text
stringlengths 7
335k
|
|---|
X Velichestva — mavlana Tabrizi– delal vsyo vozmojnoye
i nevozmojnoye, chtobi podnyatB povelitelya na nogi, no
vse yego staraniya okazalis’ bezpoleznimimi. Ne gomog i
konsilium priglashyonnix iz Samarkanda
lekarey.
Sostoyaniye bol’nogo uxudshalos’ ne po dnyam, apo chasam.
Tem ne menes, Amir Temur ne xotel umiratB. Vperedi
predstoyal poxod na Kitay i dela, zaplanirovannme
na blijayshiye godi. Iznemogaya, velikiy Temur kak
prestoy smertniy vsyo je uveroval v glubine dushi v
svoy neizbejniy kones. On lejal, ustavivshis’B
v
potolok, i veya jizn’, provedyonnaya verxom na kone v
krovoprolitnix bitvax, proxodila pered yego glazami.
Nevol’no pered vzorom vstavali god’ trudnoy bor’b’
za izbavleniye strani i naroda ot mongol’skogo iga,
sobiraniye zemel’ Maverannaxra i Turkestana v yedinos
gosudarstvo, chto darilo tem sammm miri spokoystviyo
zemlepashsu, remeslenniku i kupsu, vosstanovleniye
razrushennix gorodov
i sel, rmtye kanalov
i
provedenis vod’ v bezjiznennme stepi... Razdum’ya 060
vsyom etom kak-to ugeshali yego dush-u. No kogda prixodili
na pamyat’ dni krovoprolitimx bataliy, unosivshix
mnogiye jizni, razrusheniye gorodov
i sel,
yego
oxvat’gvalo unmniye i pechal’, droj’ probegala po yego
telu,
ion oblivalsya xolodnim potom. Sojalel
o
sodeyannom, no iskrennogo raskayaniya ne chuvstvoval.
Razve tvoril on vsyo ego po svoyey vole? Net, konechno.
NezavisimostvB, svoboda i blagopoluchiye stranip i
naroda vo mnogom zaviseli v te vremena ot sili i
umeniya zashishat’seya, kogda navisal nad golovoy mech
nepriyatelya. Yem-u prishli
v golovu slova kitayskogo
posla, skazannme v Qani gile v proshluyu osenv: "Dan’
velikomu imperator-u peredadite cherez nas, ili...7"
Zdes’ posol zamyalsya i ne smog doskazat’ svoyu iMsl’
do konsa. Po-vidimomu, na nego podeystvoval suroviy
vzor velikogo saxibkirana.
–Ne ugrujdayge sebya, – otvetil on tog‘da naglomu
poslu, — dan’ mi dostavim v Xanbalkk sami.
15 fevralya 1405 goda Temur potreboval k sebe jen,
. starshix emirov i blizkix i iz’yavil im svoyu poslednyuyu
volyu:
|
Salomatlik kaliti yoxud ko‘zoynaksiz hayot sari
123
bundan bir necha yillar ilgari taxtdan voz kechgan va podshohlikni o‘g‘liga topshirib, haqiqat izlab, darbadarlikni ixtiyor
etgan ekan.
—Assalomu alaykum, otajon. Eson-omon qaytib keldingizMI...
—Yo‘q, yo‘q o‘g‘lim, men hali qaytganim yo‘q. Men dunyoning
u chekkasiga bordim, endi bu chekkasiga ketmoqdaman. Yo‘lim
sening mamlakatingdan o‘tar ekan.
–Otajon, axir bu sizning yorlaringiz-ku:
Va Yo‘q, o‘g‘lim, bu joylar seniki
–Ota, juda ozib ketibsiz, charchabsiz. Shohga ot keltiringlar.
—Yo‘q, bolam. Bilasan-ku, piyoda yurishni va nochorlikni ixtiyor etganman. Agar keksa, kasalmand otangga juda yordam berging
kelayotgan bo‘lsa, manavi idishga bir necha mis tanga tashla. Unga
non olib yeyman. Otangga bundan boshqa narsaning keragi yo‘q.
Tilanchilarning pul yig‘adigan kichkina, kir-chir yog‘och idishini ko‘rib o‘g‘il uyalib ketibdi.
–Xazinabon!
Xazinabon o‘sha zahotiyoq hozir-u nozir bo‘libdi.
– Manavi idishni to‘ldirib ber.
—O‘g‘lim, idish to‘lsa yetadi, undan ortig‘ini ololmayman.
Bir yalangoyoqqa shuncha boylik berilganini ko‘rib, xalq g‘ala-g‘ovur ko‘taribdi. Ulardan har biri bu juldurvoqi cholni bo‘g‘ib
tashlashga tayyor edilar. Ular:
—Yashasin, podshoh; Bitta kambag‘alga shuncha boylik in’om
qildi-ya
Xazinabonning esa ko‘zi kosasidan chiqayozibdi. Idishga qancha
tanga solmasin, u bo‘m-bo‘sh qolaverar ekan.
—Bu qanday g‘aroyib idish, ota?
—Hey, xazinabon, nega baqrayib qolding. Solaver tangalarni
Har gal solingan hovuchdan shahzodaning hayrati ortaveribdi. Idishga bir qop oltin solishsa ham, u bo‘m-bo‘shligicha qolaverar ekan.
—Bu qanday g‘alati idish, ota?!
—Ko‘rdingmi o‘g‘lim, qanday baloga yo‘liqqanimni? Imkoning bo‘lsa, bugun meni qornimni to‘ydir..
O‘g‘il idishni qo‘liga olib, hayrat bilan-u yoq-buyog‘ini aylantirib ko‘ribdi, keyin g‘azab bilan uni taraqlatib chang yo‘lga
qo‘yibdi-da, buyuribdi:
|
tolalari quyidagilar bilan sinaptik
bog‘ hosil qiladi:
-orqa shox neyronlari (T),
SG-neyronlari
bilan ham
SG neyronlari
o‘z navbatida orqa shox neyronlari
bilan ham sinaptik bog‘ hosil qiladi.
Yo‘g‘on
tolalarni
qo‘zg‘alishi
(4)
SG
ni
qo‘zg‘atadi
va natijada darboza
berqilib
orqa
shox neyronlariga
(T)
impuls
o‘tmaydi.
Ingichka
tolalarni
qo‘zg‘alishi
esa SG ni tormozlaydi (-) va natijada darboza ochiq qolib orqa shox
neyronlariga impulslar o‘taveradi.
Taxmin
qilinishicha
» og‘riq
orqa
shox
neyronlarini
(T)
tez-tez
"qitiqlanishidan" natijasida kelib chiqadi.
SG ni neyronlari esaT
neyronlarni
qo‘zg‘atuvchi impulslarni yo‘lini to‘suvchi yoki ochuvchi darvoza rolini o‘ynaydi.
Masalan:
-agarda
impuls yo‘g‘on toladan kelsa SG neyronlari aktivlashib darvozani
berkitib impulslarni T neyronlarga kelishi bloklaydi.
-agarda
ingichka tolalar qo‘zg‘alsa SG-neyronlari tormozlanadi natijada
darvoza ochiq qoladi va ingichka tolalardan kelgan impulslar oqimi T-neyronlarni
qo‘zg‘atadi va oqibatda og‘riq seziladi.
Bu nazariyaning to‘g‘riligini quyidagilar tasdiqlaydi:
1. Manjet
bilan tomir qisilsa 10-15 minutdan keyin taktil va boshqa sezgilar
yo‘qoladi, lekin og‘riqni sezish kuchayadi.
Sal tegilsa ham og‘riq seziladi, chunki
neyronlarni tormozlovchi ta’siri yo‘qolgan bo‘ladi.
Gipoksiyada ingichka tolalar
impulslarni o‘tkazaveradi, chunki
ular gipoksiyaga chidamlidir.
2. Nerv kesilsa anesteziya va sog” zonalar orasida kuchli og‘riqli zona bo‘ladi,
chunki
yo‘g‘on
tolalar
innervatsiya
zonasi
kamroq,
ingichkalariniki
esa
ko‘proqdir.
Shuning
uchunnerv
kesilgandan
keyin
ayrim joylarda
yo‘g‘on
nervlarni innervatsiyasi kam bo‘ladi.
3. Fantom og‘riqlar
- amlutatsiyadan keyin kuzatiladi. Bu vaqtda yirik nervlar
kesilganda periferiyadan keladigan impulslar
kelishi kamayadi
va natijada orqa
miya neyronini boshqarish qiyin bo‘ladi.
Bu vaqtda oddiy stimullar ham og‘riq
yuzaga keltiradi.
4. Kauzalgiya -yirik somatik nervlar chala kesilsa bo‘ladi. Yirik nerv tolalarni
kesilsa,
periferiyadan
ingichka
tola
orqali
orqa
shoxga
keladigan
impulslar
ko‘payadi, SG tormozlanadi
va natijada darvoza ochiq bo‘ladi. Fantom og‘riq va
kauzalgiya orqa miya yuqori qismlarda patologik kuchaygan
generator
hosil
bo‘lganda ham yuzaga keladilar.
Alaxistiruvchi ta’sirlar
(isitish, ishqalash, sovuq, gorchichnik
va boshqalar)
ta’siridan
og‘riq
kamayadi,
chunki
ular
yo‘g‘on
tolalardan
keladigan
impulsatsiyani ko‘paytiradi.
2.
Og‘riqning generator
va sistemli mexanizmlari nazariyasiga binoan
(G.N.Krijanovskiy,1980)
patologik
og‘riqning
paydo
bo‘lishida
notsitseptiv
sistemada patologik kuchaygan
qo‘zg‘alish
generatorlarining
hosil
bo‘lishi
asosiy rolni o‘ynaydi.
Generator o‘zini faolligini o‘zi quvvatlab turishi mumkin bo‘lgan giperfaol
neyronlar agregatidir. Generator orqa miyaning
afferent sistemasida (dorsal
shoxlarda), hamda notsitseptiv sistemaning boshqa bo‘limlarida ham paydo
255
|
ham uyasi atrofidaginarga hujum qiyamaganidek, Jiras-lan
ham qo‘ni-qo‘shnilarga tegmasdi.
U
mana shuning
uchun hamgapini bunday boshladi:
—Nimaga tashvish tortyansan, boshliq Bu ovulda
ot
o‘g‘rilar yo‘q,—u shoshiyamay har bir so‘zini salmoq bilan
gapirdi.—Men hamma
bozorlarda
bo‘laman.
Bu
yerlardagi meyga tanish otlar sotilganini hech yerda ko‘rmadim,
— Kundetning oti-chi) —deb
qichqirdi
Masxud Qatqorin.
Kundetning oti o‘g‘iryaangani yo‘q,—dedi Jiraslan
pinagini buzmay.—U otini qimorda
boy bergan.
Agar
buni yolg‘on desanglar, ana Kundetning o‘zi aytsin. O‘ziyam
shu yerda.
Hamma akasga suyangan Kundetga o‘girildi. Bor-yo‘g‘ini sovurib tamom qilgan asli zodagon Kundet chindan ham
g‘iq etolmasdi. U otasidan qolgan mol-mulkini tez kunda
yo‘q qilgan, peshanasida bitta-yu bitta oti va zodagon degan nomigina qolgandi. Kundet o‘sha otiniyam yo boy bergap,
yo pullab ichgandi.
—Tabarruk yurtimiz otlarining bitta yoli ham to‘kilmaydi,—dedi Jiraslan gapida davom etib.
—Gapni juda qotiryapti-ku { O‘zing mipib kelgan otni qayerdan olding bo‘lmasa?
—dedi Masxud ham bo‘sh kelmay.
Hech kim Masxud Qatqorindan bunday ko‘tara gap kutmagandi. Uning yoniga jarchi Yerul’ buva qo‘shildi. Biroq
Jiraslan ular tomonga bir qarab
qo‘yuvdi, ikkovining
hamdami ichiga tushib ketdi.
—Hoy, chandir Natqorin!
Hoy,
sen, mo‘ylovli
baqiroq) Baytal minib baqirganlaring kamlik qildimi) Cho‘-yama! Agar hovlingdan. biror parsa o‘maradigan bo‘lsam,
o‘shanda ham baytalingga tegmayman.
Jiraslanning bu zo‘r javobi
hammani
kuldirdi. U
baqiroq. Yerul’ buvaga har qancha kekkaysang bo‘laveradi,
deganday shama qilgandi. Nega deganda, Disaning bo‘yiga
yetib qolgan Sarima degan qizi buvaga jiyak bo‘lardi. Biroq imperiyaning ayovsiz qilichi uchun xursandlikdan ko‘ra
«Odamlarning ma’yusona jim turishi maqbul bo‘lsa kerak.
"Aral’pov yana gapira boshladi:
Men Jiraslanning ganini eshitaman deb to‘yga yoki
bayilga kelganim yo‘q. Boshqalar gapirsin. Yo qo‘ylar bo‘rini ovchiga tutib berishdan ko‘rau bilan yashashni ma’-
"qul ko‘risharmikinr To‘g‘ri
gapiryanmanmi) Agar og‘izla-
"ringga jo‘xori solib kelgan bo‘lsanglar,
ganirishning
yo‘lini topaman.
42
|
176
JAHON ADABIYOTI 2015/4
yechimlar me’morlarning yangi g‘oyalarni hayotga tatbiq etishiga sabab
bo‘ldi. Bu esa matematika va mexanika kabi fanlarning rivojlanishini kuchaytirdi, mustahkam qurilish materiallari, konstruksiyalarning
aniq hisob-kitobi, qurilmalarning pishiq va mustahkam, yengil bo‘lishiga
olib keldi. Ayniqsa, 2003–2007-yillar davomida qurilgan 1350 o‘rinli
Opera teatri binosining 2009-yili Yevropa Ittifoqining “Eng yaxshi
me’morchilik asari” mukofoti bilan taqdirlanishi zamonaviy Norvegiya
me’morchiligining xalqaro darajadagi nufuzini namoyon qiladi.
Norvegiya milliy raqsining ilk
ko‘rinishlari mil. av. X–V asrlarga
mansub qoyatoshlarga o‘yib tushirilgan tasvirlarda uchraydi. Arxeologlar aniqlaganidek, tasvirlardagi raqs harakatlari qasamyod qilish
marosimini eslatadi. Milodiy 1232-yilga tegishli tarixiy manbalarda ham norveg raqs ustalarining nomlari uchraydi. Jo‘shqin milliy
raqslardan biri springdans bo‘lib, asosan sakrab-sakrab va hakkalab
ijro etilgan. Xalling raqsi esa yakka ijro etiladigan erkaklar raqsi
hisoblangan. Biroq uni ko‘pchilik bo‘lib ijro etish holatlari ham
uchrab turadi. Raqs asosan chaqqonlik, kuchlilik va chidamlilik bo‘yicha
musobaqa tarzida, yuqori ritm va akrobatik xatti-harakatlarda namoyon
bo‘ladi. Asta-asta va sipolik bilan tartibli o‘ynaladigan gangar raqsi
esa xuddi tantanali yurish marosimiga o‘xshaydi. Ushbu raqslar norveg
xalqi orasida juda ommaviy bo‘lib, asosan jamoaviy va oilaviy tadbirlarda sevib ijro etilgan.
Norvegiya uzoq yillar davomida Daniyaga qaram bo‘lib kelgani bois,
norveg raqslarida Daniya va Shvetsiya madaniyatlari ta’siri ham seziladi. Norveg xalqi o‘z mustaqil davlatini tashkil qilgan ilk davrlarda Yevropaning ko‘pgina xalqlari raqslari sehrgarlik bilan bog‘liq
bo‘lgan. Bu holat Norvegiya milliy raqslariga o‘z ta’sirini o‘tkazmadi.
Norveg raqslari ko‘proq madaniy hordiq chiqarish yoki xursandchilik
uchun o‘ynalgan. Bayram raqslarini norveg dehqonlari zavq bilan ijro
etishgan. Garchi bu raqslarning harakat elementlari juda boy bo‘lmasa-da, ular ham jismoniy, ham ruhiy jihatdan kishiga madad beradi. Norveg raqslari odatda ijrochilar tomonidan bir-birlarining qo‘llarini
ushlagan holda zanjir shaklida ijro etiladi. Shuningdek, zamonaviy
Norvegiyada milliy raqslardan tashqari polka, galop, vals kabi jahon
xalqlari raqslari ham keng tarqalgan.
Sherali QO‘LDOSHEV
tayyorladi
Raqs
|
Damla Jolbay (Eylem) hayoti, ijodi va biografiyasi haqida ma'lumot (Ichkarida turk seriali)
"Senga oshiqman" hind seriali voqealar rivoji 155-qism
O'zbekiston yangiliklari [417]
Avtomobil dunyosi [45]
Dunyo g'aroyibotlari [30]
Foydali maslaxatlar [452]
Qiziqarli faktlar [100]
Qo'shiqlar matni [42]
|
(2
Ram an puzasafpu
qq:
Sirimga sirdosh bo‘lgan asl terak, ko‘kterak,
Ko‘prik bo‘lib qolibsiz yiqilib soy ustiga.
Assalomu alaykum, bargga qo‘ngan kapalak,
Endi ozor bermayman, assalomu alaykum,
assalomu alaykum.
O‘, mening oq bulog‘im, qani u qo‘shni qizlar,
Suvga chiqishlarini men qanday poylar edim.
Qayga ketdi sochilib bo‘yingizdan yulduzlar,
Yulduzlar bosgan izlar, assalomu alaykum,
assalomu alaykum.
Tongni tongga ulagan, 0, haqqushim, haqqushim,
Haqiqat izlayverib charchab tolmadingizmi2
Haqiqatni o‘ylasam uchadi mening hushim,
Haqiqatparvarginam, assalomu alaykum,
assalomu alaykum.
Dunyo kezdim, aylandim, to‘rt tarafni bo‘yladim,
Lekin tug‘ilgan joyim, O‘zbekyurtim parchasi—
Qay nuqtada bo‘lmayin, o‘ylarimdan qo‘ymadim,
Izlab topganim o‘zing, assalomu alaykum,
assalomu
alaykum.
2001-yil
www.ziyouz.cBi? kutubxonasi
|
KIRISH
Mustaqillikka erishib, yuksalish sari olg‘a intilayotgan mamlakatimiz—O‘zbekiston Respublikasining bunini yirik sanoat korxonalari. turli muhan-lik inshootlari
va tizimlari. madaniy
va maishiy
binolar qurilishlarisiz tasavvur etib bo‘lmaydi
Mam-takatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda
chet
el investitsiyasining
kirib kelishi sababli
ko‘plab sanoat
korxonalari jahon andozalariga javob
bera oladigan
darajada qayta qurilmoqda. yiriklashmoqla
va yangidan
qurilmoqda.
Gabiniki, ulkan qurilishlarning tobora rivojlanib
borishi zamonaviy qurilish mashinalari va jihozlariga
bo‘lgan talab va ehtiyojni kuchaytiradi
Hozirgi zamondagi qurilish mashinalari va jihozla-i yo‘nalishlarda takomillashib va rivojlani:
|
IX BOB. BOLALAR VA O‘SMIR YoShIDAGI AHOLINI TIBBIY
VA SANITARIYA-EPIDEMIOLOGIK TA’MINLASh
Bolalar
va
o‘smirlar
salomatligini
muhofazalash
va
sanitariya-epidemiologik farovonligini ta’minlashning huquqiy asosini quyidagilar tashkil
etadi:
» O‘zbekiston Respublikasining Qonunlari;
-O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari:
» O‘zbekiston Respublikasi xukumati qarorlari;
» Sanitariya me’yorlari va qoidalari;
-Mahalliy ma’muriyat va o‘z-o‘zini boshqarish rahbarlari qarorlari.
Umuman
olganda,
aholi
salomatligini
ta’minlashga
bo‘lgan
asosiy
talablarni
aniqlash,
sog‘liq
holatini
yaxshilash
vazifalari
olamshumul
muammoga aylangan.
9.1. Bolalarga davolovchi-profilaktika yordami
ko‘rsatishning asosiy qoidalari
Bolalarga ambulatoriya-poliklinika yordami 0 dan 17 yoshgacha bolalarga
yagona tibbiy xizmat tizimida hududiy tartibga ko‘ra bolalar poliklinikalari
(bo‘limlari) tomonidan amaiga
oshiriladi.
Boshqa ambulatoriya-poliklinika
muassasalari
(maslahat-tashxis
markazlari,
oilani
rejalashtirish
markazlari,
sog‘liqni qayta tiklash muassasalari) sog‘liqni saqlashning maxsus masalalarini
hal qilishadi, maslahat yordami ko‘rsatishadi, keng qo‘lamli tashxis tekshiruvini
o‘tkazishadi, lozim bo‘lgan paytda esa davolash va sog‘liqni qayta tiklashni
amalga oshirishadi.
Shahar
bolalar
poliklinikasi
(bo‘limi)
tibbiy-sanitariya
yordamining
birinchi
bo‘g‘inli davolash-profilaktika muassasasi
bo‘lib,
bolalarni
tibbiy
ta’minlash sifati uchun javob beradi, somatik, reproduktiv, ruhiy sog‘liq holati
va muammolari haqidagi ma’lumotlarni to‘playdi, umumlashtiradi va tahlil
qiladi, shu asosda profilaktika, davolovchi-sog‘lomlashtiruvchi va to‘g‘rilovchi
ishlarni
olib boradi, belgilangan hududdagi bolalaming sog‘lig‘ini saqlash
bo‘yicha vazifalarni shakllantiradi.
Uzluksiz tibbiy kuzatish tizimiga hududiy bolalar shifokoriga yetakchi.
nazorat qilish vazifasi yuklatiladi, u profilaktika, davolash va sog‘liqni qayta
tiklash
ishlari
ko‘lamining
o‘z
vaqtida,
majmuiy
tarzda
va
keraklicha
o‘tkazilishi uchun to‘liq javobgardir.
Bu vazifalarni bajarish uchun bolalar poliklinikalari (bo‘limi)da bolalar
bo‘limi (kabineti), ta’lim muassasalarida bolalar va o‘smirlarga tibbiy yordamni
tashkil etish bo‘limi, tibbiy-ijtimoiy yordam bo‘limlari (kabinetlar). sog‘liqni
tiklovchi muolaja, davolash-mutaxassislar komissiyasi va boshqa yordamchi
xizmatlar faoliyat yuritishadi.
309
|
Yoshlarga e’tibor masalasi istiqbolga daxldor bo’lgani bois ularning zamonaviy ta’lim va turli kasb hunarlarni egallashi, keng dunyoqarashga ega bo’lishi borasida qanot bo’lishimiz davr talabi
Xuddi shu ma’noda yoshlar o’rtasida o’tkaziladigan forumlarning ahamiyati katta
Kuni kecha “Yoshlar ijod markazi”da tashkil etilgan “Yilning eng faol yosh mutaxassisi” ko’rik tanlovi mohiyat e’tibori bilan qimmatlidir
|
gandir.
Biroq,
«Qalandar
ishqi»dan
farqli
o‘laroq
«Kishan» g‘azal janrida emas, masnaviy shaklida yozilgandir.
Cho‘lponning
aruzdagi mashqlari orasida
«Galdir»
she’ri
maftunkor
ohangi-yu tuyg‘u-kechinmalarining
samimiyligi bilan kishini maftun etadi. Mazkur she’r
«Galdir» nomli xalq kuyiga solib yozilganki, shoirning
o‘zi buni satr osti izohida ta’kidlab qo‘ygan. Cho‘lponning
«Uyqu»,
«Qo‘shiq»,
«Qadoqchi
qo‘shig‘i»,
«Chimmat
qo‘shig‘i», «Raqamlik sevgi» kabi qator she’rlari ham
muayyan kuyga moslab yozilganki, bu narsa uning musiqa
san’atiga muhabbatidan darak beradi. Cho‘lponning zamondoshlari xotiralarida ham bu narsa ta’kidlanadi.
Xususan,
taniqli
kompozitor
Mutavakkil
Burhonov
shoir haqida:
9...
u ham musiqani juda-juda yaxshi ko‘rar
ekan. Shashmaqom sadolari
yangraganda Cho‘lpon sel
bo‘lib, butun vujudi quloqqa aylanganday, bir maromda
chayqalib
o‘tirib
tinglardi.
Qulog‘i
musiqada-yu,
xayollari junbushga
kelib,
nimalarnidir
ko‘z
oldiga
keltirayotgani
sezilib
turardi.
U
eshitgan
kuylarini
yurak-yurakdan,
juda
chuqur
his
qilardi.
Buni
komil
ishonch, bilan aytayotganimning bonsi bor—ba’zan shunday bo‘lardiki, Cho‘lpon bir kuyni berilib tinglab, undan bag‘oyat ta’sirlanib chiqib ketardi-da, ikki-uch kundan keyin shu kuyga moslab she’r yozib kelardi. Bu she’r
esa
avvalgi so‘zlarga qaraganda
kuyga
o‘n chandon
mosroq bo‘lardi. Cho‘lponning «Galdir» degan she’ri bunga
misol bo‘la oladi. U xalq kuyiga moslab, dutor tilidan
dutor tuyg‘ularini izhor qiluvchi ajoyib lirik she’r
yaratgan»,—deb
eslaydi.
Biroq,
she’r
dutor
tilidan
emas, lirik qahramon tilidan yozilgandir:
Men dutor birlan tug‘ishgan ko‘hna bir devonaman,
Ul tug‘ishqonim bilan bir o‘tda doim yonaman.
She’rning lirik qahramoni
ko‘nglida
birovlarga
aytgudek izhori bor odamdirki, shu
bons
ham
u
«dutor bilan tug‘ishqon»lik da’vo qila oladi. She’rning
lirik qahramonining dili dardga
to‘la, «bechoralarga
yor-u»,
«g‘am
ko‘rmaganlardan
bezor»dir. Lirik
qahramonning dutorga
yaqinligi
Shshunchalarki,
u sezdirmaygi-na dutor torlariga yashirinib ola biladi:
|
azig‘i (Qad. uyg‘.) — “to‘ng‘izning oziq tishi”.
Qaratqich kelishigi affiksining? — / -iy, -unq / -tiy shakllarda
qo‘llanishi hozir ozarbayjon, turk, turkman, gagauz kabi o‘g‘uz
guruhidagi turkiy tillarga xos, ya’ni bu tillarda undosh bilan tugagan
so‘zlarga qaratqich kelishigi affiksining shu shakllari qo‘shiladi.
Hozirgi o‘zbek adabiy tili uchun qaratqich kelishigi affiksining-x#ixg shakli qabul qilingan bo‘lib, eski o‘zbek tilida amalda
bo‘lgan boshqa shakllari o‘zbek shevalarida mavjud.
15-$. Eski o‘zbek tilida ham hozirgi o‘zbek va boshqa turkiy
tillardagi kabi qaratqich kelishigi belgisiz ham qo‘llangan. Bunday hollarda qaralmishning qaratqichga umumiy xosligi (shaxsga,
predmetga, o‘ringa, paytga munosabati) ifodalanadi: daraxt bargi,
Hindustan daryalari, zaman ahir kabi.
Qaratqich kelishigidagi so‘zning belgisiz qo‘llanishi ko‘proq
she’riy asarlarda uchraydi. Nasriy asarlarda esa qaratqich kelishigidagi 50"2, asosan, belgili qo‘llangan. Nasriy asarlarda hatto qator
kelgan qaratqichlarning ikkalasi, ya’ni qaratqich kelishigidagi so‘z
ham, uning qaratqichi ham ko‘pincha belgili qo‘llangan. Masalan:
Askarilarniy og‘lanlariniy og‘lanlarig‘a taqt rahmat qilg‘il (NF).
Zavzan shahriniy malikiniy bir xojasi bar edi (Saroyi). Qullarniny
vahminiy
bir uluq natijasi
(Navoiy, Msh). Samarqandniy
qorg‘anining ichida (BN). Qaraxanniy og‘lanlariniy kep og‘lanlari
bar erdi (Sh. tar.). Taqi anasiniy ochaqiniy egasi bolur (SH. turk.).
Gimnaziyaniy ilm hay’atininy mudarrisi (Furqat).
16-$. Eski o‘zbek tilida ham qaratqich kelishigidagi so‘z asosan aniqlovchi, ba’zan kesim vazifasida qo‘llangan.
1. Aniqlovchi vazifasida kelgan qaratqich kelishigidagi so‘z
quyidagi ma’nolarni ifodalaydi:
a) qaralmish shaklidagi so‘z ifodalagan shaxsga, predmetga,
belgiga, voqea-hodisaga egalikni, aloqadorlikni bildiradi:
U/
qo‘ychiniy
iti bar erdi (Tatsir).
Bag‘niy eshikini taparg‘a fursat
qilmay (BN). Begliarnin sezin qabul qilmay... urushti (Sh. turk).
Ul malahat mulkiniy sultanig‘a maxsusdur (Furqat);
b) butunning bo‘lagi, qismi anglashiladi: Tunni ich ulushinda
biri kechmishdda erdi (QR). Qara yig‘achniy sarig‘ barglariy yel
86
|
Ikkinchi marotaba berilgan Kumush kiyimlarining tasviri iffat tushunchasi bilan bog‘lanadi. Ma’lumi, kelinchak libosi hamisha oq rangda bo‘ladi.
Ya’ni kelinning oq rangli kiyimlarga o‘ranishi ayollar dunyosiga kirib borayotgan qizning pok va bokiraligini bildiradi. Buni
A. Qodiriy shunday chizadi"
"Boshidagi oq shoyi ro‘mol, ichidagi oq shoyi ko‘ylak, ustidagi oqkumush zarrin
sirilgan po‘stin, bag‘baqalarini o‘rab o‘pib turgan yoqa qunduzlarining kelishgani." (55 bet).
Asardagi to‘y epizodidan keyingi voqealar Kumushni bevosita fojeaga
yetaklay boshlaydi. Kumush fojiasining sababchisi shu davrgacha adabiyotshunosligimiz ta’kidlab kelganidek, faqat "ota-ona orzusi" emas. Balki Otabekning
o‘zi yashab turgan jamiyatdagi axloq qoidalari mezoniga va urf-odatlariga rioya
etmagani hamdir. Otabek obrazi mohiyat jihatidan
L.N.
Tolstoyning "Anna
Karenina" romanidagi Voronskiy obraziga yaqin turadi. Har ikkala obraz
insoniyatning juda ko‘p ijobiy sifatlarini o‘zlariga singdirganlar. Har ikkalasi ham yuqori tabaqaga mansub bo‘lgan shaxslardir. Ular ijobiy xususiyatlari
va ko‘rkamliklari bilan ma’shuqalari muhabbatiga sazovor bo‘ladilar va ular
fojeasining sababkorlariga aylanadilar. Vronskiy ot poygasida o‘zining chiroyli oti fru-fruni chavandozlik mahorati yetishmasligi bilan halok qiladi.
A.Kareninani esa o‘zi yashab turgan jamiyat qoidalarini buzgaligi sababli ham
halokatga yo‘liqtiradi.
Otabek
-xon saroyida xizmat qiluvchi moddiy imkoniyati yuqori bo‘lgan
oilaning farzandi.
Otasi
-Yusufbek
hoji birovning diliga
ozor berishvi
xayoliga keltirmaydigan yumshoq tabiatli inson.
Onasi O‘zbekoyim
-o‘ziga yuqori
baho
beruvchi,
ancha-muncha
odampi
nazar-pisand qilmaydigan
ayol. Shunday
oilaviy muhitda tarbiyalangan Otabekning ota-onasidan beruxsat uylanishi o‘z
davrining mezonlariga to‘g‘ri kelmaydi
Yusufbek hoji
va O‘zbekoyim islom shariatining qonun-qoidalarini
yaxshi tushunadilar
va unga amal qiladilar. Islom nazariyasi bo‘yicha, qiz yoki
yigit birinchi bora turmush qurayotgan paytda (muhabbat asosidami yoki muhabbatsizmi
-buning ahamiyati yo‘q) ota-ona roziligini olmog‘i shartdir. Otabek
bu qoidaga amal qilmaydi.
Mirzakarim qutidor ham Marg‘iloning hurmatga ega bo‘lgan boylaridan.
Demak, uning uyiga Hasanali, ya’ni qulning sovchilikka borishi mumkin emas.
Hasanalining
o‘zi
ham
taraddudlanishi
kerak.
Hasanali
Yusufbek
hoji
va
O‘zbek
oyim
oldidan
o‘tmasdan,
ayniqsa,
Otabekning
o‘zidan
ham
rozilik
olmasdan, Mirzakarim qutidorning yagona Qizi go‘zal Kumush uchun sovchilikka
borishi axloqiy qoidalarning buzilishidir. Otabek uylangan bo‘lib Kumushni
ikkinchi
yoki
uchinchi
xotinlikka so‘raganida
edi
Hasanali harakatlarini
o‘z
davri axloqiy mezonlari ko‘targan bo‘lar edi.
Mirzakarim
qutidorning
birgina
qizi
bo‘lib,
Marg‘ilon
shahrida
go‘zalligi bilan mashhurdir. Uning xaridorlari ham
ko‘p.
Shunday ekan. Mir-zaarim qutidor o‘z qizini Otabekning ota-onasi ishtirokisiz uzatishi jamiyatda egallab turgan o‘rni
va hurmatiga to‘g‘ri kelmaydi. Bu Mirzakarim qutidor
hamiyatiga tegadi.
Yuqoridagi fikrlarga asoslanib
turib,
Otabek
o‘zi
yashayotgan jamiyat
axloq qoidalarini
buzib, Kumushga
ega
bo‘ladi,
uylanadi
deb
xulosa
berish
mumkin. Bizningcha, A.Qodiriyning ham maqsadi shu fikrni asarning markaziy
muammosi qilib qo‘yishdir. Ya’ni
axloq mezoplarining buzilishi bosh qahramonlar hayotini fojiali yakunlanishiga sabab bo‘ladi.
Otabek mavjud tuzumning temir qoidalariga rioya
etmasdan baxtga erishmoqchi bo‘ladi.
Qat’iy tasdiqlangan
axloq
qoidalarini
sindirib
ruhiy
ehtiyojini
qondirmoqchi
va
muhabbat lazzati bilan yashamoqchi bo‘ladi. Uning nazdida. muhabbat tuyg‘usi har
qanday
devorni
buzib tashlashga
qodir,
shuning
uchun
ham
muhabbat og‘ushida
qolgan Otabek sevgilisiga erishayotgan vaqtda ota-ona roziligi
va fotihasiga
ehtiyoj sezmaydi. Uning ko‘z oldi muhabbat sehridan qorong‘ulashib, aqli xira
tortadi. Hatto Kumush xonadonining ham hurmatini saqlashni shart deb o‘ylamaydi. Odamlar rioya etib kelayotgan umumiy qoidalarni tay olmaydi.
28
|
Og‘riq...
Ko‘ksi,
qorni,
oyoqlari
zirqirab
og‘rirdi.
Qo‘
aytayotgan
qizning
ovozi
esa
haddan
tashqari
bala
Atrofini qurshagan zulmat allaqanday qo‘ng‘ir tusda.
«"Men–Don Dentonman, –o‘yladi u. –Men yaradorman",
Bu qanday ro‘y berdi o‘zi?
Qiz haddan tashqari baland ovozda qo‘shiq aytayotga
bois,
fikrini
bir joyga jamlashning imkoni
yo‘q.
uyquga
emas,
narigi
dunyoga
ravona
bo‘layotganini
h
qilgancha,
hushini
yo‘qotib
yana tubsizlik
sari
sho‘ng‘i
boshladi.
U uyg‘onishi, ko‘zlarini ochishi kerak! Manavi ahmoqo
qo‘shiqni
eshitishi,
so‘zlariga
e’tibor
berib
miyasi
ishlashga majbur qilishi kerak. "Xayrli tun, – kuylard
qiz, –xayrli tun, chiroqlarni o‘chiramiz biz, bazm tuga
qorong‘i tushdi–xayrli tun, mening sevgilim".
Atrofini
qo‘ng‘ir
tusli
zulmat
qoplagan,
qovoqlar
zilday og‘ir edi.
U ko‘zlarini bir amallab ochib, o‘zi
qo‘shiq aytayotgan qizga va g‘alati zulmatga qarashga majb
qildi.
Iye, bu televizor-ku. Xonadagi chiroq o‘chirilgan, epi
yopiq, pardalar tushirilgandi. Faqat televizordan oqi
shu’la taralardi.
U qo‘shig‘ini aytib bo‘lgach, qars"k chalayotgan tomoshabi
larga qizning ta’zim qilganini ko‘rdi. Keyin chapak chalib"
sahnaga chiqqan odam o‘zi ekanini fahmladi va nihoyat hayo
joyiga tushdi.
Uning ismi Don Denton. Bugun chorshanba, hozir kech
sakkiz va to‘qqizlar orasi. Televizorda bugun kunduzi yoz
|
Jarayonni boshqarish (o’zgaruvchi, ishga tayyor, ishlovchi va blokirovka qilingan holatlar)
Jarayon turli holatda bo’lishi mumkin
Holatni aniqlash OC dasturlari yoki foydalanuvchi tomonidan (ayrim hollarda) boshqarishi ko’zda tutilgan
|
Qanday qilib va nima uchun Texnoparkning rezidenti boʻlish kerak? | infoCOM.UZ
Qanday qilib va nima uchun Texnoparkning rezidenti boʻlish kerak?
Texnoparkning asosiy vazifalaridan biri mamlakatimizda IT-kompaniyalarni rivojlantirish va har tomonlama qoʻllab-quvvatlash uchun qulay shart-sharoitlarni yaratish, shuningdek ularni ichki va tashqi bozorlarda ilgari surishdir.
Aynan shu sababli, endi yangidan tashkil etilgan va oʻz faoliyatini boshlagan kompaniyalar singari, IT sohasida allaqachon mavjud boʻlgan, oʻz faoliyati doirasini kengaytirish va xalqaro bozorga chiqish niyatida boʻlgan tashkilotlarning ham rivojlanishi uchun Texnoparkning rezidentlariga keng imkoniyatlar va imtiyozlar taqdim etilgan.
Tenxopark rezidentlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 30-iyundagi PF-5099-sonli “Oʻzbekiston Respublikasida axborot texnologiyalari sohasini rivojlantirish uchun shart-sharoitlarni tubdan yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” gi farmoniga binoan quyidagilarni toʻlashdan ozod etilgan:
barcha turdagi soliqlar va davlatning maqsadli jamgʻarmalariga majburiy ajratmalar, shuningdek yagona ijtimoiy toʻlov;
oʻz ehtiyojlari uchun olib kelinayotgan, Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan asbob-uskunalar, butlovchi qismlar, ehtiyot qismlar, uzellar, texnologik hujjatlar, dasturiy taʼminot uchun bojxona toʻlovlari (bojxona yigʻimlaridan tashqari).
Oʻzbekiston Respublikasi hududida tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) eksport qilishdan tushgan tushumlar doirasida xalqaro toʻlov kartalariga naqd pulsiz shaklda xorijiy valyutada dividendlarni toʻlash;
tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) eksport qilishdan tushgan mablagʻ doirasida xorijiy mutaxassislarga xorijda ochilgan xalqaro toʻlov kartalariga naqdsiz shaklda xorijiy valyutada ish haqi toʻlash;
eksport shartnomasisiz Internetning xalqaro axborot tarmogʻidagi onlayn-doʻkonlar orqali xorijiy valyuta boʻyicha ishlar va xizmatlar eksportini amalga oshirish.
Rezidentlar bilan tuzilgan mehnat shartnomalari boʻyicha olingan ish haqi koʻrinishidagi daromadlar 7,5 foiz miqdorida belgilangan jismoniy shaxslarning daromad soligʻiga tortiladi va jismoniy shaxslarning soliq solinadigan maqsadlarda belgilangan yillik umumiy daromadlari tarkibiga kiritilmaydi.
Kim Texnopark rezidenti boʻlishi mumkin?
“Oʻzstandart” agentligining 2011-yil 28-yanvardagi 05-268-sonli qarori bilan tasdiqlangan, Oʻzbekiston Respublikasi hududida roʻyxatdan oʻtgan, Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy faoliyat turlari Umumdavlat klassifikatoriga (2-versiya) muvofiq quyidagi faoliyat turlaridan birini amalga oshiradigan yuridik shaxslar Texnoparkning rezidentlari boʻlishlari mumkin:
“Kompyuterda dasturlash ishlari, shu sohada maslahatlar berish va boshqa shunga tegishli xizmatlar”;
“Maʼlumotlarni joylashtirish va ishlov berish xizmatlari, Web-portallar”;
“Dasturiy taʼminot chiqarish”;
Faqat IT-taʼlimi yoʻnalishi boʻyicha “boshqa toifalarga kiritilmagan boshqa taʼlim turlari”.
Qanday qilib Texnoparkning rezidenti boʻlish mumkin?
Texnoparkning rezidenti sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun yuridik shaxs Direksiyaga tasdiqlangan shaklda arizani, unga rezident sifatida amalga oshirish uchun taklif qilingan biznes-rejani va taʼsis hujjatini ilova qilgan holda taqdim etishi shart.
Arizalarni koʻrib chiqishda biznes-reja muhim rol oʻynaydi. Biznes-reja Direksiyaning yuridik shaxs toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot olishi uchun kompaniya, koʻrsatilayotgan xizmatlar va amalga oshirilayotgan loyihalar toʻgʻrisida maʼlumot beruvchi hujjat boʻlib xizmat qiladi. Shuningdek, biznes-rejada hozirgi rivojlanishning joriy koʻrsatkichlari, faoliyatni tashkil qilinishi aks ettiriladi, ularga erishish maqsadlari, usullari va vositalari belgilanadi.
Direksiya biznes-rejani tasdiqlangan talablar asosida koʻrib chiqadi va bu talablarga muvofiq tarkib oʻz ichiga quyidagi boʻlimlarni qamrab olgan boʻlishi kerak boʻladi:
Biznes-rejada keltirilgan koʻrsatkichlar va maʼlumotlar asosli boʻlishi, tarkibiy tuzilgan va ular oʻzaro bogʻliq boʻlishi kerak.
Arizalarni qabul qilish va koʻrib chiqish bepul amalga oshiriladi.
Yuridik shaxslar hujjatlarni ixtiyoriy ravishda u uchun qulay boʻlgan usullardan biri bilan pochta orqali, elektron pochta orqali yoki IT-Parkning rasmiy veb-sayti orqali taqdim etishlari mumkin.
Ariza 15 ish kuni ichida koʻrib chiqiladi. Qabul qilish toʻgʻrisida ijobiy qaror qabul qilinganda, 5 ish kuni ichida IT-Park direksiyasi va rezident oʻrtasida shartnoma tuziladi. Soʻngra, 3 ish kuni ichida IT-Park direksiyasi rezidentni rezidentlarning yagona reestriga kiritadi, guvohnoma beradi va yuridik shaxsni rezident sifatida roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida va u bilan bogʻliq imtiyozlar toʻgʻrisida Davlat soliq qoʻmitasiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasiga va xizmat koʻrsatuvchi tijorat bankiga xabarnoma yuboradi.
Yuridik shaxsni Texnoparkning rezidenti sifatida roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda, rad etish sabablari bartaraf etilganidan soʻng ariza qayta topshirilishi mumkin.
Texnoparkning rezidentlariga qanday talablar qoʻyiladi?
IT-Park Direksiyasi va rezident oʻrtasidagi munosabatlar ikkala tomonning huquqlari, majburiyatlari va oʻzaro munosabatlari boʻyicha boshqa shartlarni belgilovchi shartnoma tuzish asosida tartibga solinadi.
Texnoparkda rezident boʻlishning shartlaridan biri har oyda IT-Park Direksiyasining depozit hisob raqamiga sof tushumning bir foizi miqdorida ajratmalar oʻtkazish, har chorakda oʻzining faoliyati toʻgʻrisida maʼlumot berish, shuningdek har yili moliyaviy-xoʻjalik faoliyatining majburiy auditini oʻtkazish va auditorlik xulosasi nusxasini Direksiyaga taqdim etishdir.
Rezidentlik toʻgʻrisida qoʻshimcha maʼlumotni qayerdan olish mumkin?
Batafsil maʼlumotlarni quyidagilar orqali olish mumkin:
Quyidagi telefon raqamlar boʻyicha murojaat qilish orqali: +998 (71) 209-11-99 yoki +998 (99) 810-60-27;
Quyidagi manzil boʻyicha joylashgan IT-Park Direksiyasining ofisida: Toshkent sh., Mirzo Ulugʻbek t., Tepamasjid koʻchasi, 4.
« Microsoft: Blue Keep yordamida yanada katta hujumlar kutilmoqda
Mobil kamera sinovdan o’tmoqda »
|
iz
m
beri
7) jon 29 cha bo‘lgan aiyettlarishg Ku
va Ku
plastika oxiltirilgandan keyin unda yor chzlilari ravini
uradi fa
Yao‘min O‘zi alari ba qayi bilar
trini tekshirdi,
jumladan,
kalsiydan
(2: =
20) ruxgacha (2 = 30).
K. seriyasi bir-biriga
o‘qing joylashgan ikkita
chiziq—Q.
va
Kg
bo‘ri qaradi tepa kata joylari b rad
M! an 2 qara
o‘ta o‘tasha
eleamitlarning tartib ayerlar ortib berganda
O‘sha
buk O‘sh St o‘tashi arshishuna bari
Eri kim siga ora har odor bor Xi bliia
OA
"biy kiri tikar bilishchi eni bin ariq
—ya ida
(29 to‘ keyin tabrachi chalolalarniya elat
ay
yelentlarning
Mendel siyotemasidaga tartib nom.
Riga bola
boradi
2
|
IJOD SEHRI
modeli) vositasida o‘sha o‘quvchi o‘ziga tanish voqelikning (ya’ni, o‘z real voqeligining) muammolarini
ko‘rishi, ularning badiiy yechimini topishi eqtimoli
ko‘proq. Shunga o‘xshash, g‘arb modern adabiyoti namunalari ham bizda ko‘proq badiiy model sifatidagina
mavjud—biz bu modelni vujudga keltirgan zamindan uzilganmiz, baski, muallif asarga yuklagan mazmundan ancha yiroq bo‘lganimiz holda model vositasida o‘z mazmunimizni shakllantiramiz. O‘z-o‘zidan savol tug‘iladi: biz ko‘proq modelga shaydomizmi yo o‘sha
model vositasida o‘zimiz kashf etgan haqiqatlarga—
o‘z ijodimiz (badiiy asarni o‘qish—ijodiy jarayon)
mahsuligami?.. Nima bo‘lganda ham, talabalar bilan
ishlash tajribasi hozirda «Ko‘zgu oldidagi odam» g‘arb
modern adabiyoti namunalariga nisbatan yaxshi qabul
qilinishini ko‘rsatayotir. Bu, avvalo, asarning milliy zamindan uzilmaganligi, undagi ramz-u ishoralar
zamiridagi dard o‘quvchilarga begona emasligi bilan
izohlanadi. Ikkinchi tomoni, afsuski, aynish-u narsa hali ko‘pchilikning badiiy asarni chinakam ijodiy
o‘qishga tayyor emasligini ham ko‘rsatadi...
Biz yuqorida to‘xtalgan romanlar— «Tushda kechgan
umrlar», «Olabo‘ji», «Ko‘zgu oldidagi odam» —tematik jihatdan bir-biriga yaqin, Siz aytmoqchi, ularda
absurd tuyg‘usining ustuvorligi bu yaqinlikni yanada
kuchaytiradi. Biroq ular ifoda usuli jihatidan jiddiy farqlanadi. Aytaylik, O‘.Hoshimov bilan Sh.Xolmirzayev kechagi kunimizni badiiy idrok etarkan, uni
reallikka monand bir tarzda aks ettiradilar («aks
eggiradi» deganimiz shartli, zero, bu ijodiy qayta
ishlangan aks, ya’ni—badiiy obraz) va bu «aks»da
ular kashf etgan haqiqatlar suratlanadi. Omon Muxtor esa o‘zi kashf etgan haqiqatlarni ifodalash uchun
reallikdagiga ko‘pda mos kelmaydigan qahramonlar,
holatlar, ramzlar yaratadi. Albatta, mutaxassislar
O‘.Hoshimov bilan Sh.Xolmirzayevni realist, Omon
Muxtorni syurrealist deb farqdashlari mumkin. Biroq buning oddiy o‘quvchiga, hozirda bu asarlarning
barini birdek yaxshi qabul qilayotgan, miriqib o‘qiyotgan odamga qanday ahamiyati bor?! Axir, u asarning
o‘zinigina taniydi, tan oladi. Baski, o‘sha o‘quvchiga
|
Muallif: Mirtohir Mirg'ulomov _ Bo'lim: O'zbek estradasi _ 276 ta o'qildi _ Izohlar yo'q
Sizning e-mail manzilingiz ko'rinmaydi
Majburiy qatorlar quyidagicha belgilangan *
Ro'yhatdan o'tish
Tug'ilgan kunlar
Natijalarni ko'rish
Muallif: Mirtohir Mirg'ulomov Bo'lim: O'zbek estradasi
Biz bilan aloqa
Sayt bo'yicha murojaat:
|
Men uni kompyuterga juda yoqqan ko'rinadi, pulimni qaytarib olishni xohlayman, deb o'ylayman, hatto kompyuter versiyasidagi kabi ko'rinadi deb o'ylardim, hatto narxiga ham loyiq emas ...
|
O‘tmishdan kelgan boylik sirlari
Bir kuni Asilbekning xizmatkori kelib uni xo‘jayin
chaqirayotganini aytdi...
Kechki salqinda Asilbek Ikromjondan hol-ahvol so‘radi, ota-onasining sog‘lig‘i, do‘kondagi savdo haqida surishtirib bildi.
– Ikromjon, sen nimalar haqida orzu qilasan? –deb
so‘radi keyin.
– Orzuim tezroq sizga qarzlarimni qaytarish.
–Bu yerda qilayotgan ishing yoqmayaptimi"
–Yo‘q, aksincha. Har kuni yangi narsalarni o‘rganyapman,
savdo menga juda ham yoqadi. Faqatgina sindirgan idishlarim haqidagi xotira meni juda qiynab yubordi.
–Hozir bu haqda o‘ylama. Savolimga javob ber. Nimalar haqida orzu qilasan2
–Bolaligimda kurashda g‘olib chiqishni va o‘zimning
tulporim bo‘lishini orzu qilardim. Endi esa sizga o‘xshab
hurmatli va boy inson bo‘lish niyatidaman.
–Yaxshi. Lekin bunga qanday erishish mumkinligini bilasanmi"
–Yo‘q. Hali bilmayman.
–O‘g‘lim, birinchi gal biznikiga kelganingda o‘sha idishlarni sindirib qo‘yishingni bilardim.
–Bilardingiz?.. Sindirib qo‘yishimni-ya?
–Bu haqda keyinroq gapirib beraman. Sen men uchun nafaqat taqdirseni menga yo‘latgani uchun, balki ishingni maroq
bilan, jon kuydirib bajarayotganing uchun azizsan. Shu bois
seni o‘zimga shogird qilib olmoqchiman, avvalambor, bizning
avloddan avlodga o‘tib kelgan boylik sirlarini senga ochmoqchiman. Bu sirlarni o‘z vaqtida ota-buvalarim Buyuk ipak
yo‘li bo‘ylab karvon bilan Xitoyga o‘tadigan savdogarlar sovg‘a qilgan qadimiy yozuvlardan bilishgan.
Shu kuni Ikromjon bilan Asilbek tonggacha suhbat
qurishdi. Asilbek unga o‘z boyligi, yutuqlari sirlarini
ochishga qaror qilgandi.
Asilbek yostiqqa yonboshlagancha o‘z hikoyasini boshladi.
99
|
S ta t ’ ya 2442. Sozdaniye, rukovodstvo, uchastiye v
religioznыx
ekstremistskix,
separatistskix, fundamentalistskix
ili inыx zapreщennыx organizatsiyax
Sozdaniye, rukovodstvo, uchastiye v religioznыx ekstremistskix,
separatistskix, fundamentalistskix ili inыx zapreщennыx
organizatsiyax-nakazыvayetsya lisheniyem svobodы ot pyati do pyatnadsati let,
Te je deystviya:
a) povlekshiye tyajkiye posledstviya;
b) sovershennыe s vovlecheniyem nesovershennoletnego, -
nakazыvayutsya lisheniyem svobodы ot pyatnadsati do dvadsati
let. (Chast vtoraya v redaksii Zakona Respubliki Uzbekistan ot
25 aprelya 2016 goda № ZRU—405 — Sobraniye zakonodatelstvo
Respubliki Uzbekistan, 2016 g., № 17, st. 173)
Litso osvobojdayetsya ot otvetstvennosti za prestupleniye,
predusmotrennoye chastyu pervoy nastoyaщey stati, yesli ono
dobrovolno soobщilo o suщestvovanii zapreщennыx
organizatsiy i sposobstvovalo raskrыtiyu prestupleniya.
(Vvedena Zakonom Respubliki Uzbekistan ot 15 aprelya
1999 goda №772—1, v redaksii Zakona Respubliki Uzbekistan ot
29 avgusta 2001 goda № 254—II—Vedomosti Oliy Majlisa Respubliki
Uzbekistan, 1999 g., № 5, st. 124; 2001 g., № 9-10, st. 165)
S ta t ’ ya 2443. Nezakonnoye izgotovleniye, xraneniye,
vvoz ili rasprostraneniye materialov
religioznogo soderjaniya
Nezakonnoye izgotovleniye, xraneniye, vvoz na territoriyu
Respubliki Uzbekistan s selyu rasprostraneniya ili
rasprostraneniye materialov religioznogo soderjaniya,
sovershennoye posle primeneniya administrativnogo vzыskaniya
za takiye je deyaniya, —
nakazыvayetsya shtrafom ot sta do dvuxsot minimalnыx
razmerov zarabotnoy platы ili ispravitelnыmi rabotami do
trex let.
(Vvedena Zakonom Respubliki Uzbekistan ot 22 iyunya 2006 goda
№ ZRU—37 — Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan,
2006 g., № 25-26, st. 226)
|
Ilova:
1. Yangi o‘quv
yiliga maktablarning tayyorgarligi to‘g‘risida ma’lumotnoma 8 varaqda, 2 nusxada.
2. Maktablar ro‘yxati 3 varaqda, 2 nusxada.
Agar hujjatga ilovasi bor boshqa hujjat ilova qilinsa, u holda ilovaning borligi to‘g‘risidagi belgi quyidagi shakl bo‘yicha rasmiylashtiriladi:
Ilova: Mamlakatlarardo
munosabatlar
masalalari
bo‘yicha doimiy komissiyaning 1998-yil 25-yanvardagi xulosasi va unga ilova, jami 21 varaqda, 2 nusxada
Agar ilova hujjatda ko‘rsatilgan barcha manzillarga jo‘natilmayotgan bo‘lsa, u holda ilovalarning borligi
to‘g‘risidagi belgi quyidagi shaklda rasmiylashtiriladi:
Ilova: 5 varaqda, 2 nusxada–birinchi manzilga.
Agar ilova broshyuralangan bo‘lsa,
u holda varaqlar
I
soni ko‘rsatilmaydi.
Hujjatlar
manzillarga jo‘natilayotganda
quyidagi
{
qoidalarga rioya qilinishi kerak:
—hujjatlar tashkilotlarga, ularning tarkibiy bo‘linmalariga yoki aniq shaxsga jo‘natiladi;
–tashkilot nomi va tarkibiy bo‘linma bosh kelishikda, lavozim va familiya esa jo‘nalish kelishigida ko‘rsatiladi, masalan:
|
Shoyim BO‘TAEV
a-a, qayoqdan, deb so‘rab-surishtirib qolishadi. Ochi-ratmi-ochiratmasmi, a-a, ochiratmi, deb qiziqishadi.
Nimaiki bo‘lsa, hash-pash deguncha talab ketishadi, aytishadi-ku, ko‘z ochib qarasam hay bor, haylar YO‘q,, deb.
Och sichqon mushukni yeyishdan ham qaytmaydi, deyishgani ham rost.
Murtazo eshitsa-eshitmasa, uning gaplarini boshini tebratgan ko‘yi tasdiqlay-tasdiqlay, pulni qaytadan yana bir karra sanab chiqdi.
So‘ngra ular qo‘l tashlab xayrlashishdi. Keyin ular
yana izlariga qaytishdi. Yarim soatlardan keyin keng
dala yo‘liga chiqishgach, Murtazo Ibrohimdan birpas
mashinani to‘xtatib turishni so‘radi. Ibrohim uning
aytganini qildi.
Murtazo Ibrohimning oldiga bir dasta pul qo‘ydi.
—Sakkiz yuz-u o‘ttiz so‘m, —dedi u eng yaqin kishisiga gapirayotgandek muloyim tovushda, ayni damda ulkan marhamat ko‘rsatayotgandek. — Teppa-teng arra qildik, hali ko‘raverasiz, sherikchilik masalasida biz nomardlik qilmaymiz.
Ibrohimning ko‘kragini rulga bergancha qandaydir
o‘yga botib turgani Murtazoning ko‘ngli tinchimadi,
shekilli, pulni olib uning cho‘ntagiga soldi.
—Uch-to‘rt soat uyquni harom qilganimizning haqi
chiqdi-ketdi-da, —dedi qandaydir jo‘yali ko‘ringan gaplarni juda-juda gapirgisi kelib turgan Murtazo. —
Olamlar muncha pul uchun yillab, kecha-yu kunduz tinim
bilmay ishlashadi. Yogapim noto‘g‘rimi? Og‘zining hovuri
bilan munaqa pullarning ming-mingini topadiganlar
ham bor, ammo, bilasiz ularning kimligini—kattakonlarning arzandalari. Brejnev boboning bir qizi
bo‘lgan ekan, faqat tillani tan olgan ekan, qog‘oz pullarga ketiniyam artmagan ekan, uning uy-joylari, dachalari son-sanoqsiz bo‘lgan ekan, qanchadan-qancha zavod-fabrikalarni o‘ziniki qilib olgan ekan—go‘riga
opketarmidi, davlatning narsasi bir kunmas-bir kun
teshib chiqadi-da. Mana endi Brejnkev bobo o‘lib ketga-KO‘RG‘ONLANGAN OY
nidan keyin allaqaysi chet ellarda yurganmish. Endi
Gorbachevning xotinini gapirishyapti, uning egnidagi
bitta paltosiga bir rayonni bir yil boqsa bo‘larmish, uning bunaqa paltolari son-sanoqsiz emish, —
Murtazo qizishib ketib, ancha-muncha gaplarni gapirib yuborgach, bu so‘zlardan foyda yo‘q deganday qo‘l siltab qo‘ydi. — O‘rtaqaynardayam, Boshqaynardayam yeyishga
non topolmaydigan oilalar ham to‘lib-toshib yotibdi, —
dedi. —Shunaqa bo‘lgach, parvo qilmang, siz-u bizning
bu ishlarimiz peshvolarning ishlari oldida tirnoqchayam emas...
Ibrohimdan sado chiqmadi.
Murtazo so‘zlay-so‘zlay pinakka ketdi. Qay mahal
qishloqqa yetib kelishganini
u hatto payqagani ham
yo‘q-3
Taqdir shamoli cho‘l-u biyobonlar bag‘ridagi tupkagayam laqaylarning bir urug‘larini eltib tashlagan. Ularning o‘sha bir urug‘lari bora-bora o‘n bo‘ldi, yigirma
bo‘ldi—ko‘payishdi, suzoqliklar bilan urug‘-aymoqlashib qo‘shilishib ketdi. Rahmatli Husniya kampirning
janozasida Ubaydilla chavandoz, Chimkentdan kechagina kelgan ekan, deganida ham uning o‘sha Suzoqdagi
qizinikiga borib kelganini nazarda tutgandi. Qozoqlar-u laqaylar qaynatsa qoni qo‘shilmaydiganlardan
emas, endi o‘rtaqaynarliklarning ham ko‘ngli o‘sha tomonlarga bot-bot tortib turadigan bo‘ldi. Ubaydilla
chavandoz ilgari ham o‘zi u yerga ko‘p borgan. Urug‘doshlaridan bu gal xabar olishda Suzoqqa Murtazoni ham yetakladi. Murtazo yo‘l yurib, yo‘l yursa ham mo‘l yurishdan
zerikdi. Yer yuzi juda keng ekan-da, dunyoning narigi
chekkasiga chiqib ketdik-ov, deb o‘yladi. Biroq, u o‘ylaganchalik bu joylar juda ham narigi chekka emas ekan.
Aksincha, o‘rus og‘alar, Cheriyayuf degan tumanboshi Toshkentni bosib olguncha bot-bot Suzoqqa chekinib turgan
239
|
b) strategik, taktik qarorlarga
v) ananaviy, tavsiyali qarorlarga
g) aniq va noaniq qarorlarga
d) vaqtinchalik, tezkor, muntazam, vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan
qarorlarga-ee) yakkaboshlik, kollegiallik, konsensus prinsipi, “ringa ” usuli asosida qabul
qilinadigan qarorlarga
353.”Mazmuni va amal qilish xususiyatiga ko‘ra” qarorlar qanday turlarga bo‘linadi;
a) ijtimoiy-iqtisodiy, taxnikaviy, stereotip tashabbusli qarorlarga
b) strategik, taktik qarorlarga
v) ananaviy, tavsiyali qarorlarga
g) aniq va noaniq qarorlarga
d) vaqtinchalik, tezkor, muntazam, vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan
qarorlarga-ee) yakkaboshlik, kollegiallik, konsensus prinsipi, “ringa ” usuli asosida qabul
qilinadigan qarorlarga
354. ”Takrorlanish yoki yangilash darajasiga ko‘ra” qarorlar qanday turlarga bo‘linadi;
a) ijtimoiy-iqtisodiy, taxnikaviy, stereotip tashabbusli qarorlarga
b) strategik, taktik qarorlarga
v) ananaviy, tavsiyali qarorlarga
g) aniq va noaniq qarorlarga
d) vaqtinchalik, tezkor, muntazam, vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan
qarorlarga-ee) yakkaboshlik, kollegiallik, konsensus prinsipi, “ringa ” usuli asosida qabul
qilinadigan qarorlarga
355.”Axborot bilan taminlanganlik darajasiga ko‘ra” qarorlar qanday turlarga
bo‘linadi;
a) ijtimoiy-iqtisodiy, taxnikaviy, stereotip tashabbusli qarorlarga
b) strategik, taktik qarorlarga
v) ananaviy, tavsiyali qarorlarga
g) aniq va noaniq qarorlarga
d) vaqtinchalik, tezkor, muntazam, vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan
qarorlarga-ee) yakkaboshlik, kollegiallik, konsensus prinsipi, “ringa ” usuli asosida qabul
qilinadigan qarorlarga
356. ”Amal qilish xususiyatiga ko‘ra” qarorlar qanday turlarga bo‘linadi;
a) ijtimoiy-iqtisodiy, taxnikaviy, stereotip tashabbusli qarorlarga
b) strategik, taktik qarorlarga
v) ananaviy, tavsiyali qarorlarga
g) aniq va noaniq qarorlarga
d) vaqtinchalik, tezkor, muntazam, vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan
qarorlarga-ee) yakkaboshlik, kollegiallik, konsensus prinsipi, “ringa ” usuli asosida qabul
qilinadigan qarorlarga
357. “Qarorni qabul qilish shakliga ko‘ra ” qarorlar qanday turlarga bo‘linadi;
a) ijtimoiy-iqtisodiy, taxnikaviy, stereotip tashabbusli qarorlarga
b) strategik, taktik qarorlarga
|
Xitoyda ishlab chiqarilgan yuqori sifatli zanglamas po'latdan yasalgan zanglamas po'latdan yasalgan zanglamas po'latdan yasalgan bahorning ajoyib tanlovidan tanlang
Biz ushbu sohada Xitoyning etakchi ishlab chiqaruvchilari va etkazib beruvchilardan biri bo'lib, sizga arzon narxlardagi tayyor mahsulotlarni taklif qilamiz
|
va Manuchehriylarning jozibali she’riy rivoyalari faqat badiiy ramz xalos, ular ortida faqat moddiy dunyo voqeliklari
turadi. Bu dunyoviy adabiyot qabati.
Poztik shaklga oid bu o‘ziga xosliklar o‘sha davr adabiyoti
namoyandalari tafakkuri
va dunyoqarashi,
davr she’riyatining
mavzu qamrovi va vazifasi, ijtimoiy voqelikda tutgan mavqei bilan chambarchas bog‘liq hodisalardir. Ma’lumki, bu davr
adabiyotining aksariyat namunalariga xos bo‘lgan eng asosiy xususiyat aqlga tayanish bo‘lib, islom mintaqa madaniyati doirasidagi ma’naviy takomil bosqichlarining ikkinchisi–Islom ma’rifatchiligi bosqichida Borliq haqiqatini anglab yetishning
yetakchi yo‘nalishi bo‘lgan ilm ma’rifatiga mos keladi. Bu holat
nafaqat Forobiy, Ibn Sino kabi allomalar, balki davr adabiyotining yetakchi vakillari
-Abu Abdulloh Rudakiy, Abu Shukur
Balxiy, Abulqosim Firdavsiy, Unsuriy, Nosir Xusrav va boshqalar ijodida ham yorqin namoyon bo‘ldi. Bu davr she’riyatida
badiiy adabiyotning ijtimoiy vazifasi hanuz amaliyroq ko‘rinishda idrok etilib, dastavval hayotga munosabatda kengfe’l-lik, el-u yurtda yaxshi nom qozonish, har ishni aql tarozusida o‘lchab amalga oshirish bilan inson albatta baxtli bo‘ladi va shod-u
xursandlik bilan umr kechiradi, degan fikrlar ustun bo‘lgan
bo‘lsa, keyinroq borib ijtimoiy voqelik bunday sodda qarashlardan ancha murakkabroq ekanligi ayon bo‘la boshladi. Rudakiy-ning "Qarilik qasidasi", Firdavsiy fojeasi shuni ko‘rsatdi.
Bu davrda dunyoviy yo‘nalishda ijod qilgan, ammo yirik ijtimoiy-insoniy masalalarni yuksak pafos bilan tasvirlay olgan
va fors mumtoz adabiyotidagi epik dostonchilikning keyingi
rivojiga baquvvat asos yaratib bergan buyuk shoir Abulqosim
Firdavsiy bo‘ldi. Firdavsiy dahosining qudrati shundaki, u
ijod jarayonida o‘z davri siyosiy qarashlari doirasidan yuksaklarga ko‘tarila borib, umumbashariy, demakki, azaliy va abadiy
ma’naviy qadriyatlar g‘alabasini kuylay bildi, banibasharning
eng oliy qalb tuyg‘ularini avj pardalarda ifodalay oldi. Ammo
shoir o‘z qahramonlari fojeasi sabablarini mukammal izohlab
bera olmadi. Bu moddiy olamning, har bir inson baxti va fo-jeasining sir-sinoati uning uchun jumboqligicha qolib ketdi.
Shunday qilib, "dunyoviy adabiyot" mavzulari moddiy dunyo
hoyu havaslaridan juda ham uzoq ketmagani uning barcha namoyan-58
|
Cynthia Jeanne Shaheen (1947-yil 28-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik siyosatchi va nafaqadagi oʻqituvchi, 2009-yildan beri New Hampshiredan AQShning katta senatori boʻlib xizmat qiladi. Demokratik partiyaning aʼzosi, u Nyu-Hampshire tarixidagi birinchi ayol senator, New Hampshire kichik senator va sobiq senator bilan birga gubernator va AQSh senatori etib saylangan birinchi ayol. shtat gubernatori Maggie Hassan bu ikkala rolni egallagan ikkinchi ayol edi.
New hampshire senatida ikki muddat xizmat qilgandan soʻng, Shaheen 1996-yilda gubernator etib saylangan va 1998 va 2000-yillarda qayta saylangan. 2002-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatiga Respublikachilar partiyasidan nomzod John E. Sununuga qarshi kurash olib bordi. U Harvard Siyosat Instituti direktori lavozimida ishlagan, 2008-yilgi saylovlarda yana AQSh Senatiga nomzod boʻlish uchun isteʼfoga chiqqan va Sunununi revansh jangida magʻlub etgan. U New Hampshire kongressi delegatsiyasining dekani, 2009-yildan beri Kongressda xizmat qiladi.
Shaheen 1980-yilda magʻlubiyatga uchragan John A. Durkindan keyin New Hampshirdan birinchi Demokratik senator boʻldi. 2014-yilda u New Hampshirdan AQSh Senatiga qayta saylangan ikkinchi demokrat va 1972-yilda Thomas J. Mclntyredan keyin birinchi boʻldi. U 2020-yilda respublikachi Bryant Messnerni magʻlub etib, uchinchi muddatga qayta saylandi.
Yoshligi va taʼlim
Jeanne Shaheen Cynthia Jeanne Bowers Missuri shtatida Belle Ernestine va Ivan E. Bowersning qizi sifatida dunyoga kelgan. U taniqli tubjoy amerikalik Pocahontasning 12- avlodidir. Uning eri Bill Shaheen livanlik amerikalik advokat va sudya. Ularning uchta farzandi bor. U Pensilvaniya shtatining Selinsgrove shahridagi oʻrta maktabini tamomlagan va Pensilvaniya shtatining Shippensburg universitetida ingliz tili boʻyicha bakalavr va Missisipi universitetida siyosatshunoslik boʻyicha magistrlik darajasini olgan. U Missisipidagi oʻrta maktabda dars bergan va 1973-yilda New Hampshirega koʻchib oʻtgan, u yerda maktabda dars bergan va eri bilan birga ishlatilgan zargarlik buyumlari sotiladigan doʻkonga egalik qilgan.
AQSh Senati
Saylovlar
Gubernator sifatidagi ikki yillik uch muddatdan soʻng Shaheen 2002-yilda AQSh Senatiga oʻz nomzodini qoʻyish oʻrniga toʻrtinchi marta nomzodini qoʻyishdan bosh tortdi. Respublikachi John E. Sununu uni 51 foizdan 47 foizgacha (19 751 ovoz) magʻlub etdi. Concord Monitor nashriga bergan intervyusida Shaheen oʻzining yoʻqotilishini qisman „gubernator sifatida qilgan ishini muhokama qilish“ bilan bogʻladi. Oʻsha paytda respublikachilarning dastlabki reklamalari uning byulletenga savdo soligʻini qoʻyishni qoʻllab-quvvatlaganini tanqid qilgan yoki maktablarning muvaffaqiyatsizligi uchun uni ayblagan.
2004-yil iyun oyida sobiq respublikachi maslahatchi Allen Raymond 2002-yilda New Hampshire demokratlarini saylovga olib chiqish uchun tuzilgan Demokratik partiya chizigʻini toʻsib qoʻyganlikda aybini tan oldi, baʼzilari (ayniqsa, Respublikachilar partiyasining praymerizda magʻlub boʻlgan sobiq senator Bob Smith) bunga hissa qoʻshgan deb hisobladi. Shaheenning magʻlubiyati. 2005-yil fevral oyida sudya Raymondni besh oyga qamoqqa hukm qildi. Shtat GOPning sobiq ijrochi direktori Charlz MakGi bu roli uchun yetti oyga qamaldi.
Saylov tarixi
New Hampshireda gubernatorlik saylovlari: 1996—2000-yillar natijalari
Birlamchi bosqich
Manbalar
Yashayotgan insonlar
1947-yilda tugʻilganlar
28-yanvarda tugʻilganlar
Amerikalik ayol siyosatchilar
|
Etib har kun oning bazmida hozir,
Alar aylab fusunu makr zohir.
Qilib shahzoda har qaysig‘a ta’miq,
Bo‘lub kayfiyati ollinda tahqiq.
Chu hal bo‘ldi bo‘lub birdam tarabliq,
Bo‘lub raf
ul ajab ishdin ajabliq,
Ne shaklikim ketar ashkoli oning,
G‘aroyib ichra qolmas holi oning.
Bular birla dog‘i shohi jahongir
Chu aylayolmadi bu ishga tadbir.
Bo‘lub bechora ko‘p qildi taammul,
Yana bir o‘zga ish qildi taxayyul,
Ki, qilg‘ay to‘rt oliy qasr bunyod,
Bo‘lub har fasl bir qasr ichra Farhod.
Tuzub ul qasrda ishratqa asbob,
Farog‘at birla no‘sh etgay mayi nob.
Yasab har qasrning davrinda bog£ʻe.
Ki bo‘lg‘ay har gul andin shabcharog‘ʻe.
Topib ul fasl rangin ahli nirang,
Muvofiq aylagaylar qasrini rang.
Bahoriy qasrining tuzgach asosin,
Olib gullar jamolidin qiyosin.
Buti gulchehradek shang aylagaylar,
Yuzidek oni gulrang aylagaylar.
Yana qasreki tobistoniy o‘lg‘ay,
Tana’umning saro bo‘stoni o‘lg‘ay.
Qilur
ul fasl bargu sabza ohang,
Tanosub birla qilg‘aylar yashi! rang.
Yana bir qasrkim bo‘lg‘ay xazoniy,
Chu bor ul fasl rangi za’faroniy.
Anga burang ila bergaylar oyin,
Qilib zarkorlig‘ birla har oyin.
Yana bir qasrni aylab shitoyi,
To‘shab kofurgun jinsi xitoyi.
Berib nisbatda qoru muzg‘a payvand,
Etib rangin oning kofur monand.
uuu
i
is
|
“Gol muallifi” degan iborani ko‘p eshitamiz
Hujumchi to‘pni bexato darvozaga yo‘llab navbatdagi golni o‘z hisobiga yozdirishi mumkin
Muallif (ta’lif etish)lik esa ijod ahliga daxldor so‘z
Gol urgan jamoadoshiga ko‘mak berganni “hammuallif” deb bo‘ladimi?
O‘zbek tilidagi latofat va balog‘at boshqa mamlakat sharhlovchilariga taqlid oqibatida qo‘llangan shu yanglig‘ so‘zma-so‘z va zo‘rma-zo‘raki ba’zi tarjimalarni xushlamaydi
|
v) dasturiy mahsulotlar uchun:
Tanlovda barcha nominatsiyalar bo’yicha sovrinli 1-3 o’rinlarni egallagan tanlov g’oliblari quyidagi miqdorda pul mukofotlari bilan taqdirlanadilar:
Pul mukofotlari jismoniy va yuridik shaxslar (huquq egalari)ning hisob raqamlariga o’tkazish orqali amalga oshiriladi
|
Bir xil oshlovchi zarra o‘lchamiga ega, kation va anion xrom
komplekslar kollagen bilan turlicha bog‘lanadi. Kation xrom sulfat»
lar ko‘proq bog‘lanadi. Buni kompleks ionning tarkibi va undagi
ligandlarning qanday joylashishiga qarab tushuntirish mumkin.
Xrom kompleks
ichki sferasida turli fazoviy holatda joylashgan
ligandlar xrom
birikmalari bilan kollagen bog‘lanishiga ta’sir
etadi,
Anion bilan bir koordinatada joylashgan ligandlar markaziy atom
bilan labil (kuchsiz) bog‘langan va u. osongina kollagenni funksi»
onal guruhlari bilan o‘rin
almashadi. Xloridlarga qaraganda xrom
sulfat komplekslari ichki sferasida ko‘p.miqdorda kislota qoldig‘i
bo‘ladi, shuning uchun ham ular oson va ko‘p miqdorda bog‘lanadi.
Xrom birikmalarining konsentratsiyasi. Oshlovchi eritmada xrom
birikmalarini konsentratsiyasini oshirish bilan charmga bog‘langan xrom birikmalari miqdori oshaveradi. Biroq, xrom birikm:
lari konsentratsiyasini uni
kollagen bilan bog‘lanishiga ta’siri o‘ta
murakkab: konsentratsiya o‘zgarishi bilan asoslik daraj
maning kislotaliligi, va xrom kompleks zaryadi o‘zgaradi. Bu o‘zga»
ishlarning hammasi, konsentratsiya oshishi bilan bir qancha xrom
komplekslari bog‘lanishi uzluksiz oshirishga olib keladi.
Asosli xloridlar eritmasidagi xromning konsentratsiyasining
oshishi, uni kollagen bilan bog‘lanishi doim ortaveradi.
Asosli
xrom sulfat eritmalarida xrom birikmalarining bog‘lanishi ma’lum.
bir konsentratsiyagacha oshaveradi, keyin kamayadi, Bular tajribalarda aniqlangan.
Oshlovchi eritmaning harorati. Oshlovchi eritmaning harorati»
ni 20”dan 40C ga oshirishda, xromkompleks birikmalar bilan
kollagen o‘rtasidagi bog‘lanish taxminan 2096 gacha oshadi. 50"
da oshlashda kollagen bilan xrom birikmalarining bog‘lanishi O‘G
ga oshlashni olib borishga nisbatan 3—4 marta oshgan.
Neytral tuzlarni qo‘shib oshlash. Oshlash jarayonida neytral tuzlarni
qo‘shib
ishlatish xrom birikmalari bilan kollagen o‘rtasidagi
ishga
muhim ta’sir ko‘rsatadi, chunki xrom oshlovchi bi
rikmalar tarkibi, asosligi neytral tuzlar qo‘shish
bilan o‘zgaradi
Suyultirilgan asosli xrom xloridga natriy xlorni qo‘shsak, pl
ko‘rsatkich pasayadi, shunga qaramay kollagen bilan xrom birikmalarining bog‘lanishi oshadi. Xromxlorid konsentratsiyasini
oshirish bog‘lanishni kamaytiradi. Asosli konsentrlangan xrom-xloridga natriy xlorni qo‘shish, kation kompleks ionni elektro»
neytralga aylantiradi. Elektroneytral kompleks ionlar kollagen bilan
kam bog‘lanadi.
|
“Qurbon o`lam” , “Bozurgon”i tabarruk
|
tunarmandchilik. Xiva xonligi tarixiy manbalarida hunarmandonilik-ning 27 sohasi qayd etilgan. Amalda esa ular bundan-da ko‘p bo‘lgan.
Hunarmand malakali usta bo‘lishi uchun ko‘p yil mashaqqatli mehnat
qilgan. Odatda, usta o‘z kasbini to‘ng‘ich o‘g‘liga o‘rgatgan. Ayrim hol:
larda, ishda qo‘shimcha kishining mehnati talab qilinsa, chetdan ham.
shogirdlar qabul qilingan: Shogirdga kasb o‘rgatish shartlari va mudo
datlari yozma shartnomada rasmiylashtirilgan.
Shogird hunarmand.
ustadanoq fotiha olib, o‘zining alohida ustaxonasini ochishdan avval.
hunarmand ustalar oldida o‘z mahoratini namoyish etishi kerak bo‘lgan.
Sinovdan o‘tgan shogird shu tariqa ustaxona ochishga ruxsat olardi.
Qishloq xo‘jailai,
Xonlik aholisi, asosan, qishloq xo‘jaligi bilan shug‘ul
langan. Dehqonchilik va u bilan bog‘liq chorvachilik qishloq xo‘jaligining
ikki asosiy sohasi edi,
Dehqonchilikda g‘alla, paxta va poliz mahsulotlari yetishtirish yo-takchi o‘rin egallagan. Ekinzorlarning yarmidan ortig‘ida g‘alla yetishtirik.
gan. G‘allachilikda kuzgi bug‘doy ekish yetakchi o‘rin egallagan. Dehqonlarning don ekinlaridan mo‘l hosil olishlariga hatto chet elliklarning
ham tan berganligiga tarix guvoh. Chunonchi, Xivaga kelgan yevropalik
sayyohlardan biri aytgan quyidagi so‘zlar manbalarda saqlanib qolgan:
«Men Germaniyaning o‘zida dalada ishlovchilarning Xivadagidok mirishkorligini ko‘rmaganman». Don ekinlari ichida jo‘xori ekish bug‘doydan
keyin ikkinchi
o‘rinda lurgan. Sholi esa, asosan, suv ko‘p hududlarda
yetishtirilgan. Ekinzorlarning 115 qismida paxta yetishtirilgan.
|
DARSLIKNI YOZISHDA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Qirg‘izboyev Yu. «Chizma geometriya»,
T., «O‘qituvchi», 1972.
2. XorunovR. «Chizma geometriya kursi», T., «O‘qituvchi», 1974.
3. Sobitov
E. «Chizma geometriya qisqa kursi», T., «O‘qituvchi»,
1993.
4. Murodov
Sh.
va
boshqalar.
«Chizma
geometriya
kursi»,
T.,
«O‘qituvchi»,
1988.
"5. Qoroyev
Yu.
I.
«Nachertatel’-naya
geometriya»,
M.,
«Stroy-izdat»,
1987.
b. Bubennikov
A.
V. «Nachertatelonaya
geometriya», M.. xVshs-shaya shkolaz,
1985.
7.
I. Raxmanov, A. Abduraxmanov va b.,
Chizma geometriyadan mashq va masalalar to‘plami», T., «O‘qituvchi», 1991.
8. ESKD Obshine pravila vshpolneniya chertejey»,
1991.
9. Qirg‘izboyev
Yu.
va
boshq.,
«Mashinasozlik
chizmachiligi
kursi», T., «O‘qituvchi», 1981.
10. Bog‘danov V. N. va boshqalar.. «ESpravochnoye rukovodstvo po
chercheniyu», M., Mashinastroyeniyez, 1989.
|
Jinsiy aloqa jarayonida ayollarda og'riq
Jinsiy aloqa davomida ayollarning jinsiy a'zolarida kuzatiladigan og'riq dispaunareya deb ataladi
Og'riq oldidagi qo'rquv (masalan, homiladorlik davrida) ayollarni jinsiy aloqadan bosh tortishga olib keladi
Bu esa oilada kelishmovchilik, siqilish va boshqa muammolarni keltirib chiqaradi
|
2. O‘z faniga doir bilimlarning mukammal sohibi.
3.
Pedagogika
va
psixologiya
kabi
fanlar
sohasidagi
bilimlarni
puxta
egallaganligi, ulardan kasbiy faoliyatida foydalana olishi.
4. O‘quv—tarbiyaviy ishlar metodikasini mukammal bilishi.
Pedagogik mahorat tizimi quyidagi o‘zaro bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan asosiy
komponentlardan iborat:
1. Pedagogik insonparvarlik talablariga bo‘ysunishi.
2. Kasbga oid bilimlarni boshqa fanlar bilan aloqadorlikda mukammal bilish.
3. Pedagogik qobiliyatga ega bo‘lish.
4. Pedagogik texnika sirlarini puxta egallash.
Barcha kasblar orasida o‘qituvchilik kasbi o‘zgacha va muhim
ijtimoiy
ahamiyat kasb etadi. Zero, o‘qituvchi yosh avlod qalbi kamolotining me’mori,
yoshlarga ta’lim-tarbiya beruvchi insondir. Bugungi kunda u yoshlarni g‘oyaviy—
siyosiy jihatdan chiniqtirib tabiat, jamiyat, ijtimoiy hayot, tafakkur taraqqiyoti
qonuniyatlarini
o‘rgatadi,
yoshlarni
mehnat
faoliyatiga tayyorlab,
kasb-hunar
sirlarini puxta egallashlarida ko‘maklashadi va jamiyat uchun muhim bo‘lgan
ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatlarni hal etadi. Ana shu mas’uliyat o‘qituvchidan o‘z
kasbining mohir ustasi bo‘lishni, o‘quvchilarga tarbiyaviy ta’sir ko‘rsatib, ularning
qiziqishi, qobiliyati, iste’dodi, e’tiqodi va amaliy ko‘nikmalarini hartomonlama
rivojlantirish yo‘llarini izlab topadigan kasb egasi bo‘lishni talab etadi. Buning
uchun doimo
o‘qituvchilarning
kasbiy
mahoratini,
ko‘nikma
va malakalarini
oshirib borish, ularga hartomonlama g‘amxo‘rlik qilish, zarur
shart—sharoitlar
yaratish,
kerakli moddiy va ilmiy-metodik hamda texnik yordam ko‘rsatish,
o‘qituvchilarning
ijodiy
tashabbuskorligini
muntazam
oshirib
borishga
ko‘maklashish lozim.
Shunga
asosan,
«Pedagogik
mahorat»
fani,
mahoratli
o‘qituvchilarni
tayyorlashga xizmat
qiladi,
o‘qituvchilar va tarbiyachilarning kasbiy
faoliyati
sirlarini, mohirligini o‘rgatuvchi va uni takomillashtirish to‘g‘risida ma’lumotlar
berib
boruvchi
fan
bo‘lib,
o‘qituvchilarda
pedagogik
mahoratning
mohiyat
mazmunini, hozirgi zamon talablari doirasida kasbiy faoliyatini rivojlantirishning
yo‘llarini, vositalarini, shakllarini o‘rganadi.
Pedagogik mahorat o‘qituvchilar va tarbiyachilarga pedagogik ijodkorlik,
pedagogik texnika,
ta’lim
—tarbiya jarayonida o‘qituvchi
va o‘quvchilarning
o‘zaro
hamkorligi,
muloqot
olib
borish
taktikasi,
nutq madaniyati,
tafakkuri,
tarbiyachining ma’naviy—ma’rifiy va tarbiyaviy ishlarini tashkil etish va amalga
oshirish, bu jarayonda xulq-atvorni va hissiyotni jilovlayolish xususiyatlarini
o‘rgatadi
va
o‘z
kasbini
rivojlantirib
boruvchi
pedagogik
faoliyatlar
tizimi
to‘g‘risida ma’lumotlar beradi. Pedagogik mahorat o‘qituvchilarning pedagogik
faoliyati zamirida takomillashib boradi.
20
|
=
jut
Senikidir
bu deraza,
Ipak pardasi silkinar.
Derazaning orqasida
Qora ko‘lkasi silkinar.
Kechib so‘l-u sog‘dan endi,
Boqaman uzoqdan endi.
Men chekkanim ohdan endi
Dunyoning o‘zi silkinar.
Silkinar o‘t-u yaprog‘i,
Silkinar dasht-u tuprog‘i,
Yerdan nari uchar ohim
–
Oy-u yulduzi silkinar.
Silkinar parda-deraza,
Tovba etgan dilday toza.
Bu zilzila ermas ersa,
Umr ildizi silkinar.
|
“O‘zbekiston tovar-xomashyo birjasi”da 1 tonna Ai-80 markali benzin arzonlashdi, deya xabar bermoqda birja matbuot xizmati.
Qayd etilishicha, 2021-yil 15—21-mart kunlari tovar-xomashyo birjasiga 35 965,0 tonna Ai-80 markali avtomobil benzini qo‘yildi va ulardan 14 588,0 tonnasi, ya’ni 40,6 foizi sotildi. O‘tkazilgan savdolarda har kuni o‘rtacha 29 xaridor ishtirok etdi.
Ko‘rib chiqilayotgan davrda Ai-80 markali avtomobil benzinining o‘rtacha kunlik narxi bir tonnasi uchun 6 million 287 ming 500 so‘mdan 6 million 269 ming 700 so‘mgacha pasaydi.
Ushbu davrda Ai-80 markali avtomobil benzinining o‘rtacha haftalik kotirovkasi 6 million 178 ming 200 so‘mni, Ai-91 esa 7 million 679 ming 300 so‘mni tashkil etdi.
Turli manbalarda keltirilishicha, avtomobil benzinining bir tonnasi o‘rtacha 1293—1370 litrni tashkil qiladi.
Ma’lumot uchun, Ai-80 markali avtomobil benzinining narxi 2021-yilning mart oyi boshidan buyon tushib kelmoqda.
Eslatib o‘tamiz, 2020-yil 1-maydan boshlab Ai-80 markali avtomobil benzini va dizel yoqilg‘isi (shu jumladan, EKO markali dizel yoqilg‘isi) chakana narxlarini davlat tomonidan tartibga solish bekor qilindi. Shundan so‘ng 1-maydan dizel yoqilg‘isi narxi 500 so‘mga pasayib, 6500 so‘m qilib belgilangan. 3-maydan boshlab esa Ai-80 benzinining narxi 500 so‘mga pasayib, bir litri 4000 so‘mdan sotila boshlagan. 2020-yilning dekabrida mazkur markadagi benzinning o‘rtacha boshlang‘ich narxi 2,6 foizga ko‘tarilgandi. 2021-yilning yanvar oxirlarida Ai-80 benzini narxi 110 so‘mga qimmatlashishi mumkinligi xabar qilingan.
|
Lola Karimovani qanday mukofot bilan taqdirlashdi? » O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz
Lola Karimovani qanday mukofot bilan taqdirlashdi?
19 dek, 09:26 5 143 O‘zbekiston
Lola Karimova Xalqaro olimpiya qo‘mitasi tomonidan ayollar sportiga qo‘shgan hissasi uchun diplom bilan taqdirlandi. U bu haqida o‘z sahifasida ma’lum qildi.
«Men Xalqaro olimpiya qo‘mitasi tomonidan “Ayollar va sport” diplomi bilan taqdirlanganimdan nihoyatda xursandman. Ushbu sharafli diplom sport sohasida gender tenglikni ilgari surish borasidagi sa’y-harakatlar uchun taqdim etildi.
Sportni xotin-qizlar orasida ommalashtirish maqsadida amalga oshirilayotgan ishlarimizga shunday yuqori baho berilgani uchun Xalqaro olimpiya qo‘mitasi va uning prezidenti Tomas Baxga o‘z minnatdorchiligimni izhor etmoqchiman.
Shuni mamnuniyat bilan ta’kidlamoq lozimki, bugungi kunda o‘nlab iqtidorli o‘zbekistonlik sportchi ayollar nufuzli xalqaro musobaqalarda muvaffaqiyatli ishtirok etib, O‘zbekiston sportining xalqaro miqiyosdagi nufuzini yanada oshirishga o‘zlarining ulkan hissalarini qo‘shmoqdalar.
Bizning gimnastika federasiyamiz tomonidan olib borilayotgan sa’y-harakatlar o‘zbek sportining rivojiga xizmat qilib, sportchilarimizning kelajakdagi g‘alabalari uchun zamin yaratishiga ishonaman.»- deb yozadi Lola Karimova — Tillaeva.
O‘zbekistonda «Xalqaro shartnomalar to‘g‘risida»gi qonunning yangi tahriri tayyorlandi 03 apr, 22:12
Olmaota—Toshkent xalqaro yo‘lovchi poezdi qatnovi boshlandi (Foto) 22 mar, 12:11
Toshkent xalqaro aeroporti va boshqa qator ob’ektlarga Islom Karimov nomi beriladi 25 yanv, 22:16
Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi rais o‘rinbosari tayinlandi 19 yanv, 13:28
«Toshkent quvonchlari» VI Xalqaro bolalar rasmlari biennalesi yakunlandi 26 dek, 22:28
|
I.Maqsad
va
sabab
Бop" lovchilari:
chunki, shuning uchun.
2.Chog‘ishtiruv
bog‘lovchilari:
go‘yo, go‘yoki.
3.Shart
va
to‘siqsiz
bog‘lovchilar:
agar, agarda, garchi.
{, Coюзм
ken
й
пpичин:
пoтoмy чтo, пoзтoмy.
2.:Coпocтaвитeлънътe
coюзи:
бyдтo, яkoбт.
3.Ycлoвнo-ycтyпитeлъниce coюзъи
XOMA, ёcли, дaжe,
Yuklamalar (Чacтицъ)
Yuklamalar
yordamchi
so‘zlar
va
qo‘shimchalar bo‘lib, ular gap yoki
uning alohida bo‘lagiga qo‘shimcha
ma’no berish uchun xizmat qiladi.
Yuklamalar
bo‘linadi:
1. So‘roq va taajjub yuklamalarimi,
«Chi, -a, -ya.
quyidagi
turlarga
2. Aniqlov yuklamasi-xuddi;
3. Ta’kid va kuchaytiruv yuklamalari-Kи, -и. -yц, -дa, hatto, axir.
4. Ayiruv va chegaralov yuklamalari:
faqat, -gina, -kina, «gina.
Чacтицaми
нaзмвaютcя
cлyжeб-Hи
cлoвa
ИЛИ
aффиkcъ,
пpидaюциe paзличнмe
cммcлo-виc oттeнkи пpeдлoжeнию
или
oтдeлънъгм eгo члeнaм.
Чacтицъг дeлятcя
нa cлeдyюциё
види:
1. Boпpocитeлънмe и пoбyдитeлъ-нмe чacтицeг 28, 15, paзвe,
-4,
7
ka, вeдв.
2. YтoчнитeлБнмe
чacтици: kak
paз, тoч5-6-тoчБ, тoчнo,
3, Ycилитeлъниe
и yтвepдитeлъ-нмe
чacтицъм
:дaжe,
в
koниc
қoниoв.
4.
Bмидeлитeлънмe
й
oгpaничи-тeлънъмe чacти ъиCи: тoлъko, лиш б.
Mashq. Teng bog‘lovchilarni toping va ular qaysi turga kirishini ayting.
1. Qo‘rquv goh oyoqlaringga qanot beradi, goh ularni yerga mixlaydi. 2. Kishi
past mansabda bo‘lsa ham, odil
va insofli bo‘lsa—go‘zal
va ulug‘dir.
3.
Qadimgi
hakimlar chilonjiydadan
dori-darmonlar
tayyorlab
ham,
bevosita
mevaning o‘zi bilan hamqator kasalliklarni davolashgan. 4. O‘rik temir va
fosforga boy.
5. Tashqaridan kelgan oyoq tovushi bahona bo‘ldi-da, Aziza
o‘midan turdi.
6. U yozgan xatlar yo yetib bormasdi,
yo‘ Alijonning javob
bergisi kelmasdi.
7. Goh yomg‘ir yogardi, goh quyosh ko‘rinib, o‘z zarrin
nurlarini
sochardi.
8.
Samandarning
qo‘shiqlari
hammaga
yoqardi,
lekin
Shahzodaga yoqmasdi.
Mashq. Quyidagi gaplardagi bog‘lovchilarning qaysi turi mavjud?
I.
Xadicha
Mavjudani
ochiq
yuz
bilan
kutib
oldi.
go‘yo
hech
narsa
bo‘lmagandek. Men O‘zbekistonni juda sevaman, chunki
u mening tug‘ilgan
Ona-Vatanim.
3.Agar
sen
aytganlarimni
qilsang,
men
senga
xohlagan
ko‘ylagingni olib beraman. 4.Boshga baxtsizlik tushganda ruhan tushmaslik
kerak, chunki kulfat ham baxt singari bir zumda o‘tib ketadigan narsa,
5. Bu
voqea hammani hayratga solgan edi. lekin tezda esdan chiqib ketdi. 6. Hovli
92
|
Bunda shoir: khar qanday
narsani
yozish, safsata
sotish ham
badiiy qimmatga
ega bo‘ladigan bo‘lsa,
she’riyat
hisoblansa,
u
vaqtda men allaqachon dunyoni so‘z bilan to‘ldirib yuborgan bo‘lur
edim»,—deydi.
Haydar Xorazmiy Nizomiyning «Maxzanul-asror»ini o‘zbek tilida yozish bilan o‘z qalamining badiiy Quvvati, yuksak
mahoratini namoyish qildi. Bunda shoir o‘zbek tilining
butun
boyligi
va badiiy til vositalaridan, xalq Og‘zaki ijodidan juda ustalik bilan foydalanadi.
Haydar Xorazmiy o‘z asarida badiiy san’atkorlikka ham alohida e’tibor bilan qaragan. Shoir asarda ma’naviy san’at turlari—tanosib, tashbih, majoz, ta’riz (yoki e’tiroz), istiora, ig‘-roq,
g‘uluv kabilardan o‘zining falsafiy-ta’limiy qarashlariga
doir g‘oyaviy maqsadlarini ifodalashda mohirona foydalangan.
Haydar Xorazmiy original tashbihlar qo‘llashda ham mahorat
ko‘rsatgan. Chunonchi, Nizomiy Maxzanul-asrorjiga javob yozishga
kirishish arafasidagi ahvolini
bayon
etarkan
(Musannifning
vasfi xoli bobida), yuragini yonib turgan
sha’mga,
miyasidagi
turli-tuman o‘y-xayol, andishalarni sha’m
tutuniga, qimirlamay
fikr surib o‘tirish holatini sha’mdon ostidagi laganga yoki umuman bir butun ruhiy holatini sha’mdon va undagi
yonib
turgan
sha’mga o‘xshatgan:
Sha’m sifatlik yurakim shu’lazan,
Dud boshimda ayoqimda lagan.
Asarda istiora san’atidan ham tabiat va hayotning biror lavhasini chuqur hissiyot bilan ifodalashda
eng muhnm badiiy tasvir vositalaridan biri sifatida foydalanilgan.
Shoir masnaviydagi bir lirik chekinishda tong yorishi paytini shunday tasvirlagan:
Zulfini kesdi buti xurshedro‘y,
To‘ldi majolis ichida guftgo‘y.
Baytdagi har bir so‘z va birikma istnoradir. Bunda tun o‘rniga
«kesmoq», falak yoki olam o‘rniga «bo‘sh»,
tong go‘zalligi o‘rniga
«xurshedro‘y»
yer yuzi o‘rniga «majolis
ichi»,
ish-harakat
o‘rniga
«guftugo‘y» so‘zi qo‘llangan. Baytda, asosan, tun ketib tong yorishdi,
bor jonli mavjudot tirikchilik uchun harakatga kirishdi, degan
mazmun ifodalangan.
Haydar Xorazmiy dostondagi ko‘p masalalarni kontrast usuli
vositasi bilan yoritadi, adolat zulmga, himmat baxillikka, qanoat tamagirlikka, to‘g‘rilik egrilikka qarama-qarshi qo‘yiladi.
Misol uchun «Bo‘z to‘quvchi kampir
va savdogar» hikoyasidagi kampir va savdogar obrazlari mana shunday tazod usulidan
foydalanish asosida yaratilgan obrazlardir.
Shoir ikki obrazni bir-biriga zid qo‘yish orqali o‘sha davr ijtimoiy
sharoitidagi
muhim bir illatni qoralaydi.
Haydar Xorazmiy, birinchi
navbatda,
o‘z
fikrini
ixcham
va
qisqa ravishda bayon qilishni, so‘zni tejashni targ‘ib etgan:
276
M
T
«nin
|
Juft t. inson faoliyatini baholash xus-yati-ga ega. Ularni Inson tabiatidagi E. va tubanlikni o‘lchaydigan o‘ziga xos taroziga
o‘xshatish mumkin. Insonning komilli-ti, jam-tning ma’ni takomilga erishgan-erishmagani shu mezon b-n o‘lchanadi.
"Ayni paytda hayot haqiqati shuni ko‘rsatadiki, har qanday taraqqiyot mahsulidan
ikki xil
maqsadda— ezgulik va yovuzlik
yo‘lida foydalanish mumkin. Agarki bashariyat tarixini, uning tafakkur rivojini tadrijiy ravishda ko‘zdan kechiradi-tan bo‘lsak, hayotda insonni kamolotga, yuksak marralarga chorlaydigan ezgu g‘oya va
ta’limotlar bilan yovuz va zararli g‘oyalar
o‘rtasida azaldan kurash mavjud bo‘lib kel-tanini va bu kurash bugun ham davom etayotganini ko‘ramiz ("Yuksak ma’naviyat—
yengilmas kuch", 112-6,). Chunonchi, Lenin,
Stalin, Gitler, Pol Potlarni yovuzlik
timsollari, sobiq sho‘rolar ittifoqini
esa "Yovuzlik saltanati" deb baholanishi
buning yorqin misolidir. E. axloq katega-riyasi bo‘lib, axloqiy bahoning eng umumiy shaklidir. E. o‘zida ijobiy narsa,
voqea-hodisalar, jarayon va vaziyat hamda.
fazilatlarni mujassam etadi. "Avesto"
kitobida zardushtiylik ilohi Axura Mazda E., yaxsgilik, hayot. yorug‘lik timsoli
sifatida namoyon bo‘ladi. E. haqidagi tasavvurlar xalqdan xalqqa. a.dan a.ga, avloddan avlodga o‘gib shakllanib kelgan.
E.ning ma’no-mohiyati yovuzlikka qarshi
kurashla o‘z ifodasini topadi. Yovuzlik
hamisha ham yaqqol namoyon bo‘lmaydi, ba’zan-u E. niqobida ham ko‘rinishi mumkin.
Buni anglab yetish kishidan ogohlik va
hushyorlik, ziyraklik va loqdyd bo‘lmaslikni talab etadi. E. axloqiy barkamol
lik netizidir. U olijanoblik, mehr-oqibat, samimiylik, saxiylik, beg‘araz
tuyg‘ularda o‘z ifodasini topadi. Umuman
olganda, E. ijt-y, shaxsiy xulq-atvor va
xatti-harakatni ma’ni jihatdan baholashning muhim mezonidir.
EZGU INTILISH—kundalik hayotda
davlat vajam-t hayotida ijt-y hayotning
barcha sohalarida ozod va obod Vatan, el-yurt farovonliti, tinchligi, osoyishta-EKZISTENSIALIZM
ligi, millatlararo va elatlararo do‘stlik,
diniy bag‘rikentlik yo‘lida bunyodkor
ishlarni amalga oshirish, ma’n-y-ma’r-y
jihatdan yuksalish sari intilishdir.
E.i. insoniy barkamollik. Vatan iftixori va nufuzini, tuyg‘usini yuksaltirishga bo‘lgan harakat. fikrlash va tashabbus qo‘rsatishlan iborat faoliyat turidir. Xalqimiz azaldan mehnatkashligi,
buyuk yaratuvchilik quvvatiga egaligi,
hamisha ezgulikka intilib yashashi, insoniy mun-tning royat ibratli jihatlarini turmush tarziga aylantirgani b-n ajralib turadi. Inson ezgulikka intilar
ekan, o‘z taqdirini qo‘shnisining taqdiri. qolaversa, mahalla va tuman ahli b-n
bog‘liq holda tushunadi. Mehnati natijasini faxr-u iftixor b-n umumiy mehnat natijasi deb biladi. E.i. tuyg‘usi–
o‘z milliy mansubligidan faxrlanish.
millatining boy tarixi, madi va ma’ni
merosidan, uning jahon pivilizatsiyasi-ga qo‘shgan hissasidan g‘ururlanish imkoniyati. E.i. tuyg‘usi—o‘zligini anglash
va o‘zgalarni tushunishga da’vat etadigan
qudratli kuch. Bu tuyg‘u har bir millatga
mansub o‘ta nozik va ayni paytda juda
murakkab holatdir. Kishi, zarur bo‘lganda. hayotidagi jamiki ne’matlardan hech
og‘rinmasdan voz kechishi mumkin. Biroq
hech kim, hech qachon E.idan tonolmaydi.
Chunki. E.i. hissi insonning qon-qoniga singib ketgan. U millatimizning eng
yuksak qadriyatlaridan sanaladi. Jumladan, "Shu aziz Vatan barchamizniki",
"Bizdan ozol va obod Vatan qolsin", "Savob ishni har kun qilish kerak, savob
ishni har kim qilishi kerak" kabi da’vatlar E.i. tuyg‘ularining ma’no-mazmunini ifodalaydi. Ana shu n.nazardan qaraganda, mam-timizda amalta oshirilayotgan
islohotlarning mazmun-mohiyatida E.i.
g‘oyasi mujassam etilgan.
EKZISTENSIALIZM ((pot. yexyoiyeida
—
mavjudlik) — XX a. boshlarida Rossiyada (Berldyayev, Shestov), Germaniyada (Xay-degger, Yaspers) hamda P jahon urushi
arafasida Fransiyada (Sartr, Merlo-Ponti, Kamyu va hk.) paydo bo‘lgan fali
yo‘nalishlardan biri. E. mavzu doirasi
649
|
deb ayt-uoviya zolim,
a) jabr qiluvchi Boz
qabul
etish joyzdirz
—degan.
qozilikii
qabul
etish joyddira —degan;
garchi
O‘sha paytda
haqiqat
Ali
tomonda
Xan,
Fahoba
va tob’iylarishi" 9 ko‘pchil
(ubviyadan qabul
etishgan»,—deli
b
PA Muvoiyadan qabul etishgan
— Di ing
“iy
dan Temur shollandn
va
Halabda iston
un
tan
amirlarini chaq
ularga
Ma
aa at ayil an amirlar b
bu
niki
olam Halabda aiar do‘stlari va o‘lar
,
—yoBu ikki
odam
Halabda sizlarni,
so‘ya
2
arra.
Fmala qiling.
dir.
Ularga,
ularinig
xizmatlar
balo
2
qiling, HBZ
DJ I
MaTi berishiga Go‘l ko‘ykan; ular
uchum sgulik. oziq-ovqat
ajratib
5
Xoydira ko‘rman, balki
U
shash
ib
toniya (madr
aa ro‘parasidagi So‘l
manan,
y
lar
ni, ya’ni
qal’a
ro‘parasi
sasi)
ni belgilash—asli
yomurlang qanday
dilaru,
«day
ado qil
(ana) shul
buyurgan bo‘lsa
faqat biz"
G
amirlar-arning
(
lar.
U
a
tushirmadilar, 27295
ili qal’adan pastga tushira
hukmin
=?
n—bizlarga
Sr M
VA
adi panlar
Ten
«Mensizlar ha
y
bo‘-xush ish
(
u
oli
oki,
ar
’atda Ki
si
laganim shuki,
ag hoyatda tez sur"
Dono! «yerini
bu narsa nih
ishi) ni
buyursa,
bu
biron
agar
U
a
tiladi;
inlagan.
yon
berishsiz DO O‘N GUying tayi
xu,
hen bir Si BERI I (Chori
-
buyursa,
bund
xayr ishga
—dedi
o‘ladi», —
A
kishisi ixtiyorida bo‘lad
|
O’quv rejasida belgilangan soatlar miqdori
1
Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish
16
Davlat va huquq asoslari
17
Ma'naviyat asoslari
20
Oila psixologiyasi
II
YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI
III
YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI
|
Moskvada o‘ldirib ketilgan siyosatchi Boris Nemsov xotirasiga bag‘ishlangan motam namoyishi yakunlandi, deya xabar bermoqda “Exo Moskvi”
Moskva politsiyasi rasmiy ma’lumotlariga ko‘ra, unda 10 mingdan ortiq kishi qatnashdi
Boshqa manbalarga ko‘ra esa namoyish ishtirokchilari soni 50 mingdan oshgan
Motam marshida qatnashgan siyosatchi Gleb Pavlovskiy so‘zlariga ko‘ra, aksiya ishtirokchilari o‘ziga hurmatni talab qilgan
Pavlovskiy , shuningdek muxolifat kayfiyati o‘sib borishini ta’kidladi
|
26 sentyabr kuni soat 22.55 da Uchtepa tumanida olib borilgan profilaktik tadbirlar davomida jinoyat qidiruv xodimlari aniqlashlaricha, 52 yoshli Abdug`ani X. 600.000 so`m evaziga spa salonda xilvat uchun joy ajratib bergan.
Mazkur fakt asosida O`zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 131 moddasi 2 qismi («Qo`shmachilik qilish yoki fohishaxona saqlash») bo`yicha jinoiy ish qo`zg`atildi.
|
Jim Kerri sobiq dugonasining o‘limiga aloqadorligi haqidagi gaplarga javob berdi
Amerikalik aktyor Jim Kerri sobiq dugonasi Katriona Uaytning o‘limiga aloqador emasligi haqida rasmiy bayonot bilan chiqdi. Bu haqda, People nashriga asoslanib, “Vesti.ru” xabar bermoqda.
19-sentabr kuni marhum Uaytning turmush o‘rtog‘i Kerrini sudga berib, u olib kelgan dorilar rafiqasining o‘limiga sabab bo‘lganini iddao qildi. Bundan tashqari, u Kerri Uayt xonimni turli yo‘llar bilan ta’qib qilganini aytdi.
Bunga javoban e’lon qilingan bayonotida aktyor o‘z ismidan bunday maqsadlarda foydalanilishiga yo‘l qo‘ymasligini ta’kidladi. Kerri odamlar fojiadan manfaat qidirishni bas qilishlari va Uaytning ruhini tinch qo‘yishlariga umid bildirdi.
Kerri 2015-yilda Katriona Uayt bilan aloqalarini uzgan edi. Oradan bir hafta o‘tib, qiz dori vositalari yordamida o‘z joniga qasd qildi.
|
yollash orqali mahsuldorlikni oshirish bo‘lgan. Juftliklarning kelishuvi bo‘yicha, birinchi ishchi
agent sifatida ishlayotganda ikkinchisi ofisdagi ishlarni qilishi lozim edi va bir haftadan so‘ng ular
yana almashardilar. Kompaniya bunday metodni AQSHga 1990-yilning ohirlarida olib kirdi.
Lekin qachon ular ishchi yollashni boshlashdi 20-asrlarda ularning ishchilari kimlar edi,
avlodlar almashinuvi qanday kechdi va turli hil yoshdagilarni sherik qilish qanday ishladi?” Shuni
bilish kerakki, bu
turli yoshlilar ish joyida ko‘plab diqqatga muxtojlar, Randstand rasmilari
aniqlashdiki, agar turli yoshlilar o‘zishlarini boshqalar bilan baham ko‘rsalar va bir-birlariga
yordam berib kamchiliklarini to‘ldirsalar, bu ular uchun eng yahshi tarbiya bo‘ladi. Randstand
shunchaki kishilarni juftlab, buning natijasini kutib o‘tirishmaydi. Bundanda muhim narsalar bor!
Kompaniya sheriklar bilan yahshi ishlayoladigan ishchilar qidiradi, ularni suhbat qilishadi va
ularga yasama ishlar topshiib yarim kun mobaynida sinab ko‘rishadi.
Randstand so‘raydigan yagona savol: “Sizning jamoada bo‘lganingizdagi eng esda qolarli
vaziyatingiz qanday?” Agar ular qachonki men ular orasida g‘olib bo‘lganimda deb javob berishsa
bu-kelishuv omadsiz tugadi deganidir. Bu tashkilotda hamma narsa jamoaviy ishlashga bog‘liq.
Qachonki yangi
ishchi
tajribalirog‘i
bilan birlashtirilsa ularning
o‘rni
bir
hildir.
Randstand
programmasi haqidagi eng qiziq elementlardan biri bu: u yerda hech kim boshliq emas. Va ikki
sherik ham bir birlaridan saboq oladilar.
Mulohaza Savollari.
1. Bu hikoyadasiz hulq-atvorning qanday mavzusini ko‘rishingiz mumkin.
2.
Siz
bu
“juftlash”g‘oyasi
haqida
qanday
fikrdasiz?
Siz
bunday
ishlashga
rozi
bo‘larmidingiz?
3. Bu turdagi ish kelishuviga qanday shaxsiyat turlari ta’sir etishi mumkin?Nimaga?
4.
Bu
tashkilotdagi
yosh
va kattaroq
ishchilar qanday muammolarga duch
kelishlari
mumkin?
5. Randstand ishchilari ustida ishchi munosabatlari izlanishini olib boring.
5-KEYS. YANGI TURDAGI TUZILMA
Uni qabul qil. Ba’zansiz (maktab, ish yoki ikklasiyam) ustida
ishlayotgan loyihalar
bir
xildagi yoki zerikarli bo‘lib qoladi. Sehrli tugmani mavjud bo‘lishi yaxshi emasmi—siz uni bosib
biror kishini usha zerikarli ishni qilishiga majbur qilasiz,
ko‘p vaqt oladigan buyumlar? Pfizerda
u “sehrli tugma” katta sondagi xodimlari uchun haqiqatdir. Umumjahon farmasevtika kompaniyasi
kabi,
Pfizer xodimlarini
samarali
bo‘lsihiga yordam
berish
yo‘llarini
doimo
qarab
yuridi.
Kompanitayning tashkiliy samardorligi katta direktori aniqlashicha “strategiya va yangliklarni
ishlab chiqshi uchun biz yollagan Harvardning MBA xodimlari o‘rniga Googling va Power Point
larni qilishmoqda”. Haqiqatdan ham, amalga oshirilayotgan ichki tadqiqotlar
qancha qimmatli
iste’dod vaqtini xizmatkor vazifalariga sarf etilishi
qo‘rqitishini topish
edi.
O‘rtacha Pfizer
xodimlari o‘z vaqlarining 20foizdan 40 foizgacha qo‘shimcha ishga (hujjatlar tahlashda, eslatmani
yozishda, tadqiqot utqazishda, ma’lumotlarni boshqarishda, uchrashuv vaqtlarini belgilashga)
sarflar edilar va faqatgina 60 foizdan
80 foizgacha bilimlarini ishga (strategiya, yangliklar,
tarmoqlar,hamkorlikda,
tanqidiy,
fikrlashga)
sarf
etishardi.
Hattoki
eng
yuqori
darajadagi
xodimlar ta’sir etar edi.
Misol uchun
, David Cain olaylik global injeneriya uchun ma’muriyat
boshlig‘i.
U
o‘z
ishidan-ekoligik ko‘chmas
mulk
havfini
baholayotganidan,
muassasalarni
boshqarishda, va ko‘p millionli dollar budjetini nazorat qilayotganidan ma’mnun. Ammo,
u
uchalik jadvallar orqali borishni va Powe Pointlarni birgalikda qo‘yishni yaxshi ko‘rmas edi.
Biroq, hozirda Pfizer “sehrli tugamsi” bilan bu vazifalar tashkilot tashqarisidagi shaxlarga utib
ketti.
Oddiygina bu “sehrli tugma ” nima? Aslida bu kelajakning idorasi(Office of the Furture) deb
nomlanadi (OOF), qayta nomlangan PfizerWorks xodimlarga zerikarlik va ko‘p vaqt oladigan
359
|
chiqarish mumkin emas. Ikkinchidan entropiyaning holat funksiyasi
bo‘lib,
uning
o‘zgarishi jarayonning
qaytar
yoki
qaytmas
tarzda
borishiga bog‘liq emas, ya’ni bu ikki
xil jarayonda entropiyaning
o‘zgarishi
bir
xal.
Faqat
AQ qaytar? Q qaytmas
va
A qaytar? A qaytmas
bo‘lganidan
40
452—
T
bo‘ladi.
Turli
jarayonlarda
— entropiyaning
o‘zgarishini
hisoblashda
45
2—
yoki
ifodadan foydalaniladi:
Buning uchun bu tenglamaning ikki holat uchun integrallash
kerak:
2
A5 = 5, —5, = (92
{T
51, 52— entropiyaning dastlabki va so‘nggi holatidagi qiymati.
Shu usuldan foydalanib, ba’zi jarayonlarda entropiyaning o‘zgarishini
hisoblaymiz.
I
U-const
ho
Peconst
-
=
4
И= const
5
Y-coл5ё
GI
Teonst —
Tzcongt
B
TA
TOP
NN
:
Po
И
;
’
,
, /
2),
И /
;
1,
I
/
IZ
22a, b, v-rasm
Izotermik jarayon
(T-const,
22-rasm).
Bu
xil jarayonlarga
moddaning faza o‘zgarishi, ya’ni bir agregat holatdan ikkinchi agregat
holatga,
bir kristall moddadan ikkinchisiga o‘tishi kabi jarayonlar
misol bo‘ladi.
94
|
8-bob
Ixtiyoriy harakatdagi zaryadlar
sistemasining maydoni
8.1
Kechikuvchi potensiallar
Yuqoridagi boblarda biz tinch turgan va statsionar harakatda bo‘lgan zaryadlar sistemasi hosil qiladigan maydon hamda zaryadsiz fazodagi maydon xossalari bilan bog‘liq bo‘lgan bir qator masalalarni
ko‘rib chiqdik. Endi zaryadlar sistemasining harakati ixtiyoriy bo‘lgan
-umumiy holda masalani ko‘rib chiqamiz.
Qandaydir hajmda ixtiyoriy harakatda bo‘lgan zaryadlar sistemasi
berilgan bo‘lsin. Bu hajmda zaryadlarning taqsimoti va harakati vaqt
va fazoda o‘zgaruvchi zaryad zichligi p(r,t) va tok zichligi j(r,t) bilan
aniqlansin.
Shu zaryadlar sistemasining maydonini topish kerak.
Bu
masalani o‘rganishni Lorenz kalibrovkasida potensallar uchun yozilgan
Dalamber tenglamalarining yechimlarini aniqlashdan boshlaymiz:
1 22ш(т,
Aвф)
–279000.
amon,
(1)
1824(т,
5
dr.
Mani) ZAH
=
–
(5.
(8.2)
Bu yerda yuqorida ta’kidlaganimizdek, potensiallar uchun Lorenz sharti
u
1991,
—
div A(7,t) 42270
(8.3)
o‘rinli.
Dalamber tenglamalari-xususiy hosilali evolyutsion (tenglamalarda vaqt bo‘yich hosila bor) tenglama bo‘lganligi sababli, uning yechimini aniqlash uchun p(r,t) bilan j(r,t) dan tashqari boshlang‘ich va
chegaraviy shartlar berilgan bo‘lishi lozim.
Elektromagnit maydonni
topish masalasi quyidagicha qo‘yilishi mumkin:
Boshlang‘ich vaqtga
155
|
OСzbekiston isteТmol tovarlari ishlab chiqarish, savdo va xizmat koСrsatish tashkilotlari xodimlari kasaba uyushmasi Urganch shahar kengashi va tizimdagi boshlangСich kasaba uyushma tashkilotlari tomonidan ЂSogСlom ona va bola yiliї
|
Bu kabi chora-tadbirlar davlat xizmatlarini ko‘rsatish jarayonida sansalorlik, byurokratik to‘siqlar va rasmiyatchilik holatlari vujudga kelishiga yo‘l qo‘ymaslikka zamin yaratadi
Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng qo‘llash orqali ularning sifati va samaradorligi yanada oshadi
Tadbirkorlik subyektlariga davlat xizmatlari ko‘rsatish yangi sifat bosqichiga ko‘tariladi
Aholining davlatga nisbatan ishonchini oshirishga, Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan “Xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak” degan ezgu g‘oyani hayotga keng joriy etishga ko‘maklashadi
|
bog‘lararo burchak (valent burchak) kabi kattaliklar bilan tavsiflanadi.
us
Kimyoviy
bog‘lanishni
uzish
uchun
zarur
bo‘lgan energiya bog‘ energiyasi deyiladi.
Har bir kimyoviy bog‘ uchun to‘g‘ri keladigan bog‘
energiyasining
qiymati
200
—
1000
kj/mol
atrofida
bo‘ladi. Masalan, CH;F
da C-F bog‘lanish energiyasi
487 kj/molga teng.
u
Molekulada
ikki
o‘zaro
bevosita
bog‘langan
atomlar markazlari orasidagi masofa bog‘lanish uzunligi deb ataladi.
Bog‘lanish uzunligi molekula hosil qiluvchi atomlarning tabiatiga, bog‘lanish turiga, element valentligiga
va boshqalarga bog‘liqdir.
Hozirgi davrda kimyoviy bog‘lanishning
quyidagi turlari ma’lum:
1.
Ion bog‘lanish.
2.
Kovalent bog‘lanish.
3.
Metall bog‘lanish.
4.
“Vodorod bog‘lanish.
3.2. Kovalent bog‘lanish
Kovalent
bog‘lanish,
asosan,
metalmas
(nisbiy
elektromanfiyliklari nisbatan yuqori bo‘lgan element)
atomlari orasida vujudga keladi.
us
Atomlarning
o‘zaro
bir
yoki
bir
necha
umumlashgan
elektron juftlar
hosil
qilishi
natijasida
vujudga
keladigan
bog‘lanish
kovalent
bog‘lanish
deyiladi.
114
|
Muallif: Mirtohir Mirg'ulomov _ Bo'lim: O'zbek kinosi _ 192 ta o'qildi _ Izohlar yo'q
Sizning e-mail manzilingiz ko'rinmaydi
Majburiy qatorlar quyidagicha belgilangan *
Ro'yhatdan o'tish
Tug'ilgan kunlar
Natijalarni ko'rish
Muallif: Mirtohir Mirg'ulomov Bo'lim: O'zbek estradasi
Muallif: Mirtohir Mirg'ulomov Bo'lim: O'zbek estradasi, Tanlanganlar
Muallif: Mirtohir Mirg'ulomov Bo'lim: O'zbek kinosi
Biz bilan aloqa
Sayt bo'yicha murojaat:
|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI HUKUMATINING TOVAR-MODDIY BOYLIKLARNI KELTIRISh VA OLIB KETISh MASALALARI BO‘YIChA QARORLARINI O‘Z KUChINI YO‘QOTGAN DEB HISOBLASh TO‘G‘RISIDA
|
u(x,y) = X-u)
«! dan iborat,
X-u) —ixtiyoriy funksiya.
2) Xususiy hosilali birinchi tartibli
U, = i
—tenglamani
X».u=6,
«-u =
1,
i(x, u) = o(Yo,p) almash-irishlar yordamida
20),
= 0
rinishga keltirish mumkin.
Bu tenglamaning umumiy
yechimi OH(Yo,l) = U(S) bo‘ladi.
Demak, boshlang‘ich tenglamaning umumiy yechimi
i(x,u) = Yu(x tu)
n
iborat.
Xuddi shunga o‘xshash,
agar
o
va
V
o‘zgarmas sonlar
si, = Vi, = 0
tenglamaning umumiy
yechimi
u(x,y) = yu(Vx — ay)
Uy = 0
nglamaning umumiy yechimi
u(x, y)
= x) 7 F())
anligiga ishonch hosil qilish qiyin emas.
4) Bir jinsli bo‘lmagan
y, = U(x, u)
glamaning umumiy yechimi
i(x,u) = f (7 (Em)dsan jo (x) g‘ u(2)
Ho O‘p
45
|
24 oktabr – Fizik olim, O‘zbekiston FA akademigi, fizika-matematika fanlari doktori, professor Ramizulla Abdullaevich Mo‘minov (1941) tavalludining 75 yilligi
|
qiymatlarini
turli
miqdorlarda:
unumdorlik
kuchi
oshganda
ko‘proq
miqdorda, kamayganda esa kamroq miqdorda yuzaga keltiradi. Mehnatning
mahsuldorligini,
shu
bilan
birga
u
yuzaga
keltiradigan
iste’mol
qiymatlarining miqdorlarini ko‘paytiradigan tarzdagi unumdorlik kuchining
o‘zgarishi, binobarin, ushbu ko‘paygan miqdorlarning qiymat o‘lchamini
kamaytiradi, negaki, bu o‘zgarish mazkur miqdorlarni yuzaga keltirishdagi
kerakli ish vaqtining miqdorini qisqartiradi.
Aslida esa ishlabchiqarishning mehnatdan to‘liq ravishda ekstensiv
yoki
intensiv
foydalanganda
ko‘proq
yoki kamroq
miqdorda
mahsulot
chiqara olishi undagi texnika, texnologiya va tashkilotchilikning darajasiga
va tadbirkorlikning unumdorligiga bog‘liq bo‘ladi.
Insoniyat
taraqqiyoti
ilmiy-texnikaviy
rivojlanish
bilan
belgilanadi.
Ilmiy
kashfiyotlar,
yangi
texnika
va
texnologiyalar,
yangi
materiallar,
energiyaning yangi turlari yaratilishi
inson aql-zakovatining mevalaridir.
Lekin,
inson tafakkurining ushbu
yutuqlari moddiylashgach
mashinalar,
mexanizmlar, texnologiyalar, materiallar, energiya turlariga yangi qiymat
yaratmaydigan
o‘tmishdagi
mehnatga
aylanadi.
Biroq
yangi
vositalar
korxonaning unumdorligini oshiradi, chunki u xodimdan yuqoriroq malaka
talab qiladi.
—
“Biron-bir. tovardagi bevosita mehnat bilan o‘tmishdagi sarflar—
o‘rtasidagi nisbatni aniqlash uchun, uni ishlabchiqarishga ketgan sarflarni
shakllantirish sxemasini ko‘z oldimizga keltirishga urinib ko‘ramiz.
Dastlab sof tabiat mahsuloti (aytaylik, tosh, daraxt va hokazo) bor edi, u
mehnat
yordamida
insonning
ehtiyojlariga
moslashtirildi.
Shu
tariqa
yaratilgan buyum
bevosita
ishlatilishi
yoki boshqa buyumni
tayyorlash
uchun
foydalanilishi
mumkin
edi.
Boshqa buyumda
dastlabki
mehnat
sarflariga yangi mehnat
qo‘shildi,
avval
sarflangan mehnat
esa buyum
(material) shaklini kasb etdi. Keyin inson mashina ixtiro qildi, mashina qo‘l
mehnatida
band
bo‘lgan
xodimlarning
o‘rnini
bosdi.
Tovar-pul
munosabatlari
paydo
bo‘lganda
mashina
narxi
muayyan
amortizatsiya
muddati
mobaynida
mashinaning
eskirishini
qoplagan
amortizatsiya
ajratmalari
tarzida
buyumning
narxida
aks
etadigan
bo‘ldi.
Lekin
mashinaning narxida tabiiy sof mahsulotning narxi, mehnat narxi, renta,
tadbirkorlik foydasi mavjud edi. Shu tariqa, buyumning narxida qo‘shilib
ketadigan elementlarning murakkab chatishmasi yuzaga keladi.
———Pirovard natijada har-bir buyumda tabtiy sof mahsutotning narxi; umi—
ishlab
chiqaruvchilar
bevosita
mehnatining
narxi,
buyumlashgan
|
Foto: FVV
Jinoyat ishlari boʻyicha Olmazor tuman sudida tuman sudi raisi Zafar Bobonov raisligida “Shovotlandia” kafesini yoqib, 5 kishining umriga zomin boʻlgan ikki nafar sudlanuvchiga nisbatan jinoyat ishi koʻrib chiqilib,
.
36 yoshli sudlanuvchi ilgari tarkibida bir necha uyushgan jinoiy guruhlar mavjud boʻlgan qurolli jinoiy uyushmani boshqarib, “avtoritet” degan nom chiqargan. Shu bois sodir etgan jinoyatlari uchun sudlanib, jazoni oʻtash jarayonida oʻzi bilan bitta Jazoni ijro etish muassasasida jazo muddatini oʻtagan 26 yoshli sudlanuvchi bilan tanishib qoladi. U bilan yaqin munosabatlarda boʻlib, oʻzining jinoyat olamidagi “avtoriteti”dan foydalanib, 26 yoshli sudlanuvchi tomonidan oʻzini «Boss» sifatida qabul qilinishiga erishadi. 26 yoshli sudlanuvchi jazoni oʻtab chiqqach, uni oʻzi ishlab kelayotgan Zangiota tumani, “Eshonguzar” qoʻrgʻonidagi choyxonaga norasmiy ravishda ishga oladi. 26 yoshli sudlanuvchi moliyaviy taʼminot jihatidan unga tobe boʻlganligidan foydalanib, har qanday, shu jumladan jinoiy topshiriqlarini ham soʻzsiz bajarishiga tayyorlab kelgan.
Bir fuqaro telefon orqali 36 yoshli sudlanuvchiga murojaat qilib, «Eddi» laqabli shaxs uning qarindoshidan pulini boʻlib-boʻlib berish sharti bilan 5 dona “Iphone 11 pro” rusumli uyali telefon apparatlarini olib, evaziga muayyan miqdordagi pullarni toʻlab, qolgan 4.000 AQSH dollarini bermay yurganligini, oʻzining “jinoyat olamida”gi avtoritet sifatidagi imkoniyatlaridan foydalanib, shu pullarni undirib berishda yordam soʻragan. Soʻng 36 yoshli sudlanuvchi oʻzining bu “xizmati” uchun “jinoyat olami”da joriy qilingan tartib-qoidalarga muvofiq yaʼni yordam soʻrab murojaat qilib kelgani uchun gapiga “javob berishi” kerakligi qabilida, telefon orqali yordam soʻragan shaxsdan narxi 1.500 AQSH dollarini tashkil qiluvchi oxirgi rusumdagi “Iphone” rusumli telefon berishini talab qilib, tovlamachilik qilgan.
Shu orqali ular oʻrtasida nizoli munosabatlar vujudga kelgan. 36 yoshli sudlanuvchi undan oʻch olish maqsadida 26 yoshli sudlanuvchi bilan birgalikda puxta jinoiy reja tuzishgan. Unga koʻra, 26 yoshli sudlanuvchi yarim tunda jinoiy rejasini amalga oshirish uchun yelim idishga solingan 5-6 litr miqdoridagi benzinni olib, taksida “Shovotlandia” milliy taomlari kafesi yaqiniga yetib boradi. Oʻz qilmishining ijtimoiy xavfli xususiyatini toʻliq anglab va bu qilmishlarning ijtimoiy oqibatlariga koʻzi yetgan holda avval kafe hovlisidagi yogʻoch krovatlar va derazalarga yelim idishdagi qolgan benzinni sepib chiqadi. Shu predmetlarni yoqib yuborib, soʻng ichiga benzin joylashtirilgan shishalarning ogʻziga tiqin sifatida foydalanilgan lattalarning osilib turgan tepa qismini yoqib, shisha idishlarni birin-ketin kafening tez yonuvchi, asosan yogʻoch materialidan yasalgan eshik va deraza tomonlariga uloqtirib, kafe binosi turgʻun yonib, olov avjiga chiqqanligiga amin boʻlganidan soʻng kafe binosidan uzoqlashadi.
Natijada, kafe binosi va uning ichidagi xususiy mulk boʻlgan oshxona jihozlari toʻliq yonib ketib, bino ichida uxlab yotgan 23 yoshli ikki nafar yigit, 60 yoshli ikki nafar ayol, 22 yoshli qiz sud-tibbiyot ekspertizasining xulosalariga koʻra, is gazidan zaharlanish fonida tananing 100 foiz 3-4 darajali termik kuyishi oqibatida vafot etishgan.
Sud hukmiga koʻra, 36 yoshli sudlanuvchi Jinoyat kodeksi 97-moddasi 2-qismining «a, v, d, j, p» bandlari, 165-moddasining 1-qismi, 173-moddasi 2-qismining «b, v» bandlarida nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir qilganlikda aybli deb topildi. Jinoyat kodeksi 59-moddasining 4-qismi tartibida tayinlangan yengilroq jazolarni umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan qoplash orqali, uzil-kesil umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi.
26 yoshli sudlanuvchi Jinoyat kodeksi 97-moddasi 2-qismining «a, v, d, j, p» bandlari, 173-moddasi 2-qismining «b, v» bandlarida nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir qilganlikda aybli deb topildi. Jinoyat kodeksi 59-moddasining 4-qismi tartibida tayinlangan yengilroq jazolarni umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan qoplash orqali, uzil-kesil umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi.
Jinoyat kodeksi 60-moddasining 3-qismi tartibida, jinoyat ishlari boʻyicha Yakkasaroy tuman sudining 2014-yil 11-iyuldagi hukmi bilan tayinlangan jazoning oʻtalmagan muddatini qoʻshishda, yengilroq jazoni umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan qoplash orqali, uzil-kesil umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi.
|
TOST 7.76-96
So‘zboshi
1 Rossiya davlat kutubxonasi, Rossiya DJITK va Ilmiy-texnik
axborot, kutubxona va pashriyotchilik ishi» TQ 191 Standartlashtirish bo‘yicha
texnik qo‘mita tomonidan ISHLAB CHIQILGAN
Rossiya Federatsiyasi Davstandarti tomonidan KIRITILGAN
2 Standartlashtirish, metrologiya va
sertifikatlashtirish (Texpik
kotibiyatining 1996-yil 10-oktyabrdagi 10-son hisoboti) bo‘yicha Davlatlararo kengash tomonidan QABUL QILINGAN
Qabul qilish uchun ovoz berganlar:
Standartlashtirish bo‘yicha milliy
Davlatlar pomi
organning nomi
Ozarbayjon Respublikasi
Ozdavstandart
Armashiston Respublikasi"
Armdavstandart
Belorussiya Resiublikasi
Belstandart
Qozog‘iston Respublikasi
Qozog‘iston Respublikasi Davstandarti
Qirg‘iziston Respublikasi
Qirg‘izstaydart
Rossiya Federatsiyasi
Rossiya Davstandarti
Tojikiston Respublikasi
Standartlashtirish. metrologiya
va
sertifikatlashtirish bo‘yicha Tojikiston davmat
markazi
Turkmaniston
Turkmanboshdavinspeksiya
O‘zbekiston Respublikasi
davstandart
3 Davlatlararo standart talablari ISO 5127—5—81 Dokumentatsiya
i informatsiya. Slovar’. ChastB Za. Komplektovaniyo fonda. Identifikatsiya. Obrabotka dokumentov in dann’o xalqaro standarti talablariga mos
ksladi.
4 Standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish bo‘yicha Rossiya Federatsiyasi Davlat qo‘mitasining 1997-yil
15-apreldagi 136-sop
qarori bilan GOST 7.76-96 davlatlararo standarti 1998-yil
1-yanvardan bevosita Rossiya Federatsiyasining davlat standarti sifatida amalga
kiritilgan.
E BIRINCHI MARTA KIRITILGAN
«3 Standartlar nashriyoti NMK, TOST 7:76-96
DAVLATLARARO STANDART
Axborot, kutubxona va nashriyotchilik ishi bo‘yicha
sg‘andartlar tizimi
HUJJATLAR FONDINI KOMPLEKTLASH
BIBLIOGRAFIYA QILISH. KATALOG TUZISH
Atamalar va ta’riflar
System of’standards on information, librarianship and publishing.
Aequisition of documents. Bibliographing. Cataloguing.
Terms and definitions
Joriy etish sanasi 1998-01-01
1 Qo‘llash sohasi
Ushbu standart fondlarni komplektlash, hujjatlar va ma’lumotlarni
identifikatsiya qilish (bibliografiya qilit va katalog tuzish) sohasidagi
tushunchalarning atamalari va ta’riflarini bengilaydi.
Cr andartda atamalarping va ularning boshqa tillardagi ekvivalentlarining o‘zbek tilidagi alifbo ko‘rsatkichlari keltirilgan.
Standartlashtirilgan atamalar yarim qora (to‘q) shrift bilan, ularning
qisqa shakilari —oddiy (och) shrift bilan berildi.
Ushbu standartda belg‘ilangap atamalar axborot, kutubxona va nashriyotchilik faoliyati bo‘yicha hujjatlar va adabiyotlarning barcha turlarida
ko‘rsatilgan ma’iosida qo‘llaniladi.
Standart kutubxonalar, ilmiy-texnik axborot organlari, kitob palatalari, noshirlar (iashriyotlar, nashr eg‘uvvi tashkilotlar va boshqa yuridik shaxslar) uchun mo‘ljallangan.
Har bir tushuncha uchun. odatla, bir standarg‘lashtirilgan agama bslgi-langan, lekin ayrim hollarda, amaliyotda tartibga solingan atamashunoslikka qo‘yiladigan talablarga mos keladigan ikki xil atamaning bir ma’noda qo‘llanilishi o‘rnashgan hollarda, ularnitsg ikkisi ham standartlash-246
|
2. Yaqin do'stim Bekzod Zokirovga (Tokyo University, PhD) tegishli va shaxsan o'zi bosh-qosh bo'ladigan ishonchli (va insofli) agentlik:
Agentlikning xizmatlari:
Yaponiyaga bakalavr darajasi uchun o’qishga kelish: universitet va dastur topishdan tortib uy-joy topshigacha bo’lgan xizmat turlari
Yaponiyadagi til maktablari o`quvchilarini universitetga joylashtirish: universitet va dastur topishdan to qabulgacha bo’lgan bosqichdagi maslahat va ko’maklar
Yaponiyaga magistr va PhD darajasi uchun o’qishga kelish: universitet va ilmiy dastur topish, hujjat yig’ish, ilmiy ish mavzusiga yordam berish va tahrir qilish, soha professori topish va aloqa o’rnatish, intervyuga tayyorlash va stipendiyalar topishga ko’maklashish
Professional tahrir xizmati: ilmiy reja, ilmiy maqola va diplom ishlarini mukammallashtirish, tahrir va tarjima qilish bilan bog’liq xizmatlar
Telegram manzil: @todaistudyconsulting
|
ishtirokchisi
beayb sanalgan
(ropa bde)
va
agar kimdir buning
aksini da’vo qilsa, buni isbotlab berishi lozim bo‘lgan. Kim da’vo
qilsa, o‘sha isbotlaydi-21 shv5itrE rgorapo ash Fsi (pop dshpg‘ao.
Birinchi bor jinoyat-protsessual instituti sifatida aybsizlik
prezumpsiyasi
1789-
yildagi
Inson
va
fuqaro
huquqlari
Deklaratsiyasida
ifodalangandi.
Deklaratsiyaning
9-moddasida
shunday
deyilgan
"Hamonki
har
kim,
to
uning
aybi
isbotlanmaguncha, aybsiz sanaladi, shaxsni hibsga olish zarur deb
topilgan holatlarda har qanday ortiqcha, zarur
bo‘lmagan
kattik
choralar qonun bilan keskin to‘xtatilishi lozim"
Deklaratsiyada
ifodalangan
tamoyil
aynan
aybsizlik
prezumpsiyasi deb emas, "zarur bo‘lmagan har qanday kattikko‘llikni
qo‘llash"ni cheklash deb ta’riflangan.
Lug‘atlarda aybsizlik prezumpsiyasi "aybsizlik prezumpsiyasi
(lotincha rgayezshtrio –faktni, toki aybi tasdiqlanmaguncha, yuridik
jihatdan
ishonchli
deb
tan
olish)
qonuniylikning
jinoyat-protsessual tamoyilining asosini tashkil qiladi, odil sudlovning
demokratik huquqiy tamoyillaridan biri bo‘lib, jinoyat ishlarini
muhokama etishda qonuniylikni kafolatlaydi"
Xuddi shuningdek, Inson huquqlari
va asosiy erkinliklari
muhofazasi to‘g‘risidagi Yevropa konvensiyasi (1950 y.)ning 6-modda
2-bandida shunday deyiladi: "Jinoyat sodir etishda ayblanayotgan
har bir shaxs, toki uning aybi qonunga muvofiq isbotlanmaguncha,
aybsiz
sanaladi"
Shuningdek,
Konvensiyaning
3-bandida
aniqlashtirilganki: "Jinoyat sodir etganlikda ayblanuvchi har bir
shaxs kamida quyidagi huquqlarga ega bo‘ladi:
a)
unga
qo‘yilgan
ayb
xarakteri
va
asoslari
haqida
unga
tushunarli tilda tezlikda va batafsil xabardor qilinishi;
b) o‘z himoyasini tayyorlash uchun yetarli vaqt va imkoniyatga ega
bo‘lishi;
v)
o‘zini
shaxsan
yoki
o‘zi
tomonidan
tanlangan
himoyachi
yordamida
himoyalash,
agar
himoyachi
xizmatini
to‘lashga
yetarli
mablag‘i bo‘lmasa, odil sudlov manfaatlari talab qilgan hollarda
unga bepul tayinlangan himoyachidan foydalanish;
g) unga qarshi ma’lumot bergan guvohlarni so‘roq qilish yoki
ushbu guvohlar so‘roq qilinishi huquqiga ega bo‘lish, unga qarshi
ma’lumot beruvchi guvohlar bilan bir tartibda o‘zining guvohlarini
ham chaqirish va so‘roq qilish huquqiga ega bo‘lish;
|
4-may kuni Andijon viloyati Baliqchi tumanidagi maktabgacha ta’lim muassasasi mudirasi o‘z joniga qasd qilgani haqida xabar berilgandi. Ayol tuman tibbiyot birlashmasining shoshilinch tez tibbiy yordam bo‘limiga yotqizilgan edi.
“Xabar.uz” nashrining ma’lum qilishicha, ayol 17-may kuni vafot etgan.
Mudiraning o‘z joniga qasd qilgani holati bo‘yicha 4-maydayoq tergovga qadar tekshirish harakatlari boshlangan edi.
Bosh prokuratura matbuot xizmati mudiraning o‘z joniga qasd qilishi sabablariga oid tarqalgan gap-so‘zlarga oydinlik kiritilishi va ishga huquqiy baho berilishini bildirgandi.
|
Prezident Obamaning aytishicha, Amerika "Islomiy davlat" guruhiga qarshi kurashga zo'r beraveradi, ayniqsa, Liviya kabi boshqaruv zaif o'lkalarda
|
Qisqacha aytganda, O‘zbekistonda ramziy ma’nodagi to‘rtinchi hokimiyat bu yil haqiqiy hokimiyat egalarini taqdirlamoqda.
Tanlovda yurtimizning moliya muassaslari uchun ham alohida yo‘nalishlar va o‘rin ajratilgan. Zero, hududlar rivojini albatta banklarsiz tasavvur etib bo‘lmaydi. O‘zA materiallar tahlili asosida yilning eng yaxshi banklarini ham aniqladi
Ayni daqiqalarda yurtimizda faoliyat yuritayotgan tijorat banklari turli nominatsiyalar bo‘yicha g‘oliblikni qo‘lga kiritishmoqda. Marhamat ular bilan tanishtiramiz.
“2020 yilda OAV bilan eng faol ishlagan bank tizimi” nominatsiyasiga “Agrobank” aksiyadorlik tijorat banki loyiq ko‘rildi.
“2020 yilda xalq ishonchini qozongan bank tizimi” nominatsiyasida “O‘zsanoatqurilish bank” g‘olib bo‘ldi.
«2020 yilda davlat dasturlarida eng faol ishtirok etgan bank» nominatsiyasi g‘olibi -“Qishloq qurilish bank” aksiyadorlik-tijorat banki
«2020 yilning xalqqa eng yaqin bo‘lgan shaffof banki» esa “Mikrokreditbank” aksiyadorlik-tijorat banki, deya e’tirof etildi.
Qayd etish kerakki, yurtimizda xususiy banklar tarmog‘i ham kenagyib bormoqda. Ular mijozlarga xizmat ko‘rsatishda o‘ziga xos yondoshuv va innovatsiyalar taklif etmoqda.
Aholiga ko‘rsatayotgan sifatli va tezkor xizmatlari tufayli bugungi tanlovimizda birinchi marta xususiy bank jamoasi ham g‘oliblar safidan o‘rin oldi.
“2020 yilda mijozlarga eng sifatli xizmat ko‘rsatgan xususiy bank” nominatsiyasi g‘olibi -«Trastbank» xususiy tijorat banki bo‘ldi.
|
27 mamlakat va xalqaro tashkilotlarning yuqori lavozimli rasmiylari birinchi navbatda Afg'oniston tinchligi xususida fikr almashgan
Bu hafta u yerda sobiq prezident Burhoniddin Rabboniy o'ldirildi
Jangarilar hamon faol ekani oydek ravshan, deydi diplomatlar
|
Jamiyat Dunyo Futbol Mutolaa Jinoyat Savol-javob Shou-biznes Hi-tech Lady Salomatlik Мозийдан садо Hidoyat sari Xatamjon Ketmonov sirdaryoliklar bilan uchrashdi 23:05, 28 noyabr O`zbekiston Xalq demokratik partiyasidan O`zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzod Xatamjon Ketmonov 28 noyabr kuni Sirdaryo viloyati saylovchilari bilan uchrashdi. Videokonferensiya shaklida tashkil etilgan uchrashuvni O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati A.Qirg`izboev ochdi. Prezidentlikka nomzodning ishonchli vakili A.Toshmatov yig`ilganlarni nomzodning tarjimai holi bilan tanishtirdi. Prezidentlikka nomzod Xatamjon Ketmonov o`z saylovoldi dasturi yuzasidan nutq so`zladi. Sirdaryo viloyati o`zining yuqori iqtisodiy va ijtimoiy salohiyati, geografik joylashuvi bilan mamlakatimiz taraqqiyotida o`ziga xos muhim o`rin tutadi. Birinchi Prezidentimiz rahnamoligida amalga oshirilgan izchil islohotlar samarasida mustaqillik yillarida viloyatda ana shu salohiyatni yanada oshirish yo`lida katta yutuqlar qo`lga kiritildi. Viloyatda yalpi hududiy mahsulot 2010 yildan buyon 1,6 barobar oshdi, keyingi besh yilda uning tarkibida sanoat mahsulotlari 1,6 marta o`sdi. Bu borada ayniqsa, Birinchi Prezidentimiz tashabbusi bilan tashkil etilgan “Jizzax” erkin iqtisodiy zonasining Sirdaryo filiali katta ahamiyat kasb etayotir. Dasturda mamlakatning ijtimoiy yo`naltirilgan bozor iqtisodiyoti asosida o`sib borayotgan iqtisodiy salohiyatidan kelib chiqib, aholining barcha qatlamlari, eng avvalo, kam ta`minlangan qatlami turmush darajasini yaxshilashga qaratilgan kuchli ijtimoiy siyosatni amalga oshirishda davlatning tartibga soluvchanlik rolini mustahkamlashga alohida e`tibor qaratilgan. Mamlakatimiz ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga oid va jamoatchilikning katta qiziqishiga sabab bo`ladigan masalalar bo`yicha qaror qabul qilishdan avval ushbu masalalar yuzasidan jamoatchilik maslahatlashuvlari o`tkazishning majburiyligini belgilash, “Keksalarimiz uchun munosib pensiya ta`minoti!”, “Biz keksalarimizning farovon hayoti uchun mas`ulmiz!” shiorlari negizida mamlakatimiz ravnaqi, ulg`ayib kelayotgan yosh avlodga ozod va obod Vatan qoldirish borasidagi ishlarga o`z hissasini qo`shgan keksa avlodning turmush sharoitini yanada yaxshilash g`oyasi ilgari surilgan. O`qish uchun shartnoma pullarini to`lashga qiynalayotgan kam ta`minlangan oilalar farzandlarining shartnoma pullarini to`layotgan korxonalarni, yurtimizda ishlab chiqarilayotgan qishloq xo`jaligi mahsulotlarini qayta ishlashda oilaviy tadbirkorlik va kasanachilikni rag`batlantirish bo`yicha ustuvor vazifalar belgilangan. Uchrashuvda O`zbekiston Xalq demokratik partiyasi Sirdaryo tumani kengashi raisi M.Ahmedov, partiya Guliston tumani kengashi raisi M.Mamatkarimova, Sirdaryo tumani xalq ta`limi muassasalari faoliyatini metodik ta`minlash va tashkil etish bo`limi mudiri o`rinbosari Sh.Yo`ldosheva va boshqalar nomzodning saylovoldi dasturi va unda belgilangan vazifalar xususida fikr bildirdi. Saylovchilarni Vatanimiz kelajagini ta`minlashda muhim ahamiyatga ega bo`lgan O`zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovida faol ishtirok etishga chaqirdi.
|
20135-son
Muassis:
O‘ZBEKISTON YOZUVCHILAR
UYUSHMASI
* Mualliflar fikri
tahririyat fikri deb qabul
qilinmasin.
Tahririyatga yuborilgan
materiallar mualliflarga
qaytarilmaydi.
Manzilimiz:
100127, Toshkent shahri,
“O‘zbekiston” ko‘chasi, 16-a uy.
Telefonlar:
227-00-81, 245-22-99, 245-27-87
www.sharqyulduzi.uz
e-mail: sharqyulduzi!931@mail.ru
Bosishga ruxsat etildi
12.06.2013-yil.
Qog‘oz bichimi 70x!08 1/16.
Ofset bosma usulida tip.
№ 1-qog‘ozga bosildi.
Bosma tobog‘i 11.
Shartli bosma tobog‘i 15,4.
Nashriyot hisob tobog‘i 17,2.
Adadi 2055 nusxa.
Buyurtma № 286-13
Jurnal O‘zbekiston Matbuot va
axborot agentligida 0562–raqam
bilan ro‘yxatga olingan.
“O‘qituvchi” NMIU bosmaxonasida
chop etildi.
Korxona manzili:
Toshkent shahri, Yunusobod tumani,
Yangishahar ko‘chasi, 1-uy.
Jurnal ikki oyda bir marta
chop etiladi.
Cahifalovchi va dizayner:
Xurshid Ibrohimov
Musahhihlar:
Dilfuza Mahmudova,
Ra’no Hakimjonova
Copyright © “Øàð³ þëäóçè”
MUNDARIJA
|
98
qo‘yadilar. Tavsiya qilingan adabiѐtlar bilan tanishish esa bu soha
masalalari, ularni yechish usullari bilan tanishish imkonini beradi.
2.3-§. Ilmiy umumlashtirish laѐqatini tarbiyalash asosida talabalarda
kreativ faoliyatni rivojlantirish
Yoshlarni ijodiy-ilmiy ish bilan shug‘ullanish uchun tanlash va
tarbiyalash har doim ilmni muvaffaqiyatli rivojlantirish asosi bo‘lib
kelgan. Bunday vazifalar bizning davlatimizda, asosan, oliy ta’lim
muassasalarida olib boriladi. Talabalarda kreativ faoliyat-qobiliyatni
rivojlantirish unga alohida e’tiborni talab qiladi. Bu esa bunday
talabalar bilan ishlashni murakkablashtiradi. Sababi, ular bilan ishlash
uchun (ayniqsa, boshlang‘ich paytlarda) juda ko‘p vaqt sarflash, ular o‘z
natijalarini bir-birlariga aytib bera olishlari uchun sharoit yaratish
(masalan, kichik seminarlar tashkil etish) zarur bo‘ladi.
Insondagi kreativ qobiliyatni tarbiyalash mustaqil fikrlashni
rivojlantirishga asoslanadi. Buni quyidagi yo‘nalishlarda amalga oshirish
mumkin: ilmiy umumlashtira olish–induksiya; ilmiy natijalarni xususiy
masalalarga qo‘llay bilish-deduksiya; va nihoyat ilmiy umumlashtirishlar
bilan tabiatda bo‘laѐtgan jaraѐnlar orasidagi qarama-qarshiliklarni his
qila bilish.
―Tajribadan ma’lumki, talabalarda informatika, matematika, fizika
darslarida masalalar yechish ѐrdamida mustaqil fikrlashni rivojlantirish
va demak, kreativ qobiliyatni tarbiyalash imkoniyati ko‘proq. Informatika,
matematika, fizika fanlarini o‘qitishda bu ishni 1-, 2-kurslardaѐq
boshlash mumkin‖ [176].
Bizningcha, odatdagi darsliklar, masalalar to‘plamlarida berilgan
masalalar har doim ham mustaqil fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan
bo‘lavermaydi. Ular, asosan, o‘tilgan mavzudagi asosiy elementlarni
mustahkamlash va uni o‘zlashtirishga yo‘naltirilgan bo‘ladi. Bu tabiiy hol.
Shuning uchun ham bu masalalarni yechish ko‘pincha berilganlarni yig‘ib zarur
|
Toshkent-AERO ixtisoslashtirilgan bojxona kompleksi xodimlari Nikolay II davriga tegishli Rossiya imperiyasining qadimiy oltin tangalarini noqonuniy ravishda mamlakatdan olib chiqib ketilishining oldini oldi, deb xabar berdi Davlat bojxona qo‘mitasi matbuot xizmati.
Ma’lum qilinishicha, bojxona nazorati paytida chet elga uchib ketayotgan yo‘lovchilardan birining buyumlari orasida bojxona nazoratidan yashirilgan va yo‘lovchi bojxona deklaratsiyasida qayd etilmagan to‘rtta tanga topilgan.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, tangalarning umumiy qiymati 25 million so‘mni tashkil etagan.
Aniqlangan fakt bo‘yicha, bojxona tekshiruvlari olib borilmoqda.
Davlat bojxona qo‘mitasi xabarida ta’kidlanishicha, “Madaniy boyliklarning olib chiqilishi va olib kirilishi to‘g‘risida”gi qonunning 8-moddasiga binoan, 50 va undan ortiq yil oldin yaratilgan madaniy boyliklar O‘zbekistondan olib chiqib ketilishi taqiqlanadi. Vaqtinchalik olib chiqib ketish faqat Madaniyat vazirligining maxsus sertifikati bilan amalga oshirilishi mumkin.
Bundan avval Davlat bojxona qo‘mitasida Situatsion markaz ishga tushirilgani hamda Toshkent xalqaro aeroportida salkam 22 ming dollarni noqonuniy ravishda mamlakatdan olib chiqib ketmoqchi bo‘lgan shaxs ushlangani haqida xabar berilgandi.
|
Yo‘riqnoma: Sinaluvchilarga quyidagi tartibda savol beriladi:
E. Kim bilan bir partada o‘tirishni xohlaysan?
2.Eng
qiyin
fandan
nazorat
ishiga
kim
bilan
tayyorlangan
bo‘larding?
3. Dushman ichiga razvedkaga kim bilan borish mumkin?
Sinaluvchi har bir vaziyat uchun uchtagacha va uchala vaziyat uchun
ham bitta sherik tanlashi mumkin.
Tanlovlar (4) bilan jadvalga belgilab chiqiladi va jami tanlovlarning
soni aniqlanadi.
DIFFERENSIAL-DIAGNOSTIK SO‘ROVNOMA
Ushbu so‘rovnoma
turli kasblarga moyillikni aniqlaydi. Unga 20 juft
savollar kiritilgan bo‘lib, tekshiriluvchi maxsus javob varaqasida qay
darajada
u yoki
bu mashg‘ulot
turi
bilan shug‘ullanishga moyilligini
belgilashi kerak.
Chunonchi, o‘sha ish unga juda yoqsa,
3
ta «plyus»,
umuman yoqsa
-
2 ta va sal yoqsa
-
1
ta plyus qo‘yadi. Yoqmasa, mos
holda 3 ta, 2 ta va
1 ta «minus» belgisi qo‘yishi kerak. Quyida biz sizga
shu so‘rovnomani keltiramiz.
la 1 hayvonlarni parvarish qilish
yoki Ib
mashina va uskunalarga qarash
g
2a / kasal odamlarga yordam berish,
jadval, sxema va ETEM uchun
utarga qarash
yoki 2b
dasturfar tuzish
б
4
Зa 1 kitobtar, rasm va plakatlar sifatini
o‘simliklar holati va rivojini ku-nazorat qilish
yoki ib
zatish, parvarish qilish
ug
4a ) materiallarni qayta ishlash (yog‘och,
tovarlarni xartdorga yetkazish
mato, metall, plastmassa)
yoki 4b
(reklama, sotish)
SaJ ilmiy-ommabop kitoblarni
a
badiiy asar (pyesa, konsertlar)ni
muhokama qilish
yoki 3b
muhokama qilish
malakalarni ortirish borasida
бa ’) hayvon bolalarini parvarish qilish
yoki 6b
o‘rtoqlar, kichik yoshlilarni mashq
qildirish
tasm va tasvirlardan nusxa
7a
1) ko‘chirish (yoki musiqa asbobini tu- ) yoki 7b
zatish)
Ba
7) odamlarga zarur ma’lumot yetkazish
yuk ko‘taruvchi vositani (krah,
traktor, teplovuz) boshqarish
ko‘rgazma, vitrinalarni jihozlash,
(ma’lumotlar byurosi, ekskursiyada)
yoki 8b
pyesa yoki konsertlar tayyorlash
9a 7 narsalar, mahsulotlar, (kiyim, texni-matn, jadvat, rasmdagi xatolarni
ka) uylarni ta’mirlash
yoki 9b
to‘g‘rilash
I
10a 1 hayvonlarni davolash
yoki 10b
7) hisob-kitoblar qilish
Пa
{1
Ши
yangi sanoat mahsulotlarini
ekinlarning yangi navini yaratish
yoki lib
foyihalash, konstruksiya qilish
12a J odamlar o‘rtasidagi bahs, tortishu-
.
chizmalar, sxema va jadvallarn:
yoki 12b
vlarda qatnashish, ularni ishontirish,
tahlil qilish (tekshirish, aniqlash,
37
|
[OKOZ:1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.17.00.00 Nodavlat notijorat tashkilotlari (shuningdek, 03.03.10.03ga qarang) / 01.17.04.00 Siyosiy partiyalar va ommaviy harakatlar;2.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.07.00 Hisob. Hisobot. Statistika (shuningdek, 07.29.00.00 ga qarang);3.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.01.00.00 Moliyaviy tizimning umumiy qoidalari][TSZ:1.Davlat va jamiyat qurilishi / Jamoat birlashmalari (jamg‘armalari), diniy tashkilotlar, siyosiy partiyalar;2.Iqtisodiyot / Hisobga olish, statistika va hisobot;3.Moliya / Umumiy masalalar]O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiningQaroriO‘zbekiston “Milliy tiklanish” demokratik partiyasining 2012-yildagi faoliyatini moliyalashtirish manbalari to‘g‘risidagi hisoboti haqida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi qaror qiladi: O‘zbekiston “Milliy tiklanish” demokratik partiyasining 2012-yildagi faoliyatini moliyalashtirish manbalari to‘g‘risidagi hisoboti ma’lumot uchun qabul qilinsin.O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri D. TOShMUHAMEDOVAToshkent sh.,2013-yil 14-mart,629-II-son(O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-y., 3-son, 47-modda)
|
kons
ko‘payishini bashorat qilmoqda.
Bunday
sharoitda
fanchayzingni
rivojlantirishga
e’tibor
franchayzing
kompaniyalarini samarali uzoq muddatli strategiyani ishlab chiqishga majbur qiladi.
siatsiyalangan a’zolarining mehmonxona
|
Iroq Suriya bo‘yicha muzokaralarning Ostona formatini muhim deb biladi va navbatdagi sammitda kuzatuvchi sifatida ishtirok etadi.
Bu haqda dushanba kuni Iroq tashqi ishlar vaziri Muhammad Ali al-Hakim Rossiya TIV rahbari Sergey Lavrov bilan bo‘lib o‘tgan muzokaralardan so‘ng ma’lum qildi.
“Biz Suriyadagi vaziyatni jiddiy muhokama qildik. Ushbu davlatning hududiy yaxlitligini ta’minlash, Suriyaning Arab Ligasiga qaytishi muhimligi va Ostona formatining ahamiyati ta’kidlandi“, degan Muhammad Ali al-Hakim. “Biz ushbu formatdagi keyingi uchrashuvda kuzatuvchi sifatida ishtirok etishni sabrsizlik bilan kutamiz“ .
Avgust oyida Rossiya Federatsiyasi Prezidentining Suriya bo‘yicha maxsus vakili Aleksandr Lavrentev Ostona shahrida navbatdagi yuqori darajadagi uchrashuv oktabrga rejalashtirilganini ma’lum qilgan edi.
Eslatib o‘tamiz, 1-2 avgust kunlari Qozog‘iston poytaxtida Suriya bo‘yicha yuqori darajali o‘n uchinchi xalqaro sammit tashkil etilgan bo‘lib, muzokaralarda kafolat - davlatlar delegatsiyalari (Eron, Rossiya va Turkiya), Suriya hukumati va Suriya qurolli muxolifati ishtirok etgan.
|
Masalan, Amerika, dunyoning eng qudratli mamlakatida odamlar O’zbekiston u yoqda tursin, hatto butun Markaziy Osiyo haqida ham deyarli bilmaydi
O’zbekiston desangiz, Afg’oniston deb o’ylaydi
|
nega
nega
negaki
negiz
negr
nekbin
neki
nemis
ne-ne
nenes
nepman
neptun
nes-nobud
netay
netto
nevara va nabira
nevara-chevara
nevara-chevarali
nevrolog
nevrologiya
neylon
neytron
necha
nechuk
nechov
nechog‘liq
nechun
ne’mat
nido
nifoq
nigoh
nigor
nigoron
nihol
126
nihon
nihoya
nihoyat
nihoyatda
nihoyati
nikel
nikoh
nikotin
nil
nilufar
nim
nima
nimaga
nimagaki
nimaiki
nimdosh
nimjon
nimkosa
nimpushti
nimrang
nimta
nimta-nimta
nimtatir
nimxush
nimcha
nimchorak
ninachi
nippel
niqob
niqtamoq
nisbat
nisbatan
nisbiy
|
«OVOZA» kutubxonasi
Ergash gap
-tobe-hokim munosabatli gapda bosh gappi izohlab,
to‘ldirib kelgan gap: Kuz kelib, mevalar pishdi.
Etimologiya
-so‘zlarning kelib chiqishi haqida so‘z yurituvchi
bo‘lim: yaxshi-yoq (fe’l) ish (harakat pomi)i (egalik qo‘shimchasi).
Yakka ot-bitta parsani ifodalagan ot: daraxt, sevgi.
O‘zak
-mustaqil lug‘aviy ma’no ifodalaydigan morfema:
su-vatqg‘chitlik.
O‘zakdosh
so‘zlar
-
bir o‘zakdan yasalgan so‘zlar:
suv,
suvchi,
suvli, suvsa, suvsira, suvsiz.
z ma’no
–ko‘p ma’noli so‘zda nutkdap tashqaridagi birlamchi
ma’no: qo‘l, lab, og‘iz, ko‘z, bahor.
O‘z qatlam
-o‘zbek tili leksikasidagi turkiy
so‘zlar:
qo‘l,
bir, yig‘och, ko‘k, ko‘klam, ona.
O‘zlashgan qatlam
-boshqa tillardan o‘tgan so‘zlar: zikr (ar.),
peshona (toj.), stol (rus), vergul (fr.), tapga (mo‘g‘ul).
O‘zbek tili leksikasining boyishi
suz yasalishi va xalq shs-valaridai
so‘z olish, o‘zlashma so‘zlar hisobiga
so‘z boyligining
o‘sishi: chilopzor, arabcha, oqsoqol, dugopa, xalq,
choy, biziss, Di-Videid.
G
O‘lik til
-hozir muomaladan chiqqap tillar: lotin, sanskrit,
(qadimgi hind), qadimgi xorazm tili, prut, polab, selud tillari.
O‘g‘uz lahjasi Ya g-lovchi Xorazm shevasi: galdi, patir, go‘raya-tir, bolama, Xazarsiit ati.
Qarluq lahjasi
–-y-lovchi shevalar: Yo‘l, kelyapti, bolish.
Qilchoq lahjasi
- j-lovchi shevalar: jul, (arajatir, jigit.
Qo‘shma so‘z
iqki
va updap ortiq mustaqil o‘zakdan tuzilgan
so‘z: birpas, tultojixo‘roz, olib kel, har kim.
Harf
- tovushpipt yozuvdagi beltisi.
Hol
–asosan kesimga tobe, holat, payt, sabab, maqsad, miqdor
bildiruvchi bo‘lak: Onam kulib yubordi birdan.
|
Qanday qilib Tayland qizlari bilan tanishish mumkin?
Tailandli qizlar ajoyib va do'stona
Patpong va Nana Plazma kabi joylarga boradigan joylar boradigan joy boshqalarga o'xshab ketadi
"Kafe" ning tay uslubi kabi joylarga borish biroz boshqacha, u erda qizlar qo'shiq kuylashadi va raqsga tushadilar va sahnada karaoke uslubini kuylashganda, ba'zi gul gulchambarlarini sarflagandan so'ng sizga qo'shiladi
|
O‘tgan o‘quv yilida maktab-internat bitiruvchilarining barchasi oliy o‘quv yurtlari talabasi bo‘lgani buning yorqin isbotidir.
Bu yerda “Matematika va informatika fanlari oyligi” doirasida tashkillashtirilgan “Innovatsion olimpiada”da tumandagi barcha umumta’lim muassasalari o‘quvchilari ishtirok etdi.
Olimpiada materiallari alohida ajratilgan xonada, taklif etilgan barcha o‘quvchilarning ustozlari tomonidan hamjihatlikda tuzilib, shu onning o‘zidayoq o‘quvchilarga taqdim etildi.
O‘quvchilar vazifalarni bajarayotgan vaqtda jonli muloqot uyushtirildi. “Bir xil masaladan 10 ta ishlagandan ko‘ra, bitta masalani 10 xil ko‘rinishda ishlash afzal” shioriga amal qilgan holda masalalar turli ko‘rinishda ishlandi. Pedagogikadagi muammolar tahlil qilindi. Ko‘p yillik tajribaga ega ustozlar ishtirokidagi “mahorat saboqlari” ko‘pchilikda katta qiziqish uyg‘otdi. Yosh pedagoglar yangi g‘oyalar bilan o‘rtoqlashdi.
Olimpiada g‘oliblari va ustozlar rag‘batlantirildi.
Oqilxon Dadaboyev, O‘zA
|
Tilshonoslik yoki lingvistika tillarni oʻrganuvchi fandir
Tilshunoslikning amaliy va nazariy turlari mavjud boʻlib, nazariy tilshunoslik tilning strukturasi (grammatikasi) va uning maʼnosi (semantikasini) oʻrganadi
|
Baroi istifoday
axbori cham’ovarda hangomi
zarurat
onro
mah-fu»
boyad
dosht.
Axbor
bo
vositahoi
gunogun,
masalan,
dar
kitob-ho,
dar
ro‘znomaho,
dar
tasmahoi
magniti,
dar
komputerho
boshad,
dar vositahoi maxsusi
on nigoh doshta meshavad. Onhoro vositahoi
intiqoli
axbor
menomand.
Ba’ze
vositahoi
intiqoli
axbor.
Aznavkorkard
va intiqoli
axbor
Vaqte
ki
aznavkorkardi
axbor
mego‘yem,
dar
yak
obyekti
axbor
amalhoi
zaruriro
ba
ichro
rasonda,
digar
obyekti
axbor
hosil
kardan
fahmida
meshavad.
Du
namudi
aznavkorkardi
axborro
chudo
kardan
mumkin:
T)
Tag‘yir
dodani
mazmun,
ya’ne
aznavkorkardi
axbor
ba
maqsadi
giriftani
axbori
nav;
2)
Mazmunashro
tag‘yir
nadoda,
a»
nav
kor
kardani
axbor
Oo
maqsadi
tag‘yir
dodani
namudi
on.
Hangomi
xondani
kitob,
tamoshoi
televizor
yo
ki
hangomi
suhbat
mo
mudom
axbor
qabul
mekunem
va
bo
s
maqsadi
bo
namudi
zaruriy
baroi
xud
guzarondani
on
a»
nav
kor
mekunem,
ya’ne
idora
menamoyem.
Baroi cham’ovarii axbor
ba inson tamomi uzvhoi hissi
on xizmat
mekunad,
baroi
Cham’
ovardani
axbor
a»
masofay
dur
in
kifoya
nest.
Baroi
in
vositahoi
maxsusi
texniky
talab
karda
meshavand.
Binobarin,
a» qadim baroi ichroi amalhoi asosiy nisbati axbor
ichroshavanda
—
cham’ovary,
aznavkorkard
va
intiqoli
onho
ehtiyochi
inson
ba vositahoi gunogun toraft meafzud
va
a» ro‘yi on har guna
asbob-u uskunaho
ofarida
shuda,
ba
hayot tatbiq megardidand.
Vositahoi aznavkorkardi
axbor
asbob-u anchomhoi
gunogune
Ye
meboshand,
ki
a»
tarafi
inson
ofarida
shudaand.
Dar
B.
bayni
onho
a»
hama
asosi
va
pursamarashon
komputerho
ba
hisob
meravand.
Inson
hangomi
a»
ko‘cha
guzashtan
axborro
oid
ba charog‘aki
roh,
vositahoi
naqliyoti
harakatkunanda,
holati
roh
qabul
karda,
ba
12
|
2. Turli xil og‘ir texnikalarning tartibsiz kiritilishi.
3. Suvdan pala-partish foydalanish (ko‘p sug‘orish, obi tobiga kelmasdan shudgorlash, yorni chanqatish yoki botqoqlantirish).
4. Ekin dalalaridan pala-partish yo‘llar o‘tkazish.
5. Ekin dalalari oralarida har xil daraxtlarni ekish.
b.Zaxkashlarning yo‘qligi yoki to‘lib qolganligi oqibatida yerosti
sho‘r suvlarining ko‘tarilib ketishi.
7. Ekin dalalarida shudgordan so‘ng chorva mollarining boqilishi.
8. Kimyoviy mineral o‘g‘it va zaharli vositalardan tavsiyalardan
ortiqcha foydalanish.
9. Sanoat, ishlabchiqarish va kimyoviy zavodlarning ekin dalalariga yaqin qurilishi.
10. Ekinzorlarning sanoat chiqindilari bilan ifloslangan suvlar bilan sug‘orilishi.
11. Turli xil chiqindilarni duch kelgan joylarga tashlash
va
boshqalar.
Tuproq tarkibining bu kabi ifloslanishi natijasida, bugungi
kunda sayyoramizda tuproq bilan bog‘liq ekologik muammolar vujudga
kelmoqda.
6. 3. Tuproq eroziyasi va uning ekologik muammolari
Tuproqning qor va yomg‘ir suvlari yoki shamol ta’sirida ustki
unumdor qavatining yemirilishiga eroziya deyiladi. Eroziya lotincha yeg‘oyeg‘e so‘zidan olingan bo‘lib "yemirilish" demakdir. Eroziya
hodisasining kelib chiqishiga sabab bo‘luvchi omillarga quyidagilar
misol bo‘ladi:
Eroziya hodisasi 2 ga bo‘linadi:
1. Suv eroziyasi.
2. Shamol eroziyasi.
Suv eroziyasi. Tuproq qatlamining turli xil suvlar ta’siridan
yemirilishiga suv eroziyasi deb aytiladi. Suv eroziyasi ham o‘z xususiyatiga ko‘ra yana ikkiga bo‘linadi: a) yoppasiga yemirilish; b) uzunasiga
yemirilish;
a) tuproqning yoppasiga yemirilish hodisasi ancha ommaviy bo‘lib,
nishab yerlarda yomg‘ir, qor yoki sun’iy sug‘orish jarayonida tuproq ust-188
|
O‘zbekiston Prezidenti saylovi yakunlari — “Daryo”ning kechki dayjestida - Daryo
Mahalliy, Prezident saylovi—2016
O‘zbekiston Prezidenti saylovi yakunlari — “Daryo”ning kechki dayjestida
“Daryo”ning 5-dekabr bo‘yicha kechki dayjesti kunning eng muhim voqeasiga bag‘ishlanadi
|
Qarorga muvofiq, oziq-ovqat, charm-poyabzal va farmatsevtika sanoatida investitision loyihalarni amalga oshirishda imtiyozli kreditlar taqdim etish yo'lga qo'yilgan
Kreditlar 7 yilgacha bo'lgan muddatlarga, imtiyoz davri – 2 yil, 6 oylik LIBOR + yillik 1% hamda moliyalashtirayotgan bankning yillik 1% marja stavkalarida taqdim etiladi
|
o‘tkazish
yo‘nalishi
bo‘yicha
)
temperaturalar
gradienti deb ataladi.
Agar faraz qilsak S-1, 1—1 Бипдaп KeШБ cшдaфKт O=A. Boяпдa so‘z bilan
aytganda
issiq
o‘tkazuvchanlik
koeffitsenti,
son
jihatidan
birlik
vaqt
ichida
temperatura gradienti birga teng bo‘lganda, o‘tgan issiqlikka teng bo‘ladi.Aslida
issiqlik
o‘tkazuvchanlik
koeffitsenti
temperatura
o‘zgarishiga
bog‘liq,
lekin
temperatura o‘zgarishi katta bo‘lmagan orada bu koeffitsentni o‘zgarmas deb olsak
bo‘ladi.
13
|
Navoiy viloyatida fuqarolarga qoʻshmachilik qilish uchun sharoit yaratib berishni vaʼda qilgan 52 yoshli ayol qoʻlga olindi. Bu haqda viloyat IIB matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, mazkur holat Qiziltepa viloyati IIB xodimlari tomonidan oʻtkazilgan maxsus operatsiya davomida fosh etilgan.
52 yoshli ayol ikki fuqaro oʻrtasida qoʻshmachilik qilish uchun sharoit yaratib berish evaziga 200 ming soʻm olayotgan vaqtda ushlandi.
Hozirda mazkur holat yuzasidan tergov harakatlari olib borilmoqda.
|
tashqari havliga qarab ketdi
Ko‘b yig‘lag‘anliqdan ko‘zlari qizarg‘an, qovoq-lari
ayvonning tumshug‘iga kelib o‘lturdi va o‘ng qo‘lining kaftiga yuzini olib fikrga toldi
Shu
holda uzoq qoldi
Shundan keyin ul qo‘lini yuzidan bo‘shatdi-da, entikib dam oldi va
Yoshliq ko‘zlar ariq bo‘yig‘a tushib, nozik oyoqlar ariq bo‘yi tomong‘a harakatlandilar
|
Bioelementlar qatoriga 64 ta kimyoviy elementni kiritish mumkin, ularning eng
muhimlari qatoriga-temir, mis, kobalt, ftor, ruh, marganets kabilar kiritiladi.
6.3 Davolash— profilaktiktik ratsionlar
Bemorlarni oqilona ovqatlantirishning gigiyenik asoslari.
Bemorlar
uchun
to‘gri
tashkil
etilgan
ovqatlantirish
tartibi
ularni
kompleks davolashdagi muxim elementlardan biridir. Bunday ovqatlanishi asosi
qilib 2 taomil olinishi mumkin: Bemorlarning ovqati fiziologik to‘la qiymatli
bo‘lishi
4 kerak. Bemordagi
patologiyaning
tabiatiga
ko‘ra
ularning
ovqatlantirilishi terapevtik hususiyatga ega bo‘lishi kerak.
DPMda bir hil tizimdagi raqamli parhezli ovqatlantirish qabul qilingan
bo‘lib, u eng asosiy kasallik turlarini o‘z ichiga olgan. Parhezli taomlar tarkibiga
kiritiladigan mahsulotlarlarning tarkibi va ta’sir etish xususiyatlari bir-biridan
tubdan farq qiladi. Shu bilan bir qatorda xar bir parxezli taomga kulinariya
ishlovini berish, taomlarning kimyoviy tarkibi, energetik qiymati, ovqatlantirish
tartibi ham bir-biridan farq qiladi.
Bemorlarni ovqatlantirish taomnoma asosida tashkil etilib, ular fiziologik
ovqatlanishme”yorlari hamda parhezning turiga qarab tuziladi.
Hozirgi kunda
16 ta parhezli ovqat turlari ishlab chiqilgan va ular davolash muassasalarida
keng qo‘llanmoqda.
Parhez raqami qanday bemorga mo‘ljallangan
"O" (Suyuq ovqat) Oshqozon-ichak yuli operatsiyasidan so‘ng
No 1 Oshqozon va 12 barmoqli ichak yarasi, gastritlar
No 2 Sekretor funksiyasi yetishmasligi, gastritlar
No 3 Oddiy tartibdagi qabziyatning buzilishi
No 4 Ichak kasalliklari
No 5 Jigar kasalliklari
No 6 Podagra-siydik kislotasiga oid kasallik
102
|
2019 yilning 2 fevral kuni taxminan 21:00larda O‘zbekiston Respublikasi IIV Transportda jamoat xavfsizligini ta'minlash boshqarmasi “Angren” va “Apartak” ko‘mir konlarini qo‘riqlash alohida otryadi navbatchilik qismiga xabarlar kelib tushgan
Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi IIV Jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari bilan aloqalar boshqarmasi ma'lum qildi
Unga ko‘ra, shu kuni 18:00larda Angren shahar Beruniy mahallasida yashovchi H
O
, D
M
va A
K
o‘zaro til biriktirib, “O‘zbekko‘mir” AJga qarashli “Apartak” ko‘mir koni hududiga aylanma yo‘llar orqali noqonuniy kirib, taxminan 600 kilogramm ko‘mirni 6 bosh uy hayvonlarining ustiga maxsus yasalgan savatchaga yuklab, chiqib ketayotganlarida otryadning mobil guruhi xodimlari tomonidan qo‘lga olingan
O‘zaro til biriktirib, qo‘lbola usulda kondan ko‘mir tashishga harakat qilgan ushbu fuqarolarga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Ma'muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning tegishli moddasiga muvofiq hujjatlar rasmiylashtirildi
Holat yuzasidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda
|
Sankt-Peterburgda 27-dekabr kuni yuz bergan portlash oqibatida jabrlangan O‘zbekiston fuqarosi muvaffaqiyatli operatsiya qilindi
Bu haqda O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi (TIV) matbuot xizmati xabar bermoqda
TIV Konsullik boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, Hazratqul Aliqulov Sankt-Peterburgdagi 17-son shahar kasalxonasida operatsiya qilingan — uning tanasiga jarohat yetkazgan jism olib tashlangan
“Aliqulovning holati muvaffaqiyatli operatsiyadan so‘ng barqaror”, — deyiladi rasmiy axborotda
TIV matbuot xizmatining qayd etishicha, vazirlikning Konsullik boshqarmasi va O‘zbekistonning Rossiyadagi konsulligi xodimlari Sankt-Peterburg shahri rasmiylari bilan doimiy aloqada bo‘lib, terakt oqibatida jabrlangan fuqaroga tegishli qoplovlar berish bo‘yicha choralar ko‘rgan
Eslatib o‘tamiz, Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridagi “Perekryostok” do‘konida 27-dekabr kuni portlash yuz bergan edi
Portlash oqibatida hech kim halok bo‘lgan, so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, 18 kishi, jumladan, o‘zbekistonlik Hazratqul Aliqulov tan jarohati olgan
Portlash Rossiya prezidenti Vladimir Putin tomonidan terakt deb baholandi
Ushbu terakt uchun javobgarlikni IShID terrorchilik tashkiloti o‘z zimmasiga olgan
|
Xorazmga kelgan chet el va mahalliy sayyohlar Xiva shahridagi Ichan qal’a davlat muzey-qo‘riqxonasi hududida faoliyat olib borayotgan Xavfsiz turizmni ta’minlash boshqarmasi xodimlari hamda ular joylashgan manzilni internet orqali topib borish imkoniyatiga ega bo‘ldi
Bu haqda “Xabar
uz” ma’lum qildi
Boshqarmaning majmua hududida joylashgan manzili, telefon raqamlari, rasmiy sayti va ish vaqti to‘g‘risidagi ma’lumotlar Google Maps elektron xaritalar tizimiga kiritildi
Bundan ko‘zlangan maqsad sayyohlar bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri muloqotga kirishish, ularga tezkorlik bilan amaliy yordam ko‘rsatishni ta’minlash ekanligi aytilmoqda
|
Ko‘ng-lim ki-bi
ko‘p
gul-ni gi-rif-tor
top-madim
Oh
yo
-
rey,
shi-rin yo-
rey,
o
jo
-
|
– Mahalla qadimdan O‘zbekistonda mavjud bo‘lib, bu holat mazkur tuzilmaning barqarorligidan dalolat.
bugungi kunda XXI asrda mahallaning muqobili yo‘q. Ushbu institut tajribasini butun dunyoga targ‘ib qilish, tarqatish kerak, deb o‘ylayman.
Shu bilan birga, mahallaning gender tenglikni ta’minlash, bolalarni muhofaza qilish, nogironligi bor shaxslarga inklyuziv xizmatlar ko‘rsatish sohalaridagi vazifalarini kengaytirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Hech bir bola mahalla e’tiboridan chetda qolishi mumkin emas.
O‘zA
|
Olimlar mitoxondrial funktsiyasi tartibga solish uchun zarur bo'lgan harakatsiz gen bilan tajriba kemiruvchilarni kasallik natijasida vafot etgan, erta Kichkintoylar ma'lumotlarni, shuningdek, olib borilayotgan tadqiqotlar ko'rib
mitoxondrial modda almashinuvini taqiqlash, ichak to'g'ri rivojlantirish emas
|
ulusini
tashkil
guruhga-shimoliy
va janubiyga hamda har bir guruhda o‘ntadan
qabilaga bo‘linishini
ta’kidlaydi. Har bir guruhdagi qabilalar
g‘arbdan sharqqa qarab joylashuvi bo‘yicha sanab o‘tiladi.
Shimoliy
gurum:
nechenek,
kilchoq,
o‘g‘iz.
bemek,
bashg‘urt,
basmil. qay. yabaku, tatar, kirgiz.
|
3
Tashkiliy qo‘mita ushbu sanani nishonlash bo‘yicha tadbirlar rejasini ikki hafta muddatda ishlab chiqsin
|
Tramp tug‘ilajak nevarasining jinsini uning ota-onasidan avval ma’lum qildi
AQSh prezidenti Donald Tramp tug‘ilajak nevarasining jinsini bolakayning ota-onasidan avval ma’lum qildi. Bu haqida “Gazeta.ru” xabar bermoqda.
Sentabrda AQSh davlat rahbarining o‘g‘li — Erik Tramp va uning rafiqasi Laraning birinchi farzandi dunyoga kelishi kutilmoqda.
Erik Trampning aytishicha, uning otasi bu yangilikdan shu qadar xursand bo‘lganki, mart oyidagi Neshvill shahridagi nutqidan oldin odamlar bilan to‘la xonada: “Bu o‘g‘il! Kutishga sabrim chidamayapti!”, — deya hayqirgan.
O‘sha vaqtda ota-ona bu yangilik haqida hali hech kimga ma’lum qilmagan edi. Natijada, Trampning so‘zlaridan so‘ng, ular “yangi mehmon” haqida Twitter’da xabar berdi.
Erik hamda Laraning so‘zlariga ko‘ra, ular yangilikning “ruxsatsiz oshkor etilganiga” e’tiroz bildirmagan, chunki Tramp yana bir nevara uchun xursand bo‘lishini bilgan.
“Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy kanali — @toshqindaryo’ga a’zo bo‘ling!
|
Luna Pier AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Monroe okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1436 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 369,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,35 km2. Shundan 3,88 km2 quruqlik, 0,47 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 175 m balandlikda joylashgan.
Manbalar
Michigan shaharlari
|
80
Nazorat savollari
1. qishloq xo‘jalik hayvonlarini ozuqa ratsionini sifatli bo‘lishi uchun nimalarga e’tibor
berish kerak?
2. Achitqi zamburug‘laridan oqsil olishni qanday texnologiyalarini bilasiz?
3. Bakteriyalardan oqsil konsentratlari tayyorlashni qanday o‘ziga xos tomonlari bor?
4. Ozuqa oqsilini mitselelial zamburug‘lardan va suvo‘tlaridan olish texnologiyalarini
tushuntirib bering.
5. o‘simliklarni vegetatsiya massalaridan oqsil olishni qanday texnologiyalari bor?
6. Bakteriyalar, mikroskopik va achitqi zamburug‘lar hamda o‘simliklardan olingan oqsil
konsentratlarini xususiyatlari va ulardan foydalanishni o‘ziga xosligi nimalardan
iborat?
7. Almashmaydigan aminokislotalar va vitaminlarni mikrobiologik yo‘l bilan ishlabchiqarishni kimyoviy sintezdan qanday ustunlik tomonlari bor?
8. Lizin va triptofan tayyorlash texnologiyasini yoritib bering.
9. V2 va V!2 vitaminlariga boy bo‘lgan ozuqa preparatlari olishda qanday biotexnologik
prinsiplardan foydalaniladi?
10. Ozuqa mahsulotlarini sifatli lipidlar bilan boyitish uchun nimalar qilish kerak?
11. Ozuqa lipid mahsulotlari ishlabchiqarishni biotexnologik asoslari nimada?
12. Hayvonlar ozuqasini hazm bo‘lishini yaxshilash uchun qanday ferment preparatlaridan
foydalaniladi?
13. Siloslash uchun qanday fermentlardan foydalaniladi va nima uchun?
14. Chorvachilikda ishlatiladigan ferment va mikrob preparatlarini biologik ta’siri
nimalardan iborat?
9-mavzu. FERMENTLAR
Reja:
1. Fermentlar haqida umumiy tushuncha va ularning xalq xo‘jaligidagi ahamiyati;
2. Fermentlar ishlabchiqarish texnologiyasi;
3. Fermentativ produtsentlarni o‘stirish;
Fermentlar (enzimlar) - xilma-xil biokimyoviy va kimyoviy reaköiyalarni amalga
oshiruvchi oqsil tabiatiga ega bo‘lgan biokatalizatorlardir.
Fermentlardan biologik katalizator sifatida odamlar, turli xil sohadagi amaliy
faoliyatlarida keng foydalanib kelishmoqda. Fermentlar manbai hayvon to‘qimalari,
o‘simliklar hujayralari va mikroorganizmlar bo‘lishi mumkin. hozirgi zamonda ikki mingdan
ortiq fermentlar borligi aniqlangan, ulardan bir necha yuztasi alohida modda sifatida toza
holda ajratib olingan.
Mikroorganizmlar fermentlar ishlab chiqaruvchi manba sifatida alohida qiziqish
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.