boʻladi va ulardan biri — bosh B.hisoblanadi. Adabiyotlar OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
ii . Tekislikda berilgan Onuqtadan bir xil uzoqlikda joylashgan 470. 4TI. 472. , egri chiziq aylana deyiladi. Aylanani chizish uchun qanday asbobdan foydalaniladi? Sirkulni 1 sm 5 mm li ochib, daftaringizga aylana chizing. Aylananing markazini O‘nuqta bilan belgilang. O nuqtani aylanadagi A nuqta bilan birlashtirib, OA kesmani hosil qildik. Bu kesma nima deb atalishini eslang. ; Aylananing ixtiyoriy nuqtasini uning markazi bilan ! tutashtiruvchi kesma aylananing radiusi deyiladi. I Bir nechta radiuslar chizing. Ularning uzunligini o‘lchang. Bu uzunliklar nimani bildiradi? Radius qisqacha RA(r) deb belgilanadi. Sirkulni 2 sm li ochib, aylana chizing. Aylanada shunday kesma o‘ʻtkazing-ki, u aylana markazidan o‘tsin. Bu kesma qanday atalishini ayting. Diametr qisqacha D(d) deb belgilanadi. Diametr aylanani nechta teng bo‘laklarga bo‘ladi? Aylanada nechta diametr o‘tkazsa bo‘ladi? Radiusi 3 sm bo‘lgan aylana chizing. Aylananing markazidan bir tarafga bir radius va qarama-qarshi tarafga ikkinchi radiusni o‘tkazing. Qanday kesma hosil bo‘ldi? (10-rasm) 137

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.