Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Sidney elektr ta`minotdan butunlay uzilib qoldi Avstraliyaning Sidney shahri aholisi elektr ta`minotidan butunlay uzilib qoldi, deya `xabar qilmoqda 5-tv.ru nashri. Sababi, ushbu hududda yog`ayotgan yomg`ir daryolarni o`zanidan chiqishiga va toshqinlar kelib chiqishiga olib kelgan. Suv toshqini temiryo`l vokzallari, turar joy binolariga zarar etkazgan. Avtomobil yo`llarida ko`plab halokatlar sodir bo`lmoqda. Sidneyda 9 kishi tan jarohati olib, kasalxonaga yotqizilgan. 1 nafar inson hayotdan ko`z yumdi.
Tariqatda murshid yoki pir degan tushunchalar ham mavjud Murshid yoki pir tariqatga rahbarlik qilib muridlarni – soliklarni Haq visoliga yetishlari uchun to’g’ri yo’ldan olib borishlari kerak, o’z navbatida soliklar pirning ko’rsatmalarini so’zsiz bajo keltirishlari lozim edi Murshidlar o’z muridlariga so’fyona – mistik mashqlar, ya’ni raqsi samo’ qilish, Olloh Taolo va uning rasulini zikr etish, kechalarni bedorlikda o’tkazib, toatu-ibodatlar bajo keltirish, Qur’oni karimni uzluksiz qiroat qilish, hadisu-islomiy g’azallarni o’qish va chillada o’tirishni buyurar edilar
KirishA'zo bo'lish Bugun, 11 iyul sanasida futbol bo'yicha Rossiya yashil maydonlarida bo'lib o'tayotgan Jahon Chempionati yarim finalining ikkinchi juftlik uchrashuvi bo'lib o'tadi
Pedagogika fani tarmoqlariga predmetlarni o‘qitishning qonuniyatlarini o‘rganuvchi fan—metodika ham kiradi. Shu bilan birga, pedagogika fani boshqa fanlardan ajralgan holda rivojlana olmaydi. Pedagogikaning tarbiya sohasidagi obyekti o‘sib kelayotgan yosh avlod bo‘lganligi uchun pedagogika insonni o‘rganuvchi fanlar bilan bog‘liqdir. Inson biologik evolutsiyaning mahsuli sifatida biologiya fanlarining o‘rganadigan obyekti hisoblanadi. Shuning uchun bu fanlar pedagoglar o‘rganishi lozim bo‘lgan fanlar qatorida o‘quv rejalariga kiritilgan. Pedagogika fanining metodologik asosini falsafa tashkil etadi. Chunki tarbiyaning maqsadi, ilmiy dunyoqarashni shakllantirish; jamoa va shaxs muammolari va shu kabilar ikki fanni birlashtiradi. Iqtisodiy va, xususan, uning bir bo‘lagi bo‘lgan xalq ta’limi iqtisodi pedagogika bilan bog‘lanib ketadi. Chunki iqtisodchilarning olib borgan tadqiqotlari natijasiga ko‘ra, ishlab chiqarishning yuksak samaradorligi umumiy ta’limning yuqori darajada rivojlanganligiga bog‘liq ekan. Pedagogika bola tarbiyasida uning yosh va individual (psixologik) xususiyatlarini hisobga olib boradi. Shu bois pedagogika uchun pedagogik psixologiyaning bola xususiyatlari, ularda o‘tadigan psixik jarayonlarning qonuniyatlari haqidagi ma’lumotlar muhimdir. Shunga ko‘ra, pedagogikaning psixologiya fani bilan bog‘liqligi an’anaviy tus olgan. Keyingi vaqtlarda pedagogikaning kibernetika (muhim dinamik tizimlarni boshqarishni o‘rganadigan fan) bilan bog‘lanishi ko‘zga tashlanmoqda. Bu holni kibernetikaning umumiy g‘oyalaridan ta’limda foydalanish tajribalarini dasturlashtirilgan ta’lim misolida ko‘rish mumkin. Pedagogika fani taraqqiyoti pedagogika fanlari tizimini vujudga keltirdi. Bular: Umumiy pedagogika, Maxsus pedagogika, Metodika, Pedagogika tarixi, Oliy ta’lim pedagogikasi, Qiyosiy pedagogika, Ijtimoiy pedagogika, Harbiy pedagogika. Pedagogikaning boshqa fanlar bilan bog‘lanish tizimida etnografiya, xalq pedagogikasi kabilar alohida o‘rin tutadi.
Mudofaa vazirligi Kadrlar bosh boshqarmasi mas'ul xodimi Shermuhammad Saidahmadovning aytishicha, ilgari oilasida yolg‘iz farzand bo‘lganlargina tug‘ilib o‘sgan joyida xizmat qilolgan bo‘lsa, bugungi kunda oilasida yagona o‘g‘il farzand bo‘lganlarga ham ana shunday huquq berilmoqda. «Eksterritorial tamoyil bo‘yicha oldinlari Qurolli kuchlar safida xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilar o‘zi tug‘ilib o‘sgan hududda, deylik, Toshkent shahrida tug‘ilgan shaxs shu yerdagi harbiy muassasalarda xizmat qilishi mumkin emas edi. Bugungi kunda bu tartib o‘zgargan. 2019 yil 12 sentyabrdagi 4447-sonli prezident qarori bilan bilan yangi tahrirda tasdiqlangan «O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida nizom»ga muvofiq, territorial tamoyil degan tushuncha kiritildi. Unga ko‘ra, ba'zi bir lavozim va mutaxassisliklar bo‘yicha, masalan, tibbiyot xodimi, haydovchi, oshpaz va boshqa tor mutaxassisliklar egalariga o‘z hududida xizmat qilish imkoni yaratildi. Shuningdek, Mudofaa vazirligining markaziy apparati va boshqaruv apparatiga ham bugungi kunda hududiy tamoyil asosida xizmatga qabul qilish yo‘lga qo‘yilgan. Tizimdagi yangiliklardan yana biri shuki, ilgari harbiy xizmatchi oilasida yolg‘iz farzand bo‘lsagina tug‘ilib o‘sgan joyida xizmat qilishi mumkin edi. Hozir esa nafaqat yolg‘iz farzand balki, milliy mentalitetimizdan kelib chiqib, oilada yagona o‘g‘il farzand bo‘lsa, oilaning boshqa farzandlari qizlardan iborat bo‘lsa ham ularga ota-onasi yashaydigan xududda xizmat qilish huquqi berildi», deydi Shermuhammad Saidahmadov. Vazirlik rasmiysining ta'kidlashicha, ilgari sud qarori bilan ofitserlik rutbasidan mahrum bo‘lgan harbiy xizmatchilar umuman pensiyasiz qolgan bo‘lsa, bugungi kunda ularga oddiy askar unvonida pensiya tayinlanmoqda. «Ilgari 4 yillik oliy ta'lim olganlarga ham, shuningdek, 5 yil oliy ta'lim olganlarga ham katta leytenant unvoni ikki yildan so‘ng berilardi. Hozir besh yil o‘qiganlar navbatdagi harbiy unvonni bir yilda oladigan bo‘ldi. Shu bilan birga, 2019 yilda yangi tahrirda qabul qilingan «O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida nizom»ga muvofiq, ijobiy tavsiyaga ega, vakant lavozimlari yo‘qligi sababli berilgan harbiy unvonida xizmat muddatini kamida ikkitasini o‘tagan ofitserlarga lavozim bo‘yicha bir pog‘ona yuqori turuvchi harbiy unvon berilishi joriy etildi. Tizimda yo‘lga qo‘yilgan yangiliklardan yana biri – har yili harbiy xizmatchilarning navbatdagi ta'tiliga, xizmat yillarining kalendar hisobiga ko‘ra qo‘shimcha tarzda 5, 10, 15 sutka ta'tillar beriladigan bo‘ldi. Bunda qo‘shimcha ta'til muddati harbiy xizmatchining ish stajiga qarab belgilanadi. Oldin harbiy xizmatchilar, asosan, ofitserlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atilgan taqdirda va sud qarori bilan ofitserlik unvoni bekor qilinsa, ular harbiy pensiyadan mahrum bo‘lishardi, ya'ni nafaqa olishmasdi. Hozir esa ularning ham haq-huquqlarini ta'minlash maqsadida sud qarori bilan harbiy unvonidan mahrum qilingan ofitserlarga oddiy askar unvonida pensiya tayinlanadigan bo‘ldi», deya Shermuhammad Saidahmadovning so‘zlarini keltiradi Kun.uz muxbiri.
Maslan, ... qolgan o‘ljalarni shogirdi bilan barobar bo‘lishdi. (H.G‘ulom). Bu gapdagi bo‘lishdi fe’lining agensi implitsit u ma’nosida bo‘lib gapda ega vazifasida kelgan. Yana shu gapda shogirdi bilan birikmasidagi bilan bu yerda ko‘proq bog‘lovchi vazifasida kelgan. Ish-harakat bajaruvchilari shogird va u so‘zlari bo‘lib, ular ish-harakatni navbatma-navbat bajarishgani, bir-biriga ko‘maklashgani anglashilib turibdi. Ma’na shu ma’nodan kelib chiqib, birgalikda bajarish, ko‘pchilik bajarishi ma’nolari vujudga kelgan. Endilikda juda ko‘p misollarda shu—keyingi ma’noni ko‘ramiz. Ba’zi joylarda to‘rt-besh martalab chigit ekishdi azamatlar (O‘.Usmonov). Qolgalar cho‘lga ketadigan yuklarni aravaga ortishdi. (X.G‘ulom). Kolxozning bir vagon taxtasi bor, xar ko‘rganimda yuragim ezilib ketadi, noto‘g‘ri taxlashgan. (A.Qahhor). Bu gaplarda birgalik nisbatidagi ekmoq, ortmoq, taxlamoq fe’llarining agensi azamatlar, qolganlar, ular (implitsit) shaxs bildiruvchi so‘zlar bo‘lib, gapda ega vazifasida kelgan. Demak yumush fe’llari birgalik nisbatida kelsa, agens ifodalovchisi ikki va undan ortiq shaxs ma’nosini bildiradi. Xullas, yumush fe’llari birgalik nisbatda kelsa, agensi ega vazifasida bo‘ladi. Yumush fe’llari o‘zlik nisbatida bo‘lsa, gapda agens va obyekt bitta so‘zda kesishadi, ega vazifasida keladi. Yumush fe’llari majhul nisbatda qo‘llansa, agens qayd etilmaydi va mantiqan mavhumligicha qoladi. Ba’zan agens gapda mavjud bo‘lishi mumkin, bunda u vositali to‘ldiruvchi vazifasida bo‘ladi. Yumush fe’llari orttirma nisbatda kelsa fe’lda ikki shaxslilik yuzaga kelib, bajarishga undovchi— agens va bajaruvchi – patsiyens mavjud bo‘ladi. Gapda ikki kechimlilik kuzatiladi. Agens gapda ega, patsiyens vositali to‘ldiruvchi bo‘ladi. Yumush fe’llari birgalik nisbatda kelsa, bisubyektlilik bo‘ladi. Har ikkala bajaruvchi ham bir xil ega vazifasini bajaradi.
Neuvy-au-Houlme haqida Vikiombor sahifasi Neuvy-au-Houlme Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir Orne departamenti Argentan tumani tarkibiga kiradi
Yer (omil) (ishlab chiqarish vositasi sifatida) — mehnat jarayonining zaruriy moddiy shart-sharoiti va eng muhim ashyoviy omillaridan biri
tayyorgarliklari maqsadga intiluvchanlik, qat’iyatlilik, shijoatlilik, dovyuraklik, bardoshlik, mustaqillik, o‘zini boshqara olish va peshqadamlik sifatlarni tarbiyalash bilan amalga oshiriladi. Kurashchilar maxsus ruhiy tayyorgarligida musobaqalar jarayonlaridagi ruhiy zo‘riqishlarga bardoshlik, markaziy asab faoliyatiga mashg‘ulotlar va musobaqalarda ta’sir etuvchi qo‘zg‘otuvchilarni to‘g‘ri baholay bilish, harakatlarni bajarishda ruhiy hayajonlarni boshqarish, harakatlar va sharoitlar haqidagi axborotlarni tez o‘zlashtirish va to‘g‘ri qaror qabul qilish, makon va zamon shartlarini to‘g‘ri belgilash, ulardan samarali foydalanish, bajariladigan haraktlarni oldindan rejalashtirish va bajarishda ikkilanmaslik sifatlarini takomillashtirish muhim hisoblanadi. Kurashchilar ruhiy tayyorgarliklari sport turlariga muvofiq tashkil etilish kerak. Ruhiy tayyorgarlik shakllari va ruhiy holatlarni takomillashtirish har bir kurash turlarida o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘ladi. Kurash bilan muntazam shug‘ullanish yoshlar jismoniy rivojlanishiga va organizm funksional imkoniyatlarini takomillashuviga katta yordam beradi. Jismoniy fazilatlar kuch, chidamlilik, tezkorlik, chaqqonlik va egiluvchanlik sifatlari rivojlanishi, ko‘rkam qad qomatni shakllanishi ta’minlanadi. Bu ko‘rsatkichlar kurashchilarni musobaqalarda erishayotgan muvaffaqiyatlarida aks etadi. SHu bilan birga kurash mashg‘ulotlari, musobaqalar va bellashuvlar kurashchilarning ruhiy axloqiy sifatlarini shakllanishi, shaxs xususiyatlarini takomillashuvini ta’minlaydi. Kurash turlari kurashchilarda tashkilotchilik, mustahkam iroda, peshqadamlik, jamoadoshlik kabi axloqiy sifatlarni bir umrga shakllanishiga yordam beradi. Kurash mashqlari ayni bir jismoniy fazilatni va axloqiy sifatni tarbiyalashga asos bo‘lishi ham mumkin. Kurash mashg‘ulotlari barcha jismoniy fazilatlarni rivojlantirishga qaratilgan sport turlaridan hisoblanadi. Zamonaviy fan insonni sport sohasidagi yutuqlarini yanada takomillashtirish bo‘yicha ko‘plab izlanishlar olib bormoqda. YOsh kurashchini yuqori malakali sportchi bo‘lguniga qadar bajariladiga vazifalar tahlil 65
“Yangi tug‘ilgan bolalar va chaqaloqlarda jigarning ksenobiotiklarni zararsizlantirish qobiliyati yetilmagan bo‘ladi. Masalan: bir oylik bolalarda konyugatsiyalovchi glyukuroniltransferaza, atsetillovchi va deatsetillovchi fermentlarning faolligi katta yoshdagilardagiga nisbatan to‘rt-besh marotaba past bo‘ladi. Shuning uchun bolalar organizmida hosil bo‘lgan zaharli moddalarning va berilgan dorivor moddalarning metabolizmi sust boradi. Shuning uchun bolalarga tavsiya qilinadigan dorilarning miqdori ularning yoshiga qarab belgilanadi. Jigarning karbonsuvlar almashinuvida tutgan o‘rni Karbonsuvlar almashinuvining asosiy jarayonlari jigarning parenximatoz hujayralarida amalga oshadi. Ular karbonsuvlar almashinuvini boshqarish va qondagi glyukoza miqdorini bir me’yorda saqlashda ishtirok etadilar. Ovqat mahsulotlari bilan organizmga tushgan karbonsuvlarning ortiqcha miqdori jigarda glikogenga aylanadi. Jigardagi glikogen sintezi ATF erergiyasini sarflash bilan boradi. Bolalar organizmiga sut tarkibida kirgan galaktoza faqat jigarda glyukozaga aylanadi.Glyukozaning glikogenga aylanishi jigardan tashqari mushaklarda ham amalga oshadi. Shuning uchun glyukoza yuborish bilan jigarning glikogen sintezlash qobiliyatini tekshirish aniq ma’lumot bermasligi mumkin. Bu holatda galaktoza yuborish bilan jigarda glikogensintezini tekshirish gepatotsitlar faoliyati haqida ko‘proq axborot beradi. Chunki galaktoza faqat sog‘lom jigar hujayralaridagina glikogenga aylanishi mumkin. Jigarda glikogen faqat monosaxaridlardangina emas, balki karbonsuvlar almashinuvining oraliq mahsulotlari bo‘lgan sut kislotasidan ham hosil bo‘ladi. Bu metabolitik yo‘l Kori yoki glyukoza — laktat halqasi deb nomlanadi. Jigar bujayralari faoliyatining buzilishi qonda sut kislotasining 20-40 mg9e gacha oshib ketishiga olib keladi (sog‘lom odamlarda 10-20 mg ga teng). Sut kislotasidan glyukoza giyukoneogenez bo‘yicha hosil bo‘ladi (106-rasm). Glyukoneogenez deb uglevod bo‘lmagan moddalardan glyukoza sinteziga aytiladi. Bu moddalarga sut kislotasidan tashqari aminokislotalar, yog‘ kislotalar va boshqa moddalar kiradi. Glyukoneogenez glikoliz qanday yo‘l bilan borsa, shu yo‘lga teskari yo‘nalishda borib, ayrim qaytmas reaksiyalari bilan undan farqlanadi: 1. Piruvatning fosfoyenolpiruvatga aylanishi, piruvatkarboksilaza va fosfoyenolpiruvatdekarboksilaza fermentlari ishtirokida. 390
Makintosh malware-ning muammosi, bu narsalarning ko'p shaklini oladiulardan biri zararli dasturlarga qarshi dastur kabi muammolardan foydalanishni xohlaydi Hackerlar qonuniy veb-saytlarni qabul qilib, mehmonni qayta yo'naltirishlari kerakMacda skanerlash va malware topishga o'xshash boshqa sayt Bunga qo'shimcha ravishda, u dasturiy ta'minot taklifi qiladi, ya'nizararli dasturiy ta'minot Muammolarni ko'rib chiqish va muammolarni bartaraf qilish uchun pul to'lashni so'rashi mumkin
a I 21 1 ! 52 2228 = uyla a mu o Ii = —— —— m a LA ШEP PP ExoKC 6090-asimmetrik gipertrofiya, 3090-simmetrik, 1090-cho‘qqi gipertrofiyasi topiladi. Mitral va aortal regurgitasiya. ChQ diastolik disfunksiyasi. ChQ bo‘shlig‘i kichikligi. Chap bo‘lmacha dilatasiyasi. Qorinchalararo to‘siq kamharakatligi, ChQ orqa devori esa harakati normal. Assimetrik GKMP da qorinchalararo to‘siq qalinligi ChQ orqa devoriga nisbatan 1:3:1 bo‘lishi mumkin. Mitral klapan oldingi tabaqasining oldinga sistolik xarakati aniqlanishi mumkin. #223 118 00m 071! P2 БAC1 Ceп П 04102314 4) 201 CAт y тиб ZAR
Ushbu muassasa joriy yil sentyabr oyida ochilgan. Uning tarkibiga Milliy tahlil markazi, Raqamli transformatsiya markazi va Milliy loyiha ofisi kiradi.Davlatimiz rahbari situatsion markaz imkoniyatlari bilan ham tanishdi. Markaz barcha ma’lumotlar bazalariga ulanadi va hududlar bilan yaqindan hamkorlik qiladi, bu esa real vaziyatni onlayn ravishda ko‘rish, masalan, mamlakatda emlash sur’atlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni kuzatib borish imkonini beradi.Ichki va tashqi savdo bo‘yicha tahliliy platforma imkoniyatlari namoyish qilindi. Uning yordamida oziq-ovqat narxlarini onlayn ravishda monitoring qilish va narx-navoning prognoz ko‘rsatkichlarini shakllantirish mumkin. Bundan tashqari, ofis negizida innovatsiyalar va aerokosmik sanoat sohalaridagi loyihalar ishga tushiriladi.Ofis mutasaddisi O‘zbekistonda inson kapitalini rivojlantirish, IT-parklar tashkil etish, dasturchilar tayyorlash, davlat xizmatlarini onlayn ko‘rsatish bo‘yicha qilinayotgan ishlarni e’tirof etib, Qozog‘iston ham shu yo‘ldan borayotganini aytdi.Davlatimiz rahbari bu sohada tajriba almashish, davlat xizmatlari sohasiga sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish, har bir hayotiy vaziyatni tahlil qilib, odamlarga qulaylik yaratish muhimligini ta’kidladi.Prezident Shavkat Mirziyoyevning Qozog‘istonga davlat tashrifi yakunlandi.
“O‘zbekiston ijtimoiy mas’uliyatli fuqarolari forumi” nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan mustaqilligimizning 22-yilligiga bag‘ishlab “Qadr-qimmatim, tayanchim va iftixorimsan, mustaqil O‘zbekiston!” shiori ostida qator ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar o‘tkazilmoqda. Loyiha doirasida Andijonda “O‘zbekiston ijtimoiy mas’uliyatli fuqarolari forumi” va “Mehr nuri” jamg‘armasi hamkorligida xayriya tadbiri tashkil etildi. “Obod turmush yili” Davlat dasturida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash, hududda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni yanada rivojlantirish, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamiga yordam ko‘rsatishni maqsad qilgan ushbu tadbirda Prezidentimiz rahnamoligida tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirishga berilayotgan e’tibor o‘zining yuksak samaralarini berayotgani ta’kidlandi. Oilaviy tadbirkorlik va kasanachilik asosida ishlab chiqarishni rivojlantirishga yo‘naltirilgan “Oilaviy tadbirkorlik – jamiyat taraqqiyotining garovi” loyihasi doirasida olib borilayotgan sa’y-harakatlar xususida so‘z yuritildi. Mazkur loyiha doirasida oilaviy tadbirkorlar va keng jamoatchilik vakillari ishtirokida seminar-treninglar o‘tkazildi. Ushbu seminarlarda bir yuz ellik nafarga yaqin boshlovchi tadbirkorlarga faoliyatini yo‘lga qo‘yishga oid zarur tavsiya va maslahatlar berildi. Ishtirokchilar forum ko‘magida o‘z biznesini olib borayotgan tadbirkor va hunarmandlarning faoliyati bilan yaqindan tanishdilar. Shu kuni “O‘zbekiston ijtimoiy mas’uliyatli fuqarolari forumi” tashkiloti va “Mahalla” xayriya jamoat fondi hamkorligida amalga oshirilayotgan “Sport maydonchalari har bir mahallada” aksiyasi doirasida Andijon shahrida tadbirkor Alisher Tursunov homiyligida barpo etilgan bolalar sport maydonchasining ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
II Ichki KO‘RIK 4 Avariyali yorug‘lik signalizatsiyasining sozligini tekshiring (bunda o‘t oldirish qulfidagi kalit I holatida bo‘lishi lozim); Toshkent shahar, Mirobod tumani, Nukus ko`chasi,8 O`zbekiston ramzlari
kirgan shoir bosh egib, ta’zimdan so‘ng unga ancha yaqin borib, hozirlanib qo‘yilgan kursiga o‘tirdi. Hol-ahvol so‘ralgandan so‘ng, o‘zining yangi ko‘chirilgan G‘azaliyoteini tuhfa etdi. Shundan so‘ng maqsadga o‘tib, podsho hazratlaridan Ixtiyoriddin qal’asiga hibs etilgan olti yigitning gunohini bir oz yengillatish, ovozalarga qaraganda, ularga o‘lim jazosi tahdid etayotganini eshitgani, ahli shuaro nomidan ham jazoni biroz yengillatishni iltimos qildi. Avval Razaliyot) kitobini ochib, varaqlab turgan Shohrux Mirzo shoirga ko‘z tashladi, kitobni yoniga qo‘yib, hayajon bilan gapirayotgan mavlonoga ensasi qotib tikildi. Bir muddatlik sukutdan keyin, so‘ziniki bo‘lmagan ishlarga aralashib, dovdirab yurgan shoirga» achingandek bo‘ldi. —Siz, hurmatli zot, sadoqat, poklik va bahodirlikni vasf etadirsiz. Nechun bir to‘p nasl-u nasabi nopok kallakesarlarni himoya qilibsiz Mavlononing bu ishlari juda taajjub" Ular hurufiya to‘da- "siga mansub bo‘lib, musulmonlikdan voz kechib, kufr yo‘liga o‘tganlar... —Podshohi olam, bu chalg‘igan yoshlar o‘z aybiga pushaymon bo‘lar, tavba qilar, bir kuni mamlakat koriga yarar, degan umiddaman. Ulardin birining otasi—mashhur me’mor Najmiddin Buxoriydir, birining otasi... — Maymana shahrida raiyat shu hurufiylar vasvasasiga tushib g‘alayon ko‘targan. Biz qo‘shin yo‘lladik. Ularning sarkori Horun bo‘zchi degan kimsa emish, — dedi qovog‘i solingan Shohrux. U shoirga boshdan-oyoq tikilgach, bir yumshab, dedi: — O‘rlim Ibrohim Sultonga bu so‘zlaringizni aytaman. Hurufiylar ichida Me’morning o‘g‘li ham bor ekan, deyman. Ammo xuru-fiyani batamom yo‘qotish unga topshirilgan. Mavlono Lutfiy podshohga yana ta’zim qilib, tashqariga chiqib ketdi. Keyinchalik, o‘z iltimosi yerda qolib ketganini bilgan shoir bir oy uydan ko‘chaga chiqmay «xasta» bo‘lib yotdi. Shundan so‘ng «sayohat» bahonasi bilan avval Oltin O‘rda, undan so‘ng Qrim-u Qorabog‘ tomonlarni ko‘zlab podshoh saroyidan bosholib chiqib ketdi...
"Yangi O‘zbekistonda el aziz, inson aziz" shiori ostida poytaxtdan kelgan taniqli madaniyat, san’at namoyandalari, shoir va yozuvchilar, ma’naviyat targ‘ibotchilari viloyatning tuman, shahar va olis qishloqlarida bo‘lib, uchrashuvlar o‘tkazmoqda. Viloyat, tuman va shahar hokimliklari, aloqador tashkilotlar hamkorligida qiziqarli ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, konsert dasturlari, ijodiy muloqotlar va milliy filmlar namoyish etilayotir. Uchrashuvlarda so‘nggi yillarda mamlakatimizda Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarning mazmun-mohiyati va odamlar hayotiga ijobiy ta’siri aniq hayotiy misollar orqali sodda va tushunarli shaklda yetkazilmoqda. O‘tgan olti yilda mamlakatimizning barcha hududlari qatori Surxondaryo viloyati ham beqiyos o‘zgarish va yangilanishlarga yuz tutdi. Ochiq, demokratik siyosat, sanoat, qurilish, xususiy biznes, xizmatlar ko‘rsatish va qishloq xo‘jaligining rivojlanib borayotgani odamlarning turmush darajasini oshirib, ongu-shuurini o‘zgartirmoqda. Viloyatda 2017 yilga nisbatan 2021 yil yalpi hududiy mahsulot hajmi 2,3 barobarga, sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish 2,9, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish 3,8, qurilish ishlari hajmi 3,3, chakana savdo aylanmasi 2,1 va xizmatlar hajmi 2,3 barobar oshdi. 2017 yil vohada 1 ming 743 sanoat korxonasi faoliyat yuritgan bo‘lsa, 2021 yil yakunida 4 ming 952 tani tashkil etdi. Ularda ish bilan band bo‘lganlar soni 19 ming 800 dan 33 ming 200 kishiga oshdi. Sanoat mahsulotlari hajmi 6,8 trillion so‘mga yetdi. Bu ko‘rsatkichlarni vohada boy imkoniyatga ega yengil sanoat tarmog‘i misolida tahlil qiladigan bo‘lsak, 2017 yil viloyatda paxta tolasini qayta ishlash darajasi atigi 11 foizni tashkil etgan. Keyingi yillarda bu yo‘nalish viloyatning “drayveri” sifatida tanlab olindi va xom ashyoni qayta ishlashga e’tibor kuchaytirilib, o‘nga yaqin zamonaviy yangi quvvatlar ishga tushirildi. O‘tgan yili paxta tolasini 100 foiz viloyatning o‘zida qayta ishlash o‘zlashtirildi. Buning natijasida yengil sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 2017 yildagi 637 milliard so‘mdan o‘tgan yil yakuni bilan 2,5 trillion so‘mga oshdi. Tarmoqda yangi quvvatlarni tashkil etish hisobiga qo‘shimcha 175 milliard so‘mlik soliq tushumi manbai yaratildi. Eksport hajmi 12 million dollardan 73 million dollarga o‘sdi. Ish bilan band bo‘lgan aholi soni 5 ming 625 nafardan 13 ming 545 nafarga ko‘paydi. Aholini uy-joy, toza ichimlik suvi bilan taminlash, talim, tibbiyot va boshqa sohalar ham katta o‘zgarishlarga yuz tutdi. Hududlarda ruy berayotgan bunday yangilanishlar inson qadrini ulug‘lab, odamlarni bugungi hayotidan rozi qilishga yo‘naltirilgani ahamiyatli bo‘lmoqda. Masalan,viloyatning eng ko‘p aholi istiqomat qilayotgan Denov tumani bosh rejasiga urbanizatsiya nuqtai nazardan yondashilmagani sababli ayrim yirik sanoat korxonalari, dehqon va buyum bozorlari tuman markazi Denov shahrida joylashib qolgan edi. Aholi eng gavjum bo‘ladigan mazkur hududlarga kirish va chiqish uchun yo‘llarning torligidan, avtomobillar uchun to‘xtash joylari va infratuzilma tarmoqlari yetarli emasligidan odamlar ko‘p yillar aziyat chekib keldi. Ichimlik suv taminoti, aholini uy-joy bilan taminlash, eskirgan kanalizatsiya tarmoqlarini qayta qurish, yerlarning meliorativ holatini yaxshilash, tarixiy obidalarni rekonstruksiya qilish masalalari ham dolzarb muammoga aylandi. Prezidentimizning 2020 yil 9 apreldagi "2020-2022 yillarda Surxondaryo viloyatining Denov tumani va uning markazini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish to‘g‘risida" gi qarori bu masalalar yechimini topib, tuman qiyofasini tubdan o‘zgartirishga xizmat qilayotir. Aholi va mehmonlarga qulaylik yaratish uchun qisqa vaqtda shahar tashqarisida zamonaviy ko‘rinishdagi buyum va dehqon bozori qurib, ishga tushirildi. Xususiy tadbirkorlik yuksalib, yangi sanoat korxonalari, xizmatlar ko‘rsatish shoxobchalari bunyod etilmoqda. Keng, ravon yo‘llar qurilayotgani, zamonaviy, ixcham ko‘p qavatli uy-joylar barpo etilayotgani denovliklarning faxr hissini yuksaltirmoqda. Bunga birgina “Lochin” massivida 12 ta 7, 9, 12, 14 va 16 qavatli 800 xonadonga mo‘ljallangan zamonaviy uy-joylar qurilgani ham yaqqol dalildir. Maktabgacha va o‘rta ta’lim rivojlantirilgani, yetuk malakali kadrlar tayyorlaydigan oliy ta’lim muassasasi tashkil etilgani ham mamlakatimizning barcha hududlarida inson qadri birdek ulug‘lanayotganining amaldagi ifodasi, keyingi yillarda Denov tumanini har taraflama rivojlantirishga yuksak etibor qaratilayotganining yorqin samarasidir. Xalq manfaatlarini taminlayotgan bu o‘zgarishlar o‘z-o‘zidan paydo bo‘lib qolayotgani yo‘q. Bularning barchasi mustaqillik sharofati va keyingi yillarda barcha say’-harakatlar inson qadrini yuksaltirishga qaratilgan izchil islohotlar natijasidir. Tumanda bo‘lib o‘tayotgan tadbirlarda ham madaniyat, san’at namoyandalari, shoir va yozuvchilar, ma’naviyat targ‘ibotchilari ana shunday o‘zgarish va yangilanishlar to‘g‘risida atroflicha fikr yuritmoqda. Yoshu-keksani yagona ezgu maqsad atrofida jamlab, rang-barang dasturlari bilan xushnud etmoqda. Jumladan, Denov pedagogika va tadbirkorlik instituti, Denov tibbiyot kolleji va 4-maktablarda bo‘lib o‘tgan tadbirlarda o‘n beshga yaqin mahallalar aholisi qamrab olinib, bayramona kayfiyat ulashildi. – Bir necha kundan buyon Denov tumanida odamlar orasida yuribmiz,–deydi O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Bahodir Nishonov.–Uchrashuvlarda ular keyingi yillarda har bir kuni yangiliklar og‘ushida o‘tayotganini aytmoqda. Endilikda qadimiy go‘shaning ulkan bunyodkorlik maydoniga aylanib, qiyofasini Yangi O‘zbekistonga mos tubdan o‘zgartirayotganidan bizning ham qalbimiz quvonchga to‘ldi. Faxr hissini tuydik. Bilasizmi, aslida hozirgi globallashuv davrida Vatani tinch, uyi-joyi osuda, ro‘zg‘ori but inson hayotdan rozi bo‘ladi. Biz denovliklarning yuz-ko‘zida ana shunday mamnunlik hissini tuydik. Bularning barchasi avvalo mamlakatimizdagi tinchlik, to‘kinlik va so‘nggi yillarda mehnatkash, izlanuvchan xalqimizni rozi qilish yo‘lida olib borilayotgan islohotlar natijasidir. Tumandagi 4-umumtalim maktabida bo‘lib o‘tgan tadbirlarda Obod turmush, Surxon, Zarafshon, Qizil gul, Tinchlik, Surxon-diyor, Lochin va Yoshlik mahallalari aholisi qatnashdi. O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artistlar Anvar G‘aniyev, Bahodir Nishonov, Shamsiqamar Mansurova xonanda Abdulla Rahimjonov va boshqa sanat namoyondalari, shoir va yozuvchilar ishtirokchilar bilan ochiq muloqot qildi. Qiziqarli konsert dasturlarini namoyish etdi. – Hayotidan rozi, baxtiyor insonga bunday shodon davralar yarashadi,–deydi mehnat faxriysi Dilorom Qodirova.– Bizga quvonch ulashayotgan elimizning suyukli sanat namoyandalari va shoirlarimizni televizor orqali tanir edik. Mana, bugun yuzma-yuz uchrashib, sermazmun suhbatlaridan bahramand bo‘ldik. Mamlakatimiz hayotida qisqa davrda yuz bergan o‘zgarishlarni eshitdik. Sanatkorlarimizning dilrabo kuy-qo‘shiqlari barchamizga bir olam quvonch bag‘ishladi. Joylarda tashkil etilgan ommaviy tadbirlarda konsert dasturlari, ijodiy muloqotlar va milliy filmlar namoyishi o‘tkazildi. Yoshlarga kitob to‘plamlari sovg‘a qilindi. Barchaga bayramona shukuh tuhfa etgan tadbir mashhur san’atkorlar va estrada xonandalarining gala-konserti bilan yakunlandi. Xolmo‘min MAMATRAYIMOV, O‘zA muxbiri
Shavkat Mirziyoyev Toshkent viloyatida olib boriladigan qurilish ishlari bilan tanishdi Uning ma'lum qilishicha, Toshkent viloyati ma'muriy markazi - To‘ytepa shahri xorijlik arxitektorlar tomonidan quriladi «Shu kungacha Toshkent viloyatining ma'muriy markazi yo‘q edi Bugun bu ishga kirishmasak ertaga kech bo‘ladi», — degan Prezident Davlat rahbari To‘ytepa shahrini viloyatning markazi sifatida qayta qurish tadbirlari amalga oshirilayotgani, bu borada xorijdan arxitektorlar taklif qilinganini ta'kidladi Prezident loyiha bilan tanishar ekan, Toshkent—To‘ytepa yo‘li atrofida zamonaviy uy-joylar qurish, ijtimoiy soha obektlarini zamon talablari darajasida barpo etish bo‘yicha ko‘rsatmalar berdi Eslatib o‘tamiz, yil avvalida Toshkent viloyati ma'muriyati To‘ytepa shahriga ko‘chib o‘tgandi
Qishloq xo‘jalik hayvonlarining kelib chiqishi va evolyutsiyasini o‘rganishda quyidagilar aniqlanadi: 1. Evolyutsiya protsessida ro‘y bergan o‘zgarishlarnishg sababi, 2. Hayvonlarning zoologik sistemadagi o‘rni. Z. Xonakilashish markazlari va hayvonlarning tarqalish joylarni. 4. Xonakilashishda yuz bergan o‘zgarishlar. 5. Hayvonlarning yer yuzida tarqalish tarixi. b. Ud hayvonlarining yovvoyi ajdodlari. Ma’lumki hayot yer yuzida yuz million yillar ilgari arxeo-zoy erasida vujudga kela boshlagan. Paleozoy erasida (300 mln yil ilgari) baliqlar paydo bo‘la boshlagan. Mezazoy erasida (100 mln yil ilgari) sudraluvchilar paydo bo‘lib, uning oxirida esa parrandalar va birinchi sut emizuvchilar paydo bo‘lgan. Qaypazoy erasida (30—40 mln yil ilgari boshlashgan) sut emizuvchilar paydo bo‘lib, uning to‘rtinchi davrida odamlar paydo bo‘lgan. To‘rtlamchi davrning yangi tosh asrida (eramizdan 8—10 mish yil ilgari) hayvonlarni o‘rgatish va xonakilashtirish boshlan. gan. Yer sharida hayvonlarning 1300000 ga yaqip yovvoyi turi mavjud. Shundan faqat 60 turi xonakilashib, uy hayvonlariga aylantirilgan. Ko‘p hujanrali hayvonlar dunyosi 23 ta zoologik tipga 65 sinfga va 1270519 turga bo‘linib, shundan xordalilar tppi-dagi, umurtqalilar kenja-tipidagi ikki sinf—sut emizuvchilar va parrandalar sinfida. xonakilashtirish yuz bergan. Baliqlar sinfidan karp balig‘i xopakilashgan. Sut emizuvchilar sinfi—20 turkumga bo‘linib, shundan 4 tasida juft tuyoqlilar (qoramol, buyvol, qo‘tos, zeb-u, qo‘y, echki, cho‘chqa, tuya) toq tuyoqlilar (ot va eshaklar), yirtqichlar (itlar va mushuklar) va kemiruvchilar (quyonlar) turkumida xonakilashish ro‘y bergan. Parrandalar sinoi 35 turkumga bo‘linib, shundan 3 tasida tovuqlar (tovuq va kurkalar), g‘ozlar (g‘oz va o‘rdaklar) va kaptarlar (kaptar) otryadida xonakilashish yuz bergan. Bo‘g‘pm-oyoqlilar tipiga kiruvchi hasharotlar sinfidan pilla qurti va asalari xonakilashgan. Hozirgi vaqtda olimlar qishloq xo‘jalik hayvonlarinp xonakilashtirishning 6 ta markazini aniqlaganlar. 1. Qichik xitoy (Hindixitoy, malayya arxipelagi). Bu yerda cho‘chqalar, buyvollar, o‘rdak, tovuq va g‘ozlar xonakilashgan. 2. Hindiston. Bu yerda buyvollar, zeb-u, asalari va tovuslar xonakilashgan. 3. Janubiy-G‘arbiy Osiyo (Turkiya, Kavkaz, Eron). Bu yerda qoramollar, otlar, qo‘ylar, cho‘chqalar va tuyalar xonakilag gan. 4. Urta yer dengizi sohillari. (Gretsiya, Bolgariya, Ispaniya, Albaniya, Italiya). Bu yerda qoramollar, otlar, qo‘ylar, echkilar, quyonlar va o‘rdaklar xonakilashgan. 13—5. And. (Meksika, Qolumbiya, Peru, Bolgariya, Argentina). Bu yerda alpaklar, muskus o‘rdaklar va kurkalar xonakilashgan. b. Afrika (Shimoliy Sharqiy Afrika, Misr, Suriya, Saudiya Arabistoni, Iroq). Bu yerda tuyaqush, eshak, cho‘chqa, it, sesarka xonakilashgan. Shuni qayd qilish kerakki, asosiy qishloq xo‘jalik hayvonlari, ya’ni qoramollar, cho‘chqalar, qo‘ylar va echkilar asosan Osiyo va O‘rta yer dengiz sohillarida joylashgan. Avstraliyada bironta ham hayvon turi xonakilashtirilma-gaz, SSSRda eng qadimgi xonakilashtirish joyi O‘rta Osiyo bo‘lib hisoblanadi. Anaudagi arxeologik qazilmalar bu joyda juda ko‘p turdagi hayvonlar xonakilashganini ko‘rsatdi. Dnepr sohillari, O‘rta va pastki Povoljye, Zakavkaze va Sibir’ ham xonakilashish markazlaridan hisoblanadi. Hayvonlarni o‘rganishda, ularni yovvoyi, qo‘lga o‘rgatilgan, uy hayvonlari va qishloq xo‘jalik hayvonlariga bo‘ladilar. Q. Marks xonaki hayvonlarning asosiy xususiyati unga sarflangan kishilar mehnatidir, deb aytgan edi. Xonakilashgan hayvon deb o‘zida kishilar mehnatini umumlashtirgan, xo‘jalik sharoitiga bog‘liq bo‘lgan va bu sharoitda ko‘paya oladigan hamda sun’iy tanlash va juftlash ta’sirida o‘zgaradigan hayvonlarga aytiladi. Xonaki hayvonlarning bir qismi qishloq xo‘jalik hayvonlari sifatida ajralib chiqib, ularga qoramol, qo‘y, cho‘chqa, ot, echki, tuya, eshak, quyon va uy parrandalari (g‘oz, o‘rdak, tovuq, kurka va sesarka) kiradi. Ko‘pgina arxeologik tekshirishlardan ma’lumki, dastlab odamlar it, bo‘ri va chiyabo‘rilarni xonakilashtirgan (12—15 ming yil ilgari). Shundan keyin cho‘chqalar, keyin qo‘ylar, echkilar va qoramollar xonakilashtirilgan. Otlar esa birmuncha keyinroq xonakilashtirilgan. Qoramollarning yovvoyi ajdodlari Qoramollar kelib chiqishiga ko‘ra buqasimon va buyvollar avlodiga bo‘linadi. Buqasimonlar o‘z navbatida 4 turga, xususiy qoramollarga (Vo5G‘apgiz), Hind keng manglayli qoramollarga banteng, gaur va gayalga (VozB!405), qo‘toslarga (Vo5 ro-yorypadiz) va bizonlarga (Vo5 B!50p) bo‘linadi. Xususiy qoramollar o‘z navbatida o‘rkachli va o‘rkachsiz qoramollarga bo‘linadi. Ularning yovvoyi ajdodi tur bo‘lib hisoblanadi. Olimlar Yevropa, Osiyo va Afrika turining bo‘lganligini qayd qiladilar. Turiing og‘irligi 800—1200 kg bo‘lib, yag‘rii balandligi 200 sm ga yetgan. Bapteng (Voz 50p4a siz) o‘rtacha kattalikdagi, uzun va keng manglayli hayvon bo‘lib, o‘ping yovvoyi va xopaki formalari mavjud. U Hindixitoy, Indoneziya va Zond orollarida yashaydi. U Bali orolida xonakilashgan bo‘lib, qoramollar bilan chatishtirilganda naslli avlod beradi. 194
«Meningcha kim qilur vafo, Meshaigcha kim chekur jafog‘». baytini misol keltiradi. Ramali maqfuf vaani uzun esa satr boshida kelgan radifiin satr oxiriga olib. Kim qilur nafo meningcha, Kim chekur jafo meningcha»"
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vaziri «Silverleafe Capital Parthers» kompaniyasi delegatsiyasini qabul qildi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi fondi zamonaviy sudlar faoliyatiga doir monografiya bilan boyidi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi fondi “Sudlar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish va bu sohadagi O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligini rivojlantirishning dolzarb muammolari” deb nomlangan monografiya bilan boyidi
Ukrainadan qaytgan talabalar o‘qishini 15 martdan e’tiboran soddalashgan tartibda ko‘chirish boshlandi. Bu haqda Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi xabar qilmoqda. Foto: Kun.uz Qayd etilishicha, davlat rahbari raisligida 4 mart kuni o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida berilgan topshiriqqa binoan Ukrainadan qaytib, o‘qishini O‘zbekistonda davom ettirish istagida bo‘lgan talabalarning hujjatlari hududiy ishchi guruhlar tomonidan qabul qilinmoqda. Bu jarayonda talabalar yashash hududlarida tashkil etilgan ishchi guruhlarga (ilovada) murojaat qilishi va batafsil ma’lumot olishi so‘ralgan. Ma’lum qilinishicha, shu kunga qadar Oliy va o‘rta maxsus ta’lim hamda Tashqi ishlar vazirliklariga ushbu masalada murojaat qilgan fuqarolarning, xususan talabalarning xorijiy ta’lim muassasalari va yashash hududlari kesimida ro‘yxati shakllantirilib, hududlardagi ishchi guruhlarga yuborildi. window.yaContextCb.push(()=>{ Ya.adfoxCode.create({ ownerId: 367651, containerId: 'adfox_163671557394827494', params: { pp: 'h', ps: 'feps', p2: 'hjmx' } }) })
met-texnika, ishlabchiqarish-texnika va shu kabilar) bo‘yicha to‘garaklarda ishlashi ushbu bosqich uchun diqqatga sazovordir. 3. Kasbga yo‘naltirishning ijtimoiy va psixofiziologik asoslari. Kasbga yo‘naltirishishini amalga oshirishning umumiy tizimida maktab tizimi dastlabki bosqich hisoblanadi. Kasbga yo‘naltirish ishi maktab tizimining vazifalari: —shaxsning yuksak ma’naviy-axloqiy fazilatlariga ega bo‘lgan fuqarolarni tarbiyalashdan; —politexnik va boshlang‘ich kasbiy malakalarning muayyan tizimini egallagan bo‘lg‘usi malakali mutaxassisni tayyorlashdan; —ham shaxsiy mehnat, ham jamoa mehnati muyyan tashkilotchilik malakalarini shakllantirishdan iborat, Kasb egallashgacha bo‘lgan tayyorgarlik maktab yoshlarini moddiy ishlab chiqarsh sohasida mehnatga hozirlashning umumiy qismi bo‘lib qoladi. Zarur politexnik tayyorgarlikni olgan yigit yoki qiz ishlabchiqarish kasbini tez egallaydi, bunda o‘rta maxsus yoki oliy ma’lumot olish jarayoni jadallashadi. O‘quvchilarni kasb tanlashga tayyorlash butun pedagoglar jamoasining, ota-onalar va zavod jamoatchiligining ko‘p yillik ta’lim-tarbiya ishidir. Yoshlarni ma’naviy-psixologik jihatdan mehnat faoliyatiga tayyorlashga shaxsni hartomonlama kamol toptirishning o‘zaro bog‘liq jarayoni deb qaraladi, bu jarayonda qobiliyat va e’tiqod bilan birga o‘smirning shaxsi harakatlantiruvchi kuch sifatida namoyon bo‘ladi. Qobiliyat va qiziqishlarni shakllantirishning politexnik asoslari va maktab yoshlarini boshlang‘ich ishlabchiqarish tayyorgarligini kengaytirish bilan uzviy bog‘liq bo‘lishi ishchi kasblarini egallashga yo‘naltirishning hal qiluvchi shartidir. Mehnat tarbiyasi jarayoni birmuncha ilk bosqich amalga oshirilgan taqdirda bunga erishiladi. O‘rta va yuqori bosqich ta’limida davomiylik shu narsada ifodalanadiki o‘quvchilar muntazam prinsip asosida tuzilgan yagona dasturlar bo‘yicha ishlaydilar. Bunday dasturlar asta-sekin murakkablashtirilib borilishi bilim, ko‘nikma va malakani, mehnatning muayyan usullarini egallashni ta’minlaydi. Ta’lim va kasbga yo‘naltirish bilan qo‘shilgan unumli mehnatda muntazam qatnashish eng ko‘p pedagogik samara beradi. O‘rta maktablarni tamomlab yoki kasb-hunar ta’limi tizimida, o‘quv kombinatlarida zarur tayyorgarlikdan o‘tib, xalq xo‘ja-340
chop-moq 1180 bo‘» shi 14—085 HK yo - rey). qil- Ф-Ш (cy
ILAC (International Laboratory Accreditation Cooperation) — Laboratoriyalar akkreditatsiyasi bo‘yicha xalqaro tashkilot; IAF (International Accreditation Forum) — Akkreditatsiya bo‘yicha xalqaro forum. 3. Agentlik tomonidan muvofiqlikni baholash organlarini xalqaro ILAC/IAF tashkilotlari a’zosi hisoblangan akkreditatsiya idorasi tomonidan akkreditatsiyadan o‘tkazish (keyingi o‘rinlarda — xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish) bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berishning asosiy sharti ushbu muvofiqlikni baholash organlarining xalqaro standartlar talablari asosida xalqaro akkreditatsiyadan o‘tganligidir. 4. Muvofiqlikni baholash organlarining xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlari ushbu Nizomga 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq qoplab beriladi. 5. Xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berish uchun muvofiqlikni baholash organi tomonidan Agentlikka ushbu Nizomga 2 va 3-ilovalarda keltirilgan shakllarga muvofiq ariza va buyurtmanoma-anketa to‘ldirilib, quyidagi hujjatlar bilan birgalikda taqdim etiladi: muvofiqlikni baholash organining avval Agentlik tomonidan xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlari qoplab berilgan akkreditatsiya guvohnomasining amal qilish muddatida o‘tkaziladigan davriy baholashlar natijalari (agar mavjud bo‘lsa); muvofiqlikni baholash organining xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish uchun sarflangan xarajatlarini tasdiqlovchi hujjatlar (shartnoma, hisob-faktura, dalolatnoma, to‘lov topshiriqnomasi) nusxalari. 6. Xalqaro akkreditatsiyadan o‘tgan muvofiqlikni baholash organidan ushbu Nizomning 5-bandida nazarda tutilgan hujjatlardan boshqa hujjatlarni taqdim etishni talab qilishga yo‘l qo‘yilmaydi. 7. Xalqaro akkreditatsiyadan o‘tgan muvofiqlikni baholash organi tomonidan ariza va unga ilova qilinadigan hujjatlar Agentlikka bevosita, pochta aloqasi vositasi orqali yoki elektron shaklda, shu jumladan, Agentlikning veb-sayti orqali taqdim etiladi. 8. Xalqaro akkreditatsiyadan o‘tgan muvofiqlikni baholash organi tomonidan ariza hamda unga ilova qilinadigan hujjatlar Agentlikka bevosita taqdim qilinganda, arizaning nusxasi darhol hujjatlar qabul qilingan sana belgisi bilan ariza topshiruvchiga beriladi. 9. Taqdim etilgan hujjatlarning ishonchliligi uchun javobgarlik xalqaro akkreditatsiyadan o‘tgan muvofiqlikni baholash organiga yuklanadi. 10. Ariza va unga ilova qilinadigan hujjatlar Agentlik tomonidan ariza qabul qilingan kundan boshlab yetti ish kuni davomida ko‘rib chiqiladi. 11. Agentlik arizani unga ilova qilinadigan hujjatlar bilan birga belgilangan tartibda ro‘yxatga oladi. 12. Agentlik taqdim etilgan hujjatlar va ularda ko‘rsatilgan ma’lumotlarning to‘liqligi, ishonchliligi, xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berish shartlari va maqsadlariga hamda xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berish miqdorining ushbu Nizomda belgilangan miqdorlarga muvofiqligi nuqtai nazardan ko‘rib chiqadi. 13. Xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berish to‘g‘risidagi qaror Agentlik tomonidan qabul qilinadi. Agentlik qabul qilingan qaror to‘g‘risida bir ish kuni davomida pochta aloqasi vositasi orqali yoki elektron shaklda, shu jumladan, rasmiy veb-sayti orqali xalqaro akkreditatsiyadan o‘tgan muvofiqlikni baholash organiga bildirishnoma yuboradi. Taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqish va xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berish to‘g‘risidagi qarorni qabul qilish uchun yig‘im undirilmaydi. 14. Xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplab berish to‘g‘risida qaror qabul qilinganda, to‘lovlar Agentlik tomonidan belgilangan tartibda qaror qabul qilingan kundan boshlab besh ish kuni ichida muvofiqlikni baholash organining bank hisobvarag‘iga o‘tkazib beriladi. 15. Agentlik tomonidan xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlar qoplab berilgan muvofiqlikni baholash organining akkreditatsiya guvohnomasi amal qilish muddatida o‘tkaziladigan davriy baholashlarda akkreditatsiyasi bekor qilinsa, ushbu organga kelgusida xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlar qoplab berilmaydi.
– o‘ki? - taqdir 4252-zargar; 284194. kulol 1242 (i) 252- bakirmok SAR- yo3 (fasl) VI Java - ozaymoq, pasaymoq, so‘na boshlamoq –F? -xira, so‘niq «! -tuman m s MISR-zobit, ofitser » ee vd –2!» - aniqlik; ««??? - vaqtni to‘g‘rilab olish (soatga qarab); "",1Ch - aniq , ravishda 2922– shpov-shuv qi –25752 - shovqin = 19422 (a) Dar. kulmoq 1452 (u) O‘zR-ko‘rinmoq; TU 72- bo‘lmoq y AU ko‘p. «??? - shahar cheti I! g‘ o» – LEYLI TOB va b, » ap! –A?’-2 ko‘p. R.R- qurbon x «?! I 7 — (2222-qurbon qiluvchi J??? XABAR -ulkanlik a ulkan Ur. zid; "7...ga qarshi – ESa2 zid, teskari 1 "2 (U) H–zarar keltirmoq; IV » -zarar keltirmoq, shikast yetkazmoq; USH o - majbur bo‘lmoq » » - —12-g‘am, qayg‘u », "a IYI « 2 “a «» —68) ) 7-zarur, zaruriy zaruriyat –22-zararli 1 UR (i) «02- urmoq; – «M! «30-rekord o‘rnatmoq; P. 222-rosa urmoq; USH San; «o 7-tomir urishi tezlashmoq 580
ayolligimga bordim chog‘i, «Tezroq ketmasam bo‘lmaydi. Uyda bolalarim yolg‘iz edi», deb yigitlarni shoshirdim. Shu voqeadan ko‘p o‘tmay Sizning vafotingiz haqida... eshitdim. Ichimda bir tomirim chirsillab uzilib ketganday bo‘ldi. Qanchalar g‘ofilmiz!!! —Hofizlarning bir kunda sochi oqardi, —deb yozdi o‘sha kunlari e’zozli shoirimiz Mahmud Toir. Men bunga ishondim. Shu kunlar esimga tushdi deguncha o‘zimni ayblayveraman. Muhammad, azizim, biz g‘ofil bandalarning gunohimizdan o‘ting! Safaringizning oxirlab kelayotgani, nelarnidir aytishga shoshilayotganingizni qaydan bilibmiz. Tiriklar shu, har doim yonidagi odamni yonida mangu yuradi, deb o‘ylaydi shekilli. O‘zi hammang-u yuradiganday go‘yo... Fojiamiz ham shunda. Bir arsloni o‘tdi O‘zbekning, Ohi ko‘kka yetdi O‘zbekning, Quyosh yig‘la, osmon, aza tut, Muhammadi ketdi O‘zbekning. Baland ketdi, shoniga ketdi. Jannatning ayvoniga ketdi. Turk yukini yelkalashay deb, Yassaviyning yoniga ketdi... * * * YULDUZ USMONOVA, O‘zbekiston xalq artisti MuhammadYusufning umri qisqa bo‘ldi. Ushu qisqa hayotida tutamay, yonib ijod qildi. O‘zidan o‘lmas, adabiy meros qoldirdi. Muhammad aka hech kimga o‘xshamagan inson edi. Sodda, samimiy. Qalbi go‘zal va uyg‘oq edi. Men nima uchun-u kishining
Yasunari Kavabata e’tiqod qilgan dzen ta’limotiga oid aqidalar adib ijodining dastlabki pallasidan to umrining yakunigacha yozilgan yuzdan ortiq qisqa hikoyalar turkumida yorqin namoyon bo’ladi Kitobda bu hikoyalar “Kaftdek mo»jaz hikoyalar” turkumida jamlangan
“Oqtepa lavash” barcha filiallarini yopdi (video) “Oqtepa lavash” ovqatlanish tarmog‘i barcha filiallarini yopdi. Bu haqda tarmoq rahbari Hayot G‘ulomov “Sevimli” telekanalining “Zamon” dasturiga bergan intervyusida ma’lum qildi. Avvalroq Toshkentda “Oqtepa lavash”ning tovuqli sendvichidan ommaviy zaharlanganlar soni 41 nafarga yetgani xabar qilingandi. Yuz bergan ushbu holat yuzasidan O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligining alohida nazorati tashkil etilgan. Ommaviy zaharlanish qayd etilgani haqidagi dastlabki xabarlardan so‘ng “Oqtepa lavash” ma’muriyati chiqish qilib, javobgarlikni o‘z zimmasiga olishini ma’lum qilgandi.
DISSERTATSIYANING ASOSIY MAZMUNI Dissertatsiyaning «Kirish» qismida Ogahiy ijodini adabiyotshunoslik, tarix va tarjimashunoslik jihatidan o‘rgangan olimlarning ishlari, shu bilan birga, ijtimoiy-siyosiy leksika borasida o‘zbek tilshunosligida amalga oshirilgan tadqiqotlar ilmiy-tanqidiy tahlil qilindi. Ko‘rinib turibdiki, o‘zbek tilshunosligida nafaqat Ogahiy asarlarining ijtimoiy-siyosiy leksikasiga doir, balki shoir asarlari tili bo‘yicha monografik tadqiqotlar yuzaga kelmagan. Ishning 1 bobi «Asardagi ijtimoiy-siyosiy leksikaning mavzuiy-semantik guruhlari» deb nomlangan bo‘lib, olti bo‘limdan tashkil topgan. Birinchi bo‘limda mansab va unvonni anglatuvchi so‘zlar mavzuiy-semantik guruhi tahlil etildi. XEX asr Xiva xonligida amalda bo‘lgan mansab va lavozim, unvonlar xususida nisbatan to‘laroq tasavvur hosil qilishimizda o‘sha davrda yaratilgan tarixiy asarlar bilan bir qatorda Xiva xonligi arxivi materiallari ham katta yordam beradi. Chunki Munis, Ogahiy, Bayoniy kabi tarixnavislar asarlarida, tabiiyki, mavjud mansab va unvonlarning tavsif yoki izohini deyarli uchratmaymiz. P.P.Ivanov tadqiq qilgan Xivaxonlari arxivining 89-daftarida maosh to‘lanadigan unvon va mansab, lavozim sohiblari ro‘yxati aks etgan. Mazkur daftar 1275 hijriy (1858—1859 milodiy) yilga oid bo‘lib, muchal bo‘yicha ot yiliga to‘g‘ri keladi". Unda 104 ta mansab va lavozim, unvon nomi keltirilgan. Bundan tashqari, Xiva xonligi davlat boshqaruviga oid ma’lumotlarni o‘sha davrda Xivada bo‘lgan va o‘z xotiralarini yozib qoldirgan xorijiy elchilar, shuningdek, asirlikda bo‘lgan zobitlar asarlarida ham uchratamiz". Xiva xonligidagi mansab va unvon nomlari maxsus tadqiq qilingan". Lekin bu bilan Xivaxonlari qo‘ng‘irot sulolasi tarixi bitilgan asarlar, jumladan, «Riyo» ud-davlaudagi mansab va unvon nomlari to‘la qamrab olinmaydi. Xususan, «Riyo» ud-davlaeda Buxoro amirligi, Qo‘qon xonligi, Eron shohligi, Afg‘oniston davlati, Rossiya imperiyasi, qozoq xonlari bilan bo‘lgan munosabatlar aks etar ekan, unda Xiva xonligi nomenklaturasidan tashqari mansab va unvon nomlari o‘z ifodasini topgani aniq. Shuning uchun ushbu masala boshqa ko‘plab manbalarga murojaat etishni talab qiladi. XX. asr Xorazm tarixnavislari asarlari va Xivaxonlari arxivi materiallari "Ivanov P.P. Arxiv Xivinskix xanov X!X v. Isspedovaniye dokumentov s vvedeniyem, s predisloviyem ak. I.Yu Krachkovskoga, –L., 1940. –S. 206—207. 7 Muhammad Alixon G‘afur. Xiva safari. Fors tilidan I.Bekchon tarjimasi. –Toshkent: Xalq merosi nashriyoti, 2005; Ismoil Mirianjiy. Asirlikdagi xotiralar. Fors tilidan N.Hasanov tarjimasi –Urganch: Xorazm, 1997. 64 b. ! Baskakov N.A. Titulm i zvaniya v sotsial’noy strukturyo buvshego Xivinskogo xanstva Ya; Sovetskaya tyurkalogiya.–1989. –U. S.63-71.
kvspravil’noyj formm v sil-u togo, chta nogu ne bintovali. takuyu jenshinu schitali nsirigodsoy daya braka. Yeshyo odna "raditsiya-ilshpostratsiya tospodetva mujchip zaklyuchastsya B tom, chgo sa ofitsial’nix semsynix obsdax xozyayka doma doljna b’la pitatyeya na kuxns ili za otdel’nim stolom, daje yesli v kachestve posetiteley okazivalis’ druz’ya semvi ili rodstvsnniki. Ha teper’, issmotrya na Opredelyonn’s uluchshsiiya, pskogorms joyi sini jamuyuteya, chto obshestvo podxodit kotssnke mujchin i jenshin s dvoyn’mi standartami. «Ya ns schi ta-yu, chgo mujchip’i jensinmi ravn’. Poskol’ku ya projivato v okruge, gde preobladayut mujchinv, ya chuvstvuyu nekos nsmaterial’nov davlsnis. He to, chtob’ oni ns uvajali pas. Moy muj gotovit dlya menya i delayot vsyo pravil’io, p0 ya bukvi’po chuvstvuyu mujskoy shovinizm, gluboko skritmi v ix kostyax. Odip mujchina kak-to skazal mne chto ne mojet obsujdat’ s jeishipoy iichego ser’yozpoga. Oni prosto pe vaspripimayuot jenshin KAK ravnmx intsliyektual’noz, - zayavlyast Sao Chonvxun (Sad Speppopr), ofisnaya slujashaya invsstirusmoy iz-za rubeja kompaniy B Pekinyo. Paprimer, rasskaz’vast Pay, kogda rech’ zaxodit o v’itivks v kompani, TO, yesli mujchina nap’yotsya, to yego poxvalyat za chestnost’ i iryamotu, no kogda to je samoye sdelayot jentshsina, et budut kritikovat’ za og‘sutstvis samodissiplipv. Po zakon-u, jenshinq obladayut ravnmmi pravami v obrazovanii, braks, grajdanskix iravax i svobodax, no ukorspivshiseya stereotii slojno istrebit’, ioskoloku imsino mujchin’ schitayutsya pradoljatslyami dela semvi i roda. Nanbolse trevojnim faktom yavlyastsya «perskos» B chisle rojdeniy v strans: 118 mal’chikov i tol’ko 100 devochek. Eto, po vsey vidimosti, svyazano s abortami, sovershakitsimisya kajd god posle ustanovleniya pola rebyonka. Nesmotrya na mnogiye trudnosti, status jenshin’ v Kitas iz goda v god ukreplyastsyai ega teidensiya iroslejivayetsya uje B TECHSNII POSISDNIX 20 net Literatura: 1. Xiysha News Agency, 7.03.2011 2. www.pku.edu.cn NOVME IMENA B SOVREMEINOY ARABSKOY LITERA (Saudovskiy pisatelB Yusuf Muxammayli) Sandova N. (TashGIV) Izvestn’i saudovskiy pisatel’ Yusuf Muxammaydi rodilsya 31 yanvarya 1961 goda v starom kvartals ash-Shamisi goroda ar-Riyad. V miogodegnoy ssmve on bil vosvmmm. dolgojdannim rebenkom posle semi devochek. Ero den’ rojdeniya sovpal s todovshinoy deya srajsniya pri Badr u tootomu yego mat’ prsdrekala yem-u sud’bu chtetsa Korana ili svyashennoslujiteyolya. Vekore yego semvya pereexala v novveY kvartal Alisha, gdyoi proshlo yego detstvo, otrochestvo i yunost’, V detstve Yusuf b’l ochenv boleznennim mal’chikom. chast’i prodoljitel’ims bolezni, prikovvvavshis sgo k posteli, nsroyatio, i probudili v pem rapnyuyu lyubavv k kiigam. Ero pervimi knigami bili skazki Tiyeyacha y odia pach, Sirat Antara ibn Shaddadi, Sirat Sayf ibn 3y Yazano i seriy knig dlya letey. Zatem 8 sgo jizni bil «Oliver Tvisto angliyskogo pisatelya Charl’za Dikkeisa i "Prodavshsitsa xlsba» fransuza Kazafi de Muntabin. Vozmojno, kviga «yeirat Sayf ibn Zu Yazan-, kotoroy ne b’lo poslednix sgranis, zasg‘avila ETO proyavit’ tvorchestvo s detetva, prisochinyaya novoye okonchaniye. 15 Srajenis Badr– porvos srajenis v islams, iroizoshsdshee vo 2-M neYo xidjragiv kotorom musul’mans oderjali nobsdu. Badr– istochnik BOLI mejdu Mekkoy ni Medinoy. (Sirat Ibn Xisham. (.2, S.238, Tarix a!-Tabari, 1,7, S.267.) 92
Ayni paytda Davlat departamenti uyg'urlarga qarshi tazyiqlar kuchaygani yuzasidan Xitoyga yangi sanksiyalar qo'llash masalasini ko'rib chiqayotgani haqida xabarlar bor
Shaxriyor - Isxor (Official HD Video) - Yangi Uzbek MP3lar - MP3 Ko'chirib olish - www.Voydod.net Главная Shaxriyor, Video), Isxor, (Official Главная » Музыка » Узбекские клипы Shaxriyor - Isxor (Official HD Video) Скачано: 18103 \| Категория: Узбекские клипы \| Теги: Shaxriyor, Video), Isxor, (Official umid7337 yozdi: \| 21.08.2016 \| 19:44 #23 Спам Zur chiqqan raxmat Like \| 0 Master_NOZIM yozdi: \| 04.08.2016 \| 22:02 #22 Спам Koproq RaP yaxwi eytardi Like \| 0 ANGELOCEK yozdi: \| 31.05.2016 \| 20:09 ( E-mail ) #21 Спам Unçamas bu qõwiq unça yarawmapti kõpro rep yõnaliwida etsa zõr çqadi db õyliman Like \| 0 suhi_1999@mail yozdi: \| 29.05.2016 \| 16:13 #20 Спам Yana yangilaridan kutqoqolamz Like \| 0 suhi_1999@mail yozdi: \| 29.05.2016 \| 16:11 #19 Спам Yaxwi bõpti ijodga omad Like \| 0 Rooma yozdi: \| 22.05.2016 \| 12:07 #18 Спам Zor lekn Like \| 0 Rooma yozdi: \| 22.05.2016 \| 12:06 #17 Спам Zor lekn Like \| 0 Rikojonbek yozdi: \| 22.05.2016 \| 02:54 #16 Спам Vk RikOjOnBeK Vatsap 8707 234 13 13 Like \| 0 Rikojonbek yozdi: \| 22.05.2016 \| 02:53 #15 Спам Klipini endi koraman atak bu zor awula kimlarnidur sevimli qowigiga aylanb ulgurdi Like \| 0 super_star_97_97 yozdi: \| 22.05.2016 \| 01:27 #14 Спам Шу кошигди mp3 синихам койилар сайтка илтимос. ФАКАТ ХИТ ДЕГАН НОМ БИЛАН Like \| 0 1-10 11-20 21-23 Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirish mumkin. Copyrights © 2010-2017 \| Хостинг от uCoz Лицензия № 000103 от 15 мая 2012 \| Пользовательское соглашение Использование материалов сайта возможно только с письменного разрешения Администрации. По всем вопросам: info@voydod.net
TABIB—TABIB EMAS, BOSHIDAN O‘TGAN—TABIB. O‘tmishda azayimxon, parixon, mulla, eshonlar qatori hech qanday bilimi va mutaxassisligi bo‘lmagan, aldam-qaldamlik bilan ish ko‘rish orqasida yengil-yelpi hayot kechirish yo‘liga kirib olgan kishilar tabiblik niqobi ostida xalqning bor-yo‘g‘ini shilib olardilar-u, ammo dardini davolay olmasdilar. Omma orasida turli kasalliklarning paydo bo‘lishiga va odamlarning arzir-arzimas kasallik oqibatida dunyodan ko‘z yumishiga sabab ham ana shunda edi. Xalqiing ilg‘or vakillari, mutafakkirlar buni tushunib yetganlar va soxta, nodon, savodsiz tabiblarga o‘zlarining salbiy munosabatlarini bildirganlar: «Tani boshqa—dard bilmas»; «Osh qadrini to‘q bilmas, og‘riq qadrini—sog‘»; «Dardni—dard chekkandan so‘ra»; «o‘O‘zingdan o‘tganini o‘zaging biladi», «Kuf-suf» bilan kasal tuzalmas», «Emini qilguncha, evini qil», «Og‘riqqa emchi ko‘p» (Maj: «Falon yerim og‘riyapti» desang, «unday qiling, bunday qiling» deb, bilar-bilmas maslahat beruvchilar ko‘p bo‘ladi, hammaning hamgapiga kiraverma, biladigan odamga qarat); «Dard bir xil, davoming xil», «Og‘riqni otini topganga boqtir»; «Hamdardi bor dard—yarim dard». TAVAKKALNI TOSHGA UR, BAXTINGDAN KO‘R. Var.: «Tavakkal tog‘ni yiqar); (Tavakkalchining kemasi botmas»; «Tavakkal andisha bilmas»; Tavakkal — Hap, andisha—moda»; «Andisha qozon qaynatmas»; «o‘ychi o‘ylaguncha, tavakkalchi ishini bitiradi». Bu maqollar bi-O‘zbek maqollarining izohli lug‘ati lan har bir ishni qilarda ikkilanib o‘tirmay, dadil harakat qilish kerakligini uqtiradilar, lekin hamma narsaning me’yori bo‘lgani kabi, tavakkalning ham me’yori bor. Har bir ishda tavakkal qilaverish, orqa-o‘ngini o‘ylamaslik yaxshi oqibatga olib bormaydi, albatta. Buni «Tavakkalning tagi taxir»; «Tavakkalning tagi voy); «Tavakkalning tubi tosh, boshingii ursang yoriladi» degan maqollar bilan ifoda etadilar. TAKA BO‘LSIN, SUTI BO‘LSIN. Var: Taka bo‘lsa ham suti bo‘lsin, quyon bo‘lsa ham eti bo‘lsin»; «Eshak bo‘lsin, xayri bo‘lsin». Bu maqollarni foydani nihoyatda yaxshi ko‘radigan, foyda desa harom-xarishni, yaxshi-yomonni farq qilmay ish ko‘raveradigan odamlarga nisbatan kinoya tarzida qo‘llaydilar. TANI SOG‘LIQ—TUMAN BOYLIK. (Tuman—o‘n ming, bu yerda «haddi—hisobsiz» degan ma’noda keltirilgan). «Individual va ijtimoiy sog‘lik —bu xalq mulki, xalq boyligidir); —degan edi V. I. Lenin." Bu fikr o‘zbek xalqining ko‘pchilik maqollarida ham ilgari surilgan: «Sog‘liging—boyliging»; «Kimxob to‘ning bo‘lguncha, oltin boshing omon bo‘lsin», «Sog‘lik bo‘lsa, beklik bo‘lar»; «Sog‘likda xo‘rlik yo‘q); Tani sog‘ning — joni sog‘»; «Sog‘lom tanda—sog‘ aql»; (Sog‘ yurak—tog‘ yurak»; «Totli hayot—tani sog‘likda»; «Sog‘ odamga Suqrotning keragi yo‘q» (Suqrot —qadimgi yunon faylasufi); «Sok qush donin topib yer, sog‘ er nonin topib yer»; { Dushmaning bo‘lsa ham, dard ko‘rmasin); «Sog‘ligim — boyligim, xastaligim—manglay qoralpgim»{ (Och bo‘l, yalang‘och bo‘l, sog‘-u salomat bo‘l); «Mol ketsin, pul ketsin, eson-sog‘liqqa ne yetsin 5; «Moling ketsa ketsin, joping ketmasin», «Molga balomat, boshga salomat» («Molga balo ursa—ursin, bosh omon bo‘lsin», demoqchi); «Kasalning yaxshi-yomoni yo‘q»; «Og‘riqda ko‘z og‘rig‘i yomon, har kimning o‘z og‘rig‘i yomon»; «Og‘riq qayerda bo‘lsa, jon o‘sha yerda»; «So‘ngan ko‘zga sulton ko‘rinmas»; «Kun ko‘rayin desang, sihating saqla
ITI bob. Elektr tokining ishi va quvvati
Hikoyadan keltirilgan bu parchada bo‘sa va bo‘lmasa paronimlaridan mohirona foydalanish «taniqli ashulachi san’atkorning» istehzoli obrazini yaratishga xizmat qilgan. Tekshirish savollari va topshiriqlar 1.Qanday hodisa paronimiya sanaladi? 2.Paronimlar va kvaziomonimlar qanday farqlanadi? 3.Paronimlar va omonimlar qanday farqlanadi? 4.Paronimlar va omofonlar qanday farqlanadi? 5.Paronimlar va so‘z variantlari qanday farqlanadi? 6.Paronimiyaga oid qanday masalalar munozarali bo‘lib qolmoqda? 7.Paronimiya hodisasining nutqqa ta’siri bormi? 8.Paronomaziya nima? Tayanch tushunchalar Paronimiya —ikki yoki undan ortiq leksemaning talaffuzda o‘zaro o‘xshash, ohangdosh bo‘lishi. Kvaziomonimlar — bir fonemasi bilan farqlanadigan ikkita so‘z (minimal juftlik). So‘z variantlari—bir leksemaning tildagi turli ko‘rinishlari. Paronomaziya —jonli so‘zlashuvda paronim so‘zlarni qorishtirish hodisasidan badiiy nutqda uslubiy maqsadlarda foydalanish. Giponimiya, graduonimiya, partonimiya Aдaб yoйaг: 8122-23,118-1201,14175-77). 48-... Giponimiya lulat boyligidagi leksemalarning polonali (ierarxik) aloqasidan kelib chiqadigan ma’no munosabatlari. Bunday munosabatlarning mohiyati shundaki, torroq tushuncha yoki ma’no ifodalaydigan leksemalar kengroq tushuncha yoki ma’no ifodalaydigan leksemalar bilan tur (giponim) va jins (giperonim) aloqasida bo‘ladi, bunday aloqa birlashtiruvchi (integral) semalar orqali amalga oshiriladi. Masalan, /0o/a leksemasining ma’nosi gu/ leksemasining ma’no tarkibiga, mushuk leksemasining ma’nosi hayvon leksemasining ma’no tarkibiga kiradi. Bunday polonali (bosqichma-bosqich) munosabat, ayniqsa, u yoki bu fanning terminologik tizimida keng tarqalgan. CHunonchi, botanikada tur tushunchasi turkum tushunchasi tarkibiga, turkum tushunchasi oila tushunchasi tarkibiga, oila tushunchasi qabila tushunchasi tarkibiga, qabila tushunchasi sinf
AbuYusuf 182 h. (798 m.) sud ishini bajarib turgan chog‘ida hayotdan ko‘z yumadi. Ibnun-nadim "al-Fehrist"da ta’kidlashicha, AbuYusufning Yusuf ismli bir o‘g‘li bo‘lib, otasi hayotligida qozilik vazifasini bajarib kelardi. U otasi vafotidan keyin 192-yilda vafot etgan", Usul va amoliy (olim tomonidan imlo qilib, yozdirilgan kitoblar) bo‘yicha AbuYusuf qoldirgan kitoblar soni Ib-nun-nadim kitobida 40 ta va boshqa bir nashrida 36 ta deb ko‘rsatilgan. Biz uning muhim asarlari ustida to‘xtalib o‘tamiz: 1. "Kitobul-xiroj". AbuYusufning eng muhim asari bo‘lmish ushbu kitob Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashid talabiga binoan yer soliqlari (ushr, xiroj), sadaqot (zakot), jizya (g‘ayridinlar islom davlatiga to‘laydigan soliq) va urushlardan tushgan g‘animatlar va fay’ (o‘ljalar)ni to‘plash haqida yozilgan. Kitob islom davlati hududi kengaygan bir paytda, turli mamlakatlarda bu sohada yuzaga kelgan muammolarni yechishga qaratilgan bo‘lib, AbuYusuf uni asosan AbuHanifaning huquqiy nazariyalariga tayangan holda, Payg‘ambarimiz hadislari, sahobalar, ayniqsa, Xulofoyi Roshidin tomonidan aytilgan so‘zlar, qo‘llanilgan usul va qoidalardan foydalanib yozib Horunga taqdim etgan. AbuYusufning "Kitobul-xiroj"i undan keyin Yahyo ibn Odam (v.203 h.), Abul-Abbos ibn Muhammad Kotib (v.270 h.), Abul-Faraj Qudoma ibn Ja’far, Nasr ibn Muso ar-Roziy al-Hanafiy, Hasan ibn Ziyod tomonidan ushbu nomda yozilgan kitoblar orasida o‘ziga xos ahamiyatga ega bo‘lib, ilmiyligi va daqiqligi bilan ulardan ajralib turadi. Uning ahamiyati shunda ediki, birinchidan, mamlakatda davlat daromadining asosiy manbai bo‘lmish yer soliqlarini tizimlashtirilgan uslubda tartibga solishda Abbosiylar buyuk imperiyasiga katta yordam berdi, ikkinchidan, moliyaviy sohada davlatning ijroiy faoliyatlarini Hanafiy mazhabi usul va qoidalari asosida yo‘lga qo‘ydi va shu yo‘sinda mazkur qoidalarni amaliyotga tatbiq etish uchun sharoit yaratib berdi"". 29 Ibnun-nadim, "al-Fahrist", Dorul-ma’rifa, Bayrut, 286-bet. 2" Qarang: M.Xuzariybek. "Ad-davlatul-abbosiya", 156-bet, Dorul-qalam, Bayrut, 1986. 159
Xalq deputatlari Namangan shahar kengashining navbatdan tashqari sessiyasi bo‘lib o‘tdi Bu haqda “Daryo” muxbiri Azizbek Abduvaliyev xabar bermoqda Sessiyada tashkiliy masala ko‘rildi Shu paytgacha “O‘zagrokimyohimoya” aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisi bo‘lib ishlab kelgan Olimjon Isayev Namangan shahar hokimi etib tayinlandi Olimjon Isayev 1972-yilda Namanganda tug‘ilgan Toshkent davlat agrar universiteti va Namangan davlat universitetini tamomlagan Namangan shahridagi “Ifoda agro kimyo himoya” korxonasi direktori, viloyat fermerlar kengashi raisi, “Mexmash” MChJ kuzatuv kengashi raisi vazifalarida ishlagan U 2018-yil may oyidan beri “O‘zagrokimyohimoya” aksiyadorlik jamiyati boshqaruviga raislik qilib kelayotgandi Sessiya ishida Prezident maslahatchisining o‘rinbosari Umar Ismoilov, viloyat hokimi Xayrullo Bozorov ishtirok etdi Ma’lumot uchun, Namangan shahrining sobiq hokimi Shavkatjon Abdurazzaqov kecha, 5-mart, kuni Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi raisi lavozimiga tasdiqlandi Mavzuga doir:
Texnotogik minara Fokus a 15,5 25,45 2. 22) TUMA VS DI 112m 20 т Janub Shimol
yoki o‘tda kuydirib yo‘qota bilganlar. Donni maxsus tosh yorg‘ichlarda va so‘qilarda yanchganlar. Tasmaniyada chaqmoqtoshning bo‘lmaganligi sababli tub aholi o‘z tosh qurollarini qattiq qumtoshlardan yasaganlar. Ular suyakdan kam foydalanganlar, asosan, tosh, yog‘och, chig“anoq, teri, charm va o‘simlik tolasidan asbob va qurol yasashgan. Avstraliyalik va tasmaniyaliklarning kiyimlari nihoyatda yupun bo‘lgan. Ko‘pchilik qabilalar mutlaqo kiyimsiz, yalang‘och yurganlar. Ba’zi janubi-sharqiy hududlarda opossum terisidan plash tikib yopinib yurganlar. Ammo erkagu ayol asosan, bayram vaqtlarida turli bezaklar: boshiga toladan o‘rov, qo‘liga ip, bilaguzuk, bo‘yniga munchoq, burniga buloqi sirg‘“a taqishgan, badanlarini bo‘yab har xil patlar yopishtirganlar yoki badanlarini maxsus jarohatlab, yo‘l-yo‘l naqshlar tilganlar. Tanani faqat bezak uchun emas, ba’zan terini saqlash uchun ham bo‘yaganlar. Ko‘pchilik qabilalar daydib yurganlari uchun muayyan qishloq- larga ega bo‘lmaganlar. Janubi-sharqiy va g‘arbiy hududlarda tayyor mahsulotlari tugaguncha ma’lum paytgacha bir yerda yashaganlar. Odatda har bir alohida guruh bir joydan ikkinchi joyga ko‘chib yurgan, shuning uchun ham shox-butoqlardan chaylalar tiklab, ularni yog‘och qobig‘i, barg va xashak bilan qoplaganlar. Shimolda tropik yomg£irlar ko‘p bo‘lganligi tufayli qoziqoyoqlarga o‘rnatilgan uylarni ham uchratish mumkin. Sharqiy deporalarda 1215 va hatto 30 dan ortiq kishi yashaydigan uylar ham tiklangan. Tub’aholi asosan, yuklarni qo‘lda ko‘tarib piyoda ko‘chib yurganlar. Daryolar va dengiz sohillarida daraxt qobig‘idan va katta g‘o‘ladan o‘yib yasalgan sodda qayiqlar va sollarda, ba’zi balansirli va yelkanli kemalarda suzib yurganlar. Tevarak-atrofdagi tabiiy muhitni yaxshi bilganlar. Ammo ishlabchiqarish kuchlari nihoyatda past, sodda holatda bo‘lgan. Beshinchi qit’ada xonakilashtiriladigan hayvonlar bo‘lmagan. Yarim yovvoyi it— dingo Avstraliyaga odamlar bilan kelib birga mahalliy aholiga vafodor bo‘lgani holda yarim yovvoyiligicha qolavergan. Tasmaniyada ham yirik hayvonlar bo‘lmaganligi tufayli asosan, kenguru, uzun dumli qopchiqli ayiqcha (opossum), dengizda esa tulenlarni ovlash bilan cheklanganlar. Tasmaniyalik ayollar toshdan yasalgan chopqich bilan daraxtning silliq tanasiga kertik yasab, beli va daraxtga charm kamar yoki arqon tashlab, juda chaqqonlik bilan balandga ko‘tarilib, shox va barglar orasiga 72
Asrga tatigulik kun gan o‘sha kezlardan boshlab, ular uchrashish payti kelganini va o‘zlari tashabbus ko‘rsatishlari lozim ekanini bilishgan, puxta tayyorgarlik ko‘rib, qulay paytni kutib yurishgan ekan. Bu fursat oraliq muhitda—samoviy bekatda turganimiz uchun bizning chekimizga tushgan edi... Ularning sayyorasida paydo bo‘lishimiz, tabiyki, kutilmagan hodisa bo‘ldi. Shu munosabat bilan efirda butun sayyora bo‘ylab katta bayram tantanalaridagina ishlatiladigan maxsus bahaybat telekontakt sistemasi ishga tushirildi. Atrofimizdagi yoritilgan havo qatlamida ming-minglab chaqirim olislikdagi kishilarning chehrasini vaturlixil buyumlarni xuddi qarshimizda turganday aniq ko‘rib turardik, ayni chog‘da, yuzma-yuz turib, tabassum bilan, qo‘l siqishib so‘zlashib, qah-qah urib kulishib, o‘zaro apoq-chapoq bo‘lib ketish imkoniyati ham bor edi. Bu, albatta, o‘z-o‘zidan hamjihatlik asosida sodir bo‘ldi. Qanday ko‘rkam to‘qayto‘shliklar, shu bilan birga bir-birlariga qanchalik o‘xshamaydilar, hatto sochlari ham to‘q moviydan tortib, och moviy tusgacha bor; chollarning sochlari esa xuddi bizning chollarnikiga o‘xshab oqarar ekan. Antropologik tuzilishlari xilma-xil, chunki ular ham turli etnik gruppalardan tashkil topishgan ekan. Bularning hammasi haqida, yana hayratga soladigan boshqa ko‘pgina antiqa narsalar haqida «Paritet»ga yoki bo‘lmasa yerga qaytib tushganimizda gapirib beramiz. Hozir esa, eng muhimlari xususida so‘z ketadi. To‘qay-to‘shliklar lozim ko‘rgan vaqtimizda bizning sayyoramizga kelish niyatlari borligini bildirib, bu haqda «Paritet» aloqa sistemasi orqali xabar qilishimizni so‘rashmoqda. Bungacha ular dastlabki uchrashuv joyi bo‘lib xizmat qiladigan va kelgusida o‘zaro qatnov bazasi bo‘lib qoladigan oraliqdagi yulduzlararo bekat barpo qilish programmasini kelishib olishimizni taklif qilishyapti. Biroq bizni shunga aloqador bo‘lgan boshqa masala tashvishlantiryapti. N2 o
Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda O'zbekiston mintaqasida – kompaniyalar va tashkilotlar katalogi, ularning manzillari, telefonlari, kontaktlarini Yellow Pages Uzbekistan, O’zbekiston Sariq Sahifalari ma’lumotnomasida topasiz. Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda, O'zbekiston: to’liq ro’yhat, kontaktlar, ish vaqti, manzillar va boshqa ma’lumotlar. O’zbekiston Sariq Sahifalari katalogida «Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish» Toshkentda mintaqasi bo’limi kompaniyalari haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan. 2 SCALES STORE MChJ Faoliyat sohasi statistikasi: Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda shu oy mobaynida (sentyabr 2019): 115 o'tgan oy mobaynida (avgust 2019): 232 3 oy mobaynida (avgust 2019 - iyun 2019): 756 yarim yil mobaynida (avgust 2019 - mart 2019): 1508 1 yil mobaynida (avgust 2019 - sentyabr 2018): 2752 Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda – manzillar, telefonlar, barcha ma’lumot katalogimizda Yellowpages.uz avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda turkumiga oid so’rov ma’lumotlarni taqdim etadi. Bu yerda ularning telefonlari, manzillari, joylashuvi va boshqa kontaktlari joylashtirilgan, shu jumladan ularning electron pochta manzillari, agarda mavjud bo’lsa. Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda bo’limiga murojaat qilgan holda, siz tezkor ravishda maxalliy kompaniyalar haqida kerakli ma’lumotlarni, ish vaqtlari, ularga yetib olish uchun kerak bo’lgan taxminiy mo’ljallarini topishingiz mumkin. Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda turkumidagi barcha kompaniyalarni jamlagan malumotlar bazasi doimiy ravishda yangi ma’lumotlar bilan, hamda mavjud ma’lumotlardagi o’zgarishlar bilan yangilanib va to’ldirilib boriladi. Yellowpages.uz mutaxassislari bunday ma’lumotlar aniq ekanligini ta’minlash maqsadida barcha kelib tushgan ma’lumotlarni albatta tekshirishadi. Shunday qilib, biz ushbu bo’limda keltirilgan ro’yhatdagi Toshkentdada joylashgan avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish bo’limi ma’lumotlarini aniq va dolzarbligini ta’minlaymiz. Shu jumladan, ma’lumotlar bazaga tastiqlangandan so’ng kiritiladi. Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda mintaqasi bo’limini shakillanishida katalog foydalanuvchilari yaqindan yordam berishadi. Shuning uchun agarda siz noaniq bo’lgan, xato yoki yetishmayotgan ma’lumotlarni ko’rib qolsangiz, sizdan bu haqda info@yellowpages.uz electron pochtamizga xat orqali ma’lum qilishingizni so’raymiz. Xatingizni tezkor ravishda ko’rib chiqishimiz uchun xat mavzusida «saytdagi xato» deb yozib, xat ichida esa muammoni ta’riflab berish kerak. Hamda, agar istasangiz, avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda bo’limidagi xatolar haqida +998 71 231-07-92 kontakt telefon raqamiga ma’lumot berishingiz mumkin. Nima bo’lganda ham, ushbu bo’limdagi ma’lumotlarni shaqillanishiga qo’shgan hissangiz uchun sizdan bag’oyatda minnatdor bo’lamiz. Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda so’rov bo’limini yaratishda shu sohada ish yuritayotgan tadbirkorlarni qo’shadigan muhim hissasi ham kam bo’lmaydi. Yellowpages.uz sizga kerakli bo’limga o’zingiz haqingizda reklama ma’lumotini foydali ravishda joylashtirishingizni taklif etadi. Shu qatorda aytish joiz-ki, siz shu zahotiyoq o’zingizni auditoriyangizni qo’lga kiritasiz, bunga faqat anketa to’ldirish kerak bo’ladi. Mutaxassislarimiz takliflaringizni ko’rib chiqishga va hamkorlik uchun albatta ikki tomonga ham foyda keltiradigan optimal sharoit yaratishga doimo tayyordirlar. Biz avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentda mintaqasi turkumida joylashtirilgan kompaniyangizni ko’rish bo’yicha eng yuqori reytingni egallashingiz uchun qo’limizdan kelgan barchasini qilamiz! Toshkentdada joylashgan Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish electron katalogi. Manzillar va telefon raqamlari, joylashiv va mo’ljallar, qanday yetib borish, hamda ko’p boshqa so’rov ma’lumotlar. Barcha ma’lumotlar aniq va dolzarb. Doimo yangilanib boriladigan, 1995 yildan beri to’ldirilib kelayotgan Avtomobil tarozilari - sotish, ishlab chiqarish Toshkentning bo’limi ma’lumotlar bazasi. Mablag’larsiz biznesingizni reklama qilishni eng zo’r imkoniyati, hamda qulay va yengil qidiruv tizimi.
biyot xodimlari bemorlarda kuzatuv olib borish va ularning holatlaridagi o‘zgarishlarni kuzatuvlar kundaligiga belgilashi zarur. Hamshira navbatchilikni qabul qilayotib, ro‘yxat sonidagi bemorlar mosligini tekshirishi, yangi tushganlar bilan tanishishi va shifokor tavsiyalarini ko‘rib chiqishi lozim. Davolash muolajalari shifokor tavsiyasiga binoan o‘tkaziladi. Dori vositalari qabul qilinishini kuzatish zarur. Bemorlarning sayrga chiqishlari, qarindoshlari bilan uchrashuvlari qochish imkoniyati yo‘q bo‘lgan maxsus joylarda o‘tkaziladi. Bemorlar sayrdan, qarindoshlari bilan uchrashuvdan, ustaxonalardagi ishdan qaytganlaridan so‘ng, jarohatlovchi vositalarni bor-yo‘qligini aniqlash uchun ularni ko‘zdan kechiradilar. Bemorlarga olib kelingan narsalar ham tekshiriladi. Har bir bo‘limda kuzatuv palatasi ajratilib, unga atrofdagilar va o‘zi uchun xavfli bo‘lgan bemorlar joylashtiriladi. Bular psixomotor qo‘zg‘aluvchanlik, ong buzilishi holatidagi tajovuzkor xulqli, gallutsinator-vas-vasali buzilishlari bor, suitsidal harakatlar va qochishga moyil bemorlardir. Bu palata doimo yoritilgan, sutka davomida tibbiyot posti joylashtirilgan bo‘lib, bemorlar faqat kuzatuv ostida palatadan chiqishlari mumkin. Kuzatuvdan tashqari, bo‘limda sog“ayuvchi bemorlar palatasi, dam olish xonalari bo‘lishi zarur. Psixiatriya shifoxonasi xodimining asosiy vazifasi— bemomi o‘zining muammolarini hal qilishga jalb etish, psixiatriya kasalxonasidagi bemorning asosiy muammosi—ruhiy kasallik oqibatidagi majburiy qaramlik holatidir. Hamshira bemorga o‘zining holatiga hozircha to‘liq hal qilinmaydigan muammolariga nisbatan adekvat munosabatda bo‘lishga yordam berishi kerak. Hamshira bemorga e’tiborli bo‘lib, uning so‘zlari «to‘g‘ri» yoki «noto‘g‘ri»ligi hal qilish odatidan qochishi, suhbat ma’lumotlarini tahkil qilishi, bemorning fikrlarini yig‘ib olishga yordam berishi, ma’naviy quvvatlashi lozim. Agar bemorda qo‘ʻzg‘aluvchanlik yuzaga kelib, muloqotga kirishib bo‘lmasa, bemor fiksatsiyalanib, neyroleptiklar yuborilishi zarur bo‘ladi. Bemor bu holatdan chiqqandan so‘ng, uning xulqining o‘zgarish sabablari o‘rganiladi. Hamshira bilan bemor o‘rtasida ishonchli munosabatlar o‘rnatilgan bo‘lishi zarur. Hamshiralik jarayonining beshta bosqichiga mos ravishda, hamshira qarorlar qabul qilishi uchun va muammolarni hal qilishdagi hamshiralik yordamini ko‘rsatish uchun sxemaga ega. Hamshiralik tashxisi tibbiyot hamshirasi faoliyati uchun zarur. Oldinda ruhiy kasalliklardagi ehtiyoj buzilishlarining nomlanishi va ulardan kelib chiqadigan hamshiralik tashxislari keltiriladi. 20
Jahondagi 12 ta eng yirik neft kompaniyasining sof daromadi 2019 yilda 40,4 foizga qisqarib, mablag‘ ko‘rinishida qariyb 64 milliard AQSh dollarini tashkil etgan, deb yozmoqda Anado‘lu agentligi. Bular — Amerikaning «ExxonMobil», «Chevron», «ConocoPhillips», «Halliburton», «Schlumberger» va «Baker Hughes», Niderlandiyaning «Royal Dutch Shell», Britaniyaning «British Petroleum», Fransiyaning «Total», Italiyaning «Eni», Rossiyaning «Rosneft» va Norvegiyaning «Equinor» kompaniyalarining umumiy ko‘rsatkichi. Saudiya Arabistonining «Saudi Aramco» milliy neft kompaniyasi hali yillik hisobotini e'lon qilganicha yo‘q. Bu kompaniyalar 2018 yilda 107,3 milliard dollar hajmidagi sof foydaga ega bo‘lgan edi 12 ta kompaniyaning umumiy daromadi ham o‘tgan yilda 8,5 foizga qisqarib, 1,29 trillion dollarni tashkil etgan. Hisobot davrida eng katta foydani «Royal Dutch Shell» (15,84 mlrd dollar), olgan. Uning ortidan «ExxonMobil» (14,34 mlrd dollar) va «Total» (11,83 mlrd dollar) bormoqda.
ba’zi odamlarning toshga aylangan bag‘ri haqidagi she’r tug‘ilmagan bo‘lar edi. 3 Hayotiy materialni badiiy syujetga aylantirishning yo‘llari va imkoniyatlari turli-tuman bo‘lib, ular yozuvchining turmush tajribasi, dunyoqarashi, davrga munosabati, ijodiy manerasi-uslubi bilan tutashib ketadi. Baquvvat hikoyalar ustasi bo‘lgan A. Qahhor syujet yaratishda hamisha davr talabidan kelib chiqardi. Yozuvchining «Bemor», «Anor», «Ko‘r ko‘zning ochilishi» kabi hikoyalari syujstining yaratilishi tarixi hammaga ayon. Jabr-jafoli o‘tmishni va mehnatkash xalq boshiga balo-ofatlar keltirgan ijtimoiy hayotni fosh qilib tashlash o‘sha hikoyalar yaratilgan davrning qat’iy talabi edi. Yozuvchining ko‘pgina hikoyalari hayotiy faktlar asosida yaratilgan. Aytaylik, u «Adabiyot muallimi» hikoyasini yozgunga qadar hayotda juda ko‘p chalasavod adabiyot o‘qituvchilarini uchratgan. Biroq hikoya syujetining yaratilishiga o‘sha vaqgda Markaziy qo‘mita devonida ishlovchi adabiyotchi Qurbon Beregin aytib bergan faktlar asos bo‘lgan. 1936-yilda maktablarda adabiyot o‘qitilishini tekshirish uchun tuzilgan brigadaga bosh bo‘lib Samarqand viloyatiga borgan Beregin bir adabiyot o‘qituvchisining dars paytidagi kulgili holatini A. Qahhorga hikoya qilib beradi. O‘qituvchi darsda o‘rganilayotgan asar muallifini kim ekanligini bilmasligi ochilib qolibdi. Beregin bu voqeani yozuvchiga kula-kula hikoya qilib beradi. Biroq Bere-ginning hikoya qilib bergan fakti hali syujetni tashkil qilolmas, u shunchaki ma’lum bir hayotiy vaziyatda sodir bo‘lgan fabula edi xolos. Bu voqea yozuvchining xayolini tamomila band qilib oladi. A. Qahhor voqealar tartibini qayta kashf qiladi. Uning qiliqlarini, adabiyotga qanchalik aloqador ekanligini ham qayta tasavvur qilib ko‘radi. Hikoyaning syujeti shu taxlitda Beretin aytib bergan hayotiy fabulalan o‘sib chiqadi va hayot haqiqati badiiy haqiqatga aylanadi. Chunki, fabula—bu real va hayotiy Faktlar zanjiri bo‘lib, badiiy asar syujeti uchun asosdir. Yozuvchi o‘z asari uchun turmushdan yetarlicha material yig‘ib, yozmoqchi bo‘lgan asarining janr Halqalarini aniq belgilab olgach, fabula ustida bosh qotiradi. Asarda olg‘a surilishi lozim bo‘lgan bosh G‘oya va motivlarni ro‘yobga chiqaradigan voqealarni tanlash galdagi vazifa bo‘lib qoladi. Ana shu yo‘l bilan asar fabulasi yaratiladi. Biroq yaxshilab pishitilgan yoxud qog‘ozga tushirilgan fabula badiiy asar syujetini jilolantiruvchi barcha fazilatlarni hali o‘zida mujassamlantira olmaydi. Fabula—asar syujetining o‘zagini tashkil qiluv-Darun Sho‘rayev chi asosiy voqealar tizmasi, qayta hikoya qilinishi mumkin bo‘lgan turmush materialining yozuvchi tomonidan kashf etilgan shakliy ko‘rinishi xolos. U qanchalik puxta o‘ylangan bo‘lmasin, hali unda to‘laqonli tipiklashtirish, individuallashtirish, yozuvchi idealini ko‘rsatib turadigan sotsial tiplar hamda xarakterlarni ochib beruvchi konfliktning barcha qirralari mavjud bo‘lmaydi. Bularning barchasi badiiy asar syujetini yaratish jarayonida yuzaga keladi. Fabula faqat «voqealar markazi»dir. S. Narovchatovning iborasi bilan aytganda, «yozuvchi syujst doirasida fabulani qayta ishlaydi. U voqealarning tartibini o‘zgartirishi va buzishi ham mumkin... Fabulada obraz ravshan ko‘rinmaydi» (Dobroyayubov), xarakter psixologiyasi esa faqat mukammal syujetda ochiladi. Fikrimizning isboti sifatida misollarga murojaat qilaylik. «Kunlarning birida Gogol’ huzurida bir xizmatchi haqila latifa aytilgan edi. O‘sha xizmatchi qush oviga ishqivozligidan, katta tejam va betinim mehnat evaziga yaxshi lepaj miltig‘ini sotib olish uchun 200 so‘m pul to‘plagan. Birinchi marta u o‘zining kichik qayiqchasida Fin qo‘ltig‘i bo‘ylab ovga chiqadi. Shu payt, o‘zining aytishicha, xursandligidan xayolga botgan va miltig‘i qamishga ilashib, suvga tushib ketgan ekan, uni rosa qidirib topolmagan. Xizmatchi uyiga qaytib kelib yotganicha qaytib turmagan: harorati ko‘tarilib bezgak tutib yotib qolgan. Faqat o‘rtoqlari pul to‘plashib, unga yangi miltiq olib berishgandagina u o‘ziga kelgan.. Latifani eshitib Go-goldan boshqa hamma kulgan, faqat u voqeani bongini quyi solib, o‘ychanlik bilan eshitgan. Unda ajoyib povesti— «Shinel»ni dastlab yozish fikri shu latifani eshitgandan so‘ng paydo bo‘lib, uning qalbida o‘sha oqshom tu-G‘g‘ilgan». Mazkur voqeani yozuvchi qayta ishlaydi, voqealarning tartibini o‘zgartiradi, hayot faktlarini tipiklashtiradi. Gogolning fikricha, miltiq kambag‘al xizmatchining hayotini yoritishda tilik detal bo‘lolmas edi. Shu sababli san’atkor miltiq detalini inson uchun eng zarur bo‘lgan shinelga almashtiradi. Badiiy asarning tez nishona berishi yoki miyada uzoq vaqt ishlanishi syujetda ifodalanadigan g‘oyaning qay yo‘sinda topilishiga bog‘liqdir. Agar biron mavzuda asar yaratish niyati tug‘ilib, hayotiy materiallar ham yozuvchi ixtiyorida yetarli bo‘lsa-da syujetda ifodalanuvchi g‘oya aniq bo‘lsagina haqiqiy san’at asari yuzaga keladi. Buning yorqin misolini XX asr ikkinchi yarmi o‘zbek adabiyotining yirik vakillari Odil Yoqubov va Pirimqul Qodirovlar ijodida yaratilgan ba’zi asarlarining yaratilish tarixi ham isbotlaydi. Odil Yoqubov o‘tgan asrning 60-yillarida O‘zbek xotin-qizlarning ijtimoiy faoliyati haqida asar yozishni niyat qilib yuradi. Mavzu aniq. Yozuvchi qalbini larzaga solgan, badiiy asar yaratish uchun dastlabki turtkilar ham mavjud. Natijada xotin-qizlarimizning ijtimoiy faoliyatlarini sinchkovlik bilan kuza-2 327.
Siz yo‘ldasiz va birdan ro‘parangizda devor qad ko‘taradi. Bu birinchi to‘siq. Devor naq osmon barobar baland. Uni o‘ngdan ham, chapdan ham aylanib o‘tib bo‘lmaydi. Bu to‘siqdan qanday o‘tishni o‘ylang. Turli urinishlarni qo‘llang. Devorni yorib ham, ashib ham o‘tishning iloji qolmaganda ham taslim bo‘lmang. Boshqa yo‘llarni va odatdan tashqari yechimlar qidiring. (Esingizda bo‘lsin, siz ertak qahramonisiz, hayotda mumkin bo‘lmagan narsalar bunda mumkin. Devordan oshib o‘tish uchun sehr ishlating yoki qush bo‘lib uchib o‘ting. Balki maxfiy lahim yo‘lini bilarsiz—nima bo‘lsa ham siz bu holatdan chiqib, to‘siqni bartaraf etishingiz kerak.) Siz yo‘lda davom etayapsiz. Yo‘lingizda tubsiz va keng choh duch keladi. Pastda quturib oqayotgan daryo va qirrador qoyalar. Bundan qanday o‘tishni o‘ylang. Vazifangiz—taslim bo‘lmaslik. Siz chohdan o‘tib oldingiz va yo‘lda davom etayapsiz. Qal’aga yetaverishda yirtqich hayvonlarga to‘la qalin o‘rmon bor. Sizga qarshingizdan o‘kirib yo‘lbars tashlanadi. G‘irra izingizga qaytib, qochib qolish—demak yengilganingiz. Siz to‘g‘ri yirtqichga peshvoz borayapsiz, u tishlarini tirjaytirib, ro‘parangizda turibdi. Ilojini qiling. Balki yirtqich bilan olishib ketarsiz, balki uni qo‘lga o‘rgatarsiz 7 Tasavvur qilingki, bu to‘siqni ham oshib o‘tdingiz, o‘ydim-chuqur o‘rmonni ortda qoldirdingiz. Tasavvur qilingki, uzoq kutilgan mukofotni ham oldingiz. Bularning bari xotirangizda muhrlanib qoladi. Shu tariqasizda g‘olibning harakat qoidasi yuzaga keladi, to‘siqlarni qo‘rqmay bartaraf etadigan bo‘lasiz. Agar tasavvuringizda to‘siqlarni bartaraf etishni o‘rgansangiz, o‘ngingizda ham bunday qilish ancha yengil kechadi. Muvaffaqiyatsizlik, yutqizish qo‘rquvi ustingizdan bunday katta hukmronlik qilmaydi.
—Butun dunyoda tabiatga chiqarilgan faqat qattiq chiqindilar miqdori 12 mlrd t ga teng. —Dunyo okeaniga har yili IO mln t neft tushmoqda. — Yoq’ʻilg‘ilarning yoqilishi oqibatida yiliga 20 mlrd t dan ortiq gazlar havoga ko‘tarilmoqda va uni ifloslamoqda. Bu hodisa ozon pardasiga salbiy ta’sir etadi. —Jahonda 1 yil davomida qazib olinadigan rudalar va qurilish materiallari 125 mlrd t. —Yil davomida havoga 1! mlrd t chang chiqariladi. —Agar eramizning 1800-yiligacha har 55 yilda 1 ta tur hayvon yo‘qolgan bo‘lsa, hozir har yili 1! ta hayvon turi yo“qolmoqda. —Qizil kitobning 3 ta turi mavjud, bular: xalqaro, milliy, mahalliy ,,qizil kitoblar. 7 — 1 m? iflos suv 40—60 m? toza suvni ifloslaydi. —Dunyoda har bir shahar aholisiga yiliga 300 kg axlat to‘g‘ri keladi. — ,,Qizil kitobda qizil, ko‘k, oq, sariq sahifalar bo‘ladi. Eng xavflisi qizil va ko‘k varaqlar hisoblanadi. —1850-yilda Yer sharida 4 tagina millioner shahar bo‘lgan bo‘lsa, 1990-yilda ular soni 19 ta, 1960—144 ta, 1980-yilda 180 ta, 1995-yilda 200 ta, 2000-yilda 220 taga yetgan. Savol va topshiriqlar I. Eng ifloslangan okean nominlayting лaaAШЯЦ a. 2. Eng ko‘p ifloslangan dengiz nomini ayting, uni xaritadan toping. 3. Ona tabiat ko‘proq nimalardan jabr ko‘rmoqda? a) zilzilalardan; b) vulkanlardan; d) insonlardan; e) suv toshqinlaridan; f) hayvonlardan. 4. Inson o‘zi uchun zarur bo‘lgan barcha narsalarni ......... oladi. Nuqtalar o‘rniga tegishli so‘zni qo‘ying. a) okeandan; b) tog‘dan; d) bozordan; e) daladan; f) tabiatdan. 5. Eng ifloslangan okean qaysi? a) Shimoliy Muz okeani; b) Hind okeani; d) Atlantika; e) Tinch okean. 6. Insonning tabiatga ko‘rsatgan ta’sirini atlasdagi kompleks xaп-talardan bilib oling. 110
Zell Avstriyaning Karintiya yerida joylashgan kommunadir. Klagenfurt-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 75.3 km2. 666 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Manbalar Havolalar Rasmiy sayti Avstriya shaharlari
Samarqand viloyatida 2 tuman hokimi almashtirildi Xalq deputatlari Kattaqo‘rg‘on shahar kengashining navbatdan tashqari sessiyasida ishtirok etgan viloyat hokimi Zoyir Mirzayev tashkiliy masalalarni ko‘rib chiqdi. Bu haqda Samarqand viloyati hokimligi saytida xabar berilgan. "Kattaqo‘rg‘on shahar hokimi Shuhrat Rahmonov o‘z arizasiga binoan vazifasidan ozod etildi. Bahodir Sayfullayevich Sa'dullayev viloyat hokimi tavsiyasiga ko‘ra shahar hokimi etib tasdiqlandi", — deyilgan xabar matnida. Bundan tashqari, xalq deputatlari Oqdaryo tumani kengashining navbatdan tashqari sessiyasida ham tashkiliy masala ko‘rilgan. Nurali Berdibayev o‘z arizasiga binoan, tuman hokimi vazifasidan ozod etilgan. Viloyat hokimi tavsiyasiga ko‘ra, Pirmatboy Usarov Oqdaryo tumani hokimi etib tasdiqlangan.
- paketlarni yo‘qolishi —tarmoqni o‘ta yuklanishi natijasida alohida paketlar tashlab yuboriladi. Ovoz va videoxabarlarni uzatishda asosiy ko‘rsatkich hisoblanadi. Ovoz, video va ma’lumotlarni uzatish uchun xizmat ko‘rsatish sifati Ovoz xabarlarini uzatish uchun QoS talabi videoxabarlarni uzatish talabiga nisbatan osonroq. XEAI va IETF (XEAI G.711, G.726, G.728, G.729, G.114, H.264, H.261; RFC 3261 The Internet Assigned Number Authority Header Field Parameter Registry for the Session Initiation Protocol) tavsiyanomalarini taxlil qilish ovoz xabarlarini. uzatishni amalga oshirishda» QoS tavsiflariga talablarni umumlashtirishga yordam beradi. 1. Ovoz trafigi RFC 3246 tavsiyanomasiga muvofiq DSCP EF ko‘rinishida belgilanishi kerak. 2. Signalizatsiya CS 3 ko‘rinishida belgilanishi (rivojlantirish vaqtida AF31I ni ishilatishi mumkin) 3. Yuqori sifatli VoIP xizmatini taqdim etish uchun magistrallarda paketlarni yo‘qolishi 0.25 Y0 dan oshmasligi kerak. 4. Bir tomonlama kechikish XEAlning G.114 tavsiyanomasiga muvofiq 150 ms dan oshmasligi kerak. 5. Kechikishni o‘zgarishi (djitter) 10 ms dan ko‘p bo‘lmasligi kerak. Maksimal djitter belgilangan kechikishdan kam bo‘lishi kerak. Bu kechikishning tebranish qiymati minimal tarmoq kechikishini ayirmasiga teng. VoIP uchun bu qiymat 10 ms deb qabul qilingan. Bu G.114 tavsiyanomasida ko‘rsatilgan 150 ms ga nisbatan yetarli hisoblanadi. Bu qiymatdan biz magistral bo‘yicha tarqalish vaqti (30 ms) va kodekning kechikishi (35 ms) bizga 35 ms li djitter uchun beradi. Bu 35 ms dan 30 ms kirish (15 ms) uchun va 5 ms magistral uchun sarflanadi, 132
Ushbu mahallalarning 4 tasi kriminogen vaziyati og‘ir hududlar sifatida alohida ajratilgan. Viloyat ichki ishlar boshqarma boshlig‘i, polkovnik Shuhrat Aliyev tumanning kriminogen vaziyati og‘ir deb topilgan «Do‘rman», «Bog‘iafzal», «Qalmaqon» va «Shodlik» mahallalarida amalga oshirilayotgan ishlar holatini o‘rgandi. Unga sektor rahbarlari, hamkor tashkilotlar, ichki ishlar organlari tayanch punktlari, Milliy gvardiya viloyat boshqarmasi hamda davlat va nodavlat tashkilot rahbarlaridan tashkil etilgan ishchi guruh a’zolari hamrohlik qildi. Mahallalarda sodir etilgan jinoyatlar birma-bir tahlil qilindi. Har bir jinoyatning kelib chiqish sabablari, sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlar, bunda hamkorlikdagi idoralar mas’ullarining yo‘l qo‘ygan kamchiliklari, sektor rahbarlari tomonidan hududlarda huquqbuzarlik va jinoyatlarni barvaqt oldini olish borasida olib borishi lozim bo‘lgan kundalik nazoratning susaytirib yuborilganligi qattiq tanqid qilindi. Mas’ullarning har biri qattiq ogohlantirildi. Kelgusida huquqbuzarlik va jinoyatlarni barvaqt oldini olish bo‘yicha keng jamoatchilik va mahalla faollari bilan hamkorlikda profilaktik chora-tadbirlar belgilab olish bo‘yicha topshiriqlar berildi. Mahallalarni jinoyatdan xoli hududga aylantirish choralarini ko‘rish vazifasi sektor rahbarlari va mahalla mutasaddilari zimmasiga yuklatildi. Viloyat ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i tomonidan bu kabi o‘rganishlar viloyatning qolgan barcha shahar va tumanlarida davom etmoqda. Zarif KOMILOV, O‘zA
1938 GULDAN cham bar u rd i bosh ing ga vatan Bulbullar yig‘lagan ohu zoridan, Qumrilar huvlagan mung ozoridan, To‘tilar ayrilgan chamanzoridan, Kulgan boyo‘g‘lining aksi sadosi. Zebunniso so‘larkan ko‘p intizorda, Ne xush aytibdurkim: «Garchi bozorda, Har molga mijoz bor, she’rimning ammo, Rivojga minmadi aslo savdosi». 10 Un yetti yoshdagi shoira Mehri, Sakson besh yoshdagi chol edi eri, Zindonda chiridi ijodi, umri, Gul ekan—tikanning bo‘ldi fidosi. Haramxonalarning xanjari, tig‘i, Qirq qizlar ohidan o‘rlagan yigi, Xonlar hulog‘iga erdi musiqiy «Bayot»u «Munojot», «Ushshoq», «Navo»si. Seni tiriklayin ko‘mdilar yerga, Otdilar Amuga, otdilar Sirga. 20 Sotdilar xonlarga, begga, amirga, Bunga fatvo berdi din-u xudosi. Sening tug‘ilishing uyga foli bad, Go‘yo bir mehmonki, kelmish beda’vat, Ismingni qo‘ydilar «Bastixon», «Tammat», Sen eding kulgining, baxtning judosi. Sen nelar ko‘rmading, mazlum, bechora, Bosh tuban irg‘itdi qonli minora, Yillar shunday o‘tdi, sarson, ovora, Havoda osildi o‘lim nidosi. 30 * * * Lolalar, gullarga burkanganchaman, Guldan chambar o‘rdi boshingga Vatan, 190
kapitalistik savdo nuqsonlarini, undagi tovlamachilik, olibsotarlik va muttahamlikni fosh etadi. Sh. Fure klassik iqtisodiy maktab vakillari yuqori baho berayotgan erkin raqobatga asoslangan iqtisodiyotni va klassiklarni ham keskin tanqid qiladi. Sh. Fure sivilizatsiya jamiyatning kamchiliklari deb quyidagilarni belgilaydi: ijtimoiy xaos; aholi nufusini ortib borishi; kambag‘allikni kuchaytiruvchi industrializm va boshqalar. Lekin Sh.Fure islohotlar yo‘li, tashviqotni kengaytirish bilan ekspluatatsiya, adolatsizlikka qarshi kurashib, «odil jamiyat» sari bormoqchi bo‘ldi. Kelajak jamiyatning asosiy yacheykasi bir necha ishlabchiqarish assotsiatsiyalaridan iborat falanganing har bir a’zosi mehnat qilish huquqiga ega bo‘lib, mehnat zavq bag‘ishlashi, kishilarning ehtiyojiga aylanishi kerak. Sh.Fure o‘sha paytda mashaqqat deb hisoblangan mehnat qanday qilib inson uchun huzur-halovatga aylanishi mumkin degan masalani o‘rtaga qo‘yadi. U burjua huquqi sistemasini tanqid qilib, mehnat qilish huquqini birinchi o‘ringa qo‘yadi, mehnat qilish huquqi bo‘lmasa, qolgan hamma huquqlarning qadri yo‘q deb hisoblaydi. Angliya—sanoat to‘ntarishini amalga oshirgan birinchi mamlakat bo‘lib, kapitalizm u yerda tez va dadillik bilan rivojlandi. Bu hol tabiiy, Angliya xayoliy sotsializmining o‘ziga xos xususiyatini belgilab berdi. U xususiy mulkchilikning barcha ko‘rinishlarini inkor etib, fransuz sotsialistlarining industriallar jamiyati, turli uyushmalariga moyilligi yo‘q edi. Siyosiy iqtisodni proletariat manfaatlariga xizmat qildirishga harakat kommunistik jamoalar tashkil etish tajribalarini qo‘llash va nihoyat, tinch yo‘l bilan yangi «odil jamiyat»ni qurish imkoniyatlarini isbotlashga urinish bu maktabga xosdir. Angliya xayoliy sotsializmining vujudga kelishi va rivojlanishi Robert Ouenning (1771-1858 yy.) hayoti va ijodiy faoliyati bilan bog‘liqdir. R.Ouenning «Jamiyatga yangicha qarash yoki xarakterni shakllantirish haqida tajribalar», «Yangi axloqiy dunyo kitobi», «Adolatni almashuv bozori», «Ulug“ milliy hunar ittifoqi» asarlarida uning sotsialistik loyihalari bayon etilgan. U kapitalistik jamiyatni tanqid qilib, uning xalqqa qarshi mohiyatini ochib beradi. Barcha mulkni umumning mulkiga aylantiradigan, qashshoqlik yo‘“qoladigan, mehnat jafo-zulmatdan baxt-saodatga aylanadigan kommunistik jamoalar tuzish fikriga keldi. Shu maqsadga xalaqit beradigan uchta 187
92 Glava 4. Konveyerы vektorizatsii i preobrazovaniya from nltk.text import TextCollection def vectorize(corpus): corpus = [tokenize(doc) for doc in corpus] texts = TextCollection(corpus) for doc in corpus: yield { term: texts.tf_idf(term, doc) for term in doc } S primeneniyem Scikit-Learn V biblioteke ScikitLearn yest preobrazovatel TfidfVectorizer, v module feature_extraction.text, prednaznachennыy dlya vektorizatsii dokumentov s otsenkami TF–IDF. Vnutrenne TfidfVectorizer vыzыvayet preobrazovatel CountVectorizer, kotorыy mы ispolzovali dlya prevraщeniya meshka slov v kolichestva vxojdeniy leksem, a zatem TfidfTransformer, normalizuyuщiy eti kolichestva obratnoy chastotoy dokumenta. Na vxode TfidfVectorizer prinimayet posledovatelnost imen faylov, ob’ yektov faylov ili strok s kolleksiyey isxodnыx dokumentov, podobno preob razovatelyu CountVectorizer. V rezultate primenyayutsya metodы po umolchaniyu leksemizatsii i predvaritelnoy obrabotki, yesli ne ukazanы drugiye funksii. Rezultatom rabotы preobrazovatelya yavlyayetsya razrejennaya matritsa vida ((doc, term), tfidf), gde kajdыy klyuch yavlyayetsya paroy «dokument/leksema», a znache niyem slujit otsenka TF–IDF. from sklearn.feature_extraction.text import TfidfVectorizer tfidf = TfidfVectorizer() corpus = tfidf.fit_transform(corpus) S primeneniyem Gensim V biblioteke Gensim yest struktura dannыx TfidfModel, kotoraya tak je, kak obyekt Dictionary xranit leksemы six indeksami v vektore v poryadke ix sledovaniya v dokumente, no, krome togo, xranit chastotu leksem v korpuse dlya vozmojnoy posleduyuщey vektorizatsii dokumentov. Kak bыlo pokazano vыshe, Gensim pozvolyayet nam primenyat svoy metod leksemizatsii, ojidaya poluchit korpus v vide spiska spiskov leksem. V pervuyu ochered mы doljnы skonstru irovat slovar leksem ina yego osnove sozdat ekzemplyar TfidfModel, kotorыy vыchislit normalizovannuyu obratnuyu chastotu dokumenta. Posle etogo mojno izvlech predstavleniye TF–IDF dlya kajdogo vektora s pomoщyu getitem, is
ochiq isyon yo‘liga o‘tdi. U Amudaryodan kechib o‘tib, Termiz, Kenl Hisorni qiyinchiliksiz egallaydi. = 1449-yilning oktabr oyi boshida Samarqand yaqinidagi Damashq qishlog‘ida Mirzo Ulug‘bek va shahzoda Abdullatif o‘rtalaridagi лиш Mirzo Ulug‘bek mag‘lubiyati bilan tugaydi. Mag‘lub bo‘lgan Miron Ulug‘bek poytaxt Samarqand tomon yo‘l oldi. Lekin, xiyonat yc" ши o‘tgan, Samarqandda hokim etib qoldirilgan Mironshoh qavchin uni slar harga kiritmay, darvozalarni berkitib qo‘yishga buyruq berdi. Shuning Shohruxiya qal’asi qutvoli Ibrohim mamluk ham uni qal’aga qo‘ymasa Shundan so‘ng Ulug‘bek keyingi xatti-harakatlari foydasiz ekanligini an » lab, Abdullatifga taslim bo‘lishga majbur bo‘ldi. Mirzo Ulug‘bek toj-u ug dan voz kechib, Makkaga haj safariga kyetishga izn so‘raydi. Abdullan hajga ruxsat berib, Amir Muhammad Xusravni unga hamroh qilib jo‘natadi Lekin, oradan hech qancha o‘tmasdan, shahar qozisi Shamsiddin Muha mad Miskinning qarshiligiga qaramay, ulamolarning yashirin fatvosi bis lan Abdullatif o‘z otasining o‘limini uyushtiradi. O‘z davrining mashhur hukmdori va zabardast olimi Mirzo Ulug‘bek 1449-yilning 27-oktabrida Samarqand yaqinida fojiali tarzda o‘ldiriladi. Oradan 2-3 kun o‘tmasa Abdulaziz va Ulug‘bekning sadoqatli to‘rt nafar amiri ham qatl etiladi Roppa-rosa qirq yil (1409-1449) davom etgan, manbalar tili bilan aytganda «temuriylar saltanatining yorqin gavhari» Mirzo Ulug‘bek hukmronligi shu tariqa o“z poyoniga yetadi. Bu davr keskin. murakkab kurashlar sahnasida o‘tsa-da, biroq Mirzo Ulug‘bek o‘z davlatini- tahkamlash, birlikni saqlash, iqtisodiy barqarorlikni yuzaga keltira madaniy hayotni yuksaltirish borasidagi xizmatlari temuriylar tarixta alohida ahamiyatga ega bo‘ldi. G‘arbda Mirzo Ulug‘bek ilmiy merosi XVII asrdan boshlab o‘rganila boshlandi. 1643-yili Oksford universi professori Jon Grivs (logann Gravius) o‘z tadqiqot ishini Ulug‘bek «Zij»iga bag‘ishlagan. Bu ilk nashrdan so‘ng Oksford universitetida Yevropaning boshqa ilm-fan markazlarida qator ishlar nashr etilgan 1693-yili mashhur polyak astronomik Yan Geveliyning lotin tilida : «Astronomiya darakchisi» kitobi chop etildi. Unda Ulug‘bek faoliyati a yuqori baho berilgan holda ikkita gravyura kiritilgan. Astronomiya ilohiysi Uraniya haykalining ikki tarafida eng mashhur astronomlar qatorida Mirzo Ulug‘bek ham tasvirlangan. Ulug‘bekning «Zij»i 1725-yili Grinvich observatoriyasining birinchi direktori D. Fleystidning «Osmon tarixi» kitobida eng mashhur jadvallar
Video: Samarqandda xavfli jinoiy guruh ustidan hukm o‘qildi Jinoyatchilar sud zalida to‘polon qildi O‘zbek-qirg‘iz chegarasida mojaro: O‘zbekiston chegarachilari o‘q uzdi va Qirg‘iziston fuqarosi halok bo‘ldi Qo‘qonda o‘lik holda topilgan bola onasi tomonidan o‘ldirilgani taxmin qilinmoqda Daryo internet nashriga be e'tibor bo'lmaganingiz uchun rahmat O‘zbekistonlik xokkeychilar Dubaydagi katta xalqaro musobaqada g‘olib bo‘ldi (foto) Saudiya Arabistoni podshohi o‘yinchoq dron tufayli evakuatsiya qilindi Bepul Pepsi va qo‘shimchasiga iPhone 8 O‘FA Superliganing 10-turida muxlislarni stadionda katta sovg‘alar kutayotganini ma’lum qildi Eng ko‘p o‘qilgan “Million”ning sobiq a’zosi Shahlo Zoirova jamoadan ketishi sabablarini ma’lum qildi (video) Buxoroda fuqaroni qo‘rqitib, bir kunda 500 ming dollarni qo‘lga kiritgan “soxta DXXchilar” Qozonda ushlandi “Kelgindi kuyov” va “Kelgindi kelin” filmlari bilan tanilgan aktyor Farrux Soipov Umra safarida bo‘ldi (video)
Chiziqli to'lqin buloq Bizning mahsulotlar yoki Preyskurant haqida savollaringiz uchun, bizga sizning elektron pochta tark iltimos, biz 24 soat ichida aloqada bo'ladi
Fransiyada bugun, dushanbadan boshlab ikkinchi koronavirus toʻlqini xavfi ostida cheklov choralari kuchaytirildi. Niqob kiyish barcha yopiq jamoat joylarida, shu jumladan poyezd stansiyalari va aeroportlar, banklar va pochta boʻlimlari, doʻkonlar va ibodatxonalarda majburiy hisoblanadi. Qoidabuzarlarga 135 yevro jarima solinadi. Euronews xabariga koʻra, prezident Emmanyuyel Makron 14-iyul, Bastiliya kuni munosabati bilan bergan intervyusida mamlakatda koronavirusning qaytishi belgilari borligi, ammo rasmiylar bunga tayyor ekanligini aytdi. Soʻnggi kunlarda COVID-19 alomatlari boʻlgan bemorlar tomonidan tez yordamga qilingan qoʻngʻiroqlarning soni keskin oshib ketdi. Soʻnggi bir hafta davomida 600 nafardan ortiq kishi kasalxonaga yotqizildi, ularning 70 nafari hozir reanimatsiyada. Soʻnggi bir kun ichida 14 nafar inson yuqumli kasallikdan vafot etdi. Mamlakat boʻylab ushbu kasallikning yangi oʻchoqlari aniqlandi. Toʻrtta hududda vaziyat ayniqsa tashvishga solmoqda: Fransiya Gvianasi, Mayota, Mayen va Jironda. Reyunion, Bretan va Provans-Alp-Lazur qirgʻoqlarida har bir kasallangan odam yana qancha odamga yuqtirganini oʻlchaydigan Koronavirus koʻpayish indeksi sezilarli darajada oʻsdi.
Vazirlar Mahkamasining 2021 yil 4 maydagi 271-son qarori bilan 1 avgustdan haydovchilik guvohnomasini olish imtihon olish amaliyotini xususiy tadbirkorlarga berish nazarda tutilmoqda Bu jarayon qanday tashkil etiladi? Kelgusida qator xorijiy davlatlardagi kabi haydovchilik kurslarida tahsil olmasdan, imtihon topshirib haydovchilik olish imkoni beriladimi? Tadbirkorlik sub'yekti tomonidan tashkil etilgan imtihon olish markazida korrupsiyaning oldi qanday olinadi? Nima uchun «E» toifasini olish uchun yuk mashinasini boshqarganlik talabi qanchalik qonunga mos keladi?IIV YHXBB bo‘linma boshlig‘i, podpolkovnik Murodbek Sherliyev Kun uz bilan suhbatda shu kabi savollarga javob berdi Imtihon topshirmoqchi bo‘lganlarni nimalar kutmoqda?«Vazirlar Mahkamasi qarori bilan haydovchilik guvohnomasi uchun bugungi kunda davlat yo‘l harakati xavfsizligi zimmasida bo‘lgan imtihon olish jarayoni tadbirkorlik sub'yektlariga berilmoqda Bunda barcha toifadagi haydovchilik guvohnomalarini olish uchun nazariy va amaliy imtihonlar jarayoni (trolleybus va tramvaydan tashqari) inson omilini cheklagan holda avtomatlashtirilgan avtodromlarni qurgan holda xususiy sektor tomonidan amalga oshiriladi» Qanday talablar bor?«Xususiy tadbirkorlik sub'yektlari haydovchilik uchun imtihon olishni tashkil etishidan avval belgilangan tartibdagi avtomatlashtirilgan avtodromni barpo qilishi, inson omili cheklangan, to‘liq avtomatlashtirilgan holatda imtihon olinadigan tizimni yaratishi kerak Nazariy imtihon ham xuddi shunday alohida xonada, videoyozuv qurilmalari o‘rnatilgan holda imtihonlarni tashkil etishi belgilandi» Haydovchilik guvohnomasini kim beradi?«Haydovchilikka nomzod imtihonni muvaffaqiyatli topshirsa, unga sertifikat beriladi, u ushbu sertifikat bilan Davlat xizmatlari agentligi yoki yaqin oradagi davlat yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlarining ro‘yxatlash va imtihon olish bo‘limlaridan haydovchilik guvohnomasini bemalol olishi mumkin bo‘ladi» Xususiy imtihon olish markazida barchasi avtomatlashtirilgan bo‘lishi shart«Haydovchilikka nomzod transport vositasiga o‘tirganida kabina ichida uning to‘liq holatini qayd etib turadigan kamera, tashqarida avtomobilni boshqarishini namoyish qiluvchi hamda umumiy tartibda nazorat qiluvchi kamera bo‘lishi shart Shuningdek, transport vositasiga datchiklar o‘rnatiladi Ular avtomobilning qanday boshqarilayotganini ko‘rsatib turadi Nomzodga maksimal 100 ball berilishi mumkin Har bir xatosi uchun ballar kamayib boradi Ballarning qolgan miqdoridan kelib chiqqan holda nomzod imtihondan o‘tgani yoki o‘ta olmaganini bilib oladi Mabodo, nomzod qo‘pol qoidabuzarliklarni sodir etsa, imtihondan chetlashtiriladi Tadbirkorlar tomonidan tashkil etiladigan imtihon olish markazlarida nazariy imtihon topshirish uchun xonaning maydoni 72 kvadrat metrdan kam bo‘lmasligi lozim Bundan tashqari, xonada imtihon jarayonini bevosita onlayn kuzatish imtihonini beruvchi moslama va jihozlar bo‘lishi shart» Imtihonni 7 kundan so‘ng qayta topshirishi mumkin «Vazirlar Mahkamasining 408-qaroriga asosan, haydovchilikka nomzod imtihonga kirib chiqqach, natijalari salbiy bo‘lsa, yana yetti kundan so‘ng imtihonni qayta topshirishi mumkin Bu jarayon imtihondan ijobiy natija olguncha 7 kun oraliq bilan davom etaveradi Davlat Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmalarida nazariy imtihon uchun BHM (bazaviy hisoblash miqdori) – ya'ni 245 000 so‘mning 10 foizi, amaliy imtihon uchun 15 foizi miqdorida haq to‘lanadi Bu tegishli ravishda 24 500 so‘m va 36 750 so‘mni tashkil etadi Tadbirkorlik sub'yektlarida imtihon narxi mustaqil belgilanadi Qolaversa, prezident qarorida sohani rivojlantirish uchun to‘lovlardan tushgan summa ushbu markazni tashkil etgan tadbirkorlarda qolishi belgilangan Bu albatta, tadbirkorlik sub'yektlarida raqobatga sabab bo‘ladi» Imtihon varaqasidagi nazariy savollar soni oshiriladi«Yo‘l harakati qoidalari yangi tahrirda ishlab chiqilmoqda Shundan so‘ng, imtihon varaqalaridagi savollar soni ham ko‘paytiriladi Hozirgi kunda jami 700ta savol bo‘lsa, ularning sonini 1000 yoki 1200taga chiqarish rejalashtirilmoqda Qarorda ham alohida qayd etilgan, bugungi kunda nazariy savollar soni bir varaqada 10ta bo‘lsa, tadbirkorlik sub'yektlari tomonidan tashkil etilgan markazlardagi imtihon varaqalarida 20ta savol tushadi Shunda nomzod 20ta savoldan 18tasiga to‘g‘ri javob berishi shart bo‘ladi»
tashilgan yuklarga qaraganda 1,5 marta, avtomobillarda tashilganga qaraganda 3 marta qimmatga tushadi. Shu sababli qishloq xo‘jaligida yuklar birinchi o‘rinda avtomobil, ikkinchi o‘rinda traktor va uchinchi o‘rinda ot-ulov transportlarida tashilishi ma’qul ko‘riladi. Xo‘jaliklarda traktor transportlarining roli ortib bormoqda, yuk tashishda o“ziyurar shossilarning keng qo‘llanishi transport xarajatlarini arzonlashtirishga olib kelmoqda. Yuklarni xo‘jalik ichida tashishda ot-ulov va traktor transportlaridan foydalanish, uzoq masofaga tashishda esa avtomobil transportlaridan foydalanish iqtisodiy tomondan samarali bo‘ladi. Yuklarning xilma-xilligi va tashish masofasining o‘zgaruvchanligi, transport vositalarining nisbatan yomon yo‘llarda ishlatilishi va yil davomida yuk bilan bir me’yorda ta’minlanmaganligi bilan qishloq xo‘jaligidagi transport ishlari sanoatdagidan farq qiladi. Transport ishlari yuklash, yukni tashish va yukni tushirish operatsiyalaridan iborat. Yuklarni ortish, tashish va tushirish vositalariga qo‘yilgan asosiy talab: yuklar shikastlanmasligi, o‘zining tashqi ko‘rinishini buzmasligi lozim. Transport ishlarini qoniqarsiz tashkil qilish yoki transport vositalarining yetishmaslagi, qishloq xo‘jaligini kompleks mexanizatsiyalashga to‘siq bo‘lib, yangi qishloq xo‘jalik mashinalaridan samarasiz foydalanishga olib kelishi mumkin. Sanoat korxonalarida transport vositalaridan yil davomida uzluksiz foydalanish mumkin, qishloq xo‘jaligida bunday emas. Xo‘ʻjaliklarda transport vositalariga talab ko‘proq hosil pishib yetilganda bo‘ladi. Shuning uchun transport vositalariga bo“lgan talabni aniqlash va rejalashtirishga o‘tishdan oldin xo‘jalikda tashiladigan yuklarning umumiy miqdorini hamda mavsumga qarab tashish kerakligi aniqlanadi. Shundan so‘ng tashiladigan yuklar texnikalarning ayrim turlari bo‘yicha taqsimlanadi. Transport vositalarining turlari bo‘yicha ularning iqtisodiy afzalligini aniqlash kerak. Qishloq xo‘jaligida transport ishlarini tashkil qilish hosildorlikka bevosita (ekin maydonining buzilishi) yoki bilvosita (yig“im-terimda hosilning isrof bo‘lishi) ta’sir qilishi mumkin. Bajariladigan ishning turiga ko‘ra transport vositalari qo‘rg‘on doirasida, xo‘jalik doirasida va xo‘jalikdan tashqarida ishlatiladigan xillarga bo‘linadi. Traktorlar asosan, qo‘rg‘on va xo‘jalik ichidagi yuklarni tashishda ishlatiladi. Xo‘jalikdan tashqariga chiqariladigan yuklar esa asosan avtomobillar bilan tashilishi kerak. 123
XALQARO HUQUQNING TUSHUNCHASI, MOHIYATI VA AHAMIYATI 23 Birinchidan, xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan tamoyillari, me’yorlari (shartnomaviy va oddiy-huquqiy). Ikkinchidan, xalqaro tashkilotlarning qarorlari, tavsiyaviy rezolyutsiyalari, xalqaro sud organlarining qarorlari. Uchinchidan, xalqaro huquq institutlari (xalqaro tan olish instituti, shartnomalarga nisbatan huquqiy vorislik instituti, xalqaro javobgarlik instituti va boshqalar). Tizimning qayd etib o‘tilgan barcha elementlari turli birikmalarda xalqaro huquq tarmoqlari (diplomatik huquq, xalqaro shartnomalar huquqi, xalqaro dengiz huquqi va boshqalar) tashkil qiladi, ushbu har bir tarmoq o‘zi mustaqil tizim sifatida namoyon bo‘ladi, bunday tizimlar xalqaro huquqning yaxlit yagona tizimi doirasida shu tizimning bir qismi hisoblanishi mumkin. O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosati va diplomatiyasi Tashqi siyosat tushunchasi davlatning xalqaro munosabatlardagi umumiy yo‘nalishini qamrab oladi. Tashqi siyosat davlatning boshqa davlatlar, xalqlar va xalqaro tashkilotlar bilan o‘zaro munosabatlari sohasidagi faoliyatining maqsadlari va vositalari majmuini qamrab oladi. O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosatining asosiy tamoyillari Konstitutsiyaning 17-moddasida qonuniy jihatdan mustahkamlab qo‘yilgan. «O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosati va xalqaro faoliyati O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, «O‘zbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalar to‘g‘risidagi Qonuni», O‘zbekiston Respublikasi "Mudofaa to‘g‘risidozgi, k O‘zbekiston Respublikasi harbiy doktirinasi to‘g‘risidagi Qonunlari va boshqa qonunchilik hujjatlaridagi tamoyillar va me’yorlarga, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Yevropada Xavfsizlik va hamkorlik Tashkilotining tamoyil va maqsadlariga, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi ratifikatsiya qilgan O‘zbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari va bitimlaridan kelib chiqadigan majburiyatlarga asoslanadi» deyiladi, 1996-yildagi O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosiy faoliyatining asosiy tamoyillari to‘g‘risidazgi Qonunning 1-moddasida. Diplomatiya tashqi siyosatning muhim vositasi hisoblanadi. Aynan tashqi siyosat diplomatiyaning maqsad va vazifalarini belgilab beradi. Diplomatiya amaliy tadbirlar, shuningdek, tashqi siyosatni amalga oshirishda foydalaniladigan shakl, vositalar va metodlar majmuini ifodalaydi. Diplomatiya bilan bir qatorda XALQARO HUQUQ A.X. Saidov
AQSh kelasi hafta mamlakat prezidenti Donald Tramp tomonidan Meksika bilan chegaraga yuborilgan qo‘shinlarni ortga qaytara boshlaydi Bu haqda Politico AQSh armiyasi general-leytenanti, janubiy chegaradagi amaliyotga rahbarlik qilgan Jyeffri Byukenenga asosan xabar berdi Chegaraga jami 5800 harbiy jo‘natildi Byukenenning so‘zlariga ko‘ra, yaqin vaqt ichida missiyasi tugaganlar, shu jumladan, muhandislik va logistika bo‘linmalari uylariga qaytadi Qayd etilishicha, barcha harbiylar Rojdestvodan oldin o‘z uylariga qaytishlari kerak Shuningdek, general Pentagon Ichki xavfsizlik vazirligining migrantlar karvoni ishtirokchilari bilan to‘qnashuvlar yuz bersa, chegarachilarga yordam ko‘rsatish to‘g‘risidagi so‘rovini rad etgan
Ushbu alifbo ibtidoiy (boshlang'ich) maktablarning birinchi sinf bolalarina "Muallimi avval" ismli alifboyi turkiyni o'qub chiq'ub turkiycha o'qurg'a ham yozarg'a uyrangandan so'ngra, qiroati arabiyaga va Qur'on o'qurg'a tusundiruv uchun ta'lim qilinur
3.12-rasm Energetik tizimning almashtirish sxemasi Dastavval Ne Z, va Ej, matritsalarni aniqlaymiz: 21 7; 1—1 860 —1 0 23 12, —2, 00 —2; 01 м-2,—15 0 0—1 1 1) z4 “lo 0 0-2 7 2 25 25 E, E, 1-1 001 6017 1E Б. —E, EЛ TE By = M.E, = 15 o 0-1 1 ЭH 122, B, elin E. E Birlashtirilgan holat tenglamalarini (1.3-bo‘limdagi Kirxgof qonunlariga asoslangan “to‘g‘ri” usul yordamida xosil qilingan tenglamalar) matritsa ko‘rinishida quyidagicha ifodalash mumkin: иp o 0 0 0 Ja 0 0 01 0—1 1, 0 11 0 1 11 x = 1 0 01000 1, 21 "2) 0 025 0 Eл 0 00- 7; 55 Eran a B
Statistik fizikaning asosiy vazifalaridan biri dinamik kattaliklar xossalaridan foydalanib makroskopik kattaliklarni, masalan, termodinamik funksiyalarni hisoblashdir. Shuning uchun birinchi navbatda tajribada o‘lchaniladigan kattaliklarning statistik ta’rifi bilan tanishib chiqamiz. Ixtiyoriy fizik kattalik L ni tajribada oniy o‘lchab bo‘lmaydi, o‘lchash uchun qandaydir vaqt kerak. Tajribada dinamik kattalikning vaqt bo‘yicha o‘rtacha qiymati to‘r o o‘lchaniladi deb hisoblash mumkin. Bu yerda t, va t, 47 mos ravishda o‘lchash jarayonining boshlang‘ich va oxirgi vaqt momentlari; 7—o‘lchash vaqti. Muvozanatdagi sistema uchun L. boshlang‘ich vaqtga bog‘liq bo‘lmaydi va o‘rtachalash cheksiz vaqt intervali bo‘yicha hisoblanadi. Amalda yuqorida gapirilgan tenglamalarni yechishdagi qiyinchiliklar sababli vaqt bo‘yicha o‘rtalarni hisoblab bo‘lmaydi. Qiyinchiliklarni ergodik” gipotezaga (nazariya) tayanib chetlab o‘tish mumkin. Bunga asosan vaqt bo‘yicha o‘rtachalarni ansambl bo‘yicha o‘rtachalar bilan almashtirish mumkin. Ansambl— bir sharoitda tayyorlangan bir xil sistemalar to‘plarni. Keyinroq bu ta’rifga yana qaytamiz Ehtimollik nazariyasiga ko‘ra termodinamik kattalikning o‘rtacha qiymati quyidagicha aniqlanadi: Г, = 1. = Пaш, (1.12) bu yerda: L, —vaqt bo‘yicha olingan o‘rtacha qiymat; L — tasodifiy qiymatlar to‘plami yoki ansambl bo‘yicha olingan o‘rtacha qiymat; duw –1, LE 4 dL intervalda bo‘lish ehtimolligi. Juda ko‘p zarralardan tashkil topgan berk makroskopik sistemani ko‘psonli faraziy sistemachalarga (bo‘laklarga) bo‘lib chiqamiz. Sistemachalar yana ko‘p zarralardan tashkil topgan " Ergeoedik so‘zi Bolsman tomonidan kiritilgan bo‘lib, grek so‘zlari epyov –ish (bu so‘zdan energiya so‘zi paydo bo‘lgan) va obo —yo‘ldan kelib chiqqan. Bolsman «ergada» atamasini hozirgi ma’nolada ishlatmagan, u energiya sirtida yo‘lni bolgilash uchun ishlatgan. Ammo, Bolsman aslini olganda hozir «kvazi-ergodik» yipoteza deb nomlanuvchi konsepsiyadan foydalangan. 19
Oziq-ovqatlarni xom yeyish deganda, butunlay xom emas, balki xomlik darajasi qoidaga asosan bo‘lishi ko‘zda tutiladi. Ya’ni, mahsulotning qizdirilish harorati 40-45° darajadan oshmasligi kerak. Issiq ishlov berishni taqiqlashdan tashqari, xom yeyishda faqat organik, tabiiy va ishlov berilmagan mahsulotlarni iste’mol qilish tavsiya etiladi. Xom yeydiganlar go‘sht, sut, tuxum kabi hayvonlardan olinadigan oziq-ovqatlardan voz kechadi. Bir salatning ikki tomoni Lekin, shifokorlar nuqul xom ovqatlar yeyishning o‘ziga yarasha kamchiliklari ham bo‘lishini doim ogohlantiradi: ovqatlanishning bunday qat’iy cheklanishi xom yeydiganlarda turli xil moddalar yetishmovchiligini keltirib chiqaradi. Ayniqsa bu hayvonlardan olinadigan mahsulotlar tarkibida uchraydigan foydali moddalar: oqsillar, kalsiy, B12 vitamini, rux va omega-3 yog‘ kislotalariga tegishli. Xom yeyish sinab ko‘rishga arziydimi? Manba: “Zdorovie.com”
Impuls ingl: pulse Гиз: импyлъc Impuls-kodli modulyatsiya ingl: pulse-code modulation (PCM) rus: импyлБcнo-koдoвaя мoдyляция Kaпa ingl: channel гиз: kaнaл Kvantlash ingl: quantization TUS: KBAHTOBAHNE Kvantlash qadami ingl: quantization step гиз: шaг kвaнтoвaния Amplitudasi noldan nisbatan qisqa vaqt oralig‘i mobaynida farq qiladigan diskret signal. Impuls signalning frontlar deb ataladigan o‘sish va pasayish uchastkalari impuls shaklini belgilaydi. Impuls shakli to‘g‘ri burchakli, uchburchak yoki eksponensial bo‘ladi. Modulyasiya usuli, unga ko‘ra, analog signal qat’iy uzunlikdagi ketma-ket uzatiladigan n-razryadli (odatdan—8), kodli so‘zlardan iborat raqamli ma’lumotlar oqimiga aylantiriladi. Tovushni uzatish 64Kbit/c tezlik hamda kompanderlash bilan amalga oshiriladi. Impuls-kodli modulyasiya yordamida o‘zgartirilgan tovush signalining sifati yuqori bo‘ladi. Signal yoki ma’lumotlar uzatish vositasi yoki yo‘li. Signallarni uzatish vositasi fizik kanal deb ataladi. Ma’lumotlar manbadan uni qabul qiluvchiga uzatiladigan yo‘lni mantiqiy kanal aniqlab beradi. Kanallarning ikki klassni farqlashadi: asinxron va sinxron. Sinxron kanalda amalga oshirilayotgan uzatish jarayonini sinxronlashtirish ta’minlangan bo‘ladi. Asinxron kanal shu bilan ajralib turadiki, u orqali ma’lumotlar uzatishda jo‘natuvchi va qabul qiluvchi ishlari sinxronlashtirilmaydi. Uzatilayotgan signallarning shakliga qarab kanallar analog va diskret turlarga bo‘linadi. Signallarni uzatish usuliga qarab kanallar bir necha turlarga bo‘linadi — simpleks, yarim dupleks, dupleks kanallar. 1. Biror bir uzluksiz kattalik qiymatlari kengligini chekli bir-biri bilan kesishmaydigan oraliqlarga bo‘lish. 2. Ma’lumotlarni uzluksiz shakldan diskret shaklga o‘tkazish amali. Ikkita qo‘shni kvantlash darajasi o‘rtasidagi farq. U yoki bu kvantlash qadami chegarasida signalni uning yuqori qiymatiga mos keladigan darajagacha yaxlitlash amalga oshiriladi. 204
hosil qilib turibman", deb bizga javob qaytardi..h» Suhbat ilm-ma’rifat masalasiga kelib taqalganida Abulqosimxon eshon Ostroumovga bunday degan ekan: "Odamzotning nafsi taomsiz o‘lganidek, ilmsiz odamning dili o‘likdir"" Allohga shukr, mustaqillik sharofati bilan Beshog‘ochda ham katta obodonchilik ishlari qilindi. Prezidentimiz qarori bilan Alisher Navoiy nomidagi Milliy bog‘ barpo etildi. Hozir madrasa binosida o‘nlab yosh hunarmandlar amaliy san’at sirlarini o‘rganishmoqda. O‘tgan asrda Toshkent o‘zining eng muhim— poytaxtlik vazifasini to‘liq o‘tadi. 1968-yili Alisher Navoiy hazratlari tug‘ilganining 525-yilligi nishonlandi. Yosh yozuvchilar qatori menga ham mehmonlardan xabar olib turish vazifasi yuklandi. Bir kuni mehmonlarni shahar yaqinidagi ilg‘or xo‘jalikka taklif etishdi. Ziyofat bo‘ldi. Kechga tomon ularni "Toshkent" mehmonxonasiga qo‘yib ketmoqchi edim, bittasi g‘alati savol berib qoldi. "Toshkent qaysi respublikaning poytaxti)" deb so‘radi u. Rostini aytsam, g‘ashim keldi. "Siz necha kundan beri O‘zbekistonda yurganingizni bilmaysizmi, janob" desam, istehzoli kuldi-da, birma-bir sanab ketdi: —Biz Orjonikidze rayoniga bordik, to‘g‘rimi? Undan Lunacharskiy degan ko‘cha bilan orqamizga qaytdik. Kuybishev, Kirov ko‘chalaridan o‘tib, "Proletarskaya" deganini ko‘rdik. Oxiri, Lenin ko‘chasidan yurib, mehmonxonaga keldik. Xayriyat, ro‘parada Navoiy teatri bor ekan. Nima, sizlarda nomi qadrlanishga arziydigan shaxs yo‘qmi, eslaydigan tarixiy voqealar bo‘lmaganmi? Nachora, uning gapi to‘g‘ri edi Toshkentning qoq markazidagi xiyobonda oldin Stalinning haykali bo‘lardi. Bolaligimda ko‘rganman. Uning "xalqlar otasi" emasligi aniq bo‘lgach, o‘rniga Karl Marksning kichikroq uydek keladigan kallasini o‘rnatib ko‘yishdi. Vatanimiz mustaqilligi tarixiy adolatni tikladi. Xuddi shu xiyobonda yurtimiz boy tarixini ko‘rsatuvchi Temuriylar tarixi Davlat muzeyi ochildi. Qisqa vaqt ichida amalga oshirilgan bunyodkorlik ishlari o‘tgan butun bir asr davomida ham qilinmagan edi. Uch yil oldin Toshkentga kelgan odam bugun uni tanishga qiynalib qolishi mubolag‘a emas. Har qanday yurtni, avvalo, o‘sha yurt odamlari dunyoga tanitadi. O‘zbekiston asrlar davomida olim-u ulamolar, zukkolar Vatani bo‘lgan. Yurtimizning hamma viloyatlarida tug‘ilib voyaga yetgan katta shaxslar ko‘p. Toshkentda kindik qoni tomib, el faxriga aylangan insonlar ham oz emas. Hidoyat 2009 8 Toshkent shahrining 2200-yilligi (2 Toshkentlik moshtabiblar sulolasining tarixi Sohibqiron Amir Temur bobomiz zamonlariga yetib boradi. Moshtabiblarga o‘n to‘qqizinchi asrda Turkiston general gubernatorining ham ishi tushgan. Sulola vakili rahmatli Abdujabbor hoji ibratli bir voqeani aytib bergan edi. Qirq uch yo qirq to‘rtinchi yilning ayni qahraton qish kechalaridan birida eshik taqillaydi. Biron bemorga yordam kerak bo‘lib qolgandir, deb qarashsa, ostonada harbiy kiyim kiygan, yelkasi osha harbiylarning xaltachasini tashlab olgan odam turgan emish. Uyga taklif qilishibdi. Nima yordam kerakligini so‘rashsa, boyagi odam keksa Moshta-bibga bunday debdi: — Qirq birinchi yili ko‘pkariga chopib, oyog‘im singan edi. O‘shanda meni davolagansiz. Orada urush boshlanib, frontga ketdim. Yurtga omon-eson qaytsam, tabibni albatta ziyorat qilaman, deb ko‘nglimga tugib qo‘ygan edim. Xudoga shukr, niyatimga yetdim, –deb xaltachasidan borini chiqarib, dasturxonga to‘kibdi... Tabiblar oilasi yeguliklarni qo‘shnilar bilan baham ko‘rishibdi. Bugun 2200-yilligini nishonlayotgan shahrimiz taqdirida ro‘y bergan tom ma’nodagi buyuk o‘zgarishlardan yana biri–shubhasiz, shahar ma’naviy hayotida, muqaddas dinimizga munosabatda aniq ko‘rinadi. Toshkentda Islom universiteti ochilishi, bu ilm maskani uchun yangi muhtasham bino qurilgani, Toshkentning "Islom madaniyati poytaxti" deb e’lon qilinishi, go‘zal va mahobatli "Hazrati Imom" majmuasi bunyod etilishi–bularning barchasi mustaqillik mevalaridir. Xizmat yuzasidan ko‘p mamlakatlarda bo‘lganman. Dunyoda bir-biridan chiroyli, bir-biridan fayzli shaharlar ko‘p. Biroq men uchun dunyoda eng go‘zal, eng qadrdon shahar Toshkent Chunki u mening ona shahrim Dunyoda onaga qiyos qilinadigan Ikki 7 2 haqiqat bor: biri ona tili, biri: ona Vatan VaK.a Jonajon yurtimiz tinch, xalqimizning boshi-g omon bo‘lsin, bosh shahrimiz Toshkent gullab-ch. biy yashnayversin
Qayd etish lozimki, Hirot, Samarqand, Yazd, Istambul kabi ilm-fan, adabiyot va san’at rivojlangan madaniy markazlarda turli xil yozuvlarni biladigan maxsus xattot va kitobotchilar tayyorlangan. Jumladan, qadimgi turkiy yozuvlarni o‘qiydigan va yozadigan mutaxassislardan Samarqandda Zaynul Obidin, Hirotda Abu Malik, Hasan Qora Sayil Shams, Yazdda Mansur baxshi, Istambulda Abdurazzoq baxshi kabilarning nomlari mashhur bo‘lgan, ular turkiy-uyg‘ur yozuvi kitobotchiligida taniqli xattotlar sanalganlar. Bu yozuv, ehtimol, so‘nggi (X-XIII asrlarda) sharqiy turkiy elatlar tilida, ayniqsa, uyg‘urlar va mo‘g‘ullar orasida nisbatan kengroq saqlanib qolganligi sababli uyg‘ur yozuvi nomi bilan ataladigan bo‘lgan. Temuriylar davrida ham bu yozuv uyg‘ur xati nomi bilan qisman qo‘llanilgan. Temuriylar davrida turkiy-uyg‘ur yozuvi ba’zi sohalarda o‘z mavqeiga ega bo‘lgan. Shaxsan sohibqiron Amir Temur va shahzodalar ko‘rsatmalari bilan bu yozuvdan ochiq-oydin foydalanib kelingan. Jumladan, 1391-yili sohibqiron Amir Temur buyrug‘i bilan "Oltin Cho‘qqi" tog‘ida o‘yib yozilgan turkiy-uyg‘ur xatidagi bitik. Umarshayx (1463 y.), Temur Qutlug‘ (1397 y.), Abdusayid (1469 y.), To‘xtamish (1393 y.), Shohrux (1422 y.) kabilarning yorliqlari va ba’zi bir muqaddas va noyob kitoblar ham temuriylar devonxonalarida turkiy -uyg‘ur yozuvida ko‘chirtirilgan. O‘sha davr madaniy markazlarida, ayniqsa, Movarounnahr va Xuroson madaniy muhitida turkiy uyg‘ur yozuvi asosidagi kitobotchilik alohida o‘rin egallagan. Tarixnavis Ibn Arabshohning "Ajoyib al-maqdir fi navoyibi Taymur" asarida yozilishicha, Movarounnahrda (Chig‘atoy davlatida) "tilxat, maktub, farmon, xat, kitob, bitim, solnoma, she’r, qissa, hikoyat, hisob, xotira va devonga tegishli hamma ishlar chingizona tuzuklar" turkiy-uyg‘ur yozuvida yozilgan. Bu yozuvni bilgan kishi xor bo‘lmagan.... Turkiy-uyg‘ur yozuvi o‘sha davr turkiy qabila, elatlar tilining nutq tovushlarini ifodalash uchun ancha qulayliklarga ega bo‘lgan. Qadimgi turkiy-runiy va arab xatida ba’zi nutq tovushlari, xususan unlilar yozuvda ko‘p hollarda ifodalanmaydi. Turkiy-uyg‘ur yozuvida esa unlilar har doim ifodalanadi. Turkiy-uyg‘ur yozuvidagi bu afzallik turkiy tillarga xos bo‘lgan fonetik singarmonizm (unlilar uyg‘unlashuvi) qonunining amalda bo‘lishi uchun to‘liq qulaylik tug‘diradi. Shu kabi cho‘ziq unlilarni ifodalash mumkin bo‘lgan. Turkiy-uyg‘ur yozuvi o‘ngdan chapga yoki
O‘zbekistonlik MMA jangchisi ACA 100 musobaqasidan so‘ng vafot etdi O‘zbekistonlik jangchi, Aralash jang san'ati (MMA) ustasi Bekzod Nurmatov navbatdagi jangidan ikki kun o‘tib, 27 yoshida vafot etdi. 4 oktabr kuni sportchi Grozniy shahrida o‘tkazilgan Absolute Championship Akhmat 100 turnirida ishtirok etib, chechenistonlik Beslan Isayevga yutqazgan edi. Jangdan keyin esa u insultga uchragan va shifoxonada joni uzilgan. Nurmatov faoliyatini 2016 yilda boshlagan edi. U MMA doirasida 13ta jang o‘tkazib, 11 marta g‘alaba qozongan (7 KO) va 2 bor mag‘lub bo‘lgan. Bekzod Nurmatov Qurolli kuchlar kursanti sifatida faoliyat yuritgan. U MMAdan tashqari qo‘l jangi sport turi bilan shug‘ullangan va jahon kubogida g‘alaba qozongandi.
suvlardan hech qanday tozalamasdan foydalanish mumkin; bu yerda faqat bittagina shartni e’tiborga olish kerak: unday suvda erimagan moddalarning konsentratsiyasi 500 mg/l dan ortiq bo‘lmasligi kerak, oziq-ovqat sanoatida faqat ichimlik suvdan foydalaniladi; dori moddalar ishlabchiqarishda esa tarkibida tuzi bo‘lmagan distillangan suvtalab qilinadi. Ayniqsa ichimlik suvni normalashga qattiq talab qo‘yiladi. Maishiy-vodoprovod suvlarining sifatini standartlash—infeksion va noinfeksion kasalliklarning kelib chiqishi va xalq orasida rivojlanishiga qarshi ko‘riladigan eng muhimi profilaktik choralardan biri hisoblanadi. TOCT 2874-73 ga muvofiq ichimlik suvining sifati uch normativdan kompleks ravishda foydalanish bilan tavsiflanadi; bu uch normativga me’yorga rioya qilish suvga ajoyib organoleptik xossalar bag‘ishlaydi: I) ularga organoleptik ko‘rsatkichlar—xossalar berish; 2) suvning kimyoviy tarkibini zararsizlantirish (bu chora sanitariya toksikologik ko‘rsatkichlar bilan tavsiflanadi); 3) suvni epidemiologik jihatdan xatarsiz qilish (buni bakteriologik ko‘rsatkichlar deyiladi). Ichimlik suvning organoleptik xossalari quyidagi tartibda normalashtiriladi: Odam sezgi organlariga ta’sir etishi asosida normalashtirish: hidi, ta’mi s 2 ball rangi £ 20 gradus loyqaligi s 1,5 mg/l Suvga organoleptik yaxshi xossalar beradigan moddalar konsentratsiyasi: quruq qoldiq 51000 mg/l xloridlar £ 350 mg/l sulfatlar = 500 гиp temir s 0,3 mg/l umumiy qattiqligi s 7 mg-ekv/l Ayrim hollarda quruq qoldiqlari 1500 mg/l va qattiqligi 10 mg-ekv/l bo‘lgan suvlardan foydalanishga ruxsat etiladi. 216
52 yuqoridan pastga o‘qiladi, shuning uchun qarashni qaysi trayektoriya bo‘yicha borishi kerakligiga nisbatan hech qanday ikkilanishlar vujudga kelmaydi. Obyektni ko‘rishda, agar faqat tasvirda qarashni berilgan marshrut bo‘yicha yo‘naltiradigan ma’lum elementlar qo‘yilmagan bo‘lsa, qarashni harakatlanishining ma’lum ketma-ketliklari mavjud bo‘lmaydi. Qarashni ma’lum tarzda tasvirni “chetlab o‘tishga” majburlash uchun kompozitsiyani qurishda qarashni harakatlanishining dastlabki va oxirgi nuqtalarini ko‘zda tutish zarur bo‘ladi. Olisga intiladigan manzarali tasvirda qarashning harakatlanishi odatda egri-bugri (ilonizi) chiziq bo‘yicha tuzilmalashtiriladi, buning uchun kadrning pastki chegrasi bilan shunday yoki boshqacha ulangan yo‘llar, devorlar, daryolar va boshqalar tasvirlari ishlatiladi. Qarash tasvirning bosh obyektiga kelishi kerak, keyin esa bu obyektni kadrning boshqa vizual elementlari bilan o‘zaro bog‘lanishini aniqlash va ko‘zning harakatlanishi boshlangan dastlabki nuqtaga surilishi kerak. Ko‘rsatiladigan tasvirda birdaniga diqqatni tortadigan, qarashni harakatlanishining boshlang‘ich nuqtasi va qarashni asosiy obyektga yo‘naltiradigan ma’lum joy bo‘lishi kerak. Binobarin, qarashning harakatlanishi yo‘li o‘ta yaqqol ifodalangan bo‘lishi kerak emas, aks holda u tasvirning bosh obyekti bilan raqobatlashadi. Katta va kichik obyektlar, yorug‘lik va soya chegaralari, rangli aloqalar va boshqalarning joylashishi–bularning barchasi tasvirda vizual yo‘naltiruvchilar rolini o‘ynashi mumkin. Istalgan yo‘naltiruvchiga umumiy talablar shundan iboratki, avvalo, ular tasvirning bosh elementiga, keyin esa boshqa elementlarga olib kelishi kerak. Yaxshi qo‘yilgan kompozitsiyada ikkita va hatto uchta qabul qilish yo‘llari bo‘ladi. Bunda, agar tasvir bo‘yicha olib boruvchi birinchi asosiy yo‘lni asarning bosh “kuyi” bilan taqqoslash mumkin bo‘lsa, u holda ikkilamchi marshrutlar asosiy mavzuni yangrashining turli xil variantlarini ta’minlaydi. Yaqqol ifodalangan gorizontal chiziqlarning ishlatilishi hosil bo‘lgan to‘siqdan “sakrab o‘tishga” va kadrni qismlarga bo‘linishini oldini olishga imkon beradigan vizual usullarni qo‘llanilishini ko‘zda tutadi. Daraxt yoki o‘xshash vertikal obyekt qarashga bo‘shliqni ajratib turgan chegarani oshib o‘tishga imkon beradi. Qarashning harakatlanishi tugaydigan joy boshlang‘ich nuqta bilan kompozitsion mos tushishi shart emas, lekin u, masalan, qarashni cheksiz olisga olib ketadigan yetarlicha sezilarli bo‘lishi ham mumkin. Binobarin, qarash nimagadir juda tez to‘xtaganida va tasvirning katta qismi o‘rganilmagan qolganida bunday kompozitsiyaning qurilishidan qochish kerak bo‘ladi. Labirint shunday tarzda qurilishi kerakki, inson markazga kirishda oldin bir necha aylanalarni bosib o‘tishi kerak va faqat keyingina chiqishni qidirishni boshlay olishi kerak. Yaxshi qurilgan tasvir bitta boshlang‘ich nuqta, bitta asosiy obyekt va yakuniy nuqtaga olib boradigan bir necha yo‘llarga ega bo‘ladi. Bunga, agar tasvirning asosiy elementlari piramida yoki birlikning klassik simvoli hisoblanadigan va oddiy
Futbol bo‘yicha Coca-Cola Superliga 13-turidan o‘rin olgan 28-avgust kungi ikkita uchrashuv yakunlandi “Navbahor” jamoasi vodiy derbisida “Qo‘qon-1912”ga qarshi bahs yuritdi Uchrashuvga hakam tomonidan qo‘shib berilgan vaqtda qo‘qonliklar penalti ishlab oldi Uni Murod Xolmuhammedov aniq bajarib, jamoasining navbatdagi g‘alabasini ta’minladi “Qo‘qon-1912” ushbu g‘alabadan keyin ochkolarini 25 taga yetkazib olgan holda 3-o‘ringa ko‘tarildi “Navbahor” (19) esa 6-pog‘onada qoldi Parallel o‘yin “Bunyodkor” va “Qizilqum” jamoalari o‘rtasidagi kechdi Birinchi bo‘lim yakunlanishi arafasida Xurshid G‘iyosov penaltini aniq bajarib, “qaldirg‘ochlar”ni hisobda oldinga olib chiqdi Bunga Navoiy klubi ikkinchi bo‘lim so‘ngida Ruslan Margiyevning goli bilan javob qaytardi “Bunyodkor” (23) ushbu durangdan keyin 5-o‘ringa tushib ketdi “Qizilqum” 10 ochko bilan 11-o‘rinda bormoqda Coca-Cola Superliga13-tur bahslari28-avgust, juma“Navbahor”: O‘tkir Yusupov, G‘iyos Komilov, Azim Ahmedov, Aziz Turg‘unboyev, Sardar Telyakov, Igor Golban, Shohruh Mahmudxojiyev (Islom Isoqjonov, 46), Xurshid Muxtorov, Tohirjon Shamsitdinov (Davron Hoshimov, 74), Pavel Golishev (Ivan Solovyov, 65), Ruslan Bolov (Zabihillo O‘rinboyev, 57) “Qo‘qon-1912”: Botirali Ergashev, Boburjon Akbarov, Shohnazar Norbekov (Hamidullo Abduhamidov, 88), Suhrob Berdiyev, Quvondiq Ro‘ziyev, Avazxon Mamatxo‘jayev (Murod Xolmuhammedov, 75), Oybek Rustamov, 22 Muhammadanas Hasanov (Sardor Azimov, 75), Aleksandr Merzlyakov, Ivan Yosovich, Yakuba Bamba (Iqbol Malikjonov, 80) Ogohlantirishlar: Mamatxo‘jayev (17), Bolov (40), Golban (43), Berdiyev (67), Muxtorov (90+3)“Bunyodkor”: Abdumavlon Abduljalilov, Islomjon Qobilov, Ibrohimhalil Yo‘ldoshev, Dilshod Ahmadaliyev (Rasul Yo‘ldoshev 68), Xurshid G‘iyosov (Selim Nurmuradov 86), Lutfulla To‘rayev, Mirjahon Mirahmadov (Shahboz Erkinov 46), Sanjar Qodirqulov, Nurillo To‘xtasinov, Abdulla Abdullayev, Farrux Ikromov (Suhrob Izzatov 68) “Qizilqum”: Ignatiy Nesterov, Vladislav Kasminin, Erkin Baydullayev, Oybek Qilichev (Fayzullo Qambarov 92), Ruslan Margiyev, Salim Mustafoyev, Muhsin Ubaydullayev (Vohid Shodiyev 79), Sherali Jo‘rayev, Ibrohim Tomiva, Oleg Tolmasov, Sunnatilla Abdullajonov (Alisher Sanoyev 46) Ogohlantirishlar: Qilichev (28), Kasminin (33), To‘rayev (86), Boydullayev (89), Qodirqulov (90+1) Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @Daryo_Sport24’ga obuna bo‘ling!
303 8-jadval davomi -o‘stirish va boquvdagi cho‘chqalar 032 Qo‘y va echkilar- jami: 040 -asosiy poda (bolasi bilan birgalikda) 041 -o‘stirish va boquvdagi 042 Qorako‘lchilik -jami: 050 -asosiy poda (bolasi bilan birgalikda) 051 -o‘stirish va boquvdagi (ajratilgan qo‘zi bilan) 052 Parranda: 060
Iqtisodchi Xaydi Shirxols deydiki, davlat idoralariga yollash dasturini afro-amerikalik va ozchilikdagi boshqa jamoalar orasida ham targ'ib qilish kerak
Ta’limni tashkil etishning individual tizimi Afzalliklari Kamchiliklari 1) o‘quv faoliyati mazmuni, metodi va sur’atini to‘la mdividualashtirish imkoniyatining mavjudligi; 2) aniq bir masalani hal etishda ta’lim iborat); 1) vaqtning tejamli emasligi; 2) o‘qituvchi ta’sirining cheklanganligi (o‘qituvchining vazifasi o‘quvchiga topshiriq berish va uni bajarilishini tekshirishdan 3) boshqa o‘quvchilar bilan hamkorlikda ishlash imkoniyati cheklanganligi (bu holat ijtimoiylashishi jarayoniga salbiy ta’sir oluvchining har bir ko‘rsatadi); harakati va 4) jamoada ishlash tajribasining operatsiyalarini kuzatib 1 shakllanmasligi. borishga imkon berishi. Sinf—dars tizimi Afzalliklari kamchiliklari 1) yaxlit o“quv-tarbiyaviy jarayonning tartibli ketishini ta’minlovchi aniq tashkiliy tizim; 2) jarayonlarning oddiy boshqarilishi; muammoning jamoa bo‘lib muhokama qilinishi, masalaning yechimini birgalikda izlash jarayonida bolalar o‘rtasida o‘zaro munosabatlarning shakllanish imkoniyati; 3) o‘qituvchining o‘quvchilar va ularning tarbiyasiga doimiy emotsional ta’sir ko‘rsatishi; 4) ta’limning emotsionalligi (o‘qituvchi bir vaqtning o‘zida o‘quvchilarning katta guruhi bilan ish olib boradi), o‘quv faoliyatiga musobaqalashish elementlarini kiritish uchun sharoitning yaratilishi; 5) bilimsizlikdan bilimlarni o‘zlashtirish sari harakatlarning muntazamligi va ketma—ketligi. 1) tizim asosan bilimlarni o‘rtacha darajada o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar uchun mo‘ljallanganligi; 2) bo‘sh o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar uchun qiyinchiliklarning yuzaga kelishi va kuchli o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar qobiliyatlarining rivojlanish sur’atining ortga surilishi; 3) o‘qituvchi uchun o‘qitish mazmuni va o‘qitish sur’atlari hamda metodlari bo‘yicha individual ishlarni tashkil etish, shuningdek, o‘quvchilarning individual xususiyatlarini hisobga olishda qiyinchilikning yuzaga kelishi; —. 4) katta va kichik yoshli o‘quvchilar o‘rtasidagi munosabatlarning qaror topmasligi. 191
1 1—12 v —» 1 39 Agstr 2 == 5,77: B (39) formula kelib chiqadi. g) yuqoridagi usul bo‘yicha 1 «- = — 4 AgssEr g = Ln ; (40) formulani ham topish mumkin. Shunday qilib, to‘rtala teskari trigonometrik funksiya ham logarifm orqali ifoda qilinar ekan. Sonning logarifmini hisoblash usuli oldingi bobdan ma’lum. Misollar 1. Agevii ning barcha qiymatlarini hisoblang, Yechilishi. (37) formulaga 2 = 7 ni qo‘yamiz; Aresin i = –11(—1-012), ushbu = —1-—012, ,——1—I2 belgilashlarni kiritamiz. U holda 1. = 19 (—1-—I2) = Sh!—1-—I21-29, –281— = y (—1—I2) -281,11, = 1sh (—1— I2) = Sh!— —1—1214270;- Ov k! = (18I2) iari; chunki { ga tegishli vektor Oh o‘qning musbat tomonida joylashganligi uchun F, = 0, 1, esa chap tomoniga joylashganligi uchun 9; = x bo‘ladi Shunday qilib, Atszp 1 = 28p — } Sh.(I2 —1), Atset 1 = (221) = – - ( —11 (K2-1), 8 = 0, —1, 42..., chunki— = —2, 7 = 0 bo‘lganda Agsep y ning bosh qiymati agsa to‘ hosil bo‘ladi. s
—Xavotir olmang, uni och qo‘ymayman, parvarishlayman. Bir burda non topsam, yarmi uniki, —dedi Shodavlat, tumshug‘ini ko‘tarib unga tikilayotgan qora itni silab. Torgina tashqari hovlini supurayotgan novchagina ayol ko‘chada gaplashib turgan ikki kishining so‘zlariga quloq solib turdi-da, yuzi yorishib ketdi, birozdan so‘ng, darvozani lang ochib, eshagini yetaklaganicha kirib kelayotgan Boborahimning oldiga yugurib keldi, uning yelkasini qoqib ko‘rishdi-da: —Voy, aka, eson-omon... keldingizmi? -—dedi hovliqib. —Tan-joningiz sog‘mi? Sizni ham ko‘rar kun bor ekan, kutaverib o‘lib bo‘ldik-ku! -—Mashrabning singlisi o‘z og‘asini ko‘pdan buyon ko‘rmagan bo‘lsa ham, boshqalardan ajralib turadigan shakli-shamoyilidanmi, ishqilib uni darhol tanigan edi. —Mana, ko‘rib turibsan, sog‘-salomatmen. O‘’zla-ringiz bardammisizlar? Buvim sog‘-salomatmilar? -Egamga shukur, hammamiz sog‘ʻ-salomatmiz. —Buni qara-ya! Seni zo‘rg‘a tanibman. Bo‘ying yetib, uy-joyli bo‘libsan, eshitdim. –Ha, ikki bolam bor, o‘ynab-kulib yurishibdur, ammo buvimlar ko‘rpa-to‘shak qilib olg‘onlar, ko‘zlari xira... Bizni tashlab ketganingizdan so‘ng firoqingiz-da yurak-bag‘irlari o‘rtanib, toblari qochib qolg‘on. “E jonim o‘g‘lim, voy ko‘rar ko‘zim”, deb yotadurlar... - Andog‘ bo‘lsa, qo‘qqisdin oldilarig‘a bostirib kirmay. Shodlikdin yuraklari yorilib ketmasin tag‘in. Eshagimni og‘ilxonaga bog‘lab, tashqarida aylanib yuray. Sen ichkari kirib, mendin gap och: “Tush ko‘ribmen, falon-pis-tovon”, deb diydor ko‘rishmakka buvimni tayyorlab tur. Sochlari ham, ajin bosgan yuzi ham qordek oqarib ketgan kampir devorga tirab qo‘yilgan yostiqqa suya-4
Tadbirda havaskor tibbiyot xodimlaridan iborat terma jamoa o‘yinchilari har yili an’anaviy tarzda o‘tkazilib kelinayotgan mazkur chempionatga tayyorgarlik ko‘rish uchun yuksak darajada sharoit yaratib berilganligi uchun minnatdorchilik izhor etib, ishonchni oqlash uchun bor imkoniyatlarini ishga solishlariga va’da berishdi
Izoh. Ushbu tajriba indikatorlar rangining kislota va asoslar ta’sirida o‘zgarishiga asoslangandir. Gullar rangining yanada xilma-xil o‘zgarishini namoyish qilish uchun"boshqacha tarkibli universal indkatorlar eritmasini tayyorlash va ular shimdirilgan gullarni yuqorda bayon qilingan usulda kislotali yoki ishqoriy muhit hosil bo‘ladigan idishga tushirish kerak (Ilovaga qarang). Ranglimi yoki rangsiz? Bu tajriba ham indikator rangining kislota va ishqor ta’sirida o‘zgarishiga asoslangan bo‘lib, jumboqli vaziyat yaratish maqsadida idishlarga olindan ozroq miqdorda quyib quyiladigan kislota yoki ishqoriy muhiti eritmalar o‘quvchilarga sezdirilmaydi. enofltaleinning spirtdagi eritmasidan 5-6 tomchisi mo‘l suvda Boн. va uni ikkita stakanga bo"lib qo‘yiladi. Stakanlarning bir bo‘sh, ikkinchisiga esa ichimlik sodaning kontsentrlangan eritmasidan ozgina quyib qo‘yilgan edi. Shu sababdan birinchi idishga quyilgan eritmaning rangsiz holda qolishi, ikkinchi idishdagi eritmaning esa to‘q qizil rangga kirishi kuzatiladi. Rangli eritma bo‘shturgan uchinchi stakanga ag‘darilganda yana rangsiz bo‘lib qoladi. Sababi, bu stakanga vino kislotaning erit» masidan ozroq quyib qo‘yilganligidadi Izoh. Ichimlik soda suv ta’sirida gidrolizlanib ishqoriy muhit
Ma’muriy tartib-taomillarni amalga oshirishga doir u yoki bu munosabatlar maxsus ma’muriy tartib-taomillarni belgilovchi qonun hujjatlari bilan tartibga solinmagan hollarda ushbu Qonun normalari qo‘llaniladi
jda, ritilmokda, bu jarayon qizg‘in davom etmoqda. Bu HA UO SHI rori I gahabyanin. uning ia Mun-moqiyati, muhtaran. Prezydayatimiz ta’kidlar nidek, Birlashga u Barqaror rivojlanish maqsadlari bilan i b hamohangligi ham tasdiqlab turi ko‘tarilgan har bir muaimo O‘zbekiston. balki m tish?
Shavkat Mirziyoyevning odatiy ish kuni qanday kechadi? » O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz Toshkent +35oC Urganch +36oC Buxoro +35oC Nukus +36oC 05 avgust 2019, 15:47 Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi rahbari Komil Allamjonov Alter Ego dasturida intervyu berdi. Unda u prezident matbuot xizmati rahbari sifatida ishlagan vaqtida Shavkat Mirziyoyevning odatiy ish kuni qanday ko‘rinishda bo‘lgani to‘g‘risidagi ma’lumot bilan o‘rtoqlashdi. «Ish kuni 9-9.30dan boshlanadi va noma’lum vaqtda tugaydi. Biz har doim gapirganmiz: «O‘zingizni ehtiyot qiling, iltimos. Siz juda ko‘p ishlayapsiz». Prezidentning ish kuni biz tayyorlagan dayjestlar, turli xil ma’lumotnomalar bilan tanishishdan boshlanadi, keyin qabullar, uchrashuvlar, yig‘ilishlar, jadval bo‘yicha boshqa tadbirlar bilan kechadi. Uyga juda kech qaytganmiz hamda bu dam olish kunlarisiz bo‘lgan. Aftidan, to‘planib qolgan muammolar hatto biroz bo‘shashishga ham imkon bermaydi. Bu, ehtimol, mamlakatimizni yaxshi tomonga o‘zgartirish istagidan kelib chiqadi. Yig‘ilib qolgan muammolar va ularni tezroq hal qilish hamda mamlakatimizni yangi darajaga ko‘tarish istagi tinchlik bermaydi hamda ulkan energiya bilan ta’minlaydi. Biz prezidentga yetib ololmasdik. Prezidentdan yosh bo‘lsam ham juda charchardim. Ular shu qadar g‘ayratliki, men kabi yana 10 kishini yarim yo‘lda qoldiradilar. Ayniqsa, viloyatlarga safar qilganimizda. 8.30da aeroportda bo‘lishimiz kerak edi, buning uchun esa 6.30-7.00da uyg‘onishimiz lozim. Yarim soat ichida yetib kelardik, prezident - 8.30da. Samolyotga o‘tirib, parvoz qilamiz. Yetib kelgach, kortejga o‘tiramiz va juda tig‘iz dastur boshlanadi. U shunchalik tig‘iz ediki, hatto biroz kamroq ham bo‘lishi mumkin edi-ku, deb o‘ylagan edim, lekin prezident har bir daqiqani, shu jumladan, yo‘lda sarflangan vaqt samarali bo‘lishini talab qilardi. Tasavvur qilolmaysiz, biz hatto suv ham, choy ham ichmasdik, taom iste’mol qilmasdik, dam olmasdik. Ish trapdan tushganimizdan, to tungi soat 12gacha to‘xtamasdi. Buni tasavvur qila olasizmi? Biz juda ham charchar edik, prezident esa juda g‘ayratli. Ular odamlar bilan suhbatlashganda, ularning mehri va qo‘llab-quvvatlashini his qiladilar, bu ularga kuch qo‘shishi hamda ishlashga rag‘bat berishi aniq. Ob’ektlar aylanib chiqilgandan keyin har doim 3-4 soat davom etadigan yig‘ilish bo‘lardi, sababi juda muhim masalalar hal qilinadi. Biz yarim tunda, soat 12da chiqardik, prezident o‘z xonasiga kirib, 10-15 daqiqa ichida tamaddi qilib olar va televizordan yangiliklarni ko‘rib, mutolaa qilardi. Mana shunday rejim», - deydi Komil Allamjonov. Yangiliklar » Hayot tarzi » Shavkat Mirziyoyevning odatiy ish kuni qanday kechadi? 17:50 Xiaomi 108 megapikselli kameraga ega smartfonni taqdim etadi 17:14 O‘zbekiston Rossiyadan yana beshta elektrovoz sotib oladi 16:36 McLaren F1 sportkari 20 mln dollarga sotildi (foto) 16:00 Tojikistonda endi olma va uzum bayrami nishonlanadi 15:22 Qo‘qon universiteti tashkil etildi 14:43 Abdulaziz Komilov Xitoyga tashrif amalga oshirmoqda 14:06 “O‘zbekiston temir yo‘llari” bayram munosabati bilan 50%gacha chegirmalar joriy etadi 13:27 TIV Turkiyada bo‘lib turgan va ushbu davlatga bormoqchi bo‘lgan fuqarolarga murojaat qildi 12:50 Putin namoyishlar vaqtidagi tartibsizliklarda aybdor bo‘lganlarni jazolashga chaqirdi 12:16 Markaziy harbiy okrugi jangovar tayyorgarlikning yangicha usullarini namoyish etdi 11:37 Isroil bosh vaziri rafiqasini Ukraina dushmanlari qatoriga qo‘shish talab qilindi 11:15 Bugundan tijorat banklari naqd valyuta sotishni boshladi 10:08 Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi rahbari bayonot bilan chiqdi 17:43 Komil Allamjonov yangi lavozimga tayinlandi 09:55 Komil Allamjonov prezident matbuot kotibi lavozimidan ozod qilindi 09:53 Shavkat Mirziyoyevning 26–27 mart kunlari bo‘lib o‘tadigan konferensiya uchun kun tartibi 17:37 Komil Allamjonov O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi — Prezident Ijro apparati boshlig‘i o‘rinbosari etib tayinlandi O‘zbekiston Rossiyadan yana beshta elektrovoz sotib oladi “O‘zbekiston temir yo‘llari” bayram munosabati bilan 50%gacha chegirmalar joriy etadi TIV Turkiyada bo‘lib turgan va ushbu davlatga bormoqchi bo‘lgan fuqarolarga murojaat qildi Markaziy harbiy okrugi jangovar tayyorgarlikning yangicha usullarini namoyish etdi O‘zbekiston aeroportlari xorijiy aviakompaniyalar uchun ochilmoqda Navoiyda haydovchining mast holdagi otasi inspektorni do‘pposladi Tojikistonda endi olma va uzum bayrami nishonlanadi Putin namoyishlar vaqtidagi tartibsizliklarda aybdor bo‘lganlarni jazolashga chaqirdi Isroil bosh vaziri rafiqasini Ukraina dushmanlari qatoriga qo‘shish talab qilindi Dog‘istonlik jarrohlar rekord o‘rnatishdi Ramzan Qodirov nimadan eng ko‘p qo‘rqishi haqida gapirdi "Qatar SK" Sardor Rashidovni keng ommaga tanishtirdi (foto) Yapon futbolini yoqtirib qolgan Doston Tursunov u yerdan hali beri ketmoqchi emas O‘zbekistonda jurnalist va blogerlar uchun futbol haftaligi o‘tkaziladi
“Xalq so`zi ONLINE” Surxondaryo viloyati hokimi Toʻra Bobolov mahalliy televideniye orqali chiqish qilib, aholiga koronavirus pandemiyasidan ortiqcha sarosimaga tushmaslikka, bu kasallikka qarshi kurashish uchun zarur chora-tadbirlar belgilangani haqida maʼlum qildi. “Maʼlumki, 15-mart kuni Bosh vazir tomonidan oʻtkazilgan matbuot anjumanida bu virusga qarshi mamlakatimizda amalga oshirilgan ishlar, joriy holat, izolyatsiyaga olingan shaxslar va aniq rejalar haqida batafsil maʼlumotlar taqdim qilindi. Mamlakat miqyosida karantin joriy etilib, ommaviy tadbirlar bekor qilindi, qoʻshni davlatlar bilan chegaralar yopildi. Shundan kelib chiqib, viloyatimizda koronavirusning kirib kelishi va tarqalishining oldini olish boʻyicha bir qator chora-tadbirlar belgilandi. Jumladan, 16-mart kuni viloyat hokimligida va viloyat favqulodda vaziyatlar boshqarmasida tegishli boshqarma, korxona va tashkilotlarning masʼul xodimlaridan iborat amalga oshirilayotgan chora tadbirlarni muvofiqlashtiruvchi doimiy ishlovchi shtab faoliyati tashkil etildi. Viloyatdagi barcha yoʻlovchi tashuvchi korxonalar rahbarlari ishtirokida infeksiya tarqalishini oldini olish boʻyicha amalga oshiriladigan chora-tadbirlar yuzasidan yigʻilish oʻtkazilib, barcha yoʻlovchi tashuvchi korxonalarga dezinfeksiya ishlari bilan shugʻullanuvchi korxonalar biriktirilib, har kuni ikki marotaba jamoat transportlarini dezinfeksiya qilish tizimi yoʻlga qoʻyildi. Ayni paytda viloyatdagi yuqumli kasalliklar shifoxonalarida 155 oʻrin hamda kerakli dori-darmon vositalari tayyorlab qoʻyilgan. Shuningdek, xorijdan qaytib keladigan fuqarolar uchun 250 oʻrinli observatsiya karantin oʻrinlari shakllantirildi. Ushbu muassasalarda 13 turdagi sanitariya va gigiyenik vositalar jamlanmasi mavjud. Eng muhimi, aholi oʻrtasida ortiqcha vahima uygʻotmaslik, bozorlardagi narx-navoning sunʼiy oshib ketishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida bozorlar va savdo komplekslarda savdo yarmarkalar tashkil etildi, oziq-ovqat zaxiralari yetarli shakllantirildi. Shuningdek, soliq va departament idoralari xodimlari tomonidan bozorlar va yirik savdo majmualarida monitoring ishlari tashkil etildi va narxlarni asossiz oshirganlarga qonuniy choralar koʻrilmoqda. Viloyat “Surxon Dori-darmon” MCHJ tasarrufidagi 210 ta ijtimoiy dorixonalar zaxirasi toʻliq shakllantirildi. Xususan, ushbu dorixonalarga viloyatdagi 10 ga yaqin tikuvchilik korxonalari tomonidan kuniga 50 ming dona tibbiy niqob (maska) yetkazib berilishi va niqoblarning narxini 1000 soʻmdan oshirmaslik choralari koʻrildi va bu doimiy nazoratga olingan. Maʼlumot uchun: “Surxon Dori-darmon” MCHJ omborida bugungi kun holatiga 4 tonna gipoxlorid kalsiy, perekis vodorod 628 kg, 1800 kg. 96 foizli spirt kabi dezinfeksiya vositalari mavjud. Shu bilan birga mavjud holatdan kelib chiqib, pandemiya bahonasida aholini qoʻrquv va vahimaga solish, bu orqali tinch, barqaror muhitni izdan chiqarishni maqsad qilgan holda tarqatilayotgan xabarlarga nisbatan tezkor munosabatlar bildirilib, aholiga yetarli darajada tushuntirish va targʻibot ishlari olib borilmoqda. Koronavirus pandemiyasi bilan bogʻliq xabarlar barchamizni birdek xavotirga solayotir. Ammo bugun hukumatimiz va tegishli tashkilotlar tomonidan Siz va bizning xavfsizligimiz borasida tizimli ishlar olib borilayotganini aslo unutmaylik lozim. Faqat bunday paytlarda barchamizdan vazminlik, mavjud holatni real baholay olish va mutaxassislar tavsiyasiga qatʼiy rioya qilish talab etiladi. Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Miromonovich Mirziyoyev kecha oʻtkazilgan videoselektor yigʻilishida ham xalqimiz hech qanday xavotir va vahimaga berilmasdan, aksincha, bir tanu bir jon boʻlib, xotirjamlik bilan ish tutishi, belgilangan gigiyenik talablarni oʻz vaqtida bajarib turishlari ayni paytdagi eng toʻgʻri yoʻl ekanligini alohida taʼkidladilar. Binobarin, bugun dunyo hamjamiyatini oʻziga xos sinovdan oʻtkazayotgan koronavirus pandemiyasini ortiqcha xavotir va sarosimalarsiz yengib oʻtishga aqlimiz ham, qurbimiz ham yetadi. Ishonchimiz komilki, ushbu sinovli damlar butun oʻzbek xalqini yana-da birlashtirishga xizmat qiladi. Ushbu pandemiyadan aholimizniehtiyot qilish choralarini koʻrish maqsadida esa viloyatda men boshchilik 4 ta sektor va viloyatdagi barcha tashkilotlar rahbarlari, butun jamoatchilik, tibbiyot xodimlari bor imkoniyatimiz va kuch-gʻayratimizni safarbar etamiz, — deyiladi viloyat hokimi murojaatida.
Ey aziz Ona-Yer, sen–dardkashim, der, Aytar: Navoiyni sevingiz jondan. Odamlar: o‘zingiz qalb quyoshim, der Va u ayrilmagay aslo iymondan NAVOIYNI BILMOQ UCHUN... Navoiyni bilmoq uchun Navobaxsh zot bo‘lmoq kerak. Kalom ilmin, Hadis ilmin Yurakka jo qilmoq kerak. Navoiyni bilmoq uchun Nigohni pok qilmoq kerak. Komillikni dunyo anglab, Haqqa yetgan bo‘lmoq kerak. Navoiyni bilmoq uchun Tilni shaffof tutmoq kerak. El dardini darding bilib, Mehrini toj etmoq kerak. Navoiyni bilmoq uchun Xalq ichiga ketmoq kerak. Faqirlar-u haqirlarga Iymon nurin tutmoq kerak. Navoiyni bilmoq uchun Razolatni yulmoq kerak. Adolatni Quyosh anglab, Navoiyday bo‘lmoq kerak... «?!»
Gulshoh bilan Varqa tgan zamonda bir podshoh bor ekan. Uning Gulshoh degan qizi bor ekan. Podshohning bir do‘sti bo‘lib, uning Varqa degan o‘g‘li bor ekan. Varqa bilan Gulshoh ikkisi 1 bir maktabda o‘qishar ekan. 1 Varqa bilan Gulshoh maktabda o‘qib yurganlarida bir-birini sevib qolishgan ekan. Ammo Varqaning otasi kambag‘al ekan. Varqa o‘sib, ulg‘ayib pahlavon bo‘lib yetishibdi. U mamlakatdagi eng katta pahlavonlar bilan kurash tushib, ularni ham yengibdi, pahlavonlikda dong qozonib, mashhur bo‘libdi. Varqaning otasi vafot qilibdi. Kunlar ketidan oylar, oylar ketidan yillar o‘tibdi. Varqa Gulshohni so‘ratib, podshohga sovchi yuboribdi. Podshohga bu yoqmabdi, chunki Varqa ham yetim, ham kambag‘al. Lekin u kuchli pahlavon, undan pahlavonlar qo‘rqar, podshoh ham hayiqar ekan. Podshoh qizini beray desa kambag‘al, bermay desa I pahlavon. Buning ustiga Varqaning otasi podshohning do‘sti edi. Podshoh vazirlarini chaqirib maslahatlashib, Varqani boshqa mamlakatga jo‘natmoqchi bo‘libdi. Podshohning tog‘asi Rum shahrining podshohi ekan. Boshqa bir i podshoh Rum shahri bilan urushayotgan ekan. Gulshohning otasi Varqani ZNYIYIVIYIVIYIYIYIVIYIVI YOVI YIVIYIVI IYI u n TAVYIYIVIYIVIYIVIYIVIYIVI uZ
2021 yil 29 sentyabrda poytaxtimizda O‘zbekiston iqtisodiy forumi ochildi. Mazkur forum Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida mamlakatimizda so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar natijalariga hamda jahon iqtisodiyotida yuz berayotgan o‘zgarishga bag‘ishlandi. Shuningdek, anjuman kun tartibida belgilangan masalalar ham muhokama qilinadi. Forumning rasmiy ochilishida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning forum ishtirokchilariga murojaatnomasi o‘qib eshittirildi. Forum ishini O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri o‘rinbosari – Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri Jamshid Qo‘chqorov ochib berdi. Ta’kidlash joizki, forum ishida ishtirok etish uchun Toshkentga Xalqaro moliya institutlar, xorijiy hukumatlar, yirik banklar va investorlar, konsalting va audit firmalardan iborat yuzdan ortiq tashkilotlarning uch yuzdan ortiq yuqori martabali vakillari kelishgan. Forumda Jahon banki Vitse-prezidenti Anna Berde, Osiyo taraqqiyot banki Vitse-prezidenti Shiksin Chen, “Goldman Sachs Asset Management” kengashi sobiq raisi Jeyms O’Nil, “Rothschild&Co” vitse-prezidenti, kuzatuv kengash raisi – Erik de Rotshild ishtirok etmoqda. Bundan tashqari MDH Ijroiya qo‘mitasi raisi Ijrochi kotibi Sergey Lebedev, Tojikiston Respublikasi Moliya vaziri Fayziddin Qahhorzoda, Rossiya Federatsiyasi Federal soliq xizmati rahbari Daniil Yegorov, Rossiya Federatsiyasi Iqtisodiy taraqqiyot vaziri o‘rinbosari Dmitriy Volvach, BAA Statistika va raqobatbardoshlik qo‘mitasi raisi Hanan Ahli, Ozarbayjon Respublikasi Iqtisodiyot vaziri o‘rinbosari Saxib Alekperov, Belarus Respublikasi Iqtisodiyot vaziri o‘rinbosari Dmitriy Yaroshevichlar ham mazkur tadbirda qatnashmoqda. Mazkur iqtisodiy anjumanga “Veolia”, “OTP Bank”, “Coca Cola Icecek”, “TBC Bank”, “Total Eren”, “Acwa Power”, “Masdar”, “EdF”, Sovkombank, Ekspobank kabi investorlar, “Rothschilds”, “Lazard”, “JP Morgan”, “Citi”, “SocGen”, “Raiffeisen Bank”, “Deutsche Bank”, “Mizuho”, “Natixis”, Gazprombank, VTB kabi xalqaro moliya maydonida katta nufuzga ega bo‘lgan banklar, “McKinsey”, “BCG” kabi Konsalting va audit firmalari katta qiziqish bildirgan. 1 ming 300 dan ziyod mahalliy va xorijiy iqtisodchilar, hamkor davlatlar vakillari, xalqaro moliya institutlarining mazkur forumga qiziqish bildirgani yurtimizda keng miqyosda olib borilayotgan iqtisodiy o‘zgarishlar jahon hamjamiyati diqqat-e’tiborida ekanidan dalolat beradi. Ikki kun davom etadigan Xalqaro Forum yalpi yig‘ilish bilan boshlanib, yuqoridagi nufuzli mehmonlar ishtirokida iqtisodiy islohotlarning sarhisobi muhokama qilinadi. Mazkur Forumning ikki kunlik dasturidan jami o‘n to‘rtta seksiya joy olgan bo‘lib, unda davlat korxonalari va banklar transformatsiyasi, xususiylashtirish, kapital bozorini rivojlantirish, davlat-xususiy sheriklik loyihalari hamda mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik istiqbollari kabi mavzular qamrab olingan. Shuningdek, nufuzli “Financial Times” nashri bilan “Raqobatbardoshlikni oshirish uchun iqtisodiyotni erkinlashtirish” mavzusida panel muhokamasi bo‘lib o‘tadi va “Financial Times” nashrining onlayn platformalari orqali jonli efirga uzatiladi. Mazkur tadbirni “Financial Times” nashrining “fDi Intelligence” muharriri Yakopo Dettoni olib borib, unda O‘zbekiston hukumati vakillari bilan birga YeTTBning sobiq prezidenti Suma Chakrabarti, Xalqaro moliya korporatsiyasi Vitse-prezidenti Hela Sheyxruxu, Adelaida universiteti professori Richard Pomfret hamda Uzavtomotors bosh direktori Bo Andersen ishtirok etadi. Ta’kidlash joizki, qaysidir ma’noda O‘zbekiston xalqaro tashkilotlar, kompaniyalar va boshqa xorijiy hamkorlar uchun islohotlarni amalga oshirish, global tashabbus va g‘oyalarni muhokama qilish va amalga oshirish bo‘yicha “chorraha”ga aylandi, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Jahon banki Vitse Prezidenti Anna Berde, Osiyo Taraqqiyot banki Vitse prezidenti, Rotshild kompaniyasi Vitse prezidenti va boshqa ko‘plab xalqaro moliya institutlari, investitsiya banklari, xalqaro konsalting kompaniyalari va hamkor davlatlarning yuqori martabali vakillari ishtiroki buning yaqqol isbotidir. Forum ishi davomida iqtisodiy islohotlar natijalari bo‘lgan ellikdan ortiq muhim shartnomalar va kelishuv hujjatlari imzolanishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, ikki kunlik muhokamalar natijasida xalqaro va milliy ekspertlarning kelgusi iqtisodiy islohotlar bo‘yicha fikrlari umumlashtiriladi. Forumda dunyoning yetakchi ekspertlari va tahlilchilari O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan olib borilayotgan islohotlar yangi g‘oyalar uchun muhim zamin bo‘layotganini alohida ta’kidladilar. Ular “Yangi O‘zbekiston – yangi imkoniyatlar” dunyo bo‘yicha ochiqlanib boraverishi va davlatimiz rahbari tomonidan olib borilayotgan islohotlar samarali kechishiga keng imkoniyatlar yaratishiga ishonch bildirishdi. Bir so‘z bilan aytganda mamlakatda ilk bor o‘tkazilayotgan O‘zbekiston Iqtisodiy forumi Yangi O‘zbekiston taraqqiyotida yangi davr boshlanganidan dalolat beradi. Saidmurod Rahimov, O‘zA
– poyoni tosi Tao { toshishi qa qa ipini 1 lari Janna xoni 20601 ai “yna tapa ni i i 2072—06 Sham 2041 — m iq tayyorlashga salalari mo‘lalanii VT 1221—12 “yuzi omi yay quruq qorishma So Tort tayyorlash ru qorishma 2021—45 Mushuslar uchun nari 2046——10 Yangilipga uya mahalotlari —Ye—0401—05 B Eo Sshepi ri qay 25—— kar konshishioner Baji —1—1,0 Sho‘ralar as Xonxormap 2059——977
5 Brokkoli karamini bug`da pishirib, o`simlik yog`i va tuz qo`shib iste`mol qilinadi
Mardon Aslonov Sovet shiishillasi. Sovuq Va ayezti muhitga moslashgan bu turdagi quyonlar asosan Shimoliy o‘lkalarda bokilali. Go‘shtining ta’mi mazali xisoblakati. Katta yoshlagi quyonlarning vazni 5 kgga teng. Bu tur uch oyga yetganla 3-3,5 kg atrofida toshni bosadi. Yevropa kumushi. Ajoyib rangi va mazali ta’mga ega go‘shti bons bu turlagn quyonlar oxirgi vaqtlarla keng tarqalmoqda. Ularning vazni 4-7 kr atrofila bo‘lib. uning imuniteti yuqori bo‘lib, noziktabiatlik xarakteriga ega
Atrofida turgan bariyat ham jim. —Assalom, tug‘gan yurt, muqaddas diyor, Gunohidan kechgil o‘g‘lingii, Vatan. Sepga asrab yurgan bitta gapim bor, Aytmasam o‘zimii kechirolmasman. Andijon qayda-yu Axsikent qayda, Agar janiat bo‘lsa o‘zingsan, yurtim... Bu gaplardan aytgil pe naf, ne foyda, Tuprog‘ingip takror ko‘zimga surtgnm. Ne qilay, pe chora qo‘limdan kelmas, Poytaxtii qaytadan ko‘chirmoq selga. Shoh bo‘lish aslida emasku havas, GYOpr ko‘pi qaytarmiz, ishongil menga. Ko‘llarin ko‘ksiga qo‘yib sipohlar, Tipglar, Umarshayxning ko‘zlarida yosh. Ogoh bo‘la qolsii bu sayrgohlar, Ogoh bo‘la qolsin shu zampi, quyosh. Otga sakrab miidi va bosdi qamchin, Andijopga qarab boradi podshoh. Shunda u birinchi Vataniig kuchip — Apglali, bariyat ham bo‘ldi ogoh. Arkchi" darvozasini katta ochdilar, Bolalar choiqilab chiqdilar peshvoz. Umarshayx poyiga gullar sochdilar, Saf tortib turardi pavkaru sarboz. Otiiis jiloviii tortdi rikobdor" Ko‘ltigiga kirdi savdor" ta’zimda. Qarindosh bolalar chuldirab takror, Atrofini o‘rab oldi bir zumda. Oltip pul ulashib har bittasiga, Umarshayx ichkari tomopi shoshardi. Mast bo‘lib go‘dakipg xingasasiga, Ostopadai uyga qadam tashlardi. Qutlug‘ Nigorbegiu parda ortida, Yopgda chaqaloq Yig‘lar to‘xtamas. U turmoq bo‘larkai, shox gap qotdi-da, Dedi: —Orom oling, begim, iltimos! 1) Arkchi — Apdijon shahridagi Umarshayx arki. «O‘sha ark yoriyda hozir bir ko‘cha bo‘lib, upi andijonliklar Ark ichi deb «yuritadilar. 2) Yog‘iy— yov, dushman degani. 3) Savdor —xos xizmatchi degani. —37—
Humoyun Turdiboyev - O'zbekiston 2017
—Y— }, 41 nay ULAR MLKIDA xilar kunidiydir. XININ NUS tut O‘TGANI ular xaqida xabir beriladi. Ailx Hakikat odobi yonishi sokilganlir ia AJIN HIKIKIR HOK ODA HAR DOIM SiILIDi ka. 1692 — I I aq rna qudratini, qudrilishishi faporarnini, yapni Tus Mia Ashani; qudratli Chistiii; kulraili Puriyatogii; kulratni Unari oyi, KULRITLI ILOHLARING YASDING MK 1421 SUDINI ito Barini (umiliu yiyatli ishxriyer Amsheosinandlarni ia Amshnsilan dosulariin, b Hurdad, AMUrdiad, { nish T aiiia, TU:naruiuD, xit nosini U var, yiriman dindan «goh Hadayish, xurok, zoni na adini, —am mi 0 Ahuri Mazdi, Amshosinandlar, ouyukorad ishayinlar Xakidagi olqini. ofariy va ko‘shiklarni;, Eng ixing rad birlamchi Ash RIDEI MUNLUR BULOISHI PIRLAM CHI ODATI, 1 Minsarling Ma iyul ao‘)zlgil IQ UnIii il), 86 tash-u 4 YISIMALIN, barid Raddaring rad gi Maylur oo‘laii om Nol tiri, Ashdh HaqiquaIiutinig Outun POrligiiii)liyuiiyal alqos, Ham 2, I i? 1 phsinlarimizni Tiyonaddi. Posiloda na pntihoda xam Zinis «Yasa ahu nayri si» deydi menga Otiriaxi Rosiiy; «Avapiyii amor ur yaqo,» OYI porso id dono er. «Tuna HOTAM, U “g i Uning (CHI Zina; Aridahiy, ("apahiy, "Frada Dafshu Nayda Zafishu, Nuparu Baringin, Pularu Charishtiy na Xunyarsa o‘lkilarini olqilgamaq istaylman.
52 sohalaridagi tizimli islohotlarning “yo‘l xaritasi”ga aylanganligi ta’kidlangan.. Ma’ruzada Davlat hokimiyati tizimida mutlaqo yangi institut– O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasi, joylarda Xalq qabulxonalari tashkil etildi. Ushbu tuzilmalar barcha darajadagi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining fuqarolar bilan hamkorlik qilish, aholining eng dolzarb muammolarini hal etishning samarali tizimiga aylanganligi, hokimiyatning xalq saylagan vakillik organlari–parlament, xalq deputatlari kengashlarining mamlakatimiz ijtimoiy-siyosiy hayotidagi roli va ahamiyati tubdan o‘zgarganligi, Oliy Majlis, siyosiy partiyalarning vakolatlari bosqichma-bosqich kengaytirilib borayotganligi,, parlament va jamoatchilik nazorati institutlari mustahkamlanganligi, Sud tizimida,yagona sud amaliyotini ta’minlash uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi va Oliy xo‘jalik sudi birlashtirilganligi,iqtisodiy sohada, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakil instituti ta’sis etilganligi, Konstitutsiyamizning 53-moddasida «Davlat iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik erkinligi, xususiy mulk daxlsizligi va muhofaza etilishining kafolati», deb belgilab qo‘yilgan. Bu fikrning amaliy isboti sifatida joriy yilda milliy valyutamiz–so‘mning erkin konvertatsiyasiga yo‘l ochilganligi, shuningdek, Respublikamizda “Yoshlarga oid davlat siyosati samaradorligini oshirish va O‘zbekiston yoshlar ittifoqi faoliyatini qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida”gi Farmon qabul qilinganligi, jamiyat adolat ustuvorligini yanada mustahkamlash borasida,ijtimoiy adolat–bu siyosiy qarashi, jinsi, millati, tili va diniy e’tiqodidan qat’i nazar, qonun oldida barcha fuqarolarning tengligini ta’minlashdir. Bu–ta’lim, tibbiyot va boshqa sohalardagi imkoniyatlar tengligidir. Bu–kafolatlangan mehnat faoliyati erkinligi, mansab lavozimlari bo‘yicha ko‘tarilib borishdagi imkoniyatlar tengligidir. Eng muhimi, bu–keksa avlod vakillari va ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolar to‘g‘risidagi g‘amxo‘rlikdir deb ta’kidlab o‘tdi. Ushbu yuqoridagi fikr va mulohazalardan ko‘rinib turibdiki, bugun biz kuchli davlatdan-kuchli fuqarollik jamiyati sari borar ekanmiz, mustaqil Respublikamizda yoshlar ongida millatlararo totuvlik, diniy bag‘rikenglik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik, milliy o‘zlikni anglash, Ozod va obod Vatan, erkin va farovon jamiyatni barpo etishimizda, jamiyat manfaati, kelajagi, barqarorligi, taraqqiyoti uchun xizmat qiladigan qadriyatlarni yoshlarimiz ongiga kengroq singdirib borishimiz zarur. Qadriyatlarning mohiyati, mazmuni, namoyon bo‘lish shakllar bilan bog‘liq muammolarning tahlili uzoq tarixga ega. Kishilar qadim zamonlardanoq o‘zlarini o‘rab turgan olam, undagi narsa, voqea va hodisalar, odamlar o‘rtasidagi munosabatlarga baho berganlar, ularning qadri to‘g‘risida fikr yuritganlar. Zamonlar o‘tishi, jamiyat rivoji davomida bu boradagi muammolar ko‘paygan, ularni hal qilishning ahamiyati ortavergan. Qadriyatlar
8-MAVZU: SIYOSIY ELITA VA SIYOSIY YETAKCHI (LIDER) 8.1. Siyosiy elita. Siyosiy yetakchi tushunchasi hamda siyosiy boshqarish va siyosiy rahbarlik Sotsial-siyosiy fanlarda va unga tegishli lug‘atlarda doxiy, arbob, elita, yetakchi (lider), rahbar kabi tushunchalar mavjud. Ular bir ma’nodagi turdosh so‘zlarmi? Doxiy favqulodda zexn va zakovat, eng yuqori va har taraflama imteliktuat rivojlangan iste’dodli qishilardir. Ular odatda qomusiy bilm egalari bo‘lishadi, lekin ular ko‘p sohalarning bittasida kuyoshdek yarqirab turadi. M: MuhammadMuso Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayxon Beruniy, Farobiy, Ibn Sino, Mirzo Udug‘bek, Alisher Navoiy. Arbob-davlat arbobi, xizmat ko‘rsatgan fan arbobi. Amir Temur buyuk davlat arbobi vah.k. "Elita" - Jotinchadan olingan bo‘lib - "eng yaxshi". "saralangan", "tanlangan" degan ma’nolarni anglatib, u har qanday ijtimoiy tuzilmaning hokimiyatni monopoliya qilishga qobil bo‘lgan yuqori qismi, imtiyoz qatlami. boshqaruvchi ozchilik demakdir. XX asr boshlarida politolog olimlar G.Moska, R.Mixele siyosiy jarayonlarda yuqori tabaqaning roli masalasini tizimlashtirishga harakat qilganlar. Elitizimning qoidasi shundaki barcha turdagi jamiyat o‘zing ichki tuzilishiga ko‘ra ikkita sinfga bo‘linadi, boshqaruvchi kamchilikka (hukmron elita, hukmron sinf. siyosiy sinf) va ko‘pchilik boshqariladigan (olamon, omma, xalq). Ko‘pchilik G‘arb sotsiologlari etita tarkibidagi hokimiyatli-siyosiy guruhlarni kiritadilar. Siyosiy yetakchi (lider) -mamlakat taraqqiyotida muhim rol o‘ynaydigan, siyosiy jarayonlarga va vaziyatlarga ta’sir ko‘rsata oladigan jamiyatning, muayyan ijtimoiy guruhning, tashkilotning obro‘li shaxsidir. Hozirgi zamon siyosiy fani siyosiy elita deganda son jihatdan ko‘p bo‘lmagan imtiyozli guruhni ya’ni faol siyosiy faoliyatni olib borish-uchun zarur imkoniyatga ega bo‘lgan va siyosiy hokimiyat yordamida qarorlarni qabul qilishga va amalga oshirishga to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki bilvosita ta’sir ko‘rsatishga qodir guruhni tushunadi. Elita nazariyasiga munosib xissa qo‘shgan olimlardan biri G.Moskadir.U XIX asrning oxirida siyosiy fanni shakllanish davrida ushbu jarayonga munosib xissa qo‘shganlar bilan bir safda bo‘lgan. Moska "Siyosiy fan asoslari" asarida o‘zining siyosiy kontseptsiyani bayon etgan. Shu kontseptsiyaga ko‘ra jamiyat ikki sinfga bo‘linadi: boshqaruvchi sinf va 114
qaytolmay armonda yurgan kishilarda bo‘ladi. U xususan «Farg‘otsa» so‘zini tilga olganda allanechuk bo‘lib ketadi, labidan bol tomadi. Bu uning Farg‘ona haqida birinchi so‘rashi emas. Tunov kunlari ham bir-ikki so‘ragan edi. , Farg‘onada yaqin kishisi bormi? O‘zi ham o‘shalarga o‘xshab ketadi, deb o‘yladi u. Ota-onasi o‘sha yog‘ga evakuadiya bo‘l-ganmi desa, opasi o‘lgan, otasi harbiy, davlat xavfsizligi organlarida ishlarmish. Nechun-u Farg‘onani bunchalik ko‘p so‘raydi" Har holda bu bejiz emas! v —Farg‘onada bosmachilar izg‘igan davrlarni siz bilmassiz-a —Yo‘q. —Xalq juda betinch bo‘lgan deyishadi. Butun-butun qishloqlar yonib ketgan ekan. Boysunda Ibrohimbek ush-, lapg‘ach, uning so‘rog‘ida dadam ishtirok etgan. U vaqtda, meni kichkipa qiz bola edim. Ko‘zlaridan qon tomadi, deydi... Bir kuni Elmurod yarasini bog‘glatgani kechkeldi. O‘sha ko‘pi polk shtabida majlis bo‘lgandi. Avvaliga u Anna Ivanovnani bezovta qilishni ep ko‘rmadi. Biroz o‘ylanib turdi. Kecha ham bormaganini (kecha borishi kerak edi) eslab «yoyaram bugun ham tuni bilan og‘rib chiqmasin» degan fikrda borishga qaror qildi. U ko‘prikdan o‘tishi bilan o‘sha tomondan kelayotgan Murzinga ko‘zi tushdi. Murzinning su yerto‘laga» serqatnov ekanini bilardi. Ko‘ngilning bu yer front ekani bilan qanchalik ishi bor! Tabiatning yozilmagan shuncha ko‘p qonunlari borki, ular vaqti bilan bizni o‘zlariga bo‘y-supishga majbur etadilar Murzis Elmurodni ko‘rib chetga burildi. Pastlikka tushib ketdi. Bir ozdan keyin u yerdap bosh ko‘tarib, El-murodii kuzatdi. Olmurod buni payqadi. «Bu pima ten-TAK?» deb ko‘pglidan o‘tkazdi, lekis ortiqcha ahamiyat bermay, beparpog‘itsa Ayna Ivdionia yerto‘lasiga o‘tib ketdi. Yerto‘laga kirayotib, Murzin tomonga ko‘z qirini tashladi: Murzin esa hamon o‘sha tepalik orqasidan o‘g‘rincha qarab turardi. Bu nima qilgani bo‘ldi) deb o‘yladi yasha. Murzinning yuragi «g‘up-gup» ura boshladi. O‘zinishg-bugun Kravsova tomonidan sovuqqina kutib olinganini esladi. Esladi-yu, tiligacha muzlab. ketdi. SXm... gan bu yoqda ekan-da e dedi qo‘lini musht qilib. U joyida qotib - qoldi. Yo‘liga ketish xayoliga kelmasdi. Pastlikdan chiqib, Elmurodning izidan ketdi. Nariroq borib to‘xtadi. O‘g‘riga o‘xshab atrofga bir sidra nazar tashlab, Kravsova. yerto‘lasining orqa tomoniga o‘tdi. Hademay qosh qoraydi. Yerto‘lada sham yondi. Murzin yerto‘laning bosh tomonidagi tutun chiqishi uchun qo‘yilgan tuynukka quloq tutib yotdi. U yerdan yerto‘lanipg bir burchagigina ko‘rinardi, xolos. O‘n minutcha jim o‘tdi. Bu orada Annaning «qotibdi» de-tani eshitildi. Nimadir qirsilladi. Bir ozdan keyin bir sanitar yerto‘laga kirdi, vrach bilan pimalarnidir ganlashdi. Uning xirildoq ovozini eshitolmadi. Elmurod ungami, Anna Ivanovnagami (sanitarga bo‘lsa kerak) sensirab gapirdi: —Soyangga qarab bo‘y o‘lchamat Sanitar chiqib ketdi. Anna Ivatsovia dedi: —Tuzalib qolibdi. Ikki marta kelsaigiz — vassa-lom! Lokip vaqti-vaqtida. — Kochiksam bo‘lmaydimiy —Bo‘lmaydi. Murzinning ko‘z oldiga shu gapdan keyin Anpaning schilib kulayotgani keldi. «Xo‘mrayish bizga-yu, tabassum unga asrab qo‘yilgan ekan-da Yaxshi! Yaxshi!» dedi ichida Murzin. Yanada yerga qapishdi. Uning butun vujudi quloqqa aylanib ketgan edi. Tun salqinini sezmas, aksincha, terlab ketgan edi. Ko‘ylagining ikki kuragi o‘rtasi chip-chip badaniga yopishardi. — O0, vaqt ketib qolibdi-ku,—dedi Elmurod. (U soatiga qaradi shekilli),—men boray. Bugun juda charchadim. ——Qayoqqa shoshasiz. Borasiz-da) Gitara chalib beraymi, charchagan bo‘lsangiz Elmurodning nima deganini Murzin eshitolmadi. Bir ozdan keyin, gitaraning torlari titradi. Mayin, yoqimli ohang tuynukdan buralib chiqayotgandek bo‘ldi. Bu kuy tugagach, Anna so‘ramasdan boshqa kuyni boshlab yubordi. Bu kuy Murzinga tanish o‘sha, o‘sha mungli, fojia faryodlari bilan tugallanadigan kuy edi. «Bu kuy bilan bir vaqtlar mening ko‘nglimni ovlagan eding, endi unikiga tuzoq qo‘yayapsanmi?» deb ko‘nglidan o‘tkazdi Murzin. —Rahmat, Anna Ivapovna: Xayr, yaxshi tushlar ko‘rib yoting—dedi Elmurod. Murzin yotgan yeridan irg‘ib turib yugura ketdi. Uzoqdan yerto‘la og‘ziga ko‘z tikdi. Bir ozdan keyin Elmurod, uning ketidan shinelini yelkasiga solib Anna Ivapovna chiqdi. Ular gaplashib, ancha yergacha borishdi. Keyin to‘xtashdi. Yana nimalarnidir so‘zlashishdi. Murzin qancha urinmasin, birorta so‘zni eshitolmadi. Unga faqat ma’-posiz g‘o‘pg‘illash yetib kelardi. Birdan Anna Ivanovna o‘zining jarangdor tovushi bilan qah-qah urib qoldi. El-murodping kulgini bosib: «Shunaqa maqtapchoq har vaqt bekorchiga o‘yinchoq ) degani Murzingacha yetib keldi. Ular asralishdi. Ania Ivanovnaning mayda qadam bilan dikillab orqaga qaytishidan uning bu uchrashuvdan juda xursand ekani ko‘rinib turardi. Juda bo‘lmagapda Murzin shunday deb o‘yladi. U juda shoshib qolgan edi. Yo‘lini to‘sib chiqay dedi-yu, qandaydir ichki bir kuch unga yo‘l qo‘ymadi. Anpa Ivanovpa yerto‘laspga kirib ketgupcha uni kuzatib" bordi. Kirib ketgach ham ko‘zini u eshikdan ololmay qarab qoldi. U qarama-qarshi o‘ylar to‘fonida g‘arq edi. Og‘ir yuq ko‘targan kishiday arang o‘tirgan yeridan qo‘zg‘aldi. O‘ping tabiati tirriq. Ko‘pg‘liga tasalli beradigan biror bahopa topolmasdi. KNahotki uni sevib qolgan?) —shu fikri boshida guvillardi. U, shu kechasi kasal kishidek ingray-ingray zo‘rg‘a uxlagan bo‘lsa ham, ertalab tiniqib turdi. Mudhish tush ko‘rgapga o‘xshardi. Mashg‘ulotga ketdi. Lekin kech tushishi bilan yapa ko‘ngli g‘ashlana boshladi. Tun uning qalbiga chCho‘kayotganga o‘xshardi: Anna Ivanovna yerto‘lasiga borishga oyog‘i tortmasdi, izzat-nafsini birov berahmlarlcha toptayotgandek ko‘rindi. Shtabga borib, avval Elmurodning ko‘zlariga boqmoqchi, gumoniga yarasha biror ma’no topmoqchi bo‘ldi. Shtabga ketdi. Elmurod yo‘q edi. Yolg‘iz Yo‘ldosh polk shtabiga ma’lumot tayyorlardi. Murzipni ko‘rib, ishdan boshini ko‘tardi-da: Shor « -—–Nega rotangiz haligacha bugungi ma’lumotni bermadi) —dedi. Vir ozdan keyin yana gapirdi: —Kombatni ko‘rdingizmi" Sizpi yo‘qlagandi. «?! «? - Yo‘q. Pima ishi bor ekani —Bilmadim. « Murzin shtabdan chiqdi. Nimaga kerak bo‘lib qoldim ekan) Kravsovani butunlay egallash uchun tirnoq orasidan kir qidirib, uni obro‘sizlantirmoqchi shekilli JKetmaydi . Shira Rotasiga qaytishi bilan rota pisari: – —Men sizni qidirib yuribman, o‘rtoq leytenant. Bu-tungi ma’lumotga imzo chekib yuboring, —dedi. – .Murzin. o‘qimasdanoq Qo‘l qo‘ydi. Pisarv undagi bun- . 184 X
1. Quyidagi jumlalarni o‘zbek tiliga tarjima qiling. aaa oa a at ii 2 YЗ nani KOPHИ Har INING NN A ayna aga a ич dior 9 i Qi ypaн yazi Я.a AA ar OYI alami i 38 i ai YШA Ш 259 g Шy 2 aa) i 10 ii ai g lai A i g ai a ia a U A a 2. Quyidagi gaplarni arab tiliga tarjima qiling: 1. O‘zbekiston so‘g‘liqni saqlash vazirligi ogohlantiradiki, chekish so‘g‘liq uchun havflidir. 2. Birinchi kurs tolibasi arab tilida o‘qish yo‘zishdan ko‘ra qiyinroq ekanini aytdi. 3. Institutimiz rektori o‘tgan haftada vazirlikka bo‘rib kelganini bilamiz. 4. Siz (mn) bilan bir guruhda o‘qiyotgan dugonangiz aytdiki, arab tilini universitetga kirmasingizdan ilgari mustaqil o‘rgangan ekansiz. 5. Mashhur ingliz yo‘zuvchisi yo‘zadiki, arab tili o‘rta asrlarda ilm-fan tili hisoblangan. 6. Oshhonada bizga ovqat tayyorlayotgan onam sezdilarki, biz darsga juda shoshilib turibmiz. 7. Rektoratdan ma’lum qilishlaricha, universitetimiz uchun yangi o‘quv korpusi qurilishi kelasi yilda bo‘shlanarmish. 8. Bu do‘konning arzon ekanini bildim. 9. Sadoqatning aqlli va chiroyli qiz ekanini eshitdim. 10. Mahmud darsga kelganini aytdi. Cc " «Buyi O.н iga " mavzuida suhbat. » D 1. Quyidagi so‘zlardan gap tuzing: ҚEP aTA A EYI aNa A u ar ANA A ano шy Aш ii SH ai CY (9) coдa c20) 4 2. Quyidagi so‘zlarning birligini toping:
" Barletta —–Italiyaning Adrnatik dengizi sohilidagi port shahri, (Garj.) 2 Apuliya —Italiyaning janubidagi viloyat; Barletga shahri ham shu viloyatga joylashgan. (Tarj.) : www.ziyolb com kutubxonasi
gapiradigan hech nima y; Ozaqat ko‘zlaringii alang-man she i. Irina erta langni kuylasin. Hol-jonim qol 9 Arina xonaga sharpasiz kirib kelardi va uning ko‘rpasi yopiga oyoq tomondan o‘tirardi. Unga ko‘z tashlamasdan inqillab-sinqil-lab, esiab-esnab, boshini sarak-sarak qilib, salmoqlab, unga shaytonlar haqida gapirib berardi. Shaytonlarning urug‘i ko‘p. O‘rmonda ajinalar bor edi. Mixaylovskoyedagi janoblar uyining orqasida, tegirmondan quyiroqda bobong Osip Abramovichishg yaqinidagi ko‘lda suv jini bor edi, uni qizlar ko‘rishgan. Tpu-toryeda alvasti yashagan, u oddiygina edi, hamma ko‘rgan uni. U hay-huylashga usta edi. Bobong Osip Abramovichnikida bir cho‘tir viz maymuijon tergani borgan. Oti nima edi—e, baribir emaski, o‘zi esga olishning hojati ham yo‘q: o‘sha bilan-u hay-huylashib turib, qitiqlay boshlabdi. Kulaverib joni (uzilayozibdi. Mana siz, otaxonim Aleksandr Sergeezich, uxlamay Ko‘ringachi, sizni ham tiklaydi. Obbo, jin bo‘lmasa, alvasti-da. O‘sha yerlardan u b kelgan-da u. Ana, mo‘rining ichida ingichka q lib ashula aytyapti: uxlang, otaxonim Aleksandr Sergeevich, uxlang, omi, tezroq, bo‘lmasa, tunlari hammaning tinkasini quritib yu apami —bu. ’ingizni ham charchatdingiz, agani ham, meni, Mixaylovskov taraflik o‘zingizning alvastingizni ham.
Bosh sahifa / Statistik va tahliliy ma‘lumotlar / 2014 yil bo‘yicha / Qishloq xo’jaligi 2014 yilning yanvar-martida qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish amaldagi narxlarda 62,1 mlrd. so’mni va 2013 yilning shu davriga nisbatan 106,2 foizni tashkil qildi. Qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 6,6 mlrd. so’mni (2013 yil yanvar-martiga nisbatan 93,9 foiz), chorvachilik mahsulotlari 55,5 mlrd. so’mni (108,0 foiz) tashkil etdi. Qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 10,6 foizni, chorvachilik mahsulotlari 89,4 foizni tashkil qildi. Chorvachilik. 2014 yilning 1 aprel holatiga o’tgan yilning shu davriga nisbatan yirik shoxli qoramollar 102,1 foizga (jami 863,7 ming boshni tashkil qildi), shu jumladan sigirlar 100,9 foizga (265,2 ming bosh), qo’y va echkilar 104,6 foizga (886,6 ming bosh), parrandalar 107,9 foizga (2778,7 ming bosh) ko’paydi. 2014 yilning yanvar-martida barcha toifadagi xo’jaliklarda 12,1 ming tonna tirik vaznda go’sht (o’tgan yilga nisbatan 107,1 foizga ko’p), 37,9 ming tonna sut (107,6 foizga ko’p), 48,7 mln. dona tuxum (115,6 foizga ko’p) yetishtirildi. Barcha hududlarda chorvachilik mahsulotlari (go’sht, sut, tuxum) ishlab chiqarishning o’sishi asosan dehqon va fermer xo’jaliklari hisobiga bo’lib, go’sht ishlab chiqarish umumiy hajmida ularning ulushi 98,6 foizni, sut ishlab chiqarishda 97,6 foizni, tuxum ishlab chiqarishda 89,2 foizni tashkil etdi. Fermer xo’jaliklari. 2014 yilning 1 aprel holatiga fermer xo’jaliklarida 34,6 ming bosh yirik shoxli qoramol, shu jumladan 12,3 ming bosh sigir, 33,3 ming bosh qo’y va echkilar, 182,7 ming bosh parrandalar mavjud bo’lib, 2013 yilning yanvar-martiga nisbatan yirik shoxli qoramollar soni 98,9 foizni, qo’y va echkilar 100,6 foizni, parrandalar 103,4 foizni tashkil etdi. Fermer xo’jaliklarida asosiy qishloq xo’jalik mahsulotlarini ishlab chiqarish quyidagicha ifodalanadi: 2014 yilning yanvar-iyunida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish amaldagi narxlarda 301,6 mlrd. so‘mni va 2013 yilning shu davriga nisbatan 106,5 foizni tashkil qildi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 125,9 mlrd. so‘mni (2013 yil yanvar-iyuniga nisbatan 104,6 foiz), chorvachilik mahsulotlari 175,7 mlrd. so‘mni (108,0 foiz) tashkil etdi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 41,7 foizni, chorvachilik mahsulotlari 58,3 foizni tashkil qildi. Chorvachilik. 2014 yilning 1 iyul holatiga o‘tgan yilning shu davriga nisbatan yirik shoxli qoramollar 102,9 foizga (jami 867,9 ming boshni tashkil qildi), shu jumladan sigirlar 102,6 foizga (266,3 ming bosh), qo‘y va echkilar 102,6 foizga (878,8 ming bosh), parrandalar 110,2 foizga (2845,0 ming bosh) ko‘paydi. 2014 yilning yanvar-iyunida barcha toifadagi xo‘jaliklarda 30,8 ming tonna tirik vaznda go‘sht (o‘tgan yilga nisbatan 107,4 foizga ko‘p), 87,8 ming tonna sut (106,8 foizga ko‘p), 89,9 mln. dona tuxum (121,2 foizga ko‘p) yetishtirildi. Barcha hududlarda chorvachilik mahsulotlari (go‘sht, sut, tuxum) ishlab chiqarishning o‘sishi asosan dehqon va fermer xo‘jaliklari hisobiga bo‘lib, go‘sht ishlab chiqarish umumiy hajmida ularning ulushi 98,9 foizni, sut ishlab chiqarishda 97,9 foizni, tuxum ishlab chiqarishda 89,5 foizni tashkil etdi. Fermer xo‘jaliklari. 2014 yilning 1 iyul holatiga fermer xo‘jaliklarida 34,2 ming bosh yirik shoxli qoramol, shu jumladan 12,2 ming bosh sigir, 32,3 ming bosh qo‘y va echkilar, 191,1 ming bosh parrandalar mavjud bo‘lib, 2013 yilning yanvar-iyuniga nisbatan yirik shoxli qoramollar soni 96,6 foizni, qo‘y va echkilar 92,6 foizni, parrandalar 104,8 foizni tashkil etdi. 2014 yilning yanvar-sentyabrida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish amaldagi narxlarda 861,1 mlrd. so‘mni va 2013 yilning shu davriga nisbatan 105,6 foizni tashkil qildi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 452,7 mlrd. so‘mni (2013 yil yanvar-sentyabriga nisbatan 103,4 foiz), chorvachilik mahsulotlari 408,4 mlrd. so‘mni (108,3 foiz) tashkil etdi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 52,6 foizni, chorvachilik mahsulotlari 47,4 foizni tashkil qildi. Dehqonchilik. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, barcha toifadagi xo‘jaliklarda joriy yil hosili uchun qishloq xo‘jalik ekinlarining umumiy maydoni 218570 gektarni tashkil qildi. Jumladan, 2014 yilning 1 iyul holatiga don va dukkakli don ekinlari bilan band bo‘lgan ekin maydoni 74180 gektar, paxta ekin maydoni 94700 gektar, kartoshka 4073 gektar, sabzavot ekinlari 9881 gektarni, poliz 8709 gektarni, ozuqa ekinlari 22130 gektarni, moyli ekinlar 4780 gektarni va boshqa turdagi ekinlar 117 gektarni tashkil qildi. Hosil yig‘imi. 2014 yil 1 oktyabr holatiga barcha toifadagi xo‘jaliklar tomonidan 157,7 ming tonna boshoqli don ekinlari, shundan 157,4 ming tonna bug‘doy ishlab chiqarildi. Barcha toifadagi xo‘jaliklarda 30,2 ming tonna kartoshka qazib olindi (2013 yilga nisbatan 102,5 foizga ko‘p), 134,7 ming tonna sabzavot (108,8 foizga ko‘p) yig‘ib olindi, 70,3 ming tonna poliz ekinlari (105,7 foizga ko‘p), 23,3 ming tonna meva va rezavorlar (108,9 foizga ko‘p) va 3,2 ming tonna uzum (108,4 foizga ko‘p) yetishtirildi. Chorvachilik. 2014 yilning 1 oktyabr holatiga o‘tgan yilning shu davriga nisbatan yirik shoxli qoramollar 102,2 foizga (jami 866,5 ming boshni tashkil qildi), shu jumladan sigirlar 100,1 foizga (266,8 ming bosh), qo‘y va echkilar 100,9 foizga (876,9 ming bosh), parrandalar 106,7 foizga (2803,3 ming bosh) ko‘paydi. 2014 yilning yanvar-sentyabrida barcha toifadagi xo‘jaliklarda 58,2 ming tonna tirik vaznda go‘sht (o‘tgan yilga nisbatan 107,8 foizga ko‘p), 161,9 ming tonna sut (108,0 foizga ko‘p), 125 mln. dona tuxum (120,9 foizga ko‘p), 0,8 ming tonna jun (104,9 foizga ko‘p) yetishtirildi. Barcha hududlarda chorvachilik mahsulotlari (go‘sht, sut, tuxum) ishlab chiqarishning o‘sishi asosan dehqon va fermer xo‘jaliklari hisobiga bo‘lib, go‘sht ishlab chiqarish umumiy hajmida ularning ulushi 99,0 foizni, sut ishlab chiqarishda 98,2 foizni, tuxum ishlab chiqarishda 93,4 foizni tashkil etdi. Fermer xo‘jaliklari. 2014 yilning 1 oktyabr holatiga fermer xo‘jaliklarida 34,0 ming bosh yirik shoxli qoramol, shu jumladan 12,1 ming bosh sigir, 32,1 ming bosh qo‘y va echkilar, 191,1 ming bosh parrandalar mavjud bo‘lib, 2013 yilning yanvar-sentyabriga nisbatan yirik shoxli qoramollar soni 98,3 foizni, qo‘y va echkilar 92,0 foizni, parrandalar 104,1 foizni tashkil etdi. 2014 yilning yanvar-dekabrida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish amaldagi narxlarda 1097,3 mlrd. so‘mni va 2013 yilning shu davriga nisbatan 106,1 foizni tashkil qildi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 533,2 mlrd. so‘mni (2013 yil yanvar-dekabriga nisbatan 104,1 foiz), chorvachilik mahsulotlari 564,1 mlrd. so‘mni (108,1 foiz) tashkil etdi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 48,6 foizni, chorvachilik mahsulotlari 51,4 foizni tashkil qildi. Dehqonchilik. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, barcha toifadagi xo‘jaliklarda joriy yil hosili uchun asosiy maydonlarda qishloq xo‘jalik ekinlarining umumiy maydoni 229762 gektarni tashkil qildi. Jumladan, 2015 yilning 1 yanvar holatiga don va dukkakli don ekinlari bilan band bo‘lgan ekin maydoni 82994 gektar, paxta ekin maydoni 94700 gektar, kartoshka 4338 gektar, sabzavot ekinlari 10543 gektarni, poliz 9172 gektarni, ozuqa ekinlari 22585 gektarni, moyli ekinlar 5242 gektarni va boshqa turdagi ekinlar 188 gektarni tashkil qildi. Hosil yig‘imi. 2015 yil 1 yanvar holatiga barcha toifadagi xo‘jaliklar tomonidan 161,9 ming tonna boshoqli don ekinlari, shundan 161,7 ming tonna bug‘doy ishlab chiqarildi. Barcha toifadagi xo‘jaliklarda 44,7 ming tonna kartoshka qazib olindi (2013 yilga nisbatan 113,3 foizga ko‘p), 227,5 ming tonna sabzavot (112,9 foizga ko‘p) yig‘ib olindi, 106,0 ming tonna poliz ekinlari (107,3 foizga ko‘p), 36,8 ming tonna meva va rezavorlar (111,3 foizga ko‘p) va 5,3 ming tonna uzum (118,7 foizga ko‘p) yetishtirildi. Chorvachilik. 2015 yilning 1 yanvar holatiga o‘tgan yilning shu davriga nisbatan yirik shoxli qoramollar 101,2 foizga (jami 871,7 ming boshni tashkil qildi), shu jumladan sigirlar 100,3 foizga (269,3 ming bosh), qo‘y va echkilar 100,5 foizga (876,9 ming bosh), parrandalar 102,6 foizga (2849,8 ming bosh) ko‘paydi. 2014 yilning yanvar-dekabrida barcha toifadagi xo‘jaliklarda 82,7 ming tonna tirik vaznda go‘sht (o‘tgan yilga nisbatan 107,2 foizga ko‘p), 296,5 ming tonna sut (109,0 foizga ko‘p), 185,9 mln. dona tuxum (113,3 foizga ko‘p), 1,1 ming tonna jun (101,9 foizga ko‘p) yetishtirildi. Barcha hududlarda chorvachilik mahsulotlari (go‘sht, sut, tuxum) ishlab chiqarishning o‘sishi asosan dehqon va fermer xo‘jaliklari hisobiga bo‘lib, go‘sht ishlab chiqarish umumiy hajmida ularning ulushi 99,0 foizni, sut ishlab chiqarishda 98,7 foizni, tuxum ishlab chiqarishda 91,2 foizni tashkil etdi. Fermer xo‘jaliklari. 2015 yilning 1 yanvar holatiga fermer xo‘jaliklarida 33,5 ming bosh yirik shoxli qoramol, shu jumladan 12,0 ming bosh sigir, 32,4 ming bosh qo‘y va echkilar, 154,7 ming bosh parrandalar mavjud bo‘lib, 2013 yilning yanvar-dekabriga nisbatan yirik shoxli qoramollar soni 95,4 foizni, qo‘y va echkilar 92,0 foizni, parrandalar 81,0 foizni tashkil etdi. Ko'rib chiqildi: 10435

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.