Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃបណ្តាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង៧ (G7) ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមកន្លងទៅ បានថ្កោលទោសការសាកល្បងមីស៊ីល និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ក្រុមប្រទេស G7 ក៏ជំរុញឱ្យមានការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េផង។ ដោយមិនពេញចិត្តនឹងទង្វើរបស់ក្រុមប្រទេស G7 រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង លោកស្រី Choe Son Hui បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយរិះគន់អាមេរិក និងបណ្ដារដ្ឋសមាជិកក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងជាមហា អំណាចនុយក្លេអ៊ែរ ជាការសម្រេចចុងក្រោយ និងមិនអាចត្រឡប់វិញបានឡើយ ទោះបីជាក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងប្រទេសផ្សេងទៀតនៅលោកខាងលិចបដិសេធក៏ដោយ។ ទន្ទឹមនេះ ដូចអ្វីដែលកូរ៉េខាងជើងបានលើកឡើងសព្វដង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ ថ្លែងថា ការអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង គឺគ្រាន់តែមានបំណងការពារ ប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងរបស់អាមេរិកប៉ុណ្ណោះ ហើយបានជំរុញឱ្យទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ទម្លាក់គោលនយោបាយអរិភាពប្រឆាំងនឹងខ្លួនចោល ដើម្បីធានាសន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ «វាជាគំនិតអនាធិបតេយ្យមួយ ប្រសិនបើអ្នកគិតថាមានតែក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសិទ្ធិ និងសមត្ថភាពក្នុងការប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ»។ KCNA បានដកស្រង់សម្តីរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបែបនេះរួចបន្ថែមថា ដរាបណាពួកគេមានកម្លាំងក្នុងការវាយបកប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែង នុយក្លេអ៊ែររបស់អាមេរិក ពួកគេនឹងមិនស្វែងរកការទទួលស្គាល់ឬការយល់ព្រមពីអ្នកណាឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី Choe បានរិះគន់ពីការជ្រៀតជ្រែកដោយខុសច្បាប់ ក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កូរ៉េខាងជើង ជុំវិញការទាមទារឱ្យលុបបំបាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ លោកស្រី Choe បានគំរាមថាទីក្រុងព្យុងយ៉ាងនឹងចាត់វិធានការខ្លាំងក្លា ប្រសិនបើពួកគេប៉ុនប៉ងរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៍ជាមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន៕	ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA នៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា បានរាយការណ៍ថា ជំហររបស់កូរ៉េខាងជើង ជារដ្ឋអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នឹងនៅតែមិនអាចប្រកែកបាន ហើយពួកគេនឹងបន្តសកម្មភាពស្របច្បាប់ រហូតដល់ការគំរាមកំហែងផ្នែកយោធាពីអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តត្រូវបានលុបចោល។
យន្តហោះរបស់កងកម្លាំង Puerto Rico Air National Guard WC-130 ដែលមានអាយុកាលប្រមាណ៥០ឆ្នាំនេះ ផ្ទុកមនុស្ស៩នាក់ ដោយត្រូវធ្វើដំណើរចេញពីក្រុង Savannah រដ្ឋ Georgia ទៅកាន់ក្រុង Tucson រដ្ឋ Arizona៕	មនុស្ស៩នាក់បានស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះយោធាអាមេរិកមួយទៅលើផ្លូវនៅរដ្ឋ Georgia កាលពីថ្ងៃពុធ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ CNN។
យោងតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Barcelona និង Inter Milan រូបនេះ បានសារភាពពីកំហុស ប៉ុន្តែអះអាងថាខ្លួនជាជនរងគ្រោះដោយសារតែចាញ់បោកអតីតភ្នាក់ងាររបស់ខ្លួនលោក Jose Maria Mesalles។ ក្រោយសារភាព Eto'o បានយល់ព្រមបង់ប្រាក់ពិន័យចំនួន ១,៨៩ លានដុល្លារ និង៤លានដុល្លារថ្លៃពន្ធដែលរូបគេជំពាក់លើសិទ្ធិផ្បព្វផ្សាយយីហោ Puma នៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦ និង ២០០៩។ នៅតុលាការ Ciudad de la Justicia ក្នុងក្រុង Barcelona ប្រទេសអេស្ប៉ាញ Eto'o ដែលសព្វថ្ងៃជាប្រធាន CFF និយាយថា៖ «ខ្ញុំទទួលស្គាល់ការពិត ហើយខ្ញុំនឹងសងនូវអ្វីដែលខ្ញុំត្រូវបង់ ប៉ុន្តែសូមអ្នកទាំងអស់គ្នាដឹងថាកាលនោះខ្ញុំនៅក្មេង ហើយខ្ញុំតែងតែធ្វើអ្វីតាមអតីតភ្នាក់ងាររបស់ខ្ញុំគឺលោក Jose Maria Mesalles ដែលខ្ញុំចាត់ទុកដូចជាឪពុក»។ ។ ក្នុងសំណំរឿងនេះដែរ លោក Mesalles ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារព្យួររយៈពេលមួយឆ្នាំ ខណៈ Eto'o ម្ចាស់ពានកីឡាករឆ្នើមរបស់អាហ្វ្រិក៤សម័យកាលរួចខ្លួនក្រោយសារភាពកំហុស និងសងប្រាក់គ្រប់ចំនួន។ អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Real Madrid, Inter Milan, Chelsea និង Everton វ័យ៤១ឆ្នាំរូបនេះ ជាកីឡាករចុងក្រោយបំផុតក្នុងបញ្ជីកីឡាករបរទេស និងអ្នកចាត់ការដែលត្រូវបានកាត់ទោសពីបទក្លែងបន្លំពន្ធនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ បន្ទាប់ពី Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, Neymar និងអ្នកចាត់ការ Jose Mourinho៕	Samuel Eto'o ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កាមេរូន (CFF) នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនាត្រូវបានតុលាការអេស្ប៉ាញកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២២ខែ ជុំវិញការក្លែងបន្លំពន្ធ៤លានដុល្លារ អំឡុងពេលរូបគេប្រកអាជីពនៅ Barcelona។ ប៉ុន្តែក្រោយសារភាពកំហុស Eto'o រួចខ្លួនវិញ។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអូស្ត្រាលីជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤មក។ លោកត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយនាយករដ្ឋមន្រ្តីអូស្ត្រាលី អាន់តូនី អាល់បានីស មុនបើកជំនួបទ្វេភាគី។ «ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអូស្ត្រាលី និងឥណ្ឌាបានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់ថ្មី ហើយទំនាក់ទំនងកម្រិតខ្ពស់បានកើនឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១៤មក»។ លោក ម៉ូឌី ថ្លែងបែបនេះក្នុងសុន្ទរកថារបស់លោក។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយក្រោយជំនួបវិញ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានិយាយថា លោកនិងមេដឹកនាំអូស្ត្រាលី បានពិភាក្សាអំពីការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការរុករករ៉ែសំខាន់ៗហើយធ្វើការជាមួយគ្នាឆ្ពោះទៅរកកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចដ៏ទូលំទូលាយមួយផងដែរ។ មេដឹកនាំទាំង២ ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើឮកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការធ្វើចំណាកស្រុកដែលនឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ ខណៈដែលជនភៀសខ្លួនឥណ្ឌានៅអូស្ត្រាលីជាក្រុមជនភៀសខ្លួនដ៏ធំបំផុតទីពីរ ដែលមានចំនួនកើនលឿនបំផុតថែមទៀត។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្រ្តីអូស្រ្តាលី បាននិយាយនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍តាមទូរទស្សន៍ក្រោយជំនួបថា និស្សិតឥណ្ឌារាប់សែននាក់អាចទទួលបានការអប់រំនៅអូស្ត្រាលីដែលជាការល្អសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់អូស្ត្រាលីផងដែរ។ លោកបន្តថា មេដឹកនាំទាំង២ ក៏បានពិភាក្សាអំពីពាណិជ្ជកម្ម ការធ្វើចំណាកស្រុក និងថាមពលកកើតឡើងវិញ ហើយប្រទេសទាំងពីរបានបង្កើតក្រុមការងារអ៊ីដ្រូសែនដើម្បីពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើថាមពលស្អាត។ គួរបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌាជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទីប្រាំមួយរបស់អូស្ត្រាលី ខណៈប្រជាជនអូស្ត្រាលីប្រហែល៧៥ម៉ឺននាក់មានពូជពង្សពីឥណ្ឌា។ អូស្ត្រាលីដែលមានចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុត កំពុងស្វែងរកការធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារនាំចេញរបស់ខ្លួនរួមទាំងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយឥណ្ឌា៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី អាន់តូនី អាល់បានីស បានជួបជាមួយសមភាគីឥណ្ឌា នារិន្រ្ទា ម៉ូឌី នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភានៅទីក្រុងស៊ីដនីដើម្បីពិភាក្សាអំពីសន្តិសុខ និងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទ្វេភាគី។ មេដឹកនាំទាំងពីរ បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើននិស្សិតឥណ្ឌា និងការធ្វើដំណើរអាជីវកម្មទៅកាន់អូស្ត្រាលីផងដែរ។
ជាលើកដំបូងនៅហុងកុង ការស្រាវជ្រាវមួយត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីសិក្សាពីសមាសភាពរបស់បាតុករ ដែលធ្វើរំជើបញាប់ញ័រទីក្រុងហិរញ្ញវត្ថុមួយនេះជាងពីរខែកន្លងទៅ។ ការសិក្សា បានផ្អែកលើទិន្ន័យដែលបានមកពីការស្ទាបស្ទង់អំឡុងពេលតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលចំនួន១២លើកចន្លោះថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែសីហា។ ដូចដែលបានមើលឃើញក្នុងពេលតវ៉ា ក្រុមមយុវជន គឺជាកម្លាំងស្នូលនៃការប្រមូលផ្ដុំរាល់លើក។ បើតាមលទ្ធផលដែលចេញនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហានេះ ៥៧,៧ភាគរយនៃអ្នកចូលរួម គឺជាក្រុមមនុស្សមានអាយុលើស២៩ឆ្នាំ។ ក្រុមមនុស្សអាយុចន្លោះពី២០ឆ្នាំទៅ២៤ឆ្នាំ មានចំនួនច្រើនជាង២៦ភាគរយ ដែលជាកម្លាំងចលករសំខាន់បំផុតនៃការតវ៉ាជាងពីរខែមកនេះ។ ជិត១៨ភាគរយនៃអ្នកចូលរួមបាតុករដែលបានឆ្លើយសំណួរ មានអាយុលើស៤៥ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតហុងកុង South China Morning Post ។ ឯការទទួលបានការអប់រំវិញ ៧៣,៨ភាគរយនៃបាតុករនិយាយថា ពួកគេមានការអប់រំនៅថ្នាក់មុនឧត្តមសិក្សា ថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា និងថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សា ស្របពេលដែលភាគច្រើននៃអ្នកតវ៉ា អះអាងថា ពួកគេមានបានចូលរូមថ្នាក់មធ្យមសិក្សាផងដែរ។ លោក Francis Lee Lap-fung សាស្ត្រាចារ្យនៃសាលាសារព័ត៌មាន និងទូរគមនាគមន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យចិនក្នុងទីក្រុងហុងកុង និយាយថា ជាង៥០ភាគរយនៃបាតុករ ជាប្រជាជនវណ្ណៈកណ្ដាល។ ពាក់ព័ន្ធអ្នកចូលរួមបាតុកម្មនេះ ប្រធានប្រតិបត្តិការតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង Carrie Lam បានរងការរិះគន់ខ្លាំងក្រោយនិយាយថា បាតុករមួយភាគតូច គ្មានចំណែកអ្វីក្នុងសង្គមឡើយ។ ថ្លែងនៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា លោកស្រី Lam ដែលរងសម្ពាធឲ្យលាលែងពីតំណែងពីសំណាក់បាតុករនោះ ពន្យល់ថា គ្មានចំណែកអ្វីក្នុងសង្គម ព្រោះពួកគេប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងពេលតវ៉ាដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចទីក្រុងរបស់ខ្លួន។ បន្ថែមពីលើនេះ ការសិក្សាខាងលើ ក៏រកឃើញពីអ្នកចូលរួមក្នុងសកម្មភាពតវ៉ាលើកដំបូងដែរ។ ក្នុងចំណោមបាតុករចំនួន៦,៦៨៨នាក់ មាន១៦,៦ភាគរយ និយាយថា ការចលនាប្រឆាំងសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ ជាសកម្មសង្គមលើកទីមួយ ឯ៦០ភាគរយទៀតនិយាយថា ពួកគេធ្លាប់ចូលរួមក្នុងការតវ៉ាឆ្នាំ២០១៤ ម្ដងរួចហើយ។	ការស្រាវជ្រាវមួយលើបាតុករហុងកុងបង្ហាញថា អ្នកចូលរួមក្នុងការតវ៉ាប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មកនេះជាយុវជន អ្នកទទួលបានការអប់រំបានច្រើន និងមកពីវណ្ណៈកណ្ដាល។ ការសិក្សាដែលធ្វើដោយសាស្ត្រាចារ្យមកពីសាកលវិទ្យាល័យល្បីឈ្មោះនៅហុងកុង ក៏បង្ហាញពីវត្តមានប្រជាជនទើបប្រឡូកសកម្មភាពសង្គមថ្មីថ្មោងផងដែរ។ លទ្ធផលនេះ ហាក់ផ្ទុយពីសម្ដីរបស់ប្រធានប្រតិបត្តិហុងកុង Carrie Lam ដែលថា បាតុករមួយភាគតិច មិនមានសកម្មភាពសង្គមអ្វីទេ ព្រោះធ្វើអំពើហិង្សាដែលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច។
«ក្នុងចំណោមតេស្តវិជ្ជមានចំនួន២៧៦ មាន១២ករណីដែលជាមេរោគកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួនដែលមានប្រភពពីអង់គ្លេស និងករណីឆ្លងខ្លះទៀតពុំទាន់អាចរកប្រភព»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលវៀតណាម Nguyen Thanh Long ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថារដ្ឋាភិបាលត្រូវចាត់វិធានតឹងតែងក្នុងការតម្រូវឲ្យពាក់ម៉ាស់ ។ អត្ថបទទាក់ទង វៀតណាម អនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំង AstraZeneca ស្របពេលផ្ទុះករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ វៀតណាមមានករណីកូវីដ-១៩ចំនួន៨១បន្ថែមនៅថ្ងៃនេះ បន្ទាប់ពីរកឃើញករណីឆ្លងក្នុងស្រុកពីរ វៀតណាម រកឃើញករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ ក្នុងស្រុកពីរនាក់ ក្រោយអវត្តមាន៥៥ថ្ងៃ: ទោះជាយ៉ាងណា លោក Nguyen Thanh Long អះអាងថាករណីផ្ទុះនៅខេត្ត Hi Dương ដែលជាតំបន់រកឃើញករណីឆ្លងចុងក្រោយមុនគេ ស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍ដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន។ ប៉ុន្តែករណីឆ្លងថ្មីចំនួន២០នៅទីក្រុងហាណូយ អាចនឹងត្រូវប្រើពេលវេលាបន្ថែមទៀតដើម្បីស្វែងរកប្រភពចម្លង ក៏ដូចជាគ្រប់គ្រងការឆ្លង។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters មន្ត្រីសុខាភិបាលវៀតណាមបានបញ្ជាក់ថា នឹងប្រឹងប្រែង ទប់ស្កាត់ការឆ្លងត្រឹមថ្ងៃទី៦ កុម្ភៈ ឲ្យបានមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំវៀតណាម។ រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលវៀតណាម បានស្នើឱអាជ្ញាធរក្រុងហាណូយបង្កើនវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺ ដោយក្រសួងសុខាភិបាលនឹងជួយក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាពធ្វើតេស្តឲ្យបានដល់៤ម៉ឺនករណីក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចំណែកមន្ត្រីសុខាភិបាលក្រុងហាណូយ និយាយថា ក្រុងនេះបានធ្វើតេស្តចំនួន១ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ តាំងពីមានករណីផ្ទុះជំងឺមក និងមានសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើតេស្តត្រឹមតែ៥ពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ កុម្ភៈ ដែលជាថ្ងៃទី៦ ដែលជាថ្ងៃរកឃើញជំងឺឆ្លងនេះ វៀតណាមមានករណីឆ្លងសរុប១,៨៥១ករណី ស្លាប់ចំនួន៣៥នាក់។ ចំនួនឆ្លងនេះមានតិចធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង ស្របពេលវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩របស់រដ្ឋាភិបាល ទទួលបានការគាំទ្រ និងកោតសសើរពីពលរដ្ឋផងដែរ។ ស្របពេលដែលមានករណីឆ្លងកំពុងផ្ទុះឡើង នៅថ្ងៃទី៣០ មករា វៀតណាមបានអនុញ្ញាត ឲ្យប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca ។ លោក ង្វៀន សួនហ្វ៊ុក នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម អះអាងថា វៀតណាមត្រូវតែទទួលបានវ៉ាក់សាំងក្នុងត្រីមាសទី១ ២០២១នេះ។ រដ្ឋាភិបាលបានអះអាងថា ខ្លួនបានទិញវ៉ាក់សាំងចំនួន៣០លានដូស ដោយវ៉ាក់សាំងចំនួន៥ម៉ឺនដូសដំបូងនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងខែមីនា។ ចំណែកវ៉ាក់សាំងដែលនៅសេសសល់នឹងមកដល់ក្នុងខែមិថុនា។ ករណីឆ្លងទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងស្រុកវៀតណាមកើតឡើងក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២០មុនអស់ទៅវិញរយៈពេលជាង១០០ថ្ងៃក្រោយ។ វៀតណាម ក៏រកឃើញករណីថ្មីទៀតនៅដាណាងនាខែកក្កដា និងករណីមួយចំនួនតូចនៅដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ នៅទីក្រុងហូជីមិញ៕	ករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ចុងក្រោយនៅវៀតណាម កើនឡើងដល់២៧៦ករណីហើយ។ អាជ្ញាធរវៀតណាម រកឃើញមេរោគកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួនដែលមានប្រភពពីអង់គ្លេសក្នុងចំណោមអ្នកមានលទ្ធផលវិជ្ជមាន។ ករណីឆ្លងនេះ បានរាលដាលដល់ខេត្តចំនួន១០ ហើយ
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ដែលចេញនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា សរសេរថា កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈគ្នាទៅវិញទៅមកអំពីការអនុវត្តដ៏ល្អ និងការរៀនសូត្រ ដែលទទួលបានពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។ លើសពីនេះ កិច្ចប្រជុំ នឹងពិភាក្សាគ្នាពីវិធីសាស្រ្តនានា ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យ ដែលមានផលប្រយោជន៍រួម និងដើម្បីពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តអាស៊ាននិងរុស្ស៊ី ជាពិសេសលើវិស័យសុខភាពសាធារណៈ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល។ សម្រាប់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា កិច្ចប្រជុំតាមប្រព័ន្ធវីដេអូនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងពេលវេលាដ៏លំបាកនិងមមាញឹក ដោយសារតែប្រឈមនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលទាមទារការប្រយុទ្ធប្រឆាំងរួមគ្នា។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា មើលឃើញថា កិច្ចប្រជុំនេះ គឺជាការបោះជំហានទៅមុខបន្ថែមទៀត ក្នុងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តរវាងអាស៊ាននិងរុស្ស៊ី។ មកដល់ពេលនេះ ជំងឺកូវីដ-១៩ មិនទាន់ស្រាកស្រាន្តនៅឡើយទេ សម្រាប់ពិភពលោកទាំងមូល។ ផ្ទុយមកវិញ អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ចេះតែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។ មានមនុស្សជិត៨លាននាក់ហើយ នៅលើពិភពលោក ដែលឆ្លងជំងឺនេះ ដោយអាមេរិក មានច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មក គឺ ប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា អង់គ្លេស អេស្ប៉ាញ អ៊ីតាលី....។ គិតមកដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ អាមេរិក មានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាង២,១លាននាក់ ប្រេស៊ីល មានអ្នកឆ្លងជាង៨,៦សែននាក់ រុស្ស៊ី មានអ្នកឆ្លងជាង៥,២សែននាក់ ឥណ្ឌា មានអ្នកឆ្លងជាង៣,៣សែននាក់ អង់គ្លេស មានឆ្លងជាង២,៩សែនាក់ អេស្ប៉ាញ មានអ្នកឆ្លងជាង២,៩សែននាក់ដូចគ្នា និង អ៊ីតាលី មានអ្នកឆ្លងជាង២,៣សែនាក់។ ( តួលេខពី https://www.worldometers.info/coronavirus/ ) ក្នុងតំបន់អាស៊ាន សិង្ហបុរី មានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ច្រើនជាងគេ ហើយឡាវ មានអ្នកឆ្លងតិចជាងគេ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា សិង្ហបុរី មានអ្នកឆ្លងជាង៤ម៉ឺនាក់ ជាសះស្បើយជាង២,៨ម៉ឺននាក់ ស្លាប់២៦នាក់ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានអ្នកឆ្លងជាង៣,៨ម៉ឺនាក់ ជាសះស្បើយជាង១,៤ម៉ឺននាក់ ស្លាប់ជាង២ពាន់នាក់ ហ្វីលីពីន មានអ្នកឆ្លងជាង២,៥ម៉ឺននាក់ ជាសះស្បើយជាង៥,៩ពាន់នាក់ ស្លាប់ជាង១ពាន់នាក់ ម៉ាឡេស៊ី មានអ្នកឆ្លងជាង៨,៤ពាន់នាក់ ជាសះស្បើយជាង៧,៣ពាន់នាក់ ស្លាប់១២១នាក់ ថៃ មានអ្នកឆ្លងជាង៣ពាន់នាក់ ជាសះស្បើយជាង២,៩ពាន់នាក់ ស្លាប់៥៨នាក់ វៀតណាម មានអ្នកឆ្លង៣៣៤នាក់ ជាសះស្បើយ៣២៣នាក់ គ្មានអ្នកស្លាប់ មីយ៉ាន់ម៉ា មានអ្នកឆ្លង២៦១នាក់ ជាសះស្បើយ១៦៧នាក់ ស្លាប់៦នាក់ ព្រុយណេ មានអ្នកឆ្លង១៤១នាក់ ជាសះស្បើយ១៣៨នាក់ ស្លាប់២នាក់ កម្ពុជា មានអ្នកឆ្លង១២៦នាក់ ជាសះស្បើយ១២៥នាក់ គ្មានអ្នកស្លាប់ ឡាវ មានអ្នកឆ្លង១៩នាក់ ជាសះស្បើយទាំង១៩នាក់៕	លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា រួមជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន នឹងមានកិច្ចប្រជុំពិសេសជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ តាមរយៈការតភ្ជាប់វីដេអូ (Video Conference)។
លោក ឈិត សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា ចេញសេចក្តីណែនាំ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ស្តីពីការរៀបចំបុណ្យកឋិនទាន។ ចំណែក សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី នន្ទ ង៉ែត សម្តេចព្រះសង្ឃនាយកនៃគណៈសង្ឃនាយក ក៏បានចេញព្រះរាជសារដែរ នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ស្តីពីការរៀបចំបុណ្យកឋិនទាននេះ។ សេចក្តីណែនាំរបស់លោក ឈិត សុខុន និងព្រះរាជសាររបស់សម្តេច នន្ទ ង៉ែត មានខ្លឹមសារដូចគ្នាស្ទើរទាំងស្រុង គឺប្រាប់ឲ្យព្រះសង្ឃនិងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ ចូលរួមអនុវត្តវិធានការរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងការការពារជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងអំឡុងនៃការធ្វើបុណ្យកឋិនទានរយៈពេល២៩ថ្ងៃនេះ គឺចាប់ពីថ្ងៃ១រោច ខែអស្សុជ ដល់ថ្ងៃ១៥កើត ខែកត្ដិក (៣តុលា ដល់៣១តុលា)។ ក្រៅពីផ្តល់អនុសាសន៍អំពីវិធានការការពារខ្លួនពីជំងឺកូវីដ-១៩ រដ្ឋមន្រ្តីសាសនា និងសម្តេចព្រះសង្ឃនាយក ក៏បានរំលេចសារអំពីសកម្មភាពមិនសមទំនងផងដែរ នោះគឺការនិមន្តនិងការដើររៃអង្គាសបច្ច័យ នៅក្រៅវត្តអារាម។ សេចក្តីណែនាំរបស់លោករដ្ឋមន្រ្តីនិងព្រះរាជសាររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃនាយក មានអត្ថន័យដូចគ្នាថា៖«ហាមដើររៃអង្គាសនៅតាមផ្លូវសាធារណៈ ទីប្រជុំជន តាមគេហដ្ឋាន ។ល។ ដែលធ្វើឲ្យបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយសង្គម និង តម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនា»។ ព្រះរាជសាររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃនាយក បានបន្ថែមខ្លឹមសារលើសពីសេចក្តីណែនាំរបស់លោករដ្ឋមន្រ្តីបន្តិច ដោយព្រះរាជសាររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃនាយក បានពិតថេរដីកាទៅព្រះមេគណរាជធានី-ខេត្ត ព្រះអនុគណស្រុក-ខណ្ឌ ព្រះគ្រូចៅអធិការគ្រប់វត្ត នៅទូទាំងប្រទេស ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ និងណែនាំចំពោះព្រះសង្ឃ អាចារ្យ គណៈកម្មការវត្ត កុំឲ្យនិមន្តនិងដើររៃអង្គាស តាមទីកន្លែងដែលបានហាមឃាត់ខាងលើ។ សម្តេច ឃឹម សន ព្រះប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក មានសង្ឃដីកាថា ការហាមមិនឲ្យនិមន្តនិងដើររៃអង្គាសនេះ គឺជាការហាមរហូត មិនមែនហាមតែក្នុងរយៈពេលនៃរដូវកាលបុណ្យកឋិនឡើយ។ សម្តេច លើកឡើងថា តាមពិតទៅ បម្រាមនេះ ក្រសួងនិងស្ថាប័នព្រះសង្ឃ ធ្លាប់បានចេញយូរមកហើយ មិនមែនទើបតែចេញពេលនេះទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារសកម្មភាពនិមន្តនិងដើររៃអង្គាសប្រាក់ នៅតែបន្តកើតមាន ទើបបានជាក្រសួងធម្មការនិងសាសនា រួមទាំងគណៈសង្ឃនាយក ដែលជាស្ថាប័នកំពូលក្នុងការគ្រប់គ្រងព្រះសង្ឃនៅកម្ពុជា បានចេញបម្រាមនេះជាថ្មី។ សម្តេច ឃឹម សន អះអាងថា ស្ថាប័នព្រះសង្ឃ នៅតែទទួលបានការរាយការណ៍ពីប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ អំពីព្រះសង្ឃនិងអាចារ្យ ដើររៃអង្គាសបច្ច័យតាមទីកន្លែងផ្សេងៗ រួមទាំងតាមផ្សារផងដែរ។ បើតាមសម្តេច ពេលខ្លះ ការនិមន្តនិងការដើររៃអង្គាសនោះ មានទាំងរ៉ឺម៉កនិងមេក្រូ ដែលអាចរំខានដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ សម្តេច ឃឹម សន បន្តថា កន្លងមក ថែមទាំងធ្លាប់មានសង្ឃក្លែងក្លាយ ដើររៃអង្គាសប្រាក់ ហើយក៏ធ្លាប់មាន ព្រះសង្ឃនិងអាចារ្យគណៈកម្មការខ្លះ ក្លែងលិខិតបុណ្យនិងក្លែងត្រាដែរ ពោលគឺ ប្រឌិតលិខិតបុណ្យ ហើយយកត្រាក្លែងក្លាយ បោះលើលិខិតបុណ្យនោះ ដើម្បីរៃអង្គាសប្រាក់ពីប្រជាពលរដ្ឋ។ សម្តេច បន្ថែមថា មានព្រះសង្ឃអង្គខ្លះក្លែងវត្ត ពោលគឺ ព្រះអង្គ គង់នៅវត្តណាមួយ តែក្នុងលិខិតបុណ្យ សរសេរពីពិធីបុណ្យនៅវត្តដទៃទៅវិញ ហើយអះអាងថា វត្ត ដែលមានពិធីបុណ្យនោះ គឺជាវត្តរបស់ព្រះអង្គ។ សម្តេច ឃឹម សន មានថេរដីកាថា ចំពោះអ្នកដែលយល់ដឹងជ្រៅជ្រះពីព្រះពុទ្ធសាសនា អាចនឹងមិនសូវសប្បាយចិត្ត នឹងសកម្មភាពនិមន្តនិងដើររៃអង្គាសនេះ តែមិនអសទ្ធានឹងព្រះពុទ្ធសាសនាឡើយ។ ប៉ុន្តែ សម្តេច យល់ថា ចំពោះអ្នកដែលមានបញ្ញាទន់ខ្ចីនិងមានយល់ដឹងតិចអំពីព្រះពុទ្ធសាសនា អាចនឹងទើសទាល់ខ្លាំង។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ សម្តេចព្រះប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក មានថេរដីកាដូច្នេះថា៖«[...] យើង ហាមឃាត់នេះ ចង់ថា ជួនកាល អ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនាយើង នៅមានកម្រិត ក្រឡេកឃើញ គាត់ តិះដៀលភ្លាមហ្នឹង ថា ហ៊ឺ! បួសជាសង្ឃហើយ មិនគួរណាធ្វើអ៊ីចឹងទេ ដើររៃដើរអីអ៊ីចឹង ខ្មាសគេ»។ សម្តេច ឃឹម សន ប្រាប់ថា ដោយដោះស្រាយតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា នៅពេលចាប់បានសង្ឃក្លែងក្លាយ ដែលដើររៃអង្គាសប្រាក់ មន្រ្តីសង្ឃ គ្រាន់តែផ្សឹក ហើយណែនាំ រួចក៏ដោះលែងវិញ តែនៅប្រព្រឹត្តដដែល ដោយអ្នកខ្លះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរឬមន្រ្តីសង្ឃ ចាប់បានម្តងហើយម្តងទៀត ចំពោះករណីក្លែងភេទជាសង្ឃនេះ។ សម្តេច បញ្ជាក់ថា ពេលខ្លះ មន្រ្តីសង្ឃ បានដកហូតយកមេក្រូនិងរ៉ឺម៉កជាដើម ពីបុគ្គលដែលក្លែងភេទជាសង្ឃ ហើយដើររៃអង្គាសប្រាក់។ សម្តេច ឃឹម សន ប្រាប់ទៀតថា ចំពោះព្រះសង្ឃនិងអាចារ្យគណៈកម្មការ ដែលនិមន្តនិងដើររៃអង្គាសប្រាក់ ក៏មន្រ្តីសង្ឃ គ្រាន់តែអប់រំទូន្មានដែរ។ សម្តេច ថ្លែងថា កន្លងមក សម្តេច បានប្រជុំជាមួយមន្រ្តីសង្ឃ នៅគ្រប់សាលាអនុគណស្រុក-ខណ្ឌ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឲ្យផ្តល់ដំណឹងពីករណីនិមន្តនិងដើររៃអង្គាសប្រាក់ ឬដោះស្រាយ នៅតាមសាលាអនុគណស្រុក-ខណ្ឌតែម្តង។ សម្តេច អំពាវនាវថា ព្រះសង្ឃនិងអាចារ្យគណៈកម្មការ គួរតែរៀបចំកន្លែងក្នុងវត្ត សម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ ទៅចូលបុណ្យជាបច្ច័យឬសម្ភារផ្សេងៗ តែមិនគួរ ដាក់មេក្រូ តាមរ៉ឺម៉ក ឬអូសរទេះ រៃអង្គាសតាមទីអគោចរឡើយ (ទីកន្លែងមិនគួរទៅ)៕	ក្រសួងទទួលបន្ទុកផ្នែកសាសនា និងស្ថាប័នកំពូលរបស់ព្រះសង្ឃ បានចេញបម្រាមមួយដូចគ្នា គឺហាមមិនឲ្យមានការនិមន្តនិងការដើររៃអង្គាសបច្ច័យ (ថវិកា) ឬរៃអង្គាសអ្វីផ្សេង តាមកន្លែងមិនសមគួរ ដូចជា តាមផ្លូវទីសាធារណៈ តាមទីប្រជុំជន និង តាមផ្ទះ ជាដើម។
តាមរយៈលិខិតរំលែកទុក្ខផ្ញើទៅកាន់លោកស្រី អ៊ុក សារ៉េត ភរិយា របស់លោក មាស ក្រូច ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានសរសេរថា៖ «មរណភាពរបស់ឯកឧត្តម [មាស ក្រូច] គឺជាការបាត់បង់ស្វាមី បិតា ជីតា ដែលប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌ និងជាការបាត់បង់នូវមិត្តរួមអាវុធតស៊ូរំដោះជាតិចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត និងបានរួមសុខទុក្ខជាមួយគ្នាក្នុងការបម្រើជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជារហូតដល់ថ្ងៃអវសាននៃជីវិត»។ សម្តេចបានគូសបញ្ជាក់ថា លោក មាស ក្រូច ជាថ្នាក់ដឹកនាំ និងជាសកម្មជន១រូបនៃក្រុមការងារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានរួមចំណែកជួយកសាងសមិទ្ធផលសង្គមនានា ៕	លោក មាស ក្រូច អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៅក្រសួងការពារជាតិ និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៨៥ឆ្នាំ កាលពីវេលាម៉ោង៤ព្រឹក ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ដោយរោគាពាធ។ សម្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នេះជាការបាត់បង់អ្នកតស៊ូម្នាក់ដែលប្រឹងប្រែងបម្រើជាតិ និង ប្រជាជនកម្ពុជា។
ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron បានលើកទឹកចិត្តប្រធានាធិបតីចិនលោក Xi Jinping ឱ្យប្រើទំនាក់ទំនងរបស់ចិនជាមួយរុស្ស៊ីដើម្បីជួយបញ្ចប់សង្គ្រាមរបស់រុស្ស៊ីក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ លោក Macron បាននិយាយប្រាប់លោក Xi នៅពេលលោកទាំងពីរបានជួបគ្នា កាលពីថ្ងៃទី៦ មេសា នៅក្រុងប៉េកាំងថា អំពើឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនបានធ្វើឱ្យមានអស្ថិរភាពអន្តរជាតិ។ លោក Macron បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំដឹងថាខ្ញុំអាចពឹងពាក់លោកបានក្នុងការធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីមានវិចារណញ្ញាណឡើងវិញ ហើយធ្វើឱ្យភាគីទាំងអស់វិលទៅកាន់តុចរចាគ្នាវិញ»។ ប្រទេសចិនបានស្នើផែនការសន្តិភាពមួយមានច្រើនផ្នែកសម្រាប់អ៊ុយក្រែនដែលរួមមានការអំពាវនាវមួយឱ្យមានការគោរពអធិបតេយ្យភាពនិងបូរណភាពដែនដីនៃប្រទេសទាំងអស់ តែមិនបានអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ីដកកងកម្លាំងខ្លួនពីប្រទេសអ៊ុយក្រែនទេ។ ពួកមន្ត្រីអ៊ុយក្រែនបាននិយាយថា ពួកគេនឹងធ្វើការចរចាសន្តិភាព ប្រសិនបើរុស្ស៊ីដកកងកម្លាំងយោធាទាំងអស់របស់ខ្លួន ចំណែកឯរុស្ស៊ីវិញបានទទូចឱ្យអ៊ុយក្រែនទទួលស្គាល់តំបន់ដែលរុស្ស៊ីបានកាន់កាប់៕	ប្រធានាធិបតីចិនលោក Xi Jinping (ឆ្វេង) និយាយជាមួយសមភាគីរបស់លោក គឺប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron គ្រាដែលពួកអស់លោកទៅដល់ទីកន្លែងនៃពិធីស្វាគមន៍ជាផ្លូវការក្នុងរដ្ឋធានីប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។
ក្រសួងការពារជាតិ បានចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០នេះ ថា ក្នុងកិច្ចប្រជុំចង្អៀតថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ាននេះ សម្តេច ទៀ បាញ់ នឹងចូលរួមផ្តល់ទស្សនៈស្តីពីបញ្ហាសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ ស្របគ្នានឹងកិច្ចប្រជុំនេះ សម្តេច ទៀ បាញ់ នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំក្រៅផ្លូវការ នៃរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ាន-អូស្ត្រាលី ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈស្តីពីបញ្ហាសន្តិសុខរួម ក៏ដូចជាការលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងលើវិស័យការពារជាតិរវាងអូស្ត្រាលីនិងអាស៊ាន ជាពិសេសជាមួយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗ។ លើសពីនេះ សម្តេច នឹងមានកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគីជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិនៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងការពារជាតិ នឹងទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំចង្អៀតថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ាន (ADMM Retreat) នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី១៨ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០។
អតិថិជនអាចស្នើសុំបណ្ណវីសា និងម៉ាស្ទ័រកាត និមិត្តសញ្ញាថ្មីនេះ នៅគ្រប់ការិយាល័យធនាគារ អេស៊ីលីដា ណាមួយដែលនៅជិតបំផុត។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទងលេខ 023 994 444 ឬ 015 999 233 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ឥឡូវនេះ ធនាគារ អេស៊ីលីដា បានប្រកាសឲ្យដឹងថា ធនាគារ បានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នូវប្រភេទបណ្ណវីសា និងម៉ាស្ទ័រកាត ដែលមាននិមិត្តសញ្ញាថ្មី មានរូបរាងស្អាត លម្អដោយនិមិ្មតសញ្ញាធនាគារ អេស៊ីលីដា មានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ សមនឹងអតិថិជនឆ្លាតវៃ ប្រើប្រាស់តាមតម្រូវការ។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា លើកតម្កើងព្រះមហាក្សត្រខ្លាំងណាស់ ដោយចាត់ទុកព្រះអង្គ ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋអស់មួយជីវិត។ ព្រះអង្គ ពុំអាចមានបុគ្គលណា រំលោភបំពានបានឡើយ។ រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលណា ដែលរំលោភបំពានឬប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ នឹងត្រូវប្រឈមចំពោះមុខច្បាប់ ដែលមានចែងក្នុងមាត្រា៤៣៧ (ស្ទួន) នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលទើបនឹងត្រូវបានតាក់តែងកាលពីដើមឆ្នាំ២០១៨នេះ។ ការប្រមាថ គឺជាវាចា កាយវិការ សំណេរ គំនូរ ឬវត្ថុ ដែលប៉ះពាល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរនៃបុគ្គល។ បើតាមមាត្រា៤៣៧ (ស្ទួន) រូបវន្តបុគ្គល (មនុស្ស) ដែលប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ នឹងត្រូវដាក់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារពី ១ ទៅ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ២លានរៀល ទៅ១០លានរៀល។ កន្លងមក មានបុរសបីនាក់ហើយ ដែលត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ដោយសារតែសរសេរនិងបង្ហោះរូបភាពប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ អ្នកទាំងបីនោះ មានឈ្មោះ ឃាង ណាវី ត្រូវឃាត់ខ្លួននៅខេត្តកំពង់ធំ ឈ្មោះ បាន សម្ភីរ ត្រូវឃាត់ខ្លួននៅខេត្តសៀមរាប និង ឈ្មោះ អៀង ជលសារ ត្រូវឃាត់ខ្លួននៅរាជធានីភ្នំពេញ។ សូម្បីតែលោក សម រង្ស៊ី អតីតប្រធានគណបក្សប្រឆាំង ក៏កំពុងជាប់ចោទពីបទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រដែរ ដោយមានក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាស្នើឲ្យចាត់វិធានការ។ លោក រងបទចោទនេះ ដោយសារតែលោក សរសេរសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា ព្រះរាជសាររបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋទៅចូលរួមបោះឆ្នោត គឺជាព្រះរាជសារក្លែងក្លាយ។ អត្ថបទទាក់ទង តុលាការហៅលោក សម រង្ស៊ី ឲ្យចូលបំភ្លឺករណីប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ បុរសម្នាក់ទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ក្រោយបង្ហោះសារប្រមាថព្រះមហាក្សត្រលើហ្វេសប៊ុក រដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ បញ្ជាឲ្យតុលាការចាត់ការលោក សម រង្ស៊ី ពីបទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ បុរសវ័យ៧០ឆ្នាំម្នាក់ បានជាប់ឃុំ ព្រោះចែកចាយរូបភាពប្រមាថព្រះមហាក្សត្រលើហ្វេសប៊ុក នាយកសាលា ដែលប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការខេត្តកំពង់ធំហើយ រីឯ នីតិបុគ្គល ដែលសំដៅលើស្ថាប័ន ក្រុមហ៊ុន គ្រឹះស្ថាន អង្គភាព អង្គការ សមាគម សហជីព និងគណបក្សនយោបាយ ជាដើម អាចនឹងត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១០លានរៀល ទៅ៥០លានរៀល ព្រមទាំងទោសផ្សេងៗទៀត ក្នុងករណីប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ។ មាត្រា៤៣៧ (ស្ទួន) នៃក្រមព្រហម្មទណ្ឌ ពុំបានចែងនោះទេ ពីការរំលាយ ការផ្អាកសកម្មភាព ឬការរឹបអូសទ្រព្យសម្បតិ្តនៃនីតិបុគ្គលណាមួយ ដែលប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ។ ប៉ុន្តែ មាត្រានេះ បានកំណត់ច្បាស់ហើយថា ក្រៅពីពិន័យជាប្រាក់ នីតិបុគ្គល ដែលប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ អាចនឹងត្រូវទទួលទោសទណ្ឌផ្សេងៗបន្ថែមទៀត។ ទោសបន្ថែម ដែលតុលាការ អាចនឹងលើកមកអនុវត្តលើនីតិបុគ្គល ពីបទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ គឺស្ថិតក្នុងមាត្រា១៧០ មាត្រា១៧១ មាត្រា១៧២ មាត្រា ១៧៦ និងមាត្រា១៧៨ ជាដើម នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ មាត្រាទាំងនោះ ចែងអំពីការរំលាយចោល ការបិទ ការផ្អាកសកម្មភាព ការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ និងការដាក់នីតិបុគ្គល ឲ្យស្ថិតក្រោមការតាមដានរបស់តុលាការ។ មាត្រា១៧០ ចែងថា៖«សេចក្តីសម្រេច ដែលបង្គាប់ឲ្យរំលាយនីតិបុគ្គល នាំឲ្យមានការបញ្ជូននីតិបុគ្គលនេះ ទៅតុលាការ ដើម្បីជម្រះបញ្ជី»។ មាត្រា១៧១ ចែងថា៖«ការដាក់ [នីតិបុគ្គល] ឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យ តាមដានរបស់តុលាការ មិនអាចលើសពី៥ឆ្នាំ។ [.]។ មាត្រា១៧២ ចែងថា៖«ការហាមឃាត់ [នីតិបុគ្គល] ចំពោះការធ្វើសកម្មភាព អាចជាស្ថាពរ ឬជាបណ្តោះអាសន្ន សម្រាប់ថិរវេលា៥ឆ្នាំ យ៉ាងច្រើន»។ មាត្រា១៧៦ ចែងថា៖«ទោសបិទគ្រឹះស្ថាន នាំឲ្យមានការហាមឃាត់ចំពោះការប្រព្រឹត្តនៅក្នុងគ្រឹះស្ថាននេះ នូវសកម្មភាព ដែលបទល្មើសបានកើតឡើង [....]»។ មាត្រា១៧៨ ចែងថា៖«កាលបើរឹបអូស ក្លាយជាស្ថាពរ វត្ថុរឹបអូស ក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋ [.]»។ នៅមុនឆ្នាំ២០១៨ ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ បានចែងអំពីទោស នៃការធ្វើឃាត ការធ្វើទារុណកម្ម និងការប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា ជាដើម លើព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា តែពុំបានចែងពីការដាក់ទោស នៃការប្រមាថព្រះមហាក្សត្រនោះទេ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨នេះ គឺជាព្រះរាជពិធីបុណ្យខួប១៤ឆ្នាំនៃការឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិរបស់ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកនាង អ៊ីសា រ៉ហានី ពីខេត្តសៀមរាប ដូចតទៅ វិស័យជលផលជាផ្នែកមួយដែលទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចជាតិកម្ពុជាដ៏សំខាន់ ហើយវិស័យនេះជាផ្នែកមួយដែលជួយរួមចំណែកដោយការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ ដោយសារកំណើនប្រជាជន និងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានធ្វើឱ្យធនធានជលផលកម្ពុជាមានការធ្លាក់ចុះ។ អង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលកំពុងជួយទ្រទ្រង់ដល់វិស័យនេះ ស្នើឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានាបន្តគាំទ្រសហគមន៍នេសាទទូទាំងប្រទេស ដើម្បីឱ្យវិស័យជលផលមាននិរន្តរភាព។ លោក ឱម សាវ៉ាត នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីអភិរក្សធនធានជលផល ក្នុងកិច្ចប្រជុំពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលលើការគ្រប់គ្រងធនធានជលផលនៅកម្ពុជាកាលពីចុងខែកក្កដាកន្លងទៅបានលើកឡើងថា ដែននេសាទសាធារណបានផ្តល់ប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានឱកាសធ្វើនេសាទជាលក្ខណៈគ្រួសារ ដូចទៅនឹងច្បាប់ជលផលដែលអនុញ្ញាតឱ្យសហគមន៍នេសាទចូលរួមគ្រប់គ្រង ក៏ដូចជាជួយថែរក្សា។ លោក ឱម សាវ៉ាត ពន្យល់ថា ការការពារដែននេសាទមិនមែនជាការងាររបស់សមត្ថកិច្ចនោះទេ តែសហគមន៍ខ្លួនឯងផ្ទាល់ដែលមានភារកិច្ចការពារនិងគ្រប់គ្រងដែនរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីការលើកពីសារសំខាន់នៃសហគមន៍នេសាទហើយនោះ លោក សាវ៉ាត ក៏បានលើកពីការងារដែលអង្គការរបស់លោកបាននិងកំពុងរួមចំណែកអភិរក្សធនធានជលផលតាមរយៈជួយទ្រទ្រង់ដល់សហគមន៍នេសាទទូទាំងប្រទេសឱ្យមានលទ្ធភាពនិងសមត្ថភាព ក៏ដូចជាដកហូតធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ លោក សាវ៉ាត ពន្យល់ថាតាមរយៈការជួយទ្រទ្រង់ដល់សហគមន៍នេសាទនេះ អង្គការរបស់លោកបានស្វែងរកមូលនិធិខ្នាតតូចពីអង្គការដៃគូនានាក្នុងបំណងដើម្បីឱ្យសហគមន៍ទាំង៣តំបន់ដែលសរុបជាង៥០ មានសមត្ថភាព និងបង្ហាញស្នាដៃល្អក្នុងការអភិរក្សធនធានជលផលក្នុងតំបន់ពួកគេ និងប្រើប្រាស់ធនធានទាំងនោះប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ លោក យិន ដារ៉ា តំណាងមកពី Forum Syd ប្រចាំនៅកម្ពុជា ដែលជាស្ថាប័នមួយគាំទ្រថវិកាដល់សហគន៍នេសាទក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ក្នុងការគាំទ្រលើគម្រោងអភិរក្សធនធានជលផលនៅកម្ពុជា ស្ថាប័នរបស់លោកចង់ឃើញសហគមន៍នេសាទម្ចាស់ការដោយខ្លួនឯងដោយក្នុងនោះព្យាយាមបណ្ដុះបណ្ដាលពួកគេឱ្យចេះរៀបចំផែនការការងារដោយខ្លួនឯង ដោយមិនត្រូវពឹងផ្អែកលើអង្គការជំនួយពេកទេ។ ក្នុងន័យនេះលោក ដារ៉ា ពន្យល់ថា សហគមន៍នេសាទត្រូវចេះរៀបចំការងារតូចៗដោយខ្លួនឯង ពិសេសចេះចាត់ចែងការងារដោយផ្ទាល់មិនត្រូវពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើអង្គការដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ទេ។ ទាំងនេះជាអ្វីដែលស្ថាប័នរបស់លោកចង់ឃើញនាពេលអនាគត។ ជាមួយគ្នានោះ បើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក យិន ដារ៉ា Forum Syd បាននិងកំពុងជួយគាំទ្រដល់សហគមន៍នេសាទចំនួន ១៣៤ ក្នុងចំនោម ៥១៦ទូទាំងប្រទេស លើការគាំទ្រថវិកាខ្នាតតូច។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗតាមរយៈការផ្តល់ថវិកាខ្នាតតូចនេះ សរុបចំនួនជាង៣០ម៉ឺនដុល្លារ តាមរយៈ Forum Syd។ ហើយបេសកកម្មធំរបស់ Forum Syd គឺចង់ឃើញសហគន៍នេសាទទាំងអស់ចុះបញ្ជីស្របច្បាប់។ «ចុះបញ្ជីជាបេសកកម្មសំខាន់ដែរ អរគុណដល់នាយ នាយរងខណ្ឌទូទាំងប្រទេសដែលបានសហការល្អ យើងមិនមែនគាំទ្រតែសហគមន៍នេសាទទេ គឺមានទាំងស្រះជម្រកត្រី ក៏យើងបានជួយដែរ នឹងបន្តគាំទ្រនេះតទៅមុខទៀត...»។ ក្នុងការលើកកម្ពស់និងគាំទ្រសហគមន៍នេះដែរ លោក ដារ៉ា ក៏មានបំណងចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើគោលនយោបាយដោយបញ្ជ្រាបថវិការបស់រដ្ឋចូលដល់សហគមន៍ តាមរយៈការផ្តល់ថវិកាខ្នាតតូច កុំឱ្យពឹងតែលើជំនួយពីអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ ព្រោះថាសហគមន៍អាចនឹងដើរទៅមុខលឿន ប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់។ លោកលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖« បើខ្ញុំមានឱកាសបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាមួយអ្នកធ្វើគោលនយោបាយធំៗ ខ្ញុំចង់ឱ្យសម័យកាលនៃការផ្លាស់ប្ដូររបៀបធ្វើការពិសេសចង់ឱ្យបញ្ជ្រាបថវិការបស់រដ្ឋាភិបាលចូលទៅដល់សហគមន៍ កុំឱ្យគិតតែជំនួយពីអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ ព្រោះសហគមន៍ធម្មតាលុយមួយកញ្ចប់រសប់រដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ មានលុយគាត់ចេះចែកចាយធ្វើអាជីវកម្ម...ខ្ញុំមើលថា ដូច Forum Syd គាំទ្ររាល់ឆ្នាំ ៣០ទៅ៤០ម៉ឺនដុល្លារវាមិនច្រើនទេ...»។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលលើការងារគ្រប់គ្រងធនធានជលផលនៅខេត្តសៀមរាបនោះដែរ ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលបន្ទុកជាប្រធានរដ្ឋបាលជលផល លោក អេង ជាសាន បានកោតសរសើរនិងរីករាយចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធដើម្បីនិរន្ដរភាពធនធានជលផលកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះលោកក៏បានលើកពីច្បាប់ជលផលថ្មីដែលកំពុងរៀបចំនិងអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់យ៉ាងយូរឆ្នាំ២០២០ខាងមុខ ដោយក្នុងនោះក៏មានកែប្រែមួយចំនួនទាក់ទងនឹងសហគមន៍នេសាទនេះដែរ។ លោក អេង ជាសាន បញ្ជាក់ថា ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនេះ លោករំពឹងថា កម្ពុជានឹងអាចក្លាយជាប្រទេសនាំចេញធនធានជលផលនាពេលអនាគតផងដែរ។ ឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើងករណីបទល្មើសនេសាទដោយអនុញ្ញាតឱ្យមានការនេសាទខ្នាតធំ និងរារាំងការនេសាទខ្នាតតូចៗ ប្រធានរដ្ឋបាលជលផលពន្យល់ថា មានការឆ្លៀតឱកាសពីជនខិលខូចតែប៉ុណ្ណោះ ហើយចំណុចនេះក៏ដោយសារការស្នើសុំផ្លាស់ប្ដូរម្ដងជាពីរដងរបស់សហគមន៍នេសាទផងដែរ ដូចជាការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទមោងប្រវែងពី១០ម៉ែត្រ រហូត១០០ម៉ែត្រ និងរហូតដល់មិនបាច់កំណត់ដើម្បីងាយស្រួលប្រមូលផលនេសាទនេះជាដើម។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រធានរដ្ឋបាលជលផលបញ្ជាក់ថា បានចាត់ទុកសហគមន៍ជាដៃគូសំខាន់ក្នុងការបន្តអភិរក្សធនធានជលផលឱ្យមាននិរន្តរភាព៕	សៀមរាប៖ វិស័យជលផល ត្រូវបានគេមើលឃើញថាបានទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមួយផ្នែក ក្នុងនោះបើយោងតាមឯកសាររបស់រដ្ឋបាលជលផល ប្រជាជនប្រមាណជាង២លាននាក់ជាអ្នកនេសាទនិងអាស្រ័យផល និងប្រមាណ៤លាននាក់ ដែលទទួលផលពីវិស័យមួយនេះ។ អង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលជួយលើវិស័យនេះបានជំរុញឱ្យមានការគាំទ្រដល់សហគមន៍នេសាទ ដើម្បីការពារក៏ដូចជាអភិរក្សធនធានជលផលកម្ពុជា។
ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានរុស្ស៊ីជាប្រធានផ្លាស់វេនក្នុងខែកុម្ភៈ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់មួយតាមសំណើរបស់ទីក្រុងកៀវ ដើម្បីជជែកពីវិបត្តិអ៊ុយក្រែន និងការទទួលស្គាល់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតលូហាន និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតដូណេត្ស ជារដ្ឋឯករាជ្យ ពីសំណាក់រុស្ស៊ី រួមទាំងការបញ្ជូនកងទ័ពរុស្ស៊ីទៅទឹកដីទាំងពីរ។ ការទទួលស្គាល់នេះ បានធ្វើឱ្យសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដូចជា បារាំង ឥណ្ឌា ប្រេស៊ីល អាល់បានី បង្ហាញក្តីបារម្ភពីការវិវដ្ដស្ថានការណ៍នៅអ៊ុយក្រែន។ តំណាងអាល់បានី បានចាត់ទុកទង្វើរបស់រុស្ស៊ី គឺជាសកម្មភាពដែលធ្លាប់ធ្វើនៅហ្សកហ្ស៊ីឆ្នាំ២០១៤ និងគ្រីមេ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤។ មកដល់វេនអាម៉េរិក លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield តំណាងអាម៉េរិកប្រចាំនៅ UN បានចាត់ទុកការបញ្ជូនកម្លាំងថែរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងរដ្ឋផ្តាច់ខ្លួនទាំងពីរ គឺរឿនមិនអាចទទួលយកបាន ព្រោះវាជាការបំពានគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានរបស់ច្បាប់អន្តរជាតិ និងធ្វើផ្ទុយនឹងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកស្រី Thomas-Greenfield បានចោទរុស្ស៊ីដដែលៗថា នោះជាលេសរបស់រុស្ស៊ីដើម្បីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ ទន្ទឹមនេះ តំណាងអាម៉េរិករូបនេះ បានបញ្ជាក់ផងដែរថា អាម៉េរិក មិនមានបំណងបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ លើដីអ៊ុយក្រែន ដូចការចោទប្រកាន់របស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីនឡើយ។ ចំណែកតំណាងចិនវិញ បានត្រឹមតែជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធស្វែងរកដំណោះស្រាយការទូត, តាមមធ្យោបាយសន្តិភាព និងដោយផ្អែកតាមធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ជាការឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់របស់ប្រទេសលោកខាងលិច និងសមាជិក UNSC ផ្សេងទៀត លោក Vassily Nebenzia តំណាងរុស្ស៊ីនៅ បានអះអាងថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចំនួនមុនៗ សុទ្ធដាក់អារម្មណ៍ខ្លាំង និងចោទរុស្ស៊ីចង់វាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែន។ បើតាមលោក Nebenzia ពេលនេះ វាជាពេលត្រូវផ្តោតលើការបញ្ចៀសសង្រ្គាម និងបញ្ឈប់អ៊ុយក្រែនវាយប្រហារ និងបង្ករឿងដាក់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតដូណេត្ស។ «យើងនៅតែបើកចំហចំពោះការចរចា ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការសម្លាប់រង្គាលនៅតំបន់ដុងបាស ដែលយើងមិនមានបំណងធ្វើឡើយ»។ អគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្តថា តំបន់ភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន គឺស្ថិតលើចំណុចប្រថុយប្រថានរបស់យោធាអ៊ុយក្រែន ហើយរុស្ស៊ី នឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការប៉ះទង្គិចកើតឡើងឡើយ។ មន្រ្តីរុស្ស៊ីរូបនេះ ក៏បានជំរុញឱ្យបស្ចឹមប្រទេស កុំធ្វើឱ្យវិបត្តិអ៊ុយក្រែនកាន់តែស្មុគស្មាញថែមទៀតផងដែរ។ បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ី តំណាងអ៊ុយក្រែនបានថ្លែងរិះគន់រុស្ស៊ី។ «អង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងមានជំងឺ ហើយនេះជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពិតប្រាកដមួយ»។ លោក Sergiy Kyslytsya តំណាងអ៊ុយក្រែននៅអង្គការសហប្រជាជាតិ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា វីរុស ដែលបង្កជាជំងឺនោះ ត្រូវបានចម្លងដោយរុស្ស៊ី និងកំពុងស្ថិតនៅជាប់ដៃរបស់សមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ អគ្គរដ្ឋទូតអ៊ុយក្រែនរូបនេះ មិនបានពន្យល់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ឡើយលើការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន។ នៅចំពោះមុខមន្រ្តីរុស្ស៊ី និងបណ្តាសមាជិកUNSC លោក Kyslytsya បានចាត់ទុកការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ពូទីន ក្នុងការទទួលស្គាល់តំបន់ផ្តាច់ខ្លួនជាការខុសច្បាប់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មន្រ្តីការទូតអ៊ុយក្រែនរូបនេះ បានបន្តថា អ៊ុយក្រែននៅតែបន្តកិច្ចចរចា ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ ប៉ុន្តែខ្លួននឹងមិនខ្លាច, ជំពាក់បំណុល, ឬប្រគល់កម្មសិទ្ធិដែនដីរបស់ខ្លួនឱ្យប្រទេសណាមួយឡើយ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នោះ លោកស្រី Rosemary A. DiCarlo អគ្គលេខាធិការរង UN ទទួលបន្ទុកកិច្ចការកសាងសន្តិភាព និងនយោបាយ និងជាតំណាងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងកិច្ចប្រជុំ បានថ្លែងថា លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានចាត់ទុកសេចក្តីសម្រេចរបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការទទួលស្គាល់រដ្ឋផ្តាច់ខ្លួននៅតំបន់ភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែនជារដ្ឋឯករាជ្យ គឺជាការបំពានបូរណភាពដែនដី អធិបតេយ្យរបស់អ៊ុយក្រែន និងមិនស្របតាមធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្នុងន័យនេះ លោក ហ្គូតេរ៉េស បានបង្ហាញការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង និងបារម្ភពីផលវិបាកកាន់តែធំសម្រាប់ពិភពលោក៕	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) នៅយប់ថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ (ម៉ោងនៅអាម៉េរិក) បានបើកកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់មួយ បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីបានទទួលស្គាល់តំបន់ផ្ដាច់ខ្លួនពីរនៅអ៊ុយក្រែនជារដ្ឋឯករាជ្យ។ ក្នុងជំនួបដែលប្រទេសលោកខាងលិច និងរុស្ស៊ីចោទគ្នាទៅវិញទៅមកនោះ តំណាងអ៊ុយក្រែន បានយល់ឃើញថា អង្គការសហប្រជាជាតិកំពុងមានជំងឺ ដោយវីរុសបង្កជាជំងឺនោះ ត្រូវបានចម្លងដោយរុស្ស៊ី។
កម្មវិធី Star Quality គឺលើសពីវគ្គបណ្តុះបណ្ដាលធម្មតា ពោលគឺកម្មវិធីនេះនឹងផ្តល់ឱកាសពិសេសដល់អ្នកមានទេពកោសល្យខាង Bartender ក្នុងស្រុកដោយមានវគ្គប្រកួតប្រជែងដើម្បីឈ្នះ និងទទួលបានឱកាសទៅបង្ហាញជំនាញរបស់ខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ អ្នកជំនាញក្រឡុកស្រាចំនួន ១០ រូបនៅកម្ពុជានឹងត្រូវបានជ្រើសរើសក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនាខែកក្កដាខាងមុខនេះ ហើយនឹងត្រូវប្រកួតក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនាខែសីហា។ ជើងឯកអ្នកក្រឡុកស្រា ១ រូបនឹងក្លាយជាអ្នកតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជាទៅប្រកួតក្នុងកម្មវិធីខ្នាតអន្តរជាតិ Star Quality នៅទីក្រុង Amsterdam ដែលជាទីកន្លែងកំណើតរបស់ស្រាបៀរ Heineken®។ កាលពីខែមុននេះ Bartender ៨០ រូប និងដៃគូសហការចំនួន ១៣ ហាងបានទទួលការបង្ហាត់បង្រៀនវគ្គដំបូងពីរបៀបនៃការចាក់ស្រាដោយលោក Wayne Wong ដែលជា Commercial Quality Lead ពីក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែនប្រចាំនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ វគ្គបណ្តុះបណ្ដាលនេះនឹងមានជាបន្តបន្ទាប់ទៅដល់ដៃគូសហការសរុបចំនួន ១០០ ហាងដើម្បីជួយបង្កើនសេវាកម្មរបស់ពួកគាត់ឱ្យកាន់តែល្អ។ លោក Sergio Avalos Aldana នាយកផ្នែកលក់បាននិយាយថា៖ «កម្មវិធី Star Quality មិនត្រឹមតែបង្កើនជំនាញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបើកឱកាសឱ្យ Bartender នៅប្រទេសកម្ពុជាទៅប្រឡូកក្នុងឆាកអន្តរជាតិដែលជួយលើកកម្ពស់វិស័យម្ហូបអាហារ-ភេសជ្ជៈ និងវិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ចក្នុងស្រុក»។ លោកបានបន្តទៀតថា៖ «ការចាក់ស្រាបៀរ Heineken® ឱ្យបានល្អឥតខ្ចោះគឺជាទម្រង់សិល្បៈមួយដែលទាមទារភាពជាក់លាក់ ហើយការរក្សាគុណភាពស្រាបៀរឱ្យល្អគ្រប់កែវក៏ជាសិល្បៈមួយទៀតដែរ។ ជាមួយកម្មវិធី Star Quality នេះ អតិថិជនរបស់យើងទាំងអស់ នឹងអាចរីករាយជាមួយនឹងគុណភាពដើមដូចៗគ្នារាល់ពេលកម្ម៉ង់ស្រាបៀរ Heineken®»។ គុណភាព Star Quality ជាចំណុចស្នូលនៃការផលិតស្រាបៀរជាង ១៥០ ឆ្នាំរបស់យើង ការលើកស្ទួយជំនាញ Bartender គឺជាវិធីមួយ ក្នុងចំណោមវិធីជាច្រើន ដែល Heineken® អាចពង្រឹងគោលដៅចម្បងរបស់ខ្លួនបាន ពោលគឺការផ្តល់នូវគុណភាពដ៏ឥតខ្ចោះនូវរាល់ការចាក់ស្រាបៀរ Heineken®។ នេះជារូបមន្តដែលត្រូវបានអនុវត្តនៅជាង ១៩២ ប្រទេសអស់រយៈពេលជាង ១៥០ ឆ្នាំមកហើយ។ លោក Willem van Waesberghe ដែលជា Global Master Brewer នៅ Heineken® បាននិយាយថា៖ «ស្រាបៀរហ៊ិននីគែនមានរសជាតិឆ្ងាញ់ស្រស់ស្រាយ និងឆ្ងាញ់ដូចគ្នានៅគ្រប់កន្លែងទូទាំងពិភពលោក ហើយពេលខ្លះវាអាចធ្វើឱ្យអតិថិជនរបស់យើងមិនបានចាប់អារម្មណ៍នូវរសជាតិដដែលនោះដែរ។ នេះបានមកពីការផលិតពោរពេញដោយគុណភាពរបស់យើង លាយឡំជាមួយវិទ្យាសាស្រ្តដែលរួមមានជំហានផលិតចំនួន ៥ មានដូចជា ការប្រើប្រាស់ដំបែប្រភេទ A របស់ Heineken® ការប្រើប្រាស់ស្រូវសាលីសុទ្ធ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំធម្មជាតិ ១០០% ការផ្អាប់ដំបែនិងអាល់កុលក្នុងធុងស្តុករាងផ្តេក រួមទាំងការខិតខំផលិតរបស់អ្នកផលិត Star Brewers របស់យើង។ ចំណុចទាំង ៥ នេះហើយដែលអាចផ្តល់ជូនអតិថិជនយើងនូវការជាប់ចិត្តតាំងពីមួយតំណក់ដំបូងដ៏ស្រស់ស្រាយ។ អំពីក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរឈានមុខគេមួយ ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា មានវត្តមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤ មកម្ល៉េះ។ ជាមួយនឹងគោលបំណងក្នុងការធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែប្រសើរ ក្រុមហ៊ុនបានផ្ដល់នូវបទពិសោធដ៏អស្ចារ្យដល់អតិថិជន តាមរយៈផលិតផលស្រាបៀរដែលមានគុណភាពខ្ពស់លំដាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើនដូចជា Heineken®, Tiger, ABC, Anchor និង Gold Crown។ តាមរយៈប្រវត្តិកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញក្នុងប្រទេស និងរោងចក្រដ៏ទំនើប នៅភ្នំពេញ ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេបូឌា បានផ្ដល់ឱកាសការងារទៅដល់បុគ្គលិករហូតដល់ទៅជាង ៧០០នាក់ និងគាំទ្រការងារដោយប្រយោលចំនួនជាង ១២0,000ទៀត ទូទាំងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មរបស់ខ្លួន។ ក្រោមការប្ដេជ្ញាចិត្តចំពោះការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេបូឌា មានគោលបំណងធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែប្រសើរ ដែលផ្ដោតសំខាន់លើការថែរក្សាបរិស្ថាន និរន្តរភាពសង្គម និងការពិសា ដោយទំនួលខុសត្រូវ។ ហ៊ិននីគែន ខេបូឌា ជាផ្នែកមួយរបស់ HEINEKEN Company ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរល្បីល្បាញលំដាប់ពិភពលោក៕ *ប្រភព: 2022 internal sales, 2020 Steward Economic Impact Study 19 data, govt data (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៤៖ Heineken® ស្រាបៀរម៉ាកល្បីលំដាប់ពិភពលោក កំពុងនាំមកជូនកម្មវិធីមួយដែលមានឈ្មោះថា Star Quality មកប្រទេសកម្ពុជាជាលើកដំបូងជាមួយគោលបំណងក្នុងការស្វែងរក និងលើកស្ទួយ Bartender នៅទូទាំងពិភពលោក។ កម្មវិធីនេះ នឹងផ្តល់ជូនអ្នកដែលចូលរួមជាមួយនឹងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីកម្មវិធី Star Quality ដោយចាប់ផ្តើមពីជំនាញចាក់ស្រាបៀររហូតទៅដល់ការលើកស្រាបៀរជូនអតិថិជនប្រកបដោយជំនាញដ៏ឥតខ្ចោះ។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីផលល្អៗនៃការទទួលទានអយស្ទ័រ ៖ ១. ផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិស័ង្កសីច្រើនជាងអាហារសមុទ្រដទៃទៀត ជាតិស័ង្កសី គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ការលូតលាស់បានត្រឹមត្រូវ, ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ក៏ដូចជាជួយឱ្យរបួសឆាប់ជាសះស្បើយ។ ២. បង្កើនសុខភាពបេះដូង នោះក៏ព្រោះតែអយស្ទ័រជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣, ប៉ូតាស្យូម និងម៉ាញ៉េស្យូមដែលជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃ ជំងឺគាំងបេះដូង, ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់។ ៣. បង្កើនសុខភាពផ្លូវភេទ បរិមាណនៃជាតិស័ង្កសីក្នុងអយស្ទ័រជួយរាងកាយផលិតអ័រម៉ូនតេស្តូស្តេរ៉ូនដែលមានតួនាទីគ្រប់គ្រងពង្រឹងដំណើរការមុខងារផ្លូវភេទរបស់បុរស និងស្ត្រី។ ចំពោះបុរសការទទួលទានអយស្ទ័រជួយបង្កើនដល់បរិមាណនៃមេជីវិតឈ្មោល និងសមត្ថភាពនៃការហែល។ រីឯស្ត្រីវិញជាតិស័ង្កសីជួយដល់អូវែធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងអ័រម៉ូន estrogen, progesterone និង testosterone។ ៤. ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់ដទៃទៀត រួមបញ្ចូលទាំងវីតាមីន A, E និង C, ជាតិស័ង្កសី, ជាតិដែក, កាល់ស្យូម, សេលេញ៉ូម និងវីតាមីន B12 ដែលរាងកាយត្រូវការ។ ៥. បង្កើនថាមពល អយស្ទ័រជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិដែកដែលជួយរាងកាយដឹកនាំអុកស៊ីសែនទៅកាន់រាល់កោសិកាផ្ដល់ឱ្យអ្នកនូវថាមពលបន្ថែម។ ៦. កាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ ការសិក្សាមួយដែលធ្វើឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក បានរកឃើញថា ការទទួលទានអយស្ទ័រអាចជួយបង្កើនកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ូលល្អ ហើយកាត់បន្ថយកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ។ ៧. ធ្វើឱ្យមុខងារខួរក្បាលកាន់តែប្រសើរឡើង អយស្ទ័រមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន B12, អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣, ជាតិស័ង្កសី និងជាតិដែកដែលសុទ្ធសឹងតែជាសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់សម្រាប់សុខភាព ក៏ដូចជាមុខងារនៃខួរក្បាលបង្កើនការចងចាំ។ ៨. សុខភាពប្រព័ន្ធសរសៃឈាម និងសរសៃឈាមល្អ អយស្ទ័រ ក៏ជាប្រភពដ៏ល្អនៃវីតាមីន C ជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។ ហើយក៏សម្បូរទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣, ប៉ូតាស្យូម និងម៉ាញ៉េស្យូម ដែលមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ជួយក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺគាំងបេះដូង, ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងបញ្ហាសម្ពាធឈាមផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អយស្ទ័រ ជាប្រភេទអាហារសមុទ្រម្យ៉ាងដែលកំពុងពេញនិយមមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើន ហើយអាចយកមកទទួលទានទាំងឆៅ ឬចម្អិនតាមរបៀបផ្សេងៗ។ ភាគច្រើននៃពួកយើងក៏ប្រាកដជាស្គាល់ និងធ្លាប់ទទួលទានវារួចមកហើយ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនចាប់អារម្មណ៍អំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃអាហារសមុទ្រមួយនេះចំពោះសុខភាពឡើយ។
«ម៉ូតូ»ជាកម្ចីពីភាសាបារាំង(Moto)។ វចនានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួន ណាត បានកំណត់ពាក្យមួយទៀតដែលមានន័យដូចនឹងពាក្យ«ម៉ូតូ»ដែរ គឺពាក្យ«ទោចក្រយានយន្ត»។ តែភាគច្រើននិយមហៅថា«ម៉ូតូ»ជាង ដែលធ្វើឲ្យពលរដ្ឋចាត់ទុកពាក្យនេះជាពាក្យខ្មែរទៅហើយ។ «រ៉ឺម៉ក»ក៏មានអ្នកខ្លះចាត់ទុកជាពាក្យខ្មែរដែរ។ ការពិតវាជាពាក្យក្លាយមកពីភាសាបារាំង Remorque ដែលប្រែជាភាសាខ្មែរមានន័យថា កន្ទុយ ឬសណ្តោង។ ជាទូទៅគេនិយមហៅពាក្យទាំងពីរនេះចូលគ្នាថា ម៉ូតូរ៉ឺម៉ក ឬរ៉ឺម៉កម៉ូតូ ដែលសំដៅលើម៉ូតូដែលមានសណ្តោងសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនអីវ៉ាន់ផ្សេងៗ ឬសម្រាប់ដាក់មនុស្សជាដើម។ តែយ៉ាងណាពាក្យនេះ ក៏មានជាពាក្យខ្មែរថា ទោចក្រយានយន្ត សណ្តោង ជំនួសពាក្យបារាំងថា ម៉ូតូរ៉ឺម៉ក ឬរ៉ឺម៉កម៉ូតូ (Moto a remorque)។ ចំណែកពាក្យ«កង់បី»ដែលភាគច្រើនហៅថា«រ៉ឺម៉កកង់បី ឬPassAppនោះគឺពាក្យខ្មែរ ដែលមានន័យថា ទោចក្រយានយន្តដែលមានសណ្តោងរ៉ឺម៉កពីក្រោយ៕	ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធំបានគិតថាពាក្យ«ម៉ូតូ» និង«រ៉ឺម៉ក»ជាពាក្យខ្មែរ។ ផ្ទុយមកវិញពាក្យទាំងពីរនេះ ជាពាក្យកម្ចីពីបារាំង។ ចំណែកពាក្យ«កង់បី» ដែលមានសណ្ឋានដូចនឹងរ៉ឺម៉កដែរនោះទើបជាពាក្យខ្មែរដែលមាននៅក្នុងសទ្ទានុក្រមពាក្យថ្មី របស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាដែលបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ២០១៨។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រមុខការទូតអាមេរិក គាំទ្រ Ozil ដែលរិះគន់ចិន រឿងបំពានជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ ចិនថា Ozil ដឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ទើបរិះគន់ចិន ជុំវិញការបង្ក្រាបជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ Ozil ដែលមានដើមកំណើតតួកគី និងជាអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមផង បានហៅជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ ថាជាអ្នកចម្បាំងក្រោយពួកគេប្រឆាំងនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីសំណាក់ក្រុងប៉េកាំង និងបានថ្កោលទោសការបង្ក្រាបរបស់ចិនទៅលើជនជាតិភាគតិចដទៃទៀត ក្នុងខេត្តស៊ីនជាំងផង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនលោក Geng Shuang បានឆ្លើយតបទៅកាន់ Ozil ដែលរិះគន់ចិនខាងលើវិញថា ខ្សែបម្រើ Arsenal រូបនេះទទួលបានតែព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (Fake News) ប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះទៀតនោះ ក្រុមហ៊ុន NetEase ដែលទទួលបានសិទ្ធិផ្សព្វផ្សាយហ្គេម PES ក្នុងប្រទេសចិនបានចេញសេចក្តីប្រកាស ថាអតីតខ្សែបម្រើក្រុមជម្រើសជាតិរអាល្លឺម៉ង់រូបនេះត្រូវបានដកឈ្មោះចេញពីហ្គេមបាល់ទាត់របស់ខ្លួន ដោយសារតែការរិះគន់របស់គេ។ បើទោះការរិះគន់នេះ បានធ្វើឲ្យចិនមិនសប្បាយចិត្តក្តី ប៉ុន្តែ Ozil នៅតែទទួលបានការសារទរពីសំណាក់លោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក។ លោក ប៉ុមប៉េអូ គាំទ្រសម្តីរបស់ខ្សែបម្រើក្រុមកាំភ្លើងធំវ័យ៣១ឆ្នាំរូបនេះ ហើយថ្កោលទោសចិនសាជាថ្មីចំពោះបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅតំបន់ស៊ីនជាំង ប្រទេសចិន។ ក្រៅពីនេះ ក្លិបកីឡាបាល់ទាត់ FC Cologne ឬ FC Köln ដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងក្របខណ្ឌ Bundesliga ហាក់បង្ហាញការគាំទ្រ Ozil ផងដែរ។ Cologne កំពុងលុបចោលគម្រោងបើកសាលាបាល់ទាត់ថ្នាលរបស់ខ្លួននៅប្រទេសចិន ដែលទទួលបានតម្លៃកិច្ចព្រមព្រៀងជិត២លានដុល្លារអាមេរិក។ លោក Stefan Müller-Römer សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាក្លិប Cologne បានប្រាប់កាសែតអាល្លឺម៉ង់ Kolner Stadt-Anzeiger ថា៖«ខ្ញុំយល់ថា អាល្លឺម៉ង់មិនអាចសម្រេចអ្វីទាំងស្រុងដោយគ្មានចិននោះទេ ហើយការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រទេសទាំងពីររិតតែមិនអាចអត់គ្នាបាន ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយយើងមិនត្រូវការចិនក្នុងវិស័យកីឡារបស់យើងទេ។ បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសចិនត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង»។ លោក Müller បន្ថែមថា បញ្ហាទាំងអស់នេះហើយជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យលោកផ្តល់យោបល់ថា Cologne មិនគួរមានសកម្មភាពកីឡានៅទីនោះឡើយ។ Cologne សព្វថ្ងៃឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី១៥ ក្នុងតារាង Bundesliga ក្បែរតំបន់ត្រូវកាត់ចោល ដោយទទួលបាន១៤ពិន្ទុ ពីការប្រកួត១៦លើករដូវកាលនេះ៕	Mesut Ozil ត្រូវបានដកចេញពីវីដេអូហ្គេមបាល់ទាត់ Pro Evolution Soccer 2020 របស់ចិន ក្រោយខ្សែបម្រើ Arsenal រិះគន់ចិនជុំវិញការបង្ក្រាបជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រ។ ក្នុងករណីវីហ្គ័រដដែលនេះ ក្លិប FC Cologne នៃលីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ បានសម្រេចលុបចោលគម្រោងបើកសាលាបាល់ទាត់ថ្នាលនៅប្រទេសចិនវិញ។
វិសាខា ឈ្នះ ជំនួបជើងទី២ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។ការប្រកួតរវាងព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង និងអគ្គិសនីកម្ពុជា ហើយនិងជំនួបរវាង ណាហ្គាវើលដ៍និងភ្នំពេញក្រោន នៅតែមានភាពតានតឹង ដោយជើងទី១ បញ្ចប់ទៅត្រឹមលទ្ធផលស្មើ។ លោក Conor Nestor គ្រូបង្វឹកព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថាក្រុមទើបប្រកួតជាមួយក្រុមបឹងកេត នៅក្នុងលីគហើយមានការពិបាកខ្លះសម្រាប់ជំនួបជាមួយអគ្គិសនីកម្ពុជា។ក្រុមមានទីតាំងនៅខេត្តស្វាយរៀងនេះ បានត្រៀមខ្លួនរួចហើយ សម្រាប់ទទួលអគ្គិសនីកម្ពុជានៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង វេលាម៉ោង៦:៣០ល្ងាច ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា នេះ។ គ្រូបង្វឹករូបនេះមិនដែលមើលស្រាលគូប្រកួតឡើង បើទោះជាក្រុមខ្លួនធ្លាប់ឈ្នះអគ្គិសនីកម្ពុជា ក៏ដោយ។ម្យ៉ាងវិញទៀតនោះ អគ្គិសនីកម្ពុជា ក៏ជាក្រុមខ្លាំងមួយផងដែរ នៅក្នុងលីគ២។ លោក ទុំសារ៉ាយ គ្រូបង្វឹកអគ្គិសនីកម្ពុជា អះអាងដូចគ្នាដែរថា ការជួបជាមួយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង គឺមិនមែនជារឿងងាយស្រួលទេ សម្រាប់យកជ័យជំនះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រុមមួយនេះ មានអ្នកគាំទ្រច្រើនណាស់នៅក្នុងទឹកដីរបស់គេ។ តែទោះជាយ៉ាងនោះក្ដីគ្រូបង្វឹករូបនេះ ការត្រៀមខ្លួនឲ្យបានល្អសម្រាប់ការប្រកួតនីមួយៗទោះជាជួបក្រុមណាក៏ដោយ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់កីឡាករ គ្រូបង្វឹក និងក្រុមទាំងមូល។ «ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងមានអ្នកគាំទ្រច្រើន នៅក្នុងកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង តែសម្រាប់ខាងយើងការត្រៀមខ្លួនឲ្យល្អ ការបំប៉នស្មារតីប្រកួត និងកាយសម្បាទា គឺជាការត្រៀមខ្លួន ដែលយើងត្រូវធ្វើ មិនថាជួបគូប្រកួតខ្លាំងឬក៏ខ្សោយទេ។»។ លោកទុំ សារ៉ាយ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ដូច្នេះ។ ទន្ទឹមពេលគ្នានេះភ្នំពេញក្រោន ត្រូវប្រកួតជាមួយ ណាហ្គាវើលដ៍ នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់។ លោក Oleg Starynskyi គ្រូបង្វឹកភ្នំពេញក្រោន បញ្ជាក់ថា ក្លិប បានធ្វើដំណើរឆ្ងាយទៅប្រកួត ខេត្តសៀមរាបជាមួយ អង្គរថាយហ្គឺ ហើយកីឡាករ មានភាពនឿយហត់បន្ដិចប៉ុន្ដែស្មារតីប្រកួតនៅតែមានសម្រាប់ជំនួបនេះ។ «កីឡាកររបស់យើង បានរក្សាសុខភាពបានល្អ ប៉ុន្ដែមានកីឡាករ យ៉ើ សាហ្វី តែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះជាប់ពិន័យ មិនអាចប្រកួតបានដោយសារទទួល បានកាតលឿង២ នៅជំនួបជើងទី១។ ក្រៅពីនេះកីឡាករទាំងអស់ គឺត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការប្រកួត ជាមួយនិងស្មារតីប្រកួតដ៏មុះមុតនិងការលើកទឹកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកសម្រាប់ការបោះជំហានទៅវគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រ។»។ ចំពោះការត្រៀមខ្លួនរបស់ក្រុមណាហ្គាវើលដ៍បែបណានោះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចទាក់ទងគ្រូបង្វឹកបានទេ។ ក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នានេះបឹងកេត ត្រូវទទួល កោះកុងអេហ្វស៊ី នៅកីឡដ្ឋាន Cambodian Airway។ ការប្រកួតនេះ បឹងកេត ដូចជាមិនមានសម្ពាធទេ ដោយប្រកួតក្រៅដី ម្ចាស់ផ្ទះនេះឈ្នះកោះកុង២-០ ក្នុងជើងទី១។ រីឯវិសាខា ត្រូវស្វាគមន៍ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទនៅកីឡដ្ឋានព្រីនស៍។ ក្លិបទ័ព នឹងត្រូវប្រកួតអស់ពីសមត្ថភាព ដោយជើងទី១ វិសាខាឈ្នះក្នុងលទ្ធផល ៣-១។គួរបញ្ចាក់ថា ប្រសិនការប្រកួតឆ្នាំ២០២១វគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រ បឹងកេត ជួប វិសាខា ហើយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ស្វាគមន៍ភ្នំពេញក្រោន។ ប្រសិនលទ្ធផលនៅថ្ងៃស្អែក ៤ក្រុមនេះ ឡើងទៅវគ្គបន្ទាប់ តើវិសាខាអាចការពារដំណែងជើងឯក បានទេប្រសិនមានឱកាសឆ្លងទៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ?	ការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រនៃពានសម្ដេច ហ៊ុន សែន លើកទី១៦ (ថ្នាក់ជាតិ) អាចនឹងដូចរដូវកាលឆ្នាំ ២០២១ ប្រសិនជាព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង, បឹងកេត, ភ្នំពេញក្រោន និង
ពាក្យដែលសាធារណជនមិនងាយសរសរត្រូវមានដូចជា ប៉ិកួៈ, អស្តង្គត ជាដើម ដែលពាក្យទាំងពីរនេះ នៅមានសាធារណជនខ្លះសរសេរខុស ដោយសរសសេរជា ប៉ិកគក់ ឬ ប៉ិគក់ និង អស្តំគត ឬ អដ្ឋគត ទៅវិញ៕	ក្នុងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរមានគ្រប់ពាក្យ គ្រប់ព្យាង្គ រមែងតែអាចដឹងអស់នោះឡើយ។ ពេលខ្លះ មានពាក្យមួយចំនួនដែលងាយនិយាយ តែមិនដឹងសរសេរបែបណានោះទេ។
រង្វាន់សរុប៖ រថយន្ដម៉ាក Ford Ranger XL 2024 ចំនួន ១គ្រឿង ម៉ូតូម៉ាក Honda Dream (ឆ្នាំចុងក្រោយ) ចំនួន ២០គ្រឿង ទឹកប្រាក់ ៥០០.០០០រៀល ចំនួន ១០០រង្វាន់ លក្ខខណ្ឌចូលរួម៖ ដើម្បីចូលរួម និងទទួលឱកាសឈ្នះរង្វាន់ទាំងអស់នេះ លោកអ្នកគ្រាន់តែធ្វើប្រតិបត្តិការ ឬប្រើប្រាស់សេវាកម្មណាមួយរបស់ អេ អឹម ខេ ដូចជា ប្រាក់កម្ចី គណនីសន្សំមានកាលកំណត់ គណនីកូនឆ្លាត សេវាធនាគារចល័ត AMK Mobile ដៃគូអាជីវកម្ម និងធ្វើប្រតិបត្តិការតាមភ្នាក់ងារ អេ អឹម ខេ តែប៉ុណ្ណោះ។ រយៈពេលនៃការផ្ដល់ជូនមានរយៈពេល ៦ខែ ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែមេសា ដល់ ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយការចាប់រង្វាន់នឹងធ្វើឡើង ៣ដង (រៀងរាល់មួយត្រីមាសម្តង) និងការចាប់រង្វាន់ធំនៅត្រីមាសទី៤។ លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗត្រូវបានអនុវត្ត សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម៖ តាមដានក្នុងគេហទំព័រហ្វេសបុក (AMK អេ អឹម ខេ) និងទំនាក់ទំនងមកកាន់យើងខ្ញុំ៖ 023 220 202 ឬ 1800 200 200 (មិនគិតថ្លៃសេវា)។ យើងខ្ញុំសូមរក្សាសិទ្ធិក្នុងការកែប្រែលក្ខន្តិកផ្សេងៗនៅពេលណាមួយដោយពុំចាំបាច់ផ្តល់ជូនដំណឹងជាមុន! អំពី អេ អឹម ខេ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប និងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។ អេ អឹម ខេ បានបង្កើតឡើងជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានប្រតិបត្តិការនៅគ្រប់ខេត្ត និងស្រុកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមានសាខាជាង ១៤៧ កន្លែង និងភ្នាក់ងារជិត ៧,០០០ កន្លែង។ អេ អឹម ខេ ផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនប្រភេទ រួមមានកម្ចី ប្រាក់បញ្ញើ និងសេវាប្រតិបត្តិការ/ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ អេ អឹម ខេ ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការអនុវត្តការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងការការពារអតិថិជន ដោយបានបម្រើការជូនដល់អតិថិជនរាប់លាននាក់។ បេសកកម្មរបស់ អេ អឹម ខេ គឺស្នូលនៃប្រតិបត្តិការ ដែលផ្តោតលើការបង្កើតឥទ្ធិពលឋិតថេរនៅក្នុងសហគមន៍ តាមរយៈការលើកកម្ពស់បរិយាប័ន្នហិរញ្ញវត្ថុ និងការគាំទ្រដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤៖ អេ អឹម ខេ ជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានបង្កើតយុទ្ធនាការថ្មីដើម្បីផ្តល់ជូនអតិថិជនចាស់ ឬថ្មី នូវរង្វាន់ជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់រួមមានរថយន្ត ម៉ូតូ និងទឹកប្រាក់សរុបជាង ៤០០.០០០.០០០រៀល។
ការខិតខំធ្វើម្ហូបអាហារដើម្បីផ្គាប់ចិត្តសង្សារ មិនមែនជារឿងដែលគួរឲ្យស្ងើចសរសើរ និងលើកទឹកចិត្តនោះឡើយ។ លោកស្រី Nkundu Luo រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំសំប៊ី បានដាស់តឿននិស្សិតស្រីៗ ឲ្យផ្តោតទៅលើការរៀនសូត្រឲ្យបានដិតដល់បំផុត។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោកស្រី Nkundu Luo ដែលជាអតីតសាស្ត្រាចារ្យម្នាក់ផងដែរនោះ បានសម្តែងការរីករាយដោយបានមើលឃើញ និស្សិតនារីមួយចំនួននៅសាកលវិទ្យាល័យ Kwame Kkrumah ក្នុងក្រុង Kabwe ខិតខំរៀនសូត្រនៅក្នុងបណ្ណាល័យ ខុសពីនិស្សិតស្រីមួយចំនួនទៀតដែលគិតគូរតែរកវិធីផ្គាប់ចិត្តសង្សាររបស់ខ្លួន។ អ្នកស្រី Luo បានអប់រំជាទូទៅថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំដឹង អ្នកមកសាលាគឺដើម្បីរៀនសូត្រ មិនដើម្បីចំអិនម្ហូបអាហារនោះឡើយ។ អ្នកដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ ត្រូវតែឈប់ភ្លាមៗ»។ អ្នកស្រីបានព្រមានផងដែរដល់និស្សិតប្រុសៗដែលចូលចិត្តឲ្យសង្សាររបស់ខ្លួនចំអិនម្ហូបអាហារ។ អ្នកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំសំប៊ី បានបន្ថែមថា សិស្សដែលឆ្នើម ត្រូវធ្វើការយ៉ាងជិតដិតជាមួយគ្រូបង្រៀន មិនមែនសង្សារនោះឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រីបានផ្តល់លេខទូរសព្ទរបស់ខ្លួន និងមន្ត្រីខ្លួន ដើម្បីឲ្យសិស្សទាក់ទងនៅពេលដែលពួកគេមានបញ្ហា៕	រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំរបស់ប្រទេសសំប៊ី ខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលអ្នកស្រីដឹងថា និស្សិតស្រីមួយចំនួនបានចំណាយពេលវេលាលើសពីការសិក្សា ដោយពួកគេចូលចិត្តធ្វើម្ហូបអាហារដើម្បីផ្គាប់ចិត្តសង្សាររបស់ខ្លួកាន។ សម្រាប់លោកស្រី Nkundu Luo វាជាការចំណាយពេលឥតប្រយោជន៍។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Lusaka Times របស់សំប៊ី។
១. តែខ្ញី មិនត្រឹមតែជួយដោះស្រាយបញ្ហាពិបាករំលាយអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែភេសជ្ជៈនេះ ក៏ល្អសម្រាប់បំបាត់អាការរាកបានយ៉ាងប្រសើរផងដែរ។ ការទទួលទានតែខ្ញី ១ ពែង អាចបន្ថយអាការឈឺចុក រមួលក្នុងពោះ ដែលជាធម្មតាកើតអមមកជាមួយការរាក។ ២. ទឹកខ្មេះផ្លែប៉ោម បរិមាណនៃអាស៊ីតស្រាលនៃទឹកខ្មេះផ្លែប៉ោម អាចជួយកម្ចាត់បាក់តេរីដែលបង្កបញ្ហារាក។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយទឹកខ្មេះផ្លែប៉ោម ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងទឹក ១ កែវ រួចទទួលទានឱ្យបានពី ១ ទៅ ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃរហូតដល់ជាសះស្បើយ ៣. ទឹក ការទទួលទានទឹក គឺចាំបាច់ណាស់ ពិសេសនៅពេលអ្នកកំពុងជួបប្រទះបញ្ហារាក ដើម្បីបំពេញជាតិទឹកដែលបាត់បង់ឡើងវិញ។ ៤. អាហារប្រូបាយអូទិក ដូចជាយ៉ាអួរ ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហាជាតិហ្គាស កកើតឡើងប្រមូលផ្ដុំក្នុងពោះនោះ វាពិតជាសំខាន់ណាស់ ក្នុងការទទួលទាននូវអាហារដែលមានប្រសិទ្ធភាព ជួយសម្រួលដល់ដំណើរការនៃប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ចូរបន្ថែមអាហារដែលមានផ្ទុកជាតិប្រូបាយអូទិកដូចជា យ៉ាអួរ ជាដើម ចូលក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក។ វិធីនេះ នឹងជួយសម្រួលដល់ដំណើរការមុខងារនៃក្រពះ នៅពេលអ្នកទទួលទានអាហារផ្សេងៗ ក៏ដូចជារក្សានូវតុល្យភាព នៃបាក់តេរីល្អៗក្នុងពោះវៀន។ ៥. ផ្លែចេក សារធាតុប៉ូតាស្យូមដែលមានផ្ទុកនៅក្នុងផ្លែចេក គឺជួយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាហើមពោះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ នេះក៏ព្រោះតែមូលហេតុមួយ ក្នុងចំណោមមូលហេតុផ្សេងទៀតដែលធ្វើឲ្យហើមពោះនោះ គឺដោយសារអ្នកបានទទួលទានអាហារមានផ្ទុកជាតិសូដ្យូមខ្ពស់ច្រើនពេក។ ការទទួលទានផ្លែចេក ដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិប៉ូតាស្យូម អាចជួយកម្ចាត់ជាតិសូដ្យូម និងជាតិទឹក ឬសារធាតុរាវ ដែលលើសចេញពីក្នុងប្រព័ន្ធ។ សម្គាល់ ៖ ប្រសិនបើជំងឺរាគកមិនជាសះស្បើយដោយឯកឯង ក្នុងរយៈពេលលើសពី ២ ទៅ ៣ ថ្ងៃ ហើយថែមទាំងមានអមមកជាមួយនូវអាការមួយចំនួនផ្សេងទៀត ដូចជាឈឺរមួលក្នុងពោះ លាមកមានឈាម បេះដូងលោតញាប់ អស់កម្លាំង និងភាំងៗ ចូរប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាម។ ប្រយ័ត្ន! អ្នកក៏គួរចៀសវាងទទួលទានអាហារ និងភេសជ្ជៈមួយចំនួនផងដែរ ៖ ១. កាហ្វេអ៊ីន ភេសជ្ជៈកាបូណាត និងគ្រឿងស្រវឹង ភាគច្រើនចំពោះអ្នកដែលមានសុខភាពល្អ នៅពេលទទួលទានភេសជ្ជៈដែលមានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីន ជាតិអាល់កុល និងកាបូណាតមិនបណ្ដាលឱ្យរាកឡើយ។ ប៉ុន្តែមនុស្សម្នាក់ៗងាយនឹងជួបប្រទះ បញ្ហាពាក់ព័ន្ធជាមួយប្រព័ន្ធរំលាយអាហារណាស់។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរ ចូរជៀសឱ្យផុត ឬកាត់បន្ថយការទទួលទានភេសជ្ជៈ ប្រភេទដូចបានរៀបរាប់។ អ្នកក៏មិនគួរទទួលទានភេសជ្ជៈសូដា ឬភេសជ្ជៈកំប៉ុងច្រើនដែរ! ក៏ព្រោះសមាសធាតុដែលមាននៅក្នុងភេសជ្ជៈសូដា អាចធ្វើឱ្យបញ្ហារាក ឬបញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ទឹកធម្មតា គឺជាជម្រើសនៃភេសជ្ជៈដ៏ល្អបំផុត សម្រាប់អ្នកជំងឺរាករូស។ ២. អាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ អាហារដំបូងបំផុត ដែលអ្នកគួរជៀសវាងទទួលទាននៅពេលរាក គឺប្រភេទផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ។ បើទោះជាអ្នកមិនចាញ់ឡាក់តូសក៏ដោយ ក៏គួរតែជៀសឱ្យផុតពីអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោដែរ។ ជំងឺរាកអាចបណ្ដាលឱ្យអង់ស៊ីម lactase ថយចុះ ដែលពិបាកក្នុងការរំលាយឡាក់តូស។ ឡាក់តូស ជាជាតិស្ករ ដែលមានផ្ទុកនៅក្នុងអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ។ ហើយនៅពេលមិនបានរំលាយ ឡាក់តូស អាចបង្កបញ្ហាមួយចំនួនដូចជាហើមពោះ ឡើងជាតិហ្គាសក្នុងពោះ រាក និងចង្អោរចង់ក្អួត។ ៣. អាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់ អាហារមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់ អាចពន្លឿនការរួមតូចនៃពោះវៀន ហើយបង្កប្រតិកម្មទៅនឹងប្រព័ន្ធមួយ ដែលមានបញ្ហាស្រាប់ បណ្ដាលឱ្យការរាកកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ ៤. បន្លែឆៅ នៅពេលកំពុងរាក អ្នកគួរឱ្យផុតពីបន្លែឆៅ! នោះក៏ព្រោះតែបន្លែទាំងនេះ មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃ ដែលអាចបង្កបញ្ហាមិនស្រួលដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ លើសពីនេះទៅទៀត ជាតិសរសៃ ក៏ដើរតួចជាថ្នាំបញ្ចុះបន្ទន់លាមកបែបធម្មជាតិ ក្នុងរាងកាយផងដែរ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើទទួលទាននៅពេលកំពុងរាក នោះវាអាចបណ្ដាលឱ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ឡើងមិនខាន។ ៥. អាហារហិរ គ្រឿងទេសហឹរ ក៏ប្រៀបដូចជាថ្នាំបញ្ចុះបែបធម្មជាតិមួយដែរ។ នៅពេលទទួលទានក្នុងបរិមាណច្រើននោះ គ្រឿងទេស រួមទាំងអាហារដែលមានរសជាតិហឹរផ្សេងៗ អាចជះឥទ្ធិពលមិនល្អ គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរ អ្នកមិនគួរទទួលទានអាហារហឹរពេលរាកឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	បញ្ហារាកមែនទេ? មិនពិបាកព្យាបាលឡើយ! គួរធ្វើបែបណាទៅ? ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីភេសជ្ជៈមួយចំនួនដែលមានប្រសិទ្ធភាពដោះស្រាយបញ្ហារាកឆាប់រហ័ស ៖
ដូចគ្នាទៅនឹងពលរដ្ឋកម្ពុជារាប់លាននាក់ដទៃទៀតផងដែរ លោក ឆាំង យុ គឺជាជនរងគ្រោះមួយរូបនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ក្រោយរួចផុតពីរបបនោះ លោកបានភៀសខ្លួនទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី បទពិសោធន៍នៃភាពឈឺចាប់ដែលលោកបានឆ្លងកាត់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម បានធ្វើឲ្យលោកវិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញនៅដើមទសវត្សរ៍ ១៩៩០ ដើម្បីលើកតម្កើងការចងចាំនិងភាពយុត្តិធម៌នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបានដឹកនាំមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៥ មកម្លេះ។ លោកបានប្រមូលព័ត៌មានដើម្បីស្វែងរកភាពយុត្តិធម៌ ហើយលោកក៏បានអភិវឌ្ឍកម្មវិធីអប់រំអំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ លោក ឆាំង យុ គឺជាបុគ្គលដ៏សំខាន់មួយដែលបានលះបង់ពេលវេលារបស់លោកជាច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីប្រមូលភស្តុតាងសំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើឃោឃៅនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមនៅប្រទេសកម្ពុជា។ បើមិនមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកនោះទេ យុត្តិធម៌នឹងពុំមានសម្រាប់ជនរងគ្រោះឬអ្នកដែលរួចជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហមនោះទេ។ នេះបើយោងតាមអ្នកស្រី Nushin Sarkarati មេធាវីជាន់ខ្ពស់នៅឯមជ្ឈមណ្ឌលដើម្បីយុត្តិធម៌និងទំនួលខុសត្រូវ CJA។ «បើមិនមានការងារដែលលោកនិងមជ្ឈមណ្ឌល DC-Cam និងក្រុមការពារសិទ្ធិមនុស្សដទៃផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីរក្សាទុកនូវភស្តុតាងនៃអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មនោះទេ ភាពយុត្តិធម៌នឹងពុំមានសម្រាប់ជនរងគ្រោះសម្រាប់សព្វថ្ងៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឬនិយាយឲ្យចំទៅនឹងពុំមានភាពយុត្តធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះពីរបបខ្មែរក្រហមនោះទេ»។ មជ្ឈមណ្ឌល DC-Cam គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដែលមាននិន្នាការទៅរកជនរងគ្រោះ ហើយមជ្ឈមណ្ឌលនេះបានក្លាយជាគំរូមួយសម្រាប់មជ្ឈមណ្ឌលនៅជុំវិញពិភពលោកដែលកំពុងប្រមូលព័ត៌មានដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌។ នេះគឺជាមូលហេតុចម្បងដែលលោក ឆាំង យុ បានក្លាយជាបុគ្គលមួយរូបដែលទទួលពានរង្វាន់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ នេះបើយោងតាមលោកស្រី Beth Van Schaack ទីប្រឹក្សាច្បាប់នៅឯមជ្ឈមណ្ឌល DC-Cam និងជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកច្បាប់នៅឯសកលវិទ្យាល័យ Stanford។ «អ្វីដែលមជ្ឈមណ្ឌល CJA កោតសរសើរចំពោះមជ្ឈមណ្ឌល DC-Cam គឺដោយសារតែមជ្ឈមណ្ឌលនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដែលផ្តោតទៅលើជនរងគ្រោះ ហើយមជ្ឈមណ្ឌលនេះបានធ្វើការងារយ៉ាងសកម្មដើម្បីជួយដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលរងគ្រោះស្វែងរកយុត្តិធម៌ មុនពេលដែលមានអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជាឬហៅកាត់ថា ECCC។ មជ្ឈមណ្ឌល DC-Cam បានក្លាយជាគំរូមួយដល់មជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលឯកសារដទៃទៀតនៅជុំវិញពិភពលោក ដែលកំពុងប្រមូលព័ត៌មានដែលអាចប្រើប្រាស់នៅក្នុងដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌ នៅកន្លែងដែលកំពុងមានការព្រួយបារម្ភទៅលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស»។ លោក Nate Thayer អ្នកកាសែតមួយរូបដែលបានធ្វើការទាក់ទងនឹងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជាជាង៣០ឆ្នាំមកហើយនោះ បានប្រាប់ VOA ថា ប្រសិនបើលោក ឆាំង យុ មិនបានធ្វើកិច្ចការទាំងអស់នេះនោះទេ នោះអ្នកដែលបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងរង្គាល ធ្វើទារុណកម្ម និងអ្នកដែលប្រព្រឹត្តិឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនឹងរួចខ្លួន។ «លោក ឆាំង យុ គឺជាទាហានដ៏អង់អាចមួយដែលវាយប្រយុទ្ធតែឯងដើម្បីស្វែងរកយុត្តធម៌សម្រាប់អ្នកដែលបានរងគ្រោះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយឆន្ទៈនិងការលះបង់របស់លោក បាននាំខ្លួនអ្នកដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់យ៉ាងរង្គាលនោះទៅកាន់តុលាការ ទៅប្រឈមមុខនិងទៅទទួលខុសត្រូវចំពោះបទឧក្រិដ្ឋដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តិ»។ លោក Peter Maguire សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកច្បាប់និងជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា «Facing Death in Cambodia» បានហៅលោក ឆាំង យុ ថាជាទ្រព្យសម្បតិ្តដ៏មានតម្លៃមួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកបាននាំមកនូវការពិតនិងការផ្សះផ្សារដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ច្រើនជាងអ្វីដែលអង្គការសហប្រជាជាតិនិងតុលាការកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ECCC រួមគ្នាធ្វើទៅទៀត»។ «ខ្ញុំអាចនិយាយបានថា លោក ឆាំង យុ គឺជាមរតកមួយសម្រាប់ជាតិកម្ពុជា ហើយលោកបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការទាញយកប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួនមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិវិញ តាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដែលលោកបានធ្វើនៅឯមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា DC-Cam»។ លោកបន្តថា៖«សៀវភៅរបស់លោកដែលមានចំណងជើងថា «Victims and Perpetrator» និងទស្សនាវដ្តីរបស់លោកដែលមានចំណងជើងថា «Searching for the Truth» បាននាំមកនូវការពិតនិងការផ្សះផ្សារដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាច្រើនជាងអ្វីដែលអង្គការសហប្រជាជាតិនិងតុលាការកាត់ទោសខ្មែរក្រហម ECCC រួមបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត»។ លោក នេត ភ័ក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានប្រាប់ VOA ថា មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា DC-Cam សាកសមនឹងទទួលបានពានរង្វាន់នេះ ដោយសារតែមជ្ឈមណ្ឌលនេះបានជួយសន្សំពេលវេលារបស់តុលាការក្នុងការស្វែងរកភស្តុតាងនិងឯកសារនានា។ «កិច្ចការរបស់មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជានេះគឺបានជួយឲ្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហមហ្នឹង កាត់បន្ថយពេលវេលាមួយចំនួន ក្នុងការស្វះស្វែងរកភស្តុតាងដោយខ្លួនឯង ហើយបានផ្តល់នូវពន្លឺ ក៏ដូចជាព័ត៌មាន ក៏ដូចជាឯកសារជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួនដែលយើងពិបាករក ដើម្បីយើងអាចប្រើប្រាស់នៅក្នុងដំណើរការជំនុំជម្រះក្តី»។ ពានរង្វាន់សិទ្ធិមនុស្ស Judith Lee Stronach Human Rights ដែលប្រគល់ជូនជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៧ ដែលពានរង្វាន់នេះដាក់ឈ្មោះតាម លោកស្រី Judith Lee Stronach ដែលជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សមួយរូប។ ពានរង្វាន់នេះប្រគល់ជូនជារៀងរាល់ឆ្នាំដល់បុគ្គលឬអង្គការណាដែលបានរួមចំណែកបានល្អដល់ចលនាដើម្បីភាពយុត្តិធម៌នៅលើសកលលោក នេះបើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌល CJA។ លោក ឆាំង យុ បច្ចុប្បន្ននេះកំពុងតែដឹកនាំអភិវឌ្ឍវិទ្យាស្ថានស្លឹករឹត ដែលជាមណ្ឌលអចិន្ត្រៃយ៍មួយសម្រាប់សិក្សាអំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ដែលមានស្នាក់ការនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ទស្សនវិស័យរបស់វិទ្យាស្ថាននេះគឺដើម្បីលើកកម្ពស់កេរដំណែលនៃភាពយុត្តិធម៌ ការចងចាំ និងការផ្សះផ្សារ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន ៖ លោក ឆាំង យុ អាយុ ៥៦ ឆ្នាំ នាយកប្រតិបត្តិនៅឯមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ឬហៅកាត់ថា DC-Cam នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង San Francisco សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទទួលពានរង្វាន់សិទ្ធិមនុស្ស Judith Lee Stronach Human Rights ឆ្នាំ២០១៧ សម្រាប់ការរួមចំណែករបស់លោកក្នុងការលើកតម្កើងសន្តិភាពនិងសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ពានរង្វាន់នេះនឹងផ្តល់ដោយមជ្ឈមណ្ឌលដើម្បីយុត្តិធម៌និងទំនួលខុសត្រូវ ឬ Center for Justice and Accountability នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។
ម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់លំដាប់ពិភពលោក Christian Lee ឬ The Warrior បានបង្កើតរឿងរ៉ាវគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលជាច្រើននៅឆ្នាំ ២០១៩។ កីឡាករសិង្ហបុរីរូបនេះចាប់ផ្ដើមយ៉ាងល្អនៅឆ្នាំចាស់ដោយឈ្នះ Edward The Ferocious Kelly និងឡើងមួយកម្រិតទៀតពេលឈ្នះកីឡាករជប៉ុន Shinya Aoki ឬ Tobikan Judan ដើម្បីគ្រងខ្សែក្រវាត់ពិភពលោក ONE Lightweight World Title។ រឹតតែអស្ចារ្យ Lee បានឈ្នះខ្សែក្រវាត់ ONE Lightweight World Grand Prix Champion បន្ទាប់ពី Saygid Dagi Guseyn Arslanaliev នៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រនៅក្នុងកម្មវិធី ONE:CENTURY ឯប្រទេសជប៉ុន។ ប៉ុន្តែការចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ២០២០ ក៏មានរឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ផ្សេងទៀត។ កាលថ្ងៃអង្គារ ទី ២៥ ខែ កុម្ភៈ Lee បានរៀបការជាមួយសង្សារតាំងពីវិទ្យាល័យ Katie នៅក្រុង Haleiwa រដ្ឋ Hawaii សហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅពេល The Warrior ឃើញកូនក្រមុំស្លៀកពាក់ដ៏ស្រស់ស្អាត រូបគេពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនាលើសលប់មួយរំពេច។ Lee រំលឹកដំណើររឿង៖«យើងដើរផ្លូវរួមគ្នាតាំងពីនៅវិទ្យាល័យម្ល៉េះ។ បើគិតទៅវារយៈពេល ៧ ឆ្នាំមកហើយតាំងពីជួបគ្នាដំបូង។ ពេលឃើញកូនក្រមុំរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបាននឹកឃើញគ្រាដែលយើងធ្លាប់ឆ្លងកាត់ជាមួយគ្នា។ វាពិតជារំភើបណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ និងជាថ្ងៃដ៏ពិសេសមួយ»។ មុនឈានដល់ថ្ងៃដ៏សំខាន់នៃថ្ងៃមង្គលដ៏មានន័យ Lee ក៏សូមអរគុណដល់ក្រុមគ្រួសារដែលផ្ដល់ក្ដីស្រលាញ់ និង គាំទ្ររហូតមក។ មួយសន្ទុះមកទៀត ម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ ONE Lightweight World Champion បានដើរទៅកាន់សួនច្បារដ៏ស្រស់ស្អាតWaimea Valley ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃច្រាំងកោះ Oahu ជាមួយនឹងសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស និងស្បថសច្ចានៅចំពោះមុខកូនក្រមុំដ៏ស្រស់សោភារបស់ខ្លួន។ កីឡាករមកពីក្លិប Evolve បានម្ដែងភាពរីករាយយ៉ាងដូច្នេះ៖«គ្រួសាររបស់ខ្ញុំតាមគាំទ្រខ្ញុំគ្រប់ពេលវេលា។ វាជាថ្ងៃដ៏ពិសេស។ ខ្ញុំមិននឹកស្មានថាថ្ងៃមង្គលរបស់ខ្ញុំប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងណានោះទេ ប៉ុន្តែវាពិតជាល្អឥតខ្ចោះដែលមិននឹកស្មានដល់។ វាជាពិធីដ៏ស្រស់បំព្រង រវាងប្ដី និងប្រពន្ធថ្មីថ្មោងរបស់យើង»។ បរិយាកាសនៅ Waimea Valley ពិតជាអធិកអធមទាំងកូនកំលោះនិងកូនក្រមុំរួមទាំងភ្ញៀវកិត្តិយសទៀតផង។ ជាមួយគ្នានោះមានវត្តមានរបស់បងស្រីម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ ONE Womens Atomweight World Champion កីឡាការិនី Unstoppable Angela Lee និងប្ដីរបស់គេBruno Pucci ទៀតផងដែលមើលទៅអ្នកទាំងពីររីករាយក្រៃលែង។ Lee ថ្លែងទាំងរីករាយទៀតថា ៖«ខ្ញុំពិតជាសប្បាយចិត្តដែលឃើញភ្ញៀវកិត្តិយសពេញចិត្តពេញថ្លើម។ ពួកគេសប្បាយចិត្ត សើចសប្បាយ និង រាំកម្សាន្ត។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាអ្នករាល់គ្នាសប្បាយណាស់ និងជាពេលដ៏កម្រ»។ ពួកគេអញ្ជើញមកដើម្បីជាសក្ខីភាពដល់គូស្វាមីថ្មីថ្មោង រួមទាំងមានចម្រៀងកំដរបទ Heaven ច្រៀងដោយ Bryan Adams ទៀតផង។ កីឡាករវ័យ ២១ ឆ្នាំពិពណ៌នាពេលដ៏អស្ចារ្យបែបនេះ៖«យើងស្រលាញ់បទចម្រៀងពីដើម។ វាជាបទពីមុនមានន័យ។ ពួកយើងរំភើបចិត្តក្នុងការចាប់ដៃគ្នាជាគូជីវិត និងមានអារម្មណ៍ថាដូចនៅលើឋានសួគ៌ជាមួយគ្នាអីចឹង»។ បើក្រឡេកមើលទៅពិធីដ៏សំខាន់ក្នុងជីវិតនេះរបស់គេទាំងពីរវិញត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានភាពដិតដល់ ទាំងការញុាំ ការអបអរសាទរដល់គូស្នេហ៍ថ្មី និង មានសកម្មភាពល្អៗរហូតដល់ចប់មុនពេលអ្នកទាំងពីរចេញមកលាភ្ញៀវកិត្តិយសនៅឆ្នេរ Turtle។ គ្រានោះមានការរាំងកម្សាន្តសប្បាយខ្លាំងណាស់សម្រាប់ភ្ញៀវ រហូតដល់គូស្នេហ៍ថ្មីត្រលប់ទៅសណ្ឋាគារវិញ៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
Alibaba Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនលក់ទំនិញអនឡាញដ៏ធំរបស់ចិន បានប្រារព្ធខួបកំណើត១៨ឆ្នាំរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា នៅមជ្ឈមណ្ឌល Yellow Dragon Sports Center ក្នុងក្រុង Hangzhou ខេត្ត Zhejiang ដោយមានបុគ្គលិកប្រមាណ៤ម៉ឺននាក់ មកពីប្រទេស និងតំបន់នានាលើពិភពលោក។ លោក Jack Ma ដែលជាស្ថាបនិក និងប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន បានស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ពណ៌មាស និងមានរបាំងមុខ។ លោកបានរាំក្បាច់ដ៏ពេញនិយមរបស់ស្តេចចម្រៀងប៉ុបអាមេរិក Michael Jackon [ដែលទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ២០០៩ក្នុងអាយុ៥០ឆ្នាំ] បន្ទាប់មកលោកបានដោះរបាំងមុខចេញ ហើយបន្តរាំយ៉ាងសប្បាយរីករាយជាមួយក្រុមសម្តែង និងក្រុមបុគ្គលិករបស់ខ្លួន។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយនោះឡើយសម្រាប់លោក Ma ដែលបានសម្តែងនាពិធីជប់លៀងរបស់ Alibaba។ កាលពីឆ្នាំ២០០៩ គាត់តែងខ្លួន និងច្រៀងបទ «The Lion King» ហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៤ មហាសេដ្ឋីរូបនេះ បានរៀបចំពិធីអាពាហ៍បុគ្គលិករបស់ខ្លួនចំនួន១០២គូក្នុងពេលតែមួយថែមទៀតផង។ លោក Ma បច្ចុប្បន្នជាអ្នកមានលំដាប់ទីពីរនៅប្រទេសចិន បន្ទាប់ពីលោក Wang Jianlin និងលំដាប់ទី២៣លើពិភពលោក ដោយមានទ្រព្យសម្បត្តិប្រមាណ ២៨.៣ពាន់លានដុល្លាអាមេរិក ខណៈក្រុមហ៊ុន Alibaba របស់លោកបោះជំហានទៅមុខជាលំដាប់ ជាពិសេសនៅក្នុងទីផ្សាភាគហ៊ុន៕	ស្ថាបនិក និងប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Alibaba លោក Jack Ma បាននាំភាពភ្ញាក់ផ្អើលមួយដល់បុគ្គលិករបស់ខ្លួន នាពិធីអបអរខួប១៨ឆ្នាំនៃការបង្កើតក្រុមហ៊ុន កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា។ មហាសេដ្ឋីលំដាប់ពិភពលោករូបនេះ បានតុបតែខ្លួន និងរាំក្បាច់ដ៏ពេញនិយមរបស់ Michael Jackson។
ភ្នំពេញ៖ ក្នុងត្រីមាសទី១ រដ្ឋាភិបាលទូទាត់បំណុលឱ្យបរទេសបានចំនួន១៨១លានដុល្លារ ដោយក្នុងនោះមាន១៤២,៤០លានដុល្លារ ជាប្រាក់ដើម និង៣៨,៦០លានដុល្លារទៀត គឺជាការប្រាក់។ នេះបើយោងតាមព្រឹត្តិបត្រសិ្ថតិបំណុលសាធារណៈកម្ពុជា ដែលក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា។ ក្រៅពីសងបំណុលឱ្យប្រទេសដៃគូហើយនោះ រដ្ឋាភិបាលក៏ទូទាត់បំណុលនៅក្នុងស្រុកបានចំនួន៥៥ម៉ឺនដុល្លារ នៅក្នុងត្រីមាសទី១នេះផងដែរ។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានបញ្ជាក់ថា ទឹកប្រាក់សរុបទាំង១៨១,៥៥លានដុល្លារដែលរដ្ឋបានទូទាត់សងនេះ គឺមានកំណើន០,៥ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងរយៈពេលជាមួយគ្នានេះ ពោលពីខែមករាដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងខ្ចីប្រាក់ពីដៃគូអភិវឌ្ឍនានា ក្នុងទំហំ១៤០,១៤លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ទំហំកម្ចីថ្មីនេះ គឺថយចុះរហូតដល់៧១ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២៣។ ព្រឹត្តិបត្រសិ្ថតិបំណុលសាធារណៈកម្ពុជាពីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានបង្ហាញថា ទំហំកម្ចីដែលកម្ពុជាកិច្ចព្រមព្រៀងលើនេះ មានសមមូលនឹង១០៥,២៥លានអេសដេអ៊ែរ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ៦ភាគរយនៃពិតានដែលច្បាប់អនុញ្ញាត (១ ៧០០ លានអេសដេអ៊ែ)ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ « ឥណទានទាំងនេះ សុទ្ធសឹងជាឥណទានមានកម្រិតសម្បទានខ្ពស់ ដោយមានធាតុអំណោយជាមធ្យមប្រមាណ៤០ភាគរយ។ គោលដៅនៃការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងឥណទានថ្មីទាំងនេះ គឺសម្រាប់បំពេញតម្រូវការហិរញ្ញប្បទានក្នុងវិស័យអាទិភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល សំដៅរួមចំណែកទ្រទ្រង់ចីរភាពនៃកំណើន រយៈពេលវែង និងបង្កើនផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬផលិតភាព ផលិតកម្ម»។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានអះអាងបែបនេះនៅក្នុងព្រឹត្តិបត្រសិ្ថតិបំណុលសាធារណៈកម្ពុជា ដែលកម្ចីទាំងនោះនឹងយកអភិវឌ្ឍនវិស័យសំខាន់នានា។ ក្នុងនោះ ទំហំកម្ចីប្រមាណ៥២ភាគរយ រដ្ឋាភិបាលនឹងយកអភិវឌ្ឍវិស័យវិស័យដឹកជញ្ជូន។ ត្រឹមដំណាច់ត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាមានសន្និធិបំណុលសាធារណៈសរុប១១,០៩ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងនោះ បំណុលក្រៅប្រទេសមានដល់១១ពាន់លានដុល្លារ ស្មើនឹង៩៩,១២ភាគរយនៃបំណុលសរុប។ បើតាមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងចំណោមបំណុលក្រៅប្រទេសនេះ គឺមានប្រមាណ៦៤ភាគរយ ជាកម្ចីក្នុងក្របខ័ណ្ឌទ្វេភាគី ហើយប្រទេសដែលកម្ពុជាជំពាក់ច្រើនជាងគេនោះ គឺប្រទេសចិន បន្ទាប់មក គឺជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងប្រទេសបារាំង៕	ដោយ៖ ជ ដារី
ភាពជាដៃគូក្នុងការផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេសនេះ នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សហគមន៍ទាំងឡាយ ដែលទទួលប្រាក់ជាប្រចាំពីមិត្តភ័ក្រ/សាច់ញាតិរបស់ពួកគាត់ ដូចជាភាពងាយស្រួល ឆាប់រហ័ស ភាពបត់បែន តម្លៃសមរម្យ និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ វាក៏អាចជួយសម្រួលអ្នកទទួល និងអ្នកផ្ញើ ដើម្បីទទួលបានសេវានេះតាមរយៈសាខារបស់ អម្រឹត ដែលមាននៅទូទាំងប្រទេសជាមួយនឹងបុគ្គលិកប្រកបទៅដោយវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់។ ឯកឧត្តម ហ្គី អានវ៉ានិថ ដែលជាអគ្គនាយក និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល របស់ធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស នៃកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា "យើងមានសេចក្តីរំភើបរីករាយដែលបានសហការជាមួយ អម្រឹត ដែលអម្រឹត គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទទួលប្រាក់បញ្ញើធំមួយ ក្នុងចំណោមគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុធំៗ ដែលគិតអំពីចំនួនទ្រព្យសកម្ម បណ្តាញសាខា និងចំនួនអតិថិជន។ តាមរយៈបណ្តាញសាខាចែកចាយដ៏ទូលំទូលាយរបស់ អម្រឹត អតិថិជននឹងមានភាពរីករាយក្នុងការទទួលបានការផ្ទេរប្រាក់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ លោក ជា ផល្លារិន អគ្គនាយកគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អម្រឹត ក៏បានមានប្រសាសន៍ផងដែរថា "យើងសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា សម្រាប់ការអនុញ្ញាតនេះ។ ឥឡូវនេះយើងអាចបង្កើនសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបន្ថែមទៀតដល់សាធារណជន។ វាកាន់តែមានតម្លៃសម្រាប់ទីផ្សារផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេសមួយនេះ ដោយយើងអាចពង្រីកលទ្ធភាពផ្ញើប្រាក់ក្រៅប្រទេសដល់អតិថិជនរបស់យើងនៅទូទាំងប្រទេស។ កូនរបស់អតិថិជនដែលធ្វើការក្រៅប្រទេស ជាពិសេសនៅប្រទេសកូរ៉េ ឥឡូវនេះពួកគាត់អាចផ្ញើប្រាក់ទៅផ្ទះ/ឪពុកម្តាយរបស់ពួកគាត់ដែលរស់នៅតាមទីជនបទបាន តាមរយៈសេវាដែលមានភាពរហ័ស និងមានតម្លៃសមរម្យ។ យើងជឿជាក់ថា សេវាហិរញ្ញវត្ថុនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនយើង ប្រកបទៅដោយនិរន្តរភាព។ " អំពីធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស នៃកម្ពុជា ធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស នៃកម្ពុជា គឺជាធនាគារដំបូងបំផុត និងនាំមុខគេនៅកម្ពុជា។ FTB គឺជាធនាគារឯកជន ដែលបាននឹងកំពុងបន្តផ្តល់សេវាធនាគារដ៏មានសុវត្ថិភាព និងភាពជឿជាក់ ដែលមានអាយុកាលជិត៤០ឆ្នាំមកហើយ ។ ធនាគារត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅ ថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយអនុក្រិត្យលេខ១២១៣ ក្នុងអតីតរបបរដ្ឋកម្ពុជា។ ក្នុងឆ្នាំ២០០០ ធនាគារត្រូវបានបំបែកចេញពីការគ្រប់គ្រង់ផ្ទាល់របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (ធនាគារកណ្តាល) ទៅក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ (MEF) ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសនៃកម្ពុជា ត្រូវបានកំលាយជាឯកជនភាវូបនីយកម្ម ដោយភាគហ៊ុនចំនួន ៩០% ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសហគ្រាសឯកជន និង១០%ទៀតជារបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុអម្រឹត អម្រឹត ផ្តល់ជូនសេវាហិរញ្ញវត្ថុច្រើនប្រភេទដូចជា ឥណទានក្រុមធានា ឥណទានបុគ្គល ឥណទានខ្នាតតូច និងមធ្យម គណនីសន្សំ គណនីសន្សំមានកាលកំណត់ សេវាសន្សំចល័ត សេវាផ្ទេរប្រាក់រវាងសាខា សេវាទូទាត់វិក្កយបត្រ ម៉ាស៊ីនដកប្រាក់ស្វ័យប្រវត្តិ សេវាទូទាត់រហ័ស និងCSS។ បច្ចុប្បន្ននេះ អម្រឹត មានបុគ្គលិកប្រមាណជិត ៤.០០០នាក់ ដែលបានបម្រើអតិថិជនសរុបប្រមាណជាង ៤០០.០០០នាក់ តាមរយៈការិយាល័យប្រតិបត្តិចំនួន១៥៦សាខា ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានប្រាក់បញ្ញើសរុបប្រមាណជាង៣៦៨លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក សំពៀតឥណទានសរុបប្រមាណ៧៤៥លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក និងទ្រព្យសកម្មប្រមាណជាង ៨៦៥លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ។	រាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨៖ ធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស នៃកម្ពុជា (FTB) បានទទួលលិខិតអនុញ្ញាតពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (លេខ ធ៧.០១៨.២៩៣ ឆត) ដើម្បីធ្វើជាដៃគូជាមួយគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អម្រឹត ក្នុងការផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេស ទៅដល់អតិថិជនទាំងអស់របស់ អម្រឹត។ សេវានេះនឹងផ្តល់លទ្ធភាពដល់អតិថិជនទាំងអស់ ក្នុងការផ្ញើ និងទទួលប្រាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ពីគ្រួសារ សាច់ញាតិ ឬដៃគូរបស់ពួកគាត់។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីផលល្អៗនៃការទទួលទានផ្លែទៀបបារាំង ៖ ១. ទប់ស្កាត់បញ្ហាទល់លាមក ទៀបបារាំងជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិសរសៃដែលជួយសម្រួលចលនាពោះវៀនទប់ស្កាត់បញ្ហាទល់លាមកនិងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ។ ២. ទប់ស្កាត់ការឆ្លងមេរោគផ្លូវបង្ហូរនោម បរិមាណនៃវីតាមីន C ក្នុងផ្លែទៀបបារាំងអាចជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយនិងសូម្បីតែទប់ស្កាត់ការឆ្លងមេរោគផ្លូវបង្ហូរនោមបានយ៉ាងប្រសើរ។ វីតាមីន C បង្កើនកម្រិតនៃជាតិអាស៊ីតក្នុងទឹកនោមកម្ចាត់ពពួកបាក់តេរីដែលបង្កបញ្ហា។ ៤. ទប់ស្កាត់អាការៈរមួលក្រពើ អ្នកដែលមានបញ្ហាខ្វះជាតិប៉ូតាស្យូមក្នុងរាងកាយច្រើនតែជួបប្រទះអាការៈរមួលក្រពើ ឬខ្សោយសាច់ដុំ។ ដូច្នេះគួររួមបញ្ចូលអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិប៉ូតាស្យូមដូចជាទៀបបារាំងនិងផ្លែចេកក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ៥. ទប់ស្កាត់បញ្ហាឈឺក្បាលប្រកាំង ទៀបបារាំងមានផ្ទុកសារធាតុ riboflavin ដែលជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាឈឺក្បាលច្រើនប្រភេទ។ ៦. បង្កើនថាមពលរាងកាយ ផ្លែឈើនេះក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុ thiamin ដែលជួយបញ្ចេញនិងផលិតថាមពល។ ៧. ពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹង ទៀបបារាំងមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីនចាំបាច់និងជាតិរ៉ែដូចជាំកាល់ស្យូម ទង់ដែង ស័ង្កសី វីតាមីន D ម៉ាញ៉េស្យូម និងម៉ង់កាណែសដែលជួយពង្រឹង ក៏ដូចជារក្សាសុខភាពឆ្អឹងល្អប្រសើរ។ ៨. បង្កើនកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលល្អ នេះក៏ព្រោះតែទៀបបារាំងមានផ្ទុកសារធាតុ niacin។ កូឡេស្តេរ៉ូលល្អជួយរក្សាសុខភាពបេះដូង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទៀបបារាំងជាផ្លែឈើមួយប្រភេទដែលមានរសជាតិជូរអែមឆ្ងាញ់និងសម្បូរណាស់ដែរក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះបីជាស្គាល់និងចូលចិត្តទទួលទានផ្លែឈើនេះ ប៉ុន្តែភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាមិនធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍អំពីអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ប្រសើររបស់វាចំពោះសុខភាពឡើយ។
មកទល់ពេលនេះ ប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសរបស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនមានរយៈពេលជាង ៩០ថ្ងៃហើយ ដោយក្រុងមូស្គូ បានចាប់ផ្តើមផ្តោតការវាយប្រហាររបស់ខ្លួននៅតំបន់ដុនបាស ចាប់តាំងពីខែមេសាមក។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍បារាំង TF1 លោក ស៊ែយហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី បានលើកឡើងថា ការរំដោះតំបន់ដុនបាស ដែលរួមបញ្ចូលរដ្ឋផ្ដាច់ខ្លួនដូណេត្ស និងលូហាន ជាកិច្ចការអាទិភាព។ «ការរំដោះតំបន់ដូណេត្ស និងលូហាន ដែលទទួលស្គាល់ដោយរុស្ស៊ី ជាអាទិភាពដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ»។ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ី បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ចំណែកដែនដីផ្សេងទៀតនៅអ៊ុយក្រែន អាចសម្រេចជោគវាសនាបានដោយខ្លួនឯង។ បើតាមមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ លោកមិនជឿថា ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងនោះ នឹងសប្បាយចិត្ត ក្នុងការរស់នៅក្នុងការដឹកនាំរបស់របបណាហ្ស៊ីថ្មីនោះទេ។ ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ីបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅសប្តាហ៍មុន បានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យច្បាប់មួយ ដើម្បីសម្រួលនិតីវិធីក្នុងការផ្តល់សញ្ជាតិដល់ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងក្រុង Kherson និងក្រុង Zaporozhye។ កន្លងមក អ៊ុយក្រែន បានចោទរុស្ស៊ីថា មានបំណងរៀបចំប្រជាមតិនៅក្នុង Kherson និងក្រុង Zaporozhye ដើម្បីផ្តាច់ចេញពីខ្លួនផង។ ជាថ្មីម្ដងទៀត ក្នុងកិច្ចសម្ភាសដដែលនោះ លោក ឡាវរ៉ូវ បានការពារប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសរបស់រុស្ស៊ីជាថ្មីថា ធ្វើឡើង ដើម្បីដកហូតសព្វាវុធអ៊ុយក្រែន និងការពារប្រជាជនរុស្ស៊ីពីរបបណាហ្ស៊ី នៅក្នុងតំបន់ភាគខាងកើតនោះ។ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីរូបនេះ ក៏បានទទួលស្គាល់ផងដែរថា ប្រជាជនស៊ីវិលត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងប្រតិបត្តិការមួយនេះ ប៉ុន្តែយោធារុស្ស៊ី បានចំណាយពេលជាច្រើន និងស្ថិតក្រោមបញ្ជាយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីបញ្ចៀសការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល ដែលអាចមានវត្តមានប្រជាជននៅទីនោះ។ ពេលនេះ កម្លាំងយោធារុស្ស៊ី បានផ្តោតការវាយប្រហារលើក្រុង Sievierodonetsk និងក្រុង Luhansk ដែលជាក្រុងស្ថិតនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន។ តាមរយៈសុន្ទរកថាក្នុងកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ នៅយប់ថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន អះអាងថា អគារប្រមាណ ៩០ភាគរយ នៅក្នុងក្រុងទាំងនោះ ត្រូវបានបំផ្លាញ ខណៈពេល២ភាគ៣នៃឃ្លាំងស្តុក ត្រូវបានកម្ទេចចោល។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ថែមទៀត។ តាមរបាយការណ៍របស់ការិយាល័យស្នងការជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈមក ប្រជាជនស៊ីវិល យ៉ាងហោចណាស់ ៤ពាន់នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ ដោយក្នុងនោះរួមមានកុមារប្រមាណជាង ២០០នាក់៕	ការរំដោះតំបន់ដុនបាស គឺជាអាទិភាពដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូ ខណៈតំបន់ផ្សេងទៀតរបស់អ៊ុយក្រែន អាចសម្រេចអនាគតរបស់ខ្លួនឯងបាន។ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ី លោក ស៊ែយហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ បានបញ្ជាប់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា។
«មហិទ្ធិឫទ្ធិ» ជាពាក្យផ្សំពី បាលី មហា + ឥទ្ធិ និង សំស្ក្រឹត. ឫទ្ធិ។ ឫទ្ធិធំ ឬ ឫទ្ធិខ្លាំងក្រៃលែង ឬ ក៏ឫទ្ធិសម្បើម មានមហិទ្ធិឫទ្ធិ៕	ដើម្បីកុំឲ្យមានការងឿងឆ្ងល់តទៅទៀត ថាត្រូវសរសេរបែបណាទើបត្រឹមត្រូវ វចនានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពាក្យដែលត្រឹមត្រូវ គឺត្រូវសរសេរជា«មហិទ្ធិឫទ្ធិ»មិនមែនសរសេរជា«មាហិទ្ធិឫទ្ធិ»ឬ«មហិទ្ធិរិទ្ធិ»ឡើយ។
លោក Matthew Hudak ជាប្រធានកងយាមល្បាតនៃផ្នែកព្រំដែន Laredo។ លោកបាននិយាយថា មានកុងត្រាដើម្បីចាប់ផ្តើមកសាងជញ្ជាំងជិត ១១៣ គ.ម. នៅក្នុងតំបន់ Laredo នៃរដ្ឋ Texas ដែលលាតសន្ធឹងជាង ២៧០ គ.ម. នៃព្រំដែនរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ លោក Hudak បានថ្លែងថា ជញ្ជាំងមួយអាចជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមឧក្រិដ្ឋជនដែលប្រើប្រាស់ព្រំដែនជាវិធីមួយ សម្រាប់រកប្រាក់ដោយការជួញដូរមនុស្សនិងការរត់ពន្ធ។ លោក Hudak បាននិយាយថា៖ «ការកសាងប្រព័ន្ធជញ្ជាំង...បំបាត់ការរកកម្រៃសម្រាប់អង្គការឧក្រិដ្ឋទាំងនេះ។ ប្រាក់កាសនេះមិនបានត្រូវបញ្ជូនទៅក្នុងប្រទេសម៉ិកស៊ិកវិញ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់អាវុធនិងគ្រាប់រំសេវ ដែលបានត្រូវប្រើ ដើម្បីធ្វើឱ្យរងគ្រោះដល់អ្នកជិតខាងយើង នៅម្ខាងទៀតនៃព្រំដែន»។ ជោគវាសនានៃជញ្ជាំងព្រំដែន លោក Biden បាននិយាយថា លោកនឹងមិនវាយបំបាក់ជញ្ជាំងព្រំដែនដែលលោក Trump បានកសាងនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅក្នុងមហាសន្និបាតជាតិរួមគ្នា កាលពីខែសីហាមុននៃសមាគមជាតិនៃអ្នកកាសែតស្បែកខ្មៅនិងសមាគមជាតិនៃអ្នកសារព័ត៌មាន Hispanic (អាមេរិកឡាទីន) លោក Biden បានសន្យាថា «នឹងមិនមានការកសាងជញ្ជាំងព្រំដែនមួយហ្វីតទៀតក្នុងរដ្ឋបាលខ្ញុំទេ»។ ទីភ្នាក់ងារគយនិងការពារព្រំដែនសហរដ្ឋអាមេរិក ហៅកាត់ថា ICE បាននិយាយថា ខ្លួននឹងសម្រេចគោលដៅកសាងជញ្ជាំងព្រំដែន ៧២៤ គ.ម. មិនហួសពីដំណាច់ឆ្នាំ ២០២០ ទេ។ អ្នកស្រី Jessica Bolter ជាអ្នកវិភាគជំនួយខាងគោលនយោបាយនៃវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយទេសន្តរប្រវេសន៍ ដែលជាអង្គការស្រាវជ្រាវមួយខាងគោលនយោបាយ មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងរដ្ឋធានី Washington D.C.។ អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «លោកប្រធានាធិបតី Trump នៅជាប្រធានាធិបតីនៅឡើយ ហើយលោកកាន់តំណែងនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី២០ ខែមករា។ ដូច្នេះរហូតដល់ពេលនោះ យើងរំពឹងថា ការស្ថាបនាជញ្ជាំងព្រំដែនមានធ្វើតទៅទៀត»។ ទីភ្នាក់ងារគយនិងការពារព្រំដែន បាននិយាយថា កុងត្រាភាគច្រើនត្រូវបានអនុម័ត ហើយកំពុងដំណើរការកសាងជញ្ជាំងចម្ងាយប្រមាណ ១.១៨៨ គ.ម. ដែលមានទឹកប្រាក់រួចស្រេចសម្រាប់ការសាងសង់ រហូតមកដល់ពេលនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកស្រី Bolter បានថ្លែងថារ ដ្ឋបាលលោក Biden មានជម្រើសលើកុងត្រាដែលមានស្រេចហើយ។ អ្នកស្រី Bolter បាននិយាយថា៖ «រដ្ឋបាលលោក Biden ប្រហែលបញ្ចប់កុងត្រាដែលមានស្រាប់អាចនៅកន្លែង ដែលកំពុងស្ថាបនា។ រដ្ឋាភិបាលមានពេលបន្ថែម ដើម្បីធ្វើដូច្នេះ ហើយអាចធ្វើបានដោយងាយ ជួនកាលដោយត្រូវបង់ប្រាក់បញ្ចប់ខសន្យា ឱ្យក្រុមហ៊ុនម៉ៅការ»។ រឿងចម្រូងចម្រាសនៃជោគវាសនាជញ្ជាំងព្រំដែន អំណាចរបស់លោក Trump ក្នុងការចាយប្រាក់ច្រើនសម្រាប់កសាងជញ្ជាំងព្រំដែន កំពុងត្រូវជំទាស់ហើយរង់ចាំសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល។ ការប្រយុទ្ធខាងផ្លូវច្បាប់អាចក្លាយទៅជាបញ្ហាចំហមួយ សម្រាប់ជជែកដេញដោលគ្នានៅក្រោមរដ្ឋបាលលោក Biden។ លោក Tony Payan ជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលស្តីអំពីទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសម៉ិកស៊ិក ប្រចាំវិទ្យាស្ថាន Baker សម្រាប់គោលនយោបាយសាធារណៈក្នុងក្រុង Houston របស់សាកលវិទ្យាល័យ Rice។ លោកបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា បញ្ហានេះជាបញ្ហាមួយក្នុងបណ្តាបញ្ហានានា ដែលនឹងរកឃើញដំណោះស្រាយមួយ នៅក្នុងអន្តរកាលនយោបាយ»។ លោក Payan បានថ្លែងថា៖ «សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល នឹងមិនសំខាន់ទេ»។ ដោយថ្លែងអំពីពាក្យបណ្តឹងរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងនឹងបណ្តាម្ចាស់ដីធ្លី ដែលប្រកែកមិនព្រមបោះបង់ដីពួកគេ សម្រាប់ការកសាងជញ្ជាំងព្រំដែន លោក Biden ក៏បានមានប្រសាសន៍ដែរថា៖ «ដកពាក្យបណ្តឹងចេញ។ យើងមិនបន្តប្តឹងទេ។ យើងនឹងមិនរឹបអូសយកដីធ្លីទេ»។ ការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើបច្ចេកវិជ្ជា ជាជាងស្ថាបនាជញ្ជាំងព្រំដែនថែមទៀត គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនិយមប្រើបច្ចេកវិទ្យាជាជម្រើសមួយ នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនខាងត្បូងជាង ៣ ពាន់គ.ម.។ លោក Biden បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យប្រាកដប្រជាថា យើងមានកិច្ចការពារព្រំដែន តែវាត្រូវផ្អែកលើការធ្វើឱ្យប្រាកដថា យើងប្រើសមត្ថភាពនៃបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ»។ នៅក្នុងតំបន់ Laredo បច្ចេកវិទ្យាដូចជាកាមេរ៉ា រ៉ាដា ប្រដាប់ស្ទង់ និងដ្រូន (drones) បានជួយពួកភ្នាក់ងារយាមល្បាតព្រំដែន ដែលនៅទីនោះមានជញ្ជាំងតិចណាស់។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក Hudak បាននិយាយថា ឧបករណ៍ច្រើនថែមទៀតជួយភ្នាក់ងារលោក ឱ្យធ្វើការងារបានល្អជាងមុន។ លោក Hudak បានថ្លែងថា៖ «នៅពេលណាយើងមានបច្ចេកវិទ្យានេះ ដែលប្រាប់យើងច្បាស់លាស់អំពីអ្វីដែលយើងជួបប្រទះ នៅមុនពេលទៅដល់ជិតទីនោះ វានាំឱ្យមានសុវត្ថិភាពជាងមុនសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ វាជាការរួមផ្សំរវាងរបាំងនិងផ្លូវយាមល្បាត។ ដូច្នេះ ភ្នាក់ងារយើងនឹងធ្វើចលនាឡើងចុះ តាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយមានជំនួយពីប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានេះ។ វាជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃវិធានការទាំងនេះ...បន្ទាប់មកយើងបន្ថែមភ្នាក់ងារ ហើយយើងមានផ្នែកទាំងបីធ្វើការជាមួយគ្នា»។ ផលវិបាកដោយអចេតនា អ្នកជំទាស់និយាយថា ជញ្ជាំងព្រំដែនធ្វើឱ្យខូចខាតប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់ និងនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វ ហើយថា លោក Biden គួរចាត់វិធានការថែមទៀត ដើម្បីបញ្ឈប់ការកសាងជញ្ជាំងព្រំដែន។ លោក Payan នៃសាកលវិទ្យាល័យ Rice បានពោលថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា យើងបានប្រមាណស្ទើរអំពីការខូចខាតដែលជញ្ជាំងព្រំដែន បណ្តាលឱ្យមាននៅតាមព្រំដែនរវាង ស.រ.អ. និងប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ ទោះណាជាលោក Biden មិនចង់បំផ្លាញផ្នែកនៃជញ្ជាំងដែលបានត្រូវស្ថាបនាហើយក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំយល់ថា នៅកន្លែងខ្លះ គេគួរវាយបំបាក់ជញ្ជាំងនេះ ពីព្រោះវានាំឱ្យមានការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិដ្ឋាន»។ គោលនយោបាយហួសពីជញ្ជាំងព្រំដែន ហួសពីជញ្ជាំងព្រំដែន ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិជនអន្តោប្រវេសន៍ជាច្រើនក្រុម សង្ឃឹមថា រដ្ឋបាលលោក Biden នឹងលុបចោលវិធានការនីតិប្រតិបត្តិជាច្រើនរបស់លោក Trump ដែលមិនត្រូវការការយល់ព្រមពីសភា។ អ្នកវិភាគនិយាយថា កម្មវិធីមួយដែលលោក Biden អាចដាក់ឱ្យមានជាថ្មីវិញ គឺកម្មវិធីពន្យារពេលសម្រាប់ជនដែលបានមករស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលពួកគេជាកុមារ ហៅកាត់ថា DACA របស់លោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ កម្មវិធីនេះអនុញ្ញាតឱ្យមានសំបុត្រសម្រាប់ធ្វើការងារឱ្យដល់ក្រុមជនអន្តោប្រវេសន៍គ្មានឯកសារ ដែលបានចូលមកក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលពួកគេជាកុមារ។ លោក Trump បានបញ្ជាឱ្យបញ្ឈប់កម្មវិធីនេះ កាលពីឆ្នាំ ២០១៧។ ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២០ តុលាការកំពូលសហរដ្ឋអាមេរិក បានសម្រេចឲ្យក្រុមជនមានសិទ្ធិតាមរយៈកម្មវិធី DACA ឈ្នះ ប៉ុន្តែរក្សាទុកលទ្ធភាពថា រដ្ឋបាលអាមេរិកាំងនៅតែអាចលុបចោលកម្មវិធីនេះ ក្នុងពេលអនាគត បើមានហេតុផលសមរម្យ។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ការលុបចោលគោលនយោបាយឯទៀតៗរបស់លោក Trump ប្រហែលមានការពិបាក ដោយមានរួមបញ្ចូលពិធីសារការពារជនចំណាកស្រុក (Migrant Protection Protocols)។ ពិធីសារនេះតម្រូវឱ្យពួកជនអន្តោប្រវេសន៍គ្មានឯកសារវិលទៅប្រទេសម៉ិកស៊ិកវិញ រហូតដល់ថ្ងៃខែនៃសវនាការក្នុងតុលាការ អំពីករណីអន្តោប្រវេសន៍របស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី Bolter បាននិយាយថា គេត្រូវចំណាយពេលយូរ និងប្រាក់កាសច្រើន ដើម្បីប្រើកលល្បិចខាងទម្រង់ការរដ្ឋបាល និងការិយាធិបតេយ្យសម្រាប់លុបចោលកម្មវិធីជាច្រើនរបស់លោក Trump។ អ្នកស្រី Bolter បាននិយាយថា៖ «ទោះណាជាសកម្មភាពប្រតិបត្តិដែលលោកប្រធានាធិបតីTrump បានធ្វើអាចលុបចោលដោយរដ្ឋបាលខ្លួនឯងក៏ដោយ ក៏ដំណើរការលុបបទប្បញ្ញត្តិនីមួយៗ មានការពិបាកក្រៃលែង។ វាមិនមែនជាអ្វីដែលអាចធ្វើបានជាបន្ទាន់ទេ ប្រសិនបើបទប្បញ្ញត្តិថ្មីត្រូវឆ្លងកាត់រយៈពេលជូនដំណឹងនិងអត្ថាធិប្បាយ»។ រដ្ឋបាលលោក Biden នឹងមានអាទិភាពបន្ទាន់ច្រើន ដោយមានរួមបញ្ចូលបញ្ហានៃការរាតត្បាតជាសាកលនៃជំងឺកូវីដ១៩ បញ្ហាមនុស្សធម៌ និងសន្តិសុខតាមព្រំដែន។ អ្នកស្រី Bolter បានពោលថា៖ «ជាការមិនទំនងថារដ្ឋបាលលោក Biden នឹងចំណាយប្រាក់កាសប្រហែលគ្នាដូចដែលលោក Trump បានចំណាយក្នុងវិស័យអន្តោប្រវេសន៍ទេ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) ដែលបានត្រូវព្យាករណ៍ថានឹងក្លាយទៅជាប្រធានាធិបតីទី ៤៦ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានសន្យាថា នឹងបញ្ឈប់ការកសាងជញ្ជាំងព្រំដែននៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាមួយប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ ការណ៍នេះនាំឱ្យមានសំណួរអំពីអនាគតសមិទ្ធិដ៏សំខាន់នៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ដើម្បីបង្ក្រាបការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនៅព្រំដែនខាងត្បូងប្រទេស។
តាមរយៈសំឡេង ដែលត្រូវបានចែករំលែងតៗគ្នា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី លើកឡើងថា ប្រទេសចិន បានបង្កើតអគារថ្មីភ្លាមៗ សម្រាប់ដាក់អ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ តែកម្ពុជា មិនចាំបាច់ធ្វើដូច្នេះឡើយ ដោយយកសាលារៀន ធ្វើជាកន្លែងដាក់អ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩តែម្តង។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា៖«សាលរៀន ដែលយើងធ្វើកន្លងទៅ គឺស្អាតៗណាស់»។ សំឡេង ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានណែនាំឲ្យប្រើកម្លាំងទាំង៣ រួមមាន នគរបាល យោធា និង កងរាជអាវុធហត្ថ ឲ្យជួយកិច្ចការនេះ ហើយត្រូវប្រញាប់ការតភ្ជាប់ភ្លើងនិងប្រព័ន្ធទឹកទៅកាន់សាលារៀន ដែលត្រូវច្នៃជាកន្លែងដាក់អ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល អះអាងថា ការរៀបចំនេះ គឺជាការបម្រុងទុកជាមុន ជៀសវាងបញ្ហាគ្មានកន្លែងដាក់ ពេលរកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ កាន់តែច្រើន។ គិតត្រឹមយប់ថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជា រកឃើញមនុស្ស៨៤នាក់ហើយ ដែលឆ្លងកូវីដ-១៩៕	សម្តេចនាយកមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានផ្ញើសារតាមបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម ទៅកាន់ក្រុមការងារប្រឆាំងនឹងកូវីដ-១៩ ដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយមន្រ្តីពាក់ព័ន្ធ និងអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ដោយបង្គាប់ពួកគេ ឲ្យឆាប់រៀបចំចាត់ចែងសាលារៀនតាមខេត្ត ទៅជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកឆ្លងវីរុស-១៩កូវីដ-១៩ ជាបណ្តោះអាសន្ន។
មនុស្សជាច្រើនចូលចិត្តទីក្រុងញូយ៉ក ដោយសារតែភាពមមាញឹក ភាពរស់រវើកសោភ័ណភាពនិងឱកាសដែលមាននៅក្នុងទីក្រុងនេះ។ ទីក្រុងនេះ បានយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការកត់ត្រាអំពីព្រឹត្តិការណ៍នានា ហើយបានតម្កល់ទុកនៅក្នុងមន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉ក។ នៅក្នុងមន្ទីរនេះ មានទូដែកសុវត្ថិភាពចំណាស់ដ៏ធំមួយ ដែលមានកំណត់ត្រាដំបូងគេនៃការផ្តល់សញ្ជាតិជាលើកទីមួយនៅក្នុងទីក្រុងញូយ៉ក ដល់ជនអន្តោប្រវេសន្តទាំងស្រីទាំងប្រុស គ្រប់ជាតិសាសន៍ និងពណ៌សម្បុរ។ លោក Michael Lorenzini ជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្នែកប្រតិបត្តិការនៃមន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉ក។ លោកថ្លែងថា៖ «ពលរដ្ឋកាន់សាសនាជ្វីសមួយចំនួន បានដាក់ពាក្យសុំសញ្ជាតិ តែត្រូវបានបដិសេធ។ ពួកគេត្រូវបានប្រាប់ឲ្យដាក់ញ្ញត្តិ បើសិនជា ពួកគេគិតថា ការបដិសេធនោះ ជារឿងអយុត្តិធម៌។ ពួកគេបានដាក់ញ្ញត្តិ ហើយជាក់ស្តែង ពួកគេបានដាក់ញ្ញត្តិនោះរហូតទៅដល់ទីក្រុងAmsterdamវិញ។ នាយកនៃក្រុមហ៊ុន Dutch West India និយាយថា «ទេ បើពួកគេទៅទីនោះ ដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មហើយមានសញ្ជាតិនោះ ពួកគេគួរតែត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យក្លាយជាពលរដ្ឋមានសញ្ជាតិអាមេរិក»»។ មន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉កនេះ ទើបតែត្រូវបានស្ថាបនាឡើងកាលពី៤ទសវត្សរ៍មុននេះប៉ុណ្ណោះ ក៏ប៉ុន្តែ មន្ទីរនេះ បានបង្ហាញឲ្យឃើញថា វាជាមន្ទីរដែលខុសប្លែកពីគេ គ្មានទីក្រុងណាផ្សេងទៀតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនេះ មានមន្ទីរដូចនេះឡើយ។ នៅក្នុងបន្ទប់ងងឹត គេកំពុងផ្តិតហ្វីលរូបថតជាង៥លានរូប ដែលត្រូវបានថតតាំងពីមុនសម័យមានផែនទីឌីជីថលរបស់ក្រុមហ៊ុនGoogle ទៅទៀត។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ បានថតរូប គ្រប់អាគារទាំងអស់ដែលអាចយកពន្ធបាននៅក្នុងទីក្រុងញូយ៉ក។ រូបទាំងនោះរួមទាំងរូបអាគារអាប៉ាតឺម៉ង់មួយប្លុកៗ រូបអតីតអភិបាលក្រុងដែលបានទទួលមរណៈភាពហើយ គឺលោក Ed Koch កំពុងជិះរទេះភ្លើងក្រោមដី ហើយនឹងរូបនៅក្នុងអាប៉ាតឺម៉ង់របស់តារាភាពយន្ត គឺលោក Andy Warhol ផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានទៅដោយបណ្តុំផ្ទាំងរូបធំៗនៃរូបភាពឧក្រិដ្ឋកម្មដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងទីក្រុងញូយ៉កនោះផងដែរ។ លោក Matt Minor ជាអ្នកថតរូបបណ្ណាសារក្រុងនៃមន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉កនេះ។ លោកថ្លែងថា៖ «អ្វីដែលប្លែកជាងគេដែលខ្ញុំត្រូវថតនោះ គឺរូបវ៉ាលីសមួយដែលវាជាវត្ថុមួយពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងជុំនុំជម្រះក្តីសម្លាប់ក្រុមអ្នកលេងម៉ាហ្វៀនៅក្នុងទសវត្សរ៍១៩២០ ដែលនៅក្នុងវ៉ាលីសនោះ មានកម្រាលពូកប្រឡាក់ដោយឈាម នៅពេលដែលគេយកសាកសពទៅបោះបង់ចោល»។ ក៏ប៉ុន្តែ សម្រាប់លោក Kenneth Cobb ដែលជាមន្ត្រីទទួលបន្ទុកខាងកំណត់ត្រានៃមន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉កនេះ ឯកសារសំណុំរឿងក្តីឧក្រិដ្ឋកម្មរាប់លាន គឺមិនមែនគ្រាន់តែជាក្រដាសសាមញ្ញនោះទេ វាគឺជារឿងរ៉ាវ ប្រវត្តិរបស់គ្រួសារ និងសោកនាដកម្មរបស់មនុស្សពិតៗ ហើយវាក៏ផ្ទុកទៅដោយប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ។ លោក Kenneth Cobb ថ្លែងថា៖ «លោក Mosses Rossen ត្រូវបានកាត់ទោសដោយសារ លោកបានរៀបការជាមួយមនុស្សស្រីផ្សេងក្នុងគ្រាដែលលោកនៅរៀបការជាមួយប្រពន្ធមុន។ ក្រោយមកយើងដឹងថា មនុស្សគ្រប់គ្នាក្នុងរឿងនោះ ជាជនជាតិរុស្ស៊ី»។ នៅក្នុងមន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉កនេះ មានលិខិតឆ្លើយឆ្លងគ្នារវាងអភិបាលក្រុង លិខិតកំណើត ឯកសារពាណិជ្ជកម្ម ករណីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការស្វែងរកមនុស្សដែលបាត់ខ្លួននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ហើយនឹងសូម្បីតែរឿងអាថ៌កំបាំង ដែលមានចំណងជើងថា «Bodies in Transit» ដែលត្រូវបានប្រមូលផ្តុំឡើងតាំងពី ១៦០ ឆ្នាំមុន។ ការចាប់ផ្តើមប្រមូលផ្តុំវត្ថុទាំងនេះ ធ្វើឡើងនៅពេលដែលពួកគេត្រូវស្វែងរកការដឹកជញ្ជូនសាកសពក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ ដើម្បីកំចាត់មេរោគមិនឲ្យរីករាលដាលនៅក្នុងទីក្រុង។ មន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉កនេះ មានព័ត៌មាន និងឯកសារដែលអាចប្រាប់អំពីទីក្រុងញូយ៉ក បានច្រើនជាង មនុស្សណាម្នាក់ប្រាប់បានទៅទៀត។ លោក Kenneth Cobb បានថ្លែងបន្តថា៖ «នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា នៅឆ្នាំ១៨៦៥។ ឈ្មោះរបស់មនុស្សស្លាប់ គឺលោក Abraham Lincoln។ អាយុ ៥៦ ឆ្នាំ និង២ខែ។ ទីកន្លែងស្លាប់ នៅក្នុងរដ្ឋធានី វ៉ាស៊ីនតោន។ នៅក្នុងក្រឡោននេះ សរសេរថា លោកស្លាប់ដោយសារជម្ងឺ ក៏ប៉ុន្តែ ជាក់ស្តែង ការស្លាប់របស់លោក គឺដោយសារគេបាញ់សម្លាប់។ បញ្ជីឈ្មោះមរណភាពនេះ គឺដូចគ្នាទាំងអស់ មិនថាអ្នកនោះជា ទាហ៊ាន ឬ ក៏ប្រធានាធិបតីនោះទេ នឹងដាក់ឈ្មោះនៅទីនេះ ដូចៗគ្នា»។ មន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉កនេះ បើកជូនសាធារណៈជន។ អ្នកណាក៏អាចមកទីនេះមើលបានដែរថាតើមានរបស់ច្រើនប៉ុណ្ណា និងក្នុងគ្រាតែមួយក៏អាចឃើញផងដែរថា ទីក្រុងញូយ៉ក ក៏មិនបានផ្លាស់ប្តូរច្រើនប៉ុន្មានដែរ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសតវត្សរ៍មកនេះ។ លោក Kenneth Cobb បានថ្លែងទៀតថា៖ «មនុស្ស គឺអ៊ីចឹងហើយ គ្មានអ្វីផ្លាស់ប្តូរទេ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	បូរីញូវយ៉ក ៖ មនុស្សរាប់លាននាក់បានមកទីក្រុងញូយ៉ក ដើម្បីស្វែងរកជីវិតដែលល្អប្រសើរជាងមុន ហើយទីក្រុងនេះបានសន្សំទុកដោយយកចិត្តទុកដាក់នូវព័ត៌មានដែលមានប្រយោជន៍នានាជាច្រើន។ មន្ទីរកំណត់ត្រានិងសេវាកម្មព័ត៌មាននៃទីក្រុងញូយ៉ក មានអ្វីៗជាច្រើនចាប់តាំងពីវីដេអូ រូបភាព ម៉ាស៊ីនពិនិត្យលិខិតឆ្លងដែន រូបថតអគារនានា រហូតដល់លិខិតឆ្លើយឆ្លងគ្នារបស់អភិបាលក្រុង និងលិខិតមរណភាពរបស់បុគ្គលល្បីឈ្មោះជាដើម។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក Scott Berrier នាយកទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍ក្រសួងការពារជាតិ ថ្លែងថា នៅពេលនិយាយដល់ប្រទេសចិន អ្នកវិភាគផ្នែកស៊ើបការណ៍របស់លោកមានការប្ដេជ្ញាចិត្តថា ពួកគេនឹងវិភាគឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ដោយសារតែយោធាប្រជាមានិតចិនមានការរីកលូតលាស់លើគ្រប់ទិដ្ឋភាព យើងបានឃ្លាំមើលលើបញ្ហានេះដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់អស់រយៈពេល ៥ ឬ ៦ ឆ្នាំមកហើយ»។ លោក Berrier និង មន្ត្រីស៊ើបការណ៍ដទៃទៀត បានសារភាពថា មានភាពចាំបាច់ណាស់ក្នុងការពិចារណាទៅលើសំនួរពាក់ព័ន្ធនឹង«ឆន្ទៈប្រយុទ្ធរបស់ចិន»។ ទោះបីជាមានកិច្ចប្រឹងប្រែងធ្វើទំនើបកម្មយ៉ាងណាក៏ដោយ យោធាចិនមិនបានប្រលូកក្នុងការប្រយុទ្ធផ្ទាល់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ មក។ ប៉ុន្តែ បើយោងតាមភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សហរដ្ឋអាម៉េរិក យោធាចិនត្រូវបានដាក់បទបញ្ជាឲ្យត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីវាយយកកោះតៃវ៉ាន់ លឿនបំផុតនៅដើមឆ្នាំ២០២៥៕	ការវាយតម្លៃខុសមួយចំនួនបានធ្វើឲ្យអ្នកតាក់តែងច្បាប់អាម៉េរិកកាំង មានការខឹងសម្បា និងវង្វេងវង្វាន់។ កំហុសទាំងនោះរួមមាន ការវិភាគថា កងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានអាចប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមតាលីបានក្នុងរយៈពេលជាច្រើនខែ និងការយល់ថា ប្រទេសអ៊ុយក្រែនមុខជាធ្លាក់ចូលទៅក្នុងដៃរបស់រុស្ស៊ី។
ទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ហូឡង់ MIVD កាលពីខែមុន បានលើកឡើងថា ក្រុមឈ្លបយក ការណ៍តាមអ៊ីនធឺណិតដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋចិន បានចូលក្នុងបណ្តាញយោធាហូឡង់កាលពីឆ្នាំមុន ដោយហៅថាជាផ្នែកមួយនៃនិន្នាការចារកម្មនយោបាយចិនប្រឆាំងនឹងហូឡង់ និងព្រមទាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ នេះជាលើកទីមួយ ដែលហូឡង់ បានចោទចិន ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្នែកសន្តិសុខនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។ ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនៅទីក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលហូឡង់ លោក Mark Rutte បានអះអាងថា លោកបានលើកឡើងពីប្រធានបទចារកម្មទៅជជែកជាមួយលោកស៊ី ជិនភីង ប្រធានាធិបតីចិន។ «ពិតណាស់ យើងបានជជែកពីប្រធានបទទាំងអស់ រួមទាំងចារកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត»។ លោក Rutte បានបញ្ជាក់បែបនេះ ទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន បន្ទាប់ពីកិច្ចពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំចិន។ ការលើកឡើងរបស់មេដឹកនាំហូឡង់ ធ្វើឡើងស្របពេលប្រទេសលោកខាងលិចជាច្រើន បានចោទចិនជាច្រើនករណីពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើចារកម្ម និងការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិត។ ក្រៅពីប្រធានបទខាងលើ មេដឹកនាំហូឡង់ បានជំរុញជាថ្មីឱ្យចិនដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ី ដើម្បីបញ្ឈប់សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនផងដែរ។ ជុំវិញប្រធានបទបន្ទះឈីប លោកប្រធានាធិបតីចិន បានថ្លែងថា ប្រជាជនចិន មានសិទ្ធិទទួលបានការអភិវឌ្ឍដោយស្របច្បាប់ ហើយគ្មានអ្វីអាចបញ្ឈប់ចិនមិនឱ្យអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្រ្តបានទេ។ ការបញ្ជាក់របស់មេដឹកនាំចិនបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលហូឡង់ បានដាក់អាជ្ញាប័ណ្ណក្នុងការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យាផលិតបន្ទះឈីបទៅចិន៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីហូឡង់ លោក Mark Rutte នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ដោយលោកបានលើកឡើងពីប្រធានបទដ៏សំខាន់ពាក់ព័ន្ធចារកម្មតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន និងបច្ចេកវិទ្យា ក៏ត្រូវបានមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរជជែកផងដែរ។
ម្ដងនេះ HMD GLOBAL បានផលិតស្មាតហ្វូននេះឡើង ដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងមែនទែន ដោយ Nokia 4.2 ដោយបានរចនាឡើងជាមួយរូបរាងស្លីមយ៉ាងស្រស់ស្អាត ដែល ទម្ងន់ ១៦១ ក្រាម។ HMD GLOBAL បានរចនាផ្នែកខាងក្រោយ របស់ទូរសព្ទ Nokia 4.2 ដោយមានកាមេរ៉ា ២គ្រាប់ នៅខាងក្រោយជាមួយនឹង Flash មួយគ្រាប់ អមជាមួយ logo របស់ Nokia នៅចំកណ្ដាលទូរសព្ទផ្នែកខាងក្រាយយ៉ាងស្រស់ស្អាត។ ផ្នែកខាងស្ដាំ ភ្ជាប់មកជាមួយប៊ូតុងសំឡេង និងប៊ូតុងចាក់សោរ។ លើសពីនេះ Nokia 4.2 បានបំពាក់ប៊ូតុងជំនួយការ Google Assistant នៅផ្នែកខាងឆ្វេងរបស់វា។ ផ្នែកខាងមុខរបស់ទូរសព្ទដែលមានតម្លៃក្រោម ២០០ ដុល្លារនេះ បានបំពាក់មកជាមួយនឹងអេក្រង់ IPS LCD ដែលមានទំហំ 5.71 អ៊ីង កម្រិតបង្ហាញរូបភាព 720 x 1520 pixels ជាមួយដង់ស៊ីតេ 295 ppi។ ទូរសព្ទដែលមានអេក្រង់បែបដំណក់ទឹកមួយនេះ ប្រតិបតិ្តការដោយប្រព័ន្ធ Android 9.0 (Pie) ជាមួយបន្ទះឈីប Qualcomm SDM439 Snapdragon, CPU Octa-core និង GPU Adreno 505។ ទូរសព្ទនេះ មាន RAM 3GB និងអង្គផ្ទុកទិន្ន័យ 32GB និងបំពាក់នូវថាមពលថ្ម 3000mAH។ Nokia 4.2 បានបំពាក់ជាមួយកាមេរ៉ាភ្លោះផ្នែកខាងក្រោយ ដោយមួយគ្រាប់មានទំហំ 13 MP និងកម្រិត f/2.2 និងមួយគ្រាប់ទៀត 2 MP និងកម្រិត f/1/3 អាចថតវីដេអូ 1080p@30fps។ កាមេរ៉ាផ្នែកខាងមុខទំហំ 8 MP កម្រិត f/2.0៕ Nokia Smartphone ធ្វើអោយឲ្យកាន់តែប្រសើឡើង! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នេះជាដំណឹងដ៏ល្អ សម្រាប់ប្រិយមិត្តរបស់ Nokia ទាំងអស់។ ថ្ងៃនេះម៉ូឌែលថ្មីមួយទៀត របស់ក្រុមហ៊ុន Nokia បានចូលមកដល់ទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជាហើយ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យ រីឯតម្លៃសមរម្យមែនទែន។ ម៉ូឌែលថ្មី ដែលត្រៀមខ្លួនចូលទីផ្សារកម្ពុជានេះ គឺ Nokia 4.2 ដែលមានតម្លៃត្រឹមតែ ១៦៩ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ នៅកម្ពុជា ភ្ជាប់មកជាមួយនឹងកាដូកូនកង្ហារ Cute Cute ស្របពេលអាកាសធាតុកំពុងកើនឡើងកម្ដៅខ្លាំង។ ការថែមជូននេះ ផ្តល់ជូនរហូតអស់ពីស្ដុក។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ត្រូវបានប្រកាសឲ្យប្រើប្រាស់ ក្រោយពីបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះហើយ ដែលបានបើកផ្លូវឲ្យប្រទេសកម្ពុជា មានការបោះឆ្នោតសាកលជាលើកទីមួយ ដើម្បីជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ និងដើម្បីបង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាល រួមទាំងស្ថាប័ជាតិនានា។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា មាន១៧ជំពួក និង១៦០មាត្រា។ ជំពួកទាំង១៧នោះ ចែងអំពីអធិបតេយ្យ, ព្រះមហាក្សត្រ, សិទ្ធិ និងករណីយកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ, របបនយោបាយ , សេដ្ឋកិច្ច, អប់រំ វប្បធម៌ និងសង្គមកិច្ច, រដ្ឋសភា, ព្រឹទ្ធសភា, សមាជរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភា, រាជរដ្ឋាភិបាល, អំណាចតុលាការ, ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ, ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល , សមាជជាតិ, ការអនុភាព ការសើរើ និងវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ, និងអន្តរប្បញ្ញត្តិ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា មានលក្ខណប្លែកពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃបណ្តាប្រទេសនានាលើពិភពលោក នៅត្រង់ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា នៅមាន «រដ្ឋធម្មនុញ្ញបន្ថែម» មួយទៀត។ ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញបន្ថែមនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ២០០៤ ដើម្បីដោះស្រាយការជាប់គាំងនយោបាយ។ មាត្រា១នៃច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញបន្លែម បានចែងថា៖«ច្បាប់នេះមានគោលដៅធានាក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈនូវដំណើរការល្អប្រសើរនៃស្ថាប័នជាតិ ដោយគោរពទៅតាមគោការណ៍ជាមូលដ្ឋាននៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស សមស្របតាមតំរូវការនៃភាពចាំបាច់»៕	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា កាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ ព្រះមហាក្សត្រ បានឡាយព្រះហស្តប្រកាសឲ្យប្រើប្រាស់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលជាច្បាប់កំពូលរបស់កម្ពុជា។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ដែលមានអាយុកាល២៧ឆ្នាំមកហើយនោះ ត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មរហូតដល់ទៅ៩លើក។
ប្រទេសជាច្រើនដូចជាអេស្ប៉ាញ អាល្លឺម៉ង់ ហុងគ្រីជាដើម បានបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតជាបណ្តើរៗហើយ ខណះប្រទេសមួយចំនួនទៀត ត្រៀមបន្ធូរបន្ថយចំណាត់បិទខ្ទប់ប្រទេស។ ការបន្ធូរបន្ថយនេះ ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីស្ថានភាពជំងឺរលាកសួតប្រភេទថ្មីនេះ បានធូរស្រាល ចំណែកករណីឆ្លងនៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗក៏មានការធ្លាក់ចុះបណ្ដើរៗ។ ជាមួយនឹងការបន្ធូរបន្ថយការឹតត្បិត ប្រទេសទាំងនោះ បានបង្កើត App តាមដានអ្នកជំងឺ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ (contact-tracking apps) ឲ្យប្រជាជនរបស់ខ្លួនប្រើប្រាស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ការករណីឆ្លងនៃកូរ៉ូណាវីរុស។ ប៉ុន្តែអង្គការសុខភាពពិភពលោក លើកឡើងថា វិធីសាស្ត្របុរាណ នៅតែសំខាន់។ នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក Michael Ryan បានលើកឡើងថា បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា មិនអាចជំនួសវិធីសាស្ត្រមូលដ្ឋានបែបចាស់ ក្នុងការពារ និងបង្ការ COVID-19 បានទេ។ បើតាមប្រធានប្រតិបត្តិ WHO រូបនេះ App តាមដានអ្នកជំងឺ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ គ្រាន់តែជួយសម្រួលឲ្យប្រជាជនដឹងថា ខ្លួនមានការទាក់ទងជាមួយអ្នកជំងឺ និងអាចដាក់ចត្តាឡីស័កខ្លួនឯងបាន។ ផ្ទុយទៅវិញ វិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់ចាស់ៗដូចជា ការតាមដាន ការស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធ ការធ្វើតេស្ត ការដាក់ដាច់ដោយឡែក និងចត្តាឡីស័កជាដើម នៅតែត្រូវការ។ នេះបានន័យថា បើទោះបីជាមាន App តាមដានអ្នកជំងឺ COVID-19 ក៏ដោយ ក៏មិនត្រូវបោះបង់វិធីសាស្ត្របុរាណដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក Ryan ក៏បានសរសើរពីវិធីសាស្ត្ររបស់កូរ៉េខាងត្បូង និងសិង្ហបុរីផងដែរ ក្នុងការស្រាវជ្រាវស្វែងរកអ្នកឆ្លង COVID-19 ។ ដោយឡែកអគ្គនាយក WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានទទូចឲ្យប្រទេសទាំងអស់ រួមសាមគ្គីគ្នាផងដែរ ដើម្បីទប់ស្កាត់COVID-19 ខណៈប្រទេសមហាអំណាចដូចជាចិន អាមេរិកកំពុងឈ្លោះប្រកែកគ្នា ជុំវិញប្រភពនៃ COVID-19 ។ លោក Tedros ក៏បានសរសើរមេដឹកនាំពិភពលោក ដែលបានសន្យាផ្តល់ប្រាក់ប្រមាណ ៨ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកវ៉ាក់សាំងប្រយុទ្ធប្រឆាំងCOVID-19។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពេលនេះពិភពលោកមានករណីCOVID-19 សរុបចំនួនជាង ៣,៦៤លានករណី អ្នកស្លាប់ចំនួន ២៥ម៉ឺននាក់ និងអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួនជាង ១,១៩លាននាក់៕	កម្មវិធី (Application ឬ App) តាមដានអ្នកជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) និងអ្នកពាក់ព័ន្ធជាមួយអ្នកជំងឺ មិនអាចជំនួសវិធីសាស្ត្រការពារបែបចាស់ៗ ក្នុងការបង្ការ និងទប់ស្កាត់ជំងឺឆ្លងសកលនេះបានទេ។ អ្នកជំនាញអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានលើកឡើងបែបនេះ នាថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ខណៈពេលប្រទេសជាច្រើន បានប្រើប្រាស់កម្មវិធីនានាដើម្បីតាមដានករណី COVID-19 ។
ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាខេត្តស្វាយរៀង កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ លោក ហ៊ុន ម៉ានី តំណាងរាស្រ្តពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានចោទសួរថា៖« តើមានពេលលំបាកណាមួយ ដែលគ្មានវត្តមានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា?» លោកតំណាងរាស្រ្ត ដាក់សំណួរបែបនេះ ព្រោះចង់រំលឹក និងបង្ហាញពីសមត្ថភាពដឹកនាំ ក៏ដូចជាការគ្រប់គ្រងរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ពីមួយដំណាក់កាលទៅមួយដំណាក់កាល។ រូបភាពពីក្រុមការងារលោក ហ៊ុន ម៉ានី បន្ទាប់ពីចោទសួរសំណួរខាងលើរួចហើយ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា លើកឡើងដូច្នេះថា៖«អ្នករំដោះប្រជាជនចេញពីរបបកាប់សម្លាប់ខ្មែរក្រហមឲ្យមានជីវិតទី២ គឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ការចរចាស្វែងរកសន្តិភាព ក៏គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ការនាំមកនូវសន្តិភាពពេញលេញក៏គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា»។ ជាងនេះទៅទៀត លោក ហ៊ុន ម៉ានី រំលឹកបន្ថែមពីសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងស្ថានការពេលមានជម្លោះឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង ការគ្រប់គ្រងជំងឺកូវីដ-១៩ និងការចាក់វ៉ាក់សាំងជូនប្រជាជន។ លោក បញ្ជាក់ថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានឆន្ទៈ និងការប្តេជ្ញាចិត្ត ចំពោះការការពារផលប្រយោជន៍ប្រជាជន៕	«តើមានពេលលំបាកណាមួយដែលគ្មានវត្តមានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា?» នេះជាសំណួរ ដែលលោកតំណាងរាស្រ្ត ហ៊ុន ម៉ានី បានសួរទៅសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងខេត្តស្វាយរៀង។
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានលើកឡើងក្នុងសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍សិក្សា «ផែនការមេភស្តុភារកម្មនៅកម្ពុជា» ថា គម្រោងភស្ដុភារកម្មទាំង២៥គម្រោង ដែលមានតម្លៃ១៩ ពាន់លានដុល្លារនេះ សម្រាប់អនុវត្ដក្នុងរយៈពេលខ្លី រយៈពេលមធ្យម និងរយៈពេលវែង ។ គម្រោងទាំងនេះ ផ្ដោតលើការសាងសង់ និងការធ្វើទំនើបកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក ផ្លូវដែក និងការសាងសង់កំពង់ផែកុងទីន័រនៅខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងវិស័យដឹកជញ្ជូនក្នុងស្រុក និងត្រៀមខ្លូនបម្រើការដឹកជញ្ជូនឆ្លងប្រទេសក្នុងតំបន់ផងដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណៈការរូបនេះ បាននិយាយថា៖« ផែនការទាំងនេះ រួមមានការពង្រីកផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីភ្នំពេញទៅខេត្ដបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ និងប៉ោយប៉ែតដោយពង្រីកពី២គន្លង ទៅ៤គន្លង ដែលផ្លូវនេះគឺជាផ្លូវអាស៊ានភ្ជាប់ពីប្រទេសចិនដល់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ កម្ពុជា ហើយបន្ដភ្ជាប់ទៅកាន់ផ្លូវជាតិលេខ១ ដល់បាវិត និងភ្ជាប់ជាមួយនឹងប្រទេសវៀតណាម ដែលជាផ្លូវអាស៊ានលេខ១»។ តាមការសិក្សាគម្រោងផែនការមេភស្ដុភារកម្មនៅកម្ពុជានេះគឺមានរយៈ ពេល៧ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨-២០២៥ ដែលគ្រោងនឹងចំណាយថវិកាប្រមាណជាង១៩ពាន់លានដុល្លារ ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្ដិការអន្ដរជាតិជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា(JICA) និង ធនាគាពិភពលោក (World Bank) ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលគ្រោងនឹងចំណាយថវិកាប្រមាណជាង១៩ ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់កសាង និងកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកសាងផ្លូវល្បឿនលឿន ព្រមទាំងការតភ្ជាប់ទៅកាន់ប្រទេសក្នុងតំបន់។
លោក ចេង ខេង ប្រធានក្រុមហ៊ុន CPL ឲ្យដឹងថា ការទិញលក់ដីធ្លី នឹងដំណើរការជាធម្មតា ដូចឆ្នាំ២០១៧ ដែរ ហើយតម្លៃដីនឹងមិនធ្លាក់ចុះនោះទេក្នុងឆ្នាំ២០១៨ នេះ។ លោកបន្ថែមដូច្នេះទៀតថា៖«ខ្ញុំជឿជាក់គម្រោងមួយចំនួន ជាអាទិ៍ Golden ៤២ នឹងចាប់ផ្ដើមសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ហើយនេះ គឺជាសញ្ញាល្អសម្រាប់ទីផ្សារអចលនទ្រព្យ»។ ទាក់ទងការបារម្ភពីវិស័យនេះ អំឡុងការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ លោក ចេង ខេង លើកឡើងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំជឿជាក់ថា ការណែនាំយ៉ាងត្រឹមត្រូវពីអ្នកជំនាញ នឹងធានាមិនឲ្យវិនិយោគិន រងឥទ្ធិពលណាមួយឡើយ បើទោះបីជាមានការបោះឆ្នោត ឬគ្មាន ក៏ដោយ»។ តែចំពោះ លោក គីម ហ៊ាង ប្រធានសមាគមភ្នាក់ងារ និងអ្នកវាយតម្លៃអចលនទ្រព្យកម្ពុជា (CVEA) វិញ សកម្មភាពទិញលក់អចលនទ្រព្យ នឹងថយចុះ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៧។ «ខ្ញុំផ្ដល់យោបល់ថា អ្នកដែលមានសាច់ប្រាក់ច្រើន គួរតែទិញអចលនទ្រព្យក្នុងឆ្នាំនេះ ខណៈអចលនវត្ថុជាច្រើននឹងដាក់លក់។ មានន័យថា ការផ្គត់ផ្គង់កាន់តែច្រើន ជាមួយនឹងតម្លៃកាន់តែថោក ដែលអ្នកទិញអាចចាប់យកអត្ថប្រយោជន៍»។ នេះជាការថ្លែងរបស់អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Khmer Realestate រូបនេះ មុននឹងលោកបន្ថែមថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យអំឡុងពីរបីឆ្នាំមុន ផ្ទុយពីឆ្នាំនេះ ដែលមានតម្រូវការខ្ពស់ហើយបានរុញតម្លៃឲ្យឡើង។ លោក គីម ហ៊ាង បន្តថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យនឹងមានកំណើនម្ដងទៀត នៅឆ្នាំ២០២០ ដោយលោកជឿជាក់ថា នយោបាយនឹងបន្តមានស្ថិរភាព និងមិនជះឥទ្ធិពលដល់វិស័យនេះឡើយ។ លោកអះអាងថា អ្នកទិញអចលនទ្រព្យក្នុងឆ្នាំ២០១៨ នេះ នឹងទទួលផលចំណេញក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំខាងមុខ តែលោកបានរម្លឹកថាគួរចៀសវាងការខ្ចីលុយធនាគារ យកទៅវិនិយោគក្នុងវិស័យនេះ។ ចំណែកលោក សៀ ឫទ្ធី ប្រធានក្រុមហ៊ុន WorldBridge group មានប្រសាសន៍ថា ទំនងជាមានការបង្អាក់មួយចំនួនរបស់អ្នកទិញ ព្រោះជាទម្លាប់របស់ពលរដ្ឋកម្ពុជាក្នុងការទិញអចលនទ្រព្យ ពេលមានការបោះឆ្នោតជាតិចូលមកដល់។ ទោះបីលោក សៀ ឫទ្ធី ជឿជាក់ថា ការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ នឹងមិនជះឥទ្ធិពលអ្វីដល់ទីផ្សារវិស័យមួយនេះ តែលោកលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ប៉ុន្តែពលរដ្ឋនឹងនៅតែរង់ចាំមើលពីអ្វីដែលកើតឡើងចំពោះទីផ្សារមួយនេះ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោត ពលរដ្ឋនឹងមានសុទិដ្ឋិនិយមក្នុងការទិញអចលនវត្ថុជាសារថ្មី»។ មួយវិញទៀត លោក សៀ ឫទ្ធី សង្កេតឃើញថា អ្នកវិនិយោគចិន ដែលបោះទុនយ៉ាងច្រើនក្នុងវិស័យនេះនៅកម្ពុជា ជាធម្មតា មិនព្រួយបារម្ភពីការបោះឆ្នោត នោះទេ ដែលធ្វើឲ្យលោកជឿជាក់ថាសកម្មភាពបោះទុនរបស់ចិនក្នុងវិស័យនេះនឹងនៅតែបន្ត។ ការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញខាងលើនេះ ត្រូវបានស្រង់សំដីដោយគេហទំព័រ https://www.realestate.com.kh/news/ កាលពីចុងខែកុម្ភៈ៕	ភ្នំពេញ៖ តើទីផ្សារអចលនទ្រព្យក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ ជាពិសេសជាឆ្នាំបោះឆ្នោតផងនោះ នឹងដំណើរការយ៉ាងម្ដេច? អ្នកប្រកបរបរក្នុងវិស័យនេះដ៏លេចធ្លោ បានបង្ហាញការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន ដែលឆ្លើយតបនឹងសំនួរមួយនេះ។
នាកិច្ចសន្ទនាខ្លីមួយតាមរយៈទូរសព្ទ លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង និងសមភាគីភាគីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានសន្យាជាមួយគ្នាក្នុងជំរុញកិច្ចប្រឹងប្រែងទ្វេភាគី តំបន់ និងសកលដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺ Covid1-19 ដែលភាគីទាំងពីរចាត់ទុកជាផ្នែកមួយបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិក្នុងគោលដៅលើកស្ទួយវិស័យសុខភាព និងសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Inquirer net។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង បានអះអាងថា ចិនមានការប្តេជ្ញាមុតមាំទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងការផលិត និងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងឲ្យក្លាយជារបស់ប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រជាជនសកលសាធារណៈ។ លោក សន្យានៅពេលដែលវ៉ាក់សាំងផ្លូវការត្រូវបានផលិត ផលិតផលនេះ ត្រូវតែជាផលិតផល ដែលទទួលបានពីគ្រប់ភាគី។ ខណៈចាត់ទុកហ្វីលីពីនជាអ្នកខាងល្អរបស់ខ្លួន ប្រមុខដឹកនាំកំពូលរបស់ចិនរូបនេះ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា នៅពេលដែលវ៉ាក់សាំងផ្លូវការ ត្រូវបានបង្កើត ហ្វីលីពីន គឺជាដៃគូអាទិភាពមួយសម្រាប់ចិន ក្នុងការទទួលបានដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់។ លោក ស៊ី ក៏បានរម្លឹក និងអគុណហ្វីលីពីន ក្នុងការជួយគាំទ្រចិនតាមរយៈអំណោយសុឆន្ទៈ អំឡុងពេលចិនកំពុងជួបវិបត្តិរីករាលខ្លាំងនៃជំងឺ Covid-19 ក្នុងក្រុងវូហាន។ ជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តលើបញ្ហាជំងឺ Covid-19 តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសចិន ក្នុងកិច្ចសន្ទនា ដែលក្រុងម៉ានីលចាត់ទុកជាកិច្ចសន្ទនាបើកចំហ និងផ្លែផ្កានោះ ប្រមុខដឹកនាំកំពូលហ្វីលីពីន ក៏បាសន្យាធ្វើជាដៃគូមិនប្រែប្រួលរបស់ចិន ហើយនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋខាងក្រៅបំពានហ្វីលីពីន ក្នុងផលប្រយោជន៍បង្កើតសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងចិនបានឡើយ៕	មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលកំពូលចិន និងហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃ១១ មិថុនាកន្លងទៅ បានអះអាងជាថ្មីពីការបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទេ្វភាគីយ៉ាងមុតមាំ និងមិនប្រែប្រួល ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ភាគីទាំងពីរ នឹងនៅតែចាត់ទុកគ្នា ជាដៃគូល្អ អ្នកជិតខាងល្អ និងជាដៃគូអាទិភាពជាពិសេសនោះនៅពេលជួបវិបត្តិវីរុសរាតត្បាត Covid-19 តែម្តង ។
ព័ត៌មានពិស្ដារ សូមអានបទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ជាមួយអ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា ដូចតទៅ៖ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ អ្នកស្រី វ៉ាន់ថា តើលោកស្រីអាចរៀបរាប់ពីប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួនខ្លះៗ និងដើមចមនៃការបង្កើត Color silk បានដែរឬទេ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ ខ្ញុំជាស្ថាបនិក Color Silk ជាអង្គការស្រុក បង្កើតឡើង២០០៩ ក្នុង គោលដៅផ្តល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញសូត្រ ដល់ស្រ្តីក្នុងសហគមន៍ និងជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍ ធានានូវស្ថិរភាពទីផ្សាររបស់តម្បាញសូត្រ ដែលគោលដៅយើងនាំចេញផលិតផលតម្បាញសូត្រនេះ ទៅទីផ្សារអន្ដរជាតិ។ ស្រ្តីម្នាក់កំពុងត្បាញសូត្រនៅមជ្ឈមណ្ឌលតម្បាញសូត្រខ្មែរនាស្រុកបន្ទាយស្រីនាថ្ងៃទី១១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ ដើមឡើយហេតុអ្វីអ្នកស្រី ចាប់អារម្មណ៍ជាមួយតម្បាញសូត្រនេះ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ តាមពិតខ្ញុំជាអ្នកខេត្តតាកែវ គ្រួសារជាអ្នកតម្បាញ ខ្ញុំយល់ពីការងារនេះ។ នៅក្នុងសហគមន៍ ដូចម្ដាយខ្ញុំគាត់ចេះត្បាញ។ ក្នុងសហគមន៍ជាទូទៅ ស្រ្តីក្រៅពីការងារស្រែចម្ការ គឺគាត់មានការងារតម្បាញតែមួយគត់ ដែលអាចឱ្យគាត់រកប្រាក់ចំណូលបាន ហើយជាការងារជាប់លាប់ទៀត ដែលគាត់អាចចិញ្ចឹមមួយគ្រួសារបាន តាមរយៈការងារ តម្បាញនេះ។ អ៊ីចឹងក្រោយមកគំនិតនៅក្នុង ការផ្តួចផ្តើមតម្បាញសូត្រនេះឡើងទូទៅ គឺវាកើតចេញពីការត្រឡប់ទៅវិញ។ មានន័យថា តាមពិតម្ដាយខ្ញុំ គាត់អត់គាំទ្រលើការងារនេះទេ។ ខ្ញុំចេញពីសហគមន៍មក ចេញពីភូមិមក គឺម្ដាយខ្ញុំគាត់មិនមានបំណងឱ្យ ខ្ញុំត្រឡប់ទៅវិញទេ ហើយធ្វើការងារតម្បាញដូចពួកគាត់ទេ។ អ៊ីចឹងគាត់បញ្ជូនខ្ញុំឱ្យមករៀននៅភ្នំពេញ បានចប់កម្រិតដល់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ហើយមានការងារនៅភ្នំពេញ ប៉ុន្តែយើងធ្វើការងារបានច្រើនឆ្នាំនៅក្នុងវិស័យឯកជន តែនៅឆ្នាំ២០០៩ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមអនុវត្តន៍គម្រោងនេះឡើងវិញ។ ហើយគម្រោង នៃការផ្តួចផ្តើមអាជីវកម្មតម្បាញសូត្រនេះឡើង គឺវាចេញពីគម្រោងប្រកួតប្រជែងអាជីវកម្ម Business Plan គេហៅថាគម្រោងអាជីវកម្មកាលពីឆ្នាំ ២០០៨។ ឆ្នាំ ២០០៨ ខ្ញុំបានចូលរួមក្នុងការប្រកួតប្រជែងគម្រោងអាជីវកម្មមួយដែលមានគំនិតលើកតម្កើងវិស័យតម្បាញសូត្រខ្មែរ។ ពេលនោះគ្រាន់តែជាគំនិតទេ ដើម្បីដាក់ចូលរួមប្រកួតជាមួយគេ។ គ្រាន់តែជាគំនិត និងមិនធ្លាប់ថាធ្វើវាឡើងវិញទេ តែពេលធ្វើទៅគម្រោងយើងត្រូវបានជ្រើសរើស Top 10 ជាគំនិតអាជីវកម្មដែលល្អ ដែលមាន Impact ខ្លាំងសម្រាប់ជួយសហគមន៍។ អ៊ីចឹងខ្ញុំក៏បានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលទាក់ទងទៅនឹងការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មរហូតដល់៣ខែ ពីអ្នកជំនាញ។ ហើយក្រោយមកទាក់ទងនឹងស្ថានភាពជាក់ស្ដែងនៅក្នុងសង្គមលើវិស័យតម្បាញសូត្រខ្មែរ កាលណោះរងផលអវិជ្ជមានខ្លាំងពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ទៅដល់ស្រុកភូមិឃើញថាស្រ្តីចាប់ផ្តើម ចំណាកស្រុកទៅក្រៅប្រទេស ភាគច្រើនទៅថៃ។ ហើយពួកគេឈប់ត្បាញ គឺស្ងាត់នៅក្នុងភូមិដែលធ្លាប់មានអ្នកត្បាញច្រើន។ គាត់ចាប់ផ្តើមបញ្ឈប់ការងារនេះ ដោយសារទីផ្សារក្នុងស្រុកអត់មាន ព្រោះអីផលិតផលរបស់ពួកគាត់គឺ១០០ភាគរយ លក់ឱ្យឈ្មួញក្នុងស្រុក។ អ៊ីចឹងពេលវិបត្តិចូលមកក្រិប វត្ថុធាតុដើមក៏ថ្លៃ ទីផ្សារក្នុងស្រុកលែងមាន គឺគាត់លែងធ្វើហើយ។ ខ្ញុំមើលឃើញថា ទីផ្សារបានបិទហើយ។ ចាប់ផ្តើមឃើញហានិភ័យរបស់ស្រ្តីចាប់ផ្តើមចំណាកស្រុក។ អ៊ីចឹងជួនពេលយើងមានគំនិតស្រាប់ យើងចង់អភិវឌ្ឍន៍វាដើម្បីឱ្យវាថ្មីឡើងសម្រាប់ការងារតម្បាញនេះ។ ជាគំនិតគម្រោងខ្ញុំ គឺចង់ធ្វើឱ្យផលិតផលតម្បាញគឺនាំចេញទៅទីផ្សារអន្ដរជាតិវិញ ដើម្បីទីមួយធ្វើឱ្យមានស្ថិរភាពការងារតម្បាញ សម្រាប់ស្រ្តីនៅក្នុងសហគមន៍ ទីពីរធានាឱ្យបាននូវប្រាក់ចំណូលរបស់គាត់ ទីបីធ្វើយ៉ាងណា គឺយកទីផ្សារថ្មីមួយ មានន័យថាឈប់រំពឹងទីផ្សារក្នុងស្រុក គឺត្រូវអភិវឌ្ឍន៍ កែច្នៃផលិតផល ទៅកាន់ទីផ្សារអន្ដរជាតិវិញ។ សំពត់សូត្រដែលត្បាញដោយក្រុមស្រ្តីនៃអង្គការ Color Silk។ រូបភាពពី Color Silk អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ ការចាប់ផ្តើមដំបូងយ៉ាងម៉េចខ្លះ ហើយមានផលលំបាកទេ ទម្រាំដំណើរការការងារ ទៅតាមគម្រោងយើងចង់បាន? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ ដំបូងលំបាក។ ទីមួយផលិតផលអត់ដឹងនៅទីណាទេ យើងចូលទៅថ្មី ក្រុមអ្នកត្បាញយើងមានមែន តែផលិតផលហើយ និងក្រុមការងារទាំងអស់ហ្នឹង ត្រូវប្រមូលរៀបចំថ្មីទាំងអស់។ ដោយសារជំនាញអ្វីដែលគាត់ធ្លាប់ធ្វើ គឺធ្វើតែសម្រាប់ទីផ្សារក្នុងស្រុក អ៊ីចឹងយើងចង់យកផលិតផលមួយដែលមានស្ដង់ដារនាំចេញទៅលក់លើទីផ្សារអន្ដរជាតិ គឺត្រូវ Apply លក្ខខណ្ឌច្រើន។ យើងត្រូវបង្ហាត់ពួកគាត់ឡើងវិញច្រើន សិក្សាលើ Capacity ពីការឌីហ្សាញផលិតផល ពីគុណភាពផលិតកម្មរបស់យើង។ ទីពីរគឺយើងអត់មានទុន។ យើងចាប់ផ្តើមដំបូងនៅឆ្នាំ២០០៩ គឺធ្វើការជាមួយក្រុមអ្នកតម្បាញដំបូងតែ១០នាក់ទេ ជាលក្ខណៈសាកល្បងដើម្បីធ្វើផលិតផលគំរូទៅភ្ញៀវមួយនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកដែលគាត់នាំផលិតផលពីខ្មែរទៅលក់នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ ចំណុចមួយទៀត គឺថាអត់មានការគាំទ្រ។ យើងឈប់ពីការងារទៅ យើងទៅធ្វើការងារតូចតាចដែលយើងមិនមានទីផ្សារច្បាស់លាស់ យើងមិនមានផលិតកម្មច្បាស់លាស់ យើងអត់មានទុនច្បាស់លាស់ យើងអត់មានកន្លែងលក់ យើងអត់មានស្អីទាំងអស់ យើងអត់មានបុគ្គលិកទេ គឺមានន័យថា តែខ្លួនយើងម្នាក់ទេ យើង Run តាំងពីA ដល់Z តាំងពីសហគមន៍ រហូតដល់ទីផ្សារ ទំនាក់ទំនងខាងក្រៅ អ៊ីចឹងជាបញ្ហាមួយដែលគេតែងតែនិយាយថា វាអត់ដំណើរការទេ ដែលម្ដាយរបស់ខ្ញុំតែងថា វាអត់ ដំណើរការ ទេអាហ្នឹង ព្រោះគេបិទអស់ហើយ កុំទៅធ្វើអ្វីដែលគេបិទ អ្វីដែលអត់មាន ព្រោះគេឃើញទីផ្សារក្នុងស្រុកគេឈប់ទិញឈប់លក់អស់ហើយ អ៊ីចឹងបើយើងទៅធ្វើ អាហ្នឹងគឺវាអត់ដើរទេ ហើយវាហានិភ័យសម្រាប់យើង។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ ប៉ុន្តែអ្វីកាលណោះ ដែលជំរុញចិត្តលោកស្រីឱ្យប្រឹងប្រែងធ្វើទាល់តែបាន? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ ទីមួយគឺទំនុកចិត្ត យើងដឹងថាយើងត្រូវធ្វើអី យើងមានគោលដៅច្បាស់លាស់។ ហើយយើង ដឹងធ្វើដោយរបៀបណា។ បើយើងចាំស្ដាប់ភាសាគេប្រាប់ថា គេមើលឃើញអាហ្នឹងវាបាត់បង់ហើយ វាអត់ដំណើរការទេ បើយើងផ្អែកទៅលើអ្វីដែលគេនិយាយគឺយើងពិតជាធ្វើអត់បាន។ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីយើងអាចធ្វើបាននៅក្នុងស្ថានភាពពេលនោះ ទីមួយគឺយើងងាយរកអ្នកផលិត សិប្បករគេឈប់អស់ យើងងាយរើសអ្នកដែលមានជំនាញ។ ទីពីរ យើងយកវិបត្តិក្លាយជាឱកាស ពេលហ្នឹងមានតែយើង អ៊ីចឹងពេលហ្នឹងជាឱកាសរបស់យើង។ អ៊ីចឹងការចាប់ផ្តើមគឺត្រូវមានគោលដៅច្បាស់លាស់ យើងចង់បានអី ធ្វើជាមួយអ្នកណា ហើយយើងធ្វើដោយរបៀបម៉េច។ អ៊ីចឹងផែនការនៅក្នុងអាជីវកម្មរបស់ខ្ញុំ ដែលរៀបនៅឆ្នាំ២០០៨ គឺដឹងថា ត្រូវមានផលិតផលបែបណា ទិសដៅអតិថិជនមួយណា ហើយគោលដៅត្រូវសម្រេចបាននៅទីណា។ អ៊ីចឹងយើងតាមគោលដៅដែលយើងរៀបចំ យើងអាចចាប់ផ្តើមពីការងារតូចៗហ្នឹងរហូតយើងអាចបំពេញនូវអ្វីដែលជាគោលដៅយើងចង់បាន។ សំពត់សូត្រដែលត្បាញដោយក្រុមស្រ្តីនៃអង្គការ Color Silk។ រូបភាពពី Color Silk អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ តើយើងមានមជ្ឈមណ្ឌលតម្បាញសូត្រប៉ុន្មានទីតាំងដែរ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ បច្ចុប្បន្នយើងមានមជ្ឈមណ្ឌលតម្បាញពីរ គឺនៅខាងតាកែវមួយ នៅខេត្តសៀមរាមមួយ ដែលគម្រោងមជ្ឈមណ្ឌលនេះគឺក្រោមដៃគូសហប្រតិបត្តិការជាមួយធនាគារមេយប៊ែង ដែលគាត់មានកម្មវិធីជួយពង្រឹង និងឧបត្ថម្ភទៅដល់សហគមន៍តាមរយៈកម្មវិធីមួយឈ្មោះថា Women Eco weaver program។ មេយប៊ែងជាដៃគូ យើងជាអ្នកអនុវត្តន៍គម្រោងហ្នឹង។ ខាងធនាគារបានជួយច្រើនទៅលើការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញតម្បាញដល់ស្រ្តី ជាពិសេសគឺមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់មានជំនាញ និងការកែច្នៃដ៏សម្បូរបែបមួយសម្រាប់ការពង្រឹងជំនាញតម្បាញ ហើយនិងចីរភាពលើវិស័យតម្បាញរបស់ខ្មែរ។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ តើមជ្ឈមណ្ឌលទាំងពីរទីតាំងខាងលើនេះ ខាងអង្គការ Color Silk បានជួយស្រ្តីបានប្រហែលប៉ុន្មាននាក់? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ នៅខាងសៀមរាបជិត២០០នាក់ និងនៅខាងតាកែវបាន៥០០នាក់ជាង មកដល់ឥឡូវយើងបានជួយស្រ្តីតម្បាញជិត១ពាន់នាក់ ហើយសម្រាប់កសិករចូលជាង១ពាន់គ្រួសារ។ កសិករយើងជួយគាំទ្រគាត់លើការដាំដើមមន ហើយនិងស្រាយដង្ហូវនាង ដើម្បីផលិតវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកឡើងវិញ។ គិតពី២០០៩មក Color Silk មានសមាជិកជាអ្នកតម្បាញចូល ៦៥០នាក់ហើយ។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ ចំពោះទីផ្សារ តើទីផ្សារធំរបស់សូត្រខ្មែរមាននៅប្រទេសណាខ្លះ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ ទូទៅខាងខ្ញុំផ្តោតលើនាំចេញជាង៩០ភាគរយ គឺនាំចេញទៅទីផ្សារធំនៅអឺរ៉ុប ហើយអាស៊ី យើងមានទីផ្សារល្អនៅជប៉ុន និងសិង្ហបុរី ហើយយើងនាំចេញទៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកខ្លះដែរ និងអូស្រ្តាលី។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ តើមានការគាំទ្រដូចម្ដេចដែរនៅប្រទេសទាំងនោះ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ បើបស្ចិមប្រទេសគឺមានការគាំទ្រខ្លាំង ដោយគេនិយម ស្គាល់ពីគុណភាព ហើយនិងការងារដ៏ប្រណិតរបស់សូត្រខ្មែរយើង ដែលគេទទួលស្គាល់ជាសកលជាពិសេសពីសំណាក់ភ្ញៀវ នៅបស្ចិមប្រទេស។ ហើយអាស៊ីយើងគឺជប៉ុនគឺគាត់មានការពេញនិយមច្រើន។ ផលិតផលដែលពេញនិយមទៅខាងក្រៅទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប គឺសម្លៀកបំពាក់ ហើយនិងសាច់ក្រណាត់ ដែលគាត់យកទៅច្នៃជា ផលិតផលសម្លៀកបំពាក់សម្រេចផ្សេងទៀត។ ហើយផលិតផលខ្លះក៏យើងកាត់ជាសម្លៀកបំពាក់ដល់គាត់ ផងដែរ។ ទីពីរគឺកន្សែង គឺច្រើន ដោយសារនៅអឺរ៉ុបស្រុកត្រជាក់ គឺប្រើរុំក។ ទីបី កាបូប និងសម្ភារផ្សេងដូចជា សម្ភារតុបតែងផ្ទះ។ ភ្ញៀវទេសចរទស្សនាមជ្ឈមណ្ឌលតម្បាញសូត្រខ្មែរនាស្រុកបន្ទាយស្រី។ រូបភាពពីអ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ អ្វីជាភាពជោគជ័យដែលអ្នកស្រីយល់ថាកំពុងទទួលបាន ដែល វាបានកើតឡើងពីការខិតខំប្រឹងប្រែងពុះពារការលំបាកជាច្រើនទម្រាំដល់សព្វថ្ងៃនេះ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ សម្រាប់ខ្ញុំវាមិនទាន់ជាជោគជ័យអីទេ គ្រាន់តែវារត់ទៅតាមជាមួយគោលដៅ ដែលយើងចង់បាន។ តែអ្វីដែលយើងធ្វើកន្លងមកវាទទួលបានជោគជ័យទីមួយគឺយើងផ្តោតទៅលើការ ហៅថាដៃគូផលិត យើងបានបណ្ដុះបណ្ដាលគាត់ល្អ មានន័យថាគាត់ជាអ្នកផលិតដែលមានទឹកដៃ មានទេពកោសល្យពិតប្រាកដ។ ទីពីរគឺទាក់ទងទៅនឹងការឌីហ្សាញ (ច្នៃម៉ូដ)។ ការនាំចេញសម្រាប់ទីផ្សារខាងក្រៅគឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើគុណភាព។ អ៊ីចឹងបើសិនយើងអត់មានគុណភាព យើងអត់មានការរចនា យើងមិនអាចនាំចេញទៅបានទេ។ អ៊ីចឹងដើម្បីជោគជ័យទាំងអស់ហ្នឹង គឺយើងមានដៃគូសហប្រតិបត្តិការរបស់យើង។ យើងមានដៃគូនៅបារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងសិង្ហបុរី ក្នុងការឌីហ្សាញញម៉ូដ យើងឌីហ្សាញទៅតាមតំបន់គោលដៅទីផ្សារ។ ចំណុចទីបី គឺទំនុកចិត្ត ភាពស្របច្បាប់ ព្រោះយើងមានក្រុមហ៊ុនស្របច្បាប់សម្រាប់ការនាំចេញ។ អតិថិជនមានទំនុកចិត្តខ្ពស់លើ ការបញ្ជាទិញជាមួយយើង ហើយយើងមានភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ឱ្យដៃគូយើង។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ តើលោកស្រីចាត់ទុកខ្លួនឯងថា ជាផ្នែកមួយជួយឱ្យតម្បាញសូត្រខ្មែរឱ្យរស់ឡើងវិញដែរឬទេ? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ (សើច) បច្ចុប្បន្ននេះ យើងអាចនិយាយបានថា Color Silk ជាស្ថាប័នក្នុងស្រុកមួយដែលមានក្រេឌីត មានការទទួលស្គាល់ពីភ្ញៀវជាតិ និងអន្ដរជាតិ ពិសេសពីអន្ដរជាតិ។ យើងកំពុងដើរ តួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីអភិវឌ្ឍតម្បាញសូត្រនេះឱ្យមានចីរភាព តាមរយៈបណ្ដុះបណ្ដាលមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដើម្បីឱ្យគាត់ងាកមករកការងារវប្បធម៌តម្បាញនេះវិញ ហើយទីពីរយើងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់មួយទៀត គឺការអភិរក្សនូវការផលិតសរសៃសូត្រមាសរបស់យើង ឱ្យមានដង្ហើមជីវិតឡើងវិញ។ អ៊ីចឹងការងារតម្បាញនេះប្រសិនមិនយកចិត្តទុកដាក់ទេ អាចប្រឈមនឹងការ បាត់បង់ ដោយសារយុវតី យុវជនជំនាន់ក្រោយគាត់ចាប់ផ្តើមមានចំណាប់អារម្មណ៍តិចតួច ដោយសារមានឱកាសការងារទៅទីក្រុង មានឱកាសការងារទៅប្រទេសផ្សេងៗនៅជិតខាងដើម្បីរកការងារធ្វើ ហើយរោងចក្រក៏សម្បូរ យើងប្រឈម។ ប៉ុន្តែមានស្រ្តីមួយចំនួននៅក្នុងសហគមន៍ក៏គាត់អត់លទ្ធភាពដែរ ពេលនោះទីផ្សារហាក់ចង្អៀតក្នុងស្រុក មានការប្រកួតប្រជែង ការនាំចូលវាស្រដៀងៗគ្នា វាធ្វើឱ្យការប៉ះពាល់ដែលធ្វើឱ្យស្រ្តីក្នុងសហគមន៍មានការចាប់អារម្មណ៍តិច។ អ៊ីចឹង Color Silk បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ នៅក្នុងការពង្រឹងច្រវាក់ផលិតកម្ម ជំនាញ និងរក្សាទីផ្សារមួយដ៏ល្អជាមួយនឹងតម្លៃសមរម្យដែលអាចឱ្យគាត់មានចំណូលយ៉ាងសមរម្យ បើប្រៀបធៀបនឹងការងារនៅរោងចក្រ គឺគាត់ប្រសើរជាង។ Color Silk មិនត្រឹមតែការអភិរក្សទេ ធ្វើឱ្យវិស័យតម្បាញនេះគង់វង្ស ហើយជាមួយធានាឱ្យស្ថិរភាពជីវភាពរបស់គាត់មានភាពល្អប្រសើរ។ អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី៖ តើអ្វីទៅជាគោលដៅសម្រាប់អនាគត? អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា៖ តាមពិតអ្វីដែលយើងកំពុងធ្វើគឺសម្រាប់គោលដៅបន្ត ចង់ពង្រឹងការបណ្ដុះបណ្ដាលនេះឱ្យស្រ្តីបានច្រើននៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួនទៀត គាត់អត់ជំនាញដែលយើងមានឃើញថាស្រ្តីមាន សក្តានុពលនៅក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញឱ្យគាត់ ដើម្បីឱ្យគាត់មានលទ្ធភាពខ្លួនឯង ជំនាញខ្លួនឯង ជួយនៅក្នុងគ្រួសាររបស់គាត់។ ព្រោះអីស្រ្តីមួយចំនួនយើងមើលទៅក្រៅពីការងារជាមេផ្ទះមើលថែកូន គឺគាត់អត់មានការងារអីទាំងអស់ អ៊ីចឹងកម្លាំងគាត់មួយត្រូវទុកចោល។ តែមិនមែនមានន័យថាគាត់ទំនេរទេ តែបើមានជំនាញមួយបន្ថែមគាត់អាចរកចំណូលមួយទៀត ដែលធ្វើឱ្យគាត់មានសកម្មភាពសកម្ម នៅក្នុងការចូលរួម ដើរតួនាទីរបស់គាត់នៅក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារផង និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមផង។ អ៊ីចឹងគោលដៅរបស់យើងក្រៅពីការបណ្ដុះបណ្ដាលនេះយើងនឹងពង្រឹងទីផ្សារផងដែរ ដើម្បីឱ្យវាសមតុល្យគ្នា សម្រាប់ច្រវាក់ផលិតកម្មពួកយើងនៅក្នុងសហគមន៍ ហើយនិងស្ថិរភាពទីផ្សារ ព្រោះប្រសិនគ្មានស្ថិរភាពទីផ្សារ យើងមានផលិតផលល្អក៏អត់អាចទៅរួចដែរ។ អ៊ីចឹងអ្វីដែលយើងត្រូវធ្វើ គឺពង្រឹងនិងពង្រីកទីផ្សាររបស់យើងក្នុងក្របខណ្ឌអន្ដរជាតិឱ្យបានច្រើន ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាបង្កើនច្រវាក់ផលិតកម្មរបស់យើងឱ្យបានច្រើន ចំណូលរបស់ប្រជាជនយើងមានការកើនឡើង ហើយឱកាសការងារក៏សម្បូរ៕	សៀមរាប៖ អ្នកស្រី ងន វ៉ាន់ថា ជាស្ថាបនិកនៃអង្គការ Color Silk ដែលជាស្ថាប័ន ជួយលើក ស្ទួយវិស័យតម្បាញសូត្រខ្មែរ។ ដោយមើលឃើញពីការធ្លាក់ចុះនៃជំនាញនេះ ទើបស្រ្តីអ្នកខេត្តតាកែវ និងមានឈាមជ័រក្នុងត្រកូលអ្នកតម្បាញរូបនេះ អនុវត្តន៍គម្រោងបណ្ដុះបណ្ដាលតម្បាញសូត្រឡើង និងរំពឹងថា ស្រ្តីខ្មែរអាចមានចំណូលសមរម្យ ពីវិស័យ វប្បធម៌ មួយនេះ។ ក្រៅពីអភិរក្សតម្បាញសូត្រ គម្រោងនេះក៏កំពុងជួយអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គម មួយផ្នែកដែរ។
រថយន្តប្រមាណ៧០០គ្រឿងនៅទូទាំងប្រទេសបារាំង ដែលជាប្រភេទរថយន្តស៊េរីមុនៗ ដូចជា Mercedes 280se W108, BMW 520 E12, Porsche 911 Carrera ឬ Ferrari 308 Gts ជាដើមនោះ ត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅលើគេហទំព័រ www.roadstr.fr។ ថ្លែងប្រាប់ទូរទស្សន៍ BFMTV លោក Thomas Ceccaldi សហស្ថាបនិក Roadtr បានបញ្ជាក់ថា សេវាកម្មក្រុមហ៊ុនរបស់លោក គឺការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងម្ចាស់រថយន្ត និងអ្នកដែលចង់ជួលរថយន្ត។ លោកលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន មនុស្សមាននិន្នាការថ្មី ដោយចូលចិត្តធ្វើដំណើរកម្សាន្តចុងសប្តាហ៍ ឬទៅកាន់ទីនានា ជាមួយនឹងរថយន្តស៊េរីចាស់ៗ។ ដោយចំណាយបង្កើតគណនីប្រមាណ១០នាទី អ្នកដែលចង់ជួលរថយន្តអាចជ្រើសរើសរថយន្តដែលខ្លួនពេញចិត្ត ហើយភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយម្ចាស់រថយន្ត។ រថយន្តនីមួយៗ មានព័ត៌មានលម្អិតនៅលើនោះ ជាពិសេសតម្លៃសេវាកម្មប្រចាំថ្ងៃ ដែលមានជាមធ្យមចន្លោះពី១០០ទៅ៥០០អឺរ៉ូ ទៅតាមប្រភេទយានយន្ត។ ក្រៅពីនេះ អ្នកដែលចង់ជួលកម្សាន្តអាចទទួលបានព័ត៌មានផ្សេងទៀតផងដែរទាក់ទងនឹងយានយន្ត ដូចជាករណីធនារ៉ាប់រង រយៈពេល និងចម្ងាយនៃការប្រើប្រាស់ សេវាកម្មដែលមានអ្នកបើកបរ ឬត្រូវបើកបរខ្លួនឯង និងការវាយតម្លៃលើសេវាកម្មជាដើម។ លោក Lorenzo ម្ចាស់រថយន្តម្នាក់ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ BFMTV ថា លោកចូលចិត្តសន្សំទិញរថយន្តចាស់ៗ ហើយសេវាកម្មរបស់ Roadstr ជួយឲ្យលោកមានឱកាសចែករំលែករថយន្តខ្លួនឲ្យអ្នកដទៃបានជិះ បន្ថែមពីលើនេះ វាក៏ជួយសម្រួលដល់ការបង់ថ្លៃចំណតរបស់លោកផងដែរ៕	ចាប់ដំណើរការអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ ក្រុមហ៊ុន Start-up មួយរបស់បារាំង បានផ្តល់សេវាកម្មពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលនិយមជិះរថយន្តស៊េរីចាស់ៗ។ តាមរយៈគេហទំព័ររបស់ខ្លួន ក្រុមហ៊ុន Roadstr បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងម្ចាស់រថយន្ត និងអ្នកដែលចង់ប្តូរបរិយាកាសជួលរថយន្តស៊េរីចាស់ៗជិះសម្រាប់ដំណើរកម្សាន្ត។
មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ យល់ថា ភរិយារបស់អនុប្រធានពន្ធនាគារនោះ គួររងវិធានការច្បាប់ បើអំពើរបស់ភរិយានោះ ស្ថិតក្នុងករណីលួចលុយរដ្ឋ។ ដោយសារទង្វើរបស់ភរិយា ដែលបើកយកប្រាក់ខែរបស់មន្រ្តីពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺម្នាក់ ដែលស្លាប់ទៅហើយ បូករួមទាំងខ្លួនឯងបានដឹងដែរ តែធ្វើពើជាមិនដឹង លោក សិដ្ឋ តារា ជាស្វាមី ដែលមានតំណែងជាអនុប្រធានពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រឈមមុខជាមួយថ្នាក់លើ និងទីបំផុត ឈានដល់ការទទួលទណ្ឌកម្មផ្នែកវិន័យ ពីសំណាក់សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មផ្នែកវិន័យលើលោក សិដ្ឋ តារា ធ្វើឡើងតាមរយៈប្រកាស ដែលចេញតាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ តែទើបត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយលើបណ្តាញសង្គម និងតាមបណ្តាញសារព័ត៌មាន នៅដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២នេះ។ ប្រកាសរបស់សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ បានសម្រេចដូច្នេះថា៖ «អនុវត្តទណ្ឌកម្មខាងវិន័យ ចំពោះលោកវរអគ្គានុរក្សថ្នាក់លេខ១ សិដ្ឋ តារា បច្ចុប្បន្នជាអនុប្រធានពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺ ឲ្យទទួលទណ្ឌកម្មវិន័យ តាមរូបភាពអប់រំ ព្រមាន ស្តីបន្ទោស»។ សម្តេច ចេញប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើលោក សិដ្ឋ តារា ដោយយោងតាមលិខិតស្នើសុំ របស់លោក ឆែម សាវុធ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ដែលជាអង្គភាពមួយ ស្ថិតក្រោមឱវាទរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ រឿងរ៉ាវរបស់លោក សិដ្ឋ តារា និងភរិយា បានកើតឡើងតាំងពីអំឡុងឆ្នាំ២០២១មក ហើយលោក ឆែម សាវុធ បានសរសេរលិខិតរាយការណ៍ជូនសម្តេច ស ខេង ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២១នោះឯង។ លោក ជម្រាបដំណើរដើមទងដល់សម្តេចថា មន្រ្តីពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺម្នាក់ ឈ្មោះ សុទ្ធ ភឿន ដែលមុនទទួលមរណភាព បានលក់ប្រាក់បៀវត្សរបស់ខ្លួន ទៅឲ្យភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា ហើយភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា បានទទួលកាតវីង ពីលោក សុទ្ធ ភឿន សម្រាប់បើកប្រាក់បៀវត្សរបស់ លោក សុទ្ធ ភឿន ជាប្រចាំខែ។ តាមធម្មតា នៅពេលមន្រ្តីណាម្នាក់ បាត់បង់ជីវិត ប្រាក់បៀវត្សរបស់មន្រ្តីនោះ ត្រូវបង្កក ដោយមិនអាចបើកបានទៀតឡើយ។ ចំពោះករណីមន្រ្តីពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺឈ្មោះ សុទ្ធ ភឿន, លោក ឆែម សាវុធ ផ្តល់ព័ត៌មានដល់សម្តេច ស ខេង ថា ពេលលោក សុទ្ធ ភឿន ទទួលមរណភាព លោក សិដ្ឋ តារា ដែលពេលនោះ ជាមន្រ្តីជំនាញ ពុំបានរៀបចំឯកសារ ដើម្បីស្នើសុំឲ្យបង្កកប្រាក់បៀវត្សរបស់លោក សុទ្ធ ភឿន ឡើយ។ តែផ្ទុយទៅវិញ ប្រាក់បៀវត្សរបស់លោក សុទ្ធ ភឿន ត្រូវបានបន្តបើកជាប្រចាំខែដោយភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា។ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ជាអំឡុងពេលដែលភរិយាខ្លួន ប្រព្រឹត្តអំពើនេះ លោក សិដ្ឋ តារា មិនទាន់ឡើងជាអនុប្រធានពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺនោះទេ ដោយលោក នៅធ្វើជាមន្រ្តីជំនាញ ក្នុងឋានៈជាប្រធានការិយាល័យរដ្ឋបាលសរុប នៃពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លោក នុត សវនា អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ថា តាមលក្ខន្តិកៈមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល ពេលមន្រ្តីណាម្នាក់ ទទួលមរណភាព រដ្ឋ នឹងបើកកញ្ចប់ថវិកាជូនដល់ក្រុមគ្រួសារតែម្តងប៉ុណ្ណោះ ដែលហៅថា កញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់មរណភាព ហើយចំពោះប្រាក់បៀវត្សរបស់មន្រ្តីដែលទទួលមរណភាពនោះ មិនអាចបន្តបើកបានទៀតឡើយ។ ភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា «ទិញ» ប្រាក់បៀវត្សរបស់មន្រ្តីឈ្មោះ សុទ្ធ ភឿន ក្នុងតម្លៃប៉ុន្មាន មន្រ្តីឈ្មោះ សុទ្ធ ភឿន នោះ មានតំណែងអ្វីក្នុងពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺអ្វី អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ មិនអាចបញ្ជាក់បានឡើយ ដោយលោក លើកហេតុផលថា លោក ពុំបានចាំ ព្រោះសំណុំរឿងនេះ មានរយៈពេលយូរមកហើយ ដូច្នេះ លុះត្រាតែលោក ទៅពិនិត្យមើលសំណុំរឿងឡើងវិញសិន ទើបអាចផ្តល់ព័ត៌មាននេះបាន។ តាមរយៈលិខិត ដែលដាក់ជូនសម្តេច ស ខេង លោក ឆែម សាវុធ លើកឡើងថា លោក សិដ្ឋ តារា បានដឹងពីទង្វើរបស់ភរិយាខ្លួនដែរ តែលោក ធ្វើមិនដឹងមិនឮ។ អគ្គនាយកពន្ធនាគារ បានស្នើដល់សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ ដូច្នេះថា៖«ដើម្បីចៀសវាងគំរូមិនល្អដល់មន្រ្តីដទៃទៀត ក្នុងការដឹកនាំគ្រប់គ្រង និងដោយអនុលោមតាមក្រមសីលធម៌ និងវិន័យមន្រ្តីអនុរក្ស [...] អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ គោរពស្នើសុំគោលការណ៍អនុវត្តទណ្ឌកម្មខាងវិន័យ ចំពោះលោក សិដ្ឋ តារា តាមរូបភាពអប់រំ ព្រមាន ស្តីបន្ទោស»។ ក្រោយភរិយារបស់ខ្លួន ប្រព្រឹត្តអំពើនេះ លោក សិដ្ឋ តារា ក៏ត្រូវបានលោក ឆែម សាវុធ ធ្វើលិខិតទៅណែនាំដែរ។ លោក ឆែម សាវុធ ដាក់លិខិតណែនាំទៅលោក សិដ្ឋ តារា មុនលោក ដាក់លិខិតជូនទៅសម្តេចរដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ។ ក្នុងលិខិតដែលផ្ញើជូនលោក សិដ្ឋ តារា លោក ឆែម សាវុធ សរសេរថា ការណ៍ដែលលោក សិដ្ឋ តារា បានដឹងពីអំពើខុសឆ្គងរបស់ភរិយា តែដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ធ្វើជាមិនដឹងបែបនេះ គឺខុសទៅនឹងក្រមសីលធម៌ និងវិន័យរបស់មន្រ្តីពន្ធនាគារ។ លោកអគ្គនាយកពន្ធនាគារ បានបង្គាប់លោក សិដ្ឋ តារា ឲ្យបង្វែរប្រាក់បៀវត្សរបស់សពមន្រ្តីឈ្មោះ សុទ្ធ ភឿន ដែលភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា បានបើកជាប្រចាំខែនោះ សងទៅរដ្ឋវិញ នៅត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ជាកំហិត។ គេមិនទាន់ដឹងថា លោក សិដ្ឋ តារា និងភរិយា បានប្រគល់ប្រាក់បៀវត្សទាំងនោះ ជូនទៅរដ្ឋវិញ តាមកាលកំណត់របស់លោក ឆែម សាវុធ ឬក៏នៅនោះទេ។ ទាំងក្នុងលិខិតណែនាំ ដែលផ្ញើឲ្យលោក សិដ្ឋ តារា ទាំងក្នុងលិខិត ដែលដាក់ជូនសម្តេច ស ខេង លោក ឆែម សាវុធ ពុំបានរំលេចពីភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា ដែលត្រូវមានទោសអ្វី ឬក៏មិនមានទោសនោះទេ។ លោក នុត សវនា ក៏មិនហ៊ានអារកាត់ដែរថា ភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា គួរមានទោស ឬមិនគួរមានទោស តែលោក នៅតែបញ្ចេញយោបល់ខ្លី ចំពោះទង្វើដែលប្រព្រឹត្តដោយភរិយារបស់លោក សិដ្ឋ តារា។ អគ្គនាយករងពន្ធនាគាររូបនេះ មានយោបល់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ អត់ច្បាស់ថា គាត់លួចលុយរដ្ឋទេ។ មែនទែនទៅ ខាងជំនាញ គួរចាត់វិធានការតាមច្បាប់ទៅ។ អាហ្នឹង វាស្មើនឹងករណីលួចលុយរដ្ឋហើយ បើពិតមែន។ អាហ្នឹងគ្រាន់តែជាយោបល់ខ្ញុំទេ អត់មានថា ខាងយើង ធ្វើអីទេ»។ លោកអគ្គនាយករង ថ្លែងថា ចំពោះលោក សិដ្ឋ តារា មិនមានទោសព្រហ្មទណ្ឌឡើយ ដោយលោក មានទោសផ្នែករដ្ឋបាល ដែលទោសផ្នែករដ្ឋបាលនេះ ធ្វើឲ្យលោក ត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មផ្នែកវិន័យ៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
នៅត្រីមាសទី ២ នេះ ក្រុមហ៊ុន Vietjet ទទួលបានប្រាក់ចំណូល ពីការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសចំនួន ១,៩៧០ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ៨៤.៥ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក) ដែលធ្លាក់ចុះ ៥៤% ។ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំមុន ដែលស្មើនឹងទឹកប្រាក់ ១,១២២ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ៤៨ លានដុល្លារ)។ បើគិតត្រឹម ៦ ខែដើមឆ្នាំនេះ អាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស របស់ក្រុមហ៊ុន បានខាតបង់ទឹកប្រាក់ចំនួន ២,១១១ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ៩០.៥ លានដុល្លារ) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការខាតបង់តិចតួច បើធៀបនឹងឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍សកលលោកទាំងមូល ដែលខាតបង់អស់ជាទឹកប្រាក់ រហូតដល់ទៅជាង ៨៤ ពាន់ លានដុល្លារ។ ដើម្បីទ្រទ្រង់ដល់លំហូរសាច់ប្រាក់របស់ខ្លួន ក្រុមហ៊ុន Vietjet បានស្វះស្វែងរកដៃគូ និងដាក់ចេញនូវដំណោះស្រាយផ្នែហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងៗ ដូចជាការផ្ទេរទ្រព្យសកម្ម និងការវិនិយោគផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដែលទាំងអស់នេះបានជួយឲ្យក្រុមហ៊ុន ទទួលបានប្រាក់ចំណូលចំនួន ១,១៧៤ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ៥០.៤ លានដុល្លារ) ដោយក្នុងនោះប្រាក់ចំណេញជារួមគឺមានទំហំទឹកប្រាក់ ៧៣ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ៣.២ លានដុល្លារ) នៅក្នុងឆមាសទីមួយ នៃឆ្នាំ២០២០។ លទ្ធផលទាំងនេះ អាចសម្រេចទៅបាន ក៏អាស្រ័យដោយសារមូលដ្ឋានហិរញ្ញវត្ថុ របស់ក្រុមហ៊ុន មានភាពរឹងមាំ ដែលក្រុមហ៊ុនបានពង្រឹង ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ ប្រទេសវៀតណាម បានបើកឲ្យមានការហោះហើរក្នុងស្រុកឡើងវិញ កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅនេះ ហើយក្រុមហ៊ុន Vietjet ក៏បានចាប់ផ្ដើមបណ្ដាញហោះហើរក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនឡើងវិញ ដោយមានការហោះហើរចំនួន ៣០០ ជើងហោះហើរ ក្នុងមួយថ្ងៃ ពោលគឺបានកើនឡើងរហូតដល់ទៅ ៥ ដង បើធៀបនឹងពេលវេលាដែលកូវីដ-១៩ កំពុងរាលដាលពេញបន្ទុក ក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏បានបន្ថែមផ្លូវហោះហើរចំនួន ៨ ទៀត ដើម្បីបំពេញតាមកំណើននៃការធ្វើដំណើរក្នុងស្រុក ដូច្នេះបណ្ដាញផ្លូវហោះហើរក្នុងស្រុកសរុបរបស់ក្រុមហ៊ុន គឺមានចំនួន ៥២ ផ្លូវហោះហើរ។ កាលពីខែ មិថុនា ក្រុមហ៊ុន Vietjet បានដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរចំនួន ១.២ លាននាក់ ដែលជាការងើបឡើងវិញប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន សម្រាប់ទីផ្សារហោះហើរក្នុងស្រុក។ ក្រុមហ៊ុន Vietjet បាន និងកំពុងអនុវត្តនូវវិធានការសន្សំការចំណាយ ដោយក្នុងនោះការចំណាយបានធ្លាក់ចុះជា មធ្យមចំនួន ៥៥% ដោយសារតែមានការកាត់បន្ថយទំហំប្រតិបត្តិការប្រមាណ ៣០%-៣៥% ហើយការចំណាយលើសេវានានា បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ២០% - ២៥%។ ជាពិសេស កាលពីខែឧសភា ក្រុមហ៊ុន Vietjet បានស្តុកប្រេងឥន្ធនៈទុកដោយជោគជ័យ ក្នុងឱកាសដែលតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះ ដែលជួយដល់ការកាត់បន្ថយចំណាយបាន ២៥% ធៀបនឹងតម្លៃទីផ្សារ។ ទ្រព្យសកម្មសរុបរបស់ក្រុមហ៊ុន គិតជាទឹកប្រាក់គឺ ៤៨,៣៩២ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ២.០៧៥ ពាន់លានដុល្លារ) ដែលក្នុងនោះ ភាគហ៊ុនរបស់ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន គឺមានទំហំទឹកប្រាក់ ១៧,៣៣៩ ពាន់លានដុង (ប្រមាណ ៧៤៥ លានដុល្លារ) ។ ក្រុមហ៊ុន ក៏មានភាពសកម្ម លើវិធានការប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ផងដែរ ដោយបានអនុវត្ត នូវដំណោះស្រាយជាច្រើន ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ២០២០ មកម្ល៉េះ។ ក្នុងនោះរួមមាន ការពង្រីកអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនទំនិញ បង្កើតផលិតផល SkyBoss និងសេវាកម្មបន្ទាប់បន្សំ ការផ្ដល់ប័ណ្ណ Power Pass ជាសំបុត្រឡើងជិះឥតដែនកំណត់ និងកម្មវិធីជាច្រើនទៀត។ ជារួម លទ្ធផលអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស របស់ក្រុមហ៊ុន និងសកម្មភាពអាជីវកម្មផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវបានចាត់ទុកថាមានភាពវិជ្ជមាន ដែលធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុន Vietjet ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តិចតួចប៉ុណ្ណោះក្នុងពិភពលោក ដែលអាចទប់ទល់បានល្អជាមួយនឹងជំងឺកូវីដ-១៩៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ៤ សីហា ២០២០ - ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Vietjet បានបញ្ចេញរបាយការណ៍លទ្ធផលអាជីវកម្ម ប្រចាំត្រីមាសទី ២ ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ជាពេលដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត ពីជំងឺកូវីដ-១៩។ នៅក្នុងត្រីមាស ទីពីរនេះ ក្រុមហ៊ុន Vietjet បានធ្វើប្រតិបត្តិការហោះហើរ ចំនួន ១៤,០០០ ជើងហោះហើរ នៅលើផ្លូវហោះហើរ ក្នុងស្រុកចំនួន ៥២ផ្លូវ ដោយបានដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរចំនួនជាង ២ លាននាក់។
ពាក្យ «ការរេចរឹលបរិស្ថាន» Environmental degradation ជាការខូចខាតបរិស្ថានតាមរយៈការថយចុះធនធាននានា ដូចជា ទឹក ខ្យល់ ដីជាដើម ការបំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងការផុតពូជនៃរុក្ខជាតិ និងសត្វព្រៃ។ រីឯពាក្យ «ការរេចរឹលព្រៃឈើ» Forest degradation ស្ថានភាពព្រៃឈើដែលបានថយចុះរហូតដល់ក្រោមសមត្ថភាពធម្មជាតិរបស់ព្រៃឈើ ប៉ុន្តែការថយចុះនោះតិចជាង ១០ភាគរយ នៃគម្របព្រៃឈើ។ ដកស្រង់ពីសទ្ទានុក្រមការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (Lexicon of Climate Change) ដែលបោះពុម្ពដោយនាយកដ្ឋានប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍ដោយចីរភាព និងក្រសួងបរិស្ថាន (ឆ្នាំ២០១៧)៕	ភ្នំពេញ៖ ពាក្យ «ការរេចរឹលបរិស្ថាន» និង «ការរេចរឹលព្រៃឈើ» ជាពាក្យទាក់ទងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ពាក្យនេះ ស្ថិតនៅក្នុងសទ្ទានុក្រមប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រសួងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ម៉ាឡេស៊ី ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ពលរដ្ឋចិន និឥណ្ឌានេះ គឺមានរយៈពេលរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។ ចិន និងឥណ្ឌា គឺជាប្រភពទេសចរធំលំដាប់ទី៤ និងទី៥របស់ម៉ាឡេស៊ី។ ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ម៉ាឡេស៊ី ទទួលបានភ្ញៀវទេស៩,១៦ លាននាក់ ដោយក្នុងនោះ មាន ៤៩៨,៥៤០នាក់ មកពីចិន និង២៨៣,៨៨៥ នាក់ទៀត មកពី ឥណ្ឌា។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ចំនួននេះ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូច្នេះ កាលឆ្នាំ ២០១៩ មុនពេលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ភ្ញៀវទេសចរដែលមកពីចិន គឺមានដល់១,៥ លាននាក់ និង ពីឥណ្ឌា មាន៣៥៤,៤៨៦ នាក់។ គួរបញ្ជាក់ថា ថ្មីៗនេះ ប្រទេសអាស៊ីផ្សេងទៀត បាននិងកំពុងចាត់វិធានការស្រដៀងគ្នានេះ ដើម្បីជំរុញកំណើនភ្ញៀវទេសចរ។ ចិនកាលពីសប្តាហ៍មុនបានប្រកាសពីការចូលដោយគ្មាន ទិដ្ឋាការ ចាប់ពីខែក្រោយសម្រាប់ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួន ខណៈប្រទេសថៃ ដែលសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍ បានលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ ជនជាតិចិន និង ឥណ្ឌាក្នុងចំណោមប្រទេស ដទៃទៀត៕	ចាប់ថ្ងៃទី១ធ្នូទៅ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នឹងអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិចិន ឥណ្ឌា ចូលប្រទេសដោយគ្មានទិដ្ឋាការ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានប្រកាសបែបនេះ កាលពីថ្ងៃទី២៧វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយបានបញ្ជាក់ថា ជនជាតិចិន និងឥណ្ឌា អាចស្នាក់នៅក្នុងទឹកដីប្រទេសម៉ាឡស៊ីបានរហូតដល់៣០ថ្ងៃ ដោយគ្មានទិដ្ឋាការ។
នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ សភាអឺរ៉ុប បានអនុម័តច្បាប់មួយ ដែលតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍សាកថ្មរួមសម្រាប់ទូរស័ព្ទដៃ កាម៉េរ៉ា និងថេប្លេត។ វិធានការដែលតម្រូវឱ្យឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចប្រើ USB-C ត្រូវបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ តទៅ។ បានសេចក្តីថា រាល់ទូរស័ព្ទដៃ កាម៉េរ៉ា និងថេប្លេត ដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុបទាំងអស់ ត្រូវតែប្រើឧបករណ៍សាកថ្ម USB-C ហើយអ្នកប្រើប្រាស់អ្នកសម្រេចបានថា ពួកគេអាចប្រើឧបករណ៍សាកថ្មចាស់ ឬទិញថ្មីបាន។ តាមរយៈសំឡេងលើបណ្តាញសង្គមនៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបានសរសេរថា ៖ «នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ អ្នកនឹងលែងបានលឺពាក្យថា សុំទោស មិនមានឧបករណ៍សាកត្រឹមត្រូវឡើយ»។ ច្បាប់មួយនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយសំណល់ ដែលសល់ពីឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច និងជួយការពារបរិស្ថាន។ ដោយសារតែច្បាប់នេះ ក្រុមហ៊ុនApple បានប្តូរទូរស័ព្ទរបស់ខ្លួនiPhone និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចមួយចំនួនរបស់ខ្លួន ទៅប្រើប្រាស់ឧបករណ៍សាកថ្មUSB-C វិញ ដោយជំនួបឧបករណ៍ប្រភេទ Lightning។ នៅក្នុងច្បាប់ដដែល ឧបករណ៍សាកថ្ម USB-C នឹងអនុវត្តចំពោះកុំព្យូទ័រផងដែរ ដែលនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦។ នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ច្បាប់ខាងលើត្រូវបានសភាអឺរ៉ុបអនុម័តក្នុងសំឡេងគាំទ្រ ៦០២, ប្រឆាំង ១៣សំឡេង និងអនុបវាទ ៨សំឡេង៕	ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ USB-C (USB Type-C) បានក្លាយជាខ្សែ និងឧបករណ៍រួមដើម្បីសាកថ្ម ភ្ជាប់ទិន្នន័យ និងការបង្ហាញផ្សេងៗសម្រាប់ ទូរស័ព្ទដៃ កាម៉េរ៉ា និងថេប្លេត ក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។ ចំណាត់ការនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយសំណល់ពីឧបករណ៍អេឡិតត្រូនិច និងជួយបរិស្ថាន។
នៅក្នុងអំឡុងពេល ៤ខែដើមឆ្នាំនេះ ក្រសួងរៀបចំដែនដីបានអនុម័តលើគម្រោងសាងសង់ចំនួន ១០២០ លើផ្ទៃក្រឡាសំណង់សរុប ៥,៦ លានម៉ែត្រការ៉េ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានចំនួន ៧១២គម្រោង លើផ្ទៃក្រឡា ៥,៩លានដុល្លារ។ លោក ហ៊ឹម សីហា នាយកផ្នែកស្រាវជ្រាវនៃក្រុមហ៊ុន VTrust Appraisal បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា តួលេខនេះបានបង្ហាញពីការទុកចិត្តរបស់វិនិយោគគិនក្នុងការបោះទុនលើវិស័យសំណង់នៅកម្ពុជា។ លោកបន្ថែមថា គម្រោងសាងសង់ទាំងនេះត្រូវបានអនុម័តក្នុងអំឡុងពេលដើមឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែការអនុវត្តគម្រោងជាក់ស្ដែង និងមានលំហូរសាច់ប្រាក់អាចរង់ចាំពីរបីឆ្នាំទៀត។ លោកបន្តថា ការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យសំណង់របស់កម្ពុជា នឹងបម្រើឲ្យវិស័យផ្សេងៗទៀត ដូចជាទេសចរណ៍, ការបង្កើតការងារ និងទាក់ទាញវិនិយោគពីបរទេសជាដើម។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ កន្លងទៅ ការអនុញ្ញាតសាងសង់ទូទាំងប្រទេសមានទឹកប្រាក់សរុប ៨៥៣៤ លានដុល្លារ លើគម្រោង ២៦៣៦ លានដុល្លារ កើនឡើង ១៥៥ភាគរយ ធៀបនឹង ៣៣៣៨លានដុល្លារ លើគម្រោងចំនួន ២៣០៥ ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ទាំងសមត្ថកិច្ចថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់រាជធានីខេត្តបានអនុញ្ញាតលើគម្រោងសាងសង់ដែលមានតម្លៃសរុបតាមការប៉ានស្មានចំនួន ៤០២២ លានដុល្លារ កើនឡើង ៤៣ ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានទុនវិនិយោគ ២៨០៥ លានដុល្លារ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងនៅថ្ងៃទី ២៣ខែឧសភា។
ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែម សូមអញ្ជើញអានបទសម្ភាសរវាងលោក គី ចំណា អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ (thmeythmey.com) និងលោក គួច ឧត្តមវិជ្ជា ដូចតទៅ៖ គី ចំណា៖ ជាមួយនឹងការធ្វើដំណើរយ៉ាងលឿននៃបច្ចេកវិទ្យា ជាពិសេសនៅក្នុងប្រព័ន្ធបណ្ដាញសង្គមអនឡាញ ដែលមានដូចជា TikTok, Facebook ឬ Telegram តើអំណាចនីតិបញ្ញត្តិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គួរធ្វើយ៉ាងដូចម្ដេចដើម្បីដើរឲ្យទាន់ជាមួយនឹងដំណើរមួយនេះ ហើយដើម្បីធ្វើឱ្យសង្គមយើងមានសុវត្ថិភាព និងភាពរីកចម្រើន? គួច ឧត្តមវិជ្ជា៖ នៅក្នុងសម័យកាលនេះ យើងអាចចាប់យកទិន្នន័យបានយ៉ាងងាយស្រួលនៅក្នុងដៃរបស់យើង។ វាមានល្បឿនលឿនខ្លាំងណាស់ ហើយវាក៏ត្រូវបានគេចែកចាយ ទៅសឹងតែគ្រប់ទីកន្លែងផងដែរ។ បើតាមតែខ្ញុំឃើញ ខ្ញុំអាចនិយាយបានថាកម្ពុជា បាននឹងកំពុងតែពិនិត្យមើល និងញែកចេញនូវព័ត៌មានមិនពិត ហើយអ្នកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអនឡាញជាច្រើន ក៏ត្រូវបានគេជួយជំរុញឲ្យមានភាពទទួលខុសត្រូវ ទៅលើសកម្មភាពអនឡាញរបស់ពួកគេដែរ។ ខ្ញុំគិតថា នៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យានេះ ធ្វើដំណើរទៅមុខយ៉ាងលឿនដូច្នេះវាមិនមែនគ្រាន់តែជាការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលតែម្នាក់ឯងនោះទេ វាគឺជាការទទួលខុសត្រូវ របស់មហាជនទូទៅក្នុងការគិតគូរ ពិចារណាឲ្យបានច្បាស់លាស់ ទៅលើប្រភពទិន្នន័យ ដែលពួកគេទទួលបាន។ ហេតុដូច្នេះ វាគឺជាការទទួលខុសត្រូវរួម រវាងប្រជាពលរដ្ឋ និងរាជរដ្ឋាភិបាល។ គី ចំណា៖ តើលោកគិតថា វាលំបាកដែរឬទេ សម្រាប់វិស័យច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើដំណើរឲ្យទាន់ នឹងការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាដែលមាននៅក្នុងប្រទេសបច្ចុប្បន្ន និងបច្ចេកវិទ្យាដែលអាចហូរចូលមក នៅក្នុងថ្ងៃអនាគត? គួច ឧត្តមវិជ្ជា៖ សម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំអាចចាត់ទុកថាវាលំបាកដែរ ប៉ុន្តែវាមិនមែនលំបាក រហូតដល់យើងមិនអាចទប់ទល់វាបាននោះទេ។ ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរទៅរកអ្វីថ្មី យើងមិនមែនអាចធ្វើវា ក្នុងពេលមួយថ្ងៃនោះទេ។ ពេលខ្លះ វាទាមទារពេលរាប់ឆ្នាំឯណោះ។ ដំបូង យើងត្រូវដឹងពីបរិបទសង្គមកម្ពុជា ទៅលើភាពរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា។ យើងគួរតែផ្សព្វផ្សាយ ឲ្យមានការយល់ដឹងទៅលើរឿងនេះ ប៉ុន្តែវានៅតែជារឿងលំបាកបន្តិចដែរ នៅពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនទៀត មិនទាន់មានប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតប្រើប្រាស់ល្អនៅឡើយ។ លើសពីនេះទៅទៀត មនុស្សមួយចំនួន ក៏មិនទាន់ដឹងឲ្យច្បាស់ថាអ៊ីនធឺណិត ជាអ្វីនោះដែរ។ ហេតុដូចនេះ ដើម្បីឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ ប្រហែលជាយើង គួរតែអនុវត្តកម្មវិធីមួយចំនួន ដែលមានការទាក់ទងជាមួយនឹងចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ បើនិយាយទៅលើវិស័យច្បាប់វិញ វាអាចថាជារឿងថ្មីមួយ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ពួកខ្ញុំ បានធ្វើការទៅលើរឿងនេះយ៉ាងខ្លាំងដែរ ដើម្បីតាមឲ្យទាន់ នូវអ្វីដែលយើងមិនទាន់បានធ្វើ។ គី ចំណា៖ ជាមួយនឹងបញ្ញាសិប្បនិមិត្ត និងយានយន្តដែលអាចបើកបរដោយខ្លួនឯងបាន បើនិយាយដោយទូទៅ និងដោយលម្អិត តើច្បាប់ចរាចរណ៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា នឹងអនុវត្តយ៉ាងដូចម្ដេចទៅ លើរថយន្តដែលបើកបរដោយប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ? គួច ឧត្តមវិជ្ជា៖ ខ្ញុំគិតថា វាមិនលំបាកនោះទេ ក្នុងការដឹងថាតើនរណាគេ ជាអ្នកមានទំនួលខុសត្រូវ នៅពេលបើកបររថយន្តស្វ័យប្រវត្តិ។ ជាឧទាហរណ៍ បើទោះបីជារថយន្តនោះដំណើរការដោយប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិក៏ពិតមែន ក៏មនុស្សនៅតែជាអ្នកអង្គុយនៅជិតចង្កូតដដែលដែរ។ ហេតុដូច្នេះ វាមិនមែនដំណើរការ នៅក្រោមប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិទាំងស្រុងនោះទេ។ បើនិយាយពីបញ្ញាសិប្បនិមិត្តវិញ រឿងនេះគឺជារឿងថ្មីសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយសារវាជារឿងថ្មីនេះហើយ យើងគួរតែឃ្លាំមើលទៅលើបញ្ហា ដែលអាចកើតចេញពីវា។ ក្នុងន័យនេះ យើងអាចបង្កើតច្បាប់ដើម្បីគ្រប់គ្រង កាត់បន្ថយ ឬបញ្ឈប់វាទាំងស្រុង។ ប្រធានបទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតនេះ ពិតជាគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងណាស់។ ជាឧទាហរណ៍ យើងអាចប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ក្នុងនាមជាអ្នកជំនួយការខាងច្បាប់។ ប្រសិនបើនៅថ្ងៃអនាគត មនុស្សអាចបង្កើតបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ក្នុងការជួយទៅកាន់មនុស្សដទៃទៀត ដើម្បីធ្វើការទាញយកទិន្នន័យ ដែលមានតម្លៃចេញពីប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ វានឹងអាចជួយសម្រួលការងារបានច្រើន។ យ៉ាងហោចណាស់ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ក៏អាចជួយកាត់បន្ថយពេលវេលា ដែលមនុស្សប្រើប្រាស់ ក្នុងការស្រាវជ្រាវទៅលើផ្នែកច្បាប់ផងដែរ។ នេះអាចមានឥទ្ធិពល ក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរវិស័យច្បាប់។ យើងបានដឹងថា មិនមែនមនុស្សទាំងអស់ អាចមានឱកាសក្នុងការទទួលបានទិន្នន័យដូចគ្នានោះទេ។ ជាឧទាហរណ៍មួយទៀត ការដាក់ឲ្យដំណើរការនូវប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ទៅលើកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចសង្គម តាមរយៈបញ្ញាសិប្បនិម្មិតនោះ ក៏អាចចូលរួមបន្ថយគម្លាតនានាបានដែរ។ គី ចំណា៖ នៅពេលដែលប្រព័ន្ធព័ត៌មានអនឡាញ ប្រព័ន្ធធនាគារអេឡិចត្រូនិក និងប្រព័ន្ធបណ្ដាញសង្គម កំពុងតែរីកដុះដាលនៅកម្ពុជា តាមគំនិតរបស់លោក តើច្បាប់មួយណា គួរតែត្រូវបានគេកែប្រែ ដើម្បីឲ្យវិស័យច្បាប់របស់កម្ពុជា ដើរទាន់សម័យកាល? គួច ឧត្តមវិជ្ជា៖ ទិន្នន័យរបស់ពួកយើង គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ទៅលើដំណើរការនៃបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ។ ទិន្នន័យរបស់ពួកយើង មានតម្លៃណាស់ ប៉ុន្តែមនុស្សទូទៅ មិនដឹងអំពីរឿងនេះ ប៉ុន្មាននោះទេ។ ហេតុដូច្នេះ ច្បាប់នានាដែលមានទំនាក់ទំនង ជាមួយនឹងទិន្នន័យទាំងនោះ ពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់ដែរ ក៏ប៉ុន្តែការបង្កើតច្បាប់មួយ គឺជារឿងដែលលំបាកបាត់ទៅហើយ។ លើសពីនេះទៀត ការអនុវត្តច្បាប់ គឺជារឿងមួយកម្រិតលើសហ្នឹងទៀត។ គេទាមទារប្រភពធនធានជាច្រើន ដើម្បីដាក់ឲ្យច្បាប់មួយ ដំណើរការទៅរួចបាន។ ដោយសារតែប្រធានបទបច្ចេកវិទ្យា គឺជារឿងមួយថ្មី វាអាចទាមទារឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ ក្នុងទម្រង់ធំមួយ ដើម្បីឲ្យច្បាប់ទាំងនោះអាចដំណើរការបាន។ គី ចំណា៖ សព្វថ្ងៃនេះ តើលោកគិតថាកម្ពុជា មានអ្នកជំនាញច្បាប់ ដែលយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងរវាងច្បាប់ និងបច្ចេកវិទ្យាច្រើនរូបដែរឬទេ? ហើយលោកគិតថា ប្រទេសកម្ពុជា នឹងត្រូវការអ្នកជំនាញទាំងនេះច្រើនទៀតដែរឬ នៅក្នុងថ្ងៃអនាគត? គួច ឧត្តមវិជ្ជា៖ កម្ពុជា នឹងត្រូវការមនុស្សដូចពួកគាត់កាន់តែច្រើន។ ការបង្កើតច្បាប់ថ្មី គឺជាដំណើរការដ៏យូរមួយ។ វាគឺជារឿងល្អ បើយើងមានមនុស្សកាន់តែច្រើន ដែលអាចដឹងពីទំនាក់ទំនងរវាងច្បាប់ និងបច្ចេកវិទ្យា តាមរយៈទិដ្ឋភាពថ្មីៗរបស់ពួកគេ។ លើសពីនេះទៀត បច្ចេកវិទ្យានោះ នឹងមិនឈប់រីកចម្រើននោះទេ។ យើងនឹងត្រូវបន្តសិក្សា និងសម្របខ្លួនទៅតាមរបៀបរស់នៅបែបថ្មី។ ហេតុដូច្នេះ នៅពេលដែលច្បាប់មួយត្រូវបានគេដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ គេទាមទារឲ្យមានមនុស្សតាមដាន ពិនិត្យការអនុវត្តនៃច្បាប់នោះ។ វាជាគំនិតមួយដ៏ល្អ ក្នុងការមានអ្នកជំនាញច្រើន ក្នុងនាមជាធនធានចម្រុះសម្រាប់កម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ នៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យា បានក្លាយជាផ្នែកដ៏កាន់តែធំមួយនៃជីវិត របស់ប្រជាជនទូទៅ វាពិតជារឿងមួយសំខាន់ ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើ អ្វីដែលគួរធ្វើ និងអ្វីដែលមិនគួរធ្វើ ហើយក៏ដូចជាព្រំដែននៃការទាញយកទិន្នន័យ ពីសំណាក់ប្រជាជនទូទៅ ឬអាជីវកម្មនានា។ លោក គួច ឧត្តមវិជ្ជា ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ និងឆ្នាំ២០២១ លោក និងក្រុមរបស់លោកដែលមានសមាជិកចំនួន ៥ នាក់ បានចូលរួមតំណាងឲ្យសាកលវិទ្យាល័យ នៅក្នុងកម្មវិធីប្រឡងប្រជែងច្បាប់មួយ មានឈ្មោះថា Philip C. Jessup International Law Moot Court ដែលមានការចូលរួមពីសាលាច្បាប់ចំនួន ៥៥០ សាលាមកពីប្រទេសចំនួន ៩០ ផ្សេងៗគ្នា។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសនេះ លោកបានចែករំលែកទិដ្ឋភាពរបស់លោក ទៅលើការប្រឈមដែលអាចកើតចេញពីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (Artificial Intelligence / AI) និងបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រ ទៅលើប្រព័ន្ធនីតិបញ្ញត្តិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ភាសាជប៉ុនហាក់មិនសូវជាមានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ពីសំណាក់និស្សិតខ្មែរនោះទេ។ ប៉ុន្តែកញ្ញា មួន ចន្ធី បានជ្រើសរើសរៀនបរិញ្ញាបត្រអក្សរសាស្ត្រជប៉ុន ព្រោះនាងចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀនភាសាជប៉ុនដ៏ពូកែម្នាក់ទៅថ្ងៃអនាគត។ និស្សិតស្រី វ័យ២០ឆ្នាំរូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា នាងស្រឡាញ់ភាសាជប៉ុន និងរបៀបរបបរស់នៅរបស់ប្រជាជនជប៉ុនតាំងតែនៅក្មេងមកម្ល៉េះ។ សម្រាប់យុវតីរូបនេះ រៀនភាសាជប៉ុន នឹងមិនពិបាករកការងារធ្វើនោះទេ មានតែសម្បូរឱកាស ហើយមានបៀវត្សខ្ពស់ទៀតផង។ មួន ចន្ធី ជាកូនច្បងនៅក្នុងគ្រួសារមួយ ដែលមានបងប្អូនបួននាក់ និងមានឪពុកម្តាយជាកសិករ។ យុវតីរូបនេះ បានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់វិទ្យាល័យនៅឆ្នាំ២០១៧ ពីវិទ្យាល័យសំពៅលូន ក្នុងស្រុកសំពៅលូន ខេត្តបាត់ដំបង។ ក្រោយចប់ថ្នាក់វិទ្យាល័យ និស្សិតវ័យ ២០ឆ្នាំរូបនេះ បានជ្រើសរើសការសិក្សាអក្សរសាស្ត្រជប៉ុន នៅដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាជប៉ុន នៃវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស ដែលជាភាសានាងស្រឡាញ់តាំងពីតូច។ បច្ចុប្បន្ន ចន្ធី ជានិស្សិតឆ្នាំទីបី ។ ភាសាជប៉ុនហាក់មិនសូវជាមានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ពីសំណាក់និស្សិតខ្មែរនោះទេ បើប្រៀបជាមួយនឹងភាសាអង់គ្លេស និងភាសាចិន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចន្ធី មានការគិតផ្សេង និងបានសម្រេចចិត្តរៀនភាសានេះឲ្យខានតែបាន។ និស្សិតមកពីខេត្តបាត់ដំបងរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា មូលហេតុ ដែលរូបគេសម្រេចចិត្តរៀនភាសាជប៉ុន គឺដោយសារតែ រូបគេស្រឡាញ់ភាសានេះ តាំងពីរូបគេរៀននៅវិទ្យាល័យមកម្លេះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រូបគេចូលចិត្តនិងចាប់អារម្មណ៍វប្បធម៌របស់ជប៉ុន ម្ហូបរបស់ជប៉ុន និងចូលចិត្តមើលតុកត្តារបស់ជប៉ុនផងដែរ។ យុវតីរូបនេះ បន្ថែមជុំវិញមូលហេតុដែលខ្លួនសម្រេចចិត្តរៀនបរិញ្ញាបត្រភាសាជប៉ុនថា៖«ប្រទេសជប៉ុនជាប្រទេសមួយដែលស្អាត ខ្ញុំស្រឡាញ់និងគោរពអត្តចរិតរបស់ជនជាតិជប៉ុន។ ជនជាតិជប៉ុន ជាជនជាតិមួយ ដែលគោពពេលវេលា គោរពការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនឯង ច្បាស់លាស់ជាមួយការងារ និងមានវិន័យតឹងរឹង»។ ចំពោះការជំរុញក្នុងការសម្រេចចិត្តរៀនភាសាជប៉ុនវិញ និស្សិតវ័យ ២០ឆ្នាំរូបនេះ ប្រាប់ថា រូបគេមិនមានអ្នកណាជំរុញឲ្យរៀនឡើយ គឺរូបគេសម្រេចចិត្តខ្លួនឯងដោយការស្រលាញ់ខ្លួនឯងផ្ទាល់ តែក៏មិនមានអ្នកណាជំទាស់ដែរ។ រីឯគោលបំណងក្នុងការរៀនភាសាជប៉ុន គឺរូបគេចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀនភាសាជប៉ុនដ៏ពូកែម្នាក់នៅពេលអនាគត។ ការរៀនភាសាថ្មីមួយ ដែលមិនមែនជាភាសាដើមរបស់ខ្លួន ពុំមែនជារឿងងាយស្រួលនោះទេ។ សម្រាប់ចន្ធីផ្ទាល់ ក៏មានផលវិបាកក្នុងការរៀនភាសាជប៉ុនដែរ។ និស្សិតមកពីស្រុកសំពៅលូនរូបនេះ លើកឡើងថា៖«ចំណុចពិបាកនៅក្នុងការរៀនភាសាជប៉ុន គឺភាសាជប៉ុនជាភាសាមួយខុសស្រឡះពីភាសាខ្មែរយើង វាគ្មានលក្ខណៈស្រដៀងសូម្បីតែបន្តិច។ ចំពោះវេយ្យាករណ៍និងអក្សរវិញ ក៏មានលក្ខណៈពិបាកខ្លាំងផងដែរសម្រាប់ខ្ញុំ»។ យុវតីរូបនេះ បន្តជុំវិញផលវិបាកនេះថា ជប៉ុនមានអក្សរបីប្រភេទគឺ ហ៊ីរ៉ាកាណា កាតាកាណា និងកាន់ជិ។ ចំពោះហ៊ីរ៉ាកាណា វាជាអក្សររបស់ជប៉ុនផ្ទាល់ ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ការសរសេរទូទៅ។ ចំណែកឯកាតាកាណា ជាអក្សរមួយប្រភេទ ដែលគេប្រើសម្រាប់សរសេរពាក្យកម្ចីពីបរទេស ឧទាហរណ៍ ដូចជាពាក្យថា «Simple, Internet, Water» ជាភាសាអង់គ្លេស គេអាចសរសេរជាភាសាជប៉ុន ដោយប្រើកាតាកាណាបាន។ ចំពោះកាន់ជិវិញ ជាអក្សរដែលពិបាកជាងគេ ដោយវាជាប្រភេទអក្សរចិន ដែលប្រទេសជប៉ុនយកមកពីចិន និងមានមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលជារបស់ជប៉ុនផ្ទាល់ ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈពិសេសរបស់វា។ គេប្រើកាន់ជិ ក្នុងគោលបំណងបង្រួមអក្សរពីច្រើនមកតិច តែរក្សាអត្ថន័យដដែល ព្រោះថា កាលណាគេប្រើ ហ៊ីរ៉ាកាណា ច្រើនពេក នោះពាក្យនៅអត្ថបទរបស់គេក៏ច្រើនដែរ។ ទន្ទឹមនឹងផលវិបាកដែល ចន្ធី ជួបប្រទះអំឡុងពេលរៀនភាសាជប៉ុន យុវតីរូបនេះ បានព្យាយាមអស់ពីលទ្ធភាព និងបានរិះរកដំណោះស្រាយផ្សេងៗ ដើម្បីឲ្យការសិក្សារបស់ខ្លួនមានភាពប្រសើរឡើង។ និស្សិតវ័យ២០ឆ្នាំរូបនេះ លើកឡើងថា៖«ដំណោះស្រាយសម្រាប់ការរៀនភាសាជប៉ុន គឺការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការរៀន ការអនុវត្តឲ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើបាន ជាពិសេសគឺការទន្ទេញ ដែលវាជាកត្តាសំខាន់ជាងគេក្នុងការរៀនភាសា»។ និស្សិតរូបនេះបន្តថា សម្រាប់រូបគេផ្ទាល់ រូបគេត្រូវទន្ទេញកាន់ជិរាល់ថ្ងៃ ក៏ដូចជាវេយ្យាករណ៍ផងដែរ ព្រោះថាកាន់ជិ និងវេយ្យាករណ៍គឺថ្មីរហូតពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដែលវាទាមទារឲនិស្សិតរូបនេះប្រើពេលវេលាច្រើនទៅលើវា។ លើសពីនេះ រូបគេត្រូវអានអត្ថបទ និងសៀវភៅជាភាសាជប៉ុនក្នុងមួយថ្ងៃយ៉ាងហោចណាស់ឱ្យបាន ១០នាទី ហើយរូបគេក៏ព្យាយាមស្ដាប់ចម្រៀងនិងមើលវីដេអូជាភាសាជប៉ុនផងដែរ។ ការសិក្សាភាសាជប៉ុន ដែលជាភាសាមួយមិនសូវពេញនិយមនៅកម្ពុជា មនុស្សភាគច្រើនជឿថា វាអាចនឹងមានផលវិបាក ក្នុងការរកការងារធ្វីនៅពេលអនាគត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ និស្សិតវ័យ ២០ឆ្នាំរូបនេះមានការគិត និងយល់ឃើញផ្សេងពីមតិទាំងនោះ។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងមតិទាំងនោះ យុវតីរូបនេះ លើកឡើងថា ការរៀនភាសាជប៉ុនមិនពិបាកក្នុងការរកការងារធ្វើនោះទេ ហើយថែមទាំងមានប្រាក់ខែខ្ពស់ទៀតផង សំខាន់ឲ្យតែយើងចេះភាសានេះច្បាស់និងអាចប្រើការបាន។ មិនមែនតែភាសាជប៉ុនមួយនោះទេ គ្រប់ភាសាទាំងអស់គឺតម្រូវឲ្យយើងចេះច្បាស់ទើបងាយស្រួលក្នុងការរកការងារធ្វើ។ និស្សិតមកពីខេត្តបាត់ដំបងរូបនេះ បន្ថែមថា៖«បើយើងមានជំនាញផ្សេងគួបផ្សំជាមួយនិងភាសាជប៉ុន នោះវានឹងកាន់តែប្រសើរ សម្រាប់យើង ក្នុងការរកការងារធ្វើ»៕	ដោយ៖ ហៀត វណ្ណា
ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ក្នុងការចុះឈ្មោះចូលរៀនកម្មវិធីជំនាញវិជ្ជាជីវៈដូនតា និងបញ្ជាក់ពីលក្ខខណ្ឌសិក្សា របស់យុវជន មកពីគ្រួសារមានបណ្ណសមធម៌ និងបណ្ណសម្គាល់គ្រួសារងាយរងហានិភ័យ។ ការរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈដូនតា នឹងរៀបចំឡើងតាមគ្រឹះស្ថានអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាល និងសាលាបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវដូនតា នៅតាមសហគមន៍ ដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យស្ដីពី ការអនុវត្តកម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គមផ្នែកបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស សម្រាប់យុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារងាយរងហានិភ័យ ដែលចេញដោយសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត។ កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេសនេះ នឹងជួយដល់និស្សិតក្រីក្រជាង១,៥លាននាក់។ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៣ សម្តេច ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានស្នើឱ្យនិស្សិតយ៉ាងហោចណាស់ពី២ភាគរយ ទៅ៤ភាគរយ សិក្សាវិជ្ជាជីវៈជំនាញដូនតា។ «ជាងចម្លាក់ ស្មូន គំនូរ តម្បាញ ហូល ផាមួង ជាដើម»។ ទាំងនេះស្ថិតក្នុងជំនាញវិជ្ជាជីវៈដូនតា ដែលសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើង ហើយស្នើឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់លើការបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីកុំឱ្យបាត់បង់វិជ្ជាជីវៈទាំងនេះ។ ក្រសួងវប្បធម៌ មានតួនាទីអនុវត្តការងារចាំបាច់នានា ក្នុងដំណើរការបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ រហូតដល់ការផ្ដល់សេវាប្រឹក្សាការងារ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងគុណភាព។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ ត្រូវធ្វើរបាយការណ៍ ទិន្នន័យ ព័ត៌មាន និងផ្ទៀងទន្និន័យផ្សេងៗ តាមតម្រូវការរបស់អគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាជាតិគាំពារសង្គម។ សូមជម្រាបថា យុវជនដែលមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងហានិភ័យ នឹងទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ២៨ម៉ឺនរៀល ក្នុងមួយខែ អំឡុងពេលចូលរៀនវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន លើកចិត្តការសិក្សា «វិជ្ជាជីវៈដូនតា»	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្រេចដាក់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈដូនតា ចូលក្នុង កម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គមផ្នែកបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស សម្រាប់យុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងគ្រួសារងាយរងហានិភ័យ។
ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោក អ្នកនាង ទស្សនាបទសម្ភាសន៍ ដោយ លោក ស៊ុល រ៉វី អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ដូចតទៅ៖ យុវជនចាម្ប៍មួយក្រុម បានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍តាំងបង្ហាញនំចាម្ប៍ នាទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍ លើកដំបូងបង្អស់នៅកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជាពិសេសគឺការតាំងបង្ហាញនំ ជាអត្តសញ្ញាណជនជាតិចាម្ប៍។ ទិវានេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងនារសៀលថ្ងៃទី០៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ នៅសារមន្ទីរខ្លែងខ្មែរ ក្រោមការអនុញ្ញាតគាំទ្រពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ សកម្មភាពអ្នកចូលរួម ចូលថតរូបជាមួយនំប៉ាក់ នាទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ នាទិវានំចាម្ប៍ កញ្ញា អឹមហ្សឹត ហ្វារ៉ាឌិស៏ ជាតំណាងយុវជនចាម្ប៍រៀបចំកម្មវិធី បញ្ជាក់ថា «ទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍» ប្រារព្ធឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពរវាងជនជាតិចាម្ប៍ ខ្មែរ និងជនជាតិដទៃទៀត។ គោលបំណងចម្បងមួយទៀត គឺការផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណីចាម្ប៍។ ជាពិសេសការតាំងបង្ហាញ «នំប៉ាក់» ដែលជាអត្តសញ្ញាណមួយរបស់ជនជាតិចាម្ប៍។ «នេះជាកម្មវិធីលើកទីមួយ ដែលយើងធ្វើឡើង ហើយពិតជារំភើបមែនទែន ព្រោះយើងអត់បានដែលបង្ហាញវប្បធម៌ បងប្អូន ឬអ្នកផ្សេងបានស្គាល់។ គោលបំណងថ្ងៃនេះ យើងចង់ធ្វើនំចាម្ប៍ គឺដើម្បីឱ្យមហាជន គាត់បានដឹង ថានេះជានំរបសចាម្ប៍ ដែលមានតាំងពីយូរជំនាន់មក»។ នេះជាសម្ដីរបស់ កញ្ញា ហ្វារ៉ាឌិស៏។ ការដាក់តាំងបង្ហាញនំប៉ាក់ នាទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍។ ក្នុងកម្មវិធីប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល២ម៉ោងកន្លះនេះ បានដាក់តាំងបង្ហាញនូវនំចាម្ប៍ចំនួនបីមុខផងដែរ រួមមាននំប៉ាក់, នំតាបៃជាល, និងនំលឺទ្រាំ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងនំ ដែលយកមកដាក់តាំងបង្ហាញនាទិវានេះ លោក ឡឹប កើ ជាអ្នកចូលរួមផលិតកម្មវិធីនេះ លើកឡើងថា ប្រភេទនំខាងលើនេះ ភាគច្រើន ធ្វើឡើងក្នុងពិធី អបអរ ពិធីមង្គលផ្សេងៗ និងថ្ងៃសប្បាយៗជាដើម។ នំបីមុខ ដែលបានដាក់ឱ្យសាធារណជន ឃើញ និងភ្លក់ នាទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍។ លោក ឡឹប កើ បន្ថែមដូច្នេះ៖ «នំនេះ ធ្វើក្នុងកម្មវិធីអ្វីក៏បាន ឱ្យតែជាកម្មវិធីសប្បាយៗ កម្មវិធីមានសំណាង ដូចជាឡើងផ្ទះ រៀបការ ខួបកំណើត។ ក្រោយៗនេះ ដូចជាឃើញមានអ្នកប្រឡងជាប់ ការងារអី ទៅក៏គេធ្វើដែរ»។ បើតាមលោក ឡឹប កើ បច្ចុប្បន្ន នំចាម្ប៍ដែលយកមកបង្ហាញនេះ ត្រូវបានផលិតដោយដៃសុទ្ធសាធ ហើយបច្ចុប្បន្នគេឃើញមានវត្តមាន តាមសហគមន៍ជនជាតិចាម្ប៍មួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ដូចជាខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងខេត្តបាត់ដំបង។ វង់ភ្លេង រ៉ាបាណា ដែលប្រគំ ដើម្បីដង្កែរនំប៉ាក់ ក្នុងទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍។ ក្រៅពីការដាក់តាំងបង្ហាញនំប្រពៃណី ក្នុងកម្មវិធីនេះ ក៏ឃើញមានការប្រគំភ្លេង ដើម្បីដង្ហែផងដែរ។ ភ្លេងប្រគំនេះ ត្រូវបានគេហៅថា «រ៉ាបាណា» ដែលអ្នកចូលរួមដង្ហែ វាយស្គរផង និងច្រៀងផង។ លោក សាន់ អ៊ីស្មាអែល ជាអ្នកដឹកនាំប្រគំភ្លេង ពន្យល់ថា ភ្លេងរ៉ាបាណានេះ ជាភ្លេងប្រពៃណីមួយរបស់ជនជាតិចាម្ប៍ តែងប្រារព្ធឡើង នៅពេលមានកម្មវិធីបុណ្យម៉ាលុត ពិធីរៀបមង្គលការ ពិធីចូលសាសន៍ និងពិធីសប្បាយៗផ្សេងទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ ទិវានំប្រពៃណីចាម្ប៍ ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាលើកដំបូង នៅថ្ងៃទី០៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ដោយបាននាំយកនូវ នំចាម្ប៍៣មុខ មកបង្ហាញសាធារណជន រួមមាននំប៉ាក់, នំតាបៃជាល, និងនំលឺទ្រាំ។ បើតាមលោក ឡឹប កើ នំទាំងបីប្រភេទនេះ ភាគច្រើនធ្វើឡើង ក្នុងកម្មវិធីមង្គលផ្សេងៗ ខណៈបច្ចុប្បន្នមានតែខេត្តបីប៉ុណ្ណោះ ដែលមានវត្តមាននំប្រភេទនេះ។
ការហាមឃាត់នៅរដ្ឋ Queensland អនុវត្តទៅលើផលិតផលណាដែលជាសម្ភារប្លាស្ទិចប្រើប្រាស់បានតែម្តងដោយរួមមានបំពង់បឺត, ស្លាបព្រា, សម និងចានជ័រជាដើម។ រដ្ឋអូស្ត្រាលីមួយនេះ ក៏នឹងហាមអាជីវកម្មមិនឱ្យផ្តល់ជាការថែមជូនជាសម្ភារប្លាស្ទិកនៅពេលភ្ញៀវទិញអាហារ ឬទិញជាកញ្ចប់សម្រាប់កម្មវិធីនានា។ ការដាក់បម្រាមលើសម្ភារប្លាស្ទិកនេះ ជាជំហានមួយទៀត ក្រោយពីរដ្ឋនេះទទួលបានជោគជ័យលើការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថង់ទំនិញប្លាស្ទិកកាលពីឆ្នាំ២០១៨ ដែលបានជួយកាត់បន្ថយសំរាមប្លាស្ទិកប្រមាណជា៧០ភាគរយ។ Queensland ជារដ្ឋទីមួយហើយដែលចេញច្បាប់ហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ចានគោម និងចានទាបប្លាស្ទិកប្រើប្រាស់តែម្តងផងដែរ។ ផលិតផលផ្សេងទៀត នឹងត្រូវពិចារណាសម្រាប់បញ្ចូលក្នុងការហាមឃាត់នៅឆ្នាំខាងមុខរួមមានកែវកាហ្វេ ប្រអប់ដាក់អាហារខ្ចប់ និងថង់ប្លាស្ទិកខ្នាតធំ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តី Queensland លោកស្រី Annastacia Palaszuzuk និយាយថា វិធានការថ្មី នឹងជួយសម្អាតធម្មជាតិ និងទប់ស្កាត់សំណល់ប្លាស្ទិកពីការបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វ។ លោកស្រី Palaszuzuk បន្តថា ៖«ការការពារកុំឱ្យមានសំរាមនៅតាមឆ្នេរ និងក្នុងទឹក នឹងជួយការពារសត្វដូចជាអណ្តើកដែលមានឱកាសក្នុងការស្លាប់ប្រមាណ២០ភាគរយ ប្រសិនបើពួកគេស៊ីត្រឹមប្លាស្ទិកមួយបំណែក។» ការរឹតត្បិតការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកនេះ ស្ថិតក្រោមផែនការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញក្រោយពីជំងឺកូវីដ-១៩ របស់រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី Palaszuzuk ក្នុងកញ្ចប់ទឹកប្រាក់ចំនួន១ពាន់លានដុល្លាដើម្បីជួយការពារបរិស្ថាន, គាំទ្រវិស័យអាជីវកម្ម និងបង្កើតការងារ។ នាយកប្រតិបត្តិសមាគមទំនិញជាតិ លោកស្រី Dominique lamb និយាយថា អាជីវកម្ម និងហាងទំនិញទូទាំងរដ្ឋ បានគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងសប្បាយចិត្តទៅលើការផ្លាស់ប្តូរនេះ ថ្វីបើពួកគេកំពុងរងផលវិបាកពីជំងឺកូវីដ-១៩ ក្តី៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីរដ្ឋ Queensland របស់អូស្រ្តាលី លោកស្រី Annastacia Palaszuzuk បានប្រកាសហាមឃាត់សម្ភារប្លាស្ទិកប្រើតែម្តង (Single-use plastic) ទាំងអស់ក្នុងរដ្ឋនេះចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា។ ការហាមឃាត់នេះ ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង «សង្រ្គាមកាកសំណល់» ។
កញ្ញា សួន លីដា អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកធនធានមនុស្ស នៅហាងបេប៊ីអោតឡេត បានបញ្ជាក់កាលពីពេលកន្លងទៅថា Recruitment Day នេះ រៀបចំឡើងដើម្បីបង្ហាញទៅអតិថិជន ពិសេសមាតាបិតាទាំងអស់ដឹងថា បេប៊ីអោតឡេត ជាកន្លែងដែលមិនត្រឹមតែពួកគាត់អាចផ្ញើទំនុកចិត្តបាននោះទេ ក៏ជាកន្លែងផ្តល់ឱកាសការងារ ដល់អ្នកដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើផងដែរ។ ដូច្នេះកម្មវិធីនេះ គឺពិតជាឱកាសដ៏ពិសេស និងដ៏កម្រមួយ សម្រាប់លោកអ្នក ក៏ដូចជាប្អូនៗនិស្សិត ដែលកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ ពីព្រោះថា មានការងាររហូតដល់ទៅ ៨៨កន្លែង នឹងត្រូវជ្រើសរើស នៅក្នុងថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈនេះ។ ដូច្នេះកុំភ្លេចយកប្រវត្តិរូបសង្ខេប(CV)ទៅជាមួយផងនៅពេលដែលលោកអ្នកទៅចូលរួម កម្មវិធី Recruitment Day ព្រោះថានៅទីនោះមាន ក្រុមការងារផ្នែកធនធានមនុស្សរបស់ហាងបេប៊ីអោតឡេត នឹងសម្ភាសភ្លាមៗ នៅពេលដែលលោកអ្នកដាក់ពាក្យសុំការងារនៅទីនោះ។ ហាងលក់ទំនិញកុមារ បេប៊ីអោតឡេត មានបីសាខា។ សាខាទី១ សាខាទួលគោក មានទីតាំងស្ថិតនៅទល់មុខសាលាបឋមសិក្សាទួលគោក។ សាខាទី២ សាខាកម្ពុជាក្រោម មានទីតាំងស្ថិតនៅក្រោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី តាមបណ្តោយមហាវិថីកម្ពុជាក្រោម និងសាខាទី៣ សាខាវិមានឯករាជ្យ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយមហាវិថី ព្រះនរោត្តម ខាងត្បូងវិមានឯករាជ្យ។ ឆាតមកកាន់ហ្វេសប៊ុកផេក Baby Outlet ដើម្បីបញ្ជាទិញតាមអនឡាញ និងដឹកជូនគ្រប់ខេត្តក្រុង ឬទំនាក់ទំនងផ្នែកលក់អនឡាញ: 017 887 746, 016 789 669 ៕	បេប៊ីអោតឡេត សហការជាមួយទីភ្នាក់ងារជាតិ ការងារ និងមុខរបរ នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីរៀបចំកម្មវិធី សម្ភាសការងារ ឬ Recruitment Day ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈនេះ។ កម្មវិធីនេះចាប់ផ្តើមចាប់ពីម៉ោង ៨ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង ៥ល្ងាច នៅបរិវេណក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ពិធីរម្លឹកខួប២៧ឆ្នាំនៃការបង្កើតគណបក្សភ្លើងទៀន ត្រូវបានរៀបចំឡើងផ្ទះលេខ៧១ សង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។ គណបក្សភ្លើងទៀន ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៥ តែថ្នាក់ដឹកនាំ ពុំបានធ្វើពិធីរម្លឹកខួបចំថ្ងៃទី៩វិច្ឆិកានោះទេ ដោយទើបនឹងរៀបចំនៅថ្ងៃ២៧វិច្ឆិកានេះ។ គណបក្សភ្លើងទៀន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក សម រង្ស៊ី មានឈ្មោះដើមថា គណបក្សជាតិខ្មែរ ហើយក្រោមមក គណបក្សនេះ ត្រូវប្តូរឈ្មោះ មកជាឈ្មោះរបស់លោកតែម្តង គឺគណបក្ស សម រង្ស៊ី។ រហូតមកដល់អំឡុងឆ្នាំ២០១៧ គណបក្ស សម រង្ស៊ី ត្រូវឆ្លងកាត់ការប្តូរឈ្មោះម្តងទៀត ដោយប្តូរមកជាគណបក្សភ្លើងទៀន ដូចសព្វថ្ងៃនេះ ទៅតាមការតម្រូវរបស់ច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ។ បច្ចុប្បន្ន គណបក្សភ្លើងទៀន ត្រូវគេមើលឃើញថា ជាគណបក្ស ដែលហាក់មានភាពលេចធ្លោជាងគេ ក្នុងចំណោមគណបក្សជំទាស់ ដោយមានការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០២២នេះ ជាភស្តុតាង។ ក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ គណបក្សភ្លើងទៀន ទទួលបានអាសនៈ ច្រើនជាងគេ បន្ទាប់ពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច ដោយគណបក្សភ្លើងទៀន ទទួលបានជាង២អាសនៈ ហើយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានជាង៩ពាន់អាសនៈ។ ថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗនៃគណបក្សភ្លើងទៀន មានជាអាទិ៍ លោក ទាវ វណ្ណុល ជាប្រធាន លោក សុន ឆ័យ ជាអនុប្រធាន លោក ថាច់ សេដ្ឋា ជាអនុប្រធាន និងលោក គង់ គាំ ជាឧត្តមទីប្រឹក្សា៕	គណបក្សភ្លើងទៀន មានអាយុកាល២៧ឆ្នាំហើយ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃគណបក្សភ្លើងទៀន បានរៀបចំប្រារព្ធពិធីរម្លឹកខួប២៧ឆ្នាំនៃការបង្កើតគណបក្សនេះ។
នៅថ្ងៃនេះ ក្រសួងសុខាភិបាល ប្រកាសថា មានមនុស្សចំនួន ៥៧៦នាក់ទៀត មានវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលសុទ្ធសឹងតែពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈទាំងអស់។ ជាតួលេខឆ្លងប្រចាំថ្ងៃ ដ៏ច្រើនបំផុត ចាប់តាំងពីកូវីដ-១៩ បានរាលដាលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ចំនួនឆ្លងដ៏លើសលប់នេះ បានធ្វើឱ្យអ្នកឆ្លងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២០កុម្ភៈ កើនដល់ ៣ ០៧២នាក់។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងថ្មី ដែលក្រសួងសុខាភិបាល ប្រកាសនៅថ្ងៃនេះ មាននៅរាជធានីភ្នំពេញ ៥៤៤នាក់ , ខេត្តព្រះសីហនុ ១២នាក់, ខេត្តស្វាយរៀង ១៦នាក់ ,ខេត្តកំពង់ចាម១នាក់ , ខេត្តសៀមរាបចំនួន ២នាក់។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ក៏មានអ្នកជំងឺចំនួន ៧០នាក់ បានជាសះស្បើយដែរ ក្នុងនោះមាន ៥៨នាក់ជាករណីនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមាន១១នាក់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែ, ចំនួន២៧នាក់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែ , ១៥នាក់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីសណ្ខាគារក្រេឌុក រាជធានីភ្នំពេញ និង៥នាក់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន។ មនុស្ស១១នាក់ផ្សេងទៀត ជាករណីនៅខេត្តកណ្តាល ដោយពួកគេ ត្រូវបានគ្រូពេទ្យអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីមណ្ឌលព្យាបាលស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល។ អ្នកសះស្បើយ១នាក់ទៀត ជាជនជាតិចិន ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យស្វាយជ្រុំ ខេត្តស្វាយរៀង។ គិតមកដល់ពេល កម្ពុជា មានអ្នកកើតកូវីដ-១៩ សរុប ៣ ៦០៤នាក់ ក្នុងនោះ ៣ ០៧២ នាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកសះស្បើយសរុបមាន ១ ៩៨៤នាក់ និងអ្នកស្លាប់មាន២៤នាក់។ មនុស្សចំនួន ១ ៥៩១នាក់ កំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាល ក្នុងនោះ១៧នាក់ សម្រាកព្យាបាលនៅផ្ទះ។ ករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ បច្ចុប្បន្នរាលដាលក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង សៀមរាប ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ធំ កំពង់ចាម កែប តាកែវ បាត់ដំបង កំពត កំពង់ឆ្នាំង និងពោធិ៍សាត់។ ក្នុងចំណោមនោះ ខេត្តមួយចំនួនដូចជាបាត់ដំបង និងកំពង់ធំ ក៏បានព្យាបាលសះស្បើយអស់ផងដែរ៕	មនុស្សចំនួន ៥៧៦នាក់ទៀតតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ និង៧០នាក់បានជាសះស្បើយ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាលនាថ្ងៃទី៩ ខែមេសា នេះ។ ភ្នំពេញនៅតែតំបន់ដែលផ្ទុះខ្លាំងជាងគេ បំផុត។
អ្នកសារព័ត៌មាន Al Jazeera លោកស្រីShireen Abu Aqleh ត្រូវបានបាញ់ឱ្យស្លាប់ ក្នុងពេលប្រតិបត្តិការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅតំបន់ West Bank ទាំងក្នុងសំលៀកបំពាក់អ្នកសារព័ត៌មាន។ លោកស្រីត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ក្នុងពេលយកព័ត៌មានលើការវាយឆ្មក់មួយ នៅជំរំជនភៀសខ្លួន Jenin។ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅក្នុងឃាតកម្មមួយ ដែលបំពានច្បាប់ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ កម្លាំងទ័ពអ៊ីស្រាអែល បានធ្វើឃាតអ្នកឆ្លើយឆ្លងសារព័ត៌មានរបស់ Al Jazeeraមួយរូប នៅប៉ាឡេស្ទីន។ ក្រៅពីលោកស្រី Abu Aqleh អ្នកសារព័ត៌មានមួយរូបផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានរងរបួសផងដែរ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ សារព័ត៌មានAl Jazeera បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិជំរុញឱ្យកម្លាំងទ័ពអ៊ីស្រាអែលទទួលខុសត្រូវ លើចេតនាបាញ់សម្លាប់អ្នកសារព័ត៌មានដ៏សំខាន់របស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល លោក Naftali Bennett បានអះអាងថា ឃាតកម្មនោះ ទំនងជាបង្កដោយក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិប៉ាឡេស្ទីន។ បន្ទាប់ពីហេតុការណ៍ខាងលើ យោធាអ៊ីស្រាអែល បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានបើកប្រតិបត្តិការយោធានៅជំរំJenin នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ប៉ុន្តែខ្លួនមិនបានផ្តោតលើអ្នកសារព័ត៌មានឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ស្របគ្នានេះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីស្រាអែល លោក Yair Lapid បានលើកឡើងថា អ៊ីស្រាអែល កំពុងស្វះស្វែងរកការស៊ើបអង្កេតមួយទៅក្នុងករណីបាញ់សម្លាប់អ្នកសារព័ត៌មានវ័យ ៥១ឆ្នាំ។ បើតាមលោក Lapid អ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវតែការពារក្នុងតំបន់ជម្លោះ ហើយអ៊ីស្រាអែល នឹងទទួលខុសត្រូវចំពោះការពិត។ គួររម្លឹកថា នៅក្នុងប្រតិបត្តិការនាតំបន់កាហ្សានៅឆ្នាំមុន អ៊ុស្រាអែល ក៏ធ្លាប់បាញ់កម្ទេចអគារសារព័ត៌មាន Al Jazeera និងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ផងដែរ។ កាលនោះអ៊ីស្រាអែល បាននិយាយការពារថាអគារនោះ មានសមាជិកក្រុមឥស្លាមជ្រុលនិយម ហាម៉ាស់៕	លោកស្រីShireen Abu Aqleh អ្នកសារព័ត៌មាន Al Jazeera មួយរូប ត្រូវបានសម្លាប់ដោយទាហានអ៊ីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា បើទោះលោកស្រីមានពាក់អាវបញ្ជាក់អ្នកសារព័ត៌មាន និងមួកការពារក៏ដោយ។
កុមារត្រូវបានគេចាត់ទុកថា គ្រុនក្តៅនៅពេលដែលពួកគេមានសីតុណ្ហភាពលើសពី ៣៨ អង្សាសេ ។ វាជារឿងធម្មតាទេដែលសីតុណ្ហភាពរបស់កុមារប្រែប្រួលពេញមួយថ្ងៃ ដោយសីតុណ្ហភាពរបស់ពួកគេឡើងដល់កំពូលនៅពេលល្ងាច និងធ្លាក់ចុះនៅពេលយប់ ។ ហើយក្រៅពីការវាស់សីតុណ្ហភាពរបស់កូន អ្នកជាធម្មតាអាចដឹងថា កូនរបស់អ្នកមានគ្រុនក្តៅដោយសង្កេតមើលពួកគេ ។ កុមារដែលមានគ្រុនក្តៅច្រើនតែក្តៅសាច់នៅពេលប៉ះ មុខឡើងក្រហម ថយចុះចំណង់អាហារ និងងងុយគេង ឬអស់កម្លាំងជាងធម្មតា ។ ទោះបីជាគ្រុនក្តៅអាចគួរឱ្យព្រួយបារម្ភក៏ដោយ ការពិតវាគឺជាវិធីរបស់រាងកាយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ ហើយគ្រុនក្តៅភាគច្រើនមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កុមារនោះទេ ។ តាមពិត យោងទៅតាមបណ្ណាល័យជាតិនៃឱសថ មានតែក្មេងម្នាក់ក្នុងចំណោម ១០០ នាក់ដែលមានគ្រុនក្តៅប៉ុណ្ណោះ ដែលមានបញ្ហាសុខភាព ហើយត្រូវការការព្យាបាលដោយគ្រូពេទ្យ ។ ជាធម្មតា អ្នកគ្រាន់តែត្រូវរង់ចាំរហូតដល់គ្រុនក្តៅបានកន្លងផុតទៅ ។ តើការងូតទឹកនឹងបន្ថយគ្រុនក្តៅរបស់កូនខ្ញុំទេ ? ភាគច្រើននៃការងូតទឹកមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កុមារដែលមានគ្រុនក្តៅទេ ប៉ុន្តែវាមិនច្បាស់ទាំងស្រុងថា តើពួកគេមានប្រសិទ្ធភាពកម្រិតណាដើម្បីបន្ថយគ្រុនក្តៅ ។ ការងូតទឹកអាចជួយឱ្យរាងកាយត្រជាក់ ធូរស្រាល និងបន្ធូរអារម្មណ៍សម្រាប់កុមារ ប៉ុន្តែក្នុងករណីភាគច្រើន វាមិនបន្ថយកម្តៅនោះទេ ។ ការងូតទឹកភាគច្រើនមិនធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពរាងកាយធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះទេ ប៉ុន្តែការងូតទឹកក្តៅឧណ្ហៗអាចធ្វើឱ្យស្បែកត្រជាក់ និងអាចជួយបន្ថយសីតុណ្ហភាពជាបណ្តោះអាសន្ន ខណៈពេលដែលកុមារកំពុងងូតទឹក ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ភាគច្រើនក្មេងបានសម្រាក និងធូរស្រាលបានខ្លះដែរ ។ គ្រូពេទ្យបានផ្តល់ដំបូន្មានថា អ្នកគួរតែប្រើទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ឬទឹកសីតុណ្ហភាពធម្មតា ហើយចៀសវាងការប្រើទឹកត្រជាក់ ។ ទឹកត្រជាក់ខ្លាំង ឬងូតទឹកទឹកកកមិនដំណើរការទេ ព្រោះវាពិតជាធ្វើឱ្យរាងកាយញ័រ ដែលជាដំណើរការដែលបង្កើនការផលិតកំដៅជាជាងបន្ថយកម្តៅ ។ ការងូតទឹកដែលមានជាតិអាល់កុលមិនដំណើរការទេ ហើយវាអាចធ្វើឱ្យស្បែកឆាប់មានបញ្ហា និងខ្សោះជាតិទឹកខ្លាំង ។ ការងូតទឹកអាចមានប្រយោជន៍ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកមានបញ្ហាក្នុងការលេបថ្នាំតាមមាត់ ឬក្អួតអំឡុងពេលមានជំងឺ ។ តើមានវិធីអ្វីខ្លះទៀតក្នុងការព្យាបាលជំងឺគ្រុនក្តៅរបស់កូនអ្នក ? គ្រុនក្តៅ ពិតជាអាចជួយឱ្យរាងកាយរបស់យើងប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ ។ ដូច្នេះ ការព្យាបាល និងគ្រប់គ្រងគ្រុនក្តៅ គឺចាំបាច់តែនៅពេលដែលកុមារកំពុងមានរោគសញ្ញាផ្សេងពីគ្រុនក្តៅ ។ លេបថ្នាំបន្ថយគ្រុនក្តៅដូចជា acetaminophen និង ibuprofen មានសុវត្ថិភាព និងមានប្រសិទ្ធភាពនៅពេលលេបថ្នាំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកគួរតែទាក់ទងគ្រូពេទ្យកុមាររបស់អ្នកសម្រាប់កម្រិតថ្នាំ ។ សម្រាក ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកមានអារម្មណ៍មិនល្អ ចូរឱ្យពួកគេសម្រាកឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ។ ផ្តល់សំណើមជាតិទឹក គឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់នៅពេលដែលកូនរបស់អ្នកមានគ្រុនក្តៅ ព្រោះកូនឈឺងាយនឹងខ្វះជាតិទឹក ។ តើគ្រុនក្តៅមានគ្រោះថ្នាក់ដល់កុមារនៅពេលណា ? តើគ្រុនក្តៅមានគ្រោះថ្នាក់ប៉ុនណាចំពោះកុមារ គឺអាស្រ័យលើអាយុ និងរោគសញ្ញារបស់ពួកគេ ។ រាល់ជំងឺគ្រុនក្តៅលើសពី ៣៨ អង្សារសេចំពោះទារកទើបនឹងកើត ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាគ្រាអាសន្ន ហើយការវាយតម្លៃផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ គឺចាំបាច់ភ្លាមៗ ។ មានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដែលចាំបាច់ត្រូវទៅពេទ្យភ្លាម ដូចជាពិបាកដកដង្ហើម លែងសកម្ម ឡើងកន្ទួលដែលវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងករឹង ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	រាជធានីភ្នំពេញ ៖ នៅពេលដែលកូនរបស់អ្នកមានអាការគ្រុនក្តៅ គោលដៅចម្បងរបស់អ្នក គឺដើម្បីឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ស្រួល ។ ប៉ុន្តែពេលខ្លះ អ្នកប្រហែលជាមិនប្រាកដអំពីវិធីល្អបំផុតដើម្បីធ្វើដូច្នេះទេ ឬអ្នកប្រហែលជាកំពុងស្វែងរកវិធីធម្មជាតិ និងវិធីងាយៗដើម្បីធ្វើដូច្នេះ ។ ឪពុកម្តាយជាច្រើនមានការងឿងឆ្ងល់ថា តើការឱ្យកូនងូតទឹកអាចបន្ថយគ្រុនក្តៅដែរ ឬទេ ? យ៉ាងណាមិញ នេះគឺជាវិធីសាស្ត្រដែលឪពុកម្តាយរបស់អ្នកប្រហែលជាធ្លាប់ប្រើ ។ សំណួរ គឺតើការងូតទឹកនេះជាគំនិតល្អទេ ? តើវិធីនេះមានប្រសិទ្ធភាពទេ ?
គ្មាននរណាម្នាក់អាចទប់ការចំណាយនៅក្នុងគ្រួសារនីមួយៗបានឡើយ។ គ្រាន់តែថា គ្រួសារខ្លះ ចំណាយត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍ គ្រួសារខ្លះទៀត ចំណាយមិនសូវត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាតហិរញ្ញវត្ថុ។ ការចំណាយ ឬការប្រើប្រាស់ត្រូវបានអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចពន្យល់ថា វាគឺក្បាលម៉ាស៊ីនមួយក្នុងចំណោមក្បាលម៉ាស៊ីនដទៃទៀតក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ និយាយបែបផ្សេង មានន័យថា បើគ្មានការចំណាយទេ សេដ្ឋកិច្ចក៏មិនដំណើរការដែរ។ បើគ្មានអ្នកទិញ ក៏គ្មានអ្នកផលិតដែរ។ ទោះជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះក្តី តើជាក់ស្តែង ការចំណាយមួយណាដែលផ្តល់ផលច្រើនដល់ខ្លួនឯង គ្រួសារឯង និងសង្គមជាតិខ្លួនឯងច្រើន? អ្នកជំនាញផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុលោក ង៉ែត ជូ បម្រើការឲ្យស្ថាប័ន Emerging Markets Consulting មិនជំទាស់នឹងគំនិតចំណាយជាទូទៅទេ។ តែលោកផ្តល់យោបល់ថា អ្នកប្រើប្រាស់ខ្មែរមិនគួរចំណាយច្រើនទៅលើសម្ភារលម្អរជីវិតទាន់សម័យ ប្រសិនបើជីវភាពគ្រួសារមិនទាន់ប្រសើរនៅឡើយនោះ។ លោកលើកជាឧទាហរណ៍ថា បុគ្គលម្នាក់សម្រេចចិត្តទិញទូរសព្ទ អាយហ្វូន មួយគ្រឿង។ ក្នុងករណីបើបុគ្គលនេះ មានប្រាក់ទិញខ្លួនឯង អ្វីៗនឹងកើតឡើងដោយគ្មានបញ្ហាឡើយ។ តែបើបុគ្គលនេះ ចងការប្រាក់គេទៅទិញទូរសព្ទ បុគ្គលនោះត្រូវបង់ការប្រាក់ផង ហើយទូរសព្ទក៏ចាប់ផ្តើមខូចជាបណ្តើរៗស្របពេលដែលម្ចាស់កំពុងបន្តបង់រំលោះ។ល។ សម្រាប់លោក ង៉ែត ជូ ការចំណាយទៅលើទំនិញបរទេសដូចជា អាយហ្វូន នេះ ធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ខ្មែរ ខាតបង់ទាំងការប្រាក់ ខាតបង់ទាំងលំហូរទឹកប្រាក់ចេញទៅក្រៅប្រទេស។ លោក ជូ បន្តទៀតថា ប្រសិនបើបុគ្គលនោះ ខ្ចីកម្ចីពីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជប៉ុនដើម្បីទិញទូរសព្ទអាមេរិក ពេលនោះ ផលប្រយោជន៍ធំគឺបានទៅក្រុមហ៊ុនជប៉ុន(ការប្រាក់) និងក្រុមហ៊ុនអាមេរិក(អ្នកផលិត)។ ការចំណាយបែបនេះធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចបរទេសរីកចម្រើនជាងខ្មែរ ព្រោះទិញទំនិញបរទេសមួយ មានន័យស្មើនឹងជួយបង្កើតការងារឲ្យក្រុមហ៊ុនបរទេសមួយកន្លែង។ ការចំណាយដែលធ្វើឲ្យប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានផលច្រើន គឺការជួយទិញទំនិញដែលផលិតដោយអ្នកវិនិយោគខ្មែរ។ ទិញផលិផលខ្មែរមួយជួយផលិតការងារជូនខ្មែរមួយកន្លែង។ តែអ្វីដែលជារឿងអកុសល គឺថា ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅជាប្រទេសដែលនាំចូល ច្រើនជាងនាំចេញដដែល។ បើកម្ពុជាជាប្រទេសនាំចូលច្រើនជាងនាំចេញ ដូច្នេះ ការចំណាយរបស់ពលខ្មែរកាន់តែច្រើន វានឹងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសក្រៅកាន់តែខ្លាំង ហើយកម្ពុជាខ្លួនឯង ទទួលបានផលតិចជាងគេ៕	ភ្នំពេញ៖ ការចំណាយ គឺជាផ្នែកមួយដែលជំរុញឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេស។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើពលរដ្ឋនៃប្រទេសមួយចំណាយទិញទំនិញនាំចូលច្រើនជាងផលិតផលនៃប្រទេសខ្លួនឯង ពេលនោះ ផ្លែផ្កាសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសនោះ ក៏មិនសូវទទួលបានច្រើនដែរ។ តើអ្វីទៅជាបញ្ហាស្នូលនៃការចំណាយ?
ពលករ-ពលការិនី ៨ នាក់ ត្រូវបានស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ជួយអន្តរាគមន៍ឲ្យបានត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញហើយ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ១៦ ខែឧសភា ការអន្តរាគមន៍នេះ បន្ទាប់ពីពលករ-ពលការិនីខ្មែរទាំង ៨ នាក់នោះ បានស្នើទៅស្ថានទូតកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ី ឲ្យជួយសម្របសម្រួលជាមួយរិយាល័យអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីសូមឲ្យពួកគេបានត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតវិញ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្តថា ក្នុងចំណោមពួកគេទាំង៨នាក់នោះ មានប្រុស១នាក់ហើយពលការិនី៤ នាក់ ចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនដោយទៅធ្វើជាអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ និង ៤ នាក់ទៀត ទៅធ្វើការតាមផ្ទះ និងជៀរជ័រកៅស៊ូខុសច្បាប់ដោយខ្លួនឯង។	ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានជួយសង្គ្រោះពលករ-ពលការិនីខ្មែរ ៨ នាក់ ដែលលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់ និងចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនទៅធ្វើការខុសច្បាប់នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។
ខ្សែប្រយុទ្ធ Lars Stindl នៃក្លិប Borussia Mönchengladbach ជាអ្នកនាំជ័យជម្នះសម្រាប់ក្រុម តាមរយៈការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅនាទី ទី២០ នាកីឡដ្ឋាន Krestovsky ក្រុង Saint Petersburg ប្រទេសរុស្ស៊ី។ នេះជាកំណត់ត្រាថ្មីរបស់អាល្លឺម៉ង់ ខណៈការបង្ហាញខ្លួនកាលពីឆ្នាំ២០០៥ ពួកគេបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ។ សម្រាប់ការប្រកួតដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ព័រទុយហ្គាល់ដែលជាម្ចាស់ជើងឯកទ្វីបអឺរ៉ុបឆ្នាំ២០១៦ បានយកឈ្នះ ម៉ិកស៊ិក ម្ចាស់ពាន CONCACAF ឆ្នាំ២០១៥ ក្នុងលទ្ធផល ២-១ នៅម៉ោងបន្ថែម១៥នាទីដំបូង។ ក្នុងការប្រកួតដោយគ្មានខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Cristiano Ronaldo ខ្សែការពារ Luis Neto បានភ្លាត់ស្នៀតធ្វើឲ្យបាល់ចូលទីខ្លួនឯងនៅនាទី ទី៥៤ ហើយ Pepe ស៊ុតតាមស្មើនៅនាទីបន្ថែមពេលជិតបញ្ចប់ការប្រកួត មុនពេលដែល Adrien Silva ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនាំជ័យជម្នះក្នុងនាទី ទី១០៤ ។ សម្រាប់ពានរង្វាន់ឯកត្តជនវិញ ពានរង្វាន់បាល់មាស បានទៅលើខ្សែបម្រើអាល្លឺម៉ង់ Julian Draxler បាល់ប្រាក់បានលើខ្សែបម្រើស៊ីលី Alexis Sanchez និងបាល់សំរិទ្ធ ធ្លាក់ទៅលើ ខ្សែបម្រើអាល្លឺម៉ង់ Leon Goretzka។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ក្រៅពីក្រុមជម្រើសជាតិ បានពានរង្វាន់ FIFA Fair Play Award កីឡាករអាល្លឺម៉ង់ Timo Werner ទទួលបានស្បែកជើងមាស តាមរយៈការសម្រេចគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទី៣គ្រាប់ និងបញ្ជូនឲ្យមិត្តរួមក្រុមសម្រេចផលបាន២គ្រាប់ ហើយកីឡាករអាល្លឺម៉ង់ពីរនាក់ទៀត គឺ Leon Geretzka និង Lars Stindl បានស្បែកជើងប្រាក់ តាមរយៈការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីសរុបម្នាក់ចំនួន២គ្រាប់។ អ្នកចាំទីស៊ីលី Claudio Bravo ទទួលបានស្រោមដៃមាស ក្នុងនាមជាអ្នកចាំទីល្អជើងគេប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍ FIFA Confederation Cup ឆ្នាំ២០១៧ នេះ។ ក្នុងនាមជាម្ចាស់ជើងឯក អាល្លឺម៉ង់បានប្រាក់រង្វាន់៥លានដុល្លារអាមេរិក ក្រុមរងជើងឯកស៊ីលី បាន៤.៥លានដុល្លារអាមេរិក ក្រុមលេខ៣ ព័រទុយហ្គាល់បាន៣.៥លានដុល្លារអាមេរិក ក្រុមលេខ៤ ម៉ិកស៊ិក បាន៣លានដុល្លារអាមេរិក ខណៈម្ចាស់ផ្ទះរុស្ស៊ី អូស្ត្រាលី កាមេរ៉ូន និងនូវែលសេឡង់ បានក្នុង១ក្រុមចំនួន២លានដុល្លារអាមេរិក៕	អាល្លឺម៉ង់ ម្ចាស់ជើងឯក FIFA World Cup ឆ្នាំ២០១៤ បានយកឈ្នះស៊ីលី ម្ចាស់ពាន Copa America ឆ្នាំ២០១៥ ១-០ ដើម្បីលើកពាន FIFA Confederation Cup ឆ្នាំ២០១៧ និងជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា។
កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តឡើងនៅក្នុងគម្រោងទី១ «ដឹ មេគង្គ រ៉ូយ៉ាល់» របស់ បុរី មេគង្គ លែន ដោយមានការចូលរួមផ្ទាល់ពី លោក ជាម ឃុនណាត និងគ្រួសារ អមដោយគណៈគ្រប់គ្រងទាំងអស់របស់ បុរី មេគង្គ លែន ដើម្បីបង្ហាញពីការចិត្តទុកដាក់ និងលើកកម្ពស់ទៅលើការលូតលាស់របស់កុមារ ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ចំណេះដឹង, ការរស់រានមានជីវិត, ការទទួលបានការការពារ, និងការចូលរួមផ្សេងៗ។ លោក ជាម ឃុនណាត បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុរី មេគង្គ លែន មានសេចក្តីសោមន្សរីករាយ ដែលបានរៀបចំកម្មវីធីនេះឡើង ដើម្បីជាការចូលរួមចំណែកទទួលទំនួលខុសត្រូវទៅលើប្អូនៗកុមារ ដែលជាទំពាំងស្នងឫស្សីនៅថ្ងៃអនាគត ក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិកុមារ និងឧត្តមប្រយោជន៍របស់ពួកគាត់ ដើម្បីឱ្យកុមារទាំងអស់ទទួលបាននូវសិទ្ធិទាំង៤របស់គាត់ក្នុងការរស់រានមានជីវិត, ការអភិវឌ្ឍ, ការទទួលបានការការពារ និងការចូលរូមសកម្មភាពផ្សេងៗក្នុងសហគមន៍។ កុមារត្រូវការការពារ និងការចិញ្ចឹមបីបាច់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីមាតាបិតា ឬអាណាព្យាបាល ដើម្បីទ្រទ្រង់ការលូតលាស់របស់ពួកគាត់។ ដូចនេះ យើងគួរចូលរួមវិនិយោគទៅលើពួកគាត់។»។ បុរី មេគង្គ លែន តែងយកកម្លាំងចិត្ត កម្លាំងកាយ និងបេះដូងក្នុងការចូលរួមចែករំលែកផលវិជ្ជមាន ទៅកាន់សង្គមវិញ តាមរយៈរូបភាពកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ជាច្រើន ហើយក្នុងខួបលើកទី៧៥ នៃទិវាកុមារអន្តរជាតិនេះដែរ បុរី មេគង្គ លែន សង្ឃឹមថា នឹងអាចរួមជាចំណែកជួយឱ្យកុមាររស់នៅក្នុងសេរីភាព និងសុវត្ថិភាព។ បុរី មេគង្គ លែន ផ្តើមជីវិតរីករាយនិងជោគជ័យនៅទីនេះ! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	(ភ្នំពេញ)៖ ដើម្បីជាកិច្ចចូលរួមអបអរសាទរ «ទិវាកុមារអន្តរជាតិ» ខួបលើកទី៧៥ អគ្គនាយក បុរី មេគង្គ លែន លោក ជាម ឃុនណាត និងគ្រួសារ បានរៀបចំកម្មវិធីចែករំលែកក្តីស្រលាញ់ ដោយការចែកសម្ភារសិក្សា សម្ភារប្រើប្រាស់ និងថវិកាដល់ប្អូនៗកុមារៗ ដែលជាបុត្រធីតា របស់បុគ្គលិកនៃ បុរី មេគង្គ លែន ប្រមាណ ១០០នាក់។
នំបញ្ចុកក្ដៅៗទើបស្រង់ពីឆ្នាំងរោយ ត្រូវបានចាប់ដាក់កញ្ច្រែងតូចៗ ទ្រាប់នឹងស្លឹកឈូក ដើម្បីដាក់ឱ្យអតិថិជនច្រើននាក់ ដែលកំពុងអង្គុយរង់ចាំជិតមួយម៉ោងមកហើយ។ នៅម៉ោងប្រមាណ៩ព្រឹក អតិថិជនដែលចូលចិត្តហូបនំបញ្ចុកទឹកអំបិលប្រហុករបស់អ្នកស្រី សំណាង បានមកដល់តូបលក់ ប្រហែលជាចង់ក្លាយជាអតិថិជនដំបូងនៅថ្ងៃនោះ។ តូបលក់នំបញ្ចុកស្រូបទឹកអំបិលប្រហុករបស់អ្នកស្រី សំណាង មានទីតាំងនៅមុខប្រាសាទអង្គរ គឺនៅជ្រុងខាងជើងកសិន្ធុផ្លូវឆ្ពោះទៅប្រាសាទភ្នំបាខែង។ ក្លិនប្រហើរចេញពីចានទឹកអំបិលប្រហុកក្នុងរោងលក់នំបញ្ចុកដ៏សាមញ្ញមួយរបស់អ្នកភូមិអង្គរ។ ខុសពីនំបញ្ចុកទឹកសម្លធម្មតា នំបញ្ចុកទឹកអំបិលប្រហុកនេះ មានបន្លែតែ៣មុខប៉ុណ្ណោះមានស្ពៃក្ដោប ត្រកួន និងសណ្ដែកកួរ ដែលត្រូវបានចម្អិនរួចជាស្រេច។ អ្នកស្រី សំណាង ដែលបើកលក់នំបញ្ចុកគោកទឹកអំបិលប្រហុក បានឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីចាប់ផ្តើមលក់នំបញ្ចុកនេះជិតមួយឆ្នាំមកហើយ តាមរយៈការច្នៃប្រឌិត និងធ្លាប់ភ្លក្សរសជាតិពីអ្នកភូមិនៅស្រុកមួយក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ដើមឡើយ សមាជិកគ្រួសារអ្នកស្រី សំណាង ហាក់មិនគាំទ្រទៅនឹងការលក់នំបញ្ចុកនេះទេ ដោយគិតថា គ្មានអ្នកហូប។ យ៉ាងណា ដោយសារសេចក្ដីជំនះ និងជឿជាក់ ធ្វើឱ្យអ្នកស្រី សំណាង ប្រឹងបង្កើតរបរនេះដោយភាពជោគជ័យ និងទទួលបានការគាំទ្រច្រើនដូចសព្វថ្ងៃ។ អ្នកស្រី សំណាង បច្ចុប្បន្នអាយុ៣៩ឆ្នាំ និងមានកូន២នាក់ បានចាប់ផ្តើមលក់នំបញ្ចុកនេះនាអំឡុងដើមឆ្នាំ២០១៩ ដែលសាកលក់ដំបូងត្រឹមអង្ករ៤ទៅ៥គីឡូក្រាមតែប៉ុណ្ណោះ តែការលក់នេះចេះតែកើនឡើងពី១០ទៅ៤០គីឡូក្រាម និងរហូតដល់៦០ទៅ៧០គីឡូក្រាមនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ដោយសារចង់បាននំបញ្ចុកថ្មីៗ និងទន់ ដាក់លក់ឱ្យអតិថិជនហូបភ្លាមៗ អ្នកស្រី សំណាង ធ្វើនំបញ្ចុកដោយខ្លួនឯង គឺស្ងោរនំនិងជាន់រោយនំបញ្ចុកនៅកន្លែងលក់តែម្ដង។ អ្នកស្រីប្រាប់ថា នំបញ្ចុកដែលត្រូវនឹងទឹកស្រូបទឹកអំបិលនេះ គឺនំដែលទន់ មិនរឹង ពិសេសត្រូវចម្អិនភ្លាមៗ ទើបចូលជាតិហូបជាមួយទឹកស្រូប។ ចំណែកការច្នៃធ្វើទឹកអំបិលប្រហុកវិញ អ្នកស្រី សំណាង បានបង្ហើបឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីធ្លាប់ទិញនំគេហូប និងបានដឹងរសជាតិខ្លះ ក្រោយមកក៏សាកធ្វើខ្លួនឯង និងបានបន្ថែមគ្រឿងផ្សំ ពេលខ្លះបងប្អូនឬអ្នកទិញបានប្រាប់បន្ថែម។ ពុំធ្លាប់មានជំនាញផ្នែកចុងភៅ ឬលក់នំបញ្ចុកពីមុនទេ តែអ្នកស្រី សំណាង កំពុងជោគជ័យលើការលក់នំបញ្ចុកក្នុងមួយថ្ងៃអស់ប្រមាណ២០០គីឡូក្រាម ក្នុងអង្ករប្រមាណ៧០គីឡូក្រាមនេះ។ នំបញ្ចុកមួយគីឡូតម្លៃ៣ពាន់រៀល ចំណែកបន្លែក៏ចាប់លក់តាមតម្រូវការអ្នកទិញដែរ។ «យើងថ្លឹងដាក់កញ្ច្រែងមួយគីឡូតាមតម្រូវការភ្ញៀវ បន្លែ២ពាន់៣ពាន់ ថែមទឹកអំបិល...ខ្លះម្នាក់ឯងគាត់ថាហូបអត់អស់ទេ យើងក៏លក់ដាក់ចាន អាចមួយចាន៣ពាន់ដាក់បន្លែក្នុងនោះស្រាប់...»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី សំណាង។ កញ្ញា សុខា កំពុងអង្គុយហូបនំបញ្ចុកជាមួយមិត្តភក្ដិ៣នាក់ទៀត បាននិយាយថា នំបញ្ចុកគោកស្រូបទឹកអំបិលប្រហុកនេះមានរសជាតិប្លែកម្យ៉ាងពីការស្រូបទឹកសម្ល។ នេះជាលើកទីមួយរបស់សុខា ដែលបានហូបនំបញ្ចុកនេះ និងលាន់មាត់ថាឆ្ងាញ់។ សុខា ប្រាប់ថា នំបញ្ចុកនេះឆ្ងាញ់ត្រង់ទឹកស្រូបដែលខាប់ ហិរ ស៊ីនឹងសរសៃនំបញ្ចុកដែលចម្អិនភ្លាមៗ។ នៅក្បែរនោះ គឺអ្នកស្រី ស្រីម៉ៅ។ អ្នកស្រី និងគ្រួសារជាអ្នកបន្ទាយមានជ័យនោះទេ និងបានចូលហូបនំបញ្ចុកដោយចៃដន្យ។ ឃើញគេអ៊ូអរ ជុំគ្នា ទើបគ្រួសារអ្នកស្រី ស្រីម៉ៅ ចូលមកមើល និងសាកហូបនំបញ្ចុកនេះនឹងគេតែម្ដង។ និយាយបណ្ដើរហូបបណ្ដើរអ្នកស្រី ស្រីម៉ៅ ប្រាប់ថា នំបញ្ចុកមានរសជាតិឆ្ងាញ់ត្រង់ទឹកប្រហុក និងបន្ថែមទឹកខ្ចាយ ដែលពីមុនអ្នកស្រីមិនធ្លាប់បានហូបនោះទេ។ នៅពេលមានការគាំទ្រកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យរបរលក់នំបញ្ចុករបស់អ្នកស្រី សំណាង កាន់តែមានភាពល្បីល្បាញនិងជោគជ័យ។ ដ្បិតថា ជារបរហត់នឿយបន្ដិចក្ដី តែធ្វើឱ្យគ្រួសារអ្នកស្រី សំណាង មានចំណូលសមរម្យ ពិសេសរបរនៅផ្ទះស្រាប់។ អ្នកស្រី សំណាង ប្រាប់ថា នឹងបន្តឱ្យរសជាតិនំបញ្ចុកនេះនៅស្ថិតស្ថេរ និងរិះរកគំនិតធ្វើឱ្យនំបញ្ចុករសជាតិទឹកអំបិលប្រហុកនេះកាន់តែជោគជ័យបន្ថែមទៀត៕	សៀមរាប៖ នំបញ្ចុកដែលមានតែបន្លែ និងស្រូបទឹកអំបិលប្រហុករបស់អ្នកស្រី សំណាង កំពុងទាក់ទាញអតិថិជនជាច្រើន។ អតិថិជនដែលភាគច្រើនជាយុវជន បានតម្រង់ជួររង់ចាំហូបនំបញ្ចុករសជាតិថ្មីនេះ។ មានរសជាត់ប្លែក ឆ្ងាញ់មួយបែបពីនំបញ្ចុកទឹកសម្ល ក្នុងមួយថ្ងៃអ្នកស្រី សំណាង លក់នំបញ្ចុកអស់ប្រមាណ២០០គីឡូក្រាម។
មានបទពិសោធដើរព្រៃភ្នំបែបផ្សងព្រេង និងជាអ្នកដឹកនាំក្រុមដើរព្រៃ លោក ជួន ភិរម្យ បានរៀបរាប់ពីបទពិសោធរបស់ខ្លួន មកកាន់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 យ៉ាងដូច្នេះ៖«បើឥឡូវយើងចង់ទៅផ្សងព្រេងនៅតំបន់មួយ ទីមួយយើងត្រូវដឹងថាតំបន់ហ្នឹងយើងអាចទៅដល់ដោយរបៀបម៉េច អាហ្នឹងយើងត្រូវសិក្សាពីស្ថានភាពផ្លូវ។ បន្ទាប់មកទៀត យើងត្រូវរៀបចំសម្ភារ តើសម្ភារអ្វីខ្លះ ដែលយើងត្រូវយកទៅ»។ បើតាមលោក ជួន ភិរម្យ សម្ភារដែលត្រូវយកទៅ ដូចជាសម្លៀកបំពាក់ បើទៅត្រឹម១ថ្ងៃ ឬ៣ថ្ងៃ មិនចាំបាច់យកទៅច្រើនពេកនោះទេ ហើយត្រូវយកសម្លៀកបំពាក់ដែលស្រាល ងាយស្ងួត ត្រូវនឹងការឡើងភ្នំ ឬដើរព្រៃ។ ក្រៅពី សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើងក៏ជារឿងសំខាន់ក្នុងការដើរព្រៃដែរ យើងត្រូវជ្រើសរើសស្បែកជើងឡើងភ្នំ ដើម្បីឲ្យងាយស្រួលសម្រាប់ការដើរ។ នៅពេលដើរព្រៃ អាកាសធាតុត្រជាក់ អ្វីដែលត្រៀមដើម្បីកាត់បន្ថយភាពត្រជាក់នោះគឺ ភួយ(Sleeping Bag),តង់ដែលអាចទប់ទឹកភ្លៀងបាន និងស្រាល។ «សម្រាប់ម្ហូបអាហារ យើងមិនអាចយកទៅទាំងដុលដូចយើងនៅផ្ទះបានទេ យើងត្រូវគិតថាមួយពេលយើងញាំប៉ុណ្ណា។ ជាធម្មតាមនុស្សយើងពេលដើរភ្នំគាត់ត្រូវការកាល់ឡូរីប្រហែលជាខ្ទង់២៥០០ ទៅ៥០០ពាន់កាល់ឡូរី អ៊ីចឹង សម្រាប់ម្ហូបអាហារ៣ពេល ប្រហែលជាខ្ទង់កន្លះគីឡូអីហ្នឹង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ភិរម្យ ដោយបានបន្តថា ពេលដើរព្រៃបែបនេះ ត្រូវមានអ្នកដឹកនាំក្រុម ដែលមានជំនាញ និងដឹងច្បាស់ ហើយអាចនាំយើងឲ្យទៅដល់គោលដៅដោយមិនមានបញ្ហា។ លើសពីនេះ អ្នកដើរព្រៃត្រូវមានថង់សំរាម ដើម្បីទុកដាក់សំរាមដែលងាយរលាយយកត្រឡប់មកវិញ ដោយកុំបន្សល់ទុកនៅទីនោះ។ អ្នកដើរព្រៃរូបនេះ ណែនាំឲ្យអ្នកចង់ដើរព្រៃ ឬឡើងភ្នំ ត្រូវហាត់ដើរ ឬរត់រយៈពេល៣ទៅ៦ខែជាមុនសិន ព្រោះផ្លូវឡើងភ្នំមានចំណោទខុសពីផ្លូវធម្មតា ហើយនៅពេលឡើងសាច់ដុំត្រូវធ្វើការច្រើន។ លោក ភិរម្យបញ្ជាក់ថា បើសិនជាមិនហាត់ជាមុនក៏មានបញ្ហាដែរ តែវានឹងធ្វើឲ្យឆាប់ហត់ និងអស់កម្លាំងពេលត្រឡប់មកវិញ។ បុរសវ័យ៤០ឆ្នាំរូបនេះ មិនមានតំណម ឬជំនឿអ្វីនៅពេលដើរព្រៃនោះទេ ដោយលោកបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ពេលដែលទៅដល់កន្លែងនោះហើយ សំរាមទាំងប៉ុន្មាន ទាំងសំរាមមិនរលាយ ទាំងសំរាមរលាយ ត្រូវប្រមូលទាំងអស់ត្រឡប់មកវិញ នេះជាតំណមរបស់បង»។ ក្នុងនាមជាអ្នកដឹកនាំក្រុមដើរលេងព្រៃ លោក ភិរម្យ សប្បាយចិត្តក្នុងការចែករំលែកបទពិសោធនានាដែលលោកមានទៅកាន់អ្នកចង់ដើរលេងព្រៃ និងចង់ចូលរួមជាមួយរូបលោក។ លោក ភិរម្យ បានលើកឡើងបន្ថែមថា សក្ដានុពលទេសចរណ៍ធម្មជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺខ្ពស់ ហើយតំបន់ទេសចរណ៍ទាំងអស់នោះសុទ្ធតែមិនទាន់កែច្នៃ នៅជាលក្ខណៈធម្មជាតិ ដូច្នេះពេលទៅកម្សាន្តគឺដូចនៅក្នុងធម្មជាតិពិតៗ៕	ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្ន ដំណើរកម្សាន្តបែបផ្សងព្រេង ដូចជា ដើរព្រៃ បោះតង់ ឡើងភ្នំ មានការពេញនិយមសម្រាប់មនុស្សគ្រប់វ័យ ទោះបីជាការកម្សាន្តបែបនោះមានការពិបាកជាងដំណើរកម្សាន្តធម្មតាក៏ដោយ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 លោក ជួន ភិរម្យ ដែលធ្លាប់បានដើរលេងផ្សងព្រេងជិត២០ឆ្នាំ បានចែករំលែកបទពិសោធរបស់ខ្លួនក្នុងការដើរលេងព្រៃ ក៏ដូចជាការត្រៀមខ្លួនមុនពេលធ្វើដំណើរផងដែរ។
មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ករណីឆ្លងCOVID-19 នៅជប៉ុន គឺកើនឡើងស្ទើរតែគ្រប់តំបន់។ ទីក្រុងតូក្យូ បានរាយការណ៍ថា មានករណីឆ្លង៤៦៣ករណី។ ចំណែកនៅខេត្តអូគីណាវ៉ាវិញ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា អាជ្ញាធរ បានប្រកាសថា មានករណីឆ្លងCOVID-19 ថ្មីចំនួន ៧១ករណី។ ករណីសរុបនៅក្នុងខេត្តមានចំនួន ៣៩៥ករណី។ ដើម្បីទប់ស្កាត់COVID-19 មិនឲ្យរាតត្បាតកាន់តែខ្លាំង អភិបាលខេត្តបានសម្រេចដាក់អូគីណាវ៉ាក្នុងស្ថានភាពអាសន្នរយៈពេលជាង ពីរសប្តាហ៍។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន លោកDenny Tamaki អភិបាលខេត្តអូគីណាវ៉ា បានលើកឡើងថា អូគីណាវ៉ា នឹងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្នចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា។ ទាក់ទិននឹងការដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្ននេះ លោកអភិបាលខេត្ត បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជន កុំចេញទៅក្រៅ បើមិនមានកិច្ចការសំខាន់ និងកុំជួបជុំគ្នាជាដើម។ ជាវិធានការខុសពីបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ដូចជាចិន អឺរ៉ុប អាមេរិក ការដាក់តំបន់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្ននៅជប៉ុន មិនបានចាប់បង្ខំឲ្យប្រជាជនគោរពឡើយ ពោលគឺគ្រាន់តែជាការអំពាវនាវប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែវិធានការនេះ ទទួលបានការគោរពពីប្រជាជនជប៉ុនយ៉ាងខ្លាំង។ ករណីឆ្លង នៅលើខេត្តអូគីណាវ៉ា គឺភាគច្រើនជាទាហានអាមេរិក ដែលមានមូលដ្ឋានទ័ពនៅលើកោះមួយនេះ។ ក្នុងចំណោមករណីឆ្លងសរុប ៣៩៥ករណី ទាហានអាមេរិក មានចំនួន ២៤៨ករណី។ តួលេខនេះ បានបង្កឲ្យមានការមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងពីអាជ្ញាធរក្នុងស្រុក។ នៅខេត្តអូគីណាវ៉ានេះ មានកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក ប្រមាណ២ម៉ឺននាក់ និងកងទ័ពអាមេរិកជាច្រើនពាន់នាក់ផ្សេងទៀត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ចំណែកនៅទីក្រុងតូក្យូ អភិបាលក្រុង ក៏បានព្រមានពីការដាក់ទីក្រុងក្នុងស្ថានភាពអាសន្នម្តងទៀតដែរ ប្រសិនបើករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស នៅតែបន្តកើនឡើង។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកទល់ពេលនេះ ជប៉ុនមានករណីឆ្លងCOVID-19 សរុបចំនួន ៣៥២០០ករណី អ្នកស្លាប់មានចំនួនជាង ១ពាន់នាក់៕	អភិបាលខេត្តអូគីណាវ៉ា លោក Denny Tamaki នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា បានប្រកាសដាក់ខេត្តអូគីណាវ៉ាក្នុងស្ថានភាពអាសន្នចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតនៃCOVID-19។ ការប្រកាសស្ថានភាពអាសន្ននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីខេត្តអូគីណាវ៉ា មានករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសបន្តកើនឡើង។
លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានគណៈកម្មការទី៧ នៃរដ្ឋសភា និងជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា បានបង្ហោះរូបភាពចំនួន ៣សន្លឹក នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ដែលរួមមាន ព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍ ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា , រូបថតសម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងរូបភាពអនុស្សាវរីយ៍ នៃព្រះរាជវត្តមានព្រះមហាក្សត្រ និងប្រមុខដឹកនាំបណ្តាអាស៊ានចំនួន៩រូបទៀត (អវត្តមានថ្នាក់ដឹកនាំសិង្ហបុរី)។ ជាកម្រងរូបភាពដែលត្រូវបានផ្តិតយក នាឱកាសព្រះរាជសវនាការ របស់ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ជាមួយបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលនៃសមាជិកអាស៊ាន នាព្រះទីនាំងទេវាវិនិច្ឆ័យ នៅមុនពេលចាប់ផ្តើមនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០-៤១ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធនានា ក្នុងនាមព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ព្រះបរមរាជវាំង។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី រូបភាពទាំងនេះ មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅណាស់ និងបង្ហាញថា កម្ពុជាមានសន្តិភាពពេញលេញ ហើយមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការ ទទួលស្វាគមន៍វត្តមានរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗ របស់ពិភពលោក និងតំបន់ ក៏ដូចជាប្រធានស្ថាប័ន និងអង្គការអន្តរជាតិធំៗ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ កម្ពុជា មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការរៀបចំ និងដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលនានា ជាអាទិ៍ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ដែលសម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ទិដ្ឋភាពនេះ គឺឆ្លុះបញ្ជាំងឲ្យឃើញពីសមត្ថភាពនៃការដឹកនាំ ធនធានមនុស្សដ៏មានសក្តានុពល និងបរិយាកាសដែលអំណោយផលរបស់កម្ពុជា។ ប្រធានគណៈកម្មការទី៧ នៃរដ្ឋសភា គូសបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជា មានសិទ្ធិ និងអំណាចស្មើមុខស្មើមាត់ដូចបណ្តាប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោក ដូចជាមានសិទ្ធិក្នុងការផ្តួចផ្តើម កំណត់ចក្ខុវិស័យបង្កើតយន្តការដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់ និងពិភពលោក។ «កម្ពុជា បានប្រែក្លាយពីប្រទេសដែលធ្លាប់បានញ៉ាំញីដោយភ្លើងសង្រ្គាម និងជម្លោះផ្ទៃក្នុងដ៏រ៉ាំរ៉ៃ ភាពអត់ឃ្លាន ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស មកជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ និងជាប្រទេសនីតិរដ្ឋពិតៗ»។ នេះជាសំណេររបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដោយលោកបានបន្តយ៉ាងមោទកទៀតថា កម្ពុជា កំពុងដើរលើផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត ក្រោមម្លប់ដ៏ត្រជាក់នៃអង្គព្រះមហាក្សត្រ និងក្រោមការដឹកនាំដ៏ប៉ិនប្រសព្វរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានបញ្ចប់សំណេររបស់ខ្លួន ដោយជំរុញឱ្យ ប្រជាជាតិខ្មែរ ត្រូវបន្តសាមគ្គី ដើម្បីភាពរុងរឿងរបស់មាតុភូមិកម្ពុជា។ គួរជ្រាបថា កម្ពុជា គឺជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤០ និងទី៤១ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ដែលកំពុងតែប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរៀបចំ និងដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលនានា។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានគណៈកម្មការទី៧ នៃរដ្ឋសភា បានសរសេរសាររម្លឹកដោយអារម្មណ៍មោទកភាព ដែលកម្ពុជាដឹកនាំកិច្ចប្រជុំអាស៊ានលើកទី៤០ និងទី៤១ ឆ្នាំ២០២២។
ដោយកំពុងរវល់ជាប់ប្រជុំនោះ លោក គី តិច មិនបានបរិយាយអ្វីច្រើនឡើយ ជុំវិញការយកភស្តុតាងបន្ថែមទៅជូនតុលាការកំពូល។ លោក គី តិច មេធាវីមួយរូបរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទយ៉ាងខ្លីថា ក្រុមមេធាវីរបស់លោក នឹងបកស្រាយដល់អ្នកកាសែតតែម្តង ពីការដាក់ភស្តុតាងបន្ថែមនេះ នៅពេលទៅដល់តុលាការកំពូល ។ ការដាក់ភស្តុងតាងផ្សេងៗ ដើម្បីឲ្យមានទម្ងន់បន្ថែមទៅលើបណ្តឹងសុំឲ្យរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលតុលាការកំពូល ជិតនឹងបើកសវនាការទៅហើយ ពោលគឺ ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២0១៧នេះ។ ប៉ុន្តែ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាភាគីរងបណ្តឹង ហាក់បណ្តោយឲ្យតុលាការកំពូល បន្តចាត់ការទៅតាមដំណើរ ដោយខ្លួនមិនអើពើអ្វីទាំងអស់។ រហូតមកដល់ពេលនេះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនបានដាក់ភស្តុតាងឬឯកសារ ទៅកាន់តុលាការកំពូលឡើយ។ សូម្បីតែមេធាវី ដើម្បីតទល់ជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុងតុលាការកំពូល ក៏គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនពឹងពាក់ដែរ។ ចំណែកឯ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ក្នុងនាមជាប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង យល់ស្របនឹងការសម្រេចរបស់គណបក្សបែបនេះ។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា យល់ថា បណ្តឹងសុំឲ្យរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជារឿងនយោបាយ មិនមែនជាផ្លូវច្បាប់នោះទេ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក សំ សុគង់ មេធាវីមួយរូប ដែលការពារក្តីឲ្យឯកឧត្តម កឹម សុខា។ លោកមេធាវីរូបនេះ បានយកប្រសាសន៍ឯកឧត្តម កឹម សុខា ដែលសន្ទនាជាមួយលោក ក្នុងពន្ធនាគារ មកប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុនយ៉ាងដូច្នេះថា៖«គាត់គិតថា វា ជារឿងនយោបាយ ដូច្នេះទោះដាក់ឯកសារឬមេធាវី ក៏គ្មានប្រយោជន៍ដែរ។ រឿងនយោបាយ គឺត្រូវដោះស្រាយដោយនយោបាយ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានយកករណីរបស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា ដែលត្រូវបានសង្ស័យថាប្រព្រឹត្តអំពើក្បត់ជាតិ ទៅផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងមូល។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ យល់ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏អាចជាប់ទាក់ទងនឹងអំពើក្បត់ជាតិ ដូចឯកឧត្តម កឹម សុខា ដែរ ទើបបានជាសុំឲ្យតុលាការកំពូល រំលាយចោល ហើយថែមទាំងសុំឲ្យដកសិទ្ធិពីថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ ក្នុងការធ្វើនយោបាយដល់ទៅ៥ឆ្នាំថែមទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមមេធាវីរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ នឹងយកភស្តុតាងមួយចំនួនផ្សេងទៀត ទៅជូនតុលាការកំពូល នៅរសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២0១៧នេះ ដើម្បីដាក់បន្ទុកបន្ថែម លើបណ្តឹងសុំឲ្យរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រួមទាំងសុំឲ្យផ្អាកថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សនេះ ក្នុងការធ្វើនយោបាយរយៈពេល៥ឆ្នាំផងដែរ។
សព្វថ្ងៃក្រុមហ៊ុន និងម៉ាកជាច្រើន កំពុងចុះហត្ថលេខាជាមួយតារាល្បីៗដើម្បីធ្វើជាទូតសុច្ឆន្ទៈ តំណាងក្រុមហ៊ុន ជាពិសេសសម្រាប់ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង និងម៉ាកស្មាតហ្វូន។ ជាធម្មតា ទូតសុច្ឆន្ទៈនឹងតំណាងឬបង្ហាញពីបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ម៉ាកឬក្រុមហ៊ុន។ ក្នុងនាមជាយីហោស្មាតហ្វូនថ្មីដែលទើបនឹងចូលមកប្រទេសកម្ពុជា realme ក៏បានចាត់វិធានការយ៉ាងឆាប់រហ័សដើម្បីស្វែងរកទូតសុច្ឆន្ទៈរបស់ខ្លួនផងដែរ។ ការជ្រើសរើស G-Devith ជាទូតសុច្ឆន្ទៈ ៖ realme តែងតែបង្ហាញពីភាពវ័យក្មេងនិងក្លាហាន ក្រុមហ៊ុន realme បានជ្រើសរើសលោក G-Devith ដោយសារតែគាត់ជាតារាមានឈ្មោះបោះសំឡេង ជាងនេះទៅទៀតគឺនៅយុវវ័យនិងក្លាហាន ដែលត្រូវនឹងគុណតម្លៃរបស់ក្រុមហ៊ុន realme ។ ក្រុមហ៊ុន realme តែងតែព្យាយាមផ្តល់នូវបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿនជាមួយនឹងតម្លៃសមរម្យដោយបំបែកផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្សក៏ដូចជាគូប្រជែងចំពោះម៉ាកយីហោវ័យក្មេង។ តែងតែផ្តល់បទពិសោធន៍ទាន់សម័យនិងសក្ដានុពល អ្វីដែលក្រុមហ៊ុន realme និង លោក G-devith មានដូចគ្នាគឺ តែងតែផ្តល់បទពិសោធន៍ទាន់សម័យនិងសក្ដានុពលដល់សាធារណជន។ លោក G-Devith ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកចំរៀងដែលនិពន្ធបទចម្រៀងខ្លួនឯង ហើយត្រូវបានស្វាគមន៍ និងទទួលស្គាល់ពីសំណាក់យុវវ័យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ គាត់តែងតែព្យាយាមផ្តល់បទចម្រៀងដែលមានភាពទាន់សម័យនិងរស់រវើកដល់យុវវ័យ។ នេះមិនខុសពីក្រុមហ៊ុន realme ដែលកំពុងព្យាយាមផ្តល់ស្មាតហ្វូនដែលមានភាពច្នៃប្រឌិតនិងភាពទាន់សម័យដើម្បីបំពេញចិត្តយុវវ័យខុសៗគ្នា។ ការចូលទៅក្នុងទីផ្សារយុវជន realme តែងតែព្យាយាមបំពេញចិត្តយុវវ័យនៅកម្ពុជា ការចូលទៅក្នុងទីផ្សាររបស់យុវវ័យ ក្រុមហ៊ុន realme តែងតែស្វះស្វែងរកវិធីថ្មីៗដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការរបស់យុវវ័យនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ក្រុមហ៊ុន realme មិនត្រឹមតែមានទូតសុច្ឆន្ទៈដែលមានប្រជាប្រិយភាពពីសំណាក់យុវវ័យ និងការរចនាទូរស័ព្ទតាមបែបទាន់សម័យប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ realme ក៏ផ្តល់ជូនស្មាតហ្វូនដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់យុវវ័យ និងលើកទឹកចិត្តពួកគាត់ឱ្យមានភាពឯករាជ្យទៀតផង។ មានការលេចឮព័ត៌មានថា ក្រុមហ៊ុន realme មិនត្រឹមតែមានលោក G-devith ក្នុងនាមជាតំណាងនៃ «យុវជនពិត» ប៉ុណ្ណោះទេ តែក្រុមហ៊ុននេះក៏មានអ្នកតំណាងផ្សេងទៀតផងដែរ។ សូមរង់ចាំមើល ថាតើក្រុមហ៊ុន realme នឹងមាននរណាទៀត? អំពី realme ក្រុមហ៊ុន realme ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដោយស្ថាបនិករបស់ខ្លួនគឺលោក Sky Li ហើយក្រុមហ៊ុននេះបានប្តេជ្ញាចិត្តផ្តល់ជូនស្មាតហ្វូនដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ជាមួយនឹងការរចនាទាន់សម័យនៅក្នុងបរិបថនៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច។ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ ក្រុមហ៊ុន realme តែងតែផ្តល់ជូនអតិថិជននូវផលិតផលដែលហួសពីការរំពឹងទុក ជាមួយគ្រប់តម្លៃគ្រប់កម្រិត ភ្ជាប់មកជាមួយសមត្ថភាពខ្ពស់ ឆ្ពោះទៅមុខ ទាំងគុណភាព និងការរចនាប័ទ្ម (Disign)។ ជាមួយនឹងស្មារតីមោះមុត «Dare-to-Leap» realme នឹងរីកធំធាត់រួមគ្នាជាមួយយុវជនយុវតីទាំងអស់ដើម្បីយកឈ្នះរាល់ឧបសគ្គទាំងឡាយ ព្រមទាំងបង្កើតលទ្ធភាពផ្សេងៗបន្ថែមទៀតដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅដែលខ្លួនចង់ទៅដល់។ ក្រុមហ៊ុន realme ជឿជាក់ថា យុវជនយុវតីពិតជាមានថាមពលក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពិភពលោកនេះបាន។ អ្វីៗពិតជាអាចធ្វើទៅបាន ដរាបណាយើងហ៊ានផ្លាស់ប្តូរ៕ អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	G-Devith ត្រូវបានតែងតាំងជាទូតសុច្ឆន្ទៈផ្លូវការ តំណាងឲ្យ realme ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាស័ក្តិសមបំផុត សម្រាប់យុវវ័យ។
កាលពី១០ឆ្នាំមុន វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកបានធ្វើឲ្យតម្លៃវិស័យអចលនទ្រព្យនៅទូទាំងពិភពលោកធ្លាក់ចុះ ហើយវិស័យអចលនទ្រព្យ(ដីធ្លី)នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏បានដាំក្បាលចុះពីឆ្នាំ២០០៨រហូតដល់ក្រោយឆ្នាំ២០១៣(ក្រោយការបោះឆ្នោតជាតិ) មុននឹងតម្លៃអចលនទ្រព្យងើបឡើងវិញបន្តិចម្តងៗរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះតែម្តង។ ក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា និយាយដោយឡែក ជារឿយៗ នៅមុនការបោះឆ្នោតជាតិម្តងៗ តម្លៃអចលនទ្រព្យច្រើនតែទ្រឹង ឬដាំក្បាលចុះបន្តិច។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលចំឡែកនៅមុនការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨នេះ, បើទោះបីជាគ្មានវត្តមានបក្សប្រឆាំងសង្គ្រោះជាតិក្តី ក៏តម្លៃដីធ្លីផ្ទះ-សម្បែងបែរជាបន្តឡើងថ្លៃដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ផ្អែកលើសភាពការណ៍ជារួម និងនៅគ្រប់ទីកន្លែង តម្លៃអចលនទ្រព្យឡើងថ្លៃ ហើយចលនាទិញ-លក់នៅមានសកម្មភាពធម្មតា។ ហើយអ្វីដែលរឹតតែពិសេស និងមិនគួរឲ្យជឿនោះ គឺថា តម្លៃអចលនទ្រព្យ និងថ្លៃឈ្នួលអចលនទ្រព្យនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុបន្តកើនឡើងដោយគ្មាននរណានឹកស្មានដល់ និងមិនគួរឲ្យជឿ។ តម្លៃឈ្នួល និងតម្លៃដីធ្លី-ផ្ទះសម្បែងនៅក្រុងព្រះសីហនុបន្តកើនឡើងពី១០០%ដល់ជិត១០០០ភាគរយក៏មាន។ ឧទាហរណ៍តូចមួយ ផ្ទះមួយល្វែងនៅកណ្តាលក្រុងព្រះសីហនុដែលធ្លាប់ជួលបានក្នុងតម្លៃក្រោម១០០០ដុល្លារអាមេរិកបន្តិចកាលពីពេលមុន បច្ចុប្បន្ននេះ ផ្ទះដដែលត្រូវបានគេជួលក្នុងតម្លៃ ៣០០០ ឬ៤០០០ ឬ៥០០០ដុល្លារអាមេរិកអាស្រ័យទៅលើទីតាំងត្រូវប៉ាន់ ឬមិនត្រូវប៉ាន់។ ដូចគ្នាដែរ សម្រាប់តម្លៃដីធ្លី-ផ្ទះសម្បែងដែលត្រូវបានគេដាក់លក់។ តើកក្តាអ្វីខ្លះដែលជំរុញឲ្យតម្លៃអចលនទ្រព្យឡើងថ្លៃជារួម និងដោយឡែក នៅក្រុងព្រះសីហនុ? តើនៅក្រុងព្រះសីហនុ តម្លៃអាចដាំក្បាលចុះវិញ ឬក៏បន្តឡើងថ្លៃទៀត? បើទោះបីជាបីជាកម្ពុជាត្រៀមរៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិ ហើយជាទម្លាប់កាលពីអតីតកាល តម្លៃអចលនទ្រព្យទ្រឹងថ្លៃ ឬធ្លាក់ថ្លៃក៏ដោយ ក៏នៅពេលនេះ តម្លៃនៅបន្តឡើងថ្លៃ និងកាន់តែឡើងថ្លៃនៅតំបន់មួយចំនួន។ ចរន្តបញ្ច្រាសពីសភាពការណ៍នាពេលអតីតកាលត្រូវបានគេពន្យល់ថា គឺដោយសារវិនិយោគិនជឿជាក់ថា ស្ថិរភាពនយោបាយមុន និងក្រោយការបោះឆ្នោតនឹងត្រូវរក្សាបាន១០០ភាគរយ។ និយាយឲ្យសាមញ្ញ មានន័យថា គ្មានឡើយភាពវឹកវរផ្នែកនយោបាយ។ សម្មតិកម្មនេះ ធ្វើឲ្យអ្នកវិនិយោគទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសមិនរារែកនឹងការបន្តពង្រីកបោះទុន ឬបោះទុនថ្មី នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឡើយ ជាពិសេស នៅក្នុងវិស័យអលចនទ្រព្យ។ តួលេខក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម បានបង្ហាញថា វិស័យសំណង់កាលពីឆ្នាំ២០១៧ បានកើនឡើងជាង ២២ភាគរយ។ គម្រោងសាងសង់នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ រួមទាំងសមត្ថកិច្ចរាជធានី ខេត្ត មានចំនួនសរុប ៣០៥២ គម្រោង លើផ្ទៃក្រឡាជាង ១០លានម៉ែត្រក្រឡា។ ក្រសួងប៉ាន់ស្មានថា ទឹកប្រាក់បោះទុនលើគម្រោងទាំងនេះមានតម្លៃប្រមាណ ៦៤២៨លានដុល្លារ កើនឡើង ២២,៣ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានទុនប៉ាន់ស្មានសរុប ៥២៥៦ លានដុល្លារ។ សំណង់លំនៅឋានសរុបក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មានចំនួន ២២៩១គម្រោង ដែលមានទុនវិនិយោគ ២២៣០លានដុល្លារ។ អគារខ្ពស់ចាប់ពីប្រាំជាន់ឡើងទៅនៅក្នុងក្រុងភ្នំពេញមានចំនួន ១៨៨គម្រោង ដែលធ្វើឲ្យចំនួនអគារខ្ពស់សរុបមាន ៩៧៩ គម្រោង។ សំណង់ទូទាំងប្រទេស គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ ត្រូវបានចេញលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ចំនួន ៣៩៩០៣ គម្រោង ដែលមានតម្លៃប៉ានស្មាន ៣៧,៧ ពាន់លានដុល្លារ។ នៅក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ គេសង្កេតឃើញអ្នកវិនិយោគខ្មែរ និងបរទេសប្រជែងគ្នារកស៊ីយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងវិស័យនេះ ជាពិសេស ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជនបរទេស មានដូចជា ជនជាតិចិន ជប៉ុន កូរ៉េ ឬអ្នកជំនួញសិង្ហបុរី កំពុងកាន់កាប់ទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា ប្រជែងជាមួយអ្នកវិយោគខ្មែរដែលកម្លាំងហិរញ្ញវត្ថុវិនិយោគក្នុងវិស័យនេះ មិនចាញ់ជនបរទេសឡើយ។ ដោយសារតែចលនាវិនិយោគនេះហើយ ទើបតម្លៃអចលនទ្រព្យនិយាយជារួមបន្តឡើងថ្លៃ។ ចុះករណីនៅក្រុងព្រះសីហនុ? នៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ស្ថានភាពក៏ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរ មានន័យថា វិនិយោគិនខ្មែរ និងបរទេស ជាពិសេស អ្នកវិនិយោគជនជាតិចិនសម្រុកបោះទុនខ្លាំងនៅក្នុងខេត្តជាប់សុមុទ្រមួយនេះ។ អគារខុនដូ ជំនួញជាច្រើនមុខ ដែលចាប់ផ្តើមប្រតិបតិ្តការដោយជនជាតិចិន បានចាប់ផ្តើមដំណើរការបន្តិចម្តងៗ និងឈានទៅរីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំងនាពេលអនាគត។ វត្តមានអ្នកជំនួញជនជាតិចិននៅក្នុងក្រុងដ៏តូចច្រឡឹងមួយនេះ (ក្រុងព្រះសីហនុ) គឺជាចលករជំរុញឲ្យតម្លៃអចលនទ្រព្យកើនឡើង និងបន្តកើនឡើងច្រើនរយភាគរយទៀត។ នៅពេលដែលតម្លៃកើនឡើងខ្លាំង និងមិនគួរឲ្យជឿយ៉ាងដូច្នេះ បង្កឲ្យមានសំណួរជាច្រើនចោទឡើងថា តើតម្លៃដីធ្លី-ផ្ទះសម្បែង តម្លៃឈ្នួលអចលនទ្រព្យនឹងបន្តឡើងថ្លៃទៀត ឬក៏នឹងធ្លាក់ដាំក្បាលចុះវិញនៅក្រុងព្រះសីហនុ? នេះ គឺជាសំណួរដែលគេពិបាករកចម្លើយឲ្យឃើញពិតប្រាកដណាស់។ ប៉ុន្តែ អ្នកវិភាគមួយចំនួនអត្ថាធិប្បាយថា តម្លៃអចលនទ្រព្យនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុនិយាយជារួមនឹងអាចបន្តកើនឡើងទៀត ព្រោះ ទំហំទឹកប្រាក់ ដែលបោះទុនវិនយោគទុនច្រើនរយលានពីសំណាក់អ្នកវិនិយោគក្នុង និងក្រៅប្រទេសនៅក្នុងក្រុងដ៏តូចមួយនេះ នឹងធ្វើឲ្យតម្លៃអចលនទ្រព្យក្នុងខេត្តទាំងមូលងើបឡើងទាំងអស់។ ជាក់ស្តែង ម្ចាស់អចលនទ្រព្យដែលលក់អចលនទ្រព្យរបស់ខ្លួនពីកណ្តាលក្រុងព្រះសីហនុ បាននាំគ្នាមកទិញអចលនទ្រព្យដែលស្ថិតនៅជាយក្រុង។ សកម្មភាពធ្វើតៗគ្នាយ៉ាងដូច្នេះ បាន និងកំពុងធ្វើឲ្យតម្លៃដីធ្លីនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុស្ទើរតែទាំងមូលឡើងថ្លៃក្នុងកម្រិតតិច ឬច្រើន។ ម្យ៉ាងទៀត ចលនាបោះទុនរបស់អ្នកជំនួញក្នុងស្រុក(ចលនាជនជាតិខ្មែរទិញទុកលក់យកចំណេញ) ក៏ជួយជំរុញតម្លៃដីធ្លីនៅក្រុងព្រះសីហនុឲ្យឡើងថ្លៃមួយកម្រិតថែមទៀតផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេលខ្លី និងមធ្យម តម្លៃដីធ្លី-ផ្ទះសម្បែងនឹងបន្តឡើងថ្លៃមែននៅក្រុងព្រះសីហនុ ព្រោះ ទំហំនៃការបោះទុនវិនិយោគពិតប្រាកដ និងការវិនិយោគទិញទុកលក់យកចំណេញកើនឡើងខ្លាំង។ តែសម្រាប់រយៈពេលវែង តម្លៃដីធ្លី-ផ្ទះសម្បែងអាចនឹងថមថយមកវិញខ្លះ ពីព្រោះ តម្រូវការនឹងអាចចាល់។ វាអាចបន្តឡើងថ្លៃ ក្នុងករណីណាដែលអ្នកជំនួញបរទេស ជាពិសេស ជនជាតិចិនបន្តវិនិយោគកាន់តែខ្លាំងនៅតំបន់សមុទ្រ។ តើនរណាអាចដឹងបានថា តើអ្នកវិនិយោគជនជាតិចិននឹងបន្តមកទៀត? ឬក៏ពួកគេផ្អាកចូលមកវិនិយោគ?។ អ្នកវិនិយោគ បើវិនិយោគហើយមិនចំណេញ គេមិនវិនិយោគឡើយ។ តើវាអាចមានបាតុភូតបំប៉ោងតម្លៃដើម្បីកេងចំណេញក្នុងជំនួញអចលនទ្រព្យដែរឬទេ? នេះ គឺសំណួរ ហើយគ្មាននរណាអាចព្យាករណ៍ចម្លើយបានឡើយ។ ចុះថ្លៃជួលអគារ ឬជួលផ្ទះនៅក្រុងព្រះសីហនុអាចដាំក្បាលចុះឬទេ? ជាក់ស្តែង នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ តម្លៃជួលផ្ទះល្វែង ឬអគារ មានការកើនឡើងមិនគួរឲ្យជឿ។ តម្លៃជួលកើនឡើងច្រើនរយភាគរយ។ តម្លៃឈ្នួលកើនឡើងខ្លាំងពេកជំរុញឲ្យជនជាតិខ្មែរ ឬបរទេសមួយចំនួនបោះបង់ជំនួញរបស់ខ្លួនចោល ហើយជួលអាគារ ឬហាង ឬផ្ទះល្វែងឲ្យទៅជនជាតិចិនវិញ។ ពួកគេច្រើននិយាយថា៖«ធ្វើជំនួញធ្វើអ្វី បើជួលទទួលបានប្រាក់ចំណូលច្រើនជាងការលក់ដូរទៅទៀតនោះ?»។ តើតម្លៃឈ្នួលអាចបន្តឡើងទៀត ឬចុះមកវិញ? នេះ គឺជាសំណួរដែលមានមតិពីរកំពុងតែលើកឡើងផ្ទុយគ្នា។ មតិទី១ថា តម្លៃឈ្នួលអចលនទ្រព្យនៅក្រុងព្រះសីហនុមិនអាចធ្លាក់ចុះវិញជាដាច់ខាត ព្រោះ អ្នកវិនិយោគក្នុងស្រុក និងបរទេស ជាពិសេស ជនជាតិចិនសម្រុកមកក្រុងព្រះសីហនុច្រើនណាស់។ សេដ្ឋកិច្ចក្រុងព្រះសីហនុនឹងបន្តកើនឡើង ដូច្នេះ តម្លៃឈ្នួលមិនអាចធ្លាក់ចុះឡើយ។ មតិទី១ផ្តល់ទំនុកចិត្តខ្លាំងទៅលើវត្តមានអ្នកវិនិយោគជនជាតិចិន។ ប៉ុន្តែ មតិទី២វិញ ទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានផ្ទុយទៅវិញថា តម្លៃឈ្នួលអាចនឹងធ្លាក់ចុះវិញក្នុងរយៈពេល២ឬ៣ឆ្នាំទៀត។ តម្លៃឈ្នួលឡើងថ្លៃនៅពេលនេះ ត្រូវបានគេសន្និដ្ឋានថា គឺដោយសារជនជាតិចិនជួលធ្វើជំនួញ ឬជួលដើម្បីស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន។ តែក្នុងរយៈពេល២ ឬ៣ឆ្នាំទៀត សំណង់ខុនដូរបស់អ្នកវិនិយោគជនជាតិចិន ឬអ្នកវិនិយោគផ្សេងទៀតនឹងត្រូវបញ្ចប់ ពេលនោះ ជនជាតិចិនដែលជួលផ្ទះ ឬអាគារនៅពេលនេះ អាចនឹងទិញបន្ទប់ខុនដូស្នាក់នៅ ឬអាចជួលខុនដូស្នាក់នៅជំនួសឲ្យការជួលពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ នៅពេលដែលជនជាតិចិនផ្លាស់ពីការជួល ហើយបែរទៅទិញ ឬទៅជួលខុនដូដែលសាងសង់រួចនោះ ពេលនោះ តម្លៃជួលអាចនឹងថយចុះជាស្វ័យប្រវត្តិ។ និយាយឲ្យសាមញ្ញ មានន័យថា បច្ចុប្បន្ននេះ គឺជាពេលវេលានៃការសាងសង់គ្រប់ការដ្ឋានរបស់អ្នកជំនួញទាំងជនជាតិចិន និងជនជាតិដទៃ ដូច្នេះ ក្រុងព្រះសីហនុ បាន និងកំពុងខ្វះកន្លែងស្នាក់នៅ។ តែក្នុងរយៈពេល២ ឬ៣ឆ្នាំទៀត សំណង់ភាគច្រើននឹងត្រូវសាងសង់រួចហើយ ពេលនោះ ការផ្គត់ផ្គង់កន្លែងស្នាក់នៅនឹងលែងខ្វះទៀតហើយ។ ប្រសិនបើស្ថានភាពធ្លាក់ចូលក្នុងកណីចុងក្រោយនេះមែន ពេលនោះ ថ្លៃឈ្នួលអចលនទ្រព្យនៅទីក្រុងព្រះសីហនុអាចនឹងធ្លាក់ចុះជាក់ជាពុំខាន៕	ភ្នំពេញ៖ បើទោះបីជាប្រទេសកម្ពុជា បាន និងកំពុងត្រៀមរៀបចំការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្ត្រក៏ដោយក្តី ក៏វិស័យអចលនទ្រព្យជារួមដំណើរការដោយរលូន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងតំបន់ខ្លះ ឬខេត្តខ្លះ តម្លៃកាន់តែឡើងថ្លៃជាងមុន ដូចជា ករណីនៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងក្រុងព្រះសីហនុជាដើម។ អចលនទ្រព្យនៅក្រុងតូចច្រឡឹងជាប់មាត់សមុទ្រមួយនេះ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា តម្លៃឈ្នួល និងតម្លៃអចលនទ្រព្យឡើងថ្លៃកប់ពពកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ តើកក្តាអ្វីខ្លះដែលជំរុញឲ្យតម្លៃអចលនទ្រព្យឡើងថ្លៃជារួម និងដោយឡែក នៅក្រុងព្រះសីហនុ? តើនៅក្រុងព្រះសីហនុ តម្លៃអាចដាំក្បាលចុះវិញ ឬក៏បន្តឡើងថ្លៃតទៅទៀត?
បន្ទាប់ពីក្រឹត្យទីមួយត្រូវតុលាការអាមេរិកទាត់ចោល លោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចប្រើអំណាចចេញបទបញ្ជាថ្មីមួយទៀតដើម្បីហាមប្រជាជនមកពីប្រទេសមានប្រជាជនម៉ូស្លីមច្រើនចំនួន ៦ចូលដីអាមេរិក។ វាមានការផ្លាស់ប្តូរមួយចំនួន ដោយអ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានគេដកឈ្មោះចេញពីបទបញ្ជាថ្មីនេះ។ ហើយប្រជាជននៃប្រទេសខាងលើដែលបានរស់នៅអាមេរិកជាអចិន្ត្រៃយ៍ និងមានទិដ្ឋាការនៅមានសុពលភាពមិនរងផលប៉ះពាល់ដោយក្រឹត្យថ្មីនេះឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បទបញ្ជាថ្មីរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ មានគោលដៅបញ្ឈប់ទទួលយកជនភៀសខ្លួនចំនួន ១២០ថ្ងៃ និងផ្អាកផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនស៊ីរី, លីប៊ី, អ៊ីរ៉ង់, ស៊ូដង់, យេម៉ែន និងសូម៉ាលីផងដែរ។ ការសម្រេចដកអ៊ីរ៉ាក់ចេញពីបញ្ជីហាមឃាត់នេះ វាពាក់ព័ន្ធយុទ្ធនាការប្រឆាំងក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនៅអ៊ីរ៉ាក់។ អាមេរិកមិនអាចធ្វើឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តតែមួយដែលប្រកៀកស្មារប្រយុទ្ធកម្ចាត់ក្រុមភេរវជនខឹងសម្បារឬទាស់ចិត្តឡើយក្នុងកាលៈទេសៈនេះ។ ដូចឃើញស្រាប់ ក្រោយក្រឹត្យទីមួយត្រូវលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដាក់ចេញ អ៊ីរ៉ាក់ខឹងអាមេរិកខ្លាំង ជាពិសេសនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីរ៉ាក់ Haider al-Abadi តែម្តង។ តែលើកនេះលែងមានឈ្មោះអ៊ីរ៉ាក់ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ាក់បានប្រាប់អាមេរិកថាខ្លួនពេញចិត្តចំណាត់ការលោក ដូណាល់ ត្រាំ ខ្លាំងមែនទែន។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ សេតវិមានបានប្រកាសថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យនៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទទី ៦មីនា ហើយក្រឹត្យនេះនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃ ១៦មីនាខាងមុខនេះ។ បន្ទាប់ពីក្រឹត្យនេះត្រូវបានប្រធានាធិបតីអាមេរិកចុះហត្ថលេខា អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានលោក Sean Spicer បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖«គោលការណ៍សំខាន់នៃបទបញ្ជាប្រធានាធិបតីនៅតែដដែល»។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីការបទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson ដែលស្ថិតក្នុងចំណោមសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលមានវត្តមានក្នុងពេលដូណាល់ ត្រាំ ចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាដែលនោះបានពណ៌នាបទបញ្ជាថ្មីនេះថា ជាវិធានការដែលសំខាន់ក្នុងការធានាសុវត្ថិភាពនិងសន្តិសុខជាតិអាមេរិក។ ដោយឡែក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌លោក Jeff Session ដែលទើបប្រឈមរឿងអាស្រូវទាក់ទងជាមួយរុស្ស៊ី នោះបានហៅវិធានការរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ថាចំណាត់ការដ៏ត្រឹមត្រូវនិងចាំបាច់ដែលជួយឲ្យអាជ្ញាធរអាចដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមពាក់ព័ន្ធប្រជាជនដែលមកអាមេរិកបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ «ប្រទេសបីក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងអស់ដែលយើងហាមឃាត់មានស៊ូដង់, ស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ង់ ជាប្រទេសដែលគាំទ្រភេរវកម្ម។ ហើយប្រទេសផ្សេងទៀតជាឋានសួគ៌សម្រាប់ក្រុមភេរវជនលាក់ខ្លួននិងធ្វើសកម្មភាពថែមទៀតផង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Jeff Session៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យថ្មីមួយទៀតសំដៅដល់ការហាមប្រជាជនមកពីប្រទេសម៉ូស្លីមចូលដីអាមេរិក។ លើកនេះប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់មិនស្ថិតក្នុងបញ្ជីហាមឃាត់ឡើយ ពោលគឺនៅសល់ប្រទេសចំនួន៦ប៉ុណ្ណោះក្នុងនោះមាន ស៊ីរី, លីប៊ី, អ៊ីរ៉ង់, ស៊ូដង់, យេម៉ែន និងសូម៉ាលី។
ថ្លែងនៅក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់និស្សិតធនធានមនុស្ស នៅព្រឹកនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ជូន និងទទួលយកពលរដ្ឋខ្មែរ តាំងពីឆ្នាំ២០០២មកម្ល៉េះ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០២ ដល់ឆ្នាំ២០១៦កន្លងទៅ អាមេរិកបានបញ្ជូនពលរដ្ឋកម្ពុជាចំនួន ៥៤៩នាក់មកកម្ពុជាវិញ ផ្អែកលើគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ កម្ពុជា ត្រៀមទទួលយកពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន៣៦នាក់វិញ ស្របពេលដែលប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Donald Trump កំណត់គោលនយោបាយរឹតបន្តឹងជនបរទេសដែលរស់នៅអាមេរិក៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ជូនពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាប់ពន្ធនាគារនៅអាមេរិក មកកម្ពុជា គឺមិនត្រូវបានលុបចោលនោះទេ។ ប៉ុន្តែសម្ដេច ហ៊ុន សែន នឹងស្នើអាមេរិកសុំធ្វើវិសោធនកម្មលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដើម្បីជួយសម្រួលឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសខុសឆ្គងទាំងនោះ អាចបន្តរស់នៅជាមួយគ្រួសាររបស់ពួកគេនៅអាមេរិក តាមរយៈគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងមនុស្សធម៌។
ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ មិនមានការព្រួយបារម្ភឡើយ បន្ទាប់ពីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ លោកស្រី Fatou Bensouda នៅថ្ងៃទី៨ កុម្ភៈ បានប្រកាសបើកការពិនិត្យវិនិច្ឆ័យជាបឋមនៅក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរបស់លោក។ លោក ឌូទើតេ បានរិះគន់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាអន្តរជាតិជាខ្លាំង និងបានគំរាមជាថ្មីម្ដងទៀតថា ហ្វីលីពីនអាចដើរចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិមិនខាន។ ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីមួយនៅទីក្រុង Davao នៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ លោក ឌូទើតេ បានទទួលស្គាល់ថា រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនជំនាន់មុនពិតជាផ្ដល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបង្កើតតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិពិតមែន តែមិនបានបញ្ចូលកិច្ចព្រមព្រៀងដដែលនេះ ទៅក្នុងច្បាប់ប្រទេសឡើយ។ ក្នុងន័យនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនរូបនេះបញ្ជាក់ថា គ្មានបញ្ញត្តិណាមួយចែងពីការសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការឡើយ ដូចនេះ ICC ក៏មិនចោទរូបលោកពីបទឧក្រិដ្ឋបានដែរ។ ជុំវិញសំណុំរឿងនេះ លោកស្រីរដ្ឋអាជ្ញាខាងលើ អះអាងថា មានរបាយការណ៍ជាច្រើនដែលបង្ហាញថា មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់គិតចាប់ពីថ្ងៃទី០១ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៦ ក្រោមហេតុផលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការជួញដូរ និងការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ។ ជាពិសេសនោះ វាក៏មានការរាយការណ៍ ពីការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ក្រោមប្រតិបត្តិការរបស់ប៉ូលិសទៀតផង ។ បើតាមទិន្នន័យប៉ូលិសហ្វីលីពីន ជនសង្ស័យពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀនជិតបួននាក់ ត្រូវបានសម្លាប់។ ការផ្តើមនីតិវិធីពិនិត្យ និងវាយតម្លៃជាបឋមលើករណីគ្រឿងញៀនពីសំណាក់រដ្ឋអាជ្ញា ICC ធ្វើឲ្យហ្វីលីពីនក្លាយជារដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទីមួយ ដែលត្រូវតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិស៊ើបអង្កេត។ លោក ឌូទើតេ បានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងនឹងរឿងនេះ ព្រោះករណីឧក្រិដ្ឋកម្មក៏កើតឡើងនៅរដ្ឋអាស៊ីផ្សេងទៀតដែរ។ លោកនិយាយថា ការសម្លាប់រង្គាលកើតមានច្រើនណាស់នៅអាស៊ី បែរជាតុលាការចោទលោកម្នាក់ទៅវិញ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្នុងកម្មវិធីដោយឡែកមួយទៀត ប្រធានធិបតីហ្វីលីពីនដែលតែងប្រើពាក្យអសុរោះវាយបកលើអ្នករិះគន់ បានគំរាមដើរចេញពីតុលាការអន្តរជាតិទៅទៀត។ លោកបានព្រមានលោកស្រីរដ្ឋអាជ្ញា ICC ចំៗថា លោកស្រីនឹងទទួលកម្មផលមិនខាន។ នីតិវិធីបឋមរបស់ ICC ខាងលើ នឹងជួយរដ្ឋអាជ្ញាកំណត់ថា ករណីនេះធ្លាក់ចូលយុត្តាធិការតុលាការឬអត់។ នីតិវិធីនេះអាចឈានដល់ការស៊ើបអង្កេតពេញលេញ និងការចោទប្រកាន់ផ្លូវការតែម្ដង៕	មួយថ្ងៃក្រោយតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានសម្រេចផ្តើមនីតិវិធីពិនិត្យ និងវាយតម្លៃជាបឋមទៅលើករណីសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀននៅហ្វីលីពីន ប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានអះអាងថា លោកមិនស្ថិតក្រោមយុត្តាធិការរបស់តុលាការនេះឡើយ។ ICC ចង់ស៊ើបអង្កេតការសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលតាមរបាយការណ៍នានាបង្ហាញថា មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។ ប៉ុន្តែលោក ឌូទើតេ និយាយថា ច្បាប់ក្នុងស្រុកមិនបានចែងជាក់លាក់ពីករណីនេះទេ។
អំឡុងទស្សនកិច្ចនៅតួកគីក្នុងសប្ដាហ៍នេះ អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរតនាគាតអាម៉េរិកទទួលបន្ទុកហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម Brian Nelson បានបង្ហាញពីក្ដីកង្វល់របស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនលើទំនាក់ទំនងរវាងទីក្រុងអង់ការ៉ាជាមួយក្រុមហាម៉ាស។ លោក Nelson និយាយថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនបានរកឃើញលំហូរសាច់ប្រាក់ណាមួយឆ្លងកាត់តួកគីទៅហាម៉ាសឡើយ ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះកាលពីដើមខែតុលា ប៉ុន្តែបានរំឭកពីលំហូរលុយកាលអតីត ហើយចង់ឱ្យតួកគីចាត់វិធានការទប់ស្កាត់រឿងនេះទៅថ្ងៃមុខ។ យ៉ាងណាមិញ តួកគី មិនព្រមធ្វើតាមឡើយ។ ក្នុងសុន្ទរកថាមួយចេញផ្សាយដោយការិយាល័យប្រធានាធិបតីតួកគីនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ លោក រ៉េស៊ីប តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ និយាយថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានដឹងច្បាស់ហើយថា តួកគីមិនចាត់ទុកក្រុមហាម៉ាសជាអង្គការភេរវករនោះទេ។ «រឿងមុនគេទាំងអស់ ហាម៉ាសជាការតថភាពរបស់ប៉ាឡេស្ទីន។ វាជាគណបក្សនយោបាយនៅទីនោះ ហើយវាបានចូលការបោះឆ្នោតជាគណបក្សនយោបាយ ហើយបានឈ្នះ។» លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ បញ្ជាក់បែបនេះ។ ចំពោះជំហររតួកគីវិញ លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ បញ្ជាក់ថា តួកគីបង្កើតគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួននៅអង់ការ៉ា និងទៅតាមផលប្រយោជន៍ ក៏ដូចជាការរំពឹងទុករបស់ប្រជាជនតួកគី។ លោកក៏រំពឹងថា អាម៉េរិកពេញចិត្តគោលនយោបាយការបរទេសដែលមានតុល្យភាពនៅក្នុងវិបត្តិមនុស្សធម៌ និងជម្លោះបច្ចុប្បន្នដែរ។ ប្រធានាធិបតីតួកគី តែងរិះគន់មិនសំចៃមាត់ចំពោះប្រតិបត្តិការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅកាហ្សា ក្រោយការវាយប្រហារថ្ងៃទី៧ ខែតុលា។ ក្រោយយោធាអ៊ីស្រាអែលវាយលុយកាហ្សា លោកក៏ហៅអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំអ៊ីស្រាអែលចូលប្រទេសវិញ ហើយទាមទារឱ្យមានការកាត់ទោសមេបញ្ជាការ និងមេដឹកនាំនយោបាយរបស់អ៊ីស្រាអែល ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៅតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិថែមទៀត។ នៅកាហ្សាវិញ យោធាអ៊ីស្រាអែលបានបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនវិញ ក្រោយបទឈប់បាញ់អស់សុពលភាព។ អ៊ីស្រាអែល និងហាម៉ាស បានបរាជ័យក្នុងការបន្តបទឈប់បាញ់ដែលឈានដល់ការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងទៅអ៊ីស្រាអែលវិញ៨០នាក់ និងអ្នកទោសប៉ាឡេស្ទីន២៤០នាក់៕	ប្រធានាធិបតីតួកគី រ៉េស៊ីប តៃយីប អ៊ែរដីហ្កាន់ (Recep Tayyip Erdogan) បានច្រានចោលសម្ពាធពីអាម៉េរិកដែលចង់ឱ្យទីក្រុងអង់ការ៉ាកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយក្រុមហាម៉ាស។
«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា សប្បាយចិត្តខ្លាំងណាស់»។ នេះជាការអះអាងយ៉ាងខ្លីរបស់ ចាន់ វឌ្ឍនាកា មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ក្រោយពេលដែលសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) បានផ្សាយបញ្ជីឈ្មោះចម្រុះកីឡាករ៣៦នាក់សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គ Play-Off នៃវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ AFC Asian Cup China 2023 និងវគ្គជម្រុះ AFC U23 ASIAN CUP Uzbekistan 2022។ ខណៈកីឡាករក្មេងៗជាច្រើន ត្រៀមបង្ហាញខ្លួនក្នុងវគ្គជម្រុះ AFC U23 Asian Cup ឆ្នាំ២០២២ ចាន់ វឌ្ឍនាកា បច្ចុប្បន្នអាយុ២៧ឆ្នាំ តាំងចិត្តសាងភាពលេចធ្លោរឡើងវិញក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិសម្រាប់ការប្រកួតវគ្គ Play-Off នៃវគ្គជម្រុះ ពានរង្វាន់ AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០២៣។ កម្ពុជា ត្រូវប្រកួតជាមួយកោះហ្គាំ នៅកីឡដ្ឋាន Khalifa Sport City ប្រទេសបារ៉ែន ដែលជាទឹកដីកណ្តាល ដោយជើងទីមួយប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៩ និងជើងទីពីរនៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ដដែល។ «ខ្ញុំតាំងចិត្តជួយក្រុមជម្រើសជាតិឲ្យឆ្លងផុតវគ្គជម្រុះនេះ»។ ចាន់ វឌ្ឍនាកា បានបង្ហាញជំនឿចិត្តយ៉ាងដូច្នេះ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣ មក ខ្សែប្រយុទ្ធ ចាន់ វឌ្ឍនាកា បានបង្ហាញខ្លួនយ៉ាងទៀតទាត់ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ រួមទាំងវត្តមាន៤លើកក្នុងសម័យកាលអ្នកចាត់ការទូទៅ លោក Keisuke Honda ផងដែរ។ ការនាប្រកួតពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup ឆ្នាំ២០១៨ ក្នុងពូល A ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីន Felix Dalmas វឌ្ឍនាកា រកបាន២គ្រាប់ក្នុងចំណោម៤ប្រកួត ក្នុងនោះ១គ្រាប់ពេលកម្ពុជាចាញ់មីយ៉ាន់ម៉ា ៤-១ និង១គ្រាប់ពេលកម្ពុជាឈ្នះឡាវ ៣-១។ ការប្រកួតចុងក្រោយក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិរបស់ខ្សែប្រយុទ្ធដើមកំណើតពីខេត្តកំពតរូបនេះ គឺកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ នៅពេលដែលកម្ពុជាចាញ់វៀតណាម ៣-០ នាជំនួបបង្គ្រប់កិច្ចក្នុងពូល A។ ចាប់តាំងពីពេលនោះ មក វឌ្ឍនាកា ស្ថិតនៅក្រៅបញ្ជីទាំងប្រកួតមិត្តភាព និងប្រកួតអន្តរជាតិនានា ជាពិសេសការប្រកួតជម្រុះ World Cup ឆ្នាំ២០២២។ ចាប់តាំងពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ មក គ្រូបង្វឹកជប៉ុន Ryu Hirose បានក្លាយជាដៃគូថ្មីរបស់លោក Honda ដោយបានដឹកនាំក្រុមកម្ពុជាប្រកួតវគ្គជម្រុះ World Cup ក្នុងពូល C ដែលនៅសេសសល់។ វឌ្ឍនាកា មិនមានឈ្មោះនៅក្នុងក្រុមឡើយ ដោយ៣ប្រកួតចុងក្រោយនៅបារ៉ែន ដែលជាទឹកដីកណ្តាល កម្ពុជាចាញ់ម្ចាស់ផ្ទះបារ៉ែន ៨-០, ចាញ់អ៊ីរ៉ាក់ ៤-១ និងចាញ់អ៊ីរ៉ង់ ១០-០។ ជាក្រុមបាតតារាងក្នុងពូល គោព្រៃ មានឱកាសមួយទៀតក្នុងការដណ្តើមយកកៅអីសម្រាប់ការប្រកួតវគ្គជម្រុះជុំទី៣ ពានរង្វាន់ AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០២៣ ដោយត្រូវប្រជែងជាមួយហ្គាំ នៅវគ្គ Play-Off នៅលើទឹកដីបារ៉ែន។ កាលពីរដូវកាលមុន វឌ្ឍនាកា ក៏មិនបានបង្ហាញខ្លួនទៀងទាត់នៅក្នុងក្រុមបឹងកេត ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក គឹម ភក្តី នោះដែរ ហើយករណីនេះ មិនត្រូវបានបកស្រាយជាសាធារណៈនោះឡើយ ដោយគេគ្រាន់តែសង្កេតឃើញថា កីឡាកររូបនេះ ជាប់រវល់សិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ។ សម្រាប់រដូវកាលថ្មីនេះ វឌ្ឍនាកា ដែលធ្លាប់ឈ្នះពានកីឡាករឆ្នើមប្រចាំរដូវកាលខេមបូឌានលីគ៣លើក បានបង្ហាញវត្តមានជាទៀងទាត់ ហើយរកបានគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ៕	ចាន់ វឌ្ឍនាកា មានឈ្មោះសារជាថ្មីក្នុងបញ្ជីក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាសម្រាប់ការប្រកួតវគ្គ Play-Off នៃវគ្គជម្រុះ ពានរង្វាន់ AFC Asian Cup China 2023 ដោយកម្ពុជាត្រូវប៉ះជាមួយកោះហ្គាំ នៅទឹកដីកណ្តាលក្នុងប្រទេសបារ៉ែន នាខែតុលា ខាងមុខ។ ជាឱកាសលើកដំបូងក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹក លោក Ryu Hirose ប៉ុន្តែជាការកោះហៅលើកទីពីររបស់លោក Keisuke Honda ដែលជាអ្នកចាត់ការទូទៅ បន្ទាប់ពីខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមបឹងកេតរូបនេះ បានខកខានលេងឲ្យជម្រើសជាតិចាប់តាំងពីកម្ពុជាចាញ់វៀតណាម ៣-០ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ មក។
អតីតអ្នករត់រ៉ឺម៉កកង់បីនៅខេត្តសៀមរាប លោក រ៉ា ថាវី បានសម្រេចទៅរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ បន្ទាប់ពីវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តសៀមរាប ត្រូវគាំងដោយសារជំងឺកូវីដ១៩។ ការចាប់ផ្តើមអាជីពថ្មី នៅទីតាំងថ្មី មិនស្រួលប៉ុន្មានទេសម្រាប់លោក ថាវី តែលោកបានជំនះគ្រប់ឧបសគ្គដើម្បីគ្រួសារ។ របរលក់គ្រឿងជ័រក្មេងលេងរបស់លោក រ៉ា ថាវី នៅភ្នំពេញ សព្វថ្ងៃបុរសកូន២រូបនេះ មានរបរលក់សាច់គោ និងគ្រឿងជ័រក្មេងលេង។ លោកបន្ថែមថា៖« ឈប់រត់ហើយ ស្ថានភាព (រត់កង់បី) លំបាកមិនដូចពេលមុន កាលៈទេសៈកូវីដពិបាកខ្លាំង ពិសេសអ្នករត់កង់បី ដោយសារនៅសៀមរាប រកស៊ីបានតែទេសចរ បើអត់ទេសចរយ៉ាប់តែម្ដង»។ លោក រ៉ា ថាវី ពេលដឹកភ្ញៀវទេសចរកម្សាន្តតំបន់អង្គរ មុនកូវីដ-១៩ ជាអ្នកស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាប លោក ថាវី បានចាប់ផ្តើមអាជីពជាអ្នករត់កង់បី នៅឆ្នាំ២០១៣។ ក្នុងរបរនេះ លោកទទួលបានទេសចរច្រើន តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ និងកក់តាមបណ្ដាញសង្គមរបស់លោក។ ភ្ញៀវទាំងនោះមានច្រើនជាតិសាសន៍ និងច្រើនជាងគេគឺជនជាតិម៉ាឡេស៊ី។ ចំណែកលោក ហាន់ណាហ្វី វិញ ក៏សម្រេចទុករ៉ឺម៉កចោលនៅផ្ទះ និងធ្វើដំណើរទៅភ្នំពេញដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើ។ ដោយអស់សង្ឃឹម និងមិនរំពឹងការងាររត់កង់បីទៀតបានទៅសៀមរាប លោក ហាន់ណាហ្វី បានទៅភ្នំពេញនៅចុងខែ មីនា ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើទៅតាមជំនាញ ដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីមានចំណូល ខ្លះៗ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ លោក ហាន់ណាហ្វី ពេលនៅដឹកភ្ញៀវទេសចរមុនពេលមានកូវីដ-១៩ យ៉ាងណា ការស្វែងរកការងារធ្វើអំឡុងពេលនោះ មានការលំបាកខ្លាំងសម្រាប់លោក ហាន់ណាហ្វី ព្រោះក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនជ្រើសរើសបុគ្គលិកនៅអាយុចន្លោះពី១៨ទៅ៣០ឆ្នាំ ដូច្នេះមានការលំបាកសម្រាប់លោកដែលអាយុជិត៤០ឆ្នាំទៅហើយ។ លោកបន្ថែមថា៖«យើងក៏មានការពិបាក ក្នុងការស្វែងរកការងារធ្វើ អំឡុងពេលកូវីតផ្ទុះនៅទី ក្រុងភ្នំពេញ ខណៈមានការបិទខ្ទប់ អំឡុង ខែ៤ មុនចូលឆ្នាំខ្មែរ»។ លោកបន្តថា៖« យើងចំណាយពេលរៀបចំឯកសារ CV ដាក់តាម Online ដើម្បី បានទទួលបានការងារ ធ្វើ សម្ភាសការងារតាម online...ខ្ញុំគិតថា ត្រូវប្រើជីវិតធ្វើការរយៈពេលយូរ មិនក្រោម៣ទៅ៥ឆ្នាំទេ ដោយវិស័យទេសចរណ៍មិនងាយនឹងវិលត្រឡប់ដូចដើមនោះទេ»។ ទោះការងារថ្មី ពិបាកបន្ដិចសម្រាប់លោក ហាន់ណាហ្វី ដែលមានបិទពិសោធន៍ធ្វើការងារខ្លួនឯង តែលោកអរគុណចំពោះក្រុមហ៊ុនដែលលោកកំពុងធ្វើសព្វថ្ងៃ និងតែងរំលឹកខ្លួនជានិច្ចថា ត្រូវរីករាយ និងចេះស្រឡាញ់ការងារដែលខ្លួនកំពុងធ្វើ។ ងាកទៅមើលលោក ឆែម សាវុង ដែលមានរបរជាអ្នកដឹកភ្ញៀវតាំងពីឆ្នាំ ២០១១ មក ក៏ផ្លាស់ប្ដូរជាអ្នកដឹកម្ហូបវិញដែរ។ លោកបានផ្លាស់ប្ដូររបរថ្មី រយៈពេល៨ឆ្នាំមកហើយ ដោយមិនទាន់ដឹងថា អាចប្រឡូកក្នុងរបរចាស់ជាអ្នករត់កង់បីវិញនៅឡើយ។ មុនវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ អ្នករត់កង់បី និងអ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថានរូបនេះ ទទួលបានការកក់ពីភ្ញៀវជាហូរហែរ ពិសេសភ្ញៀវជនជាតិបារាំង។ លោក ឆែម សាវុង ពេលដឹកភ្ញៀវទេសចរមុនជំងឺកូវីដ-១៩ ដ្បិតថា មានរបរជាអ្នកដឹកម្ហូប ថាស្ថានភាពនេះ មិនទាន់ល្អប្រសើរទេសម្រាប់គ្រួសារលោក ឆែម សាវុង។ ជីវភាពនៅតែលំបាក និងប្រឹងប្រែងរកថវិកាដើម្បីសងបំណុលធនាគារផង។ លោកបន្ថែមថា៖« របរនេះ បានម៉ាចាយ ផុតប្រផើយ រាល់ខែសងបំណុលធនាគារទៀត...រាល់ថ្ងៃឃើញអ្នករត់កង់បីច្រើនដែរ រត់ទៅធ្វើនេះធ្វើនោះ តាមតែអាចធ្វើបាន»។ លោក ឆែម សាវុង ក្នុងរបរដឹកម្ហូបនៅក្រុងសៀមរាប ទោះបីពេលនេះ អ្នករត់កង់បី បានផ្លាស់ប្ដូរមុខរបរក៏ដោយ តែការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងនេះប្រហែលក្នុងរយៈពេលខ្លីតែប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេទាំងនោះ នៅតែចិញ្ចឹមចិត្តចង់វិលត្រឡប់ទៅការងារចាស់វិញ ក្រោយកូវីដ១៩ស្ងប់ស្ងាត់។ លោក រ៉ា ថាវី ប្រាប់ថា នឹងត្រឡប់មករស់នៅសៀមរាបវិញ។ ចំណែកលោក ហាន់ណាហ្វី ក៏ដូចជា ដោយថា ចង់មានរបរខ្លួនឯង ជាជាងធ្វើការងារឱ្យអ្នកដទៃ ពិសេសបាននៅជួបជុំគ្រួសារនៅខេត្តសៀមរាប៕	សៀមរាប៖ វិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ បានបន្តអូសបន្លាយជាង២ឆ្នាំមកហើយ។ អ្នករត់រ៉ឺម៉កកង់បីនៅខេត្តសៀមរាប មួយចំនួនធំដែលធ្លាប់ពឹងលើវិស័យទេសចរណ៍ បានបាត់បង់របរ ដែលធ្លាប់ជាឆ្នាំងបាយដ៏សំខាន់សម្រាប់ពួកគេ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នករត់រ៉ឺម៉កកង់បីទាំងនោះ បានផ្លាស់ប្ដូរមុខរបរកាន់តែច្រើន នឹងរំពឹងថា ស្ថានការណ៍នឹងល្អប្រសើរឡើងវិញឆាប់ៗ។
សំណាង៖ អញថា ហ្វេសប៊ុកគួរឱ្យខ្លាចណាស់អ្ហា? ចង់ឱ្យអ្នកណាអស់តំណែងក៏បាន ចង់ឱ្យអ្នកណាល្បីក៏បាន។ យូរៗទៅ ហ្វ៊េសប៊ុកចង់គ្រប់គ្រងសង្គមយើងហើយ។ មិនមែនមានតែរឿងមន្ត្រីសាធារណការនៅសៀមរាបទេ។ កន្លងមកមានរឿងច្រើនណាស់ ដែលអ្នកប្រើហ្វេសប៊ុក ផ្អើលតាមតែគ្នា។ ពេលខ្លះរឿងតែមួយ ផ្អើលម្តងឆ្វេង ម្តងស្តាំ។ សុធីរ៖ ឯងគិតដូចអញដែរ។ ឥឡូវនេះត្រឹមរូបថតមួយសន្លឹក ធ្វើឱ្យមហាជនកាត់សេចក្តីបានហើយ។ តើវាមានខុសអី ខុសពីតុលាការមហាជនដែលវាយសម្លាប់ជនសង្ស័យជាចោរឆក់នៅតាមផ្លូវ? សំណាង៖ អ្ហែងនិយាយត្រូវ។ យើងមិនបានឃើញហេតុការណ៍នោះឡើយ។ មហាជនវិនិច្ឆ័យតែលើរូបភាពមួយសន្លឹក។ ឃើញខុស ជេរប្រទេចតែម្តង។ ឧបមាថា មន្ត្រីនោះខុសពិតមែនចុះ តើវាជាកំហុសតែ១ដង ឬពីរដងដែលត្រូវទទួលពិន័យផ្ទេរភារកិច្ច ហើយត្រូវប្រកាសជាសាធារណៈអ៊ីចឹង? ឬក៏ស្ថាប័នសាម៉ីបង្ខំចិត្តចាត់វិធានការ ហើយប្រកាសជាសាធារណៈ ដោយសារសម្ពាធមហាជនតាមហ្វេសប៊ុក? សុធីរ៖ អញក៏មិនដឹងដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអញទោមនស្សខ្លាំងជាងនេះទៀត គឺអ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុក ជេរប្រទេចស្ត្រីនោះ សុសអស់សាច់ហើយ។ អញយល់ថាគ្រោះថ្នាក់របស់សង្គមយើង គឺនៅត្រង់ហ្នឹង។ មហាជនច្រើនលើសលប់ ប្រើពាក្យអសុរោះជេរ ប្រទេច ប្រមាថស្ត្រីនោះ ហួសពីទោសកំហុសដែលស្ត្រីម្នាក់នោះត្រូវទទួលទៅទៀត។ អ្នកខ្លះបង្ហោះរូបថត ហើយសរសេរប្រមាថស្ត្រីនោះ ដល់រឿងផ្លូវភេទទៀត! គាត់មានម្តាយឪពុក កូនចៅ សាច់ញាតិ មិត្តភក្តិ។ តើពួកគេឈឺចិត្តប៉ុណ្ណា នៅពេលដែលសាច់ញាតិម្នាក់ត្រូវបានសង្គមទាំងមូល ស្រាប់តែជាន់ឈ្លីគាត់យ៉ាងនេះ? តើស្ត្រីនោះរូបនោះ អាចដើរចេញក្រៅផ្ទះទៀតទេ? ចុះបើស្ត្រីនោះ ជាបងស្រីយើង ប្អូនស្រី ម្តាយយើង សាច់ញាតិយើង? មន្ត្រីខុសជារឿងមួយ។ ចុះមហាជន ដែលមានគណនីហ្វេសប៊ុកគ្រប់គ្នានេះ ហើយជេរ ប្រមាថ មន្ត្រីនោះ គ្មានកំហុសទេ? ជេរប្រមាថលើហ្វេសប៊ុក គឺជេរជាសាធារណៈ។ ហេតុអ្វីជេរគេ? សំណាង៖ រឿងសីលធម៌។ អ៊ីចឹងហើយ បានជាមានពាក្យ តែ តែ ស្ករ ស្ករ ហ្នឹងណាអ្ហា។	ស្ត្រីមន្ត្រីមន្ទីរសាធារណការម្នាក់នៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវបានគេឃើញក្នុងរូបថតយកជើងចង្អុលស្លាកលេខរថយន្តម៉ាកអូឌី។ រូបថតត្រូវបានមហាជនបង្ហោះជាមួយពាក្យរិះគន់ ជេរ ប្រមាថ រហូតដល់ស្ថាប័នសាម៉ីសម្រេចផ្ទេរភារកិច្ចមន្ត្រីនោះ។ សំណាង និងសុធីរ បារម្ភខ្លាំងអំពីបញ្ហាបែបនេះនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ពិសេសឥទ្ធិពលនៃការបញ្ចេញមតិតាមហ្វេសប៊ុកដែលមិនត្រឹមត្រូវ។
បើយោងទៅលើមន្ត្រីអាមេរិករូបនេះបានឱ្យដឹងថា កិច្ចប្រជុំពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់ នឹងត្រូវផ្តោតទៅលើជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងក្រុមហាម៉ាស់ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះបានឈានចូលដល់ថ្ងៃទី៥៣ហើយ និងពីចំណាប់ខ្មាំងចំនួន១៧៥នាក់ទៀត ដែលកំពុងត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយក្រុមហាម៉ាស់នៅឡើយនោះ។ លោក Paul Pillar ជាអតីតមន្ត្រីស៊ើបការណ៍ CIA ជាន់ខ្ពស់ ដែលពេលនេះកំពុងបង្រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រាប់វីអូថា គោលបំណងគឺហាក់ដូចជាចង់រក្សាការផ្អាកបទឈប់បាញ់គ្នាជាបណ្តោះអាសន្ននៅពេលនេះ បន្តទៅមុខទៀត។ លោកថ្លែងដូចនេះថា៖ «គោលបំណងរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកនាពេលនេះ គឺច្បាស់ណាស់ថា ចង់ព្យាយាមពន្យាពេលបទឈប់បាញ់គ្នានេះបន្តទៅមុខទៀតប្រសិនបើអាចធ្វើទៅបាន និងដើម្បីជួយឱ្យមានការដោះលែងក្រុមចំណាប់ខ្មាំងឱ្យបានច្រើនបន្ថែមទៀតតាមដែលអាចធ្វើបាន»។ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏នេះជាលើកទី២ហើយក្នុងខែនេះ ដែលនាយកស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិករូបនេះ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ក្រោយក្រុមហាម៉ាស់បានវាយប្រហារភេរវកម្មទៅលើអ៊ីស្រាអែលកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលាកន្លងមក ដែលបានសម្លាប់មនុស្សអស់ប្រមាណ១.២០០នាក់។ កាលពីដើមខែកន្លងទៅនេះ មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកមួយចំនួននិយាយថា នាយកទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ CIA រូបនេះ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដើម្បីពិភាក្សាពីចំណាត់ការឆ្លើយតបវិញរបស់អ៊ីស្រាអែលលើក្រុមហាម៉ាស់។ លោក Pillar និយាយថា វាមិនមែនជារឿងគួឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះឡើយ បើគិតពីប្រវត្តិការងាររបស់លោក Burns។ លោកបន្ថែមដូចនេះទៀតថា៖ «លោកជាអ្នកការទូតដែលសម្រេចបានស្នាដៃជាច្រើននិងត្រូវបានគោរពខ្លាំង ទាំងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងនៅក្រៅប្រទេស។ ដូច្នេះលោកបានក្លាយជាបុគ្គលដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំង សម្រាប់រឿងទូទៅជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Biden ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាការទូតលើរឿងជាច្រើន ដែលពាក់ព័ន្ធតិចតួចឬមិនពាក់ព័ន្ធទាល់តែសោះ ទៅនឹងការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់លោកជានាយកទីភ្នាក់ងារចារកម្ម CIA នោះ»។ ប្រទេសកាតាបានដើរតួនាទីដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងការសម្របសម្រួលឱ្យមានការជួបប្រជុំពិភាក្សាគ្នា រវាងអ៊ីស្រាអែលនិងក្រុមហាម៉ាស់ ដែលរយៈពេលថ្មីៗចុងក្រោយបំផុតនេះ គឺបានជួយចរចាឱ្យបន្តការផ្អាកការប្រយុទ្ធគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរ ដើម្បីជាថ្នូរនិងការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង៥០នាក់ដែលកំពុងត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយក្រុមហាម៉ាស់ និងការដោះលែងអ្នកទោសជនជាតិប៉ាឡេស្ទីនចំនួន១៥០នាក់ ដែលត្រូវបានឃុំឃាំងដោយប្រទេសអ៊ីស្រាអែល៕	មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកកម្រនិយាយពីផែនការធ្វើដំណើររបស់នាយកទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ CIA អាមេរិក លោក William Burns ណាស់ ប៉ុន្តែមន្ត្រីអាមេរិកមួយរូបបានបញ្ជាក់មកកាន់វីអូអេថា លោក Burns បានទៅដល់រដ្ឋធានីដូហា ប្រទេសកាតាហើយកាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ។
ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមអញ្ជើញលោកអ្នក ទស្សនាបទសម្ភាសរវាង កញ្ញា ជឿន ស្រីណយ អ្នកសារព័ត៌មានThmeyThmey25 និងលោក សុវណ្ណ ភីឡុង អ្នកជំនាញថតរូបដូចតទៅ៖ រូបថត អាចបង្ហាញពីអនុស្សាវរីយ៍អារម្មណ៍ និងជីវិត។ រូបថតធម្មជាតិរបស់អ្នកជំនាញ បានរួមចំណែកក្នុងការផ្សព្វផ្សាយតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ដែលលាក់សម្រស់របស់ខ្លួនឱ្យប្រជាជនស្គាល់កាន់តែច្រើន។ អ្នកជំនាញថតរូបវ័យ៣៥ឆ្នាំរូបនេះ យល់ថា រូបថតមួយសន្លឹក អាចទាក់ទាញអារម្មណ៍របស់ទេសចរឱ្យស្គាល់ពីតម្លៃនៃសម្បត្តិធម្មជាតិរបស់កម្ពុជា។ លោក សុវណ្ណ ភីឡុង បានបញ្ជាក់ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ដូច្នេះថា៖ «ដូចជាខ្នងផ្សាជាដើម ឥឡូវនេះមានភាពល្បីល្បាញ ដោយសារអ្នកថតរូបគាត់បានផ្ដិតយក ធម្មជាតិទាំងអស់នោះ ធ្វើឱ្យអ្នកគ្រប់គ្នាចង់ទៅមើលធម្មជាតិទាំងអស់នោះ ដែលលាក់បាំងក្នុងព្រៃ។ កាលពីមុនមានតែប្រជាជននៅទីនោះទេដែលស្គាល់។ អ៊ីចឹងពេលអ្នកថតរូបបានទៅដល់ គាត់បានផ្តិតរូបយកទាំងនេះ ធ្វើឱ្យគេដឹងថាកម្ពុជា មានកន្លែងស្អាតដែលគេ មិនទាន់បានទៅដល់ »។ រូបថតស្រស់ស្អាតអាចផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ ប៉ុន្តែអ្នកថតត្រូវមានបច្ចេកទេសក្នុងការថតរូប ព្រោះរូបភាពដែលទាក់ទាញ គឺមិនមែនកើតឡើងដោយភាពចៃដន្យនោះទេ។ អ្នកថតរូបតំបន់ទេសចរណ៍ មួយចំនួនបានលះបង់ពេលវេលា និងឆ្លងកាត់ឧបសគ្គ ចូលព្រៃ និងកន្លែងគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួន ដើម្បីផ្ដិតយកសម្រស់ធម្មជាតិ យកមកផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីឱ្យទេសចរបានឃើញ និងទៅកម្សាន្ត។ ជាមួយគ្នានេះដែរអ្នកជំនាញថតរូប បានចែករំលែកពីបច្ចេកទេសថតរូបសម្រាប់អ្នកចង់ថតរូបនៅតំបន់ទេសចរណ៍ ដូច្នេះ៖ « យើងមិនចាំបាច់មានកាមេរ៉ាថ្លៃ ឬទូរស័ព្ទថ្លៃទេ ប៉ុន្តែយើងត្រូវមានចំណេះដឹងមុខងារកាមេរ៉ាខ្លះៗ។ ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីឱ្យបានរូបភាពល្អ គឺគំនិតនៃការថតរូប។ ពេលយើងចង់ថតអ្វីមួយ យើងត្រូវគិតសាច់រឿង ដែលបង្ហាញដល់អ្នកមើល »។ បន្ថែមពីនេះ លោក សុវណ្ណ ភីឡុង ក៏បានស្នើដល់អ្នកថតរូបនៅតំបន់ទេសចរណ៍ កុំកែរូបភាពខុសពីការពិតខ្លាំងពេក។ ត្រង់ចំណុចនេះលោកពន្យល់ថា អ្នកថតរូប ច្នៃរូបតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន ប៉ុន្តែត្រូវបែងចែកឱ្យច្បាស់ថា រូបភាពណាជាសិល្បៈ រូបភាពណាជាកាត់ត ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកមើលភាន់ច្រឡំ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក សុវណ្ណ ភីឡុង ជាអ្នកជំនាញថតរូបម្នាក់តាំងពីឆ្នាំ២០១១។ មានបទពិសោធក្នុងវិស័យនេះ១ទសវត្សន៍មកហើយ លោក ភីឡុង យល់ថាអ្នកថតរូប ចូលរួមយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយតំបន់ទេសចរណ៍របស់កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែអ្នកថតរូបត្រូវមានបច្ចេកទេសក្នុងការថត ព្រោះរូបទាំងនោះ មិនមែនកើតឡើងដោយភាពចៃដន្យទេ។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីចិន នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ក្នុងពេលចាប់ផ្តើមបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ី លោកស៊ី ជិនភីង ប្រធានាធិបតីចិន បានបញ្ចេញអត្ថបទមួយស្តីពី «ការពង្រឹងទៅមុខលើការបើកជំពូកថ្មីនៃមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ការអភិវឌ្ឍរួមចិន-រុស្ស៊ី» ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយកាសែតរុស្ស៊ី Russian Gazette នៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា។ ក្នុងអត្ថបទនោះ ប្រធានាធិបតីចិន បានជំរុញជាថ្មីឱ្យមានកិច្ចចរចាសន្តិភាពជាថ្មី ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិ។ «យើងជឿថា ទាល់តែភាគីទាំងអស់ប្រកាន់យកចក្ខុវិស័យនៃសន្តិសុខប្រកបដោយចីរភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ទូលំទូលាយ និងរួមគ្នា ហើយស្វែងរកកិច្ចចរចា និងការពិភាក្សាប្រកបដោយស្មើភាព រួមទាំងហេតុផល ពួកគេនឹងអាចស្វែងរកហេតុផល ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិរួម ក៏ដូចជាវិថីឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពយូរអង្វែង និងសន្តិសុខរួម»។ លោក ស៊ី បានបញ្ជាក់បែបនេះ ដោយបានត្រឹមតែលើកឡើងពីវិបត្តិ ជំនួយឱ្យពាក្យសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ទន្ទឹមនេះ ប្រមុខរដ្ឋចិន ក៏បានបញ្ជាក់ពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍គោលជំហរ ១២ចំណុចរបស់ចិនលើវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែនផង។ បើតាមប្រធានាធិបតីចិន ដំណោះស្រាយទាំង ១២ចំណុចនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយការរីកសាយនៃវិបត្តិ ក៏ដូចជាជួយសម្របសម្រួលការដោះស្រាយផ្នែកនយោបាយ។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយ ដែលចិនជំរុញឱ្យភាគីអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីស្វែងរកកិច្ចចរចា ដើម្បីបញ្ឈប់សង្រ្គាម។ កន្លងមក រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោក ឈីន កាង ក៏បាននិយាយទូរសព្ទជាមួយសមភាគីអ៊ុយក្រែនផងដែរ ជុំវិញសង្រ្គាមដែលអូសបន្លាយជាង ១ឆ្នាំមកនេះ។ ក្រៅពីកិច្ចចរចាខាងលើ មេដឹកនាំចិន បានបញ្ជាក់ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងមិត្តភាពរវាងក្រុងមូស្គូ និងក្រុងប៉េកាំង។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកស៊ី បានអះអាងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកនៅរុស្ស៊ី នឹងជាដំណើរនៃមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកស៊ី ក៏រំពឹងនឹងធ្វើកិច្ចការបន្ថែមជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដើម្បីដាក់ចេញចក្ខុវិស័យរួម, ផែនការថ្មី ក៏ដូចជាវិធានការថ្មី សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ នៅឆ្នាំខាងមុខ។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងចិន និងរុស្ស៊ី មានទំហំលើសពី១៩០ពាន់លានដុល្លារ ពោលគឺកើនឡើងប្រមាណ ១១៦ភាគរយ ពីរយៈពេល ១០ឆ្នាំមុន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការវិនិយោគទៅវិញទៅមកក៏មានការកើនឡើងផងដែរ៕	ស្របពេលការចាកចេញពីប្រទេសដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង បានជំរុញជាថ្មីឱ្យមានការកិច្ចចរចា និងការពិភាក្សាប្រកបដោយសន្តិភាព ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយលើវិបត្តិអ៊ុយក្រែន។ នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស៊ីលើកដំបូងទៅរុស្ស៊ី ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង។
ការបោះឆ្នោតកាន់តែខិតជិតដល់ អ្នកនយោបាយថៃបានប្រុងប្រៀបខ្លួនដើម្បីប្រជែងកៅអីសមាជិកសភា និងការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។ បក្សនយោបាយចាស់ៗ នាំគ្នាជ្រើសរើសក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មី ខណៈអ្នកនយោបាយវ័យក្មេងជំនាន់ក្រោយ ក៏នាំគ្នាបង្កើតបក្សថ្មីដើម្បីប្រជែងជាមួយក្រុមយោធាកំពុងកាន់អំណាចអស់ពេលជាង៤ឆ្នាំមកហើយ។ នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា គណបក្សថ្មីមួយទៀតក៏កើតឡើង។ គណបក្សថៃរក្សាជាតិ (Thai Raksa Chart) ប្រមូលផ្ដុំដោយបណ្ដាសម្ព័ន្ធមិត្ត និងក្មួយប្រុសស្រី អ្នកជំនាន់ក្រោយ ក៏ដូចជាមនុស្សជំនិតរបស់អតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងប្អូនស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ។ បក្សថ្មីនេះដឹកនាំដោយលោក Preechapol Pongpanich ដែលជាអតីតសមាជិកសភារបស់បក្សភឿថៃ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ការបោះឆ្នោតសភា គ្រោងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីត្រូវបានពន្យារពេលជាច្រើនលើករួចមក។ ទោះជាមានបក្សច្រើនគ្រោងចូលរួមមែន ការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ ត្រូវបានគេមើលឃើញជាការប្រជែងរវាងម្ខាងក្រុមគាំទ្រយោធា និងរាជវាំងថៃ ជាមួយម្ខាងទៀតដែលស្មោះស្ម័គ្រនឹងក្រុមអាវក្រហមរបស់ត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់។ អ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្រនយោបាយ Yuttaporn Issarachai បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា ការបង្កើតថ្មីបន្ថែមលើបក្សភឿថៃនេះ ជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីប្រមូលកៅអីសភាឲ្យច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតខែកុម្ភៈខាងមុខ។ នេះក៏ព្រោះតែច្បាប់ថ្មីដែលសរសេរដោយក្រុមយោធា បានកាត់បន្ថយចំនួនអាសននៅតាមមណ្ឌលដែលបក្សភឿថៃធ្លាប់ឈ្នះនាពេលកន្លងមក។ ដូចនេះ បើបូកកៅអីរបស់បក្សថ្មីនេះ ក្រុមមនុស្សជំនិតរបស់ត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ សង្ឃឹមឈ្នះកៅអីលើស២៥០ ដើម្បីដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិក្រោយ។ ក្រៅពីរំពឹងបានកៅអីសភាថែម បក្សថ្មីនេះអាចជាផ្លូវក្រោយរបស់បក្សភឿថៃផងដែរ ដ្បិតបក្សភឿថៃកំពុងជាប់សង្ស័យពីសំណាក់ក្រុមយោធាជុំវិញការទាក់ទងជាមួយលោកថាក់ស៊ីន ហើយដែលប្រឈមមុខនឹងការរំលាយបក្សផង។ ទោះជាមានការគំរាមក្ដី អតីតបក្សកាន់អំណាចនៅតែមិនចុះចាញ់ និងរំពឹងទទួលលទ្ធផលល្អបន្តទៀត ព្រោះប្រជាប្រិយភាពរបស់ត្រកូលថាក់ស៊ីននៅតែមានក្នុងចំណោមប្រជាជនថៃដដែល៕	សម្ព័ន្ធមិត្ត និងសាច់ញាតិរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ បានបង្កើតបក្សនយោបាយថ្មីមួយដើម្បីចូលរួមការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៩ ។ ខណៈមានបក្សភឿថៃស្រាប់ហើយនោះ ការបង្កើតបក្សថ្មីនេះ អាចជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អ្នកនយោបាយដែលនៅតែមានសមានចិត្តចំពោះលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដើម្បីដណ្ដើមយកអាសនៈសភា និងឈានទៅដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនៅពេលខាងមុខ។
តំណាងរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា បានប្រកាសថា ក្រុងមូស្គូ បានត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ក្នុងការបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិបន្ថែមរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ ក្រោយការប្រកាសរបស់ភាគីរុស្ស៊ី អង្គការសហប្រជាជាតិ បានចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃការឆ្លើយតបជាសកលលើវិបត្តិកើនឡើងថ្លៃរស់នៅ។ បើទោះរុស្ស៊ីប្រកាសបន្តក្តី ប៉ុន្តែភាគីអ៊ុយក្រែនបានចាត់ទុកជាការផ្ទុយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង ដោយសារបន្តរយៈពេលត្រឹម៦០ថ្ងៃ ពោលគឺបន្តត្រឹមពាក់កណ្តាល នៃកិច្ចព្រមព្រៀងដើមមានរយៈពេល ១២០ថ្ងៃ។ «កិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងការពន្យារយ៉ាងហោចណាស់ ១២០ថ្ងៃ។ ដូចនេះការបន្តរយៈពេលរបស់រុស្ស៊ីត្រឹម៦០ថ្ងៃ ផ្ទុយនឹងឯកសារដែលចុះហត្ថលេខាដោយUN និងតួកគី»។ លោក Oleksandr Kubrakov រដ្ឋមន្រ្តីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ុយក្រែន បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដោយបន្ថែមថា អ៊ុយក្រែនកំពុងរង់ចាំតួនាទីផ្លូវការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងតួកគី ក្នុងនាមជាអ្នកធានាលើគំនិតផ្តួចផ្តើម។ ផ្អែកតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គ្រាប់ធញ្ញជាតិប្រមាណ ២៤,១លានតោន ត្រូវបាននាំចេញ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើម «គ្រាប់ធញ្ញជាតិសមុទ្រខ្មៅ»។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន DW។ កន្លងមក រុស្ស៊ី បានបង្ហាញការត្អូញត្អែររបស់ខ្លួនថា បើទោះទំនិញកសិកម្មរបស់ខ្លួនត្រូវបាននាំចេញក៏ដោយ ប៉ុន្តែដោយសារតែទណ្ឌកម្មលើវិស័យផ្សេងៗ ជាពិសេសធនាគារ វាបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន។ បន្ថែមពីនេះ គ្រាប់ធញ្ញជាតិទាំងនោះ គឺនាំចេញទៅប្រទេសអ្នកមាន ដែលនេះត្រូវបានជឿថាបំពាននឹងកិច្ចព្រមព្រៀង។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិនេះ ត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ និងតួកគី ដើម្បីជួយរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនអាចនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយតម្លៃស្បៀងអាហារ និងវិបត្តិមួយចំនួន៕	រដ្ឋមន្រ្តីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ុយក្រែន លោក Oleksandr Kubrakov នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា បានរិះគន់រុស្ស៊ី ក្រោយឯកភាពបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិត្រឹម ៦០ថ្ងៃ ពោលគឺមានរយៈពេលត្រឹមពាក់កណ្តាលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងដើមមានរយៈពេល ១២០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ៊ុយក្រែន បានចាត់ទុកទង្វើរបស់រុស្ស៊ី ជាការបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងសម្របសម្រួលដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងតួកគី។
លោកត្រូវបានអាជ្ញាធរថៃ ឃុំខ្លួន ក្រោយពីប្រទេសបារ៉ែន បានចេញការប្រកាសជាអន្តរជាតិ តាមរយៈប៉ូលិសអន្តរជាតិ Interpol ដោយចោទលោកAl Araibi ថាបានបំផ្លាញស្ថានីយ៍ប៉ូលិសមួយកន្លែង កាលពីឆ្នាំ២០១២។ ការចោទប្រកាន់នេះ ត្រូវបានលោកAl Araibi បដិសេធ។ លោក Al Araibi ដែលជាអតីតសមាជិកក្រុមកីឡាករបាល់ទាល់ជាតិនៃប្រទេសបារ៉ែន បានភៀសខ្លួន ទៅប្រទេសអូស្ត្រាលី កាលពីឆ្នាំ២០១៤។ លោក ត្រូវបានផ្តល់ឋានៈថា ជាជនភៀសខ្លួន ក្រោយពីលោកបានអះអាងថា លោកត្រូវបានគេដៅមុខសញ្ញាសម្រាប់ការធ្វើទារុណកម្ម និងការគំរាមកំហែង។ តុលាការនៃប្រទេសបារ៉ែនបានកាត់ទោសលោកកំបាំងមុខ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល១០ ឆ្នាំ ហើយជនភៀសខ្លួនវ័យ ២៥ ឆ្នាំរូបនេះ ជឿថា លោកនឹងត្រូវបានគេបំពានជាថ្មីទៀត បើសិនជាលោក ត្រូវបានគេបញ្ជូនខ្លួនទៅប្រទេសប៉ារ៉ែនវិញ ដែលប្រទេសនេះ ជាប្រទេសកាន់សាសនាឥស្លាមមួយនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រពែរ៍។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ លោកស្រី Marise Payne រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអូស្ត្រាលី បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងកង់បេរ៉ា មានការព្រួយបារម្ភចំពោះរឿងឃុំខ្លួនលោក Al Araibi នេះ ហើយអំពានាវឲ្យមានការដោះលែងលោកឲ្យ «ត្រឡប់មកប្រទេសអូស្ត្រាលីវិញភ្លាម»។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Amnesty International បានចូលរួមនៅក្នុងការអំពាវនាវឲ្យដោះលែងលោក Al Araibi នេះផងដែរ ហើយថា ក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន លោកមិនគួរត្រូវឃុំខ្លួនក្នុងប្រទេសថៃ តាមសំណើរបស់ប្រទេសបារ៉ែននោះទេ។ លោក Sayed Al Wadaei ជាអ្នកធ្វើយុទ្ធនាការនៅវិទ្យាស្ថានបារ៉ែនសម្រាប់សិទ្ធិមនុស្ស និងលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបាននិយាយថា អតីតកីឡាករបាល់ទាត់អន្តរជាតិរូបនេះ គួរត្រូវបានអនុញ្ញាត ឲ្យត្រឡប់មកលំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួននៅទីក្រុងមែលប៊នវិញ។ «អាជ្ញាធរថៃ មិនបានអើពើនឹងការអំពាវនាវរបស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើន ដែលបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការបញ្ជូនលោក Hakeem Al Araibi ត្រឡប់ទៅប្រទេសបារ៉ែនវិញ គឺជាការបំពានទៅនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ»។ ក្រសួងការបរទេសថៃបានឲ្យដឹងថា ខ្លួនកំពុងធ្វើតាមនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ ហើយបានប្រព្រឹត្តដោយមិនលម្អៀង និងគ្មានការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅទេ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ស៊ីដនី ៖ លោក Hakeem Al Araibi បានធ្វើដំណើរទៅកម្សាន្តនៅប្រទេសថៃជាមួយភរិយារបស់លោកពីគេហដ្ឋានរបស់លោកនៅក្នុងទីក្រុងមែលប៊ន នៅពេលដែលលោកត្រូវបានឃុំខ្លួននៅឯអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្នុងទីក្រុងបាងកក កាលពីខែវិច្ឆិកា កន្លងទៅនេះ។
កន្លងមកមានឈ្មួញមកពីបរទេសជាច្រើន បានទទួលស្គាល់អំពីរសជាតិ និងគុណភាពនៃផ្លែម្នាស់ទឹកឃ្មុំ ដែលចេញពីចម្ការរបស់ លោក ពន្លឺចិត្តករុណា ហើយឈ្មួញទាំងនោះ ក៏មានផែនការបញ្ជាទិញផ្លែម្នាស់ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សាររបស់ខ្លួនផងដែរ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែលទ្ធភាពនៃការដាំម្នាស់ទឹកឃ្មុំរបស់កសិកររូបនេះ នៅមានទំហំតូច រួមផ្សំនឹងវិបត្តិកូវីដ-១៩ថែមទៀត បានធ្វើឱ្យការវិនិយោគ ឬការបញ្ជាទិញពីបរទេសនោះ ត្រូវបានពន្យារពេលរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អតីតនិស្សិតកសិកម្ម លើជំនាញកែច្នៃផលិតផលកសិកម្មរូបនេះ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន ThmeyThmey តាមទូរសព្ទ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៣ មិថុនា លោក ពន្លឺចិត្តករុណា បាននិយាយដូច្នេះ៖«ឈ្មួញខាងឌូបៃ និងអ៊ីស្រាអែល បានយកម្នាស់របស់ខ្ញុំទៅប្រទេសគេ ដើម្បីតេស្តរសជាតិ និងគុណភាព ហើយគេប្រាប់ខ្ញុំវិញថា ម្នាស់ខ្ញុំក៏ល្អឥតខ្ចោះ និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់»។ ម្ចាស់កសិដ្ឋានម្នាស់ទឹកឃ្មុំរូបនេះ បន្តរៀបរាប់ថា៖«ពាក់ព័ន្ធនឹងតម្លៃនោះ ខ្ញុំក៏បញ្ចុះឱ្យគេថោកមែនទែនផងដែរ ដើម្បីឱ្យឈ្មួញមានលទ្ធភាពទិញម្នាស់ពីយើង ប៉ុន្តែវាទាមទារឱ្យយើងមានការវិនិយោគបន្ថែម ដើម្បីអាចដាំម្នាស់ចាប់ពី១លានផ្លែឡើងទៅ ទើបអាចលក់បានក្នុងតម្លៃទាបណាមួយ ជូនឈ្មួញបរទេសទាំងនោះ»។ ចម្ការម្នាស់ទឹកឃ្មុំរបស់លោក សាយ ពន្លឺចិត្តករុណា។ អស់រយៈពេល១៣ឆ្នាំមកហើយ ដែល លោក ពន្លឺចិត្តករុណា ដាំម្នាស់ទឹកឃ្មុំ នៅលើផ្ទៃដីជាង១០ហិកតា ទៅតាមបច្ចេកទេស និងស្តង់ដារត្រឹមត្រូវ ដោយធានាបាននូវសុវត្ថិភាព។ បច្ចុប្បន្ន ក្រោយមានការទទួលរសជាតិ និងគុណភាពពីឈ្មួញបរទេសនោះ លោក ពន្លឺចិត្តករុណា បានខ្ចីប្រាក់ចំនួន៩ម៉ឺនដុល្លារ ពីធនាគារឯកជន ដើម្បីពង្រីកការរីកដាំដុះម្នាស់ទឹកឃ្មុំ ដោយសម្រេចបាន២០ម៉ឺនដើម ហើយត្រៀមពង្រីកការដាំដុះនេះ ឱ្យបានដល់៤៥ម៉ឺនដើម នៅបំណាច់ឆ្នាំ២០២១។ «ប្រសិនបើយើងដាំតិចជាងហ្នឹង នៅពេលដែលមានការវិវត្តល្អ ពិសេសចប់កូវីដ-១៩ ហើយដៃគូគេមកសហការជាមួយយើង គឺវាអាចយឺតការងារ។ អ៊ីចឹង! ខ្ញុំចាប់ធ្វើពីឥឡូវ ទម្រាំដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២១ ទាំងផលិតកម្មនៃការដាំដុះ និងបញ្ជាទិញពីបរទេស វានឹងដំណើរការដោយរលូន»។ លោក សាយ ពន្លឺចិត្តករុណា បានរៀបរាប់បន្ថែមដូច្នេះ។ ក្រៅពីមានសុទិដ្ឋិនិយមនៅទីផ្សារបរទេស ម្ចាស់កសិដ្ឋានម្នាស់ទឹកឃ្មុំរូបនេះ ក៏សំឡឹងឃើញថា ទីផ្សារក្នុងស្រុកក៏មានភាពល្អប្រសើរដែរ ទឹកម្នាស់(កែច្នៃ) និងទាំងផ្លែម្នាស់ស្រស់ បើទោះបីជា ជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងរាតត្បាតនៅកម្ពុជា ក៏ដោយ។ ម្ចាស់កសិដ្ឋានម្នាស់ទឹកឃ្មុំរូបនេះ ក៏មានសិប្បកម្មកែច្នៃទឹកម្នាស់មួយកន្លែង ដែលមានលទ្ធភាពផលិតទឹកម្នាស់បានពី៣,០០០ ទៅ៤,០០០ដប ក្នុងមួយថ្ងៃដែរ។ សព្វថ្ងៃលោកកំពុងស្វែងរកដៃគូវិនិយោគលើការផលិតកម្មកែច្នៃម្នាស់ និងបង្កើតសហគមន៍អ្នកដាំម្នាស់នេះ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការក្នុងស្រុក និងនាំចេញទៅក្រៅបរទេស៕ ម្នាស់ទឹកឃ្មុំ របស់លោក សាយពន្លឺចិត្តករុណា	ភ្នំពេញ៖ លោក សាយ ពន្លឺចិត្តករុណា ជាម្ចាស់ចម្ការម្នាស់ទឹកឃ្មុំមួយកន្លែង ដែលស្ថិតនៅក្នុងឃុំអូរឫស្សី ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ បច្ចុប្បន្នកសិករវ័យ៣៧ឆ្នាំ លោក ករុណា ដាំម្នាស់ទឹកឃ្មុំបានចំនួន២០ម៉ឺនដើម ហើយក៏គ្រោងពង្រីកការដាំដុះ ឱ្យកើនដល់៤៥ម៉ឺនដើម នៅលើផ្ទៃប្រមាណ១០ហិកតា នាដំណាច់ឆ្នាំ២០២១នេះ។ ការសម្រុកដាំម្នាស់ទឹកឃ្មុំនេះ គឺបន្ទាប់ពីមានឈ្មួញមកពីក្រុងឌូបៃ (ប្រទេសអារ៉ាប់រួម) និងអ៊ីស្រាអែល បានស្គាល់រសជាតិ និងគុណភាពម្នាស់របស់ខ្លួន ខណៈតម្រូវការទីផ្សារ នៅតែមានភាពល្អប្រសើរ។
អ៊ុយក្រែន នឹងក្លាយជាសមាជិកទី៥០ របស់ TAC និងជាប្រទេសទី៧ ដែលចូលជាសមាជិករបស់ TAC ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរបស់កម្ពជា។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ុយក្រែន ឌីមីត្រូ គូលេបា នឹងចុះហត្ថលេខាលើលិខិតូបករណ៍ចូលជាសមាជិក TAC នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា នាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០ និងទី៤១ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ រដ្ឋកាតា សាធារណរដ្ឋក្រិក ព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក ព្រះរាជាណាចក្រហូឡង់ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និងរដ្ឋស៊ុលតង់អូម៉ង់ ជាសមាជិកថ្មី៦ទៀតរបស់ TAC អំឡុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៥៥ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធកាលពីខែសីហា។ អ្នកនាំពាក្យកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លោក គង់ ភោគ និយាយថា នេះជាមោទកភាពមួយដែលអាចបញ្ចូលដៃគូច្រើនបែបនេះក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ បើតាមមន្រ្តីកម្ពុជា អាស៊ាន នៅតែបើកចំហសម្រាប់ប្រទេសផ្សេងទៀតដែលចង់ចូលរួមជាមួយអាស៊ាន។ «នេះជាសមិទ្ធផលដ៏ធំមួយសម្រាប់កម្ពុជា។ បានន័យថា ក្នុងពេលដែលមួយឆ្នាំដែលយើងអាចទទួលបានដៃគូរហូតដល់ទៅ៧ ជាសមាជិកក្នុងសន្ធិសញ្ញាមួយនេះ គឺជារឿងមិនកើតមានឡើងញឹកញាប់ពេកទេ។» លោក គង់ ភោគ បញ្ជាក់បែបនេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា មុនបន្តថា អាស៊ានអាចទាក់ទាញប្រទេសក្រៅតំបន់ឱ្យចូលរួមជាមួយខ្លួនបាន។ ក្រៅពីការចុះហត្ថលេខាសន្ធិសញ្ញានេះ នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា នឹងមានកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដូចជាកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សានយោបាយ-សន្តិសុខ និងក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ានដែលដឹកនាំដោយលោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានោះ បណ្ដាមេដឹមនាំអាស៊ាន នឹងគាល់ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ ជួបជាមួយតំណាងសភាអាស៊ាន, យុវជនអាស៊ាន និងក្រុមធុរកិច្ចអាស៊ាន។ បញ្ហាចាស់ថ្មីដូចជាមីយ៉ាន់ម៉ា សមុទ្រចិនខាងត្បូង សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន និងការងើបឡើងវិញក្រោយវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រូវរំពឹងថា ជាប្រធានបទសំខាន់នាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធរាជធានីភ្នំពេញ។ «ទោះជាយ៉ាងណា ខ្ញុំអាចនិយាយបានថា អាស៊ានមានការគិតគូរវែងឆ្ងាយ និងបានត្រៀមខ្លួនរួចស្រេចដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាទាំងអស់នោះ។ អ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់យើង គឺធ្វើយ៉ាងណាយើងសហការគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីជំរុញរាល់របៀបវារៈ និងការងារអាទិភាពទៅមុខ។» អ្នកនាំពាក្យដដែលបន្តបែបនេះ៕	សន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (TAC) នឹងកើនសមាជិកដល់៥០ប្រទេសក្នុងអាណត្តិកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់កិច្ចប្រជុំអាស៊ានឆ្នាំ២០២២ មានសមាជិកថ្មីដល់ទៅ៧ប្រទេសឯណោះ។ លោក គង់ ភោគ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងជាអ្នកនាំពាក្យកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ចាត់ទុករឿងនេះជាមោទកភាពដែល TAC មានសមាជិកថ្មីច្រើនក្នុងមួយឆ្នាំបែបនេះ ហើយអាស៊ានក៏ស្វាគមន៍ប្រទេសនានាដែលចង់ក្លាយជាដៃគូដែរ។
ការចាកចេញយន្តហោះយោធាចុងក្រោយរបស់អាម៉េរិក បញ្ជាក់ពីការបញ្ចប់យុទ្ធនាការជម្លៀសកងទ័ពនិងប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់ចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថានរបស់អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ ក្រុមតាលីបង់ បាន សាទរចំពោះការចាកចេញរបស់កងទ័ពអាម៉េរិកដោយពណ៌នាថា នេះជាពេលវេលាប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយ ប្រកាសថា អាហ្វហ្កានីស្ថានឥឡូវនេះ ទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញ។ «យន្តហោះ៥គ្រឿងចុងក្រោយ បានចាកចេញ។ នេះចប់ហើយ!» អ្នកប្រយុទ្ធក្រុមតាលីបង់ដែលឈរ នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទីក្រុងកាប៊ុលបាន និយាយបែបនេះមុនបន្តថា លោកមិនអាចបង្ហាញពី អារម្មណ៍សប្បាយរីករាយរបស់លោកដោយពាក្យសម្តីទេ ព្រោះការលះបង់២០ឆ្នាំរបស់ពួកគេចេញ ផ្លែផ្កាហើយ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅព្រលានយន្តហោះ Hamid Karzai អ្នកនាំពាក្យក្រុមតាលីបង់លោក Zabihullah Mujahid ប្រកាសថា អាហ្វហ្កានីស្ថានជាប្រទេសដែល មានសេរីភាព និងអធិបតេយ្យភាព។ លោកក៏បានបន្ថែមថា អាម៉េរិកបានបរាជ័យក្នុងការសម្រេច គោលដៅរបស់ពួកគេតាមរយៈប្រតិបត្តិការយោធានៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានប្តេជ្ញាថា អាហ្វហ្កានីស្ថានក្រោមការដឹកនាំរបស់តាលីបង់ នឹងផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសលោកខាងលិច ហើយប្តេជ្ញាថា អាហ្វហ្កានីស្ថាននឹង ការពារសេរីភាព ឯករាជ្យភាព និងគុណតម្លៃឥស្លាមរបស់ប្រទេសខ្លួន។ គួររំលឹកថា ក្រុមតាលីបង់បានប្រកាសពីផែនការគ្រប់គ្រងប្រទេសរបស់ខ្លួនរួចហើយ ហើយបាន សន្យាថា លើកលែងទោសទូទៅចំពោះសត្រូវទាំងអស់ លើកកម្ពស់សិទ្ធិនារី គោរពសិទ្ធិ សារព័ត៌មាន និងរក្សាសុវត្ថិភាពផ្លូវអាកាសដូចប្រក្រតី។ ក៏ប៉ុន្តែប្រជាជនទូទៅ មិនជឿទុកចិត្តលើ អ្វីដែលតាលីបង់បានអះអាងឡើយ ហើយនៅតែភ័យខ្លាចរបបនេះ និងចង់ចាកចេញពីប្រទេស៕	នៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រឈានថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធតាលីបង់បានបាញ់កាំភ្លើងទៅលើ អាកាសដើម្បីអបអរសាទរជ័យជម្នះរបស់ខ្លួន ខណៈយន្តហោះអាម៉េរិកចុងក្រោយបានហោះចេញពី ទឹកដីអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ បន្ទាប់ពីការតស៊ូអស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ ក្រុមតាលីបង់ សម្រេចជោគជ័យ ក្នុងការបណ្តេញយោធាអាម៉េរិក និងណាតូ។
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ឬ HRANA បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២ មករាថា អ្នកស្លាប់រួមមានកុមារ ៧០ នាក់។ តួលេខចុងក្រោយពីក្រុមនេះក៏បានដាក់ចំនួនមនុស្សដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនមានជាង១៩២០០ នាក់ ក្នុងចំណោមពួកគេមាននិស្សិត៦៨៧នាក់។ ការតវ៉ាបានចាប់ផ្តើមនៅពាក់កណ្តាលខែកញ្ញា ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការស្លាប់របស់នាង Mahsa Amini នៅក្នុងការឃុំឃាំងរបស់ប៉ូលិស។ នាង Mahsa Amini ដែលមានអាយុ២២ ឆ្នាំ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយប៉ូលិសសីលធម៌របស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ពីបទរំលោភលើច្បាប់សម្លៀកបំពាក់របស់ប្រទេស៕	ជិតបួនខែក្រោយការចាប់ផ្តើមបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ អ្នកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិកនិយាយថាមានបាតុករចំនួន ៥១៦ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។
CBC បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូជាមួយ CGCC ដើម្បីពង្រីកលទ្ធភាពទទួលបានឥណទាន ដោយផ្តល់នូវការវាយតម្លៃកម្ចីកាន់តែប្រកបដោយតម្លាភាពដល់សហគ្រិនស្ត្រីនិងSMEs កាលពីថ្ងៃទី១១សីហា ឆ្នាំ២០២២។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ CBC។ យោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ CBC នឹងផ្តល់នូវព័ត៌មានប្រវត្តិឥណទាន ដែលផ្សារភ្ជាប់ព័ត៌មានរវាងអ្នកខ្ចី និងគ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលកាត់បន្ថយចំណាយលើប្រតិបត្តិការនៃការផ្តល់កម្ចី និងការលើកកម្ពស់លទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញប្បទាន។ ដោយឡែក CGCC នឹងផ្តល់ការធានាឥណទាន លើកម្ចីដែលផ្តល់ដោយគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុចូលរួម ដើម្បីគាំទ្រដល់ក្រុមហ៊ុន ឬអាជីវកម្មដែលមានលទ្ធភាពសង ប៉ុន្តែខ្វះទ្រព្យបញ្ចាំ ពេលស្នើសុំកម្ចី។ ការសហការគ្នារវាងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុទាំងពីរនេះ កំពុងរួមចំណែកដល់ការស្តារឡើងវិញ នូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងការជំរុញការផ្តល់ឱកាសការងារ និងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ បើតាមនាយកប្រតិបត្តិនៃ CBC លោក អឿ សុធារ័ត្ន ភាពជាដៃគូជាមួយ CGCC នេះ បានបង្ហាញនូវសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងការលើកកម្ពស់បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់សហគ្រិនស្ត្រី និងម្ចាស់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម (SMEs) ក៏ដូចជាការធានានូវវិធីសាស្ត្រ ប្រកបដោយតម្លាភាព ទំនុកចិត្ត និងការបញ្ចូលទិន្នន័យ សម្រាប់បង្កើតនូវលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញប្បទាននៅក្នុងប្រទេស។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «កិច្ចសហការរវាង CBC និង CGCC នេះ នឹងពង្រឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់យើង និងសម្រួលដល់តម្រូវការ នៃការគាំទ្របន្ថែម ដល់ម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក Wong Keet Loong ដែលជាអគ្គនាយកនៃ CGCC បានបន្ថែមថា តាមរយៈភាពដៃគូនេះ CGCC នឹងអាចបង្កើតទម្រង់ឥណទាននៃកម្ចី ដែលមានការធានាដោយប្រើពិន្ទុខេស្ករ (K-Score) របស់ CBC ជាឯកសារយោង សម្រាប់ការវាយតម្លៃឥណទានរបស់អ្នកខ្ចី ដែលមានការធានាពី CGCC ផ្ទាល់។ លោក បន្តនិយាយបែបនេះថា៖ «នៅពេលដែលគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ចូលរួម (PFIs) រាយការណ៍ ពីការផ្តល់កម្ចីដែលមានការធានា នៅក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំខែរបស់ពួកគេ ទៅកាន់ CBC ទិន្នន័យនេះ នឹងមានប្រយោជន៍ក្នុងការចាប់យកទម្រង់របស់អ្នកខ្ចី ដែលជា SME នៅកម្ពុជា ជាមួយនឹងប្រាក់កម្ចីដែលមានការធានា។ ការធានានេះ នឹងជួយសម្រួលដល់លទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញប្បទាន សម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម»។ បើតាមCGCC កិច្ចសហការនេះ នឹងអាចឱ្យគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលការរាយការណ៍ កម្រិតខ្ពស់ និងឧបករណ៍វិភាគទិន្នន័យពី CBC ដើម្បីវាយតម្លៃអំពីហានិភ័យជាក់លាក់ របស់អ្នកខ្ចី និងតាមដានពីការប្រើប្រាស់កម្ចីរបស់ពួកគេ ផងដែរ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ បានអះអាងថា CGCC និង CBC ប្តេជ្ញារួមគ្នា ក្នុងការបង្កើនការយល់ដឹងនិងលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ រួមទាំងបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា កាន់តែប្រសើរ៕	សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) នៅកម្ពុជា ជាពិសេសសហគ្រិនស្ត្រី ទទួលបានគាំទ្របន្ថែមពីការធានាឥណទាន ដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្ម។ ការទទួលបាននេះ គឺបន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនក្រេឌីតប្យួរ៉ូខេមបូឌា (CBC) និងសាជីវកម្មធានាឥណទានកម្ពុជា (CGCC) បានសហការគ្នា ដើម្បីលើកកម្ពស់គម្រោងគាំទ្រការធានាឥណទាន និងការទទួលយកការវិភាគទិន្នន័យក្នុងការសម្រេចចិត្តឥណទាន ដោយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។
រដូវកាល ២០២៣-២៤ ក្រុម Arsenal, Liverpool និង Manchester City សុទ្ធសឹងតែជាក្រុម កំពុងតែប្រដេញប្រជែងគ្នាដណ្តើមពានរង្វាន់ Premier League ខណៈក្រុមទាំង ៣ មានពិន្ទុប្រដេញគ្នាមិនដាច់ឆ្ងាយ។ ការប្រជែងពានរង្វាន់រវាងក្រុមទាំង ៣ ធ្វើឱ្យជំនួបក្នុងក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេសកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ។ យ៉ាងណាកីឡាករដែលចេញពីក្រុមកំពូលទាំង ៣ នេះ សុទ្ធសឹងជាកីឡាករ ដែលមានតម្លៃខ្លួនថ្លៃលើពិភពលោកបាល់ទាត់។ កីឡាករចំនួន ៦រូប មកពីក្លិបទាំង ៣ ក្នុង Premier League ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់នៅក្នុងជម្រើសកីឡាករ ១១នាក់ ដែលមានតម្លៃខ្លួនថ្លៃបំផុតលើពិភពលោក ដោយគេហទំព័រ Transfermarkt។ កីឡាករទាំងនោះរួមមាន Trent Alexander-Arnold, Ruben Dias, William Saliba, Declan Rice, Rodri និង Bukayo Saka។ ប្រចាំអង់គ្លេស តារាវ័យក្មេង Saka មានតម្លៃខ្លួនថ្លៃជាងគេបង្អោះ ដោយតម្លៃខ្លួនរបស់គេក្នុងទីផ្សារបច្ចុប្បន្នដល់ទៅ ១៣០លានអឺរ៉ូ (១៣៨លានដុល្លារ)។ ខ្សែបម្រើ Rodri និង Rice តាមពីក្រោយដោយតម្លៃខ្លួន ១១០លានអឺរ៉ូ (១១៧លានដុល្លារ) ដូចគ្នា ចំណែកខ្សែការពារ Saliba និង Dias មានតម្លៃខ្លួន ៨០លានអឺរ៉ូ (៨៥លានដុល្លារ) ហើយ Arnold តម្លៃ ៧០លានអឺរ៉ូ (៨០លានដុល្លារ)។ ខ្សែបម្រើ Jude Bellingham និងខ្សែប្រយុទ្ធ Kylian Mbappe ទាំង ២នាក់ មានតម្លៃខ្លួនថ្លៃជាងគេបង្អស់ ដោយតម្លៃខ្លួនរហូតដល់ ១៨០លានអឺរ៉ូ (១៩២លានដុល្លារ)។ ខាងក្រោមនេះជាកីឡាករជម្រើស ១១នាក់ មានតម្លៃខ្លួនថ្លៃបំផុតលើពិភពលោក ១,២0ពាន់លានអឺរ៉ូ (១,២៨ពាន់លានដុល្លារ)៖ អ្នកចាំទី៖ Diogo Costa (FC Porto) ខ្សែការពារ៖ Trent Alexander-Arnold(Liverpool), Ruben Dias(Man City), William Saliba(Arsenal), Nuno Mendes(PSG) ខ្សែបម្រើ៖ Declan Rice(Arsenal), Rodri(Man City), Jude Bellingham(Real Madrid) ខ្សែប្រយុទ្ធ៖ Bukayo Saka(Arsenal), Vinicius Junior(Real Madrid), Kylian Mbappe(PSG)។	តារាបាល់ទាត់មកពីក្រុម Arsenal, Manchester City, Liverpool ភាគច្រើនមានកីឡាករច្រើនជាងគេ ជាប់ឈ្មោះក្នុងជម្រើសកីឡាករ ១១នាក់ មានតម្លៃថ្លៃបំផុតលើពិភពលោក។
លោក ព្រុំ សន្ធរ ស្នងការខេត្តព្រៃវែង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ថា ក្រៅពីព្យួរការងារ នគរបាលទាំង៧នាក់នោះ នឹងត្រូវរងពិន័យផ្សេងទៀត។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«អ្នកសេពគ្រឿងញៀន យើងចាត់ទុកជាជនរងគ្រោះ ដែលត្រូវយកទៅអប់រំ ហើយដោះលែងវិញ [ពេលបន្សាបគ្រឿងញៀនរួច]។ យើង មិនត្រូវទារលុយពីឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេទេ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្នងការ មិនបញ្ចេញឈ្មោះរបស់ស្នងការរង និងនគរបាលទទួលបន្ទុកផ្នែកគ្រឿងញៀនទាំង៦នាក់ទៀតនោះទេ។ ចំណែក ចំនួនថវិកា ដែលនគរបាលទាំង៧នាក់ ទារពីឪពុកម្តាយរបស់អ្នកសេពគ្រឿងញៀន លោកស្នងការ អះអាងថា មិនបានចាំឡើយ ទាល់តែមើលរបាយការណ៍។ មន្ត្រីនគរបាលទាំង៧នាក់ បានចុះទៅបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន ហើយក៏ចាប់បានមនុស្ស៦នាក់ជាខ្មែរ-អ៊ិស្លាម ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។ គេហទំព័ររបស់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ សរសេរថា ក្រោយចាប់បាន មន្ត្រីនគរបាលទាំង៧នាក់ បានដោះលែងអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនទាំង៦នាក់នោះ ឲ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ជាថ្នូរនឹងការទទួលប្រាក់ពីឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ។ លោក នេត សាវឿន អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ជាអ្នកបញ្ជាផ្ទាល់ ឲ្យចាត់វិធានការលើមន្ត្រីនគរបាលទាំង៧នាក់នោះ។ លើសពីនេះ លោកអគ្គស្នងការ បញ្ជាស្នងការខេត្តព្រៃវែង ឲ្យធ្វើជាតំណាងរបស់លោក ចុះទៅសុំទោសអាណាព្យាបាលឬឪពុកម្តាយទាំង៦គ្រួសារនោះ ចំពោះទង្វើខុសវិជ្ជាជីវៈរបស់មន្ត្រីនគរបាលទាំង៧នាក់។ គេហទំព័ររបស់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ផ្សាយថា ពេលចុះទៅសុំទោស លោកស្នងការ ក៏នាំយកថវិកាខ្លះ ប្រគល់ជូនក្រុមគ្រួសារទាំង៦នោះដែរ ដែលស្ថិតនៅភូមិអណ្តូង ឃុំមេសរប្រចាន់ ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្នងការ ស្នើឲ្យមេឃុំ មេភូមិ និងតំណាងក្រុមគ្រួសារ បន្តអប់រំដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និង សមាជិកគ្រួសារទាំងអស់ ឲ្យបញ្ឈប់ការសេពគ្រឿងញៀន។ លោកស្នងការខេត្តព្រៃវែង ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះថា នគរបាលទាំង៧នាក់ ដែលបានប្រព្រឹត្តខុសវិជ្ជាជីវៈ នឹងត្រូវក្រសួងមហាផ្ទៃ មានវិធានការនិងដាក់វិន័យ តាមវិន័យកងកម្លាំងយ៉ាងតឹងរឹងបំផុត៕	ស្នងការរងម្នាក់នៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តព្រៃវែង រួមទាំងប្រធាន អនុប្រធាន និង នគរបាល៤នាក់ទៀត ក្នុងការិយាល័យគ្រឿងញៀននៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តព្រៃវែង ត្រូវព្យួរការងារបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយពួកគេ សហការគ្នាទារលុយពីបណ្តាអាណាព្យាបាលរបស់អ្នកសេពគ្រឿងញៀន៦នាក់ ជាខ្មែរ-អ៊ិស្លាម ហើយក៏ដោះលែងអ្នកសេពគ្រឿងញៀនទាំង៦នាក់នោះវិញ។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងតៃប៉ិ កំពុងតស៊ូរកវ៉ាក់សាំងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រជាជនរបស់ខ្លួន ហើយឋានៈខាងនយោបាយមិនប្រាកដប្រជារបស់ដែនដីនេះ គឺជាឧបសគ្គដ៏ធំ។ នៅពេលរដ្ឋាភិបាលតៃប៉ិ និងរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង ចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមកអំពីការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងវ៉ាក់សាំង ក្រុមហ៊ុន Foxconn និង TSMC បានឈានមុខគេជាមួយនឹងដំណោះស្រាយទុកមុខទុកមាត់ទាំងសងខាង គឺទិញថ្នាំរបស់Pfizer-BioNTech ពីក្រុមហ៊ុនចែកចាយរបស់ប្រទេសចិន និងបរិច្ចាគទៅតៃវ៉ាន់។ លោក Terry Gou ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Foxconn បាននិយាយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា៖ «ខ្ញុំនិងក្រុមរបស់ខ្ញុំយល់ពីការព្រួយបារម្ភនិងក្តីរំពឹងទុករបស់សាធារណជនទៅលើវ៉ាក់សាំង ហើយយើងមានអារម្មណ៍ធូរស្បើយក្នុងការផ្តល់ដំណោះស្រាយដល់សាធារណជនដោយបានចុះកិច្ចសន្យាលើបញ្ហានេះ»។ លោកបាននិយាយថា៖ «អាជ្ញាធរក្រុងប៉េកាំង មិនបានផ្តល់ការណែនាំ ឬការជ្រៀតជ្រែកក្នុងដំណើរការទទួលវ៉ាក់សាំងនោះទេ» ដោយលោកបន្ថែមថា វ៉ាក់សាំងនេះ នឹងត្រូវដឹកដោយផ្ទាល់ចេញពីក្រុមហ៊ុន BioNTech របស់អាល្លឺម៉ង់។ ក្រុមហ៊ុន Foxconn និង TSMC ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងបន្ទះអេឡិចត្រូនិកច្រើនជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោកបាននិយាយថា ក្រុមហ៊ុននីមួយៗ នឹងចំណាយ១៧៥លានដុល្លារ ទិញវ៉ាក់សាំង។ ថ្នាក់ដឹកនាំផ្តាច់ការនៅទីក្រុងប៉េកាំង ចាត់ទុកកោះតៃវ៉ាន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងតាមប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាផ្នែកមួយនៃបូរណភាពដែនដីរបស់ចិន ហើយបានប្តេជ្ញាថា នឹងយកកោះនេះដោយប្រើកម្លាំង ប្រសិនបើចាំបាច់។ ប្រទេសចិន ព្យាយាមធ្វើឱ្យកោះតៃវ៉ាន់នៅដាច់ឆ្ងាយពីអន្តរជាតិរួមទាំងរារាំងទំនាក់ទំនងដែនដីនេះជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតៃប៉ិ បានព្យាយាមទិញវ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Pfizer-BioNTech ដោយផ្ទាល់ពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ប៉ុន្តែ ក្រុមហ៊ុន Fosun Pharma ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងសៀងហៃ មានសិទ្ធិចែកចាយផ្តាច់មុខសម្រាប់ប្រទេសចិន ក្រុងហុងកុង ក្រុងម៉ាកាវ និងតៃវ៉ាន់៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗរបស់តៃវ៉ាន់ គឺ Foxconn និងក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកតៃវ៉ាន់ហៅកាត់ TSMC បានប្រកាសនៅថ្ងៃចន្ទថា ក្រុមហ៊ុននីមួយៗ នឹងបរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងកូវីដចំនួន៥លានដូស ដល់រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំងដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសចិន។
សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	លោក សួង សុភ័ក្ត្រ ដែលជាស្ថាបនិកនិងនាយកនៃអង្គការសកម្មភាពសិល្បៈខ្មែរ ត្រូវបានគេអញ្ជើញឲ្យមកធ្វើបទបង្ហាញពីការងារដឹកនាំល្ខោននិយាយរបស់លោក នៅឯសន្និសីទស្ដីពីការសម្ដែងល្ខោននិងនយោបាយ នៅឯសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក។ សន្និសីទនេះត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី៨ដល់ថ្ងៃទី១១ខែឧសភា ដែលបានសិល្បករជាង២០០រូបមកពីទូទាំងពិភពលោក។ លោក ចាប ចិត្រា នៃ VOA បានធ្វើបទសម្ភាសន៍ជាមួយ លោក សួង សុភ័ក្ត្រ នៅឯសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown បន្ទាប់ពីបទបង្ហាញរបស់លោក ដែលស្តីអំពី និយមន័យ និងអត្ថប្រយោជន៍នៃល្ខោននិយាយ។
អត្ថបទទាក់ទង វ៉ាក់សាំងរបស់ Sinovac មានសុវត្ថិភាពនិងប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់កុមារ ពិធីទទួលវ៉ាក់សាំងSinovac នេះ បានធ្វើឡើងក្រោមវត្តមានរបស់លោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ តំណាងឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាមួយលោក វ៉ាង វិនធាន ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិន ប្រចាំកម្ពុជា។ វ៉ាក់សាំង Sinovac ១,៥លានដូស មានតម្លៃ១៥លានដុល្លារ ។ បានន័យថា ចិនលក់វ៉ាក់សាំង Sinovac នេះ ឱ្យកម្ពុជា ក្នុងតម្លៃ១០ដុល្លារ ក្នុងមួយដូស។ នេះបើតាមលោកស្រី យក់ សម្បត្តិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល។ កន្លងមក កម្ពុជា បានទទួលវ៉ាក់សាំងជាង៩២ម៉ឺនដូស ដោយក្នុងនោះ មានវ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinopharm ចំនួន៦០ម៉ឺនដូសបានពីជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន និងជាង៣២ម៉ឺនដូសទៀត ជាវ៉ាក់សាំងរបស់AstraZeneca បានពីយន្តការCOVAX។ កម្ពុជា ចាប់ផ្តើមវ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinopharm ដើម្បីបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំពោះមនុស្សវ័យពី១៨ឆ្នាំ ដល់៥៩ឆ្នាំ ។ ចំណែកវ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca សម្រាប់ចាក់លើមន្ត្រី និងពលរដ្ឋអាទិភាព ដែលមានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង ។ កម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១០កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ មក ។ សូមជម្រាបថា អ្នកដែលមានបញ្ហាសុខភាពនិងប្រតិកម្មនានា គឺមិនអាចចាក់វ៉ាក់សាំងការពារកូវីដ-១៩ទាំងនេះ បានឡើយ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៦មីនា កម្ពុជាមានពលរដ្ឋជាង៣៥ម៉ឺននាក់ ដោយក្នុងនោះ មានជាង២៣ម៉ឺននាក់ ជាពលរដ្ឋអាទិភាព និងជាង១១ម៉ឺននាក់ទៀត ជាកងកម្លាំងយោធា។ ដោយឡែក ក្នុងចំណោមអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ មានជាង៨ពាន់នាក់ ចាក់វ៉ាក់សាំង COVISHIELD របស់ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca ដែលផលិតនៅប្រទេសឥណ្ឌា៕	ភ្នំពេញ៖ វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinovac ប្រមាណ១,៥លានដូស តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងទិញ-លក់ ជាមួយប្រទេសចិន បានមកដល់កម្ពុជាហើយ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៦មីនានេះ ។ វ៉ាក់សាំងនេះ បានដឹកមកដល់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ តាមជើងហោះហើររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ China Southern។
In the last few months, several major port construction, expansion, and improvement projects were either completed, underway, or are being planned in Sihanoukville, Kampot, and Koh Kong, all in Cambodias southwest. In addition to the seaports, Cambodia, which is traversed by the mighty Mekong River and its tributaries, has a few river ports in the provinces of Phnom Penh, Takeo, and Kampong Cham. The most significant port project in the Kingdom is major improvements to the State-owned Sihanoukville Autonomous Port (PAS). PAS stretches over 125 hectares of land in Preah Sihanouk province. Last June 2018, PAS, which is Cambodias sole deepwater seaport and major trade gateway to the outside world, launched a $74 million multi-purpose terminal. The Japan-funded port improvement project provides an addition 330 meters for ship docking. This allows the port to accommodate larger ship with heavy loads. The new terminal is able to load shipments between 40,000-50,000 tonnes, which is double the capacity of existing terminals at the PAS. Minister of Transport Sun Chanthol said the new terminal will make PAS play a more significant role in speeding up the delivery of goods as well as boost competitiveness between Cambodia and neighboring countries. It was noted that the terminal will facilitate 70 percent of exports and imports coming through Cambodia. Minister Sun said that in addition to the new terminal, plans are afoot to turn PAS into an intermediate-scale standard port in the next few years. The planned expansion will entail the construction of another container terminal, which will enable the port to handle more than 1 million TEUs (twenty-foot equivalent units). The expansion will also enable the Sihanoukville port to receive ships of more than 60,000 tonnes. The proposed new container terminal will have a depth of 14.5 meters and a length of 350 meters. Funding is courtesy of a $209 million soft loan from the Japan Government. Construction of the new terminal will commence next year and targeted to be completed by 2023. Meanwhile, in the province of Kampot, which is more well-known for growing the worlds best pepper, Kampot Pepper, a new 4-hectare seaport will also rise soon. Kampot, which also shares a border with Vietnam, has a coastline of some 45 km on the Gulf of Thailand. The construction of the much-awaited seaport in Kampot province began early last month. Part-funded with a loan from the Asian Development Bank (ADB), the planned port is situated in Kampots Tek Chhou district. The massive project is expected to help boost the local tourism and property sectors, as well the national economy in general. Minister of Tourism Thong Khon noted that with their close proximity to Vietnam and Thailand and their important role in tourism development, the Cambodian Government has been focusing on developing these waterways. Maritime traffic with Vietnam and Cambodia is expected to rise once the project goes into operation. The ADB expects the port to serve 360,000 international and domestic tourists a year in its first year and 442,000 by 2022. Echoing Mr Thong, Kampot Governor Cheav Tay, said a new seaport in Kampot will benefit the local infrastructure and the countrys economy. Support infrastructure like roads and bridges are likely to be built close by to support the growing economy and tourism industry. For Soy Sinol, Director, Kampot Tourism Department, there is the exciting prospect of the seaport attracting real estate developers. These kind of projects generally attract them, he said, while also noting that real estate values in the area will rise once the project is complete. The Kampot port project is slated for completion in 2019. In Koh Kong province, Chinas Tianjin Union Development Group (UDG) is developing 45,000 hectares of land, including building a port and an airport, as part of its $3.8 billion Dara Sakor Beachside Resort project. Few details regarding the port project have been released so far. In early 2009, there were also plans to build a $20-million tourist port in the tiny southwestern province of Kep. While the Kep port project, due to various reasons, did not push through, there are some who believe it will be revived in the next few years. Cambodias focus on infrastructure development, including port construction and expansion, is expected to help the Kingdoms economy, one of the fastest-growing in Asia, to keep humming in the foreseeable future.	ave for a short coastline facing the Gulf of Thailand in the southwest, Cambodia is mostly a landlocked country. But apparently, this limitation is not deterring the Kingdom, with help from its foreign friends, from going into a port building, expansion, and improvement frenzy on its few outlets to the sea in a bid to improve economic, trade and tourism prospects.
កីឡាករខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអ៊ីតាលី ផ្ទេរពី AC Milan កាលពីខែមុន មានតម្លៃប្រមាណ ៧០លានអឺរ៉ូ(៧៦,៥៥លានដុល្លារ)។ ផ្តើម ៦នាទីដំបូងនៃការប្រកួតដែល Newcastle United បានយកឈ្នះលើក្រុម Aston Villa យ៉ាងចាស់ដៃលទ្ធផល ៥-១ ក្នុងកីឡដ្ឋាន St. James Park។ Tonali រកបានគ្រាប់បាល់នៅត្រឹម ៦នាទីនៃការប្រកួត ហើយបានធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើទម្រង់លេងរបស់កីឡាករខ្សែបម្រើមួយនេះ។ យ៉ាងណារឿងរ៉ាវថ្មីបន្ថែមមួយទៀត កំពុងតែបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើខ្សែបម្រើវ័យ ២៣ឆ្នាំ ដោយរូបភាពមួយរបស់កីឡាករក្រុម Newcastle United មួយនេះត្រូវបានគេបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម X អតីត Twitter ហើយក៏បានផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងបន្ថែមទៀតនៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនាថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Chronicle ខ្សែបម្រើ Tonali បានទៅហូបអាហារនៅភោជណីដ្ឋានមួយកន្លែងដែលមានឈ្មោះថា Wetherspoons Pub ក្នុងទីក្រុង Gosforth ដោយគេបានកក់តុចូលហូបអាហារនៅទីនោះ បន្ទាប់ពីបង្ហាញខ្លួនលេងលើកដំបូងឱ្យ Newcastle រួច។ ភោជណីដ្ឋានឈ្មោះ Wetherspoons គឺជាទីកន្លែងលក់ម្ហូបអាហារមួយជាមួយនឹងស្រាបៀរដែលមានតម្លៃទាប សមរម្យ ហើយជាពិសេសមុខម្ហូបនៅក្នុងបញ្ជីម្ហូបអាហារភាគច្រើនគឺជាមុខម្ហូបរបស់អ៊ីតាលី សមស្របទៅនឹងកីឡាករខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអ៊ីតាលី។ បើតាមការអះអាងពីសំណាងភោជណីដ្ឋាននោះ កីឡាករវ័យ ២៣ឆ្នាំ បានកម្មង់នូវម្ហូបបែបផាស្តារ ព្រមទាំងភេសជ្ជៈ ដោយសរុបតម្លៃប្រមាណ ១០,៣៧ផោន (១៣,១៧ដុល្លារ)។ មកកាន់ក្រុម Newcastle United ដោយរកបានថ្លៃពលកម្ម ១៥ម៉ឺនផោន (១៩,១៦ម៉ឺនដុល្លារ) ក្នុង១សប្តាហ៍ ប៉ុន្តែបែរជាហូបអាហារដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់មនុស្សទូទៅ កីឡាករសញ្ជាតិអ៊ីតាលី ត្រូវបានអ្នកគាំទ្រចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង និងខ្លះទៀតបានសរសើរចំពោះកីឡាកររូបនេះថែមទៀត៕	អ្នកគាំទ្រក្រុម Newcastle United ដាក់ការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង និងបានសរសើរដល់ទម្រង់លេងរបស់កីឡាករចំណូលថ្មី Sandro Tonali ដែលទើបផ្ទេរពីក្រុម AC Milan។ Tonali បង្ហាញខ្លួនលេងលើកដំបូងក្នុងថ្ងៃបើកឆាកក្របខណ្ឌ Premier League និងរកបានគ្រាប់បាល់ដំបូងឱ្យសិរិកាព្រៃទៀតផង។
ជំងឺស្លាក់ឈាមក្នុងបេះដូង ដែលកើតមានដោយសារតែ ធាតុរាវហូរត្រលប់ចូលទៅក្នុងចុងអវយវៈ វិញ។ ជំងឺក្រិនថ្លើម ដែលធ្វើអោយមានការកើនឡើងនូវ សារធាតុរាវនៅក្នុងពោះ និង ចុងអវយវៈ ដូចជានៅត្រង់ កជើង ។ ការមានកំណកឈាមនៅក្នុងជើងផ្នែកខាងក្រោម ដែលធ្វើអោយកជើង និង ជើងមានភាពហើមប៉ោង។ ជំងឺខ្សោយតម្រងនោម ក៏អាចបណ្តាលអោយសារធាតុរាវ មានផ្ទុកនៅនឹងប្រអប់ជើង និង កជើងបានផងដែរ ។ ស្ថានភាពជំងឺផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រមួយចំនួន ផ្សេងទៀតមានដូចជា៖ ជំងឺហើមក្រពេញទឹករងៃ ដែលនេះជា ការកកស្ទះ នៅក្នុងប្រព័ន្ធទឹករងៃ។ មានការចំលងរោគនៅក្នុង ជើង និង ការចុះខ្សោយនៃសសៃឈាម ដែលជារឿយៗវាបណ្តាលមកពី ការប៉ះ ទង្គិច ឬ ការរងរបួសទៅលើសសៃវ៉ែន ដែលស្ថានភាពនេះជាធម្មតា ធ្វើអោយជាតិត្រូវបានរក្សាទុកក្នុង ជើង និង ប្រអប់ជើង ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ស្ថានភាពផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រណាមួយ ដែលបង្អាក់ដល់តុល្យភាពនៃសារធាតុរាវ នៅក្នុងរាងកាយ ក៏អាចធ្វើ អោយអ្នកមានការហើមកជើងបានដែរ។មូលហេតុផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រជាទូទៅមួយចំនួន ដែលបណ្តាលអោយ កជើង អ្នកហើម រួមមានដូចជា៖
នៅក្នុងបន្ទប់ Roosevelt នៅសេតវិមាននិងអមដោយអ្នកធ្វើការខាងទូរគមនាគមន៍និងកសិករ លោក ត្រាំ បាននិយាយថា៖ «យើងមិនអាចអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសផ្សេងមានប្រៀបលើសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឧស្សាហកម្មដ៏មានសក្តានុពលនាពេលអនាគតនេះទេ។ ក្នុងការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា 5G យើងត្រូវតែឈ្នះ»។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ខែធ្នូ គណៈកម្មការទូរគមនាគមន៍សហព័ន្ធ Federal Communications Commission នឹងចាប់ផ្តើមដាក់ដេញថ្លៃរលកវិទ្យុ 37GHz,39 GHz និង 47 GHz សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទដៃ។ សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លះរបស់លោក ត្រាំ បានព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យលោកធ្វើជាតូបនីយកម្មបច្ចេកវិទ្យានេះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ព្រោះវាជាបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ។ លោក ត្រាំ បានទទួលស្គាល់ថា លោកបានពិចារណារឿងនេះ ហើយបានដកខ្លួនចេញពីផែនការនេះដែលជំទាស់ដោយគណៈកម្មការទូរគមនាគមន៍សហព័ន្ធនិងអ្នកដទៃទៀត៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ក្នុងការប្រណាំងប្រជែងជាមួយប្រទេសចិនសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាសេវាគ្មានខ្សែ 5G នោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងប្រកាសការដេញថ្លៃធំបំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនក្នុងការទិញរលកវិទ្យុ និងមូលនិធិចំនួន២០ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់បណ្តាញអុបទិកនៅជនបទ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.