Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Ramosning «Real» bilan tuzgan shartnomasi 2023 yilgacha uzaytirilishi mumkin «Real» sardori Serxio Ramos ko`p ehtimol bilan shartnomasini uzaytiradi, deb yozadi El Espanol. Manbaga ko`ra, himoyachi madridliklar bilan 2023 yilgacha mo`ljallangan yangi shartnoma tuzishga juda yaqin. Ispaniyalik futbolchining maoshi koronavirus pandemiyasidagi inqiroz tufayli 10 foizga qisqaradi va yiliga 12 mln evroni tashkil qiladi. Ta`kidlanishicha, Ramosga «Real»dan bo`lgan taklif yagona bo`lib turibdi. Boshqa klublardan aniq taklif yo`q. Ma`lumot o`rnida, Ramos «Real»da 2005 yildan beri harakat qiladi. U bu mavsumda La Ligada 14ta bahsda 2ta gol urdi.
Bolalikdan erkin, erka bo‘lgan, asralgan, qadrlangan, royiga borilgan inson shu mehr-muhabbat, go‘zal oqibat tufayli ham yaxshi inson bo‘lib voyaga yetar ekan Farzandlarining xotirlashicha, Rauf aka uyiga kimdir eshigini taqillatib kelsa, “Kim u, yaxshi odam” deb qarshilar ekan
Mashhurlar qizil yo‘lak, konsert va kino premyeralarda ishtirok etish uchun har doim o‘z obrazlarining har bir elementiga e’tiborli bo‘ladi Ko‘pincha ularning liboslari, bezaklari, taqinchoqlari nimanidir “so‘zlaydi” Masalan, “Matritsa” filmining yulduzi kartinaning oxirgi qismi premyerasiga hammaga tanish bo‘lgan kodli libosda kelgan; Keyt Middlton shahzoda Filippning xotirasi hurmati uchun maxsus palto modelini tanladi; Adel o‘zining ziraklari bilan yangi hayotning boshlanishini belgiladi Kerri-Enn Moss“Matritsa” filmlar seriyasida Triniti rolini ijro etgan Kerri-Enn Moss film premyerasida nafis libosda chiqdi Aktrisaning ko‘ylagi shunchaki chiroyli kashtado‘zlik emas edi Obrazda “Matritsa”ning ramziy kodini taqlid qilish uchun ko‘ylakning etak qismi yashil va kumush rangli pistonlar bilan bezatilgan Megan MarklMegan Markl 2021-yil may oyida Global Citizen xayriya konsertida ishtirok etdi va unda nutq so‘zladi Tadbir uchun gersoginya gul, zirak, soat, bilaguzuk va marjonlardan iborat qizil ko‘ylakli obrazni tanladi Marklning zargarlik buyumlaridan biri oddiy emas, balki qandaydir ma’noni anglatar edi Meganning bo‘ynida feministik harakat belgisi shaklidagi marjonda siqilgan musht, kurash va qarshilik, aylana ichidagi ko‘zgu Venera – ayol ramzi sifatida tasvirlangan Spayk Li“Oskar” sovrindori va basketbol ishqibozi Spayk Li 92-Oskar mukofotini topshirish marosimiga Lakers klubidan ilhomlangan holda binafsharang kostyumda keldi Rejissorning kostyumida tillarang bezaklar hamda 2 va 4 raqamlari naqshlangan edi Bu ko‘rinish Los-Anjeles Lakers klubining 24-raqamni kiygan afsonaviy o‘yinchi Kobi Brayantga bo‘lgan hurmat edi Keyt MiddltonDekabr oyida Keyt Middlton xayriya konsertida xalq oldiga qizil bantli nafis ko‘ylak-paltoda chiqdi Albatta, tanlov biron bir sababga ko‘ra bo‘lgan, xuddi shu palto, lekin qora rangdagisini, shahzoda Filipp bilan vidolashuv paytida gersoginya kiygan edi Bu bilan Keyt oilaviy qadriyatlar muhimligini ta’kidladi va shahzoda Filipp oilasining qalbida abadiy qolishini eslatdi Xoakin Feniks“Joker” filmidagi bosh roli uchun “Oltin globus”ni qo‘lga kiritgan aktyor Xoakin Feniks Stella McCartney libosida qizil yo‘lakka chiqdi Marosimdan so‘ng dizayner o‘zining Twitter sahifasida Feniksni mukofot bilan tabrikladi va aktyor 2020-yilgi mukofotlar mavsumining barchasida ham bu kostyumni kiyishini aytdi Xoakin Feniks va uning dizayneri Stella McCartney kiyim-kechaklarning haddan tashqari ko‘p ishlab chiqarilishining atrof-muhitga salbiy ta’siri muammosiga e’tibor qaratish uchun shunday qilishga qaror qildi Elizabet Teylor1992-yilda Elizabet Teylor “Oskar” marosimida juda katta taassurot qoldirgan kichik aksessuar – qizil tasma bilan chiqdi U eng yaxshi kino mukofoti bilan taqdirlangan kechada odamlar uning ajoyib taqinchoqlari va tashqi ko‘rinishi haqida emas, birinchi navbatda uning oq libosiga taqilgan qizil tasma haqida gapirib, butun dunyo e’tiborini OITSga qarshi kurashga qaratdi AdelAdelning “Adel bilan oqshom” dasturidagi liboslari ramziy ma’noga ega edi Qo‘shiqlarni ijro etish paytida xonanda libosini almashtirdi va qo‘lida Los-Anjeles tatuirovkasi va Saturn sayyorasi ko‘rinishidagi ziraklarni taqib oldi Adelning so‘zlariga ko‘ra, tatuirovka Saturn Quyosh atrofida to‘liq aylanishini yakunlagan va sayyora biz tug‘ilgan paytdagi holatga qaytgan asosiy astrologik hodisaga ishora qiladi Bu hayotdagi muhim daqiqalarning boshlanishi va tugashini belgilaydi Bu sodir bo‘lganda, hayotimizni tubdan o‘zgartirishi mumkin Shunday qilib, bu qo‘shiqchi uchun yangi hayotning boshlanishiga bir ishora edi Bleyk LayvliEhtimol, ko‘pchilik e’tibor bermagandir, ammo Bleyk Layvli “Oddiy iltimos” filmining premyerasidagi obraz u o‘ynagan qahramonning uslubiga to‘liq mos keladi Deyarli butun film davomida bosh qahramon ham faqat shim va kostyum kiygan Mavzuga doir:
· rolya biosinteza podobnыe dopuщeniya predstavlyayutsya neve royatnыmi. Inache govorya, obe instruktivnыe teorii protivo rechat geneticheskoy formule, xarakterizuyuщey normalnыy potok informatsii: DNK-RNK - belok. Autometka ni raz-u ne bыla dokazana. Teoriya takje ne soglasuyetsya s faktom odna kletka-odno antitelo i dinamikoy nakopleniya an titeloprodutsiruyuщix kletok. Potrebovalos sozdaniye novыx teoriy immuniteta, uchitы vayuщix dannыe sovremennoy biologii i immunologii. V 1955 g. N. Yerne vozrodil prinsip P. Erlixa o predsu щestvovanii v kletkax sposobnosti sintezirovat spetsifi cheskiye strukturы-antitela do kontakta s antigenom. Bыla sozdana teoriya yestestvennogo otbora. Poskolku instruktivnaya rol maloveroyatna, N. Yerne predpolojil, chto kajdaya kletka-produtsent u-globulinov spontanno vыrabatыvayet bolshoy nabor molekul, xarakteri· zuyuщixsya raznыmi spetsifichnostyami. V etom nabore vsegda yest molekula, komplementarnaya po svoyey spetsifichnosti to m-u antigen-u, kotorыy v dannыy moment popadayet v organizm. Potensialnыe antiteJIa vsegda imeyutsya v nebolshom koli chestve. Deystvitelno, dlya mnogix antigenov v krovi jivot nыx i cheloveka obnarujivayetsya nebolshoye kolichestvo tak nazыvayemыx normalnыx antitel. Antigen ne obespechivayet nikakogo novogo sinteza I-I ne izmenyayet sushestvuyuщiye. V kro vi ili kletke on vstrechayetsya s sootvetstvuyuщim yem-u yestest·’ vennыm antitelom i soyedinyayetsya s nim. Voznikshiy kompleks slujit signalom dlya proizvodstva bolshogo kolichestva dannыx u-globulinov. Antigen vыstupayet v roli ne instruk~ tora, a selektora. Teoriya Yerne (sm. tabl. 48) mnogogo ne ob’yasnyayet: immuno logicheskoy tolerantnosti, raspoznavaniya «svoyego». Ona ime yet sereznыe vozrajeniya: odna kletka vыrabatыvayet tolko odin tip antitel, uvelicheniye kolichestva kletok-produtsen tov proisxodit postepenno, a ne odnovremenno it. d. No teoriya Yerne izbejala osnovnogo protivorechiya istruktivnыx teoriy, poskolku ne predpolagayet napravlennogo vmesha telstva antigena v geneticheski kontroliruyemыy protsess belkovogo sinteza. Vozrojdeniye idei P. Erlixa v sovremennoy interpreta sii poslujilo stimulom dlya razrabotki selektivnoy qon sepsii. Vskore posle publikatsii teoriy Yerne prinsip se· leksioniruyuщego effekta antigena bыl perenesen s urovnya otbora molekul yestestvennыx antitel na uroven otbora pre adaptirovannыx kletok obshirnoy kletochnoy POPULYASII lim foidnoy tkarsh. V dalneyshem F. Bernet (1964) detalno razrabotal klonalno-seleksionnuyu teoriyu immuniteta, kotoraya naibolee polno ob’yasnyayet vse osnovnыe fenomenы immuniteta i imeet naimenshee kolichestvo vozrajenii: Teo-358
6.4. Futbolchilarni tayyorlashda ta’lim va mashg‘ulotning asosiy prinsiplarini amalga oshirish Ta’lim va mashg‘ulot maxsus tashkil etilgan jarayon sifatida didaktik prinsiplarga, ya’ni ta’lim jarayonining umumiy qonuniyatlarini aks ettiruvchi prinsiplarga muvofiq tuziladi. Ta’lim va mashg‘ulotning asosiy prinsiplariga tarbiya beruvchi ta’lim prinsipi, onglilik va faollik prinsipi, ko‘rsatmalilik prinsipi, tizimlilik prinsipi, puxtalik prinsipi kiradi. Bu prinsiplarning barchasi o‘zaro uzviy bog‘liqdir. Tarbiya beruvchi ta’lim prinsipi yetakchi prinsip hisoblanadi. Murabbiy ta’lim va mashg‘ulot jarayonida futbolchilarni zarur maxsus bilimlardan xabardor qilib, kerakli ko‘nikma va malakalarni hosil qilibgina qolmay, balki ularda ong va ijobiy xarakter fazilatlari shakllanishiga ham har taraflama yordam beradi. Murabbiy tarbiyalashning umumiy maqsadlariga amal qilgan holda har bir mashg‘ulotda muayyan tarbiyaviy vazifalarni hal qiladi. Bunda mashg‘ulotni aniq va o‘z vaqtida boshlash, murabbiyning shaxsiy namunasi, o‘zishiga muhabbati, yuksak madaniyati, xulqi, talabchanligi, pedagogik nazokati katta ahamiyatga molikdir. Ta’lim va mashg‘ulotning tarbiya beruvchi xarakteri murabbiy zimmasiga shogirdlarga o‘z kuchiga ishonchini mustahkamlash, keyinchalik. Sport bobida o‘sishi uchun rag‘batlantira bilishi yuklaydi. Pedagog bilan vrach nazoratida sport yuklamalarni o‘ylab, mulohaza bilan asta-sekin oshirib borish futbolchi mahoratining og‘ishmay oshib borishini kafolatlaydi. Ta’limning onglilik va faollik prinsipi shogirdning ongli, ijodiy faoliyati bilan pedagogik rahbarlikning eng qulay nisbatini bildiradi. Mashg‘ulotlarga ongli munosabatda bo‘lmay turib, yuqori sport natijalariga erishib bo‘lmaydi. Shug‘ullanuvchilar bajarayotgan mashqlaridan maqsad va vazifa nima ekanligini tushunishlari zarur. Texnik va taktik usullarni mustaqil bajarib o‘rganish, murabbiy kuzatuvidagi mustaqil mashg‘ulotlar onglilikni o‘stirishning muhim vositalaridir. Bunga futbolchining o‘z xato va kam-chiliklarini tahlil qilishni ham ko‘rsatish lozim. Faollik, ayniqsa, musobaqalarda asqotadi. Futbolchi o‘yin paytida mustaqil harakat qilishi, doimo o‘zgarib turuvchi vaziyatlarda tezda bir qarorga kela olishi, o‘z harakati va qilgan ishiga to‘liq javob berishi lozim. Chunki o‘yin paytida murabbiy yordam bera olmaydi. 170
kasi Moliya vazirin zbekisto dan lavozimga tayinlanadi n respubli moni shlig‘i O‘ O‘ zbekisto T Mahkamasi to C" aznachilik bo kelishgan holda, taqdimiga ko‘ra Vazirla va jayozimdan o ili boshlig‘ining iri tomonidan ko‘ra nlanadilar. 1 bo‘linmalari boshli - O‘zbekiston tartibda boshliqlarga va va hisobot berishi asosida faoliyat ko‘rsatadi. G‘aznachilik o‘ziga berilgan yakolatlarga muvofiq o‘z hududiy “Jinmalari faoliyati ustidan tezk -va nazoratni amalga Moliya Vazirligi gani C" aznachilikning G‘aznachilik 51, Toshkent ahar va tumanlarda G‘aznachilik satadi. bo oshiradi. G‘aznachilik O‘zbekiston tarkibidagi Respublikasi davlat ijroiya 97 hisoblanadi. Qoraqalpo Respublikasi Boshqarma shahar va viloyatlar Boshqarm bo‘linmalari kabi hududiy organ G‘aznachil O‘zbekiston o‘rinbosari, O‘ ublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan C" aznachisi rahbarlik qiladi. O‘zbekiston “oa muvofiq G‘aznachi-G‘aznachilik g‘iston asi, sh lari faoliyat ko‘r Respublikasi Moliya vaziri ikka tuziladi. va tugatiladi. ublika byudjetidan likning hududiy g xarajatlarini moliyalashtirish resp organlarinin amalga oshiriladi.
192 Mustahkamlash uchun savollar 1.Millatlararo munosabatlar va qadriyatlar birligi 2. Sobiq sovet tuzumining milliy qadriyatlarga munosabati 3. Mustaqillik va milliy qadriyatlarning tiklanishi 4. Milliy madaniyat markazlari va milliy yuksalish 5. Milliy va umuminsoniy qadriyatlar dialektikasi 14-mavzu: Milliy g‘oya va millatlararo totuvlik tamoyili Reja: 1. Millatlararototuvlik, milliy-diniy bag‘rikenglik tushunchalari va ularning milliy g‘oya bilan mushtarakligi. 2. Millatlararo totuvlik, bag‘rikenglik g‘oyasining tarixiy, huquqiy asoslari hamda O‘zbekistonda milliy-diniy bag‘rikenglik va dunyoviylik. 3. Hozirgi davlatlarning polietnik (ko‘p elatli) va monoetnik (bir elatli) davlatlarga bo‘linishi. 4. Davlat va xorijiy tillarni bilishlikning millatlararo totuvlik, milliy-diniy bag‘rikenglik ijtimoiy-ma’naviy yuksalishidagi ahamiyati. 1. Millatlararo totuvlik, milliy-diniy bag‘rikenglik tushunchalari va ularning milliy g‘oya bilan mushtarakligi Milliy g‘oya keng mazmunga ega. U ijtimoiy hamkorlik, millatlararo totuvlik va milliy, diniy bag‘rikenglik g‘oyalari bilan o‘zaro mushtarak. Shu nuqtayi nazardan aytish mumkinki, milliy g‘oya bu faqat birgina millatning emas, balki jamiyat taraqqiyotiga, ravnaqiga umumiy maqsad yo‘lida baholi qudrat hissa qo‘shayotgan mamlakat fuqarolarining millati, irqi, diniy e’tiqodidan qat’iy nazar barchaning maqsad va manfaatlarini ifoda etadi. Milliy g‘oya-barcha sohalarda mavjud millatlar manfaatlarini o‘zida ifoda etgan holda orzu qilingan kelajak jamiyatning asosini yaratish, mustahkamlash va rivojlantirish uchun bo‘lgan umummaqsad yo‘nalishi-dagi harakatlar majmuini, milliy va diniy bag‘rikenglikni uyg‘otuvchi fikrlar, qarashlar, g‘oyalarni ham o‘zida ifoda etadi. «O‘zbekiston - yagona Vatan» g‘oyasi milliy istiqlol mafkurasining asosiy tamoyillaridan biridir. Vatan-eng katta taqdir. Vatan-bu inson va uning avlod-ajdodlari kindik qoni to‘kilgan oliy dargohdir. Vatan-bu ajdodlar maskani, el-yurt, xalq voyaga yetgan, uning tili, tarixi, madaniyati, urf-odatlari, qadriyatlari chinakamiga
Qatag‘on qurbonlari xotira kitobi. Andijon viloyati li orasida doimiy ravishda aksilinQilobiy, mag‘lubiyatchilik, antikolxoz targ‘ibot olib borganlikda, kolxozchilarni kolxozda ishlamaslikka tashviqot qilganlikda ayblangan; O‘zSSR Ichki ishlar xalq komissarligi suchligiyaning 1937 yilV sentyabrdagi yig‘ilishi qaroriga ko‘ra otuvga hukm qilingan.
guruhlardagi birliklar soni bir xil bo‘lmagan taqdirda (22). (5) «p» «Io»! .., p.
Mushaklarni tekshirish Barcha bo‘g‘imlarda navbatma-navbat passiv harakatlarni tekshirish bilan bir qatorda, mushaklar tonusi holatini ham aniqlash zarur. Mushaklar gipotoni; kuzatish mumkin. Gipotonik mushaklar—ushlab ko‘rganda bo‘shashgan, qorin uzun mushagi yaxshi ajralmaydi, passiv harakatlar to‘liq va ba’zida me’yoridan ortiqroq bo‘lishi mumkin. Bo"g‘imlarda harakatlar ortganligi seziladi va passiv harakatlar qilib ko‘rilganda mushaklar qarshiligi sezilmaydi. Mushaklar gipotoniyasi ko‘pincha periferik nervlar shikastlanishi natijasida uzoq vaqt ularni harakatsizligi oqibatida kelib chiqadi (masalan, ba’zi jiddiy kasalliklarda qat’iy yotoq rejimi saqlanishi zarur bo‘lganda va boshqa holatlar). “Mushak gipertoniyasi —mushaklar qattiq, passiv harakatda qiyinchilik seziladi, bunda harakat qisqa Va tez bajariladi hamda unga qarshilik kuchliroq bo‘ladi. Paypaslab ko‘rishda mushak holatini yaxshiroq o‘rganish uchun uning kuchini baholash kerak. Mushak kuchi ikki usul bilan aniqlanadi. Birinchisi -bemor oyoqlarini vrachning bukish yoki yozish harakatlariga faol qarshilik ko‘rsatishi («statik kuch»); ikkinchisi—bemor qaysidir harakatni bajarishga harakat qiladi va unga vrach qarshilik ko‘rsatadi («dinamik kuch»). hamda gipertoniyasini
maydi. 3) Har hafta ikki martaba, yakshanba va chorshanba kunlari katta bozor bo‘ladi; shuning uchun ham har seshanba "va shanba kunlari shahar tashqarisidan mahsulot ortib keladigan aravalarni qo‘riqlash uchun barcha katta yo‘llarga kerakli miqdorda askar qo‘yiladi. 4) Shahardan "qaytib ketayotgan dehqonlarning ot-aravalarini qo‘riqlash uchun ham shu qabilda choralar ko‘riladi. 5) Odatdagi savdo-sotiqni tiklash uchun. ham shoshilinch tadbirlar ko‘- . riladi. Ey shaharliklar va qishloqilar, qaysi millatdan –bo‘lmang, xizmatchi va masterovoylar A’lohazrat imperator hamda qirol otalik niyatini bajo keltirish va umumiy osoyishtalikni ta’minlashga. yordam berishlaringni so‘raydi. Uning poyqadamlariga ehtirom va e’tibor bilan yaqinlashing va tezlik-la bizga qo‘shiling 5 b Qo‘shin va aholining ruhini ko‘tarish uchun ustma-ust ko‘riklar o‘tkazildi va mukofotlar berildi. Imperator ot minib shahar ko‘chalarini aylandi. va xalqqa dalda berdi; davlat ishlari bilan band bo‘lishga qaramasdan o‘z amri bilan tashkil etilgan teatrlarga bordi. Tojdorlarning eng yaxshi. fazilati hisoblangan. hay "riya ishlari masalasida Napoleon qo‘lidan kelgan xam. ma ishni qildi. G‘aribxonalarning eshigi ustida Mat 50p de tyoget deb yozib qo‘yishni buyurdi, shu bilan u onasiga: nisbatan bo‘lgan nozik o‘g‘illik tuyg‘usini podshohlik. fazilatining buyukligi bilan birlashtirdi, Yetimxonalarga bordi, o‘zi, qutqargan yetimchalarga oppoq qo‘llarini. o‘ptirdi, iltifot qilib Tutolmin. bilan suhbatlashdi;,. "keyin Tyerning juda chiroyli qilib tasvirlaganiga: "ko‘ra, qo‘shinlarga o‘zi chiqargan qalbaki rus pullari bilan maosh berishni buyurdi. Yeeechapg Getryug de sev touyepz rag ip asee Fepe de 1sheg de Gagshee Rgapsave, il fit, distribuer des stcours aux incendi€s, Mais les vivres etant:. i trop precieux pour yoyoge doppyoz a dev yo apretz 1a riragyo ennemis, Napoleon aima mieux leur fournir de lVargent a’fin qu’ils se fournissent au dehors, et il leur fit distribuer: des roubles papiersi?, ’ ’
Anga majlis ahli nazar qilsalar, Tamoshoyi shaxs-u suvar qilsalar, Alarkim, may ichgaylar orom ila, Ko‘runur alarg‘a yuz andom ila. Birov mayga topib furudastliq, Ayon qilg‘udek bo‘lsa badmastlik, Ko‘runur yuzi ko‘zgu ichra buzuq, Uzun, yo‘qsa, yoypong, kichik yo uluq. Chu biynanda bu nuktaga topti pay, Bo‘lub xushdil, aylar ravon tarki may. Ko‘rub ul buzug‘lug‘ni nazzoragar, Bo‘lur o‘z buzug‘ holiga choragar. Yana lu’bate, bal jahon ofati, Jahon ofati yo‘qki, jon ofati. (U “a » 8 Xitoyi hasab, sho‘xi chiniynajod, Jamoliga hur-u pari xonazod. Iki banda husniga hur-u pari, Va lekin qochib har biri bir sari. Xito mulkida zulfi g‘avg‘o solib, Ko‘zi Chindiyorida yag‘mo solib. Iki chini zulfayni mushkin tanob, Anga Chin ichinda sepib mushki nob. Qaro qoshi mushkin hilole kelib, Hilol andin oshuftahole kelib, Ani charx aylarda mushkin hilol, Tomib nuqtayekim – bo‘lub oti xol. Uzori uza iki qiymoch ko‘z, Ulus qonini ichgali ochko‘z Kim, ul ochlik aylab oni zaif, Uzolib yotib xastalardek nahif. Quyoshdek anga davr ruxsor o‘lub, Og‘iz nuqtasidin namudor o‘lub.
A.V. Vahobov, T.S. Malikov Bu dasturlar maqsadlari, manbalari va qaytarilish muddatlarini koʻrsatgan holda navbatdagi moliyaviy yilda olinishi lozim boʻlgan qarzlar ro`yxatidan iboratdir. Dasturlar navbatdagi yil byudjetining loyihasi bilan Oliy Majlisga taqdim etiladi va tasdiqlanishi lozim. Xususan, tashqi qarzlar olish davlat dasturida ikki guruhga boʻlib, aks ettiriladi: e bog'lanmagan (moliyaviy) qarzga olishlar (qarzlar); e maqsadli xorijiy qarzga olishlar (qarzlar). Bularning har ikkalasi uchun ham yuqoridagi dasturda alohida-alohida quyidagilar oʻz ifodasini topishi kerak: e bog'lanmagan (moliyaviy) qarzga olishlar: (qarzlar) boʻyicha: a) jalb qilish manbalari; b) qarzga olish summalari; v) qaytarish muddatlari. : e maqsadli xorijiy qarzga olishlar: (qarzlar) boʻyicha: a) yakuniy oluvchi; b) qarzga olishning maqsadi va foydalanish yoʻnalishi; v) qarzga olish manbasi; g) qarzga olish summasi; d) qarzni qaytarish muddatlari; ye) mablagʻlarni byudjetga qaytarish boʻyicha uchinchi shaxsning kafolati; yo) navbatdagi moliyaviy yil boshlangunga qadar foydalanilgan mablagʻlar hajmining baholanishi; j) navbatdagi moliyaviy yilda mablagʻlarning foydalanish hajmi prognozi (bashorati). Oʻzbekiston Respublikasi nomidan davlat qimmatli qog`ozlarining yagona emitenti boʻlib, Moliya vazirligi hisoblanadi va u Oʻzbekiston hukumati tomonidan aniqlangan chegaralarda ularning chiqarilish muddatlari va hajmini belgilaydi. Davlat byudjeti va byudjetdan tashqari jamg'armalarning mablagʻlarini maqsadli va barqaror sarflanishini ta'minlash, byud-jetdan moliyalashtirilayotgan tashkilotlarning qarzlarini kamaytirish maqsadida ijroiya hokimiyat organlariga davlatning qimmatli 486
Islom Salieh Feruz (1995-yil 10-sentyabrda tugʻilgan) — somalida tugʻilgan shotlandiyalik sobiq professional futbolchi, markaziy hujumchi sifatida oʻynagan. Feruz o'zining yoshlik faoliyatining katta qismini "Seltik"da o'tkazgan, 2011-yilning sentyabrida Shotlandiya klubi bilan professional shartnomani rad etganidan keyin "Chelsi"ga o'tgan. U hech qachon "Chelsi"ning asosiy jamoasida raqobatbardosh maydonga tushmagan, asosan U21 toifasida jamoani himoya qilgan. U OFI Crete, Blackpool, Hibernian, Royal Excel Mouscron va Swindon Town klublarida ijaraga olingan, ammo bularning barchasi qisqa va omadsiz bo'lgan. Uning “Chelsi” bilan shartnomasi 2019-yilda yakuniga yetdi. Feruz Buyuk Britaniyaning fuqaroligiga ega. U 2009-yilda Shotlandiya milliy futbol jamoasida o'ynashini e'lon qildi va bir necha yoshlar darajasida mamlakatni himoya qildi. 2020-yilning aprel oyida Feruz futboldan voz kechib, dizayner qalpoqlari sotuvchi kompaniya tashkil qilgani haqida xabar berilgan edi. Yoshlik Feruz Somalida tug'ilgan. Uni onasi Oysha va o‘gay otasi Albashir Ali tarbiyalagan. Uning uchta singlisi bor: Kauthar, Etil va Rahma. Wales Online va The Scottish Sun uning bolaligi va kelib chiqishi haqida ba'zi noaniqliklar mavjudligini ko'rsatadi. Oila to'g'ridan-to'g'ri Buyuk Britaniyaga hijrat qilishdan oldin Tanzaniyada yashagan. Feruz besh yoshida oila Londonga ko'chib o'tdi, keyinroq Glazgoga ko'chib o'tdi. U yerda u Shotlandiyadagi eng irqiy xilma-xil o'rta maktablardan biri bo'lgan Hillhead High Schoolda o'qidi. U va uning oilasi dastlab Castlemilkdagi ko'p qavatli kvartirada yashagan, ammo Feruz keyinchalik ularni Glazgodagi Charing Crossdagi yuqori darajadagi hududga ko'chirgan. Jamoalardagi faoliyati Keltlar 10 yoshida "Seltik" muxlisi Feruzni "Seltik" yoshlar murabbiyi Jon Simpson "Castlemilk" sport markazida o'ynab yurganida topdi va uSeltikning yoshlar akademiyasiga qo'shildi. Feruz 11 yoshida "Seltik"ning 14 yoshgacha bo'lgan jamoasida o'ynagan. Jamoa menejeri John Sludden bor-yo'g'i 20 daqiqadan so'ng Feruzning o'ziga xos o'yinchi ekanligini aytdi va uning iqtidorini Paul McStay, Charlie Nicholas va Aiden McGeady bilan solishtirdi. Feruz 12 yoshga to'lganda, u va uning oilasi tug'ilib o'sgan yurtiga deportatsiya qilish bilan tahdid qilingan. Karyera statistikasi Manbalar Yashayotgan insonlar 1995-yilda tugʻilganlar
Dunyo sovuq urush davriga qaytdi – BMT bosh kotibi Dunyo sovuq urush davriga qaytdi, ko'plab davlatlarning geosiyosiy manfaatlari to'qnash kelgan Yaqin Sharqdagi xaos esa global tinchlik va xavfsizlikka xavf soladi Bu haqda BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish 13 aprelda BMT Xavfsizlik kengashidagi nutqida aytib o'tdi
Bosh sahifa O'zbek kinosi Bosh sahifa » O'zbek estradasi » Sardor Isroilovdan yangiliklar… Yosh va umidli xonanda Sardor Isroilov san’at ostonasiga qadam bosganiga hali ko’p vaqt bo’lgani yo’q U izlanishda davom etmoqda Sardorning ilk taronasi «O’xshamaysan» deb nom olgani haqida xabar bergan edik Hozirda u yana 2 taronani tayyorlab ulgurdi Qo’shiqlardan biri «Nozlanasiz» deb nom olgan bo’lib, u muxlislar e’tiboriga tortiq etilishga tayyor Ikkinchi tarona esa «Azizam» deb nomlandi va hozirda ushbu qo’shiq ustida ijodiy ishlar olib borilmoqda Tez orada mazkur taronalar ham tinglash uchun sizning hukmingizga tortiq etiladi
Sarp Nejatni qo'lga olib, Jalolni oldiga olib keladi Handonni ham chaqirishadi O'sha yerda Sarp Nejatni otib tashlaydi Jalol borib, uni tomirini tekshirib ko'rib, avvaldan qazilgan qabrga itarib yuboradi…
a eksfiltratsiya zonalar: a-shamol ta’sirida kichik bosim bo‘lganda: b-0«P«€1 bo‘lganda v-binoni shamollatishda. 136
g‘oyalar tushuniladi. Ko‘pincha bu obyektlarni "Tovarlar" tushunchasiga birlashtiriladi. Marketing subyektlari deganda esa ishlab chiqaruvchilar, iste’molchilar, marketing bo‘yicha mutaxassislar, vositachilar va hokazolar tushuniladi. Marketing sohasidagi adabiyotlarda asosan, marketingning to‘rtta maqsadi keltiriladi. Bular kuyidagilar hisoblanadi: 1. Mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish. 2. Iste’molchilarning talabini maksimal qondirilishiga erishish. 3. Iste’molchilarga keng assortimentdagi tovarlarni tanlashiga imkoniyat yaratish. 4. Aholi turmush darajasi sifatini oshirish. Mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish. Ko‘pchilik rahbarlar marketingning maqsadi -ishlabchiqarishning maksimal o‘sishi va korxonaning boyishida asosiy omil yuqori iste’molga erishishni rag‘batlantirishda deb biladilar: Bu fikrni boshqacha ifodalasak, odamlar qancha ko‘p sotib olsa va qancha ko‘p iste’mol qilishsa, shuncha baxtli bo‘ladilar degan ma’noni anglatadi. Lekin ba’zi bir kishilar moddiy boyliklar massasining orttishi katta baxtga erishishdan dalolatdir, degan fikrga shubha bilan qaraydilar. Demak, marketingning maqsadi faqat mumkin bo‘lgan maksimal iste’molga erishishdangina iborat emas ekan. Iste’molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish. Bu nuqtayi nazarga muvofiq marketing tizimining asosiy maqsadi mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish emas, balki iste’molchilarning talabini maksimal qondirishdan iboratdir. Bu degani tovar massasi iste’moli ko‘p bo‘lsada, u biron-bir ahamiyatga ega bo‘lmasligi mumkin. Ularning ahamiyatliligi, tovar massasining ko‘pligi bilan emas, balki bu tovar massalarining qanchalik darajada iste’molchilarning talabini qondira olishi bilan o‘lchanadi. Afsuski, iste’molchilarning talabining qondirilish darajasini o‘rganish to hozirgi kungacha muammoligicha qolmoqda. Iste’molchilarga keng assortimentdagi tovarlarni tanlashga imkoniyat yaratish. Ba’zi bir bozor mutaxassislari marketing tizimining asosiy maqsadi tovarlar xilma-xilligini maksimal ta’minlash va iste’molchilarning keng assortimentdagi tovarlarni tanlashiga imkoniyat yaratishdan iboratdir deb hisoblaydilar. Tizimning maqsadi iste’molchining talabiga to‘liq mos keladigan tovarni topishiga yordam berishdan iborat bo‘lishi kerak. Xulosa qilib aytganda, sport rivojida hozirgi zamon sport menejmenti va marketingining ahamiyati kuchayib borayapti. 286
———— — — ——4 Bugunning gapi ELNI JAHOLATDAN ASRAYLIK joyida har bir musulmon buni eshitiboq tushunadi. Va hech qachon yaxshilik bilan yomonlikni teng ko‘rmaydi. Axir u yaxshilik uchun mukofot, yomonlik uchun jazo kutib turganini unutmaydi. Yomonlikka ham yaxshilik bilan javob qaytaradi. Chunki oyatning davomi shunga buyuradi. Qolaversa, Payg‘ambarimiz (s.a.v.) buni qayta-qayta ta’kidlaganlar. Bir hadisi sharifda Rasulluloh (s.a.v.) bunday marhamat qiladilar: "Qayerda bo‘lmagin, Allohdan qo‘rqqin, yomonlik (xato ish) orqasidan yaxshilik qil. Yaxshilik yovuzlikni qaytaradi. Kishilar o‘rtasida doimo chiroyli xulq, yaxshi muomalada bo‘lgin". Dinimizda yaxshilikka da’vat qilib, yomonlikdan qaytaruvchi dalil-hujjatlar juda ko‘p. Chunki Islom yaxshilik bilan tarqalgan. Shu bois har qachon kechirimli, sabrli, axloqli, be0-zor bo‘lishga chaqiradi. Ammo Islomni yomonotliq qilib, kimda-kim musulmonlar sha’niga dog‘ tushiradigan, ular orasida fitna yoki yomonlik tarqatadigan bo‘lsa, ikki dunyoda ham yuzlari qora bo‘lishi shubhasiz. Musulmonlar orasini buzamiz, dinga zarar yetkazamiz deganlar hech qachon jirkanch niyatlariga yeta olmaydilar. Alloh aytadi: "Albatta, iymon keltirgan kishilar o‘rtasida buzuqliklar yoyilishini istaydigan kimsalar uchun dunyoda ham, oxiratda ham alamli azob bordir. Alloh bilur, sizlar bilmassizlar" (Nur, 19). Abdulloh ISMOILOV, Uzbekiston musulmonlari idorasi xalqaro bo‘limi mudiri: —Mart oyining oxirida bo‘lib o‘tgan voqealar qora niyatli kuchlar tomonidan amalga oshirilgani ayon. Yovuzlarning maqsadi el yurtimiz tinchligini buzish, vaziyatni beqarorlashtirish, odamlar yuragiga g‘ulg‘ula, vahima solish, xayrli ishlarimizga to‘siq bo‘lishdan iboratdir. Bunday voqealar dunyoning bir qancha mintaqalarida ham kuzatilmoqda. Ko‘psonli Islom ulamolari bunday zo‘ravonliklar aslo Islomga xos emasligi, shuning uchun muqaddas dinimizga soya tushirishga bo‘lgan harakatlar asossiz ekani to‘g‘risida kuyunib gapirmoqdalar va yozmoqdalar. Afsuski, ba’zi chet el ommaviy axborot vositalari mamlakatimizda sodir bo‘lgan voqealarga birtomonlama yondashib, ularni noxolis sharhlagani ham kuzatildi. Bugun jahon xalqlarining tinchlikni saqlash yo‘lida hamkorlik qilishi, haq dinimiz Islomni obro‘sizlantirishga qaratilgan harakatlarga qarshi musulmonlarning bor kuchlarini birlashtirishi g‘oyatda dolzarb vazifadir. Ahmadjon BOBOMUROD, Toshkent shahar k Jo‘rabek jomev masjidi imom-xatibi: —Mudhish qo‘poruvchilik butun diyorimiz xalqining nafratini qo‘zg‘ab yubordi. Qo‘zg‘amasinmi) Bu portlashda insonlarning nohaqdan qoni to‘kildi-ku. Yovuz qo‘poruvchilar o‘zlari panada qolishgan bo‘lsa ham, bu qilmishlari bilan asl basharalarini ochishdi. Islom dinimiz ham, bashariyat qonunlari ham ularning bu xatgi-harakatlarini jinoyat hisoblaydi va qoralaydi. Bu ayni vahshiylikning o‘zginasi. Alloh subhanahu va taolo Niso surasining 93-oyatida "Kim qasddan bir mo‘minni o‘ldirsa, uning jazosi jahannam bo‘lib, o‘sha joyda abadiy qolajak. Va u Allohning g‘azabi va la’natiga duchor bo‘lgan, Alloh uning uchun ulug‘ azobni tayyorlab qo‘ygandir", deb marhamat qilgan. Bu oyati karima mazmunidan xabardor kishi ularning qilmishlari musulmonchilikka aslo to‘g‘ri kelmasligini aniq va ravshan bilib oladi. Islomda nohaqdan odam o‘ldirish uyoqda tursin, hatto jonivorlarning joniga qasd qilish ham mumkin emas. Imom Buxoriy va Imom Muslimlar Ibn Umar va Abu Hurayradan rivoyat qilgan hadisda Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bir xotinni mushukni qamab qo‘yib, ovqat bermasdan o‘ldirgani uchun Alloh taolo uni jahannamga kirgizishini aytganlar. Alloh taolo bag‘ritoshlik qilib, bir jonivorni o‘ldirgan kimsani jahannamga solsa, bir qancha insonlarni nohaqdan o‘ldirgan shaxsga qanday og‘ir jazolarni ravo ko‘rishi o‘z-o‘zidan ma’lumdir. Endi o‘zjoniga suiqasd qilish hodisasiga kelsak, Imom Buxoriy rivoyatlarida Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) keltirgan bir hadisi qudsiyda Alloh taolo: "Bandam o‘zini o‘zi o‘ldirib, unga bergan umrimga noshukrlik qilib, shoshildi. Shuning uchun unga jannatni abadiy harom qildim", degan. Bu faqatgina o‘z joniga qasd qilganlarga beriladigan jazo. U badbaxt terrorchi o‘zjoniga qasd qilish bilan birga, bir qancha odamlarning qoni to‘kilishiga ham sabab bo‘ldi. Shuning uchun uning gunohi ikki barobar ulkandir. Ayniqsa, bunday noshar’iy ishlarga xotin-qizlarning jalb etilishi ularning gunohlarini yanada og‘irlashtiradi. Haqiqiy aybdorlar ushlansa, unday nokaslarga har qancha jazo berilsa, arziydi. Shou 20043 24141 e
O‘zbekiston Ichki ishlar vaziri, general-mayor Abdusalom Azizov “Xavfsiz shahar” tizimini joriy etish masalalarini muhokama etish uchun mamlakatga kelgan Xitoy aerokoinot ilmiy-sanoat korporatsiyasi (CASIC) delegatsiyasi bilan muzokara olib bordi Bu haqda IIV matbuot xizmati ma’lum qildi Vazir O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoyga tashrifi chog‘ida korporatsiyada bo‘lib, “Xavfsiz shahar” tizimining taqdimot marosimi bilan qiziqib qolganini eslatdi Umuman olganda, O‘zbekiston Respublikasi IIV, xususan, IIV huzuridagi respublika “Qo‘riqlash” birlashmasi, Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati, Toshkent shahar IIBB mutaxassislari “Xavfsiz shahar” apparat-dastur kompleksini tatbiq etish borasida muayyan tajribaga ega Abdusalom Azizovga ko‘ra, poytaxtda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo‘llagan holda jamoat xavfsizligi darajasini oshirish yo‘lida dastlabki qadamlar qo‘yildi Ushbu yo‘nalishda vazirlik tizimi mutaxassislari Rossiya Federatsiyasi hamda Xitoyning boshqa kompaniyalari mutaxassislari bilan hamkorlik qilgan Biroq bugungi kunda aynan Xitoy aerokoinot ilmiy-sanoat korporatsiyasi mutaxassislarining ishlanmalari ma’qul ko‘rilmoqda CASIC bosh direktori o‘rinbosari, delegatsiya rahbari Sun Sin ishlanmalar va mahsulotlar haqida hikoya qildi Korporatsiya O‘zbekiston IIV bilan hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bildirdi Uchrashuv chog‘ida tomonlar kelgusida o‘zaro hamkorlikda amalga oshiriladigan ishlarning amaliy jihatlarini muhokama qildi
tarbiyaning mazmuni, pedagogik rahbarlikning xarakteri ham o‘zgarib boradi (21; 312-Б.). Tarbiyaviy ishlarning izchilligi, tizimliligi hamda birligi qoidasi. Tarbiya ishidagi izchillik va tizimlilik shundan iboratki, har bir tarbiya ishi maktabning umumiy tarbiyaviy rejasiga asosan ma’lum izchillikda amalga oshiriladi, oldingi ishlarning mantiqiy davomi sifatida tarbiya sohasida qilinayotgan ishlarni rivojlantiradi, mustahkamlaydi va yanada yuqori darajaga ko‘taradi. Tarbiya berishda tizimlilik qoidasi tarbiyani amalga oshiradigan barcha bo‘g‘inlarning—oila va maktab, bolalar va yoshlar tashkiloti, jamoatchilik, mahalla faollari, maktabdan tashqari tarbiya muassasalari va ishlabchiqarish jamoalarining, keng jamoatchilikning hamjihatlik va bamaslahat ish ko‘rishini nazarda tutadi (21; 314-315-b.J). Tarbiya turlari quyidagilardan iborat (7.1-jadvalga qarang): 7.1-jadval. Tarbiya turlari No ) Tarbiya turlari Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining tarbiya mazmuni 1. )/ Mehnat tarbiyasi / Boshlang‘ich sinflarda xizmat ko‘rsatish mehnatining o‘ziga o‘zi xizmat qilish va jamoatchilik ishlari bilan tanishtirish, shu bilan bir qatorda bunga qo‘shimcha tarzda quyidagi mavzularda mashg‘ulotlar olib borilishi mumkin: «Pazandachilik sirlari», «Taom tayyorlashda masalliqlarga ishlov berish, saralash, yuvish, archish, to‘g‘rash va qirqish», «Sabzavotlardan tayyorlangan salatlar», «Dasturxon tuzash», «Uyni va sinfxonasini saranjom-sarishta tutish», «Mehmon kutish» 2. Nafosat tarbiyasi / Boshlang‘ich sinf dasturiga ko‘ra o‘quvchilarga dastlab xulq-atvor va turmushdagi go‘zallik, ya’ni buyumlar, kiyimlar, o‘quv qurollarini toza, ozoda, chiroyli asrash, ularni saranjom-sarishta saqlay bilish, ulardan to‘g‘ri va o‘rinli foydalanish o‘rgatiladi. O‘quvchilarda xushmuomala bo‘lish, qo‘pollikdan nafratlanish, ifloslik, tartibsizlikka murosasiz bo‘lish kabi xususiyatlar tarbiyalanib boradi. Nafosat tarbiyasi ta’sirida bolalar qalbi shunchalik noziklashadiki, ular har bir so‘zni darhol quloqqa oladigan bo‘ladi, qalb fazilati ortadi, nafosat his-tuyg‘usi kuchayadi, his etish, tushunish, qadrlash, zavqlanish, nafratlana bilish, bir hodisaga munosabat bildirish—bular nafosat tarbiyasining alifbosi hisoblanadi 3. Axloq-odob O‘quvchilarda intizomni tarbiyalashda maktab jamoasi va ular orasidagi tarbiyasi o‘zaro munosabatlar, bir-biriga bo‘lgan ishonch va hurmat, o‘zaro yordam va o‘rtoqlik xislatlari asosiy rol o‘ynaydi. O‘quvchilarda ongli intizomni, odobni tarbiyalashda o‘qituvchilar o‘z xulq-atvorlari, muommala madaniyati bilan namuna bo‘lishlari darkor. Chunki ularning yurish-turishi, odobi o‘quvchining ichki e’tiqodiga aylanishi va ma’naviyatiga ta’sir etishi kerak. Shundagina o‘quvchilar jamiyat va jamoa oldida axloqiy tarbiya talablariga javob beradigan xulq-atvor egalari bo‘la oladilar 133
Yangi kasallanish holatlarining 8 nafari Qoraqalpog‘iston Respublikasida, 5 nafari Andijon viloyatida, 4 nafari Buxoro viloyatida, 6 nafari Jizzax viloyatida, 5 safari Qashqadaryo viloyatida, 4 nafari Navoiy viloyatida, 6 nafari Namangan viloyatida, 9 nafari Samarqand viloyatida, 2 nafari Sirdaryo viloyatida, 6 nafari Surxondaryo viloyatida, 7 nafari Farg‘ona viloyatida, 5 nafari Xorazm viloyatida, 6 nafari Toshkent viloyatida, 18 nafari Toshkent shahrida koronavirusga chalingan bemorlar bilan muloqotda bo‘lganligi sababli namuna olingan fuqarolar orasida aniqlangan. Kecha kun davomida Buxoro viloyatida 9 nafar, Qashqadaryo viloyatida 8 nafar, Namangan viloyatida 10 nafar, Surxondaryo viloyatida 3 nafar, Farg‘ona viloyatida 16 nafar, Toshkent viloyatida 5 nafar, Toshkent shahrida 21 nafar bemor tuzalib, kasallikdan sog‘ayganlar jami 238 ming 514 (+72) nafarga yetdi va sog‘ayish ko‘rsatkichi 99 foizni tashkil etmoqda. O‘zA
Sonlarni taqqoslash Birinchi o‘nlik sonlarini o‘zlashtirish deganda sonlar o‘rtasida mavjud o‘zaro munosabatlarni katta-kichikligi bo‘yicha tushunish tushunishni ko‘zda tutiladi. O‘quvchilar yonma-yon turgan sonlarni taqqoslash ko‘nikmalariga shu sonlarning hosil bo‘lish prinsipini o‘rganish vaqtida ega bo‘la boshlaydilar. Bunga yo‘naltirilgan maxsus mashqlarning maqsadi birinchi o‘nlikdagi har qanday sonning miqdoriy munosabatlarini tushunishga hamda ularni katta son, kichik son, teng sonlar so‘zlari bilan ifoda qilishga o‘rgatishdan iborat. Bunday ish o‘nlik ichidagi hamma sonlar o‘rganib bo‘lingach olib boriladi, biroq tayyorgarlik ishlari dastlabki 5 ta son o‘rganilayotgandayoq bajariladi. O‘quvchilar matematika darslarida va amaliy faoliyatlarida predmetlarning turli miqdoriy guruhlarini ajratib olish va so‘z bilan ifodalashni o‘rganadilar (shuncha, ko‘p, ortiq, kam). Sonlarni o‘rganib borish jarayonida o‘quvchilarga predmetlarning kattaroq guruhiga kattaroq son, kichikrog‘iga kichikroq son, predmetlar soni teng guruhlarga bir xil sonlar mos keladi degan tushuncha asta-sekin singdirib boriladi. Bunday mashqlarga quyidagilar kiradi. 1. Predmet guruhlari orasidagi munosabatlarni aniqlash. O‘quvchilarga predmetlarning ikkita guruhi taklif qilinadi va ularning o‘zaro nisbatini donalab aniqlash yo‘li bilan taqqoslash so‘raladi (“Qayerda ko‘proq?”, “Qayerda kamroq?”), keyin esa har bir guruhda nechtadan predmet borligini sanab chiqish topshiriladi. Keiynroq bu mashq boshqacharoq shaklda bajariladi. O‘quvchilarga har bir guruhda nechtadan predmet borligini sanab chiqish, keyin hosil bo‘lgan sonlarni taqqoslash yordamida qaysi guruhda predmetlar ko‘p, kam yoki tengligini aniqlash topshiriladi. Ish quyidagi savollar yordamida tashkil qilinadi: “Nechta koptok?”, “Nechta bayroqcha?” “Nima ko‘proq (koptokchalarmi, bayroqchalarmi)?”, “Nima kam?” Natijalar predmetlarni donalab mos keltirish yo‘li bilan tekshiriladi. O‘quvchilarga ko‘proq, kamroq, xuddi shuncha tushunchalarining nisbiyligini ko‘rsatish uchun, bir xil predmetlar guruhi miqdor jihatdan har xil miqdordagi predmetlar jamlamasi bilan taqqoslanadi. Masalan, 3ta kubik 3, 5 va 2ta bayroqcha bilan taqqoslanadi. 3ta kubik qaysi guruh bilan taqqoslanayotganiga qarab, natija xuddi shuncha, ko‘p, kam so‘zlari bilan ifodalanadi. Xuddi shunday topshiriqlar amaliy faoliyatga ham kiritiladi. Dars yakunida kim, masalan, qoshiqlarni ko‘proq yasaganligi—qizlarmi yoki bolalar va ular hammasi bo‘lib nechta qoshiq yasaganliklari aniqlanadi. Yoki o‘quvchilar har bir guruh qanchadan qoshiq yasaganligini sanab chiqadi, keyin esa “Kim ko‘proq qoshiq yasadi?”, “Kim kamroq yasadi?” kabi savollarga javob berishadi. 2. Predmetlar guruhlari orasidagi munosabatlarni ularning tasvirlari bo‘yicha aniqlash. Bu ish turi avvalgisidan faqat shunisi bilan farq qiladiki, bunda bolalar predmetlar bilan emas, balki ularning tasvirlari bilan ishlaydilar. Masalan, “Nechta qoshiq bor”, “Nechta piyola bor?”, “Qaysinisi ko‘p”, “Qaysinisi kam”. Topshiriqlar rasm darslari va applikatsiyalar tuzish kabi amaliy mehnat darslariga ham kiritiladi. 3. Predmetlar guruhlari bilan amaliy ishlar bajarish. 1. 3ta kvadratni qo‘y. Doiradan ko‘proq qo‘y. 2. 4ta doira ol. Shuncha kvadrat ham ol. Predmetli-amaliy faoliyatda bu kabi topshiriqlar material tarqatish paytida va buyum yasash jarayonida amalga oshiriladi. Masalan, applikatsiya tuzish darsida bir o‘quvchiga 5 ta shablonni, boshqasiga ham shuncha shablonni tarqatish topshiriladi. 4. Predmetlar guruhlarini tasvirlash. Bunda quyidagi xil topshiriqlar beriladi: “2ta sabzi chiz. Olmalarni ko‘proq chiz” yoki “Rasmda qancha konfet bo‘lsa, shuncha yong‘oq chiz”. Bu mashq ham, avvalgi mashq kabi, predmetli-amaliy faoliyat bilan bog‘liq darslarda rasm chizish va applikatsiyalar tuzish jarayoniga kiritiladi.
2. Bva D nuqtalardan OB va OD larga perpendikular chiziqlar o‘tkazilib, g‘ildirakning qo‘shimcha konus uchi O, ni topish mumkin. Bva D nuqtalardan qo‘shimcha konus yasovchilariga tishning kallagi balandligi /,—mz, oyog‘i balandligi h—1,2 m6 mm o‘lchab qo‘yilib, u nuqtalar Obilan tutashtirilsa, g‘ildirak tishlarining yasovchilari hosil bo‘ladi. Tish uzunligi b «0,3 R,«22 mm da chegaralanadi. 3. Qolgan konstruktiv o‘lchamlar yuqorida berilgan tenglamalardan foydalanib aniqlanadi va chiziladi. Reykali uzatmalarning tishlari silindrik tishli g‘ildirakning tishlari kabi tayyorlanadi va chiziladi. Reykaning chizmasi O‘zDSt 9587-81 ga binoan quyidagi geometrik parametrlarda chiziladi: modul—711; tish qadami— 1 (P)=п m; tishlar soni— z4L/P 10,5 m; tishlar qirqilgan joyning и20П Иp —122—0,5)P.; tishning balandligi— #—2,25 m; tish kattagining batarmdigi—71—m; tish oyog‘ining balandligi—h—1,25 m; tish qalinligi— 7 /2($)-—0,5 nm; reyka eni—B, balandligi—H, ha ani tishlar qirqilgan joyning uzunligi— L qiymatlar ilashmaning konstruktiv xususiyatlaridagi pishiqlik hisobga olingan holda aniqlanadi. Lekin bunda keltirilgan taxminiy o‘lchamlarda chiziladi, ya’ni reyka eni—8—6....8 m, reyka balandligi— #224, reykadagi tishlar qirqilgan joyning uzunligi— L-—1,5.....2d qilib olinadi (153-shakl). o = L 2-4 2857 2 g a o БY EA Бep Bp y y g 1 pi = Xy 153-shakl. Chervyakli (vintli) uzatmalar GOST 18498-73 ga muvofiq chizilib, g‘ildiragi va uni harakatga keltiradigan chervyakni qo‘shib chizish qulay hisoblanadi. Chervyak va uning g‘ildiragi quyidagi parametrlarda chiziladi (154-shakl): 101
bo‗lmasligi boshqa xizmatlarni bajarmasligi va umuman tadbirkorlik faoliyati bilan shug‗ullanmasligi shart. Xuddi monarxga o‗xshab respublika davlat boshlig‗i ham daxlsizlikka ega. Unga tajovuz qilish, boshqa fuqarolarga tajovuz qilishga qaraganda jinoyat qonunchiligida o‗ta og‗ir jinoyat deb klassifikatsiya qilinadi. Prezident – javobgar shaxsdir. Biroq uning javobgarlik tartibi muhimdir. Respublika boshlig‗i siyosiy javobgarligi shart. Bu saylovchilar oldidagi javobgarligidir. Saylovchilar prezident siyosatiga negativ munosabatlarini qoidaga ko‗ra, keyingi saylovlarda va bitta shart bilan, agarda prezident saylovida nomzodini qo‗ygan bo‗lsagina bildirishlari mumkin. Prezidentning fuqarolar oldidagi javobgarligi saylovlarda uning partiyasini qo‗lab quvvatlamasligida namoyon bo‗ladi. SHuningdek ko‗p mamlaktlarda prezidentning huquqiy javobgarligi chegaralangan. Finlyandiya, Fransiyada prezident faqatgina o‗z funksiyasini bajarishda harakatlari bog‗liq bo‗lsa javobgarlikka tortiladi. AQSH Konstitutsiyasiga ko‗ra prezident xoinlik, sotqinlik va boshqa og‗ir jinoyatlar uchun javobgarlikka tortiladi. Germaniyada prezident ongli ravishda qonun buzganda javobgar bo‗ladi, bundan ko‗rinib turibdiki, extiyotsizlik orqasidan qonun buzganda javobgarlikdan ozod qilinadi. SHuni ham aytib o‗tish kerakki, prezidentni javobgarlikka tortish jarayoni muhim bo‗lib xisoblanadi. Unda o‗z roliga ega bo‗lgan bir necha instansiya amal qilinadi. Masalan, parlament quyi palatasi ayblovni olib boradi, davlat boshlig‗ining aybdorlik masalasini yuqori palata hal qiladi. 2ta palata bir vaqtning o‗zida yoki ularda birovi ayblovni olib borishi mumkin, shundan so‗ng prezidentningaybdorligi to‗g‗risidagi masala Oliy yoki Konstitutsion sud tomonidan xal qilinadi. Prezidentlik va yarimprezidentlik respublikalarida prezident parlament oldida javobgar emas ( impichmentdan tashqari). Agar aybdorlik o‗rnatilsa, unda prezident mansabidan chetlashtiriladi va bilan jarayon tugallanishi mumkin. Agarda u davom ettiriladigan bo‗lsa, ish parlamentdan sudga (odatda Oliy sudga) oshiriladi va sud jazo to‗g‗risida qaror qabul qilinadi. bu jarayon Angliyada ishlab chiqilgan bo‗lib, yuqori mansabdorlarga nisbatan qo‗llanilgan va impechment nomini olgan. Prezidentga alohida ta‘minlanish huquqi berilgan odatda uning vakolatlari muddati davomida o‗zgarmaydigan yuqori maosh; rezidensiya va transport vositalaridan foydalanish huquqi; vakillik xarajatlarini to‗lashi;o‗zining shaxsini qo‗riqlash, oila a‘zolarining xavsizligi huquqi va boshqalar. U o‗z rezidensiyasiga ega bo‗lish doirasida bir qancha imtiyozlari mavjuddir. Bundan tashqari, qo‗riqchilar, prezidentlik timsoli bo‗lmish shtandarti – bayrog‗iga ega bo‗lish ham ularning huquqidir. Ko‗pgina davlatlarda prezidentga murojaat qilishning alohida
Orol dengizining sobiq portlari: Aralsk (Qozog’iston), Mo’ynoq (O’zbekiston), Qazaqdaryo (O’zbekiston) bo’lgan
Oyxon Iforzodaga yaratilgan obrazga uyg’unlashtirib, xonanda tomonidan mahorat bilan ijro etilgan «Shama keladi choydan» qo’shig’iga video suratga oldik
ning mehr-shafqatli bag‘riga oladi. Shu kundan boshlab Mulla Qo‘shoq Hoshim akaning Devonbegi mahallasidagi hovlisida yashaydi va uning Rasul ismli yolg‘iz o‘g‘li bilan balandmas-jidlik domlaning qo‘lida xat-yozuvdan saboq oladi. Atoqli adabiyotshunos Aziz Qayumovning padari buzrukvori Po‘latjon Qayyumiy mumtoz o‘zbek adabiyotidagi go‘zal bir an’anani davom ettirib, "Tazkirayi Qayyumiy" degan asar yozgan. Yaqinda nashr etilgan ana shu "Tazkirayi Qay-yumiy"da Miskinning hayoti va ijodi haqida bunday muxtasar ma’lumot berilgan: "Bukishi Toshkand shahridandur. Nomi Mulla Qo‘shoq bo‘lub, Toshmuhammad o‘g‘lidur. 1880-yilda temirchi-kosib oilasida dunyoga kelmishdur. 12 yoshinda otasi vafot etib yetim qola-dur. Usta Hoshim nomli novvoy amakining tarbiyasinda qol-mishdur. Ota kasbining eta olmay, xabardor bo‘lsa ham foydalana olmaydi. Non sotish va baqqollikda ham bo‘ldi. Amakisi bo‘lganda o‘qimoqda ham davom etar edi. Madrasada ham ta’lim olishga muyassar bo‘lsa ham, davom etmadi. Adabiyotga havasi ziyoda edi. Toshkand shoirlariga ergashib boshlab sal vaqtda shuhratli shoir bo‘lub tanildi. Mashhur mulla To‘ychi hofiz og‘zidan Miskinning g‘azallari eshitila boshladi. 1914-yilda chiqargan yozma bayozlarda ash’or ko‘ruldi. Ho‘qand shahrida bir ko‘cha Miskinning nomida edi. Inqilobdan keyin shoirning adabiy faoliyati yana ziyodalashdi. Nihoyat, shoir 1937-yilda vafot etgan (57 yoshin-ga)”. Po‘latjon Qayyumiyning bu so‘zlarida biz uchun ba’zi bir yangi ma’lumotlar yo‘q emas. Xususan, uning Qo‘qon shahrida Miskin nomi bilan atalgan ko‘chaning bo‘lganligi to‘g‘risidagi ma’lumoti toshkentlik shoirning ovozasi Farg‘ona vodiysiga qadar yetib borganidan shahodat beradi. Balki bu hol—Miskin nomining Qo‘qon ko‘chalaridan biriga berilishining tarixi bordir. Ammo Domulla nima uchundir bu faktni sharhlashni lozim ko‘rmagan. Mulla Qo‘shoqning bolalikdagi do‘sti Rixsitilla bobo o‘tgan asrning 60-yillarida suhbatdoshi Zuhra Tolipovaga shoir haqidagi xotiralarini so‘zlab, bunday degan edi: "Devonbegi mahallasida yashovchi kambag‘al mehnatkash Hoshim novvoy o‘n-o‘n to‘rt yoshlik Qo‘shoqjonni asrab olib tarbiyaladi.
Uy hayvonlari: sigir, ... . Yovvoyi hayvonlar: yo‘lbars, ... 159-mashq. Buzoq, bo‘taloq, toychoq, qo‘zichoq qaysi uy hayvonlarining bolasi? g Hayvonlar nomini ularning bolalari nomi bilan yonma-yon yozing. Namuna: sigir —buzoq, ... . 160-mashq. Non dasturxonimizga kelguncha juda ko‘p mehnat sarflanadi. Quyidagi boshqotirmadan shu «yo‘l»ni topasiz. Ushbu «yo‘l»dagi kishilar mehnatini ham izohlab bering. g Bu so‘zlar qanday so‘roqqa javob bo‘ladi? Ularni daftaringizga yozing. Nonni uvol qilmang! ти 161-mashq. She’rni o‘qing. Tegirmonning parragiday, Chir aylandi yillar, oylar. Qurdik yaxshi orzu bilan, Dang‘illama qo‘sh saroylar. Tursunboy Adashboyev
"Uzbekistan Airways" va "airBaltic" kompaniyalari qo`shma sheriklik qatnovlari to`g`risidagi yangi bitim asosida yo`lovchilar uchun O`zbekiston va Latviya poytaxtlari o`rtasida qulay sayohat imkoniyatlarini kengaytirmoqda. Bu haqda "Uzbekistan Airways" Matbuot xizmati ma`lum qildi. Yangi shartnomaga muvofiq, 2021 yil 22 noyabrdan boshlab "airBaltic" "Uzbekistan Airways"ning Toshkent va Riga o`rtasidagi reyslarida o`z marketing kodlarini o`rindiqlar kvotasini cheklovsiz joylashtiradi. Shunday qilib, qayd etilishicha, "airBaltic" mijozlari uchun O`zbekiston va Markaziy Osiyodagi shaharlar bilan aloqa yaxshilanadi, "Uzbekistan Airways" yo`lovchilari esa Evropa "airBaltic" tarmog`ining qulay imkoniyatlaridan foydalanish huquqiga ega bo`ladilar.
Prezident qaroriga ko‘ra¸ "Adiblar xiyoboni"da "milliy adabiyotning ulkan namoyandalari" Ozod Sharafiddinov¸ Erkin Vohidov¸ Abdulla Oripov va Muhammad Yusufga haykal quriladi¸ Toshkentdagi Hamid Olimjon¸ G‘afur G‘ulom va Zulfiya haykallari ham shu xiyobonga ko‘chiriladi
c. tadqiqot maqsadi d. tadqiqotni amalga oshirish vazifalari, uslublari, tashkillashtirish. 27. Ilmiy-tadqiqot ishlarining uchinchi bohida asosan nima yoziladi? a. tadqiqot natijalari bh. mavzu bo‘yicha mantiqiy xulosa ce. adabryotlar sharhi d, matematik-statislika. 28. Ilmiy-tadqiqot ishlarining hnlosa qismida asosan nima yoziladi? a. natijalarni muhokamasi b. mavzu bo‘yicha mantiqiy xulosa ec. ilmiy hisobot d. ilmiy lavsiyalar. 29. Ilmiy tadqiqot ishining maqsadi nimadan kelib chiqqan holda qo‘yiladi? a. vazifasidan b. gipolezadan ce. dalzarbligidan d. ilmiy yangilikdan. 30. Nmiy tadqiqot ishining vazifalari nimadan kelib chiqqan holda belgilanadi? a. gipotezadan b. dolzarbligidan c. ilmiy yangilikdan d. maqsaddan. 31. Ilmiy tadqiqot uslublarini tanlash nimaga bog‘liq? a. ladqiqatni amalga oshirish vazifalariga b. gipotezaga c. ilmiy yangilikga d. xulosaga. 32. Ilmiy tadqiqat ishining natijalarini hisoblash qaysi uslubi yordamida amalga oshiriladi? a. adabiyotlar sharhi uslubi 142
Sudning talablari qanday bajarilayotgani, jumladan Karimovani qamoqqa olish borasidagi ogohi munosabati bilan ochilgan navbatdagi mahkama majlisida Gulnora Karimovaning advokati uning nomidan bayonot qilib, diplomatik daxlsizligi mavjudligini ilgari surdi O’zbekiston hukumati 1997 yilda unga diplomatik daxlsizlik haqqini bergan ekan Har holda buni sirtdan Oliy Majlisdan ham o’tkazib qo’yishgan bo’lishsa ajablanadigan joyi yo’q Chunki O’zbekistonda bo’lmayadigan ishning o’zi yo’q Shu bois sud bu daxlsizlk nimadan iborat ekanligini o’rganish uchun mahkamani yana kechiktirdi
25-fevral kuni O‘zbekistonning AQShdagi elchisi Javlon Vahobov mamlakatdagi eng ko‘hna universitetlardan biri Sirakuz universiteti direktori bilan uchrashdi, deb xabar berdi TIV matbuot xizmati. Ushbu xususiy tadqiqot universiteti AQShning shimoli-sharqida joylashgan Sirakuz shahrida 1870-yilda tashkil etilgan. U.S. News & World Report nashri ma’lumotiga ko‘ra, Sirakuz univerisiteti AQShning davlat boshqaruvi va axborot texnologiyalari sohasidagi eng yaxshi uchta universitetidan biri hisoblanadi. 2018-yilda Toshkent axborot texnologiyalari universiteti va Sirakuz universiteti o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangan. Uchrashuv davomida Sirakuz universitetining Toshkent shahridagi kampusining ochilishi masalasi ham muhokama qilindi. O‘zbekistonning AQShdagi elchixonasi bergan ma’lumotga ko‘ra, universitet ma’muriyati mart oyi oxirida O‘zbekistonga tashrif buyuradi va ushbu masala kengroq muhokama qilinadi.
11-amaliy mashg‘ulot Gidrotsiklon parametrlarini hisoblash Hozirgi kunga kelib boyitish fabrikalarida yanchilgan mahsulotlarni sinflash gidrotsiklonlarda amalga oshirilmoqda. Mexanik sinflagichga nisbatan qator avfzalliklarga ega: kam maydonni egallaydi, katta unumdorlikka ega. Gidrotsiklonlar quyidagicha hisoblanadi. Bo‘tananing daqiqalik hajmi (debit) ya’ni bir daqiqada gidrotsiklon orqali o‘tadigan bo‘tana hajmi: И. = M 1440 2 Bu yerda Vi, —bo‘tananing daqiqalik debiti, m/min; 5—ruda zichligi, 2,7 t/m’teng deb qabul qilinadi; () – gidrotsiklon unumdorligi, t/sut. R— gidrotsiklonni ta’minlashda S:Q nisbatligi. Gidrotsiklonlarni ta’minlashda qattiq moddalar miqdori 30-60 Yoni tashkil etadi. Bu yanchishning birinchi bosqichiga nisbatan ko‘pdir. Shuning uchun yanchishning birinchi bosqichida 4090, ikkinchisida esa 5090 dan iborat bo‘ladi. Gidrotsiklonlarni tanlash uchun ma’lumotlar 11.1.-jadval. Gidrotsiklon- ) Gidrotsiklon Elektrenergiyasi Sliv yirikligi, mkm JOg£’irligi, lar turi diametri bo‘yicha (p-—2,7 t/m’da) kg unumdorlik GSR’-250 250 27-80 30-100 250 GSR-360 360 50-150 40-150 426 GSR-500 500 100-300 50-200 742 GSR”-710 710 200-500 60-250 1264 GSR-1000 1000 360-1000 70-280 GSR-1400 1400 700-2000 80-300 GSR-2000 2000 1100-3800 90-330 ’R —rezinali futerovka; “R—tosh qoplamali Gidrotsiklonlarning sonini aniqlashda bitta gidrotsiklon zaxira sifatida olinadi. Gidrotsiklonlarni hisoblash 29
Malayziyada yashin urishidan bir oy o‘tib, 18 yoshli avstraliyalik darvozabon vafot etdi Malayziyaning “Melaka Yunayted” jamoasi darvozaboni, 18 yoshli avstraliyalik Stefan Petrovski yashin urishidan so‘ng qariyb bir oy o‘tib vafot etdi. Bu haqda Avstraliya futbol federatsiyasiga tayanib, “TASS” xabar bermoqda. “Butun Avstraliya futboli hamjamiyati nomidan federatsiya Petrovskining oilasi, do‘stlari va jamoadoshlariga chuqur hamdardlik bildiradi”, – deyiladi Avstraliya futbol federatsiyasi bayonotida. 5-aprel kuni klubning mashg‘ulotlarida Petrovski va uning jamoadoshi, 21 yoshli himoyachi Muxd Afik Azuanni yashin urgan edi. Buning oqibatida Azuan yengil jarohat olgan, Petrovski esa hushidan ketgandi. Shundan so‘ng, har ikki futbolchi shifoxonaga yotqizilgandi. Koma holatiga tushib qolgan Petrovski esa intensiv terapiya palatasiga o‘tkazildi. Darvozabonning avholi barqaror ekani xabar qilingandi, biroq u sun’iy ravishda o‘pkada havo almashtirish moslamasiga ulangan edi. “Chempionat” nashrining ma’lum qilishicha, avstraliyalik yosh darozabon kecha, 1-may kuni hayotdan ko‘z yumdi.
So'z yoki iborani ajratib
162 = 6 O‘rxon Kamol Ofitsiantlar bir-biriga qarashdi. Qaysi mehmonxonada, kim bilan yashashini bilishardi, ammo buni aytish to‘g‘ri bo‘larmikan? – Xudo haqqi, hech bilib bo‘lmaydi, afandim, – dedi yosh ofitsiantlardan biri. – Axir bular raqqosa toifasiga mansub-ku! «Tuya» sheriklariga o‘girildi. Kayfi uchib ketgandi: –Bu kecha ularni topishimiz kerak! –Qayerdan? –Istanbul qozon, biz bo‘lsak, kapkirmiz... Qayerdan bo‘lsa, shu yerdan –Qiyin, –dedi biri. Boshqasi: –Juda kech bo‘ldi. Kim biladi, qayerda ekan-lar2.. –Men bu o‘yindan chiqdim –dedi yana biri. «Tuya»ning kallasiga yana rakining ta’siri urib, xavfli tarzda gandirakladi, O‘rxon Bombaga yuzlandi: –Sen men bilanmisan32 –Siz bilanman, aka Narigisiga yuzlandi. Baayni Yavuz Sulton Salimday dedi: – Kim erkak bo‘lsa, men bilan yursin, erkak bo‘lmasa, xotinining yoniga ketsin. Mari) Shunday o‘dag‘aylagach, sal nariroqda kutib turgan taksi tomonga yurdi, O‘rxon Bomba bilan taksiga o‘tirishdi. –Bo‘tam, Bo‘g‘ozga hayda! –dedi. Moshina epchillik bilan g‘irra aylanib, Bo‘g‘oz yo‘liga tushdi... Shu Idris hech xayolidan chiqmayotgan edi. Bu sulloh kimgadir orqa qilayotganini bilardi. O‘likdan,
"Xayr, Putin" degan plakat ko'targan namoyishchilar Rossiyada prezident saylovlaridan deyarli bir hafta o’tib ham norozilik namoyishlari davom etmoqda. Bugun Moskvada minglab odam ko’chaga chiqib, rahbarlikka qayta saylangan Vladimir Putinga la’natlar aytmoqda. “Alvido, Putin, sendan to’ydik”, “Ket, endi ket”, “Yolg’onchi va qabih lider bizga kerak emas”, “Kuning bitdi, Putin”, deb yozilgan plakatlarni ko’rasiz. Putinni uchinchi bor prezidentlikka kelishi, deydi namoyishchilar, Rossiyada siyosiy tizim adolatsizlik va soxtalikka asoslanganini ko’rsatadi. Gap xalq ovozida bo’lganida, u hech qachon qayta saylanmagan bo’lardi, deydi muxolifat vakillari. Putin xalq undan to'yganini biladi, deydi muxolifat Lekin Putin tarafdorlari 4-martdagi saylov erkin va demokratik kechdi, aksariyat fuqarolar unga ovoz bergan, deydi. 64 foiz ovoz bilan g’olib chiqqan Putin “xalqimga xizmat qilishda davom etaman”, - deya norozilik namoyishlarini masxarabozlik, muxolifatni esa G’arbning malaylariga qiyoslamoqda. Oppozitsiya nazarida Putin xalq undan qanchalik to’yganini tushunib yetgan va shu bois ham unga qarshi namoyish va ommaviy bosimni davom ettirish kerak. Tazyiqlarga qaramasdan “mitinglar o’tkazaveramiz”, deydi ular. MOSKVADA NAMOYISHLAR: Bahrom Hamroyev: "Putinning prezidentlikka qaytishi demokratiya uchun chekinish bo'ladi" 2012-yil saylovi Vladimir Putin uchun nimani anglatadi? Rossiya prezident uchun ovoz berdi Vladimir Putin uchinchi bor prezidentlikka saylandi
( Vaqti-vaqti bilan bu sarlavhalar ro’yxati yangilanib turiladi Birinchi maqolani chop qilganingizdan keyin ikkinchi maqolaga o’tish ruxsat etiladi ) Va shunga o’xshash mavzularni siz taklif qiling, biz ko’rib chiqib bo’lish va bo’lmasligini aytamiz
Ma n s ur boy (Darg‘aga). Siz gapiring, bek! Olib berasizmi yo‘qmi?! Dar g‘ a (qizg‘in). Turing, oqsoqol, tuting, bu ko‘rni (oqsoqol bilan yana bir kishi «xo‘b» deb turib Hasanni tutadirlar) og‘ochga bog‘lang! Oqsoqol. Hasanning sallasini oladir, ikki kishi uni og‘ochga qarab tortalar. Darg‘a qamchinni belidan tortib, joyidan to‘radir. Xotun bilan qiz hasanga yopishib qichqirishadilar. Ko‘r Ha s a n . To‘xtangiz, oqsoqol, beraman qizni. Olingiz qizni, boybobo. Tavba qildim! Tavba qildim, bek bobo. Xotun bilan qiz Hasanni qo‘ya berib o‘turadilar. O qs o qol (qizg‘in.) Ko‘r, shuncha odam senga qarab to‘radir. So‘zni tinglamaysan. Hayvon kabi qamchinni ko‘rgach, tuzalib qolasan... Ko‘r Ha s a n . Tavbaqildim, oqsoqol pochcha,tavbaqil-dim! O qs o qol (Qudrat boyvachchaga). Oling, boyvachcha, qizni uyga eltib qo‘ying, erta xatini qilib berarmiz. Qudrat boyvachcha qizni onasidan tortib olmoq istaydir. Qiz qichqirib yig‘lab, «bormayman», deb onasiga yopishadir. Onasi qichqirib-yig‘lab bolasini quchoqlaydir. Hasan bir chetda yig‘lab to‘radir. Shu topda Arslon ilgari bosib ishga qatnashadir. Ar s l on (Qudratga yaqinlashib). To‘xtang, boyvachcha! Oqsoqol pochcha buning o‘zi istamaydir. Qanday qilib qizini zo‘rlab sotdirasiz. Xudo haqqi, bechoraga biroz rahm qilingiz. O qs o qol (qaynagan). Buning qizi kimga kerak? Boyning pulini bersin! Ma n s ur boy . Senganima? Ar s l on (imomga). Taqsir, buning qizini shunday zo‘rlab sotdirmoq yozuq!1 emasmi? Ma n s ur boy . O‘zi senga nima deyman? Im om . «Haq ul— abd»12ni yemakdan... Ma n s ur boy (so‘zini kesib). To‘xtang, domla, (Arslonga). senga nima deyman, Arslon! Nima deysan, sen?! Ar s l on . Nima deganimni eshitib turibsiz. Shu kambag‘allarga rahm qilingiz, qizlarini sotmoq istamaydilar. Biroz muhlat beringiz, pulingizni berarlar. Im om . «Haq ul-abd»ni yemakdan yomonroq yozuq yo‘qsir.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligining 2013 yil 26 dekabrdagi “Vazirlik tizimidagi oliy ta‘lim va ilmiy tadqiqot muaassasalarida 2014 yilda o‘tkaziladigan ilmiy anjumanlar rejasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 494-sonli buyrug‘i asosida 2014 yil 12-13 noyabr kunlari Toshkent davlat pedagogika universitetida “Uzluksiz ta‘lim tizimida hamkorlik pedagogikasi” mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy konferentsiya o‘tkazildi
Samarqand viloyatida o‘quv yili boshlanishi kechiktirilgan maktablarda III chorak darslari biroz ertaroq — 2023 yilning 5 yanvaridan boshlanadi. Bu haqda Xalq ta’limi vazirligi Matbuot xizmati ma’lum qildi. Qayd etilishicha, joriy yil sentyabr oyida Samarqand shahrida o‘tkazilgan muhim xalqaro siyosiy tadbir munosabati bilan Xalq deputatlari Samarqand shahar kengashining qaroriga ko‘ra, Samarqand shahridagi umumiy o‘rta ta’lim muassasalariga, shuningdek, Oqdaryo, Toyloq, Samarqand tumanlarining mahalliy kengashlari qarorlari va Jomboy tuman hokimligining tegishli farmoyishiga asosan, Samarqand tumanidagi 3 ta (7, 23, 53), Toyloq tumanidagi 5 ta (11, 12, 15, 17, 59), Oqdaryo tumanidagi 5 ta (25, 38, 39, 41, 48), Jomboy tumanidagi 6 ta (5, 6, 8, 22, 20 va 44), sonli umumta’lim maktablariga 5-19 sentyabr kunlari navbatdan tashqari ta’til berilgan edi. Qarorlarda qoldirilgan dars soatlari o‘quv yili davomida beriladigan ta’tillar hisobiga qoplanishi belgilangan. “Shunga ko‘ra, muassasalarda 5, 6, 7, va 8 sentyabr kunlari qoldirilgan darslar kuzgi ta’tilning 4, 5, 7 va 8 noyabr hisobidan to‘ldirilgan. • 9, 10, 12, 13, 14 sentyabr kunlari qoldirilgan darslar o‘rni qishki ta’til kunlarining oxirgi 5 kuni hisobidan, (2023 yil 5, 6, 7, 9, 10, yanvar kunlari) jami 5 o‘qish kuni; • 2022 yilning 15, 16, 17 sentyabr kunlari qoldirilgan dars mashg‘ulotlari o‘rni 2023 yil bahorgi ta’tilning oxirgi 3 o‘qish kuni hisobidan to‘ldirilishini ma’lum qilamiz”, deyiladi XTV ma’lumotida. Eslatib o‘tamiz, umumiy o‘rta ta’lim maktablarida qishki ta’til 28 yanvardan boshlanib, ta’til 14 kalendar kun davom etadi va III chorak 2023 yilning 11 yanvaridan boshlanadi.
«Barselona»ning 9 yillik «qo'rqinchli tushi». Haftaning eng muhim 4 uchrashuvi haqida - Gooper.uz Bosh sahifa Yangiliklar Sport «Barselona»ning 9 yillik «qo’rqinchli tushi». Haftaning eng muhim 4 uchrashuvi haqida «Barselona»ning 9 yillik «qo’rqinchli tushi». Haftaning eng muhim 4 uchrashuvi haqida 16:15 26/11/2016 Facebook Dam olish kunlari Yevropada milliy chempionat uchrashuvlari bo’lib o’tadi. O’tgan haftadagi «qaynoq» uik-endni har hafta so’nggida topish qiyin, biroq bu dam olish kunida bo’lib o’tadigan bir qator uchrashuvlar borki, sizni zerikishingizga yo’l qo’ymaydi. Tribuna.Uz kuchli beshlik chempionatlarida bu hafta bo’lib o’tadigan eng muhim uchrashuvlarni sanab o’tadi. «Real Sosedad» – «Barselona». 00:45. «Anoeta» stadioni. «Barselona» uchun qo’rqinchli tush Juma kuni Lionel Messi Mundo Deportivo nashriga bergan intervyusida ikkilanmasdan «Real Sosedad»ga qarshi uchrashuvda bizga faqat g’alaba kerak», deya ta`kidladi. Buni eshitgan Madridning qaysidir burchagidagilar kulib qo’yib aytgan bo’lsa kerak: Messi «Barselona»ning San-Sebastyandagi uchrashuvlari tarixini bilarmikan? Qanchalik g’alati eshitilmasin, «Barselona» oxirgi marta «Anoeta» 2007 yilning mayida g’alaba qozongan. Hali Messi 5ta «Oltin to’p»dan birortasini ham yutmagan paytida bo’lgan bu voqea. 9 yil, 9 yil, Karl… Messi o’sha uchrashuvda o’ynagan, biroq u paytlari argentinalik futbolchi bo’lajak yulduz sifatida qaralardi. «Ko’k-anorranglilar» safida o’sha uchrashuvda Ronaldinyu, van Bronkxorst, Eto’O va hattoki Oleger Edmilson bilan birga o’ynagandi. «Real Sosedad»da esa – darvozabon Bravo va qarilik bilmas, ertaga bo’ladigan uchrashuvda maydonga tushadigan Xabi Priyeto bor edi. Luis Enrike to’qqiz yil oldin hattoki «Barselona B»dagi murabbiylik faoliyatini ham boshlamagandi. Hozir esa dunyoning eng yaxshi murabbiylaridan biri bo’lishga da`vogarlik qilib kelmoqda. To’g’ri, Enrike «Anoeta»dek chaqilmas yong’oqqa tishini o’tkaza olgani yo’q: u uch marta San-Sebastyanga tashrif buyurgan. «Selta» murabbiyi bo’lib ham, «Barselona» murabbiyligda ham u mag’lubiyatga uchragan. «Barselona»ning «Anoeta»dagi qo’rqinchli tushi davom etadimi? Hozircha bukmekerlar «Real Sosedad»g’alabasini taxminan 6.00 koeffitsiyentda baholashmoqda. «Chelsi» – «Tottenhem». 26 noyabr, 22.30 (UzReport. Match! Futbol 1) «Stemford Bridj» stadioni. Gol o’tkazmaslar nomag’lublarga qarshi Mantiq: «Tottenhem» bir necha yillardan beri Chempionlar Ligasiga chiqish uchun kurashdi va o’tgan mavsumda bu ishni uddaladi, bir qarashda ancha oson guruhdan joy oldi, ammo muddatidan oldin keyingi bosqichga chiqish imkoniyatini boy berdi. Chunki yevrokuboklar jamoa uchun og’irlik qildi. Aynan shunday taassurot «Tottenhem»ning seshanba kuni «Monako»ga qarshi o’yinida uyg’onishi tabiiy edi: asosiy tarkib futbolchilari Uoker va Vertongen maydonga tushmadi, Eriksen, Yanssen va Sissoko esa faqatgina ikkinchi bo’limdagina maydonga tushdi. Endi «shporlar» amalda Chempionlar Ligasi pley-offidan umidini uzib bo’lishdi va bor e`tiborini chempionat o’yinlariga qaratishi mumkin. Katta ehtimol bilan jamoa guruh bosqichining so’nggi turida TsSKAga qarshi ko’proq ikkinchi tarkib bilan maydonga chiqadi, ammo shanba kuni bo’lib o’tadigan «Chelsi»ga qarshi uchrashuvda «shporlar» aniqki, maksimal kayfiyatda maydonga tushishadi. «Tottenhem» hozircha chempionatda birorta ham uchrashuvda mag’lubiyatga uchragani yo’q. Ko’klar esa mana olti uchrashuvdirki chempionat o’yinlarida ochko yo’qotish tugul, birorta ham to’p o’tkazib yuborgani yo’q. Bunday natija o’tgan haftada jamoaga turnir jadvali peshqadami bo’lib olishiga yordam berdi. Ammo Angliyada vaziyat shu qadar chigalki, «Chelsi» ko’z ochib yumguncha yetakchilikni boy berib qo’yishi mumkin. Bukmekerlik idoralari Konte shogirdlarining ochko yo’qotishiga 2.10 koeffitsiyent berishmoqda. «Bavariya» – «Bayyer». 26 noyabr, 22:30 (Match! Futbol 3). «Alyants Arena» stadioni. Rossiyadan ikki xil kayfiyatda qaytganlar to’qnashuvi O’yindan oldin «Rostov» tvitteri qimmatli mehmonlariga sovqotib qolmasligi uchun uchrashuvni quloqchinli telpaklarda maydonga tushishni taklif qilgandi. Biroq myunxenliklar uchrashuvga bunday yangilik bilan chiqishmadi, ammo o’yin natijasidan keyin hech bo’lmasa qaytishda aeroportda bu telpaklardan suvenir sifatida bo’lsada, olib ketishgan bo’lsa ajab emas. «Bayyer» esa «Bavariya»dan farqli ravishda Rossiyadan yaxshi kayfiyatda qaytishdi: TsSKA bilan qo’lga kiritilgan durang natija nemis klubiga Chempionlar ligasining bahorgi mavsumida ishtirok etishini kafolatladi. Shunday ekan, jamoa endi YeChLni vaqtincha unutishlari mumkin. Yaxshisi leverkuzenliklar bor e`tiborini ichki chempionatga qaratgani ma`qul, sababi Rojyer Shmidt shogirdlari turnir jadvalining o’rtasida borishmoqda va chempionlar ligasiga yo’llanma beradigan to’rtinchi o’rindan besh ochkoga ortda qolishmoqda. Ammo leverkuzenliklarga bu uchrashuvda oson bo’lmasligi tabiiy. Sababi «Bayyer» XXI asrda faqat ikki martagina Myunxendan ochko ishlab qaytishgan — 13 mag’lubiyat, 1 durang va 1 g’alaba. Lekin hozir Shmidt shogirdlariga g’alaba juda ham zarur va bunday paytlarda statistikani bir chetga surgan holda faqat g’alabani o’ylab maydonga tushish talab etiladi. Bu paytga kelib Karlo Anchelotti jamoasi ham o’zi uchun qulay bo’lgan o’rinlarda emas. «Bavariya» o’tgan turda «Borussiya»ga imkoniyatni boy berib qo’ydi va birinchi o’rinni debyutantga topshirdi. Albatta bu ularning jahlini chiqargani tabiiy. Ustiga ustak, Rostovdagi uchrashuvdagi natija bunga qo’shimcha bo’lishi va uchrashuvda yirik hisob qayd etilishiga sabab bo’lishi mumkin. Ammo bukmekerlar bunday bo’lishiga juda katta ishonch bilan qarashmayapti – 8.10 koeffitsiyent. «Lion» – «PSJ». 27 noyabr, 00:45 (Match! Futbol 1). «Stad de Lyumer» stadioni. Parijga tahdid solayotgan «Lion» musiqasi Gegemon hozircha o’z o’yini to’liq topa olgani yo’q: «PSJ» chempionatning birinchi qismida yaxshigina oqsadi, ochkolar boy berildi, natijada jamoa Fransiya chempionatida hozirga kelib bor-yo’g’i uchinchi o’rinda bormoqda. Peshqadam «Nitstsa»dan uch ochko ortda qolmoqda, Emeri shogirdlari. Shunga qaramay, parijliklar kuylashni qoyillatishmoqda: juma kuni ertalab klub rasmiy tvitteri Kavani, Verratti va boshqa «PSJ» yulduzlarining fonogramma orqali qo’shiq kuylagani videosini joylashtirdi. Bu orqali ular bir oydan keyin katoliklar bayrami rojdestvo kelishini eslatib qo’yishdi. Albatta, Lionda umuman boshqa odamlar kuylashadi. Aynan shu shahar nomidagi jamoa muxlislari o’z sevimlilarini qo’llab-quvvatlash uchun kuylashni yaxshi ko’rishadi va Fransiyadagi boshqa ko’plab jamoa muxlislari singari «Pari Sen-Jyermen»ni ko’rgani ko’zlari yo’q. Chempionning «Lion»ga kelishi munosabati bilan ularning tvitiga munosib javob berilgan: «Parijliklar, ehtiyot bo’ling – kuylashni bizga chiqargan». Bu yozishmaning mazmunini tushunish mumkin: «PSJ» muxlislari odatda o’zlarini juda bosiq holda tutishadi. Shunday ekan mezbon jamoa muxlislari hayqiirig’i bunga unchalik o’rganmagan parijliklarning zarariga ishlashi mumkin. Mana bu haqiqiy boshog’rig’i bo’ladi! «Krasnodar» — «Zenit». 21:00. (Match TV). «Krasnodar» stadioni Shuningdek bu haftada Yevropa ligasining qahramonlari Rossiya chempionati doirasida ham kuch sinashadi. «Ural»ni sakkiz daqiqa ichida yirik hisobda mag’lub etgan Odil Ahmedov jamoadoshlari, joriy yil taqvimining so’nggi eng muhim o’yinida g’alaba qozonish uchun maydonga chiqadi. 2020-yilda Yerda yana Muzlik davri boshlanadi 11:49 03/12/2016 Stiven Hoking: «Sayyoramiz uchun eng xavfli vaqt” boshlandi 17:47 02/12/2016 Turkiyaga o`zga sayyoraliklar oqimi yopirildi 17:45 02/12/2016 Miya uchun foydali bo‘lgan 6 mahsulot 15:13 02/12/2016 O`zbekistonda Prezident saylovi natijalari qachon e`lon qilinadi? 13:45 02/12/2016 Kartoshkadan pishiriq — odatiy mahsulotlardan noodatiy yegulik 11:00 28/10/2016 Tadbirkorlik qobiliyatingiz bormi? Sizga qaysi soha to’g’ri keladi? 20:53 11/01/2014 Sharbat tayyorlashning 6 qoidasi 08:30 18/10/2016 Shokoladli tort 11:25 17/11/2016 Tibet ruhoniylarining tongi gimnastikasi 05:00 10/04/2016 Ko'proq BIZ HAQIMIZDAGooper.uz bu o'zbek tilidagi eng keng qamrovli internet nashr. Gooper.uz har kuni inson hayotida muhim, qiziq va foydali bo'lgan ma'lumotlarni taqdim etib boradi. Biz haqimizda
bilan Sneyk boshlanadi. Qo‘pdan-ko‘p antetsedent vodiylarning mavjudligi, Aipalachidagi kabi, bu yerning daryo tarmoqlari ham hozirgi relefga qaraganda qadimiy ekanligidan dalolat beradi. Qoyali tog‘lar iqlimi ancha kontinental. Bu yerga 800 mm gacha yog‘in tushadi; shu Syoilas birga yonbag‘irlarning yuqori qismlariga yog‘in eng ko‘p yog‘adi. G‘arbiy yonbag‘irlarning etagida u yer-bu yerda archazorlar bor; bu archazorlar yuqoriroqda asta-sekin sariq va veymut (Rshiz 3eg‘o-5i8) qarag‘ayzorlari bilan, 2700 h dan yuqorida esa--subalgp pixta (Abies :azg‘osagra) hamda Engel’man yeli (Ro‘sea yepde tapt) bilan almashinadi. O‘rmoniing yuqori chegarasi 3300—3600 j.dan o‘tadi. Pixta mintaqasidan yuqorida asosan qiyoq va turli o‘tlar (geitsiana, primula, toshyorar, gores) o‘sadigan subal’i hamda Al’p o‘tloqlari bor. Sharqiy yonbag‘irlardagi o‘simliklar g‘arbiy yonbag‘irlardagi o‘simliklarga o‘xshaydi; biroq tog‘larning etak qismida o‘rmonlardan dashtlarga o‘tiladi. So‘ngan vulkanlar (lava qoplamlari, geyzerlar, fumarolar va» hokazolar) rayoni bo‘lgan Iyellouston milliy parki (zapovednigi) " landshafti g‘oyat o‘ziga xosdir. O‘ping ajoyib tabiati ko‘plab turistlar-pi o‘ziga jalb etadi. Ichki yassitog‘liklar va platolar (Qolumbiya platosi, Katta Havza, Kolorado platosi) bir-biridan ancha farq qiladi. Qolumbiya ilatosi Freyzer platosining davomidir. U pliotsep va miotsen epoxasiniig asosan bazalrtlardan tarkib topgan vulkan jinslarining bir kilometr qalinlikdagi qatlamidan vujudga kelgan bo‘lib, balandligi 700—1000 m. Plato muzliklar davrida tog‘ oldi muzliklarining oxirgi morenalari to‘plangan oblastdan iborat bo‘lgan. Muzlik yoni daryolari chuqur kash’onlar vujudga keltirilgan; bu kap’onlarda hozirgi vaqtda suv oqmaydi (bulardan eng kattasi Grand-Qulidir). Platoning ustida qalin lyoss qatlami vujudga kelgach. Qolumbiya platosi yomg‘irdan «pana» joydadir. G‘arbda platoga bor-yo‘g‘i 250—300 mm yog‘in tushadi. Platoning g‘arbiy qismi chala cho‘l, sharqiy qismi esa kashtan tuproqli dashtlardan iborat; Qoyali tog‘larning yillik yog‘iy miqdori 600 imgacha yetadigan etak qismlarida o‘rmon-dashtlar uchraydi. Hozirgi vaqtda territoriyaning ko‘p qismidan dehqonchilikda foydalaniladi (asosan bahori bug‘doy ekiladi). Garbdagch yerlar sug‘orishni talab qiladi; shuning uchun uning bir qismi Qoyali tog‘lardan va Kaskad tog‘laridan oqib tushadigan ko‘pdan ko‘p yirik daryolar suvidan foydalanib sug‘orilmoqda. Chuqurligi 600 mga yetadigan kan’onda oqadigan Qolumbiya daryosi ayniqsa sersuvdir. U tez oqadi. Bu daryo Qoyali tog‘lardagi qorlardan to‘yinishi tufayli qurg‘oqchil yoz faslida suv sarfi ancha ortadi. Qo-lumbiya daryosiga bir qancha to‘g‘on va elektr stansiyalari qurilgan. Katta Havzaning iqlimi yanada qurg‘oqchil va kontipental-dir. Yillik yog‘in miqdori 200—250 imgacha, janubdagi ba’zi joylarda hatto 100 migacha kamayadi. Bu yerda mo‘tadil va subtropik mintaqalar chegarasida mumkin bo‘lgai bug‘lanish miqdori yog‘in miqdoridan bir pecha baravar ortadi; shuning uchun daryolar suvi okeapga yetib bora olmaydi. Bu hol rayonning asosiy xususiyatidir. «Katta Havza» degan tushuncha aslida, Yer sharining hamma qismidagi kabi, amalda suvi okeanga oqib chiqmaydigan va buning natijasida tabiatining o‘ziga xos xususiyatlariga ega bo‘lgan territoriyalarga tegishlidir; tabiatining o‘ziga xos xususiyatlari relefda ayniqsa yaqqol namoyon bo‘ladi. Katta Havza tektonikasiga ko‘ra meridiani yo‘nalishda davom etgan ko‘pdan ko‘p tog‘ tizmalaridan hamda ularni bir-birlaridan ajratib turgaya tektonik vodiylardan iboratdir. Biroq kontinental iqlim sababli kuchli ro‘y beradigan denudatsiya protsesslari natijasida vujudga kelgan jinslarning tashqariga olib ketilmasligi tufayli tog‘ relefi qisman sko‘milib qolgani va 1000—1500 j balandlikda — 331—
— Hayajonim seminarga qatnashishimni aytishgan chog‘dayoq boshlandi Sevinchdan “Ukamning koptogiday sakrayverdim tinmayin” Endigina ijodga kirib kelayotgan qizgina uchun bu hazilakam gap emas, axir Mendan ijodkor chiqarmikan, yozganlarim biror nimaga arzirmakin o‘zi, haqqim bormikin bu qutlug‘ dargohga qadam bosgani deganga o‘xshash qiynoqli, ichki savollarga javob topishim mumkin edi Zominda Agar ustozlar she’rlarim haqida yaxshi gap aytishsa, davom etaman, bo‘lmasa Ana shunday xayollar bilan kiyimlarimni bir jomadon qildim-u, Andijonimning duosini olib, birinchi yig‘ilish manzilimiz – ijod ahlining orzusi – O‘zbekiston Yozuvchilarining “Do‘rmon” ijod uyiga qarab yo‘l oldim, — deydi Mohidil Abdullaeva Aslini olganda, Mohidilning xayolidan o‘tgan o‘ylar yetmish ishtirokchining barisida ham bo‘lgan Ishonch, ikkilanish, quvonch, hayajon, bir umr kitobini o‘qigan, ammo o‘zini faqat suratlarda, televizorda ko‘rgan sevimli ijodkorlari – pinhona ustozlarini ko‘rish, ulardan saboq olish haqidagi orziqish Ehhe, Do‘rmonga kelib erta tongga qadar ko‘z yumdirmagan nimadirlar shular bo‘lsa, ajabmas asli! Do‘rmon! Adabiyotimizning buyuk siymolari umri o‘tgan, eng buyuk asarlari yozilgan go‘sha bilan ilk tanishuv Hammaslak, “hamkasb”lar bilan, ustozlar bilan ilk tanishuv Ta’bir joiz bo‘lsa, ijodkor sifatida o‘zing bilan o‘zingning ilk tanishuving! Mushoira, samimiyat, qiziqishlar, olqishlar va so‘ng uyqu kelmagan uyquga yotish
siganda. bog‘langanda sublimatsiya hodisasida ichki energiya
Ul tani siymin uza yel teksa titrar ko‘nglaki, Tigragay andoqki mudxil ganj ila mol ustina. Bilmagay ul til og‘izdin, hech yo‘q qayg‘u bila, Lutfiyni umri tugandi qiyl ila qol ustina. kat Necha nortek yangoqingdin qizil o‘tqa yonar jonim, Oq olmatek saqoqingdin so‘rarg‘a yo‘q hech imkonim. Sen aytursan: "Nechuk bo‘lur qul o‘z sultoniga oshiq?" Ko‘ngul pandim eshitmas hech, netayin, ey, begim–jonim. Ko‘zum chun qildi ko‘rkluklar yuzi birla o‘zin sig‘mas, To‘kulgay oxiri andin yer uzra suv biqin qonim. Dudog‘ing hasragi dardi jonim irnimg‘a yetkurdi, Ayt, qilsun ko‘zing, oxir uchun qolmadi darmonim. Uzun umrim edi zulfung parishon ayladi oni, Balo jonimga jam’ etti o‘shul umri parishonim. Ko‘ngul Lutfiy kibi zulfing ko‘rub tushti bu savdoga, Aning ul ishidur holi qaro qayg‘uga qolg‘onim. kat Tan bo‘ldi yuzung mehri uchun garchi hiloli, Bir zarrasi birla ko‘runur dardi-yu holi. Sendin ne tamonno qilayin mehr-u vafoni, Kim, ko‘rdi vafo andaki bor husn-u jamoli? Men hajr ila darmondau sen ko‘zdin ucharsan, Ey, voyki, yo‘qtur manga qushdek par-u boli. Har tori soching uchini yel yuzga tekurdi, Noziklik uchun bo‘ldi yuzing ustida xoli.
Bepul e`lonlar Krishtianu Ronaldu o'zini jahon futbolining bir qismi deb atadi Dushanba oqshomida Ronaldu FIFA talqini bo'yicha 2016 yilning eng yaxshi futbolchisi sifatida taqdirlandi. «Menda shubha yo'qki, men endi jahon futboli tarixining bir qismiman. Bu mening maqsadim edi. Men futbol o'ynashni boshlaganimdayoq – shunchaki futbolchi bo'lishni emas, dunyoning eng zo'r futbolchisi bo'lishni maqsad qilib qo'ygandim. Buni uddaladim - sovrinlar, rekordlar, individual mukofotlar shundan guvohlik bermoqda", - deya Ronaldudan iqtibos keltirgan FIFA rasmiy sayti. Portugaliyalik futbolchi shuningdek, kelgusida o'zini murabbiy sifatida ko'rmasligi va Portugaliya terma jamoasi bilan 2017 yilda Rossiyada bo'lib o'tadigan Konfederatsiyalar Kubogida zafar qozonmoqchi ekani haqida gapirib o'tgan. Jahon Mavzuga oid Ronaldu «Manchester Siti»ga qarshi uchrashuvga 100 foiz tayyor, Kazemiro va Benzema uchrashuvni o'tkazib yuboradi FIFAning yangi reytingida O'zbekiston 66-o'rinda qoldi «PSJ» Ronaldu va Neymarning transferi uchun 300 mln yevro sarflashga tayyor Ronaldu, Messi va Ibrohimovich Forbes bo'yicha eng katta daromad oluvchi futbolchilar deb topildi Ko'proq yangiliklar:
Qirg‘iziston parlamentining 1 iyunda o‘tgan umumiy yig‘ilishida ayrim deputatlar millatlararo nizo qo‘zitgan yoki qo‘zitishga harakat qilgan odamlarni vatandoshlikdan mahrum qilish, ularga nisbatan jazo choralarini kuchaytirishni taklif qildilar
Biz qur'aga biroz o'zgartirish kiritdik, unga ko'ra; Jamoalarni 1 dan to 8 gacha bo'lgan raqamlar ortiga berkitganmiz, siz esa ularni bizga mana bunday ko'rinishda "1 va 7, 3 va 5" yuborasiz
O‘zbekistonda gender tengligini ta'minlash komissiyasi a'zosi Saida Mirziyoyeva 17-18 fevral kunlari Dubayda bo‘lib o‘tgan Butunjahon ayollar forumida ishtirok etdi Forumning dastlabki kunida so‘zga chiqqan Mirziyoyeva nutqini yakunlagach, mavzu yuzasidan anjuman mezbonlarini qiziqtirgan savollarga javob berdi – Fikringizcha, nega gender tengligi O‘zbekiston hukumati uchun muhim? – O‘zbekistonning yangi strategiyasida inson huquqlarini ta'minlash muhim jihatlardan biridir, bunga esa xotin-qizlar huquqlarini ta'minlamasdan erishib bo‘lmaydi Ayollar O‘zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotiga katta hissa qo‘shgan, lekin ularning mehnati doim ham munosib baholanmagan Shu bois, bugun prezidentimizning xotin-qizlarning jamiyatdagi o‘rnini o‘zgartirishga qaratilgan doimiy sa'y-harakatlari tufayli mamlakatimizdagi gender vaziyat o‘zgardi Gender mutanosibligi ayollarning qaror qabul qilishdagi rolini oshiradi, natijada mamlakat ijtimoiy muammolarni yanada samarali hal qila oladi, chunki ayollar ijtimoiy masalalarga ko‘proq ta'sirchan – O‘zbekiston gender tengligi masalalari bo‘yicha komissiyasi faoliyatining g‘oyasi va vakolatlari haqida ko‘proq so‘zlab bersangiz – Biz O‘zbekistonda gender tenglikni ta'minlash uchun qonunchilik bazasini yaratdik, bu oson kechmadi Bu qonunlarni amaliyotga tatbiq etish bundan ham murakkab bo‘lishini anglaymiz Shuning uchun komissiyaning bosh vazifasi – gender siyosatini hayotimizning barcha jabhalariga joriy qilish Biz gender tengligi barcha davlat tashkilotlarida ro‘yobga chiqarilishini kuzatamiz va qo‘llab-quvvatlaymiz Shuningdek, komissiya jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan gender alomati bo‘yicha kamsitish bilan bog‘liq shikoyatlarni hal qilishda yuridik yordam ko‘rsatadi Komissiya odamlarga gender tenglik masalalarini tushuntirish va ularning gender masalasiga daxldorlik hissini oshirish uchun ham mas'ul – Ajoyib Demak, xotin-qizlar mavqeyini yaxshilash bo‘yicha ishlarni qaysi yo‘nalishda kuchaytirish, sizning fikringizcha, bu borada qanday birinchi galdagi choralarni ko‘rish lozimligi haqida biroz batafsil to‘xtalsangiz Ustuvor maqsadlaringiz qanday?– Birinchidan, xotin-qizlarni qonun chiqaruvchi hokimiyatga jalb etish bilan bog‘liq qator yutuqlarimiz bor Parlamentda xotin-qizlar soni 32 foizni tashkil etadi O‘zbekiston Senati raisi ham shular jumlasidan – Aytgancha, men u (Tanzila Norboyeva – tahr ) bilan uchrashganman – Ha U Gender masalalari bo‘yicha komissiyaga ham rahbarlik qilmoqda Bizning navbatdagi muhim maqsadimiz – ijro etuvchi hokimiyat organlarida ayollar sonini ko‘paytirish Bu ayol vazirlar, ayol hokimlar, kompaniyalar direktorlar kengashining ayol a'zolari sonini oshirish degani Va men shuni aytishim kerakki, bu yo‘nalishda ham muvaffaqiyatga erishdik Masalan, Ichki ishlar vazirligi tizimida 16 nafar ayol rahbar lavozimlarga tayinlandi Nihoyat, men ommaviy axborot vositalarini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi vakili sifatida OAVda gender tenglikni ilgari surish bo‘yicha loyihalarni qo‘llab-quvvatlash niyatidaman Shuningdek, odamlar ayollarga va ularning jamiyatdagi roliga nisabatan munosabatini o‘zgartirishlari uchun o‘zimning shaxsiy mas'uliyatimni ko‘raman – Suhbatimiz yakunigacha kam vaqt qolganini hisobga olib, yana bir ahamiyatli savolga o‘tmoqchiman: O‘zbekistonda gender tengligi kelajagiga qanday qaraysiz? Va, ruxsat bersangiz, bu yerda barchangiz – ishlayotgan onalarsiz – Ha – Bunday muvozanatga qanday erishish mumkin? – Men ayollarimizning kelajagiga juda optimistik nazar bilan qarayman, chunki biz yaxshi huquqiy baza yaratish va barcha uchun asosiy ta'limni ta'minlashga qaratilgan eng murakkab ishni qilib bo‘ldik Bizda ta'lim, sport va boshqa sohalarda muvaffaqiyat erishgan ayollar ko‘p Men bu yerda bo‘lishdan, butun dunyodan kelgan shuncha mashhur ayollarni ko‘rishdan juda mamnunman Men mamlakatlarimiz kelajagiga, xotin-qizlar kelajagiga, ularning ta'siri, rolini kuchaytirish va qimmatli xizmatlarini e'tirof etish borasida qilinayotgan ishlarga qat'iy ishonaman Butun jahon ayollari ta'sir kuchiga ega O‘zbekiston ayollari ham ushbu ta'sir davom etishiga qaratilgan global sa'y-harakatlarni qo‘llab-quvvatlaydi – Katta rahmat sizga, xonim
Shvetsiyalik muxlislar Frantsiyaga etib kelishda muammoga duch kelishdi » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017 Shvetsiyalik muxlislar Frantsiyaga etib kelishda muammoga duch kelishdi Комментариев: 0 Просмотров: 182 Дата: 13-06-2016, 01:31 Shvetsiya terma jamoasining muxlislari Evropa chempionatiga etib kelish borasida muammoga duch kelishdi. Gap shundaki, Shvetsiyaning SAS aviakompaniyasi uchuvchilari tomonidan uyushtirilgan ish tashlash tadbiri natijasida, yuzlab aviareyslar bekor qilingan. Tadbir uch kundan buyon davom etmoqda. “Bugun aviakompaniya 220 reysni bekor qildi, 26 mingdan ortiq yo‘lovchi Shvetsiyadan uchib keta olishmayapti. Ularning ko‘pchiligi Evro-2016ga tashrif buyurishni niyat qilgan muxlislardir. SAS uchuvchilari oylik-maoshlarni 3,5%ga oshirib, mehnat sharoitlarini yaxshilashni talab qilib ish tashlashgan. Kasaba uyushmasi va ish beruvchilar orasida muzokaralar davom etmoqda”, deb xabar beradi Yahoo Sports.Shvetsiya terma jamoasi Evropa chempionatidagi dastlabki o‘yinni 13 iyun kuni, Irlandiya terma jamoasiga qarshi o‘tkazadi. Manba: Stadion.uz
lamga o‘tganida 1. seriyali nurlar chiqadi va hokazo. K-seriya K., K, va hokazo, D-seriya D., 4; va hokazo chiziqlaridan tashkil topgan bo‘ladi. Vodorod atomi uchun nazariya bilan tajribaning mos kelishi Bor pastulotlarining to‘g‘ri ekanlngini ko‘rsatdi. «1ekin ko‘p elektronln atomlar spektrlari murakkab tuzilishga ega. Bu murakkablik elektron qobiqlarning yadrodan uzsqlashishi tufayli elektronlarni ekranlanishidan (beknti-lishidan) kelib chiqadi. Elektronlar ichki qobiqlarga o‘tganida atom rentgen nurlari chiqaradi. Optik spektrlar esa, tashqi qobiqlar orasidagi elektron o‘tishlar natijasida hosil bo‘ladi va ultrabinafsha, oq yorug‘lik hamda infraqizil nurlardan tashkil topadi. Elektronlar ekranlanishining optik hamda rentgen spektrlariga ta’sirini ko‘rib chiqaylik. Yadro bilan tashqi qatlam elektronlari kuchsiz bog‘langan bo‘ladi. Unga yadroning effektiv zaryadi-ee ta’sir etadi. Yadroning qolgan zaryadi esa, (2—1) e:yoltron bilan neytrallashadi. Shuning uchun optik spektrning xossalari deyarli butunlay tashki qatlamning tuzilishi bilan aniqlanadi va elementning tartib nomeri 2 ga bog‘liq bo‘lmaydi. Tashqi qobiq tuzilishi davriylikka ega bo‘lganligidan optik spektr xossasida ham davriylik bor. Masalan, ishqoriy metallar atomlarining tashqi qobig‘ida faqat bitta elektron So‘ladi. Ularning chastota chiziqlari spektrning ko‘zga ko‘rinadigan qismida bo‘lib, bir ishqoriy elementdan ikkinchisiga o‘tgalda kam o‘zgaradi. Optik spektrda chastota elementning tartib chomeriga keskin bog‘liq emas. Rentgen nurlarining chastotalari boshqacha o‘zgarishga ega. Rentgen spektri chiziqlarining chastotalari yadroning zaryadiga keskin bog‘liq. K-va 1-qobiqlar elektronlariga yadroning effektiv zaryadi (2—1)1 ta’sir etadi. K," chiziqlarining chastotalari N. Bor nazariyasiga asosan pu= 1 va p,—2 bo‘lganida Layman seriyasi formulasini (2—1)" ga ko‘paytirish yo‘li bilan topiladi u = 2 V(2—1)", (15) bunda Yo— Ridberg doimiysi. Yadro zaryadi 77 1 bo‘lganida K,-chiziqlarining chastotalari 2? ga proporsnonal ortib boradi. Shunday qilib, atom nomeri ortishi bilan rentgen spektrida optik spektrdagi xossalarning davriy takrorlanish hodisasi ro‘y bermaydi. (15) formuladan ildiz olsak —— b I? j It = r —K(2—1) bo‘ladi. ya’ni K,-chiziqlar chastotasining ildizi 2 ning chiziqli funksiyasi ekan. Buni eksperiment yo‘li bilan birinchi marta 1913- yilda ingliz fizigi Mozli topgan va uni Mozli qonuni 34
a) reabilitatsiya yoki kasbiy qayta tayyorgarlikdan o‘tish bilan bog‘liq kutilmagan harajatlarni qoplashda; b) sug‘urtalanuvchilarning mavjud (erishilgan) turmush darajasini saqlashda; €) sug‘urtaning iqtisodiy va ijtimoiy elementlari tabiiy ravishda birikib ketishi holatini aniqlashda; d) sug‘urtalanuvchining ish joyini saqlab qolishda. 9. “Yonlamasiga” qayta taqsimlash qanday amalga oshiriladi? a) daromadlariga ko‘ra, bitta guruhga kiruvchi yoki avval unga kirgan va bitta ijtimoiy tuzilma tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan xodimlar orasida qo‘llaniladi; b) daromadlarni yuqori haq oluvchilardan kamroq haq oluvchilarga o‘tkazilishini nazarda tutadi; €) daromadlaridan qat’iy nazar, sug‘urtalanuvchilar orasida teng taqsimlanishi; d) og‘ir sharoitga (vaziyatga) tushib qolganda, sug‘urtalanuvchilarga kutilmagan xarajatlarni qoplashni amalga oshirish orqali. 10. “Bo‘ylamasiga” taqsimlash bu...? a) daromadlariga ko‘ra, bitta guruhga kiruvchi yoki avval unga kirgan va bitta ijtimoiy tuzilma tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan xodimlar orasida qo‘llaniladi; b) daromadlarni yuqori haq oluvchilardan kamroq haq oluvchilarga o‘tkazilishini nazarda tutadi; €) daromadlaridan qat’iy nazar, sug‘urtalanuvchilar orasida teng taqsimlanishi; d) og‘ir sharoitga (vaziyatga) tushib qolganda, sug‘urtalanuvchilarga kutilmagan xarajatlarni qoplashni amalga oshirish orqali. 11. Ijtimoiy sug‘urta nazariyasining asoschisi kim? a) T.Parsons; b)J. Lokk; c) Klaver; d) O.Bismark; 12. Majburiy sug‘urtalash to‘g‘risidagi kabi qonunlar AQSH va Kanadada nechanchi yillarda qabul qilindi? a) XX asrning 50 yillarida; b) XX asrning 40 yillarida; Cc) XX asrning 30 yillarida; 234
4. MEHNAT TARBIYASI Jismoniy tarbiya bilan mehnat tarbiyasining o‘zaro bog‘liqligi. Kommunistik tarbiya sistemasida jismoniy tarbiya bilan mehnat tarbiyasi o‘rtasida ikkitomonlama aloqa mavjud. Qobiliyatiga yarasha mehnat qilish har bir sovet kishisining hayotiy ehtiyoji, vijdon ishi va grajdanlik burchidir. Mehnat shaxsning hartomonlama kamol topishida qudratli omildir. U juda katta shakllantiruvchi kuchga ega: kishining ongini o‘zgartiradi, jismoniy va ma’naviy qobiliyatlarini rivojlantiradi. Kommunistik partiya sovet kishilarida, birinchi navbatda yoshlarda mehnatga muhabbat tarbiyalash borasida katta g‘amxo‘rlik qilmoqda. Jismoniy tarbiya bilan mehnat tarbiyasining o‘zaro bog‘liqligini quyidagicha ta’riflash) mumkin. Bir tomondan, jismoniy tarbiya protsessi, kishining sog‘lig‘ini mustahkamlab va jismoniy qobiliyatlarini takomillashtirib, uning ish qobiliyatini oshiradi, mehnat qilish sog‘lom organizm uchun 3a-rur ekanligini tushunib olishga yordam beradi. Ikkinchi tomondan, mehnat tarbiyasi kishining aql-idrokini, irodasini va jismoniy imkoniyatlarini hartomonlama rivojlantirib, jismoniy tarbiyani maqsadga qaratilgan qiladi hamda jamiyat ehtiyojlariga muvofiq ravishda kishida mehnatga muhabbat tarkib toptiradi. Mehnat tarbiyasining mazmuni. Mehnat tarbiyasi sistemasida xilma-xil mehnat turlaridan foydalaniladi. Quyidagi mehnat turlari bevosita jismoniy tarbiya bilan bog‘liqlikda qo‘llaniladi: 1. Shug‘ullanuvchilarning harakat tajribalarini egallash, jismoniy qobiliyatlarini takomillashtirish yuzasidan olib boradigan mustaqil ishlari sifatidagi o‘quv mehnati. 2. Jismoniy mashq qilishga doir amaliy mashg‘ulotlar davomida o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish yuzasidan bo‘ladigan eng oddiy mehnat protsesslari. 3. Jismoniy tarbiya mashg‘ulotlaridan tashqari vaqtlarda, lekin jismoniy tarbiya protsessi bilan bog‘liq holda amalga oshiriladigan ijtimoiy foydali mehnat. 4. Qishloq xo‘jaligida, sanoatda, aholiga xizmat ko‘rsatish sohasida shug‘ullanuvchilarni jismoniy tarbiyalash protsessi bilan bog‘liq holda amalga oshiriladigan mehnat faoliyatini tashkil etishning eng yuksak formasi sifatidagi unumli mehnat. Ko‘rsatib o‘tilgan mehnat turlarining har birini qarab chiqamiz: Uquv mehnati. Ta’lim nazariyasi va praktikasida o‘qish —bu mehnat ekanligi, hosil qilinadigan bilim, ko‘nikma va malakalar esa shug‘ullanuvchilar mehnatining natijasi ekanligi e’tirof qilingan. Har qanday mehnat, shu jumladan, o‘quv mehnati ham, kishi o‘z gavdasini boshqara bilishini, ayniqsa, uning qo‘l harakatlari muvofiqlashgan bo‘lishini talab etadi. Jismoniy tarbiya protsessida amalga oshiriladigan o‘quv mehnati asosan jismoniy mehnatdir-O‘rganilayotgan harakat amallarini va ayniqsa turli xil sport turlarining texnikasini egallab olish shug‘ullanuvchilardan juda ko‘p o‘quv mehnati talab qiladi. Doimo zo‘r berib mehnat qilish zaruriyati, oldiga qo‘yilgan harakat vazifalarini ongli ravishda mustaqil hal qilishga bo‘sh kelmay intilish zaruriyati shug‘ullanuvchilarda hayot. uchun kerakli boyliklarni yaratish protsessidagi mehnatga havas uyg‘otadi. Jismoniy tarbiya protsessidagi o‘quv mehnati, agar u to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilsa, insonning mehnat faoliyati uchun zarur bo‘lgan jismoniy va aqliy fazilatlarni rivojlantiradi hamda takomillashtiradi. P. F. Lesgaft masalaning shu tomoniga alohn-da ahamiyat bergan edi. U bunday deb yozgan edi: «Uz ishining mohir ustasi bo‘lgan har qanday ishchi bajarmoqchi bo‘lgan ishi uchun kerakli bo‘lgan kuchni ham, vaqtni ham juda to‘g‘ri belgilay oladi va baholay oladi; u o‘zi ishlov berayotgan materialining xossasi va sifatlarini aniq bilib olishga ham, tayyorlayotgan buyumining ayrim qismlarining o‘lchami va ular o‘rtasidagi nisbatni aniq belgilashga ham qodir. O‘zimizda hosil qilayotgan fikrlarimizni, umumiy obrazlarni, umumiy qoidalarni tajribada har qanday sinab ko‘rish, har qanday boshqa jismoniy ishda bo‘lgani kabi, buning uchun kerakli kuchni ongli ravishda qo‘llay bilishni, bunda mavjud formalarning nisbatini topa bilishni hamda mazkur ish uchun zarur bo‘lgan vaqtdan foydalana bilishni talab etadi. Bu talablarning hammasi, har qanday ishning umumiy sharti sifatida, umumiy ta’limning ham, umumiy jismoniy ta’limning ham asosiy vazifasidir. Jismoniy tarbiya protsessida «harakat qilish va o‘zini bosh-qarishega o‘rgatishni, Lesgaftning fikricha, bolalikdan —maktabda o‘qish davridan boshlash kerak. Harakat amallariga o‘rgatish protsessida har bir bolani o‘z gavdasini tuta bilish va boshqarishga o‘rgatish, uni umumiy usullarni o‘zlashtirib olish yordamida har qanday ishga tayyorlash zarur. Buning uchun shug‘ullanuvchilar o‘z gavdalarining harakatlantiruvchi a’zolari elementlari bilan muntazam ravishda tanishib borishlari, davomiyligi va kuchlanish darajasi turli xil bo‘lgan ishlarni qila bilishlari, vaqtga qarab o‘zishlarini ongli ravishda taqsimlay bilishlari hamda makoniy nisbatlarni aniqlay olishlari lozim. Ya.P. F. Lesgaft, Znacheniye fizicheskogo obrazovaniya v semne p shkole (P. F. Kapterevga javob). Sobr. ped. soch., 5-tom, yeFizkul’tura i sport» nashriyoti. 1954, 84—85-betlar. 265
Nomsiztepa-8 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—X asrlar. Samarqand viloyatining Bulungʻur tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Sarichashma“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan. Manbalar Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Xalq-demokratik partiyasidan nomzod Ketmonov yakshanba kuni Toshkentdagi saylov uchastkasida "o'zi uchun" ovoz berganini aytgan
denti alle grandi bonifiche. Attraverso la digitalizzazione delle immagini e l’utilizzo di software specifici è stato possibile individuare diversi siti, oggi distrutti, ricavandone informazioni to-pografiche ed areali. Successivamente, nelle aree individuate sono state effettuate ricognizioni allo scopo di verificare l’effettiva presenza di siti e il loro stato di conservazione. La rete idrica della Media Valle dello Zeravshan All’interno del Progetto della Carta Archeologica, uno dei settori d’indagine specifico è stato in-dirizzato allo studio della rete idrografica della regione di Samarcanda, un tema trattato solo mar-ginalmente finora nonostante l’importanza primaria rivestita dal sistema d’irrigazione nello sviluppo urbano ed agricolo di Samarcanda nel corso del tempo (Isamiddinov 2002; Mantellini 2003). Le at-tenzioni principali si sono focalizzate sul Dargom, che con 100 km di lunghezza rappresenta il canale artificiale più lungo di tutta la valle, oltre ad essere il principale rifornimento idrico di Samarcanda e dell’intera area a sud dello Zeravshan. Le informazioni principali per comprendere le origini del Dar-gom sono state fornite combinando lo studio del modello digitale del terreno all’ immagine satellitare RADAR e del modello digitale del terreno, seguite da un’opportuna verifica delle informazione rac-colte sul campo. È stato così possibile individuare alcuni punti chiave in prossimità della confluenza dei corsi provenienti dalle pendici della catena del Karatyube, denominati sai, che, nel sistema idro-grafico originario della valle, correvano indisturbati fino a raggiungere lo Zeravshan. Ad un certo punto, probabilmente in seguito alla necessità di un maggiore apporto idrico per la città di Samar-canda e per irrigare le aree limitrofe, si è reso necessario realizzare un corso d’acqua che, oltre a cat-turare l’acqua dello Zeravshan, fosse in grado di drenare anche le acque dei fiumi pedemontani. Ri-mane tuttora aperta la questione relativa alla datazione dell’epoca in cui tali opere furono realizzate. Un confronto con il materiale proveniente dalle ricognizioni suggerisce che l’occupazione dell’ampia zona tra la pedemontana e Samarcanda sia avvenuta a partire dall’epoca Achemenide (VI secolo), per cui gli interventi antropici sul Dargom potrebbero risalire a tale periodo. Tale ipotesi trova un primo riscontro con le ipotesi proposte da altri studiosi che si sono occupati del Dargom (Shishklina 19897, Isamiddinov 2002) ma ulteriori indagini sono necessarie anche alla luce dei già citati problemi rela-tivi allo studio dello sviluppo insediamentale. Oltre alla mancanza di dati causata alla distruzione del record archeologico causato dalle bonifiche del periodo sovietico, va anche segnalato che la morfolo-gia dei siti, caratterizzata da una complessa stratificazione di orizzonti culturali, spesso consente di raccogliere solo il materiale presente in superficie appartenente all’ultima fase di occupazione del sito stesso. Il GIS per la gestione e l’analisi dei dati Tutti i dati raccolti sono confluiti nell’archivio GIS creato con la possibilità di realizzare elabora-zioni, analisi e modellazioni accurate del contesto storico-archeologico (Mantellini, Rondelli 2004). Base di partenza per le analisi distributive è l’applicazione dell’overlay mapping, che rappresenta la costruzione di piani cartografici costituiti da livelli geografico-ambientali diversi (geologia, pedolo-gia, morfologia, vegetazione, idrografia, demografia, ecc.) insieme alla sovrapposizione dei record archeologici. Si possono effettuare così analisi sincroniche e diacroniche sovrapponendo i dati in suc-cessione. Si stanno così sviluppando applicazioni di sistemi teorici geografici e l’applicazione dei cosiddetti “martelli del potere” (De Guio 2003), ovvero Poligoni di Thiessen, Modelli Rango/ Grandezza, Analisi di Visibilità, ecc…, per la lettura di situazioni insediamentali sincroniche. Inoltre, la gestione dei dati in ambiente GIS risulta funzionale all’individuazione di alcuni aspetti o ambiti territoriali da investigare in maniera più dettagliata per le proprie peculiarità geografiche o culturali, come, ad esempio, la ricostruzione delle varianti locali dell’antica Via della Seta (3). L’utilizzo dei sistemi e dei modelli geografici, matematici e quantitativi (dalle funzioni di connet-tività a livello di mercato, traffico e amministrazione, alle applicazioni di sistemi dinamici e fluidodi-namici nella ricostruzione dell’evoluzione territoriale) trova ormai nella ricerca archeologica larghis-sima tradizione e proprio nell’impiego del GIS un’ottima soluzione. Il trattamento del dato statistico, processato secondo relazioni e combinazioni, può fornire la formulazione di modelli insediativi e predittivi, con tutti i vantaggi che ne conseguono, sia dal punto di vista prettamente conoscitivo, sia per l’aspetto di tutela e valorizzazione. Bisogna comunque evidenziare la preliminarità di queste analisi, in quanto attraverso le ricognizi-71
Belgiya Qirolligi Mudofaa vaziri Stiven Vandeputning ma'lum qilishicha, belgiyaliklar samolyotlari Halab yaqinida tinch aholi ustiga bomba yog‘dirmagan. «Biz odatda o‘z harakatlarimizga izoh berib, qayerda harakatlanayotganimizni oshkor etmaymiz. Lekin hozir aytishim mumkinki, bu vaqtda bizning uchuvchilar bu hodisa ro‘y bergan hududda bo‘lmagan», — deya qayd etgan vazir. U buni «rossiyaliklarning dezinformatsiyasi» deb baholagan. «Biz hamisha tinch aholi vakillari qurbon bo‘lishidan qochishga harakat qilganmiz. Bunga shubha bo‘lmasligi kerak. Maqsadimiz faqat IShIDga qarshi harbiy harakatlar olib borishdir. Har bir missiya bosh shtab ko‘rsatmasiga binoan amalga oshiriladi. Yakuniy qarornigina uchuvchi qabul qiladi», — deya uning so‘zlarini keltirgan Knack agentligi. 18 oktabr kuni Rossiya Mudofaa vazirligi Suriyadagi ziddiyatli tomonlarni yarashtirish bo‘yicha Rossiya markazi bayonnomasiga asoslanib Xaasajyek qishlog‘ida Belgiyaning F-16 samolyotlari bergan zarba oqibatida olti kishi halok bo‘lib, to‘rt kishi jarohatlangani haqida xabar tarqatgandi. Rossiyalik harbiylar bu hujumni na Rossiya aviatsiyasi na Suriya samolyotlari amalga oshirgani haqida ta'kidlagan. «Bombardimon oqibatida ikkita uy vayron bo‘ldi, olti kishi halok bo‘ldi va to‘rt kishi turli darajada tan jarohati oldi. Mazkur hududda Rossiya HKK yoki Suriya HHK samolyotlari qayd etilmagan. Ushbu hududda ko‘rsatilgan vaqtda Belgiya qirolligining ikkita F-16 samolyoti parvoz qilgan», — deyilgandi Rossiya mudofaa vazirligi saytida e'lon qilingan xabarda.
2. Agar bemor tana haroratining ko‘tarilishi, et uvishishi, bosh og‘rig‘i, tez-tez va og‘riqli siydik ajralishi, bel sohasidagi bir yoki ikkitomonlama simillovchi og‘riqdan shikoyat qilsa, bu buyrak jomlari shilliq pardasining yallig‘lanishi—piyelonefrit alomatlaridan hisoblanadi. 3. Bel sohasidagi sanchiqli og‘riq (ko‘pincha bir tomonlama), og‘riqning birdan boshlanib, chov, qoviq usti, jinsiy a’zolarga o‘tishi, ko‘pincha qayd qilish, tana haroratining ko‘tarilishi buyrak va siydik yo‘llarida tosh paydo bo‘lganining asosiy belgilaridir. Qon tizimi kasalliklarida mantiqiy tashxis 1. Agar bemorning terisi, ko‘z shilliq pardalari oqargan bo‘lib, boshi aylansa, qulog‘ida shovqin bo‘lsa, tez charchasa, holsizlansa, uyqu tortsa, hansirasa, til uchi, qirralari achishsa, bo‘r, loy, ko‘mir yeyishga, benzin yoki kerosin hidlashga xohish tug‘ilganidan shikoyat qilsa, bu kamqonlik (anemiya)dan dalolatdir. Bunday bemorlarni gematolog ko‘rigidan va umumiy qon tekshiruvlaridan o‘tkazish lozim. 2. Haroratning ko‘tarilishi, suyak-bo‘ʻg‘imda og‘riq turishi, holsizlik, chap qovurg‘a ostida og‘irlik, og‘riq sezish, ko‘pincha limfa tugunlarining kattalashishi, milk qonashi, teri qichishi, har xil toshmalar toshishi, badanda sababsiz ko‘karish paydo bo‘lishi, ozib ketish kabi belgilaroqqon kasalligi-leykozlarda uchrashi mumkin. Ichki sekretsiya bezlari kasalliklarida mantiqiy tashxis I. Yurakning tez-tez urishi, ortiqcha terlash, qo‘l-oyoq titrashi, ko‘z soqqasi kattalashib, ctaqchayib qolishi; salga yig‘loqi, jizzaki, shoshib gapiradigan bo‘lib qolish, toksik bo‘qoq kasalligi belgilari bo‘lib, bunda (qalqonsimon bezda tireoid gormonlarning ortiq ishlab chiqilishidan kelib chiqadigan) eridokrinolog maslahati zarur. 2. Agar bemor ko‘p chanqasa, siydik ko‘p ajralsa, tez-tez qorni ochsa, ozsa, behol bo‘lsa, jinsiy aloqaga mayli pasaysa, badani qichishsa, bu qandli diabet (ya’ni me’da osti bezi gormoni-insulinning yetarli ishlab chiqarmasligi) xastaligining asosiy belgilaridan hisoblanadi. Bu bemor albatta, endokrinolog ko‘rigidan o‘tkazilishi va uning doimiy nazoratida bo‘lishi kerak. 68
—MenSizlar uchun kelayotganim yo‘q, Sizlar yo‘lingizdan qolmang Ular ketdilar. Robiya yolg‘iz qoldi, boshini sajdaga qo‘ydi. —Iloho, meni uyingga undading, yo‘lda eshagimni o‘ldirding. Va meni biyobonda yolg‘iz qo‘yding Hanuz bu so‘zini tamom qilmay, eshagi tirildi va o‘rnidan turdi. Robiya Allohga shukr va sano aytib, yukini yuklab, yana bir necha kun yo‘l yurdi. Allohga munojot qildi va dedi: — Iloho, sening ishqing mening ko‘nglimni tutdi. Bundan ortiq yura bilmasman. U tosh uyingni bu yerga keltirsang, nima bo‘ladi? Alloh unga xitob qildi va dedi: —Ey Robiya, biroz yurgin) Robiya bir oz yurganidan so‘ng ko‘rdiki, Ka’ba unga qarshi kelayotgan edi. Dedi: — Menga Ka’baning egasi kerak, men bu tosh uyni nima qilaman? Shundan so‘ng Ka’bani tavof qildi va dedi: — Ey bor Xudoyo, erkaklar davlatidan biroz narsa men ojiz bandangga bersang nima bo‘ladi? Hotifdan bir un eshitdikim: —Bu yetti yil yoni bilan Ka’baga borgan kishining maqomi budir. Bas, Robiya sargardon va hayron bo‘lib: – Ey bor Xudoyo, men bu vaqtgacha sening uyingga ertibor qilmadim, illo, seni istadim. Endi bu toshdan bo‘lgan uyingga ham kirmoqqa loyiq bo‘lmasman, —dedi va qaytdi. Basraga bordi, (karvonsaroyga) kirdi va ibodatga mashg‘ul bo‘ldi. XXX Naqldurki, bir kun ikki aziz Robiyaning ziyoratiga keldilar. Och edilar. Robiyaning bir fo‘ta ro‘moli bor edi. Uni garovga
“ich sinflarda o‘qish va tabiatshunoslik Ё darslari integratsiyasi з biatshunoslik integratsiyasi irikoniyati Kong, u A- aи oldida ham umumiy ta’lim va tarbiyaviy И Bu darslarda o‘quvchilar o‘z yurti g G irishlar bilan tanishadi. Yovvoyi Шy Mo Bar olami haqida bilib olishadi. o A a darsining umumiy tarbiyaviy ma B " a tabiatga mehr uyg‘otish, uni asrab vay! a o : vaqtda, umumiy ta’lim va tarbiyaviy oga Ko A o‘quv fanining xususiy, o‘ziga xos peau aи xalaqit bermaydi. Mapa иa, vazifala gi a i metodlar bilan ishlashni talab etadi. ulani n va o‘qish darslarida o‘rganish i tabiat hodisalari hisoblanadi. O‘rganish jih: dan u ap. иa M farq qiladi, xolos. O‘qish darslarida oa aи bolalarda estetik, hissiy jihatdan tabiatni o ёг ish vazifasini yechishda mas’uliyatliroq. hisoblandi: a bi yaz o‘qish darsida o‘quvchining tabiatga a HГ иa i ini i i sitasir a olis estetik munosabatini ifodalash uchun til vositasini Ba oli ни tak. Umumiy mavzu va o‘rganish obyektlari mavjud иa 29 tabiatshunoslik darslarida ularning turli jihat va a a Yoritilishi material ustida integratsiyalashgan b a ishlash maqsadga muvofiqligi haqidagi savolni ko‘ndalang qo‘y 77
«QMZ» АJ korporativ munosabatlar bo’limi
Isroilda 3D-printerda tirik yurak bosildi Tel-Aviv universiteti olimlari inson to‘qimalaridan 3D-printer yordamida mitti tirik yurakni bosishga muvaffaq bo‘lishdi. Bu haqda universitet matbuot xizmati ma'lum qildi. “Tel-Aviv universitetining professor Tal Dvir laboratoriyasi olimlari dunyoda birinchi bo‘lib zamonaviy tibbiyotning bosh masalalaridan birini hal qilishga muvaffaq bo‘lishdi: ular 3D-printer yordamida bemordan olingan inson to‘qimalaridan butun, tirik yurakni bosa olishdi. Bu tadqiqot bemorlarga ko‘chirib o‘tkazish uchun organlarni kutish yoki bu organlarning qabul qilinmasligi oldini oluvchi dorilar qabul qilishlariga boshqa hojat bo‘lmaydigan kelajak tibbiyotiga yo‘l ochadi. Buning o‘rniga, shifoxonalarning o‘zida har bir bemor uchun to‘g‘ri keluvchi zarur organlar bosiladi”, deyilgan xabarda. Isroilning Kan davlat radiosining xabar berishicha, bosilgan yurak qulupnay o‘lchamidek keladi. U bemorning yurak-tomir mushaklari asos hujayralariga aylantirilgan hamda bog‘lovchi to‘qima bilan aralashtirilib, 3D-printerga joylangan yog‘ hujayralaridan tashkil topgan. Isroillik olimlar tomonidan yaratilgan yurak shu bosqichdayoq quyonga to‘g‘ri kelishi mumkin. Ma'lumotlarga ko‘ra, bir yildan keyin 3D-printerda yaratilgan yuraklarning quyon va kalamushlarga ko‘chirib o‘tkazilishi haqida gapirish mumkin bo‘ladi, yana o‘n yillardan keyin esa inson yuraklarini shifoxonalarning o‘zida bosish imkoniyati paydo bo‘lishi taxmin qilinmoqda.
O‘zbekiston bosh vaziri o‘rinbosari Aziz Abduhakimov 11-avgust kuni bo‘lib o‘tgan test sinovlari natijalari haqida axborot berdi. Ma’lum qilishlaricha, 11-avgustdagi test sinovlari 36 ta binoda 18 ta oliy ta’lim muassasalarining 76 ta ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha o‘tkazilgan, unda 24 247 nafar abituriyent ishtirok etgan. Turli sabablari 718 nafar abituriyent test sinovlariga kelmagan, tartib qoidalarini buzganligi sababli 40 nafar abituriyent sinovlardan chetlatilgan. 11-avgust kuni davlat grantiga o‘tish bo‘yicha eng yuqori ball Urganch davlat universitetining “Filologiya va tillarni o‘qitish: nemis tili” ta’lim yo‘nalishida qayd etildi — 164 ball. To‘lov-kontraktga o‘tish bo‘yicha eng baland ball (135,6 ball) Farg‘ona davlat universitetining “Ijtimoiy ish” ta’lim yo‘nalishida kuzatildi. Shunday qilib, test sinovlarining 11 kunida o‘rtacha o‘tish bali davlat granti uchun 109,4 ballni, to‘lov-kontrakt uchun esa 80,3 ballni tashkil etgan. 11-avgustdagi test natijalarini 12-avgust kuni soat 16:30 dan boshlab DTM saytida tekshirish mumkin bo‘ldi.
ton Kimyo, kon-metallurgiya. Xorazm Qishloq xo‘jaligi, engil, To‘qimachilik 150.0 oziq-ovqat, qurilish Gilamchilik 50.0 materiallari, mashinasozlik, turizm. Namangan Qishloq xo‘jaligi, engil, To‘qimachilik 10.0 to‘qimachilik, Ipakchilik 15.0 mashinasozlik. Qurilish material 10.0 Oziq-ovqat 10.0 Navoiy Kon-metallurgiya, kimyo, Kimyo 170.0 qurilish materiallari, Qurilish mater. 100.0 mashinasozlik, Energetika 250.0 to‘qimachilik To‘qimachilik 10.0 Samarqand Qishloq xo‘jaligi, xalq To‘qimachilik 20.0 iste’mol tovarlar 1/ch, Oziq-ovqat 30.0 to‘qimachilik, Kimyo 30.0 mashinasozlik, qurilish materiallari, kimyo, elektrotexnika, turizm Sirdaryo Qishloq xo‘jaligi, oziq-To‘qimachilik 4.0 ovqat, to‘qimachilik, Mebel 9.0 engoil sanoat, turizm Farmatsevtika 4.0 energetika 20.0 Surxondaryo / Qishloq xo‘jaligi, neft va To‘qimachilik 25.0 gaz, qurilish material., Oziq-ovqat 9.0 engil sanoat, oziq-ovqat, Tog‘-kon sanoati 15.0 mashinasozlik, turizm Toshkent sh. To‘qimachilik, engil, Elektrotexnika 16.0 kimyo, farmatsevtika, Mashinasozlik, 50.0 qurilish mater., turizm, to‘qimachilik 25.0 oziq-ovqat, mashinasozlik Qurilish mater, 100.0 Kimyo, farmatsevtika 6.0, 1.0 Toshkent v. Engil sanoat, rangli Oziq-ovqat, kimyo 15.0, 10.0, metallar, qurilish mater., Rangli metallurg. 50.0 Kimyo, yoqilg‘i-energetika ) Tog‘-kon, energetika ) 72.0, 600.0, Farmatsevtika 15.0 Qashqadaryo Qishloq xo‘jaligi, To‘qimachilik 100.0 to‘qimachilik, neft-gaz, Oziq-ovqat 10.0 qurilish mater., Tog‘-kon sanoati 13.0 mashinasozlik, engil, oziq-ovqat Manba: www.uzinfoinvest.uz. Hukumatimiz tomonidan berilayotgan imtiyozlar o‘z natijasini 94
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash. Darslik bilan ishlash. O‘quvchilar “Saxiy” matnini “Zanjir” usulida o‘qiydilar va qayta hikoya qilib beradilar. 138
- Yoshlarga katta e’tibor qaratilayotganini olqishlash mumkin Kelajak yoshlar qo‘lida Jahon chempionati ishtirokchilari - Senegal, Marokash, Eron va Urugvay terma jamoalariga qarshi o‘yinlar yangi tarkib uchun katta tajriba maktabi vazifasini o‘tab berdi Bunday o‘yinlar qanchalik ko‘paysa, futbolchilar mahorati shunchalik oshib boraveradi
Dehqon xo’jaliklari a’zolariga, yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan shug’ullanuvchi shaxslarga, boshqa fuqarolarga va ularning oila a’zolariga pensiya tayinlash to’g’risidagi ariza bevosita arizachining istiqomat joyidagi O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi byudjetdan tashqari Pensiya jamg’armasining tuman (shahar) bo’limiga beriladi
Koreya yarimorolida vaziyatning keskinlashishi ortida 21 avgustda Janubiy Koreyada AQSh va Janubiy Koreya qurolli kuchlarining Ulchi Freedom Guardian deb nomlangan birgalikdagi mashg‘ulotlari boshlanadi. Mashg‘ulotlarni kuzatish uchun Seulga AQSh qurolli kuchlarining Tinch okeani qo‘mondonligi boshlig‘i admiral Garri Garris yetib keldi. U o‘z tashrifining birinchi kuni Janubiy Koreya mudofaa vaziri Son Yen Mu bilan uchrashdi va Janubiy Koreya qurolli kuchlari shtablari boshliqlari birlashgan qo‘mitasining yangi boshlig‘iga vakolatlarning topshirilishi marosimida ishtirok etdi. Pxenyanning fikricha, ushbu mashg‘ulotlar Shimoliy Koreyaga nisbatan dushmanona harakatlarni aks ettiradi va shundoq ham mushkul vaziyatni yanada keskinlashtiradi. “Birgalikdagi mashg‘ulotlar adovatning yaqqol namoyishi hisoblanadi va hech kim bu mashg‘ulotlar haqiqiy jangga aylanib ketmasligiga kafolat bermaydi”, deb aytilgan Shimoliy Koreyaning “Nodon sinmun” nashrida.
QIMMATLI QOG‘OZLAR BOZORI TO‘G‘RISIDA Ushbu Qonunning maqsadi qimmatli qog‘ozlar bozori sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat. Ushbu Qonun quyidagi qimmatli qog‘ozlarga nisbatan amal qiladi: aksiyalar, obligatsiyalar, g‘azna majburiyatlari, depozit sertifikatlari, qimmatli qog‘ozlar hosilalari va veksellar. Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir. Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi. Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi: aksiya — o‘z egasining aksiyadorlik jamiyati foydasining bir qismini dividendlar tarzida olishga, aksiyadorlik jamiyatini boshqarishda ishtirok etishga va u tugatilganidan keyin qoladigan mol-mulkning bir qismiga bo‘lgan huquqini tasdiqlovchi, amal qilish muddati belgilanmagan egasining nomi yozilgan emissiyaviy qimmatli qog‘oz; axborotni oshkor qilish — qimmatli qog‘ozlar bozorida manfaatdor shaxslarning axborotni olish maqsadidan qat’i nazar, axborotdan uning topilishi va olinishini kafolatlaydigan shakllarda foydalanishini ta’minlash; veksel — veksel beruvchining yoki vekselda ko‘rsatilgan boshqa to‘lovchining vekselda nazarda tutilgan muddat kelganda veksel egasiga muayyan summani to‘lashga doir shartsiz majburiyatini tasdiqlovchi noemissiyaviy qimmatli qog‘oz; davlat qimmatli qog‘ozlari — O‘zbekiston Respublikasining g‘azna majburiyatlari va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi vakolat bergan organ tomonidan chiqarilgan obligatsiyalar, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining obligatsiyalari; depo hisobvarag‘i — deponentning qimmatli qog‘ozlarini saqlash va qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish uchun mo‘ljallangan depozitariyning hisobga olish registrlaridagi yozuvlar yig‘indisi; depo hisobvarag‘idan ko‘chirma — deponentning qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarini tasdiqlaydigan, depozitariy tomonidan beriladigan hujjat; depozitar operatsiyalar — hisobga olish registrlarida depozitariylar tomonidan depozitar operatsiyalar standartlariga muvofiq bajariladigan operatsiyalar; depozit sertifikati — bankka qo‘yilgan omonat summasini va omonatchining (sertifikat saqlovchining) omonat summasini hamda sertifikatda shartlashilgan foizlarni sertifikatni bergan bankdan yoki shu bankning istalgan filialidan belgilangan muddat tugaganidan keyin olish huquqini tasdiqlovchi noemissiyaviy qimmatli qog‘oz; depozitariyning hisobga olish registrlari — depozitariyda qimmatli qog‘ozlarni saqlash va qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish bo‘yicha depozitar operatsiyalar standartlari bilan belgilangan yozuvlar tizimi; deponent — depozitariyda depo hisobvarag‘iga ega bo‘lgan shaxs; investitsiya aktivlari — qimmatli qog‘ozlar, pul mablag‘lari va qonun hujjatlariga muvofiq investitsiya aktivlari deb e’tirof etiladigan boshqa mol-mulk; investor — qimmatli qog‘ozlarni o‘z nomidan va o‘z hisobidan oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs; korporativ obligatsiyalar — aksiyadorlik jamiyatlari va o‘zining tashkiliy-huquqiy shaklidan qat’i nazar tijorat banklari tomonidan chiqariladigan obligatsiyalar; noemissiyaviy qimmatli qog‘ozlar — ushbu Qonunga muvofiq emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar tushunchasiga oid bo‘lmagan qimmatli qog‘ozlar; obligatsiya — obligatsiyani saqlovchining obligatsiyaning nominal qiymatini yoki boshqa mulkiy ekvivalentini obligatsiyani chiqargan shaxsdan obligatsiyada nazarda tutilgan muddatda olishga, obligatsiyaning nominal qiymatidan qayd etilgan foizni olishga bo‘lgan huquqini yoxud boshqa mulkiy huquqlarini tasdiqlovchi emissiyaviy qimmatli qog‘oz; fond birjasi — ochiq va oshkora birja savdolarini oldindan belgilangan vaqtda va belgilangan joyda o‘rnatilgan qoidalar asosida tashkil etish hamda o‘tkazish orqali faqat qimmatli qog‘ozlar savdosi uchun sharoitlar yaratuvchi yuridik shaxs; egasining nomi yozilgan qimmatli qog‘ozlar — mulkiy huquqlarning realizatsiya qilinishi o‘z egasining ro‘yxatdan o‘tkazilishini talab etadigan qimmatli qog‘ozlar; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar — bitta chiqarilishi doirasida bir xil belgilar va rekvizitlarga ega bo‘lgan, mazkur chiqarilish uchun yagona shartlar asosida joylashtiriladigan hamda muomalada bo‘ladigan qimmatli qog‘ozlar; Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishlarining yagona davlat reyestri — ro‘yxatdan o‘tkazilgan emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishlarining ro‘yxati; emitent — emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqaruvchi va ular yuzasidan qimmatli qog‘ozlarning egalari oldida majburiyatlari bo‘lgan yuridik shaxs; emitentning opsioni — emitentning muayyan miqdordagi qimmatli qog‘ozlarini opsionda ko‘rsatilgan muddatda qat’iy belgilangan narxda sotib olish huquqini tasdiqlovchi emissiyaviy qimmatli qog‘oz; O‘zbekiston Respublikasining g‘azna majburiyatlari — emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar egalari O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjetiga pul mablag‘lari kiritganliklarini tasdiqlovchi va bu qimmatli qog‘ozlarga egalik qilishning butun muddati mobaynida qat’iy belgilangan daromad olish huquqini beruvchi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar; qimmatli qog‘ozlar — hujjatlar bo‘lib, ular bu hujjatlarni chiqargan yuridik shaxs bilan ularning egasi o‘rtasidagi mulkiy huquqlarni yoki qarz munosabatlarini tasdiqlaydi, dividendlar yoki foizlar tarzida daromad to‘lashni hamda ushbu hujjatlardan kelib chiqadigan huquqlarni boshqa shaxslarga o‘tkazish imkoniyatini nazarda tutadi. Qimmatli qog‘ozlarning qiymati O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida ifodalanadi; qimmatli qog‘ozlar bozori — yuridik va jismoniy shaxslarning qimmatli qog‘ozlarni chiqarish, joylashtirish va ularning muomalasi bilan bog‘liq munosabatlari tizimi; qimmatli qog‘ozlar bozori ishtirokchilari — qimmatli qog‘ozlar emitentlari,qimmatli qog‘ozlarning egalari, investorlar, qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchilari, shuningdek qonun hujjatlarida belgilangan tartibda birjalar; qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi — qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs; qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchisining mijozi (mijoz) — deponent yoki qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchisining xizmatlaridan foydalanuvchi boshqa shaxs; qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyat — qimmatli qog‘ozlarni chiqarish, joylashtirish va ularning muomalasi bilan bog‘liq xizmatlar ko‘rsatish bo‘yicha litsenziyalanadigan faoliyat turi; qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar — qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisi, ularni hadya qilish, meros qilib olish, ularni ustav fondiga kiritish va qimmatli qog‘ozlarning egasi almashuviga olib keladigan boshqa aktlar, shuningdek qimmatli qog‘ozlar garovi; qimmatli qog‘ozlarga doir fyuchers — o‘zida nazarda tutilgan muddatda muayyan miqdordagi qimmatli qog‘ozlarni qat’iy belgilangan narxda sotib olish yoki sotish majburiyatini tasdiqlovchi emissiyaviy qimmatli qog‘oz; qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish — qimmatli qog‘ozlarni ularning dastlabki egalariga berish; Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi — depozitariylarda depo hisobvaraqlari bo‘yicha emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni saqlash, bunday qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish va emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar harakati yagona tizimini ta’minlovchi davlat depozitariysi; qimmatli qog‘ozlarning muomalasi — qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotish, shuningdek qonun hujjatlarida nazarda tutilgan, qimmatli qog‘ozlarning egasi almashuviga olib keladigan boshqa harakatlar; qimmatli qog‘ozlarni nominal saqlovchi — qimmatli qog‘ozlar egalarining reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazilgan, qimmatli qog‘ozlarning egasi bo‘lmagan holda boshqa shaxsning (qimmatli qog‘ozlar egasining yoki u vakil qilgan shaxsning) topshirig‘iga binoan qimmatli qog‘ozlarni saqlash, hisobga olish va ularga bo‘lgan huquqlarni tasdiqlashni amalga oshiruvchi depozitariy; qimmatli qog‘ozlarni chiqarish — yuridik shaxsning fuqarolik huquqlarining obyekti sifatida qimmatli qog‘ozlar paydo bo‘lishiga qaratilgan harakatlari; qimmatli qog‘ozlar egasi — qimmatli qog‘ozlar o‘ziga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida tegishli bo‘lgan yuridik yoki jismoniy shaxs; qimmatli qog‘ozlar egalari reyestri — ro‘yxatdan o‘tkazilgan qimmatli qog‘ozlar egalarining belgilangan sanadagi holatga ko‘ra shakllantirilgan, ularga qarashli egasining nomi yozilgan qimmatli qog‘ozlarning nomi, miqdori, nominal qiymati va toifasi, shuningdek reyestrda ro‘yxatdan o‘tkazilgan shaxslarga axborotni yuborish imkoniyatini beradigan ma’lumotlar ko‘rsatilgan ro‘yxati; qimmatli qog‘ozlar emissiyasi — emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va joylashtirish; qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasi — emitent va u chiqaradigan qimmatli qog‘ozlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, shuningdek investorning qimmatli qog‘ozlar olish to‘g‘risidagi qaroriga ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan boshqa axborotni aks ettiruvchi hujjat; qimmatli qog‘ozlarning hosilalari — o‘z egalarining boshqa qimmatli qog‘ozlarga nisbatan huquqlarini yoki majburiyatlarini tasdiqlovchi va yuridik shaxslar tomonidan emitentning opsionlari, qimmatli qog‘ozlarga doir fyucherslar va boshqa moliyaviy vositalar tarzida chiqariladigan qimmatli qog‘ozlar. Qimmatli qog‘ozlar chiqarilish shakliga ko‘ra blankalar tarzida hujjatli va depozitariyning hisobga olish registrlaridagi yozuvlar tarzida hujjatsiz bo‘lishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlarning chiqarilish shakli qonun hujjatlariga muvofiq qimmatli qog‘ozlar chiqarish to‘g‘risidagi qarorda belgilanadi. Aksiyalar hujjatsiz shaklda chiqariladi. Obligatsiyalar yuridik va (yoki) jismoniy shaxslar uchun chiqariladi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorda quyidagilar ko‘rsatilishi kerak: emitentning to‘liq nomi, joylashgan yeri (pochta manzili); emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qaror tasdiqlangan sana; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorni tasdiqlagan emitent boshqaruv organining nomi; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning nomi va ularning chiqarilish shakli; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar egasining huquqlari; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish shartlari; chiqarilishdagi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning soni; ilgari joylashtirilgan emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning soni; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning nominal qiymati. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa qoidalar ham ko‘rsatilishi mumkin. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qaror qonun hujjatlariga va emitentning ustaviga muvofiq emitent boshqaruv organi tomonidan tasdiqlanadi. Emitentning majburiyatlari bajarilishini garov, bank kafolati yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa usullar bilan qo‘shimcha ta’minlanadigan obligatsiyalarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorda qo‘shimcha ta’minot bergan shaxs to‘g‘risidagi va ta’minot shartlari haqidagi ma’lumotlar ham ko‘rsatilishi kerak. Bu holda obligatsiyalarni chiqarish to‘g‘risidagi qaror qo‘shimcha ta’minot bergan shaxs tomonidan ham imzolanishi kerak. Davlat tashkiloti aksiyadorlik jamiyati etib o‘zgartirilayotganda O‘zbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi tomonidan tasdiqlangan aksiyalarning emissiya risolasi aksiyalarni chiqarish to‘g‘risidagi qarordir. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganidan keyin emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorning bir nusxasi qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organida qoladi, bir nusxasi emitentga beriladi va bir nusxasi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilingan holda Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysiga topshiriladi. Ro‘yxatdan o‘tkazilgan emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarish to‘g‘risidagi qarorga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek mazkur qarorni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan emitentning arizasi asosida amalga oshiriladi. Emitentning arizasiga quyidagilar ilova qilinadi: emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qaror; qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasi; blanka namunasi (hujjatli shakldagi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilgan taqdirda); ro‘yxati qonun hujjatlarida belgilanadigan boshqa hujjatlar. Qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini ro‘yxatdan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlar olingan sanadan e’tiboran o‘ttiz kun ichida davlat ro‘yxatidan o‘tkazishi yoki emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etish to‘g‘risida asoslantirilgan qaror qabul qilishi shart. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilayotganida emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorning har bir nusxasida emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risida belgi qo‘yiladi va emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishiga berilgan ro‘yxatdan o‘tkazilganlik raqami ko‘rsatiladi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlarning to‘g‘riligi uchun javobgarlik emitent zimmasida bo‘ladi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etish uchun quyidagilar asos bo‘ladi: emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarning hamda ulardagi ma’lumotlarning qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga nomuvofiqligi; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risida qaror qabul qilish tartibiga emitent tomonidan rioya etilmaganligi; qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan yig‘imlarning to‘lanmaganligi; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarishni amalga oshirayotgan yuridik shaxsda ularni chiqarish huquqining yo‘qligi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etish to‘g‘risidagi qaror ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishda emitent mazkur chiqarilishdagi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar nominal qiymatining 0,01 foizi miqdorida respublika budjetiga yig‘im to‘laydi. Ilgari ro‘yxatdan o‘tkazilgan chiqarilishdagi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning nominal qiymati oshirilgan taqdirda, emitent mazkur chiqarilishdagi emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar nominal qiymati oshgan summasining 0,01 foizi miqdorida respublika budjetiga yig‘im to‘laydi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazganlik uchun yig‘im quyidagi hollarda olinmaydi: aksiyalar O‘zbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi tomonidan tasdiqlangan emissiya risolasi asosida chiqarilgan taqdirda; ilgari ro‘yxatdan o‘tkazilgan emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishiga o‘zgartishlar kiritilgan taqdirda; O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining yoki O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlarida nazarda tutilgan hollarda. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishlarining yagona davlat reyestrida qimmatli qog‘ozlarning nomi, soni va emitenti to‘g‘risidagi ma’lumotlar, shuningdek qonun hujjatlariga muvofiq boshqa axborot bo‘lishi lozim. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishlarining yagona davlat reyestrini yuritish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi: emissiya jarayonida qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablari emitent tomonidan buzilganligi aniqlanganda, shuningdek emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishi haqida e’lon qilingan axborotda noto‘g‘ri ma’lumotlar aniqlangan taqdirda ular bartaraf etilguniga qadar to‘xtatib turiladi; ularning chiqarilishini to‘xtatib turishga olib kelgan qoidabuzarliklar emitent tomonidan bartaraf etilmagan, shuningdek chiqarish to‘g‘risidagi qarorda belgilangan muddatda mazkur chiqarilishdagi qimmatli qog‘ozlarning 60 foizdan kam qismi joylashtirilgan taqdirda amalga oshmagan deb topiladi, mazkur chiqarilishdagi qimmatli qog‘ozlarning kamida 30 foizi qimmatli qog‘ozlarning birja bozorida va uyushgan birjadan tashqari bozorida joylashtirilgan hollar bundan mustasno; sudning tegishli qarori mavjud bo‘lgan taqdirda haqiqiy emas deb topiladi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi amalga oshmagan yoki haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, mazkur chiqarilishning barcha qimmatli qog‘ozlari muomaladan olinishi lozim, amalga oshmagan yoki haqiqiy emas deb topilgan emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini joylashtirishdan emitent olgan mablag‘lar esa qonun hujjatlarida belgilangan tartibda egalariga qaytarilishi kerak. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini amalga oshmagan yoki haqiqiy emas deb topish va mablag‘larni egalariga qaytarish bilan bog‘liq chiqimlarning o‘rni emitent hisobidan qoplanadi. Davlat qimmatli qog‘ozlarini chiqarish emissiya risolasisiz va davlat qimmatli qog‘ozlarining chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan holda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Davlat qimmatli qog‘ozlari qisqa muddatli (bir yilgacha muddatga), o‘rtacha muddatli (bir yildan besh yilgacha muddatga) va uzoq muddatli (besh yil va undan ortiq muddatga) etib chiqarilishi mumkin. Depozit sertifikatlarini chiqarish qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Veksellarni chiqarish qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlarni O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashtirish va ularning muomalasiga, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, ular davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganidan keyingina yo‘l qo‘yiladi. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: O‘zbekiston Respublikasining norezidentlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlarni O‘zbekiston Respublikasi hududida; O‘zbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlarning O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida muomalaga kiritish kvotalari va tartibini belgilaydi. Emitentlar qimmatli qog‘ozlarni mustaqil ravishda, shuningdek banklar va investitsiya vositachilari orqali joylashtirish huquqiga ega. Qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish quyidagi turlarda amalga oshirilishi mumkin: qimmatli qog‘ozlarni xususiy yo‘sinda joylashtirish (oldindan ma’lum bo‘lgan, soni cheklangan investorlar orasida yopiq obuna qilish, ommaviy e’lon bermagan va reklama kampaniyasi o‘tkazmagan holda); qimmatli qog‘ozlarni ommaviy joylashtirish (soni cheklanmagan investorlar orasida reklamadan foydalangan holda ochiq obuna qilish). Ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab o‘tilgan hollarning har biri uchun qimmatli qog‘ozlar chiqarilishining eng kam yoki eng ko‘p hajmi qonun hujjatlarida belgilanadi. Aksiyalarning ochiq obunasi qimmatli qog‘ozlarning faqat birja bozorida va uyushgan birjadan tashqari bozoridagina o‘tkaziladi. Banklar va investitsiya vositachilari emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishining joylashtirilmagan qismini sotib olish majburiyatini olmagan holda emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni emitent nomidan sotish to‘g‘risida emitentlar bilan shartnomalar tuzishi mumkin. Joylashtirilayotgan qimmatli qog‘ozlarning soni emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorda ko‘rsatilgan qimmatli qog‘ozlar sonidan ortiq bo‘lmasligi kerak. Emitent emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning haqiqatda joylashtirilgan sonini ularning chiqarilishi yakunlari to‘g‘risidagi yozma bildirishnomada ko‘rsatadi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni chiqarilishi yakunlari to‘g‘risidagi bildirishnomani taqdim etish tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi. Emitent chiqarilayotgan emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni joylashtirishni emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan e’tiboran bir yil ichida tugallashi shart. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni ommaviy joylashtirish emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi xabar e’lon qilinganidan keyin kamida ikki hafta o‘tgach, amalga oshiriladi. Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqaruvchi emitent, shuningdek u bilan shartnomaga ko‘ra emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni joylashtirishni amalga oshiruvchi banklar va investitsiya vositachilari mazkur qimmatli qog‘ozlar olinguniga qadar investorga qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasi va emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish shartlari bilan tanishib chiqish imkoniyatini ta’minlashi shart. Qimmatli qog‘ozlar muomalasi qimmatli qog‘ozlar bozorida yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bitimlar tuzish orqali amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlarning birja bozorida va uyushgan birjadan tashqari bozorida qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlarni tuzish hamda ro‘yxatdan o‘tkazish ularni yozma ravishda (qog‘ozda) rasmiylashtirish zaruratisiz, elektron shaklda amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlarga doir boshqa bitimlar yozma shaklda amalga oshiriladi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak. Tashkil etilgan bozorlarda oldi-sotdi bitimlarini tuzish paytida ular yuzasidan hisob-kitob qilish muddatlari qimmatli qog‘ozlar savdosi tashkilotchisining qoidalari bilan, boshqa hollarda esa oldi-sotdi shartnomalari bilan belgilanadi. Belgilangan muddatlar buzilgan taqdirda, bitim haqiqiy emas deb hisoblanadi. Qimmatli qog‘ozlar savdosining tashkilotchilari quyidagilardir: fond birjasi, shuningdek qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq fond bo‘limlarini tashkil etgan boshqa birjalar; qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdosi tashkilotchisi; qimmatli qog‘ozlarning mulkdori yoki qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan mulkiy huquq egasi. Ushbu moddaning: birinchi qismi ikkinchi xatboshisida ko‘rsatilgan qimmatli qog‘ozlar savdosining tashkilotchilari qimmatli qog‘ozlar savdosini tashkil etish qoidalarini belgilaydi; birinchi qismi uchinchi va to‘rtinchi xatboshilarida ko‘rsatilgan qimmatli qog‘ozlar savdosining tashkilotchilari savdoni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etadi. Fond birjasi, shuningdek qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq fond bo‘limlarini tashkil etgan boshqa birjalar va qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdosi tashkilotchisi faoliyatni tegishli litsenziya asosida amalga oshiradi. Fond birjasining, shuningdek qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq fond bo‘limlarini tashkil etgan boshqa birjalarning a’zolarini qimmatli qog‘ozlar savdosida ishtirok etishga qo‘yish ularda investitsiya vositachisi yoki investitsiya aktivlarini ishonchli boshqaruvchi sifatida qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshirish uchun litsenziya bo‘lgan taqdirdagina amalga oshiriladi. Davlat qimmatli qog‘ozlarini joylashtirish va ularning muomalasi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Depozit sertifikatlarini joylashtirish va ularning muomalasi qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Veksellarni joylashtirish va ularning muomalasi qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyat qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi, qonun hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno. Qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyat quyidagilar sifatida amalga oshiriladi: investitsiya vositachisi (brokeri, dileri); investitsiya maslahatchisi; investitsiya fondi; investitsiya aktivlarini ishonchli boshqaruvchi; depozitariy; hisob-kitob — kliring palatasi; transfer-agent; qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdosi tashkilotchisi. Litsenziya talabgoriga uning arizasiga binoan qimmatli qog‘ozlar bozoridagi professional faoliyatni amalga oshirish uchun yoki mazkur faoliyat turining qismlari uchun litsenziya berilishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlar bozoridagi professional faoliyatni amalga oshirish uchun litsenziya qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni birga qo‘shib olib borish uchun belgilangan cheklashlar hisobga olingan holda beriladi. Faqat qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisining malaka guvohnomasi bo‘lgan kamida ikki xodimga ega yuridik shaxslar (investitsiya fondi bundan mustasno) qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchilari bo‘lishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisining malaka guvohnomasi uch yil muddatga beriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslarning tashkil etilishi, faoliyati, qayta tashkil etilishi va tugatilishi tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi. Investitsiya fondining faoliyati boshqa turdagi faoliyat bilan birga qo‘shib olib borilishi mumkin emas. Depozitariyning professional faoliyatini birga qo‘shib olib boruvchi transfer-agent investitsiya vositachisining professional faoliyatini amalga oshirishga haqli emas. Professional faoliyatni birga qo‘shib olib borish va qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha operatsiyalarni o‘tkazishga doir qo‘shimcha cheklovlar qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi. Vositachilik yoki topshiriq shartnomasi yoxud mijozning vositachisi yoki ishonchli vakili sifatida qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlarni tuzish uchun berilgan ishonchnoma asosida ish olib boruvchi yuridik shaxs brokerdir. Mijozlarning bitimlar tuzish uchun brokerga berilgan qimmatli qog‘ozlari va pul mablag‘lari, shuningdek broker tomonidan shartnomalar asosida mijozlar bilan tuzilgan bitimlar bo‘yicha olingan qimmatli qog‘ozlar va pul mablag‘lari broker tegishincha Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysida va bankda ochadigan (ochiladigan) alohida hisobvaraqda (hisobvaraqlarda) turishi kerak. Broker o‘ziga mijozi tomonidan topshirilgan pul mablag‘laridan, mijozga uning topshiriqlari ko‘rsatib o‘tilgan pul mablag‘lari hisobidan bajarilishini yoki ular mijozning talabiga binoan qaytarilishini kafolatlagan holda o‘z manfaatlarini ko‘zlab foydalanishga, agar bu mijoz bilan tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, haqlidir. Brokerga pul mablag‘laridan o‘z manfaatlarini ko‘zlab foydalanish huquqini bergan mijozlarning pul mablag‘lari brokerga bunday huquqni bermagan mijozlarning pul mablag‘lari turgan hisobvaraqdan (hisobvaraqlardan) alohida bo‘lgan hisobvaraqda (hisobvaraqlarda) turishi kerak. Broker o‘z pul mablag‘larini bu hisobvaraqqa (hisobvaraqlarga) o‘tkazishga haqli emas, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda pul mablag‘larini mijozlarga qaytarish va (yoki) mijozlarga qarz berish hollari bundan mustasno. Broker har bir mijozning pul mablag‘lari hisobini yuritishi, qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar va operatsiyalarni faqat mijozning topshirig‘iga binoan va u bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshirishi, amalga oshirilgan bitimlar va operatsiyalar to‘g‘risida unga hisobot berib borishi shart. Qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va (yoki) sotish narxini oshkora e’lon qilish orqali ushbu qimmatli qog‘ozlarni o‘zi e’lon qilgan narxlarda sotib olish va (yoki) sotish majburiyati bilan o‘z nomidan hamda o‘z hisobidan qimmatli qog‘ozlarga doir oldi-sotdi bitimlari tuzuvchi yuridik shaxs dilerdir. Diler qimmatli qog‘ozlar narxidan tashqari ularga doir oldi-sotdi shartnomasining boshqa muhim shartlarini: sotib olinadigan va (yoki) sotiladigan qimmatli qog‘ozlarning eng kam va eng ko‘p miqdorini, shuningdek e’lon qilingan narxlarning amalda bo‘lish muddatini oshkora e’lon qilish huquqiga ega. Ushbu e’londa qimmatli qog‘ozlarga doir oldi-sotdi shartnomasining boshqa muhim shartlari ko‘rsatilmagan taqdirda, diler o‘z mijozi taklif qilgan muhim shartlar asosida shartnoma tuzishi shart. Diler qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi shartnomasini tuzishdan bo‘yin tovlagan taqdirda, unga nisbatan shunday shartnoma tuzishga majbur qilish haqida va (yoki) mijozga yetkazilgan zararlarning o‘rnini qoplash to‘g‘risida da’vo qo‘zg‘atilishi mumkin. Yuridik shaxsni — investitsiya vositachisini tugatish faqat qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi investitsiya vositachisi o‘z mijozlariga tegishli bo‘lgan qimmatli qog‘ozlarni qaytarganligini yozma ravishda tasdiqlaganidan keyin amalga oshirilishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlarni chiqarish, joylashtirish, ularning muomalasi masalalari, qimmatli qog‘ozlar bozori va uning ishtirokchilari holatini tahlil etish hamda istiqbolini belgilash bo‘yicha maslahat xizmatlari ko‘rsatuvchi, shuningdek qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini qayta tayyorlashni amalga oshiruvchi yuridik shaxs investitsiya maslahatchisidir. Investorlarning pul mablag‘larini jalb qilish va ularni qonun hujjatlariga muvofiq qimmatli qog‘ozlarga, boshqa investitsiya aktivlariga, shuningdek banklardagi hisobvaraqlarga va omonatlarga qo‘yish maqsadida aksiyalar chiqaradigan yuridik shaxs — aksiyadorlik jamiyati investitsiya fondidir. Investitsiya fondi yuridik shaxsning boshqa tashkiliy-huquqiy shakllariga o‘zgartirilishga haqli emas. Investitsiya fondini qo‘shib yuborish, qo‘shib olish, bo‘lish, ajratib chiqarish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozoridagi professional faoliyatni amalga oshirish uchun investitsiya fondiga berilgan litsenziyaning amal qilishini tugatish yoki uni bekor qilish investitsiya fondining belgilangan tartibda tugatilishiga olib keladi. Yuridik shaxsning — ishonchli boshqaruvchining unga egalik qilish uchun topshirilgan va boshqa shaxsga tegishli bo‘lgan: qimmatli qog‘ozlarni, shu jumladan investitsiya aktivlarini boshqarish jarayonida olinadigan qimmatli qog‘ozlarni; qimmatli qog‘ozlarga investitsiya qilish uchun mo‘ljallangan va investitsiya aktivlarini boshqarish jarayonida olinadigan pul mablag‘larini shu shaxsning yoki u ko‘rsatgan shaxsning manfaatlarini ko‘zlab, o‘z nomidan ishonchli boshqaruvni belgilangan muddat mobaynida amalga oshirishi investitsiya aktivlarini boshqarish bo‘yicha faoliyatdir. Qimmatli qog‘ozlarni saqlash, ularga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish va tasdiqlash bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatuvchi yuridik shaxs depozitariydir. O‘zbekiston Respublikasi hududidagi depozitariylar tizimi Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysini va Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysida vakillik hisobvaraqlarini ochgan depozitariylarni o‘z ichiga oladi. Depozitariylar tizimida qimmatli qog‘ozlar harakati qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tasdiqlanadigan depozitar operatsiyalar standartlariga muvofiq amalga oshiriladi. Depozitariylar: manfaatdor shaxslarning qimmatli qog‘ozlarni depozitariyda saqlash va hisobga olish qoidalari bilan tanishib chiqishlari imkoniyatini ta’minlashi; saqlash uchun qabul qilib olingan qimmatli qog‘ozlarning but saqlanishini ta’minlashi; har bir deponentga tegishli qimmatli qog‘ozlarning soni va nominal qiymatini hisobga olib borishi; qimmatli qog‘ozlarga majburiyatlar yuklatilganligi, shuningdek ularning tugatilganligi faktlari hisobini yuritishi; depo hisobvaraqlari holatiga o‘zgartishlar kiritishga asos bo‘luvchi birlamchi hujjatlarni va depozitar operatsiyalar bo‘yicha hujjatlarni o‘z arxivida saqlashi; depo hisobvaraqlari bo‘yicha operatsiyalarni deponentlarning yoki ular vakolat bergan shaxslarning yozma topshiriqlari asosida amalga oshirishi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; deponentning qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlarini depo hisobvarag‘idan tegishli ko‘chirma berish orqali tasdiqlashi; depo hisobvaraqlari bo‘yicha emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarning mavjudligi va harakati, ularning holati to‘g‘risidagi axborotning maxfiyligini ta’minlashi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno; qonun hujjatlarida belgilangan tartibda depo hisobvarag‘i bo‘yicha operatsiyalarni qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi, monopoliyaga qarshi davlat organi, shuningdek sudning, surishtiruv va tergov organlarining qarorlari asosida tugatishi; o‘z faoliyatiga taalluqli ma’lumotlarni qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining, davlat soliq xizmati organining, monopoliyaga qarshi davlat organining, shuningdek sudning, surishtiruv va tergov organlarining talablariga binoan qonun hujjatlarida belgilangan doirada va tartibda taqdim etishi; o‘zi yetkazgan zararlarning o‘rnini sug‘urta qilish, maxsus fondlar tashkil etish orqali yoki qonun hujjatlariga muvofiq boshqa usul bilan qoplash imkoniyatini nazarda tutishi shart. Qimmatli qog‘ozlarni nominal saqlovchi vazifasini bajarayotganda depozitariy ushbu moddaning to‘rtinchi qismida nazarda tutilgan majburiyatlar bilan bir qatorda: Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining talabiga binoan qimmatli qog‘ozlar egalarining reyestrini shakllantirish uchun qimmatli qog‘ozlarning egalari to‘g‘risidagi zarur ma’lumotlarni taqdim etishi; o‘zida hisobga olib boriladigan qimmatli qog‘ozlar va ular emitentlarining rekvizitlariga Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysidan olingan ma’lumotlar asosida o‘zgartishlar kiritishi shart. Qonun hujjatlariga muvofiq depozitariylarning zimmasida boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin. Depozitariylar quyidagilarga haqli emas: o‘ziga saqlash uchun topshirilgan qimmatli qog‘ozlardan foydalanishga; o‘zi emissiya qilgan qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlar hisobini yuritishga; o‘z nomidan va o‘z hisobidan qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar tuzishga, bundan o‘zi emissiya qilgan qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar mustasno. Agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi, ushbu moddaning yettinchi qismida ko‘rsatilgan hollardan tashqari, shuningdek quyidagilarga haqli emas: boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga moliyaviy yordam ko‘rsatish; boshqa yuridik shaxslarning ustav fondida ishtirok etish. Depozitariy sifatida faoliyatni tugatish yoki depozitariyni tugatish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda, ommaviy axborot vositalarida o‘n kunlik muddat ichida tegishli axborot e’lon qilinadi. O‘z faoliyatini tugatayotgan yoki tugatilayotgan depozitariyda saqlanayotgan qimmatli qog‘ozlar va hisobga olish registrlari deponentning qaroriga binoan bir haftalik muddat ichida boshqa depozitariyga o‘tkaziladi, bunday qaror mavjud bo‘lmagan taqdirda esa deponentlar tanlagan depozitariylarga qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan muddatlarda keyinchalik o‘tkazish uchun Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysiga o‘tkaziladi. Depozitariyni tugatish Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining ushbu moddaning to‘qqizinchi qismida ko‘rsatilgan tartib-taomil yakunlanganligi haqidagi yozma tasdig‘idan keyin amalga oshiriladi. O‘zaro majburiyatlarni (qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar bo‘yicha axborotni to‘plash, solishtirish, tuzatish va ularga doir buxgalteriya hujjatlarini tayyorlash) aniqlash hamda qimmatli qog‘ozlarni yetkazib berish va ular yuzasidan hisob-kitoblar bo‘yicha o‘zaro majburiyatlarni hisobga olish bo‘yicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs hisob-kitob-kliring palatasidir. Hisob-kitob-kliring palatalari o‘zaro majburiyatlarni aniqlash chog‘ida tayyorlangan qimmatli qog‘ozlar, pul mablag‘lari va buxgalteriya hujjatlarini qimmatli qog‘ozlar bozorining qaysi ishtirokchilari uchun hisob-kitoblar amalga oshirilayotgan bo‘lsa, shu ishtirokchilar bilan tuzilgan shartnomalar asosida ijro etish uchun qabul qiladi. Qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish tizimiga taalluqli hujjatlarni qabul qilish, ularga ishlov berish va ularni topshirish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatuvchi yuridik shaxs transfer-agentdir. Emitent, shuningdek qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar tuzuvchi shaxslar transfer-agentning mijozlaridir. Transfer-agent emitentga aksiyadorlarning umumiy yig‘ilishini tashkil etish va o‘tkazish yuzasidan xizmatlar ko‘rsatishga haqlidir. Investorlarga vositachilarni jalb etmay turib savdoda ishtirok etish imkoniyatini beruvchi, qimmatli qog‘ozlar savdosini tashkil etish bo‘yicha faoliyatni buyurtmalar qabul qilish punktlaridan, maxsus kompyuter savdo tizimlaridan foydalangan holda amalga oshiruvchi yuridik shaxs (o‘z qimmatli qog‘ozlarini birjadan tashqari savdoni tashkil etish orqali mustaqil ravishda realizatsiya qiluvchi qimmatli qog‘ozlar mulkdori yoki qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan mulk huquqi egasi bundan mustasno) qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdosi tashkilotchisidir. Qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdosi tashkilotchisi faoliyatini amalga oshirish tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi qimmatli qog‘ozlar bozorida o‘zi amalga oshirayotgan barcha operatsiyalar va bitimlar hisobini yuritadi, ularni hisobga olishga doir hujjatlarning qonun hujjatlarida belgilangan tartibda saqlanishini ta’minlaydi. Qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchisi va uning mijozi munosabatlari qonun hujjatlari hamda shartnoma bilan tartibga solinadi. Mijozlar hisobidan bitimlar tuzish mijozlar bilan tuzilgan shartnomalar asosida faqat brokyerlar va investitsiya aktivlarini ishonchli boshqaruvchilar tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olishni depozitariylar amalga oshiradi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Depozitariylar o‘z deponentlarining hisobvaraqlarida ularning Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysidagi vakillik hisobvaraqlarida jamlab hisobga olib boriladigan hujjatsiz qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlari hisobini yuritadi, shuningdek hujjatli qimmatli qog‘ozlarni saqlaydi va ularga bo‘lgan huquqlarni hisobga oladi. Hujjatsiz qimmatli qog‘ozga bo‘lgan huquqlar oluvchiga uning depo hisobvarag‘iga tegishli kirim yozuvi belgilangan tartibda kiritilgan paytdan e’tiboran o‘tadi va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda depozitariy tomonidan beriladigan depo hisobvarag‘idan ko‘chirma bilan tasdiqlanadi. Egasining nomi yozilgan hujjatli qimmatli qog‘ozga bo‘lgan mulk huquqi oluvchiga qimmatli qog‘oz blankasiga belgilangan tartibda tegishli yozuv kiritilgan paytdan e’tiboran o‘tadi. Qimmatli qog‘oz bilan tasdiqlanadigan huquqlar ushbu qimmatli qog‘ozga bo‘lgan huquqlar o‘tgan paytdan e’tiboran oluvchiga o‘tadi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi davlat unitar korxonasi shaklida tashkil etiladi hamda faoliyatini xizmatlar ko‘rsatishdan olingan daromadlar va boshqa tushumlar hisobidan amalga oshiradi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi xizmatlari uchun tariflarning miqdorlari O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining mutlaq vazifalari quyidagilardan iborat: emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni hisobga qo‘yish, davlat emissiyaviy qimmatli qog‘ozlari bundan mustasno; emissiyaviy hujjatsiz qimmatli qog‘ozlarni saqlash, davlat emissiyaviy hujjatsiz qimmatli qog‘ozlari bundan mustasno; markaziy ro‘yxatdan o‘tkazuvchi sifatida aksiyalar egalarining reyestrlarini va korporativ obligatsiyalar egalarining reyestrlarini yuritish; davlatning unga saqlash uchun topshirilgan qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarini, shuningdek qimmatli qog‘ozlarni boshqarish bo‘yicha davlat vakolat bergan shaxslarning qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarini hisobga olish; depozitariylarning vakillik hisobvaraqlarini yuritish; o‘zida saqlanayotgan birja savdosi va birjadan tashqari savdo ishtirokchilarining qimmatli qog‘ozlari savdoga qo‘yilishidan oldin ularning mavjudligi hamda haqiqiyligini tasdiqlash; o‘zida saqlanayotgan qimmatli qog‘ozlar savdoda tuzilgan bitimlar bo‘yicha birja savdosi va birjadan tashqari savdo ishtirokchilariga yetkazib berilishini ta’minlash; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash, davlat emissiyaviy qimmatli qog‘ozlari bundan mustasno; O‘zbekiston Respublikasining norezidentlari tomonidan chiqarilgan, O‘zbekiston Respublikasi hududida muomalaga kiritilgan qimmatli qog‘ozlarni hisobga olish; O‘zbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan chiqarilgan, O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida muomalaga kiritilgan qimmatli qog‘ozlarni hisobga olish; investitsiya fondlari tomonidan chiqarilgan va ularga tegishli qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish; Depozitariylar deponentlarining yagona bazasini yuritish; depozitariylarda depo hisobvaraqlari bo‘yicha emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar (davlat emissiyaviy qimmatli qog‘ozlari bundan mustasno) harakati to‘g‘risidagi axborotni to‘plash va tizimlashtirish. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi markaziy ro‘yxatdan o‘tkazuvchi vazifasini bajarayotganda qimmatli qog‘ozlarning nominal saqlovchilaridan aksiyalar egalari reyestrlarini va korporativ obligatsiyalar egalari reyestrlarini shakllantirish uchun zarur ma’lumotlarni so‘rash va olish huquqiga ega. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi markaziy ro‘yxatdan o‘tkazuvchi vazifasini bajarayotganda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi markaziy ro‘yxatdan o‘tkazuvchi vazifasini bajarayotganda: aksiyalar egalarining va korporativ obligatsiyalar egalarining belgilangan sanadagi holatga ko‘ra shakllantirilgan reyestrlarini saqlashi; aksiyalar egalarining va korporativ obligatsiyalar egalarining reyestrlaridagi mavjud axborotni ushbu Qonunga muvofiq taqdim etishi; aksiyalar egalarining va korporativ obligatsiyalar egalarining reyestrlaridagi mavjud axborotning maxfiyligini ta’minlashi shart. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi markaziy ro‘yxatdan o‘tkazuvchi vazifasini bajarayotganda qonun hujjatlariga muvofiq uning zimmasida boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin. Deponent quyidagi huquqlarga ega: depozitariyda o‘z depo hisobvarag‘idagi qimmatli qog‘ozlarni qonun hujjatlarida belgilangan doirada va tartibda tasarruf etish; depozitariyga o‘z depo hisobvarag‘i bo‘yicha operatsiyalarni amalga oshirish yuzasidan topshiriqlar berish (uchinchi shaxslar oldida majburiyatlar yuklatilgan qimmatli qog‘ozlarni qimmatli qog‘ozlarga majburiyatlar yuklatish tugaganligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etmasdan o‘tkazishga doir farmoyish bundan mustasno), so‘rov kiritish, topshiriqlar bajarilganligi to‘g‘risida hisobot talab qilish; o‘ziga tegishli hujjatli qimmatli qog‘ozlarni saqlash hamda hujjatli va hujjatsiz qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan mulk huquqini va boshqa ashyoviy huquqlarni hisobga olishni depozitariyga topshirish; shartnoma shartlariga muvofiq o‘z depo hisobvarag‘ining holati haqida ko‘chirma olish va o‘z depo hisobvarag‘i bo‘yicha depozitariy tomonidan o‘tkazilgan operatsiyalar to‘g‘risida hisobot olish. Deponent qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin. Deponent: o‘z vakolatli shaxsining vakolatlari tugatilganligi yoki o‘zgartirilganligi to‘g‘risida depozitariyga xabar qilishi; o‘z rekvizitlaridagi barcha o‘zgarishlar haqida depozitariyga bildirishi; depozitariyning yozma xabarlari to‘g‘riligini va to‘liqligini tekshirishi hamda aniqlangan noaniqliklar haqida depozitariyga o‘z vaqtida bildirishi shart. Qonun hujjatlariga muvofiq deponentning zimmasida boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin. Depozitariylarda qimmatli qog‘ozlarning but saqlanishi qimmatli qog‘ozlarni saqlashga doir talablarga javob beradigan saqlash joylarida hamda hisobga olish registrlarini depozitar operatsiyalar standartlariga muvofiq yuritish orqali ta’minlanadi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysida saqlanayotgan va hisobga olinayotgan qimmatli qog‘ozlarning but saqlanishi Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining ma’lumotlar axborot bankida takroriy saqlab turish tizimi orqali, texnik tizimda uzilishlar yuz berganda va kutilmagan vaziyatlar yuzaga kelgan taqdirda, Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi ma’lumotlar bankini tezkor tiklash orqali ham ta’minlanadi. Qimmatli qog‘ozlarning depozitariylarda but saqlanishi kafolatlarini ta’minlash qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozorida axborot ochiq va oshkoradir, qonunda belgilangan hollarda oshkor qilinadigan maxfiy axborot bundan mustasno. Qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda, qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi, qimmatli qog‘ozlar bozori ishtirokchilari, shu jumladan mikrofirmalar va kichik korxonalar axborotni: ommaviy axborot vositalarida e’lon qilish; hisobotlar, ma’lumotlar va boshqa axborot taqdim etish orqali oshkor qiladi. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi, emitent, fond birjasi ushbu Qonunda nazarda tutilgan axborotni investorlarga va qimmatli qog‘ozlarning egalariga qog‘ozda taqdim etganlik uchun undan nusxa ko‘chirishga sarflanadigan xarajatlardan oshmaydigan miqdorda haq olishi mumkin. Emitent, davlat qimmatli qog‘ozlari emitenti bundan mustasno, axborotni: qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasida; emitentning yilning har choragidagi va yillik hisobotida; emitentning faoliyatidagi muhim faktlar to‘g‘risidagi xabarlarda oshkor qiladi. Qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasida quyidagilar ko‘rsatilishi kerak: emitentning to‘liq va qisqartirilgan nomi, uning joylashgan yeri (pochta manzili), bank rekvizitlari, yuridik shaxslarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazuvchi organlar (bundan buyon matnda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ deb yuritiladi), davlat statistikasi va soliq xizmati organlari tomonidan berilgan ro‘yxatdan o‘tkazish va identifikatsiya raqamlari; oxirgi uch yildagi yoki, agar emitent faoliyatni uch yildan kamroq muddat mobaynida amalga oshirayotgan bo‘lsa, har bir tugallangan yil uchun buxgalteriya balanslari va moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotlar; faoliyatning asosiy yo‘nalishlari va ishlab chiqarilayotgan mahsulot (xizmat) turlari; mustaqil reyting bahosi, agar uning shunday bahosi bo‘lsa, tegishli izohlari bilan; emitentning kuzatuv kengashi va ijroiya organi tarkibiga kiruvchi shaxslar ro‘yxati, emitent aksiyalarining ularga tegishli miqdori (ustav fondidagi ulushlari miqdori); emitent filiallari va vakolatxonalarining, sho‘ba va tobe jamiyatlarining joylashgan yeri (pochta manzili) ko‘rsatilgan holdagi ro‘yxati; emitent affillangan shaxslarining ularga tegishli aksiyalar miqdori va tiplari ko‘rsatilgan ro‘yxati; xodimlarning oxirgi uch yildagi o‘rtacha yillik soni; oxirgi uch yilda muomalaga chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar, ularning chiqarilish hajmi va maqsadi, ular bo‘yicha hisoblangan va emitent tomonidan to‘langan dividendlar (foizlar) to‘g‘risidagi ma’lumotlar; oxirgi uch yilda emitentga nisbatan qo‘llanilgan sanksiyalar va emitent sudda javobgar yoki da’vogar sifatida ishtirok etayotgan ishlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar; qimmatli qog‘ozlarni chiqarish to‘g‘risidagi qarorga muvofiq qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va joylashtirish shartlari. Emitentning har choraklik hisobotida quyidagilar ko‘rsatilishi kerak: emitentning to‘liq va qisqartirilgan nomi, uning joylashgan yeri (pochta manzili), bank rekvizitlari, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ, davlat statistikasi va soliq xizmati organlari tomonidan berilgan ro‘yxatdan o‘tkazish va identifikatsiya raqamlari; tegishli chorak yuzasidan buxgalteriya balansi va moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot. Emitentning yillik hisobotida quyidagilar ko‘rsatilishi kerak: emitentning to‘liq va qisqartirilgan nomi, uning joylashgan yeri (pochta manzili), bank rekvizitlari, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ, davlat statistikasi va soliq xizmati organlari tomonidan berilgan ro‘yxatdan o‘tkazish va identifikatsiya raqamlari; o‘tgan yildagi xo‘jalik faoliyati natijalari haqidagi axborot; mansabdor shaxslarning shaxsiy tarkibidagi o‘zgarishlarning asoslari; tegishli yil yuzasidan buxgalteriya balansi va moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot; auditorlik tashkiloti xulosasining nusxasi; qo‘shimcha chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar haqidagi asosiy ma’lumotlar; hisobot yilida emitentning faoliyatidagi muhim faktlar. Emitentning faoliyatidagi muhim faktlar quyidagilardir: emitentning nomi yoki joylashgan yeri (pochta manzili) o‘zgarganligi; emitent faoliyatining qayta tashkil etilganligi, to‘xtatib turilganligi yoki tugatilganligi; emitentning oliy boshqaruv organi tomonidan qabul qilingan qarorlar; qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarning o‘zgarganligi; mansabdor shaxslar shaxsiy tarkibidagi o‘zgarishlar; emitentning filiallari va vakolatxonalari, sho‘ba va tobe jamiyatlari ro‘yxatidagi o‘zgarishlar; emitentning mol-mulki, bank hisobvaraqlari xatlanganligi, emitentga nisbatan uning aktivlari qiymatining 10 foizidan ortiq miqdorda da’vo qo‘zg‘atilganligi; emitent ustav fondining yoki asosiy va aylanma mablag‘lari summasining 50 foizidan ortiq miqdorda kredit olinganligi; aktivlarning qiymati bir marta 10 foizdan ortiqroq miqdorda ko‘payganligi yoki kamayganligi; miqdori yoki mol-mulkining qiymati bitim tuzilgan sanadagi holatga ko‘ra emitent aktivlarining 10 foizidan ortig‘ini tashkil etadigan emitentning bir martalik bitimlari; emitent tomonidan yirik bitimlar va manfaatdor shaxslar bilan bitimlar tuzilganligi; emitent faoliyatning ayrim turlarini amalga oshirish uchun litsenziya olganligi yoki litsenziya bekor qilinganligi, litsenziyaning amal qilishi to‘xtatib turilganligi yoki tugatilganligi; qimmatli qog‘ozlar chiqarilganligi, ularning chiqarilishi to‘xtatib turilganligi va chiqarilishi qayta tiklanganligi, qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishi amalga oshmagan yoki haqiqiy emas deb topilganligi; emitent qaysi yuridik shaxslar aksiyalarining (ulushlarining, paylarining) 10 va undan ortiq foiziga egalik qilayotgan bo‘lsa, o‘sha yuridik shaxslarning ro‘yxatidagi o‘zgarishlar; emitent o‘zining qimmatli qog‘ozlari egalari oldidagi majburiyatlarini bajarish muddatlari kelganligi; qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlarni hisoblash, emitentning qimmatli qog‘ozlari bo‘yicha daromadlarni to‘lashning boshlanganligi va tugallanganligi; emitentga nisbatan bankrotlik taomili joriy etilganligi; hisobot yilida kuzatuv kengashi va ijroiya organi a’zolarining emitent aksiyalariga (ulushlariga, paylariga) egalik qilishidagi o‘zgarishlar; jamiyat affillangan shaxslarining ro‘yxatidagi ularga tegishli qimmatli qog‘ozlarning miqdori va nomi ko‘rsatilgan holdagi o‘zgarishlar. Emitent: a) qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasini va emitentning yillik hisobotini barcha manfaatdor shaxslar tanishib chiqishi uchun taqdim etishi; b) qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytiga: qimmatli qog‘ozlar emissiya risolasining matni bilan tanishib chiqish joyi va tartibi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, shuningdek ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi, to‘rtinchi, beshinchi va o‘n ikkinchi xatboshilarida ko‘rsatilgan axborotni qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish boshlanishiga kamida ikki hafta qolganida, bundan qimmatli qog‘ozlarni xususiy joylashtirish mustasno; emitentning yillik hisobotini aksiyadorlarning yoki emitentning boshqa oliy boshqaruv organining yillik umumiy yig‘ilishi o‘tkazilganidan keyin ikki hafta ichida; emitentning birinchi chorak, birinchi yarim yil va to‘qqiz oy yakunlariga doir hisobotini hisobot oyidan keyingi bir oy ichida; emitentning faoliyatidagi muhim fakt haqidagi xabarni u yuz bergan sanadan e’tiboran ikki ish kuni ichida joylashtirish yo‘li bilan oshkor qilishi shart. Emitent qonun hujjatlariga muvofiq investorlarga boshqa axborotni ham taqdim etishi mumkin. Agar emitentning qimmatli qog‘ozlari fond birjasining listingiga kiritilgan bo‘lsa, ushbu moddada nazarda tutilgan axborotni majburiy ravishda oshkor qilish faqat fond birjasining rasmiy veb-saytida amalga oshiriladi. Fond birjasi ushbu moddada nazarda tutilgan axborot emitent tomonidan o‘z rasmiy veb-saytida e’lon qilinganligi uchun haq undirishga haqli emas. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi investorning talabiga binoan: davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi hujjatning ko‘chirma nusxasini; qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaning ko‘chirma nusxasini; qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchisining ustav fondi, o‘z mablag‘larining miqdori va zaxira fondi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni; investor oladigan qimmatli qog‘ozlar chiqarilishining davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni; investor oladigan qimmatli qog‘ozlarning emissiya risolasidagi ma’lumotlarni, shuningdek ushbu qimmatli qog‘ozlarning investor tomonidan axborot taqdim etish haqida talab qo‘yilgan sanadan oldingi olti hafta davomidagi narxlari haqidagi ma’lumotlarni; qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlarning natijalari bo‘yicha hisobotni shartnomada kelishilgan muddatlarda taqdim etadi. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi investorlarni ushbu moddada nazarda tutilgan axborotni olish huquqlari haqida xabardor qilishi shart. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi: yilning bir choragi davomida faqat bir emitentning qimmatli qog‘ozlari bilan operatsiyalar; bir emitentning qimmatli qog‘ozlari bilan bir martalik operatsiya, agar bu operatsiya bo‘yicha qimmatli qog‘ozlarning soni mazkur qimmatli qog‘ozlar umumiy sonining kamida 15 foizini tashkil etgan bo‘lsa, ularni amalga oshirilganligi haqida qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga ikki ish kuni ichida yozma shaklda axborot beradi. Qimmatli qog‘ozlar savdosi tashkilotchisi, qimmatli qog‘ozlar mulkdori yoki qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan mulkiy huquq egasi bundan mustasno: savdoda bitimlar tuzish qoidalarini; savdoga qo‘yishga ruxsat berilgan qimmatli qog‘ozlar ro‘yxatini; qonun hujjatlariga muvofiq boshqa axborotni oshkor qiladi. Savdo tashkilotchisi qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining talabiga binoan investorlarning arizalarini, takliflarini va shikoyatlarini ko‘rib chiqish yakunlari haqida axborot taqdim etadi. Qimmatli qog‘ozlar egasi bitim tuzish natijasida emitent qimmatli qog‘ozlari har qanday turining 35 yoki undan ortiq foiziga egalik qila boshlasa, ushbu axborotni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mazkur bitim tuzilgan sanadan e’tiboran besh kun ichida oshkor etishi shart. Investor mustaqil ravishda va (yoki) affillangan shaxslar bilan birgalikda bir yoki bir nechta bitim tuzish natijasida aksiyadorlik jamiyati aksiyalarining mazkur aksiyadorlik jamiyati ustav fondining jami yigirma foizini va undan ortiq foizini tashkil etuvchi aksiyalar paketini olganligi haqidagi axborotni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda oshkor qilishi shart. Qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi investorlarni ommaviy axborot vositalari va (yoki) o‘zi tashkil qilgan elektron axborot-ma’lumot tizimlari orqali quyidagilar haqida xabardor qilishi shart: qimmatli qog‘ozlarning ro‘yxatdan o‘tkazilgan chiqarilishlari haqida hamda chiqarilishi, joylashtirilishi va muomalasi to‘xtatib qo‘yilgan hamda tiklangan, amalga oshmagan yoki haqiqiy emas deb topilgan qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishlari to‘g‘risida; qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshirish uchun litsenziya berish, uning amal qilishini to‘xtatib turish yoki tugatish, litsenziyani bekor qilish to‘g‘risida; qimmatli qog‘ozlar bozorida huquqbuzarliklarga yo‘l qo‘yganligi uchun mazkur organ tomonidan javobgarlik choralari qo‘llanilgan emitentlar, qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchilari, mansabdor shaxslar hamda ularga nisbatan qo‘llanilgan javobgarlik choralarining turlari to‘g‘risida; o‘z da’volari bo‘yicha chiqarilgan sud qarorlari to‘g‘risida. Qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi investorlarga va qimmatli qog‘ozlar egalariga ushbu Qonunga muvofiq axborot taqdim etganlik uchun undan nusxa ko‘chirishga sarflanadigan xarajatlar doirasida haq olishi mumkin. Qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchilarining mijozlari, ular hisobvaraqlarining holati va o‘tkazilgan operatsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar, shuningdek qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlarning mazmuni (qimmatli qog‘ozlarning nomi, soni, bahosi, bitim tuzilgan sana, vaqt, birja savdosi o‘tkazilgan hollarda esa savdoda ishtirok etgan shaxslar ham bundan mustasno) maxfiy axborot bo‘ladi. Maxfiy axborotga ega shaxslar bu axborotdan bitimlar tuzish uchun foydalanish, shuningdek uni bitimlar tuzish uchun boshqa shaxslarga berishga haqli emas. Maxfiy axborotdan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lgan shaxslar bunday axborotni oshkor etganlik uchun belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar. Maxfiy axborotni oshkor qilish qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda amalga oshiriladi. Mijozlarning hisobvaraqlari bo‘yicha ma’lumotnomalar ularning o‘zlariga yoki vakillariga, vakolatlariga taalluqli masalalar yuzasidan monopoliyaga qarshi davlat organiga, davlat soliq xizmati organlariga, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy ta’minlash departamentiga, sudlarga, qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi bo‘lgan taqdirda esa tergov va surishtiruv organlariga beriladi. Mijozlarning — jismoniy shaxslarning hisobvaraqlari bo‘yicha ma’lumotnomalar ularning egalari vafot etgan taqdirda, merosxo‘rlarga yoki hisobvaraqning egasi ko‘rsatgan shaxslarga, o‘z ish yurituvidagi meros ishlari yuzasidan notarial idoralarga beriladi, chet el fuqarolariga nisbatan esa chet davlatning konsullik muassasalariga beriladi. Birja bitimining mazmuni haqidagi axborot sudlarga taqdim etiladi, tergov va surishtiruv organlariga esa qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi bo‘lgan taqdirda taqdim etiladi. Maxfiy axborot qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga u qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonun hujjatlari buzilganligi faktlarini ko‘rib chiqayotgan hollarda oshkor qilinadi. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bog‘liq maxfiy axborot qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etiladi. Davlat qimmatli qog‘ozlari to‘g‘risidagi axborotni oshkor qilish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozorini davlat tomonidan tartibga solish: qimmatli qog‘ozlar bozoridagi professional faoliyatni hamda birja faoliyatini litsenziyalash va (yoki) bunday faoliyatga nisbatan majburiy talablar belgilash; qimmatli qog‘ozlar chiqarilishlarini ro‘yxatdan o‘tkazish hamda chiqarish to‘g‘risidagi qarorlarda nazarda tutilgan shartlar va majburiyatlarga emitentlarning rioya etishlari ustidan nazorat qilish; qimmatli qog‘ozlar to‘g‘risidagi axborot qonun hujjatlariga muvofiq oshkor qilinishini ta’minlash; qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchilarining mutaxassislarini attestatsiyadan o‘tkazish; qimmatli qog‘ozlar bozori ishtirokchilarining faoliyati ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda nazorat qilish orqali amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozorida quyidagilar taqiqlanadi: emitentga yoki qimmatli qog‘ozlarga taalluqli axborotni oshkor qilmasdan qimmatli qog‘ozlarni emissiya qilish; chiqarilishi ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan yoki to‘xtatib qo‘yilgan qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish, ularning muomalasi, ularni reklama qilish va taklif etish; qimmatli qog‘ozlar egasining o‘z depo hisobvarag‘ida bo‘lgan qimmatli qog‘ozlarning qiymati to‘liq to‘languniga qadar ularga doir bitimlar tuzishi; qimmatli qog‘ozlar bozorida hiyla-nayrang ishlatish; ustav fondi shakllantirilguniga qadar (tijorat banklarining ustav fondini shakllantirish hollari bundan mustasno), shuningdek uni to‘ldirish yoki emitentning moliya-xo‘jalik faoliyati bilan bog‘liq zararlarning o‘rnini qoplash uchun korporativ obligatsiyalar chiqarish; obligatsiyalarning chiqarilishi ro‘yxatdan o‘tkazilganidan keyin obligatsiyalar chiqarish to‘g‘risidagi qarorning shu qaror bilan belgilangan obligatsiyalarga doir huquqlar hajmiga taalluqli qismiga emitent tomonidan o‘zgartishlar kiritish; qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchisining majburiyatlari bo‘yicha mijozning qimmatli qog‘ozlari va pul mablag‘larini undirish; emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni ommaviy joylashtirishda va (yoki) ularning muomalasida bir investorga boshqasiga nisbatan afzallik belgilash, quyidagi hollar bundan mustasno: a) davlat qimmatli qog‘ozlarini emissiya qilish; b) aksiyadorlik jamiyatining aksiyadorlariga o‘zlariga tegishli aksiyalar soniga mutanosib ravishda qimmatli qog‘ozlarni olishda belgilangan tartibda imtiyozli huquq berish; v) O‘zbekiston Respublikasining norezidentlari tomonidan qimmatli qog‘ozlarni olishga qonun hujjatlari bilan cheklovlar joriy etish. Aksiyadorlik jamiyatlari va o‘zining tashkiliy-huquqiy shaklidan qat’i nazar tijorat banklari korporativ obligatsiyalarni quyidagi shartlarga rioya etgan holda: auditorlik tashkilotining xulosasi bilan tasdiqlangan o‘z kapitalining obligatsiyalar chiqarish to‘g‘risida qaror qabul qilingan sanadagi miqdori doirasida; keyingi uch yil mobaynida rentabellik, to‘lovga qobiliyatlilik, moliyaviy barqarorlik va likvidlikning auditorlik tashkiloti xulosalari bilan tasdiqlangan ijobiy ko‘rsatkichlariga ega bo‘lsa, shuningdek qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mustaqil reyting bahosini olgan bo‘lsa; investorlarga tegishli mablag‘larning emitentlar tomonidan to‘lanishi bo‘yicha to‘lov agentlari vazifasini bajaruvchi tijorat banklari ishtirokida chiq
2) hech qachon o'zgarmaydi: Mahsulot har doim yuqori soflikni saqlaydi, o'zgarmaydi, yuqori sifat - kompaniyamiz madaniyati
Hajmiy ko‘rsatkichlar Innovatsion ko‘rsatkichlar Matiyaviy naggija va iqgisoaiy barq^rorpik kursagtkichlari Asosiy telefon apparatlari soni. Aholiga o‘rnatilgan asosiy telefon apparatlari Telefon stansiyalarining raqdmli hajmi Statsionar o‘rnatilgan apparatlardan foydalanish koeffitsiyenti 100 kishiga asosiy telefon apparatlari soni 100 kishiga asosiy xonadon telefon «shparaglari soni Yil oxiriga shaharlararo aloqa liniyalaridagi telefon kanallarining uzunligi Aloqa tizimi oxirgi apparaturasidan tashkil topgan chetki telefon kanallari soni Shaharlararo telefon so‘zlashuvlari Xalqaro telefon so‘zlashuvlari Aloqa xodimlarining o‘rtacha yillik soni Kapital quyilmalar Xorij investitsiyalari Asosiy ishpab chiqarish ([yundlari Boshqaruvning barcha bo‘limlaridagi rahbar xodimlar o‘rtacha bir yillik soni So‘zlashuv qiymatini vaqgbay hisobga olish apparaturasi Raqamli ;stoqa tizimi asosida yuz;1ga kelgan shaharlararo aloqa liniyalaridagi tele(\|yun kanallari uzunligi shuningtai. telefon kanallarining umumiy uzunligiga nisbapan foiz hisobila Telefon kanallarining umumiy uzunligidan radioreleli liniyalari bo‘yicha Telefon kanallarining umumiy uzunligidan sun’iy yo‘ldosh liniyalari bo‘yicha Rakemli ;shoqa tizimi asosida yuzaga kelgan oxirgi (okonechnsh) telefon kanallari soni Tslefon kanallarining umumiy sonidan raqamli aloqa tizimi asosida yuzaga kelgan yakuniy telefon kanallarining solishtirma salmog‘i. Shaharlararo telefon aloqasini avtomatlashtirish darajasi Elektron pochta xizmatlari Komfaks, Tslefaks xizmatlari Internet tarmog‘idan foydapangsSh hoshv mamumog uzatish va telematok xizmshlar, foydalanuvchilarni! 1g qurilmalari ooni Uyali aloqa abonentlari soni Mulkning qiymati Uzoq muddatli aktivlar ulushi Aylanma aktivlar ulushi Korxonalarning uz mablag‘lari Kar» mablag‘lari Aylanma mablag‘lar normativi Normalanadigan aylanma mablag‘larning aylanuvchanligi Aylanma mablag‘larning yuklanganlik koe(\|)fi siyenti O‘zining va qarz mablag‘larining uzaro nisbati KOE(\|x})ITSISNTI Tulov qobiliyagi koeffitsiyenti . (umumiy qoplash koeffitsiyenti) O‘z aylanma mablag‘lari bilan ta’minlanganlik koef(\|)itsiyenti Foyda yoki zarar Ishlabchiqarish xarajatlari Davr xarajatlari Soliq solinuvchi baza 4-shakl. Axborot-kommunikatsiya sohasini boshqarish samaradorligini baholash ko‘rsatkichlari tizimi 84
Boshqaruvning funksnonal (taktik) darajasi birinchi darajada tayyorlangan axborotni birlamchi tahlil qilishni talab qiluvchi vazifalarni yechishni ta’minlaydi. !trategik daraja "ashkilotning uzoq auddatli strategik taqsadlariga rishishga to‘naltirilgan yushkaruv arorlarini Shshlab chiqishni a’minlaydi. funksiyasi katta ahamiyat kasb etadi. Yechiladigan vazifalar hajmi kamayadi, lekin ularning murakkabligi oshadi. Bunda kerak bo‘lgan qarorni tezkor ishlab chiqishga har doim ham imkon bo‘lmaydi, tahlil uchun, anglash uchun, yetishmayotgan ma’lumotlarni to‘plash va boshqalar uchun qo‘shimcha vaqt talab qilinadi. Boshqaruv ma’lumotlarning kelib tushish vaqtidan to qarorlar qabul qilingunga va ular amalga oshirilgunga, shuningdek qarorlarni amalga oshirish vaqtidan to ularga biror-bir tarzda munosabat bildirilgunga qadar yuz berishi mumkin bo‘lgan biroz uzilish bilan bog‘liqdir. Boshqarish darajalari Qarorlar Xabul qilish dinamikasi
UV kana O ’XN.ZAYNIDINOV, I.T.USMONOV, Ar Sh.B.REDJEPOV, I.YUSUPOV ISBN 978-994388797735” O YOSHLAR NASHRIYOT UYI, 2020
litr suvga 1 tabletkadan mikroo‘g‘it va geteroauksin tabletkasini eritib). Purkash ertalab yoki kechqurunlari amalga oshiriligani ma’qul hisoblanadi. O‘zbekistonda kech kuzda sovuq tushishi mumkin. Bu davrda georginaning ildizpoyalarini sovuq urmasligi uchun ularga 10-15 sm balandlikda tuproq tortib qo‘yiladi. Agar o‘simlikning yer ustki qismini sovuq urib ketsa, uni 10-15 sm balandlikda kesib tashlanadi va belkurak bilan to‘rt tomonidan yumshatib, ildizpoya qazib olinadi. Qazib olingan ildizpoyalar soyabon (rmaves) tagida quritiladi. Agarda ildizpoyalar yomg‘ir yog‘gan paytda qazib olingan bo‘lsalar, ularni suv solingan idishga solib, loyini yuvib tashlanadi va so‘ngra ularni margantsovkaning to‘q-pushti eritmasiga solib olinadi. Ildizpoyalar quriganidan so‘ng, ularni yashiklarga joylashtiriladi va ustidan quruq qum, torf, qipiq yoki guruch qipig‘i solinib, 7-10 darajadan yuqori bo‘lmagan harorat saqlanadigan muzlamaydigan xonalarga qo‘yib qo‘yiladi. Georginaning O‘zbekistonga moslashtirilgan eng yaxshi navlari Fakel, Oziris, Tinchlik uchun, Kreml yulduzlari, Qor yomg‘iri, Madam Sam’e va FOZ lar hisoblanadi. 13. Gladioluslar Bizim Toshkent ko‘chasida loy ko‘p, Hisobni bilmaydurg‘on be’ma’ni boy ko‘p. Abdulla Avloniy Gladioluslar ochiq va yopiq yer sharoitlarida sanoat asosida yetishtiriladigan gullarning tularidan biri hisoblanadi. Uzoq muddatli vegetatsiya davri tufayli ulardan 4-5 oy davomida turli-tuman gullar uzub olish mumkin. Quyida tavsif etiladigan texnologiya yordamida vaqtinchalik plieyonka yopgan holda 38
Mashhur bastakor Ennio Morrikone 91 yoshida vafot etdi - Xalq so'zi Mashhur bastakor Ennio Morrikone 91 yoshida vafot etdi 12:29 06 Iyul 2020 Dunyo Italiyalik mashhur kompozitor Ennio Morrikone 91 yoshida vafot etdi. Manbalarga koʻra, kompozitor sal avval son suyagini sindirib olgan edi. Kinematografiya olamida oʻz kompozitsiyalari bilan alohida oʻringa ega Morrikone hayoti davomida filmlar uchun yuzlab musiqalar yaratgan. Hozirgacha barcha tomonidan sevib tomosha qilinadigan “Bir necha dollarga koʻproq”, “Jahldor, yomon va yaxshi” kabi filmlarning musiqasini aynan u yaratgan. Gollivuddagi faoliyatidan soʻng, Morrikone kinematografistlarni tanqid qilib oʻz kitobini nashrdan chiqardi. Uning fikricha, koʻplab rejissyorlar musiqaning kuchini anglamaydi, saundtrekka esa “orqa fondagi narsa” deya qaraydi. 1960-yildan beri musiqachi 450dan ortiq filmlarga kompozitsiya yozib bergan. Morrikonening fikricha, musiqalarga boʻlgan “standart” yondashuv sabab oxirgi yillarda musiqa oʻz sehrini yoʻqotgan, shu sababli oʻtgan asrning filmlaridaqa musiqalar boshqa yaratilmayapti
NGC 2702 Gidra yulduz turkumidagi * tipli yulduzdir. Ushbu obyektni Wilhelm Tempel 1877-yilda kashf etgan. Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud. Manbalar Havolalar NGC 2702 Yangi umumiy katalog asl nashrida NGC 2702 Yangi umumiy katalog asl nashrida NGC 2702 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot NGC 2702 SIMBAD omborida NGC 2702 Vizier omborida NGC 2702 NASA Extragalactic Database omborida NGC/IC obyektlari ombori NGC 2702
zodagonlarga qarshi qo‘zg‘olon ko‘taradi. O‘z yeri va jonidan xavotirlangan zodagonlar yon berishga va xalq talablarining bir qismini bajarishga majbur bo‘ladi. O‘ta bilimdon va tajribali Solon degan zodagon xalqqa yon berishning qattiq tarafdori bo‘lgan. Zodagonlar Solonga ishondi va uni Afina hukmdori etib sayladi. Mil. avv. 594-yilda Solon davlatni idora qilishning oldingi tizimini o‘zgartirdi. Avvalgi boshqaruv tizimi—aristokratiya (aslzodalar hokimiyati)ni demokratiya (xalq hokimiyati)ga almashtirdi. Solonning taklifi bilan dehqonlar qarzdorlarni qul qilishi bekor bo‘ldi. Xalq majlisi faoliyati tiklanib, davlat boshqaruvidagi oliy tashkilotga aylandi. Davlatni boshqarishda faqat erkak fuqarolar ishtirok eta olardi. Ayollar va chet elliklar qabul qilinayotgan qonunlar muhokamasida va ovoz berishda ishtirok eta olmasdi. AFINADA DEMOKRATIYA RAVNAQI Ш 3514 fuqarolar 20 yoshdan boshlab Xalq majlisida ishtirok etardi. Xalq majlisining katta qismi hunarmandlar, savdogarlar, yollanib ishlovchilar, dehqonlardan iborat bo‘lgan. Xalq majlisida omma uchun foydali qarorlar qabul qilingan.
Mintaqaning kelajagi koʻp jihatdan mahalliy siyosatchilarning ehtiyotkorligiga va ularning muvozanatli qarorlariga bogʻliq, biroq eng muhimi — shaxmat taxtasidagi eng kuchli figuralar oʻzaro til topishiga borib taqaladi
nochiziqli buzilishlarni qo‘shadi. Chiziqli va nochiziqli buzilishlar kanalning ma’lum parametrlariga bog‘liq bo‘lganligi uchun, paydo bo‘lish sababi ma’lumligi sababli ularni korreksiyalash orqali yo‘qotish yoki kamaytirish mumkin. Signalni chiziqli va nochiziqli buzilishidan, uning tasodifiy xalaqit ta’sirida buzilishini ajrata bilish shart. Chunki xalaqitning signalga ta’sirini to‘liq yo‘qotish mumkin emas, uning parametrlari avvaldan ma’lum emas. Foydali signalga qo‘shilib uni xatolik bilan aks ettirilishiga olib keluvchi har qanday ta’sir xalaqit deb ataladi. Xalaqitlar paydo bo‘lish sabablari va fizik xossalari bo‘yicha turlicha bo‘ladi. Xalaqitlar paydo bo‘lish joyiga qarab ichki va tashqi xalaqit turiga bo‘linadi. Ichki xalaqitlar radiozlektron qurilmalar aktiv va passiv elementlaridan qat’iy bir qiymatga ega tok o‘tmasligi, ya’ni vaqt birligida o‘tkazgichdan o‘tayotgan elektronlar soni o‘zgaruvchanligi sababli paydo bo‘ladi. Tashqi xalaqitlarga atmosferada yuz beradigan elektr jarayonlari, shu jumladan, momaqaldiroqlar natijasida hosil bo‘ladi. Bu xalaqitlar quvvati asosan uzun va o‘rta to‘lqin diapazonida to‘plangan. Kuchli xalaqitlar paydo bo‘lishiga sanoat qurilmalari ishlashi ham sabab bo‘ladi. Ular sanoat elektr qurilmalarida tok qiymatining keskin o‘zgarishi, elektr transport (tramvay, trolleybus) elektr olg‘ich qismlarining manba simiga jips yopishmasligi, elektr motorlar, meditsina diagnostika (tashxis qilish) va davolash qurilmalari tarqatayotgan elektromagnit nurlanishlari sabab bo‘ladi. Begona radiostansiyalar nurlanishlari, ular tomonidan ajratilgan ishchi chastotalardan foydalanish qoidalarining buzilishi, ish chastotasining barqarorsizligi, nurlantirayotgan foydali signal garmonikalari va subgarmonikalari qiymati texnik talabdagidan yuqoriligi sabab bo‘ladi. Shuningdek, radiokanallarda xalaqit–ko‘chma modulyatsiya natijasida ham paydo bo‘ladi. Umuman olganda, har qanday elektraloqa kanalida ichki va tashqi xalaqitlar mavjud bo‘lib, ularning kattaligi foydalanilayotgan radiochastotalar diapazoniga ham bog‘liq. Xalaqiti(() foydali signal 51! ga ikki turda ta’sir etishi mumkin. Agar xalaqit-u(Ye) signal 5(G‘) qo‘shilsa, ya’ni bo‘lsa, bunday xalaqit additiv xalaqit deb ataladi. Agarda xalaqit ta’siridagi signal xasi) (1.14) matematik ifoda bilan aks ettirilsa, bunday xalaqit multiplikativ xalaqit deb yuritiladi. Bunda u – xalaqit ta’sirida foydali signal sathi o‘zgarishini ko‘rsatuvchi koeffitsiyent. Xalaqit bo‘lmaganda bu kozffitsiyent birga teng bo‘ladi (1=1). Umuman i=(-00—400) —oralig‘i o‘zgarishi, signal sathini kamayishiga yoki kattalashishiga olib kelishi mumkin. Agar p–foydali signal 58) ga nisbatan asta-sekin o‘zgarsa, bu hodisa so‘nish deb ataladi. Real kanallarda har ikki turdagi xalaqitlar bir vaqtda signalga ta’sir etadi, natijada x(t)” (Ost) xw), (1.15) ya’ni qabul qilish qurilmasi kirishiga vaqt bo‘yicha sathi asta-sekin o‘zgaruvchi va xalaqit «(O qo‘shilgan hr signal ta’sir etadi. Additiv xalaqitlarga:a» fluktuatsion, impulBeli va kvazigarmonik xalaqitlar kiradi. Fluktuatsion xalaqit boshqa xalaqit turlariga nisbatan yaxshi o‘rganilgan, u radiotexnik qurilmaga bir vaqtda bir necha tasodifiy kattalikdagi, ular ta’siridagi elektr zanjirlaridagi o‘tish jarayoni bir-biriga qo‘shilib ketishi natijasida paydo bo‘ladi. U hamma chastotalar diapazonida uchraydi, uning spektri cheksiz keng. Impulsli xalaqit ba’zan vaqt bo‘yicha to‘plangan xalaqit deb ham ataladi. Chunki u bir-biridan ancha katta tasodifiy vaqt oralig‘ida qisqa vaqt davomiyligida qabul qilish qurilmasiga ta’sir etadi. Uning ta’sirida qabul qilish qismlarida yuz beradigan o‘tish jarayoni bir-biriga qo‘shilmaydi, navbatdagi impulsli xalaqit ta’sir etguncha avvalgisining ta’siri tugaydi. Bu turdagi xalaqitlarga sanoat qurilmalarining xalaqitlari kiradi: payvandlash uskunalari; elektr transport; avtomobil o‘t oldirish qismlari va boshqalar. 24
Bizning kuryer dasturimiz bugungi kunda bozorda mavjud bo'lgan boshqa dasturlardan farqli o'laroq ishlatilishi mumkin Uning afzalligi nima?Birinchidan, foydalanuvchi foydalanganda shubhalanishga yo'l qo'ymaydigan qulay va intuitiv interfeys Ikkinchidan, interfeysimiz sizga mos keladigan tarzda o'zgartirilishi mumkin Ayniqsa, buning uchun ishlab chiquvchilarimiz ish stoli uchun 50 dan ortiq chiroyli mavzularni yaratdilar, shuningdek, ustunlar va jadvallarning ko'rinishi va parametrlarini o'zgartirish qobiliyatini yaratdilar Bundan tashqari, sizning kompaniyangiz logotipini quruqlik dasturining asosiy ishchi oynasida joylashtirishingiz mumkin Uchinchidan, sizning kurerlaringiz haqida g'amxo'rlik qilib, biz ham yosh avlod, ham keksalar tomonidan bizning dasturni ishlab chiqish uchun qulay qilib qo'ydik
2001. 2. 7 kasming yig'indisini toping. 2-765 287 a Б, Б Б 2002. –Ё. 4 “asrning yig'indisi toping. 24 a . 2—4с с) «! с . « А) В) ё 2003. 47557 kasrning yig'indisini toping. й– ад 4с" 47 —сд 462 А) —— В) —— d d dada d-di о———— р) d d Га m 2004. –? Ё» - kasming yig`mdisini toping. n kn mng — ; — В) 2 И п тиБ–т б mn-kn'tmi О———— п——» п - В 2005. 2,4—— kasrning yigʻindisini toping. «с с 2съ44с-—3 2с44с" —3 Аа — — в) — с с 26—4с" 43 2с44с—3 С)—— ——
tasviriy san’at namunalaridan bilish mumkin. Bu o‘tmish rangtasvir san’ati ajdodlarimizning go‘zallik borasida erishgan yutuqlarini hikoya qilib qolmasdan, tarix sirlarini ochib beruvchi ko‘zgu vazifasini ham bajara oladi. Rangtasvir san’atining mashhur vakillaridan Leonardo da Vinchi, Rafael Santi, Rembrandt, Karl Bryulov, Anri Matiss, o‘zbekistonlik mashhur rangtasvir ustalaridan O‘rol Tansiqboyev, Abdulhaq Abdullayev, Rahim Ahmedov, Malik Nabiyev, Javlon Umarbekov, Bahodir Jalolov, Alisher Mirzayev, Akmal Ikromjonov, Yigitali Tursunnazarov, Chori Bekmirov, Alisher Alimqulov, Shavkat Bahriddinov va boshqa bir qancha rassomlarni aytish mumkin. Mashhur rangtasvir ustalaridan Chingiz Axmarov, Rahim Ahmedov kabilar o‘nlab san’atkor, shogirdlar tayyorlashgan. Rangtasvir san’ati o“z o‘rnida monumental, dastgoh va dekorativ bezak ko‘rinishlariga ajraladi. Monumentallik me’morchilik bilan bog‘liq bo‘lib, unda ijtimoiy hayot voqealari o‘z aksini topadi hamda bu uzoq masofadan ko‘rishga mo‘ljallangan bo‘ladi. Monumental ko‘rinishdagi rangtasvir san’ati o‘z o‘rnida freska! —to‘g‘ri devor yuzasiga ishlanadi. Mozaika? turli ranglar, toshlar, shishalar, sirli sopollarning devorda ishlatilishidir. Panno? maxsus to‘rtburchak varaqamlar ichiga olib tasvirlanadi. Ayrim hollarda esa matoga moybo‘yoqda ishlanib olib, keyinchalik mo‘ljallangan joyga ishlatiladi. Dekorativ rangtasvir san’ati o‘z nomidan ko‘rinib turibdiki, bezash vazifasini bajaradi, asosan teatr, kino va boshqa shunga o‘xshash sohalarda qo‘llaniladi. Bu joylarda albatta, rangtasvir san’atining mazmuni birdaniga yuzaga chiqavermaydi. Umuman, dekorativ rangtasvir san’ati hayotning, insoniyat turmush tarzining ko‘pgina qirralariga kirib borgan. Tasviriy san’atning ilmiy-pedagogik jihatdan o‘rganishda janrlariga alohida e’tibor bermoq lozim. Portret janri insonning yuz qiyofasini ichki psixologik olami bilan bog‘langan holda tasvirlaydi. Shu asno aniq bir obraz yaratilishi portret san’ati deb yuritiladi. Portret insonning to‘la gavdasi, yarmi yoki yuz qiyofasining faqat o‘zi ham bo‘lishi mumkin. Portret yaratish o‘ziga xos murakkab jarayon bo‘lib, insonning anatomik tuzilishidan tortib ichki, ruhiy, ma’naviy, shuningdek, tashqi ko‘rinishidagi barcha xislatlarini aks ettirish bilan san’at darajasidagi asar bo‘lishi mumkin. Ma’lumki, har bir insonning ichki dunyosi, go‘zalligi, tabiat bergan andozasi mavjud. «Inson va uning bepoyon ichki dunyosi hamisha rassomlarning asosiy diqqat-e’tibori va izlanishi uchun predmet bo‘lib kelgan. Inson va uning xatti-harakati, ruhiy dunyosi, psixologiyasi ehtimol, abadulabad olimlarning ilmiy faoliyatlari uchun asosiy omil bo‘lib qolar». Darhaqiqat shunday ekan, insonlar obraziga qaratilgan portret san’atini bo‘lajak rassom-pedagoglar har jihatdan bilishi ! Freska—devorda ishlangan rasm. ? Mozaika— rang-barang shisha, toshchalar, yog‘och fanera, charm qiyqimlaridan bir-biriga zich qilib yonma-yon yopishtirilgan (yoki naqshlar ishlangan) rasm. 3 Panno—dekorativ uslubda ishlangan san’at asari, matoda (xolstda) yoki kartonda bajariladi. Ma’lum joylarni bezashda ishlatiladi. 19
Davlat xizmatining umumiy xususiyatlariga to‘xtaladigan bo‘’l-sak, bularga quyidagilarni kiritish mumkin: birinchidan, davlat xizmatchilarining davlat xizmatini davlat organida nazarda tutilgan shtat jadvali asosida olib borishi; ikkinchidan, davlat xizmatchilarining belgilangan pul mukofoti evaziga davlat organi vakolatlarini, mansab majburiyatlarini amalga oshirishi.! й V.I.Fadeyev o‘zining ilmiy ishlarida mahalliy davlat hokimiyati organlarida amalga oshiriladigan xizmatni to‘la darajada asoslab beradi. Uning fikricha, mahalliy organlarda xizmatni o‘tash jarayonida quyidagi ijtimoiy munosabatlarning vujudga kelishi mumkin: a) mahalliy organlarni tashkil etish bo‘yicha bo‘ladigan ijtimoiy munosabatlar; b) mahalliy organlar va uning mahalliy mulkni, mahalliy xo‘jalikni boshqarish, mahalliy budjetni shakllantirish va ijro etish bo‘yicha organlarning faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan ijtimoiy munosabatlar; d) qonun hujjatlari asosida davlatning ayrim vakolatlarining mahalliy organlar tomonidan amalga oshirilishi, qonunlarni hamda yuqori turuvchi organlar huquqiy aktlari ijro etilishini tashkil etish va amalga oshirish jarayonlarida vujudga keladigan ijtimoiy munosabatlar; e) mahalliy organlar tomonidan konstitutsiyaviy huquqni va sud himoyasini amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan ijtimoiy munosabatlar. Bundan tashqari, mahalliy organlardagi xizmat quyidagi o‘ziga xos xususiyatlarga egadir: 1) bu xizmat—ommaviy xizmatning alohida turi hisoblanadi, ya’ni mahalliy ommaviy hokimiyat organidagi xizmatdir; 2) Би — mahalliy organlardagi professional faoliyat bo£lib, uning amalga oshirilishi bilan mahalliy xizmatchilar mahalliy budjetdan mablag‘ oladilar. Mahalliy xizmatchilar mahalliy organlardagi ma’lum bir lavozimlarda xizmatni olib boruvchi shaxslardir; 3) bu —mahalliy organlar vakolatlarini ijro etish bo‘yicha bo‘ladigan faoliyatdir, ya’ni mahalliy tuzilmaga bo‘ysundirilgan faoliyatdir; 4) bu —doimiy asosda tashkil etiladigan faoliyatdir, ya’ni mahalliy organlar xizmatchilari mahalliy organlarning faoliyatini I Hojiyev Ye.T. Davlat xizmati. O‘quv qo‘llanma. —T.: TDYUI nashriyoti, 2004. 17-b. 200
Yaponiya hukumatning Iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish dasturi doirasida O‘zbekistonga qiymati 800 million iyena (7,3 million dollar) bo‘lgan yo‘l qurish texnikasini bepul taqdim etdi Bu haqda Yaponiyaning O‘zbekistondagi elchixonasi matbuot xizmatiga tayanib, “Gazeta uz” xabar berdi Texnikalarni topshirish marosimi 18-dekabr kuni bo‘lib o‘tgan Marosimda Yaponiya elchisi Yoshinori Fujiyama va O‘zbekiston transport vaziri o‘rinbosari, Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi raisi Abdurahmon Abduvaliyev ishtirok etgan Ma’lum qilinishicha, Yaponiyada ishlab chiqarilgan 16 ta yo‘l ta’mirlash texnikasi, shu jumladan, bitta yo‘l tekislovchi, ikkita bir barabanli katok, uchta tandemli katok, to‘rtta pnevmatik shinali katok va boshqa mashinalar Sirdaryo, Jizzax, Xorazm viloyatlari va Qoraqalpog‘istonning qishloq hududlariga yetkazib beriladi Elchixona xabarida aytilishicha, mazkur hududlardagi ko‘plab yo‘llarga shu paytgacha qoplama yotqizilmagan, shu sababli yilning iliq fasllarida kuchli yomg‘irlar yuzaga keltiradigan suv toshishi, ko‘chki bilan bog‘liq holatlar, sovuq oylarda esa yo‘lning muzlab qolishi bilan bog‘liq muammolar uchraydi Tabiiy ofatlardan keyin tezda ta’mirlash va qayta tiklash qishloq joylarida iqtisodiy va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash uchun muhim vazifa hisoblanadi Yangi texnikalardan foydalanish sanab o‘tilgan hududlarda yo‘l qurish ishlarini muqobillashtirish va ishlar uchun ketadigan vaqtni qisqartirishga yordam berishi kutilmoqda Mavzuga doir: Amudaryo ustida Xorazmni Qoraqalpog‘iston bilan bog‘lovchi 413 metrlik ko‘prik qurilishi boshlandi
MENEJER shia i ii Shuni unutmangki: : 4 Ayir Siz so‘zlashuv chog‘ida yomon eshitayotgan bo‘lsan-un), bu sherigingiz ham yomon eshitayapdi degani emas { Sherigingizga hamma ham faqat arzimagan narsalar bilan qo‘ng‘iroq qiladi deb o‘ylamang. 4 Iiyefonda gaplashish xarajatini faqat kompa-nni yoki tashkilot xarajati deb o‘ylamang.
salomatliklari, jismoniy, ruhiy, ma’naviy rivojlanishlari to‘g‘risida g‘amxo‘rlik qilish majburiyatlarini yuklaydi22. “Ota-onalik huquqlari” lug‘at tushunchasi mavjud bo‘lmaganligi sababli oilaga funksional yondashuv doirasida ushbu tushunchani tahlil qilamiz. Oila funksiyalari–bu oila a’zolarining ma’lum ehtiyojlarini qondirish bilan bevosita bog‘liq faoliyati doirasidan iborat. Bir funksiyasi vaqt o‘tishi bilan yo‘qotiladi, boshqalari ijtimoiy sharoitlarga qarab o‘zgaradi, yordamchiga aylanadi, bundan tashqari, zamonaviy nazariy qarashlar oilaning turli sonli funksiyalarini ko‘rsatadi. Shu bilan birga to‘laqonli oilaning butun hayoti davomida u yoki bu shaklda saqlanib qoladigan funksiyalari mavjud. Pedagogik va ijtimoiy adabiyotlarni tahlil qilishdan ma’lum bo‘ldiki, turli mualliflar oilaning funksiyalarini turli asoslarga tayanib ko‘rsatib o‘tadilar. Misol uchun, O.Ye.Cherstvaya, Ye.V.Kiselevalar “Oilaviy turmush tarzi va lavozimlar” o‘quv qo‘llanmasida oilaning quyidagi funksiyalarini ko‘rsatadilar: muloqot, turmushni tashkil qilish va xo‘jalikni yuritish, jismoniy va ma’naviy kuchlarini qo‘llab borish, oilaning har bir a’zosi barkamol rivojlanishi uchun sharoitlarni yaratish, dam olishni tashkil qilish, kasbiy faoliyati uchun sharoit yaratish, avlodni davom ettirish23. Biroq tadqiqotchilar funksiya oila va jamiyat o‘rtasidagi bog‘liqlikning tarixiy xususiyatini, turli tarixiy bosqichlardagi oilaviy o‘zgarishlar dinamikasini aks ettirishini tan oladilar. Zamonaviy oilalar o‘tmishda ularning asosini tashkil qilgan ko‘plab funksiyalarini yo‘qotdi: ishlabchiqarish, ta’lim berish va boshqalar. Biroq ba’zi funksiyalari o‘zgarishlarga barqaror hisoblanadi, shu mazmunda ularni an’anaviy deb atash mumkin. 1. Oilaning hayoti, uy jihozlari sotib olish va foydalanish, boylik orttirish va ko‘paytirish bilan bog‘liq xo‘jalik-iqtisodiy funksiyalari. 2. Regenerativ funksiyalari (lotinchadan–qayta tiklanish, yangilanish). U mavqei, familiyasi, mulki, ijtimoiy holatini meros qilib olish bilan bog‘liq. Afsuski, bolalar orasida
11. Axborotlar tizimi o‘z ichiga quyidagilarni oladi: a) hujjatlar to‘plamini; 6) axborotlar oqimini; v) aloqa kanallarini; g) texnik vositalarni; d) noto‘g‘ri javob yo‘q. 12. Kommunikatsiya—bu: a) kishilar o‘rtasida o‘zaro axborot almashuvidir; 6) ma’lumot va xabarlarni to‘plashdir; v) davlat nazorati va boshqaruvi ostidagi obeektdir; g) ikki va undan ortiq odamlar o‘rtasidagi axborot almashish jarayoni; d) noto‘g‘ri javob yo‘q. 13. Tashqi kommunikatsiya deganda: a) rahbar atrofidagi shov-shuvlar tushuniladi; 6) tashkilot bilan tashqi muhit o‘rtasidagi axborot almashuvi tushuniladi; v) korxona ichidagi bo‘limlar o‘rtasidagi axborot almashuvi tushuniladi; g) rahbar va bo‘ysunuvchi o‘rtasidagi kommunikatsiya tushuniladi; d) noto‘g‘ri javob yo‘q. 14. Ichki kommunikatsiya deganda: a) rahbarning xizmatga doir bo‘lmagan shaxsiy aloqalari tushuniladi; 6) korxona ichki faoliyatini yurgizish uchun zarur bo‘lgan axborot almashuvi tushuniladi; v) kishilar o‘rtasidagi o‘zaro axborot almashuvi tushuniladi; g) noto‘g‘ri javob yo‘q-15. Noformal kommunikatsiya—bu: a) korxona ichidagi bo‘limlararo axborot almashuvidir; 6) korxona ichki faoliyatini yurgizish uchun zarur bo‘lgan axborot almashuvidir; v) tashkilot bilan tashqi muhit o‘rtasidagi axborot almashuvidir; g) norasmiy kanallar bilan axborotlar almashuvidir; d) rahbar va bo‘ysunuvchi o‘rtasidagi kommunikatsiya. 16. Kommunikatsion jarayon—bu: a) ikki va undan ortiq odamlar o‘rtasidagi axborot almashish jarayonidir; 6) boshqarish jarayonini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan hjjat-lar majmuasidir; 11— Menexjment 641
Vasiliy Ivanovich peshonasidan ko‘zoynagini olib, terini sidirdida, pastga tushabosh-ladi. Pastda uni o‘rab oldilar. Gaplar eshitilmasa ham, martenchilar bir-birlarini anglar edilar. Vasiliy Ivanovich Manzurani qo‘ltiqlab laboratoriyaga tomon yurdi. — O‘rtoq Danilovga qoyilman,—dedi ober-master Manzuraning kabinetiga kirishi blan,—ko‘nglim nima uchun bezovta bo‘layotganini shu odam bilib yuradi-da. Boshqalarni bilmadim, lekin shaxsan mening ko‘nglimda nima bo‘lsa uning ham ko‘nglida doim shu ekan deb. qo‘ydim. —Telegrammaga direktorning o‘zi qo‘l qo‘ygan. Demak, darhol ishga kirishish kerak, Va-siliy Ivanovich. — Boshlashga-ku boshlaymiz. Bir tomondan hayiqaman, qizim. Bu Maqsim Romanovich o‘zi tahrir qiladi debdi-ku-a... Jumlalarini kelishtirolmasam nima bo‘ladi? —Master Sodiqov yoningizda,—dedi Manzura. — Solijon yordam berardi-kuya, uning vaqti juda ziq,— Vasiliy Ivanovich barmog‘i blan sanay boshladi,—pech—bir, yangi rejimni qo‘llay boshlayman deydi,—bu—ikki, sirtqi institutidan beshta vazifa kelgan, u yana mazutni tozalash masalasida bir yangilik qo‘zg‘ab yuripti—to‘rt... —Mazutni tozalash? —Ha. Manzura nimadir o‘yladi-da, birdan o‘rnidan turdi. — Vasiliy Ivanovich, mashinangiz shu yerdami?
publikani rasmiy jihatdan erkin va suveren deb ta’riflasa-da, u aslida sobiq Ittifoq tarkibidagi ma’muriy qism bo‘lgan, matn esa "Katta og‘a", ya’ni rus xalqi sha’niga aytilgan maqtov so‘zlardan boshlangan. Bu jihatdan O‘zSSR madhiyasi, mohiyatan, boshqa millatni ulug‘lovchi o‘zicha yagona madhiya edi. Yurtimiz mustaqillikka erishgach, xalqimizning azaliy orzu-istaklari, ezgu-intilishlari O‘zbekiston Respublikasining yangi davlat ramzlarida o‘zining yorqin ifodasini topdi. PrezidentI.A.Karimov o‘zining "O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura" nomli asarida: "Davlatimiz ramzlari -bayroq, tamg‘a, madhiya O‘zbekiston xalqlarining shon-sharafi, g‘ururi, tarixiy xotirasi va intilishlarini o‘zida mujassamlashtiradi, mana shu ramzlarni e’zozlash o‘zining qadr-qimmatini o‘z mamlakatiga va shaxsan o‘ziga bo‘lgan ishonchni mustahkamlash demakdir", deb aniq ta’rif bergan. Respublikamizda davlat ramzlari qonun tomonidan muhofaza qilinadi; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi tomonidan 1994-yilning 22-sentyabrida tasdiqlangan va 1995- yilning aprelidan kuchga kiitilgan O‘zbekiston Respublikasining jinoyat kodeksiga alohida "Davlat ramzlariga hurmatsizlik qilish", deb nomlangan 215—modda kiritilgan. DAVLAT TILI—tegishli davlatdagi umumiy rasmiy til. Davlat tili odatda uch yo‘nalishda belgilanadi: a) tarixiy an’ana asosida ushbu davlat hududida istiqomat qiluvchi barcha xalqlar mavjud tillardan birini umum til deb tan oladilar; bunday til ko‘pincha shu davlatdagi eng yirik hukmron millatning tili bo‘ladi; 6) hukumat, prezident, parlament yoki rahbar organlar tomonidan davlatning rasmiy tili deb e’lon qilingan xalqaro yoki jahon tillaridan biri; davlat organlarida, hukumat idoralarida va rasmiy tashkilotlarda, ko‘rsatmaga binoan, yozishmalar faqat shu tilda qabul qilinadi yoki jo‘natiladi, barcha uchrashuv, muhokama, mubohasa, musohaba, majlis, sessiya, konferensiya, kongress va shu kabilar ana shu rasmiy tilda o‘tkaziladi; v) davlatning qonun chiqaruvchi orgaki tomonidan yoki mam-127
e 47 O‘SIMLIKLAR ANATOMIYASI Hujayradagi fiziologik aktiv moddalar Fermentlar. Hujayradagi bioximik protsesslar juda ko‘p sondagi fermentlar! yoki enzimlar yordamida sodir bo‘ladi. Fermentlar nisbatan juda oz miqdorda ishtirok etsa ham bioximik reaksiyalarni tezlatadi, biroq reakpiya mahsuloti tarkibiga kirmaydi. Fermentlar oddiy va murakkab oqsillardan iborat bo‘lib, kolloid holatida uchraydi. Fermentlarning ta’siri muayyan o‘ziga xosdir. Masalan saxaraza, saxarozani parchalagani holda disaxarid — mal’-tozaga ta’sir etmaydi. Fermentlarning katalizatorlik aktivligi anorganik katalizatorlarnikidan yuqori bo‘ladi. Tirik hujayralardagi moddalar almashinuvining barcha protsesslari fermentlar ta’sirida vujudga keladi deb aytish mumkin. Nafas olish protsessini tartibga soladigan, u yoki bu xildagi oqsillarning shakllanishini ko‘rsatadigan, uglevod almashinuvida va shuning kabilarda ishtirok etadigan fermentlarning katta gruppasi bor. Fermentlar kelib chiqishiga ko‘ra protsplazma bilan bog‘langan, biroq u bilan bevosita aloqalarini yo‘qotadi. Hujayra buzilgan taqdirda fermentlar o‘z aktivligini saqlab qoladi. Masalan, achitqi hujayrasidan ajratib olingan invertaza (saxaraza) fermenti laboratoriya sharoitida saxarozani gidrolizlab, glyukoza va fruktozalarni hosil qiladi. Vitaminlar. Vitaminlar hujayra hayotida katta ahamiyatga ega bo‘ladi. Vitaminlar 1880- yildaN. Sh. Lunin tomonidan kashf etilib, hayvonlar ovqatida, ilgari ma’lum bo‘lgan moddalardan bo‘lak hayot uchun zarur bo‘lgan qandaydir noma’lum modda borligi aniqlangan. Uning tajribalarida sog‘ilgan sut olgan oqsichqonlar baquvvat va sog‘lom o‘sgan, sut o‘rniga uning tarkibiga kiruvchi tozalangan-moddalar (ya’ni vitamini yo‘q) aralashmasini olgan sichqonlar tezda o‘lgan. Vitaminlar normal hayot kechirish uchun faqat hayvonlar va insonlargagina emas, balki o‘simliklarga ham zarurdir. Vitaminlar, asosan, o‘simliklarning yashil barglarida hosil bo‘ladi. Ko‘p vitaminlar oqsil bilan birgalikda fermentlar hosil qiladi. Hozirgi vaqtda ko‘p sondagi turli vitaminlar kashf etildi va ularning ximiyaviy tabiati aniqlandi. Yashil o‘simliklarning hamma organlari va to‘qimalari ham mustaqil ravishda hamma vitaminlarni yoki birlamchi vitaminlarni sintez qila olmaydi. O‘simliklar ildizi, kambiy to‘qima, qorong‘ida o‘suvchi urug‘dan ajratib olingan murtak normal o‘sishi va rivojlanishi uchun vitaminlar bilan ta’min etilishini talab qiladi. Qishloq xo‘jaligi tajribalaridan, ko‘p xollarda o‘simliklarda vitamin yetishmasligi sezilishi va o‘simlikning yaxshi rivojlanishi uchun vitaminlar bilan maxsus oziqlantirilishi ma’lum. Masalan, qand lavlagi va rediskani RR vitaminlari bilan ildizdan tashqari oziqlantirish natijasida, ildizmevalar birmuncha katta bo‘ladi. Vitaminlar yoki aniqrog‘i ularning grulpalari latin alfavitidagi harflar bilan: A, V, S va shunga o‘xshash ko‘rsatiladi. Avvalgi kashf etilgan va bir harf 1 Latincha— (yegpep it—achitqi.—Fermentlarning nomlari katalizlanadigan moddaning latincha nomidan va «aza» qo‘shimchasidan olinadi. Masalan; sellyuloza — sellyulaza; lipoid — lipaza va shuning kabilar.
"Xabaringiz bor, kuni kecha Turkiya prezidenti bilan telefon orqali suhbatlashdik Shu narsa ham maʼlumki, Anqara urib tushirilgan "Su-24" uchun Rossiyadan uzr soʻradi Tez
Bosh SahifaKatalogShovqindan izolyatsiyalash Natija (25) Salonni shovqindan himoyalash – bu avtomobil boshqarishda maksimal qulaylik, haydovchi va yo’lovchilarni ishlayotgan dvigatel tovushi va yo’l shovqinidan xalos etilishi. Hatto juda qimmat mashinalar ham, kamdan-kam holatlarda shovqindan sifatli himoyalanadi, ishlab chiqaruvchi ko’proq pul olish umidida, buni qo’shimcha xizmat sifatida taklif etadi. Toshkent – avtomobilda o’tkazilgan har bir soniyani motorlarning na’rashi bilan qamragan holda, mashinalar oqimi tinimsiz davom etadigan megapolis. Zamonaviy hayotimizda avtoulovni shovqindan himoyalash – bu hashamat emas, bu yuz foizlik zaruriyat. Sevimli musiqa dvigatel ovozi bilan aralashadi, plastik, yaxshi o’rnatilmagan qismlardan aks sado qaytaradi. Uzoq yo’lga sayohat haqiqiy dahshatga aylanadi, avtomobilingizni boshqarishga diqqatingizni jamlashga halal beradi. Aksariyat zamonaviy transport vositalari standart shovqindan himoyaga ega. Ko’pincha sifatsiz materiallardan foydalaniladi va bajarilgan ish umuman qoniqarsiz bo’ladi. Avto ishlab chiqaruvchi salonni shovqindan faqat bir sabab bilan himoyalaydi. Avtomobilni shovqindan himoyalash qoidalarda yozilgan. U shunchaki bo’lishi kerak. Bundan ortig’i emas. Mashina egalari to’liq yoki qisman shovqindan himoyalanishlari mumkin. Shovqindan qisman himoyalash avtomobilning motor bo’lmasi, bagaj kopoti, pol va g’ildirak arkalarida ishlarni nazarda tutadi. Shovqindan to’liq himoyani, butun salonni maxsus materiallar qatlami bilan qoplab o’tkazishadi. Tom, eshiklar qoplanishi, bezak elementlari, chuqurlar. Avtomobilning ichki qismini tashqi dunyodan to’liq himoyalanishi amalga oshiriladi. Himoya materiallarining qimmatligi va ustaning ish haqi kattaligini e’tiborga olib, shovqindan himoyalash uchun professionalni jalb qilish maqsadga muvofiq. Ustabor.uz portali – bu Toshkentda avtomobil salonlariga xizmat ko’rsatish bo’yicha xizmatlar sohasidagi mutaxassislar katalogi. Havaskorlarga ishonishni bas qiling, keltirilgan ma’lumotlari bo’yicha malakali ustalarni tanlang, u bilan shaxsan bog’laning va narx to’g’risida kelishing. O’zingiz ishonganlar bilan ishlang. Shovqindan himoyalashning narxini Narxlar Sahifasida ko’ring.
4 Jamiyatimizda mavjud bo‘lgan xilma-xil fikrlar, har qanday insonning e'tiqodi va dunyoqarashidan qat'iy nazar ularning barchasini milliy bayroq atrofida birlashtiradigan, eng buyuk maqsadlar sari chorlaydigan bo‘lishi lozim
Qonunning 4-moddasida korruptsiyaga qarshi kurashishning asosiy tamoyillari bayon etilgan Xususan, unda qonuniylik, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarining ustuvorligi, ochiqlik va shaffoflik, tizimlilik, davlat va fuqarolik jamiyatining hamkorligi, javobgarlikning muqarrarligi bayon etilgan
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2010/2011 o‘quv yilida O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalariga qabul to‘g‘risida” 2010-yil 28-maydagi PQ-1345-son qarorini bajarish yuzasidan hamda xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblarini tasniflashning normativ-huquqiy bazasini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. O‘zbekiston Respublikasi xizmatchilarining asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari klassifikatori (keyingi o‘rinlarda “Klassifikator” deb ataladi) ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 2. Belgilansinki, Klassifikator: xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblari nomlaridan foydalanish, shu jumladan mehnat daftarchalarida yozuvlarni qayd etish, lavozimlarni xodimlarning toifalariga kiritish yuzasidan — respublikaning barcha tashkilotlarida qo‘llanilishi majburiy; ishga qabul qilishda xodimlarning ma’lumoti darajasiga qo‘yiladigan eng kam talablar yuzasidan — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan tashkil etilgan barcha davlat organlari va tashkilotlarida, xo‘jalik boshqaruvi organlarida, shuningdek ustav kapitalida davlat ulushi 50 foizdan ortiq bo‘lgan tashkilotlarda qo‘llanilishi majburiy, boshqa tashkilotlar uchun esa — tavsiya tusiga ega. 3. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga vazirliklar va idoralarning takliflarini hisobga olgan holda hamda mehnat bozorini tahlil qilish natijalari bo‘yicha Klassifikatorni qayta ko‘rib chiqish hamda unga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish huquqi berilsin. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi: Klassifikatorning Bandlikka ko‘maklashish jamg‘armasi mablag‘lari hisobiga nashr etilishini va beriladigan buyurtmanomalar bo‘yicha tashkilotlar o‘rtasida pulli asosda tarqatilishini, shuningdek vazirlikning veb-saytida elektron versiyada joylashtirilishini ta’minlasin; ikki oy muddatda xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblarining tarmoq tarif-malaka ma’lumotnomalarini tayyorlash bo‘yicha tavsiyalarni ishlab chiqsin, tavsiyalarni barcha tashkilotlarga yetkazish chora-tadbirlarini ko‘rsin; davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari bilan birgalikda 2010-yil oxirigacha xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblari tarmoq tarif-malaka tavsifnomalarini ishlab chiqish masalalari yuzasidan davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlarining kadrlar bilan ishlash xizmatlari rahbarlari uchun amaliy seminarlar o‘tkazilishini ta’minlasin. 4. Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari tasdiqlangan Klassifikator asosida 2011-yil oxirigacha, kasb tayyorgarligi yo‘nalishlariga qo‘yiladigan talablarni ko‘rsatgan holda, xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblarining tarmoq tarif-malaka ma’lumotnomalarini, shuningdek tegishli lavozim yo‘riqnomalarini ishlab chiqsinlar va tasdiqlasinlar. 5. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi Adliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda: O‘zbekiston Respublikasi xizmatchilarining asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari klassifikatoriga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish tartibini ishlab chiqsin va tasdiqlasin; idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 1. Ushbu Klassifikator xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblari nomlarini, xodimlar toifasini va ishga qabul qilishda ma’lumoti darajasiga qo‘yiladigan eng kam talablarni belgilaydi. 2. Klassifikator: xizmatchilar lavozimlari va ishchilar kasblari nomlaridan foydalanish, shu jumladan mehnat daftarchalarida yozuvlarni qayd etish, lavozimlarni xodimlarning toifalariga kiritish yuzasidan — respublikaning barcha tashkilotlarida qo‘llanilishi majburiy; ishga qabul qilishda xodimlarning ma’lumoti darajasiga qo‘yiladigan eng kam talablar yuzasidan — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan tashkil etilgan barcha davlat organlari va tashkilotlarida, xo‘jalik boshqaruvi organlarida, shuningdek ustav kapitalida davlat ulushi 50 foizdan ortiq bo‘lgan tashkilotlarda qo‘llanilishi majburiy, boshqa tashkilotlar uchun esa — tavsiya tusiga ega. 3. Klassifikator: mehnat shartnomasi va tashkilotlarning shtat jadvalini tuzishda, mehnat daftarchalariga yozuvlarni kiritishda, mehnat munosabatlari bo‘yicha buyruqlarni rasmiylashtirishda, lavozimlar va kasblarni xodimlarning (boshqaruv, texnik, xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar, ishlab chiqarish xodimlari va boshqa xodimlarning) tegishli toifalariga kiritishda rahbarlar, mutaxassislar, boshqa xizmatchilarning lavozimlari va ishchilar kasblari nomlarini standartlashtirish va birxillashtirish; kadrlar (mutaxassislar)ning ma’lumoti darajasini, malaka toifasini hisobga olgan holda ularni joy-joyiga samarali qo‘yish;
Adelaide SA uchun eng yaxshi dastur. Sizga avtobus identifikatorini berishni yaxshi ko'raman, shuning uchun men avtobusni katta avtobusga aylantira olaman va uni qo'lga olaman. UI yangilanishi uchun materiallar dizaynini yaxshi ko'raman .. Iltimos

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.