text
stringlengths 7
335k
|
|---|
larini eslatadi. Buni biz asar voqeasidan, personajlarning
(hammasi
ijobiy)
xhatti-harakatidan,
konf--liktning boshlanishi
va
yechilishidan
ham
bilishimiz
mumkin.
Bu hikoyaning bayon qurilishi ham balladalarnikidek
dialog
asosiga
qurilgan.
Lekin
(Shohi
G‘oziy...
hikoyasining nutq qurilish formasi «Xotami TOHA...» hikoyasinikidan farq qiladi.
«Shohi
G‘oziy... hikoyasi
avtor
nutqi
va qahramonlarning
hech o‘zgarishsiz
berilgan
ko‘chirma
nutqidan
tashkil topgan,
ya’ni
unda
o‘ziniki
bo‘lmagan
ko‘chirma
nutq formasi
yo‘q. Boshqacha aytganda,
asar voqeasini
bir kishi (hikoyachi)
emas, balki avtor va uning qahramonlari bayon etadi, so‘zlab beradi.
Hikoya avtor nutqi bilan boshlanadi. Bu nutq shoirning
o‘z qahramonlariga
so‘z
berganida
(kdedikir, xde-di, kshah dedi», kzol dedikim, «aytti qozi» kabi qisqa remarkalar shaklida) ham, dialoglar orasida
(personajlar xatti-harakati,
holati,
portreti
va
boshqalarni ifoda etish maqsadida)
ham ishlatiladi. Ammo
asar voqeasining asosiy
va katta qismi qahramonlarning
o‘z nutqi-dialogi formasida
bayon etilgan. Asardagi dialoglar kampir
va shoh, kampir
va
qozi o‘rtasida bo‘lib o‘tadi.
Hikoyadagi
dialoglarning
boshlanishiga
sababchi
kampirdir:
u shoh etagini tutib, unga murojaat etgach,
shoh
u bilan so‘zlashadi; kampirning talabi bilan shoh
qozi oldiga boradi, natijada, qozi ular bilan so‘zlashishga majbur bo‘ladi.
Alisher Navoiy o‘z hikoyasining syujetini keskin va
kutilmagan yo‘nalishda rivojlantirgan: asardagi shohning toj-u taxt uchun qon to‘kayotgan o‘rinlarini o‘qigan
O‘quvchi o‘ylaydi:
bu ham xalq boshiga
ming-ming balolar keltiruvchi shohlarning biri; kampir shoh etagini
tutgach, o‘quvchi o‘ylaydi:
hozir
bechora kampir shohning
qattiq g‘azabiga duchor bo‘ladi; shoh va kampir qozi oldiga borgach, o‘quvchi qat’iy qarorga keladiki, qozi
albatta
shoh manfaatini
ko‘zlab kampirni jazoga
mahkum
etuvchi
hukm o‘ylab topadi, chunki
u shohga qaram
bo‘lgan bir amaldor; hukm chiqqach, o‘quvchi o‘ylaydi: shoh
qozini ham, kampirni ham
qatl etadi; kampir qo‘liga
qilich
olgach, o‘quvchi o‘ylaydi:
ona
o‘z farzandi
uchun
albatta qassos oladi—shohni
chopib tashlaydi... Ammo
91
|
209
biologik va ishlabchiqarishning boshqa zararli omillari ta’sir etadigan
xodimlar uchun belgilanadi.
Alohida tusga ega bo‘lgan ishlardagi xodimlar uchunish vaqtining
qisqartirilgan muddati.
Yuqori darajadagi his-hayajon, aqliy zo‘riqish, asab tangligi bilan
bog‘liq, ya’ni alohida tusga ega bo‘lgan ishlardagi ayrim toifadagi xodimlar
uchun (tibbiyot xodimlari, pedagoglar va boshqalar) ish vaqtining muddati
haftasiga o‘ttiz olti soatdan oshmaydigan qilib belgilanadi.
To‘liqsiz ish vaqti.
Xodim bilan ish beruvchi o‘rtasidagi kelishuvga binoan ishga qabul
qilish chog‘ida ham, keyinchalik ham to‘liqsiz ish kuni yoki to‘liqsiz ish
haftasi belgilab qo‘yilishi mumkin.
To‘liqsiz ish vaqti sharti bilan ishlash xodimning yillik asosiy
mehnat ta’tilining muddatini, mehnat stajini hisoblashni hamda boshqa
mehnat huquqlarini biron bir tarzda cheklashga asos bo‘lmaydi va ishlangan
vaqtga yoki ishlab chiqarilgan mahsulotga mutanosib ravishda haq to‘lanadi.
Ish vaqtidan tashqari ish.
Xodim uchun belgilangan kundalik ish (smena) muddatidan tashqari
ishlashish vaqtidan tashqari ish deb hisoblanadi.
Ish vaqtidan tashqari ishlar xodimning roziligi bilan qo‘llanishi
mumkin.
Ish smenasining muddati o‘n ikki soatdan iborat bo‘lganda, shuningdek
mehnat sharoiti o‘ta og‘ir va o‘ta zararli ishlarda ish vaqtidan tashqari
ishlarga yo‘l qo‘yilmaydi.
Ish vaqtidan tashqari ishning muddati har bir xodim uchun surunkasiga
ikki kun davomida to‘rt soatdan (mehnat sharoiti og‘ir va zararli ishlarda
bir kunda ikki soatdan) va yiliga bir yuz yigirma soatdan ortiq bo‘lmasligi
lozim.
Ish beruvchi har bir xodimning haqiqatda ishlagan ish vaqtini, shu
jumladan ish vaqtidan tashqari ishlagan vaqtini o‘z vaqtida aniq hisobga
olib borishi shart.
18-§. Bayram (ishlanmaydigan) kunlari arafasidagi hamda tungi
vaqtdagi ishning muddati.
Bayram (ishlanmaydigan) kunlari arafasida kundalik ish (smena)
muddati barcha xodimlar uchun kamida bir soatga qisqartiriladi.
Soat 22-00 dan to soat 6-00 gacha bo‘lgan vaqt tungi vaqt deb
hisoblanadi.
|
Shuhrat Abdurahmonov: Andijonda 9 mlrd so‘mlik dori-darmon zaxirasi yaratilgan
Andijon viloyatida 9 milliard so‘mlik 49 turdagi dori-darmon zaxirasi yaratilgan. Shu sababli dori taqchilligi kuzatilmaydi. Bu haqda Andijon viloyati hokimi Shuhrat Abdurahmonovning viloyat aholisiga qilgan murojaatida ma’lum qilindi, deya xabar berdi “Daryo” muxbiri Umidjon Mamarasulov.
“Pandemiyaning 2020-yil 16-martdan e’lon qilingan dastlabki bosqichida yoppasiga cheklovlar joriy qilinishi, qat’iy nazorat o‘rnatilgani kasallanish borasida yuqori statistika qayd etilmasligiga olib kelgandi. Bugungi kunda esa vaziyat og‘irlashdi. Shuning uchun biz yangi sharoitda yashashga ko‘nikishimiz zarur, negaki virus qachon barham topishini hech kim taxmin qilolmaydi. Kasallikka qarshi dori vositasi ham ixtiro qilinmagan. Afsuski, so‘nggi 15 kunda vaziyat keskinlashdi. Ijtimoiy tarmoqlarda turli asoslanmagan xabarlar, haqiqatga to‘g‘ri kelmaydigan ma’lumotlar tarqatilishi natijasida aholi o‘rtasida gap-so‘zlar ko‘paydi. O‘rinsiz vahimali shov-shuvlar tarqaldi. Men barchani mana shunday og‘ir kunlarda bir bo‘lib, hamjihat bo‘lib ishlashga chaqiraman”, — dedi viloyat rahbari Shuhrat Abdurahmonov.
Viloyat hokimi ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan va ko‘pchilikni qiziqtirgan savolga ham javob berdi.
Dori vositalari taqchilligi yuzaga keldi, degan noo‘rin xabarlarga viloyat hokimi – viloyat shtabi rahbari sifatida quyidagicha javob bermoqchiman: Sog‘liqni saqlash tizimi mutaxassislarining koronavirus bilan bog‘liq kasalliklarni davolash uchun talab etiladigan ro‘yxatiga 49 turdagi dori-darmon va tibbiyot jihozlari kiritilgan. Shundan 32 tasi dori-darmon. Andijonda bugun mana shu virus bilan bog‘liq 49 turdagi dori-darmonlar bo‘yicha hech qanday muammo, yetishmovchilik bo‘lmaydi. Hozirgi kunga qadar, 9 milliard so‘mdan ortiq mablag‘ hisobiga koronavirus bilan kasallangan to‘rt mingta bemorni davolash imkoniyatiga ega bo‘lgan uch oylik dori-darmon zaxirasi yaratilgan.
Shuhrat Abdurahmonov, Andijon viloyati hokimi
Hokim o‘z murojaatida OAV xodimlariga ham turli vahimali xabarlarni tarqatmaslik iltimosi bilan chiqdi.
“Barcha ommaviy axborot vositalari xodimlari hamda blogerlardan bir narsani iltimos qilaman, bugungi og‘ir vaziyatda turli asoslanmagan xabarlarni tarqatib, odamlarimizni vahimaga qo‘ymanglar. Haqiqatga to‘g‘ri kelmaydigan ma’lumotlar tarqatilishi natijasida aholi o‘rtasida gap-so‘zlar ko‘paymoqda. Qanday savolingiz bo‘lsa, mana menga murojaat qiling, 24 soat davomida javob berishga va’da beraman. Qayerdadir muammo bo‘layotgan bo‘lsa, ayting o‘sha vaqtning o‘zida birgalikda hal qilamiz. Men barchani mana shunday og‘ir kunlarda bir bo‘lib, hamjihat bo‘lib ishlashni chaqiraman”, — dedi Andijon hokimi.
Buxoroda dori-darmon zaxirasini yaratish uchun 9 mlrd 588 mln so‘m mablag‘ ajratildi
|
payg‘ambar ixtiyoriga, keyinchalik xalifalar xazinasiga (qadimgi. Bayt ul-mol)
ajratilgan, qolgan qismini harbiy boshliqlar o‘zlari va lashkarlarga taqsimlaganlar. Xums sifatida to‘plangan mablag‘larning beshdan bir qismi avval! Muhammad
alayhissalom va uning avlodlarini ta’minlashga, shuningdek, qo‘shinlar harajat-lariga sarflangan. Xalifalar va keyingi hukmronlar davrida X. xazinaga tushgan.
Siata (lot. cyathus) —Qadimgi Rimda suyuqlik Belni o‘lchashda ishlatilgan
o‘lchov birligi, 0,0456 litr. :
Chaksa
—O‘zbekiston hududidagi qadimgi o
i bagi ari pudning
1/3 qismiga teng bo‘lgan. O‘zbekistonning Namangan, Sirdaryo, Farg‘ona viloyatlarida, Tojikistonning Xo‘jand shahri atroflarida hozir ham aholi tomonidan
foydalaniladi.
Chaqirim (chaqirmoq so‘zidan) —Qadimgi uzunlik o «shov. birligi. ani
dan Markaziy Osiyoda katta masofalarni o‘lchash uchun qo‘llanib kelgan. Qiymati 1200 qadamga teng. Agar bir qadam o‘rtacha 0,75 metr ekanligi hisobga olinsa,
unda 1 Ch. —12000,75—900 metr—0.9 kilometrga teng. Biroq, XIX asr oxiridan
boshlab chop etilgan adabiyotlarda 1 Ch. 1500 gazga tengligi haqida ma’lumotlar
uchraydi. Bunda gazning 0,7140,72 metr ekanligi hisobga olinsa: 1:Ch. —1500
(0,7140,72) —1,06541,08 kilometr. Chor Rossiyasining 1894 yili-rus o‘lchov
birligiga o‘tishi to‘g‘risidagi ko‘“rsatmasi chiqqan davrgacha 1 Ch. —0,9 kilometr,
undan keyin
1 Ch. —1,0641.08 kilometrga teng bo‘lgan. Hozirgi vaqtda 1 chaqirim deganda
1 kilometr tushuniladi.
Chek, Chak—yuza o‘lchov birligi.
1 chek—541,9 m?.
Chas (rus.) —Rossiyada qadimgi masofa o‘lchov birligi, 5 kilometr.
Chorak (fors. —to‘rtdan bir) —1) Markaziy Osiyodagi eski og‘irlik o‘lchov
birligi. Chorak qo‘llanilish joyiga qarab har xil qiymatlarga ega bo‘lgan. Buxoro,
Samarqand va Toshkentda 1 misqol 4,82 gramm bo‘lsa,
1 Ch. —856 misqol—8564,8—4,1088 kilogramga teng bo‘lgan va u katta Ch. deb yuritilgan. Uning yarmi,
ya’ni 428 misqol—428—4,8—2,0544 kilogramm kichkina chorak deb yuritilgan.
Cho‘pgaz (fors.) —uzunlikni o‘lchashda o‘lchov vositasi. 105-110 santimetrga teng. Yana gilam gazi (258
—275 santimetr), ikki quloch uzunlikka teng to‘qimachilar gazi va boshqalar ham bo‘lgan.
Sha’riy (arab, —uzunlik o‘lchov birligi. 2-3 kilometrga teng.
ЁP
Shirvoncha (fors.) —200 mannga teng, ya’ni 166,4 kilogramga = aфёБoн
birligi.
Shiutekutli — asteklarda olov va vulqonlar, shuningdek, konda i
Shishek (turk.)
—og‘irlik o‘lchovi birligi. 18,43 kilogramga yoki 21,82 kilog-ramga teng.
1 shishek chorakning 1/4 bo‘lagiga teng bo‘lgan.
Shkalik (rus.) —rus o‘lchov birligi, suyuqliklar hajmini o‘lchashda ishlatilgan. 1/2 charka (0,06 litr)ga teng bo‘lgan.
279
|
qilsalar yaxshiroq boʻlar edi. Aholi nufusi borasidagi barcha
fikr-mulohazalar ham real asosga ega boʻlmay, biz ularning
ba'zi birlarini XX bobda tanqidiy jihatdan ko`rib chiqqan
edik.
Yuqoridagilardan koʻrinadiki, hozirda jahon miqyosida
yuz
berayotgan
globallashuv
jarayonlari
oʻzining
ijobiy
yoʻnalishlari
va
ziddiyatlariga
ega
boʻlib,
bu jihatlarning
nisbatini
tartibga
solishda
dunyoning
barcha
mamlakatlarining faol ishtiroki va birlashuvi talab etiladi.
3-$. Xalqaro iqtisodiy munosabatlarning shakllari.
Jahon infratuzilmasining rivojlanishi
Jahon xoʻjaligi murakkab tizim hisoblanadi. Turli milliy
iqtisodiyotlar (yoki ularning tashqi iqtisodiy qismlari) ning
barcha
majmui
tovarlar,
xizmatlar
va
ishlab
chiqarish
omillarining harakati bilan mustahkamlangan boʻladi. Shu
asosda
mamlakatlar
— oʻrtasida
xalqaro
iqtisodiy
munosabatlar
vujudga
keladi.
Xalqaro
iqtisodiy
munosabatlar
(ba'zida
ularni
tashqi
iqtisodiy
aloqalar,
jahon xoʻjaligi aloqalari deb ham yuritiladi) — bu jahonning
turli mamlakatlari oʻrtasidagi xoʻjalik aloqalari majmuidir.
Xalqaro
iqtisodiy
munosabatlar
quyidagi
shakllarda
namoyon bo'ladi:
— tovar va xizmatlarning xalqaro savdosi;
— kapital va chet el investitsiyalarining harakati;
— ishchi kuchi migrasiyasi;
— ishlab chiqarishning davlatlararo kooperatsiyasi;
—fan va texnika sohasidagi ayirboshlash;
— valyuta-kredit munosabatlari.
Tovar va xizmatlarning xalqaro savdosi eng avvalo, milliy
xo'jaliklarning
xalqaro
mehnat
taqsimotidagi
ishtirokiga
bog'liq.
Xalqaro
mehnat
taqsimoti
rivojlanishi
natijasida
Jahon
bozori
tarkib
topadi.
Jahon
bozoriga
tovar
va
xizmatlarning
xalqaro
harakati
sifatida
qarash
mumkin.
695
|
Aşağıkaya — Turkiyaning Diyarbakir viloyati Silvan tumaniga qarashli mahalla.
Manbalar
Silvan tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
|
Ikkita sonni bo‘lganda bo‘linmaning butun qismini olish.
Ikkita sonni bo‘lganda bo‘linmaning qoldiq qismini olish.
thon
dasturlash
tilida
butun
qismini
olish
uchun //,
kasr
qismini
olish
chun 90 belgilari mavjud.
"2.py -C:/Users/DILSHOD/AppData/Local/Programs/Python/Python35/2.py (3.5.1)”
—
O
x
e
Edit
Format
Run
Qptions
Window
Help
259
34
//
10
a
» 34
$ 10
Ln:
4
Cok1
err
9
h xonali sonni abc deb olaylik va quyidagicha algaritmni bajaramiz:
abc ni 10 bo‘lgandagi qoldiqni topib, dl o‘zgaruvchiga taminlaymiz. Bu esa c
ni bo‘ladi.
abc ni 10 bo‘lib, c sonidan ajratamiz.
. ab ni 10 bo‘lgandagi qoldiqni topib, d2 o‘zgaruvchiga taminlaymiz. Bu esa b
ni bo‘ladi.
” ab ni 10 bo‘lib, b sonidan ajratamiz.
” Qolgan a ga dl va d2 ni qo‘shib chiqamiz.
"З.py -G:/Users/DILSHOD/AppData/Local/Programs/Python/Python35/3.py (3.5.1)”
—
O
x
le
Edit
Format
Run
Qptions
Window
Help
= input ("Uchxonali
son kiriting:
")
И
=
115 (п)
1
= 13810
=
op
M 10
“n
$ 10
#n///
10
int ("Raqamlar yig‘indisi:
”", n
#4d2
#4 aз,
"дa teng")
Ln: 11
Col:0
=.
=
2
|
ESPN SATILDI Men AQSh dengizchiligiman ... Men ushbu mamlakat uchun hayotini bergan ko'plab erkaklar va ayollar bilaman ... Jenner faqat o'z yong'oqlarini ... nima berdi
|
Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish bo`limi xodimlari tomonidan hayvon bozorlarida yuqumli kasalliklarga qarshi kurash tadbirlar o`tkazilmoqda.Xususan, Qashqadaryo viloyati Kitob tumani “Narimon” mol bozorida hududida veterinariya mutaxassislari dezinfeksiya va dezinseksiya ishlarini olib borishdi.Shuningdek, veterinariya xizmati xodimlari tomonidan aholiga o`ta xavfli va yuqumli bo`lgan kasalliklar haqida tushuntirish va targ`ibot tadbirlari tashkil qilindi.
|
86
erkin kurash va sambo elementlari singari dinamik tezlikda
bajariladigan mashqlar keng ko‘lamda kiritilishi lozim.
Gandbol texnikasiga oid ko‘pgina usullarni to‘g‘ri bajarish
yelka
bo‘g‘imi
atrofidagi
mushak
guruhlarining,
qo‘l
va
barmoqlarni
harakatlantiruvchi
mushak
guruhla-rining
rivojlanish darajasiga bog‘liq bo‘ladi. Shu mushak guruhlarini
rivojlantirish uchun: har xil dastlabki holatlarda qo‘llarni
gantel bilan siltash (aylantirish); gantelni ushlagan holatda qo‘l
panjasini aylantirish, bukish va rostlash; to‘ldirma to‘plarni
faqat qo‘l panjasi bilan yuqoriga yo‘naltirish; yadroni qo‘ldan
chiqarib yuborish, keyinchalik barmoqlar bilan uni yuqori
qismidan ilib olish; keng yozilgan barmoqlar uchiga tayanib yerga
yotish va keyin yuqoriga tezlik bilan qo‘lda sakrab dastlabki
holatga qaytish; panjalar bilan tennis to‘pi, prujina, rezinali
halqalarni siqish; plankaga og‘irlik osilgan shnurni aylantirib
olish, yadroni qo‘l panjasi va barmoqlar bilan irg‘itish kabi ular
uchun foydali «lokal» mashqlar qo‘llaniladi.
Gandbolchilarda kuch tayyorgarligini takomillash-tirish
quyidagilarga qaratilgan bo‘lishi kerak:
mushak
kuchining
mutlaq
(maksimal)
darajasini
rivojlantirish va saqlash;
kuch «gradiyent»ini oshirish, ya’ni qisqa vaqt ichida
maksimal kuchlanishni ko‘rsatish;
harakat
amplitudasining
boshlanish
qismida
ish
kuchlanishini bir joyga to‘play bilish;
«amortizatsiya» fazasi vaqtini kamaytirganda sust ishdan
ustun faol keladigan ishga o‘tishda maksimal kuchlanishni
namoyish eta olish fazilatlarini yaxshilash.
Odatda, kuch orqali bajariladigan mashqlar bo‘g‘inlar
harakatchanligini oshirishga va bo‘shashishga qaratilgan mashqlar
bilan qo‘shib olib boriladi. Kuchni rivoj-lantirish uchun «imkon
boricha» va «maksimal kuchlanish» usullaridan foydalaniladi.
«Imkon boricha» usulida mashqlar bajarilishi uzoq vaqt
kamdan kam
tanaffuslar
bilan
davom
etaveradi.
Bunda
og‘irlikning vazni o‘rtacha (maksimal og‘irlikning 50-60%)bo‘lishi
kerak. Bu uslubdan foydalanishning uch varianti mavjud:
a) mashqni o‘zgarmaydigan miqdordagi og‘irlik yoki qarshilik
bilan (katta g‘ayrat va irodani talab qiladi) o‘rta sur’atda ko‘zga
|
Kampir eshakka minib, yo‘lga tushibdi
Qilich botirning ovdan qaytadigan yo‘li ustiga borib, eshakning bir oyog‘ini urib sindiribdi-da, o‘zi bir chekkada yolg‘ondan yig‘lab o‘tiraveribdi
Sal o‘tmay, Qilich botir ovdan qaytibdi
Kampir qilich botirga yalinib, ho‘ng-ho‘ng yig‘labdi, eshakning oyog‘ini ko‘rsatib:
— Bolam, menga rahm qil, bu odamzod yo‘q cho‘l-biyobonda qolib ketib, halok bo‘lmay, — debdi
|
2017 yil oxirigacha ishga tushirilishi rejalashtirilayotgan uchta loyihaning umumiy qiymati 7,3 mln dollarni tashkil etadi
Ishlab chiqarishni yo'lga qo'yishni moliyalashtirish kompaniyalar, xorijiy va mahalliy banklar kreditlari hamda to'g'ridan-to'g'ri xorijiy sarmoyalar hisobidan amalga oshiriladi
|
FENOMENALIZM-falsafadagi ob’ektiv dunyoning mavjudligini inkor
qilib, faqat ong hodisasini birdan-bir reallik deb hisoblovchi g‘ayriilmiy
sub’ektiv idealistik ta’limot.
FENOTIP - (yunon.
til. «fayno» -ro‘y bermoq, «tipos» -
iz, tasvir) -
organizmning individual taraqqiyoti jarayonida tarkib topgan barcha belgi va
xususiyatlar yig‘indisi.
FETISH
– (6.
til. «fetishe»
-sehrgarlik)
-taqvodor kishilarning
tasavvuriga ko‘ra, unga sig‘ingan kishilarning mushkulini oson qiluvchi
g‘ayritabiiy, sehrli kuchga ega bo‘lgan buyum. Masalan, tumor, band, turli
shakldagi toshlar vah.; ko‘r-ko‘rona sajda qilish ob’ekti.
FETISHIZM-najot qidirib turli narsalarga cho‘qinish. F.
- ko‘r-ko‘rona
ishonishni targ‘ib qiladi.
FEXNER GUSTAV TEODOR - (1801-1887 yy.). Nemis fizigi, fiziologi va
psixologi, psixofizika asoschisi. G.Fexner «Psixofizika elementlari» nomli asar
muallifi (1860). Bu asarda u alohida fan psixofizikaga asos solish g‘oyasini
ilgari surgan. Bunga ko‘ra fan predmeti bir-biri bilan funktsional bog‘langan
ikki
hodisa:
psixik
va
fizik
jarayonlardir.
Bu
g‘oya
eksperimental
Psixologiyaning taraqqiyotiga katta ta’sir ko‘rsatdi, sezgilar sohasida olib
bo‘rilgan tajribalari bir nechta qonunlarni, shu qatorda psixofizikaning asosiy
qonunini asoslab berishga imkon
berdi. G.Fexner sezgilarni o‘lchash
metodlarini ishlab chiqdi. Quyoshni kuzatish yo‘li bilan sezgilarni tekshirish
ishlaridan so‘ng qisman ko‘r bo‘lib qoldi va falsafa bilan shug‘ullandi.
G.Fexner
hartomonlama komil inson edi.
FIDEIZM- (yunon til. «fides» -ishonch, e’tiqod)
-ilm-fandan ko‘ra
e’tiqodni afzal ko‘ruvchi reaktsion nazariya,
FIZIOGNOMIKA - (yunon. til. «fizik» -tabiat, «gnomon» -biladigan) -
odam yuz qirralari, tuzilishi, ifodalari va ularning nisbati orqali odamning
xususiyatlarini o‘rganadigan xarakterologiya bo‘limi.
FILOGENEZ- (yunon. til. «file»
-qabila, urug‘, «genesis» -paydo
bo‘lish)
-muayyan tirik mavjudot turining erda hayot boshlanganidan
keyingi evolyutsion taraqqiyot jarayoni.
FLEGMATIK- (yunon. til. «flegma» -balg‘am, limfa, shilimshiq parda)
x osoyishta, o‘zini og‘ir-vazmin tutadigan, barqaror kayfiyatli temperament
turi bo‘lib, harakatlar sekinligi, barqarorligi, emotsional xolatlarning tashqi
ko‘rinishlari kuchli emasligida namoyon bo‘ladi. F.ning fiziologik asosi nerv
tizimining kuchli, muvozanatli va inert tipidan iboratdir.
s
|
shunday bo‘lganda bu imkoniyatdan ko‘pchilik foydalana olmasdi.
Lekin siz bu mashg‘ulotga qancha vaqttalab qilinsa shuncha
fursatni bag‘ishlashga tayyor bo‘lishingiz kerak.
Shundagina g‘ayriixtiyoriy ong mo‘jizalari namoyon
bo‘ladi.
Bu
kitob tafakkur
quvvatini o‘stirish
va undan
foydalanidingiz uchun birinchi qadam bo‘lishi kerak. Hech kim
bu tizimni oxirigacha anglab yetmaydi. Shuningdek, ikki-uch
oy jiddiy shug‘ullanib natijalarini ko‘rmaguncha, uning
ahamiyatini tushunib yetmaydi. Dastlabki sezilarli o‘zgarishlar
bir necha kundan so‘ng ro‘y berishi mumkin. Lekin uni uzoq
muddatli mashqlardan keyin keladigan katta yutuqlar bilan
almashtirmaslik kerak. Shuni doim esda tutingki, muntazam o‘sib
borish uchun yozilganlarni doim amalda qo‘llash kerak. Boshlang‘ich
davrda mashg‘ulotni bir kun kanda qilsangiz, yo‘qatganlaringizni
qayta tiklash uchun uch-to‘rt kun kerak bo‘ladi. Yaxshisi, bir kun
yarim soat shug‘ullanib, keyin bir necha kun tashlab qo‘ygandan
ko‘ra har kuni besh daqiqadan vaqt ajrating.
XULOSA
Mehnatdan keladigan rohat-u daromadni o‘ylamay ishlaydigan
odam topilmasa kerak.Olimpiada o‘yinchisi uzoq muddat qa’tiyat
bilan shug‘ullanadi, chunki u shohsupaning birinchi pog‘onasida
bo‘lishni va o‘zining eng yaxshi va munosib inson ekanligidan
faxrlanib qoniqib yashashni istaydi.
Ishchi har kuni kanda qilmay ishga boradi. Chunki oy oxirida
maosh oladi. Quruvchi tinim bilmay mehnat qiladi.
Biladiki, buning oqibatida hayotiga qulayliklar, boyliklar keladi.
Barcha mashg‘ulot, ishlarning zaminida undan keladigan mukofot,
mehnatning mevasi haqidagi fikr yotadi. Agar hech qanday rag‘bat
olmasak ishlashning sababi ham, ma’nisi ham qolmaydi. Faqat
sanoqli odamlargina ko‘ngilxushi uchun mehnat qiladilar.
XXG asr bizdan yangi qobiliyatlar talab qiladi. Intuyitsiya
(ichki sezgi), tasavvur qilish ijodkorlik-bu muvaffaqiyat uchun
zarur vositalarning bir qismi xolos. Yangi jozibador davr
arafasida turibsiz. Bu kitobsizga zarur bo‘lgan xislatlarni
shakllantirib, o‘zingizda mavjud bo‘lgan yashirin kuch-quvvatni
95
|
41
XULOSA
Rassomlik ixtisosligini beruvchi tasviriy san’at institutlarida, asrlar
mobaynida shakllangan badiiy ta’lim uslubiyatiga muhim e’tibor
qaratish, o‘quv jarayonida uning yetakchi o‘rinda bo‘lishiga diqqat-e’tiborni jalb etishligi lozim. Talabalarni tortinib turish davrlarini yengib
o‘tishga, yaratilayotgan shakllarni aniq tasvirlashga o‘rgatishdan
boshlab, so‘n ijodiy yondashishga o‘rgatib boriladi.
24-rasm
O‘tmishdagi
buyuk
musavvirlardan
Kamoliddin
Behzod,
Rembrandt van Reyn, Diego Velaskes, rassom zamondoshlarimiz
Chingiz Axmarov, Raxim Axmedov, Ro‘zi Choriev aynan shu yo‘ldan
|
Shagas kasappiginin tashuvchisi
–
uchatom yoki "o‘puvchi" kandaga
Rasm Shagas kasalligi qo‘zg‘ovchisini tashuvchi uchatom qandalasi:
Ko‘rpa qandalasi
678
i i
=
zu
AIN u
Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar
ro‘yxati
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar
1.
Sylvia Mader, Michael Windelspecht. Human Biology. —2015. - 14th Edition. -
Publisher: MeGraw-Hill Edugation. —672 p.
2.
Karp Gerald Cell and molecular biology concepts and experiment/ 7 th Edition.
3.
Xoliqov P. X. va boshqalar. "Biologiya" Davlat ilmiy nashriyoti. Toshkent,
2005, 583 bet. Darslik.
4.
Nishonboyev K.N, Hamidov JI. H. -"Tibbiy biologiya va genetika" Davlat ilmiy
nashriyoti. Toshkent, 2005. 210 bet. Daslik.
5.
Alimxodjayeva
P.
R. Kypabneba
R. A.-"Rukovodstvo
po meditsinskoy
parazitologii" «AbuAli ibn Sino», Tashkent, 2004. 223 bet.
b.
Yarngin M. tahriri ostida. -Biologiya» Darslik. M., 1984, 1999, 320 bet
7.
K. N. Nishanbayev, P.
R. Alimxodjayeva,
D. J. Hamidov. Meditsinskaya
biologiya i genetika. Tashkent 2008,430 str. Uchebnik.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1.
Barishnikov Ye. N. - «Meditsinskaya parazitologiya». Izdatelestvo
Vlados, Moskva 2006 g. 144 str.
2.
Meditsinskaya parazitologiya. Uchebnoye posobiye. Konspekt leksiy dlya
med. vuzov. Moskva. ,2005 g. 144 str.
3.
Barishnikov Ye. N.-
Meditsinskaya parazitologiya. Konspekt leksiya dlya
med. vuzov. Vlados-press, 2005 g. 105 str.
4.
Gigiyena
i
osnovi
ekologii
cheloveka. Pod
redaksii
uchebnik.
Moskva-2004 g. ,170 str.
5,
Bochkov N. P..- Klinichseskaya genetika. Moskva-2004 g. Uchebnik dlya
vuzov. 180 str.
6.
Yafayev R. - Meditsinskaya parazitologiya. Uchebnoye posobiye. 2003 g.. 184 str.
7.
Zayas R.G. , Rachkovskaya I. V. Jarpov I. A-Osnovi obshey i meditsinskoy
parazitologii. Moskva, 2002 g. 224 str.
8.
Zayas R.G., Rachkovskaya I. V., Karpov I. A. - Osnov’gobshey i meditsinskoy
parazitologii. Feniks, 2002 g. 205 str.
9.
Yablokov A.V., Yusufov A.G. -(Evolyutsionnoye ucheniye). M., 1992, 222 str.
10. Grin.I. Staidt U. Teylor D. - «Biologiya» 3 jildda. 1990. ,170 str.
P. Fogel! F. MMotul!ski A. - «Genetika cheloveka» 3 jildda. 1989. ,290 str.
12. Manualoflaboratory Diaqnostic
Tests.
Lippincott.
Philadelphia. NewYork.
1996. 1104s.
13. A. O. Daminov XKGenetikadan masalalar tuplami) Toshkent, 2007, 2010-yil,
2013-yil 88 bet.
14. Internet ma’lumotlari quyidagi saytlardan olinadi:
htto://www. medline. tu.
BIRMA ur. freebooks4doktors. com/fl/spec4. bim;
htto://www. nebi. nim. nil. bovientrez/
http://www. histology. narod. ru/
hitp:/ rsmun. ru/8894. html
http://www. dapamojnik. info/gist/
www. morphology. dp. ua/hist. php
|
yoqimsiz ta’mli, ayrimlari achchiq bo‘ladi. «-aminokislotalarning ko‘pchiligi
yuqori haroratda suyuqlanmasdan parchalanadi, shuning uchun
ularni
suyuqlanish haroratiga ko‘ra identifikatsiyalash qiyin va bu ko‘rsatkich o‘rniga
qog‘oz xromatografiyasi yordamida
R. qiymatini aniqlash bilan amalga
oshiriladi.
Bir asosli monoaminokislotalarning suvdagi eritmalari deyarli
neytral muhitni (pH-—6,8) ko‘rsatadi. Ularning fizik konstantalari haqidagi
ma’lumot 22-jadvalda keltirilgan.
Aminokislotalarning tarkibida NH, va COOH guruhlari borligi uchun
ular kislota va asos xossalarini namoyon qiladi. Ularning eritmasiga kislota
ta’sir etgandan so‘ngra IQ spektrlari olinsa, karboksil guruhiga xos tebranish
chastotalari, ishqor ta’sirida esa aminoguruhga xos tebranish chastotalari
qayd qilinadi.
Erkin aminokislota eritmasining 1Q spektrida har ikki funksional guruhga
xos valent tebramish chastotalari kuzatilmaydi. Bu hodisa aminokislotalar
amfoter xossaga ega ekanligini va ularni bipolyar
ion (svitter-ion)
shak-tida mavjud bo‘lishini isbotlaydi:
HM-B-COOH —— П,.M-B-CO0
bipolyar ion
Aminokislotalar amfoter xossaga ega bo‘lgani uchun kislotalar va asoslar
bilan ham reaksiyaga kirishib, tuz hosil qiladi:
H.A-K-CO0 Ж.H. —Hora
H.M-B-CO0
4 HO
42—H.M-K-CO0
4
H.O
Shuning uchun ham, «-aminokislotalarning tuz holsil qiluvchi xususiyatlari fizikaviy xossalarini belgilaydi. Ular yuqori suyuqlanish harorati bilan
tavsiflanadi, suvda yaxshi eriydi, organik erituvchilarda yomon yoki umuman
erimaydi.
Aminokislotalar elektr toki ta’sirida muhitning pH qiymatiga ko‘ra anodga
yoki katodga tomon harakatlanadi. Bu tajriba xromatografiya qog‘ozi yoki
gellarda amalga oshirilsa, elektroforez hodisasi deyiladi va aminokislotalarni
ajratish uchun qo‘llaniladi. Aminokislotalar tarkibidagi funksional guruhlar
soni turlicha bo‘lganligi uchun ularning suvdagi eritmasi karboksil-yoki
aminoguruh soniga ko‘ra kislotali yoki ishqorli muhitni ko‘rsatadi, ya’ni pH
x7 bo‘ladi. Ammo titrlash egri chizig‘ida pH ning shunday qiymati mavjudki,
eritmadagi YH,"
ya
—COO”
guruhlarining soni o‘zaro teng bo‘ladi,
natijada elektroforez hodisasi kuzatilmaydi va bu nuqtaga izoelektr nuqtasi
deyiladi (22-jadval).
307
|
Kreking jarayonidan farqli riforming jarayonida yirik molekulalarni uncha yirik bo’lmagan molekulalarga ajralishi yoki yangi molekulalarning strukturalarini o’zgarishiga olib keladi
|
Muxlislar orasida “Sardor” serialidagi roli bilan mashhurlikka erishgan aktyor va dublyaj rejissori Shomahmud Shorasulov “Daryo” internet-nashri uchun eksklyuziv intervyu berdi
Intervyuni “Daryo” muxbiri Feruz Muhammad tashkillashtirdi
Shomahmud Shorasulov suhbat davomida deyarli bir yil Isroil davlatida qahvahonada ofitsiantlik qilgani haqida gapirib berdi
Pulingiz ko‘p bo‘lsa orzu-havasingiz ortib boraveradi: hashamatli uy, qimmatbaho mashina, dang‘illama to‘y
Televideniyeda ishlab yurgan vaqtim, ayniqsa endi uylangan paytlarim, bolalarim yosh, maosh kam, zo‘rg‘a yetardi
Yosh oila bo‘lganmiz, moddiy qiyinchiliklar bo‘lgan
O‘sha paytda, bu ham Xudoning marhamati, mashhur aktrisa Gulira’no Hakimova Isroil davlatida bo‘lganlar
Biz avvallari televideniyeda jonli efirlarda dublyaj bilan shug‘ullangan vaqtlarimiz Gulira’no opa ham kelib turardilar
O‘shanda tanishganmiz, qadrdon bo‘lganmiz, xabarlashib turardik
Chet elda bo‘lsalar ham qo‘ng‘iroq qilib turardilar
Bir kuni qo‘ng‘iroq qilganlarida “Opa, meni ham olib ketsangiz-chi?” dedim, shunchaki
Umuman bu narsa amalga oshishi haqida o‘ylab ko‘rmagandim, gap kelganda aytgandim, xolos
“Kelasanmi?” dedilar, “Boraman” dedim
Keyin yo‘l-yo‘riqlarini tushuntirdilar, xat-hujjatlarini qildik
Bu ham deyarli amalga oshmaydigan ish edi
Chunki Isroil yopiq davlat, bu davlatga viza olish deyarli imkonsiz edi
Lekin televideniyeda birga ishlagan do‘stlarimizning sa’y-harakatlari bilan bu ishlar hammasi o‘xshadi
Alloh rozi bo‘lsin ulardan
Bordim, ishladim, 10 oy Isroil davlatida bo‘ldim
10 oy ichida Toshkentda bitta kvartiraga yetadigan pul ishlaganman
Lekin yanayam boyib ketay demadim
10 oyda qaytdim
O‘sha uyni oldim, menga boshqa hech narsa kerak emasdi
O‘sha bir ta’mirlanmagan uy men uchun saroy edi
Uyga qaytganimda ammam: “Bitta mashinalik ham bo‘lay, deb niyat qilmagan ekansanda” dedilar
Haqiqatan ham, ketayotganda “Ey Xudo, menga bir vatan, bir uy ber” deb niyat qilib ketganman
Isroilga borganimda Gulira’no opa menga aytganlar: “Endi televideniyeni, rejissorligingni unutasan, bu yerda qora ishchisan”
Qahvaxonalarda ishlaganman, pol, idish-tovoq yuvib, sabzavot archib, 1-2 oycha shunaqa ishlarga yordam berib yurganman
Til o‘rganishga bo‘lgan layoqatim, qiziqishim, oshxona ichida ishlab turib tilni o‘rganganman
Mening omadim kelgani shu bo‘lganki, keladigan odamlarning ko‘pchiligi russiyzabon edi
Ayrimlari mening o‘zbekligimni bilib turib, ivrid tilini bilmasligimni sezib ham ivrid tilida gapirardi
Sanoqni, taomnomadagi taomlarni, anjomlarni o‘rganib, ofitsiant bo‘lib ishlay boshladim
Mijozdan bemalol buyurtmani qabul qilib, buyurtmasini olib borib beradigan bo‘ldim
8 oy ofitsiantlik qilganman
Isroil davlatiga 2002-yil yanvar oyining oxiri fevralning boshlarida ketib, dekabrda qaytib kelganman
Shomahmud Shorasulov, dublyaj rejissori, aktyor
Mavzuga doir:
|
Yo‘lovchilar Meksikada halokatga uchrayotgan samolyotni videoga oldi (video)
Aeromexico reyslaridan biri yo‘lovchisi Meksikaning Durango shahridagi aeroportdan parvoz qilgan samolyotning qulashini tasvirga oldi, deb xabar beradi Meduza.
Kadr: YouTube
“Barchamizning tirik qolganimiz, bu haqiqiy mo‘jiza”,—degan video muallifi Ramin Parsa.
Samolyotning yerga qulashi haqida Reuters’ga Lorenso Nunyes xabar bergan: “Bu shunchaki daxshatli, daxshatli!”.
Odamlar samolyotda yong‘in boshlanganidan so‘ng undan chiqishga muvaffaq bo‘lgan. Evakuatsiya jarayonini esa boshqa bir yo‘lovchi Eshli Garsiya tasvirga olgan.
Samolyot bortida 99 ta yo‘lovchi va 4 ekipaj a’zosi bo‘lgan. Ularning deyarli barchasi jarohat olgan, ammo hech biri vafot etmagan.
|
yerda:
{ — nasadkaning balandligi.
445). (6.47) tenglamalardagiMi-= V.dHR va Ke, = ond, /Egi
iylarda
aniqlovchi
geometrik
kattalik
sifatida
aning
ekvivalent
diametri
olinadi
(d,
=
48212).
simon nasadkalar uchun suyuqlik fazasidagi modda berish
itsiyentining
hamma
nasadkalarning
birlik
yuzasiga
nisbati quyidagi tenglama bilan aniqlanadi:
xdm?
hl,5d,
ket": (??? 2
:
(6.48)
Mi, = 0,0021-ke"":: (P2;
(6.49)
yerda:
Mi, = V. 64,1),
u, — Nusel’t kriteriysi hosil
bo‘lgan plyonka qalinligi
isoblangan.
yuq fazadagi o‘tkazish sonining balandligi esa:
}, = 11961; vet"-( Pr”;
(6.50)
relkali
absorberlarni
hisoblash.
Bu
absorberlarda
G harakagi
quruq tarelka
va suyuqlik yuzasidagi
sirt
HK kuchi tarelkadagi gaz-suyuqlik qatlamiga qarshilik
. Shuning uchun tarelkalarning gidravlik qarshiligi uch
likning yig‘indisiga teng bo‘ladi:
Apr NP IDAN
(6.51)
yerda: Ar.» —quruq tarelkaning qarshiligi;
AR,, —
K yuzasida
sirt taranglik kuchi ta’siridan hosil bo‘la-rshilik:
Ar. –gaz–suyuqlik qatlamidagi qarshilik.
ruk
tarelkaning
qarshiligi
quyidagi
tenglamadan
nadi:
py
797
(6.52)
epda: w, — w/F —tarelka teshiklaridagi gazning tezligi
relkaning qarshilik kozffitsiyenti,
u katta intervalda
:. 4) o‘zgarib, tarelkaning konstruksiyasiga bog‘liq.
Tarslkaga kirayotgan suyuqlik qatlamidagi suyuqlikning sir.
taranglik kuchi ta’siridan hosil bo‘layotgan qarshilikni yengi,
uchun ketgan bosim quyidagicha.
4
Ar..
–
a
2
Oqimli rejimda ishlaydigan tarelkalar uchunAr; xisobg;
olinmaydi. Tarelkaning gaz-suyuqlik qatlamidagi
qarshiligi
qatlamning statik bosimiga teng deb olinadi:
(6.53)
Dri»?Paria «pes res 8
(6.54)
bu yerda:
bor
va
p.! —tarelkadagi suyuqlik
va gaz-suyuklik
qatlamining balandligi; r:
rij—tarelkadagi suyuqlik
va
gaz-suyuqlik aralashmasining zichligi.
Arh.
ning
qiymatini
empirik
tenglamalar
orqali
ham
aniqlash mumkin.
Ag‘darilma,
elaksimon
va
klapanli
tarelkalar
uchun
tarelkadagi
gaz-suyuqlik
qatlami
balandligini
kuyidagi
tenglama bilan hisoblanadi:
Bsh, = oF 2025. Er”;
(6.55)
6y epda: Eup “Ap, /pz t
- Eyler kriteriysi; Rg = o‘z
/ghp-Frud kriteriysi.
Gazning ma’lum tezligida barbotaj qatlamining yuzasiga
chiqib ko‘piklardan ajralgan suyuqlik tomchilarini
gaz o‘ziga
tortib oladi. Suyuqlik tomchilari
gaz oqimi
bilan
yuqorigi
tarelkaga tushadi.
Gaz oqimi bilan suyuqlikning chiqib ketishi
natijasida
modda o‘tkazishning harakatlantiruvchi kuchi kamayadi, quyilish
qurilmalarida suyuqlikning sarflanish miqdori
ko‘payadi B
absorberda
suyuqlikning
gaz
bilan
chiqib
yo‘qolib
ketishi
sababli
tarelkali
apparatlarning samaradorligini
oshiri!
imkoniyati chegaralanadi. Suyuklikning gaz bilan chiqib ketish"
absorberga beriYaayotgan suyuqlik umumiy miqdorining 5-. 10":
idan oshmasligi kerak.
Gazning tezligi ortishi, separatsiya bo‘shligi balandligini"
kama-yishi bilan suyuqlikning gaz bilan chiqib ketishi ko‘payadi:
162
—
|
74
O‘N OLTINCHI FASL
916
IY NAQA «ZAFARNOMA»DIN: GUFTORI
HAZRATI SOHIBQIRONNING TOSHKO‘PRUK
LABIDIN O‘TGANLARI VA JETA
LASHKARINING QOCHG‘ONLARINING ZIKRI
Hazrati Sohibqiron amir Muso va amir Muayyad arlot va
Uchqora bahodirlarni ming besh yuz otliq kishi bilaki, biri ming
kishiga tegadurg‘on bulg‘ay,
Toshko‘pruk boshida dushman lashkari
birla barobar to‘xtattilar. Bu besh yuz kishini go‘yoki ko‘zlariga
surmay bilur edilar, suv yukqorisidin maydon tarafiga yuz keltu-rub nisf
kechada g‘avvoslik bila suvdin o‘tib tog‘ tarafiga yurdilar. Tonglasi otlarining izidan qoravulchilarga ma’lum bo‘ldiki, lashkar suvdan o‘tubdur deb. Bu sababdin ularga ham dag‘dag‘a
paydo bo‘ldi. Vaqteki yana kecha bo‘ldi, (Jahon boshga kelturdi
kuxli yazid». Hazrati Sohibqironi kishvar
kushoy, aduvbandi
mushkin kaminaga buyurdiki, ikingiz tog‘lar ustiga to‘la o‘t yoqinglar deb. Muxolifat lashkari buni ko‘rib, qo‘rqkunch
va vahshat
g‘olib bo‘ldi.
Bu yerda turolmay o‘z joyidin qo‘zg‘alib iztirob
birla qochishga turdi. Va yonmish tarafiga yuz ko‘ydi. Parvardigori olamning inoyati birla shundoqki bir otliqning barobarida o‘n jangjo‘y tig‘zan, nayzaguzorlari bor erdi. Jang-u mashak-qat tortmay ko‘g‘ladi. Ajabo ul kimarsaraki, Parvardigori olamning inoyati joriy
va yovarlik qilsa kishi anga barobarlik
qilolroy va kimarsani Xudo aziz-u arjumand qilsa, anga badxohlik qilsa, ul kishining baxti yonib, jahonda xorluq bulg‘ay.
Fard:
Badandishlik etgan ul shoxga,
Nechuk qolmasun xor ila zorg‘a2
|
Inkasso bo‘yicha hisob-kitoblar
N aqd pulsiz hisob-kitoblarning
mavjud b o ‘lishini nazarda tutadi
Agar xalqaro bitim (ya’ni, turli
topshirig‘iga ko‘ra uning biznes b o ‘yicha sherigidan yuklab jo'natilgan
m ablag‘larni eksportchining hisobvarag‘iga o ‘tkazadi
Ushbu hisob-
tuzishi zarur
S hundan so ‘ng sotuvchi o'ziga xizmat k o ‘rsatadigan
talablariga va shu davlat b an k tizimining o ‘ziga xos xususiyatlariga
muvofiq tuziladi
Turli b an k la r hududida joylashgan bir necha banklar
bilan sotuvchi banki o ‘rtasida tegishli hujjatlarning berilishidan iborat
|
ebekiston Respublikasi Konstitutsiyasini o‘rganishda Konstitutsiya
qanday hujjat, unda nimalar bayon etilgan, davlat suvereniteti, inson
huquqlari, erkinliklari va burchlari nima, shaxsning qanday huquqlari
mavjud. ular qanday kafolatlanadi) degan savollar javobini egallash
darajasida tinglovchi bilim olishi kerak.
Hukukiy ta’lim jarayonida
tinglovchilarga kuyidagilar o‘rgatilishi lozim
birinchidan, bilim berilishi, bilim davlat
va huquq bilan
bog‘langan bo‘lishi kerak;
ikkinchidan,
olingan bilimni
hayotga tatbiq etish mahorati
o‘rgatiladi;
—uchinchidan, shaxs doim o‘z ustida ishlashi, izlanishi. biror natijaga
ega bo‘lishlikka harakat qilishi kerak;
—to‘rtinchidan, davlat va jamiyat ishlari bilan qiziqish xislatlariga
ega bo‘lishni shakllantirish.
|
qulalarining dissotsilanishidan, ikkinchisi natriy atsetat ionlaridan hosil bo‘ladi. Binobarin,
(SV,S00-=X40,05
Bu koniyentratsiyalarni kislotaning muvozanat konstantasi ifodasiga qo‘ysak:
—INENSN)SOO"1
XoX00,05) ;
-5—
xonoo5
m = Yon; SOONG
–0005 X
yoki 18107
= h
Bu ifodaning suratidagi (X.0,05 ning) X.ni, maxrajdagi (0,005—Xning) X.ni nisbatan kichik qiymat deb ifodadan chiqarib yuborsak,
-5 X.0,05
1,8-10
-
yuqoridagi ega bo‘lamiz, Bundan, X=1,8-10—5 mol’l-",
Buyerda: X—vodorod ionlarining tuz qo‘shilganidan keyingi konsentratsiyasi.
Vodorod ionlari konsentratsiyasi necha marta kamayganligini topish uchun 3-10—ni 1,8-10-5 ga bo‘lamiz:
3497
1,81076
Binobarin, vodorod ionlar konsentratsiyasi tuz qo‘shil-tandan keyin 167 marta kamayadi.
Eritmalardagi vodorod ionlarining konsentratsiyasini, binobarin, RN ni tajribada aniqlash uchun ko-lorimetrik.
va elektrometrik
(potensio-metrik) usullar keng qo‘llaniladi. Kolorimetrik usul
ayni eritmaga solingan indikator rangini aniqlashga
asoslangan. Ko‘pincha eritmaningrN ini aniqlashda maxsus indikatorlar shimdirib tayyorlangan qog‘ozlardan
foydalaniladi. Hozirda RN ni aniqlash uchun juda qulay
asboblar rN-metrlar ishlatiladi. Bu asboblarning ishlashi elektrometrik usulga asoslangan.
|
Ishlab chiqaruvchi (Nashriyot)
Bolalar va o‘smirlar adabiyoti
O‘quv-rejalashtirish xujjatlari
BARCHA Ўқувчилар учун (31)ni KO'RIB CHIQISH
|
Avstriya tarkibiga kiruvchi Tirol federal yeri sudi mahalliy fuqaroni politsiyachilarni Facebook’da haqorat qilgani uchun jarimaga tortdi
U tezlikni buzish bo‘yicha jarima haqida ogohlantiruvchi yozuvlardan biriga qoldirilgan izohda huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlarini «lazerga ega ikki smurf» deb atadi
Bu haqda Associated Press xabar qilmoqda
Sudga shikoyatni izohni Facebook’da o‘qigan politsiyachi berdi
Mahalliy sud bu yozuv «politsiyaning ikki xodimi xatti-harakatiga qarshi bo‘lgan va jamoatchilikda norozilik uyg‘otishga qaratilgan» degan qarorga keldi
Jarima miqdori – 160 yevro
Tirolning Tiroler Tageszeitung gazetasi yozishicha, erkak o‘z izohini shunchaki hazil deb baholaydi
Uning fikricha, bu haqorat emas va u mintaqaviy politsiya boshqarmasida o‘z huquqlarini himoya qilmoqchi
|
Yozoylarida tog‘ qoyalari va archazorlar orasidan erta tongda va oqshom paytlari kaklikning
qaqag‘lashi eshitiladi. Ular don va hasharotlar
bilan ovqatlanib, suv ichgani buloqlar atrofiga
tushishadi.
Kaklikni ko‘pchilik yaxshi biladi. U tovuqsimonlar turkumiga mansub. Uning tumshug‘i va oyoqlari qizil. Erkagining peshanasi qora, boshining
tepasi ko‘kimtir kulrang bo‘lib, qizg‘ish g‘ubori
qora yo‘lli. Kaklikning ko‘kragi och havorang.
Oyoqlarida pixi bor. Og‘irligi 800 grammgacha
boradi. Makiyoni esa to‘q kulrang, jussasi kichikroq, oyoqlarida pixi yo‘q. Kaklik o‘troq yashashga
moslashgan. Tez yuguradi, ammo uzoqqa ucha olmaydi.
Kaklik Janubiy Yevropa, Kichik, O‘rta va Markaziy Osiyoda ko‘p tarqalgan. Respublikamizning
deyarli hamma tog‘larida, ayniqsa Bobotog‘, Ko‘hi-tang tog‘larida va Hisor tizmasi tarmoqlarida
ko‘proq uchraydi.
Aprelda makiyoni chuqurligi 10 santimetrcha
keladigan kichkina o‘racha qazib, unga xazon, xas-cho‘plar yozib 6 tadan 20 tagacha tuxum qo‘yadi. Tuxumdan chiqqan jo‘jalar tovuq jo‘jalari kabi
ota-onasiga ergashib yuradi. Sentyabrda kakliklar
katta gala bo‘lib oladi. Tog‘larga ko‘p qor yog‘ganda
kakliklar daryo vodiylariga va qishloqlarning
atroflariga tushadi. Bu davr kakliklar uchun
eng qiyin palladir. Chunki ular don topolmay,
daryo va soylarning qirg‘oqlarida ko‘karib yotgan
o‘t va yo‘sinlar bilan ovqatlanadi. Qishda kakliklar doim gala bo‘lib yashaydi. Tunda qoyalarning
tinch, pana joylarida g‘uj bo‘lib bir-birining
pinjiga kirib uxlashadi. Kaklik odamga tez
o‘rganadi, tutilgan kakliklar qafasda boqiladi.
Kakliklar zararli hasharotlarni qirib, katta
foyda keltiradi.
Kaklik
Kaktuslarning vatani Meksika. Qadimgi indeyslar kaktuslarni muqaddas o‘simlik deb bilganlar.
Kaktuslar quruq iqlimga yaxshi muvofiqlashgan.
Ularning barglari tikan, tuk va qil kabi bo‘lib,
barglarga o‘xshab namni ko‘p bug‘lantirib yubormaydi.
Shuning
uchun
kaktuslar
juda
issiq
paytlarda ham tanasida namni yaxshi saqlab,
sersuv bo‘lib turadi. Ba’zi kaktuslarning tanasida 3 ming litrgacha suv bo‘ladi. Kaktuslar
sahrolardagi birdan bir suv
saqlovchi
manba
hisoblanadi, ular ko‘pincha sayyohlarning hayotini
saqlab qoladi. Tikani kaktuslarni yirik hayvonlardan ham himoya qiladi.
Kaktusning 85 ga yaqin (ayrim ma’lumotlarga
ko‘ra 50—220) turkumi,. 2000 dan ortiq turi bor.
Kaktuslar turlicha: daraxtsimon, butasimon,
o‘tsimon bo‘ladi. Bir xil kaktuslar tipratikanga,
boshqa bir xili qovoqqa, yana bir xili shamdonga
o‘xshaydi. Ularning ichida 1 santimetrli mittisi
ham, 25 metrli ulkanlari ham bor. Mittilari
bir necha gramm kelsa, ulkanlari bir necha tonnaga
boradi. Kaktuslarning guli ham har xil. «Tun
malikasi» degan kaktus guli bargining har biri
14 santimetrgacha bo‘ladi.
Meksikaliklar
kaktus
mevasidan
marmelad
tayyorlaydilar.
Ba’zi
kaktuslarning
poyasini
iste’mol qilishadi. Mevasining sharbati ichiladi.
Tikanini tozalab hayvonlarga yem uchun beriladigan kaktuslar ham bor. Ulkan kaktus daraxti
yog‘ochidan uylar quriladi, mebel va boshqa chiroyli
buyumlar yasaladi.
Bizning mamlakatimizda kaktuslar botanika
bog‘larida va ishqibozlar kolleksiyasida o‘stiriladi. Kaktuslar Yevropaga ilk bor Kolumbning
Amerikaga birinchi sayohatidan so‘ng Yangi Dunyoning mo‘jizasi sifatida keltirilgan. Rossiyaga
esa birinchi marta Petr I keltirgan.
Kaktuslar
6
|
Qo‘yniga olib nigor boshin,
Sochib ko‘zidin yuziga yoshin.
Behushga aylab iztirobi,
Hardam yuziga urub gulobi.
O‘lturganiga o‘zi yobon g‘am.
Yig‘lab tutar erdi bo‘yla motam.
Istab ani bir, iki dilorom,
Ul voqia ichra qo‘ydilar gom.
Gar zulf ila mushkbez edilar,
Ikkisi anga kaniz edilar.
Ko‘zlariga dahr o‘lub qarong-u,
Qo‘rqub dedilar: «Ne hol erur bu
Mahvash ishidin chu parda qo‘pti,
Ikkisining olida yer o‘pti.
Ulish neki voqi’ o‘ldi bexost,
Bir-bir dedi ul ikisiga rost.
Dahr etti chu sirrin oshkora,
Yig‘lab tiladi g‘amiga chora.
Bor erdi birisi dardparvard,
Filhol sanamga bo‘ldi hamdard.
Dedi: Yema g‘amki bok emastur,
Kim ishq o‘tidin halok emastur.
Sen qo‘pg‘ilu bizga topshur oni,
Azm ayla qabilaga ravoni.
To bo‘lmasun el bu ishdin ogoh,
Biz fikr etali nechukki dilxoh).
Mahvash ul iqov degandek etti,
Ko‘nglin qo‘yub anda evga ketti.
Bedil kishisin topib alar ham,
Qildilar ulishga yor-u mahram.
Chun bo‘ldi rafiq anga mulozim,
Bo‘ldi ul iqov ham uyga ozim.
61
|
Rustam G’oipov gunohkor hayoti, do’ppisiz uxlamasligi, Yulduzning “KK”si va boshqalar haqida!
Dunyoning eng yirik “harakatlanuvchi” uyini ko’rganmisiz?! EXCLUSIVE!
Uzbek! Dubayda o’zbek yigiti ingliz tilida qo’shiq yaratdi!
Madaniyat vaziri qattiq tanqid qildi va bir nechta xodimlarini ishdan oldi!
Bosh Vazir va AQSh elchisi kirib kelmoqda!
Uchoqdan quyosh botishi qanday ko’rinadi?
|
ни виpaпдa hujayra avvalgi ferment bo‘yicha represorlangan holga
qayindi.
Fermentlar
indusirlangan
sintezi
ko‘pincha
—moslashgan
пeтeт эийe2
дep
ham
ataladi,
ferment
hosil
qiluvchilari
esa
—
maslashgan
deb
ataladi.
Moslanish
(ko‘nikish)
keng
ma’noda
o‘rjnruvchan yashash muhitiga irsiy kompetent hujayrani moslanishidir.
irhilikatsion o‘zgaruvchanlikni davomiyligi
stabil metabolik sikllar
mlg tushishi bilan belgilanadi. Ko‘payish jarayonida ona hujayralar
Иeпoиp
strukturalarini
va
boshqa
hujayralari
komponentlarini
qiz
hujayraga
teng
o‘tkazadi.
Ular
mikrorganizm
ma’lum
yashash
sharoitlarida avtomatik moddalar almashinuv reaksiyasini ta’min etib
turadi va bir necha generatsiyalardan so‘ng hujayradan yo‘qolib ketadi.
Mntuchi davrlarda ular avlodlarga irsiy o‘tkaziladi—bu davomiy irsiy
Mnotipik
modifikatsiyalar,
ular
faqat
kimiyoviy
strukturalarga
xos
Kar’lib, viruslar bunga ega emas. Ko‘rib chiqilgan o‘zgaruvchanliklar
tapishli uning analizini ham belgilaydi. Shunday mikroorganizmlardan
jjtimotik analiz, mutatsion va gibridologik analizlarni o‘z ichiga oladi.
Mirnnchisi
mutantlarni
turli
tumanligini
va
mutatsiya
hosil
bo‘lish
jrmyonini
aniq miqdorini
o‘rganadi.
Uning yordamida
irsiy
farqlar
mavjudligini belgilash mumkin va mutantning fenotipik o‘ziga xosligini
tmiqlanadi. Gibridologik
analiz avlodlar qatorida ona xususiyatlarini
imiylanishini miqdoriy o‘rganilishini nazarda tutadi. Bunda eukoriotik
mikroorganizmlar
hujayra
protoplastlarini
gibridizatsiyasini
ishlatish
maqsudga
muvofiq.
Shunday
analiz
yordamida
belgilarni
genetik
dwterminallanishin aniqlash mumkin va genlarni genomda lokallashuvini
aniqlash va gen ichidagi mutasion o‘zgarishlar lokallashuvini aniqlash
munkin.
Mikroblar, yuksak organizmlar kabi qardosh lekin genotipik identlik
ko‘lmagan hujayralar orasida irsiy informatsiyani qayta taqsimlashga
йия,
Bir hujayrada
ikki
har
xil
hujayralardan mutivirlangan
genlar
kombinatsiya jarayoni genetik rekombinatsiya deb ataladi. Rekombinatsiya
—transformatsiya, transfeksiya, konyugatsiya va transduksiya-lurdda kuzatiladi. Bunda hujayralar bir-biriga quyulishi sodir bo‘lmaydi
yaMat genetik ashyo bir qismi retsipient hujayraga o‘tadi. Natijada
iwwliq bo‘lmagan yoki qisman diploid — merozigota, yoki qisman zigota
hosil bo‘ladi (grek. uspovo —qism, otyatag —juft). Resitient hujayra
enomi — endogen deb, unga kirittiluvchi DNK fragmenti— ekzogenota
dab maladi. Ekzogenota hujayrada gidrolizlanishi mumkin (restriktsiya)
mrriktoza yoki endonukleoza fermenti yordamida; endogenota bilan
rakombinant xromosoma
hosil
qilib juftlanishi
mumkin;
induvidial
151
|
nomlari
bilan
atalgan,—deydi
Muhammad
Solih.
Asarda o‘sha davrga oid darvozalarning
to‘la ro‘yxati
berilib, ba’zilarining nomlari izohlangan.
1. Qiyot darvozasi—qiyot qabilasi nomidan, qadimda Parkent darvozasi, keyinchalik
Qo‘qon
darvozasi
deb atalgan.
2, Turklar darvozasi—turk qabilasi nomidan,
Z. O‘zbek darvozasi—o‘zbek qabilasi nomidan.
4. Taxtapul darvozasi.
b. Qorasaroy darvozasi— qorasaroy qabilasi nomni-dan.
b. Chig‘atoy darvozasi
—Chingizxon
avlodidan
bo‘lmish Chig‘atoy ulusi nomidan.
7. Su’boniyon (Sagbon) darvozasi.
8. Ko‘kcha darvozasi
—bu ham qabila nomidandir.
9. Qamondoron darvozasi
— kamondoronlar
buzuq
qabilasidan bir toifaga mansub.
10. Qang‘li darvozasi
—bir qabilaning nomidan.
11. Beshog‘och darvozasi
—bu ham qabila nomidan.
12. Qatag‘an darvozasi
—qatag‘on qabilasi nomidan;
MuhammadSolih vaqtida bu darvozaning nomi Qo‘ymas-kenagas bo‘lgan ekan".
-
Darvoza
nomlarining
Muhammad
Solih
tomonidan bunday atalishi o‘ziga xos bir xil izoh sifatida
qadrlidir.
Toshkent shahrining ancha ilgarigi davrlardagi darvozalari haqida ham yozma manbalarda ayrim ma’lumotlar saqlanib qolgan. Masalan, Istaxriy (1X asr) shahar shahristoni (qal’asi)ni
3 darvozasi (AbulAbbos,
Qasr, Gunbaz), ichki rabazning
10 darvozasi
(Xamdon,
Ohanin, Mir, Farqon, Qad, Qarmanj, Quyi Sahl, Ra-shidijak, Quyi xoqon, Qashki dehqon) va tashqi rabaz-ning 7 darvozasi (Fargad, Xashkat, Sandijak, Ohanin,
Bakrdijak, Sakrak, Bafaryad)
borligi haqida
yozgan.
Lekin, MuhammadSolihning XTU asr oxiri va X-U asr
boshlari uchun keltirgan ro‘yxatida Istaxriy ko‘rsatgan
darvozalarning birortasi ham qayd etilmagan. XTU—
X-U asrlar uchun xos yuqorida sanab o‘tilgan ba’zi darvoza nomlarni esa shahar taraqqiyotining keyingi davrlarida ham saqlanib qolgan.
4 O‘zSSR FA Sharqshunoslik
instituti
qo‘lyozmasi,
M 7791,
887-varaq. (Keyingi betlarda qo‘lyozmaning nomeri va varaqlari qavs
ichida beriladi).
t
19
|
—
Ye
««!!!
Tansiq taomlar to‘g‘risida
O‘zbek
pazandaligining
Sabzavot
va
mevalardan
o‘ziga xosligi
tayyorlanadigan
tansiq
taomlar
Sut-qatiq
va
tukumdan
Go‘shtdan
tayyorlanadigan
Baliq,
uy
parrandalari
tayyorlanadigan
tansiq
tansiq taomlar
va ilvasin go‘shtidan
taomlar
tayyorlanadigan
tansiq
taomlar
= edi
2
-
a
=,
Guruch va dukkakli donlar
Xamirdan tayyorlanadigan
O‘zbek tansiq tasomlarida
(mosh,
no‘xat,
loviya)
dan
tansiq taomlar
ishlatiladigan meva
tayyorlanadigan
tansiq
hamda sabzavotlar
taomlar
|
O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasida tegishli tayinlovlar amalga oshirildi. Unga ko`ra, Podpolkovnik Eshqobulov Asilbek Yakubovich O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasi boshlig`ining xizmatni tashkil etish va muvofiqlashtirish bo`yicha birinchi o`rinbosari lavozimiga;
Podpolkovnik Inogamov Baxodir Qudratjanovich O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasi boshlig`ining moliya va moddiy ta`minot bo`yicha o`rinbosari vazifasini bajaruvchi lavozimiga;
Podpolkovnik Ergashev Baxromjon Xakimovich O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasi kadrlar boshqarmasi boshlig`i lavozimiga tayinlandi.
|
9
Yevrosiyoning qaysi qirg`oqlari kuchli parchalangan?- Atlantika va Tinch okean qirg`oqlari
|
Bosh sahifa
O'zbek kinosi
Mazkur kartinada siz «Benom» guruhi yigitlari Sarvar va Komil hamda Zarina Nizomiddinovani bosh rollarda ko’rishingiz mumkin
«Yurak yig’lar» filmida sevgi uchburchagi yongan muhabbat namoyon bo’ladi
Film rejissori Akrom Shohnazarov, prodyuser Mirshod Rajabov, ssenariy g’oyasi esa Sarvar Azimovga tegishli
«Yurak yig’lar» kinokartinasida Sarvar Ali obrazida, Komil esa Behruz obrazida gavdalanadilar
Aslida film prodyuseri filmda Sarvar va Komil o’z ismlarida chiqishini so’ragan edi, biroq rejissor va «Benom» guruhi yigitlari kelishgan holda bosh qahramonlarni Ali hamda Behruz deb nomlanishiga kelishib olishgan
Filmni tomosha qilar ekansiz, unda G’urur va Muhabbat qarama-qarshiligiga guvoh bo’lasiz, taqdir zarbalariga duch kelgan sevgi qissasini ko’rishingiz mumkin
|
a’zolari barcha og‘ir muammolardan tezda xalos etiladi. Italiya aholisining
katta qismi Mussolinining va’dalariga ishondi va uni qo‘llab-quvvatlay
boshladi.
1920-yildan boshlab fashistlar yanada faollashdilar va ular o‘zlarining
harbiy otryadlarini tuza boshladilar. Italiya Sotsialistik partiyasi va Umumiy
Mehnat Konfederatsiyasi fashizmga qarshi kurash o‘rniga, 1921-yilning 3-avgustida Mussolini bilan «totuvlik pakti»ni imzoladilar. Ishchilar tashkilotlarining bunday yo‘l tutishi fashizmni yanada kuchaytirdi va u yetakchi
siyosiy kuchga aylana bordi.
1922-yilgi parlament saylovlarida
ular
35 o‘ringa ega bo‘lsalar-da,
mahalliy saylovlarda katta muvaffaqiyatga erishdilar. 1922-yil oktabr oyida
ular bir necha vazirlik lavozimlarini talab qilib Rimga yurish uyushtirdilar.
Bu amalda mavjud
Konstitutsiyaviy tuzumga qarshi
isyon
edi. Hukumat
isyonni bostirish chorasini ko‘rmadi. Buning sababi—yirik sarmoyadorlar
asosiy ko‘pchiligining hukumatga tazyiq o‘tkazganligi edi. Yirik sarmoyadorlar hokimiyatni Mussoliniga topshirish tarafdori edilar.
Masalan, mamlakat hayotida eng katta ta’sirga ega bo‘lgan «Sanoat
bosh konfederatsiyasi» rahbarlari qirol Viktor-Emmanuel III ga telegramma
yuborib, undan hokimiyat Mussoliniga berilishini talab etdilar. Qirol bunga
javoban Mussolinini Bosh vazir etib tayinladi va 1922-yil 30-oktabr kuni
Mussolini koalitsion hukumat tuzdi. Shu tariqa Italiyada fashizm qonuniy
yo‘l bilan hokimiyat tepasiga keldi.
Parlamentda (420 o‘rinli) atigi 35 o‘ringa ega bo‘lgan fashistlar yetakchisi
Mussolini dastlab boshqa
siyosiy kuchlar bilan murosa qilishga majbur
bo‘lgan. Ayni paytda yirik sarmoya egalarining qo‘llab-quvvatlashi orqali u
o‘z hokimiyatini tobora mustahkamlab bordi. Chunonchi, qirol va parlament
1922-yilning 23-noyabrida Mussoliniga cheklanmagan huquq berdi. Endi
u o‘z partiyasi a’zolaridan tuzilgan «Katta fashist kengashi» deb atalgan
kengash orqali hukumat faoliyatini nazorat ostiga oldi. Tayyorlanayotgan
qonun loyihalari shu kengash nazoratidan o‘tar edi.
Barcha lavozimlarga
Mussolini partiyasi a’zolari tayinlanadigan bo‘ldi.
1924-yil oxirida Mussolinining tazyiqi ostida saylov to‘g‘risidagi qonunga
o‘zgartirishlar kiritildi. Unga ko‘ra, saylovda eng ko‘p ovoz olgan partiya
parlamentdagi deputatlar o‘rnining uchdan ikki qismini egallar edi. Yangi
qonun bo‘yicha 1924-yildagi parlament saylovida Mussolini partiyasi g‘alaba
qozongan. Shu tariqa mamlakatda Mussolinining fashistik diktaturasi qaror
topdi.
1926-yildan boshqa siyosiy partiyalar tarqatib yuborildi. Endi Italiya bir
partiyali diktatorlik davlatiga aylandi.
1929-yili Mussolini Vatikan bilan
shartnoma imzoladi. Unga ko‘ra, Rim (Vatikan) papasi diniy hukmdor
deb tan olindi va katoliklik milliy din deb e’tirof etildi, cherkov mulki
soliqlardan ozod etildi.
69
|
mex, rezina, polimer materiallardan tayyorlangan qo‘lqoplardan foydalaniladi.
Pasta, mazlar ishlovchilarning terisini himoyalovchi
zarur vositadir. Qo‘llanadigan pastalar, mazlar teriga
ta’sir etmaydigan, yengil surkaladigan, terini tirishtirmaydigan, ish vaqti davomida teri yuzasida saqlanadigan, ishdan so‘ng yengil olinadigan xususiyatlarga ega
bo‘lishi kerak. Ular ish davomida teriga ikki marta suriladi. Pasta, mazlar tavsiyasiga qarab u4 turga—gidro-fil vositalar (qurilma qo‘lqop XIOT{ IER-1, AYRO va
b.q.), gidrofob vositalar (IZR-2 pastasi M, Selis-skiy mazi va b.q.) va tozalagich moddalar (Avirol, Progress va b.q.)ga farqlanadi.
Ishchi ko‘zini tashqi ta’sirlardan himoyalash uchun
TOCT 12.4.013-85 ra asosan ikki xil, ya’ni ochiq va yopiq
holatdagi himoya ko‘zoynaklaridan keng foydalanish tavsiya etilgan.
11—11
|
Qidiruv ishlari davom etmoqda
Uchuvchilardan birining xatosi fojiaga sabab bo‘lganligi taxmin qilinmoqda
|
Oʻzbekiston Milliy antidoping agentligi xabar berishicha, 2016-yili Rio-de-Janeyro shahrida oʻtgan Olimpiya oʻyinlarining ogʻir atletika bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritgan polvonimiz Ruslan Nurudinov, Xalqaro ogʻir atletika federatsiyasining bayonotiga koʻra, 24 oy muddatga barcha musobaqalardan diskvalifikatsiya qilindi.
Ruslan Nurudinovning 2012-yili Londonda oʻtkazilgan Olimpiya oʻyinlaridagi doping-tahlili 2018-yilda qayta tekshirish natijasida ijobiy chiqqan edi. Oʻzbekiston ogʻir atletika federatsiyasi xorijlik advokat yordamida vaziyatni ijobiy tomonga oʻzgartirish boʻyicha bir qator samarali ishlarni amalga oshirdi. Biroq Ruslanga berilgan jazo 2018-yilning 18-dekabridan kuchga kirdi va u 2020-yilning 17-dekabr kuniga qadar oʻz kuchida qoladigan boʻldi.
Eslatib oʻtamiz, bu cheklov va jazo Ruslan Nurudinovning 2016-yili oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida qoʻlga kiritgan oltin medaliga hech qanday taʼsir oʻtkazmaydi.
|
ishlarning. ko‘rsatilgan xizmatlarning hisobvaraq-faktura bo‘yicha
soni (hajmi).
6. Shartnoma (kontrakt) bo‘yicha qo‘shilgan qiymat solig‘ini
hisobga olmagan holda, qo‘shilgan qiymat solig‘ini o‘z ichiga
oladigan davlat tomonidan tartibga solinadigan narx (tarif)lar
qo‘llanilgan taqdirda esa, soliq summasini hisobga olgan holda
o‘lchov birligiga to‘g‘ri keladigan narx (tarif).
7. Realizatsiya qilinayotgan tovarlar, bajarilayotgan ishlar,
ko‘rsatilayotgan xizmatlar jami soni (hajmi)ning qo‘shilgan qiymat
solig‘isiz qiymati.
8. Aksiz to‘lanadigan tovarlar bo‘yicha aksiz solig‘ining
stavkasi va summasi,
9. Tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) sotib oluvchisiga
taqdim etilayotgan qo‘shilgan qiymat
solig‘i stavkasi
va
summasi.
10. Realizatsiya qilingan tovarlar, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan
xizmatlar jami
soni (hajmi)ning aksiz to‘lanadigan tovarlar
bo‘yicha aksiz solig‘i va qo‘shilgan qiymat solig‘i hisobga olingan
qiymati.
Qo‘shilgan qiymat solig‘i solinadigan oborotni va qo‘shilgan
qiymat solig‘idan ozod qilingan oborotni amalga oshirayotgan
yuridik shaxslar, shuningdek qo‘shilgan qiymat solig‘i to‘lovchisi
bo‘lmagan yuridik shaxslar tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni)
oluvchi shaxsga hisobvaraq-faktura taqdim etishlari shart, quyidagi hallar bundan mustasno:
1. Yo‘lovchilar tashishni yo‘l chiptalari bilan rasmiylashtirish.
2. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) aholiga naqd pulda realizatsiya
qilingan hollarda sotib oluvchiga fiska) xotirali nazorat-kassa
mashinasi cheki, terminal! cheki, kvitansiya berish.
3, Tovarlarning eksport-import tarzida yetkazib berilishini
rasmiylashtirish.
4. Qabul
qilib olish-topshirish dalolatnomasi rasmiylashtiriladigan moliyaviy ijara (shu jumladan lizing) shartnomasi
bo‘yicha mol-mulkni topshirish. Bunda tegishli hujjatlar (moliya-159
|
Bakteriyalar ko‘payishi jarayonida oldin alohida organlarning, keyin esa butun
o‘simlikning
o‘tkazuvchi
naychalari
bakteriya
massalari
bilan
to‘lib,
tiqilib
qoladi,
to‘qimalarga
suv
yetkazilishi
buziladi
va
o‘simlik
so‘’liydi.
So‘’lish
sistemali bakteriozlarning asosiy belgisi hisoblanadi. Misol uchun, pomidor va
poliz ekinlarining bakterial
so‘’lish kasalliklari (qo‘zg‘atuvchilari
Clavibacter
michiganensis ssp. michiganensis va Erwinia tracheiphila) oldin alohida barglar,
keyin ayrim novda va palaklar, oxirida butun o‘simlik so‘lishiga olib keladi.
Solish—o‘simlik to‘qimalarining turgori yo‘qotilishi tufayli paydo bo‘ladigan
patologik o‘zgarishlar natijasidir.
Lokal bakteriozda o‘simliklarning ayrim organlari
—barglari, novdalari,
qobiqlari va mevalarining parenxima to‘qimalari zararlanadi. Asosiy belgilari—
nekrozlar, chirishlar, xlorozlar, shishlar, gallar va bakterial shilimshiq— ekssudat
hosil bo‘lishidir.
I—
тoпa
caгyopпyш
yвядa
Starr and Burkholder,
3-rasm. Kartoshkagulning
4-rasm. CHinnigul bakterial
tuganaklarida bakterial rak
so‘lishi kasalligining belgilari
Agrobacterium tumefaciens
(qo‘zg‘atuvchi Pseudomonas
kasalligining shishlari
caryophulli).
Nekroz—halok bo‘lgan, qo‘ng‘ir yoki qora tus olgan hujayralarning bir
guruhidir. Keyin nekroz atrofidagi boshqa hujayralarga tarqaladi. Misol uchun,
mevali
daraxtlarning
gullari
va
barlglarida Erwinia amylovora
qo‘zg‘atgan
belgilari.
Chirish
—ildizmevalar va tuganaklar kabi,
tarkibida
shira (namlik)
va
karbonsuvlar
miqdori
yuqori
bo‘lgan
parenxima
to‘qimalari
zararlanishi
natijasidir.
Bunda pektinaza
va protopektinaza
fermentlari
ta’sirida to‘qima
yumshaydi, bo‘tqaga o‘xshab qoladi va o‘ziga xos (ko‘pincha badbo‘y)
hid
118
|
Ekinlarga qoyil-e:
Munchalik shirinlikni,
Munchalik xushbo‘y hidni
Keltirarkan qayerdan?
Tarbiyachi: Ko‘rib turganingizdek, handalakning xushbo‘y hidini hatgo shoirlarimiz she’rlarda ham ta’riflashgan:
Nargiza:
Tarvuzdek shirin ne’mat,
Topilmaydi dunyoda.
Dum-dumaloq shaklim bor,
Juda silliq—ozoda.
Parda:
Men qovunman sap-sariq,
Men go‘yo ulkan tariq.
Beqasam to‘nim go‘zal,
Ichim go‘yoki asal.
Tarbiyachi: Barakalla, bolajonlar, sizlar
tarvuz, qovun,
handalaklarni chiroyli ta’rifladingizlar: Qovunning «Obi
novvot». «Shakarpalak» «Shirinpo‘choq» kabi turlari mavjud
bo‘lib. ular mazasiga ko‘ra nomlanadi. Poliz ekinlari bir-biridan shakli, rangi
va tuzilishi jihatidan farq qiladi.
Xo‘sh. bolajonlar, poliz ekinlari qanday ekiladi?
Lola: U urug‘dan ekiladi.
Tarbiyachi: To‘g‘ri, bolajon, ular urug‘idan ko‘payib, dehqonlarimiz parvarishi tufayli yetiladi. Shuninglek, poliz ekinlariga nafaqat tarvuz, qovun, handalak, balki pomidor, bodringlar ham kirishi o‘zlaringizga ma’lum, ulardan onajonlarimiz va buvijonlarimiz qish g‘amini yeb, bankalarga tuzlab
qo‘yishadi.
Zar-zar to‘ni bor,
Zardor panohi bor.
Urdi pichoqni,
Uning ne gunohi bor?
Behruz: Qovun.
Tarbiyachi: Xo‘ppa semiz, bir tuki yo‘q.
Sarvinoz: Tarvuz.
Tarbiyachi: Bolajonlar, oshqovoq ham poliz ekinlariga kiradi, biz uni ovqatga solib pishiramiz, shuningdek, undan
somsa, manti kabi mazali taomlar
tayyorlaymiz. Poliz ekinlaridan mevalar va sabzavotlarning farqi nimada?
Lobar: Meva daraxtda pishadi.
Behzod: Sabzavotlar yerda yetishtiriladi, biroq ovqatga solinadi.
112
|
Ma’lum vaqt o‘ggach,
s.
,
sistema muvozanat
holati.
-
Di. U holda i,–u, bo‘ladi:
x
ga kela
KLAVSPEKLAR){SN)
AgCl kam eriydigan modda bo‘lgani uchun uning konsentratsiyasi GAg‘SSP ni o‘zgarmas kattalik deb qabul qilish
mumkin. U holda, yuqoridagi ifodaning chap tomondagi
hadni o‘zgarmas qiymat EK bilan belgilash mumkin.
Natijada quyidagi tenglama kelib chiqadi:
EK=
AV SG
Tenglamadagi EK—eruvchanlik ko‘paytmasi nomi bilan
yuritiladi. Umumiy holda, yomon eriydig:
g
an elektrolit AV
NING eruvchanlik ko‘paytmasi quyidagicha ifodalanadi.
EK=A)(V-)
bu yerda: (A’T va (V—ayni elektrolitning to‘yingan eritmasidagi A"
va V-ionlarining konsentratsiyalari.
danak, 03 eriydigan elektrolitning to‘yingan eritmasidagi donlar kondentratsiyalarining ko‘paytmasi ayni temperaturada o‘zgarmas miqdordir.
lad! Miqdor eruvchanlik
ko‘paytmasi deb ata-Eruvchanlik ko‘paytmasi kattaligi elektrolitning
erish qobiliyatini miqdor jihatdan xarakterlaydi. Masalan, agar KaS! ning to‘yingan eritmasiga NS) gazi yuborilsa, erigan holatdagi MaSning anchagina qismi cho‘kmaga tushadi. Chunki eritmada qaror topgan muvozanat:
NaCl
Xa-SsN
li Eruvchanlikni hisoblash. Agar ayni elektro-tning
EK si ma’lum bo‘lsa, uning eruvchanligini to-326
nish mumkin. Elektrolitning eruvchanligi to‘yingan eritmaning konsentratsiyasi bo‘lib, mol’l-— yoki gl-" bilan
ifodalanadi. Kation va anionlarning eruvchanligi ham
molkl" yoki g‘g-l-larda o‘lchanadi.
1-Misol. Va5O, ning eruvchanlik ko‘paytmasi 1,10-10—10
ga teng. Va5O, ning va Va! hamda 50,2 ionlarining eruvchanliklari topilsin.
Yechish. Va50,
2 Va" 450,2
Necha mol Va5O, erisa, ularning hammasi Va" va 50,2—
ionlariga ajraladi:
Va50,
2 Va5O, 2 Va"450,2—
cho‘kma
x
x
x
EK= 1Va"1150,2- =h2
bu yerda, x—eruvchanlik:
x= MEK = 1,10-1079–1,03-10-5
Va" ionning eruvchanligi 1,03-10—5 mol’l-yoki:
1,03,10—5137,34=1,4110— ra
50,7 niki 1,03-10— mol’l"-" yoki 1,0310—-96=1-10—3 gl-VaFO
ning eruvchanligi 1,03-10—5 mol’ul-yoki 1,03-10—5233,4—2,410— gl-",
:
2-Misol.
{ l eritmada 500 mg Ad" va 5 mg R’" ionlar
bor edi. Uning ustiga K,SgO, eritmasi solinganida qaysi kationning kam eruvchan tuzi birinchi navbatda cho‘kmaga
tushadi?
Yechish: Eng avval dastlabki eritmada bo‘lgan Ayoq va
RB"" kationlarining molyar konsentratsiyalarini topamiz:
GAE"1=
25 = 4,62-107 mol’-l"
1257
1= 298 = 2,42-10-5 mol’-l
"1
Bu eritmaga oson eruvchan tuz K,StO, qo‘shilganida, quyidagi reaksiyalar sodir bo‘ladi:
2A874S!O2— — Ag, Cr,
R’RASTO,—
— RBSTO,
Eruvchanlik ko‘paytmalar jadvalidan bu tuzlarning EK-larini topamiz:
EK, so, 74,05-10—7; EK. so, "1810—Nihoyat,
Ag‘.STO,
va R’S
Yat,
AV,
A
tO,
cho‘kishi uchun
e
,SgO,2-ionlar konsentratsiyalarini hisoblanar. bo‘lgan
2), 4,054072
-
Av,StO, uchun 1S!05 TE
lr 1910 mon
–
10?
RBSgO, uchun (SO; o =7,4-1070 mol’-l"1
Bu ikki qiymatlardan
5
ko‘ramizki, R’STO,
ni;
boshlashi uchun StO,2—iondan kam bo‘lsa ham yeyishi. Bir
arin, birinchi navbatda RBSTO, cho‘kadi.
b
T!X.14. Kuchli elektrolitlarning elektrostatik
nazariyasi
Hozirgi zamon elektrolitlar eritmalarining nazariy asoslari 1923-yilda P. Debay va E. Xookkelb tomoni:
yoni
Yara
Bu nazariyada elektrolitlar to‘la
SoS.
Tisa
ida quyidagi ikki omil hisobga oli-mal) elektrostatik tortishuv va itarishuv kuchlari eritmadagi nonlar Go‘s kristalya panjaralarida joylashgan
r kabi yuqori tartibli simmetriya holatda bo‘ladi.
mana betartib holatda bo‘ladi.
ekan onlar orasidagi elektrostatik ta’sirlashuv mavjud
26
ara tufayli har qaysi HOH o‘z atrofidagi qarama-moc
zaryadli zarrachalarni o‘ziga tortadi
va «ion at-moc opa
hosil qiladi, lekin bu holat doimo betartib-nika
a keltiruvchi kuchlar ta’sirida buzilib, yana eski
xon amr omai kuzatiladi, bu esa «don atmosferasi» ga
rib
turuvchi holatlarning o‘rt;
qarashga imkon beradi.
?
O‘rtacha vaziyati deb
ta Elektrostatik tabiatli «ion atmosferasizning ayrim
nlab
olingan ion bilan ta’sirlashuvini quyidagicha
ifodalash taklif etiladi:
XIZ)
Bu formulada
h—ion atmosferasining
—
Bolsman konstantasi (1,38-10—23 Jarlar
ar bovi
temperatura, 2—erituvchining dizlektrik singdiruvchan-328
|
154 Uqush birla asli atalur kishi
Bilig birla bog‘lar egar elishi
155 Tuman ming tu erdam o‘kush o‘gdilar
Uqush birla qilmish uchun o‘gdilar
156 Uqush azin azlanma asg‘i o‘kush
Bilig azin azlanma erka ko‘shush
157 Bu
to‘rt
nang
azin
azqa
butma
teg-u
Bo‘g‘-u so‘zlamish so‘z eshitgu o‘t-u
158 Bu to‘rtta biri o‘t birisi yag‘i
Uchunchi ig-ul ko‘r tiriglik ag‘i
159 Basasi bilig-ul bularda biri
Bu to‘rt nang ujuz tutma boyegsig yuri
160 Bu tekma biri asg‘i yasi talim
Qayusi berim-teg qayusi alim
161 Bilig
kimya-teg
ul
nang
irklu
turur
Uqush o‘rdusi ul nang o‘glu turur
162 Yiparli biligli nangi bir yangi
Tutub kezlasa bo‘lma» o‘zda o‘ngi
163 Yipar kezlasa sen yidi balgurar
Bilig kezlasa sen tiling ulgular
164 Bilig bayliq-ul bir chig‘ay bo‘lg‘usuz
— Tegib o‘g‘ri tavlig ani alg‘usuz
165 Qishan-ul kishika bilig ham uqush
Qishanlig yarag‘sizqa barmas o‘kush
166 Sevugrak atin er kishanlig tutar
Qeraklig atin er ko‘dazlig tutar
167 Qishanlig «o‘rama» kerakcha yurir
Tisharlig‘ yiramaz tilakcha barir
168 Uqush-ul sengar edgu andlig‘ adash
Bilig-ul senga qad bag‘irsaq qadash
169 Biligsizka bilgi qilinchi yag‘i
Adan bo‘lmasa tab bu ekki cho‘g‘i
170 Mungar mengzatu keldi turkcha masal
O‘qig‘il muni sen ko‘ngul o‘gka
al
171 Uqushlug‘ kishika eshi tab uqush
Biligsiz kishika ati tab so‘kush
176
|
Yomon sifatli kecha ko'rish
|
29-iyun kuni Turkmanistonning eng issiq nuqtasi – Repetekda (Turkmanoboddan 50 km janubi-g‘arbdagi cho‘lda joylashgan) havo harorati 48,5 darajaga yetdi. Bu mamlakat meteostansiyalari tomonidan qayd etilgan joriy yildagi maksimal harorat, deya xabar beradi “Meteojurnal”.
Bu Turkmanistondagi oxirgi anomal issiq yilda qayd etilgan maksimal haroratdan atigi 0,1 darajaga kam.
Shu bilan birga, bu harorat Repetek uchun rekord emas, ilgari bu erda 50 darajadan yuqori issiqlik qayd etilgan.
Biroq ob-havoni kuzatishning butun vaqti uchun maksimal issiqlik Turkmanobod shahrida qayd etildi, u yerda 29-iyun kuni termometr ko‘rsatkichi 46,4 darajagacha ko‘tarildi.
Turkmennews nashriga ko‘ra, issiq havo tez-tez elektr ta’minotida uzilishlarga olib kelyapti. Eskirgan infratuzilma issiq kunlarda konditsionerlardan faol foydalanishga bardosh bera olmaydi, deyiladi xabarda. Lebap viloyatining Farob va Dyanevskiy tumanlarida elektr har kuni besh-olti soat davomida o‘chiriladi. Dashoguzda kunlik o‘chirish davomiyligi ikki soatdan besh soatgacha davom etadi. Mari viloyatining, Murg‘ob va O‘g‘uzxon tumanlaridan ham elektr energiyasi tez-tez o‘chiriladi.
Elektr ta’minotidagi uzilishlar natijasida elektr nasoslari ishlamay qolib, Forob tumanining ayrim qishloqlari aholisi suvsiz qolmoqda va qo‘shni aholi punktlaridan suv olib kelishga majbur bo‘lmoqda.
Shuningdek, xabarlarga ko‘ra, jazirama tufayli Lebop viloyatidagi bir qancha harbiy qismlar 26-iyunga belgilangan qasamyod qabul qilish marosimini 3-iyulga ko‘chirgan.
Rekord haroratga qaramay, 29-iyun kuni mamlakatda sobiq prezident Gurbanguli Berdimuhamedov tavalludining 65 yilligi nishonlanayotganida Turkmanoboddagi davlat va budjet muassasalari xodimlari, shu jumladan, politsiyachilar bayramona kiyim kiyishga majburlanib, shahar bog‘laridagi bayram konsertlariga qo‘shimcha odam sifatida jo‘natilgan, deya xabar beradi nashr muxbirlari.
|
17−18 mart kunlari 7-hafta uchrashuvlari bo‘lib o‘tib, uning doirasida O‘zbekistonning «O‘zbek arslonlari» jamoasi Toshkentda China Dragons jamoasini 5:0 hisobida mag‘lubiyatga uchratdi. 2015 yilgi jahon chempionati bronza medali sohibi Lyu Vey (3−8) ustidan g‘alaba qozongan Buxoro bokschisi Shahram G‘iyosov haftalik mukofot nomzodlari ro‘yxatiga kiritildi.
2016 yilgi Olimpiya o‘yinlari kumush medali sohibi 87 foiz ovoz to‘plashga muvaffaq bo‘ldi. So‘rovnomaning boshqa ishtirokchilaridan Colombia Heroicos vakili Xuan Karlos Karilo Palasio (81 kg) va Astana Arlans a’zosi Zafir Safiullin (60 kg) mos ravishda 7 va 6 foiz ovoz to‘pladi.
|
Suv qayta tiklanadigan tabiiy resurslar qatoriga kiradi
Lekin buning uchun, birinchidan, daryolar, muzliklar, yer osti suvlari zahirasi asrlar davomida o’zgarmas bo’lishi va, ikkinchidan, insonning xo’jalik faoliyati ta’sirida tabiiy suvlarning ifloslanishi darajasi ularning sifat jihatdan o’zo’zini qayta tiklash imkoniyatidan katta bo’lmasligi kerak
|
10
����������������������������
�������
������� (�����������) – ������������������������������
������������� ����, ������� ������ ����� ������� ���������
������������
������
��������������
�������
��������
�����������.
�����������.� ��������� Shigella ���������������������.
�������� 40 �����������������������������������������������
������������ ������. ����������� ������ ������ �����������
�����
�����.
�������
���������������
�������������
����������� ��������. �� ��������� ������������� ��� ������
������������� ������� ��������� ������ ���������� ���. ������
�������, ������������������������������������������ (�������
�����������
������������
������������
����������,
����
���������� �������� ��� ������� ����������� ������������
���������������,
�������
���������������
�������������
������������ �����������). �������� ��������� ��������� ��
������
������������
����
����
����������
�����������.
��������������� ����������� 4 ��� ������� ����: �������,
�������, ������� ������ �������������� ��� �������� ���� �����
����� ������������� ������ ������������. ����� �������
��������������� �������������� �������� ������ �����������.
��������� ������� ��������� ��� ������ �������� ������������
�����������. ��������������� ������ ������������� ���� – ��
�������
������
�������������
����������������
��������
����������� ������������� ������ ����������� ��������� ���
��������������������������������������������.
��������������������������������������� 2-7% ���������
������� ������. �������� ��������������, �������� �����
�����������, ������ �������� ������ ��������� ����� �����
����������������. ����������������������������������������
������������������������������������� 3-4 �������� 1-2 ������,
������������������ 3-4 �������������������������������������
������.
�����
���������
����������,
��������
�����
|
Spitamenning shahardan
ketish haqidagi
qarori
juda
to‘g‘ri edi. Uning otryadi Marokandada ikki yollanma hujum—
grek-makedoniyaliklar
garnizoni
egallab
turgan
qal’adan
va Marokandaga yaqinlashib kelayotgan kuchli otryad hujumi
xavfi ostida qolgan edi. Spitamen So‘g‘diyonaning shimoliga
chekinishni afzal ko‘rdi. Ko‘pgina tadqiqotchilar Arrianning
bu ma’lumotini So‘g‘diyonaning qadimiy poytaxti to‘g‘risidagi masala bilan bog‘lab, uni noto‘g‘ri talqin qiladilar.
Bu
xususda batafsilroq to‘xtalib o‘tamiz.
Arrianning «Anabasis= kitobida bu asar yunoncha tekstining dastlabki noshirlari quyidagilarni o‘qiganlar: «(Spitamen qamal qilingan qal’ani qoldirib) Basileyyaga
(ya’ni
So‘g‘diyona poytaxtiga jo‘nadi)». Tekstning
bu joyi kishini
hayratda qoldirar edi, chunki Arrianning o‘zi ilgari aytganidek, So‘g‘diyonaning poytaxti
Marokanda edi-ku? Ko‘pgina
tadqiqotchilarning
taxmin qilishlaricha,
qadimiy Sug‘dda
ikkinchi «shoh shahar» bo‘lgan va So‘g‘diyonaning poytaxti Ma-rokanda emas. balki «Basileyya» bo‘lgan yoki «Basileyya» Buxoro yaqinidagi Zarafshon quyi
oqimida joylashgan Sug‘d
hokimlarining
yozgi
turar-joylari
hisoblangan.
Arrian
asarining yunoncha tekstini tuzatishga ko‘pgina tadqiqotchilar
urinib ko‘rdilar, buning natijasida «poytaxtiga» so‘zi «chegarasiga» yoki «cho‘l-sahroga» deb o‘qildi va hokazo.
So‘nggi yillarda Arrian tekstini Diodorning
«Tarixiy
kutubxona asarining XUSH kitobi mundarijasidagi Basista
deb atalgan qandaydir joy bilan qiyoslashga urinib ko‘rildi. Bu tekstda Basista nomi Kvint Kursiy asarida bayon qilingan va Marokandaga
yaqin yerda
Iskandarov qiladigan
paradis-zapovednik joylashgan Bazayra bilan qiyos etiladi.
Shunday qilib, ular tekstni Spitamen Marokandani qoldirib, «So‘g‘diyona Basistasiga» jo‘nab ketdi deb o‘qishni va shu
tarzda tushunishni taklif qiladilar. Biroq Arrian «Ana-basis»chning noshirlaridan biri azaldan taklif qilganidek,
x (Spitamen)
So‘g‘diyonaning
shimoliga
(jo‘nab ketdi)» deb
o‘qish haqiqatga ancha yaqindir. Shunday qilib, Arrian tekstida
hech qanday ikkinchi «shoh shahar» to‘g‘risida gapirilmaydi, u So‘g‘diyona poytaxti sifatida faqat Marokanda haqida gapiradi.
Grek-makedoniyaliklar otryadi Spitamenni «mamlakatdan
butunlay quvib chiqarish»ga intilib, uni «So‘g‘diyona chegarasizga qadar ta’qib etib bordi. Spitamen kskiflar dashti»
yaqinida tekislikka chiqib oladi.
Bu davrda
Spitamenning
qo‘shini ancha kuchayadi. Grek-makedoniya otryadi hujumlaridan
ilgari Ham tashvish chekkan saklar
(Arrian o‘z asarida 600
«skif suvoriysi» to‘g‘risida gapiradi)
unga qo‘shiladi. Spitamen suvoriylari makedoniyalik piyoda askarlarni yon tomondan o‘qqa tutadi. Makedoniyalik otliq
askarlarning jang
holatini o‘zgartirish yo‘lidagi urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraydi: Spitamen tezkorlik bilan sak-So‘g‘d otryadlarini zarba ostidan o‘z vaqtida olib chiqadi. Grek-makedoniyaliklarning talofatlari tobora
ko‘payadi, nihoyat ularning
qo‘shinlari «to‘rtburchak shaklida saf tortib, Politimet (Zarafshon)
daryosi tomon o‘rmon bo‘lgan joyga chekinadi».
Bu
« o‘rmon Spitamen otliq askarlari yo‘lini to‘sar edi. Politi-Chavandoz tasviri tushirilgan
keramik forma
parchalari.
met nomining qayd etilishi shuni ko‘rsatadiki, jang ro‘y bergan «skiflar dashti yaqinidagi tekislik»sni
Zarafshonning
o‘ng sohilidagi, ehtimol, hozirgi Ziyovuddin rayonidagi joy
deb tushunmoq kerak.
Shu bilan birga. grek-makedon otryadi qo‘mondonligi orasida ixtiloflar boshlanadi. Lashkarboshilardan biri— gip-parx Qaran Andromaxni
ogohlantirmay, o‘zining
otryadini
Zarafshon orqali o‘tkaza
boshlaydi.
«Hech qanday
buyruq
bo‘lmasdan piyoda askarlar otliqlar ketidan jo‘naydi; qo‘rqib qolgan jangchilar tik qirg‘oqlardan tartibsiz ravishda
daryoga tushadilar. Spitamen ana shu sarosimalikdan foydalanib daryoning har ikki sohilida
dushmanlarni
ta’qib
qilib suv tomon quvib keladi. Qiyin ahvolga tushib qolgan
makedoniyaliklar daryo o‘rtasidagi kichik orolchaga o‘zlarini
otadilar. Skiflar va Spitamenning jangchilari bu orolcha-ni qurshab olib, ularni o‘q yoy bilan otib o‘ldiradi; ozgina
qismini asirga olib, ularni ham o‘ldiradilar».
Arrian hikoyasining birinchi rivoyati ana shunday. Aris-tovuldan olingan ikkinchi rivoyatga ko‘ra, zapavednik (kpara-disz)da—pistirmada turgan saklarning grek-makedoniyaliklar otryadiga qilgan hujumi jangda hal qiluvchi rol o‘ynagan. Ana shu rivoyatga ko‘ra, otryad deyarli
butunlay
qirib
tashlangan
—atigi 40 chamasi suvoriy
va 300 ga yaqin piyoda
askar qutulib qolgan, xolos.
Iskandar yurishini yoritgan tarixchilar Zarafshon yaqinidagi jangning oqibatini
grek-makedon otryadlari lashkarboshilari o‘rtasida
va ularning
xatti-harakatlarida
ro‘y
bergan ixtiloflar
bilan izohlashga
urinsalar-da, Arrian
ham, Kvint Qursiy ham buning asosiy sababiki yashira olmadi. B. A. Litvinskiyning yozishicha, Spitamen o‘ziga qadar hech
kim yetisha olmagan maqsadga erishdi,
u jangda makedoniyaliklarning bo‘linmalarini qirib tashladi. Mazkur g‘alabaning mohiyatini baholash qiyin, albatta. Bu yerda gap dushmanning katta otryadi batamom qirib
tashlangani va
ularning
kuchi zaiflashib
qolganligidagina
emas.
Bunday jiddiy
mag‘lubiyat grek-makedon qo‘shinlarining jangovarlik ruhini
umuman bo‘shashtirib yuborishi mumkin edi. Iskandar o‘zining
ana shu dahshatli halokati to‘g‘risidagi gaplarning tarqalishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun uringanligi ham bejiz emas, lekin.
baribir qo‘shinlar buni bilib oladi. Shu bilan birga, ochiq
jangda Iskandarning
katta otryadi tor-mor
qilinganligi
grek-makedon
armiyasining yengilmasligi
to‘g‘risidagi
afsonani chiplakka chiqarishi va O‘rta Osiyo xalqlarini bosqinchilarga qarshi
tag‘in ham
qat’iyroq kurash
olib borishga
ilhomlantirishi kerak edi.
Spitamen erishilgan muvaffaqiyatni mustahkamlashga intilib Marokandaga qaytish va makedon garnizonini yana qamal qilishga qaror
berdi.
Iskandar
o‘z
qo‘shinlari uchun
bo‘ladigan xavfni to‘la tushundi. U butun So‘g‘diyonani qo‘ldan
boy berishdan qo‘rqib, Sirdaryo bo‘yidagi saklar bilan olib
borayotgan muzokaralarini tezroq tugallashga shoshildi va o‘z-lageri (Esxat Iskandariya)dabiroz qo‘shin qoldirib, asosiy
kuch bilan janubga
— Marokandaga
yo‘l
oldi. Iskandar
uch
kecha-kunduzda qariyb 3000 km (1500 stadiy) yo‘lni bosib o‘tib,
to‘rtinchi
kun erta saharda shaharga
yetib
keldi. Spitamen
ochiq jangga kirmaslikni afzal ko‘rib, avvalgi safardagidek, qal’ani qamaldan bo‘shatib, qo‘shinlari bilan poytaxt-
.dan chekindi.
Qvint Kursiy Spitamen Iskandar yaqinlashib kelayotganini bilib, Baktraga jo‘nadi, deb yozadi. Ba’zi tadqiqotchilarning fikricha, bu o‘rinda Baktra deb Buxoroni yoki Zarafshon
vodiysining
g‘arbiy
qismidagi
boshqa
biron
shaharni
tushunish lozim. Biroq, shuni ham nazarda tutish
kerakki,
Buxoro nomi antik manbalarda uchramaydi, shu nomni olgan
shahar esa ancha vaqt
keyinroq Zarafshon
vodiysi g‘arbiy
qismining poytaxti bo‘lib qoladi.
Qvint Qursiy
So‘g‘diyona
territoriyasidagi
voqealarni
tasvirlaganda tilga olgan Baktra muallif
(yoki kotiblar) -
ning xatosi bo‘lsa kerak. Bu xato keyingi bayonlarda Baktriya
poytaxti nomining qo‘llanishi tufayli vujudga kelgan
bo‘lishi ehtimol. Asosiy manbaimiz hisoblangan Arrian asarida So‘g‘diyonada Baktra nomi tilga olinmaydi. Arrian bunday
deb yozadi: «Spitamen
o‘z qo‘shinlari bilan
Iskandarning
yaqinlashib
qolganligi
to‘g‘risidagi
xabarni
olishi
zahoti
uni kutib turmasdan, shahardan qochib ketdi. Iskandar uning
izidan quvib bordi». Spitamen
Marokandadan chekindi
va
oldingi yo‘nalish bo‘yicha
harakat qilib,
saklar
orasida
yashirinishga umid bog‘ladi. Uni
quvib kelayotgan Iskandar
bundan biroz ilgari Spitamen grek-makedon otryadini tor-mor etgan joyga chiqdi. Iskandar qumliklar chegarasiga yetgach, cho‘l-sahroning
ichkarisida adashib
qolishdan qo‘rqib,
izma-iz quvishni
to‘xtatdi.
Grek-makedoniyaliklar
orqaga
qaytib, qo‘zg‘olonchilarning bir qismi yashiringan istehkomli
qishloqlarga o‘t qo‘yib, dala
va bog‘larni vayron qilib, mahalliy aholini qira boshladi.
Iskandar armiyasi «Politimet
daryosidan
suv
ichadigan
butun mamlakatdan o‘tib», hamma yerga ajal va vayronagarchilik keltirdi.
Qvint Qursiyning
yozishicha,
So‘g‘diyonaning
hamma viloyatlariga jazo ekspeditsiyalarini yuborgan: kundan
yuz o‘girgan hamma xalqlar urush dahshatlarini bab-baravar
sezishlari uchun Iskandar o‘z harbiy kuchlarini bo‘lib-bo‘lib,
ularga qishloqlarni yondirishni
va katta yoshdagi hamma
kishilarni qirib tashlashni buyurgan». Zarafshon vodiysi
va
Usrushonning tog‘li rayonlarida qirib tashlangan sug‘dlarning umumiy soni to‘g‘risida Diodor yozgan «Tarixiy kutubxona» kitobining saqlanmagan XO‘P qismlari mundarijasiga
qarab hamfikr yuritish mumkin. Shu voqealar to‘g‘risida bu
kitobda: «Iskandarning
qanday qilib
qo‘zg‘olon ko‘targan
sug‘dlarni bo‘ysundirishi va
120 mingdan ko‘proq kishini o‘ldirishi», haqida gapirilgan.
Grek-makedoniyalik jallodlarning asosiy zarbasi Zarafshon vodiysining aholisi—sug‘dlar boshiga tushdi. Xuddi shu
voqea munosabati bilan Iskandar yurishlarini
bayon etgan
tarixchilar xotiralarida Politimet daryosi to‘g‘risida ham
qisqacha ma’lumot berilgan. Lekin bu ma’lumotda Politi-metni Zarafshon deyish uchun hech narsa zid kelmaydi. Arrian
Politimet keng territoriyani sug‘oradigan
va qumliklarga
kirib yo‘qolib ketadigan daryo
deb
yozadi.
Politimetning
uzunligi xususida gapirib, uning Fessaliyadagi Peneya daryosidan katta ekanligi aytiladi, xolos. Qvint Qursiy Poli-timetning yuqori oqimiga oid ba’zi tafsilotlarnigina keltiradi. U daryoning tor o‘zani haqida yozib, bunday deydi: bu.
daryo so‘ngra «dara ichiga kirib, yer tagiga yo‘qoladi. Daryo suvining shovqini uning yer tagidan oqish yo‘nalishini ko‘rsatib
turardi, biroq shunday katta daryo tagidagi
tuproq namni
butunlay bug‘lantirmaydi».
Yunon tilida
«ko‘p hurmatli
degan ma’noni bildirgan Politimet nomi, Strabonning yozishicha, mahalliy nomning yunoncha
tarjimasi
bo‘lsa kerak.
Strabon Iskandar yurishlarining qatnashchisi bo‘lgan Aristo-vulga asoslanib, kmakedoniyaliklar ko‘pgina boshqa nomlarni
qisman yangi nomlar bilan almashtirdilar, qisman esa
o‘z-gartirdilar2, deydi. Politimet sug‘dcha nom namichning tarjimasi bo‘lib, xitoy va arab manbalarining ma’lumotlariga ko‘ra qayta
o‘zgartirilgan.
Sug‘d
tilida
namich
so‘zi
«mashhur», «shonli» («nom» so‘zidan olingan) ma’nosini bildirib, yunoncha Politimet ma’nosiga to‘g‘ri keladi. Sug‘ddagi
asosiy daryoning taxmin qilingan mahalliy nomi
arablar
istilosidan keyin dastlabki asrlardayoq esdan chiqarilgan.
Zarafshonning hozirgi nomi XI! asrdan boshlab yozma manbalarda uchraydi:
bu nom k..xalq tilida qo‘llangan-qo‘llanmaganligi noma’lum; Rudi zar (Oltin daryo») termini faqatgina
ayrim
shoxobcha
nomi
sifatidagina
uchraydi
(B. B. Bartol’d).
Iskandar yurishi tarixiga
oid manbalarda
Politimet
daryosi to‘g‘risida Sug‘d poytaxti Marokanda rayonida bo‘lib
o‘tgan voqealarni bayon etish munosabati bilan gapiriladi.
Biroq Marokandani Samarqand bilan bir shahar deb hisoblash
yo hisoblamaslikdan qat’iy
nazar Politimetning Zarafshonning aynan o‘zi ekanligi shubhasizdir.
Miloddan avvalgi 329-yilning kuzida mamlakatni vahshiyona vayron qilish va uning aholisini ommaviy qirish tugaganidan keyin Iskandar Sug‘dda Pevkolay qo‘mondonligi
ostida
3000 piyoda askarni qoldirib, Baktriyadagi qishlik
joylariga jo‘nadi. Sug‘d xalqlarining
grek-makedoniyalik
istilochilarga qarshi olib borgan va atigi 8—9 oy (329-yilning bahoridan kuziga qadar) davom etgan
hamda jo‘shqin
voqealarga boy bo‘lgan kurashining birinchi bosqichi ana shunday tugallandi. Bu voqealarni V. V. Grigoryev ravshan ifodalab bergan edi: Agar Doro,—deb yozgan edi u,—o‘z podsholigini Iskandardan himoya qilolmagan bo‘lsa, agar Bess:
o‘zini razil nomard sifatida ko‘rsatgan bo‘lsa, zotan bu yerda,
Turoyda ajnabiy yovga bo‘yin egishni xohlamaydigan qalblar.
topildi, chaqirilmagan
bu «mehmonlar»dan
xalq qasosini
olish uchun kurash boshlab yuborgan qo‘llar topildi. Iskandar
tarixchilari So‘g‘diyonada ko‘tarilgan
qo‘zg‘olonni
«g‘alayon»
yoki «sotqinlik» deb atashdan bo‘lak iloj topmadilar; lekin
bu masalaga haddan tashqari pruscha qarashdan boshqa narsa
emas. Inson boshiga to‘lqin yog‘dirildi-yu egildi, to‘lqin o‘tib
ketdi, ammo inson cho‘kib ketmadi va u yana qaddini tikladi.
Iskandarga qarshi olib borilgan kurashning birinchi bosqichi, avvalo, mahalliy o‘troq aholi
— sug‘dlar, usrushonlik-lar
(tili va urf-odatlari jihatidan tekislik rayonlarda.
yashovchi sug‘dlarga juda yaqin xalq), baktriyaliklar, shuningdek, ularning ittifoqchilari
—saklar va dahlar
qo‘zg‘olon.
tashabbuskori bo‘ldilar.
Iskandar miloddan avvalgi 3291328-yil qishini Baktriya
poytaxtida o‘tkazdi. Unga g‘arbdan—Yevropadan va Old Osiyodan katta madad kuchlari keldi. Sharqiy Eronning Iskandarga qo‘shilgan boshqa oqsuyaklari Parfiya va Ariya territoriyasida yashiringan
Bess tarafdorlaridan
bir
necha kishini.
qo‘lga tushirishga yordam berdilar. Iskandar Baktrada harbiy boshliqlar va eparxlar ishtirokida Bessii
sud qildi.
«U Bessni Doroga xiyonat qilishda ayblab, burnini va quloqlarining uchlarini qirqishni, Ekbatanaga olib borib, u yerda
fors va midiyalik xaloyiq oldida qatl etishni buyurdi».
Arrian ma’lumotiga ko‘ra, o‘sha 3291328-yilning qishida
«Yevropa skiflari»
(ya’ni Sirdaryo
atrofida
yashagan saklar)ning elchilari qimmatbaho
sovg‘alar
bilan Baktraga,
Iskandar huzuriga kelib, ittifoq tuzishni hamda
bu ittifoqni Iskandarning «skiflar shohi» qiziga uylanishi
bilan mustahkamlashni taklif qildilar. Ayni vaqtda Xorazm
shohi Farasman ham
1500 suvoriy
bilan
birga Baktraga
kelib, u hamdo‘st bo‘lish, ittifoq tuzish va Iskandar Qora
dengiz bo‘ylaridagi skiflar ustiga yurish boshlagan taqdirda unga yordam berishini taklif qildi. O‘sha vaqtda Xorazm
kuchli davlat bo‘lganligi uchun Farasman bilan ittifoq tuzish Iskandarga foydali edi, shu bilan Xorazmning makedoniyaliklarga qarshi ochiqdan ochiq kurashining
oldi
olinar.
edi. Iskandar Hindiston ustiga yurishga tayyorgarlik ko‘rayotganligini bahona qilib, Farasmanning Qora dengiz bo‘ylaridagi skiflarga qarshi birgalikda kurashish
haqidagi
taklifini rad etdi va bu taklifdan keyinroq, ya’ni Hindistonni zabt etib, kbutun Osiyoni egallaganidan so‘ng foydalanishini; Osiyoni zabt etganidan so‘ng esa Elladaga qaytishini,
U yerdan butun quruqlikdagi va dengiz kuchlari bilan birga
Gellospont va Propontida orqali Pontga qaytib kelishini»
aytadi.
63.
|
priyomlar orasida
5— (1807
—sh-burchakka,
nazishlar guruhlari
orasida 7 = 6.
g‘)g.
Ga o‘zgartib olinadi; bu yordam
- priyomlar soni;
k
–yo‘nalish guruhlari soni; (- limb kichik bo‘lagning qiymati.
Yo‘nakishlar
har bir guruhidagi o‘lchash priyomlarining soni
kuyidagi formula bo‘yicha topiladi
ER
t= —
39
2"
(939)
bu yerda «
-guruhdagi yo‘nalishlar soni (ayrim burchak uchun x=?
)!
R
-tenglangan yo‘nalishiing berilgan
vazni;
n
-
punktdagi
yo‘nalishlar soni;
:xar bir burchak eta priyomlarda o‘lchanadigap
turli guruhlar soni; (21, ya’ni = 326 bo‘lganda har bir burchakni
o‘lchash priyomlari soni, ng
= ti
ga teng bo‘ladi.
Stansiyadagi
kuzatishlarni
ishlab
chiqish
quyidagicha
bajariladi:
xar bir guruh yo‘nalishlari priyomlaridan o‘rtachasi, hamda
burchaklar priyomlari o‘rtachasi chiqariladi ( g=8 bo‘lsa);
-
uchta
yo‘nalishdan
iborat
guruhda
har
uchchala
burchaklar
qiymati
hisoblanadi,
bu
burchaklar
yo‘nalishlarini
qo‘sh
juftlanishi hosil bo‘ladi;
- (9.25) formuladan foydalanib stansiyada i ta yo‘nalishlarni 2
tadan
birikmadan
tashkil
topgan
burchaklarni
hisoblangan
qiymatlaridan
foydalanib
stansiyadagi
tenglangan
burchaklar
qiymati
(9.32)
formula
bo‘yicha
aniqlanadi
(aynan
barcha
kombinatsiyalarda burchaklarni o‘lchash usuliga o‘xshash). Tenglangan
yo‘nalishning vazni quyidagi formuladan topiladi
R= 2ttiK.
(940)
226
|
"Chelsi" va "Milan"ning sobiq hujumchisi Andrey Shevchenko Jon Terrini faoliyatini yakunlaganligi munosabati bilan sobiq jamoadoshini tabrikladi
|
SPISOK LITERATURЫ
1. Atlas
obratnoy
storonы Lunы.
Ch . 4. M., Nauka, 1975.
2. Bobir
N. Ya-, Lobanov
A. Ya., Fedoruk
G. D. Fotogrammetriya, M.,
Nedra, 1974.
3. Bolshakov
V. D., Gaydayev
P. A. Teoriya matematicheskoy obrabotki
geodezicheskix izmereniy. M.,
Nedra,
1977.
4. Bruyevich
P. N., Kirilenko
V. S., Lыskov G. A. Nazemnaya fototopog-raficheskaya syomka pri injenernыx izыskaniyax. M., Nedra, 1979.
5. Gonin
G. B. Kosmicheskaya fotosyomka dlya izucheniya prirodnыx resursov. L., Nedra,
1980.
6. Deyneko
V.
F.
Aerofotogeodeziya.
M.,
Nedra,
1968.
7. Drobыshev
F. V.
Osnovы aerofotosyemki
i fotogrammetrii.
M.g
Nedra, 1973.
8. Instruksiya
po fotogrammetricheskim rabotam pri sozdanii topo-graficheskix karti planov. M., Nedra, 1974.
9. Kiyenko
Yu. P. Analiticheskiye metodы opredeleniya koordinat v na-zemnoy stereofotogrammetrii. M., Nedra,
1972.
10. Issledovaniye
prirodnoy sredы kosmicheskimi sredstvami. M., izd.
AN SSSR, 1975.
11. Knijnikov
Yu. F. Issledovaniye dvijeniya lda gornыx lednikov
stereofotogrammetricheskim metodom. M., Nauka, 1973.
12. Konshin
M. D.
Aerofotogrammetriya. M., Nedra, 1967.
13. Kushtin
I. F. Refraksiya svetovыx luchey v atmosfere. M., Nedra,
1971.
14. Lobanov
A.
N.,
Bruyevich
P.
N.
Nazemnaya
stereofotogrammetriche-skaya syomka.—V kn.: Itogi nauki i texniki, ser. Geodeziya i aerofotosyomka, t. 10. M., VINITI, 1975, s. 6—90.
15. Lobanov A. N., Jurkin
I. G. Avtomatizatsiya fotogrammetricheskix
protsessov. M., Nedra,
1980.
16. Metelkin
A. I. Osnovы arxitekturno-stroitelnoy
fotogrammet-rii. Voronej, izd-vo Voronej, un-ta, 1981.
17. Metodы
izыskaniy i proyektirovaniya avtomobilnыx dorog
Ipri-meneniyem EVM. Tr. GIPRODORNII. Vыp. 18. M., 1976.
18. Nazemnaya
stereofotogrammetricheskaya
syomka
gornыx
razrabo-tok/A. P. Trunin, Ye. L. Astvatsaturov, D. P. Korablev i dr. M., Nedra,
1979.
19. Nadejnaya
stereofotogrammetriya
pri
injenernыx
izыskaniyax
i
syemkax. Novosibirsk, izd. Sibgiproshaxt, 1975.
20. Pavlov
V. I. Matematicheskaya obrabotka fotogrammetricheskix
iz-mereniy. L., Nedra,
1976.
21. Polyakova
V. A. Tochnost i nadejnost analiticheskoy fototriangu-lyatsii. M., Nedra,
1977.
22. Radiolokatsionnaya
fotogrammetriya/V.
I. Akovetskiy,
G. N.
Don-skov, Yu. N. Korneev, L. B. Neronskiy. M., Nedra, 1979.
23. Rapasov P. N. Stereofotogrammetriya dlya seley kartografirovaniya
i resheniya injenernыx zadach. M., Nedra, 1982.
24. Rukovodstvo
po obnovleniyu
topograficheskix
kart.
M.
ONTI,
SNIIGAiK,
1977.
25. Rukovodstvo
po primeneniyu fototeodolitnoy syemki pri injener-nыx izыskaniyax dlya stroitelstva. M., Stroyizdat, 1976.
26. Rukovodstvo
po topograficheskim
syomkam
v masshtabax
1 :$5000,
1 : 2000, 1 : 1000 i 1 : 500. Fototeodolitnaya syomka. M., Nedra, 1977.
27. Rusinov
M.
M.
Injenernaya fotogrammetriya. M., Nedra," 1966.
28. «Salyut» na orbite. M.
Mashinostroyeniye,
1973.
541.
|
VAZ (Lada) narxi Toshkent shahrida - Avtoelon.uz, страница 14
VAZ (Lada) narxlari Toshkent shahrida - Страница 14
1981 yil Sedan, 1 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 999 km, qizil
19 Avgust 0 marta ko'rilgan 1 izoh
1988 yil Sedan, 1.5 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 200 000 km, jigarrang
2001 yil Universal, 7 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi avtomat, 30 000 km, oq, lyuk, tumanga qarshi chiroqlar, velyur, MP3, sport…
2008 yil Sedan, 6 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 95 000 km, oq, yengil qotishmali disklar, ksenon
19 Avgust 0 marta ko'rilgan 4 izohlar
1987 yil Sedan, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 200 km, jigarrang
1982 yil Sedan, 1 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, 100 000 km, jigarrang
1982 yil Sedan, 1 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 999 km, yashil
1979 yil Sedan, 0.6 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika
2000 yil Sedan, 9 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, to'q qizil, Продаётся ваз 2107. Состояние хорошое коробка передач 5.…
Narxi: ~10 915 у.е.
2019 yil Hatchback, 1.8 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, ИП ООО «Mikro Leasing» предоставляет легковые авто в аренду с после…
2007 yil Hatchback, 1.6 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, 280 000 km, kulrang, Своя лада калина в хорошем состоянии, звонить…
19 Avgust 0 marta ko'rilgan 2 izohlar
1990 yil Hatchback, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 7 777 km, oq, yengil qotishmali disklar, tashqi chiroq proborlari, alk…
2019 yil Universal, 1.6 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, oq, audiosistema, ABS, xavfsizlik yostiqchalari, Технические характ…
~355 у.е./oyiga
Narxi: ~13 012 у.е.
Narxi: ~13 961 у.е.
|
Ikki ilohiy shavqu-zavqqa limmo-lim jozib qalblar ishq mayidan sarmast bo‘lib, bu dunyoni butkul unutib qo‘yadi
Buni yana qanday ta’riflash mumkin? Muborak Makkaga, haj ziyoratiga ketayotgan odam barcha narsani unutib Xoja Boqibilloh xonaqohida uch oydan ziyod qolib ketsa! Uning uchun bu xonaqoh Ka’ba xonasi, har eshitayotganlari Mustafo salollohu alayhi vassalam ravzasidan taralayotgan ziyo kabi edi
Ahmad Sirhindiy ustozining o‘rgatganlarini g‘oyatda chanqoqlik bilan qabul qilardi
Shogirdining baland parvozi va noyob iste’dodi ustozini ham butunlay o‘ziga rom etib qo‘ygandi
|
– Yalqov (hayvon) umrining 75 foizini uyquda o‘tkazadi
|
Yangiliklar » Avto » GM Uzbekistan shu yilning o‘zida Chevrolet Tracker krossoverini ishlab chiqarishni boshlaydi
16:39 GM Uzbekistan 2019 yildan yangi avtomobillar ishlab chiqara boshlaydi
11:50 Asaka avtomobil zavodida Ravon R4 ishlab chiqarish boshlandi
|
Pokiston Tashqi ishlar vazirligi so’zlovchisi Islomobod Afg’onistonda tinchlik jarayonini qo’llab-quvvatlashini bildirar ekan, bu Pokistonning chegara hududlarida barqarorlikni saqlab qolish uchun muhim, deb aytdi
|
Bevafoyekim, vafo ahliga ozor istadi.
Tut fano vayronikim, aksi yuzin qildi sarig‘,
Mun’imekim, qasrn devorini zarkor istadi.
Ey Navoiy, xo‘yi bekaslikka qilkim, topmadi
Qaysi bekaskim, kezib olamni, bir yor istadi.
608
Xushtur ichmak yor yodi birla ishrat jomini,
Xossakim, qosid keturgay yorning payg‘omini.
Ruq’asi jismimga jonberdi, qora ichra magar
Obi hayvon tomizib, chekmish xati arqomini.
Safhai gulgun uza yozib xati mushkin tiroz,
Yod berdi xatti mushkinu ruxi gulfomini.
Ram yegan ko‘nglum qo‘shin tutmoqqa go‘yo safhada,
Nuqta-yu xat birla sochib dona, yoymish domini.
To ne afsun qildi ul sohirki, dilkash nomasi
Oldi ham jismim qarori, ham ko‘ngul oromini.
Jomi ishrat tortmoqdin yaxshiroq ish topmadim,
Chunki bu davr ichra topmas kimsa ish anjomini.
Bu kecha qosid malolidin agar vahm etmasam,
Ey Navoiy, kim topa olg‘ay so‘zum itmomini.
609
Ul oykim shomdin to subhgah masti xarob ulg‘ay,
Ajab yo‘q, subhdin to shom gar ham masti xob ulg‘ay.
Ko‘ngullarni siyosat qilg‘alidur, yo‘q esa nevchun
|
«qiyofasi», varianti, ko‘rinishidir. Morf bevosita muayyan so‘z bilan—
bo‘z shaklida qo‘llanishi, voqelanishi bilan, uning tarkibiy qismi ekanligi
xarakterlanadi.
Qiyoslang:
tonggi,
kechki;
tomga,
yo‘lakka,
yotoqqa. Demak, qayd etilgan so“z formalarida qo‘lla-nayotgan — gi, —KI
Bika, — qa morflarning jami bir morfemani tashkil qiladi, ya’ni, 8!»
“ki
bitta morfema; —ga, -ka, -qa esa bitta morfema hisoblanadi. Ayni
v I
ushbu
morfalar
biri
ikkinchisiga
nisbatan
allomorfla)
—
Map varianti—so‘z shakli tarkibidagi ko‘rinishi hisoblanadi.
morfla tur
bo Idiki, allomorf(a) morfemaning varianti bo‘lib, alohida
oa) silatida o‘ziga mos, muvofiq keladigan so‘z shakli tarkibidagi?
qo‘llanish imk Allomorf
sifatida kuzatiladigan
har
bir morf(a)nin$
bo‘I тa
pa oniyati chegaralangan bo‘lib, u faqat o‘zi uchun qulay
allo
0 Ba
oitda yuzaga chiqadi,
tanlab
qo‘shiladi.
Morfning
—
oн
kg
g biri
o rnida ikkinchisi ishlatilmaydi. Qiyoslang: torg£i
5
Ni
chki - kechgi. Bunga fonetik vaziyat, fonetik shakl va semantik3
yo‘l qo‘ymaydi. Demak, allomorflar qo‘llanadigan so‘z formalari qanday
qabul qilingan bo‘lsa, shunday shaklda namoyon bo‘ladi.
Xullas:
T Morfema-fonema bilan til birligi sifatida umumiylikka ega.
2. Morfema-tilning muayyan ma’noli birligi sifatida fonemadan fard
qiladi, o‘ziga xoslikka, xususiylikka ega bo‘ladi.
.
юpди ifoda va mazmun tomonlarining birligidan tashkil
4. Morfema-so‘z kabi nutqiy—sintaktik mustaqillikka ega emas. U nutqda
leksema, so‘z (so‘z formasi) tarkibida funksional qism sifatida qo‘llanadi. —
. 3. Morfema-so‘z formasi tarkibida morf va allomorf kabi ko‘r!”
nishlarda—variantlarda ham namoyon bo‘ladi.
Leksema
Til birligi Бo paп leksema fonema va morfema kabi til birliklaridan»
umumiylikdan til va nutq dialektikasida o‘ziga xos voqelanishi, muayya?
belgi xususiyatlari bilan ajralib turadi. Uning o‘ziga xosligi shundaki, v
am til
birligi,
ham nutq birligi bo‘la
olishi,
shunga ko‘ra,
murakkablig‘
bilan xarakterlanadi.
5
bo‘la olishi,
Sung
a,
Ushbu lisoniy hodisa til birligi sifatida leksema-umumiy bo‘lsa, amm0
nutq birligi sifatida esa u so‘zdir, xususiydir. (Bu haqda «So‘z» bo‘limiga?
qarang).
206
Leksemaning til birligi sifatidagi o‘ziga xosligi nimada? —.
.
Leksema
til birligi sifatida o‘zaro uzviy bog‘liq ikki tomonning
yaxlitligidan, bir butunligidan iboratdir. «Bu butunlikning bir tomomtik
leksemaning
fonematik
—
akustik
strukturasi
(nomema), ikkinchi
tomonini esa ideal birlik—ma’lum tushuncha zaminida shakllangan
Ma’no (vazifa) — semema tashkil etadi». !”7
.
Demak, leksema ham morfema kabi ikki tomonning. tovush ya
Ma’noning, ifoda va mazmunning o‘zaro bog‘liqligidan, bir butunligidan.
tashkil topadi.
aa
aнak,
Til birligi bo‘lgan leksemaning tashqi-ifoda tomoniga uning
in
tovush jihati— nomema kirsa, leksemaning semema, ma no
mak
tomoniga denotatlar —narsa, hodisa, harakat, holat, belgi—hang
Ma’nodagi muayyan predmetlar kiradi. Demak, 1ekвeшa ulami Cч 5
Ma’nodagi
muayyan
predmetlarni
nomlaydi. Boshqacha TYPГA
«Obyektiv olamda (daraxt) deb nomlanuvchi qattiq tanali o‘s дa
daraxt
(denotatlar)
mavjud.
Bu
denotatlar
bizning
OПEPA
si
tushunchasini shakllantirgan. O‘z navbatida (daraxt)
axt) leksemasining
ma’nosiga asos
gan,
,
Пayбaцдa (4), (a), D. (a), (x), (t) fonemalar zmas Qomi ita,
xiy —ijtimoiy bog‘lanishi til birligini yшлaвa
a I aynan teng
(daraxt) tushunchasi (daraxt) leksemasining ma 1081—77
€mas, lekin u bilan aloqada, munosabatdadir.
-
semema ham
Til birligi bo‘lgan leksemaning mazmun tom.
non
i
eksemaning tashkil etuvchi tomoni (tovush substans Ypи g)
va (singil)
Qismlardan
iborat.
Masalan,
(aka)
va
(uka),
(o
ko‘raylik:
leksemalarining ma’no komponentlarini— semalarni 9 ta.
(aka) —qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, aka iq hik.
(uka) -qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, erk
, katta
(opa) —qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, ayol, ) kichik.
(singil) —qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, ayol,
i zaro
o‘xshash,
Ko‘rinib
turibdiki,
bu
leksemalar
ma nosi
arish ur umkin. Bu
farqlanuvchi va takrorlanuvchi qismlarni— Sem arni
Jeksemaning ichki
Semalar o‘zaro birikib, yangi butunlikni, sememani
tomonini hosil qilgan».
Leksemaning eng muhim,
yetat
uchun tayyorligi, naqdligi, umumiy va
—
7
Cлoвoв
138 ELNe’matov, O.Bozorov. O‘sha asar, 14-bet, A.A. Лeoнътeв.
Cл0
Ne’matov, O.Bozorov. O‘sha asar, 16-bet.
201
yetakchi kaбиp ди. Qiyo
й дeaтeпинocти. 7M.
|
5.5. "Bir tomonlama harakatlanish yo‘li"
Tor ko‘cha va yo‘llarda hara-V
kat xavfsizligini ta’minlash
maqsadida transport vositala-109
|
8-BOB. TAYYOR MAHSULOTLAR VA ULARNING SOTILISHINI
HISOBGA OLISH
8.1. Tayyor mahsulotlar, bajarilgan ishlar va ko'rsatilgan xizmatlar va
ularning ahamiyati.
Tayyor mahsulot
- xo'jalik yurituvchi sub'ekt ishlab chiqarish jarayonining
pirovard mahsulotidir. Ushbu sub'ektda ishlovi batamom nihoyasiga etgan turli
standartlar va texnikaviy shartlar talabiga javob beradigan, texnika nazorati
bo'limi
qabul
qilib
olgan
hamda
tayyor
mahsulot
omboriga
topshirilgan
mahsulot tayyor mahsulot deyiladi.
Hozirgi
davrda,
ya'ni
bozor
iqtisodiyoti
sharoitida
xo'jalik
yurituvchi
sub'ektlar asosan tuzilgan shartnomalar (buyurtma papkasi) va bozor talabini
chuqur va har tomonlama o'rganib mahsulot ishlab chiqarish, ularning turlari va
hajmini
belgilaydilar.
Buning
uchun
esa
yirik
kompaniya,
konsern
va
firmalarning
tarkibida
marketing
bo'limlari
tashkil
qilinib
ular
faqatgina
bozorning
talabi
va
taklifini
o'rganish,
ya'ni
zarur,
tez
sotiladigan
mahsulotlarning
turlarini
va
ularga
bo'lgan
talabni
o'rganish
bilan
shug'ullanadilar.
Boshqaruv
rahbariyatiga
tegishli
takliflarni
berib
ushbu
xulosalar
u yoki bu mahsulotlarni ishlab chiqarish, ularning
sifati va hajmi
yuzasidan qarorlar qabul qilishda asosiy o'rin tutadi.
Hozirgi
davrda
sub'ektning
rivojlanishi
va
barqarorligida
mahsulotlarni
oldindan tuzilgan shartnomaga asosan ishlab chiqarish va sotish muhim o'rin
tutadi. Ushbu tartib sub'ekt faoliyatining iqtisodiy ko'rsatkichini belgilashda va
xo'jalik
faoliyatining
samaradorligini
belgilash
va
belgilangan
maqsadga
muvofiqligini isbotlashda asosiy ko'rsatkichlar majmuasi hisoblanadi.
Sub'ektning
mahsulotni
sotish
hajmi
ko'rsatkichini
aniqlashda
unga
qiymatining kelib tushishidan qat'iy nazar sotilgan va jo'natilgan mahsulotlar,
375
|
samolyoti— yaqin orada Moskvadan Kanadaga
uch yarim soatda uchib bora oladigan aTu—1445
samolyotining
maketinni
ham,
yoqut
olmasi bilan
yangi
o‘zlashtiriladigan
yerlarning sug‘orish sistemasiii xam, xoxlomalik
xalq ustalarining ajoyib o‘ymakorlik san’atlarini
ham
ko‘radi.
Xoxlomalik
o‘ymakorlar shu yerda, o‘z stendlari yonida ishlab
o‘tirishibdi. Tomoshabin-sayyohlar ularning
yog‘ochdan
turli buyumlar yasashayotganini
ko‘rishadi. Ora-sira ustalar ko‘llaridan chiqqan buyumni tomoshabinlardan
biriga
tak-dim
etishadi.
Shunday
voqeaning
guvohi
bo‘ldik. Ustalardan biri ko‘lida o‘yib ishlayotgan
ovchi
it shaklini tamomlab,
mehmop-lardan biriga taqdim etgan eli, buip ko‘rib
turgan kalta lozim, yeng-yoqkasiz ko‘ylak kiygan. qora ko‘zoynakli
yosh Juvon
mehmonga
yaqinlashib
«Necha dollar ekan?»
deya so‘rab
qoldi. «Bepul» degan javobni eshitishi hamono
ko‘zoynagipi
oldi,
yelkasini
qisib,
ajablandi, it shakliga suq-havas bilan
tikilib turgan ko‘zlari chaqchayib, hayron bo‘lib qoldi. Aftidan, bu ayol sovg‘aning bebaholigini
yo
bilmaydi,
yo
tan
olmaydi.
Dunyoda eng ulkan domna pechining maketini ko‘rib hayratda qolgan tomoshabin sog‘liqni
saqlash,
ona
va
bolani
muhofaza
qilish bo‘limida uzoq turib
qoladi.
Bepul
meditsina xizmati, tug‘ruqxonalar, chaqaloq
hali olamga kelmasidanoq
u haqda qilinadigan g‘amxo‘rliklar
—bular hammasi ko‘pchilik sayyohlarga ertakdek bo‘lib tuyuladi.
Ko‘rgazma shahri Monreal’ (EKSPO— 675
bahonasi bilangina metro qurdip. Shu tufayli ham kanadaliklar
to‘rtta shahrida
kilometr
masofali
Metropoliten
ishlab
turgan SSSRning bu sohadagi tajribalarini qiziqib tomosha qiladilar.
Stendlarga
qo‘yilgan
fotohujjatlar,
rasmlar, o‘nlab kichik
ekran
hamda
telezk-ranlarda
ko‘rsatilayotgan
filmlar
sovet
kishilarining mehnati, hayoti, dam olishini
yorqin aks ettiradi. Xohlagan tomoshabinlar
zallarni
ko‘rib
bo‘lib,
shu
yerning o‘zidayoq
kafeda,
barda,
restoranda ovqatlanishlari
mumkin.
Sovet
respublikalaridan
kelgan
pazandalar tayyorlagan lazzatli ruscha, kavkazcha, ukraincha,
o‘zbekcha,
moldavancha
ovqatlarni tatib ko‘rish imkoniga egadirlar.
Mamlakatimizning «EKSPO —67 eda ishtirok etishi shonli ellik yillik yubileyga
to‘g‘ri keldi. Ellik yil ichida sovet kishilari qo‘lga kiritgan yutuqlarni butun
jahonga namoyish qilib ko‘rsatishda har
bir
ittifoqchi respublika kunlari o‘tkazilishi
katta ahamiyatga ega bo‘ldi. Bunda respublikalarning
delegatsiyalari
bevosita
qatnashishlari, bu yerga keluvchilar bilan uchrashib,
matbuot konferensiyalari o‘tkazish,
respublikalarning atoqli san’atkorlari ishtirokida
konsertlar
ko‘rsatilishi
hammaning
e’tiborini
o‘ziga
tortdi. Kanada matbuoti
ittifoqchi
respublikalarning milliy
kunlarini, umuman, Sovet pavilvonining ishini o‘z sahifalarida muntazam yoritib bordi.
O‘zbekiston kuni
Yakshanba kuni barvaqt turgandik. Hammada
bayram,
tantana
kayfiyati,
yurtimizda
119
|
f) k,ishlok, xo‘jalik va o‘rmon
xo‘jaligi
korxonalari
^amda tashkilotlarining o‘rmonlar va ix,otazorlar, ta’lim,
madaniyat va sog‘lik,ni sakdash obyektlari, shuningdek sport
inshootlari egallagan yerlari;
x) k,ishlok, xo‘jalik korxonalarining yangi utk,azilgan
6o f va uzumzorlari—ular meva k,ilish davriga kirishigacha,
k,ishlok, xo‘jalik ekinlari
ekish uchun
k,ator oralaridan
foydalanilishidan k,at’i nazar;
ch)
solik, tulovchining balansida bulgan x,amda tadbir
korlik faoliyatida foydalanilmayotgan fuk,arolik x,imoyasi
va safarbarlik ax,amiyatiga molik obyektlar egallagan yerlar.
Kuyidagi yuridik shaxslar yer soligidan ozod silinadilar:
a) madaniyat,
ta’lim,
sog‘lik,ni
sakdash,
mex,nat
va
ax,olini ijtimoiy m-u^ofaza k,ilish
muassasalari,
k,aysi
idoraga bo‘ysunishidan
k,at’i nazar, ular zimmasiga yuklangan vazifalarni amalga oshirish uchun ajratilgan yer
uchastkalari uchun;
b) de\\u043a,on xo‘jaliklari —davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan
paytdan e’tiboran ikki yil muddatga;
v) nogironlarning
jamoat
birlashmalari,
«Nuroniy»
jamg‘armasi
va
«Uzbekiston
chernobilchilari»
uyushmasi
mulkida
bulgan,
ishlovchilari
umumiy
sonining
kamida
ellik foizini nogironlar tashkil k,ilgan yuridik shaxslar,
savdo, vositachilik, ta’minot-sotish va tayyorlov faoliyati
bilan shug‘ullanuvchi yuridik shaxslar bundan mustasno.
Yer
soligini
x,isoblab
chik,arish
va
byudjetga
tulash
muddatlari. Yer soligi yuridik shaxslar tomonidan x,ar yili
1-
yanvargacha
bulgan
x,olatga
k,arab
mustak,il
x,isoblab
chikdriladi va solik, bo‘yicha ^isob-kitoblar yer uchastkasi
joylashgan x^duddagi davlat solik, organiga joriy yilning
15-fevraligacha k,ishlok, xo‘jaligi ax,amiyatiga ega bo‘lmagan
^amda
k,ishlok,
xo‘jaligi
ax,amiyatiga
molik
yerlar
uchun
belgilangan shakllar bo‘yicha taqdim etiladi.
Bo‘shatib
olinayotgan
mablag‘lardan
muayyan
mak,sadlar
uchun foydalanish sharti bilan imtiyozlar olgan
yuridik
shaxslar solik, tulovchilar uchun belgilangan shakl bo‘yicha
va muddatlarda yer soligi x,isob-kitobini taqdim etadilar.
X,isobot yili davomida yer mulklari tarkibida o‘zgarishlar yuz bergan yuridik shaxslar davlat solik, organlariga yer
soligi tulanadigan ^isobot yilining 1-noyabriga kddar yer
soligining anikdashtirilgan x,isob-kitobini taqdim etadilar.
Agar alo^ida bino bir necha yuridik shaxsning balansida
bo‘lsa, yer soligini x,ar bir yuridik shaxe alox,ida, egallagan
ishlab chik,arish xonalariga mutanosib ravishda tulaydi.
|
Atrofdagi oziq-ovqat do’konlarida sut va suv mahsulotlari ham tanqis
|
mashhur
fiziolog
I.M Sechenov
va
I.P.Pavlovlarning
analizatorlar
haqidagi ta’limotlarida atroflicha ochib berilgan. Akademik I.P.Pavlov
organizmning hissiy aks ettirish apparatlarini analizatorlar deb ataydi.
Mana shuning uchun
har
bir
sezgi
organi analizaterlarning barcha
qismlarini o‘z ichiga oladi. Ma’lumki, akademik I.P.Pavlov ta’limotiga
ko‘ra, har bir analizator asosan uch qismdan iborat.
1) Tashqi ta’sirlarni qabul qilib oluvchi periferik qism (buni odatda
retseptor
deb
yurgiziladi),
2)
taassurotni
markazga
olib
boruvchi
(afferent)
va markazdan
tegishli javob
reaksiyasini
olib
qaytuvchi
(efferent) nerv
tolalari;
3) analizatorning orqa yoki boshmiyadagi
markaziy qismi.
Sezgi mana shu qismlarning yaxshi va ravon ishlashiga bog‘liqdir.
Analizatorlarning bironta qismi ishdan chiqsa, sezish bo‘lmaydi. Demak,
sezishning
fiziologik
asosida
analizatorlar
ishidan
iborat
bo‘lgan
organizmning reflector faoliyati yotadi.
Analizatorlarning asosiy vazifasi organizmga ta’sir etayotgan turli
qo‘zg‘ovchilarni ayrim bo‘laklarga ajtatishdan, ya’ni analiz qilishdan
iboratdir. Shuning uchun ham sezgi organlari analizatorlar deb ataladi.
Sezgi va idrok rivojlanishi boshqa, tobora qiyinroq bo‘lgan bilish
jarayonlarining (xotira, hayol, tafakkur) paydo bo‘lishi uchun zamin
yaratadi.
Rivojlantirilgan
sensorika
zamonaviy
odamning
amaliy
faoliyati takomillashuviring asosidir.
Sensor tariya haqidagi
sobiq sovet psixologlarining fikri g‘arb
olimlari
qarashlarining psixologik asoslaridan prinsipial tarzda farq
qiladi.
Har ikki tomon nuqtai nazarlari, avvalambor, bola sezgisi va idroki
rivojlanishini
harakatlantiruvchi
sabablarini
va
uning
bu jarayonda
tarbiyaviy rolini tushuntirishda farqlanadi. Ko‘pgina g‘arb psixologlari
sensor jarayonlar
go‘yoki bolada tayyor holda tug‘ulganda mavjud
bo‘ladi. Sensor tarbiyaning maqsadi—bu jarayonlarni mashq
qildirish
deb hisoblaydi.
Rus psixologlarining nuqtai nazarlari bo‘yicha rivojlanish yangi,
bolada ilgari bo‘lmagan sensor jarayonlarni shakllantirishdir. Albatta,
nmnalizatorlarning takomillashuvi(eshitish, ko‘rish, teri tuyush, hid bilish
yй Б.) 88201 va idrok rivojlanishining zarur shartlaridan va uning rolini
rid etish mumkin emas. Lekin bu faqat sensor rivojlanishning organik
imkoniyati, sharti, biroq, bularning barchasi sezgi tajribasini egallamay
turib sodir bo‘lmaydi. Tafakkur, nutq, sensor tajriba ortishi natijasidir.
«51
-
|
ta’kidlab o‘tganidek, Namoz siymosini badiiy adabiyotda gavdalantirishga ayrim urinishlar bo‘lgan. O‘z davrida
Nurmon baxshi
u haqda doston kuylagan, afsuski, dostondan ayrim parchalargina saqlanib qolgan, xolos; ulkan
adib Abdulla Qodiriy Namoz haqida yirik asar yozish niyatida hujjatlar yig‘gan, afsus, uning bu niyatini ro‘yobga
chiqarish imkoni bo‘lmagan; rus adibasi Anna Almatinskaya-ning "Zulm" trilogiyasida Namazga oid bir yarim sahifalik
kichik apizod bor; I. Sulton "Noma’lum kishi" dramasidagi Niyoz obraziga Namozni prototip qilib olgan bo‘lsa-da,
u tarixiy shaxs Namozdan birmuncha yiroqlashib ketgan...
Qisqasi, "Qasoskarning oltin boshi" dagina ilk bor tarixiy siymo Namoz hayoti, kurashi batafsil hikoya qilib berildi. Namoz siymosi izchil, mukammal gavdalantirildi.
Namoz sarguzashti ifodasida yozuvchi, yuqorida eslatilgan manbalarga tayanadi, ayrim o‘rinlarda manbalardagi
tafsilotlarni aynan keltiradi; qolaversa, xalq orasida
yurgan hikoya, rivoyat, naqllardan ham foydalanadi. Shu ikki
jihatdan kelib chiqib muallif ham realistik sarguzasht,
ham xalq og‘zaki ijodi ifoda usul-uslubini qo‘shib olib boradi, xayol-tasayavurga ham andak erk beradi; asar qahramoni
Namoz go‘yo ertak, afsona bilan real hayot, tarix haqiqati orasida turuvchi o‘ziga xos betakror siymoga aylanadi.
Darhaqiqat, Namoz xatti-harakatlari, g‘arayib sarguzashtlari,
o‘ta
tang-tig‘iz
vaziyatlardan,
balo-ofatlar
chohidan eson-omon chiqib ketishi jihatidan
ertak-afsona qahramaniga o‘xshab ketadi. Namoz xuddi folklor
qahramonlari
kabi
bahodir
qahramon,
aql-zakovatda,
topqirlikda tengsiz bir azamat; u asarda keskin, favqulodda hodisalar silsilasida namoyon bo‘ladi, qora kuchlar
bilan mardlarcha olishadi, necha bor mushkul vaziyatlarga,
makkor dushmanlar sirtmog‘iga tushib qoladi, lekin har
|
Homiladorlikdan saqlanish, boʻyida boʻlishdan saqlanish — istalmagan homiladorlikka yoʻl qoʻymaslik chora-tadbirlari
|
Nima qilish kerak? Har kimning uyida termometr bo‘lishi lozim
Holsiz yotgan, ko‘p uxlayotgan va ishtahasi yo‘qolgan bolada tana harorati oshgan bo‘lishi mumkin
Bunday paytlarda termometr qo‘yishga erinmang
Bir yoshgacha bo‘lgan bolalarda ba’zan buni aniqlash qiyin bo‘ladi
Tana harorati oshdimi, darrov uyga vrach chaqiring!
A’zo bo‘lish
Siydik ajratish-jinsiy a’zolar sili xavfli asoratlar qoldiradimi?
Biologik aktiv qo‘shimchalar foydalimi yoki zararli?
Ko‘p terlash azobidan holi bo‘lish
Jigar sirrozi: alomatlari, sabablar, davolash va…
Quloq oqqanda ona sutini sog‘ish to‘g‘rimi?
Sayt materiallaridan to‘liq yoki qisman foydalanilganda veb-sayt manzili ko‘rsatilishi shart!
Barcha huquqlar amaldagi qonunchilikka binoan himoyalangan
|
Tramp AQSh hukumatini yopish bilan tahdid qildi
AQSh prezidenti Donald Tramp Finiksdagi chiqishi davomida hukumatni yopib qo‘yish bilan tahdid qildi. U Meksika bilan chegarada devor qurilishini moliyalashtirishni tasdiqlatish niyatida.
«Bu devorni quring. Demokratlar biz buni qilmasligimizni istashmoqda, biroq menga ishonishingiz mumkinki, biz devorni qo‘lga kiritish uchun hukumatimizni yopamiz. Biz o‘z devorimizni qo‘lga kiritamiz», - degan Tramp.
Uning so‘zlariga ko‘ra, demokratlar yaxshi qiladigan yagona narsa – bu tanqid.
Tramp AQSh kongressiga ham murojaat qilgan.
«Sizning ishingiz – amerikaliklarning chegara, soliqlar, sog‘liqni saqlash, umuman, ularning hayotiga ta'sir ko‘rsatuvchi istalgan masala bo‘yicha manfaatlarini ilgari surish», - deya ta'kidlab o‘tgan Amerika yetakchisi.
|
"Yoppeн P., Yзллek O. Teopия литepaтypъ
-M.: Пpoгpecc, 1978.-C.245
243
|
4 iyul kuni Toshkent shahrida O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida navbatdagi yig'ilish o'tkazildi
Bu haqida O'zAda xabar berildi
|
UzbekLife chet eldagi vatandoshlar bilan intervyularni davom ettiradi. Navbatdagi suhbatdoshimiz Shohruh Salimov Qashqadaryo viloyatida tug‘ilgan. Toshkent davlat sharqshunoslik universitetining “Jahon siyosati” yo‘nalishini tamomlagan.
Hozirda Janubiy Koreyaning Sunmun universitetida “Xalqaro munosabatlar” mutaxassisligi bo‘yicha tahsil oladi.
Bir o‘q bilan ikki quyon
Bakalavr bosqichini Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida o‘qiganman. 4 yil davomida siyosiy nazariya, siyosiy analiz, siyosiy texnologiyalar, xalqaro munosabatlar va diplomatik etiket, protokol, geosiyosat kabi fanlarni o‘qib, o‘rgandim. Ushbu yo‘nalish faqatgina Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti hamda Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida mavjud edi.
Sharqshunoslik universitetida nafaqat kamyob yo‘nalishlar, balki sharq tillaridan birini o‘rganish imkoniyati bo‘lgani sababli, mazkur oliygohni tanlaganman. Aniqrog‘i, “Jahon siyosati” yo‘nalishining ingliz-arab guruhida ta'lim olib, ushbu tillarni ham o‘zlashtirdim. 4 yillik ta'limga asoslanib shuni aytishim mumkinki, Sharqshunoslik universiteti bazasi anchagina kuchli va tajribali professor-o‘qituvchilarga boy.
O‘zbek tilida o‘ylab, koreys tilida bemalol gapira olasiz
Aslida, Koreya Respublikasida o‘qishni davom ettirishimga bir do‘stim sababchi bo‘lgan. Bu taklif birinchi undan chiqdi va biz xorijdagi universitetlar, ularning madaniyati, xalqaro reytingi, shart-sharoitlari haqida ma'lumot qidira boshladik va yakunda Koreya biz uchun eng maqbul mamlakat, degan qarorga keldik.
Birinchidan, koreys tilini o‘zbeklar boshqa tillarga nisbatan osonroq o‘zlashtira oladilar. Chunki so‘z tuzilishi deyarli bir xil. Ingliz tilidan farqli o‘laroq, siz o‘zbek tilida o‘ylab, koreys tilida bemalol gapira olasiz. Bu esa til kursida o‘qishga kelayotgan o‘zbeklar uchun ayni muddao.
Ikkinchidan, Koreya Respublikasi so‘nggi 10 yilda ulkan rivojlanishga erishdi. Albatta, bu ta'lim sohasiga ham taalluqli. Professorlarning katta qismi AQSh, Avstraliya va Yevropa mamalakatlarida ta'lim olib qaytishgan. Adabiyotlar ham O‘zbekistondagidan farq qiladi. Bu esa sizning tahliliy qobiliyatlaringizni sinab olishingiz uchun yaxshi imkoniyat. Ayniqsa, bizning sohada.
Uchinchidan, IT sohasi ancha rivojlanganligi sababli, talabalarning amaliy mashg‘ulotlari uchun barcha sharoitlar bor. Shuningdek, boshqa yo‘nalish talabalari ham, agarda qiziqishi bo‘lsa, ushbu fanlarni ixtiyoriy ravishda o‘zlashtirishi mumkin.
To‘rtinchidan, to‘lov summasi masalasi. To‘g‘ri, boshida to‘lov miqdori qimmatdek tuyulishi tabiiy. Ammo bahoingizga qarab, 50 foizgacha chegirma (tabiiyki, universitet nizomiga asosan) olishingiz mumkin. Bundan tashqari, universitetning turli loyihalarida qatnashib, yuz foizgacha chegirma olish imkoniyati ham bor.
Bundan tashqari, bu yerda har qanday vaziyatda sizdan yordamini, maslahatini ayamaydigan o‘zbeklar yetarlicha. Oshpaz, yurist, do‘konchi, tarjimon, bank xodimi, doktor, immigratsiya xodimi, xullas, har yerda yurtdoshlarning borligi sizga katta imkoniyatlar eshigini ochadi.
Qabul yilda 2 marta: yoz va qishda bo‘lib o‘tadi
Hozirda magistratura bosqichida o‘qiyotganim sababli, asosan, magistratura haqida gapirsam. Bu yerda fanlar ixtiyoriy, 1 semestr davomida 3 tagacha fan olishingiz mumkin.
1 yilda 2 semestr, semestr 3 yarim oy davom etadi. O‘qish kuz va bahor oylarida bo‘lib o‘tadi, shuning uchun qabul ham yilda 2 marta yoz va qishda bo‘ladi. Xorijliklar uchun asosiy talab bu ‒ til sertifikatlari IELTS yoki TOPIC.
Menga qiziq tuyulgan jihat bu, professor va talabalar uchun ma'lum bir qoidalarning yo‘qligi. Ya'ni professor siz bilan xuddi do‘stdek munosabatda bo‘ladi, sizning fikringizni eshitadi, o‘zaro do‘stona munosabatni yaratishga harakat qiladi. Lekin bu hech qachon bahoga ta'sir qilmaydi. Ta'lim tizimida tartibning borligini eng katta yutuq deb bilaman.
Har biri o‘z dasturiga ega
Yana shuni qayd etib o‘tish joizki, har bir universitet o‘zining mobil dasturiga ega.
Talabalar bo‘sh vaqtlarini OTMda o‘tkazib, bilimlarini oshirish imkoniyatiga egalar. Mobil dastur orqali esa siz uchun kerak bo‘ladigan barcha ma'lumotlarni olishingiz mumkin.
O‘zbekistondagi oliy o‘quv yurtlari o‘quv dasturlari Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tasdiqlansa, Koreyada universitetlar o‘zi lozim topgan adabiyotlardan foydalanib, dastur tuzishadi. Har bir universitet o‘zining obro‘si uchun harakat qiladi.
MDH davlatlaridan kelgan insonlar yashaydigan mahallalar bor
Hozirda Cheonan shahrida istiqomat qilaman, universitet esa Asan shahrida. Masofa uzoq emas, 7 km. atrofida.
Ochig‘i Cheonanda yashayotganligimning asosiy sabablaridan biri, bu yerda talabalar uchun qulayliklar ko‘p.
To‘g‘ri, Koreyada barcha shaharlar deyarli bir xil. Aynan Cheonanning noodatiy tomoni MDH davlatlaridan kelgan insonlar yashaydigan ma'lum bir hududlar (mahallalar) bor. U yerda rus do‘konlarida yurtimizdan keltirilgan mahsulotlarning deyarli barchasini topa olasiz. To‘rtta o‘zbek oshxonasi mavjudligini bilaman. Masjidlar sonining ko‘pligi ham kishiga huzur bag‘ishlaydi.
Dissertatsiyaga ma'lumotlar yig‘yapman
Magistrlik dissertatsiyamni «Maydan inqilobining Ukrainani demokratlashtirish jarayonida tutgan o‘rni» mavzusida olib bormoqchiman. Hozirda 1 kursni tamomladim, shuning uchun shu kunlarda ma'lumot yig‘ish bilan bandman. Ushbu mavzuni tanlaganim sababi, inqilobning Ukraina uchun qanchalik foydali bo‘lgan yoki bo‘lmaganligini siyosiy analiz orqali ochib berish. Chunki hozirgi kun possovet davlatlarida inqilobiy ruh paydo bo‘lmoqda va bu yo‘lni Ukraina 2014 yilda allaqachon bosib o‘tdi. Ukraina misolida inqilobning davlatga bo‘lgan ta'sirini yoritib bermoqchiman.
9 oy vaqtim ketdi
Hozirda TOPIC, IELTS kabi xalqaro sertifikatlarga egaman. TOPIC ‒ bu sizning koreys tilini qay darajada bilishingizni isbotlovchi xalqaro sertifikat.
Unda maksimal ball 6 ball hisoblanadi va men 4 ballik darajaga ekanimdan faxrlanaman. Rosti, bunga erishish uchun 9 oy vaqtim, umrim ketdi.
IELTSdan esa bugungi kunda 6-darajaga egaman. Ushbu sertikatlarni amal qilish muddati mavjud bo‘lgani sababli, universitetni tamomlab, ularni yangilab qo‘yishni rejalashtirganman.
Bola tarbiyasi ‒ muhim hisoblanadi!
Ushbu mamlakatda bolalar tarbiyasiga alohida e'tibor qaratiladi. Xususan, bolalar oldida tamaki chekish mumkin emas. Barcha maktablar oldida avtomobilda 30 km/s dan yuqori tezlikda yurish taqiqlanadi.
Barcha maktablar avtobuslar bilan ta'minlangan. 18 yoshdan kichiklarga tamaki va alkogol mahsulotlarini sotgan qattiq jazolanadi.
Barcha yurt taraqqiyoti uchun xizmat qiladi
Janubiy Koreyaning ijobiy tajribalari har bir sohada yetarlicha. Shu sababli, ularning asosiylarini sanab o‘tishga harakat qilaman. Har bir shahar hokimiyati o‘z obro‘si, imiji uchun ishlaydi. Ya'ni aholining ishonch darajasi tushmasligi uchun har bir hodisa yuzasidan rasmiy bayonot beriladi.
Hokimiyat qonun doirasida aholi manfaati uchun doim xizmatini ayamay, aholidan kelgan barcha murojaatlarni o‘z vaqtida hal qilishga astoydil urinadi.
Janubiy Koreyada infrastruktura juda yaxshi rivojlangan. Shu sababli mamlakat ichidagi istalgan shaharga borsangiz, bir xil saviyadagi xizmatlar va imkoniyatlarga ega bo‘lasiz.
24/7 do‘konlar har qadamda, pochta xizmati a'lo darajada, yo‘l qoidasiga barcha haydovchi amal qiladi, haydovchilik guvohnomasini olish uchun ham faqatgina imtihondan o‘tish talab qilinadi xolos. Bularning barchasi aholi turmush tarzini yaxshilash uchun hukumat tomonidan qilingan ishlardan bir shingil xolos.
Nazarimda, Janubiy Koreya taraqqiyotining asoslaridan biri bu qonun ustuvorligi bo‘lsa, biri xalqning talabchanligidir. Hatto, bir nechta sobiq davlat rahbarlarining qonuniy jazo muddatini o‘tayotgani ham, so‘zimga isbot bo‘la oladi.
Asliddin Annayev
suhbatlashdi
|
Bu haqda CNN telekanali xabar berdi
Jumladan, Duterte tartibsizliklar uyushtiruvchilarni yoki oziq-ovqat tarqatilishiga xalaqit qiluvchilarni ham o‘qqa tutishga ruxsat bergan
“Mening politsiya, harbiylar va barangaylarga [dahalar] buyrug‘im shundan iboratki, karantinga amal qilmaydiganlarni boshqarib bo‘lmasa va ular qarshilik ko‘rsatishni boshlasa hamda hayotingizga xavf tug‘ilsa, ularni otib tashlang”, deb aytgan Duterte
Shu bilan birga prezident so‘l guruhlarni oziq-ovqat taqchilligi ortida isyon ko‘tarishning oqibatlari yomon bo‘lishidan ogohlantirgan
Avvalroq mamlakat poytaxti Manilada hukumatdan oziq-ovqat masalasida yordam berish talabi bilan norozilik aksiyalari bo‘lib o‘tgan
Oxirgi ma'lumotlarga ko‘ra, Filippinda 2633 kishi koronavirusga chalingan, 107 kishi undan vafot etgan
Qoidabuzarlarga qarshi qattiqqo‘l choralar ko‘rishi bilan ma'lum bo‘lgan Duterte avvalroq og‘ufurushlarni va poraxo‘r amaldorlarni otishga ruxsat bergandi
|
"Namoz oʻqishni ham bilmasdi
Toyloq tumanida uch yil sport kollejida oʻqigan, yunon-rim kurashi boʻyicha
Toyloq Olimpiya zahiralari kollejida uch yil boʻlib, oilasidan biroz begonalashgandi chogʻi
Har doim harbiy boʻlaman deb orzu qilardi", - deydi Sarvar
|
Ming afsuski, Sinovlar natijalari ko‘ngildagidek chiqmadi
Masalan, tanlangan namunalar “O‘quv muassasalari uchun poligrafiya mahsulotlarining xavfsizligi bo‘yicha umumiy texnik reglament” hamda O’zDSt 2851:2014 me’yoriy hujjatida qo‘yilgan ayrim talablarga mos emasligi ko‘zga tashlandi
|
sdelayet tak, chtobы solnse yego gosudarstva vsegda siyalo nad
golovami yego poddannыx, a ten yego schastya bыla ustoychi
voy.
Na samom dele sarem yavlyayetsya tot, kotorыy ne derjitsya
za bogatstvo brennogo mira, ibo ono yavlyayetsya prexodyaщim,
a ne postoyannыm. Bogatstvo yest to, kogda torjestvuyut
spravedlivost i dobrota, i schaste verы dostigayet iz eto
go mira rayskix sadov. Ob etom mojno govorit bez konsa.
Vernemsya k grexam i pravilam upravleniya [gosudarstvom] i
k drugim [voprosam].
Znay, chto, [soglasno slovam]: <Allax predpisal so
vmestnoye moleniye blizkix> uchenыe, otkrыvayuщiye zako
nы, i ix nablyudateli selyu sozdaniya roda chelovecheskogo
schitayut lyubov Gospoda dvux mirov. Net bolshego schastya,
kogda bojiy rab, uxodya iz etogo mira, unosit s soboy druj
bu i lyubov k slavnomu Gospodu. Kogda serdse ochiщayetsya
ot kolyuchek i musora prostupkov i zerno istinnoy lyubvi
oroshayetsya vodoy vozderjaniya i podvijnichestva soglasno
kanonam izbrannыx, <da osvetit Allax ix dushi>, to ono,
razvivayas, dostigayet stepeni lyubvi, i vse, chto ne otnosit
sya vozlyublennomu, polnostyu sgorayet, — stixi:
Lyubov k [Allaxu] — eto to plamya, kotoroye,
kogda vozgoritsya,
Sjigayet polnostyu vse, chto ne otnositsya
k vozlyublennomu.
Raduysya, o lyubov nashey chistoy strasti,
O tы, vrachevatel ot vsex nashix bolezney,
O tы, sredstvo ot nashey gordosti,
O tы, nash Platoni Galen.
I yeщe, o dorogoy, chto otnositelno grexov suщestvuyet
mnogo protivorechivыx [mneniy]. Nekotorыe privodyat slova
Poslannika, <da blagoslovit yego Allax i privetstvuyet >, ko
torыy skazal, chto suщestvuyet sem grexov. Pervыy — bыt
yazыchnikom, boje upasi ot etogo; vtoroy — ubit cheloveka
bez osnovaniya; tretiy — porochit blagochestivogo chelove
ka; chetvertыy — prisvaivat neobosnovanno imuщestvo
sirotы; pyatыy — zanimatsya rostovщichestvom; shestoy —
begstvo odnogo musulmanina ot dvux nevernыx vo vremya
boya s nevernыmi; sedmoy — oslushaniye roditeley, t. ye. ne
povinoveniye otsu i materi. Nekotorыe iz uvajayemыx lyu
|
Probirkaga 2-3 ml konsentrlangan sulfat kislota quying va unga cho‘p
tushiring. Bir necha minutdan keyin cho‘pni oling va uning ko‘mirga
aylanishiga e’tibor bering. Bu hodisani tushuntirib bering.
2-tajriba. SO” ioniga reaksiya.
Uchta probirka olib, ularning biriga sulfat kislota, ikkinchisiga natriy
sulfat, uchinchisiga mis sulfat eritmalaridan 2-3 ml dan quying. Har qaysi
probirkaga 2-3 ml dan bariy xlorid eritmasidan qo‘shing. Nima kuzatiladi?
Reaksiyalarning molekulyar 10nli tenglamalarini yozing.
3-tajriba. Mis (II)-oksidi va sulfitining olinishi.
Silindirik probirkaga
1 ml mis (II)-sulfat eritmasidan quying va ustiga
5-6 tomchi natriy sulfit eritmasidan qo‘shing. Qora mis (IIl)-sulfit CuS
cho‘kmasi hosil bo‘lishini kuzating.
Boshqa bir shunday probirkaga
1 ml mis (II)-sulfat eritmasidan quying
va ustiga
5-6 tomchi
natriy
ishqori
eritmasidan qo‘shing.
Probirkani
cho‘kmasi
bilan
ohista
qaynaguncha
qizdiring.
Cu(OH),
CuO
ga
aylanishida cho“kmaning qoraligiga e’tibor bering. Nima uchun CuS va
CuO hosil bo‘lishi turli sxema bo‘yicha borishini tushuntiring:
Cи
5
CuS 407
Cи(OH), 5 CиO
4-tajriba. Xromatning bixromatga aylanishi va aksincha.
2-3 ml K»Cr»O, eritmasiga 1-2 ml ishqor eritmasidan qo‘shing. Eritma
rangining
o‘zgarishini
kuzating.
Eritmalarning
rangi
nima
uchun
o‘zgaradi? Reaksiya tenglamalarini yozing.
5-tajriba. Olti valentli xrom birikmalarining oksidlovchi xossalari.
a) Probirkaga 2-3 ml kaliy bixromat eritmasidan quyib, ozroq (3-5
tomchi) sulfat kislota hamda 2-3 ml natriy sulfit eritmasidan qo‘shing.
Reaksiyada SO3”
ionlari
oksidlanib,
SO;”
ionlarga
ajraladi.
Elektron
tenglamalarini yozing.
b) Probirkaga 2-3 ml kaliy bixromat eritmasidan quying, ozroq natriy
nitrit
eritmasidan
qo‘shing,
eritmani
qizdiring.
Eritma
rangining
o‘zgarishini kuzating.
71
|
soldat sapollariga tik turib javob berolmasa, Fishsr uni o‘tqizib qo‘yib javob
berishga
majbur
qilardi.
Xagen ko‘p mahal o‘zining «pruss maqtovlari»ni oltinrang sochlarini
savatday qilib mag‘rur ko‘tarib yuradigan ober-hamshira freyleyn El’-fridaga
aytardi. Snrilib
turgan
xalatdap ober-hamshiraning
ko‘zga
yaqin joylari shunchalar bo‘rtib turardiki, unga qaraganda ba’zi soldatlarning
burni
oqarib
kstardi.
Xagen baland ovoz bilan freyleyn El’fridaga: Men fyurerning irodasi bilan o‘z burchimni o‘tashga hozirman, sizning ko‘magipgizda chika-kam oriylar soninn oshirish ishtiyoqi bilan yonaman, deb aytdi. So‘ng
ko‘zini qisib turib, unga boshdan-oyoq razm solib chiqdi-da, qat’iy ohangda
dedi:
—Ha,
ikovlon faterland uchun
ter
to‘ksak arziydi, chog‘i,
— Keyin
buyurdi:—Men oyoqqa turganimda bu haqda eslatib qo‘yasiz.
U El’fridani gah desa qo‘liga qo‘nadigan qilib olgan ediki, qiz o‘rnashib qolgan tartibga xilof ravishda, uning talabiga bo‘ysunib palataga mundiri bilan barcha anjomlarini keltirib berdi.
Xagen kitelinn
stul suyanchig‘iga osib qo‘ydi. Etigini koyka ostiga
joyladi, shimini to‘shak tagiga saranjomladi, parabellumini esa
befarq ko‘zdan kechirib, yostiq tagiga tiqib qo‘ydi. Ichak yallig‘lanish kasaliga mubtalo
bo‘lib yonidagi
koykada
yotgan qo‘shnisi
— Xagenga
siz
butunlay kitob o‘qimas ekansnz, deb bir necha marta dashnom bergan tashviqot rotasining xodimiga shama qilib, El’fridaga qizim senga aytaman,
kelinim
sen
eshit, deganday
gap
qildi;
— «Intellekt» so‘zipi eshitishim
bilanoq,— Xagen
adabiyot ishlari
bo‘yicha fashist palatasining boshligi Gans Iostning gapini aytmoqda
edi,
—qo‘lim pistolet tepkisiga yuguradi.—U shishadek sovuq ko‘zlarini
fashist tashviqotchisining suyak bo‘lib qolgan yuziga tikib, tagiga para-bellum
qo‘yilgan
yostiqni
urib
qo‘ydi.
Kelishgan, bezbet bu pruss Ioganning nafratini qo‘zg‘ardi. Shu boisdan Vays o‘rnidan turib uzoq yurish og‘irlik qilishiga qaramay, palatada kamroq "bo‘lishga
harakat
qilardi.
U koridorga
chiqib
ksetganicha
soatlab shu yerda qolib ketar, faqat Xagenning jirkanch, chiroyli yuzlarini ko‘rmasa, uning ovozini, ko‘pirib maqtanchoqlik qilishlarini eshitmasa
bo‘lgani
edi.
v
Aftidan, Iogann ham Xagenga yoqinqiramay qolgandi. Bir kuni qandaydir general
odamlari
bilan
gospitalni
kelib
ko‘rgan
edi,
unga
Xagenni tanishtirishdi.
Shunda
general nasldor
otni tomosha
qilganday Xagenga qarab to‘ymadi. Xagenning o‘zi ham nasldor otga o‘xshab bo‘y-bastini
ko‘z-ko‘z
qildi,
zotan,
uning sin-sumbati
oriy
eksteryeri"Ga
mos, hamma a’zolari irqiy jadvalga to‘la javob berardi. Shunda Xagen
generalga yefrsytor Vays ham biroz maydaroq bo‘lishiga qaramay, oriyning a’lo nusxasi bo‘la oladi, dedi. Shundan so‘ng Vays ham generalning
nazar-e’tiboriga sazovor bo‘ldi, general unga iltifot bilan bosh silkib
qo‘ydi.
Iogann Xagen o‘zini zimdan kuzatayotganini sezib qoldi. Suhbatlar
paytida
uVaysning so‘zlari ma’nisini
o‘ylabgina
qolmay, ularning
qakday talaffuz qilinayotganiga ham diqqat bilan quloq solayotganga
o‘xshardi.
Vays ham
o‘z navbatida
Xagenga sinchkovlik bilan
zingil soladi.
Prussakning yuzi shamdek harakatsiz, marmar
yanglig‘ sovuq edi, ammo
qorachiqlari... Vays Xagenning ko‘zlariga razm solarkan, palatada yorug‘lik
birday turganiga qaramasdan,
unpng qorachiqlari
dam
kengayib,
|
Eslatib o‘tamiz, ayni vaqtda "H" guruhida KXDR terma jamoasi 5ta o‘yinda 13 ochko to‘plagan holda peshqadam bo‘lib turibdi
O‘zbekiston esa guruhdagi raqiblaridan bir o‘yin kam o‘tkazgan holda 9 ochko bilan ikkinchi o‘rinni egallab turibdi
|
ji
“ai d
Nu
uchib shi
cha.
o‘chib
shi
UT
o‘ch
Hchb 7
Ha ay
Xi.
Har kim bo‘lib qoldi o‘ziman,
Qo‘rboshi aytgan so‘ziman,
Yolg‘on aytmay qo‘rboshi,
Ko‘rib kelgandiGr) ko‘ziman.
Kuntug‘mish kelgan yo‘lloshi,
Qayg‘u-g‘amda qolib boshi.
Ot o‘ynatib chiqa berdi,
Ko‘zidan to‘kilib yoshi.
1470
Hiyla vaqt oradan o‘tdi,
Qichagan otlar oshib ketdi.
Qirq yigit chiqqancha bundan,
Necha beldan oshib ketdi.
Yer yuzi qora tumandi(r),
Bular qiynab shunda jonni.
Qaraganman ko‘rinmaydi,
Topmog‘i endi gumondi(r).
Suyratgan teri izin topdi,
Izlar bilan bular chopdi.
1480
Qayda ul tekisman ketdi,
!
Nohaq qilmas, o‘zi xaqdifr).
Shu kuni oradan o‘tdi,
Peshinda quvalab yetdi.
Birdan yotgan xom otlarni,
To yetguncha esi ketdi.
Qarang, bu rasmi-qoidaga,
Birjonga bo‘lgan foydaga.
Qirq yigit quvib yetganda,
Otlar yetishdi daryoga.
1490
Qo‘yma, deb shovqinni soldi,
Kark yigit atrofni oldi.
Qay yog‘ga ketarin bilmay,
Teri, ot o‘rtada qoldi.
|
- "Roma" evrokuboklar pley-offlari ilk o'yinlarida 20 marta yutqazib qo'ygan
SHulardan faqatgina 6tasida keyingi bosqichga yo'llanman olgan
|
“Ijtimoiy fikr” so‘rovida qatnashganlarning 97,5 foizi Prezident saylovida ishtirok etishini ma’lum qildi
“Ijtimoiy fikr” jamoatchilik fikrini o‘rganish markazi tomonidan “O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi — 2016” mavzuidagi ijtimoiy so‘rovning ikkinchi bosqichi o‘tkazildi. Bu haqda “Daryo”ga markaz mutasaddilari ma’lum qildi.
Tadqiqotning birinchi bosqichida fuqarolarning elektoral kayfiyatidagi o‘zgarishlar, ularning saylov kampaniyasidan xabardorligi o‘rganilgandi. So‘rovning ikkinchi bosqichi shu yilning 2—10-noyabr kunlari, ya’ni saylovoldi tayyorgarlik tadbirlari qizg‘in pallaga kirgan paytda o‘tkazildi. Jami so‘rovda 2200 nafar kishi qatnashdi. Ularning 50,9 foizi shahar, 49,1 foizi qishloq aholisidir. Respondentlarning 49,5 foizi erkaklar, 50,5 foizi ayollar. Ijtimoiy tadqiqot mamlakatning barcha hududida tasodifiy-ehtimoliy usulni qo‘llagan holda tashkil etildi. So‘rovda qatnashganlarning mutlaq katta qismi — 97,5 foizi shu yilning 4-dekabr kuni bo‘lib o‘tadigan saylovda albatta ishtirok etishini ma’lum qilgan. So‘rovning birinchi bosqichida bu ko‘rsatkich 95 foizni tashkil etgan edi.
Jamoatchilik fikrini o‘rganish mamlakat aholisining bo‘lajak saylov haqida xabardorlik darajasi jadal oshib borayotganini ko‘rsatdi. Masalan, respondentlarning 87,3 foizi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Konstitutsiya, “O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq, umumiy, teng va to‘g‘ridan-to‘g‘ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish orqali besh yil muddatga saylanishini biladi. So‘rovning birinchi bosqichida xabardorlik darajasi 85,2 foizni tashkil qilgan edi.
Ijtimoiy tadqiqot tahlillari saylov kampaniyasi haqida fuqarolar xabardorligi yuksak darajada ekanligini ko‘rsatdi. Bunday natijalarga konstitutsiyaviy organ maqomiga ega bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan keng miqyosli tushuntirish-targ‘ibot tadbirlari amalga oshirilgani, shuningdek, saylov jarayoni ochiqligi va oshkoraligini ta’minlash, O‘zbekiston hamda xorijdagi OAVlarda izchil axborot berib borilishi orqali erishildi.
So‘rov shuni ko‘rsatdiki, fuqarolarning mutlaq katta qismi uchun OAV mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotidagi voqealar haqidagi axborotlarning asosiy manbai hisoblanadi. So‘rovda qatnashganlarning 69,9 foizi saylov kampaniyasini doimo, 28 foizi esa imkon boricha kuzatib bormoqda. So‘rovning birinchi bosqichida bu ko‘rsatkichlar tegishlicha 68,1 va 22,3 foizni tashkil qilgandi. Ijtimoiy tadqiqot saylov kampaniyasi qizg‘in pallaga kirishi bilan televideniye, radio va matbuotning ommabopligi oshib borayotganini ko‘rsatdi. So‘rovda ishtirok etganlarning salmoqli qismi televideniyeni saylov kampaniyasi haqida tezkor, batafsil va qulay vaqtda axborot berish manbai sifatida e’tirof qilgan. Ular markaziy OAV saylovga tayyorgarlik ko‘rish va uning huquqiy asoslarini, shuningdek, nomzodlarning saylovoldi dasturlarini yoritishda tezkorlik va hozirjavobligi bilan ajralib turishini qayd etgan.
Qatnashchilarning fikricha, OAV saylov jarayonining ochiqligi va oshkoraligini ta’minlamoqda. Ularning saylov kampaniyasiga oid xolis va ishonchli axborotlarini ijobiy baholangan.
Tadqiqotda Prezidentlikka nomzodlarning shaxsiy fazilatlari bo‘yicha jamoatchilik fikri bilan ham qiziqildi. Ikki bosqichdagi tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlar qanday shaxsiy fazilatlarga ega bo‘lishi kerak”, degan savolga so‘rovda ishtirok etgan o‘zbekistonliklar “Yuksak zakovat, mustahkam iroda, halollik va tartiblilikni o‘zida jo etgan bo‘lishi kerak”, deb javob bergan. Nomzodlarning ustuvor fazilatlari sifatida davlat darajasida fikrlay olishi, siyosiy rahbarlik tajribasi, yuksak malaka, boshqaruvning zamonaviy ko‘nikmalaridan xabardorligi, bilimli, demokratik tamoyillar, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqligi, aholining turli ijtimoiy qatlamlari orzu-umidlarini hamda manfaatlarini hisobga olish istagi va intilishi, faol fuqarolik nuqtai nazariga ega bo‘lishi ko‘rsatib o‘tilgan.
So‘rov fuqarolar kayfiyati saylov arafasida ijobiy va ezgu umidlar bilan yo‘g‘rilganini ko‘rsatdi. Chunki tadqiqotda qatnashganlarning 96,7 foizi Prezident saylovi muhim ahamiyatga ega ekanligi va ularning hayotida g‘oyat katta o‘rin tutishini ma’lum qilgan.
Diqqat, diqqat! “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy kanali — “Toshqin ‘Daryo’”ga obuna bo‘lib, yangiliklardan ovozli ko‘rinishda bahramand bo‘lishingiz mumkin.
|
ma’lumotni saqlashni amalga oshirish
va
bu ma’lumotlarni
iste’molchi xohlagan
vaqtda
ko‘rish mumkin.
To‘plangan
statistik ma’lumotlardan
foydalanish
oldindan
aytish
va
energiyaresurslarni
taqsimotini
boshqarish
energiyatizim
ishining
effektiv
ahamiyat
darajasini
oshirish maqsadida
kerakdir.
v Raqamli
bazaning
qo‘llanilishi
sarfning
avtomatlashtirilgan
yakka tizimini yaratishda, hisoblashda,
energiya taqsimotida
va
to‘lovlarda imkoniyatlar yaratdi.
Bunday tizim
elektr
energiya haqqini oldindan to‘lashga
mo‘ljallangan.
Foydalanuvchi
bunday
holda
ma’lum
energiya miqdori uchun oldindan haq to‘laydi. To‘lov haqida
ma’lumot
hisoblagichga
bevosita
ichki
interfeys
orqali
keladi yoki ma’lumot
har bir foydalanuvchi uchun maxsus
individual Elektron kartaga
yozilgan bo‘ladi. Karta
to‘lov
punktida programmalshtiriladi va keyin yozilgan
ma’lumot
ichki kartrider yordamida
hisoblagichda hisoblanadi. Agar
sotib
olingan
limit
ishlatib
bo‘lingan
bo‘lsa
agar yangi
to‘lov
bajarilmagan
bo‘lsa
hisoblagich
foydalanuvchini
energiyatarmoqdan
o‘chiradi.
Bunday
holatda
bu
tizim
elektrenergiyadan qarz bo‘lmaslikni ta’minlaydi.
v Raqamli hisoblagich
har
xil konstruktiv ishlanmalardan
iborat.
Raqamli
hisoblagichning
og‘irligi
va
hajmi
elektrmexaniq hisoblagichdan kamroq. Raqamli
ekranning
qo‘llanilishi
foydalanuvchi
uchun
ma’lumot
olishni
yengillashtirdi.
31
|
07001
ga
07001
TINIK
ndoxyor
neknk ve)
8
0058—08
14
007—052)
9
|
K, = 2—221001—72) 1006
(4.7)
Bu yerda: Ki-materiallarning
eni va uzunligi bo‘yicha chiziqli
kirishishi, S1—S2-birlamchi va ikkilamchi yuzalar.
3.
Materialning hajmi bo‘yicha kirishishi.
K, —Y j00-22791 10021-25. 10006
(4.8)
1
0,
б,
Bu
yerda:
Kv
-
materiallarning
hajmi
bo‘yicha
chiziqli
kirishishi,
Vi
-
V2
-
namunaning
ishlov
berilganda
keyingi
ko‘rsatkichlar.
Demak materiallar kirishishiga 3 ta sabab bor.
1. Tayyor mahsulotni ho‘l ishlov berilganda pardozlash jarayonida
saqlanib qolgan elastik deformasiyaning qaytish natijasida.
2.
Materiallarni ivitganda ulardagi iplarning burtishi natijasida
3.
Materialni ivitilganda sistema iplarning bittasi (arqoq) tekislansa,
ikkinchi sistema iplar (tanda) egiladi. Gazlamalarning kirishishi
tajriba yo‘li bilan aniqlanadi. GOST 8710—84 bo‘yicha 300x00
mm bo‘lgan namuna olinadi. Namunaga ikki yo‘nalish bo‘yicha
100x100 mm
belgi
qo‘yiladi.
(rangli
ip
bilan
tikiladi)
yuvish
mashinasida eritmalar bilan 20-25 9C 0.5 soat davomida yuviladi.
Namunani
quritib,
dazmollab
belgilangan
nuqtalar
orasini
o‘lchaydi. Quyidagi formula bilan kirishish miqdori aniqlanadi.
unda 200
100—100—0.5. T,
2
200-1
K
=
= 100 = 100—0.5-1,92
arqoq
—20
77
(4.9)
K, —100—0.0025L, «LL 90
K, = 10
99025
oboy
Bu yerda: B1, B2-namuna qalinligi (mm), Ktanda-tanda bo‘yicha
kirishish,
Karqoq-arqoq
bo‘yicha
kirishish,
Ks
—-yuza
bo‘yicha
kirishish, Kv-hajmi bo‘yicha kirishish.
Bir qancha yuvishdan keyin umumiy kirishishi.
K,, —100—100-(1—0.01K, )-(1—-0.01K, )......(1—0.01K,)90
(4.10)
Bu
yerda:
Kip-umumiy
kirishish,
Ki
...Ko,
bir
qancha
urinishlardagi kirishimlilik.
Gazlamalar kirishuvchanligi bo‘yicha 3 guruhga bo‘linadi
53
|
Yor bilsang hayot ishq-la
Ko‘nglingni bezat ishkq-la.
So‘rasa qo‘ling Akmal
Qo‘lingni uzat ishq-la.
borliqni ko‘klam:
bor insoniyat,
Nday naqadar ko‘rkam.
ning g‘ayrati jo‘shar,
yuarning hayrati oshar.
gullarga burkab,
man gilamdir
to‘shar.
rangidan tog‘ yonib,
yayraydi quvonib,
shoxida turli gul,
r uyqudan uyg‘onib,
Dir barchaga bu o‘tloq.
to‘rg‘ay-yu zarg‘aldoq.
lar qo‘shig‘in olqishlab,
ranar jo‘r bo‘lib qizg‘aldoq.
arni larzaga soladi,
arga ezgu-his to‘ladi.
ikmal bu muhabbat faslidir
KNiNg g‘uborin oladi.
Yashil libos kiyib tabiat
Ziynatlagay borliqni ko‘klam
Seni sevar bor insoniyat
Xush kelibsan navro‘zi olam.
|
6
J
J
j
Jizg‘ganak sahrolar, dashtlarda qoldim,
Bir qultum suvga zor, tashnalab toldim.
Chanqog‘im qondirdi misoli sharbat,
Muhabbat, muhabbat, muhabbag.
Qahraton shimolning ayozin totdim,
Tungan tarashaday yotdim, muz qotdim.
O‘lmadim —tanimga berdi harorat—
Muhabbat, muhabbat, muhabbat.
Yetgi yot, begona yurtlarda kezdim,
Lekin o‘z yurtimda yurganday sezdim.
Ortiq qoldirmadi shafiq, beshafqat—
Muhabbat, muhabbat, muhabbat.
Yuragim—bevafo, bevafo—qadrim,
Muallaq dunyoda muallaq qaddim:
Qaddimni tik tutdi vafodor hayot—
Muhabbat, muhabbat, muhabbat.
7
i
J
F
O‘rtamizda daryo oqsin,
to men kechib o‘tolmay.
Oftob bir o‘t-olov yoqsin,
men qoshingga yetolmay.
O‘rtamizda bir shunday tog‘
paydo bo‘lsinki, beadog‘,
ixtiyorsiz chopganim Chog‘,
to men oshib ketolmay.
Suydirdi bu muhabbat,
Kuydirdi bu muhabbat.
Yuragimda qat-qat nafrat
Tuydirdi bu muhabbat.
O‘rtamizda dashtlar yonsin,
yuzing ko‘rmay.
Oh, sen... mayli, o‘lmay yurgin,
to men o‘lmay.
25
|
“Barselona” matbuot xizmati jamoa sport direktori Erik Abidalning ketishini ma’lum qildi
Tomonlar o‘zaro kelishuvga ko‘ra amaldagi shartnomani bekor qilgan
Fransiyalik mutasaddi 2018-yildan buyon katalonlar klubida direktor lavozimida ishlab kelayotgandi
Avvalroq “Barselona” jamoa bosh murabbiyi Kike Setyenning iste’fosini e’lon qilgandi
Eslatib o‘tamiz, Abidal yil avvalida jamoa yetakchilari, xususan, Messi bilan yaxshi munosabatda emasligi haqida xabarlar tarqalgandi
Shuningdek, Erik “Bavariya”ga uchralgan 2:8 hisobidagi mag‘lubiyatdan keyin ham Kike Setyenni qo‘llab-quvvatlagan
Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
|
Bir so‘z bilan aytganda, 2016-yilda iqtisodiyotimizni rivojlantirish, modernizatsiya qilish va tarkibiy o‘zgarishlarni amalga oshirish uchun 17 milliard 300 million dollar qiymatidagi investitsiyalar yo‘naltirish, ularning o‘sish sur’atini 109,3 foizga yetkazish belgilangan
Ana shu investitsiyalarning 4 milliard dollardan ortig‘ini xorijiy investitsiyalar tashkil qiladi, bu 2015-yilga nisbatan 20,8 foiz ko‘pdir
|
g‘ururlanayotganiga ishonardi Ozod. “Hozir zilzila ro‘y bersaydi”, –
deb o‘yladi u, chunki zilzilaning sabablaridan birini ham tushunib
yetayotgan, qarshisida havo ham, tuproq ham, suv ham junbishga
kelayotgan edi.
–Sen aytgan narsalarning hammasi birlashgandagina imon paydo
bo‘layotgani-ni ham anglayolmaysan! –deb davom etdi Ozod. –Imon har
narsaga azizlik maqomini bermasaydi, unda bukishilar umr haqida,
hayot va mamot haqida so‘z aytmagan bo‘lur edilar. Elim deb yovga
qarshi chiqib halok bo‘lib ketganlar aslida imonlari bois jondan
kechgan edilar! Qara va ko‘r, endi men ikkinchi so‘zimni aytaman.
–M-u bor ak b o‘ling iz, ey ah lima ’ ni!
* * *
Zilzila ana shunda ro‘y berdi!
...ulkan va adoqsiz tog‘lar ostidagi tiyiqsiz bir kuch
tevarakdagi bor narsani silkitib, tashqariga chiqishga urindi.
...sonsiz-sanoqsiz
qushlar
qo‘rquv
ichra
potirlab
samoga
ko‘tarilishdi. Vahimaga tushgan hayvonlar ne qilarini bilmay,
turgan joylarida gir-gir aylanishdi.
...qirlar bag‘rida o‘sgan qizg‘aldoqlar bab-baravar yuksalishdi,
kimningdir daragini so‘roqlab yurgan bahoriy shabada ham kuchayib,
bo‘ronga aylandi-da, hayqirib esa ketdi.
...ko‘klarda
xasta
bir
kishiga
vido
aytib
ketayotgan
turnalarning safi buzildi.
...suzib borayotgan chopqir toylarning eng olddagisi munkib
ketdi, yollari uzun-uzun havolandi, bulutlar suruvi bir-biriga
mingashib-qo‘shilib ketdi.
...o‘shshaygan qoyalar labida o‘sgan bir tup na’matakning
shoxchalarini shamol yulqilay boshladi, majnuntol tagida o‘tirgan
bir kishi nihoyat, g‘amlaridan ozod bo‘lib, tevarakka alangladi.
...taqdir so‘qmoqlaridan boshini egib jim ketayotgan boshqa bir
zot samoga–chaqmoq yolqini tarafga qaradi.
...el uchun halok bo‘lgan bir kishi yuragidagi o‘qni sug‘urib oldi,
jarohatdan silqqan qon yerga chak-chak tomib, o‘rnidan qizilgullar va
|
17
beradi. Huddi shuningdek ikkinchi yordamchi H2(H2
IJ
H/)
tekislik o‘tkazib
ikkinchi N nuqta yasaladi. Bunda H2 nP —c va H2 MQ —d bo‘lganda «Nd = Y
bo‘ladi. M va N nuqtalar tutashtirilib berilgan tekisliklarning kesishuv chizig‘i hosil
qilinadi.
6.2-rasmda P tekislik ikki parallel to‘g‘ri chiziq proyeksiyalari vaQ tekislik ikki
kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar orqali berilgan.
Bu tekisliklarning kesishuv chizig‘ini yasash uchun HI
INI H (HIy
Jl
Ox)
yordamchi kesuvchi gorizontal tekislikni o‘tkazamiz HI tekislik berilgan P vaQ
tekisliklarning tomonlari 7/(17
17”), 2(27
27), 3(37
37), 4(474”) nuqtalarda kesib
o‘tadi. P vaQ tekisliklarning gorizontal proyeksiyalariga tegishli 1; 2/va 374”
nuqtalarni yasab olinadi.
7/7;
2” va 37
4” gorizontallar o‘zaro kesishib, P vaQ
tekisliklarning kesishuv
chizig‘iga
oid
M” nuqta yasaladi.
Ikkinchi yordamchi
H2 ЦH (H2
OX) tekislik o‘tkaziladi. Yuqoridagi ketma-ketlik takrorlanib N(N/ N”)
nuqta proyeksiyalari yasaladi. M7 N’va M”,
N” nuqtalarni tutashtirtuvchi
1,
1”
to‘g‘ri chiziqlar P vaQ tekisliklar kesishuv chizig‘ining proyeksiyalari bo‘ladi.
Ya’ni,
P(P’ PN QQ Q7”) -101(171”) hosil bo‘ladi.
Berilgan ikki tekislikning kesishuv chizig‘ini yasashda yordamchi kesuvchi
tekisliklarni V frontal proyeksiyalar tekisligiga parallel qilib olish mumkin. Yoki
kesishuvchi tekisliklarni birini gorizontal, ikkinchisini frontal holda olsa ham bo‘ladi.
|
Fanlar Akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi ham yangi universitet tarkibiga kirib, uning asosida O‘zbek tili va adabiyoti muzeyi tashkil etiladi
|
"Ichki istak bo'lsa bas, hech narsa insonni tanlagan yo'lidan qaytara olmaydi
Xuddi shunday ishga maqsad bilan yondashmagan odamga ham hech narsa yordam berolmaydi
"
|
Didaktik o‘yinli mashg‘ulotlarda o‘qituvchi avval o‘quvchilarni individual
(yakka tartibdagi),
so‘ngra
guruhli
o‘yinlarga
tayyorlashi
va
uni
o‘tkazishi,
o‘yin muvaffaqiyatli
chiqqandan
so‘ng
esa,
ularni
ommaviy
o‘yinlarga
tayyorlashi
lozim.
Chunki
o‘quvchilar
didaktik
o‘yinli mashg‘ulotlarda
faol
ishtirok etishlari uchun zaruriy bilim,
ko‘nikma va
malakalarga ega
bo‘lishlari,
bundan
tashqari,
guruh jamoasi
o‘rtasida
hamkorlik,
o‘zaro yordam vujudga
kelishi lozim.
Kimyo
o‘qituvchisi
didaktik
o‘yinli mashg‘ulotlarni o‘tkazishga
qizg‘in
tayyorgarlik ko‘rishi va uni o‘tkazishda quyidagi didaktik tartibga rioya qilishi talab
etiladi:
1. Didaktik o‘yinli mashg‘ulotlar dasturda
qayd
etilgan
mavzularning
ta’limiy,
tarbiyaviy va rivojlantiruvchi
maqsad
hamda vazifalarini hal qilishga
qaratilgan bo‘lishi;
2. Jamiyatdagi va kundalik hayotdagi muhim muammolarga bag‘ishlanib,
ular o‘yin davomida hal qilinishi;
3.
Barkamol shaxsni tarbiyalash tamoyillariga va sharqona odob-axloq
normalariga mos kelishi;
4. O‘yin tuzilishi jihatidan mantiqiy ketma-ketlikda bo‘lishi;
5. Mashg‘ulotlar davomida didaktik tamoyillarga amal qilinishi va eng kam
vaqt sarflanishiga erishishi kerak.
51
|
Qozog‘istonning Jambul viloyatida, “Olmaota—Toshkent” yo‘lining 181-kilometrida 20-aprel kuni mahalliy vaqt bilan 5:09 da Van Hool avtobusi bilan yuz bergan yo‘l-transport hodisasi oqibatida O‘zbekistonning uch nafar fuqarosi halok bo‘lgan, yana 13 o‘zbekistonlik tan jarohati olgan
Bu haqda O‘zbekiston Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lum qildi (Mehnat vazirligi tan jarohati olgan o‘zbekistonliklar sonini 12 nafar deb ko‘rsatmoqda)
Avtobus salonida jami 47 nafar yo‘lovchi bo‘lgan
Hodisa oqibatida jami 11 kishi halok bo‘lgan, 29 kishi tan jarohati olib, kasalxonaga yotqizilgan
Favqulodda vaziyatlar vazirligidan qo‘shimcha qilishlaricha, Jambuldagi YTH bo‘yicha O‘zbekiston va Qozog‘iston favqulodda vaziyatlar idoralari hamkorlikda tegishli ishlarni amalga oshirmoqda
Jambuldagi avtobus avariyasida halok bo‘lgan O‘zbekiston fuqarolari:
|
Bosh sahifa
O'zbek kinosi
Bugun portalimiz sahifalaridan yana bir yangi klip o’rin oldi
Ushbu klip haqida biz sizlarga avval ham xabar bergan edik
Dilso’z hamda Shohruh Mirzo tomonidan ijro etilgan duet taronaga klip suratga olish jarayonidan fotosuratlar taqdim etgan edik
Va nihoyat mazkur klipni ham qarshi olishingiz mumkin
|
Kubalik va amerikalik amaldorlar ikki davlat o‘rtasida 52 yil muqaddam "sovuq urush" tufayli to‘xtab qolgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri pochta aloqalarini tiklashga tayyorlanishmoqda.
"AQSh va Kuba 10 dekabr kuni Mayamidagi muzokaralar chog‘ida ikki mamlakat o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri pochta aloqalarini tiklash yuzasidan kelishuvga erishdi", deyiladi Amerika tashqi siyosiy boshqarmasi xabarida.
Bu bo‘yicha shartnoma tafsilotlari yaqin haftalarda ishlab chiqiladi.
Qayd etish kerakki, shu yilning martida AQSh va Kuba o‘rtasidagi munosabatlar iliqlashgach, telefon aloqalari tiklangandi.
Bundan tashqari, tomonlar Kubada internetdan foydalanish imkoniyatlarini yaxshilash masalasini ko‘rib chiqmoqda. Ayni vaqtda kubaliklarning 25 foizigina internetga kirish imkoniyatiga ega hisoblanadi.
|
O‘lkaning
chegarasi
juda
murakkab.
Janub
va
sharq
tomonlarida chegaraning tog‘larning suvayirg‘ichidan o‘tkazilgani ma’qul. Chunki bu tog‘lar iqlimiy va gidrografik
chegaralar
bo‘lib
hisoblanadi.
Lekin
shimoli-g‘arbiy,
shimoliy
va shimoli-sharqiy
chegaralarni
aniqlash
ancha
murakkab.
Bu
yerda iqlimiy chegaralar
yo‘q
desa
bo‘ladi.
Shuning uchun
bu yerda tektonik chegaralarni
asos
qilib
olish mumkin.
Yuqoridagi
fikrlarga
asoslangan
holda
Turkiston
o‘lkasi chegaralarini quyidagicha
belgilash
mumkin.
tomovda Kaspiy
o‘ladi
moli-g‘arbiy
chegara Emba daryosining quyar joyi
yonidan
boshlanib, Mug‘ojar tog‘larining
janubiy
etaklarigacha
Sopann By chegara, Shaakiy Yevdasha. shlatfzriasi bilan
Turon Platformasi chegarasiga to‘g‘ri keladi. Degara
shq.
uzunlik
va
487
shim. kenglikka yetgandan keyin shimolga.
"urilib
Jetigara shahrigacha
boradi.
(o‘ngra shimoli-Sharqqa tomon Qustonoygacha davom etadi va undan Ayirtov-ga
boradi.
Ayirtov —o‘lkaning
eng
shimoliy
nuqtasi.
So‘ngra chegara sharq va janubi-sharqqa tomon Qozog‘iston
past tog‘larining shimoliy etaklari bo‘ylab davom etib,
Qozog‘iston—Xitoy chegarasida Savr tog‘larining etagiga
keladi.
Sharqiy
chegara Savr, Sharqiy
Jung‘oriya, Jung‘oriya,
Boroxoro, Iren-Xabirga, Qarat, Xoliqtog‘ tizmalari suv
ayirgichi
orqali
o‘tib,
Xontangri
tog‘
tuguniga
keladi..
Undan
so‘ng
Ko‘kshag‘gal,
Otboshi
tizmalari
suvayirg‘ichi
- srqali
o‘tib Farg‘ona tizmasiga tutashadi, so‘ngra Oloy-ning sharqiy qismi va Sariko‘l tizmasi bo‘ylab o‘tib, Hindi-.
qush tog‘lariga tutashadi.
Janubiy
chegara
Hin
d.
Safedko‘h, Nishopur
tog‘
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.