text
stringlengths
7
335k
larini eslatadi. Buni biz asar voqeasidan, personajlarning (hammasi ijobiy) xhatti-harakatidan, konf--liktning boshlanishi va yechilishidan ham bilishimiz mumkin. Bu hikoyaning bayon qurilishi ham balladalarnikidek dialog asosiga qurilgan. Lekin (Shohi G‘oziy... hikoyasining nutq qurilish formasi «Xotami TOHA...» hikoyasinikidan farq qiladi. «Shohi G‘oziy... hikoyasi avtor nutqi va qahramonlarning hech o‘zgarishsiz berilgan ko‘chirma nutqidan tashkil topgan, ya’ni unda o‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma nutq formasi yo‘q. Boshqacha aytganda, asar voqeasini bir kishi (hikoyachi) emas, balki avtor va uning qahramonlari bayon etadi, so‘zlab beradi. Hikoya avtor nutqi bilan boshlanadi. Bu nutq shoirning o‘z qahramonlariga so‘z berganida (kdedikir, xde-di, kshah dedi», kzol dedikim, «aytti qozi» kabi qisqa remarkalar shaklida) ham, dialoglar orasida (personajlar xatti-harakati, holati, portreti va boshqalarni ifoda etish maqsadida) ham ishlatiladi. Ammo asar voqeasining asosiy va katta qismi qahramonlarning o‘z nutqi-dialogi formasida bayon etilgan. Asardagi dialoglar kampir va shoh, kampir va qozi o‘rtasida bo‘lib o‘tadi. Hikoyadagi dialoglarning boshlanishiga sababchi kampirdir: u shoh etagini tutib, unga murojaat etgach, shoh u bilan so‘zlashadi; kampirning talabi bilan shoh qozi oldiga boradi, natijada, qozi ular bilan so‘zlashishga majbur bo‘ladi. Alisher Navoiy o‘z hikoyasining syujetini keskin va kutilmagan yo‘nalishda rivojlantirgan: asardagi shohning toj-u taxt uchun qon to‘kayotgan o‘rinlarini o‘qigan O‘quvchi o‘ylaydi: bu ham xalq boshiga ming-ming balolar keltiruvchi shohlarning biri; kampir shoh etagini tutgach, o‘quvchi o‘ylaydi: hozir bechora kampir shohning qattiq g‘azabiga duchor bo‘ladi; shoh va kampir qozi oldiga borgach, o‘quvchi qat’iy qarorga keladiki, qozi albatta shoh manfaatini ko‘zlab kampirni jazoga mahkum etuvchi hukm o‘ylab topadi, chunki u shohga qaram bo‘lgan bir amaldor; hukm chiqqach, o‘quvchi o‘ylaydi: shoh qozini ham, kampirni ham qatl etadi; kampir qo‘liga qilich olgach, o‘quvchi o‘ylaydi: ona o‘z farzandi uchun albatta qassos oladi—shohni chopib tashlaydi... Ammo 91
209 biologik va ishlabchiqarishning boshqa zararli omillari ta’sir etadigan xodimlar uchun belgilanadi. Alohida tusga ega bo‘lgan ishlardagi xodimlar uchunish vaqtining qisqartirilgan muddati. Yuqori darajadagi his-hayajon, aqliy zo‘riqish, asab tangligi bilan bog‘liq, ya’ni alohida tusga ega bo‘lgan ishlardagi ayrim toifadagi xodimlar uchun (tibbiyot xodimlari, pedagoglar va boshqalar) ish vaqtining muddati haftasiga o‘ttiz olti soatdan oshmaydigan qilib belgilanadi. To‘liqsiz ish vaqti. Xodim bilan ish beruvchi o‘rtasidagi kelishuvga binoan ishga qabul qilish chog‘ida ham, keyinchalik ham to‘liqsiz ish kuni yoki to‘liqsiz ish haftasi belgilab qo‘yilishi mumkin. To‘liqsiz ish vaqti sharti bilan ishlash xodimning yillik asosiy mehnat ta’tilining muddatini, mehnat stajini hisoblashni hamda boshqa mehnat huquqlarini biron bir tarzda cheklashga asos bo‘lmaydi va ishlangan vaqtga yoki ishlab chiqarilgan mahsulotga mutanosib ravishda haq to‘lanadi. Ish vaqtidan tashqari ish. Xodim uchun belgilangan kundalik ish (smena) muddatidan tashqari ishlashish vaqtidan tashqari ish deb hisoblanadi. Ish vaqtidan tashqari ishlar xodimning roziligi bilan qo‘llanishi mumkin. Ish smenasining muddati o‘n ikki soatdan iborat bo‘lganda, shuningdek mehnat sharoiti o‘ta og‘ir va o‘ta zararli ishlarda ish vaqtidan tashqari ishlarga yo‘l qo‘yilmaydi. Ish vaqtidan tashqari ishning muddati har bir xodim uchun surunkasiga ikki kun davomida to‘rt soatdan (mehnat sharoiti og‘ir va zararli ishlarda bir kunda ikki soatdan) va yiliga bir yuz yigirma soatdan ortiq bo‘lmasligi lozim. Ish beruvchi har bir xodimning haqiqatda ishlagan ish vaqtini, shu jumladan ish vaqtidan tashqari ishlagan vaqtini o‘z vaqtida aniq hisobga olib borishi shart. 18-§. Bayram (ishlanmaydigan) kunlari arafasidagi hamda tungi vaqtdagi ishning muddati. Bayram (ishlanmaydigan) kunlari arafasida kundalik ish (smena) muddati barcha xodimlar uchun kamida bir soatga qisqartiriladi. Soat 22-00 dan to soat 6-00 gacha bo‘lgan vaqt tungi vaqt deb hisoblanadi.
Shuhrat Abdurahmonov: Andijonda 9 mlrd so‘mlik dori-darmon zaxirasi yaratilgan Andijon viloyatida 9 milliard so‘mlik 49 turdagi dori-darmon zaxirasi yaratilgan. Shu sababli dori taqchilligi kuzatilmaydi. Bu haqda Andijon viloyati hokimi Shuhrat Abdurahmonovning viloyat aholisiga qilgan murojaatida ma’lum qilindi, deya xabar berdi “Daryo” muxbiri Umidjon Mamarasulov. “Pandemiyaning 2020-yil 16-martdan e’lon qilingan dastlabki bosqichida yoppasiga cheklovlar joriy qilinishi, qat’iy nazorat o‘rnatilgani kasallanish borasida yuqori statistika qayd etilmasligiga olib kelgandi. Bugungi kunda esa vaziyat og‘irlashdi. Shuning uchun biz yangi sharoitda yashashga ko‘nikishimiz zarur, negaki virus qachon barham topishini hech kim taxmin qilolmaydi. Kasallikka qarshi dori vositasi ham ixtiro qilinmagan. Afsuski, so‘nggi 15 kunda vaziyat keskinlashdi. Ijtimoiy tarmoqlarda turli asoslanmagan xabarlar, haqiqatga to‘g‘ri kelmaydigan ma’lumotlar tarqatilishi natijasida aholi o‘rtasida gap-so‘zlar ko‘paydi. O‘rinsiz vahimali shov-shuvlar tarqaldi. Men barchani mana shunday og‘ir kunlarda bir bo‘lib, hamjihat bo‘lib ishlashga chaqiraman”, — dedi viloyat rahbari Shuhrat Abdurahmonov. Viloyat hokimi ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan va ko‘pchilikni qiziqtirgan savolga ham javob berdi. Dori vositalari taqchilligi yuzaga keldi, degan noo‘rin xabarlarga viloyat hokimi – viloyat shtabi rahbari sifatida quyidagicha javob bermoqchiman: Sog‘liqni saqlash tizimi mutaxassislarining koronavirus bilan bog‘liq kasalliklarni davolash uchun talab etiladigan ro‘yxatiga 49 turdagi dori-darmon va tibbiyot jihozlari kiritilgan. Shundan 32 tasi dori-darmon. Andijonda bugun mana shu virus bilan bog‘liq 49 turdagi dori-darmonlar bo‘yicha hech qanday muammo, yetishmovchilik bo‘lmaydi. Hozirgi kunga qadar, 9 milliard so‘mdan ortiq mablag‘ hisobiga koronavirus bilan kasallangan to‘rt mingta bemorni davolash imkoniyatiga ega bo‘lgan uch oylik dori-darmon zaxirasi yaratilgan. Shuhrat Abdurahmonov, Andijon viloyati hokimi Hokim o‘z murojaatida OAV xodimlariga ham turli vahimali xabarlarni tarqatmaslik iltimosi bilan chiqdi. “Barcha ommaviy axborot vositalari xodimlari hamda blogerlardan bir narsani iltimos qilaman, bugungi og‘ir vaziyatda turli asoslanmagan xabarlarni tarqatib, odamlarimizni vahimaga qo‘ymanglar. Haqiqatga to‘g‘ri kelmaydigan ma’lumotlar tarqatilishi natijasida aholi o‘rtasida gap-so‘zlar ko‘paymoqda. Qanday savolingiz bo‘lsa, mana menga murojaat qiling, 24 soat davomida javob berishga va’da beraman. Qayerdadir muammo bo‘layotgan bo‘lsa, ayting o‘sha vaqtning o‘zida birgalikda hal qilamiz. Men barchani mana shunday og‘ir kunlarda bir bo‘lib, hamjihat bo‘lib ishlashni chaqiraman”, — dedi Andijon hokimi.  Buxoroda dori-darmon zaxirasini yaratish uchun 9 mlrd 588 mln so‘m mablag‘ ajratildi
payg‘ambar ixtiyoriga, keyinchalik xalifalar xazinasiga (qadimgi. Bayt ul-mol) ajratilgan, qolgan qismini harbiy boshliqlar o‘zlari va lashkarlarga taqsimlaganlar. Xums sifatida to‘plangan mablag‘larning beshdan bir qismi avval! Muhammad alayhissalom va uning avlodlarini ta’minlashga, shuningdek, qo‘shinlar harajat-lariga sarflangan. Xalifalar va keyingi hukmronlar davrida X. xazinaga tushgan. Siata (lot. cyathus) —Qadimgi Rimda suyuqlik Belni o‘lchashda ishlatilgan o‘lchov birligi, 0,0456 litr. : Chaksa —O‘zbekiston hududidagi qadimgi o i bagi ari pudning 1/3 qismiga teng bo‘lgan. O‘zbekistonning Namangan, Sirdaryo, Farg‘ona viloyatlarida, Tojikistonning Xo‘jand shahri atroflarida hozir ham aholi tomonidan foydalaniladi. Chaqirim (chaqirmoq so‘zidan) —Qadimgi uzunlik o «shov. birligi. ani dan Markaziy Osiyoda katta masofalarni o‘lchash uchun qo‘llanib kelgan. Qiymati 1200 qadamga teng. Agar bir qadam o‘rtacha 0,75 metr ekanligi hisobga olinsa, unda 1 Ch. —12000,75—900 metr—0.9 kilometrga teng. Biroq, XIX asr oxiridan boshlab chop etilgan adabiyotlarda 1 Ch. 1500 gazga tengligi haqida ma’lumotlar uchraydi. Bunda gazning 0,7140,72 metr ekanligi hisobga olinsa: 1:Ch. —1500 (0,7140,72) —1,06541,08 kilometr. Chor Rossiyasining 1894 yili-rus o‘lchov birligiga o‘tishi to‘g‘risidagi ko‘“rsatmasi chiqqan davrgacha 1 Ch. —0,9 kilometr, undan keyin 1 Ch. —1,0641.08 kilometrga teng bo‘lgan. Hozirgi vaqtda 1 chaqirim deganda 1 kilometr tushuniladi. Chek, Chak—yuza o‘lchov birligi. 1 chek—541,9 m?. Chas (rus.) —Rossiyada qadimgi masofa o‘lchov birligi, 5 kilometr. Chorak (fors. —to‘rtdan bir) —1) Markaziy Osiyodagi eski og‘irlik o‘lchov birligi. Chorak qo‘llanilish joyiga qarab har xil qiymatlarga ega bo‘lgan. Buxoro, Samarqand va Toshkentda 1 misqol 4,82 gramm bo‘lsa, 1 Ch. —856 misqol—8564,8—4,1088 kilogramga teng bo‘lgan va u katta Ch. deb yuritilgan. Uning yarmi, ya’ni 428 misqol—428—4,8—2,0544 kilogramm kichkina chorak deb yuritilgan. Cho‘pgaz (fors.) —uzunlikni o‘lchashda o‘lchov vositasi. 105-110 santimetrga teng. Yana gilam gazi (258 —275 santimetr), ikki quloch uzunlikka teng to‘qimachilar gazi va boshqalar ham bo‘lgan. Sha’riy (arab, —uzunlik o‘lchov birligi. 2-3 kilometrga teng. ЁP Shirvoncha (fors.) —200 mannga teng, ya’ni 166,4 kilogramga = aфёБoн birligi. Shiutekutli — asteklarda olov va vulqonlar, shuningdek, konda i Shishek (turk.) —og‘irlik o‘lchovi birligi. 18,43 kilogramga yoki 21,82 kilog-ramga teng. 1 shishek chorakning 1/4 bo‘lagiga teng bo‘lgan. Shkalik (rus.) —rus o‘lchov birligi, suyuqliklar hajmini o‘lchashda ishlatilgan. 1/2 charka (0,06 litr)ga teng bo‘lgan. 279
qilsalar yaxshiroq boʻlar edi. Aholi nufusi borasidagi barcha fikr-mulohazalar ham real asosga ega boʻlmay, biz ularning ba'zi birlarini XX bobda tanqidiy jihatdan ko`rib chiqqan edik. Yuqoridagilardan koʻrinadiki, hozirda jahon miqyosida yuz berayotgan globallashuv jarayonlari oʻzining ijobiy yoʻnalishlari va ziddiyatlariga ega boʻlib, bu jihatlarning nisbatini tartibga solishda dunyoning barcha mamlakatlarining faol ishtiroki va birlashuvi talab etiladi. 3-$. Xalqaro iqtisodiy munosabatlarning shakllari. Jahon infratuzilmasining rivojlanishi Jahon xoʻjaligi murakkab tizim hisoblanadi. Turli milliy iqtisodiyotlar (yoki ularning tashqi iqtisodiy qismlari) ning barcha majmui tovarlar, xizmatlar va ishlab chiqarish omillarining harakati bilan mustahkamlangan boʻladi. Shu asosda mamlakatlar — oʻrtasida xalqaro iqtisodiy munosabatlar vujudga keladi. Xalqaro iqtisodiy munosabatlar (ba'zida ularni tashqi iqtisodiy aloqalar, jahon xoʻjaligi aloqalari deb ham yuritiladi) — bu jahonning turli mamlakatlari oʻrtasidagi xoʻjalik aloqalari majmuidir. Xalqaro iqtisodiy munosabatlar quyidagi shakllarda namoyon bo'ladi: — tovar va xizmatlarning xalqaro savdosi; — kapital va chet el investitsiyalarining harakati; — ishchi kuchi migrasiyasi; — ishlab chiqarishning davlatlararo kooperatsiyasi; —fan va texnika sohasidagi ayirboshlash; — valyuta-kredit munosabatlari. Tovar va xizmatlarning xalqaro savdosi eng avvalo, milliy xo'jaliklarning xalqaro mehnat taqsimotidagi ishtirokiga bog'liq. Xalqaro mehnat taqsimoti rivojlanishi natijasida Jahon bozori tarkib topadi. Jahon bozoriga tovar va xizmatlarning xalqaro harakati sifatida qarash mumkin. 695
Aşağıkaya — Turkiyaning Diyarbakir viloyati Silvan tumaniga qarashli mahalla. Manbalar Silvan tumanidagi qishloqlar Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ikkita sonni bo‘lganda bo‘linmaning butun qismini olish. Ikkita sonni bo‘lganda bo‘linmaning qoldiq qismini olish. thon dasturlash tilida butun qismini olish uchun //, kasr qismini olish chun 90 belgilari mavjud. "2.py -C:/Users/DILSHOD/AppData/Local/Programs/Python/Python35/2.py (3.5.1)” — O x e Edit Format Run Qptions Window Help 259 34 // 10 a » 34 $ 10 Ln: 4 Cok1 err 9 h xonali sonni abc deb olaylik va quyidagicha algaritmni bajaramiz: abc ni 10 bo‘lgandagi qoldiqni topib, dl o‘zgaruvchiga taminlaymiz. Bu esa c ni bo‘ladi. abc ni 10 bo‘lib, c sonidan ajratamiz. . ab ni 10 bo‘lgandagi qoldiqni topib, d2 o‘zgaruvchiga taminlaymiz. Bu esa b ni bo‘ladi. ” ab ni 10 bo‘lib, b sonidan ajratamiz. ” Qolgan a ga dl va d2 ni qo‘shib chiqamiz. "З.py -G:/Users/DILSHOD/AppData/Local/Programs/Python/Python35/3.py (3.5.1)” — O x le Edit Format Run Qptions Window Help = input ("Uchxonali son kiriting: ") И = 115 (п) 1 = 13810 = op M 10 “n $ 10 #n/// 10 int ("Raqamlar yig‘indisi: ”", n #4d2 #4 aз, "дa teng") Ln: 11 Col:0 =. = 2
ESPN SATILDI Men AQSh dengizchiligiman ... Men ushbu mamlakat uchun hayotini bergan ko'plab erkaklar va ayollar bilaman ... Jenner faqat o'z yong'oqlarini ... nima berdi
Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish bo`limi xodimlari tomonidan hayvon bozorlarida yuqumli kasalliklarga qarshi kurash tadbirlar o`tkazilmoqda.Xususan, Qashqadaryo viloyati Kitob tumani “Narimon” mol bozorida hududida veterinariya mutaxassislari dezinfeksiya va dezinseksiya ishlarini olib borishdi.Shuningdek, veterinariya xizmati xodimlari tomonidan aholiga o`ta xavfli va yuqumli bo`lgan kasalliklar haqida tushuntirish va targ`ibot tadbirlari tashkil qilindi.
86 erkin kurash va sambo elementlari singari dinamik tezlikda bajariladigan mashqlar keng ko‘lamda kiritilishi lozim. Gandbol texnikasiga oid ko‘pgina usullarni to‘g‘ri bajarish yelka bo‘g‘imi atrofidagi mushak guruhlarining, qo‘l va barmoqlarni harakatlantiruvchi mushak guruhla-rining rivojlanish darajasiga bog‘liq bo‘ladi. Shu mushak guruhlarini rivojlantirish uchun: har xil dastlabki holatlarda qo‘llarni gantel bilan siltash (aylantirish); gantelni ushlagan holatda qo‘l panjasini aylantirish, bukish va rostlash; to‘ldirma to‘plarni faqat qo‘l panjasi bilan yuqoriga yo‘naltirish; yadroni qo‘ldan chiqarib yuborish, keyinchalik barmoqlar bilan uni yuqori qismidan ilib olish; keng yozilgan barmoqlar uchiga tayanib yerga yotish va keyin yuqoriga tezlik bilan qo‘lda sakrab dastlabki holatga qaytish; panjalar bilan tennis to‘pi, prujina, rezinali halqalarni siqish; plankaga og‘irlik osilgan shnurni aylantirib olish, yadroni qo‘l panjasi va barmoqlar bilan irg‘itish kabi ular uchun foydali «lokal» mashqlar qo‘llaniladi. Gandbolchilarda kuch tayyorgarligini takomillash-tirish quyidagilarga qaratilgan bo‘lishi kerak:  mushak kuchining mutlaq (maksimal) darajasini rivojlantirish va saqlash;  kuch «gradiyent»ini oshirish, ya’ni qisqa vaqt ichida maksimal kuchlanishni ko‘rsatish;  harakat amplitudasining boshlanish qismida ish kuchlanishini bir joyga to‘play bilish;  «amortizatsiya» fazasi vaqtini kamaytirganda sust ishdan ustun faol keladigan ishga o‘tishda maksimal kuchlanishni namoyish eta olish fazilatlarini yaxshilash. Odatda, kuch orqali bajariladigan mashqlar bo‘g‘inlar harakatchanligini oshirishga va bo‘shashishga qaratilgan mashqlar bilan qo‘shib olib boriladi. Kuchni rivoj-lantirish uchun «imkon boricha» va «maksimal kuchlanish» usullaridan foydalaniladi. «Imkon boricha» usulida mashqlar bajarilishi uzoq vaqt kamdan kam tanaffuslar bilan davom etaveradi. Bunda og‘irlikning vazni o‘rtacha (maksimal og‘irlikning 50-60%)bo‘lishi kerak. Bu uslubdan foydalanishning uch varianti mavjud: a) mashqni o‘zgarmaydigan miqdordagi og‘irlik yoki qarshilik bilan (katta g‘ayrat va irodani talab qiladi) o‘rta sur’atda ko‘zga
Kampir eshakka minib, yo‘lga tushibdi Qilich botirning ovdan qaytadigan yo‘li ustiga borib, eshakning bir oyog‘ini urib sindiribdi-da, o‘zi bir chekkada yolg‘ondan yig‘lab o‘tiraveribdi Sal o‘tmay, Qilich botir ovdan qaytibdi Kampir qilich botirga yalinib, ho‘ng-ho‘ng yig‘labdi, eshakning oyog‘ini ko‘rsatib: — Bolam, menga rahm qil, bu odamzod yo‘q cho‘l-biyobonda qolib ketib, halok bo‘lmay, — debdi
2017 yil oxirigacha ishga tushirilishi rejalashtirilayotgan uchta loyihaning umumiy qiymati 7,3 mln dollarni tashkil etadi Ishlab chiqarishni yo'lga qo'yishni moliyalashtirish kompaniyalar, xorijiy va mahalliy banklar kreditlari hamda to'g'ridan-to'g'ri xorijiy sarmoyalar hisobidan amalga oshiriladi
FENOMENALIZM-falsafadagi ob’ektiv dunyoning mavjudligini inkor qilib, faqat ong hodisasini birdan-bir reallik deb hisoblovchi g‘ayriilmiy sub’ektiv idealistik ta’limot. FENOTIP - (yunon. til. «fayno» -ro‘y bermoq, «tipos» - iz, tasvir) - organizmning individual taraqqiyoti jarayonida tarkib topgan barcha belgi va xususiyatlar yig‘indisi. FETISH – (6. til. «fetishe» -sehrgarlik) -taqvodor kishilarning tasavvuriga ko‘ra, unga sig‘ingan kishilarning mushkulini oson qiluvchi g‘ayritabiiy, sehrli kuchga ega bo‘lgan buyum. Masalan, tumor, band, turli shakldagi toshlar vah.; ko‘r-ko‘rona sajda qilish ob’ekti. FETISHIZM-najot qidirib turli narsalarga cho‘qinish. F. - ko‘r-ko‘rona ishonishni targ‘ib qiladi. FEXNER GUSTAV TEODOR - (1801-1887 yy.). Nemis fizigi, fiziologi va psixologi, psixofizika asoschisi. G.Fexner «Psixofizika elementlari» nomli asar muallifi (1860). Bu asarda u alohida fan psixofizikaga asos solish g‘oyasini ilgari surgan. Bunga ko‘ra fan predmeti bir-biri bilan funktsional bog‘langan ikki hodisa: psixik va fizik jarayonlardir. Bu g‘oya eksperimental Psixologiyaning taraqqiyotiga katta ta’sir ko‘rsatdi, sezgilar sohasida olib bo‘rilgan tajribalari bir nechta qonunlarni, shu qatorda psixofizikaning asosiy qonunini asoslab berishga imkon berdi. G.Fexner sezgilarni o‘lchash metodlarini ishlab chiqdi. Quyoshni kuzatish yo‘li bilan sezgilarni tekshirish ishlaridan so‘ng qisman ko‘r bo‘lib qoldi va falsafa bilan shug‘ullandi. G.Fexner hartomonlama komil inson edi. FIDEIZM- (yunon til. «fides» -ishonch, e’tiqod) -ilm-fandan ko‘ra e’tiqodni afzal ko‘ruvchi reaktsion nazariya, FIZIOGNOMIKA - (yunon. til. «fizik» -tabiat, «gnomon» -biladigan) - odam yuz qirralari, tuzilishi, ifodalari va ularning nisbati orqali odamning xususiyatlarini o‘rganadigan xarakterologiya bo‘limi. FILOGENEZ- (yunon. til. «file» -qabila, urug‘, «genesis» -paydo bo‘lish) -muayyan tirik mavjudot turining erda hayot boshlanganidan keyingi evolyutsion taraqqiyot jarayoni. FLEGMATIK- (yunon. til. «flegma» -balg‘am, limfa, shilimshiq parda) x osoyishta, o‘zini og‘ir-vazmin tutadigan, barqaror kayfiyatli temperament turi bo‘lib, harakatlar sekinligi, barqarorligi, emotsional xolatlarning tashqi ko‘rinishlari kuchli emasligida namoyon bo‘ladi. F.ning fiziologik asosi nerv tizimining kuchli, muvozanatli va inert tipidan iboratdir. s
shunday bo‘lganda bu imkoniyatdan ko‘pchilik foydalana olmasdi. Lekin siz bu mashg‘ulotga qancha vaqttalab qilinsa shuncha fursatni bag‘ishlashga tayyor bo‘lishingiz kerak. Shundagina g‘ayriixtiyoriy ong mo‘jizalari namoyon bo‘ladi. Bu kitob tafakkur quvvatini o‘stirish va undan foydalanidingiz uchun birinchi qadam bo‘lishi kerak. Hech kim bu tizimni oxirigacha anglab yetmaydi. Shuningdek, ikki-uch oy jiddiy shug‘ullanib natijalarini ko‘rmaguncha, uning ahamiyatini tushunib yetmaydi. Dastlabki sezilarli o‘zgarishlar bir necha kundan so‘ng ro‘y berishi mumkin. Lekin uni uzoq muddatli mashqlardan keyin keladigan katta yutuqlar bilan almashtirmaslik kerak. Shuni doim esda tutingki, muntazam o‘sib borish uchun yozilganlarni doim amalda qo‘llash kerak. Boshlang‘ich davrda mashg‘ulotni bir kun kanda qilsangiz, yo‘qatganlaringizni qayta tiklash uchun uch-to‘rt kun kerak bo‘ladi. Yaxshisi, bir kun yarim soat shug‘ullanib, keyin bir necha kun tashlab qo‘ygandan ko‘ra har kuni besh daqiqadan vaqt ajrating. XULOSA Mehnatdan keladigan rohat-u daromadni o‘ylamay ishlaydigan odam topilmasa kerak.Olimpiada o‘yinchisi uzoq muddat qa’tiyat bilan shug‘ullanadi, chunki u shohsupaning birinchi pog‘onasida bo‘lishni va o‘zining eng yaxshi va munosib inson ekanligidan faxrlanib qoniqib yashashni istaydi. Ishchi har kuni kanda qilmay ishga boradi. Chunki oy oxirida maosh oladi. Quruvchi tinim bilmay mehnat qiladi. Biladiki, buning oqibatida hayotiga qulayliklar, boyliklar keladi. Barcha mashg‘ulot, ishlarning zaminida undan keladigan mukofot, mehnatning mevasi haqidagi fikr yotadi. Agar hech qanday rag‘bat olmasak ishlashning sababi ham, ma’nisi ham qolmaydi. Faqat sanoqli odamlargina ko‘ngilxushi uchun mehnat qiladilar. XXG asr bizdan yangi qobiliyatlar talab qiladi. Intuyitsiya (ichki sezgi), tasavvur qilish ijodkorlik-bu muvaffaqiyat uchun zarur vositalarning bir qismi xolos. Yangi jozibador davr arafasida turibsiz. Bu kitobsizga zarur bo‘lgan xislatlarni shakllantirib, o‘zingizda mavjud bo‘lgan yashirin kuch-quvvatni 95
41 XULOSA Rassomlik ixtisosligini beruvchi tasviriy san’at institutlarida, asrlar mobaynida shakllangan badiiy ta’lim uslubiyatiga muhim e’tibor qaratish, o‘quv jarayonida uning yetakchi o‘rinda bo‘lishiga diqqat-e’tiborni jalb etishligi lozim. Talabalarni tortinib turish davrlarini yengib o‘tishga, yaratilayotgan shakllarni aniq tasvirlashga o‘rgatishdan boshlab, so‘n ijodiy yondashishga o‘rgatib boriladi. 24-rasm O‘tmishdagi buyuk musavvirlardan Kamoliddin Behzod, Rembrandt van Reyn, Diego Velaskes, rassom zamondoshlarimiz Chingiz Axmarov, Raxim Axmedov, Ro‘zi Choriev aynan shu yo‘ldan
Shagas kasappiginin tashuvchisi – uchatom yoki "o‘puvchi" kandaga Rasm Shagas kasalligi qo‘zg‘ovchisini tashuvchi uchatom qandalasi: Ko‘rpa qandalasi 678 i i = zu AIN u Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar 1. Sylvia Mader, Michael Windelspecht. Human Biology. —2015. - 14th Edition. - Publisher: MeGraw-Hill Edugation. —672 p. 2. Karp Gerald Cell and molecular biology concepts and experiment/ 7 th Edition. 3. Xoliqov P. X. va boshqalar. "Biologiya" Davlat ilmiy nashriyoti. Toshkent, 2005, 583 bet. Darslik. 4. Nishonboyev K.N, Hamidov JI. H. -"Tibbiy biologiya va genetika" Davlat ilmiy nashriyoti. Toshkent, 2005. 210 bet. Daslik. 5. Alimxodjayeva P. R. Kypabneba R. A.-"Rukovodstvo po meditsinskoy parazitologii" «AbuAli ibn Sino», Tashkent, 2004. 223 bet. b. Yarngin M. tahriri ostida. -Biologiya» Darslik. M., 1984, 1999, 320 bet 7. K. N. Nishanbayev, P. R. Alimxodjayeva, D. J. Hamidov. Meditsinskaya biologiya i genetika. Tashkent 2008,430 str. Uchebnik. Qo‘shimcha adabiyotlar 1. Barishnikov Ye. N. - «Meditsinskaya parazitologiya». Izdatelestvo Vlados, Moskva 2006 g. 144 str. 2. Meditsinskaya parazitologiya. Uchebnoye posobiye. Konspekt leksiy dlya med. vuzov. Moskva. ,2005 g. 144 str. 3. Barishnikov Ye. N.- Meditsinskaya parazitologiya. Konspekt leksiya dlya med. vuzov. Vlados-press, 2005 g. 105 str. 4. Gigiyena i osnovi ekologii cheloveka. Pod redaksii uchebnik. Moskva-2004 g. ,170 str. 5, Bochkov N. P..- Klinichseskaya genetika. Moskva-2004 g. Uchebnik dlya vuzov. 180 str. 6. Yafayev R. - Meditsinskaya parazitologiya. Uchebnoye posobiye. 2003 g.. 184 str. 7. Zayas R.G. , Rachkovskaya I. V. Jarpov I. A-Osnovi obshey i meditsinskoy parazitologii. Moskva, 2002 g. 224 str. 8. Zayas R.G., Rachkovskaya I. V., Karpov I. A. - Osnov’gobshey i meditsinskoy parazitologii. Feniks, 2002 g. 205 str. 9. Yablokov A.V., Yusufov A.G. -(Evolyutsionnoye ucheniye). M., 1992, 222 str. 10. Grin.I. Staidt U. Teylor D. - «Biologiya» 3 jildda. 1990. ,170 str. P. Fogel! F. MMotul!ski A. - «Genetika cheloveka» 3 jildda. 1989. ,290 str. 12. Manualoflaboratory Diaqnostic Tests. Lippincott. Philadelphia. NewYork. 1996. 1104s. 13. A. O. Daminov XKGenetikadan masalalar tuplami) Toshkent, 2007, 2010-yil, 2013-yil 88 bet. 14. Internet ma’lumotlari quyidagi saytlardan olinadi: htto://www. medline. tu. BIRMA ur. freebooks4doktors. com/fl/spec4. bim; htto://www. nebi. nim. nil. bovientrez/ http://www. histology. narod. ru/ hitp:/ rsmun. ru/8894. html http://www. dapamojnik. info/gist/ www. morphology. dp. ua/hist. php
yoqimsiz ta’mli, ayrimlari achchiq bo‘ladi. «-aminokislotalarning ko‘pchiligi yuqori haroratda suyuqlanmasdan parchalanadi, shuning uchun ularni suyuqlanish haroratiga ko‘ra identifikatsiyalash qiyin va bu ko‘rsatkich o‘rniga qog‘oz xromatografiyasi yordamida R. qiymatini aniqlash bilan amalga oshiriladi. Bir asosli monoaminokislotalarning suvdagi eritmalari deyarli neytral muhitni (pH-—6,8) ko‘rsatadi. Ularning fizik konstantalari haqidagi ma’lumot 22-jadvalda keltirilgan. Aminokislotalarning tarkibida NH, va COOH guruhlari borligi uchun ular kislota va asos xossalarini namoyon qiladi. Ularning eritmasiga kislota ta’sir etgandan so‘ngra IQ spektrlari olinsa, karboksil guruhiga xos tebranish chastotalari, ishqor ta’sirida esa aminoguruhga xos tebranish chastotalari qayd qilinadi. Erkin aminokislota eritmasining 1Q spektrida har ikki funksional guruhga xos valent tebramish chastotalari kuzatilmaydi. Bu hodisa aminokislotalar amfoter xossaga ega ekanligini va ularni bipolyar ion (svitter-ion) shak-tida mavjud bo‘lishini isbotlaydi: HM-B-COOH —— П,.M-B-CO0 bipolyar ion Aminokislotalar amfoter xossaga ega bo‘lgani uchun kislotalar va asoslar bilan ham reaksiyaga kirishib, tuz hosil qiladi: H.A-K-CO0 Ж.H. —Hora H.M-B-CO0 4 HO 42—H.M-K-CO0 4 H.O Shuning uchun ham, «-aminokislotalarning tuz holsil qiluvchi xususiyatlari fizikaviy xossalarini belgilaydi. Ular yuqori suyuqlanish harorati bilan tavsiflanadi, suvda yaxshi eriydi, organik erituvchilarda yomon yoki umuman erimaydi. Aminokislotalar elektr toki ta’sirida muhitning pH qiymatiga ko‘ra anodga yoki katodga tomon harakatlanadi. Bu tajriba xromatografiya qog‘ozi yoki gellarda amalga oshirilsa, elektroforez hodisasi deyiladi va aminokislotalarni ajratish uchun qo‘llaniladi. Aminokislotalar tarkibidagi funksional guruhlar soni turlicha bo‘lganligi uchun ularning suvdagi eritmasi karboksil-yoki aminoguruh soniga ko‘ra kislotali yoki ishqorli muhitni ko‘rsatadi, ya’ni pH x7 bo‘ladi. Ammo titrlash egri chizig‘ida pH ning shunday qiymati mavjudki, eritmadagi YH," ya —COO” guruhlarining soni o‘zaro teng bo‘ladi, natijada elektroforez hodisasi kuzatilmaydi va bu nuqtaga izoelektr nuqtasi deyiladi (22-jadval). 307
Kreking jarayonidan farqli riforming jarayonida yirik molekulalarni uncha yirik bo’lmagan molekulalarga ajralishi yoki yangi molekulalarning strukturalarini o’zgarishiga olib keladi
Muxlislar orasida “Sardor” serialidagi roli bilan mashhurlikka erishgan aktyor va dublyaj rejissori Shomahmud Shorasulov “Daryo” internet-nashri uchun eksklyuziv intervyu berdi Intervyuni “Daryo” muxbiri Feruz Muhammad tashkillashtirdi Shomahmud Shorasulov suhbat davomida deyarli bir yil Isroil davlatida qahvahonada ofitsiantlik qilgani haqida gapirib berdi Pulingiz ko‘p bo‘lsa orzu-havasingiz ortib boraveradi: hashamatli uy, qimmatbaho mashina, dang‘illama to‘y Televideniyeda ishlab yurgan vaqtim, ayniqsa endi uylangan paytlarim, bolalarim yosh, maosh kam, zo‘rg‘a yetardi Yosh oila bo‘lganmiz, moddiy qiyinchiliklar bo‘lgan O‘sha paytda, bu ham Xudoning marhamati, mashhur aktrisa Gulira’no Hakimova Isroil davlatida bo‘lganlar Biz avvallari televideniyeda jonli efirlarda dublyaj bilan shug‘ullangan vaqtlarimiz Gulira’no opa ham kelib turardilar O‘shanda tanishganmiz, qadrdon bo‘lganmiz, xabarlashib turardik Chet elda bo‘lsalar ham qo‘ng‘iroq qilib turardilar Bir kuni qo‘ng‘iroq qilganlarida “Opa, meni ham olib ketsangiz-chi?” dedim, shunchaki Umuman bu narsa amalga oshishi haqida o‘ylab ko‘rmagandim, gap kelganda aytgandim, xolos “Kelasanmi?” dedilar, “Boraman” dedim Keyin yo‘l-yo‘riqlarini tushuntirdilar, xat-hujjatlarini qildik Bu ham deyarli amalga oshmaydigan ish edi Chunki Isroil yopiq davlat, bu davlatga viza olish deyarli imkonsiz edi Lekin televideniyeda birga ishlagan do‘stlarimizning sa’y-harakatlari bilan bu ishlar hammasi o‘xshadi Alloh rozi bo‘lsin ulardan Bordim, ishladim, 10 oy Isroil davlatida bo‘ldim 10 oy ichida Toshkentda bitta kvartiraga yetadigan pul ishlaganman Lekin yanayam boyib ketay demadim 10 oyda qaytdim O‘sha uyni oldim, menga boshqa hech narsa kerak emasdi O‘sha bir ta’mirlanmagan uy men uchun saroy edi Uyga qaytganimda ammam: “Bitta mashinalik ham bo‘lay, deb niyat qilmagan ekansanda” dedilar Haqiqatan ham, ketayotganda “Ey Xudo, menga bir vatan, bir uy ber” deb niyat qilib ketganman Isroilga borganimda Gulira’no opa menga aytganlar: “Endi televideniyeni, rejissorligingni unutasan, bu yerda qora ishchisan” Qahvaxonalarda ishlaganman, pol, idish-tovoq yuvib, sabzavot archib, 1-2 oycha shunaqa ishlarga yordam berib yurganman Til o‘rganishga bo‘lgan layoqatim, qiziqishim, oshxona ichida ishlab turib tilni o‘rganganman Mening omadim kelgani shu bo‘lganki, keladigan odamlarning ko‘pchiligi russiyzabon edi Ayrimlari mening o‘zbekligimni bilib turib, ivrid tilini bilmasligimni sezib ham ivrid tilida gapirardi Sanoqni, taomnomadagi taomlarni, anjomlarni o‘rganib, ofitsiant bo‘lib ishlay boshladim Mijozdan bemalol buyurtmani qabul qilib, buyurtmasini olib borib beradigan bo‘ldim 8 oy ofitsiantlik qilganman Isroil davlatiga 2002-yil yanvar oyining oxiri fevralning boshlarida ketib, dekabrda qaytib kelganman Shomahmud Shorasulov, dublyaj rejissori, aktyor Mavzuga doir:
Yo‘lovchilar Meksikada halokatga uchrayotgan samolyotni videoga oldi (video) Aeromexico reyslaridan biri yo‘lovchisi Meksikaning Durango shahridagi aeroportdan parvoz qilgan samolyotning qulashini tasvirga oldi, deb xabar beradi Meduza. Kadr: YouTube “Barchamizning tirik qolganimiz, bu haqiqiy mo‘jiza”,—degan video muallifi Ramin Parsa. Samolyotning yerga qulashi haqida Reuters’ga Lorenso Nunyes xabar bergan: “Bu shunchaki daxshatli, daxshatli!”. Odamlar samolyotda yong‘in boshlanganidan so‘ng undan chiqishga muvaffaq bo‘lgan. Evakuatsiya jarayonini esa boshqa bir yo‘lovchi Eshli Garsiya tasvirga olgan. Samolyot bortida 99 ta yo‘lovchi  va 4 ekipaj a’zosi bo‘lgan. Ularning deyarli barchasi jarohat olgan, ammo hech biri vafot etmagan.
yerda: { — nasadkaning balandligi. 445). (6.47) tenglamalardagiMi-= V.dHR va Ke, = ond, /Egi iylarda aniqlovchi geometrik kattalik sifatida aning ekvivalent diametri olinadi (d, = 48212). simon nasadkalar uchun suyuqlik fazasidagi modda berish itsiyentining hamma nasadkalarning birlik yuzasiga nisbati quyidagi tenglama bilan aniqlanadi: xdm? hl,5d, ket": (??? 2 : (6.48) Mi, = 0,0021-ke"":: (P2; (6.49) yerda: Mi, = V. 64,1), u, — Nusel’t kriteriysi hosil bo‘lgan plyonka qalinligi isoblangan. yuq fazadagi o‘tkazish sonining balandligi esa: }, = 11961; vet"-( Pr”; (6.50) relkali absorberlarni hisoblash. Bu absorberlarda G harakagi quruq tarelka va suyuqlik yuzasidagi sirt HK kuchi tarelkadagi gaz-suyuqlik qatlamiga qarshilik . Shuning uchun tarelkalarning gidravlik qarshiligi uch likning yig‘indisiga teng bo‘ladi: Apr NP IDAN (6.51) yerda: Ar.» —quruq tarelkaning qarshiligi; AR,, — K yuzasida sirt taranglik kuchi ta’siridan hosil bo‘la-rshilik: Ar. –gaz–suyuqlik qatlamidagi qarshilik. ruk tarelkaning qarshiligi quyidagi tenglamadan nadi: py 797 (6.52) epda: w, — w/F —tarelka teshiklaridagi gazning tezligi relkaning qarshilik kozffitsiyenti, u katta intervalda :. 4) o‘zgarib, tarelkaning konstruksiyasiga bog‘liq. Tarslkaga kirayotgan suyuqlik qatlamidagi suyuqlikning sir. taranglik kuchi ta’siridan hosil bo‘layotgan qarshilikni yengi, uchun ketgan bosim quyidagicha. 4 Ar.. – a 2 Oqimli rejimda ishlaydigan tarelkalar uchunAr; xisobg; olinmaydi. Tarelkaning gaz-suyuqlik qatlamidagi qarshiligi qatlamning statik bosimiga teng deb olinadi: (6.53) Dri»?Paria «pes res 8 (6.54) bu yerda: bor va p.! —tarelkadagi suyuqlik va gaz-suyuklik qatlamining balandligi; r: rij—tarelkadagi suyuqlik va gaz-suyuqlik aralashmasining zichligi. Arh. ning qiymatini empirik tenglamalar orqali ham aniqlash mumkin. Ag‘darilma, elaksimon va klapanli tarelkalar uchun tarelkadagi gaz-suyuqlik qatlami balandligini kuyidagi tenglama bilan hisoblanadi: Bsh, = oF 2025. Er”; (6.55) 6y epda: Eup “Ap, /pz t - Eyler kriteriysi; Rg = o‘z /ghp-Frud kriteriysi. Gazning ma’lum tezligida barbotaj qatlamining yuzasiga chiqib ko‘piklardan ajralgan suyuqlik tomchilarini gaz o‘ziga tortib oladi. Suyuqlik tomchilari gaz oqimi bilan yuqorigi tarelkaga tushadi. Gaz oqimi bilan suyuqlikning chiqib ketishi natijasida modda o‘tkazishning harakatlantiruvchi kuchi kamayadi, quyilish qurilmalarida suyuqlikning sarflanish miqdori ko‘payadi B absorberda suyuqlikning gaz bilan chiqib yo‘qolib ketishi sababli tarelkali apparatlarning samaradorligini oshiri! imkoniyati chegaralanadi. Suyuklikning gaz bilan chiqib ketish" absorberga beriYaayotgan suyuqlik umumiy miqdorining 5-. 10": idan oshmasligi kerak. Gazning tezligi ortishi, separatsiya bo‘shligi balandligini" kama-yishi bilan suyuqlikning gaz bilan chiqib ketishi ko‘payadi: 162 —
74 O‘N OLTINCHI FASL 916 IY NAQA «ZAFARNOMA»DIN: GUFTORI HAZRATI SOHIBQIRONNING TOSHKO‘PRUK LABIDIN O‘TGANLARI VA JETA LASHKARINING QOCHG‘ONLARINING ZIKRI Hazrati Sohibqiron amir Muso va amir Muayyad arlot va Uchqora bahodirlarni ming besh yuz otliq kishi bilaki, biri ming kishiga tegadurg‘on bulg‘ay, Toshko‘pruk boshida dushman lashkari birla barobar to‘xtattilar. Bu besh yuz kishini go‘yoki ko‘zlariga surmay bilur edilar, suv yukqorisidin maydon tarafiga yuz keltu-rub nisf kechada g‘avvoslik bila suvdin o‘tib tog‘ tarafiga yurdilar. Tonglasi otlarining izidan qoravulchilarga ma’lum bo‘ldiki, lashkar suvdan o‘tubdur deb. Bu sababdin ularga ham dag‘dag‘a paydo bo‘ldi. Vaqteki yana kecha bo‘ldi, (Jahon boshga kelturdi kuxli yazid». Hazrati Sohibqironi kishvar kushoy, aduvbandi mushkin kaminaga buyurdiki, ikingiz tog‘lar ustiga to‘la o‘t yoqinglar deb. Muxolifat lashkari buni ko‘rib, qo‘rqkunch va vahshat g‘olib bo‘ldi. Bu yerda turolmay o‘z joyidin qo‘zg‘alib iztirob birla qochishga turdi. Va yonmish tarafiga yuz ko‘ydi. Parvardigori olamning inoyati birla shundoqki bir otliqning barobarida o‘n jangjo‘y tig‘zan, nayzaguzorlari bor erdi. Jang-u mashak-qat tortmay ko‘g‘ladi. Ajabo ul kimarsaraki, Parvardigori olamning inoyati joriy va yovarlik qilsa kishi anga barobarlik qilolroy va kimarsani Xudo aziz-u arjumand qilsa, anga badxohlik qilsa, ul kishining baxti yonib, jahonda xorluq bulg‘ay. Fard: Badandishlik etgan ul shoxga, Nechuk qolmasun xor ila zorg‘a2
Inkasso bo‘yicha hisob-kitoblar N aqd pulsiz hisob-kitoblarning mavjud b o ‘lishini nazarda tutadi Agar xalqaro bitim (ya’ni, turli topshirig‘iga ko‘ra uning biznes b o ‘yicha sherigidan yuklab jo'natilgan m ablag‘larni eksportchining hisobvarag‘iga o ‘tkazadi Ushbu hisob- tuzishi zarur S hundan so ‘ng sotuvchi o'ziga xizmat k o ‘rsatadigan talablariga va shu davlat b an k tizimining o ‘ziga xos xususiyatlariga muvofiq tuziladi Turli b an k la r hududida joylashgan bir necha banklar bilan sotuvchi banki o ‘rtasida tegishli hujjatlarning berilishidan iborat
ebekiston Respublikasi Konstitutsiyasini o‘rganishda Konstitutsiya qanday hujjat, unda nimalar bayon etilgan, davlat suvereniteti, inson huquqlari, erkinliklari va burchlari nima, shaxsning qanday huquqlari mavjud. ular qanday kafolatlanadi) degan savollar javobini egallash darajasida tinglovchi bilim olishi kerak. Hukukiy ta’lim jarayonida tinglovchilarga kuyidagilar o‘rgatilishi lozim birinchidan, bilim berilishi, bilim davlat va huquq bilan bog‘langan bo‘lishi kerak; ikkinchidan, olingan bilimni hayotga tatbiq etish mahorati o‘rgatiladi; —uchinchidan, shaxs doim o‘z ustida ishlashi, izlanishi. biror natijaga ega bo‘lishlikka harakat qilishi kerak; —to‘rtinchidan, davlat va jamiyat ishlari bilan qiziqish xislatlariga ega bo‘lishni shakllantirish.
qulalarining dissotsilanishidan, ikkinchisi natriy atsetat ionlaridan hosil bo‘ladi. Binobarin, (SV,S00-=X40,05 Bu koniyentratsiyalarni kislotaning muvozanat konstantasi ifodasiga qo‘ysak: —INENSN)SOO"1 XoX00,05) ; -5— xonoo5 m = Yon; SOONG –0005 X yoki 18107 = h Bu ifodaning suratidagi (X.0,05 ning) X.ni, maxrajdagi (0,005—Xning) X.ni nisbatan kichik qiymat deb ifodadan chiqarib yuborsak, -5 X.0,05 1,8-10 - yuqoridagi ega bo‘lamiz, Bundan, X=1,8-10—5 mol’l-", Buyerda: X—vodorod ionlarining tuz qo‘shilganidan keyingi konsentratsiyasi. Vodorod ionlari konsentratsiyasi necha marta kamayganligini topish uchun 3-10—ni 1,8-10-5 ga bo‘lamiz: 3497 1,81076 Binobarin, vodorod ionlar konsentratsiyasi tuz qo‘shil-tandan keyin 167 marta kamayadi. Eritmalardagi vodorod ionlarining konsentratsiyasini, binobarin, RN ni tajribada aniqlash uchun ko-lorimetrik. va elektrometrik (potensio-metrik) usullar keng qo‘llaniladi. Kolorimetrik usul ayni eritmaga solingan indikator rangini aniqlashga asoslangan. Ko‘pincha eritmaningrN ini aniqlashda maxsus indikatorlar shimdirib tayyorlangan qog‘ozlardan foydalaniladi. Hozirda RN ni aniqlash uchun juda qulay asboblar rN-metrlar ishlatiladi. Bu asboblarning ishlashi elektrometrik usulga asoslangan.
Ishlab chiqaruvchi (Nashriyot) Bolalar va o‘smirlar adabiyoti O‘quv-rejalashtirish xujjatlari BARCHA Ўқувчилар учун (31)ni KO'RIB CHIQISH
Avstriya tarkibiga kiruvchi Tirol federal yeri sudi mahalliy fuqaroni politsiyachilarni Facebook’da haqorat qilgani uchun jarimaga tortdi U tezlikni buzish bo‘yicha jarima haqida ogohlantiruvchi yozuvlardan biriga qoldirilgan izohda huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlarini «lazerga ega ikki smurf» deb atadi Bu haqda Associated Press xabar qilmoqda Sudga shikoyatni izohni Facebook’da o‘qigan politsiyachi berdi Mahalliy sud bu yozuv «politsiyaning ikki xodimi xatti-harakatiga qarshi bo‘lgan va jamoatchilikda norozilik uyg‘otishga qaratilgan» degan qarorga keldi Jarima miqdori – 160 yevro Tirolning Tiroler Tageszeitung gazetasi yozishicha, erkak o‘z izohini shunchaki hazil deb baholaydi Uning fikricha, bu haqorat emas va u mintaqaviy politsiya boshqarmasida o‘z huquqlarini himoya qilmoqchi
Yozoylarida tog‘ qoyalari va archazorlar orasidan erta tongda va oqshom paytlari kaklikning qaqag‘lashi eshitiladi. Ular don va hasharotlar bilan ovqatlanib, suv ichgani buloqlar atrofiga tushishadi. Kaklikni ko‘pchilik yaxshi biladi. U tovuqsimonlar turkumiga mansub. Uning tumshug‘i va oyoqlari qizil. Erkagining peshanasi qora, boshining tepasi ko‘kimtir kulrang bo‘lib, qizg‘ish g‘ubori qora yo‘lli. Kaklikning ko‘kragi och havorang. Oyoqlarida pixi bor. Og‘irligi 800 grammgacha boradi. Makiyoni esa to‘q kulrang, jussasi kichikroq, oyoqlarida pixi yo‘q. Kaklik o‘troq yashashga moslashgan. Tez yuguradi, ammo uzoqqa ucha olmaydi. Kaklik Janubiy Yevropa, Kichik, O‘rta va Markaziy Osiyoda ko‘p tarqalgan. Respublikamizning deyarli hamma tog‘larida, ayniqsa Bobotog‘, Ko‘hi-tang tog‘larida va Hisor tizmasi tarmoqlarida ko‘proq uchraydi. Aprelda makiyoni chuqurligi 10 santimetrcha keladigan kichkina o‘racha qazib, unga xazon, xas-cho‘plar yozib 6 tadan 20 tagacha tuxum qo‘yadi. Tuxumdan chiqqan jo‘jalar tovuq jo‘jalari kabi ota-onasiga ergashib yuradi. Sentyabrda kakliklar katta gala bo‘lib oladi. Tog‘larga ko‘p qor yog‘ganda kakliklar daryo vodiylariga va qishloqlarning atroflariga tushadi. Bu davr kakliklar uchun eng qiyin palladir. Chunki ular don topolmay, daryo va soylarning qirg‘oqlarida ko‘karib yotgan o‘t va yo‘sinlar bilan ovqatlanadi. Qishda kakliklar doim gala bo‘lib yashaydi. Tunda qoyalarning tinch, pana joylarida g‘uj bo‘lib bir-birining pinjiga kirib uxlashadi. Kaklik odamga tez o‘rganadi, tutilgan kakliklar qafasda boqiladi. Kakliklar zararli hasharotlarni qirib, katta foyda keltiradi. Kaklik Kaktuslarning vatani Meksika. Qadimgi indeyslar kaktuslarni muqaddas o‘simlik deb bilganlar. Kaktuslar quruq iqlimga yaxshi muvofiqlashgan. Ularning barglari tikan, tuk va qil kabi bo‘lib, barglarga o‘xshab namni ko‘p bug‘lantirib yubormaydi. Shuning uchun kaktuslar juda issiq paytlarda ham tanasida namni yaxshi saqlab, sersuv bo‘lib turadi. Ba’zi kaktuslarning tanasida 3 ming litrgacha suv bo‘ladi. Kaktuslar sahrolardagi birdan bir suv saqlovchi manba hisoblanadi, ular ko‘pincha sayyohlarning hayotini saqlab qoladi. Tikani kaktuslarni yirik hayvonlardan ham himoya qiladi. Kaktusning 85 ga yaqin (ayrim ma’lumotlarga ko‘ra 50—220) turkumi,. 2000 dan ortiq turi bor. Kaktuslar turlicha: daraxtsimon, butasimon, o‘tsimon bo‘ladi. Bir xil kaktuslar tipratikanga, boshqa bir xili qovoqqa, yana bir xili shamdonga o‘xshaydi. Ularning ichida 1 santimetrli mittisi ham, 25 metrli ulkanlari ham bor. Mittilari bir necha gramm kelsa, ulkanlari bir necha tonnaga boradi. Kaktuslarning guli ham har xil. «Tun malikasi» degan kaktus guli bargining har biri 14 santimetrgacha bo‘ladi. Meksikaliklar kaktus mevasidan marmelad tayyorlaydilar. Ba’zi kaktuslarning poyasini iste’mol qilishadi. Mevasining sharbati ichiladi. Tikanini tozalab hayvonlarga yem uchun beriladigan kaktuslar ham bor. Ulkan kaktus daraxti yog‘ochidan uylar quriladi, mebel va boshqa chiroyli buyumlar yasaladi. Bizning mamlakatimizda kaktuslar botanika bog‘larida va ishqibozlar kolleksiyasida o‘stiriladi. Kaktuslar Yevropaga ilk bor Kolumbning Amerikaga birinchi sayohatidan so‘ng Yangi Dunyoning mo‘jizasi sifatida keltirilgan. Rossiyaga esa birinchi marta Petr I keltirgan. Kaktuslar 6
Qo‘yniga olib nigor boshin, Sochib ko‘zidin yuziga yoshin. Behushga aylab iztirobi, Hardam yuziga urub gulobi. O‘lturganiga o‘zi yobon g‘am. Yig‘lab tutar erdi bo‘yla motam. Istab ani bir, iki dilorom, Ul voqia ichra qo‘ydilar gom. Gar zulf ila mushkbez edilar, Ikkisi anga kaniz edilar. Ko‘zlariga dahr o‘lub qarong-u, Qo‘rqub dedilar: «Ne hol erur bu Mahvash ishidin chu parda qo‘pti, Ikkisining olida yer o‘pti. Ulish neki voqi’ o‘ldi bexost, Bir-bir dedi ul ikisiga rost. Dahr etti chu sirrin oshkora, Yig‘lab tiladi g‘amiga chora. Bor erdi birisi dardparvard, Filhol sanamga bo‘ldi hamdard. Dedi: Yema g‘amki bok emastur, Kim ishq o‘tidin halok emastur. Sen qo‘pg‘ilu bizga topshur oni, Azm ayla qabilaga ravoni. To bo‘lmasun el bu ishdin ogoh, Biz fikr etali nechukki dilxoh). Mahvash ul iqov degandek etti, Ko‘nglin qo‘yub anda evga ketti. Bedil kishisin topib alar ham, Qildilar ulishga yor-u mahram. Chun bo‘ldi rafiq anga mulozim, Bo‘ldi ul iqov ham uyga ozim. 61
Rustam G’oipov gunohkor hayoti, do’ppisiz uxlamasligi, Yulduzning “KK”si va boshqalar haqida! Dunyoning eng yirik “harakatlanuvchi” uyini ko’rganmisiz?! EXCLUSIVE! Uzbek! Dubayda o’zbek yigiti ingliz tilida qo’shiq yaratdi! Madaniyat vaziri qattiq tanqid qildi va bir nechta xodimlarini ishdan oldi! Bosh Vazir va AQSh elchisi kirib kelmoqda! Uchoqdan quyosh botishi qanday ko’rinadi?
ни виpaпдa hujayra avvalgi ferment bo‘yicha represorlangan holga qayindi. Fermentlar indusirlangan sintezi ko‘pincha —moslashgan пeтeт эийe2 дep ham ataladi, ferment hosil qiluvchilari esa — maslashgan deb ataladi. Moslanish (ko‘nikish) keng ma’noda o‘rjnruvchan yashash muhitiga irsiy kompetent hujayrani moslanishidir. irhilikatsion o‘zgaruvchanlikni davomiyligi stabil metabolik sikllar mlg tushishi bilan belgilanadi. Ko‘payish jarayonida ona hujayralar Иeпoиp strukturalarini va boshqa hujayralari komponentlarini qiz hujayraga teng o‘tkazadi. Ular mikrorganizm ma’lum yashash sharoitlarida avtomatik moddalar almashinuv reaksiyasini ta’min etib turadi va bir necha generatsiyalardan so‘ng hujayradan yo‘qolib ketadi. Mntuchi davrlarda ular avlodlarga irsiy o‘tkaziladi—bu davomiy irsiy Mnotipik modifikatsiyalar, ular faqat kimiyoviy strukturalarga xos Kar’lib, viruslar bunga ega emas. Ko‘rib chiqilgan o‘zgaruvchanliklar tapishli uning analizini ham belgilaydi. Shunday mikroorganizmlardan jjtimotik analiz, mutatsion va gibridologik analizlarni o‘z ichiga oladi. Mirnnchisi mutantlarni turli tumanligini va mutatsiya hosil bo‘lish jrmyonini aniq miqdorini o‘rganadi. Uning yordamida irsiy farqlar mavjudligini belgilash mumkin va mutantning fenotipik o‘ziga xosligini tmiqlanadi. Gibridologik analiz avlodlar qatorida ona xususiyatlarini imiylanishini miqdoriy o‘rganilishini nazarda tutadi. Bunda eukoriotik mikroorganizmlar hujayra protoplastlarini gibridizatsiyasini ishlatish maqsudga muvofiq. Shunday analiz yordamida belgilarni genetik dwterminallanishin aniqlash mumkin va genlarni genomda lokallashuvini aniqlash va gen ichidagi mutasion o‘zgarishlar lokallashuvini aniqlash munkin. Mikroblar, yuksak organizmlar kabi qardosh lekin genotipik identlik ko‘lmagan hujayralar orasida irsiy informatsiyani qayta taqsimlashga йия, Bir hujayrada ikki har xil hujayralardan mutivirlangan genlar kombinatsiya jarayoni genetik rekombinatsiya deb ataladi. Rekombinatsiya —transformatsiya, transfeksiya, konyugatsiya va transduksiya-lurdda kuzatiladi. Bunda hujayralar bir-biriga quyulishi sodir bo‘lmaydi yaMat genetik ashyo bir qismi retsipient hujayraga o‘tadi. Natijada iwwliq bo‘lmagan yoki qisman diploid — merozigota, yoki qisman zigota hosil bo‘ladi (grek. uspovo —qism, otyatag —juft). Resitient hujayra enomi — endogen deb, unga kirittiluvchi DNK fragmenti— ekzogenota dab maladi. Ekzogenota hujayrada gidrolizlanishi mumkin (restriktsiya) mrriktoza yoki endonukleoza fermenti yordamida; endogenota bilan rakombinant xromosoma hosil qilib juftlanishi mumkin; induvidial 151
nomlari bilan atalgan,—deydi Muhammad Solih. Asarda o‘sha davrga oid darvozalarning to‘la ro‘yxati berilib, ba’zilarining nomlari izohlangan. 1. Qiyot darvozasi—qiyot qabilasi nomidan, qadimda Parkent darvozasi, keyinchalik Qo‘qon darvozasi deb atalgan. 2, Turklar darvozasi—turk qabilasi nomidan, Z. O‘zbek darvozasi—o‘zbek qabilasi nomidan. 4. Taxtapul darvozasi. b. Qorasaroy darvozasi— qorasaroy qabilasi nomni-dan. b. Chig‘atoy darvozasi —Chingizxon avlodidan bo‘lmish Chig‘atoy ulusi nomidan. 7. Su’boniyon (Sagbon) darvozasi. 8. Ko‘kcha darvozasi —bu ham qabila nomidandir. 9. Qamondoron darvozasi — kamondoronlar buzuq qabilasidan bir toifaga mansub. 10. Qang‘li darvozasi —bir qabilaning nomidan. 11. Beshog‘och darvozasi —bu ham qabila nomidan. 12. Qatag‘an darvozasi —qatag‘on qabilasi nomidan; MuhammadSolih vaqtida bu darvozaning nomi Qo‘ymas-kenagas bo‘lgan ekan". - Darvoza nomlarining Muhammad Solih tomonidan bunday atalishi o‘ziga xos bir xil izoh sifatida qadrlidir. Toshkent shahrining ancha ilgarigi davrlardagi darvozalari haqida ham yozma manbalarda ayrim ma’lumotlar saqlanib qolgan. Masalan, Istaxriy (1X asr) shahar shahristoni (qal’asi)ni 3 darvozasi (AbulAbbos, Qasr, Gunbaz), ichki rabazning 10 darvozasi (Xamdon, Ohanin, Mir, Farqon, Qad, Qarmanj, Quyi Sahl, Ra-shidijak, Quyi xoqon, Qashki dehqon) va tashqi rabaz-ning 7 darvozasi (Fargad, Xashkat, Sandijak, Ohanin, Bakrdijak, Sakrak, Bafaryad) borligi haqida yozgan. Lekin, MuhammadSolihning XTU asr oxiri va X-U asr boshlari uchun keltirgan ro‘yxatida Istaxriy ko‘rsatgan darvozalarning birortasi ham qayd etilmagan. XTU— X-U asrlar uchun xos yuqorida sanab o‘tilgan ba’zi darvoza nomlarni esa shahar taraqqiyotining keyingi davrlarida ham saqlanib qolgan. 4 O‘zSSR FA Sharqshunoslik instituti qo‘lyozmasi, M 7791, 887-varaq. (Keyingi betlarda qo‘lyozmaning nomeri va varaqlari qavs ichida beriladi). t 19
— Ye ««!!! Tansiq taomlar to‘g‘risida O‘zbek pazandaligining Sabzavot va mevalardan o‘ziga xosligi tayyorlanadigan tansiq taomlar Sut-qatiq va tukumdan Go‘shtdan tayyorlanadigan Baliq, uy parrandalari tayyorlanadigan tansiq tansiq taomlar va ilvasin go‘shtidan taomlar tayyorlanadigan tansiq taomlar = edi 2 - a =, Guruch va dukkakli donlar Xamirdan tayyorlanadigan O‘zbek tansiq tasomlarida (mosh, no‘xat, loviya) dan tansiq taomlar ishlatiladigan meva tayyorlanadigan tansiq hamda sabzavotlar taomlar
O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasida tegishli tayinlovlar amalga oshirildi. Unga ko`ra, Podpolkovnik Eshqobulov Asilbek Yakubovich O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasi boshlig`ining xizmatni tashkil etish va muvofiqlashtirish bo`yicha birinchi o`rinbosari lavozimiga; Podpolkovnik Inogamov Baxodir Qudratjanovich O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasi boshlig`ining moliya va moddiy ta`minot bo`yicha o`rinbosari vazifasini bajaruvchi lavozimiga; Podpolkovnik Ergashev Baxromjon Xakimovich O`zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo`riqlash bosh boshqarmasi kadrlar boshqarmasi boshlig`i lavozimiga tayinlandi.
9 Yevrosiyoning qaysi qirg`oqlari kuchli parchalangan?- Atlantika va Tinch okean qirg`oqlari
Bosh sahifa O'zbek kinosi Mazkur kartinada siz «Benom» guruhi yigitlari Sarvar va Komil hamda Zarina Nizomiddinovani bosh rollarda ko’rishingiz mumkin «Yurak yig’lar» filmida sevgi uchburchagi yongan muhabbat namoyon bo’ladi Film rejissori Akrom Shohnazarov, prodyuser Mirshod Rajabov, ssenariy g’oyasi esa Sarvar Azimovga tegishli «Yurak yig’lar» kinokartinasida Sarvar Ali obrazida, Komil esa Behruz obrazida gavdalanadilar Aslida film prodyuseri filmda Sarvar va Komil o’z ismlarida chiqishini so’ragan edi, biroq rejissor va «Benom» guruhi yigitlari kelishgan holda bosh qahramonlarni Ali hamda Behruz deb nomlanishiga kelishib olishgan Filmni tomosha qilar ekansiz, unda G’urur va Muhabbat qarama-qarshiligiga guvoh bo’lasiz, taqdir zarbalariga duch kelgan sevgi qissasini ko’rishingiz mumkin
a’zolari barcha og‘ir muammolardan tezda xalos etiladi. Italiya aholisining katta qismi Mussolinining va’dalariga ishondi va uni qo‘llab-quvvatlay boshladi. 1920-yildan boshlab fashistlar yanada faollashdilar va ular o‘zlarining harbiy otryadlarini tuza boshladilar. Italiya Sotsialistik partiyasi va Umumiy Mehnat Konfederatsiyasi fashizmga qarshi kurash o‘rniga, 1921-yilning 3-avgustida Mussolini bilan «totuvlik pakti»ni imzoladilar. Ishchilar tashkilotlarining bunday yo‘l tutishi fashizmni yanada kuchaytirdi va u yetakchi siyosiy kuchga aylana bordi. 1922-yilgi parlament saylovlarida ular 35 o‘ringa ega bo‘lsalar-da, mahalliy saylovlarda katta muvaffaqiyatga erishdilar. 1922-yil oktabr oyida ular bir necha vazirlik lavozimlarini talab qilib Rimga yurish uyushtirdilar. Bu amalda mavjud Konstitutsiyaviy tuzumga qarshi isyon edi. Hukumat isyonni bostirish chorasini ko‘rmadi. Buning sababi—yirik sarmoyadorlar asosiy ko‘pchiligining hukumatga tazyiq o‘tkazganligi edi. Yirik sarmoyadorlar hokimiyatni Mussoliniga topshirish tarafdori edilar. Masalan, mamlakat hayotida eng katta ta’sirga ega bo‘lgan «Sanoat bosh konfederatsiyasi» rahbarlari qirol Viktor-Emmanuel III ga telegramma yuborib, undan hokimiyat Mussoliniga berilishini talab etdilar. Qirol bunga javoban Mussolinini Bosh vazir etib tayinladi va 1922-yil 30-oktabr kuni Mussolini koalitsion hukumat tuzdi. Shu tariqa Italiyada fashizm qonuniy yo‘l bilan hokimiyat tepasiga keldi. Parlamentda (420 o‘rinli) atigi 35 o‘ringa ega bo‘lgan fashistlar yetakchisi Mussolini dastlab boshqa siyosiy kuchlar bilan murosa qilishga majbur bo‘lgan. Ayni paytda yirik sarmoya egalarining qo‘llab-quvvatlashi orqali u o‘z hokimiyatini tobora mustahkamlab bordi. Chunonchi, qirol va parlament 1922-yilning 23-noyabrida Mussoliniga cheklanmagan huquq berdi. Endi u o‘z partiyasi a’zolaridan tuzilgan «Katta fashist kengashi» deb atalgan kengash orqali hukumat faoliyatini nazorat ostiga oldi. Tayyorlanayotgan qonun loyihalari shu kengash nazoratidan o‘tar edi. Barcha lavozimlarga Mussolini partiyasi a’zolari tayinlanadigan bo‘ldi. 1924-yil oxirida Mussolinining tazyiqi ostida saylov to‘g‘risidagi qonunga o‘zgartirishlar kiritildi. Unga ko‘ra, saylovda eng ko‘p ovoz olgan partiya parlamentdagi deputatlar o‘rnining uchdan ikki qismini egallar edi. Yangi qonun bo‘yicha 1924-yildagi parlament saylovida Mussolini partiyasi g‘alaba qozongan. Shu tariqa mamlakatda Mussolinining fashistik diktaturasi qaror topdi. 1926-yildan boshqa siyosiy partiyalar tarqatib yuborildi. Endi Italiya bir partiyali diktatorlik davlatiga aylandi. 1929-yili Mussolini Vatikan bilan shartnoma imzoladi. Unga ko‘ra, Rim (Vatikan) papasi diniy hukmdor deb tan olindi va katoliklik milliy din deb e’tirof etildi, cherkov mulki soliqlardan ozod etildi. 69
mex, rezina, polimer materiallardan tayyorlangan qo‘lqoplardan foydalaniladi. Pasta, mazlar ishlovchilarning terisini himoyalovchi zarur vositadir. Qo‘llanadigan pastalar, mazlar teriga ta’sir etmaydigan, yengil surkaladigan, terini tirishtirmaydigan, ish vaqti davomida teri yuzasida saqlanadigan, ishdan so‘ng yengil olinadigan xususiyatlarga ega bo‘lishi kerak. Ular ish davomida teriga ikki marta suriladi. Pasta, mazlar tavsiyasiga qarab u4 turga—gidro-fil vositalar (qurilma qo‘lqop XIOT{ IER-1, AYRO va b.q.), gidrofob vositalar (IZR-2 pastasi M, Selis-skiy mazi va b.q.) va tozalagich moddalar (Avirol, Progress va b.q.)ga farqlanadi. Ishchi ko‘zini tashqi ta’sirlardan himoyalash uchun TOCT 12.4.013-85 ra asosan ikki xil, ya’ni ochiq va yopiq holatdagi himoya ko‘zoynaklaridan keng foydalanish tavsiya etilgan. 11—11
Qidiruv ishlari davom etmoqda Uchuvchilardan birining xatosi fojiaga sabab bo‘lganligi taxmin qilinmoqda
Oʻzbekiston Milliy antidoping agentligi xabar berishicha, 2016-yili Rio-de-Janeyro shahrida oʻtgan Olimpiya oʻyinlarining ogʻir atletika bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritgan polvonimiz Ruslan Nurudinov, Xalqaro ogʻir atletika federatsiyasining bayonotiga koʻra, 24 oy muddatga barcha musobaqalardan diskvalifikatsiya qilindi. Ruslan Nurudinovning 2012-yili Londonda oʻtkazilgan Olimpiya oʻyinlaridagi doping-tahlili 2018-yilda qayta tekshirish natijasida ijobiy chiqqan edi. Oʻzbekiston ogʻir atletika federatsiyasi xorijlik advokat yordamida vaziyatni ijobiy tomonga oʻzgartirish boʻyicha bir qator samarali ishlarni amalga oshirdi. Biroq Ruslanga berilgan jazo 2018-yilning 18-dekabridan kuchga kirdi va u 2020-yilning 17-dekabr kuniga qadar oʻz kuchida qoladigan boʻldi. Eslatib oʻtamiz, bu cheklov va jazo Ruslan Nurudinovning 2016-yili oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida qoʻlga kiritgan oltin medaliga hech qanday taʼsir oʻtkazmaydi.
ishlarning. ko‘rsatilgan xizmatlarning hisobvaraq-faktura bo‘yicha soni (hajmi). 6. Shartnoma (kontrakt) bo‘yicha qo‘shilgan qiymat solig‘ini hisobga olmagan holda, qo‘shilgan qiymat solig‘ini o‘z ichiga oladigan davlat tomonidan tartibga solinadigan narx (tarif)lar qo‘llanilgan taqdirda esa, soliq summasini hisobga olgan holda o‘lchov birligiga to‘g‘ri keladigan narx (tarif). 7. Realizatsiya qilinayotgan tovarlar, bajarilayotgan ishlar, ko‘rsatilayotgan xizmatlar jami soni (hajmi)ning qo‘shilgan qiymat solig‘isiz qiymati. 8. Aksiz to‘lanadigan tovarlar bo‘yicha aksiz solig‘ining stavkasi va summasi, 9. Tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) sotib oluvchisiga taqdim etilayotgan qo‘shilgan qiymat solig‘i stavkasi va summasi. 10. Realizatsiya qilingan tovarlar, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar jami soni (hajmi)ning aksiz to‘lanadigan tovarlar bo‘yicha aksiz solig‘i va qo‘shilgan qiymat solig‘i hisobga olingan qiymati. Qo‘shilgan qiymat solig‘i solinadigan oborotni va qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilingan oborotni amalga oshirayotgan yuridik shaxslar, shuningdek qo‘shilgan qiymat solig‘i to‘lovchisi bo‘lmagan yuridik shaxslar tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) oluvchi shaxsga hisobvaraq-faktura taqdim etishlari shart, quyidagi hallar bundan mustasno: 1. Yo‘lovchilar tashishni yo‘l chiptalari bilan rasmiylashtirish. 2. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) aholiga naqd pulda realizatsiya qilingan hollarda sotib oluvchiga fiska) xotirali nazorat-kassa mashinasi cheki, terminal! cheki, kvitansiya berish. 3, Tovarlarning eksport-import tarzida yetkazib berilishini rasmiylashtirish. 4. Qabul qilib olish-topshirish dalolatnomasi rasmiylashtiriladigan moliyaviy ijara (shu jumladan lizing) shartnomasi bo‘yicha mol-mulkni topshirish. Bunda tegishli hujjatlar (moliya-159
Bakteriyalar ko‘payishi jarayonida oldin alohida organlarning, keyin esa butun o‘simlikning o‘tkazuvchi naychalari bakteriya massalari bilan to‘lib, tiqilib qoladi, to‘qimalarga suv yetkazilishi buziladi va o‘simlik so‘’liydi. So‘’lish sistemali bakteriozlarning asosiy belgisi hisoblanadi. Misol uchun, pomidor va poliz ekinlarining bakterial so‘’lish kasalliklari (qo‘zg‘atuvchilari Clavibacter michiganensis ssp. michiganensis va Erwinia tracheiphila) oldin alohida barglar, keyin ayrim novda va palaklar, oxirida butun o‘simlik so‘lishiga olib keladi. Solish—o‘simlik to‘qimalarining turgori yo‘qotilishi tufayli paydo bo‘ladigan patologik o‘zgarishlar natijasidir. Lokal bakteriozda o‘simliklarning ayrim organlari —barglari, novdalari, qobiqlari va mevalarining parenxima to‘qimalari zararlanadi. Asosiy belgilari— nekrozlar, chirishlar, xlorozlar, shishlar, gallar va bakterial shilimshiq— ekssudat hosil bo‘lishidir. I— тoпa caгyopпyш yвядa Starr and Burkholder, 3-rasm. Kartoshkagulning 4-rasm. CHinnigul bakterial tuganaklarida bakterial rak so‘lishi kasalligining belgilari Agrobacterium tumefaciens (qo‘zg‘atuvchi Pseudomonas kasalligining shishlari caryophulli). Nekroz—halok bo‘lgan, qo‘ng‘ir yoki qora tus olgan hujayralarning bir guruhidir. Keyin nekroz atrofidagi boshqa hujayralarga tarqaladi. Misol uchun, mevali daraxtlarning gullari va barlglarida Erwinia amylovora qo‘zg‘atgan belgilari. Chirish —ildizmevalar va tuganaklar kabi, tarkibida shira (namlik) va karbonsuvlar miqdori yuqori bo‘lgan parenxima to‘qimalari zararlanishi natijasidir. Bunda pektinaza va protopektinaza fermentlari ta’sirida to‘qima yumshaydi, bo‘tqaga o‘xshab qoladi va o‘ziga xos (ko‘pincha badbo‘y) hid 118
Ekinlarga qoyil-e: Munchalik shirinlikni, Munchalik xushbo‘y hidni Keltirarkan qayerdan? Tarbiyachi: Ko‘rib turganingizdek, handalakning xushbo‘y hidini hatgo shoirlarimiz she’rlarda ham ta’riflashgan: Nargiza: Tarvuzdek shirin ne’mat, Topilmaydi dunyoda. Dum-dumaloq shaklim bor, Juda silliq—ozoda. Parda: Men qovunman sap-sariq, Men go‘yo ulkan tariq. Beqasam to‘nim go‘zal, Ichim go‘yoki asal. Tarbiyachi: Barakalla, bolajonlar, sizlar tarvuz, qovun, handalaklarni chiroyli ta’rifladingizlar: Qovunning «Obi novvot». «Shakarpalak» «Shirinpo‘choq» kabi turlari mavjud bo‘lib. ular mazasiga ko‘ra nomlanadi. Poliz ekinlari bir-biridan shakli, rangi va tuzilishi jihatidan farq qiladi. Xo‘sh. bolajonlar, poliz ekinlari qanday ekiladi? Lola: U urug‘dan ekiladi. Tarbiyachi: To‘g‘ri, bolajon, ular urug‘idan ko‘payib, dehqonlarimiz parvarishi tufayli yetiladi. Shuninglek, poliz ekinlariga nafaqat tarvuz, qovun, handalak, balki pomidor, bodringlar ham kirishi o‘zlaringizga ma’lum, ulardan onajonlarimiz va buvijonlarimiz qish g‘amini yeb, bankalarga tuzlab qo‘yishadi. Zar-zar to‘ni bor, Zardor panohi bor. Urdi pichoqni, Uning ne gunohi bor? Behruz: Qovun. Tarbiyachi: Xo‘ppa semiz, bir tuki yo‘q. Sarvinoz: Tarvuz. Tarbiyachi: Bolajonlar, oshqovoq ham poliz ekinlariga kiradi, biz uni ovqatga solib pishiramiz, shuningdek, undan somsa, manti kabi mazali taomlar tayyorlaymiz. Poliz ekinlaridan mevalar va sabzavotlarning farqi nimada? Lobar: Meva daraxtda pishadi. Behzod: Sabzavotlar yerda yetishtiriladi, biroq ovqatga solinadi. 112
Ma’lum vaqt o‘ggach, s. , sistema muvozanat holati. - Di. U holda i,–u, bo‘ladi: x ga kela KLAVSPEKLAR){SN) AgCl kam eriydigan modda bo‘lgani uchun uning konsentratsiyasi GAg‘SSP ni o‘zgarmas kattalik deb qabul qilish mumkin. U holda, yuqoridagi ifodaning chap tomondagi hadni o‘zgarmas qiymat EK bilan belgilash mumkin. Natijada quyidagi tenglama kelib chiqadi: EK= AV SG Tenglamadagi EK—eruvchanlik ko‘paytmasi nomi bilan yuritiladi. Umumiy holda, yomon eriydig: g an elektrolit AV NING eruvchanlik ko‘paytmasi quyidagicha ifodalanadi. EK=A)(V-) bu yerda: (A’T va (V—ayni elektrolitning to‘yingan eritmasidagi A" va V-ionlarining konsentratsiyalari. danak, 03 eriydigan elektrolitning to‘yingan eritmasidagi donlar kondentratsiyalarining ko‘paytmasi ayni temperaturada o‘zgarmas miqdordir. lad! Miqdor eruvchanlik ko‘paytmasi deb ata-Eruvchanlik ko‘paytmasi kattaligi elektrolitning erish qobiliyatini miqdor jihatdan xarakterlaydi. Masalan, agar KaS! ning to‘yingan eritmasiga NS) gazi yuborilsa, erigan holatdagi MaSning anchagina qismi cho‘kmaga tushadi. Chunki eritmada qaror topgan muvozanat: NaCl Xa-SsN li Eruvchanlikni hisoblash. Agar ayni elektro-tning EK si ma’lum bo‘lsa, uning eruvchanligini to-326 nish mumkin. Elektrolitning eruvchanligi to‘yingan eritmaning konsentratsiyasi bo‘lib, mol’l-— yoki gl-" bilan ifodalanadi. Kation va anionlarning eruvchanligi ham molkl" yoki g‘g-l-larda o‘lchanadi. 1-Misol. Va5O, ning eruvchanlik ko‘paytmasi 1,10-10—10 ga teng. Va5O, ning va Va! hamda 50,2 ionlarining eruvchanliklari topilsin. Yechish. Va50, 2 Va" 450,2 Necha mol Va5O, erisa, ularning hammasi Va" va 50,2— ionlariga ajraladi: Va50, 2 Va5O, 2 Va"450,2— cho‘kma x x x EK= 1Va"1150,2- =h2 bu yerda, x—eruvchanlik: x= MEK = 1,10-1079–1,03-10-5 Va" ionning eruvchanligi 1,03-10—5 mol’l-yoki: 1,03,10—5137,34=1,4110— ra 50,7 niki 1,03-10— mol’l"-" yoki 1,0310—-96=1-10—3 gl-VaFO ning eruvchanligi 1,03-10—5 mol’ul-yoki 1,03-10—5233,4—2,410— gl-", : 2-Misol. { l eritmada 500 mg Ad" va 5 mg R’" ionlar bor edi. Uning ustiga K,SgO, eritmasi solinganida qaysi kationning kam eruvchan tuzi birinchi navbatda cho‘kmaga tushadi? Yechish: Eng avval dastlabki eritmada bo‘lgan Ayoq va RB"" kationlarining molyar konsentratsiyalarini topamiz: GAE"1= 25 = 4,62-107 mol’-l" 1257 1= 298 = 2,42-10-5 mol’-l "1 Bu eritmaga oson eruvchan tuz K,StO, qo‘shilganida, quyidagi reaksiyalar sodir bo‘ladi: 2A874S!O2— — Ag, Cr, R’RASTO,— — RBSTO, Eruvchanlik ko‘paytmalar jadvalidan bu tuzlarning EK-larini topamiz: EK, so, 74,05-10—7; EK. so, "1810—Nihoyat, Ag‘.STO, va R’S Yat, AV, A tO, cho‘kishi uchun e ,SgO,2-ionlar konsentratsiyalarini hisoblanar. bo‘lgan 2), 4,054072 - Av,StO, uchun 1S!05 TE lr 1910 mon – 10? RBSgO, uchun (SO; o =7,4-1070 mol’-l"1 Bu ikki qiymatlardan 5 ko‘ramizki, R’STO, ni; boshlashi uchun StO,2—iondan kam bo‘lsa ham yeyishi. Bir arin, birinchi navbatda RBSTO, cho‘kadi. b T!X.14. Kuchli elektrolitlarning elektrostatik nazariyasi Hozirgi zamon elektrolitlar eritmalarining nazariy asoslari 1923-yilda P. Debay va E. Xookkelb tomoni: yoni Yara Bu nazariyada elektrolitlar to‘la SoS. Tisa ida quyidagi ikki omil hisobga oli-mal) elektrostatik tortishuv va itarishuv kuchlari eritmadagi nonlar Go‘s kristalya panjaralarida joylashgan r kabi yuqori tartibli simmetriya holatda bo‘ladi. mana betartib holatda bo‘ladi. ekan onlar orasidagi elektrostatik ta’sirlashuv mavjud 26 ara tufayli har qaysi HOH o‘z atrofidagi qarama-moc zaryadli zarrachalarni o‘ziga tortadi va «ion at-moc opa hosil qiladi, lekin bu holat doimo betartib-nika a keltiruvchi kuchlar ta’sirida buzilib, yana eski xon amr omai kuzatiladi, bu esa «don atmosferasi» ga rib turuvchi holatlarning o‘rt; qarashga imkon beradi. ? O‘rtacha vaziyati deb ta Elektrostatik tabiatli «ion atmosferasizning ayrim nlab olingan ion bilan ta’sirlashuvini quyidagicha ifodalash taklif etiladi: XIZ) Bu formulada h—ion atmosferasining — Bolsman konstantasi (1,38-10—23 Jarlar ar bovi temperatura, 2—erituvchining dizlektrik singdiruvchan-328
154 Uqush birla asli atalur kishi Bilig birla bog‘lar egar elishi 155 Tuman ming tu erdam o‘kush o‘gdilar Uqush birla qilmish uchun o‘gdilar 156 Uqush azin azlanma asg‘i o‘kush Bilig azin azlanma erka ko‘shush 157 Bu to‘rt nang azin azqa butma teg-u Bo‘g‘-u so‘zlamish so‘z eshitgu o‘t-u 158 Bu to‘rtta biri o‘t birisi yag‘i Uchunchi ig-ul ko‘r tiriglik ag‘i 159 Basasi bilig-ul bularda biri Bu to‘rt nang ujuz tutma boyegsig yuri 160 Bu tekma biri asg‘i yasi talim Qayusi berim-teg qayusi alim 161 Bilig kimya-teg ul nang irklu turur Uqush o‘rdusi ul nang o‘glu turur 162 Yiparli biligli nangi bir yangi Tutub kezlasa bo‘lma» o‘zda o‘ngi 163 Yipar kezlasa sen yidi balgurar Bilig kezlasa sen tiling ulgular 164 Bilig bayliq-ul bir chig‘ay bo‘lg‘usuz — Tegib o‘g‘ri tavlig ani alg‘usuz 165 Qishan-ul kishika bilig ham uqush Qishanlig yarag‘sizqa barmas o‘kush 166 Sevugrak atin er kishanlig tutar Qeraklig atin er ko‘dazlig tutar 167 Qishanlig «o‘rama» kerakcha yurir Tisharlig‘ yiramaz tilakcha barir 168 Uqush-ul sengar edgu andlig‘ adash Bilig-ul senga qad bag‘irsaq qadash 169 Biligsizka bilgi qilinchi yag‘i Adan bo‘lmasa tab bu ekki cho‘g‘i 170 Mungar mengzatu keldi turkcha masal O‘qig‘il muni sen ko‘ngul o‘gka al 171 Uqushlug‘ kishika eshi tab uqush Biligsiz kishika ati tab so‘kush 176
Yomon sifatli kecha ko'rish
29-iyun kuni Turkmanistonning eng issiq nuqtasi – Repetekda (Turkmanoboddan 50 km janubi-g‘arbdagi cho‘lda joylashgan) havo harorati 48,5 darajaga yetdi. Bu mamlakat meteostansiyalari tomonidan qayd etilgan joriy yildagi maksimal harorat, deya xabar beradi “Meteojurnal”. Bu Turkmanistondagi oxirgi anomal issiq yilda qayd etilgan maksimal haroratdan atigi 0,1 darajaga kam. Shu bilan birga, bu harorat Repetek uchun rekord emas, ilgari bu erda 50 darajadan yuqori issiqlik qayd etilgan. Biroq ob-havoni kuzatishning butun vaqti uchun maksimal issiqlik Turkmanobod shahrida qayd etildi, u yerda 29-iyun kuni termometr ko‘rsatkichi 46,4 darajagacha ko‘tarildi. Turkmennews nashriga ko‘ra, issiq havo tez-tez elektr ta’minotida uzilishlarga olib kelyapti. Eskirgan infratuzilma issiq kunlarda konditsionerlardan faol foydalanishga bardosh bera olmaydi, deyiladi xabarda. Lebap viloyatining Farob va Dyanevskiy tumanlarida elektr har kuni besh-olti soat davomida o‘chiriladi. Dashoguzda kunlik o‘chirish davomiyligi ikki soatdan besh soatgacha davom etadi. Mari viloyatining, Murg‘ob va O‘g‘uzxon tumanlaridan ham elektr energiyasi tez-tez o‘chiriladi. Elektr ta’minotidagi uzilishlar natijasida elektr nasoslari ishlamay qolib, Forob tumanining ayrim qishloqlari aholisi suvsiz qolmoqda va qo‘shni aholi punktlaridan suv olib kelishga majbur bo‘lmoqda. Shuningdek, xabarlarga ko‘ra, jazirama tufayli Lebop viloyatidagi bir qancha harbiy qismlar 26-iyunga belgilangan qasamyod qabul qilish marosimini 3-iyulga ko‘chirgan. Rekord haroratga qaramay, 29-iyun kuni mamlakatda sobiq prezident Gurbanguli Berdimuhamedov tavalludining 65 yilligi nishonlanayotganida Turkmanoboddagi davlat va budjet muassasalari xodimlari, shu jumladan, politsiyachilar bayramona kiyim kiyishga majburlanib, shahar bog‘laridagi bayram konsertlariga qo‘shimcha odam sifatida jo‘natilgan, deya xabar beradi nashr muxbirlari.
17−18 mart kunlari 7-hafta uchrashuvlari bo‘lib o‘tib, uning doirasida O‘zbekistonning «O‘zbek arslonlari» jamoasi Toshkentda China Dragons jamoasini 5:0 hisobida mag‘lubiyatga uchratdi. 2015 yilgi jahon chempionati bronza medali sohibi Lyu Vey (3−8) ustidan g‘alaba qozongan Buxoro bokschisi Shahram G‘iyosov haftalik mukofot nomzodlari ro‘yxatiga kiritildi. 2016 yilgi Olimpiya o‘yinlari kumush medali sohibi 87 foiz ovoz to‘plashga muvaffaq bo‘ldi. So‘rovnomaning boshqa ishtirokchilaridan Colombia Heroicos vakili Xuan Karlos Karilo Palasio (81 kg) va Astana Arlans a’zosi Zafir Safiullin (60 kg) mos ravishda 7 va 6 foiz ovoz to‘pladi.
Suv qayta tiklanadigan tabiiy resurslar qatoriga kiradi Lekin buning uchun, birinchidan, daryolar, muzliklar, yer osti suvlari zahirasi asrlar davomida o’zgarmas bo’lishi va, ikkinchidan, insonning xo’jalik faoliyati ta’sirida tabiiy suvlarning ifloslanishi darajasi ularning sifat jihatdan o’zo’zini qayta tiklash imkoniyatidan katta bo’lmasligi kerak
10 ���������������������������� ������� ������� (�����������) – ������������������������������ ������������� ����, ������� ������ ����� ������� ��������� ������������ ������ �������������� ������� �������� �����������. �����������.� ��������� Shigella ���������������������. �������� 40 ����������������������������������������������� ������������ ������. ����������� ������ ������ ����������� ����� �����. ������� ��������������� ������������� ����������� ��������. �� ��������� ������������� ��� ������ ������������� ������� ��������� ������ ���������� ���. ������ �������, ������������������������������������������ (������� ����������� ������������ ������������ ����������, ���� ���������� �������� ��� ������� ����������� ������������ ���������������, ������� ��������������� ������������� ������������ �����������). �������� ��������� ��������� �� ������ ������������ ���� ���� ���������� �����������. ��������������� ����������� 4 ��� ������� ����: �������, �������, ������� ������ �������������� ��� �������� ���� ����� ����� ������������� ������ ������������. ����� ������� ��������������� �������������� �������� ������ �����������. ��������� ������� ��������� ��� ������ �������� ������������ �����������. ��������������� ������ ������������� ���� – �� ������� ������ ������������� ���������������� �������� ����������� ������������� ������ ����������� ��������� ��� ��������������������������������������������. ��������������������������������������� 2-7% ��������� ������� ������. �������� ��������������, �������� ����� �����������, ������ �������� ������ ��������� ����� ����� ����������������. ���������������������������������������� ������������������������������������� 3-4 �������� 1-2 ������, ������������������ 3-4 ������������������������������������� ������. ����� ��������� ����������, �������� �����
Spitamenning shahardan ketish haqidagi qarori juda to‘g‘ri edi. Uning otryadi Marokandada ikki yollanma hujum— grek-makedoniyaliklar garnizoni egallab turgan qal’adan va Marokandaga yaqinlashib kelayotgan kuchli otryad hujumi xavfi ostida qolgan edi. Spitamen So‘g‘diyonaning shimoliga chekinishni afzal ko‘rdi. Ko‘pgina tadqiqotchilar Arrianning bu ma’lumotini So‘g‘diyonaning qadimiy poytaxti to‘g‘risidagi masala bilan bog‘lab, uni noto‘g‘ri talqin qiladilar. Bu xususda batafsilroq to‘xtalib o‘tamiz. Arrianning «Anabasis= kitobida bu asar yunoncha tekstining dastlabki noshirlari quyidagilarni o‘qiganlar: «(Spitamen qamal qilingan qal’ani qoldirib) Basileyyaga (ya’ni So‘g‘diyona poytaxtiga jo‘nadi)». Tekstning bu joyi kishini hayratda qoldirar edi, chunki Arrianning o‘zi ilgari aytganidek, So‘g‘diyonaning poytaxti Marokanda edi-ku? Ko‘pgina tadqiqotchilarning taxmin qilishlaricha, qadimiy Sug‘dda ikkinchi «shoh shahar» bo‘lgan va So‘g‘diyonaning poytaxti Ma-rokanda emas. balki «Basileyya» bo‘lgan yoki «Basileyya» Buxoro yaqinidagi Zarafshon quyi oqimida joylashgan Sug‘d hokimlarining yozgi turar-joylari hisoblangan. Arrian asarining yunoncha tekstini tuzatishga ko‘pgina tadqiqotchilar urinib ko‘rdilar, buning natijasida «poytaxtiga» so‘zi «chegarasiga» yoki «cho‘l-sahroga» deb o‘qildi va hokazo. So‘nggi yillarda Arrian tekstini Diodorning «Tarixiy kutubxona asarining XUSH kitobi mundarijasidagi Basista deb atalgan qandaydir joy bilan qiyoslashga urinib ko‘rildi. Bu tekstda Basista nomi Kvint Kursiy asarida bayon qilingan va Marokandaga yaqin yerda Iskandarov qiladigan paradis-zapovednik joylashgan Bazayra bilan qiyos etiladi. Shunday qilib, ular tekstni Spitamen Marokandani qoldirib, «So‘g‘diyona Basistasiga» jo‘nab ketdi deb o‘qishni va shu tarzda tushunishni taklif qiladilar. Biroq Arrian «Ana-basis»chning noshirlaridan biri azaldan taklif qilganidek, x (Spitamen) So‘g‘diyonaning shimoliga (jo‘nab ketdi)» deb o‘qish haqiqatga ancha yaqindir. Shunday qilib, Arrian tekstida hech qanday ikkinchi «shoh shahar» to‘g‘risida gapirilmaydi, u So‘g‘diyona poytaxti sifatida faqat Marokanda haqida gapiradi. Grek-makedoniyaliklar otryadi Spitamenni «mamlakatdan butunlay quvib chiqarish»ga intilib, uni «So‘g‘diyona chegarasizga qadar ta’qib etib bordi. Spitamen kskiflar dashti» yaqinida tekislikka chiqib oladi. Bu davrda Spitamenning qo‘shini ancha kuchayadi. Grek-makedoniya otryadi hujumlaridan ilgari Ham tashvish chekkan saklar (Arrian o‘z asarida 600 «skif suvoriysi» to‘g‘risida gapiradi) unga qo‘shiladi. Spitamen suvoriylari makedoniyalik piyoda askarlarni yon tomondan o‘qqa tutadi. Makedoniyalik otliq askarlarning jang holatini o‘zgartirish yo‘lidagi urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraydi: Spitamen tezkorlik bilan sak-So‘g‘d otryadlarini zarba ostidan o‘z vaqtida olib chiqadi. Grek-makedoniyaliklarning talofatlari tobora ko‘payadi, nihoyat ularning qo‘shinlari «to‘rtburchak shaklida saf tortib, Politimet (Zarafshon) daryosi tomon o‘rmon bo‘lgan joyga chekinadi». Bu « o‘rmon Spitamen otliq askarlari yo‘lini to‘sar edi. Politi-Chavandoz tasviri tushirilgan keramik forma parchalari. met nomining qayd etilishi shuni ko‘rsatadiki, jang ro‘y bergan «skiflar dashti yaqinidagi tekislik»sni Zarafshonning o‘ng sohilidagi, ehtimol, hozirgi Ziyovuddin rayonidagi joy deb tushunmoq kerak. Shu bilan birga. grek-makedon otryadi qo‘mondonligi orasida ixtiloflar boshlanadi. Lashkarboshilardan biri— gip-parx Qaran Andromaxni ogohlantirmay, o‘zining otryadini Zarafshon orqali o‘tkaza boshlaydi. «Hech qanday buyruq bo‘lmasdan piyoda askarlar otliqlar ketidan jo‘naydi; qo‘rqib qolgan jangchilar tik qirg‘oqlardan tartibsiz ravishda daryoga tushadilar. Spitamen ana shu sarosimalikdan foydalanib daryoning har ikki sohilida dushmanlarni ta’qib qilib suv tomon quvib keladi. Qiyin ahvolga tushib qolgan makedoniyaliklar daryo o‘rtasidagi kichik orolchaga o‘zlarini otadilar. Skiflar va Spitamenning jangchilari bu orolcha-ni qurshab olib, ularni o‘q yoy bilan otib o‘ldiradi; ozgina qismini asirga olib, ularni ham o‘ldiradilar». Arrian hikoyasining birinchi rivoyati ana shunday. Aris-tovuldan olingan ikkinchi rivoyatga ko‘ra, zapavednik (kpara-disz)da—pistirmada turgan saklarning grek-makedoniyaliklar otryadiga qilgan hujumi jangda hal qiluvchi rol o‘ynagan. Ana shu rivoyatga ko‘ra, otryad deyarli butunlay qirib tashlangan —atigi 40 chamasi suvoriy va 300 ga yaqin piyoda askar qutulib qolgan, xolos. Iskandar yurishini yoritgan tarixchilar Zarafshon yaqinidagi jangning oqibatini grek-makedon otryadlari lashkarboshilari o‘rtasida va ularning xatti-harakatlarida ro‘y bergan ixtiloflar bilan izohlashga urinsalar-da, Arrian ham, Kvint Qursiy ham buning asosiy sababiki yashira olmadi. B. A. Litvinskiyning yozishicha, Spitamen o‘ziga qadar hech kim yetisha olmagan maqsadga erishdi, u jangda makedoniyaliklarning bo‘linmalarini qirib tashladi. Mazkur g‘alabaning mohiyatini baholash qiyin, albatta. Bu yerda gap dushmanning katta otryadi batamom qirib tashlangani va ularning kuchi zaiflashib qolganligidagina emas. Bunday jiddiy mag‘lubiyat grek-makedon qo‘shinlarining jangovarlik ruhini umuman bo‘shashtirib yuborishi mumkin edi. Iskandar o‘zining ana shu dahshatli halokati to‘g‘risidagi gaplarning tarqalishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun uringanligi ham bejiz emas, lekin. baribir qo‘shinlar buni bilib oladi. Shu bilan birga, ochiq jangda Iskandarning katta otryadi tor-mor qilinganligi grek-makedon armiyasining yengilmasligi to‘g‘risidagi afsonani chiplakka chiqarishi va O‘rta Osiyo xalqlarini bosqinchilarga qarshi tag‘in ham qat’iyroq kurash olib borishga ilhomlantirishi kerak edi. Spitamen erishilgan muvaffaqiyatni mustahkamlashga intilib Marokandaga qaytish va makedon garnizonini yana qamal qilishga qaror berdi. Iskandar o‘z qo‘shinlari uchun bo‘ladigan xavfni to‘la tushundi. U butun So‘g‘diyonani qo‘ldan boy berishdan qo‘rqib, Sirdaryo bo‘yidagi saklar bilan olib borayotgan muzokaralarini tezroq tugallashga shoshildi va o‘z-lageri (Esxat Iskandariya)dabiroz qo‘shin qoldirib, asosiy kuch bilan janubga — Marokandaga yo‘l oldi. Iskandar uch kecha-kunduzda qariyb 3000 km (1500 stadiy) yo‘lni bosib o‘tib, to‘rtinchi kun erta saharda shaharga yetib keldi. Spitamen ochiq jangga kirmaslikni afzal ko‘rib, avvalgi safardagidek, qal’ani qamaldan bo‘shatib, qo‘shinlari bilan poytaxt- .dan chekindi. Qvint Kursiy Spitamen Iskandar yaqinlashib kelayotganini bilib, Baktraga jo‘nadi, deb yozadi. Ba’zi tadqiqotchilarning fikricha, bu o‘rinda Baktra deb Buxoroni yoki Zarafshon vodiysining g‘arbiy qismidagi boshqa biron shaharni tushunish lozim. Biroq, shuni ham nazarda tutish kerakki, Buxoro nomi antik manbalarda uchramaydi, shu nomni olgan shahar esa ancha vaqt keyinroq Zarafshon vodiysi g‘arbiy qismining poytaxti bo‘lib qoladi. Qvint Qursiy So‘g‘diyona territoriyasidagi voqealarni tasvirlaganda tilga olgan Baktra muallif (yoki kotiblar) - ning xatosi bo‘lsa kerak. Bu xato keyingi bayonlarda Baktriya poytaxti nomining qo‘llanishi tufayli vujudga kelgan bo‘lishi ehtimol. Asosiy manbaimiz hisoblangan Arrian asarida So‘g‘diyonada Baktra nomi tilga olinmaydi. Arrian bunday deb yozadi: «Spitamen o‘z qo‘shinlari bilan Iskandarning yaqinlashib qolganligi to‘g‘risidagi xabarni olishi zahoti uni kutib turmasdan, shahardan qochib ketdi. Iskandar uning izidan quvib bordi». Spitamen Marokandadan chekindi va oldingi yo‘nalish bo‘yicha harakat qilib, saklar orasida yashirinishga umid bog‘ladi. Uni quvib kelayotgan Iskandar bundan biroz ilgari Spitamen grek-makedon otryadini tor-mor etgan joyga chiqdi. Iskandar qumliklar chegarasiga yetgach, cho‘l-sahroning ichkarisida adashib qolishdan qo‘rqib, izma-iz quvishni to‘xtatdi. Grek-makedoniyaliklar orqaga qaytib, qo‘zg‘olonchilarning bir qismi yashiringan istehkomli qishloqlarga o‘t qo‘yib, dala va bog‘larni vayron qilib, mahalliy aholini qira boshladi. Iskandar armiyasi «Politimet daryosidan suv ichadigan butun mamlakatdan o‘tib», hamma yerga ajal va vayronagarchilik keltirdi. Qvint Qursiyning yozishicha, So‘g‘diyonaning hamma viloyatlariga jazo ekspeditsiyalarini yuborgan: kundan yuz o‘girgan hamma xalqlar urush dahshatlarini bab-baravar sezishlari uchun Iskandar o‘z harbiy kuchlarini bo‘lib-bo‘lib, ularga qishloqlarni yondirishni va katta yoshdagi hamma kishilarni qirib tashlashni buyurgan». Zarafshon vodiysi va Usrushonning tog‘li rayonlarida qirib tashlangan sug‘dlarning umumiy soni to‘g‘risida Diodor yozgan «Tarixiy kutubxona» kitobining saqlanmagan XO‘P qismlari mundarijasiga qarab hamfikr yuritish mumkin. Shu voqealar to‘g‘risida bu kitobda: «Iskandarning qanday qilib qo‘zg‘olon ko‘targan sug‘dlarni bo‘ysundirishi va 120 mingdan ko‘proq kishini o‘ldirishi», haqida gapirilgan. Grek-makedoniyalik jallodlarning asosiy zarbasi Zarafshon vodiysining aholisi—sug‘dlar boshiga tushdi. Xuddi shu voqea munosabati bilan Iskandar yurishlarini bayon etgan tarixchilar xotiralarida Politimet daryosi to‘g‘risida ham qisqacha ma’lumot berilgan. Lekin bu ma’lumotda Politi-metni Zarafshon deyish uchun hech narsa zid kelmaydi. Arrian Politimet keng territoriyani sug‘oradigan va qumliklarga kirib yo‘qolib ketadigan daryo deb yozadi. Politimetning uzunligi xususida gapirib, uning Fessaliyadagi Peneya daryosidan katta ekanligi aytiladi, xolos. Qvint Qursiy Poli-timetning yuqori oqimiga oid ba’zi tafsilotlarnigina keltiradi. U daryoning tor o‘zani haqida yozib, bunday deydi: bu. daryo so‘ngra «dara ichiga kirib, yer tagiga yo‘qoladi. Daryo suvining shovqini uning yer tagidan oqish yo‘nalishini ko‘rsatib turardi, biroq shunday katta daryo tagidagi tuproq namni butunlay bug‘lantirmaydi». Yunon tilida «ko‘p hurmatli degan ma’noni bildirgan Politimet nomi, Strabonning yozishicha, mahalliy nomning yunoncha tarjimasi bo‘lsa kerak. Strabon Iskandar yurishlarining qatnashchisi bo‘lgan Aristo-vulga asoslanib, kmakedoniyaliklar ko‘pgina boshqa nomlarni qisman yangi nomlar bilan almashtirdilar, qisman esa o‘z-gartirdilar2, deydi. Politimet sug‘dcha nom namichning tarjimasi bo‘lib, xitoy va arab manbalarining ma’lumotlariga ko‘ra qayta o‘zgartirilgan. Sug‘d tilida namich so‘zi «mashhur», «shonli» («nom» so‘zidan olingan) ma’nosini bildirib, yunoncha Politimet ma’nosiga to‘g‘ri keladi. Sug‘ddagi asosiy daryoning taxmin qilingan mahalliy nomi arablar istilosidan keyin dastlabki asrlardayoq esdan chiqarilgan. Zarafshonning hozirgi nomi XI! asrdan boshlab yozma manbalarda uchraydi: bu nom k..xalq tilida qo‘llangan-qo‘llanmaganligi noma’lum; Rudi zar (Oltin daryo») termini faqatgina ayrim shoxobcha nomi sifatidagina uchraydi (B. B. Bartol’d). Iskandar yurishi tarixiga oid manbalarda Politimet daryosi to‘g‘risida Sug‘d poytaxti Marokanda rayonida bo‘lib o‘tgan voqealarni bayon etish munosabati bilan gapiriladi. Biroq Marokandani Samarqand bilan bir shahar deb hisoblash yo hisoblamaslikdan qat’iy nazar Politimetning Zarafshonning aynan o‘zi ekanligi shubhasizdir. Miloddan avvalgi 329-yilning kuzida mamlakatni vahshiyona vayron qilish va uning aholisini ommaviy qirish tugaganidan keyin Iskandar Sug‘dda Pevkolay qo‘mondonligi ostida 3000 piyoda askarni qoldirib, Baktriyadagi qishlik joylariga jo‘nadi. Sug‘d xalqlarining grek-makedoniyalik istilochilarga qarshi olib borgan va atigi 8—9 oy (329-yilning bahoridan kuziga qadar) davom etgan hamda jo‘shqin voqealarga boy bo‘lgan kurashining birinchi bosqichi ana shunday tugallandi. Bu voqealarni V. V. Grigoryev ravshan ifodalab bergan edi: Agar Doro,—deb yozgan edi u,—o‘z podsholigini Iskandardan himoya qilolmagan bo‘lsa, agar Bess: o‘zini razil nomard sifatida ko‘rsatgan bo‘lsa, zotan bu yerda, Turoyda ajnabiy yovga bo‘yin egishni xohlamaydigan qalblar. topildi, chaqirilmagan bu «mehmonlar»dan xalq qasosini olish uchun kurash boshlab yuborgan qo‘llar topildi. Iskandar tarixchilari So‘g‘diyonada ko‘tarilgan qo‘zg‘olonni «g‘alayon» yoki «sotqinlik» deb atashdan bo‘lak iloj topmadilar; lekin bu masalaga haddan tashqari pruscha qarashdan boshqa narsa emas. Inson boshiga to‘lqin yog‘dirildi-yu egildi, to‘lqin o‘tib ketdi, ammo inson cho‘kib ketmadi va u yana qaddini tikladi. Iskandarga qarshi olib borilgan kurashning birinchi bosqichi, avvalo, mahalliy o‘troq aholi — sug‘dlar, usrushonlik-lar (tili va urf-odatlari jihatidan tekislik rayonlarda. yashovchi sug‘dlarga juda yaqin xalq), baktriyaliklar, shuningdek, ularning ittifoqchilari —saklar va dahlar qo‘zg‘olon. tashabbuskori bo‘ldilar. Iskandar miloddan avvalgi 3291328-yil qishini Baktriya poytaxtida o‘tkazdi. Unga g‘arbdan—Yevropadan va Old Osiyodan katta madad kuchlari keldi. Sharqiy Eronning Iskandarga qo‘shilgan boshqa oqsuyaklari Parfiya va Ariya territoriyasida yashiringan Bess tarafdorlaridan bir necha kishini. qo‘lga tushirishga yordam berdilar. Iskandar Baktrada harbiy boshliqlar va eparxlar ishtirokida Bessii sud qildi. «U Bessni Doroga xiyonat qilishda ayblab, burnini va quloqlarining uchlarini qirqishni, Ekbatanaga olib borib, u yerda fors va midiyalik xaloyiq oldida qatl etishni buyurdi». Arrian ma’lumotiga ko‘ra, o‘sha 3291328-yilning qishida «Yevropa skiflari» (ya’ni Sirdaryo atrofida yashagan saklar)ning elchilari qimmatbaho sovg‘alar bilan Baktraga, Iskandar huzuriga kelib, ittifoq tuzishni hamda bu ittifoqni Iskandarning «skiflar shohi» qiziga uylanishi bilan mustahkamlashni taklif qildilar. Ayni vaqtda Xorazm shohi Farasman ham 1500 suvoriy bilan birga Baktraga kelib, u hamdo‘st bo‘lish, ittifoq tuzish va Iskandar Qora dengiz bo‘ylaridagi skiflar ustiga yurish boshlagan taqdirda unga yordam berishini taklif qildi. O‘sha vaqtda Xorazm kuchli davlat bo‘lganligi uchun Farasman bilan ittifoq tuzish Iskandarga foydali edi, shu bilan Xorazmning makedoniyaliklarga qarshi ochiqdan ochiq kurashining oldi olinar. edi. Iskandar Hindiston ustiga yurishga tayyorgarlik ko‘rayotganligini bahona qilib, Farasmanning Qora dengiz bo‘ylaridagi skiflarga qarshi birgalikda kurashish haqidagi taklifini rad etdi va bu taklifdan keyinroq, ya’ni Hindistonni zabt etib, kbutun Osiyoni egallaganidan so‘ng foydalanishini; Osiyoni zabt etganidan so‘ng esa Elladaga qaytishini, U yerdan butun quruqlikdagi va dengiz kuchlari bilan birga Gellospont va Propontida orqali Pontga qaytib kelishini» aytadi. 63.
priyomlar orasida 5— (1807 —sh-burchakka, nazishlar guruhlari orasida 7 = 6. g‘)g. Ga o‘zgartib olinadi; bu yordam - priyomlar soni; k –yo‘nalish guruhlari soni; (- limb kichik bo‘lagning qiymati. Yo‘nakishlar har bir guruhidagi o‘lchash priyomlarining soni kuyidagi formula bo‘yicha topiladi ER t= — 39 2" (939) bu yerda « -guruhdagi yo‘nalishlar soni (ayrim burchak uchun x=? )! R -tenglangan yo‘nalishiing berilgan vazni; n - punktdagi yo‘nalishlar soni; :xar bir burchak eta priyomlarda o‘lchanadigap turli guruhlar soni; (21, ya’ni = 326 bo‘lganda har bir burchakni o‘lchash priyomlari soni, ng = ti ga teng bo‘ladi. Stansiyadagi kuzatishlarni ishlab chiqish quyidagicha bajariladi: xar bir guruh yo‘nalishlari priyomlaridan o‘rtachasi, hamda burchaklar priyomlari o‘rtachasi chiqariladi ( g=8 bo‘lsa); - uchta yo‘nalishdan iborat guruhda har uchchala burchaklar qiymati hisoblanadi, bu burchaklar yo‘nalishlarini qo‘sh juftlanishi hosil bo‘ladi; - (9.25) formuladan foydalanib stansiyada i ta yo‘nalishlarni 2 tadan birikmadan tashkil topgan burchaklarni hisoblangan qiymatlaridan foydalanib stansiyadagi tenglangan burchaklar qiymati (9.32) formula bo‘yicha aniqlanadi (aynan barcha kombinatsiyalarda burchaklarni o‘lchash usuliga o‘xshash). Tenglangan yo‘nalishning vazni quyidagi formuladan topiladi R= 2ttiK. (940) 226
"Chelsi" va "Milan"ning sobiq hujumchisi Andrey Shevchenko Jon Terrini faoliyatini yakunlaganligi munosabati bilan sobiq jamoadoshini tabrikladi
SPISOK LITERATURЫ 1. Atlas obratnoy storonы Lunы. Ch . 4. M., Nauka, 1975. 2. Bobir N. Ya-, Lobanov A. Ya., Fedoruk G. D. Fotogrammetriya, M., Nedra, 1974. 3. Bolshakov V. D., Gaydayev P. A. Teoriya matematicheskoy obrabotki geodezicheskix izmereniy. M., Nedra, 1977. 4. Bruyevich P. N., Kirilenko V. S., Lыskov G. A. Nazemnaya fototopog-raficheskaya syomka pri injenernыx izыskaniyax. M., Nedra, 1979. 5. Gonin G. B. Kosmicheskaya fotosyomka dlya izucheniya prirodnыx resursov. L., Nedra, 1980. 6. Deyneko V. F. Aerofotogeodeziya. M., Nedra, 1968. 7. Drobыshev F. V. Osnovы aerofotosyemki i fotogrammetrii. M.g Nedra, 1973. 8. Instruksiya po fotogrammetricheskim rabotam pri sozdanii topo-graficheskix karti planov. M., Nedra, 1974. 9. Kiyenko Yu. P. Analiticheskiye metodы opredeleniya koordinat v na-zemnoy stereofotogrammetrii. M., Nedra, 1972. 10. Issledovaniye prirodnoy sredы kosmicheskimi sredstvami. M., izd. AN SSSR, 1975. 11. Knijnikov Yu. F. Issledovaniye dvijeniya lda gornыx lednikov stereofotogrammetricheskim metodom. M., Nauka, 1973. 12. Konshin M. D. Aerofotogrammetriya. M., Nedra, 1967. 13. Kushtin I. F. Refraksiya svetovыx luchey v atmosfere. M., Nedra, 1971. 14. Lobanov A. N., Bruyevich P. N. Nazemnaya stereofotogrammetriche-skaya syomka.—V kn.: Itogi nauki i texniki, ser. Geodeziya i aerofotosyomka, t. 10. M., VINITI, 1975, s. 6—90. 15. Lobanov A. N., Jurkin I. G. Avtomatizatsiya fotogrammetricheskix protsessov. M., Nedra, 1980. 16. Metelkin A. I. Osnovы arxitekturno-stroitelnoy fotogrammet-rii. Voronej, izd-vo Voronej, un-ta, 1981. 17. Metodы izыskaniy i proyektirovaniya avtomobilnыx dorog Ipri-meneniyem EVM. Tr. GIPRODORNII. Vыp. 18. M., 1976. 18. Nazemnaya stereofotogrammetricheskaya syomka gornыx razrabo-tok/A. P. Trunin, Ye. L. Astvatsaturov, D. P. Korablev i dr. M., Nedra, 1979. 19. Nadejnaya stereofotogrammetriya pri injenernыx izыskaniyax i syemkax. Novosibirsk, izd. Sibgiproshaxt, 1975. 20. Pavlov V. I. Matematicheskaya obrabotka fotogrammetricheskix iz-mereniy. L., Nedra, 1976. 21. Polyakova V. A. Tochnost i nadejnost analiticheskoy fototriangu-lyatsii. M., Nedra, 1977. 22. Radiolokatsionnaya fotogrammetriya/V. I. Akovetskiy, G. N. Don-skov, Yu. N. Korneev, L. B. Neronskiy. M., Nedra, 1979. 23. Rapasov P. N. Stereofotogrammetriya dlya seley kartografirovaniya i resheniya injenernыx zadach. M., Nedra, 1982. 24. Rukovodstvo po obnovleniyu topograficheskix kart. M. ONTI, SNIIGAiK, 1977. 25. Rukovodstvo po primeneniyu fototeodolitnoy syemki pri injener-nыx izыskaniyax dlya stroitelstva. M., Stroyizdat, 1976. 26. Rukovodstvo po topograficheskim syomkam v masshtabax 1 :$5000, 1 : 2000, 1 : 1000 i 1 : 500. Fototeodolitnaya syomka. M., Nedra, 1977. 27. Rusinov M. M. Injenernaya fotogrammetriya. M., Nedra," 1966. 28. «Salyut» na orbite. M. Mashinostroyeniye, 1973. 541.
VAZ (Lada) narxi Toshkent shahrida - Avtoelon.uz, страница 14 VAZ (Lada) narxlari Toshkent shahrida - Страница 14 1981 yil Sedan, 1 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 999 km, qizil 19 Avgust 0 marta ko'rilgan 1 izoh 1988 yil Sedan, 1.5 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 200 000 km, jigarrang 2001 yil Universal, 7 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi avtomat, 30 000 km, oq, lyuk, tumanga qarshi chiroqlar, velyur, MP3, sport… 2008 yil Sedan, 6 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 95 000 km, oq, yengil qotishmali disklar, ksenon 19 Avgust 0 marta ko'rilgan 4 izohlar 1987 yil Sedan, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 200 km, jigarrang 1982 yil Sedan, 1 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, 100 000 km, jigarrang 1982 yil Sedan, 1 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 999 km, yashil 1979 yil Sedan, 0.6 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika 2000 yil Sedan, 9 l, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, to'q qizil, Продаётся ваз 2107. Состояние хорошое коробка передач 5.… Narxi: ~10 915 у.е. 2019 yil Hatchback, 1.8 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, ИП ООО «Mikro Leasing» предоставляет легковые авто в аренду с после… 2007 yil Hatchback, 1.6 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, 280 000 km, kulrang, Своя лада калина в хорошем состоянии, звонить… 19 Avgust 0 marta ko'rilgan 2 izohlar 1990 yil Hatchback, gaz-benzin, Uzatish qutisi mexanika, 7 777 km, oq, yengil qotishmali disklar, tashqi chiroq proborlari, alk… 2019 yil Universal, 1.6 l, benzin, Uzatish qutisi mexanika, oq, audiosistema, ABS, xavfsizlik yostiqchalari, Технические характ… ~355 у.е./oyiga Narxi: ~13 012 у.е. Narxi: ~13 961 у.е.
Ikki ilohiy shavqu-zavqqa limmo-lim jozib qalblar ishq mayidan sarmast bo‘lib, bu dunyoni butkul unutib qo‘yadi Buni yana qanday ta’riflash mumkin? Muborak Makkaga, haj ziyoratiga ketayotgan odam barcha narsani unutib Xoja Boqibilloh xonaqohida uch oydan ziyod qolib ketsa! Uning uchun bu xonaqoh Ka’ba xonasi, har eshitayotganlari Mustafo salollohu alayhi vassalam ravzasidan taralayotgan ziyo kabi edi Ahmad Sirhindiy ustozining o‘rgatganlarini g‘oyatda chanqoqlik bilan qabul qilardi Shogirdining baland parvozi va noyob iste’dodi ustozini ham butunlay o‘ziga rom etib qo‘ygandi
– Yalqov (hayvon) umrining 75 foizini uyquda o‘tkazadi
Yangiliklar » Avto » GM Uzbekistan shu yilning o‘zida Chevrolet Tracker krossoverini ishlab chiqarishni boshlaydi 16:39 GM Uzbekistan 2019 yildan yangi avtomobillar ishlab chiqara boshlaydi 11:50 Asaka avtomobil zavodida Ravon R4 ishlab chiqarish boshlandi
Pokiston Tashqi ishlar vazirligi so’zlovchisi Islomobod Afg’onistonda tinchlik jarayonini qo’llab-quvvatlashini bildirar ekan, bu Pokistonning chegara hududlarida barqarorlikni saqlab qolish uchun muhim, deb aytdi
Bevafoyekim, vafo ahliga ozor istadi. Tut fano vayronikim, aksi yuzin qildi sarig‘, Mun’imekim, qasrn devorini zarkor istadi. Ey Navoiy, xo‘yi bekaslikka qilkim, topmadi Qaysi bekaskim, kezib olamni, bir yor istadi. 608 Xushtur ichmak yor yodi birla ishrat jomini, Xossakim, qosid keturgay yorning payg‘omini. Ruq’asi jismimga jonberdi, qora ichra magar Obi hayvon tomizib, chekmish xati arqomini. Safhai gulgun uza yozib xati mushkin tiroz, Yod berdi xatti mushkinu ruxi gulfomini. Ram yegan ko‘nglum qo‘shin tutmoqqa go‘yo safhada, Nuqta-yu xat birla sochib dona, yoymish domini. To ne afsun qildi ul sohirki, dilkash nomasi Oldi ham jismim qarori, ham ko‘ngul oromini. Jomi ishrat tortmoqdin yaxshiroq ish topmadim, Chunki bu davr ichra topmas kimsa ish anjomini. Bu kecha qosid malolidin agar vahm etmasam, Ey Navoiy, kim topa olg‘ay so‘zum itmomini. 609 Ul oykim shomdin to subhgah masti xarob ulg‘ay, Ajab yo‘q, subhdin to shom gar ham masti xob ulg‘ay. Ko‘ngullarni siyosat qilg‘alidur, yo‘q esa nevchun
«qiyofasi», varianti, ko‘rinishidir. Morf bevosita muayyan so‘z bilan— bo‘z shaklida qo‘llanishi, voqelanishi bilan, uning tarkibiy qismi ekanligi xarakterlanadi. Qiyoslang: tonggi, kechki; tomga, yo‘lakka, yotoqqa. Demak, qayd etilgan so“z formalarida qo‘lla-nayotgan — gi, —KI Bika, — qa morflarning jami bir morfemani tashkil qiladi, ya’ni, 8!» “ki bitta morfema; —ga, -ka, -qa esa bitta morfema hisoblanadi. Ayni v I ushbu morfalar biri ikkinchisiga nisbatan allomorfla) — Map varianti—so‘z shakli tarkibidagi ko‘rinishi hisoblanadi. morfla tur bo Idiki, allomorf(a) morfemaning varianti bo‘lib, alohida oa) silatida o‘ziga mos, muvofiq keladigan so‘z shakli tarkibidagi? qo‘llanish imk Allomorf sifatida kuzatiladigan har bir morf(a)nin$ bo‘I тa pa oniyati chegaralangan bo‘lib, u faqat o‘zi uchun qulay allo 0 Ba oitda yuzaga chiqadi, tanlab qo‘shiladi. Morfning — oн kg g biri o rnida ikkinchisi ishlatilmaydi. Qiyoslang: torg£i 5 Ni chki - kechgi. Bunga fonetik vaziyat, fonetik shakl va semantik3 yo‘l qo‘ymaydi. Demak, allomorflar qo‘llanadigan so‘z formalari qanday qabul qilingan bo‘lsa, shunday shaklda namoyon bo‘ladi. Xullas: T Morfema-fonema bilan til birligi sifatida umumiylikka ega. 2. Morfema-tilning muayyan ma’noli birligi sifatida fonemadan fard qiladi, o‘ziga xoslikka, xususiylikka ega bo‘ladi. . юpди ifoda va mazmun tomonlarining birligidan tashkil 4. Morfema-so‘z kabi nutqiy—sintaktik mustaqillikka ega emas. U nutqda leksema, so‘z (so‘z formasi) tarkibida funksional qism sifatida qo‘llanadi. — . 3. Morfema-so‘z formasi tarkibida morf va allomorf kabi ko‘r!” nishlarda—variantlarda ham namoyon bo‘ladi. Leksema Til birligi Бo paп leksema fonema va morfema kabi til birliklaridan» umumiylikdan til va nutq dialektikasida o‘ziga xos voqelanishi, muayya? belgi xususiyatlari bilan ajralib turadi. Uning o‘ziga xosligi shundaki, v am til birligi, ham nutq birligi bo‘la olishi, shunga ko‘ra, murakkablig‘ bilan xarakterlanadi. 5 bo‘la olishi, Sung a, Ushbu lisoniy hodisa til birligi sifatida leksema-umumiy bo‘lsa, amm0 nutq birligi sifatida esa u so‘zdir, xususiydir. (Bu haqda «So‘z» bo‘limiga? qarang). 206 Leksemaning til birligi sifatidagi o‘ziga xosligi nimada? —. . Leksema til birligi sifatida o‘zaro uzviy bog‘liq ikki tomonning yaxlitligidan, bir butunligidan iboratdir. «Bu butunlikning bir tomomtik leksemaning fonematik — akustik strukturasi (nomema), ikkinchi tomonini esa ideal birlik—ma’lum tushuncha zaminida shakllangan Ma’no (vazifa) — semema tashkil etadi». !”7 . Demak, leksema ham morfema kabi ikki tomonning. tovush ya Ma’noning, ifoda va mazmunning o‘zaro bog‘liqligidan, bir butunligidan. tashkil topadi. aa aнak, Til birligi bo‘lgan leksemaning tashqi-ifoda tomoniga uning in tovush jihati— nomema kirsa, leksemaning semema, ma no mak tomoniga denotatlar —narsa, hodisa, harakat, holat, belgi—hang Ma’nodagi muayyan predmetlar kiradi. Demak, 1ekвeшa ulami Cч 5 Ma’nodagi muayyan predmetlarni nomlaydi. Boshqacha TYPГA «Obyektiv olamda (daraxt) deb nomlanuvchi qattiq tanali o‘s дa daraxt (denotatlar) mavjud. Bu denotatlar bizning OПEPA si tushunchasini shakllantirgan. O‘z navbatida (daraxt) axt) leksemasining ma’nosiga asos gan, , Пayбaцдa (4), (a), D. (a), (x), (t) fonemalar zmas Qomi ita, xiy —ijtimoiy bog‘lanishi til birligini yшлaвa a I aynan teng (daraxt) tushunchasi (daraxt) leksemasining ma 1081—77 €mas, lekin u bilan aloqada, munosabatdadir. - semema ham Til birligi bo‘lgan leksemaning mazmun tom. non i eksemaning tashkil etuvchi tomoni (tovush substans Ypи g) va (singil) Qismlardan iborat. Masalan, (aka) va (uka), (o ko‘raylik: leksemalarining ma’no komponentlarini— semalarni 9 ta. (aka) —qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, aka iq hik. (uka) -qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, erk , katta (opa) —qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, ayol, ) kichik. (singil) —qon-qarindosh, bevosita, bir avlod, ayol, i zaro o‘xshash, Ko‘rinib turibdiki, bu leksemalar ma nosi arish ur umkin. Bu farqlanuvchi va takrorlanuvchi qismlarni— Sem arni Jeksemaning ichki Semalar o‘zaro birikib, yangi butunlikni, sememani tomonini hosil qilgan». Leksemaning eng muhim, yetat uchun tayyorligi, naqdligi, umumiy va — 7 Cлoвoв 138 ELNe’matov, O.Bozorov. O‘sha asar, 14-bet, A.A. Лeoнътeв. Cл0 Ne’matov, O.Bozorov. O‘sha asar, 16-bet. 201 yetakchi kaбиp ди. Qiyo й дeaтeпинocти. 7M.
5.5. "Bir tomonlama harakatlanish yo‘li" Tor ko‘cha va yo‘llarda hara-V kat xavfsizligini ta’minlash maqsadida transport vositala-109
8-BOB. TAYYOR MAHSULOTLAR VA ULARNING SOTILISHINI HISOBGA OLISH 8.1. Tayyor mahsulotlar, bajarilgan ishlar va ko'rsatilgan xizmatlar va ularning ahamiyati. Tayyor mahsulot - xo'jalik yurituvchi sub'ekt ishlab chiqarish jarayonining pirovard mahsulotidir. Ushbu sub'ektda ishlovi batamom nihoyasiga etgan turli standartlar va texnikaviy shartlar talabiga javob beradigan, texnika nazorati bo'limi qabul qilib olgan hamda tayyor mahsulot omboriga topshirilgan mahsulot tayyor mahsulot deyiladi. Hozirgi davrda, ya'ni bozor iqtisodiyoti sharoitida xo'jalik yurituvchi sub'ektlar asosan tuzilgan shartnomalar (buyurtma papkasi) va bozor talabini chuqur va har tomonlama o'rganib mahsulot ishlab chiqarish, ularning turlari va hajmini belgilaydilar. Buning uchun esa yirik kompaniya, konsern va firmalarning tarkibida marketing bo'limlari tashkil qilinib ular faqatgina bozorning talabi va taklifini o'rganish, ya'ni zarur, tez sotiladigan mahsulotlarning turlarini va ularga bo'lgan talabni o'rganish bilan shug'ullanadilar. Boshqaruv rahbariyatiga tegishli takliflarni berib ushbu xulosalar u yoki bu mahsulotlarni ishlab chiqarish, ularning sifati va hajmi yuzasidan qarorlar qabul qilishda asosiy o'rin tutadi. Hozirgi davrda sub'ektning rivojlanishi va barqarorligida mahsulotlarni oldindan tuzilgan shartnomaga asosan ishlab chiqarish va sotish muhim o'rin tutadi. Ushbu tartib sub'ekt faoliyatining iqtisodiy ko'rsatkichini belgilashda va xo'jalik faoliyatining samaradorligini belgilash va belgilangan maqsadga muvofiqligini isbotlashda asosiy ko'rsatkichlar majmuasi hisoblanadi. Sub'ektning mahsulotni sotish hajmi ko'rsatkichini aniqlashda unga qiymatining kelib tushishidan qat'iy nazar sotilgan va jo'natilgan mahsulotlar, 375
samolyoti— yaqin orada Moskvadan Kanadaga uch yarim soatda uchib bora oladigan aTu—1445 samolyotining maketinni ham, yoqut olmasi bilan yangi o‘zlashtiriladigan yerlarning sug‘orish sistemasiii xam, xoxlomalik xalq ustalarining ajoyib o‘ymakorlik san’atlarini ham ko‘radi. Xoxlomalik o‘ymakorlar shu yerda, o‘z stendlari yonida ishlab o‘tirishibdi. Tomoshabin-sayyohlar ularning yog‘ochdan turli buyumlar yasashayotganini ko‘rishadi. Ora-sira ustalar ko‘llaridan chiqqan buyumni tomoshabinlardan biriga tak-dim etishadi. Shunday voqeaning guvohi bo‘ldik. Ustalardan biri ko‘lida o‘yib ishlayotgan ovchi it shaklini tamomlab, mehmop-lardan biriga taqdim etgan eli, buip ko‘rib turgan kalta lozim, yeng-yoqkasiz ko‘ylak kiygan. qora ko‘zoynakli yosh Juvon mehmonga yaqinlashib «Necha dollar ekan?» deya so‘rab qoldi. «Bepul» degan javobni eshitishi hamono ko‘zoynagipi oldi, yelkasini qisib, ajablandi, it shakliga suq-havas bilan tikilib turgan ko‘zlari chaqchayib, hayron bo‘lib qoldi. Aftidan, bu ayol sovg‘aning bebaholigini yo bilmaydi, yo tan olmaydi. Dunyoda eng ulkan domna pechining maketini ko‘rib hayratda qolgan tomoshabin sog‘liqni saqlash, ona va bolani muhofaza qilish bo‘limida uzoq turib qoladi. Bepul meditsina xizmati, tug‘ruqxonalar, chaqaloq hali olamga kelmasidanoq u haqda qilinadigan g‘amxo‘rliklar —bular hammasi ko‘pchilik sayyohlarga ertakdek bo‘lib tuyuladi. Ko‘rgazma shahri Monreal’ (EKSPO— 675 bahonasi bilangina metro qurdip. Shu tufayli ham kanadaliklar to‘rtta shahrida kilometr masofali Metropoliten ishlab turgan SSSRning bu sohadagi tajribalarini qiziqib tomosha qiladilar. Stendlarga qo‘yilgan fotohujjatlar, rasmlar, o‘nlab kichik ekran hamda telezk-ranlarda ko‘rsatilayotgan filmlar sovet kishilarining mehnati, hayoti, dam olishini yorqin aks ettiradi. Xohlagan tomoshabinlar zallarni ko‘rib bo‘lib, shu yerning o‘zidayoq kafeda, barda, restoranda ovqatlanishlari mumkin. Sovet respublikalaridan kelgan pazandalar tayyorlagan lazzatli ruscha, kavkazcha, ukraincha, o‘zbekcha, moldavancha ovqatlarni tatib ko‘rish imkoniga egadirlar. Mamlakatimizning «EKSPO —67 eda ishtirok etishi shonli ellik yillik yubileyga to‘g‘ri keldi. Ellik yil ichida sovet kishilari qo‘lga kiritgan yutuqlarni butun jahonga namoyish qilib ko‘rsatishda har bir ittifoqchi respublika kunlari o‘tkazilishi katta ahamiyatga ega bo‘ldi. Bunda respublikalarning delegatsiyalari bevosita qatnashishlari, bu yerga keluvchilar bilan uchrashib, matbuot konferensiyalari o‘tkazish, respublikalarning atoqli san’atkorlari ishtirokida konsertlar ko‘rsatilishi hammaning e’tiborini o‘ziga tortdi. Kanada matbuoti ittifoqchi respublikalarning milliy kunlarini, umuman, Sovet pavilvonining ishini o‘z sahifalarida muntazam yoritib bordi. O‘zbekiston kuni Yakshanba kuni barvaqt turgandik. Hammada bayram, tantana kayfiyati, yurtimizda 119
f) k,ishlok, xo‘jalik va o‘rmon xo‘jaligi korxonalari ^amda tashkilotlarining o‘rmonlar va ix,otazorlar, ta’lim, madaniyat va sog‘lik,ni sakdash obyektlari, shuningdek sport inshootlari egallagan yerlari; x) k,ishlok, xo‘jalik korxonalarining yangi utk,azilgan 6o f va uzumzorlari—ular meva k,ilish davriga kirishigacha, k,ishlok, xo‘jalik ekinlari ekish uchun k,ator oralaridan foydalanilishidan k,at’i nazar; ch) solik, tulovchining balansida bulgan x,amda tadbir­ korlik faoliyatida foydalanilmayotgan fuk,arolik x,imoyasi va safarbarlik ax,amiyatiga molik obyektlar egallagan yerlar. Kuyidagi yuridik shaxslar yer soligidan ozod silinadilar: a) madaniyat, ta’lim, sog‘lik,ni sakdash, mex,nat va ax,olini ijtimoiy m-u^ofaza k,ilish muassasalari, k,aysi idoraga bo‘ysunishidan k,at’i nazar, ular zimmasiga yuklangan vazifalarni amalga oshirish uchun ajratilgan yer uchastkalari uchun; b) de\\u043a,on xo‘jaliklari —davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan e’tiboran ikki yil muddatga; v) nogironlarning jamoat birlashmalari, «Nuroniy» jamg‘armasi va «Uzbekiston chernobilchilari» uyushmasi mulkida bulgan, ishlovchilari umumiy sonining kamida ellik foizini nogironlar tashkil k,ilgan yuridik shaxslar, savdo, vositachilik, ta’minot-sotish va tayyorlov faoliyati bilan shug‘ullanuvchi yuridik shaxslar bundan mustasno. Yer soligini x,isoblab chik,arish va byudjetga tulash muddatlari. Yer soligi yuridik shaxslar tomonidan x,ar yili 1- yanvargacha bulgan x,olatga k,arab mustak,il x,isoblab chikdriladi va solik, bo‘yicha ^isob-kitoblar yer uchastkasi joylashgan x^duddagi davlat solik, organiga joriy yilning 15-fevraligacha k,ishlok, xo‘jaligi ax,amiyatiga ega bo‘lmagan ^amda k,ishlok, xo‘jaligi ax,amiyatiga molik yerlar uchun belgilangan shakllar bo‘yicha taqdim etiladi. Bo‘shatib olinayotgan mablag‘lardan muayyan mak,sadlar uchun foydalanish sharti bilan imtiyozlar olgan yuridik shaxslar solik, tulovchilar uchun belgilangan shakl bo‘yicha va muddatlarda yer soligi x,isob-kitobini taqdim etadilar. X,isobot yili davomida yer mulklari tarkibida o‘zgarishlar yuz bergan yuridik shaxslar davlat solik, organlariga yer soligi tulanadigan ^isobot yilining 1-noyabriga kddar yer soligining anikdashtirilgan x,isob-kitobini taqdim etadilar. Agar alo^ida bino bir necha yuridik shaxsning balansida bo‘lsa, yer soligini x,ar bir yuridik shaxe alox,ida, egallagan ishlab chik,arish xonalariga mutanosib ravishda tulaydi.
Atrofdagi oziq-ovqat do’konlarida sut va suv mahsulotlari ham tanqis
mashhur fiziolog I.M Sechenov va I.P.Pavlovlarning analizatorlar haqidagi ta’limotlarida atroflicha ochib berilgan. Akademik I.P.Pavlov organizmning hissiy aks ettirish apparatlarini analizatorlar deb ataydi. Mana shuning uchun har bir sezgi organi analizaterlarning barcha qismlarini o‘z ichiga oladi. Ma’lumki, akademik I.P.Pavlov ta’limotiga ko‘ra, har bir analizator asosan uch qismdan iborat. 1) Tashqi ta’sirlarni qabul qilib oluvchi periferik qism (buni odatda retseptor deb yurgiziladi), 2) taassurotni markazga olib boruvchi (afferent) va markazdan tegishli javob reaksiyasini olib qaytuvchi (efferent) nerv tolalari; 3) analizatorning orqa yoki boshmiyadagi markaziy qismi. Sezgi mana shu qismlarning yaxshi va ravon ishlashiga bog‘liqdir. Analizatorlarning bironta qismi ishdan chiqsa, sezish bo‘lmaydi. Demak, sezishning fiziologik asosida analizatorlar ishidan iborat bo‘lgan organizmning reflector faoliyati yotadi. Analizatorlarning asosiy vazifasi organizmga ta’sir etayotgan turli qo‘zg‘ovchilarni ayrim bo‘laklarga ajtatishdan, ya’ni analiz qilishdan iboratdir. Shuning uchun ham sezgi organlari analizatorlar deb ataladi. Sezgi va idrok rivojlanishi boshqa, tobora qiyinroq bo‘lgan bilish jarayonlarining (xotira, hayol, tafakkur) paydo bo‘lishi uchun zamin yaratadi. Rivojlantirilgan sensorika zamonaviy odamning amaliy faoliyati takomillashuviring asosidir. Sensor tariya haqidagi sobiq sovet psixologlarining fikri g‘arb olimlari qarashlarining psixologik asoslaridan prinsipial tarzda farq qiladi. Har ikki tomon nuqtai nazarlari, avvalambor, bola sezgisi va idroki rivojlanishini harakatlantiruvchi sabablarini va uning bu jarayonda tarbiyaviy rolini tushuntirishda farqlanadi. Ko‘pgina g‘arb psixologlari sensor jarayonlar go‘yoki bolada tayyor holda tug‘ulganda mavjud bo‘ladi. Sensor tarbiyaning maqsadi—bu jarayonlarni mashq qildirish deb hisoblaydi. Rus psixologlarining nuqtai nazarlari bo‘yicha rivojlanish yangi, bolada ilgari bo‘lmagan sensor jarayonlarni shakllantirishdir. Albatta, nmnalizatorlarning takomillashuvi(eshitish, ko‘rish, teri tuyush, hid bilish yй Б.) 88201 va idrok rivojlanishining zarur shartlaridan va uning rolini rid etish mumkin emas. Lekin bu faqat sensor rivojlanishning organik imkoniyati, sharti, biroq, bularning barchasi sezgi tajribasini egallamay turib sodir bo‘lmaydi. Tafakkur, nutq, sensor tajriba ortishi natijasidir. «51 -
ta’kidlab o‘tganidek, Namoz siymosini badiiy adabiyotda gavdalantirishga ayrim urinishlar bo‘lgan. O‘z davrida Nurmon baxshi u haqda doston kuylagan, afsuski, dostondan ayrim parchalargina saqlanib qolgan, xolos; ulkan adib Abdulla Qodiriy Namoz haqida yirik asar yozish niyatida hujjatlar yig‘gan, afsus, uning bu niyatini ro‘yobga chiqarish imkoni bo‘lmagan; rus adibasi Anna Almatinskaya-ning "Zulm" trilogiyasida Namazga oid bir yarim sahifalik kichik apizod bor; I. Sulton "Noma’lum kishi" dramasidagi Niyoz obraziga Namozni prototip qilib olgan bo‘lsa-da, u tarixiy shaxs Namozdan birmuncha yiroqlashib ketgan... Qisqasi, "Qasoskarning oltin boshi" dagina ilk bor tarixiy siymo Namoz hayoti, kurashi batafsil hikoya qilib berildi. Namoz siymosi izchil, mukammal gavdalantirildi. Namoz sarguzashti ifodasida yozuvchi, yuqorida eslatilgan manbalarga tayanadi, ayrim o‘rinlarda manbalardagi tafsilotlarni aynan keltiradi; qolaversa, xalq orasida yurgan hikoya, rivoyat, naqllardan ham foydalanadi. Shu ikki jihatdan kelib chiqib muallif ham realistik sarguzasht, ham xalq og‘zaki ijodi ifoda usul-uslubini qo‘shib olib boradi, xayol-tasayavurga ham andak erk beradi; asar qahramoni Namoz go‘yo ertak, afsona bilan real hayot, tarix haqiqati orasida turuvchi o‘ziga xos betakror siymoga aylanadi. Darhaqiqat, Namoz xatti-harakatlari, g‘arayib sarguzashtlari, o‘ta tang-tig‘iz vaziyatlardan, balo-ofatlar chohidan eson-omon chiqib ketishi jihatidan ertak-afsona qahramaniga o‘xshab ketadi. Namoz xuddi folklor qahramonlari kabi bahodir qahramon, aql-zakovatda, topqirlikda tengsiz bir azamat; u asarda keskin, favqulodda hodisalar silsilasida namoyon bo‘ladi, qora kuchlar bilan mardlarcha olishadi, necha bor mushkul vaziyatlarga, makkor dushmanlar sirtmog‘iga tushib qoladi, lekin har
Homiladorlikdan saqlanish, boʻyida boʻlishdan saqlanish — istalmagan homiladorlikka yoʻl qoʻymaslik chora-tadbirlari
Nima qilish kerak? Har kimning uyida termometr bo‘lishi lozim Holsiz yotgan, ko‘p uxlayotgan va ishtahasi yo‘qolgan bolada tana harorati oshgan bo‘lishi mumkin Bunday paytlarda termometr qo‘yishga erinmang Bir yoshgacha bo‘lgan bolalarda ba’zan buni aniqlash qiyin bo‘ladi Tana harorati oshdimi, darrov uyga vrach chaqiring! A’zo bo‘lish Siydik ajratish-jinsiy a’zolar sili xavfli asoratlar qoldiradimi? Biologik aktiv qo‘shimchalar foydalimi yoki zararli? Ko‘p terlash azobidan holi bo‘lish Jigar sirrozi: alomatlari, sabablar, davolash va… Quloq oqqanda ona sutini sog‘ish to‘g‘rimi? Sayt materiallaridan to‘liq yoki qisman foydalanilganda veb-sayt manzili ko‘rsatilishi shart! Barcha huquqlar amaldagi qonunchilikka binoan himoyalangan
Tramp AQSh hukumatini yopish bilan tahdid qildi AQSh prezidenti Donald Tramp Finiksdagi chiqishi davomida hukumatni yopib qo‘yish bilan tahdid qildi. U Meksika bilan chegarada devor qurilishini moliyalashtirishni tasdiqlatish niyatida. «Bu devorni quring. Demokratlar biz buni qilmasligimizni istashmoqda, biroq menga ishonishingiz mumkinki, biz devorni qo‘lga kiritish uchun hukumatimizni yopamiz. Biz o‘z devorimizni qo‘lga kiritamiz», - degan Tramp. Uning so‘zlariga ko‘ra, demokratlar yaxshi qiladigan yagona narsa – bu tanqid. Tramp AQSh kongressiga ham murojaat qilgan. «Sizning ishingiz – amerikaliklarning chegara, soliqlar, sog‘liqni saqlash, umuman, ularning hayotiga ta'sir ko‘rsatuvchi istalgan masala bo‘yicha manfaatlarini ilgari surish», - deya ta'kidlab o‘tgan Amerika yetakchisi.
"Yoppeн P., Yзллek O. Teopия литepaтypъ -M.: Пpoгpecc, 1978.-C.245 243
4 iyul kuni Toshkent shahrida O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida navbatdagi yig'ilish o'tkazildi Bu haqida O'zAda xabar berildi
UzbekLife chet eldagi vatandoshlar bilan intervyularni davom ettiradi. Navbatdagi suhbatdoshimiz Shohruh Salimov Qashqadaryo viloyatida tug‘ilgan. Toshkent davlat sharqshunoslik universitetining “Jahon siyosati” yo‘nalishini tamomlagan. Hozirda Janubiy Koreyaning Sunmun universitetida “Xalqaro munosabatlar” mutaxassisligi bo‘yicha tahsil oladi. Bir o‘q bilan ikki quyon Bakalavr bosqichini Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida o‘qiganman. 4 yil davomida siyosiy nazariya, siyosiy analiz, siyosiy texnologiyalar, xalqaro munosabatlar va diplomatik etiket, protokol, geosiyosat kabi fanlarni o‘qib, o‘rgandim. Ushbu yo‘nalish faqatgina Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti hamda Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida mavjud edi. Sharqshunoslik universitetida nafaqat kamyob yo‘nalishlar, balki sharq tillaridan birini o‘rganish imkoniyati bo‘lgani sababli, mazkur oliygohni tanlaganman. Aniqrog‘i, “Jahon siyosati” yo‘nalishining ingliz-arab guruhida ta'lim olib, ushbu tillarni  ham o‘zlashtirdim. 4 yillik ta'limga asoslanib shuni aytishim mumkinki, Sharqshunoslik universiteti bazasi anchagina kuchli va tajribali professor-o‘qituvchilarga boy. O‘zbek tilida o‘ylab, koreys tilida bemalol gapira olasiz Aslida, Koreya Respublikasida o‘qishni davom ettirishimga bir do‘stim sababchi bo‘lgan. Bu taklif birinchi undan chiqdi va biz xorijdagi universitetlar, ularning madaniyati, xalqaro reytingi, shart-sharoitlari haqida ma'lumot qidira boshladik va yakunda Koreya biz uchun eng maqbul mamlakat, degan qarorga keldik. Birinchidan, koreys tilini o‘zbeklar boshqa tillarga nisbatan osonroq o‘zlashtira oladilar. Chunki so‘z tuzilishi deyarli bir xil. Ingliz tilidan farqli o‘laroq, siz o‘zbek tilida o‘ylab, koreys tilida bemalol gapira olasiz. Bu esa til kursida o‘qishga kelayotgan o‘zbeklar uchun ayni muddao. Ikkinchidan, Koreya Respublikasi so‘nggi 10 yilda ulkan rivojlanishga erishdi. Albatta, bu ta'lim sohasiga ham taalluqli. Professorlarning katta qismi AQSh, Avstraliya va Yevropa mamalakatlarida ta'lim olib qaytishgan. Adabiyotlar ham O‘zbekistondagidan farq qiladi. Bu esa sizning tahliliy qobiliyatlaringizni sinab olishingiz uchun yaxshi imkoniyat. Ayniqsa, bizning sohada. Uchinchidan, IT sohasi ancha rivojlanganligi sababli, talabalarning amaliy mashg‘ulotlari uchun barcha sharoitlar bor. Shuningdek, boshqa yo‘nalish talabalari ham, agarda qiziqishi bo‘lsa, ushbu fanlarni ixtiyoriy ravishda o‘zlashtirishi mumkin. To‘rtinchidan, to‘lov summasi masalasi. To‘g‘ri, boshida to‘lov miqdori qimmatdek tuyulishi tabiiy. Ammo bahoingizga qarab, 50 foizgacha chegirma (tabiiyki, universitet nizomiga asosan) olishingiz mumkin. Bundan tashqari, universitetning turli loyihalarida qatnashib, yuz foizgacha chegirma olish imkoniyati ham bor. Bundan tashqari, bu yerda har qanday vaziyatda sizdan yordamini, maslahatini ayamaydigan o‘zbeklar yetarlicha. Oshpaz, yurist, do‘konchi, tarjimon, bank xodimi, doktor, immigratsiya xodimi, xullas, har yerda yurtdoshlarning borligi sizga katta imkoniyatlar eshigini ochadi. Qabul yilda 2 marta: yoz va qishda bo‘lib o‘tadi Hozirda magistratura bosqichida o‘qiyotganim sababli, asosan, magistratura haqida gapirsam. Bu yerda fanlar ixtiyoriy, 1 semestr davomida 3 tagacha fan olishingiz mumkin. 1 yilda 2 semestr, semestr 3 yarim oy davom etadi. O‘qish kuz va bahor oylarida bo‘lib o‘tadi, shuning uchun qabul ham yilda 2 marta yoz va qishda bo‘ladi. Xorijliklar uchun asosiy talab bu ‒ til sertifikatlari IELTS yoki TOPIC. Menga qiziq tuyulgan jihat bu, professor va talabalar uchun ma'lum bir qoidalarning yo‘qligi. Ya'ni professor siz bilan xuddi do‘stdek munosabatda bo‘ladi, sizning fikringizni eshitadi, o‘zaro do‘stona munosabatni yaratishga harakat qiladi. Lekin bu hech qachon bahoga ta'sir qilmaydi. Ta'lim tizimida tartibning borligini eng katta yutuq deb bilaman. Har biri o‘z dasturiga ega Yana shuni qayd etib o‘tish joizki, har bir universitet o‘zining mobil dasturiga ega. Talabalar bo‘sh vaqtlarini OTMda o‘tkazib, bilimlarini oshirish imkoniyatiga egalar. Mobil dastur orqali esa siz uchun kerak bo‘ladigan barcha ma'lumotlarni olishingiz mumkin. O‘zbekistondagi oliy o‘quv yurtlari o‘quv dasturlari Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tasdiqlansa, Koreyada universitetlar o‘zi lozim topgan adabiyotlardan foydalanib, dastur tuzishadi. Har bir universitet o‘zining obro‘si uchun harakat qiladi. MDH davlatlaridan kelgan insonlar yashaydigan mahallalar bor Hozirda Cheonan shahrida istiqomat qilaman, universitet esa Asan shahrida. Masofa uzoq emas, 7 km. atrofida. Ochig‘i Cheonanda yashayotganligimning asosiy sabablaridan biri, bu yerda talabalar uchun qulayliklar ko‘p. To‘g‘ri, Koreyada barcha shaharlar deyarli bir xil. Aynan Cheonanning noodatiy tomoni MDH davlatlaridan kelgan insonlar yashaydigan ma'lum bir hududlar (mahallalar) bor. U yerda rus do‘konlarida yurtimizdan keltirilgan mahsulotlarning deyarli barchasini topa olasiz. To‘rtta o‘zbek oshxonasi mavjudligini bilaman. Masjidlar sonining ko‘pligi ham kishiga huzur bag‘ishlaydi. Dissertatsiyaga ma'lumotlar yig‘yapman Magistrlik dissertatsiyamni «Maydan inqilobining Ukrainani demokratlashtirish jarayonida tutgan o‘rni» mavzusida olib bormoqchiman. Hozirda 1 kursni tamomladim, shuning uchun shu kunlarda ma'lumot yig‘ish bilan bandman. Ushbu mavzuni tanlaganim sababi, inqilobning Ukraina uchun qanchalik foydali bo‘lgan yoki bo‘lmaganligini siyosiy analiz orqali ochib berish. Chunki hozirgi kun possovet davlatlarida inqilobiy ruh paydo bo‘lmoqda va bu yo‘lni Ukraina 2014 yilda allaqachon bosib o‘tdi. Ukraina misolida inqilobning davlatga bo‘lgan ta'sirini yoritib bermoqchiman. 9 oy vaqtim ketdi Hozirda TOPIC, IELTS kabi xalqaro sertifikatlarga egaman. TOPIC ‒ bu sizning koreys tilini qay darajada bilishingizni isbotlovchi xalqaro sertifikat. Unda maksimal ball 6 ball hisoblanadi va men 4 ballik darajaga ekanimdan faxrlanaman. Rosti, bunga erishish uchun 9 oy vaqtim, umrim ketdi. IELTSdan esa bugungi kunda 6-darajaga egaman. Ushbu sertikatlarni amal qilish muddati mavjud bo‘lgani sababli, universitetni tamomlab, ularni yangilab qo‘yishni rejalashtirganman. Bola tarbiyasi ‒ muhim hisoblanadi! Ushbu mamlakatda bolalar tarbiyasiga alohida e'tibor qaratiladi. Xususan, bolalar oldida tamaki chekish mumkin emas. Barcha maktablar oldida avtomobilda 30 km/s dan yuqori tezlikda yurish taqiqlanadi. Barcha maktablar avtobuslar bilan ta'minlangan. 18 yoshdan kichiklarga tamaki va alkogol mahsulotlarini sotgan qattiq jazolanadi. Barcha yurt taraqqiyoti uchun xizmat qiladi Janubiy Koreyaning ijobiy tajribalari har bir sohada yetarlicha. Shu sababli, ularning asosiylarini sanab o‘tishga harakat qilaman. Har bir shahar hokimiyati o‘z obro‘si, imiji uchun ishlaydi. Ya'ni aholining ishonch darajasi tushmasligi uchun har bir hodisa yuzasidan rasmiy bayonot beriladi. Hokimiyat qonun doirasida aholi manfaati uchun doim xizmatini ayamay, aholidan kelgan barcha murojaatlarni o‘z vaqtida hal qilishga astoydil urinadi. Janubiy Koreyada infrastruktura juda yaxshi rivojlangan. Shu sababli mamlakat ichidagi istalgan shaharga borsangiz, bir xil saviyadagi xizmatlar va imkoniyatlarga ega bo‘lasiz. 24/7 do‘konlar har qadamda, pochta xizmati a'lo darajada, yo‘l qoidasiga barcha haydovchi amal qiladi, haydovchilik guvohnomasini olish uchun ham faqatgina imtihondan o‘tish talab qilinadi xolos. Bularning barchasi aholi turmush tarzini yaxshilash uchun hukumat tomonidan qilingan ishlardan bir shingil xolos. Nazarimda, Janubiy Koreya taraqqiyotining asoslaridan biri bu qonun ustuvorligi bo‘lsa, biri xalqning talabchanligidir. Hatto, bir nechta sobiq davlat rahbarlarining qonuniy jazo muddatini o‘tayotgani ham, so‘zimga isbot bo‘la oladi. Asliddin Annayev suhbatlashdi
Bu haqda CNN telekanali xabar berdi Jumladan, Duterte tartibsizliklar uyushtiruvchilarni yoki oziq-ovqat tarqatilishiga xalaqit qiluvchilarni ham o‘qqa tutishga ruxsat bergan “Mening politsiya, harbiylar va barangaylarga [dahalar] buyrug‘im shundan iboratki, karantinga amal qilmaydiganlarni boshqarib bo‘lmasa va ular qarshilik ko‘rsatishni boshlasa hamda hayotingizga xavf tug‘ilsa, ularni otib tashlang”, deb aytgan Duterte Shu bilan birga prezident so‘l guruhlarni oziq-ovqat taqchilligi ortida isyon ko‘tarishning oqibatlari yomon bo‘lishidan ogohlantirgan Avvalroq mamlakat poytaxti Manilada hukumatdan oziq-ovqat masalasida yordam berish talabi bilan norozilik aksiyalari bo‘lib o‘tgan Oxirgi ma'lumotlarga ko‘ra, Filippinda 2633 kishi koronavirusga chalingan, 107 kishi undan vafot etgan Qoidabuzarlarga qarshi qattiqqo‘l choralar ko‘rishi bilan ma'lum bo‘lgan Duterte avvalroq og‘ufurushlarni va poraxo‘r amaldorlarni otishga ruxsat bergandi
"Namoz oʻqishni ham bilmasdi Toyloq tumanida uch yil sport kollejida oʻqigan, yunon-rim kurashi boʻyicha Toyloq Olimpiya zahiralari kollejida uch yil boʻlib, oilasidan biroz begonalashgandi chogʻi Har doim harbiy boʻlaman deb orzu qilardi", - deydi Sarvar
Ming afsuski, Sinovlar natijalari ko‘ngildagidek chiqmadi Masalan, tanlangan namunalar “O‘quv muassasalari uchun poligrafiya mahsulotlarining xavfsizligi bo‘yicha umumiy texnik reglament” hamda O’zDSt 2851:2014 me’yoriy hujjatida qo‘yilgan ayrim talablarga mos emasligi ko‘zga tashlandi
sdelayet tak, chtobы solnse yego gosudarstva vsegda siyalo nad golovami yego poddannыx, a ten yego schastya bыla ustoychi­ voy. Na samom dele sarem yavlyayetsya tot, kotorыy ne derjitsya za bogatstvo brennogo mira, ibo ono yavlyayetsya prexodyaщim, a ne postoyannыm. Bogatstvo yest to, kogda torjestvuyut spravedlivost i dobrota, i schaste verы dostigayet iz eto­ go mira rayskix sadov. Ob etom mojno govorit bez konsa. Vernemsya k grexam i pravilam upravleniya [gosudarstvom] i k drugim [voprosam]. Znay, chto, [soglasno slovam]: <Allax predpisal so­ vmestnoye moleniye blizkix> uchenыe, otkrыvayuщiye zako­ nы, i ix nablyudateli selyu sozdaniya roda chelovecheskogo schitayut lyubov Gospoda dvux mirov. Net bolshego schastya, kogda bojiy rab, uxodya iz etogo mira, unosit s soboy druj­ bu i lyubov k slavnomu Gospodu. Kogda serdse ochiщayetsya ot kolyuchek i musora prostupkov i zerno istinnoy lyubvi oroshayetsya vodoy vozderjaniya i podvijnichestva soglasno kanonam izbrannыx, <da osvetit Allax ix dushi>, to ono, razvivayas, dostigayet stepeni lyubvi, i vse, chto ne otnosit­ sya vozlyublennomu, polnostyu sgorayet, — stixi: Lyubov k [Allaxu] — eto to plamya, kotoroye, kogda vozgoritsya, Sjigayet polnostyu vse, chto ne otnositsya k vozlyublennomu. Raduysya, o lyubov nashey chistoy strasti, O tы, vrachevatel ot vsex nashix bolezney, O tы, sredstvo ot nashey gordosti, O tы, nash Platoni Galen. I yeщe, o dorogoy, chto otnositelno grexov suщestvuyet mnogo protivorechivыx [mneniy]. Nekotorыe privodyat slova Poslannika, <da blagoslovit yego Allax i privetstvuyet >, ko­ torыy skazal, chto suщestvuyet sem grexov. Pervыy — bыt yazыchnikom, boje upasi ot etogo; vtoroy — ubit cheloveka bez osnovaniya; tretiy — porochit blagochestivogo chelove­ ka; chetvertыy — prisvaivat neobosnovanno imuщestvo sirotы; pyatыy — zanimatsya rostovщichestvom; shestoy — begstvo odnogo musulmanina ot dvux nevernыx vo vremya boya s nevernыmi; sedmoy — oslushaniye roditeley, t. ye. ne­ povinoveniye otsu i materi. Nekotorыe iz uvajayemыx lyu­
Probirkaga 2-3 ml konsentrlangan sulfat kislota quying va unga cho‘p tushiring. Bir necha minutdan keyin cho‘pni oling va uning ko‘mirga aylanishiga e’tibor bering. Bu hodisani tushuntirib bering. 2-tajriba. SO” ioniga reaksiya. Uchta probirka olib, ularning biriga sulfat kislota, ikkinchisiga natriy sulfat, uchinchisiga mis sulfat eritmalaridan 2-3 ml dan quying. Har qaysi probirkaga 2-3 ml dan bariy xlorid eritmasidan qo‘shing. Nima kuzatiladi? Reaksiyalarning molekulyar 10nli tenglamalarini yozing. 3-tajriba. Mis (II)-oksidi va sulfitining olinishi. Silindirik probirkaga 1 ml mis (II)-sulfat eritmasidan quying va ustiga 5-6 tomchi natriy sulfit eritmasidan qo‘shing. Qora mis (IIl)-sulfit CuS cho‘kmasi hosil bo‘lishini kuzating. Boshqa bir shunday probirkaga 1 ml mis (II)-sulfat eritmasidan quying va ustiga 5-6 tomchi natriy ishqori eritmasidan qo‘shing. Probirkani cho‘kmasi bilan ohista qaynaguncha qizdiring. Cu(OH), CuO ga aylanishida cho“kmaning qoraligiga e’tibor bering. Nima uchun CuS va CuO hosil bo‘lishi turli sxema bo‘yicha borishini tushuntiring: Cи 5 CuS 407 Cи(OH), 5 CиO 4-tajriba. Xromatning bixromatga aylanishi va aksincha. 2-3 ml K»Cr»O, eritmasiga 1-2 ml ishqor eritmasidan qo‘shing. Eritma rangining o‘zgarishini kuzating. Eritmalarning rangi nima uchun o‘zgaradi? Reaksiya tenglamalarini yozing. 5-tajriba. Olti valentli xrom birikmalarining oksidlovchi xossalari. a) Probirkaga 2-3 ml kaliy bixromat eritmasidan quyib, ozroq (3-5 tomchi) sulfat kislota hamda 2-3 ml natriy sulfit eritmasidan qo‘shing. Reaksiyada SO3” ionlari oksidlanib, SO;” ionlarga ajraladi. Elektron tenglamalarini yozing. b) Probirkaga 2-3 ml kaliy bixromat eritmasidan quying, ozroq natriy nitrit eritmasidan qo‘shing, eritmani qizdiring. Eritma rangining o‘zgarishini kuzating. 71
soldat sapollariga tik turib javob berolmasa, Fishsr uni o‘tqizib qo‘yib javob berishga majbur qilardi. Xagen ko‘p mahal o‘zining «pruss maqtovlari»ni oltinrang sochlarini savatday qilib mag‘rur ko‘tarib yuradigan ober-hamshira freyleyn El’-fridaga aytardi. Snrilib turgan xalatdap ober-hamshiraning ko‘zga yaqin joylari shunchalar bo‘rtib turardiki, unga qaraganda ba’zi soldatlarning burni oqarib kstardi. Xagen baland ovoz bilan freyleyn El’fridaga: Men fyurerning irodasi bilan o‘z burchimni o‘tashga hozirman, sizning ko‘magipgizda chika-kam oriylar soninn oshirish ishtiyoqi bilan yonaman, deb aytdi. So‘ng ko‘zini qisib turib, unga boshdan-oyoq razm solib chiqdi-da, qat’iy ohangda dedi: —Ha, ikovlon faterland uchun ter to‘ksak arziydi, chog‘i, — Keyin buyurdi:—Men oyoqqa turganimda bu haqda eslatib qo‘yasiz. U El’fridani gah desa qo‘liga qo‘nadigan qilib olgan ediki, qiz o‘rnashib qolgan tartibga xilof ravishda, uning talabiga bo‘ysunib palataga mundiri bilan barcha anjomlarini keltirib berdi. Xagen kitelinn stul suyanchig‘iga osib qo‘ydi. Etigini koyka ostiga joyladi, shimini to‘shak tagiga saranjomladi, parabellumini esa befarq ko‘zdan kechirib, yostiq tagiga tiqib qo‘ydi. Ichak yallig‘lanish kasaliga mubtalo bo‘lib yonidagi koykada yotgan qo‘shnisi — Xagenga siz butunlay kitob o‘qimas ekansnz, deb bir necha marta dashnom bergan tashviqot rotasining xodimiga shama qilib, El’fridaga qizim senga aytaman, kelinim sen eshit, deganday gap qildi; — «Intellekt» so‘zipi eshitishim bilanoq,— Xagen adabiyot ishlari bo‘yicha fashist palatasining boshligi Gans Iostning gapini aytmoqda edi, —qo‘lim pistolet tepkisiga yuguradi.—U shishadek sovuq ko‘zlarini fashist tashviqotchisining suyak bo‘lib qolgan yuziga tikib, tagiga para-bellum qo‘yilgan yostiqni urib qo‘ydi. Kelishgan, bezbet bu pruss Ioganning nafratini qo‘zg‘ardi. Shu boisdan Vays o‘rnidan turib uzoq yurish og‘irlik qilishiga qaramay, palatada kamroq "bo‘lishga harakat qilardi. U koridorga chiqib ksetganicha soatlab shu yerda qolib ketar, faqat Xagenning jirkanch, chiroyli yuzlarini ko‘rmasa, uning ovozini, ko‘pirib maqtanchoqlik qilishlarini eshitmasa bo‘lgani edi. v Aftidan, Iogann ham Xagenga yoqinqiramay qolgandi. Bir kuni qandaydir general odamlari bilan gospitalni kelib ko‘rgan edi, unga Xagenni tanishtirishdi. Shunda general nasldor otni tomosha qilganday Xagenga qarab to‘ymadi. Xagenning o‘zi ham nasldor otga o‘xshab bo‘y-bastini ko‘z-ko‘z qildi, zotan, uning sin-sumbati oriy eksteryeri"Ga mos, hamma a’zolari irqiy jadvalga to‘la javob berardi. Shunda Xagen generalga yefrsytor Vays ham biroz maydaroq bo‘lishiga qaramay, oriyning a’lo nusxasi bo‘la oladi, dedi. Shundan so‘ng Vays ham generalning nazar-e’tiboriga sazovor bo‘ldi, general unga iltifot bilan bosh silkib qo‘ydi. Iogann Xagen o‘zini zimdan kuzatayotganini sezib qoldi. Suhbatlar paytida uVaysning so‘zlari ma’nisini o‘ylabgina qolmay, ularning qakday talaffuz qilinayotganiga ham diqqat bilan quloq solayotganga o‘xshardi. Vays ham o‘z navbatida Xagenga sinchkovlik bilan zingil soladi. Prussakning yuzi shamdek harakatsiz, marmar yanglig‘ sovuq edi, ammo qorachiqlari... Vays Xagenning ko‘zlariga razm solarkan, palatada yorug‘lik birday turganiga qaramasdan, unpng qorachiqlari dam kengayib,
Eslatib o‘tamiz, ayni vaqtda "H" guruhida KXDR terma jamoasi 5ta o‘yinda 13 ochko to‘plagan holda peshqadam bo‘lib turibdi O‘zbekiston esa guruhdagi raqiblaridan bir o‘yin kam o‘tkazgan holda 9 ochko bilan ikkinchi o‘rinni egallab turibdi
ji “ai d Nu uchib shi cha. o‘chib shi UT o‘ch Hchb 7 Ha ay Xi. Har kim bo‘lib qoldi o‘ziman, Qo‘rboshi aytgan so‘ziman, Yolg‘on aytmay qo‘rboshi, Ko‘rib kelgandiGr) ko‘ziman. Kuntug‘mish kelgan yo‘lloshi, Qayg‘u-g‘amda qolib boshi. Ot o‘ynatib chiqa berdi, Ko‘zidan to‘kilib yoshi. 1470 Hiyla vaqt oradan o‘tdi, Qichagan otlar oshib ketdi. Qirq yigit chiqqancha bundan, Necha beldan oshib ketdi. Yer yuzi qora tumandi(r), Bular qiynab shunda jonni. Qaraganman ko‘rinmaydi, Topmog‘i endi gumondi(r). Suyratgan teri izin topdi, Izlar bilan bular chopdi. 1480 Qayda ul tekisman ketdi, ! Nohaq qilmas, o‘zi xaqdifr). Shu kuni oradan o‘tdi, Peshinda quvalab yetdi. Birdan yotgan xom otlarni, To yetguncha esi ketdi. Qarang, bu rasmi-qoidaga, Birjonga bo‘lgan foydaga. Qirq yigit quvib yetganda, Otlar yetishdi daryoga. 1490 Qo‘yma, deb shovqinni soldi, Kark yigit atrofni oldi. Qay yog‘ga ketarin bilmay, Teri, ot o‘rtada qoldi.
- "Roma" evrokuboklar pley-offlari ilk o'yinlarida 20 marta yutqazib qo'ygan SHulardan faqatgina 6tasida keyingi bosqichga yo'llanman olgan
“Ijtimoiy fikr” so‘rovida qatnashganlarning 97,5 foizi Prezident saylovida ishtirok etishini ma’lum qildi “Ijtimoiy fikr” jamoatchilik fikrini o‘rganish markazi tomonidan “O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi — 2016” mavzuidagi ijtimoiy so‘rovning ikkinchi bosqichi o‘tkazildi. Bu haqda “Daryo”ga markaz mutasaddilari ma’lum qildi. Tadqiqotning birinchi bosqichida fuqarolarning elektoral kayfiyatidagi o‘zgarishlar, ularning saylov kampaniyasidan xabardorligi o‘rganilgandi. So‘rovning ikkinchi bosqichi shu yilning 2—10-noyabr kunlari, ya’ni saylovoldi tayyorgarlik tadbirlari qizg‘in pallaga kirgan paytda o‘tkazildi. Jami so‘rovda 2200 nafar kishi qatnashdi. Ularning 50,9 foizi shahar, 49,1 foizi qishloq aholisidir. Respondentlarning 49,5 foizi erkaklar, 50,5 foizi ayollar. Ijtimoiy tadqiqot mamlakatning barcha hududida tasodifiy-ehtimoliy usulni qo‘llagan holda tashkil etildi. So‘rovda qatnashganlarning mutlaq katta qismi — 97,5 foizi shu yilning 4-dekabr kuni bo‘lib o‘tadigan saylovda albatta ishtirok etishini ma’lum qilgan. So‘rovning birinchi bosqichida bu ko‘rsatkich 95 foizni tashkil etgan edi. Jamoatchilik fikrini o‘rganish mamlakat aholisining bo‘lajak saylov haqida xabardorlik darajasi jadal oshib borayotganini ko‘rsatdi. Masalan, respondentlarning 87,3 foizi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Konstitutsiya, “O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq, umumiy, teng va to‘g‘ridan-to‘g‘ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish orqali besh yil muddatga saylanishini biladi. So‘rovning birinchi bosqichida xabardorlik darajasi 85,2 foizni tashkil qilgan edi. Ijtimoiy tadqiqot tahlillari saylov kampaniyasi haqida fuqarolar xabardorligi yuksak darajada ekanligini ko‘rsatdi. Bunday natijalarga konstitutsiyaviy organ maqomiga ega bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan keng miqyosli tushuntirish-targ‘ibot tadbirlari amalga oshirilgani, shuningdek, saylov jarayoni ochiqligi va oshkoraligini ta’minlash, O‘zbekiston hamda xorijdagi OAVlarda izchil axborot berib borilishi orqali erishildi. So‘rov shuni ko‘rsatdiki, fuqarolarning mutlaq katta qismi uchun OAV mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotidagi voqealar haqidagi axborotlarning asosiy manbai hisoblanadi. So‘rovda qatnashganlarning 69,9 foizi saylov kampaniyasini doimo, 28 foizi esa imkon boricha kuzatib bormoqda. So‘rovning birinchi bosqichida bu ko‘rsatkichlar tegishlicha 68,1 va 22,3 foizni tashkil qilgandi. Ijtimoiy tadqiqot saylov kampaniyasi qizg‘in pallaga kirishi bilan televideniye, radio va matbuotning ommabopligi oshib borayotganini ko‘rsatdi. So‘rovda ishtirok etganlarning salmoqli qismi televideniyeni saylov kampaniyasi haqida tezkor, batafsil va qulay vaqtda axborot berish manbai sifatida e’tirof qilgan. Ular markaziy OAV saylovga tayyorgarlik ko‘rish va uning huquqiy asoslarini, shuningdek, nomzodlarning saylovoldi dasturlarini yoritishda tezkorlik va hozirjavobligi bilan ajralib turishini qayd etgan. Qatnashchilarning fikricha, OAV saylov jarayonining ochiqligi va oshkoraligini ta’minlamoqda. Ularning saylov kampaniyasiga oid xolis va ishonchli axborotlarini ijobiy baholangan. Tadqiqotda Prezidentlikka nomzodlarning shaxsiy fazilatlari bo‘yicha jamoatchilik fikri bilan ham qiziqildi. Ikki bosqichdagi tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlar qanday shaxsiy fazilatlarga ega bo‘lishi kerak”, degan savolga so‘rovda ishtirok etgan o‘zbekistonliklar “Yuksak zakovat, mustahkam iroda, halollik va tartiblilikni o‘zida jo etgan bo‘lishi kerak”, deb javob bergan. Nomzodlarning ustuvor fazilatlari sifatida davlat darajasida fikrlay olishi, siyosiy rahbarlik tajribasi, yuksak malaka, boshqaruvning zamonaviy ko‘nikmalaridan xabardorligi, bilimli, demokratik tamoyillar, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqligi, aholining turli ijtimoiy qatlamlari orzu-umidlarini hamda manfaatlarini hisobga olish istagi va intilishi, faol fuqarolik nuqtai nazariga ega bo‘lishi ko‘rsatib o‘tilgan. So‘rov fuqarolar kayfiyati saylov arafasida ijobiy va ezgu umidlar bilan yo‘g‘rilganini ko‘rsatdi. Chunki tadqiqotda qatnashganlarning 96,7 foizi Prezident saylovi muhim ahamiyatga ega ekanligi va ularning hayotida g‘oyat katta o‘rin tutishini ma’lum qilgan. Diqqat, diqqat! “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy kanali — “Toshqin ‘Daryo’”ga obuna bo‘lib, yangiliklardan ovozli ko‘rinishda bahramand bo‘lishingiz mumkin.
ma’lumotni saqlashni amalga oshirish va bu ma’lumotlarni iste’molchi xohlagan vaqtda ko‘rish mumkin. To‘plangan statistik ma’lumotlardan foydalanish oldindan aytish va energiyaresurslarni taqsimotini boshqarish energiyatizim ishining effektiv ahamiyat darajasini oshirish maqsadida kerakdir. v Raqamli bazaning qo‘llanilishi sarfning avtomatlashtirilgan yakka tizimini yaratishda, hisoblashda, energiya taqsimotida va to‘lovlarda imkoniyatlar yaratdi. Bunday tizim elektr energiya haqqini oldindan to‘lashga mo‘ljallangan. Foydalanuvchi bunday holda ma’lum energiya miqdori uchun oldindan haq to‘laydi. To‘lov haqida ma’lumot hisoblagichga bevosita ichki interfeys orqali keladi yoki ma’lumot har bir foydalanuvchi uchun maxsus individual Elektron kartaga yozilgan bo‘ladi. Karta to‘lov punktida programmalshtiriladi va keyin yozilgan ma’lumot ichki kartrider yordamida hisoblagichda hisoblanadi. Agar sotib olingan limit ishlatib bo‘lingan bo‘lsa agar yangi to‘lov bajarilmagan bo‘lsa hisoblagich foydalanuvchini energiyatarmoqdan o‘chiradi. Bunday holatda bu tizim elektrenergiyadan qarz bo‘lmaslikni ta’minlaydi. v Raqamli hisoblagich har xil konstruktiv ishlanmalardan iborat. Raqamli hisoblagichning og‘irligi va hajmi elektrmexaniq hisoblagichdan kamroq. Raqamli ekranning qo‘llanilishi foydalanuvchi uchun ma’lumot olishni yengillashtirdi. 31
07001 ga 07001 TINIK ndoxyor neknk ve) 8 0058—08 14 007—052) 9
K, = 2—221001—72) 1006 (4.7) Bu yerda: Ki-materiallarning eni va uzunligi bo‘yicha chiziqli kirishishi, S1—S2-birlamchi va ikkilamchi yuzalar. 3. Materialning hajmi bo‘yicha kirishishi. K, —Y j00-22791 10021-25. 10006 (4.8) 1 0, б, Bu yerda: Kv - materiallarning hajmi bo‘yicha chiziqli kirishishi, Vi - V2 - namunaning ishlov berilganda keyingi ko‘rsatkichlar. Demak materiallar kirishishiga 3 ta sabab bor. 1. Tayyor mahsulotni ho‘l ishlov berilganda pardozlash jarayonida saqlanib qolgan elastik deformasiyaning qaytish natijasida. 2. Materiallarni ivitganda ulardagi iplarning burtishi natijasida 3. Materialni ivitilganda sistema iplarning bittasi (arqoq) tekislansa, ikkinchi sistema iplar (tanda) egiladi. Gazlamalarning kirishishi tajriba yo‘li bilan aniqlanadi. GOST 8710—84 bo‘yicha 300x00 mm bo‘lgan namuna olinadi. Namunaga ikki yo‘nalish bo‘yicha 100x100 mm belgi qo‘yiladi. (rangli ip bilan tikiladi) yuvish mashinasida eritmalar bilan 20-25 9C 0.5 soat davomida yuviladi. Namunani quritib, dazmollab belgilangan nuqtalar orasini o‘lchaydi. Quyidagi formula bilan kirishish miqdori aniqlanadi. unda 200 100—100—0.5. T, 2 200-1 K = = 100 = 100—0.5-1,92 arqoq —20 77 (4.9) K, —100—0.0025L, «LL 90 K, = 10 99025 oboy Bu yerda: B1, B2-namuna qalinligi (mm), Ktanda-tanda bo‘yicha kirishish, Karqoq-arqoq bo‘yicha kirishish, Ks —-yuza bo‘yicha kirishish, Kv-hajmi bo‘yicha kirishish. Bir qancha yuvishdan keyin umumiy kirishishi. K,, —100—100-(1—0.01K, )-(1—-0.01K, )......(1—0.01K,)90 (4.10) Bu yerda: Kip-umumiy kirishish, Ki ...Ko, bir qancha urinishlardagi kirishimlilik. Gazlamalar kirishuvchanligi bo‘yicha 3 guruhga bo‘linadi 53
Yor bilsang hayot ishq-la Ko‘nglingni bezat ishkq-la. So‘rasa qo‘ling Akmal Qo‘lingni uzat ishq-la. borliqni ko‘klam: bor insoniyat, Nday naqadar ko‘rkam. ning g‘ayrati jo‘shar, yuarning hayrati oshar. gullarga burkab, man gilamdir to‘shar. rangidan tog‘ yonib, yayraydi quvonib, shoxida turli gul, r uyqudan uyg‘onib, Dir barchaga bu o‘tloq. to‘rg‘ay-yu zarg‘aldoq. lar qo‘shig‘in olqishlab, ranar jo‘r bo‘lib qizg‘aldoq. arni larzaga soladi, arga ezgu-his to‘ladi. ikmal bu muhabbat faslidir KNiNg g‘uborin oladi. Yashil libos kiyib tabiat Ziynatlagay borliqni ko‘klam Seni sevar bor insoniyat Xush kelibsan navro‘zi olam.
6 J J j Jizg‘ganak sahrolar, dashtlarda qoldim, Bir qultum suvga zor, tashnalab toldim. Chanqog‘im qondirdi misoli sharbat, Muhabbat, muhabbat, muhabbag. Qahraton shimolning ayozin totdim, Tungan tarashaday yotdim, muz qotdim. O‘lmadim —tanimga berdi harorat— Muhabbat, muhabbat, muhabbat. Yetgi yot, begona yurtlarda kezdim, Lekin o‘z yurtimda yurganday sezdim. Ortiq qoldirmadi shafiq, beshafqat— Muhabbat, muhabbat, muhabbat. Yuragim—bevafo, bevafo—qadrim, Muallaq dunyoda muallaq qaddim: Qaddimni tik tutdi vafodor hayot— Muhabbat, muhabbat, muhabbat. 7 i J F O‘rtamizda daryo oqsin, to men kechib o‘tolmay. Oftob bir o‘t-olov yoqsin, men qoshingga yetolmay. O‘rtamizda bir shunday tog‘ paydo bo‘lsinki, beadog‘, ixtiyorsiz chopganim Chog‘, to men oshib ketolmay. Suydirdi bu muhabbat, Kuydirdi bu muhabbat. Yuragimda qat-qat nafrat Tuydirdi bu muhabbat. O‘rtamizda dashtlar yonsin, yuzing ko‘rmay. Oh, sen... mayli, o‘lmay yurgin, to men o‘lmay. 25
“Barselona” matbuot xizmati jamoa sport direktori Erik Abidalning ketishini ma’lum qildi Tomonlar o‘zaro kelishuvga ko‘ra amaldagi shartnomani bekor qilgan Fransiyalik mutasaddi 2018-yildan buyon katalonlar klubida direktor lavozimida ishlab kelayotgandi Avvalroq “Barselona” jamoa bosh murabbiyi Kike Setyenning iste’fosini e’lon qilgandi Eslatib o‘tamiz, Abidal yil avvalida jamoa yetakchilari, xususan, Messi bilan yaxshi munosabatda emasligi haqida xabarlar tarqalgandi Shuningdek, Erik “Bavariya”ga uchralgan 2:8 hisobidagi mag‘lubiyatdan keyin ham Kike Setyenni qo‘llab-quvvatlagan Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
Bir so‘z bilan aytganda, 2016-yilda iqtisodiyotimizni rivojlantirish, modernizatsiya qilish va tarkibiy o‘zgarishlarni amalga oshirish uchun 17 milliard 300 million dollar qiymatidagi investitsiyalar yo‘naltirish, ularning o‘sish sur’atini 109,3 foizga yetkazish belgilangan Ana shu investitsiyalarning 4 milliard dollardan ortig‘ini xorijiy investitsiyalar tashkil qiladi, bu 2015-yilga nisbatan 20,8 foiz ko‘pdir
g‘ururlanayotganiga ishonardi Ozod. “Hozir zilzila ro‘y bersaydi”, – deb o‘yladi u, chunki zilzilaning sabablaridan birini ham tushunib yetayotgan, qarshisida havo ham, tuproq ham, suv ham junbishga kelayotgan edi. –Sen aytgan narsalarning hammasi birlashgandagina imon paydo bo‘layotgani-ni ham anglayolmaysan! –deb davom etdi Ozod. –Imon har narsaga azizlik maqomini bermasaydi, unda bukishilar umr haqida, hayot va mamot haqida so‘z aytmagan bo‘lur edilar. Elim deb yovga qarshi chiqib halok bo‘lib ketganlar aslida imonlari bois jondan kechgan edilar! Qara va ko‘r, endi men ikkinchi so‘zimni aytaman. –M-u bor ak b o‘ling iz, ey ah lima ’ ni! * * * Zilzila ana shunda ro‘y berdi! ...ulkan va adoqsiz tog‘lar ostidagi tiyiqsiz bir kuch tevarakdagi bor narsani silkitib, tashqariga chiqishga urindi. ...sonsiz-sanoqsiz qushlar qo‘rquv ichra potirlab samoga ko‘tarilishdi. Vahimaga tushgan hayvonlar ne qilarini bilmay, turgan joylarida gir-gir aylanishdi. ...qirlar bag‘rida o‘sgan qizg‘aldoqlar bab-baravar yuksalishdi, kimningdir daragini so‘roqlab yurgan bahoriy shabada ham kuchayib, bo‘ronga aylandi-da, hayqirib esa ketdi. ...ko‘klarda xasta bir kishiga vido aytib ketayotgan turnalarning safi buzildi. ...suzib borayotgan chopqir toylarning eng olddagisi munkib ketdi, yollari uzun-uzun havolandi, bulutlar suruvi bir-biriga mingashib-qo‘shilib ketdi. ...o‘shshaygan qoyalar labida o‘sgan bir tup na’matakning shoxchalarini shamol yulqilay boshladi, majnuntol tagida o‘tirgan bir kishi nihoyat, g‘amlaridan ozod bo‘lib, tevarakka alangladi. ...taqdir so‘qmoqlaridan boshini egib jim ketayotgan boshqa bir zot samoga–chaqmoq yolqini tarafga qaradi. ...el uchun halok bo‘lgan bir kishi yuragidagi o‘qni sug‘urib oldi, jarohatdan silqqan qon yerga chak-chak tomib, o‘rnidan qizilgullar va
17 beradi. Huddi shuningdek ikkinchi yordamchi H2(H2 IJ H/) tekislik o‘tkazib ikkinchi N nuqta yasaladi. Bunda H2 nP —c va H2 MQ —d bo‘lganda «Nd = Y bo‘ladi. M va N nuqtalar tutashtirilib berilgan tekisliklarning kesishuv chizig‘i hosil qilinadi. 6.2-rasmda P tekislik ikki parallel to‘g‘ri chiziq proyeksiyalari vaQ tekislik ikki kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar orqali berilgan. Bu tekisliklarning kesishuv chizig‘ini yasash uchun HI INI H (HIy Jl Ox) yordamchi kesuvchi gorizontal tekislikni o‘tkazamiz HI tekislik berilgan P vaQ tekisliklarning tomonlari 7/(17 17”), 2(27 27), 3(37 37), 4(474”) nuqtalarda kesib o‘tadi. P vaQ tekisliklarning gorizontal proyeksiyalariga tegishli 1; 2/va 374” nuqtalarni yasab olinadi. 7/7; 2” va 37 4” gorizontallar o‘zaro kesishib, P vaQ tekisliklarning kesishuv chizig‘iga oid M” nuqta yasaladi. Ikkinchi yordamchi H2 ЦH (H2 OX) tekislik o‘tkaziladi. Yuqoridagi ketma-ketlik takrorlanib N(N/ N”) nuqta proyeksiyalari yasaladi. M7 N’va M”, N” nuqtalarni tutashtirtuvchi 1, 1” to‘g‘ri chiziqlar P vaQ tekisliklar kesishuv chizig‘ining proyeksiyalari bo‘ladi. Ya’ni, P(P’ PN QQ Q7”) -101(171”) hosil bo‘ladi. Berilgan ikki tekislikning kesishuv chizig‘ini yasashda yordamchi kesuvchi tekisliklarni V frontal proyeksiyalar tekisligiga parallel qilib olish mumkin. Yoki kesishuvchi tekisliklarni birini gorizontal, ikkinchisini frontal holda olsa ham bo‘ladi.
Fanlar Akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi ham yangi universitet tarkibiga kirib, uning asosida O‘zbek tili va adabiyoti muzeyi tashkil etiladi
"Ichki istak bo'lsa bas, hech narsa insonni tanlagan yo'lidan qaytara olmaydi Xuddi shunday ishga maqsad bilan yondashmagan odamga ham hech narsa yordam berolmaydi "
Didaktik o‘yinli mashg‘ulotlarda o‘qituvchi avval o‘quvchilarni individual (yakka tartibdagi), so‘ngra guruhli o‘yinlarga tayyorlashi va uni o‘tkazishi, o‘yin muvaffaqiyatli chiqqandan so‘ng esa, ularni ommaviy o‘yinlarga tayyorlashi lozim. Chunki o‘quvchilar didaktik o‘yinli mashg‘ulotlarda faol ishtirok etishlari uchun zaruriy bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘lishlari, bundan tashqari, guruh jamoasi o‘rtasida hamkorlik, o‘zaro yordam vujudga kelishi lozim. Kimyo o‘qituvchisi didaktik o‘yinli mashg‘ulotlarni o‘tkazishga qizg‘in tayyorgarlik ko‘rishi va uni o‘tkazishda quyidagi didaktik tartibga rioya qilishi talab etiladi: 1. Didaktik o‘yinli mashg‘ulotlar dasturda qayd etilgan mavzularning ta’limiy, tarbiyaviy va rivojlantiruvchi maqsad hamda vazifalarini hal qilishga qaratilgan bo‘lishi; 2. Jamiyatdagi va kundalik hayotdagi muhim muammolarga bag‘ishlanib, ular o‘yin davomida hal qilinishi; 3. Barkamol shaxsni tarbiyalash tamoyillariga va sharqona odob-axloq normalariga mos kelishi; 4. O‘yin tuzilishi jihatidan mantiqiy ketma-ketlikda bo‘lishi; 5. Mashg‘ulotlar davomida didaktik tamoyillarga amal qilinishi va eng kam vaqt sarflanishiga erishishi kerak. 51
Qozog‘istonning Jambul viloyatida, “Olmaota—Toshkent” yo‘lining 181-kilometrida 20-aprel kuni mahalliy vaqt bilan 5:09 da Van Hool avtobusi bilan yuz bergan yo‘l-transport hodisasi oqibatida O‘zbekistonning uch nafar fuqarosi halok bo‘lgan, yana 13 o‘zbekistonlik tan jarohati olgan Bu haqda O‘zbekiston Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lum qildi (Mehnat vazirligi tan jarohati olgan o‘zbekistonliklar sonini 12 nafar deb ko‘rsatmoqda) Avtobus salonida jami 47 nafar yo‘lovchi bo‘lgan Hodisa oqibatida jami 11 kishi halok bo‘lgan, 29 kishi tan jarohati olib, kasalxonaga yotqizilgan Favqulodda vaziyatlar vazirligidan qo‘shimcha qilishlaricha, Jambuldagi YTH bo‘yicha O‘zbekiston va Qozog‘iston favqulodda vaziyatlar idoralari hamkorlikda tegishli ishlarni amalga oshirmoqda Jambuldagi avtobus avariyasida halok bo‘lgan O‘zbekiston fuqarolari:
Bosh sahifa O'zbek kinosi Bugun portalimiz sahifalaridan yana bir yangi klip o’rin oldi Ushbu klip haqida biz sizlarga avval ham xabar bergan edik Dilso’z hamda Shohruh Mirzo tomonidan ijro etilgan duet taronaga klip suratga olish jarayonidan fotosuratlar taqdim etgan edik Va nihoyat mazkur klipni ham qarshi olishingiz mumkin
Kubalik va amerikalik amaldorlar ikki davlat o‘rtasida 52 yil muqaddam "sovuq urush" tufayli to‘xtab qolgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri pochta aloqalarini tiklashga tayyorlanishmoqda. "AQSh va Kuba 10 dekabr kuni Mayamidagi muzokaralar chog‘ida ikki mamlakat o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri pochta aloqalarini tiklash yuzasidan kelishuvga erishdi", deyiladi Amerika tashqi siyosiy boshqarmasi xabarida. Bu bo‘yicha shartnoma tafsilotlari yaqin haftalarda ishlab chiqiladi. Qayd etish kerakki, shu yilning martida AQSh va Kuba o‘rtasidagi munosabatlar iliqlashgach, telefon aloqalari tiklangandi. Bundan tashqari, tomonlar Kubada internetdan foydalanish imkoniyatlarini yaxshilash masalasini ko‘rib chiqmoqda. Ayni vaqtda kubaliklarning 25 foizigina internetga kirish imkoniyatiga ega hisoblanadi.
O‘lkaning chegarasi juda murakkab. Janub va sharq tomonlarida chegaraning tog‘larning suvayirg‘ichidan o‘tkazilgani ma’qul. Chunki bu tog‘lar iqlimiy va gidrografik chegaralar bo‘lib hisoblanadi. Lekin shimoli-g‘arbiy, shimoliy va shimoli-sharqiy chegaralarni aniqlash ancha murakkab. Bu yerda iqlimiy chegaralar yo‘q desa bo‘ladi. Shuning uchun bu yerda tektonik chegaralarni asos qilib olish mumkin. Yuqoridagi fikrlarga asoslangan holda Turkiston o‘lkasi chegaralarini quyidagicha belgilash mumkin. tomovda Kaspiy o‘ladi moli-g‘arbiy chegara Emba daryosining quyar joyi yonidan boshlanib, Mug‘ojar tog‘larining janubiy etaklarigacha Sopann By chegara, Shaakiy Yevdasha. shlatfzriasi bilan Turon Platformasi chegarasiga to‘g‘ri keladi. Degara shq. uzunlik va 487 shim. kenglikka yetgandan keyin shimolga. "urilib Jetigara shahrigacha boradi. (o‘ngra shimoli-Sharqqa tomon Qustonoygacha davom etadi va undan Ayirtov-ga boradi. Ayirtov —o‘lkaning eng shimoliy nuqtasi. So‘ngra chegara sharq va janubi-sharqqa tomon Qozog‘iston past tog‘larining shimoliy etaklari bo‘ylab davom etib, Qozog‘iston—Xitoy chegarasida Savr tog‘larining etagiga keladi. Sharqiy chegara Savr, Sharqiy Jung‘oriya, Jung‘oriya, Boroxoro, Iren-Xabirga, Qarat, Xoliqtog‘ tizmalari suv ayirgichi orqali o‘tib, Xontangri tog‘ tuguniga keladi.. Undan so‘ng Ko‘kshag‘gal, Otboshi tizmalari suvayirg‘ichi - srqali o‘tib Farg‘ona tizmasiga tutashadi, so‘ngra Oloy-ning sharqiy qismi va Sariko‘l tizmasi bo‘ylab o‘tib, Hindi-. qush tog‘lariga tutashadi. Janubiy chegara Hin d. Safedko‘h, Nishopur tog‘